Gb730_fol_2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Hugo de sancto Victore de sacramentis Hugo, von Sankt Victor ð E S .ſ ⸗ ee, ” N * 8 R E è s = ð — en 1 . ò ð èð l è ⸗ SES ð 2 ð F Nðð ð — 2ð ð E2 2—— ò u ł‚ N 125 119 10546 021 ,utnnmmmurendtQnm . . .r . „ / . . . † W. Raiser D — — = . , ——— S 4 a n ς.Mi ð ncipit liber Hugo⸗/ nis de ſacramentis adſcõöam eru⸗ ditionem ſacri eloquij quodeſt fun damentum ſcientie. Mume partis capitula ſunt hec. NPꝛima pars exameron in oꝑa ↄditõnis. Vnum eſſe pᷣncipium a quoſfacta ſunt om nia denichilo. caplo pꝛimo parte pma. Si pꝛius materia facta eſt q; foꝛma.caplo ſecundo parte pꝛima. NRatio quare voluit deus ꝑ tempoꝝ inter ualla opera ſua ad complenonem ꝑduce re et pꝛius eſſe facere q̃ᷓ; pulcrum eſſe.capi tulo.uij.parte pꝛima. H Si potuit aliquãdo eſſe materia ſine foꝛ mao. capitulo. uij. pte pma. Simul creata fuiſſe omia.id eſt. viſibilia et inuiſibilia. caplo.p.parte pꝛima BDe prima infoꝛmitate rex omniũ qualis fuit ⁊ q̃ᷓ; diu mundus in illa ꝑmanſit.capi tulo.nj parte pꝛama. M De diſtinctiõe foꝛmatõis. ca.pij.pte.j. De miſterio lucis quare pᷣma facta ẽ.cap. octauo parte pꝛima. M Qualis eadem facta eſt lux ⁊ vbi.ca.ix.ꝑ.j. Q, ſimul facta eſtlux vilibilis ⁊ inuiſibilis et parit diuila a tenebꝛis. ca.x.pꝑte pᷣma. O, lux tres dies illumiauit et q̃re ante ſo lem facta eſt. capitulo xj.parte pꝛima. Sacramentũ diuinoꝝ opeꝝ. ca.xij.pte.j. Quare dixit ſcriptura. vidit deus lucem. capituloxiij parte prima. Que ſit cautela boni oꝑis bic ſignificata. capitulo.xuij.parte prima. Quid factum ſit de luceille pꝛimaria poſt creatum ſolem ⁊ ſi de ipſa ſubſtantialłr ſol factus eſl. capitulo.xpv.parte.pᷣma Si deus per ſex dies ſine interuallo ope: ratus eſt ſiue alio quolibʒ mõ.ca xpj.pte.j. De opere lecunde diei qñ factuʒ eſt firma mentum. capitulo xvij. parte prima. De qua materia factũ ſit firmamentũ ⁊ q̃ le factum ſit. caplo. xpiij.pte pᷣma. Sacramentuʒ ſupꝛadictoꝝ. ca.xix.pte.j. Quare nõ dicitur deus vidiſſe opus ſcðe diei quia bonum elſet. cap.xx. ꝑtepᷣma Quõ ↄgregate ſunt aque in vnum locum vt arida appareret capło xxj.ꝑte prima Quomõ terra germina pꝓduxit.ca xxij.p.j. Quare ille aque que ſup celos ſunt nõ ſũt congregate in vnum locũ. ca.xxiij.pte.ſ. OQ, bis tribus diebꝰfacta ẽ ren diſpoſino. ca.xxuij.parte pꝛima. H Quomõtribus diebus ſequentibus oꝛna tus eſt mundus. capituloxxpv.ꝑte pᷣma. Si de ipſis elementis facta ſunt que ad oꝛ natuʒilloꝝ facta ſunt.caplo xxvj.ꝑte pᷣma Sacramentũ qualii piſces et aues denna materia facti ſunt etĩ vna lede diſpoſiti nõ lunt. capitulo.xxpij.parte pꝛima Quare oꝑa conditõis pꝛius comemoꝛan tur deinde opera reſtauratiõis. capᷣ xxpiij. parte pꝛima. . O, in operibꝰreſtauratõis maxime verſa tur tractatio. capło.xxix pte pᷣma. Quattuoꝛ eſſe per que ſermo ſubſeq̃ns de currit. capitulo.xxx.parte prima Scdepartis capitula ſunt hec. Incipit ſecũda ꝑs de cã creatiõis bominis et de cauſis puimoꝛdialibuſ rerum omniũ capitulo primo:parte ſecunda. Decaulis pꝛimoꝛdialibus ⁊ de eſſecibus earum. capitulo.ij.pꝑte ſecunda De generatione cauſarũ pꝛimoꝛdialium. capitulo.iij.parte ſecunda. Que ſit pꝛima cauſa conditionis rationa lium. capitulo.iuj.parte ſecunda. O, diuine volũtati ⁊ bonitas affuit et po teſtas. capitulo v.parte ſecunda Detribus perſectis ⁊ perficientibus om nia. caplo.vj.parte ſecũda , bectria de deo ſcdᷣm ſubſtantiã dicun⸗ tur. capitulo.pvij.parte ſecunda. Quare bectria qui ſcdᷣum ſubiam dicanĩ quaſi pꝛopꝛia in quibuſdã locis ꝑſomis at tributa inueniunt. caplo.vuij.pte ſcdᷣa. O, lapientia dei cum vna ſit in ſe diuerſa nomia ſcdᷣm nos ſoꝛtitur. capᷣix ꝑte ſcdᷣa O/pvolütas dei eterna fuit de ope tempo rali. capitulo.x.parte ſecunda. , tria in deo coeterna fuerũt.ca.xj.ꝑte.ij. O tria vilibilia mundi tris ininſibilia deidemonſtrant.capitulo xij.parte ſecũda O; ſimilitudo dei in rationali creatura ꝑ fectioꝛ eſt q; fons capitulo xuj. ꝑte ſcdᷣa De ſcientia et pᷣſcientia dei et quoniã ex ea in rebusneceſũitaſ cadere viðtur. capitulo xiuij parte ſecunda. Quomodo omnia in deo abeterno erant pꝛius q́; in ſemetipſis ſubſiſtereut et illoꝛũ illic non pꝛeſcientia ſed ſcientia erat. caplo xv.parte ſecunda Mã Si res future non fuiſſent ſapientia dei ſci entia eſſet. ſed p̃ſcientia non diceret. capłlo xpj parte ſecunda Quomõ vtrunqʒ eternuʒẽ et pꝛeſcitũ eſſe et futurum elſſe. capitulo xvij. parte ſecũda Quomodoſi reruʒeuentus mutarentur pꝛeſcientia tamẽ non mutareĩ.ca xvuij. .ij. De pꝛouidentia dei.⁊ quia duplex eſt pꝛo uidẽtia delin ſuis ⁊ alienis.capitulo xix.ꝑ te ſecunda. De diſpoſitiõe diuina caploxx ꝑte ſcda De pꝛedeſtinatõe diuĩa.capitulo xxj.ꝑte.ij. De poteſtate dei ⁊ ꝙ dupliciter conſidera tur poteſtas in deo eſſe et vtroqʒ modo de um omnipotentẽ eſſe. ca xxij. pte ſcdᷣa. ¶ Tercie partis capitula ſunt hec. Qualiter ab initio deus agnitus eſt et q̃ᷓ re vnus ⁊ trinꝰ.capitulo pᷣmo:parte tercia Quare deus nec totus ſciri nec totꝰ igno rari poteſt. capitulo ſcdᷣo partetercia. Quibꝰmõis cognuõ dei ad boĩem venit. capitulo iij ꝑte tercia Oo deus trinus ⁊ vnus et quid in vnitate et quid in trimtate capitulo uij.pte tercia Explicatõ ꝓpoſitarum diſcretionũ.caplło quinto parte tercia. .NM Beilla cogmtõnis genere quo mẽs rõnał in ſe deum videre poteſt. caplo vj pte tcia. Quia ſeipſam eſſe videt mens rationalis capitulo vij.partetercia Et eſe cepiſſe intelligtt capbło viij. ꝑte iij Quia deus eſtet qͥa ſine pꝛinepioeſt. Eiuſoẽ rei argumentü foꝛis in creaturis. capitulo ix. parte iij. xxjſ parte tercia O deus trin? et vnus eſt capko x. pte uj. Q, immutabiliseſt deus cap xij pte tercia OQ, ratio in creatura recte conſiberata ad iuuat ad cognoſcendum deum. OQuibus modis coꝛpoꝛa mutantur.capi⸗ tulo xiij.parte tercia. Quibulſ modis ſpiritus mutani.capitulo xiiij.parte tercia O, deus eſſentialiter eſt et vere ẽ et in om creala ſiue natura ſine difſinitõe ⁊ ĩ omni loco ſine circumſcriptione et in omm tem poꝛe ſine viciſſitudine vel mutatione. capi tulo.xp. parte tercia Quomõ ſpũs creati locales ſũtet quomõ coꝛpoꝛa.capitulo xpj parte tercia NRatio qualłr deus non ſolũ vnus ſed tri nus ſit. capitulo xpij. pte tercia De vᷣůbo intrinſecoꝰ extriſeco.ca. xp iij p.iij. , ymago dei in rationali creatura expᷣlli oꝛeſt et veſtigi trinitatis inuenitur in ip⸗ K. capitulo xix parte tercia. Quomõ tres pſone eſſentia vna ſiue ſub⸗ ſtantia. capitulo xx. partetercia. De diſcretione nominũ in trinitate. capło Quomõ ſpirituſſãctus a patre ⁊ filio mit titur eterna pꝛoceſſione ab illis ettemꝑali aduentu ad nos capitulo xxij pte iij. Quare tria illa ineffabilia in deitate perſo netres dicuntet tria in bumanitate nõ di⸗ cuntur. capitulo xxiij. parte tercia Quare potentia patri attribuit ſapia filio bõitas ſiue benignitas ſpũiſcõ.cxxiuij.p.iij. Alia ratio q̃re illa qͥ ̃m ſubſtantiã dicunt et cõmuma ſunt ꝑſonaliter ſũt diſcreta ca. xxv parte tercia O veſtigiü trinitatis nõ ſolum in rõnali creotura ſʒ enã in coꝛꝑea repit. ca.xxvj.p. iij O, in bis tribus ommia ſint perſonalr. capitulo xxvij ꝑte tercia ℳ Meca pitulatõ ſuß̈dicton caplo xxviij piij Bꝛeuis ſumma eoꝝque ſupᷣdicta ſunt cuʒ qadiectiõe quoꝛundã capłloxxix ꝑteicia. Auartepartis capitula ſunt hec De voluntate dei. capitulo..ꝑte qrts. Q eſt vere a ſumme vnus.ca xj. ꝑte tercias S=81 ) — — — .ͥ — — =ẽ — S= . n tii a n ini N d l in ei hop 1 thece iin⸗ Quot modis ſcriptura voluntatẽ dei acci piat. capitulo.ij. parte quarta. ꝛima beneplacitũ dicit ca.uij.ꝑte q̃rta Secunda oꝑatio.tercia permiſſio cap.iiij parte quarta . O, deus bona feẽ mala ꝑmiſit.ca.v. pte.iiij Quare deꝰ mala ꝑmilſit capło vj.pte uij. Quare operatio et ꝑmiſſio dei voluntas eius dicuntur. cap̃. vij. parte quarta. O, duplex ſit diſcretio voluntatis dei in beneplacito eius ⁊ in ſigno bñplaciti eius capitulo viij.parte quarta Quarta eſt in pceptõne quinta in pꝛobibi tione. capitulo ix parte quarta M, non ſimilia ſigna ſunt eterni benepla citi pꝛeceptio ⁊ ꝓbibitio ſicutoperatio ⁊ ꝑ/ miſſio. capitulo x.parte quarta Quomõ fallere videt deꝰ pꝛeceptione pel pꝛobibitione aliud innuens qᷓ; ſit in bũpla cito ſuo. capitulo xj.parte quarta Vtrũqʒ duꝝ ſonare vł qꝛ deus pᷣcipiat qᷣd nolit vel qð nolit fieri ꝑmittat. c.xij.pte iuij. O, deus non vult mala qᷓmuis velit pt mala ſint qꝛ B bonũ eſt.ca.xuj ꝑte quarta. O, ſemꝑimplet volũtas dei ca.xuij.ꝑte iiij Quõ mali excuſabiles non ſunt qᷓʒuis per eos volũtas dei impleat. ca pło xp ꝑ.iuj Quare percipit deus omne quod pᷣcipit. capitulo xvj parte quarta Nmne qd bonũ dicitur vel ſcᷣm ſe vel ad aliquid bonum dicitur. caplło xpij ꝑte qꝛta Qðõ ſcdum ſe bonum dicit ⁊ vniuerſaliter dicitur vere ⁊ ſummumbonum eſſe.caplo xviij. parte qurrtaags De tribus generibus boni ca.xix. parte iij NHaius bonum elſſeillud ex quo maius bonum eſt. capitulo xx.parte q̃rta O, deus pꝛopter ſe.id eſt. pꝛo ptilitate ſua vel cõmodo nicbil pꝛecipit capitulo xxj. parte quarta VU O deus boc vnicuiqʒ pꝛecipere babʒ qd bonum eſt ipi cui pᷣcipit etiaʒ ſibonũ om⸗ nium non eſt. capitulo xxij ꝑte q̃rta bonum v̈niuerſitatis deus impedi re non babet etiam ſiillud alicuibonũ nõ eſt. capitulo xxiij parte quartia tercijſſ. Q, operatõ et ꝑmiſſio beiſigna ſunt quib eẽ bonũ ſit etiam ſiillud bonum nõ ſit. pꝛe ceptio et ꝓhbibitio ſigna ſunt qd bonuʒ ſit etiam ſi illud bonũ non ſit. capitulo xxiuij. parte quarta — Beneplacitũ dei aliquãdo eſſe adrem ali quando adactum rei. capᷣ xxv ꝑte q̃rta De rerum oꝛdine in pꝛimis a ſecundis et capitulo xxvj parte quarta Quinte partis capla ſunt hec Becreatione engeloꝛum et de libero arbi trio. et de ceteris que ſpectant ad naturaʒ angelicam ſiue ad officium etoꝛdinatõem capitulo pᷣmo parte quinta O, in pncipio creati ſunt angeli. capitulo ſcdᷣo parte quinta. O, ratiõalis creatura pꝛima omniũ ſacta eſt dignitate quomã abiplſam refertur cõ ditio reliquoꝝ ſicut ipius conditõ ad deũ refertur quoniaʒ ad limilitudinẽ dei facta eſt ſola. capitulo.uj.parte quinta. O, in pᷣncipio pᷣmo ſimul facta lunt a coꝛ poꝛea omnia in materia ⁊ incoꝛꝑea in an gelica nata. capitulo uij.parte quinta Q/coꝛpoꝛea ⁊ incoꝛpoꝛea natura et ſcᷣm aliquid infoꝛmis facta eſta ſm aliquid foꝛ mata. cc pitulo v. parte quinta Quales fuerunt angeli quando pamo fa cti. caplo vj. parte quinta. O, nõ facti ſunt de materia piacenti ſicut coꝛpoꝛa. capitulo vij.parte quinta De quattuoꝛ ppꝛietatibus nature angeli ce. capitulo viij.parte quita pitulo.ix.parte quinta De dꝛñtia cognitionis caplox ꝑte v De dꝛñtia liberiarbitrij. ca xj. par.qnta In quo ſimiles conditiſunt et in quo diſia miles. capitulo xij parteqnta De triplici poteſtate illoꝝ capło xuj p.v De triplici cognitione illoꝝ.capᷣ.xuij ꝑ.p. De differentia ſubſtantie ſpiritualis.capi:⸗ Siperfecti facti ſuntangeli an imperfeci capitulo xp parte quinta , tribꝰ modis perfectum dicitur. capło xpj.parte quinta Scðm tempus. ca. xvij.parte q̃nta Seðᷣm naturam. capitulo xpiij pte. v. Aniuerlſaliter. caplo.xix.parte quinta. QO, perfecti cõditiſunt ſcdᷣm pᷣmã pꝑfectio nem. capitulo xx. parte quinta. Si pꝛeſcij fuerunt futuri euentus ſui.capi tulo.xxj.parte quinta Quales conditi ſuntboni vel mal iuſtivk iniuſtibeatian miſern capitulo xxij. pte.v. De libero arbitrio illoꝛuʒ in pꝛaimo condi tionis pꝛincipio quãdo ſubſiſtere ceperüt capitulo.xxuij.parte quina. Quidſit libeꝝ arbitriuʒ.caplo.xxuij ꝑte v. M ſemper liberum arbitrium no ad pꝛe⸗ ſens ſpectat ſed ad futurum nec ad omne ſedad cõtingens tantũ. ca xxpv.ꝑte qnta De auerlſione ⁊ lapſu maloꝝ et de conuer ſione et confirmatione bonoꝛũ.caplo xxyvj. parte quinta. Quomodo in labentibꝰ culpa grãm auer tit in ſtantibꝰgratia merituʒ adiuuit.capi⸗ tulo.xxvij.pte quinta. Min ſola voluntate ⁊ iuſticia eſt ⁊ iniuſti cia. capitulo xxvuij. parte quinta. O, peccatũ nec ſubſtãtia eſt nec de ſubſtã tia dicit ſed pᷣuatio boni. capitulo xxix.ꝑ.v Quomõ deus omnẽ voluntatẽ ⁊ poteſta tem angeloꝛum ad ſue voluntatis oꝛdinẽ et diſpoſitiõem intoꝛquet.caplo.xxx.ꝑte v. OQtribus modis deus cobercet volunta tem et poteſtatem maloꝝangeloꝛum.capᷣ. xxxi.parte quina. De occulta diſpoſitione dei qua malas etiã voluntates ad ſuam voluntatẽ intoꝛ quet et diſponit ſcdᷣm ſuam voluntatẽ.ca. pitulo xxxij parte quinta Deoꝛdinibuſ angeloꝝ qꝙ in pᷣncipioa deo conditi ſunt. capitulo xxxuj.pte quinta. Si plures remanſerunt q̃ ceciderunt.ca. xxxuij.parte quinta De diſcreta cognominatõe angeloꝛuʒ.ca⸗ pitulo.xxxv.ꝑte quinta. Vtrum omnes ſpiritus celeſtes mittãtur capitulo xxxpvj.ꝑte quinta De miniſterijs angelicis ca.xxxvij. pten. Sexte partis capitulaſt unt hec De creatiõe bomims ⁊ deſtatu eius ante beccatum. MR Quare deus bominẽ ex coꝛpoꝛe etanima fecit. capitulo.pᷣmo parte ſexta Qualiter bomo ad ymagnem et ſimilitu dinem dei ſactus ſit. capło.ij.parte ſexta De creatione ⁊ oꝛgineanime capitulo.iij parte ſexta. De libero arbitrio caplo iiij pte ſexta De duplici ſenſu anime cap.p. pte ſexta De duobus bonis bominis. capitulo pj. parte ſexta. Deduobus pꝛeceptis nature et diſcipline. capitulo.pij.parte ſexta. Detribus generibus rerum.ca.viij. ꝑtevj De gemina cuſtodia pvite inferioꝛis.cap̃ᷣ. ix. parte ſexta Detribus ſtatibꝰbomiĩs.capitulo x ꝑte vj Depmo ſtatu onte peccatũ.ca.xj.ꝑte ſexta Deſcientia bomis añ peccatü.c. xij.pte.vj Decognitione rerum viſibiliũ. ca xiij. p. vj De cognitione creatoꝛis.ca.xiuj.ꝑte ſexta De cognitione ſui. cap xv.parte ſexta. De qualitate liberi arbitrij pertres ſtatus capitulo xpj parte ſeraaga De virtute bomis añ peccatũ.ca.xvij ꝑ.vj Qualis creatus ſit pimus bomo ſcdöum coꝛpus capitulo xniij parte ſexta. Quãdiu bomo ſi non peccalſiʒ in bac vita inferioꝛi manere debuiſſet.caplło xix. pte.vj Dealimento eius.capitulo xx parte ſexta De ſtudio bumane vite ante peccatuʒ.ca⸗ pitulo xxj.parte ſexta. Si non peccaſſet bomo quales filios ge⸗ nuiſſet. capitulo xxij. parte ſexta Vitrũ iuſti an iniuſti naſcerent.cxxuij.ꝑ.vj. Si patne iuſticie beredes caplło xxuii ꝑ.vi Vtrum ſimul tranſferendi fuiſſent an per ſucceſſiõᷓees capitulo xxpv parte ſexta Vtrum ꝑfecti naſcerentur ſtatura et ſeen tia. capitulo xxpvj parte ſexta De inſtitutõe pᷣmi bomĩs.ca.xxvij ꝑte vi. De inſtitutione bominis ſcᷣm inferioꝛeʒ vitam. caplo xxviij. parte ſexta De inſtitutione bomis ſm ſuꝑioꝛẽ vtam capitulo xxix. parte ſerta . De loco in q̃ poſitꝰ eſt pᷣmꝰ bõ.c xxx. ꝑ.vj. De ligno vite. capłlo xxxi ꝑte ſexta “ S H 4 n on na n nus dn es 30 ne⸗ mꝙ Ner nelns ,laen eler⸗ Ne ſcnore; gelen en gren Deligno ſdie boni ⁊ mali.ca.vri.hte vj. OQ,bomo in paradiſo poſitus eſt nõ crea tus. ccaplo xxxuij. ꝑte ſexia Quare vnus primũ creatus eſt. caxxxuij parte ſexta. Quare mulier de viro facta eſt et quare d Quare doꝛmientiviro coſta abſtracta eſt capitulo xxxvj.ꝑte ilJl. De ſex modis oꝑandi. ¶ Septime partis caplaſunt hec. De lapſu pᷣmi boĩis. capło.j ꝑte ſeptia Quare diabolꝰ in foꝛma aliena ad boie,ʒ venitt. copitulo.ij. parte ſepuma Quare pꝛius adfeminã venit. c. ij. p. vij. Quare ab interrogatõe exoꝛſus eſt. caplo niij. parte ſeptima. — . % O non ſoli viro pceptum datum lit. cop. pv.parte ſeptima De modo temptatõis. caplo. vj p. vij. Que mala fuerũt in oꝛiginali peccato.ca. pij.pte vij. My mulier delectatione pmiſſionis ꝑſua ſioni aſſenſum dedit. ca.piij.par.lſeptia De duobꝰgeneribꝰ tẽptationũ c.ix.ꝑ.vij. Quis plus peccauerit Adam vel Eua. capitulo x.parte ſeptuna . Deaſpetituiuſti ⁊ aſpetitu ↄmodi.capxj. pte. vij. . Atrum bomo nolens aut volens aſpentũ iuſti perdidit. ca.xij. ꝑte vij. M, iuſticia ſit menſura. ca.xiij.par. vij. De menſura inferiori. c. xiuj. ꝑte vij Demenſura ſuꝑioꝛi. capᷣ xv ꝑte leptia. Qð malum fuit in bomie ca xpvj.ꝑ.vij , bomo in aſpetitu iuſti peccauit. in ap/ petitu aũt cõmodi punitus eſt.c xpij.ꝑ.vij Quare inferioꝛ aſpetitus menſuram non tenet. capło xvuj.par.ſeptima O, ſpũi carnis cura iniũcta ẽ.c xix ꝑte.vij. neceſſitas cõcupiſcendi nõ excuſat.qꝛ voluntate venit. caplo xx.pte ſeptima Q, commodũ ⁊ oꝛdinatũ aſpetenduz ſit. capitulo xxj.pte.viij. . : mbil aſpetit nin ↄmodũ. ca xxij.ꝑ.vij ca. xxxvij ꝑ.xvj Quõ nccitas ex noltate veit. ca xxiij p. vij Muid generati trabimꝰ quid regenerati capᷣ xxiiij.par.ſeptia nali peccat ca.xxp. pte.pij Quot mõis dꝛ oꝛigiale pttumczzinr. vlif Q,pᷣmo bomini actuale fuit bocnobis onginale. ca xxpij. parte ſeptio. Quid ſit oꝛiginale peccatũ.ca xxviij.p. v) Quomõ oꝛginale pctüm a patribus in ranſeat. capᷣxxix.par.ſeptia OQ; gaima nõ ſit ex traduce. ca xxx. p.vij Quõ ꝑcarnem peccatũ tranſit adanimaʒ amittimus. De oꝛiginali peccato. filios tranleat. capitulo.xxxj.parte vij. Quõ ignoꝛantia viciũ ſit. ca.xxxij.p.vij Q, angeli facti ſunt vt ab intus erudirent bomines a ſons. crap̃ xxxiij ꝑ.ſeptia Vnde concupiſcentia naſcii ⁊ vñ ignoꝛan tia. cc. xxxiiij. parte ſeptima Quomõ anima peccati oꝛginalis parti: ceps fiat. cap̃ xxxv. ꝑte ſeptima KRatio quoꝛundã de animabꝰincoꝛpoꝛan diis. cap.xxxvj.parte ſeptia Quomodo a patribus iuſtis peccatoꝛes ca. xxxpij. pte vij filij naſcuntur. . 4 Vtrum omia peccata pᷣcedentiũ patrum ad filios tranſeat. cop̃ᷣ.xxxvuij. . vij 6 D ctaue partis capla ſunt bec. De eo qtria ſunt conſiderãda circa repa: rationem bomis. ca.j.parte octaua De quinqʒ lons. ca.ij.parte octaua. Quõ diſpoſitꝰẽ bõ adpniam.ca.ij.ꝑ.vuij. De cauſa bomĩs aduerſꝰdeum ⁊ diabolũ capituloiiij. parte octaus. De diſcretiõe iudicioꝛũ.cap.p.pꝑte octaua Cur deus bomo. Quidad noſꝑtinuit paſſio xp̃i.c.vij.ꝑ.viij De iuſticia ptãtis ⁊ eqtatis.capᷣ.piij.p.viij De iuſticia patiente ⁊ cogẽte. c.ix.p.vuj. O, aliter deus redimilſſe potuiſſet bomiĩeʒ ſi voluiſſet. caplło.x.ꝑte octaua Qua rõne inſtituta ſũt ſacoamẽta. cap xj Parte octauas .⸗. De tꝑeinſtitunõis ſacramẽtoꝝ.c xij.ꝑ.viij. De inſtitutõe cõiugij añpẽtm.cxxuij.ꝑ.vij Mone partis caplaſunt hec. ca. vj. ꝑte puij. Quattuoꝛ eſſe conſiberãda in inſtitutõöne lſacramentoꝝꝑ. Ouid ſit lacramentũ. caplo.j.pte ir. Quare inſtituta ſint ſacramẽta. ca.ij.p.ix. De diſtinctõe trium opeꝝ ettrium oꝑan tium. capitulo uiu. par. nona Inſtieutõem ſacramẽtoꝝ qntũ ad deũ diſ⸗ penſationis elſe qntum ad hbominẽlneceſſi tatis. capło iuj.parte nona. De materia ſacramẽtoꝝ. capitulo vij.parte nona. Secime partis caplaſunthec. BDer ſide ſeptẽ eſſe inqrenda. Muid ſu fides. Quot ſint in qbus fides ↄſtat.ca.jj.par.x Be incremento ſidei. caplo iij. ptex De bijs que ad ſidem ptinent. cap iij ꝑx Si ab inuiio ſᷣm mutatiões tempoꝝ muta ta ſit ſidel credenti’n. ca. vꝑte deima Quid ſit quo nibil minꝰ vnqʒ vera ſibes habere potuit. caplo vj ꝑte decia NRecapitulatio ſupᷣdicton. De ſacramento fidei ⁊ virtute eiuſdem.ca “ pitulo vij. pte decima H ¶ Andecime partis capłaſũt hec. e ſacramẽtis naturablegis.caplo.j.ꝑtexj ca. v.ꝑte. x NMNuot ſunt genera lacmentoꝝ.c.vj.par.ix. De tribus que necelſaria ſunt ad ſalutem caploj.parte decdcima S ſacramentoꝝ. capitulo ij parte vndecima Alia differentia. capło uj parte xj. OQ, bomo a deo inſtruct⸗ en ad ecmes offerendas caplo qrto parte xj. Pꝛima differentis. capilo p. parte. j Secunda dꝛñtia caplo vj parte xj Tercia differentia. ca. vij. parte xj Quare pꝛima mutata ſunt ꝑ ſecunda. ca. piij.parte vndecima. Deinibus generibus open caplo ix ptexj. Buodecime partis capla E nt bec. pia De vnione ſpli fidelis. caplo pmo pte xij Be circũciſione. capitulo 1 vten De pꝛepatione legis.capitulo.ij parte xij. eſacramẽts ſcripte legis ca plo uij pxij De immobilibꝰ?p̃ceptis. ca.p.parte.xij De irib? p̃ceptis pᷣmetabule. c. vj. pxij . De ſeptem alijs lecũde tabule. capitulo pij parte duodecima. Deoꝛdine pꝛeceptoꝝdei. ca. viij. par xij De mobilbus ⁊ ſuperadditis pceptis.ca. ix. parte duodecmg. tra ſunt genera ſacramentoxi lege. ca pitulox ꝑte duodeamos. BDe pnima dꝛũtig pcedentiũ 2 ſubſeqntiuz dio quorũdaʒ ſcribere cõ la que antea ſparliʒz dicta⸗ uerã ꝓpterea ꝙ iterato ea dem ſtilo expꝛimere moleſtum vel ſuꝑfluũ nvidebatur inſerui. in quibus ſi ſoꝛte ſermo ſimplicioꝛ coloꝛem dictamims ſeruare non potuerit. non multũ intereſſe putaui eadeʒ peritate conſtante.Hocaũt magis me mo⸗ uet q cum eadem pꝛiuſnegligentiꝰ dictaſ ſem. vtpote nondum adbuc futuri operis pꝛopoſitũ babẽſpaſſim tranſſcribẽda expo⸗/ ſui ſufficere tuncarbitratꝰpmõi mima vel annotata in noticiam venire. Sʒ quis poſt moduz cum eadez buius operis textui inſe rerem quedã in ipſis mutare quedã po ad⸗ ijcere vel detrabere ratio poſtulabat. Lecto rem admonitum elſe volo vt ſicubi ea extra buius operis ſeriem aliud aut aliter alidd babentia inuenerit banc diuerſitatis cũm eſſe ſciat. ſi quid foꝛtein eis emẽdandũ fue ritad bmõi operis foꝛmã coponat. Sane boc opus in duos libꝛos diſtinxi quatinuſ in tanta rerũ multitudine ⁊ ꝓlixitate inciſio narrationis legentibus tediũ tolleret.⁊ ſimł vtrũq; ſcribere non valentibus aut diumſuz valel lectionũ diuoꝛcia ſine oꝛdine et direcnõe ra peret. ¶ Huiꝰ libꝛi capitula per ſingulasꝑ tes ſubter oꝛdinauim? in bunc modu. In di ſtinctione pꝛologi capitula ſunt bec. pabere volentibus cõmodioꝛem foꝛmam Nexbiberet. carnationẽ verbi narꝛationis ſeri em deduct. Secũdus liber ab incarnatõne vbi vſaʒ ad finẽaꝛ conlũmationeʒ oĩm oꝛdine ꝓcedit. ¶ Atẽ pꝛimus liber.xij.clauſulas ſiue ꝑtes complectitur. JJ́MJZẽBẽ ¶ Pꝛima pars tractat de creatõe ⁊ ſtitu tione buius ſenſibilis mund. ¶ Secunda paro tractat de cauſa creetõiſ bumane ⁊ de hᷣmoꝛdialibꝰcauſis rerũ oĩm HITCertia pari tractat de cognitione deiãli ter ab initio mamfeſtatus ẽ 2 vnꝰatrinul ¶ Quarta pars tractat de volütate dera ð diuerſis modis quibꝰſacra ſcptura de volü NRumus liber a pꝛincipio vſqʒ adĩ R pulſuſ ſum in quonoõnul re ⁊ öde ſtatu eius ante peccatun. AGSepitima pars tractat de lapſu. naturalis legis NMBůo oẽlartes ſubleꝛuiant diuie ſapiẽne ¶¶Benumero libꝛoꝛũ ſacri eloquij. Wꝛologus Ibꝛum de ſa cramentis xpᷣiane ſidei ſtu tate dei loqui conſueuit. ☛ uinta pars tractat de creatiõe angelo rũ et confirmatione ⁊ lapſu ⁊ de ceteris que ad ipſos pertinent. ¶ Sexta pars tractat be creatione bomĩs ¶ QOctaua pars tractat de reparatione. ¶ Mona pars tractat de inſtitutione ſacra HBecima pars tractat deſide. decima pars tractat de ſacramentio odecima pars tractat de ſacramẽti ſcripte legis. WVm igituroe pꝛi ma eruditione ſacri eloquij que ĩ biſtoꝛica ↄſtat lectione cõpendio ſü volumen pꝛuus dictaſſeʒ H nuncad ſecũ⸗ daz eruditionẽ que in allegoꝛia eſt introdu cendiſ paraui in q̊ quaſifundamento qdaʒ cognitionis ſideranimũ ſtabiliant nt ceteꝛa q̃ vellegendo vel audiendo ſuperedificar. potuerint inconcuſſa pmaneant. Hãc autẽ qᷓſi bꝛeuẽ quandã ſũmã oiĩuʒ in vnã ſeriem cõpegivt animus legentis aliquid certum baberet cui intentioneʒ affigere ⁊ .foꝛmaꝛe valeretne ꝑ varia ſcripturarũ volumina et ¶ Ancipiunt capirula pꝛologi in li bꝛum hugonis de ſacramentis. ¶ Que ſint dicenda ante pꝛincipiũ. Zue lit materia diuinarũ ſcripturaruʒ. ſo diuina ſcriptura per opera condi tiois deſcẽdit ad narꝛãda oꝑa reſtauranõiſ MOy tripliciter tractat de materia ſua elo quiuʒ ſacruʒ H ¶ Ein ſacro eloquio non ſole voces ſeda res ſignare babent a Nue lnt dicẽda añ pꝛicipiũ (Ca.l vVBiſqsao oiuina rũ ſcpᷣturaꝝ lectõnẽ erudiendꝰ ac cedit pᷣmũ ↄſirare dʒ q̃ ſit matia circa quã pᷣat᷑ eaꝑtractano.qꝛ ſi reu eaꝝ dqͥ bᷣſcptura facta eſt noticiã babuerit faciliuſ poſtmodũ dictoꝝ erꝰ nitatẽ ſiue pfũditate: aſpꝛciet. ¶ Que ſit materia diuiaꝝ ſcꝛiptuꝛaꝝ. Capitulum ſcõm. Ateria oiuinarũ Iſcpturaꝑꝝ oĩm ſũt opa reſtaurati onis buane. Duo eni ſũt opꝑa in qbꝰpniuerla ↄnnent q facta ſũt.DPnmũ eſt opꝰↄditõis. Scdm eſt opꝰreſtauratonis Opꝰↄdittõis eſt qͥ factũ eſt vt eẽnt qᷓ none· tio accreatio podere tholez tact elt Dopꝰ ↄdittõis eſt ꝗ q none- mũdo ſonodẽ pheden corpe ppeſpzmi dꝰppt coꝛpꝰbũanũ.vt ſpũs do ᷣiſceret᷑ ſo rãt. Opꝰ reſtauratõis ẽ q̊ factũ eſt vt meliꝰ eẽnt q ꝑierãt. Ergo opꝰ dinõis eſt creatio mũdi cũ oĩbꝰelemẽtis ſuis. Opꝰreſtaurati onis ẽ incarnatio vᷣbi cũ oibꝰſacramẽtis ſu is. ſiue bijs qᷓ pceſſerũt ab initio ſcli ſiue biſ q̃ ſoſequẽt᷑ vſqʒ ad finẽ mũdi.vᷣbũ eni incar natũ rex noſteſt.qͥ in bũc mũdũ vemt cũ dy abolo pugturꝰ.⁊ oẽs ſeti qͥ añ eiꝰaduẽtũ ſu erũt q̃ſi milites ſũt añ faciẽ regpᷣcedẽtes a q poſtea veniũt vſqʒ adfinẽ mudi miltes fũt regẽ ſuũ ſõſequẽtes.⁊ ipſe rex mediꝰ eſt ĩ ex ercitu ſuo bincinde vallatꝰ incedẽs a ſtipa tus agminibꝰ ſuis. Etlʒin bactãta młiitu: dine diuerſe armoꝝ ſpẽs in ſacramẽtis ⁊ in obfſuatiõibꝰpᷣcedẽtiũ ⁊ hᷣſeq̃nnũ plłoꝝ ap pareãt oẽs iñ vm regi militare ⁊ vnũ vexil li ſeqᷓ pbant᷑ ⁊ vnũ boſtẽ ꝑſeqᷣ ⁊ vna picto ria coꝛonari In hijs oĩbꝰopa reſtauratõis ↄꝓſiderant in qbꝰdiuinaꝝ ſcpᷣturaꝝtota vᷣſa tur intẽtio. Huũdane ſiue ſclares ſcpte ma teriã bñt opa ↄditiõis. Diuĩa ſcptura maii aʒ bʒ.opꝑa reſtauratõis: Pꝛopiea tãto excel lẽtioꝛ oibꝰ ſcpturis iure ocedit.q̃nto digoꝛ eſt ⁊ ſublimioꝛmaſa in q eiꝰↄſideratio tra ctatioqʒ pᷣſaĩ.Hã opa reſtauratiõis valdi gnioꝛa ſũt oꝑibꝰ ↄditiõis qa illa ad pᷣuitutẽ facta ſũt vt ſtãti boĩ ſheſiẽt. iſta ad ſalutẽ vt lapſuʒ erigerẽt ꝓpiea illa qſi modicuʒ aliqᷣd ſex diebꝰ pfecta lũtiſta nonõ niſi ſex etatibꝰ cõpleri pñtiõ ſex oſex e diueꝛſo ponunt᷑ pt idẽ repatoꝛ qͥ creatoꝛ eſt demonſtraretur. Muũo diuĩia ſcpᷣtuꝛa per oꝑa ditio nis deſcẽdit ad nanãda opꝑa ꝛc᷑ſtan rationis. (Capitulum tertium uamuiiſ aũt prici palis materia diuine ſcßture ſint opa reſtaurationis tñ vt cõpetẽ tiꝰad ipa tractãda accedat pᷣmũ in ipo capi te narꝛationis ſuebꝛeuiißm ſidẽ ren geſtaꝝ exoꝛdiũ ⁊ .ſtitutiõʒ narꝛat opũ ↄditonis.ſᷣ em ↄuenient oñdere poſſet qt bõ reꝑpatiꝰ ſit mſi pus oñderet qiiſit lapſꝰ. neqʒ po lapſũ eiꝰ ↄuenieni oñderet niſipᷣꝰq̃ut a deo iſtiiu tꝰfuerit explicaret Ad ondendã aũt pᷣmã ĩ ſtitutiõʒ boĩs oꝑtuit vt etiã tonꝰmũdi cõdi tio accreatio pãderet.qꝛ ꝓpt hoieʒ fact?ꝰ eſt ritui coꝛpꝰ.coꝛpi mũdꝰ.̊ igit oꝛdine ſcpᷣtu ra lacra.pᷣmũ creationẽ mũudi deſcribitqͥ ꝓ pter boiĩeʒ factꝰeſt. deide cõmemoꝛat q̃luer bõ fact? in via iuſticie ⁊ diſciplie diſpoſitꝰ ẽ Poſtea qũo bõ lapſꝰeſt.nouiſſime quẽad modũ reꝑatꝰ. ꝛmũ gdeſcribit matiam in eo ꝙ factꝰeſt ⁊ diſpoſitꝰ.deĩidmiſeriã ĩ cul pa ⁊ pena.deĩde reꝑatuõʒ ⁊ miſcdiãʒĩ cogtõ ne pᷣitatis ⁊æ amoꝛe piutis. deinde patriaz et gaudiũ butudinis. (¶ OQ, tripli tra ctat de mateꝛia ſua elodum ſacꝛum Capitulum quartum, hac aũt mate ria tractat diuia ſcptura pmtri plicẽ intelligẽtiã ;̊ eſt hitouaz. allegoꝛiã. tropologiã. Hiſtoꝛia ẽ ren geſtaꝝ narratio que in pᷣma ſigſicetõne litie tine Allegoꝛia eſt cum per ið quod factum dici aliquid aliud factum ſiue in pñi ſiue in pꝛe terito ſiue futo ſignat. Tropologia ẽ cuʒ ꝑ id qd factũðꝛ aliqᷣd facẽdũ eſſe ſignstur OQ ĩ ſacro elodo nõ ſole voces ſů et reſ ſignaꝛe habẽt Ca. quintus Ntũ ſcptura diuia cecis oibꝰſepturis nõ ſolũ in maſia ſua ſʒ ccin mõtra nde apparz quan —— — — — — —— — ððů =☛ =. — ta luer e ſid cis 1 m., R Gnn ſo. r Mei ndic npe Ge N leß inny N uns Cons = ſam l PWꝛologus ctãdi ſtilitate pfũditate p̃cellat cũĩ cecis qᷣdẽ ſepiuris ſole voces ſigſicare inueniãt. in bacaũt non ſolu voces ſʒ etiã res ſigniſi catiue ſint. Siẽ igilin eo ſenſu qᷣ int voces et res verſat.neceſſaria eſt cognino vocuʒ ſic in illo qͥ inter res ⁊ facta vel facienda mi ſtica ↄſtat nccaria eſtcognitõ reꝝ Cognitõ aut nocũ in duobꝰↄſderat᷑ in pnunciatiõe videlʒ ⁊ ſignificatoe.ad ſolã pnunciationeʒ ptinet grãmatica. ad ſolã ſignificatõʒ ꝑtinʒ dyaletica.ad ꝓnunciatõem ſił ⁊ ligſicatõeʒ ꝑptinʒ reiboꝛica. Cognitio reꝝcirca duo ver latur circa foꝛmã ⁊ naturaʒ.foꝛma ẽ in exte rioꝛi diſpoſitiõe.natura in interioꝛi q̃itate Foꝛma reuaut in nuero ↄſideraĩ ad quẽ ꝑ tinet ariſmetica. aut inppoꝛtõe ad quaʒ ꝑ tinet muſica.aut ĩ dimẽſione ad quã ꝑtinʒ geometria.aut in motu ad quẽ ꝑtinʒ aſtro nomia Zld interioꝛẽ o reꝝ naturã philica ſpectat. uo omẽs artes ſubſeruiãt diui eſapientie. (Ca. VI Xquo conſtat ꝙ; oẽs artes natales dine ſcie famu lant ainferioꝛ ſapia recte oꝛdiata ad ſupioꝛẽ ↄducit. Sb̃ eo igit ſenſu qᷣ eſt ĩ ſignificatõe vocu ad res ptineĩ biſtoꝛia cui famulant tres ſcie ſiẽ dictũ eſt. grãmatica dyaletica ⁊ retboꝛca.Sub eo ãt lenſu q̃ eſt in ſigſicatõereꝝ ad facta miſtica ↄtinetur allegoꝛia.⁊ ſub eo ſenſu qui eſt in ſignifica tione rerum ad facienda miſtica contine: tur ropologia. et bijs duobꝰ famulantur ariſmetica.muſica. geometa. aſtronomia et phiſica. Suꝑ bec aũt oia diumũ illð eſt adqð ducitſeptura dina ſiue in allegoꝛia ſi ue in tropologia.qꝝ alteꝝ qdin allegoꝛia ẽ rectãfidem. Alteꝑ qᷣdem qd intropologia eſt in foꝛma.bonũ oꝑatiõem in qᷣbꝰ ↄſiſtit cognitõ veritatis ⁊ amoꝛ piriutis.⁊ bec eſt vera reparatiobomis. ¶ Ca. VII ¶ Be numeꝛo libꝛoꝝ ſacꝛi eloquij. GDſtquaz demon raꝝ ⁊ q̃ti deſbiecis ſibi maiia tra ſtrauimꝰ qᷓ ſit matia dinaꝝ ſeptu ctẽt ĩ iplici ſenſu biſtoꝛie.alle goꝛie. tropolo gie.nuc ondere ↄuenit ĩ abꝰlibꝛis ea q iure dinitatis nomie cenſet ſernipta ↄſiſtat Duo ſunt teſtamẽta q omne dĩnaꝝ ſcripiaꝝ coꝛ pus ↄcludũtpetꝰ.ſ. nouũ. Atrũqʒ tribus oꝛdinibꝰ?diſtigun. Vetꝰ teſtamẽtu otinz le gem ⁊ pphᷣas.agyogpbos q;d interpᷣtatuʒ ſonat ſctõs ſcptoꝛes vłſctã ſcribenteſ. In le ge ↄtinent᷑ qnqʒ volumia.ſcʒ.geneſ.exoduſ leuiticꝰ.liber numeri.deuteronomiũ. Ge⸗ neſis aũt a generatõe ðꝛ. Exodꝰ ab exitu. Le Uiticꝰ a leuitis.liber Huũeri qꝛ i eo nũerant filij urł. Deuteronimiuz ſcda lex. bebꝛayce autẽ bꝛelith. belleſmoth. vaiecra. vaiedaber elleaddaberim. In oꝛdine pppᷣaꝝ octo ſüt volumia.pmus liber Joſue qͥ et Iꝓbeſuna⸗ ue. et iolue bennun.i.filiꝰ nun.ſcdᷣus liber iudicũ q̃ ðꝛ ſoptbim.terciꝰliber Samuelis qui eſt pᷣmꝰa ſcdᷣs regũ.quariꝰ malacbim qð interpᷣtat᷑ regũ quiẽ terciꝰ⁊ q̃rtꝰ regum Quintꝰ Yſaias. Sextus Hieremias.Se ptimꝰ Eʒzechiel. Octauꝰ liber xij. ꝓpbetaꝝ qui ðꝛ thareaſra.Hij ꝓpbetici dicunt eo ꝙ pꝛophetarũ ſint euã ſi nõ oẽs ꝓpbetie ſint. ꝛopbeta ãt tribꝰmõis dicit.officio.gtia miſſione.vulgo autẽ vſitato vocabulo ma gis pphete vocant᷑ qui vel officio vel aꝑta miſſiõe ꝓpbete ſunt ſic in boc loco.ᷣm quã acceptõem Bauid ⁊ daniel et ceteri qᷓʒplu respphete non dicunt ſʒ agiograpbi.In oꝛ dine agiogpboꝝ ix.volũina ↄtinent.pᷣmuʒ Job.ſcdᷣm liber pſalmoꝝ.terciũ ꝓuerbia ſa lomõis.q̃ grece pabole.bebꝛaice maſioib dicun:.q̃rtũ eccliaſtes qd bebꝛaice coeleth. latine ↄcionatoꝛ interpᷣtatur.quiniũ ſyraſi rim.idẽ.cantica cãticoꝝ ſextũ Daniel.ſepti mũ paralipomenon qdlatine ſonat verba dieꝝ.bebꝛaice dabꝛeiamin dicit. octauũ beſ dꝛas.nonũ Heſter. qui omẽs.i.qnqʒ.octo nouẽ ſimul faciũt.xxij.q̃t lrãs etiã alpbabe tum ↄtinet bebꝛaicum.vt totideʒ libꝛis eru diat᷑ vita iuſtoꝝad ſalutẽ q̃t litteris ligua dilcentiũ ad eloqntiã inſtruitur. Sunt pᷣte rea in veteri teſtamẽto alij qᷣdẽ libꝛi q̃ͥ legu’/ quidẽ ſed in coꝛꝑe textus vel in canone au ctoꝛitatis nõ ſcribũtur. vt eſt liber Cbobie et Juditb ⁊ machabeoꝝ.⁊ q inſcribit᷑ liber 2 ſapientie ſalomonis ⁊ eccleſiaſtici. Nouũ teſtamentũ ↄtinet euãgeliuz aplos.patres Enangelia atuoꝛ ſuũt Matbei Marci Au ce Jopᷣis. Aplica ſimilr voluũma qtuoꝛ ac⸗ tus apłoꝝ.epłe auli. canonice eple.apo caliplis.qui iũcti cuz ſupioꝛibꝰ xxij.veiis te ſtamẽti xxx. complẽt. in qbꝰ copꝰdine pbagi ne ↄſũmat. Scripta patꝝ in coꝛꝑe textꝰnõ oputant qꝛ aliudnõadijcit · zwißum qo in ſupdictis ↄtinei explanando ⁊ latꝰ ma NExplicit pꝛologus. ¶ Incipit liber Hugonis de ſacra mktis ad ſcaʒ eruditionẽ ſacri elo ., 7 n iet fundamẽtum ſcientie. ra conditionis. ¶ Vnũ eẽ pꝛincipiũ a quo facta ſũt Domnia ex nichlo. (Ca. Rduuz pꝛoſe cctoz laboꝛioſũ opꝰ crebꝛa nꝛã pcatiõe flexꝰaggredioꝛ vniuerſaʒ dinaꝝ ſlcpᷣturaꝝ eriẽ ñ ſolũ reſtringẽdo ad ompendiũ redigere. ſed exponẽdo q; pꝛo ſunditatis eiꝰarchana in lucẽ euocare.Cꝰ aquidem oꝑis inchoatõnem ꝓmpta deuo nõeoftero ſpe ↄſumationẽ pmitto. In pön cCcipio creauit dꝰ ce.⁊.crã. Nð creatũ eſt de mchilo factu eſt. Nam q de aliqᷓ factũ eſt factũ eſt ſed creatum nõ eſt quia de nicbi lofactũ non eſt. Fecit ergo deꝰ celũ ⁊terraʒ non ſolü fecit ſed creauit. B eſt de nichilo fe cit. Nbiloſophi gentiliũ tria quedam rex pꝛincipia ſine pneipio poſuerut. opiſicem. materiã ⁊ foꝛmã pꝓfitentes ea q facta ſunt omia ex materia qdem in foꝛma ꝑ opiſiceʒ eſſe pducta. Sʒ iſti factoꝛẽ ſolũ ñ creatoꝛẽ Heũ ꝓfeſſi ſunt. Fides ant a vnuʒ ſolũmõ pmũu pᷣncipiũ ↄfitet qdſꝑerat.⁊ pipᷣm ſolũ factũ eſt nt eẽt qᷓd aliqñ non erat.cuiꝰoipo tentie virtus ineffabił ſicẽ nõ potuit alud pter ſe bꝛẽ coeternuʒ qᷓ in faciendo iuuaret᷑ ita ſibi cũ voluit ſuberat. vt qð voluit ⁊ qñ volit ⁊ qntu voluit de niblo creareĩ. Nia ergo q facta ſunt deꝰnõ ſolũ ex materia fec Pꝛima pars exameron in po (Pama. ſz materlã oim ipe de nichilo creauit. . 4 Suare pꝛius facta eſt materia facta ſunt ſikin ma . teria afoꝛma adeẽ pdierũt. an pᷣꝰ ꝑ materiã quidẽ eẽntialr odita ſunt. pꝰmo dum foꝛmata. Scio qſoa ſctõꝑ patꝝ qͥ añ 2 nos vbi dei archana excellent ſcrutat ſũt. quaſi aduerſa quedã ſupbacinqᷣſitiõeſcri pts reliqſle.alijis qᷣdẽ aſſerentibus oia ſiłin matia ⁊ foꝛma fuiſſe creata.alijs aũt G̊ ma gls ꝓbantibꝰ vt coꝛpoꝛea qᷣdeʒ oĩa qᷓ facia lunt pᷣus ſił⁊ ſel materialr cõdita.poſtmo dum no ꝑ interualla ſex dieꝝ in foꝛmã diſ poſita fuiſſie credant. Ego puto piros ſapie in rebꝰtam obſcuris ⁊ dubijs atqʒa ſenſu nro remotis nectemere aſſeruiſſe qd neſcie runt.neqʒ in bije q aſſeruerũt p̃ſtim tanta Dilligentia platis errare potuiſſe. Illud ma gis crediderim ſub aſſertõis ſoꝛma inqᷣſiti onisaliañ ſtudiũ fuiſſe. Nun ſic dicta lctõꝝ pie interpᷣtari voluerint. nec falſa credẽdo erroꝛem incidũt.nec pᷣa repᷣbendẽdo elatõ nem. Mos ergo in nullã ptem pcipiti aſſer tione declinãtes id cui noſter ſenſus interĩ magis accedit qᷓntus capere poſſumꝰ ape rimꝰ. Qui deuʒ oia ſimłin matia ⁊ foꝛma feciſſe ptendunt ꝓpterea foꝛtaſſis ſuã aſſer tionẽ iuſtã eſſearbitrani oĩpotentie crea toꝛis indignũ videatadbumane imbecilli tatis ſilitudinẽopꝰſuũ ꝑ iniualla tempoꝝ adpfectõz ꝓmouere.qqʒ etiaʒ q dam ſcpᷣtu raꝝ loca qᷓdãmõ idem aſſerẽtia inuemunt vt eſt illud. Qui miuit inetinũ creauit oia ſiml. Ipſa q́; geneſeos ſcriptura vnde pᷣma ab nos bꝰ rei manauit cognitio ſic ambi gue de opatione ſer dieꝑloquit. vt ſepe nu mero oia potiꝰſił facta fuiſſe ꝓbare videat Nꝛopter baſ igit 2”bmõi ratones aiũt cre Ddenda eſſe miſticã illas in geneli. vj. dien di ſtributionẽ Rei aũtvitate oẽm creaturaʒ ab iplo tpis exoꝛdio quo eẽ cepit talem ce piſie taliqʒ foꝛma qlem nũc nidet bꝛẽ qᷓntũ ad vniuerſitatis diſpoſitionẽ ꝑtinet. ¶ Muare deus voluit per tempoꝝ inſterũalla opera ſua ad completõe — — 0 un ton ma nb eln et ige ndi oz me ſu o cde 8 perducere et paus eſſe facere quaʒ pulcrum eſſe. (-Ca. III Vobil autez uide turexcepto eoqꝙ nibil i bacre te mere dilffinire volum?ꝰ oſpotẽtie creatoꝛis in nullo derogari ſi per intualla tꝑis opꝰſuũ ad ↄſũmatõeʒ ꝑduxiſſe ᷣr.ita vt iñ indubitant eẽ alitfacere potuilſe ſirõ oĩpotẽtis volũtatiseꝰ expoſtulalſz credaĩ Omipotẽs etenĩ deꝰ cꝰpolutas ſua bõita te nunãʒ puari pᷣtſiẽ pptrõnalẽ creaturaʒ ceia omia feẽ na etiã i eis oibꝰſaciẽdis illu pcipue modũ pᷣuare debuit qͥ ipᷣiꝰrõnałl cre ature cõmoditatiac cauſe magiſↄgruꝰfu it. Hic aũtille erat in qᷓ eidẽ creature rõali ſcʒ nõ ſolũ obſequiũ ſʒ etiã exẽplũ pararet᷑ idẽ.in quoilla acciꝑet.nõ ſolũ id q̊ adobſe quiũ indiguit ſʒ ꝑillð etiã qd acceꝑitagno ſcerʒ id qᷓd fuit. ppterea ĩ cetenis rebꝰ pᷣus infoꝛmis materies facta ẽ ac deinfoꝛmata vt eo ĩo demõſtraret ꝙabillo pꝰ ñ exiſtẽ tia accepiſſẽt eẽntiã ſiñ q mõ foꝛmã ⁊ oꝛdi nem nõ poterant bꝛẽ ↄfuſa. Eodẽ mõ ipſa rõnalis creata per id qðᷣ fiebat foꝛis in ſe agnoſceret.⁊ abillo eẽ qð erat atʒ ab illo ex petendũ eẽ q̃futa erat q̃tinꝰ ⁊a p eo qð acce pat in grãꝝ actõʒ exurgeret.⁊in id qð acce ptura erat obtinendũ in ipᷣum affectũ dile ctionis dilataret.Haã ⁊aipᷣa rõnał creatura qᷓdã ſuo mõ maiia pꝰ infoꝛmis facta ẽ pꝰ modũ ꝑoↄuerſionẽ amoꝛis ad creatoꝛẽ ſuũ foꝛmãda.et idcirco pᷣꝰ foꝛis ei demonſtra ta eſt ifoꝛmis mauia. poſtea foꝛmata vt q̃n taſoꝛet inter eſſe ⁊ pulcruʒ eſſe diſtantia di ſcernerʒ.ac ꝑ Bammonita eſt ne ↄtenta eẽt eoqð ꝑ ↄduõem a creatoꝛe eſſe acceperat. donec ⁊ pulcruʒ eẽ atqʒ beatuʒ adipiſceret᷑ quod pamoꝛis ↄuerlionẽ a creatoꝛe acce ptura erat. Q, ſi quis q̃rat q rõnał creata lam tũc in ipᷣo mũudi pᷣmoꝛdio extiterit.cui exemplũ pponi debuiſſetfacile rñdetur. gJam tuc creatos fuiſſe ãgelos qͥ ̊ fcõ am monerent᷑ ſeip̃os agnoſcere.et vſqʒin fineʒ bomies futuros q̃ lʒ B qñ factũ eſt nõ vide rint.tñ pꝑ ſcpturas edoctifactũ eẽ omnino iã nelcire nõ poſſint. Si cui bec quaʒ ꝓpo pꝛama. ſuimusratio minꝰſufficitens nidebit ad cõ ꝓbandã nrãm exiſtimatõʒ dereꝑcreatõne ↄcedimus.nt ſalua pace vel aliã ad idẽ eni dentius Opbandũ melioꝛẽ atqʒ ſubtilioꝛeʒ⸗ exq̃ret. Aut ſi buiꝰꝑtis aſſertio einõ placʒ alterã ꝓut libet aſſumat. nos autẽ ſcðm ꝓ poſitũ cepti noſtrirẽ oꝛdie pleq̃mur. ¶ Si potuit aliquando eſſe mate ria ſine foꝛꝛma Ca. I. Eſtat eni ut ſi pꝛri us materiã reruʒ infoꝛmẽ creataʒ uiſſe aſſerimꝰ. vtꝝ ne aliqd ſiñ foꝛ ma exiſtere potuerit.q̃lẽ pe eſſentiaxs añ foꝛ mã inditaʒ babuiſſe credendũ ſit oñndamꝰ et vtbꝛeuit qᷣd ſuꝑp boc ſennendũ mibi pꝛr aperiam.Certe nõ puio pᷣmã illam oim re rum materiã talr infoꝛmẽ ſuiſſe vt nllam oĩno foꝛmã habuerit.qꝛ nec aliqd tale exi⸗ ſtere poſie oĩno qᷓd aliqð eſſe bẽat ⁊ nõ ali quã foꝛmã crediderim.ita tñ non abſurde infoꝛmẽ illã appellari poſſe ꝙ in cõfuſione ⁊ꝑmixtione qᷓdam ſubſiſtens.nõduʒ hanc in q̊ͥ nüc cernit pulcrã aptãqʒ diſpoſitõem et foꝛmũ recepꝑit.ergo ante foꝛmã facta eſt materia tñ in ſoꝛma.In foꝛma ↄfuſiõis añ ſoꝛmã diſpoſitõis.In pᷣma foꝛma ↄfuſiõiſ pꝛius materialr omĩa coꝛpalia ſimul et ſeł᷑ creata ſunt.In ſcdᷣa foꝛma diſpoſitõnis ꝑꝰ modũ ꝑ ſex dieꝝ interualla oꝛdinats. (Simu creata fuiſſe omnia.i. viſi bilia et inuiſibilia. ¶Ca. V. n illuo quan tum opinoꝛ abſurdũ erit ſi cred/ mus vnũ ꝛidem pꝛſus momẽtuʒ tempis fuiſſe quo in pꝛincipio ſił creata ſit et reꝝ viſibiliũ coꝛpaliũ qʒ materia.⁊ inuiſi biliũ in angelica nata eẽntia.⁊ G eſſe qdᷣſcri ptura refert omiĩa ſił creata fuiſſe ſicut ſupᷣ diximꝰ Qui niuit in einũ creauit omĩia ſił. quia eodẽ momẽto ſimul ⁊ viſibilium ma teria eẽntialr creata eſt.⁊ iuiſibiliũ natura nichilqʒ poſtea factũ ciiꝰ inipᷣo pᷣmoꝛdio aut maiia vt in coꝛpibꝰ. aut ſilitudo vt in ſpiritibus nõpꝛeceſſeritſHam ⁊ ſi noue ad buc q̃tidie creant aĩime noua tñ creaĩia ñ fit 3 3 quia in euangelicis ſpiritibꝰiam tũc q̃ndo creabani eius ſilitudo pᷣceſſit Duoautem nũc nobᷣ diſcutiẽda occurrũt.pᷣmũ illa pꝛi me cõditionifoꝛma infoꝛmis q̃lis fuerit. Scõðm qualxr ex ula inſoꝛmitate ad bãcq̃m nũc babet ſoꝛmã pducta ſit. ¶ De pꝛima infoꝛmitate rexomni um qualis fuit et quadiu mundus in üla permanſit. Ca. VI. Wantuz conüce⸗/ re potui ex bijs que in ſcripiis Pde bac re manikeſte ſiue obſcure feſperi ſcom rei geſte veritatẽ expᷣſſa pᷣma il la omniũ rexmoles qñ creata eſt ibið ⁊ tũc ad eſſe pdijit vbi nũc ſoꝛmata ſubſiſtit Erat qʒ terreũ hoc elemẽtuʒ medio eodẽqʒ imo loco ſubſidẽs.ceteris in vna Puſone pmix tis foꝛma melioꝛe pᷣditũ.ſʒ bijſdẽ circuq̃qʒ in modũ cuiuſdã nebule obpanſis ita iuo: lutum vt aſparere nõ poſſʒ qᷣd fuit. alla pᷣo tria in vna lc dictũ eſt adbuc ↄſuſiõe ꝑmix ta ſiue potiꝰ in vna pmixtione ↄfuſa circũ quaqʒ ſuſpenſa eo vſqʒ in altuʒ poꝛrigebã tur quſqʒ nücſummũ coꝛpee creature ꝑtin git. totũqʒ q ſpaciuʒ qdᷣa ſuꝑficie re in me dioiacentis loco vſqʒ adextremũ ſupᷣmũ qʒ ambitꝰceli limitẽ ptʒ illa nebula ⁊ alan 0 5 . 4 ne replebat. Et q nũc ſunt aluei ſiue traci nes aq̃ꝝ iam tũc in ipo naſcentis mũdi ex oꝛdio in terre coꝛꝑe futa adqs receptacla pa rata erant.in qbus etiã mag illa abiſſus de q̃ oĩa fluẽta aqrũ pducenda ſiue diriuãda fuerãt patulo adbuc hyatu.vacuoq; boꝛrẽ dum in pᷣceꝑs mane pᷣferebat. Cui qdeʒ de ſuß tenebꝛoſe illius caliginis q̃ tũctota ter re ſuꝑficies obuoluta eratnebula tẽdebat. quas vt ego arbitroꝛ tenebꝛas ſcpᷣtura cuʒ celũ ⁊ terra creareni ſuꝑ faciẽ abiſii fuiſſe te ſtatur. Talis mũdi facies i pncipio pᷣus qᷓʒ foꝛmã ſ alciper aut diſpõſitõem ꝑ ſcpᷣturaʒ ſignat᷑ cuʒ de.In pᷣncipio cre.deꝰce.⁊ irã.t. aũte.ina. ⁊ va. Siue vt alia trãſlatio babz incõpoſita.⁊ tenebꝛe erãt ſup fa.ab NMer ce lũ nanqʒ ⁊ terrã materiã illaʒ oim celeſtiuʒ terreſtriü qʒ H loco ſignari puto de q̃ pꝰea ſuccedẽter ĩ foꝛma fcã ſunt q in ip̃a p p eẽn pꝛima .„ 2 tiã ſił creata ſuerũt. Ibi nãqʒ terra eratipʒ terre elemẽtũ.⁊ celũ erat illa mobił leuis cõfuſio reliquontriũ q̃ in circũttu medio iocentis tre ſuſpẽſa ferebat.⁊ biſ duobꝰ ois coꝛpoꝝ ſiue celeſtiũ ſiue ireſtriũ foꝛmãdo ru matia otinebat. Deiñ ſedtur ſcptura.et dicit. Ettenebꝛee. ſu . ab. Duo ſupius ppo ſuerat. vcʒ celũ ⁊ irã.mõ qdã alia duo ſbiñ git.ctenebꝛas ⁊ abiſſuʒ. alten. i. abilſuz ĩ tra alten..tenebꝛas in eo qd celuʒ vocauerat ſi gnãs intelligẽdũ. ſꝛoptea nãqʒ ſupꝑ faciẽ abilſi tenebꝛe erãt. qꝛ abiſſus ſubtꝰerat ⁊ de ſuꝑ caligotenebꝛola erat.neqʒ abiſſus tene bꝛe erat qꝛlumẽ futura nõ erat ſʒde ſuꝑ fa ciẽ abiſſitenebꝛaxloc?fuit in eo..elemento vnde lumẽ poſtea venire debuit neqʒ niſi in lucis loco tenebꝛe eẽ potuerũt ꝓpterea tenebꝛe erãt ſuꝑ faciẽ abiſſſi.⁊ ſpũs der fere bat ſuꝑaqs. Sbitoaq̊s noĩat cũ pusĩ rex creatõe ð ſola ira ⁊ celo mẽuonẽ feciſſʒ Sʒ no ꝓptea aqs icreataſeẽ credẽdũ ẽ.qꝛ ĩ cre atõe reꝝ aq̃a nomẽ poſitũ nõ ẽ qꝛ ipʒ celu,ʒ ipe ſunt tenebꝛe. iße aq celu ppt leuitatem tenebre ꝓpt lucispuanõem.aque ppi mo tum a fluctuatiõeʒ. Hã a ſi abiſſus erat in ira ⁊ tenebꝛe erãt ſuꝑ fa. abilſſi.ergo tenebꝛe eꝛãt ſuꝑ trã. Sʒ qͥd erat ſuꝑterrã. Duo in pncipio poſita ſuũt.celũ ⁊terra. Quidboꝛũ putas ſubius aut ſupꝛa fuilſe dicemus?⸗ aut terra ſupꝛa et celum ſubtus. aut ter⸗ ra ſubtꝰ et celuſupꝛa Sed nunqm creden dũ eſt in pᷣma illa cõditioneren celum ſub tus creatum fuiſſe ⁊ poſtea in foꝛmatione ſupꝛa diſpoſituʒ? Foꝛtaſſis quia pꝛius ſcri ptura nomiauit celum qᷓ; terram. pꝛopte rea celuʒ quaſi fundamentũ ſubtus fuiſſe creatum quis dicat? Ego auteʒ non oꝛdi nis ſed dignitatis caula ſic poſitum reoꝛ.a quia etiamſermo ſequens de elemento ter re quaſi de ꝓximo et ob boc poſterius no minato babendus fuit. ideo puus celum ⁊poſtea terra nominari debuit. Sedneqz ipſa conditoꝛũ naturaalium poſitiõis aut locationis oꝛdinẽ pateretur qʒ pt pondero ſa deoꝛſum ⁊ ſurſum leuia diſponerentur. ergotra deoꝛſuʒ eratet celũ ſurſũ.⁊qð ſup terram erat celu erat. ergo celuʒ ſupꝛa ter — — . 6 c ule N ter 3no lom neg; aut den nu⸗ Ph⸗ ram erat Et aq̃ vbi erant ſubcelo an ſupꝛa celũ? Nec ſub celo ne ſupꝛa celũ aque erãt ſedin ipo celo aq̃ erant.qꝛipᷣm celũ aq̃ erãt quia ipᷣm celũ aque erat.totũ celũ ⁊ totum aque.qꝛ idẽ aq̃ ⁊ celi. Ocda die factũ eſt ſir mamentũ ⁊ vocatũ eſt celũ ⁊ poſituʒ eſt vt diuideret intaquas ⁊aq̃s.⁊ q pus aq̃ erãt facte ſunt aque.⁊ aq̃ aque q̃ſ̊ celoet aque que ſupꝛa celũ ⁊ factũ eſt celũ celũ:⁊ celũ ce lum ſupꝛa celũ ⁊ ſub celo celũ.vſqʒbodie ecẽc celũ eſt ſupꝛa celũ ⁊ ſub celo celum ⁊ totuʒ exvno celo ⁊ vnũ celum.ſed anteqᷓ; fieret ð illo celo celum qᷓd eſt vocatũ firmamẽtũ non erat illud celũ celũ ⁊ celũ ſʒ celũ tantũ necille aque aque ⁊ aqᷓ̃ ſz tantũ aque.etaqᷓ et aque ⁊ celuʒ vnũ celu.⁊ ulud celũ ⁊ aque ille nec ſupꝛa celũ erãt nec ib celo ſz ſuptrã nicbilqʒ erat inter celũ ⁊ terrã qꝛ nicbil erat pter celũ ⁊ terrã ⁊ tñ a erãt ⁊ tenebꝛe erãt etabiſſus erat. Abiſſus in terra.tenebꝛe et aque in celo.⁊ tenebꝛe erãt ſuꝑ faciẽ abiſſi. et ſpũs deiferebat ſuꝑaq̃s.ergoſuꝑ omia errat ſpũs dᷣi qꝛ oĩa in ptãte deierãt ⁊ m om nibꝰnõ artabaĩ ptãs dei Toꝛtaſſis iaʒ ſatis eſt qntũ ad ꝓpoſitũ bꝛeuitatis ꝑtinʒ.de bis hactenus dilputaſſe ſi bocſolũ adiecerimꝰ qnto tꝑe mũdꝰ in bac ↄfuſione pꝛiusqʒ eiꝰ diſpo itio incboaretur ꝑſtiterit. NHam q; il la pᷣma omniũ reꝝ materia in pncipio tꝑis vel potius cuʒ ipo tꝑe exoꝛta ſit. conſtat ex eo qð dictũ eſt. In pꝛincipio crea.ð.c.⁊ trã. Ouãdiu in bac inſormitate ſiue Ofuſiõe ꝑ manſerit ſcripia mãifeſte nõ oñdit. Michi aut piör qᷓntum ego conijcere naleo int cre tionẽ diſpoſuem ren oꝛdinẽddẽ tẽpis ſed nullã fuiſſe moꝛã interiectã ita vt vere quidẽ dici poſſit poſt illud factũ fuiſſe.ſʒ inter boc factũ aillud nullã oĩno dilatõem interfuiſſe. Et vt bꝛeui quidqd mibi im̃ ſen⸗ tiendum videt᷑ abſoluã. Ego arbitroꝛ in p mopᷣncipiotemꝑis vel potius cũ ipᷣo pᷣnci pio tꝑis.boc eſt añ ipᷣm tpᷣs cepit ſimul ce⸗ prilſe ⁊ reꝑ viſibilũ omniũ materiaʒ eodẽqʒ ꝓꝛſus momẽtoinuiſibiliũ in angelica natu ra eẽntiam ptranqʒ qdãmõ in foꝛma ⁊ qᷓdã modo pvtrãqʒ ſiñ foꝛma.Hã quẽadmoduʒ ., l D . f . ̃ ᷑ ᷣ pꝛama ula foꝛmãdoꝝcoꝛpoꝝmaiia qñ pᷣmũ crea ta eſt ⁊ qndam foꝛmã buit in 3 ſubliſtere ce pit. ⁊ tamẽ inſoꝛmis erat qꝛ nodũ diſpoſita et oꝛdinata fuit illa ita pꝛſus rõnał natura qñ pꝛimũ in ſpiritibus angelicis creata eſt mox quidẽ per ſapiam ⁊ diſcretõem foꝛma ta ?.ð ſʒqꝛilli ſummo ⁊ po bonoin qᷓ beatifi canda eratnõdũ ſe ꝑↄuerſionẽ amoꝛis im pꝛeſſerat dammõ adbuc infoꝛmiſpmane bat. vtraqʒ ergo natura ⁊ coꝛpoꝛea.iꝑ ma teriaʒ ⁊ incoꝛꝑea ꝑeſſentiã ſimł ad eſſe pꝛo dijt. quia et in illa vnde facta ẽ ⁊ in iſta qd facta eſt vno eodemqʒ tempis momẽto in tempꝑe pariter ⁊ cum tꝑe eẽ cepit. Hã ſpũał nata cu ſimpłr ſit eiqʒ idẽ ſit oino eẽ qð eſt. materialr pus q̃; ꝑſonalr fieri nõ bʒ ſiẽ coꝛ poꝛea natura.⁊ ꝓpterea illa dum crearetur pꝛuus q dem ꝑ materiaʒ ex q̃ facta ẽad eẽ ꝓ dijt. Mec vero ſtatim in ipᷣa q ſubſiſtit vita ſimplici ⁊ eẽntia immoꝛtali indiſſolubiliqʒ pᷣmũ eſſe accepit.vtraqʒ tñ ſił facta ẽ altera id eſt coꝛpoꝛea in eo ex qͥ ipᷣa eſt. altera veꝛo id ẽ incoꝛpꝑea in eo qð ipᷣa eſt vtraqʒ ſoꝛma ta ⁊ vtraqʒ infoꝛmis.ſicut dictũ eſt. (Bed iſtinctione foꝛmationis. Jb. 6 Oe illo quioez pꝛime cõditiõis ſtatu pꝛius q̃́; in Roꝛmũ natura diſpoſinõemqʒ ve niret bec dicta ſuſficere volumꝰ. Deinde ſe quitur vt diſpoſitionẽ ipſam q̃liter ꝑfecta ſit oꝛdine pſequamur.Sex diebulſ diſpoſu it ⁊ oꝛdinauit atqʒ in foꝛmã redegitdeꝰcun cta quefecerat. ꝑfecitqʒ opus ſuu bie ſexta et ſic deinde die. vij. requieuit.i.ceſſauit ab ope. Nꝛima die facta eſt lux. ſcðᷣa die factũ eſt firmamentũ. Cercia die ↄgꝛegate ſũt aq̃ Quarta die fcã ſunt lũinaria. Quita die pi ſces ⁊ volucres.Sexta die beſtie.iumenta et reptilia. nouiſſime eadẽ tamẽ die bomo Hec pumũ in boc loco lectoꝛem ãmonere volumꝰ pt qᷓtiens in bis oꝑibꝰpicʒ ſex dien aliqᷣd fieri audierit vt vbi grã.cũ dici pᷣma die facta eſt lux. Scda die factuʒ eſt ſirma mentũ. Cercia die ↄgregate ſũtaq̃. Quar 3 4 ta die facta lunt lũinaria nõ modo pꝛimuzʒ cum facta oſtenduni bec de micbilo creata fuiſſe exiſtimet. ſed potius deipſa que ſupe rius creata erat de nichbilo matia ſoꝛmata ĩ telligat. Etiam ſi aliqñ verbum creatõnis poſlitum repererit vt eſt ibi. Creauit deus cete grandia ⁊ omnẽ anmã viuentẽ atqʒ motabilem non ad materiã qua eſſe cepe⸗ runt ſed ad foꝛmam qua boc qd ſunt eſle ceperunt referendum eſſe ſctt. ¶ Be miſterio lucis quare prima ſactaz . La. VII. cipiens ergo deus opera ſua vi perficeret pri⸗ munm fecit lucem vt cetera omia ſe nobis non amareopera que in tenebꝛis ſfiunt quoniã mala ſunt.quia omnis qͥ ma le agit odit lucem ⁊ nõ venitad lucem pt non arguãtur opera eius.quomam mala ſunt. Qui auteʒ facit veritatẽ penit ad lucẽ vt maniſeſtentur opera eius quia in deo facta ſunt. Ipſe ergo qui veritatẽ facturus fuit in tenebꝛis operari noluit ſed venitad lucem ⁊ fecit lucẽ nt ſe manifeſtaretpluceʒ MNon eni deo fecit lucem vt ipe videret p lucem. ſed vt opera ſua manifeſtarz per lu⸗ cem.quia in deo facta ſunt.etideo vidit de us cuncta que fecerat eterant valde bona. Hoc michi interim pꝛo reddenda ratione dicendü fuit cur deus pꝛimü luceʒ fecit. Mualis eadẽ facta eſt lux et vbi. ‚ECa. lx. S Eo nunc ſupereſt vt rei geſte veritatem diligentius pbitꝛoſequamur. pncipium ergo di ninoꝛum operum fuit creatio lucis qndo ipſa lux non materialiter de nichilo creata eſt ſʒ de piacẽti illa vniuerſitatis mada foꝛ maliter facta eſt vt lux eſſʒ æ vimet pꝛopꝛie tatem lucendi haberet. Hoc opꝰpꝛima die factum eſt. ſed buuus operis materia ante pemam diezʒ creata eſt. moxqʒ cum ipᷣa lu ————DW — poſtmodũ faceret in luce. Signauit enim ce dies cepit. quia ante lucem nec nox fuit nec dies 2 ſitempus fuit. Si autem qu eri⸗ tur qualis be lux fuit coꝛpoꝛea aut incoꝛpo rea.⁊ ſi coꝛpoꝛea cuiuſmõi coꝛpꝰbũit⸗ viꝝ vno loco circũſcripta an vbiqzʒ diffuſa. vmn in motu aut immobilis Quantuʒ egoar bitroꝛ rectiſſime reſpondetur coꝛpalibus rebus et piſibilibus illuminãdis non niſi lucem coꝛpoꝛeã cõgruere potuiſſe. Omne ali nature aſpꝛoximans loco circumſcribi neceſſe eſt. Rurſumqʒ niſ mobilis fuilſet luxilla nequaqᷓm alterna piciſſitudine diez acnoctem diſtinguere. nec tempis ſpacĩ yllatenus ſine motu peragere valuiſſet. Secundaʒbancitaqʒ conſiderationemcõ Uenientius puto vt credamus lucem illaʒ in pꝛincipio factam abilluminãda coꝛpea ſine dubio coꝛpoꝛeam fuiſſe. quale foꝛtaſſe eſſe potuiſſet coꝛpus aliquodlucidum cu⸗ ius pꝛeſentia cũcta illuſtrarent quẽadmo duz nuc in ſole videri poteſt ipſamqʒ lucẽ et loco ſolis factaʒ pt interim motu ſuo cir cumageretur et diem noctẽqʒ diſcerneret. nqʒ quia pꝛima dies exoꝛta eſt ego cre diderim magis illaz quando ſacta eſt. ibi dem pꝛimũ aſparinſſe vbi ſol quondiano curſu circũuectus oꝛiens emergit. pt eodeʒ tramite crcũcurrens ac pᷣmo ad occaſum delcendens veſperam faceret. deinde reuo cata ad oꝛtum auroꝛũid eſt. mane ante oꝛ tum ſequẽtis dien illuſtraret. Et pꝛopterea pꝛimus dies auroꝛã pꝛecedentẽ nõ habuit quoniã anteqs lux crearetur plene tenebꝛe fuerunt. Moxaut luce aſparente ſuperter rm plenꝰ dies ppteres qð a perfectoopꝰ dei incboani debuiſſʒ ideo dixiſſe ſcripturãẽ △ Factuʒ eſt veſpere ⁊ mane dies vnꝰ.Non enim diyit factuz eſt mane ꝛ veſpere: ſed fa⸗ ctum eſt inquit veſpe et mane dies vnus. quia ſicut diximus pꝛimꝰdies mane pꝛece dens non babuit. quoniãaluce plenaatqʒ perfecta initiũ ſumpſit. pꝛopterea omnis auroꝛa pꝛecedẽtis biei eſt ⁊ omnis dies ab oꝛtu ſolis initium ſumit Eſtqz dies natura lis illud ſpacium temꝑis quod ab oꝛtu ſo autem coꝛpus quantulibet ſubtili ⁊ ſpiritu — — ——0..————0‧6 5*½ ls vſq; adoꝛtum pertranſiens nocteʒin ſe diemqʒ; concludit. in qua quomiã naturali ter dies noctẽ pꝛecedit ⁊ ſinem diei veſperã picimus.finem noctis auroꝛam. conſtatin dubitanter ꝙ auroꝛa ſemꝑ ad pꝛecedentes Diẽ referenda ſit ergo illud pimũ momen tum tpis quãdo creata eſtilla oĩm viſibili um ĩuiſibiliũqʒ natura.n“ nox fuit ne dies et tamẽtempꝰ fuit.quia mutabilitas fuit. NMoſtea veroꝝnnuo lucefacta diuiſe ſunt tenebꝛe ⁊ lux.et tempus iam per diem ⁊ no ctem diſtingui cepit. ¶ O, ſimul facta eſt lux viſibilis et inuuiblilis et pariter diuiſa a te nebzis Ca. . Nut michi uioe tur eodẽ pꝛſus tꝑis momento uo viſibilr ⁊ coꝛpoꝛaliter diui ſa eſt lur a tenebꝛis. inuiſibiliter quoqʒ bo ni angeli diſcreti ſũt a malis illis tenebꝛis peccati cadentibꝰ.etiſtis ad lucem iuſticie conuerſis illuminatiſqʒa luce pt lux eẽntñ tenebꝛe. Sic igitur conlonare debuerũt ex emplaria operum dei vtque viſibilia erãt opera coꝛpoꝛea ſapientie inuiſibilium pꝛo uẽtus ſequerenĩ.ſcõᷣm ꝙmp̃a que vtrobiqʒ operabatĩ lapientia ibiiudiciũ exercuit.bic foꝛmauit exemplũ. Diuila eſt ergo lux a te nebꝛis ⁊ erat lux miſibiłet viſibiles tenebꝛe erant.ſimiliter ⁊ lux inuiſibiłerat ⁊ tenebꝛe inuiſibłes erant ⁊ ptrimqʒ diuiſio facta eſt et ſimłfacta eſt diuiſio tenebꝛarũ ⁊ luciset pocata eſt lux dies ⁊ tenebꝛenox. Ntrũqʒ qdẽ deꝰ diuiſit ⁊ vtrunqʒdeus nominauit ſed vtrüqʒ non fecit. Deus eni auctoꝛtene bꝛarum non eſtſed lucis.quia peccatuʒ te nebꝛe eſt ⁊ peccatũ mibil ẽ⁊ ſiñ ipᷣo ſactuʒ ẽ nibil. Lux ab ipᷣo ſcã eſt.qꝛ iuſticia ⁊ vitas lux ẽ.⁊ ðᷣluce audiuimꝰ qꝛ deꝰdixit.fiat lux et ſtati fcã eſt lux.Huſqʒ dixit deꝰ fiãt tene bꝛe. ſʒ de luce dixit.fiatlux.et diuiſit lucẽa te nebꝛis ⁊ vocauit lucẽ diẽ ⁊te.noc.ergo vtrũ qʒ nõ feẽ tñ vtrũqʒ diuiſit ⁊ vtrũq; noĩauit Diuiſit ꝑiudiciũ ⁊ ꝑ meritũ nomiĩauit. qu pama dicauit ⁊ diſpoſuit qꝛ ne apðᷣ eũ iudicãtẽ in oꝛdinatuũ eẽ potuit qdapð delinqntes inoꝛ dinatũ fuit. vocauit lucẽ diẽ ⁊ tenebꝛas no. NO lux tres dies illũinauit et qua fe ante ſolẽ facta eſt. Rago nemo oicat quõ añ factũ ſolẽ dies eẽ potuit qꝛ anteqʒ ſolfieret lux erat.et vidit de us lucẽ q eẽt bonũ ⁊ vocauit lucẽ diẽ ⁊ tene bꝛas noctẽ ⁊ ipſa luxipſostres pᷣmos dies faciebat añqᷓʒ ſol fieret ⁊ illiüinaret mũduʒ Sz qo ſignat ꝙñ ſtatim factẽ ſol. ex q̃ lu cem fieri opoꝛtuit. ſznt q̃ilux eẽt pᷣus qᷓ; lux clara et foꝛtaſſis oↄfuſio plena luce digna ñ erat. aliquã tamẽ lucem accepit vt videret exire ad oꝛdinem et diſpoſitionẽe. Ncranentu diuinoꝝ operum. ge 1I. puto magnuz RSS B aliq̃d ſaẽmentũ Omẽdari qꝛ ols anima q;ʒ diu in pctõ eſt qᷓi in tenebꝛis eſt qᷓ buſoã ⁊ ↄfuſiõe.ſʒ pᷣt ñ euaðre ↄſuſiõeʒ ſua ⁊ ad oꝛdinẽ iuſticie foꝛmãqʒ diſpomi niſi il lũinet pᷣmuʒ nidere mala ſua ⁊ diſcernere lucẽa tenebꝛis.̊eſt vᷣtutes a vicijs vt ſe di ſpõat adoꝛdieʒ ⁊ ↄſoꝛmet vitati Hc igiaĩa ĩↄfuſiõe iacẽs ſiñ luce facere nõpᷣt.⁊ ꝓpiea ncc̃e eſt pᷣmũ vt lux fiat vt vidᷣat ſemetipᷣaʒ 2a itelligat ſiue agnoſcat boꝛroꝛeʒ ⁊turpiiu dinẽ ↄfuſiõis ſue ⁊ explicet ſe atʒ coaptet ad illã rõabilẽ diſpoſitõʒ ⁊ oꝛdinẽ vtatis. ꝰ q́; aũtoꝛdiata fuerint oĩa eiꝰ ⁊ſᷣm exẽplar roõis foꝛmãqʒ ſapie diſpoſita tũc ĩcipiet ſta tim ei lucere ſol iuſticie qꝛ ſic i repmiſſione dictů ẽ. Bti mũdo coꝛde. qa. d. v. Nꝛiꝰ ergo in rõnali ilo mũdocoꝛdis bũami creat lux ⁊ ilinai ↄfuſio vtĩoꝛdieʒ redigat NꝰH cũ fuerit purificata interioꝛa eiꝰ veit lumẽ ſoł claꝑꝝ ⁊ illuſtrat eã.Hõ diꝗ eĩ eſt ↄtẽplari lu mẽeinitatis don? mũda ⁊ purificata fuerit bñs qᷓdammõ ⁊ ꝑ materiã ſpẽʒ ⁊ ꝑ iuſticiã diſpoſitionẽ. Sic lex pᷣceſſit grãs.ermo ſpiꝛ ritũ.ſic pcurſoꝛ ioheſ ſaluatoꝛẽ xpʒ.lux lucẽ. lucerna ſolẽ.⁊ ipᷣexpᷣus hũanitatẽ ſuã pᷣus demonſtrautt vt poſt manifeſtaret bim/ mtatez et vbiqʒ lux lucem pꝛecedit. Luxque peccatoꝛes ad iuſticiã illuminat.illam lucẽz (Wars queiuſtificatoſ adbeatitudinẽ illuſtrat. Er go facta eſt luxpꝛius qᷓ ſolis clantas mãi feſtarei et dies erat.⁊ tres dies erant qñ lux erat ⁊ ſolñ erat Quarta die illuxit ſol.⁊illa dies clara erat.quia lumẽ verum babuitet tenebꝛe nõ erant vlle. ſic nulla anima mere tur lumẽ ſolis accipere etſumme veritatis claritatez contemplari niſi tres dies iſti in ecea pꝛecedant. NMꝛima qeʒ die fit lux. ⁊ diui duntur lux et tenebꝛe.vocatuꝛqʒ lux dies ⁊ tenebꝛe nox. Secunda die ſit ſirmamẽtum collocari int aquas ſuperioꝛes ⁊ aquas in ferioꝛes et vocaturfirmamentũ celuʒ. Ter cia die congꝛegãtur aque que ſub celo ſunt bus dicitur. Ae bijs qui dicun bonũ ma⸗ in locum vnũ manifeſtari aridam et veſti ri graminibus ſuis Omma autem h̊ ſpiri tualia pꝛeferunt documenta. ꝛimum in coꝛde peccatoꝛis creatur lux quãdo ſemet ipſum agnoſcere incipit pt diuidat interlu cem et tenebꝛas ⁊aſpellare incipiat lucem diem ⁊ tenebꝛas noctẽ:⁊ non ſit iam dequi lum et malum bonum. ponentes lucem tenebꝛas ettenebꝛas lucem. oſt becau tem cum ceperit inter lucem et tenebꝛas di uidere ⁊ diem lucem tenebꝛas quoqʒ alpel lare noctemid eſt. cum mala ſua veraciter periudiciũ rationis impꝛobare.etque ſunt bona et laudabilia lucis opere eligere cepe rit reſtat vt fiat in eo firmamẽtum boc eſt vt in bono pꝛopoſito coꝛroboꝛetur. Diui⸗ Dere inter aquas ſuperioꝛes etaquas inſe rioꝛesid eſt. deſideria carnis etſpintus vp medius ⁊ mediatoꝛ duo ſibi aduerſaria nꝰ ermiſceri ſinat nec tranſpomi.ne ſimul ſit qddiudi debʒ aut ſupꝛa qð ſubter aut ſub △⬤ ter qoſupꝛa collocandũ eſt. Nouiſſime ſecd tur in diſpoſitõnis oꝛdine opustercie diei vt congregent aque que ſub celoſunt in lo cum vnuʒz ne carms deſideria fluxa ſint et vltra metam ſe neceſſitatis expandant vt totꝰ bomo adſtatü naturereuocetur aſjm ordinem ratioms diſpoſitꝰ adlocum vnũj (vpꝛima. omne deſiderium colligat quatinuset caj ro ſpiritui ⁊ ſpiritus ſubiectus ſit creatoꝝ. Quilſquis ſic oꝛdinatus eſt dignus eſt lu⸗ mine ſolis vt mente ſurſum erecta 2 delide rio in ſuperna deſixo lumen ſumme verita tis contẽplanti irradiet. qꝙiam nõ pſpecu: lum in enigmate ſed in ſeipa pt eſt vericatẽ agnoſcat ⁊ ſapiat. Sed et illudnõ negigẽ ●— ter tranſeundũ eſt d dici. Adit deul lucẽ qꝙ eẽtbona.·et di.late.⁊ vo.l.d ett. n. fecit eiʒ et nidit. deinde diuiſit ⁊ vocauit. Quare vidit?noluit pus diuidere qʒ vidiſſet. Pꝛi us vidit ſi eſſet bonũ et tunc dem dꝛuilie lucẽ a tenebꝛis ⁊ vocauit lucem dieʒ ꝛtene bꝛas noctẽ Idducet eiz omne opusſuum in iudiciũ. non ſolum alia opers que inln ce fecit vidit deus ꝙ eſſet bonũ.ſedipam qᷓ qʒ lucem vidit ꝙ eſſet bonũ ⁊ diuilit lucem et tenebꝛas.Ham ipᷣe angelus malꝰcranſſi gurat ſe aliquando in angelum lucis ⁊ in gerit ſe ad cipiendã mentẽ quaſilux vera ſed beclux non eſt oiuidẽda a tenebꝛis nec vocanda eſt dies ſed nox. qͥa ſpecieʒ quidẽ luas babet ſed tenebꝛas peral. Mꝛopterea pꝛus pidit deus lucẽ ſi eſſetbona vtnõ ſta tim credamus omni ſpiritui.ſed piobemꝰ ſpiritus ſi ex deo ſint. ⁊ cum viderimus lu⸗ cem quia bona eſt. diuidam?tunc demuz lucem a tenebus ⁊ vocemus lucez diem er tenebꝛasnoctẽ.ergo nonſolũ ſtudendũ eſt pvt lux pꝛecedat in operibus noſtris et ptin luce fiant opera noſtra. ſedipſa quoqʒlux pꝛius videnda eſtet conſideranda dilgen ter. et ſic poſtremo cũ viderimꝰ luceʒ quia bona eſt. diuidamꝰ lucema tenebꝛis et vo cemus lucem diem ⁊tenebꝛas noctẽ. ¶ Quare dicitſcniptura vidit deus Ca. (XIII. Eo occurrit ſoꝛ taſſis quomodo vidit deus lu⸗ cem ꝗ eſſet bona et diuiſit lucẽ do tenebꝛis et vocauit lucẽ diem et tene.no. Nam ſi cetera opera ſua viditq eẽnt bõa inq luce vidit lucẽ q eẽt bona ⁊ diuilit lucẽ i 4 i ſon gtene le n ſhel hoq nohn Nden ne N G bo ann bie⸗ j/ Hhyo ſbon tenebe tveie Pont ctin Per⸗ logen Mlidre n il oe Wõ . ge ſci ati u We n dini Klen Pemt coen vrpen hnshe N zariſt nu um nt ich hann we cavri a tenebꝛis.⁊ vocauitlucẽdiẽ ⁊ tenebꝛas no. Micbil enĩ ſine luce videri pᷣt ſznec tenebꝛe ſine luce vidẽtur anto magis lux nõ videt ſine luce. Nue fuit ergo illa luxꝑ quã deuſ vidit lucẽ ꝙ eſſet bona ⁊ diuiſit lucẽ a tene bꝛis.⁊ vocauit lucẽ diẽ⁊ te.n? An ꝑſeiplaʒ eã vidit qꝙ eſſet bõa an ꝑ aliã lucẽ vidit qeẽt bona? Sʒ quõ p ipᷣam lucẽ vire potuiſſʒ qbona eẽt ſialiam lucẽ nõ babuiſſet p quã et in q ipaʒ vidiſſet lucẽ ꝙ eẽt bõa. Hã ſi vi dit qꝙ eſſet bona luxiſta ⁊ vere pidit. in aliq vidit de cꝰ bõitate dubitari ñ potuit. Ergo alia fuit lux increata in qᷓ iſta lux creata vi debal qeẽt bona. qꝛillã imitabat q ſꝑẽ bo⸗ na. In ula eĩluce cũ ipᷣa ſolũ ſit bona vidẽi et mala ⁊ bona ⁊ nõſolũ mala ⁊ bona in ea vident ſed etiã mala eẽ mala ⁊ bona eſſe bo na in ea videnippterea ꝙ ipa ⁊ vere ſum⸗ meẽ bona. Qð eni ab ipa diſcoꝛdare vir malũ eſſe videi. et qdᷣ ei iile eſſe viðꝛ bonuʒ eſſe vider.⁊ ntrũqʒ nõ niſi in ipa ⁊ pipaʒ pvi detur. ſder lucẽ ergo ꝓbauit lucẽ qꝛ iluce incõmutabili viditqꝙ luxiſta coõmutabilis ſuo modo et oꝛdie bona eẽt et diuilit lucez a tenebꝛis.vocauitqʒ lucẽ diẽ ⁊ te.n.et in ea luce ĩ q̃ vidit lucẽ ꝙ eẽt bõa etiã cetera oꝑa ſua que oꝑatus ẽ vidit ꝙ eẽnt bõa ⁊ mibil ſine illa luce vidit vel bonũ pl malů ſaue ex bis qᷓ̃ ipᷣe bona feẽ ſiue exbis qͥ nos fecimꝰ mala. que oĩa ipeñ male ſed bñ vidit. ⁊ ibi vidit vbi nullũ malũ fuit. Hec ipſa lux eſt qua etnos videreoꝑtʒ oẽm lucẽ ſi bona eſt nec poterimꝰ iudicare vere de luce ſi bona eſt donec iſta luce illũmatifuerimꝰ q̃ vere bona eſt. Spũalbenim dijudicat oĩa et ipe a nemine iudicaĩ. ⁊ ſi ſpũs der vere in nob bitat. non nos poterũt deciꝑe ſpũs erroꝛiſ etiã ſi in luce vemãt ad nos.qꝛ bẽbimꝰlucẽ in nobis in qᷓ nob manifeſtũ erit de oĩ luce: ſi bona eſt ⁊ ſic fiducialr diuidemꝰ luceʒ a tenebꝛis ⁊ iudicabimꝰnõ ſolũ in tenebꝛas 2 lucẽ ſʒ etiã inter lucẽ ⁊ lucẽ iudicabimus Mon ſolũ in diem ⁊ noctẽ iudicabimꝰ ſed etiã ini diẽ ⁊ diẽ ⁊ iudicabimꝰ omnẽ diem. NParum eſt enĩ ad pꝛofectũ inter diem et noctem iudicare.paꝝ eſt ⁊ luceʒ ⁊ tenebꝛas diuidᷣre h̊ virtutesa vicijs ſequeſtrare niſi ſciamus etiã inter diem ⁊ diem iudicare ſciamus oẽm diem iudicare vt ſapiamꝰ q̃ͥ ſuntilli motus qui ſub virtutũ ſpẽ quaſi ſub luce aliena vemunt ad nos. a qui rur⸗ ſum iſhi ſunt qui naturã lucis claritatẽ pꝛe tendunt. in ipis q;ʒ virtunbꝰ nõ ſolũ que bona ſint ſed que ſint etiam potioꝛa pꝛobe mus. Spũalis enim dijudicat omĩa ⁊ ip̃e a nemine iudicat᷑ quia ſpũs omnia ſcruta tur etiã pꝛoſunda deiet vnctio eius docet nos de omibꝰ. Oue ſit cautela boni operis hic ignata. (Ca. XIII Ic tibi attende qnta ſit cautela bono oꝑi adbibẽ Da.i pᷣncipio oĩim tuoꝝ opeꝝ vide vtlucẽ babeas in te vt oĩa tna opera lucis ſint ⁊ nõ tenebꝛaꝝ.poſtea cõſidera diligen ptuꝝne luxtua pura ſit ⁊ non fuſcata.⁊ cum inueneris quia bona eſt.tũc demũ diuide eam a tenebris et voca lucẽ diem ⁊ te. noc. Demũü reliqua oꝑa tuo que in luce feceris vide ſi etiaz ipſa bons ſint ⁊ nullum omino opus ſline iudicio pertranſeas donecagno ſcas cuncta que feciſti. Ita geminũ eſt udi cium.pꝛimum in quo lux iudicatur ⁊ vide tur ſibona eſt vt diuidatur a tenebꝛis. ſcʒ iudicium eſt quãdo ipſa oꝑa que in lucefa cta ſunt ad iudiciũ vocantur. videntur qᷓ; quia ipla bona ſũt ⁊ ſic demu requielcit deus.Aliqua quedã lucis miſteria interiʒ pꝛo tempoꝛe tranſcurrentes ꝑſtrinximus nũc iteꝝꝑ ad pꝛopoſiti noſtri ſerieʒ texendã reuertamur. l Quid factũ ſit de luce illa prima riã poſt creatum ſolem.et ſi deipſa ſ⸗ upſtantigter ſol factus eſt. 9. 4 gitur deus lucem ipus facere voluit ad illũmanduz mundũ anteqᷓʒ ſolẽ crearet ope vi caria p̃currentẽ donec veniret quod perfe ctum eſt. ⁊ ſunt qui querãt q;d de illa luce lactum eſt ppterea q iaʒ nlła eius veſtigia reperiri poſſint ex quoſolis claruas illuxit Wars Allij dicunt diſperſam per ampla aeris ſpa “ “ ꝛma gerit. Si cui autẽ iſta inipꝛetatio nimis ob cia vim lucẽdi ailluinandi amiſiſie.ſuꝑeſſe ſcura pibit.maxie ꝙ ðömotu firmamẽnn tñ adbuc q̃ſoãtenues reliqas q̃ in ambitu dü rats ſit aſſertõ ad illã alterã quã ppoſui 9 firmamẽti extrinſecꝰpuc illucqʒ ſparſim diꝛ mrecurrat expoſitionẽ q facilioꝛ ẽ ⁊ ſe pm 4 ligentiꝰ intuẽtibꝰ nocte demõſtrent. die vo ptiꝰadintelligẽdũ pmodat rõeʒ. Dicz igit maioꝛi eaſ ne videri valeant ſolis clartate deu ſex diebꝰ oꝑatũ ⁊ ſeptima deiñ die reqᷣ abſcondi. Sic qͥqʒſuas opiones put poſſi euiſſe ab oꝑe qꝛ nullꝰiuenit de. vj. diebꝰ ĩ ꝗ bile eſt cõfingut. Sʒ qs ſcit ſi ifa eadbemqʒ opus nõ fecerit deꝰdonec ſeptima dies ve lux poſtea in lucis ſubiaʒ trãſlata ſit etam mret.qñ deiñ ab ommopꝑe reqeuit. Etů q ℳ pliata claritate ſoꝛmã melioꝛẽ acceꝑit.quẽ dem de operatõe pᷣme diei dicta ſunt. HS admodũ in nuptijs ghs de aq vinũ feit ¶ De operatione ſecũde die quan pvt refoꝛmatõis ſtatũ i meliꝰ⁊ reſtauratcois do factũ eſtfirmamẽtũ. VII. ſ ſacmẽtuʒ demõſtraret.Hã qð eratluxan.·⸗ pidit deꝰ ꝙ eẽt bonũ ⁊ ait. Fat q́;; ſol factus ẽ Berataq̃ pꝛiꝰqʒin vinũ mu⸗ tata eſt vtnõ aliud fieret qd ponꝰexbibitũ eſt. z de eoip̃o qð añ viliꝰhẽbai.ita de rebꝰ dubiis nẽo eſt q poſſit certũ aliqᷣd difnnire. irmamẽtum in medio aq̃ꝝ. Ho⸗ 4 uit igit deus ad ſeqᷓns opꝰ tranſi⸗ re donec bijudicaſſet pᷣmũ. Cu ergo vidiſſʒ Si de per ſex dies ſineinterual lo operatꝰẽ ſiue alio quolibʒ modo de tcia ⁊ q̃rta:qnta vłſexta die ꝓut rõ dicta nerit exquiret quiſqs bꝰ ꝑtis aſſertionẽ ele pᷣmum deluce eẽt bonũ tũc ait.ſiatfirma mentũ. Quãtũ ad lrãm pꝑtinere viðꝛ factũ eſt firmamentũ ſcdᷣa die. ꝛius qᷣdẽ in illa tiõe dẽmꝰ qꝛfactũ ẽ firmamẽtuʒ vt diuide retaq̃s abaqs.boc eſt vt ꝑtẽ aqꝝint ambu ao. QXVI vniuerſitatis matcia de nibilo creatũ ⁊ nuc SS ) lum gobuc il/ exilla eſebeol ama erutũ ⁊factuʒ fir⸗ 4 ludde opatione diei pᷣmeinqnren mamentu ntambuu luo mediu; qdamõ n — uOde vbatlone diet Peinaren meuemẽs magnã illa aqn vniuerſaãq; ↄge dum reſtat ſi de lucẽ in pmoex oꝛtu eiuſi niem ab muicẽ ſeparetatz diuideret 2 ð aqſ ſe diei ipme creauit cũ nl eadẽ die alifeciſſe fſaceretaqᷓs aqᷓs. B eſt qquas qᷓs ambitu Jn legai q; lucẽ vꝑ ne vſqʒ ad exoꝛtu ſeqntis ſuo intrinſecꝰ ↄplectereĩ ⁊ ſubtꝰ ſe ↄtineret. nt dier qñ firmamẽtu fec ab obe ceſſaſſe crebẽe aqqs qs exttilecaꝛ ſup ginlumitis ſuirelin ſu dus ſit cũ ſcripia ſeptima euʒ die demũ re queret. ¶¶ De qua materia factum fõ quieunſie teſtet. Cui qſtoni gemins rñſõe ſit firmamentu et quale factu ſit. ne⸗ obuiamꝰ?. Aueen vicen⸗ deũ in ill ſex ddd A aaa. WVII. bee ebus oꝑatõem ſuãita ꝑſeuerantia ↄtinua AE n ſun eme n⸗, ꝓdu xiſſe vt nullo tꝑis interuallo ab oꝑan a Aeenenahne do deſierit. autita ſex diebꝰ opatũ vt nullũ poſſent ſi becbumana inueſtiga⸗ adem diez in opando inimilerit nõ nllo jorelihquẽda potius q; biſcunẽdanõvn 4 tempis ſpacõ ceſſauerit operari. Q, ſi qdẽ peret. HNã piver puro igne factũ ſit ſiue ex illã aſſernonẽpbare voluimꝰꝙ ptinua fue aere aut eẽ ex aqᷓ vł poſiremo e duobꝰ aue ſ rnit eiusoꝑatio. icere poterimꝰ pᷣma die mribo bop omirns a ſi ſubiaʒſollidã nataqʒ lucẽ in exoꝛtu imnus diet fecit deinde vt aur palpabilẽ bẽat qntane ſpiſſitudo eixcredẽ⸗ ſu ſuo diem noctẽaʒ diſtingueret pᷣmuʒ de daſit vtu ip̃m calidũ vłfngidũ aut cꝰalte oꝛiente ad occaſum. rurſum de Faentr rius q̃litatiſ exiſtat merito qrereĩ ſi iñ aliqᷣd adoꝛiũ dirent. Hec ſolu opus ei fuiſſe certü ſciri potuiſer. Nuncautẽ in inquiſi⸗ hſel, lux ſacta ẽ ſʒ ꝙ directa ipo gubnãte ꝛ dini: nonbus barum rerum nõ micbi multũ aus gente curſu expleuit Eodeʒz modo de ſeda laboꝛandũ videtq̊s necratõ vlla ↄpᷣbẽdit ſbon die dicet qñ firmamẽtũ factü ẽꝛ circũactõ nec auctontas cui fibesodbibenda ſit pꝛo „ nis ppetue pceptũ ſiła legẽ accepit. Getia,; pat. Solu B adlegim?credere ſine dubita⸗ we gati Gint ürni⸗ u Göno ⸗ zadae nben ut glin n . 1 mun’ ulye uche⸗ ⸗ ſrſo ob' G le M crede ⸗ ce ülc nai Bli 14n ulp tum ſuñ ocluderet. ptem vo extrinſecus ſe dem aq̃n naĩa oſiſteret nõ qrat extra ſe qͥ H ꝓptſefacta credit. Hã eſt in illoqͥ interius fabꝛicatꝰeſt mũdo qddam buinꝰ oꝑis bñs foꝛmã ⁊ exẽplar vbi ira qdaʒ deoꝛſũ poſita Aoſiſtit ſenſuał nata boĩs.celũ aũtſurſuʒ pu ritas intelligentie ⁊ q̃ſi quodaʒ imoꝛtalis vite motu pᷣenm vegetata ratio. Duas vo iſtas taʒ diſſimiles in vno bomie naturas masgqdã deſiderioꝝ moles binc iñ fluctu antm.⁊ in Oria ſepe motu alterno tendẽtiũ oberrat.qꝛ ⁊ aliudẽ qð ſtꝰ caro exinfirita te p̃ſſa axpetit. ⁊ aliud qd ſpũs ſurſuʒ ꝑ ↄtẽ plationẽ veritatis eleuatꝰ intẽdit. ſz fit aliq; niẽs vt ↄtrarij motꝰ ↄfuſiõeʒ gignũt niſi rõ media interueniẽs diuidat ab inuicẽ et di lcernat volutates etaſpetitus delſideria qʒ dijudicʒ qᷣd ſit videlicʒ qd ex carne deoꝛſũ trabit. qd qᷓd ex ſpu i ſuꝑna inbiat.ſummũ illud ⁊ imoꝛtale bonũ ambiens.Hã cũ ipᷣa rõ iudicij cenſura foꝛtiter qᷓi qddaʒ firma mentũ in medio ſeſe collocat.atqʒ binc ſu: pceleſtes aqsallicõt ess qͥ ſo celo ſũt ſepati diſponit nõ pᷣt inferioꝛ coꝛruptela ſuꝑioꝛẽ /ſ alueos la aĩme puritatẽ inficere.neqʒ ipᷣa que ſurſluz/ ſis a arere cepit pᷣmo qᷣdeʒ lutulẽta ⁊ lubꝛi eſt ſinceritas ad ea que ſtus ſunt abiecta et pilia ſinii ſeſe inclinare. ¶ Quare nõ ðꝛdeus vidiſſe opus ſcðdediei aꝛ bonũ eẽt. ¶ Ca. XX. EO miruz eſt qua eſſet bonũ ſiẽ in cetis oĩbꝰdiebꝰ vi eius ñ fuit. ⁊ bonũ nõ fuit.aut ſi opꝰ eiꝰ ſu itbonũ fuit. Si ant bonũ fuit ⁊ opꝰ eiꝰfuit nidit ptiqʒ qꝛ bonũ fuitq nõ potuitignoꝛa ergo h ñ dictu ẽ. vidit de? eẽt bonũ ſic all bi vbiqʒ dictü ẽ. vdit deꝰ eẽt bonu Maz ſi idᷣo alibi dictũ eſt qꝛ factũ ẽ. cur etiã h dici Sacramẽtũ ſupꝛadictoꝝ. Ca. XX. Ware aũt factum ſit vt fimamẽtũ aqᷓsa le diuiderz partiqʒ ſupꝛa atqʒ infra ꝑti earun renõ pidit deuſ opus ſcdᷣe diei diſſe legit 2 vidit deꝰ eẽt bonũ.autei opꝰ re qð fuit ſiue bonũ ſiue maiũ fuit. Quare nõ debuit ſi factü fuit. lortaſſis qꝛbinarius ſignũ diuiſtõis ẽ qͥ pᷣmꝰ ab vmta te diſcedit ſacramentũ aliqð bic cõmendat᷑. Et ñ ſunt laudata oꝑa cdᷣa.nõ q;ꝛ bona nõ eent.ſʒ da maloꝝ ſignũ eẽnt. Mꝛima eni opa fecit deꝰ Z illa oia bona valde erãt q bus neq; inerat coꝛruptio neqʒ deerat ꝑfectõ. Sʒ veit dein diabolꝰa bõ ⁊ fecerũt ipi oꝑa ſua ꝛ: Herant opa ſcdᷣa poſt pᷣma. mala p?bona.⁊ noluit deus opera iſta videre quia mala erant KRateen vidit. ꝑ iudiciũ impbauit. EU cõgregate ſunt aque in vnũ locũ yt appareatarida. KaXXI TCoixit deuſ con gregent aque que ſub celo ſunt in Mocũu vnũ. Quãatũ ad lrãm ſpectat locus vnꝰ in qͥ ↄgregate ſũt aq que ſ clo erãt abiſſus mag credit᷑ q̃ ab ipo mi exo: dio in ire coꝛꝑe tante capacitatis facta fu iſſe putaĩ vt ommũ receptacłm aq̃neſſe po tuiſiz Nã aqn nata ĩ pncipio tenuiſ admo duz leuiſqz in modüu nebule cunuſdã diſ⸗ perſa. poſtq́; diuina vᷣtute a iuſſiõe in vnã pt ita dixerim maſſã ↄpingi qdammõ atʒ denſari cepit ipo ſuo pondere deoꝛſũ vᷣgẽs in ima collapla a terra excepta ẽ ſpaciũ qʒ ill qdde ſuꝑ vſqʒad ipʒ firmamẽtũ occu pauerat. ſerenũ pupqʒ dereliqtipaqʒ terre ſupficies aqᷣs omibꝰini alueos ſuos cõclu anudaq; velut qͥ germina nondũ plla p tuliſſz auibus veltiri ſuperducipotuiſſʒ. uõ terra germia pduxit. XXII Yru ergo deus e yvt pduceret ira berbã virẽteʒ 2 fa cientẽ ſemen lignũqʒ pomifey faciens fru ciũ in genere ſuo. cui? ſemẽ iipo eẽt ſupter rã:a factũ ẽ ita. Deinde ad irrigandã vmi⸗ uerſã irã abip̃a mag abiſſo qi a fonte qdã aq interiꝰ quideʒ int viſcera telluris ꝑ tra cbones occultosqʒ meatuſ.de ſupꝑ vo inſu pficie ꝑalueos ſuos ĩ oẽs ꝑtes deducte ſüt itu reditu mirabili ⁊ indeſeſſo lege perpe tua ad vnũ locum. CQua re ille aque que ſupra celos ſunt nõ ſunt cõgregate inlocũ vnũ. ᷓſupꝛa celũ ſunt non dixit ſcripta ogregate ſint in locũ vnũ quẽad⸗ modũ deillis q erãt ſubcelo Magna ſunt in bijs oĩbꝰ ſacramẽta n“ explicabilia pre ſenti abꝛeuiatõni ꝙ aque que ſub celo ſüt ↄgregant᷑ in locũ vnum ꝙaſparet arida et germina ꝓducit.ſimłqʒ ipᷣa aeris ſpacia cõ tracta tãdẽ caligie ſerenani:et aq̃ꝝ tractus adirrigandã atʒzinfüdendã terrã ꝑcoꝛpuſ illius qᷓcũqʒ ſpargunt. et nicbil ſin cã feim eſt. boc mix videt gaq que ſo celo ſüt ogre gant᷑ in locũ vnũ.⁊aq̃ q̃ ſupꝛa celũ ſũtno⸗ gregant᷑ neqʒ eis locꝰ vnꝰtribuit᷑ ſʒreliquũ tur diſtule atqʒ expanſe q̃ſi q̃ coartari no lint vel colligi Quid putas ̊ ſibi vłt niſi ꝙ cbaritas dei diffuſa ẽ in coꝛdibꝰnris ꝑ ſpi ritũſanctũ qͥ datꝰ eſt nobᷣ.⁊iſte ſunt ſuꝑce leſtes aq̃.qꝛ adbucexcellentioꝛẽ inqt aplus viam vob demõſtrabo Siliguisboĩim lo r ⁊angeloꝝ.ſibabuero oẽʒ ꝓpbetiã.ſi no uero omia miſteria qᷣdeſt. nibil pdeſt ſi ca ritatẽ nõ babeã Maxait dei qᷓ exuꝑat oẽʒ ſenſum cuſtodiat coꝛda vrã a intelligẽtias vrãs Jam qᷓdammõ videmꝰ qᷓre aq ille q̃ ſuꝑcelũ ſunt nõ debuerũt colligi ⁊ in vnuʒ coartariqᷓmã charitas ãplificanda ſpeſt ⁊ dilatanda.⁊ q̃nto latiꝰpandit᷑ tanto celſius ſublimat᷑. Que ãt ſe celoſũt aq tos tramites ⁊ exitus oꝛdinatos q̃cũqʒ de ducant Quoniã a ffectio aĩe ĩferioꝛ niſicer ta lege ↄſtringat nõp̃t apparere arida nec germina pducere.ſic aplus caſtigat coꝛp⸗ ſuũ ⁊ in puitutẽ redigitne foꝛte cuʒalijs pᷣ dicauerit ipſe repꝛobꝰ efficiatur. his tribus diebus facta eſt rerum diſpoſitio. ¶Ca. XXIIII dierum opera anteq́; ſol vel cetera Auminaria facta fuiſſent In bijstri⸗ bus pꝛimis diebꝰ diſpoſita eſt vmuerſita tis bꝰ machina ⁊ partibus ſuis diſtributa oſũt aq̃ ↄgregãde ſunt ⁊ ↄſtringẽdein locũ vnũ pt indeꝑ cer terre ſutno lumt potuerũt. Moc ⁊a ſi in alijs veꝝ ↄcedimꝰnõ pꝛima. ſirmamento de ſuper expanſo Beinde ter ra reuelata atzin imo reſidente ⁊ ſuo põde re libꝛata collecnſqʒaq̃ꝝ molibꝰ intra rece ptacula ſua aere ſerenato q̃ttuoꝛ mũdi ele mẽta ſuis locis diſtincta et oꝛdinata ſunt. ¶Quõ tribus diebus ſequẽtibus oꝛnatus eſt mundꝰ. ¶ Ca. XXV. Einde ſeqbatur oꝛnatꝰ eoꝑ ⁊ Btribꝰ diebꝰitẽ ſeq̃n tibꝰfactũ ẽ. qᷓrto qͥ fuit pᷣmꝰ in tii bus oꝛnatũ eſt ſirmamentũ ſoleet luna et ſtellis. Quinto die qui fuit ſcdᷣus in tribuſ/ aer in volatilibꝰ ⁊ aq in piſcibus oꝛnamen ta acceperut. Sexto die qͥ fuit terciꝰ in tri bus accepitterra iumẽta ⁊ beſtias et repii lia cetera aĩmũtia q mouent᷑ in terra.Hhõ ſt nouiſſimo die factꝰ ẽ ðͥ terra ⁊ intra.nõ tiᷣ ad terrã neqʒppt terrã ſed adcelũ ⁊ ppi eũ qii fecit celũ ⁊ terrã.ergo factus eſi bõ non qſioꝛnatꝰ terre ſed dñs ⁊ poſſeſſoꝛ vt no að terrã referatur conditõ eius pꝛopter quẽterra facta eet. Side ipſis elemẽtis facta ſũt que ad oꝛnatũ eoꝝ facta ſür. Eoꝛnatibus ele⸗ nnam credendü ſit ex ipis ea queqz elementios eſle condita.ad quoꝝ decoꝛeʒ et pulcritudineʒ facta pbant.vt vᷣbi grã q ad oꝛnatũ terrefacta ſũt nõ niſi de terra ſumi tñ in elemẽto aeris vllomõ ꝓbare valemꝰ cu manifeſte volatilia legamꝰaccepiſſſe et abaquis oꝛiginẽ ⁊ in aere mãſionem ð̊ quare factum ſitvt nõ ad ſilitudinẽ alioꝛũ que adoꝛnamẽtũ elemẽtonmðicreata ſũt exipᷣo elemẽto materiã ſumerẽt in q̊ locuʒ ſoꝛtiri ðbuerũt. foꝛte qs ad ip̃iꝰ elemẽn ma teriã referat ꝙ q̃i tantã aer coꝛpulennã nõ babuerit pt aiantiũ coꝛpa que ſolidã mate riã requirũt ex eoconderenti. lq̃rũ antna turã magis terꝛe afftinez pluſqʒ coꝛpulẽtie babẽteʒ ac per B ſfoꝛmandis coꝛpoꝛibꝰapti oꝛẽ Sed altioꝛ in bis rebus ſacramẽti vir mentopꝝ ſi interroget quis vrrum e tee ee⸗ ine. . . 1 i am me rh u arn ni aue mmi aſa inlon ali zloaz ſunm muͤn dame im n vipe tus obtecta elt. Cacramemt zli⸗ ter aues et piſceſ de vna materia fa cti ſũt etin vna ſede diſpoſiti nõ ſũt ¶ Capitulum NxVI. Wo ſunt genera latilia lurſũ tollunt᷑ ⁊ fit q̃ſi ſupꝛa id qͥd fa cta ſunt.ſic de vna maſſa coꝛruptibilis naite ⁊ ſua mutabilitate defluentis vmuerſa giul bumam ꝓpago trabitur.ſed alijs deoꝛſũ in ea qua nan ſunt coꝛruptione iuſte relictis. alij ſurſũ dono grane ad ſoꝛtẽ celeſtio pate eleuantur. Quare opera conditionis pocom memoꝛantur deinde opera reſtau⸗ rationis. ¶Capitulum ¶ XXVIII alia qᷓ de biſ dieb? miſtica dier potuerũt.ſʒ nos q̃ſi extra mat az tractandã qſi er pcedẽti acceſſũ ↄuementi oꝛẽ bꝛẽmꝰ. Nos ſiqdẽ ppoſitũ bẽmꝰde ſac̃· mẽto redẽptiõis buane qᷓd a pncipio in oꝑi bꝰ reſtaurationis foꝛmatũ eſt q̃ntũ dña de/ derit in B oꝑe tractare.qʒq; oꝑa ↄpinõis tꝑe poꝛa fſuerũt ab hiiſ exoꝛdiũ bmoniſ ſũpſimꝰ vt inde ad reliq̃ q ſequẽt ſuo oꝛdine viã face⸗ remꝰ. Dicimꝰnãqʒ oꝑa ↄditionis creatiõʒ vniueꝛſoꝝ qñ facta ſũt vt eẽntq̃ nõ t o v reſtauranonis qbꝰ impletũ eſt vel ſigu⸗ ratũ ſacramẽtũ redẽꝑtionis qͥ repata ſüt q̃ pierãt. Ergo opa ↄduionil ſũt. q in pncipio müdi lex dieb? facta lunt.opa vo reſtaurati onis q̃ a pncipio mũdiꝓpi reꝑationẽ boĩs. ſex etatibꝰ fiüt. qᷓ vt bꝛeuidiffintõne ſtrĩgãꝰ oꝑa reſtaurationis eẽ dicimꝰincarnatiõ ᷣ biaq̃ in carne ⁊ ꝑ carnẽ gelſit ᷣbũ cũ oibuſ ſacramẽtis ſuis.ſiue bijs q̃ ab iniio mũdi ad ipam incarnatiõʒ ſigurãdã pceſſerũt. ſi⸗ ue bijs q vſqz in finẽ ch ad ipaʒenũciandaʒ p̃dicandã ſubſequũt. De bijs loqt ois di/ uina ſcripia ⁊ debijs et ꝓ bijs facta eſt oĩs diuina ſcripia.qꝛ quẽadmodũ łibꝛi gẽtiliuʒ oꝑa ↄditõmis inueſtigãt ⁊tractãt ſic diuia animãtiũ que ex vna onigine p deunt. ſed nõ vnã manſionẽ ſoꝛ nunt. NPilces in oꝛiginaliſede ꝑmanẽt. vo⸗ dingene⸗ Wam multa ſüt aznrãz ;curſiz iſta pſtriximꝰ ptad eãdẽ maii pꝛima. loqa ad oꝑa reſtaurafloniotroctonbanes mendanda operam maxime dant in operib“ reſtaurationis ma⸗ xinie perſai tractatõ (Ca. XXIX Bso i operibuſ rreſtauratiõis a pncipio redẽptõ . is miſteriũ mnueſtigõdũ ẽ. ⁊ ſi H nbus oibꝰpm ſeriẽ tẽpoꝝ ſucceſſi ones generationũ ad diſpẽſanões p̃ pceptoꝝ inqrimꝰſũmã totã diuinaꝝ ſcpturaꝝ fident nos attigiſſe pnũciãꝰ. Haut incipienduʒ eſt a pditiõe pᷣmi parentis eruendũ paulatip grediẽtibꝰnob ſpad ea qioꝛdine ſubſequũ tur. Sʒ bꝛeunt in clauſula ipa ſup̃ dicta col: ligidad itelligẽtiã dicẽdoꝝ cõpandã. Opa g ditionis iiſte mu doſenſibil cũ ñ oibsele⸗ mẽtis ſuis ĩ matia qdẽ añoẽʒ diẽ in tꝑe ꝑiẽ ⁊ cũ tꝑe facta ſũt.poſtea ſexdiebꝰin foꝛmaʒ diſpoſita ibꝰpᷣnus diebꝰoꝛdinata ⁊ ſequẽn boibꝰoꝛnata.Nouiſſime ſexto die lactꝰẽ bõ adã 2 eua ppt quẽ facta ſũt ceia oĩa ⁊ ipe in padiſo collocat?eſt.p pᷣmo mãſurꝰbi ⁊ opa⸗ turꝰ pt pꝰopꝰↄſũmatũ ⁊ obediẽnã cõpletaʒ exide illuc pueheret vbi ſp erat mãſurꝰ.ſ qꝛ lequẽtis oꝑis ſeriẽ a dinõe pᷣmiboĩs ðou: cere inſtituimꝰ iuſtũ ẽ vt in ipo exoꝛdio lip mũ cãʒ pditiõis bũmane inueſtige? vt ſimn k Omõſtret᷑ ⁊2 pmũ rõnabilit a o ↄhitꝰa poſt moð miſericoꝛditreꝑatꝰ bi q; dũ ↄderet ẽ tuito factũ opꝰrõnabile ⁊ B̊ duʒ redimerei rationabilii impletũ eſt opus grate. Quattuoꝛ eẽꝑ giemo ſubſequẽs reit Capim XXXN Battuoꝛ igitur ſũt ꝑq pᷣmo! bſequẽs oꝛdie de. curꝛere dʒ. . pᷣmun qre creatꝰ ſit bõ. Deide qlereat? ſit. deide qlitlapſ? ſit. po ſtremo aũt qlit ſit repatꝰ ¶ Ancipit.ij ꝑs. ¶De cã creatiõis hũane ⁊ de caub imozialib'rey oim Ca. pꝛimũ Qpꝛĩcipio operis ad vrã inſtãtia magqʒ; alacritate Ppria agreſſo ſum mũuri buius ſenſibilis oꝛ gnem ? diſpoſitionem qm bꝛeuiſſimo po⸗ tui ſermoneet qui maxime vt pꝛopoſitum nobis fuerat introducendis ↄuemiat expli⸗ cui. Müc vero cõſequens eſt vt creationem bois ppter queʒ ipſe mundus factus eſt b/ mone pꝛoſeqmur.eo ſane oꝛdine loquendo incedentes quẽ creatoꝛipſe rerũ demõſtra⸗ uit operando. ꝛius ſiquideʒ deus opifex mundũ fecit ⁊ deinde bominẽ poſſeſſoꝛeʒ et dñm mund pt ceteris omnibꝰiure conditi onis dñaretur bõipſia quo factꝰ fuerat ſo li voluntaria libertate ſubiectul.vnde pſtat creationẽ bois rerũ viſibiliũ omniũ pditio ne poſterioꝛẽ quiðᷣtẽpoꝛe ſed cã pꝛioꝛeʒ fuiſ le.quia qui factus eſt poſt omnia ꝓpter eũ omnia facta ſunt. Cauſa ergo conditionis bumane ante omma eſt ⁊ ipſam inueſtiga re opoꝛtet ſuper oĩa et ante oia que tẽpoꝛe oꝛta ſunt.⁊ antetẽpoꝛa oꝛdinata ſũt. Si eni deus oĩa fecit pꝛopter boĩeʒ cauſa oĩum bõ eſt. ⁊ cauſaliter bomo pꝛoꝛoibus eſt. ꝗpſuʒ po ppter qð bõ eſt factus pꝛius bomine ẽ. ⁊ multo ante omnia quibus bomo cauſali᷑ pꝛioꝛ eſt. Ib autem pꝛopter qdᷣ bomo factꝰ eſt quid aliud erit niſi ipſea quo factus eſt bomo? Si eꝛgo cauſa mundibõ eſt.qͥa pꝛo pter hoĩez factus eſt mundus.cauſa bomi nis deus eſt. quia pꝛopter deum factus eſt bomo.ergodeus erat mundus non erat. neqʒ homo erat.et factus eſt pꝛopter deum bõ qui non erat.et mũdus pꝛopter bominẽ qui necdum erat. Et quoſi eadem cauſa pið batur ꝙ factus eſt bõ pꝛopter deum ⁊ ꝙ p⸗/ pter bomineʒ mũdus factus eſt. nã ⁊ bõ fa⸗ ctus eſt vt deo ſeruiret pꝛopter quẽ factꝰ eſt ⁊ mundus factus eſt vꝛ ſeruiret bominiꝓ⸗ pter quẽ factꝰeſt.⁊ quaſi mẽ erant.⁊ idẽ non erat.qa idem non erat pꝛopter qðᷣ erat. Deꝰ perfectꝰerat ⁊ plenus bono conſũmatone qʒ opꝰbabuit aliũde iuuari.qniaʒn minui potuit eternus necimmẽſus augeri.bomo vo natura egẽs erat alieni auxilij q̊ vel cõſeꝛ uaret qðᷣ mutabile acceperat pł augeret qð non conſũmatũ babebat.Ita poſitꝰeſtĩ me dio bõ vt⁊ ei ſeruiretur ⁊a ipſe ſeruiret et ac ciperet vtriq; ipſe ⁊ totũ ſibi vendicaret ⁊ re fluerettotũ ad bonũ boĩs ⁊ qᷓd accepit obſe quiũ ⁊ qd ipendit. Voluit eniʒ deus vt ab boie ſibi ſeruiretur ſic tamẽ vt es ſeruitute ñ ſecunda. deus ſed bõipſe ſeruiens iuuaretur.⁊ voln it vt mundus ſeruiret boĩ ⁊ exinde ſiliter iu uaretur bõ ⁊ totũ bois eſſet bonũ.q̃a ꝓpter boĩeʒ totũ boc factũ eſt. ergototũ bonũ bo⸗ minis erat videliceta qd factum eſt pꝛopter ipſum ⁊ pꝛopter qd factus eſt ipſe. Sed ali ud bonum erat deoꝛſum ⁊ de ſubtus ſume batur ad neceſſitatem. aliud bonũ ſurſum erat ⁊ de ſuper ſumebatur adfelicitateʒ. GoO num quiſpe illud quodin creatura poſituz erat bonum erat neceſſitatis.quod vero in creatoꝛe erat bonum.bonum erat felicitatil ⁊ vtrũqʒ ad boĩem ferebat᷑.quia ptrũqʒ boĩ debebatur.quia pꝛopter aliud factus eſt bõ pvt illud poſſiret ⁊ frueretur.aliud pꝛopter bominẽ factum eſt vt illudacciperet ꝛiuua retur. In tantum ergo rationalis creature coditio ceteris omnibus que pꝛopter ipſaʒ facta ſunt excellentioꝛ eſſe pꝛobaiur q¶ omm um cauſa ipſa eſt. Cauſa vero eius alia nul la eſt niſi ipſe a quoipla eſt. Sicut enim ab ipſo eſt vt aliquid elſet ſic pꝛopter ipſum eſt vt beate eẽt aliud ſumẽs abiplo. B eſt qdeẽt aliud in ipſo B eſtꝙ beate eſſet. Sʒ dicz alt quis quare deus creaturã fecit ſi iuuari ipᷣe non potuit per creaturam? cui alteri fecit quodſibi nonfecit quando alter nemo erat mſiipſe qui fecit? Quaſi entʒ ꝓ nibilo facũ eſſe videtur ⁊ caulſã nõ babuiſſe pt fieret qð ita factũ eſt. vt inde nec iuuaretille q fecit qᷣa perfectus non eguit. nec alter inde iuuaret᷑. quia pꝛeteripſũ qui iuuari poſſetalter non fuit. Et H foꝛtaſſis diligẽnꝰ onðᷣratũ aliquẽ mouere poſſit. pꝛopiea cauſaʒ ↄditiõis rati onaliũ quã in ſolo rerũ auctoꝛe ↄſtituimuſ non ſolum pꝛo bominibus de quibus hmo pꝛopoſitꝰerat.verũ etiã pꝛo angelis qniam ⁊ ipſi ſicut ⁊ eiuſdeʒ nature parucipes ſunt. ita quoqʒab eodẽ fõte oꝛiginis couſam tra bunt generali quadam conſideratõne inue ſtigare opoꝛtet qᷓniaz in ipſa pꝛicipiũ oſiſtit vmiuerſoꝛũ qᷓ facta lſlttt. e ut⸗ pꝛimoꝛdialibus et eaꝝx effectibus “ ib pitulum Erum oĩm oꝛoo . ſn her ſit. glie gue on nue bace ltis uen pus nun nãe pooe⸗ onel onpni gboni dai (Bars biſpoſitioq; a ſĩmo vſqʒad imũ vpniuerſi⸗ tatis bꝰcõpageita ſeſe cauſis qbuſdã rõnũ qʒ genituris pſequitur vt omniũ que ſunt mbil incõnexum aut ſeparabile natura ex⸗ ternũqʒ inuemat᷑. Quecũqʒ eniſũt rerum omniu aut cauſe inueniunt ſubſequentiũ effectuum eſie aut effectus pᷣcedentiũ cau⸗ ſarum. Et reruʒ quidem alie cauſe tantum ſunt nõ etiã effectus ſicut pᷣma omniũ alia ſicut effectus tantũ nõ etiam cauſe ſicut vl tima et poſtera vmuerſoꝝ.alia aũt et cauſe ſunt ad poſterioꝛa que generant et ad pꝛio ra quibꝰgenerant᷑ effectus.et ſicut bijs que vltima lunt et effectꝰtñ poꝛum mbil poſte⸗ rius cernitur.ſicquidem bijs que pᷣma ſũt et cauſe tantũ ſubſequentiũ nibil pᷣus inue nitur. De medijsaũt quecunqʒ poꝛa ſunt magis cauſe nomiantur etmiuus effectus Quecũq; poſterioꝛa ſũt magis ſũt effectꝰ et minus cauſe etpꝛima cauſaliſſima. Et qᷓ pᷣma ſunt poſt pᷣma pᷣmi ſũt effectus.⁊ que vltima ſũt ante vltima cauſe vltime et vlti⸗ ma generata et pᷣma generantia.pᷣme auteʒ cauſe alie create ſunt et que ſunt in ſuo ge⸗ nere pᷣme alie increate et q̃ vniuerſali pᷣme ſũt. QNue enim in ſuo genere pꝛime ſunt ad alidd pme ſunt ſʒ vniuerſaliter pᷣme nõ ſũt. quomiã ⁊ ſiipᷣe pceduntqueſubſequuntur omiĩa.habẽt tñ et ipᷣe aliquid qᷓ poſterioꝛes inueniant quomã non pᷣcedunt omnia In bac enim vniuerſitate rerũ omnuũ ita cun⸗ ctis cauſaliter coberenuibꝰ aliqd pᷣmum in uenttur vt ex bijs omnibus nibil poſſit eſſe pᷣus.quoniã ipᷣum ex omnibꝰpmũ eſtom niũ et tñ ipᷣo aliquid pᷣus eſſe necelſeẽ quo niã ex omnibꝰeſt auibꝰ vniuerſaliter aliqd pus eſt. Hijs vero cauſis que vniuerſaliteꝛ pᷣme ſũt nibil pᷣus eſt quoniã ipᷣe pᷣmeſunt ommuũ nec habent alias cauſasipᷣe pꝛioꝛes quoniam ommum ſpe cauſe ſunt. (De generatione cauſarũ pꝛimoꝛ⸗ Dialium. (Capitulum. III. Ine. caüt ſine motu efficiũt ⁊ generant ſinetraducto uoniaz eternitas necin ſuo ſtatu ðᷣſeruittemꝑa oꝛdinãs nec ex ſuo ſub ſtantiam miniſtrauit coꝛruptibilia creans ſed manens qð erat fecit quod nõ eratin ſe continens poteſtatem faciendi nõ ſumens ex ſe materiam facti. Meqʒ enim degenera⸗ uit inferioꝛa cõdens vt natura in ipᷣa deſcẽ⸗ deret qauibꝰ? dedit initium. quoniã et ipſum ommpotentie eiꝰnatura cõtinebat ſine na tura naturam creare qua initiuʒ ſumerent que nõ erant.quoniã opus et factoꝛ natu ra idem eſſe nõ poterant. Sicut enim in fa: ciendis ſe nõ minuit eternitas.ſic in factis ſe non auxit vniuerſitas. Sed ante facta ſi ne defectu plena ↄſtitit ⁊ poſt facta ſine mo tu indeficiens pmanſit nibil nouũ aſſumẽl nibil antiquũ amittenstotum danſ ⁊ nibil abijciens. Hec pᷣma cauſa rerum omnium ſm ſe et propter ſe operata eſt opus ſuum. Scõðm ſe quoniam extrinſecus operis ſun foꝛmaʒ nõ accepꝑit.pꝛopter ſe quoniã aliũ⸗ de cauſas operandi non babuit.fecit enim ad ſimilitudinẽ ſuam quod diſponebat ad participationeʒ ſuam vt etip̃a eandem foꝛ: mam traberet quecum ipſa idem bonum poſſidere debuilſet. ¶ Que ſit pꝛima cauſa conditõnis tionalium. (Capitulum. IIII. NInc ergo ſupſit b bmam creature cauſam rationa us conditio ꝙ voluit de? eterna bonitate ſue beatitudinis participes fierꝛ quaʒ vidit et communicari poſſe et minui omnino non poſſe. Illuditaqʒ bonum qð ipᷣe erat et quo ipᷣe beatus eratbonitate ſua non neceſſitate trabebatur ad cõmunican⸗ dum.quoniaʒ et optimi erat pꝛodeſſe velle et Hõ non poſſe. D, diuine voluntati et bonitas adfuit et poteſtas.i Capitulum.v Buina etenim uo untas ſola bomitate pfecta nõ fu⸗ iſſet niſi pariter adfuiſſet poteſtas quomam id quod bonitate pᷣeunte voluit poteſtate ſubſequente adimpleunt. In te⸗ deſtinatõne itaqʒcreandoꝝoperata eſtbo nitas.in creatõne aũt pᷣdeſtinatoꝝopera⸗ ta eſt poteſtas. In beatificatme aũt creato rum poteſtas ſimul et bonitas. (BDe tribus perfectis et perficien⸗ tibus omnia. (Capitulum. VI. e ſdam et bec tria vnũ erant ⁊ eterna erant tria bec.et nibil eſſe ꝑfectum poterat ſine hijs tribus. et tñ bijs nibil di⸗ minutum. Conſtabat eni vt ſi adeſſent tria bec nibil pfectum deeſſet. et ſi deeſſet de bijſ tribus vnũ aliquid conſũmatũ eẽ non poſ ſet. Et bec tria erant. potentia.ſapientia. vo⸗ luntas.et ad omneʒ effectũ cõcurrunt tria ber.nec aliquid abſoluitur niſiiſta affuerit volũtas mouet.ſcientia diſponit.poteſtas operatur et ſi diſcrenonẽ eoꝝ ꝓponas.nec eſt polſe illud qð ſcire neq; ſcire illud quod pelle.⁊ tñ etiã ðo vnũ ſunt.poſſe.ſcire ⁊ pel le.et diſcernit illa ratio et natura non diui dit et venit nobis trinitas indiuila que to⸗ tum continet ? ſine ipᷣa totũ eſt nbil. Qinc quid de deo vere ðꝛ aut pie credi poteſt in deo hectria ↄtinent.poteſtas.ſapietia.⁊ bo nitas.·et plena ſunt bec tria pariter.ſiimmẽ ſum nominaslſi incoꝛruptũ dicis.ſi eternũ ſi incõmutabilem.et quecunqʒ boꝝſimilia * totũ Bᷓ̊ poteſtatis eſt. Si ſcientem aſpellas. ſi pꝛonidũ.ſi inſpectoꝛẽ.ſ ſcrutantem ⁊ con ſiderantem et diſcernentẽ. totum H̊ ſapien: tie eſt. Si mitem. ſi manſuetum. l cõpatien tem et benignũ.vel quecunqʒ bmõi ſimilia ſunt vocasſtotum H̊;bonitatis eſt.et nibil ẽ quod in iſtis non eſt.et quod etiam in iſtis eſt plenũ eſt et conſũmatumtotum.ſꝛo⸗ pterea tria bec ſpecialiter diſcreta ſunt ⁊ ſu ſcepii fides catholica trinitateʒ quã necnu⸗ mero augere voluit nec extra tria aliqᷣd cõ fiteri videretur nec natura confundere ne 4 trium alidd negare conuinceretur. et inue nit in deo tria elſe et in deo tria vnuʒ eẽ nec Pppterea tria nõ eẽ.quia vnũ erãt neqʒ vnuʒ non eſſe ꝓpteꝛea qa tria erant Ettribus ad monita dixit tres ꝑſonas tria que natura „ 2a* . ⸗ . —„„ . „ 2 6 Trnm) 5 H . ſt lje E: zm- T ſ 8 ant eniz tria q⸗/ liter deus erant et vna ſubſtantia et iõ pᷣn⸗ deus. Et aſſignauit potentiam patri.ſapiẽ tiam ſilio. bonitatem ſpirituiſancto. Et con feſſa eſt trinitatem patrem ⁊filium a ſpim ſanctum. ¶ O, bec triade deo ſcoõm ſubſtan tiã dicuntur. (Capitulum. VII uidebatur fili⸗ nel filius bonus deſuo qͥa ſpũſſanctusbo nitas erat. etſi diceretur ſcandalum patie batur veritas et vnitas ſciſſionẽ. nec poiat in tribus perfectus dici vnus cui pꝛopiuz deeſſʒaliq̃d qd ali ſingulare baberet. ꝛo pterea potentia patris erat et filij erat ⁊ ſpꝛ rituſſancti erat et ſubſtantialiter erat ⁊ eqli ter erat. Et ſapientia ſilij erat et patris erat et ſpũſſancti erat.⁊ſeſtãtialit erat et equali ter erat. Et bonitas ſpũſſancti erat et patriſ erat et filij erat. et equaliter erat et ſubſtan⸗ tialiter erat.et tũ cauſa erat vt perſonaliter diſtingueretur qᷓd ſubſtantialiter idẽ erat. ¶ O, hec tria cum ſcõm ſubſtãtiã dicantur quaſi pꝛopria ĩ quibuſoa locis perſonis attributa inueniun tur. (Capitulum. VIII. Auitt qa ſm ſubſtantiam erant ſed H tria pm neceſſariam notionẽ perſonis aſſi⸗ gnauit vt aſſererent quid m cõmunionez nature erant. Nominandus eꝛat in trinita te pater et filius.et ſumpta ſunt vocabula ipᷣa ab vlu humano cuipꝛimo data ſunt.et qd ſᷣm aliquid tantum ſimile erat in toto ſi militer dicendum erat. Et cauit pꝛudentia eloquij ſacai ne plena ſimilitudo credeꝛetu: inter diſparia ſi in dimnitate pater po: aut ſilius poſterioꝛ diceretur. Sic enim ſeĩ om nibus natura habet vt pater eſſe non polſſie q non fuerit poꝛ filio geqʒ ſilius qin potre auaſi non de ſuo potens q̃a po⸗ ,tentia patris erat. neqʒ pater ðſi lio ſapiens qͥa ſapientia filij erat.neqʒ pateꝛ Eaz bis tribꝰbm n pꝛopꝛietatem fides perſonas ſigë⸗ , Ered et . N e; te bul⸗ ntet Nolt enns en A ſion oli bere poſterioꝛ non ſit. ideo patri potentia aſli⸗ gnata eſt ⁊ ſapientia filio.non quia magis erat.ſedqa minꝰ eẽ credi poterat. Dixerat enĩ ſcptura ſancta qͥa deus pater eſt et au⸗ diuit B bomo quibominẽ patrem viderat et deũ patrẽ nõ viderat ⁊ cogitare cepit pᷣm boiem quẽ viderat euũ qdᷣdã plixũ et mul titudinẽ ãnoꝝ pᷣteritoꝝꝛ lenectutis defectũ et occurrit ſepᷣtura et dixit patrẽ potentẽ ne crederes impotentẽ.aut minꝰpotenteʒ.nec ſolũ potentẽ ſed etiã oĩpotentẽ. Non ergo qꝛ ſolꝰp̊ eſt pater ſolus eẽ dicebat ſed qꝛ minꝰ eẽ ſolus pater putabat. Rurſũ cuʒ diceret ſcpᷣtura ſiliũ deü ne putaret bõ qui bumana nouerat.diuina non nouerat mi noꝛationẽ q̃ndam ſenſus et intelligẽne eſſe in filio qᷓi adbuc infra ꝑfectõem etatisoſũ⸗ mate addidit ſapientẽ.nõ qꝛ ſingulariter ̊ ipe erat qð eẽ cõmune omnibꝰ erat.ſed q̃a ſingulariter erat de qᷓ magis an ̊ eſſʒ dubi tari poterat. Nocatꝰeſt etiã ſpũs deꝰ.et di ctũ eſt ſpum babere deꝰ.et videbat B q̃ino men inflationis tumoꝛis ⁊ ↄſternebat᷑ cõ ſcientia bũana ad deũ ꝓ rigoꝛe et crudeli⸗ tate et ſublecuta eſt ſcpᷣtura et temꝑauit di ctum ſuũ ſpũm benignũ nominãs ne pu⸗ taretur crudeliſ q mitis erat.⁊ diſtincta ſũt perſonaliter q̃ ſubſtãtialiter comunia erãt vt bũana mens diuinoꝑ veritatẽ nõ ſm bu mana eſtimare diſceret cũ otra ↄſuetudiĩeʒ bumanã quedã de deo dici audiret. Deus ergo trinitas trina bac pᷣtute omia oꝑaſua ↄꝓſũmauit pt pfectũ ꝑfecta ſequeꝛent ⁊ emu larent auctoꝛẽ ſuũ cũcta q̃ fecerat. Quicqᷣd em in tꝑe aparuit ante tꝑa in eternitate di⸗ ſpoſitü fuit.et ipᷣ̃a diſpoſitio eterna coeter⸗ nã babuit cauſam rerũ omniũ voluntateʒ creatoꝛis qua factuʒ eſt vt fieret quicquid factũ eſt et ipᷣa facta non eſt. ¶ O, ſapientia dei cum vna ſit in ſe diuerſa nomina ſcm nos ſoꝛtitur. ¶ Capitulum. IX. Nuina auũtſapien ia ⁊ cientia pocat᷑ et pſciẽtia et di ſpoſitio et pᷣdeſtinatio et pꝛouidẽ⸗ 6.3. D απ 12- p- N.. . . 6,. „ l.:. v prr- fio . e. S tia ſcientia exiſtentiũ pſcientia futuroꝛum. diſpoſitio faciendoꝝ. pdeſtinatio ſaluãdo⸗ rum. pꝛouidentia ſubiectoꝝ. Et totũ boc in vna erat ſapientia et vna diſpoſitio et ip̃a eterna erat et cũ ipa coeterna volũta s erat ⁊ſcðᷣm voluntatem ipᷣa diſpoſitio erat.⁊ tñ voluntate poſterioꝛ non erat. (G, voluntas dei eterna fuit de opere tempoꝛali. (Cap.X. Ecundũu uolunta tem quiſpe diſpoſuit quod volun tate facturꝰ fuit et volũtas eterna fuit et opus voluntatis eternum non fuit. Semper enim voluit vt faceret ⁊ noluit pt ſemꝑ faceret ſed pt aliqñ faceret qd ſemper voluit pt aliqñ faceret.Sic voluntas eter na fuit de opere tempoꝛali.quomiã ⁊ ißfum tempꝰin eterna voluntate fuit qñ fieret qð futurum fuit. Duo itaqʒ h̊ in creatoꝛe erãt pariter. bonitas et ſapientia.⁊ eina erant et aderat ſimul poteſtas coeterna. Et bom⸗ tate voluit.ſapientia diſpoſuit.poteſtate fe cit. Et videtur quaſi quedam eſſe diſtictio et ſucceſſio tempoꝛaliũ et demonſtrat ſe cõ ſideratiom pᷣmabonitas.quia peam volu it deus.deinde ſapientia quia peam diſpo ſuit. nouiſſime poteſtas quia peam pfecit. quoniam oꝛdo videtur eſſeet fuiſſe volun tas pᷣma et poſt eam diſpoſitio et nouiſſi⸗ me operatio ſubſecuta.niſi enĩ voluiſſetnõ diſpoſuiſſet et niſi diſpoſuiſſet non feciſſet. Et occurrit magna ratio quia ſemꝑ in om nmibus pᷣcedit voluntas ↄſiliũ ⁊ ↄſiliũ opus ſubſequitur. Sedquid facimꝰ? Nunquid audebimus inducere tempa in etermitatẽ? nam ſi ̊ in deo ſint quẽadmodũ in bomi⸗ nibus aliquid in eo pᷣus fuit aliqd poſteriꝰ et non totus deus eternus eſt. Sed boc ne⸗ pbas eſt conſiten. (H. tria in deo coeterna fuerunt apitulum.XI. Taqʒz eterna bo⸗ nitate ſp voluit et eterna ſoptsin 2 lemp diuſpoſuit qðᷣ eina ptãte aliqñ facit. Et erãt ſimul ſꝑbonitas.ſapia.⁊ ptãs.nec diui di vel ſeparariab inuicẽ tꝑe poterãt qᷓ ſub⸗ ſtantialiter idem erãt. Et abbijs foꝛmã de dit operi ſuo artifer deꝰ quibꝰ ↄſũmata ſũt oĩa abeuo inchoatõis et einitatis pncipio oꝛdinata. ,Z tria viſibilia mundi tria inui ſibilia dei demonſtrant. Capitulum.xXH. pis trinitas ineffabilis q̃ icreato re quidẽ vnũ ſũt ſed ꝑ create ſpe ciẽ diuiſim ſe ad cognitõem effundũt. Su ſcepit eni foꝛmã ptãtis rerũ imenſitas.ſapi entie ho pulcritudo. bonitatis veilitas. Et videbani ̊foꝛis et ↄcurrebãt cũ alio ſimu la ero quod intꝰ ꝑfectiꝰerat. O, ſimilitudo dei in in rationali creatura perfectioꝛ eſt q̊ʒ foꝛis. (,QCapitulũ. XIII. Enit enĩ creatura rõnalis babẽs hoꝝ ꝑfectioꝛẽ ſimi⸗ Atudinẽ in volutate cõſilio et po ntia et cõparauit qᷓ foꝛis inuemit cum bis q̃ babuit intus et ↄurit duo hᷣnt ꝑ viſibilia inuiſibilia videret vidit creatons poten⸗ tiã et ſapientiã et bonitatẽ a ſemetipſap es q foꝛis paruerũtin agnitõʒ excitata. Et bec erãt qᷓi ãmonitio ⁊ recoꝛdatio pᷣma trinum eẽ deu ſzʒnondũ pfecta ↄſũmatio agnitõis qmã ad ſubſtantiã erãt nec poterãt ſingla riter diuidi q vnũ erãt. MNon ei ꝑlone pꝛis ſingulariter potentia erat q filij erat ⁊ ſpũſ⸗ ſancti erat. neqʒ ſingulariter ſapia ꝑſone ſi lij erat q̃ patris erat et ſpũſſancti erat.neqʒ ſingłarii pſone ſpũſſcti erat bonitas q pꝛii erat filij erat.ſʒ pdicabat trinitas exiſtilñ ſignabatur in iſtis. ⁊tñ hectria erant eina et cã ommiũ erantet ꝑ bec facta ſũt omĩia et ipᷣa nõ ſũt facta.Et aſſignauimus bonitati volũtatẽ.et ſapientie diſpoſitioneʒ. et ptãti operatõem. Et oboꝛit ↄquiſitio grauis et inueſtigatio ꝓfunda de volũtate dei etðpᷣ tinuenta eſt tribꝰ ſcientia ipiꝰ ⁊ puidentia et diſpoſiõe erpo teſtate. Hec eni oiĩa in cauſis reruʒ ↄſiſtunt et obijciũt queſtionẽ inueſtigatõi ꝓpohlite. ¶ Be ſcientia et pꝛeſcientia dei et quoniam ex ea in rebus neceſſitas kadẽ videtur. ¶Ca XII. IYoetur in deum neceſſitas cadere rerũ faciendaꝝ qi creatoꝛ eẽ non poſſet niſ crea tura eſſet. Deinde ex ipᷣa pᷣſcia et puidentia dei alianeceſſitas in rebꝰfactis vel faciẽdis puenire q̃ſi fieri non poſſit vt non eueniat qð pꝛouiſum eſt pel pꝛeſcitũ a deo qᷓ vtrũqʒ pari incõuenientia animũ pullat ⁊ ↄſidera tionẽ pturbat. ſꝛimũ ergo ↄſiderandum eſt qua rõne rerũ faciendaruʒ neceſſitas in deu cadere videat ex pᷣſcientia et pindentia et diſpoſitione vel p̃deſtinatõne eoꝝ q faciẽ da fuerãt ab ipᷣo. Omis quiſpe ſcia et pᷣſciẽ tia et puidentia vel diſpoſitio vel pᷣdeſtina tio ad aliqd eſſe videnĩ et aliciiꝰeẽ vident. omnis qpe ſciẽtia ſic alieꝰ eſt qa m aliquo eſt ita alieuiꝰeſt qꝛ de aliqͥ eſt Omis eni qͥ ccit aliq̃d ſeit et qᷓ aliquid non ſcit nibil ſcit. Scientia qſpe q denullo ẽ et iᷣa nulla eſt. Omis ergoſcientia de aliquo eſtqꝛ ſi mibil eſſet de q̊ ſcia elſet ſcia nulla eſſer. nõ ergo ĩ deo eterna ſcientia eẽt vel pᷣſciẽna niſi ſutu rum aliqᷣdeẽt de qͥ eſſet. Si ergo creatũ vel creandũ nibil fuiſſet nibil in creatoꝛe ſcituʒ vel pᷣfenum fuiſſet. Acꝑ ſcientia nila vel pſcientia fuiſſet. Si ãt ſcĩa nulla in creatoꝛe fuiſſet maĩfeſte ↄſequeret᷑ qniã nec ipᷣe crea toꝛ fuiſſet. qͥ vtiqʒ ſñ ſcia eẽ nõ potuiſſet cut idez eſt eẽ qd ſcire. At ergo ſcia vel p̃ſcia in creatoꝛe eẽ potuiſſet neceſſe erat aliqd eẽ vł futurũ eẽ vñ ſcientia eẽ potuiſſet cũ ſicut di ctũ eſt ſi de nibilo eẽt nulla eẽt Omis enim ſcia eſt alicꝰ ſcia et dealiauoelt. Siergo ex creatis pẽdet pᷣſcia creatoꝛis cauſali pnus eſſe videbii qd creatũ eſt ipo qᷣ creauit illdð. Oũo oĩa in deo ab eterno erant pꝛiuſquã ĩ ſemetipſis ſubſiſterẽt ex eoꝝ illic nõ pꝛeſcia ſy ſcia erat. . Z Capitulum. XV. (Pars toꝛe ab eino increata fuert q̃ ab ipᷣo tꝑaliter creata ſũt et illic ſciebant vbi habebãt et eo modo ſciebant q̊ babebant.⁊ nõ cognouit aliq̃d extra ſe dᷣo q̃ oĩa babebat in ſe. Neciõ ibi fuerũt qꝛ h̊ futa fuerũt.nec cã illaꝝfuiſſe qi eẽ nõ potuiſſentilla ſñ iſtis.Mã et illa fu iſſent ei ſi iſta exilis fuia nõ fuiſſent. tamen iſtoꝝ cã ñ fuiſſent ſuiſta fula nõ fuiſſent S Si res future nõ fuiſſent ſapiẽtia dei ſcia eſſet pꝛeſcia non diceretur. itulum. XxyVI. s ſſcientia eoꝝqᷓ eſſent.pᷣſcia ãt ñ fuiſ ſet eoꝝ q̃ futa ñ eſſent. Hec idcirco minꝰaliqd in creatoꝛe fuiſſet ſi pᷣſcia eoꝛũ q̃ futa nõ eſſent nõ fuiſſet qꝛ ipſa q̃ pᷣcia ẽ ſcia fuiſſet et ſi pᷣſcia non fuiſſet quoniam futu⸗ rum aliqd nõ fuiſſet. — tum eſſe et futurũ eſſe.Cap.XVII. Bnc autez quoo ab eterno pᷣſcitum eſt ab eterno fu turũ ẽ ⁊nõ eternũ ẽ ipᷣm qᷓd futuꝝ eſt qꝛ ſi eternũ eſſet futurũ nõ eſſet ſʒpᷣſens. Et nõ pᷣus pᷣſcitũ fuit qᷓ; futurũ fuit ſed pᷣus pſcitũ fuit ⁊ pus futuru fuit qᷓ; fuit. Et añqʒ fuit qñ adbuc futuꝝ fuit potuit eẽ ſm ↄtin/ gens qd nõſieret et ſpꝑ potuit eẽ qᷓʒdiu fu: tuꝝ fuit vt nõ fieret ſiẽ ſꝑfutuꝝ fuit vt fieret Mõfutuꝝ ſuitad ̊ ſpectabat qð futuꝝfuit qdeẽ potuit ad ̊ ſpectabat qð eẽ potuit ⁊ futurũ nõ fuit. Et currebãt ſimul abeterno duo bec.quodſuturum fuit ⁊ qd eẽ potuit qð futurũ nõ fuit. ( ſi reꝛ euentus mutaretur pꝛeſcientia tamen nõ mutaretur. Capitulum. XVII. ſi factum fuiſſet aðᷣ eẽ potuit ⁊ tñ futurũ nõ fuitfu turũ fuiſſet et pᷣſcitũ qð futuruʒ nõ fuit necpᷣſcia bꝰfuturi mutata fuiſſet ſʒ nũ⸗ Noicemꝰqꝛ oĩa ĩ crea credat ex iſtis neqʒ iõ h̊ venerũt qꝛ ibi fueri fuiſſet quioem ũo vtrũqʒ eternũ eſt et pꝛeſci õ q̃; babita. qꝛ futuꝛũ nõ fuiſſet. Qd ãt p̃deſti nauit deꝰ facturũ ſe diſpoſuit nec pᷣdeſtina uit niſi qo facturꝰfuit qꝛ pſciuit eẽ qd futug fuit in qͥ quedã futura fuert q facturꝰ fuit. quedã q̃ ꝑmiſſurꝰ. ppter ̊ aliqd ampliꝰpᷣ⸗ deſtinatio bꝛẽ videt qʒ pᷣſcia pᷣſcia eĩ de alie no eſt. pᷣdeſtinatioãt nili de ꝓpo eẽ nõ põt. e pꝛouidentia dei et qꝛ duplex eſt pꝛouidentiadei in ſuis et alienis Cabitulum. X X. Jaüt quis que⸗ rat de ꝓuidentia dei.nos recte di cimꝰ ꝙ puidentia ẽ cura eoꝝ q ex bibenda ſüt ſubiectis et q cõmiſſis cõuenit impꝑtiri. Scpᷣtum ẽ quoniã ihᷣi cura ẽ de oĩ⸗ bul. Hec eſt ergo puidentia illa q̃ deꝰcurat de omnibꝰ qᷓ fecit.⁊ nibil derelinqt ex oibus q̃ ꝑtinent ad ipᷣm et q̃ ſubiecta ſũt ip̃i.qʒ pꝛo uidet linglis vt babeat vnũqðqʒ quod ſibi debet et ↄuenit. Scðm hãc itaqʒ vniuerlſa⸗ lẽpuidennã cũctoꝝ nõ ſolũ ſuis q bona fe⸗ cit ſed alienis qʒ q̃ mala nõ fecit ſed pmiſit að debitũ eſt diſpẽſat vt mibil in regno ſuo iuſtã oꝛdinatõem euadat.ſNam ⁊ipᷣa inid tas ex bac ꝓuidentia ſtipem babet. et ñ po tuit vłipᷣa malicia in obliuionẽ venire apð puiſoꝛẽ omniũ. Vis ſcire q̃ ſint iniqtans et peccati ſtipendia? ſcpᷣtü eſt. Supẽdia pcti moꝛ:s. Grã ãt dei vita eina. Stipẽdia pcii moꝛs.ſtipendia iuſticie vita. eccato dat moꝛs.iuſticie vita. Culpe pena.pirtuti glia vnũqðqʒ qð ſuũ eſt accipit.becẽ ꝓuidẽtia. ptrũqʒ operat᷑ in ſuo et in alieno.In ſuo q; fecit. in alieno ꝙ ꝑmiſit. Cũcta illi ſubdita ſũt et puidet omnibꝰpᷣſidens omnibꝰ. Cre⸗ ature gubernatõem.iuſticie gloꝛilicatõem malicie damnationen. e diſpoſitõne diuina. Capitulum. XcNxX. mili wodo doi⸗ ſpoſitio diuina dupliciter cõſide rat᷑. Bona qpe diſpoſitõeʒð ſuꝑ babent pt ſint Rtane ſunt et vt ſic ſint qa oꝛdinata ſũt. Mala vo ex diſpoſitõe ſuper na nõ babent ꝙ ſintqꝛ mala ſt zzſͤbobent ꝙſic ſũtqꝛ oꝛdinata ſt. Dedei malũ nõ fa⸗ cit ſz eũ faciũ ẽ inoꝛdinatũ eẽ nõ ꝑmittit. qa maonauctoꝛ nõ eſt ſzoꝛdinatoꝛ. ¶ Be pꝛedeſtinatione diuina. zeoeſtinatio eſt ratie pᷣparatio pꝛopoſituʒ ergo dei in q graãm electis luis dared/ ſpoſuit ipᷣm ẽ pᷣdeſtinatio.q idcirco Pdeſti⸗ nano vocat qmã in ea ad faciendũ fuit di ſpoſitũ ẽ huſãʒ fuit. Notelt ãt pdeſtinatio generaliter aliqñ intelligi ip̃a faciendoꝝ di ſpoſitio vt dicat deꝰ quicqͥd facturꝰ fuit ab eterno p̃deſtinaſſe. qd ãt facturꝰnõ fuit ſed permiſſurus non pꝛedeſtinaſie ſed pꝛeſcc2 uiſſe ſlolum. (Bei poteſtate dei et q⸗ dupliciter conſideratur poteſtas in ðo eſſe et odo deũ omnipotentẽ eẽ. (apitulum. XXII. — vtro Vei quedm tempsoiim ia e ptãte eiꝰaliqua ad eruditõem legẽ J tiũ cõmemoꝛare opoꝛtʒ Poteſtas duplex alia ad aliqd agẽdũ.alia adnibil patiẽdũ Scðm virũqʒ deꝰoĩpotens affirmat᷑ veriſ ſime.qꝛ nec aliqdẽ qdᷣ ei ad patiendũ coꝛru ptionẽ poſſit inferre.nec aliqd ad faciendũ ipedimẽtũ affeꝛre Oia qſpe pᷣt faceꝛe pᷣterid ſolũ qᷣo ſñ eiꝰleſione fieri ñpᷣt. ꝗn qtñ ñ mi⸗ nus oĩpotens eſt.qꝛ ſii nõ poſſet nõ oĩpo tes eſſet. Dico ergo ꝙ deus oĩia pᷣt a m̃ ſe de ſtruere nõ p̃t.Beni poſſe.poſſe nõeſſet.ſʒ nõ poſſe.Itaqʒ oĩa pᷣt deꝰ q poſſe potentia ẽ.et ideo vere oĩpotẽs eſt qꝛ impotẽs eẽ non p̃t. Eãt ergo nũc⁊ de ſuo ſenſu glonent qͥ ope ra diuina ratõne ſe putant diſcutere ⁊ eius potentiã ſub mẽſura coartare.Cũ enĩ dicũt bucuſqʒ pᷣt et nõ ampliꝰqᷣd ẽ aliud qᷓ eiꝰ potentiã q̃ infinua ẽ ↄcludere ⁊reſtringere ad menſurã.Ziũt enĩ non pᷣt ðs aliud face⸗ re qᷓ; facit nec meliꝰfacere q; facit.Si enim cut Oe ſapientia aliud p̃t facereqʒfacit poteſt facere qad non puidit.et ſi pᷣt facere qᷓd nõ pᷣuidit.pt ſñ pui dẽna oꝑari deꝰ.qꝛ omne qᷣd pᷣuidit.ſe ſacuu rũ facit.nec facit aliqd qdᷣnõ pᷣuidit. Ster⸗ go nõpᷣt ꝓuidentia eiꝰaut mutari vt alud fiat qᷓ; puiſũ ẽ aut caſſari vt ̊ nõ fiat qd pio uilũ ẽ. neceſſe ẽ totũ fieri qd ꝓuiſũ ẽ.et nibil fieri qdᷣ puiſũ nõẽ. oꝛro quicqd fit pui ſum eẽ ↄſtat.et quicqd ꝓuiſũ ẽ fieri dubiuʒ⸗ nõẽ. Q, ſi pter puidentiã fierialiqd impoſ ſibile eſt. Omẽ aut qð puilum eſt eẽ ſieri ne celſe ẽ.aliud ſieri q̃ᷓ; ſit nulla rõe poſſibile ẽ. Ampliꝰquicqᷣd facit deꝰſi meliꝰpõt facere q́; facit in ipo nõ bñ facit qoptime qdeʒ nõ facit quod facit. Neliꝰ eni faceret ſi qd facit meliꝰfaceret.facere qᷣſpe nolle meliꝰ facere ei bonũ facienni male ẽ facere. Sed H̊ pia mens in deũ dici nõ ſuſtinet. Et ob H primũ videt᷑ et ↄſequẽs.qꝛ meliꝰ facere nõ poteſt qʒ facit. q ſic facit vt non faciat ma le in ꝙ ſicfacit. Eiuſmodi aũt cauſis ⁊ra tionibꝰ quidẽ inducũt vt dicant deũ operũ ſuoꝝ mẽſura ac lege ita aſtrictũ atqʒ aliiga tũ pt pᷣter q; facit qcq̃; nec aliud facere poſi ſit nec meliꝰ. cꝑ planeillam infinitam atqz imenſam diumnitans potentiã bter⸗ mino ac menſura alligare conuincũtur. q vſqʒ ad aliqͥᷣd qð vere fineʒ iſᷣm babet eam extendunt et vlira negãt pcedere. Certu eſt enĩq omne qd factũ eſt in numeroet põde re etmẽſura legitimũ terminũ ⁊finẽ ſuum babz.et idcircoſiad opio mẽſurã creatoꝛis potentia modũqʒ cõponii ipᷣa ꝓculdubio etfineet mẽſura termiari declaratur. Qua ppter ne vel bijs q vident rõnes ſine cauſa aſſenſuʒz negare vdeamur vel oino creduli ſine ↄſideratõne fallum ꝓ vero recipe opoꝛ tet pꝛo cõpẽdio pᷣſenti bꝛeuit ad ea q̃ dicta ſuũt reſpondere. NMꝛimũ ↄſiderandum eſt ſi deꝰ plla rõne neqʒ mutata neqʒcaſſata ſua puidẽtia aliud facere poſſit q; facit. Cõſtat eni oẽ qðᷣfit ab eino pꝛouiſũ eſt eſſe futu rum.qꝛ ab eino futurũ ẽ qdᷣipᷣm tñ abeind eſt. Et dicim? epoſſibileẽ nõ fieri qd futux 6 Et ſi non fieret quod fiet et non fieri poſ⸗ ſibile eſt nunãzfuturum lfuilſet nec puiſuz. — — —,— — — 2 — — — ———GU —— — — — . Quod emp vtrunqʒ pari inconuenientia impoſſibile uiſum eſt. Nulla ergo mutatio hicaut caſ:⸗ eſt. Si vero ideo non poteſt melioꝛ eẽ quia ſatio pꝛouidentie aſparet.quia ſicut puſũ bonum amplius quodei deeſt capere ip̃a 6) eſt et fiet. ſic ſi pꝛeuilum non elſet non ſieret. non poteſt iam boc ipſum non poſſe defe⸗ 5 Sediam inquiunt pꝛeuiſum eſſe.bene pꝛe· ctionis eſt.non conſummationis.ꝛ poteſt o uiſum eſt quia futurum eſt. Etdicunt. GOʒ melioꝛeſſeſi fiat capax maioꝛis boni. qua pꝛouidentia mutari nonpoteſt neccaſſari. et boc ipſe quifecit facere poteſt. ergo in/ſe euentus autem impediri poteſt vinõ fiat non poteſt.in deo poteſt.quia ipſa non po iz “ quodfuturum eſt. Si autem impediretur telſlt ſed deus poteſt. etquantum ipſe poteſft· c4 euentus rei quod fieri poteſt mutareĩ vel dici non poteſt. ergo ipſe melioꝛ eſſe nõ pp x caſſaretur pꝛouidentia quod fieri ommno teſt. ſed quod fecit omne melius eſſe poteſt non poteſt. Sed nos ad becreſpondemus ſitamen ipſe voluerit qui poteſt et ipſe qð 1 quia ſimutaretur euentus quod fieri po- fecit melius facere poteſt non tamen coꝛri „ teſt nec mutaretur nec caſſaretur pꝛiouidẽ gens male factum ſed bene factum pꝛomo 6P tia quia boc omnino fieri non poteſt.qʒ po: uens in melius.non vt ipſe quantum ad ſe 9 tius nunq̃; fuiſſet pꝛouilum quod nunim meluus faciat ſed pᷣt quod fecit ipſe. id eſt. D fueratfuturum.et conſtaret pꝛouidentia i operante et in eodem perſeuerante melius ch eo vt nõ fieret ſicut modo conſtitit in eo ot fiat.Ergo ſumme potenſ eſt qui poteſt om nend fieret.non mutata vt poſt aliam alia eſſet. ne quod poſſibile eſt. nec ideo minꝰ poteſt e ſed vtnunq̃ʒ alia eſſet. Ergo deus aliud po quia impoſſibilia non poteſt. quia impoſ⸗ in teſt facere qʒ facit. vt tamenipᷣe aliud facen ſubilia poſſe non eſſet poſſe.ſed non poſſe. pei do alius non ſit. Sed ſiue idem ſiue aliud Itaqʒ omnia poteſt deus que poſſe poten o faciatipſe tamen ſemper idem ſit. Nuncil tia eſtet ideo vere omnipotens eſt quia im dMH N ludreſtat vt diſcutiatur vtrum nemelius potenselſſe non poteſt. Cum ſint ergo tria ean 1 poſſit facere deus qᷓ facit. Gilli noſtri ſcuta in deo.ſapientia.potentia.et voluntas pꝛi⸗ dee et. toꝛes qui defecerunt ſcrutantes ſcrutatio· moꝛdiales cauſea voluntate quidem diui⸗ r⸗ nes nouum aliquidet verenouum.nec tã na quaſi pꝛoficiſcuntur.per ſapiennam di verum qʒ nouum afferreſe dicunt. Et di/ riguntur. per poteſtatem pꝛoducunt. No⸗ cunt ſingulas quidem creaturas perſe co⸗ luntas enim mouet.ſapientia diſponit.po 4 ſideratasa perfecto minus babere. vniueꝛ: teſtas explicat. Hec ſunt eterna fundamen m fſ ſitatem autem omnium rerum in tanta cõ ta cauſarum omniumet pꝛincipium pᷣmũ * ſũmatione boni expꝛeſſam vt non poſſit ee que ineffabilia et incompꝛebenſibilia ſunt bo melioꝛ qᷓʒ eſt. Abi mibipꝛimum reſpõderꝛ omni creature. Sicut enim eternitateʒ dei expoſtulo cum dicunt vnuerſitatem reri non equat tempus. nec immenſitatem lo⸗ e omnium non poſſe melioꝛem eſſe qᷓ;ẽ.ques cus.ſic nec ſapiennam eius ſenſus.nec bo e liter id accipiendum eſt quod dicunt aam mtatem virtus.nec potentiam opus. De n melioꝛem eſſe non poſie.Siue ideo nõ po voluntate dei et pꝛouidentia multa querẽ n teſt eſſe melioꝛ quia ſumme bona eſt.ita vt da reſtant.pꝛimum ſi vim facit rebus pꝛe⸗ n . nulla omnino boni perfectio ei deſit. ſiue ſcientia ⁊ pꝛouidentia dei.de quo iam mul a 1 ideo non poteſt eſſe melioꝛ quia maius bo to dicta ſunt poſtea de volũtate dei de qua num quod ei deeſt capereipſa non poteſt. quedaʒ dicenda ſunt ita tamen vtpꝛiusad l, Sed ſi ita ſumme bona dicitur vt nulla iplum fidei oculis contemplandum reſpi⸗ efun ei boni perfectio deſit am opus ſuum ple ciamus quantuʒ poſſibileẽ bumane fragi pimd ne creatoꝛi equatur.et vel extra meiam ex· litati. . ig tenditur quod inſra eſt.vel infra mmenſi⸗ c. Quodquia fiet et futurum ſemper eſt⁊ tatem coartatur quod ſummum eſt. quod I Oualiter deus ab inicio agnituſ au e ut et trinus. —(Capitulum pꝛimum. „Mriptuza di cit. deũ nemo vidit vnãʒ tñ ſides qꝗᷓ non vidit cre⸗ dit. et ex Bmeruuz idei onſtat nõ vidiſſe et cre dere.vñ pulcrũ illud di⸗ ciũ eſt Ham ſi videsnõ 8 eſt ſides. Credit ergo fides qð nõ vidit. 2 ñ vidit quidẽ qð credit. Et vidit tñ aliqd per qðãmona eſtet excitata credere qð nõ vi diiDeus enĩ ſic ab inicio notitiã ſuã ab bo mine temꝑauit vt ſicut nuqᷓʒ d eſſet totuʒ poterat cõpꝛebendi ſic qͥa eſſet nũq; pꝛoꝛlꝰ poſſet ignoꝛari. ritum ſides non baberet necinſidelitas lo cum. Inſidelitas eni de maniſeſto cõuince uare deus nec totus ſciri nec totus ign ari poteſt. — Ca pitulum.Ii. MPopterea quip/ P/ pe deꝰa pᷣncipio nectotꝰↄſcie bũa nemaniteſt? elie voluit. nec totus abſconditꝰ. ne ſitotus manifeſtus eẽt me⸗ retur. et fides de occulto non exerceret. Si vo abſcondit?ꝰtotꝰeẽt fides quidẽ ad ſciam noõ adiuuaret et infidelitas de ignoꝛãtia ex cuſaret. Quocirca opoꝛtuit vt pꝛoderet ſe occultũ deꝰne totus celaret᷑ et pꝛoꝛꝰ neſci⸗ rei et rurſũ adaliq pꝛodituʒ ſeet agnitum occultaret ne totꝰmamlſeſtaret pt aliqᷣd eẽt qð coꝛ boĩis cognitu enutriret et rurſus ali quid qdᷣabſcondi puocaret. ¶ Quibus modis cognitio dei ad hominẽ venit. illuo pꝛimum nunc ↄſiderandũ eſt qũo deꝰpꝛi mũ occultus et abſconditusla tens interim a coꝛde bumano depᷣbenſus ẽ nl t ſciri potuiſſet qꝛ deꝰ eſt npel qderat credi. Modi ſt duo et vie dneet maniteſtatões due quibꝰa pncipio coꝛdi bumano latens pꝛoditus eſt et indicatus occultus deꝰpar: tim.ſ.rõne bumana partim reuelatõe diui na. Et ratio quidem bumana duplici inne ſtigatõne deuʒz depᷣbendit partim videlicet in le et parum in hijs que erant extra ſe. Si militer et reuelatio diuina duplici inſinua: tione eum qui neſciebatur vel dubie crede batur et non cognitum indicauit ⁊ paruim creditum aſſeruit. Nam bumanam igno⸗ rantiam nunc ab intus per aſpirationem illuminans edocuit.nunc vero foꝛis vł per doctrine eruditionem inſtruxit vel permi⸗ raculoꝝ oſtenſionem confirmauit. Atrun qʒ manifeſtationis diuine modum quo vł ratione bumana deus ab bomine cognuꝰ eſt. vel reuelantone diuina bomini mamife⸗ ſtatus.exponit apoſtolus dicens. Quod notum der erat manitfeſtum eſt in illis. De us enim illis reuelauit. Et deinde ſubiũ git Inuiſibilia enim ipſius acreatura mundi per ea que facta ſunt intellecta conſpiciunt. Cum enim dicit quod notum dei erat.idẽ. quod noſcibile de deo.oſtendit nec totum abſconditum nec totum manifeſtum. Cuʒ vero dicit manifeſtum in illis et non dicit maniteſtum eſtillis oſtendit plane quoni⸗ am nonſolum reuelatione diuina que ſa⸗ cta ulliſ fuerat ſed etiam rõne bumana que in illis erat notum illis facium erat. Cum autem ſubiungit. deus enim illis reuelauit oſtendit quia ratio humana ad bec ſubli⸗ mia et alta inueſtiganda etintelligenda in⸗ firma et inſufficiens omninoſuiſiet mſidi⸗ uina reuelatio illi inadiutoꝛiũ etſirmamẽ tum cognoſcende veritatisgadiuncta fuiſſz oſtea oſtenſo eo qͥ ab intus erat inueſti gationis vel reuelatõis modo ſtatim de il⸗ lod foꝛis fit vtroqʒ ſniazſimulſubiungit di cẽs.Inuiſibilia eniʒ ipᷣiꝰa creatura mudiꝑ ea q facta ſunt intellecta ↄſpiciunt. Inuiſi⸗ bilia enim dei queintus erant et abſcodita angtun quefoꝛs erant et nota erant vi⸗ ſibilia viſa ſunt vel in conditione rerũ a ra⸗ none bumana vel in gubernatione admi niſtratõne viſibilia ſacta lunt reuelatõe di uning. tle Peil ¶ O deus trinus et vnus et auio in trimtate et qud in vnitate. + Capitulum. III. Ta ergo ab ücio deꝰpꝛoditꝰ eſt Aſcientie bumane et adiuta fides iudicijs veritatis eſſe. etin vnitate quidẽ .feſia eſt eternitateʒ et imenſitatẽ.in etermitate aũt incomutabi⸗ litatem. An ĩmenſitate vo ſimplicitatẽ. B eſt eternitatẽ ſine tpꝑe.etimenſitatẽ ſine quanti tate. In trinitate no ↄfeſſa eſt comunioneʒ vnitatis. equalitatẽ imenſuatis.coeuitateʒ eternitatis. Ec comumonẽ qᷣdẽ vnitatis ſñ diuiſione.equalitatẽ imenſitatis ſine dimi⸗ nutione. coeuitatẽ einitatis ſñ oꝛdine łſuc⸗ ceſſiõe. B eſt ſingulũ in vnitate totũ ĩ imẽſi tate plenũ.in eternitate ꝑfectum. 31 Explicatio pꝛopoſitaꝝ diſ. cretio⸗ num. (Capitulum. V. Bnc opoꝛtet per ſingula que ꝓpoſita ſũt currenteʒ ſiderare qualiter mens bumana guetam longe eſt a deo tãta de deo potuit alpꝛebendere vel rõne ꝓpᷣa directa vel reue latione diuina adiuta Et pᷣmum vſqʒ qip̃a 0 bumana ratio ex inſito ſibi lumine vitatis cõualuerit dignum ẽ ↄſideratõne ne ſi vel totũ bomim det᷑ negare ↄuincamur grãm aut ſi tollat totuʒ ignoꝛantiã excuſare.ta⸗ qʒ vtrũqʒ modũ bumane inueſtigationis oꝛdine ꝓſequamur.quo rõ boĩs vel ꝑſedi recta vel abalijs q̃ extra ſe naturalia erant viſibilis admonita ad verum cognoſcen⸗ dum emila eſt. . ¶ De illo cognitionis genere quo mens rationalis in ſe deum videre muiſibil da qntu ad majifeſtatõeʒ expolitũ tio elſſa eſt deũ eẽ etipᷣm vnũ.deũ etiã trinuz Dare non potuit. Cpꝛimũ quioem in ſeerat quoniã ⁊ B illi pᷣmũ erat et pncipale ſpeculũ ↄtẽplãde verꝝ- tatiſinſpiciamꝰ. In eo igi pᷣmũ ⁊ pᷣncipali eſt viberi poterat qilliꝰimagini ſilitudi ni primũ ⁊ cognatũ magis factũ erat.B ãt ipa ratio erat? mensrõne piens q adyomlã ſimilitudinẽ deifacta erat vt ꝑ ſeinuenre poſſeteum a qfacta erat. 28 ¶ Quia ſeipſam eſſe videt mẽs ra Dn enim ut io lo gquamur qdpmũ occurrit ⁊ ſcien lulſ nibil minꝰeẽ poteſt.ſeipſam eſſe aliqd ignoꝛare pᷣt cũ ex bis omnibus q in ſe. Beſt i coꝛpoꝛe ſuo viſibilia videt nmibil ſe eſſel eſſe poſſe videt. Secernit geet diui dit ſe ꝑſe ab eo toto qd piſibile nidet in ſe inuiſibilem oino ſe eẽ videt in eo ꝙ ſe videt. et tñ pideri ſe non poſſe videt. Vdet ergo inuilibilia eẽ que tñ viſibiliter nõ videt. qͥa ſe inuilibilem eẽ videt et tñ viſibiliter nõ vi⸗ det. L l Et o ſe cepiſſe intelligit. im ergo de ſe ou bitare non poſſit quoniã eſt dqa ſe llignoꝛare nõ pᷣtcogit᷑ et ex ſe Bcrede re qꝛ aliquando cepiſſe ſe meminit qmam nõ ſemꝑẽ qꝛſe neſcire nõ poteſt cũ eſt.Cuʒ ergo ꝑle et in ſe cepille et iniciũ babunſſe ſe pideat nec ̊ ignoꝛare pᷣt quoniã cũ non fu it ſibijp̃i vt elſet iniciũ et ſubſiſtentiaʒ oino Ouia deus eſt et ſine pꝛincipio ẽ Cergo inciperet & nõ erat ab alio factũ ẽ qui erat. uẽ idcco ipᷣʒʒ ab alio ñ cepiſſe ncce z. qmã qͥ ab alio eẽ accepitpᷣmꝰ oĩbꝰexiſtẽdi auctoꝛ eẽ ñ potuit.Mõ ergo ab alio acciꝑe eẽ potuitqͥ oĩbꝰeẽ dedit quẽ ppterea ſꝑpfuiſ ſe ⁊ nũqᷓ; cepiſſe fati opoꝛtʒ.qmã oẽ qð ali⸗ qñ eẽ ĩcepit auctoꝛẽ babuit ꝑ quẽ cepit.Cõ ſtat a“ ner vubitari vllo mõpt qꝛ ille ꝑx quẽ cepit qdn ſꝑfuit nũqᷓ; cepit ſʒ ſpfuit.llu ãt reꝝ auctoꝛẽ ⁊ pᷣmũ pᷣncipiũ h̊ mõ rõ iueſti gat ⁊ viuentẽ pietas venerat᷑ et adoꝛanduʒ fides pᷣdicat deum. MJMSä – . 9 a. X) 1— nra: A . r – 91 ¶Eiuſoem rei argumentũ foꝛis in reaturis. apitulum.lx uentiũ in ſe pꝛobat et in bijs q̃ vi det extra ſe.qa oꝛtũ et occaſũ ba: bere poſſent nec reparatõneʒ. Que in toto aliqñ cepiſſe dubiu idcirco eſſe non poteſt. qa in ꝑnbꝰ ſuis ſine ceſſatione quotidie et ouri videtur quod non eſt.et pᷣterꝛe quod eſt. Omẽ ant qᷓd mutabile ẽ aliqñ nõ fuiſſe necelſeẽ.qa quodſtare nõ potuit cũ pᷣſens fuit indicat ſe aliqñ non fuiſſe pᷣuſqm fuit. Sic reſpondent que foꝛis ſunt bijs qintus videntur ad veritateʒ copꝛobandã ⁊aucto rem ſuũ naturs clamat q ſe abillo factam oſtendit. trinus et vnus eſt. pitulum. X. ₰ onẽ deũ inuenit eſſe et venitratio deinde per ea que extra ſe erant facta ſᷣm ſe. vna pietas.vna deuotio.vna cultura.dñũm vnum etdeu vnum. Sic dyrit ratio et com pꝛobauit in ſe ne ſciſma mentiu fieret ĩ pła pncipia et non eſſet certa ſalus. Et melius eſſet cõſonũ magis veritati ⁊ ↄſentaneum natureppncipiũ vnũ et finem vnũ in quem babere poſſent ↄuerſionẽ que abillo exiſte rent omma.lluioquin diſſipationẽ eſſe vni uerſitatis ſine capiteet pᷣncipio et modᷣato re.et clamauit illi natura foꝛiaet ↄteſtata ẽ ad eandem veritatem.et dixit opus vnum. auctoꝛem vnum.et concoꝛdia pna.ↄſilium vnuʒ.vna adminiſtratio.pꝛouidentiã vnã Et maifeſtatus eſt deus vnus creatoꝛ vnꝰ. moderatoꝛ vnꝰ et rectoꝛ.qͥa totũ vnũ et ad vnumtotum. QN, eſt vere et ſumme vnus. Capitulum. Xl. atio ⁊ acquieuit ⁊ dixit qꝛ vnꝰnec Dc quũtratio ui⸗ bentia cuncta ſine auctoꝛe nec oꝛiginem ba Ta ratio per rati alia que nõ ſolum eſſe deũ ſz vnũ eſſe et trinũ eſſe cõpꝛobaret.et pᷣmum perſe appꝛobauith . .V l s collectõe diuerſoꝝne turbaʒ faceret. nec cõ poſitõne ꝑtiũ ne maſſam foꝛmaret.necſi li tudine multoꝝ. ne plu:alitas ſuꝑflua vłſin gularitas impꝑfecta aſꝓpareret. Omĩis ceĩ vm tas in limilitudine ſola oſiſtens plurimoꝝ aut imꝑfectõʒ oſtendit in ꝑte ſi minꝰ babet ſingula aut ſuꝑfluã geminationẽ in toto ſi pfecta ſũt vniuerſa. Et nõ eſt in bijs oibus vnitas vera ſed emulant ſolü bec pnitatẽ. dqa quodãmodo aſpꝛopinquant ei ſʒnõ cõ tingũt ad illã quomiã elſe vnũ non eſt et qᷣd ſunt vere vnũ non ſũt ſʒ vniunt tantũ ⁊ ac cedũt ad ſe et fit illis ſimul eſſe.et ↄuenire i vnũ vnum eſſe. Mec tñ vere vnũ ſunt qmã eſſentialiter nõ ſunt.nec eſt vnuũ totũ q̃d ſũt Deum aũt vnũ opoꝛtet eſſe ⁊ eſſentialiter vnũ eſſe et imutabiliter vnũ eẽ et ſume pnũ eſſe. Nðeni eſſentialiter nnũ eſt vere vnũ ẽ Mð imutabiliter vnũ ſũme vnüu eſt. Oðãt in vtroqʒ bonũ eſt meliꝰeſt vtrũqʒ q̃; alte rũ tantũ. Etbonũ eſt eſſentialiter vnuz eẽ et imutabiliter vnũ eſſe. et vtruqʒ eſſe meliꝰẽ. Deus aũt eſt lummũ bonũ et nõpt deeſſe ſũmo bono bonuʒ q;d meliꝰ ẽ. Et ſuadet rõ dare optimo qd meliꝰ eſt bonuʒ. Etidcirco fatet de ſuum et auctoꝛeʒ ſuũ ⁊ pncipium ſuũ vnũ eſſe quoniã h̊ meliꝰeſt et vere vnũ elſe quoniã ſubſtantialiter eſt.et ſũme vnũ eſſe quoniam inuariabiliter eſt. immutabilis ſit deus. Capitulum. xXII. gſcendit et tran e ſit et pbat qniã ita ẽ ⁊ qmiã variari mutari nõp̃ᷣt deꝰoĩino.Hon eni augi p̃t qͥ imenſus ẽ nec minui qͥ vnus eſt. nec loco mutari qͥ vbiqʒ ẽ.nec tꝑe qͥ eternꝰẽ neccognitõne qͥ ſapiẽtiſſimꝰẽ. nec affectu q opumꝰ?eſt. . ¶ O ratio in creatura recte conſi derata adiuuat ad deũ cognoſcẽdũ clamat creatu⸗ a foꝛiset pꝛobat rauonẽ banc⁊ cõmendat qꝛita ẽ. Etdemõſtrat ſũma pulcritudo oꝑis ꝑfectã elle ſapienuã 6 conditoꝛis etolponit ſe ꝑſeuerãtia decoꝛis —– 4 5. 4 III ſte nõ videtur. Et nõ eſtfoꝛma aliqua om i ipius.et qͥa nõ vniuntur quodinſtitutu eſt nino miſi diſpoſitio partiũ in toto et cum S in pꝛimũ bonumet diẽ quoniam eterna ẽ ſa mutatur quia partes locum mutant.mu⸗ n pientia eius et minui omnino non poteſt. taturfoꝛma intoto. q̃a diſpoſitio partium nec decreſcit aliquãdo plenitudo ſenſꝰipiꝰ mutatur que eſt ſoꝛma totiꝰ. Etita muta⸗ a conſumatione. Et exit ratio cũ atteſtatde tio foꝛmein totoſieri non poteſt ſine muta b alia et videt quoniã voluntas dei eterna ẽ tione lociin partibus. ſed non demutatio 1 ⁊ita ſentire bonũ.Et quoniam boc pꝛobat loamiſi cum totum locum mutat cõſiſten opus eius quod non mutatur et oꝛdo vni tibus partibus in toto. Sic mutatio tem⸗ 6 uerſitatis idem pſeuerans. Etadicit ißam poꝛs ſequitur mutatõnem loci et foꝛme et 6 rationem quomiã nibil eſt nouũ deo nei non eſtvnquã ſine ipis in coꝛpoꝛe quoniã ce ludtunc vel nũcamare incipiat qdpus nõ fe bas ſolum oꝛdo ineſt et ſucceſſio que tẽ i nouit.aut obliuiſei ſicut bomo dilectionis pus vocatur. Iterum conſiderandum eſt ni antique vt in memoꝛũ non veniat qd bus quoniã exbijs iribus mutatõibus due ex⸗ dii cognitumfuerat.aut errare.exiſtimans bo trinſecus fiunt.quoniã nec mutant eſſe rei glir num quod maluʒeſt. vt diligat illud quod ſedcirca rem aliquid bec mutatio lou⁊ tẽ⸗ ei non opoꝛtet.et poſtes quaſipenitens ⁊ mu poꝛis. Iiem prima mutatio ſecundam et mit tans coꝛ⁊ affectum variãs cũ ceperitagno tertiam infert quoniam caulſa illoꝛum eſt. Pi⸗ ſcere erroꝛem ſuũ quia bec digna deo non Secunda autem ternam quoniam cauſa lle ſunt.nec pꝛobat ratio vt ita ſentiamꝰ ð illo illius eſt tertia autẽ inferturtantum anon er quiſapiens eſt et bonuset pfectus.Et non infert quomam eſt effectꝰ ſolum. Sola au . innenitur mutabilitas in eo vlla cum om/ tem mutatio foꝛme intriſeca vocatur quo⸗ 4 nia genera mutabilitatis fuerint in cõſide· niam non circa rem ſed in ia re mutat ali 5 ratione adducta ſiue que in coꝛpoꝛibus in quid et ipᷣa tñ non fit ſine mutatione loci i⸗ ueniuntur ſiue queſpirituũ naturã ↄtigüt. tempoꝛss. . (R (Muibus modis ſpũs mutantur. di d ncbng moionora metan (Capitulum. XIIII. ni ne enim coꝛv Oſt bas mutatio „Al coꝛp nes coꝛpoꝛum quibus ſubiacent .V aut loco mutatuꝛ aut foꝛma aut gue coꝛpoꝛaliter mutantur omia 5 tempoꝛe.et que foꝛma mutãtur tranſimꝰ ad ſpũalẽ creaturã mutabilitateʒ aut augmentum ſuſcpiunt aut diminutõ llliꝰↄſiderãtes ſi q barũ mutationũ illi cõ⸗ nem aut alteratõnem.et que alterationem ueniat ⁊ ſi qua alia mutatio q extra naturã Ui quið ſuſcipiunt nonillis accedere quicqm coꝛponꝝſit in illaʒ cadat. Et videmꝰqa ſpũs videĩ quod non erat aut quoderatrecede oino nec augmẽto ꝑnũ creſcere pᷣt.quomã Wa re pꝛobatur.ſed quod erattantũ alteratur coꝛpꝰnõ ẽ nec decreſcere diminutõe qᷓniaʒ uck et aliter babetur et non fit ſine loco. boc eſt ſimplex ẽ nata ⁊ tñaffectu ⁊ cognitõne mu⸗ i quoniã partes locum tranſmutãt in eodey tat᷑ ſpũs.⁊trãſit de B in illud ⁊ variai ⁊ viciſ eend conſiſtente toto.et non fit tñ niſi ſm locum ſitudinẽ ſuſcipit gaudij.doloꝛis et plenitu nec tamẽ dicitur ſm locuʒ pꝛopter totũ d dinis et voluntatis.et creſcit ſcientia.et ob⸗ locum non mutat ſed aſparet tantũ foꝛma limo in eũ cadit. a variat cogitatõnes ⁊ ſuc alia in toto pꝛopter partes quelocum mu ccedeni intelligit. Et ẽq foꝛme mutatio iſta tauerunt et ideo bec mutatio ſm foꝛmam ieo mutatio ſcie et affeciꝰ.et ſequitiſtãmu⸗ dicitur.quoniam BGin toto manifeſte nide tatio tꝑalis et ſubiacet tempoꝛi ppter iſta turet non dictur ſcdum locum cum tñ in que variantur in eo.Necambiguũ vlliẽ m. parnbusſm locũ ñſit quoniam ̊ manife de ſpinitu creato.qniã tpe paristur ſm bec ahts (Pars que eadem non permanent in ip̃o. Demu tatione vero loci magna inter conquirẽtes ambiguitas generatur quoniã ſunt qui di cunt ſpũm nullum mutari loco poſſe.quo niam locꝰpꝛopꝛie coꝛpoꝛis ſedes ſit et capa citas coꝛpoꝛis que determinat ſᷣm coꝛpus aliquãdo qᷓd in illa eſt aliqñ in quo eſtipa et non eſt coꝛpꝰlocus.quoniã locꝰnon eſt aliqd nec pomt aliqdlocus ſed quaſiinane et vacuũ pbi coꝛpus eſt vel eſſe poteſt ⁊ nõ eſt coꝛpus ipᷣe et tñ nõ vocatur locꝰniſi de⸗ terminatꝰ? pcoꝛpus vel d in ipo eſt. ſm fi⸗ nem dimenſionis vbi deſinit coꝛpus et vl⸗ tra non eſt.ſiue ſm coꝛpus quodlocũ con⸗ tinet hm ip̃ᷣiꝰcoꝛpoꝛis circũſcpᷣtionem quo⸗ niã intra ipᷣm coꝛpus non eſt.Ita nibil eſſe poſie in loco niſi qð dimenſionẽ babet coꝛ poꝛalem et circũſcptionẽ.quoniã locus ſm dimenſionẽ coꝛpoꝛis conſtat et circũſcpᷣtio nem et nõ poſſe vllo modo h̊ ſpũi cõueniꝛe qui coꝛpoꝛalis qntitatis expers eſt. Mꝛo⸗ pterea coꝛpꝰſolum in loco eſſe etloco mu⸗ tari et tempoꝛe.ſpũm aũt creatũ in loco nõ eſſe quoniã coꝛpus non eſt.nec loco muta riſed ipe Spũm aũt creatoꝛem necin loco eſſe nec loco mutari quoniã coꝛpus nõ eſt nec tempoꝛemutari quoniaʒinuariabilis omino eſt. ꝛopterea ſoli coꝛꝑi aſſignari recte et̊ aliquid eſſe qᷓd difrinuũ eſt et bic alicubi eſſe quoniã circũſcpᷣtum eſt.et nic aliqñ eſſe quoniam pariabile eſt. Spiritui aũt creato cõuenireet h̊ alidd eſſe quoniãͤ diffinitus eſt. ⁊ nicaliquando eſſe quoniã variabilis eſt.ſed nõ bic alicubieſſe qaniam circũſcriptus non eſt qui dimenſionis ca⸗ pax non eſt. Creatoꝛẽ autem ſpirituũ nec h aliquid eſſe qui diffinitus non eſt nec h̊ ali cubi eſſe qui circũſcriptus non eſt. necnuc aliquando eſſe quoniã inuariabilis eſt. p⸗ ſentem tñ peraciter ⁊ eſſentialiter ommi qd Haliq̃d eſt et omni quod h̊ alicubi eſt ⁊ oĩ quod nunc aliquando eſt.quomiã in omni bus eſt ⁊ vbiqʒ eſt et ſempeſt. Semper ſine tempoꝛe.vbiqʒ ſine loco.in oĩbꝰſinetermio et diffinitione. ¶ Et nos quidẽ boꝝ cõſide⸗ rationeʒ ſublimẽ nequaqʒ falſitatis argui⸗ mus verba tñ ſupꝛa capacitatem et poſſibi litatem minoꝛũ et ſimplicium intelligentie foꝛtia nimis iudicamus. “ (Sös eſſentialiter eſt et vere eſt inomnicreatura ſine diffinitõnein omni loco ſine circũſcriptõe ĩ omĩ tẽpoꝛe ſine viciſſitudie vel mutatõe Enſemꝰ? autem et Jomino ita opoꝛtere aſpꝛobamꝰ multo ſanius et comodius vera citer affirmandũ quoniã deus ſubſtantia: liter ſiue eſſentialiter et ppꝛie et vere et in oĩ re ſiue natura ſiue eſſentia eſt ſine ſui diſſi⸗ nitione.et in omni loco ſine circũſcriptione ⁊ in omnitempoꝛe ſinemutabilitate.am idquod quidã inſipientes imo ſolam car⸗ nem ſapientes et que carnis ſunt ſolũ conſi deꝛantes eſtimant quaſi coꝛpaliũ ſoꝛdium et pollutionũ inquinatõues deũ cõtingere poſſint ſirebuſ omnibꝰſubſtantialiter ſiue eſſentialiter ineſſe dicatur. tam friuoluʒ eſt vt ne reſponſione ſit dignũ cum et ipᷣe crea tus ſpũs coꝛpoꝛeis ſoꝛdibus inquinari nõ poſſit. Si eni ſpũs ſoꝛdes coꝛpoꝛee contin/⸗ gunt.dicant ipi qũo anima bumana in caꝛ ne poſita ĩmaculata eſſe poſſit.dum carms bumane ſoꝛdibus nulla inquinatio vł pol⸗ luno maioꝛ inueniri poſſit Dicant ð carne lepꝛoſi cuiꝰetiam cõtacti bomo ſine boꝛro re ſuſtinere non poteſt. qũo animã ſanctaʒ et iuſtam non inquinet que in tantuʒ in ea ſine pollutione viuit vtex ea etiam a pollu tione emundetur? Noſtremo reſpondeãt quid potiꝰconcedendũ de deo eſtimant vł quia nuſqᷓʒ ſit deus. vel quia pbiqʒ ſit? Q, ſi abſurdum eſt omino confiteri quoniam deus nuſqʒ eſt cogantur neceſſe eſtpſiſuo iudicio id quodad dictum etiã cõmodius et pulcrius ſuſcipitur ↄfiteri quoniam ali⸗ cubi eſt. Qui enim vocibꝰ ſerume elegerüt potius q; veritati ⁊ id ſolum reſpuendum putant qð aures vulgaritatis abboꝛrent. tuſtum eſt vt in bocquoqʒ a ſententia ſua declinent. Dicant ergo ſi H̊ auribus efferre p̃ᷣſumunt quomiã deꝰ nuſqʒeſt ⁊ nõ ſtatim ch⸗ loe j⸗ 1ur. an peen loca Men⸗ finl hdoel ein mi we ct 3nen onnn tens dcn nie N ma/ i Nonm Ngere re dud an mi tin nn Nro zaane von zon nuin mi n g Ncnen oho ee neni niin öſonm (Wars ex eoconſequi arbitrent. quoniã quod nul qm eſtip̃m oĩno nichil eſt. Si ergo conue nienter dicinon poteſt quia deuſ nuſqʒeſt quẽ eſſe ⁊ verius omibus que ſunt eſſe ne ceſſe eſt credi. dicant vbi eſt. Si enim alicu bi ⁊ vbiqʒ non eſt. eſt vbi eſt ⁊ eſt vbi nõ eſt et iam localis deusfit. ettermio ⁊ fine con cluditur qdᷣ omĩno impoſſible ẽ. Jatendũ eſt itaqʒ ⁊ ſine dubitatõne pfitendum quo miam diuia natura que pꝛo immẽſitate ſui nuſqʒ deeſſe poteſt in omm loco veraciter eſſentialiter nectomẽ loco ↄpᷣbendi vllo quoniã omino incircũſcripiibil eſt. Eſter go vbi eſt totũ que cõtinet totũ ⁊ penetrat totum. necſine ea eſſe poteſt aliqdex oĩbuſ que facta ſunt abea q nec ꝓ ſui ſimplicita⸗ te diuidi nec ꝓ ſui puritate maculari nec ꝓ ſui immẽſitate vllomodo ↄpᷣbendipoteſt. ¶o modo ſpũs creati ſunt lo calesetquõ coꝛpoꝛa. AMο᷑.. ¶XV. Ane de ſpu cre to Bↄmodiꝰ dictũ ⁊ ad intelligẽ tiam B accomodatiꝰeẽfatemur vt non ſolum in loco elle led ꝛlocalem eſſle ſine dubitatõe pnunciemꝰ.In loco quideʒ quomiã bic alicubi pᷣſens cernitur. Localẽ vero quoniã cum ſit alicubinõ vbiqʒ inue mitur. Omne eni quod diftinuũ eſt m aln quodlocale eſt qᷓniã in eoipſo qᷓd finem ⁊ terminũ babet locũ babʒ ⁊ determiat locũ ſicut determinatũ eſt in loco. Sed coꝛpus quod dimenſionẽ babʒloco circũſcribitur quoniã eiſᷣm locũ pncipiũ ⁊ mediũ et ſinis aſſignatur. Spiritus no quoniã dimẽſiõʒ non capit ſʒ diffinitõne ſola terminatur cir cumſcriptionẽ quideʒ non recipit loci.⁊ tůũ locoquodãmodo concluditur. quoniaʒ cũ h alicubipᷣſens ſit totus alibi nõ inuemi tur. Itaqʒ coꝛpus locale eſt quoniã loco cir cumſcribitur. Spũs aũt quomã inloco ꝑp p̃ſentiã nature ⁊ operatõnis concluditur localis ⁊ ipſe iure nominat. Spũs autem increatus quoniã ommni loco pꝛelens eſt n?“ tñ vllo in loco concludi aut circumſcribi poteſt veraciter in omni loco eſſe dicit.nec Im tamen localis aliqñ vlla rõne aſpellai. Nõ ignoꝛo tamen qſdam ab omm ſpũ locum vniuerſaliter remouere voluiſſe qᷓniaʒ bᷣm dimenſionẽ tantũ ⁊ circũſcriptionẽ coꝛpo:- ralem locum ↄſtare pꝛobauerũt. Sed bo rum pvt ſupꝛadiximꝰ conſideratio nimisa comuni eſtimatione ⁊ poſſibilitate receſſit MUlagis autẽ ea ponenda in vſum loqndi que ſe ſponte accomodant ⁊ nibil a latere ingerant alienũ a veritate. ¶ Katio qualr dens nõ ſolũ vn⸗ ſz et trinꝰ ſit. (Ca. GyV. Buc dixim quo modoratio vera pꝛobat quoniaʒ eus vnus eſt ⁊ q ad vmtatez dei tatis ſpectant vera eſie conſiderat.et deinö etiam arguit ⁊ commẽdat.⁊ arguit qniam non ſolũ vnꝰ ſʒet trinꝰ eſt deꝰ. ⁊ babeth qʒ inueſtigatõis 2 .ᷣratõis bõea dᷣo exẽpla ria vera. Deꝰ eni quiin ſe videri nõ potuit in opereſuo manifeſtus eſt.⁊ vidit eũ ratõ bumana nõ in ſe aꝛ inuiſibiłfuit ſed in ſil tudine ſua quoma ad bocfacta eſt vt vide aturin es deus. Be verbo intrinſeco et extriſeco. (Tapitulum ℳVII. Am ſicut ſapien tia bominis non videiur niſi ab plo bomie donec exeatet manife ſtetur per verbum.ita ſapiẽtia dei inuiſibi lis fuit ⁊ nõ potuit cognoſci niſi ab ipᷣo ſo lo cuius erat don? mamifeſtata eſt per opꝰ ſuum. Et erat ipſa ſlapientia verbuz. ſed ver bum intrinſecũ ⁊ abſconditum quodomi: no ſciri non poſſʒ nili per verbum extrinſe cum maniſeſtaretur quẽadmodum et co⸗ gitatio homis quaſi intrinſecum verbum illius eſt quod latet abſconditũ eſt donꝰ reueletur per pꝛolationẽ oꝛis.et eſt ip̃a pla tio vocis verbum ſimilr. vt verbum eſt co⸗ gitatio coꝛdis. ſed verbum qdmanifeſtum eſt pdit et reuelat verbum quod eſt occul: tum. Sic ⁊ in deo verbũ intrinſecũ ⁊ occul tum ⁊ inuiſibile verbum fuit coꝛdis eius ⁊ ſapientia erat boc verbum et inuiſibile do c nec maniteſtum eſt per verbum extrinſecũ quod viſibue factum eſt quod erat opus eius ſicut per verbum oꝛs maniſeſtatũ eſt verbum coꝛdis.Sic loquitur omis natu: ra auctorẽ ſuum ⁊ indicat quod factuʒ eſt Crin intelligendi ſenſuʒ; bñtibus. O, imagodei in rationali creatu ra expreſſioꝛ eſt et veſtigiuʒ trinita tis iuenitur in ipſa. 2. RX ſüt in His ſimu icantia et babentia ſimilitudi ram demonſtratõnem efficiunt. In bijs er gocitius quod inuiſibile di eſt agnoſcitur in quibꝰeuidennus maniſeſta declaratõe demonſtratur. Ea nanqʒ perfectiꝰ auctoꝛẽ ſuum manifeſtant queilliꝰ ſimilitud m pi cinius aſpꝛopinquãt.bocauteʒ eſt ipſa ra⸗ tionalis creatura que excellenter ⁊ pꝛopꝛie adiullius ſimilitudinẽ facta eſt que tunc ci tius creatoꝛẽ ſuũ queʒ ñ videt agnoſcit cũ ſeip̃am adillius imaginẽ factam intelligit. Inboc ergo pꝛimũ trinitatis veſtigium in uentum eſt cum agnoſcere cepit ipa quod erat in ſe ⁊ ex eo conſiderauit quod erat ſu pꝛa ſe. Nidit enĩ quomiã exipſa naſcitur ſa pientia que eſt in ipſa ⁊ diligit ipᷣa ſapiẽtiã ſuam et pꝛocedit amoꝛ ex ipſa et ſapientia ſua quo amat eã genitã ex ſe in ſe manẽtẽ non diuidita ſe ⁊ aſparent tria qᷣdã in vno mens.ſapientia ⁊ amoꝛ.et eſtſapia de men:⸗ te.et de mente ſapiẽtia ⁊ amoꝛ.⁊ ſurgittrini tas quedã ⁊ vnitas non recedit.⁊ ſunt ſimł trinitas et vnitas ſcdᷣm poteſtateʒ ⁊ ymagi nis virtutẽ et conſcendit mens ab iſtis per beciuluminata ⁊conſiderat creatoꝛẽ ſuum ſapientẽ eſſe ⁊ ſapientiã bꝛẽ et ex ipſo eẽ ſa pientiã ſuã ne fuiſſe vnq̃ʒ ſiñ ſapia q̃mã ſp ſapiẽs fuit.Et qꝛ ſemꝑſapiaʒ ſuaʒ ipᷣe dile rit ⁊ ſemper babuit amoꝛẽ ad ſapiennaʒ ſu am ⁊ erat coeternus amoꝛcoeino ⁊coeter ne ſapientie illius. Nrs lacra quedã quali ð longe ſigni neʒz pꝛo parte. quedam veroexpreſls yma⸗ fecta emulatione conſignata ca ceon — gine per 5 tura ſiquidem indiuiſa et vnitas vera ſciſi 4 O,tres perſone vna eſſentia ſiue na lubſtantia. 1† E rurſũ conſioe rat quia nõ poteſt in deo eſie ali aquid diuerlũ abip̃o ⁊ quia vnũ eſttotũ quodẽ ꝛ pprea vere eſt trinitas et vnitas manet. Quia ei ibi eſt qui a nullo eſtet eſt ibi qͥ abillo eſt ⁊ pariter cuʒ ptro qʒ qui ab vtroqʒ eſttrinitas eſt. Neqʒ enĩ quia nullo eſt eſſe poteſt ille qui ab illo eſt et qui ab vtroaz vel ille q a nullo eſt vel q̃ ab illo tantũ eſt eſſe poteſt. Itaqʒ trinitas vera eſt : vnitas manet pfecta quoniã deo nicbil eſſe poteſt qᷣd deuſ nonell he onem pꝛobibet.diſcretõ vero ⁊ pꝛopꝛietas trinitatem doce. N¶ Bediſcretiõe nominũ in trinita t poſuit nomina fides quibus ſignaretur qᷓd cre Ditur. ⁊ Dictus eſt pater in trinita te.quia ab ipſo filius erat qui de ſua ſub⸗ ſtantia erat. Qui eni gignit de ſua ſubſtan tia gignit:⁊ id quodiple eſt gignit.et ppte rea a quo erat qui cum ipſo erat idem q̃d ip̃e erat.pater dictus eſt qꝛ ab ipᷣo erat ſiliꝰ Quiautẽ ab vtroqʒ erat vtriuſqʒ filiꝰ nõ erat ne duo eſſent patres vmus filij et pa ter qui filius diceret ⁊ confunderet᷑ trinita tis diſcretio ſed ſpũſſanctus patris etfilij pꝛocedẽò a patre ⁊ filio. Et pfeſſa eſt fides catholica pꝛẽm et filium ⁊ ſpiritumſanctũ et eſt pater qui filum babet ⁊ ſilius qui pa trem babʒ. ſpirituſſanctus qui eſt a patre et ilio. et eſt quidem pater ſpiritus quoni am deus eſt eteſt pater ſimiliter ſanctus qͥ niam deus eſt. Sed voluit ſides vnam in trinitate perſonam diſtinguere cum dicit et ſpiritumſanctũ.ipſe emim eſt qui ad ſan ctificationẽ datur cum inſpiratur ſanctiſi candis ⁊non tamẽ venit ſine patre ⁊ ſilio qniã trinitas eſt indiuiſa. 1 de ali hiͤ get lo en deſt Ni nnns i ei in (Dars ¶ Quomõ ſpũſſanctꝰ a patre et fi lio mittitur eterna pꝛoceſſione ab uus et tẽpoꝛali aduẽtu 38 nos. Eo inſpirari a patre ⁊ ſilio h eſt uli vemente eſſlea patre et filio qdᷣ eiernũ illi eſt ne nomen ſit ꝑfectionis qui datur extẽ poꝛe et accipitur qꝛ tempoꝛale non eſt uli elſe a patre et filio.quia ẽ a patre etfino qd eternum eſt ⁊ nontempoꝛale ili Sicut ſpi rituſſanctus donum dei eſt quia donũ eſt pꝛis ⁊ ſilij:et cũ datur ex tꝑe dat ⁊ dal a pꝛẽ ⁊ſilio.⁊ daria pꝛẽ ⁊ fiio.no aliudullieſt qͥʒ cũ dai eſſea patre ⁊ filio exeo qdᷣeternũ illi eſt a patre 2 ſlo. et eſt in trinitate pater et filius ⁊ ſpũ ſanctus.pater a leipo.filiꝰa pa tre lolo. pũſisnctus a patrea filio Et quia vna natura eſt ⁊ vna ſubſtantia. vna trim tas eſt in vna natura ⁊ vna ſubſtãtia.⁊ cu mens vna quediſcreta ſũt ⁊ pꝛopꝛia in tri nitate conſiderattria inuenit tres confite tur. Cum vero qdðideʒ eſttribus attendere ceperit vnum oſtenditur. H ¶ Quare tria illa ineffabiliain dei tate perſone tres dicũtur et tria in humanuate non dicuntur. NCſurgit rurſus ex aduerſo alia dubietas ⁊ pulſat mẽ em pꝛofundo rerum caligantiuʒ. et exit queſtio ⁊ interogat ſeip̃am ro quare illa tria quein deitate reperta ſunt pſone dicantur cum in trinitate illa que in lemet ip̃ᷣa pꝛimũ mens reperit. tria ſimiliter inuẽ ta ſunt nec tamẽ tres perſone in ſe menteʒ rõnalem continere aut tribuſ perſonis cõ ſtare in aiam rõnabilis conſideratio pa: tiatur ⁊ diligenter cõquirit ratio quare ita ſit cum necita elſe dubitare liceat. nec quo ſit facile fieri poſſit. Et cuʒ videt aliqd ex eo q totum nõ videt nec ignoꝛare ꝑmittitur quod nõ ſinitur aſpꝛebendere. videt enim quoniã que in mete ſunt non vere ideʒ ſũt (tercia quodeſt ip̃ᷣa mens. Separant eniʒ a men te bec aliquando ⁊ cum affuerint recedũt et redeunt iterũ cum abieruut et pariãtur circa ipſaʒ nec vere idem ſunt cum ipſa ſʒ quaſi affectiones ſunt quedã. Et loꝛme ip ſius quibus nõ ſit ̊ aliquid eſſe ſed adeſſe tamu ei quodeſt ̊ aliquid. Itaqʒ; cum ſit bomo ipſe ꝑſona be aut tantuʒaſfeciõnes quedã adberentes perſone et circaiplam exiſtentes inuemani. non eſt omino eius ꝓpꝛium eſſe perſona ſed pſone in elſe tãtũ Cum autẽ que in deo ſũt aliðabipᷣo eẽ nõ poſſint.nec quaſi accidentia aut affeciões quedaʒ ex temꝑe mutabiles aut ſepabiles natura incõmutabili eſſente ⁊ cui lit wez eſſe totum qð eſt cum vere tria in eo vera citer pᷣdicantur ⁊ tribus vnuʒ eſſe ⁊ ꝓpnũ idez elſe ⁊eternum ⁊ ꝑ eciũ aſſeritur.et di⸗ cutur tria tres perſone nõ tres eſſentie qꝛ natura in tribꝰ eſt perfecta ſingułet tribꝰ indiuiſa. o dicunt ꝑſone ſingule quia deus ſuntet vnus deus treſ quia vna dei tas in tribus. (uare potẽtia patri attribuitur ſapientia filio, bonitas ſiue benig nitas ſpirituiſancto. Capituuum XXIII. Tattribuitur pa tri potentia ⁊ filio ſapientia.⁊ſpi ritui ſanctobonitas ⁊ diſcernunt que cõmunia ſũt in qbus non dici᷑ quidẽ quod nõ eſt.tamẽ qð eſt tacetur ne creda quod non eſt. Dicitur emm pater potens et eſt pater potens ⁊ nõ ſolus pater quia potens eſt pater et filus ⁊ ſpuſictũs et nõ tres potentes ſed vnꝰpotens quia potẽtia vna in natura vna ⁊ ſubſtantia vna. Et eſt filius ſapiens ſed nõ ſolus quia ſapiẽs eſt pat᷑⁊ ſilius ⁊ ſpirituſſanctus et ñ ires ſapi entes ſed vnus ſapiens quia ſapiẽnia vna in natura vna ⁊ ſubſtantia vna. Et dicitur ſpirituſſanctus benignus et bonus. et eſt quidem benignuset bonus ſpiritus ſauctus ſed non ſolum ſpiruuſſanctus be mignus ⁊ bonꝰ eſt.ſed benignus et bonꝰ eſt pai ſilius aſpũſſcis. netñ tres benigni et tres boni ſʒ vnꝰbenignus ⁊ vnus bonꝰ quia benignitas vna abonitas vna inna⸗ tura vna ⁊ ſubſtantia vna. Sed cauit ſeri piura conſcẽtie bumane ne erraretin deo ſuo ſimilia bomibus que nõ erantin ipſo arbitrans.quoniã ab bominibus ſumpta erant vocabula quedã non ad omnẽſimi litudinez ad ſignanda que dei erant ſupꝛa bomies ⁊ erat aliquid ſimile ibi ne imita tio aliena eſſet ſed nõ totum ne idem crede ret qd in tantũ differebat et dictꝰ eſtin der tate pater quoniaʒ ibi erat a quo erat q de ſua ſubſtantia erat. ſicut qui gignit ð ſua ſubſtantia gignit et nõ eſt qui gignit ipſe quem gignit. ſed alter ab altero 2 non alte ra natura gignentis et gemiti. Et erat in B ſimilitudo inter diuma ⁊ bumana.pꝛopte rea ex boc dictus eſt pater ⁊ ſilius quia ge nuit ille et iſte genitus eſt ⁊ nõ eſt qui ge⸗ nuit pater ille qui genitus eſt ſiliꝰ et tamẽ quia natura vna eſt gignẽtis ⁊ geniti ⁊ſ⸗ qluia deus eſt ⁊ deus vnus gignẽs et geni tus quia deitas vna gignentis et geniti. p pterea vnũ inuenti ſunt in illo qd deꝰerãt quia vnum erant totuʒ quod erant ſednõ vnus in vno qꝛ pater erat qui a nullo erat et filius qui a patre erat et ſpũſſanctꝰ qui ab vtroqʒ erat qui filius non erat quoni amabvtroqʒ erat ⁊ equaliter erat.et dicte ſunt tres pſonetria bec.quia vnũquodqʒ trium boctotũ erat et perſona erat.nectñ vna perſona quia vnum boctotũ ſedtres perſone quia tria in boc vno⁊ ; vnum to tum.ęt bec tria tres perſone ⁊ ̊ vnuʒ vnꝰ deuſ⁊ bectria boc vnũ a tres perſone vnꝰ deus pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctus Dictus eſt ergo pater quia de ſua ſubſtantia filiũ genuit ⁊ erat in G̊ ſimilitudo.ſʒ ne putare tur pater pꝛioꝛ filio ſicut ſemper in omibꝰ eſt ⁊ nunqm aliter eſſe poteſt niſi pater ſi lium antecedat. pꝛopterea potens dictus eſt pater. non ꝙ ſolꝰ erat. quia potens erat ett ſilius ⁊ ſpirituſſanctus.ſed ſolus dicen⸗ /;dus eſt potẽs quia de ipſo ſolomagis du — — — ſunt perſonalr ſunt diſcreta. ſtantia vna nõ aliud eſt gignensa genito — tercia bitari poterat quaſi de pꝛioꝛe ⁊ antiquoet annoꝛum numeroſitate defecto.⁊ dictꝰeſt filius ſapiens nõ ꝙ ſolus erat.ſed quia de ipᷣo ſolo magis dubitari poterat quaſi po ſterioꝛe et etate adbuc ĩmaturo ⁊ ſenſu im perfecto. Idcirco dictus eſt pater potens ne putaretur pꝛioꝛ filio.ſlius ſapiens ne credatur patre poſterioꝛ.aſpũſſanctus bo nus ſiuebenignus ne crudelis exiſtimare tur deus et conſternaret ad eũ conſcientia bumana ſi ipſuʒ babere dicereĩ deus et nõ additum fuiſſet ſanctus ſiue benignꝰ.quo niam ſpiritus per ſe rigoꝛẽ quendaʒ ſigna re nidetur ⁊ crudelem denotare. (Alia ratio quare illa queſcöum ſubſtantiam dicuntur et cõmunia Heterea pꝛopter ſimulacrum ſuũ quo inuenta eſt trinitas ſumma ⁊ iplum ſimiliter trinitatem pꝛeferebat quaſi veſtigiũ quod dam et ymaginẽineffabilis trimitatis ⁊ in ipſo bocita erat quoniã in mente rõnaliq̃ ſi potentia quedã ⁊ vis quedã erat exqua eſſe poſſet quod nondũ erat et ex ea natus eſt intellectus qui ſolum ſapientia eius erat: et ſine pſo mens ſapientia nõ erat et pꝛoceſſit nouiſſime amoꝛſiue gaudiũ men tisad ſapientiã ſuam et ipſe ſolũ dilectio erat quoniã ſine ipſo in mente et ſapientia dilectio non erat. Et poſita ſunt bec nomia ad propꝛietateʒ quia vnumquodqʒ per ſe erat ⁊ diſtincta ſunt bec tria pꝛimũ potẽtia a qua ſapientia erat.deinde ipſa ſapia que de potentia nata fuerat. Nouiſſime auteʒ amoꝛ qui de ſapientia ⁊ potẽtia ſimul pꝛo: ceſſerat.⁊ diſtinguebani bec quia pꝛoꝛſus bic ideʒ non erant que ſepabant ab inuicẽ et non conſtabant in vno. MPꝛopterea in mente rationali aliud potentia erat qꝛ pꝛi oꝛ erat ſine ſapia ⁊ adbuc ſapiẽtia nõ erat Et venit poſtea ſapientia ⁊ cum potẽtia eſſe cepit quaſi aliudin alio ⁊ erant iã duo potentia ⁊ ſapia et addituʒ eſt terciũ ⁊ tria ſtyre Aenoz —, ;]— — — — — — — (Pars c(tercia eſſe ceperunt potẽtia e ſapia a amoꝛ ⁊ non lectio eſt. fllius dilectio eſt. ꝛſpũſſanctus erat potentia de aliq et de ipᷣa ſapia erat. dilecio eſt. ⁊ dilectõ vnaquia eſſentia vna. amoꝛautez de potentia et lapientia ꝓpcelſe Sed pater potentia eſt ꝛnulliꝰ potẽtia eſt rat ⁊ nõ erat potentia ſapia.qꝛ potentia an quia a nullo eſt. Similtr ſapientia eſt pat . ſapiam erat.et deipᷣa ſapientia exierat.ſe et nulliusſapiẽtis quia a nllo eſt. Dilectio 6 qʒrurſũ amoꝛ potẽtia vł ſapientia dici po eſt pater et nulliꝰdilectioqꝛ a nullo eſt. 7 terat qa pceſſerat tãtũ a pꝛedictis et ia ali lius autẽ potentia eſt 2 potentia pꝛis ẽ.qꝛ quando ſiñ po extiterut. Et erant Hna di a patre eſt. ꝛnlus ſapiẽtiaẽ ⁊ ſapia patris –—— ſcreta in ania a in his tribꝰ trinitasanime quia a patre eſt. Spuſſanctꝰdilectio eſt et H inuenta eſt. ⁊ aſcendit ania ab bisadſũmã dilectõ patris eſt et ſilij eſt qꝛ a patre ⁊ ſilio trinitatẽ et inuenit ibi patrem qui a nullo eſt. Abi diligent cauendu eſt ne in cõmu⸗/ erat ſiẽ in ſe potẽtia et fuiuʒ qui a patre eratꝭ nione confundat quod diſtinguendu eſt. ſicut in ſe ſapiẽtia et ſpirituſanctũ qͥa patre neqʒ in ſingularitate diſtinguat quod pꝛo et filio erat ſicutin ſe dilectio a potentia et pꝛium eſt. Zeſt cum ꝑſonas in trinitate di⸗ 9 ſapiẽtia ꝓceſſerat.etideo potentiam patri ſtinguere volumꝰnñ attribuamꝰ vniqdðeal 8 tribuit. quia in ſe ſimilitudo fueratillius ? teri 2mune eſt. neqʒ c ſubſtãtie vnitatem ſapiennã filio quia becin ſeymago illius demõſtrarealſignemꝰalteri quod vm pꝛo . ardued olemi, oꝛta eſt ouecnteneſbi pꝛium eſt. M rituiſctõ attribuit. quouiã ie a potẽtis et ¶ G, veſtigium trinitatis nõ ol ſapientia pceſſerat.ſicut ſpũſſanctus a pi in Znſtigm nintanenöſonn et filio qui dilectio eſt patris 2 filij. Et ſicc reg reperitur. ” dem diſtinxit veritateʒ ad ymaginem perr aᷣ apitulum N„NX„X o quã inuenerat veritatẽ pt qd bic pꝛopauʒ AD ce Oemo nſcr aut 4ah. inuentũ eſt ad ſigniticatõʒ illic qi ſinglare Re emmennan 1 dicerei ad pꝛopꝛetatẽ. Et quia tamẽ doo mus veſtigiuz aliqd trinitatis ſũ 4 totuz quod eſt eſſe vnü eſt ꝛnon poteſt di me qntũ valet rõ bumana de mo n uerſum inuenini qdin ſimplicinatura dẽ dico quod ſuũ eſt ⁊ datũ eſt illi : eſtin illa eſt neqʒ vnius eſl vore quod alteriꝰ nõ et modicũ eſtad perfectũ totum. Cria enĩ eſt vbiidẽ eſt vnus quod alter eſt. Cu emʒz · mnuentt in ſe ⁊ ex hijs trinitatẽ depꝛebendit 4 c☛ Potentia patris aliud nõ ſit q́; eius eẽntia queeratſupra ſe.: cõteſtata eſt illi natura m neqʒ ſapientia filij aliud qʒeſſentia eiꝰ.ne foꝛis ſicutð vntate deitatis. Et aſparuerut qʒ amoꝛ ſpũſſancti aliud qᷓʒ eſſentia eius tria foꝛis ſigna trinitatis ſednõ ymago pt neceſſe omino eſt vbi vna eſt eſlentia vna lila que intus erant. et bec ipſa in perſecta nn eſſe potentiã ⁊ vnam ſapientiã ⁊ dilecnonẽ ſimilitudine erãt. Erat ent potentia intus zme vnam ⁊ ↄmunẽ eſſe ⁊ totam eſſe ⁊ ppꝛie eẽ ⁊ lapientia ⁊ amoꝛ⁊ tria bec ymago erant wpen et equaliter eſſe. Itaqʒ; potentia patris eſt potentie creatoꝛis ꝛ ſapiẽne ⁊amoꝛis qꝛ B nce etfilij eſt ꝛ ſpũſſancti eſt. ⁊ pꝛopꝛeeſt et ej: erant ꝛibi erant.ſz bicin ymagine ibi in ve nui liter eſt Et ſopia filij eſt ⁊ potris eſt ſpuſ ritate. tamẽ vtrobiqʒ erant e idez erant. qꝛ ſoo⸗ ſancti eſt ⁊ ppꝛieeſt ⁊ equaliteſt. Et amoꝛ boc bic erat quodibi erat. Sed quod bic nis ſiuebonitas ſpũſſancti eſtet patris eſt et ſi erat ymago erat.quod ibi erat peritaſ erat uce lij eſt et pꝛopꝛie eſt etequalr eſt. Et qꝛ deo foꝛis aũt potentia nõ erat ſed ſignum tan unn babere idem eſt qð eſſe ⁊ omne din deo tum.neqʒ ſapiẽtia ſedſignũ tantum. neqʒ Gen eſt aliud ; deus eſſe nonpt. pater poten, amoꝛ velbomtas ſeb ſignũ tantumet ipſa otra tia eſt ⁊ filius potẽtia 2 ſpũſſanctꝰ potẽtis ſigna neq; potentia erãt neqʒ ſaꝑiẽtia neqʒ Nis eſt ⁊ vna potẽtia qꝛ vna eẽntia. Similx pa amoꝛ ſicut intus ſedſigna tantu potentie inno ter ſapia eſt fili? ſapia ẽ ⁊ ſpũſſctũs ſapiẽ ſapientie et amoꝛis. ſdotentie enim ſignü ura tia et vna ſapia qꝛ eſſentia vna. Et pater di fuit immẽſitas rerum.ſapiẽtie pulcritudo Weſngh. „ 3. — 1I— * ð perfectum eſt aliquid. Similiter ad omne bonitatis vtilitas. et non erant ipſa ſigna potentia vł ſapientia vel et bonitas ſʒ ſolũ ſigna boꝛum atteſtanna bijs que intꝰerãt pꝛopꝛia Et pꝛobata ẽ trinitas vera in obe ribus ſuis.n“ potuit rato bis adicere ac q́;; que perfecta erant. neqʒ tollere aliauid que conſtabant diſcreta. Sunt eni tria b⸗ que omne rõnale perficiunt. neqʒ ſine bis effectum concurrũttria bec quoꝛum ſiqd deluerit nicbil abſoluit.et li alſint pariter omma conſummani bec ſunt potentia.ſci entia et voluntas:ex quibus ſi tollas vnu gliquod ꝑfectiom imminuis. Si cũcta pa riter conſtituas nibil deeſſe coõſiteris. Hjs ergo et ipſe rerum conditoꝛ opera ſua pfe cit et conſtat ipe perfectus.qmam in ipſo perfecta ſũt que nec in parte augeri poſſüt quomiam plena ſunt.nec in toto conſum mari quia perfecta ſunt.n in vnitate diunin di quoniã vnum ſunt. òMVM Qin his tribuſoĩaſint perſonalr L quecũqʒ; de de dicuntur et credunt᷑ veraciter in deo ad bec tria referunt. Et oſtat in bijs tribus in ipſo quibus vt dictum eſt ſi quid tollas ꝑfectum non eſt quod relind tur. ſi quid adicere coneris maius non eſt q̊d explicat. Si eni foꝛtem dicis ⁊ incoꝛru ptũ ⁊ inuicibilẽ ⁊ incoõmutabilẽ ⁊ cetera q̃ ſimil ia ſunt bijs totũ hoc potentie ẽ. Si p uidum.ſi inſpectoꝛẽ.ſi ſcrutantẽ cuncta vł occulta.et intelligenteʒ boc totum ſapiẽtie eſt. Si pium. ſi manſuetũ.i miſericoꝛdem et patientẽ boc totum bomtats eſt. Et nõ poteſt bijs adijcere veritas quicqm quia totum in bijs continetur quod ꝑfectuʒ eſt et verum. Ideotnia bectrinitate monſtra: uerunt in ſimulacro perfecto ⁊ ꝑſuaſerunt nichil adijciendũ tribus quia perfectuʒ eſt et nichil tollendũ quoniã ſicconſtatꝰſum matum.et tria bec in deo vnũ erant ⁊ deo vnum erant. ſed diſtincta muenta ſunt bic vbi nõ erant vnum.⁊ pꝛopterea trinitatis ymago facta ſunt et ſecuta eſt connideratõ tercia Pꝓpꝛietatem inuenta bucuſqʒ ad ineffabilẽ trinitatẽ et diſtinguit ibi pꝛopꝛiũ.quia pꝛo pꝛium bic tantũ et differens inuentum eſt ibi autem in vno erat totum et vnütotuʒz. ecapitulatio ſupꝛadictoꝝ. 3 tulum MoXXVIII. Bnuc ergo oixim⸗ guomodo ratio bumana pumuʒ et in le deü eſſe reperit et extra ſeap pꝛobauit ? quomõ adiudicauit quoniaʒ vnus eſt deuſ ⁊ ſimphx natura ⁊ immẽſus et eternus. Magnus ⁊ nõ quantitate.ſim plexet nõ paruitate. Et quia trinus eſt ſiñ diuiſione vnitatis et vnus ſine confuſione trinitatis. Et quomõ trinitas ſũma inuen ta eſt per eã q̃ erat ymagoilliꝰin nobis.Et quomõ arguit nõ eſſe perſonas tria in no bis ⁊ in deo tres eſie plonas quia de?ſunt et quomodotribus nibil adici poteſt.qꝛ ꝑp fecta ſunt nec demi aliqd quia diſcreta lũt et quomodo diſtincta ſunt que in deo ſũt ſcm ea que diſcreta ſunt in nobiſquoniã ymago ſunt adilla 2 demonſtrauerunttri nitatem. et Hquidem ſcdᷣum rauonis iudi cium in vnũ cõlecimus:quonmiã ita verita tem aſpꝛobauit. Si quid igitur additü eſt ex bis que ſupeminent rõeʒ et non ↄtingit ad ea ſufficere qᷓniã ſᷣm rõeʒfoꝛmani.Alia ſunt enim ex ratiõe.alia ſcᷣm rationẽ.alia ſupꝛa rationẽ. et pꝛeter bec que ſunt cõtra rationemſey rõne ſunt neceſſaria.ſcdᷣm ra tionẽ ſunt pꝛobabilia.ſupᷣ rõem mirabilia contra rationẽ incredibilia. Et duo quidẽ extrema omino ſidem non capiunt. Que enim ſunt ex ratione omnino nota ſuntet credi nõ poſſunt quoniã ſcitur. Que ve ro contra rationem ſunt nulla ſimilr rõne credi poſſunt quomaʒ non ſuſcipiunt vl lam rõnem nec ocquieſcit bijs rauo aliãn do. Ergo que ſunt ſcõm rõnem ⁊ que lunt ſupꝛa rationẽ tantũmodo ſuſcipiuni ſidẽ. et in pꝛimo quidez genere fides rõne adiu uaturet ratio fide perficitur. qniam ſcoᷣm rationẽ ſunt que credunt.quoꝝ veritatem ſi ratio non compᷣbenditfidei tamen illoꝝ non ↄtradicit. In bijs ergo queſupꝛs rõeʒ in ha a nl horet eye före pl alin veſunn miide Nends nl eurn Hlion nn ſoe ſunt non adiuuaĩ fidesa ratione vlla. quo miam non capit ea rano que ſides credit. tamẽeſtaliquid quo rano admonet᷑ vene babilia rationi et ſponte acqjeuit eis. Que pero ſupꝛa rationẽ fuerunt ex diuĩa reuela tnione pꝛodita ſunt et nõ operata eſt in eis ratio.ſed caſtigata tamen neulla contende ret. Nuũc ergoſequitur demõſtrare qntũ pijs qᷓ in ratiocinando ꝓpoſita ſunt ? con ducta pꝛobabiliter reuelatio diuina adie cerit. et que manifeſta ſunt per inſpiratio nem que per doctrina aſſerta ſunt ⁊ que per miracula aſpꝛobata.et ex bis quantu videbitur polnibile en. reuis ſũma eoꝝ que ſupꝛa dicta ſunt cum adiectõe quoꝛundam: Nte omnem crea turam creatoꝛ erat ſolus quideʒ Aſedtamẽ non ſolitarius.quia cuʒ ipſo erat ſapientia ſua in qua omĩia abeter no per pꝛouidenuã fuerunt que abipſom tempoꝛe per eſſentiam facta ſunt. Solꝰ er go fuit quãdo pꝛeter ipſum nicbil fuit.⁊ tñ ſolitarius nõ fuit.quia aliena ſocietateno eguit. quia ſibi ſufficieus ſuit cui nicbil de⸗ fuit.quoniã ſicut dictum eſt totum in ipſo per pꝛouidentiã fuit quod ab ipo per eſſen tiam faciendũ fuit. Hec ergo duo diligent etinter ſe diſtingueẽda ſunt et in ſe conſide randa.creatoꝛſcʒ ⁊ creatura:ne vel creatu ra eterna eredatur vel creatoꝛ tempoꝛalis In bijs enim duobus omms cogmitio conſiſtit veritatiſ. Mꝛimum eni conſidera re opoꝛtʒ que de creatoꝛe dicenda ſunt vel credenda. Creatoꝛẽ igtur rerum omnium vnum ↄfitemur ꝛ trinum.vnuʒin eſſentia. trinum in perſonis.quia eſſentia deitatis vna elt et in eſſentia vna. perſone tres. pat᷑ etfilius ⁊ ſpũſſanctus.pater a nllo eſt. tilꝰ a patre ſolo eſt.ſpũſſanctus a patre et ſiio Quemadmodũ in vns anima mens eſt c(ercia et intellectus ?2 geudiũ et mens quide a ſe eſt. intellectus veroa ſola mente eſt. de me te autem auntellectu gaudiũ et bec tria ad rari fidem quã non compꝛebendit. Que dicta ſuntergo 2 ſcᷣm rationem ſuerũt p· ſubſtannam quidẽ vna ſunt aima. qIta in coꝛpoꝛe vno et figura vna eſt et foꝛma es pulcritudo tria bec. et videtur figura pꝛi ma elle ad ſubſtãtiam. beinde foꝛma etex vtroqʒ; pulcritudo et bec tria in coꝛpe pno et coꝛpus vnum pvt in vtraqʒ natura yma go creatoriseluceat. In pꝛima quideʒad ſumilitudinem.in ſecunda autẽ ad ſimilitu dinis imitatoem. Sic ergo deum conſite mur ⁊in elſenna vnuʒ ⁊in perſonis trinũ. et in menſitatẽ. in eternitate autẽ incoõmu tabilitatem. i immenſitate vero ſimplicita tem. boc eſt eternitatẽ ſine tempoꝛe.immẽ ſitatem ſine quãtitate. In trimitate conſite murcommunionèẽ vnitatis.equalitatem immenſitatis.coeuitatẽ etermitatis.et com munionẽ quidem vnitatis ſine diuiſione. equalitatem immenlſitatis ſine diminutõ ne. coeuiate eternitatis ſine oꝛdine vl ſuc ceſſiõe.boc eſt ſingulis vnitate totum.im⸗ menſitate plenum. in eternitate perfectuz. Tres autem perſonos nicbilaliud elſe ãm et vna elſentia eſt. Quapꝛopter tres vnum lunt led tres vnus non ſunt.qꝛſi tres vnũ non eſſent. vna eſſentia trium nõellet. et ſi tres vnus eſſent tres non eſſent. Idcirco tres vnum ſunt neſubſtantia diuidatur. et tres vnus non ſunt ne perſone cõſundã tur. Quodergo pater eſt fiiꝰeſt quia vna eſt natura patris et filij.Sed nõ qui pater eſt filius eſt. quia alia eſt perſona patris et filij. Atem que de deo ſcðᷣm ſubſtannam di cuntur equailter dicuntur de patre a filio et ſpũſancto.quomi ſubſtanna patris a fi lij ? ſpirituſſanctipna eſt ⁊ equalit eſt. De us nomen eſt ſubſtane et boc deo elſe eſt quod ſubſtannã eſſe. Ideo pater deus eſt etnilius deus eſt et ſpirituſſanctus deusẽ. et in vntate quidẽ agnoſcimus eternitatẽ⸗ quia tribus eſſe vnum eſt 4 „ et non tres diſſed vnus deus quoniã ſub ſtantia vna. Et lſimiluer alis que ð deo ᷣm α + 9 36 pſ E Kan c. 4 ſubſtantiã dicunt equa liter dicuntur. ꝛde ſingulis ſinglariter et equaliter ⁊ de omni bus ſimul non pluraliter ſed ſingulariter dicuntur ⁊ equaliter. que cum de ſingulis ſinglariter dicunt᷑ non minus dicuntur et cum de omnibꝰ cõmuniter dicuntur non amplius pꝛonunciat. Cum enim dicitur pater eſt deuſ.deus nõ minus dicitur qm cum dicitur pater a filius et ſpũſſanctus ẽ deus.tota eniz deitas in patre.tota in fillo. tota in ſpirituſancto. nec minoꝛ in patre ſo lo qʒ ſimul in patre et flio ſoriulance. Similiter et de filio ⁊ de ſpirituſancto in⸗ telligendum eſt. Anum nomẽ ſoluʒzeſt adð de lingulis ſingulariter dicitur.in ſumma tamẽ non ſingulariter ſed pluraliter pnun catur. cum tamẽ ad ſubſtantiam dicũtur. Dicitur nãqʒ pater eſt perſona et filiꝰ eſt perſona et ſpirituſſanctus eſt pſona. ettñ ſimul dic non poteſt pater et fiius ꝛſpiri tulſcis eſt perſona ſed tres perſone. Hoc eni ſolum ex bijs que ad ſubſtãtiam dicu tur de lingulis ſin gulariter dicitur in ſum ma tamẽ non ſingulariter ſʒ pluraliter pio nunciatur, Que autez ſcum rationem dicunt᷑ad ſe dicuntur ei de ſingulis ſingu lariter dicuntur. In ſumma tamẽ nec ſin gaularit nec pluraliter pnunciantur qnia, ad le dicunt.et ideo ad inuicẽdid non poſ lunt. Itẽ quod eſt patrẽeſſea ſeipo eſt eſſe. quod filium eſt eſſea patre ẽ eſſe. qd eſt ſpi ritũſanctũ eẽ ab vtroqʒ eſt eſſe. Filius naſci babet. ſpirituſſanctus pꝛocedere. et ſolius filij naſci eſt non ſpũſſancti. Quod enim naſci eſt dealio ẽ eſſe nõ tñ in aliud. Ndat eſt pcedere ðᷣaliqᷓ eſt eẽ ⁊ aliq̃tiens in alið. Quodeni ſpiratur: ſpiratur aba liq et ſpi raturin aliquo. ꝗdeo ſumpta ſunt vocabu la adſignficandũ id quod dicenduʒ erat de deo vt ĩtelligi allãten? potuiſſz gd com pꝛebendi non poterat. Item ſic ab intõ de us ſuam notitiam temperauit ab bomie vt nectotus manitfeſtus eſſet nectotus ab ſconditus. Si enim totus manikfeſtus eẽt ſides non exercereturet infidelitas cõuin⸗ — — ¶tercia ceretur. Si verototus eſſet ebſconditus fides non iuuaretur æinfidelitas exculare tur. Item quattuoꝛ modis inuiſibilis de⸗ ad nonciam bomis egreditur. duobus in tus. duobus foꝛis. Intus per rationem et aſpirationem. foꝛis per crea turaʒet doctri ₰ nam. Et ex bijs duo adnaturaʒ pertinent duo ad gratiam. Ratio et creatura adna turam pertinent. et aſpiratio et doctrina dgratiam. ꝛopterea poſt hecin doctri na adipiſcends ſi unt que autoꝛitas pꝛobat quia ratio bumana niſi fuerit verbo deiil luminata pi veritatis videre nõ poteſt. (Nars quarta. (De voluntate dei. Capitulum. I. Sima rerũ oim cã volũtaſ ẽ crea ſequens aliqua con ſemetipſa iuſta eſt. ne firmat. quoniam ex qʒ idcirco iuſte voluit quia futuru iuſtuʒz fuit quod voluit.ſed quod voluit idcirco iuſtum ſuit quia ipſe voluit. Suum emzʒ ac pꝛopꝛium voluntatis eius eſt u ſtum eſle quod eſt. et ex eo qð in ea eſt iuſtuʒ. iu ſtum eſt quodex ea eſt iuſtum. quomam ſcdᷣm eam eſt iuſtum quod iuſtumeſt.qᷣd ntiqʒ iuſtũ nõ eſſet ſiſcdum eam non eſſz. Cum ergo querit᷑quare iuſtum eſt quod iuſtũ eſt. conueniẽtiſſime reſpondet.· Quo niam ſcᷣm voluntatẽ deieſt que iuſta eſt. Cum vero queritur qᷓre etip̃a dei volütas iuſta eſt B ſamus reſpondetur. quoniam pꝛime cauſe nilla cã eſt cin ex ſe eſt eẽ quod eſt. hec auteʒ ſola eſt vnde oꝛtũ eſt quidaͤd eſt etipſa non eſt oꝛta ſed eterna. Ouot modis ſcriptura volunta tem dei accipiat. 44 s ler⸗ d 6 me r dent na lna tri, e dal —=SS — ¶ Mꝛima beneplacitum dic *1 1 O 4 . Pars Capitulum AII. undum nobi tura de volũtate dei diuerſis quibuſoã modis loqui cõlueuit.⁊ non eſt volũtas diuerſa ſed locutio diuerſa eſt de voluntate que non eſt diuerſa. Mam vo/ luntas dei in ſacro eloquio aliquãdo acci pitur illa que vere eſt in ipſo ⁊idẽ cum ipo et coeterna ipſi.aliquãdo veroſcdᷣm quan dam dicendifiguraʒ voluntas eius vocat᷑ que ſcdᷣm pꝛopꝛetatem non eſt voluntas eius ſed ſignum volũtatis eius.Et dicitur ipſum ſignum voluntatis volũtas cuʒ po ſuntasnõ ſit ſed ſignum tantum. quemad modum ſigna ire ira dicuntur. et dilectio nis ſigna dilectio appellantur. Et dicitur iratus deus ⁊ non eit in eoira aliqua. ſed ſigna tantũ que foꝛis fiunt quibus iratus oſtenditur ira ipſius nominãtur. Et eſt fi gura dicendiſcᷣm quam nõ eſt fallum qd dicitur ſed quod dicit veruʒ ſimilitudinis reſpectu obumbꝛatur. Et ſcom iſtos mo⸗ dos figurarum quãuis diuerſe volũtates deo attribuunt. quia diuerſa ſunt illa que per figuram dicuntur volũtas eius cum ea queſcdᷣm pꝛopꝛietatẽ dicitur vna lit vo luntas ipſius. EGitur que pꝛimũ tur illa eſt que vere eſt voluntas. nec mutabilitatem. (Scva operatiokercispen niſſio. a In R cuntur volũtates.et bec duo de Einde ſequũtur due voluntates. et duo que di Ic non pꝛetere⸗ eſt ꝙ ſacra ſcri: r. 1 et pꝛincipaliter voluntas dei dici et bec vna eſt nec multipliatatem recipit quarta deo dicuntur ⁊ dei volun tates dicũtur.q̃a ſigna ſunt voluntatis eius. Harũ volun tatum vna permittens vocatur. alia faci: ens.boc eſt permiſſio et operano.quia per miſſio eius dicitur voluntas eius ⁊opera tio eius dicit voluntas eius. quia ſcdum eius volũtatem fiunt et ſigna ſunt volun tatis eius.et ſunt duo iſta quali conſequẽ tia volutatis ſummeet quaſi explicatio et effectus eiuset paria ila non tamen coeter na. Quidquid eni in illa lemper ẽ in iſtis aliquãdo eſt.et quidqd in bijs aliquando non eſt in illa nunqm eſt. Omne enim qd eſt in illa ſemper eſt. et omne qd eſt in iſtis aliquanðdo eſt quia nec aliqdeſt pꝛeter eiꝰ pvoluntatẽ nec aliquid fieri poteſt extra eiꝰ operatõnem ſiue permiſſionẽ. Etſequun duo vnam et vna in ambobus inuentur quoniã nec nolens opatur.nec permitiit niſi volens.et cum fit aliquid dicii hoc vo luntas dei quia volũtate dei factum eſt vt boc ſieret nel permiſſum.et voluntate fecit quod fecit et bene fecit etbonuʒ fecit quod fecit et voluntarie ꝑmiſit quod permiſit et bene permiſit ⁊ bonuʒ fuit ꝙ permiſit.ᷣetiã ſi id bonũ non fuit quod ꝑmiſit. [ deus bonafecit mala per mi Dna enim fecit et bene fecit et mala permiſit non fecit et bene fecit.quia vtꝝʒ qʒbonum fuit.et idcirco vtrũqʒ voluit.qa vtrunqʒ bonum fuit.⁊ fuerũt bona bona. et mala mala.nec bona fuerunt mala nec mala bona. ſed bonum fuit eſſle et mala et bona. Et voluit vtrungqzʒ eſſe deus quia v⸗ trunqʒ eſſe bonum fuit.et vtrunqʒ bonuʒ non fuit.quia malum bonum non fuit. Et iocirco non voluit deus malum cũ vo luit vt eſſet et malum. quod tamen non fecit in eo quod fecit bonum ſed permiſit vt eſſet. quia bonum fuit quod voluit. Meqʒ ibonum malum fſuit ſed ex malo fecit bonum quia malis ⁊ bonis vti nouit re deus mala permiſit. Ca. (VI. fuit maius bo num eſſe bonũ ex malo ⁊ bonoãʒ exbono ſolũ pꝛo quo voluit ſummũ bonũ pt elſet boc bonum.et quod voluit fuu bo num. Sicut ergo eterne ſapientie illusig notum eſſe non potuit omne quod futuꝝ fuit. ſic coeterne voluntati eius diſpucere non potuit omne quod bonũ fuit. Et vidit omne quod futurum fuit et bonum eſſe S5 totum vt eſſet totum.⁊ voluit vt elſet totũ quia bonum fuit vt eſſet tſotum. Et vidit mala que erantfutura pꝛocul cum bonis pꝛius q̃; erant et conſiderauit quia malis adiucta bona commendarẽturet pulcrio ra ſierent cõparatione maloꝛum.et bona eſſent mala in bona que non erant bona quoniam ex eisoꝛnarentur bona ⁊ omen darent.et amplius bonum acciperentad decoꝛem ⁊ pulcritudinẽ nniuerſoꝛum.⁊re ſpexit cũcta in oꝛdine ſuo et vidit bona ibi etque ſibibona non fuerũt ⁊ voluit ſic eſſe omnia vt bonuʒ fuit quia ita bonum fuit. et vidit ⁊ voluit quod futurum fuit. et pen ſauit equo iudicõ vniuerſa que vidit in co placito vno quod bonũ fuit ⁊ iuſtumtotũ elſe et nichil aliud eſſe 2 voluit totumeſſe. etaliud non eſſe. Et bac voluntate poſtea fecit vt bona elſent que eſſe bonum erat. ſi cut viderat voluerat.⁊ pmiſit vt mala eſ ſent que elle bonum erat que cuz bonis fu tura eſſe pꝛeuiderat et pt eſſent cum bonis voluerat quia bonum erat.Et erat quidẽ voluntas eiuseterna et deboniset dema lis que voluitvt eſſent ſed non erat notuʒ bomibus donec complerenturet fierẽt de quibus bonis ⁊ malis voluntas eius erat pt eſſent. Euare operatio etpermiſſio uarta dei voluntas eius dicũtur. eſſe vpult quod facit pelpermittit pt ſit ⁊nõ non incipit tunc cum illo quod ſit volun tas eius que e terna eſt. ſed oſtenditur exil lo quando ſit que occulta eſt. Et ideo ipᷣm quod fit dicitur voluntas eiuſ.quia ſignũ eſt voluntatis eius etaſparet quaſialia et alia voluntas. quia ſigna ſunt alia vmus voluntatis. ¶ ¶, duplex ſit diſcretto voluũtatis dei in benepla CLito eius etin ſigno bene placiti eius. Lexit inde no⸗/ pis diſcretio ↄgnoſcẽbe volun tatis dei in beneplacito eius ⁊ in ſigno beneplaciti ipſius.et dicimꝰ quia beneplacitũ eiꝰeſt voluntas eius.et ſignũ beneplaciti eius vocamuſ voluntatẽ eius et Verum eſt vtrũqʒ ⁊ vtrunqʒ vere dicitiur Sedbeneplacitum eius eternum elt. nec poteſt non eſſe quidqᷣdin eo eſtet quidqd in illo non eſt eſſe nõ poteſt. Hec cõtra ip ſum nec extra ipſum n ſine ipᷣo aliquid eſt in omni quod eſt etcõſtat ipſum ⁊ ratum eſt nec caſſari poteſtaliquãdo quodin ip⸗ ſo eſt. Omnia quecũqʒ; voluit fecit. in boc pꝛobatum eſt quia non caſſatur volũtas eius.et voluntati eius quis reſiſtit in boc pꝛobatum eſt quia non impeditur bene placitum ipſius. Ita ↄſonat rerũ effectibꝰ beneplacitum ipſius et ipſi effectus reruzʒ non diſcoꝛdant ab illo Ft enimm omneqðᷣ vult ⁊omnequod nõ vultnonfi.⁊ omne qð vult ſemꝑ vult vt ſiatqð nõ ſpeſtaliqñ qð vult. Et Hbñplactũ vniuerſale qdᷣeinũ eſt. omĩa que fiunttempoꝛibꝰ ſuis pari Bm autem fecit boͤnum et permiſit malum apa ruit nobis volunt as eius de illo quoniaʒ 4 s r N 1d ni⸗ ſh n nboe ſits nhoe bepe cib⸗ far; nees Me ale ſimplici nutu iuſticieſue alpꝛobat.vtadef fectũ pꝛocedant ⁊ piã ꝑficit et conſummat᷑ et maniteſtatur duobus bijs que ſubſeqn tur in tempe permiſſiõe ⁊ operatõe diuia queet ipſa rerum ommiu que effectum ca⸗ piunt vel ſubſiſtunt vniuerſitateʒ comple ctuntur ⁊ reſpondentilli qauod vnuz eſt in ptroqʒ. et indiſſimile ad diſſimilia omma beneplacitum creatoꝛis. Et ꝓpteres etiaʒ ipſa duo volutates dicuntur.et eſt volun tas deibeneplacitum eius.⁊ volũtas eius operano eius.et voluntas eius ꝑmiſſio eius ca in pꝛohibitione. NX pꝛeceptum eius pꝛobibino eius diciĩ vtrunqʒ voluntas eius.quia cuʒ qð fit fieri pꝛeapit monſtrat ſe velle vt ſiat. et cum quid fieri pꝛobibet monſtrat ſe velle pt non fiat. et idcirco dicit ſimiliter. bec vo luntas eius quia ſigna quedã ſunt nolun tatis eius licut operatio eiꝰ⁊ permiſſio eiꝰ ſed dilſumiluer ⁊ alio qdã modo ſignantia voluntatẽ eius 2 ſigna ex parte. ¶ M. nõ ſimiliaſigna ſunt eterni beneplaciti pꝛeceptio etpꝛohibitio ſicut operatioet permiſio. VDn eni ſicut ope ratio eius ⁊ permiſſio eius ꝑ om A ma tendütur. quia line bijs non fit aliquid ſic ⁊ pꝛeceptũ eiꝰ⁊ pꝛobibitioeꝰ ſedad rationalẽcreaturam dirigũtur iſta duo tantum que ſola capax eſt pꝛecepti et pꝛobibitionis cauta ſm inſitam rationem ad vtrunqzʒ. Itaqʒ ſigna lunt ex parte bec que nõ pertinent ad ommia neqʒ vniuerſa liter ſummã voluntatemet que in ea ſunt omnia educunt ad maniſeſtationẽ ſic ope ratio et permiſſio.ſed ea tantum que adip ſos ſpectant quibꝰ fiunt bec boc eſt pꝛece⸗ ptum ⁊ pꝛobibitio ſignant quoniam lunt ¶ Quarta eſt in pꝛeceptione quin C ſequitur aobuc gquarta in lumma voluntate beneplacito eterno Meaʒ eni ſimilia ſigna ſunt bec quẽadmo dum operatio ⁊ permiſſio erꝰ certa ſu ntet vera ſigna beneplacin eterni bic autẽ boc eſt prceptum ⁊ phibitio non omino certũ faciũt quod ſit in bplocito eterno donec operatione vł permiſſione pꝛobetur cum H actuz fuerit. Tunc eiʒ certũ eſt cum hᷣ fece rit deꝰ? ſiue pmiſerit vt ſiat ⁊ factũ fuerit. q miam in beneplacito eino ua fuit vt elſet vt factum eſt vm quod voluntarie fecit vl pꝑ⸗· milit vt fieret qadfactum eſt. quomiã ita bo num elt elſe vreſt. Cum aut pꝛeceptuʒ ſue rit vel pꝛobibuũ aliquid nondum conſtat aobuc ad de p̈o diffinituzſit in bůplacito eterno vonec ulud rey effectus in euidẽtia educat ſiue operatuõe ſiue permiſſione vt bonum eſteſſe et beneplacituz quod futu rum eſt anteqm eſt. Mꝛeceptum autem ? pꝛobibuõ mnuũt tantuʒ quoniã ita eſtin voluntate iubentis vt fiatſiue nõ fiat ⁊ de monſtratõem faciunt qua iuſtum et piuʒ eſtnon alud credere illi cui fit etiam ſi ali ud eſt in ulo a quo ſit. Et pꝛecipitur ſepe vt fiat quod futurum nõ eſt. necfiet pꝛobi⸗ betur ne ſiat quod futurum elt et fiet ⁊ nõ eſt in beneplacito niſi boc ſoluz vt ſit qdſi et. qniã bonũ ita eſt eſle ⁊ non aliud qz fiet ſiue operatione dei quod bonum eſt. ſiue permiſſione quod maluʒ eſt quod totum eſſe bonum eſt. Et non reſpondet pꝛeceptu eeius ⁊ pꝛobibitio eius beneplacito eius ſi⸗ cut operatio eius ⁊ permiſſio eius.ſed pꝛo cedunt ex aduerlo et diſſimilter oꝛdinant et nõ conſentiũt aliquotiẽs ſcdᷣm id quod futurum eſt er ie. omõ fallere videtur deus pꝛeceptõne vel pꝛohibitõe aliud in nuens qz ſit in beneplacitoſuo. Ca. Hr XI. Cuidentur pꝛe⸗ cepta ðᷣi fallacie obnoria et mẽn de vᷣtate cũ alið ſient de volun te eius et affirmat nob alena qᷓdã et extra nea et qᷓ ↄducta nõ ſunt neqʒ ↄſtãt m bñ 5 4 42 6 . 4 placitũ iiꝰ. qd ratum eſt bijs quefiẽt om nibꝰ. et grauiti colluctatur conſcia bũana in duobus aduerſantibus que nõ conue * niunt. pel quare pꝛecepit deus quod nolu it. vk quare factum no eſt quod voluit. Si en ntas eſt in pcepto videt oĩno voluiſſe quod iuſſit.⁊ ſi ommipotentia eſt in bũpla cito videtur factũ eſſe quod voluit.Mõeſt autem factũ quodiuſſit⁊ factuʒ eſt quod pꝛobibuit. Quid ergo conſequu ad bocni ſi eum vel voluiſſe id quod pꝛecepit vłnõ potuiſie quod voluit? Quodeni factumẽ? a deo factum eſt.etſi ſactum nõ eſttamen permiſſum eſt.es ſi factum eſt voluntarie factum eſt. et ſipermiſſum eſt voluntarie permiſſuʒeſt. qa neqʒ ad faciendũ ptra vo luntatẽ eius compelli potuit neqʒ ad per mittendũ ſine voluntate cogi. Igitur qd foctum eſt poluntate eius ſactuʒ eſt. etiam ſipꝛopter voluntateʒ eius factum non eſt quoniã alia factũ eſt voluntate aue volun tati eius amica nõeſt. Lamenoino voluit quod factũ eſt qniam bonũ eſt ſic factum elle vt factum eſt ꝛ lic eſſe vteſt. Quare er go pꝛecepit ptaliter eſſʒ.et pꝛobibuit ne ſic ſ2 et aliter non ele. (Anuncß duruʒ ſonare ył quia deus pꝛecipiat quod nolit vł quod nolit fieri permittat. li queſtione co artamur et ducimurĩ ambiguũ H bt nõ facile audesmꝰ bocvłboc aliquodaffirmare. quia deus pcepit fieri quod voluitet qᷓd noluit fieri ꝑmilit. etta men ex duobus vnũ facilius apꝛobamus quia voluit quod pꝛecipit bonuʒ qᷓ; malũ quod permiſit.cum tamen quod pcipit fa ctum nõ ſit bonum ſed malũ quod permi ſit Neue eteni eſt A ſine cõſcientie ſcrupulo dicitur. deus vultbonum et cuʒ dicitur be ne ſonat deus vult bonũ Si enim dicitur deus pult maluz graue eſt auditu et non eſſet ců bonũ ſit ita elle ita futupfuit pꝛiꝰ i qʒ fuit et beneplacitũ quia bonũ fuit its ee facile recipit bot pia mẽa ð bono quia ma lum vult. Aidetur eni boc ſolum dia cum dicitur deuſ pult malum quia bonusma lum diligit et aſpꝛobat quod pꝛaum eſt et amicam ſibi reputat iniquitatẽ et gaudet quaſi de conſimili et bonum putat quod malum eſt. et ideo refutat mens pia.nõ auia qð dicitur non bene dicii. ſed qa qd bene dicitnon bñ intelligitur. * velit vt mala ſintqaꝛhocbonu eſt. lum dicitur ſed in eo quod dicit liud intelligiturquod non dici tur.quoniã nino non eſt quoniam non aſpꝛobat illd pꝛoꝛſus neqʒ eſtimatbonuʒ ſed contraniõ iudicatſibi bono malum eta ſuo alienum etnõ deſideratillud q̃ſi ↄueniens ⁊ cõcoꝛ dDiam babens cum eo quodipſe eſt et caum eo quod ab ipſo eſt. et cum eo qd ſibi lim bonum eſt eſſe malum. ⁊ non vultipſum malum. qa bonum nõ eſtmalum ipſum. ſed vultbonum tantü etdiligit et delectat in eo quaſi in ſuo ⁊ amico ⁊ cognato et ꝓ ximo. Et pꝛopter bocboneſonat? libenter accipimꝰcum dicitur deus vult bonum. quia illud tantum diligit ⁊ nõ maluʒcum quo ſibi participatio nulla eſt. neqʒ ſimili tudo ſine bijs que ſunt ab ipſoet que ba bent ſimilitudinem cuʒipſo. Itaqʒ vult de us bonum et nõ vult deus malum et pult omnebonũ ⁊omnemalum nõ vult.ꝛboc totum ſuſcipimꝰ ⁊apꝛobamus.et dicimꝰ qꝛ verum eſt totũ boc qᷓniã diligt q̊d ſuũ eſttotum. et nõ diligit qda ſe eſt alienũ. Et nõ diligit mſi qd ſun eſt. etnõ odit niſi qd ſuum noneſt. ⁊ totum ſuum diligit. ꝛodit totum non ſuum. Et ideo volutbonum O, deus non vult mala quauis Vn enim hoc ſo ia malum eſſe vult et malum nõ vult Q, ſi bocſolum intelligendũ eſt ineo ꝙ dicitur vult deus malum. dicendũ om eeſt ſed extraneũ ꝛlonginquũ et in omm diſſimilitudine conſtitutũ. Ettamẽ vultee? malum et in eo nõ niſi bonum pult: quua 4 w ie der 0 1. 8 6 i ap Hner non. gan ni gebs lde pple boc ung lva ſ ſic 100 M tar. quod pꝛecepit ⁊ nõ voluit maluʒ qd pmi ſit quia ſuum fuit bonũ ⁊ de ſuo ⁊ amicũ ſibi et ſuo. Et dilexit ſuũ ⁊ aſpꝛobauit cõ cupiuit ad ſe ⁊ amauit in ſe deſiderio eino Et malum qð ſuum nõ fuit in ſe nõ dilexit neqʒ ad ſe concupiuit.ſed repꝛobauit ⁊re nuit ammo dilectiõis ⁊nõ ſuſcepit conſen ſu chariatis vt locum illi daret in bũplaci nsſnnis. ¶M, ſemper ĩpletur volũtas dei. Ca XII. Eo doicis mihi er goſi bonum voluit imo quia vo luit bonum q́d pꝛecipit et maluʒ quod permiſit nõ voluit. ſactuʒ eſt quod noluit ⁊ qᷓd voluit factũ nõ eſt quoniam factum non eſt quod pcepit ſed qd pꝛobi buit factum eſt quod permiſit.ꝗtaqʒ factũ non eſt quod voluit ſed qð noluit factuʒẽ. Imo factũ eſt quod voluit ⁊ non factuʒ ẽ niſi quod voluit.quomiã ſic voluit fieri.et ſic eſſe pt factũ eſt qᷓniaʒ bonũ erat ſic ſieri et ſic eſſe vt factuʒ eſt ⁊ nõ aliter eſſe et ſic eẽ bonum erat etiã in eo quod bonuʒ nõ erat Et ipſum quod bonũ non erat ſed eſſe ip̃ʒ voluit.quomiam id bonũ erat,xet cuʒ factũ eſt id factũ eſt quod voluit.quomã bonuʒ erat ⁊ B voluit.Camẽ diciſ minus babuit voluntas eius ⁊ minꝰ adepta eſt etminuſ impleta ⁊ imꝑfecta remanſit. quia factum nõ eſt bonũ quod voluit et qd noluit ma⸗ lum factũ eſt. Non ergo conſideras quo niam ſicut malu non babet ꝙ factum eſt quod noluit.ita necbono caret ꝙ factum non eſt adð voluit. Quod vultenim 2ꝛdili git habet ⁊ qd non vult et odit nõ babet. et quod pult eſſe adipiſcit quia ſit. et qð vlkt non elſe ſimilii.quia nõſit.⁊ nunq̃́ʒ caſſa ẽ voluntas eius vt non fiat quod vult.neqʒ infirma aliqñ pt fiat qo non vult. (Ouõ mali excuſabiles non ſunt quauispereos volũtas deiimplea dn. Ge⸗ Eoſoꝛtaſſig iterũ quarta mali excuſabiles videantur cum mala fa⸗ clunt quomam volũtas dei implel.etiã in malis qͥ faciut Sed volütate ſua mali iu⸗ dicant᷑.qꝛ dei volũtati ↄtrarijſunt nõ qui dẽ voluntati eiꝰreſiſtẽdo vᷣt fiat qd nõ vle qꝛ nõ poteſt.ſed reſiſtere volendo qꝛ mali ſunt. Et ißa mala volũtas culpa ẽ qua ali ud pvolũt. facultas aũt iuſta q̃ aliud nõ pñt Et cũ volunt q̃d deus vult non ideo bom ſunt.qa non ppter boc volũt quia deꝰ vlt. et quod volut ipᷣm deus nõ vult.qniã ma lum volunt ⁊ deus malũ non vult.Apꝛo bant eni ⁊ diligũt qd deus odit.ac ꝑ ̊ deo ↄtrarij ſunt ⁊ mali ⁊ pctõꝛes ⁊ reinõ qdeʒ tfaciendo qð deꝰ iuſte fieri nolit ſz amãdo ⁊alpꝛobando qᷓddeus non diligit.õ igi tur in eo qꝛ fit qð ſit voluntatẽ dei impedi unt. ſed in eo qo ſit a dilectõne recedunt. et mali ſunt nõ efficiendo ↄrium ipſiꝰ volun tati.ſz amãdo ↄtrarium eius dilectioni. Et ſic qdem volutas dei ſemꝑ impletur.et nõ excuſani mali pꝛopterea qniam in eis ⁊p eos voluntas dei implet.quoniam nõ ſua voluntate ad implendã dei voluntatẽ diri guntur.ſed occulta eiꝰdiſpoſitõe qua alið nõ poſſũt ad implẽdam eius voluntateʒ cõducuni. Sed dicis iterum. Si deus vo luitita eſſe totum vt factum eſt.quoniam bonum eſtita eſſe totum ⁊ non aliter eſſe qᷓʒ factum eſt. Cur ergo pꝛecepit quod fa ctum non eſt.⁊ pꝛobibuit quod factum eſt cum bonum ſit vtrunqʒ ⁊ factum non eſſe quodð factum nõ eſt.et factum eſſe quod fa ctum eſt. Nuare non ponus pꝛecepit vt ſolum non ſieret quod non eſſe bonũ erat ſimiliter. H cuane pꝛecipit deusomneqð Capitulum ¶ XVI. Eo hic altiꝰ cau am ⁊ modũ pꝛecepti ↄſiderare ppꝑtʒ ⁊ pbibitois ſᷣm eũdẽ modũ Omne eni pꝛeceptum vłphibitio aut ppi ipſum ſit cui fit. aut pꝛopteripᷣma quo tit. pel pꝛopter alium pꝛo quo fit. Tota auteʒ —⸗ (auarta „ 4 * pꝛecepti vnlitas ⁊ bonitas ſiue in eo qð fa ciendum pꝛecipitur.ſiue in eo qd cauendñ mandatur ad eum ſoluʒrefertur pꝛo quo fit ſine idẽ ſit ille ſue alius ab eo cui ſit.vel abeoa quo fit. Finis auteʒ mãdati fructꝰ eſt v ptilitas ⁊ cauſa etbonuʒ quod conſe quit᷑ poſt couſũmationem pꝛecepti.⁊ boc bonum ad eum tantũ refertur pꝛo quo fit pꝛeceptũ ⁊ illius bonum eſſe debet imple ſio pꝛecepti. (Binn⸗ qðbonũ dicitur vel ſcðʒ e vł ao auquid bonumd CTerũ conſideran i dum eſtquoniã omne quod bonũ dicitur. aut ſcdᷣm ſebonum dicitur autadaliquid. Quod ſcoᷣm ſe bonum di: citur ſubſtannaliter bonũ dicitur. quis ip ſuʒ bonũ eſt. Nð vo ad aliqᷣd ⁊ ñſm ſe bo num ðꝛ non ſubſtantialr bonũ ðꝛ quia ip ſum bonum nõ eſt ſed accidentaliteret de nominatiue.quoniam ex ipᷣo eſt bonum. Quoddã vero bonum bonũ eſt.quomi ipſum bonum eſt. aliud autem bonumeſt quia alicuibonum eſt. ⁊ipſum bonũ non eſt. Nð ergo bonũ eſt ⁊ ſibibonũ eſt ⁊ alij bonum elt in toto bonum eſt. Quod aut bonum eſt ⁊ ſibi bonum eſt ⁊ alteri bonũ non eſt ex parte bonum eſt.ſicutquodbo num eſt ꝛ⁊ alteri bonum eſt et ſibibonum non eſt ex parte bonum eſt. erſalr pꝛ vere et ſũme bonũ eſſe. bonum et excelſius alijs boms Aauod vere bonum eſt. quia in ſe et quod ommuʒzbonum eſt vniuerſalebo⸗ num eſt. ⁊ omnebonũ ipſum eſt. quoniaʒ omnium bonũ ipſum eſt nec extra ipſum bonum eſt. Nuod autem adſe bonuz nõ ¶ G, ſcoõm ſe bonũ dicitur et yni um el. ⁊ vmuerſaliter bonuʒ eſt. qua ad omnia bonum eſt etommũ bonum ẽ. Quodenim in ſe bonum eſt vere bonuzẽʒ eſt non verebonum eſt. nec perum bonuz eſt. led bonumtantuʒ dicitur non quia ip: ſum bonum eſt. ſed quia ex ipſobonuz eſt etpꝛodeſt. e tribus generibus boni. Capltm ¶ XIX ANedium vero bonum eſt quod ipſum bonum eſtetad aliquid bonuz eſt. Bonũ infimũ quaſi extraneum et denominatiue ſolum ⁊ conductum ⁊ nõpꝛopꝛum bonũ quod ad aliquid bonum eſt etipſum bo num non eſt. Quod enim ipſum ẽ bonũ non eſt ſed quod exipſo eſtbonum eſt. et ideo ſcdᷣum aliquem modum ⁊ ipſum bo uum eſt auod exipſo bonum ẽ er pꝛodeſt. Et ex eobonum eſt eſſeenam quodbonuʒ ipſum nõ eſt.quia niſi eſſet ipluʒ quodbo num non eſt nõ eſſet quod ex ip̃o bonum eſt. Neqʒ idcirco pꝛeſtant mala quoniaʒ exipſisbonum ẽ ſed ſeruiũt pꝛeſtanti ⁊ lar gienti.quia per ipſa non eſt quod ex ip̃‚is ANauus bonũ eſſe illud quo maius bonumeſt. (Ta. (NX. currunt duo ad vnũ.quod bo num eſt et alicui bonuʒ nõeſt et qdᷣbonũ eſt et alicun bonũ ẽ 2 virunq; eſſe non poteſt ſed ex duobꝰ alten eſſe ſolum neceſſe eſt marꝰ bonum eſt boc eſſe ꝓbonum eſt alicui.etiã ſi ipſuʒꝛbonuz non eſt q̃; qd bonum eſt ſolũ ⁊ alicui bo num nõ eſt. Ex eo eniʒz qybonũ nonẽet ali cui bonũ eſtillð etiã ſequi ncce eſt ꝙbonũ eſt et alicui bonũ eſt quod maius omino bonũ eſt qᷓʒ q̃d ſolũ bonũ ⁊ alicunbonum nõ eſt Mõ ei bonũ eẽꝙ bonũ ñ eſt ⁊ alicui bonũ eſt niſ ex eo eſſʒ qdᷣ bonũ eſt et alicui bonuz eſt. Itaqʒ q̃ͥd bonũ eſt qᷓniã ipſum bonum eſt. bonũ non eſt alicui.quoniã ex iplo bonum non eſt.et quod bonum non Ot ergo ſummũ bonum quodipſum bonuʒ eſt. et ad omne bonum bonum eſt. Wm autem con Pars eſt quomã ipᷣm bonũ nõ eſt bonũ alicui qmam exipᷣobonuʒẽ. Et ↄtingit ̊ aliqn⁊ in fine ſuo omnia iudicant᷑ ſiue bona ſint ſiue mala.quoniã ſcriptura manifeſte oñ dii.quia bonũ vnum ⁊ bonũ ipſum eſtali is odoꝛ vite in vitam. alijs odoꝛ moꝛtis in moꝛtẽ.quoniã exbono malum ⁊ ex ma lo bonum.⁊ bonum malis ad malũ ⁊ ma lum bonis adbonũ.et quodbonũ intoto eſt maius eſt q̃ᷓ; quod in parte eſt ſolũ.et G pꝛobatur in bunc modũ. Omne eniʒ vni uerſale bonũ maius eſt qm id qd in parte conſtat.⁊ quod conducit magis ⁊ expedit maius ip̃m merito nommat᷑. Huncauteʒ ↄgregemus in vnũ ⁊ colligamꝰ que dicta ſunt quoniã impletio omnis mãdati bo num ili ẽ pꝛopter quẽ factũ eſt ipſuʒ man datum.⁊ quoniam eſſebonũ aut per ſe bo num eſt aut ad aliquid.et qd per ſe bonuʒ nõ eſt et alicui bonum eſt maius eſtbonũ qᷓ; quod ꝑ ſeſolũ eſt et alicui non eſtbonũ et quod maius cõoucit ⁊ expedit vite ſem per maiꝰ eſtimatur bonum. quoniam in fructu ſuo eſt omne bonüũet eſt tantuʒ om ne quantum eſtbonũ. eus ppter ſeid ẽ pꝛo vtilita te ſua vł commodo nichil pꝛecipit. A. L A*2 Vnrc ergo uide i pꝛopter ſe precipit aut pꝛopter llum cuj pꝛecipꝑit. ſi ppter ſe pꝛecipit adbo num eius eſt qd pꝛecipit. ⁊ bonum illi eſt pꝛecepti ſuiimpletõ. Ged quomõ pꝛecipit pꝛopter ſe qui pꝛofectu nõ indiget in ſe ne qʒ bonoaliẽo adiuuari poteſt quimelioꝛ elſe non poteſt. Clamat ſcriptura bic ⁊ pꝛo fectioꝛ mãdati in ſcriptura. Deus meꝰ es tu quoniã bonoꝛum meoꝝnon eges. ergo pꝛopter ſe non pᷣcipit deus qd pꝛecipit.ſed pꝛopter illum cui pꝛecipit.quoniã bonum eſt li quod pᷣcipi cui bonum pᷣcipii. Odeus hec vnicuiqʒ pꝛecipere hʒ qd bonũ ẽ ipſi an pꝛecipit etiaʒ us eſſe del Lamus omne quod pꝛecipit deul quarta ¶go quoniam .2 pꝛopter illum mandatũ fit cui fit ivbDſum mandatũ bonuʒ ipſi et cun mandatur mandatum. Meqʒ aliud mandare debuit niſi ꝗd bonü eſt ilu cui mãdatur mandatum. Fruſtra enim mandatũ fieret ſi illi ꝓpter quem ſie ret bonũ non eſſet. Maxime cum a bono mandatũ eſſet qui nibil pꝛopter bonũ mõ dare deberet. eqʒ eni creature ſue deꝰau ctoꝛ mali eſſe debet neqʒ cauſatiõem ipſiꝰ aſſumere ſibi qi docendo coꝛruperit quodð creauerit incoꝛruptũ.Non itaqʒ babʒalið illi pꝛeciꝑe niſi ſolum d bonum eſt illia ꝗ babet illa totũ qᷓᷣdbonum eſt ⁊ quod malũ babet nicbil. uomam igit creatoꝛ nulli creature ſue auctoꝛ mali eſſe poteſt boc ſo lum illi pꝛecipere babet quod bonũ eſt illi pt ſincera ſit eiꝰ inſtructio quemadmodũ conditio incoꝛrupta fuit. ¶ ́ bonũ vniuerſuatis deus im pedire non habʒ etiã ſi illud alicin bonum non eſt. ¶ CLa. xXXII Ontingit autem quoðd bonũ eſt alicuius bonuz leſtulius ⁊ non eſſe bonũ ad om nia. Et iterum qᷓd malũ eſt alicuius malũ eſſe illus ⁊ bonũ oĩm eſſe quomiã ex eo bo nũ eſt oim. ⁊ qd bonum eſt ⁊ alicui bonuʒ eſt minꝰ eẽ bonum q; qd malũ eſt ⁊ alicui malũ.qniã ex ipᷣo maiꝰbonũ ẽ ex q oim bo nũ eſt.⁊ maiꝰbonũ ẽ eſſe illõa q maiꝰẽ bo nũ etiã cũ il alicui bonuʒ ñ eſt.qᷓniã ĩ to to bonũ ?. Hõ dʒaũtin cõpenſatione mio ris boni ipediri qð meiꝰ ẽ bonũ ab eoqui optimꝰẽ. Et diximus qniã maiꝰbonũ ẽ ex malo et bono eẽ bonũ q;ſolobono. er mitti itaqʒ mala debuerut vt eẽnt qmiã vt eſſent io bonum erat ex qbus bonũ futuꝝ erat. Mꝛecepit itaqʒ deꝰ d bonũ erat ſin guła ꝑmiſit qdᷣ bonũ ẽ vniuerſ qniã ⁊ ma ius erat bonũ vniuerſitatis qdᷣ ipedirenõ debuit. et non bonũ eratquod malũ erat alicui cuius auctoꝛ eſſe non potuit.ibeo pꝛecepit vnicuiqʒ qd bonum erat ⁊ quod illi bonũ erat.⁊ pᷣcipiendo illud ſi Suit ſe vel leillud et ſunt ſigna voluntatis eius pᷣce pta eiꝰ.⁊ nocant᷑ volutas eius qꝛ ſig ſũt vo luntatis eius.quomaʒ vult ⁊ aſpꝛobat ⁊ di ligit ⁊ amica ſibi iudicat bona que pꝛecipit et mala q pꝛobibet odit ? deteſtatur. ⁊ non inuenit concoꝛdiã ⁊ amiciciã inillis.⁊ pult tamen ipᷣa elſe mala que non vult ꝓpt ma ius bonũ quod exillis eſt qd magis vult. Sed non ptinet ad nos neqʒ exigitur a no bis miſi quod noſtruʒ eſtet quod bonum noſtrum eſt tantum vt faciamus et ap pꝛobemus ⁊ diligamus in nobis.ſic et de: us diligit ⁊ apꝛobat bonũ noſtrum tantuʒ in nobis ptei hles ſimus in diligendo⁊ E⁊ lipᷣe bona tantuʒ diligit bona faciendo et facit. Et cuz pcipii nobis qdᷣnoſtꝝ bonũ eſt ſignat᷑ nob s qð deus boc vult ⁊ pertnʒ adnos ita ſentire ꝛita credere quomã deꝰ boc vult quod pꝛecipit nobis ptfaciamus Et non fit tñ niſi quod ipe vult ſieri.ſiue fa ciamus ſiue nõ ſaciamꝰqð pꝛecipitnobis. et ſi facdimus bonũ ̊ voluit ⁊ pꝛecipit deuſ et volui quia factum ẽ boc et appꝛobat qð factum eſt.⁊ quod factũ eſt vult qa factum eſt. etbonum eſt. Et li facimus malum vlt ꝙ non facimus bonũ ⁊aſpꝛobat ill qᷓnias bonũ eſt ⁊ nõ appꝛobat malũ quod facimꝰ quomaʒ malum eſt. ⁊ tamẽ vult qᷓd factuʒ eſt. quia id bonuʒẽ vel quia quod eſt factũ et vultipᷣe quod bonum eſt. Et conſtatom nipotens voluntas eius certa ⁊ firma inbe neplacito ſuoaſpꝛobans bona ⁊ permittẽs mala poter bona que nõ poteſt impediri vt nõ hat quodin ipᷣa eſt. neqʒinfirmari ali quando vt fiat qd in ipſa non eſt. . operatõ et permiſſio dei ſigna U t quid eẽ bonũ ſit etiã ſi ilð honũ nõ ſit.pꝛeceptõ et pꝛohibitio ſigna ſunt quid bonũ ſit etiã ſi illud ee bo nũ non ſit. Tſequitur poſt ipſam ſigna eiuſ permiſſio eiꝰ⸗ ʒopatio ei?et oſtendunt quod in illa eſt quoniam in ipio idẽ eſt. Et addunt pꝛeceptaet pꝛobibitões.⁊ ſunt qʒ ip̃a ſigna Aa. (XXIII. et demonſtratões voluntstis ſumme ꝛcõ placiti eterm peraſpꝛobationẽ ? dilctõnez. non ſimilia qdem ſigna poꝛbus ſed demõ ſtrationes tantu ⁊ alpꝛobatõis ſignincatõ nes et complacitiin eo qᷓo bonum ſit. ⁊nõ in eo qd eſſe bonum ſit ſiue bonũ ip̃m ſiue malum ſit. Et ideo lignantipſa nõ B quidẽ quod in ſumma ſit voluntate pt fiat ſed qd in complacito et aſpꝛobatione ſit ſi fiat. et tamẽ pirũqʒ volutatis eſſe ⁊ B bonũ eẽ etiã ſinon fiat illud autem ſit bonũ eſſe vt fiat ¶ Weneplacitũ dei aliquãdo eẽad reʒ aliquãdo ad actũ rei. Wicuqz ergo di inctionẽ facere voluerit loquẽs de voluntatedei boc dicere poteſt Diligenter conſiderandũ eſſe qmodo qdẽ deus in alio boc vult quodipᷣmeſt. in alio autem ſolũ boc quia ipᷣm eſt.⁊ in eo quidẽ quo vultipſum q;d eſt rem appꝛobat. ineo pero quo vult iplum eſt actuʒ rei. in eoau tem quo aſpꝛobat rem æ nõ actum rei vult aliquid ⁊ nondũ abbuc eſſe vult quod vle . eo vero qð apꝛobat actum rei ⁊ nõ ip⸗ am rem alidd elſe vult 1 nõd tñu vult ipʒ quod eẽ vult.Neqʒ enim bonũ eſt eſſe om ne qd ipſum bonũ eſt quẽadmodum ali⸗ 9— qᷓndo quod malũ eſteſſeipᷣm maluʒ; nõeſt. Ee non vult deus miſi qð bonum eſt et tñ ipſum eſſe bonũ non eſt.⁊ non vult eſſe niſi quod eſſe bonũ eſt etiã cum ipᷣm bonũ nõ eſt. Et cum vult aliqᷣd qꝛ bonũ eſt 2 im eẽ non vult. qa bonũ nõ eſt pficuur volũtas eius ⁊ nõ remanet ſine effectu.etiã cũ resñ perſici qꝛ ſic vult ⁊ bonũ eſt qd vłt.et cum non vult aliqd:qa malũ eſt ꝛmpᷣm eſſe vult quia bonũ eſt. pficit volũtaſcũ res pſicitur gquia ſic vult ⁊ bonũ eſt qᷓd pult ⁊ ſemꝑ im pletur voluntas eius 1 nunqᷓʒ caſſum eſt beneplacitum eius quia bonũ eſt ſemper quod vult ⁊ eſt lemper vt vult. Er bec ſunt qnqʒ ꝓpoſita. bplacitum. pmilſio. oꝑatio et ꝓbibitio et preceptio. Et diſtinguit bene placitum in eoq resnõ aſpꝛe batet in hq aſpꝛobaturactusrei ⁊ diſtinguitur oꝑatõ llo⸗ di 60 ſdir iß een i zin ei boß in ünt Ml⸗ inw dN ſepwt viatur m n ſamek ſenper becſon ot guibene fanb oropnio in eo qð operatur et ĩ eo qð cooperatur.qꝛ alia facit deꝰoperando que ſolus facit.alia cooperando que ſolus non facit. Et diſtin guitur pᷣceptio in eam que fit exterius per ſermonem ⁊ in eam que fit intrinſecus per aſpirationẽ. Et conſtat in bijs omnibus qᷓ de voluntate dei dicenda fuerãt qð ẽbene placitũ eiꝰ ſignum beneplaciti ipiꝰ. Mꝛo pter qð et multe dicunt volũtates eiꝰ cũ ſit vna voluntas ipſiꝰ. quia ſunt multa ſigna voluntatis ipᷣiꝰ.ſieut ſcpᷣtum eſt. agna ſunt opera dñi exquiſita in omẽs volunta tes eius. ſꝛopter ea que ex ipᷣa et ᷑m ip̃am ſunt multa bec de volũtate dei diximꝰ quo mniaʒ ipᷣa eſt pᷣma cauſa rerum omniũ ſicut nobis ppoſitum fuerat et ſm intelligentiã pꝛoſecuti ſumus.et ſunt alia multa foꝛtaſ⸗ ſis que cõpꝛebendinon poſſunt et fugiunt ab intelligentia et ſermone noſtro. ¶Be rerum oꝛdine in pꝛimis et ſe cundis et tertijs. Capitulum. XXVI. c ergo conſtat rioꝛa ſequantpᷣma ommiũ eſt vo luntas creatoꝛs quonia ex ipᷣa ſũtomnia. poſt ipᷣam ſequent que ſunt ex ipᷣa. ꝛima ſunt que in ea ſunt.Secũda que exea ſunt Que in ea ſunt eterna ſuntnec gradum ba bent nec ſucceſſionẽ quoniã in vnitate con ſiſtunt et in eternitate non tranſeunt. Que ex ea ſunt creata ſunt per eam que cauſam ſumpſeꝛũt exipᷣa.nõ ſubſtantiã in ipa.qꝛna tura diuina ſubſtantialiter exſenõ genuit q cauſaliter creauit.qꝛ nõ poteſt naturali ter idem eſſe aui fecit et qd factum eſt. Oue igitur facta ſunt vnũ non ſuntetin bijs q dam pᷣma ſũt quedam ſecũda.nonpᷣma ad pᷣma ſedad ſecunda pᷣma. Queeniad pᷣma ante ſe ſcdᷣa ſũt ad ſcᷣa a ſe tũc pᷣma et ſcdᷣa ab ip̃is ſunt tertia ad pᷣma. Que in polũta⸗ te dei eterna ⁊ inuiſibilia ſunt pᷣma omniũ ſunt que ex voluntate dei tꝑalia et inuiſibi lia ſuntſcdᷣa ſunt poſtpᷣma. Que tpalia et muiſibilia tertia poſt ſecunda. Et in ĩis vi oꝛdo rerum pvt poſt pᷣma poſte⸗ ſibilibus que rõnalia ſunt ꝓpinquioꝛa ſũt muiſibilibꝰqa in ipo inuiſibilia ſũt que ra tionalia ſunt. NMonunt ergo in pᷣmo loco cauſe pᷣmoꝛdiales et inuiſibiles et increate creandoꝝ ommum in mente diuina. Se⸗ cundoloco angelica natura inuiſibilis qui dem ſed creata. Tertio loco bumana viſibi lis et creata.ſm aliqd viſibilis ⁊ ſm aliquid inuiſibiliſ. Nuarto loco creaĩa coꝛpoꝛea in toto viſibilis et temꝑalis in toto. Doſt pꝛi mas ergo cauſas increatas ⁊ iuiſibiles exi bit conſideratio et pcedet ad angelicam na turam rõnalem et inuiſibilem. DHeinde ad bumanã vilibilem et rõnalem de qua pꝛo⸗ poſitum pᷣmum fuit pt ↄſũmetuꝛ.Nam de viſibilibus quidem que poſtrema ſunt id⸗ circo pᷣmã ꝓpoſitõʒ fecimus vt de bijs que aſparent ad latentium cognitõem buanaʒ mentem cõmodius duceremus. ¶ Incipit quinta pars de creatiõe angeloꝛum et de libero arbitrio et de ceteris que ſpectant ad naturaʒ angelicam ſiue ad officium et oꝛdi nationem, ¶ e creatiõe angeloꝝ. Capitulum pꝛimum. E angeloꝛuz natura poſt alia qᷓ dicta lunt de mudi exoꝛdio id⸗ circo pᷣmiſſa ſunt pt ð pi/ ſibilibus ad inuiſibilia cõ tendamus. Queſtionez ꝓponimus quando creati ſuntangeli ꝛ q; les facti ſunt dum ↄderent pᷣmum. Ac de⸗ inde quales effecii ſunt dum diuiderentur auerſione et conuerſione.et qũo diſpolſiti ſunt dum iudicarent damnatõne ⁊ gloꝛiſi catione.et de numero et de oꝛdinibus et de excellentia ⁊ diſferentia donoꝝ⁊ de officijs et de noĩbꝰ.et de moderatõne et guberna⸗ tione dei in illis et multa alia que cõſequũ tur ad illa et que ↄtinentur in illis ppterea nos opoꝛtet de multuudine rerũ latentiuʒ ſm noſtrã poſſibilitatẽ doctrinaʒ foꝛmare. et non ꝓmittere quod conſequi non poſſu⸗ mus. 6 (S. in pʒincipio creati ſũt angeli (Capitulum. IJI. riptura oicit qꝛ ſ)pᷣmo omnii creata eſt ſapientia.? intelligim?ꝰ ſapientiã creatã dicira tionalẽ creaturã quoniaʒ ⁊ipᷣa lapia eſt. ſiẽ lumen eſt lucẽs a lumine non lumẽ illumi nãs. Nam illa ſapia qᷓ ſapit ſapia iſta crea ta nõ eſt nec creatura eſt nec aliũde eẽ habʒ ſiẽ aliũde ſape nõ bʒ. ꝗaſta ãt q de ſemetipſa ſape non habet neqʒ eſie babeta ſemetip̃a ⁊ ipᷣa creata eſt ⁊ iniciũ bʒ. Et diẽ ſcptura aus⸗ o facta eſt ſapiẽtia iſta quoniã pᷣmo om/ niũ facta eſt ſapientia Et rurſũ alia ſcptura dicit. In pᷣncipio cre.d.ce.⁊ ter. Et videntur quedã ↄtraria oꝛiri ex aſſertonibꝰ iſtis. Naã ſi pᷣmo omniũ creata eſt ſapientia oĩa poſt ipam facta ſũtet facta ſũt poſtipam celũ et terra et ipa facta eſt ante celũ̃ et terrã. Item ſi in pncipio crea.d.ce.⁊.c.uibil factuʒ ẽ ante celũ ⁊ terrã. nec facta eſt ipa ſapia añ celũ 2 terrã.qᷣd ſimul ſtare nõ pᷣt pꝛopter Hne di⸗ umaꝝ ſepturaꝝteſtimoma ↄtraria elle vi⸗/ deant qnõ oino fas eſt ſentite requinimꝰ intelligennã veritatis. qniã in veritate non repugnat quod verum nonelt. ad ipſam refertur conditio reliquo⸗ rum ſicut ipſius conditio ad deum refertur quoniam ad ſimilitudin dei facta eſt ſola. 5 (Capitulum. IImI. eſtcoꝛpoꝛea creatura nõ iñ tpeſʒ cã ſolũ ⁊ reſpectu ⁊ dignitate.nam ipᷣiꝰ crea ture 2ditio coꝛpoꝛee ad ipᷣaʒ refert creaturã rõnalẽ ⁊ ſm ipᷣaʒ pfecta ẽ ſic ipiꝰcõditio ad ſolum creatoꝛeʒ refert.qniã pᷣm ipᷣm facta ẽ lola. Sola quiſperõnolis creatura ad ſili⸗ tudinẽ dei facta legi ⁊ nõ ðꝛ quoniam alis creatura aliq̃ p̃ter ſolã rõnalẽ ad ſilitudieʒ deifacta ſit. z ois creatura inrõne diuina E rationalis creatura pꝛima omnin facta eſt dignitate quoniaʒ icim? ꝙ creatura rõnalis poꝛ facta ẽ. et poſt eã fcã V. puidentia eina ipiꝰ cãm ⁊ ſimilitubinẽ ba⸗ buerit ex qᷓ ⁊ ſm quã ꝑfecta ſit in ſubſiſtẽna ſlua. Sed magna diſtãtia eſt ⁊ dꝛã magna. ſimilitudinẽ in deo bꝛẽ et ĩm deü bꝛẽ ſimi ⸗ litudinẽ. Quãuis eĩ in deo nibil eẽ poſſit qi min? aut diuerſũ aut aliuda do eẽ. lõge tñ aliud eſt factũ eẽ aliqᷣd ad ſimilitudinẽ iptiꝰ ad in deo? ⁊ in rone eiꝰꝛ puidẽtia ipiꝰ⁊ fa ctũ eẽ ſimilitudinẽ dei et deo ſimile ee. Haz in deo qdẽ oĩa erãt anteqᷓ; eſſent in ſe ſm ra tionẽ ⁊ cãm et ꝓuidentiã ex q̃futura erant ſed qᷓ minꝰerani ſingla ꝑfecta et vnũqðqʒ Haliqd et nõ totũ ſᷣm rõnem et diſcretoem vniuſcuiuſqʒ que rõ oĩia ↄtinebat ⁊ maioꝛ eratin toto et q ſuperabundabat lingulis Et ideo nõerant ſingula Htotũ ſed in toto erant ſinguia. quoniã totũ adtotũ ⁊ ſingla ad ſingula.et tñ deo in ꝑte nibil minus eꝛat qᷓ; in toto qꝛ pars et totu pnũ eratſʒrõne æ⁊ ꝓuidentia vna diſcreta ſunt q futa erant in parte ettotoet minꝰ futura erant in parte qʒ in toto. IJdeo et ipa in rõne minꝰbabue⸗ rũt qᷓniã i rõe minꝰfuia fuerũt.tñ dᷣs minꝰ nõ babuit q in toto totus fuit ⁊ ꝑfectus et vnꝰ. ꝛopter ̊ ergo ratõnali creature nõ vnũ aliqᷣd aut aut illud in rõne diumnap exẽplari ſufficere potuit ad cuiꝰ ſimilitudi nẽ foꝛmarei ſed qitotũ aſſũpſit de vt eius ipiꝰ ymago fieret ⁊ expꝛeſſa eſt adtotũ emu lans pfectõnem.vt ſic deꝰſpũs erat pnus erat et in ipo totus erat ſm rõnem et pꝛoui dentiam et pᷣſcientiam et cauſam.ſicipᷣa ſpi ritualis eẽt capax in vno ſcientie. ꝓuiden⸗ tie et ronis et intelligentie omniũ. Et eluxit ymago ꝑ facta imtans auctoꝛẽ ſuũ.et ap⸗ paruit quaſi ipᷣm in altero et idem vnũ. Et inuenta ſũt in ſecundo qʒ que ⁊ in ᷣmo ſᷣm emulatõem. 2 imitatiõem et ymaginẽ et ſi / militudinẽ rõnes et cauſe ⁊ ſimilitudies.et foꝛme et diſpoſitões.et puidentie futuroꝛũ q̃ facienda fuerant. Et cu facta ſüt illa q ſcã ſũt ad ſilitudinẽ boꝝ facta ſũt q erãtin ſcðo facta ſiẽ facta ſũt ad ſimilitudinẽ uloꝝqᷓ in pncipio erãt nõ facta. Scoᷣm bmoi ratoeʒ ⁊2ſideratõʒ coꝛpoꝛea creata pꝰſcdᷣaʒ tertio loco creataʒrõnalẽ ẽ.qniã ad eã fcã ẽ ſiẽ ipᷣa rõnalisad pᷣmã facta ẽ increstã natura (Pars QO, in pꝛincipio pꝛimo facta ſũt limul et coꝛpoꝛea omnia ĩ materia et orpole⸗ in angelica natura. (C(Capitulum. IIII. ſimul in temꝑe vnoetin pᷣncipio tempoꝛis qñ tꝑa ipᷣa ceperunt ſacta eſt nue creata pa riter rerũ omniũ viſibinũ materia ⁊ iuiſibi lium in creatura angelica etſpũali natura. 1Nec fuiiſſe in temꝑe nec cepiſſe alteraʒ ſine altera nec pᷣus vnam q́; alteram ſed vtꝛãqʒ ſimul in tpe et cuʒ tpe et tñ poꝛem fuiſſe ad quã facta eſt altera etin qua fuerũt exẽpla: ria ſapientie quoꝝeffectꝰſunt etexpᷣſſiones que viſibilia ſunt condita. Et ᷓ̊ mõ pꝛimo omniũ eſt creata ſapientia. Qui aũt dicũt ante celum et terrã angelos creatos et ſub⸗ ſtitiſſe ante omĩa que mutabilia facta ſũt et cõputant ſpacia etannos et ſecula quibus ante müdi oſtitutõem deo ſeruierũt. et al⸗ ſerunt quoniã cũ mundo tempꝰcepit ⁊ nõ fuit tempꝰante mundũ.quoniã mutabili⸗ tas non fuit et tñ fuiſſe angelosimutabilit et intemꝑaliter anteqᷓ; mundꝰfactꝰẽ Et cũ mundus cepit tunc pmũ cepiſſetẽpꝰqnia mutabilitas cepit et factü mundũ in pᷣnci⸗ pio tempoꝛis.Sed nos interim magis ap pꝛobamus qð dictum eſt pꝛo captu intelli⸗ gentie noſtꝛe ſalua reuerẽtia ſecretoꝝĩ qui⸗ bus nibil temere aſſerendũ putamꝰ. Et ad bunc modũ interim diffinimꝰ quoniam ſi mul facta ſunt omia ⁊ inuiſibilia ⁊ piſibilia licut ſcptura dicit. Qui viuit ineternũ crea uit omnia ſimul. (O, coꝛpoꝛea et incoꝛpoꝛea natu raſcõm aliquid infoꝛmisfacta eſt. etſcõm aliquid foꝛmata. (Capitulum. V. Imnia quippe tem o/poꝛe ſimul cõdita ſunt qᷣmã vno et eode tꝑe pariter cepiſſe credimꝰ. Wantü uero per tinet ad momenta tempoꝝet in terualla et ſpacia. interim com modiꝰet peritati vicinius pfitemur. qᷓniaʒ V piſibiliũ omniũ materã ⁊ inuiſibiliũ nalaʒ pvtrãqʒ infoꝛmẽ ſᷣm aliqᷣd.⁊ vtrãqʒ ſᷣm aliqᷣdð foꝛmatã. Sic eni viſibiliũ et tpaliũ ommũ ateni in exoꝛdio illo ↄditõnis pᷣmarie et oꝛmã ↄſuſionis babuit ⁊ nõ babuit foꝛmã diſpoſitõis donec poſtea foꝛmaret ⁊ ad oꝛ dinẽ oſcenderetac diſpoſitõem.ita ſpuałet angelica natura in ſua ↄditõe ꝑ ſapientiaʒ et diſcretõnem ſᷣm babitũ nature foꝛmata fuit.et tñ illã quã poſtea pamoꝛẽ et ouerſi onẽ ad creatoꝛẽ ſuũ acceptura erat foꝛmaʒ nõ babuit ſʒ erat infoꝛmis ſineilla foꝛman⸗ da abilla. ¶ Quales fuerunt angeli quando pꝛimum facti ſunt. .aaο6. VI. mpliꝰ gohuc pꝛo aeo quales facti ſunt angeli diligen ius inueſtigatã rõnem ꝓponimꝰ Nam diximus qñ facti ſuntet qa ſacti ſũt in pncipio et pᷣma creatura anteq́; nibil fa⸗ ctum eſt ſed qniã factuʒ eſtet qdẽ factũ eſt cũ ipᷣa.vnde etſm aliqᷣd ante omia facta eſt ipᷣa que foꝛma eſt omniũ et cauſa.Deinde aũt opoꝛtet oſtendere qualesfacti ſuntan geli tũc in ipſo pᷣmoꝛdio et pᷣma ſubſiſtẽtia et inicio conditõnis ſue in eo apᷣmuz elſe ceperuntet quale illud fuit qð pᷣmum fnit in eis conditu eẽ. (O, non facti ſunt de materia pꝛ iacente ſicut coꝛpoꝛa. C(Capitulum. VII. Vn enim in mate n ria pᷣiacente creata eſt ſpralie na⸗ tura quẽadmodũ coꝛpoꝛeaʒ dixiꝰ conditã fuiſie qniam nõ itaẽ.neqʒ ſilisipᷣa cuiꝰſimplicis ſubſtãtie non aliud eẽ poteſt id qð eſt ⁊ id de q eſt qꝛ vnũ et ſimplex ⁊in diuiduũ et imateriale eſt totũ qð eſt ſʒ fctã eſt in ſua natura et eẽ ſuo qᷓntũ ad ſubſtan⸗ tiã ſpũaleʒ pfecta.nõ npt maſſa aut materia cõfuſa out rudis moles autaceruꝰaut con gregatio cumulata aut aliqd ex bijsquod illã nõ otin git ſz pſonaliter diſtincta ⁊ expᷣſi ſa et ↄſignata numero ſpũał et itelligbiis d ꝛ dilcretõis vtmultitudo rõnalis ⁊ ĩtelligibi les ſpũs ſubſiſtẽtes bñtes ingenitã ronem et foꝛmã ſapie cõcreate et qualitatẽ ſpũales intelligentie capacisᷣm modũ ⁊ menſuraʒ⸗ pdinonis pfectꝰ ſublimioꝛis ⁊illuſtratõis ſuꝑuenture in ipos.Liberũ qʒarbitriuʒzin po mox exoꝛdio inſitũ innatuqʒ parii polſ⸗ ſidẽtes quo poterant ſine piolẽtia ad vtru libet ppa volũtate deflecti in altero adiuti ſñ coactonei altero derelict ſñ oſpꝛeſſõe. ¶ Be quattuoꝛ pꝛopetatibus na⸗ ture angelice. ¶Capitulũ.VIII. 4ds igitur que⸗ rat qualis in exoꝛdio ſuo facta ſit vel cõdita ſpũalis natura q̃ttuoꝛ ſunt iſta q ppoſuimꝰ vt diximꝰ? angelis in conditõe ſua attributa. B eſt pᷣmũ ſubſtãtiã ſimplicẽ et imaterialem. ⁊ m diſcrenonem ꝑſonalem ettertiũ foꝛmã ſapiĩe ⁊ itelligẽtie ronalis.quartũ pero ſiue ad bonũ ſiue ad malũ liberam inclinãde volũtatis et electi onis ppepoteſtatẽ. Et ſequit poſt ᷣ cõſide ratio magna et neceſſaria ad intelligentia; peritatis. de ſpuali lubſtãtia eoꝝet de ſapia illoꝝet delibertate arbitrij et de ceteris que curca iſta cõſiſtunt ſi omnibꝰ equalia erant que equaliter omnibusinerant. Equaliter eni oĩbꝰ inerant q comunia omnibꝰ erant. — qa de quibꝰ nibil excipiebatur qð non erat in omnibus ſed nondũ conſtat ſiequale erat quod equaliter inerat. Et H pᷣmů querẽdũ e de ſubſtatia. poſtea de foꝛma ac deinde ð poteſtate. In pſoms eni ſubſtãna ẽ in ſapi⸗ entia ſoꝛma.in arbitrio poteſtas.Et ad ſub ſtantiã quidem ptinetnatureſubtilitas ad foꝛmã aũt intelligentie claritas.ad ptatem vᷣo motus intelligibilis et apentus et volü tatis rationalis habilitas. Ge dilt Feentia ſubſtatie ſpũalis. (Lapitulum. MN. Ic ergo queritur ſi eſſentie ille rõnales q̃ ſps erant tnatura ſimplices et pita imoꝛta ——— les vniꝰſublilitatis vel puritatis ſiue vigo ris eiuſdẽ pel quolibetalio noie ſignanduʒ ſit quelibet eſſẽtia bona ſiue alia melioꝛ aut decẽtioꝛ foꝛma iure aſpellatł create ſũt. Sic eni coꝛpoꝝnatura ſe demõſtrat.et ſũt que⸗ dam ſolida coꝛpoꝛa magis et firma.et alia purioꝛa aſparent et exterſa magis ⁊ mũüda et clara et quaſimelioꝛẽ et digmoꝛẽ ſubſt⸗ nam vel eſſentiã vel foꝛmã babentia.?⁊ alis leuia et coaptata et ꝓpꝛia et integra incoꝛ 4 rupta magis et alia fragilia etcoruptiom ꝓrima et infirma ·et feculenta ⁊ npilis et pon deroſa et incõgrua.Et eſt iñ pulcra mn vniim uerſitatis cõpage et oꝛdine iſta diuerſits in q̃ minꝰbonũ malũ non eſt.et diſterens bonũ maiꝰbonũ non eſt. Adbũcergo mo dü rõnabile eſt illas q; ſpũales naturas q vniuerſaliter bñ ↄdite ſunt cõueniẽtes ſue puritati et excelletie.ſiue nõ indignas et in eſſentia et in foꝛma differentias et gradꝰ in ipo mox exoꝛdio ↄditionis ſue accepiſſe q/ bus alijs ſuꝑioꝛes alij infeꝛioꝛes poſſent cõ ſtituibßm moderamẽ ſapie cuncta bona cre antis et bene oꝛdinantis dei. ¶ De differentia cognitionis. Wi enim natura ſubtiles magis ⁊ ſapia amplius perſpicaces creatiſnut. bij meri⸗ to dignitatis ſuꝑioꝛes ſũt ↄſtituti. Qui vo anata minꝰſubtiles ⁊ ſapia minꝰpſpicacel ↄditi ſũt merito dignitatis inferi? ſũt oꝛdi⸗ nati.ita tñ pt bij qͥ excelleẽtioꝛes cõſtituti ſũt ſine ſuꝑbia pꝛelati eſſent.et qͥ infenioꝛes po⸗ ſiti ſũt line miſeria ſubieci. (Ser differentia liberi arbitrij. atẽ arbitrij bm differentẽ nate vir tutẽ ꝛ ſapie ⁊ cognitõis ꝛĩtelligen tie vim ſi qs differentẽ aſſigre voluerit noẽ q̃ er rone occurrat Quia ſiẽ differẽs vigoꝛa ſubtilitas nature infirmitatẽ non adducit. minoꝛq; cognitio ſapie ignoꝛantia non ins — — — — — hie en hha ſtat elde thof bua⸗ lume nbet poreſt tunſa Aecde dlide lber hboteſt tgeetd autad⸗ thhe 6 N . 1 , S n s oto wi ghe Wars gerit. ſiclibertas inferioꝛ nullã arbitrio vo⸗ lutatis neceſſitatem imponit. In quo ſimiles conditi ſunt et ĩ 0 diſſimiles. Capitulum. XII. Bodod eꝛgo ſpiritꝰ erant.ꝙ mita erant.ꝙ indiſſolubi⸗ les vel imoꝛtales erãt.equales om nibꝰerant. Q, aũtnatura potẽtes erant.ꝙ eſſentia ſubnles erant.ꝙ intelligẽtia ſapien 5 7 tes erãt.et libertate volũtatis pꝛompti ad ptrũlibet et babiles non equale oibus erot et tñ ſufficienter erat. ꝗIſtas diſcretões inui⸗ ſibiles inuiſibiliũ etintelligibiliũ naturam ſolus ponderare potuit ⁊ vniuſcuiuſqʒ mẽ ſuramet modũ et terminũ ſapia ſua cõpꝛe bendere.cuiꝰpotentia conditũ erat totuʒ et pꝛouidentia oꝛdinatũ.Hos no caligãte in telligentia timide incedimꝰ ad illa ⁊ palpa⸗ mus ſenſu cognitõnis infirme q̃ vtute non cõpꝛebendimꝰ. Que igit pis et quanta po⸗ tentia fuerit inuiſibiliũ eſſentiaꝝ.q̃ ve ſapi: entia.qualiſqʒ libertas et q̃ntum in bijs cõ mune oĩbus et qd ſingulis ꝓpꝛiũ pel ſingu lare ad differentias datũ ſit valde ineffabi⸗ le eſt eta ſenſu bumano remotũ. Sola eni diuina poteſtas et ſapia diuina nec termio nec menſura ↄcluditur.et arbitrij libertas eteꝛni.atqʒ incõmutabilis voluntatis com placitũ nulla vnq̃; minoꝛatõne ſiue neceſ⸗ ſitatis anguſtia coartat.ſed abſolutum eſt et dominans et ſupercellens et efficax et in tus ſui libertate ſingulariter pfectũ.atqʒ p· pꝛia poteſtate plenn. Omne aut quod crea tum eſt ex parteẽ et ex ꝑte potẽs eſt et ſapi⸗ ens et liberũ ex parte.qꝛ nec omis effectus poteſtati creature ſubijctur nec oẽ occul tum ſapientie manifeſtatr.nec oĩs euentus electõem ſequit᷑ aut volũtati famulat.lʒ ᷣm aliqd tantũ poſſunt et ſapiunt ſm aliquid et liberi ſunt. Et ppterea determinanda eſt poteſtas earũ et determinanda eſt ſapien⸗ tia. et determinanda eſt libertal. ſRoteſtas aut adoperatõeʒ ꝑtinet.ſapia ad cognitõʒ. libertas ad poluntatẽ. (Se triplici poteſtate illoꝛum. Capitulum. XIII. Cexit pꝛimũ tri/ pꝓlex diſcretio poteſtatis illoꝛum uoniam alia poteſtas erat m acceperãt að ſe. alia qm accepant adinuicẽ inter ſe.alia qᷣm acceperãt qᷓ ↄditõe oꝛdina ta fuerant ſub ſe Mꝛima poteſtas virtutis erat.ſecũda dominatõms tertia admiſtra tionis.In ea poteſtate qm acceperant in ſe omnes diſferentes erant.In ea vero qm ac ceperãt iter ſe quidẽ excellẽtes.In ea ãt qm acceꝑãt ſub ſe ⁊ differẽtes⁊ excellẽtes.an ea ptãte q̃m in ſemetipſis ſinguli acceperant vnicuiqʒ ad effectum famulabat᷑natura ꝓ/ pꝛia. In ea vero qm ad ſeinuicem babebãt quibuſoaʒ ſubiecta erat obedientia aliena In ea aũt q̃m ad inferioꝛa poſſidebant po/ teſtatẽ vnicuiqʒ ſᷣm pᷣtutem nature ⁊ digni tatem officij mimſteriũ exbibebat ſubiecta creatura. Hec de potentia pᷣma rõnalis na⸗ ture dicta future inueſtigatõni pᷣmam oc caſionem exponunt. De triplici cognitione illoꝛum. (Capitulum. XIInm. E lapientia quo⸗ hʒ illon in pᷣma ↄſideratiõe triplex nobis diſcretio occurrit quomaʒ illummabant tripliciter vel ad tria ſimpli⸗ lter erãt et erattrina cognito ĩeis vtagno ſcerent qð facti erãt.ſimiliter ⁊ a qͥ facti erat et cũ q̃ facti erant. ꝗIn eo qð facti erant mali et bonm cognitõem accepant vr intelligeꝛẽt qð aſpetendũ illis foꝛet vel reſpuenduʒ bᷣm potentiã p̈tutis in ſe ⁊ libertateʒ volũtatis. ſʒ ⁊ipiꝰa qfacti erant cognuõem acceꝑpant vt itelligeꝛent ⁊ ſcirẽt pᷣncipiũ et finẽ ſuũ a ↄditõne ꝓceſſerant et ad ipᷣm debuerant in tentione conuerti. Illiꝰ vo cũ q̊ facti erant cognitõeʒ acceperant vt ſcirent qd vel ſibi⸗ inuicẽ p diuina diſpoſuõe et oꝛdinatiõe de berẽt. vel qntũ in bijs q cõditione ſibi ſũpta fuerant poↄceſſa ptãte diumitꝰſine pᷣſũptio ne valerent. Et in bunc modũ ſapientes cõ dite ſuntet diſcernẽtes ⁊ ĩtelligẽtes ſpuales d 3 ille ſubſtantie ettantum in bijs omnibꝰ ſa⸗ pientes quantum incipienn nature con⸗ gruum fuit vel pꝛo merito virtutis adipi⸗ ſcendo neceſſarum. Gi perfecti facti ſunt angeli a ad rem non pertinent cognitõnem et pꝛo⸗ imperfecbir. Capitulũ.xV. VWltt enim neſci⸗ untet ignoꝛanteſtimanteſ ſuꝑ· effluẽtem quandã ſapiaʒ eoꝝe uidentiam et pꝛeſcientiam futuroꝛum ⁊ eo rum que circa ſe ventura erant fuiſſe in illiſ et aliter imperfectos etignoꝛantes et non ſicut opoꝛtuit conſũmatos et plenos qua lia facere ommpotentem non decuitet per fecium ⁊ bonum. Sed non diſcernũt quia ad perfectionem aliquid facere vt perf cia tur quod eſt imperfectum etiterum perfe⸗ ctum vt ſit pꝛimo imperfectum. Deide au tem perfectuʒ et vt ab eo perficiatur a quo imperfectum ſactum eſt. vt perficiatur nõ imperfecno faciẽtis neqʒ turpitudo facii quoniam et aliter facere potuit qui ſecit et non aliter ſieri debuit quod factu eſt. Sed h dicendum quoniaʒ perfectum eſt ſm ali⸗ quid babens totum quod babere debet et ſinon babet quod babiturũ eſt totum. (S tribus modis perfectum di⸗ eſtur. Capitulum. XN l. Am tribꝰ modis i bijs perfectio conſtat et noiatur conuenienter. perfecium eſt eniʒ Pm tempus perfectum. et eſtm naturam perfectum.et vniuerſaliter perfectum. Ni mũ perfectum eſt etquaſi imcium faciens perfectõis ſᷣm tempꝰpꝑfectum.Et ſequu qð maius eſt ſm naturã ꝑfectũ tertiũ ẽ ⁊ ma ximũ ⁊ ſuꝑexcellẽs ⁊ vniuerſaliter ꝑfectũ. apitulum. XVII. perfectum eſt quod babʒ quicqᷣd tempus requirit et ↄuenit ſᷣm tẽ⸗ pus baberi. [Scöm naturam. ACapitulum. XVni. tum. ¶ Sniuer ſaliter. Cap. XIX. Nuuerſaliter per⸗ ectum eſt cui nibil deeſt. pᷣma per Afectio ẽ nature cõdite.ſedᷣa ꝑfectio eſt natute gloꝛificate. tertia perfectioet ve⸗ ra eſt increate nature. So perfecti conditi ſi unt ſeum pumam perfectionem., (Capitulum. Xx. go hüc mooũ non mirabile eſt neqʒ in queſtio perfectone crean ſunt etad ſcdᷣam ſub ter⸗ tia quoniam ſicut nõ poſſũt ad teniaʒ per/ tingere ſic neqʒ a ſcdᷣa inepere debuerunt. Ellioqn perſiciendi locuʒaditũqʒ inuenire nõ valuiſſent eundiin melius niſi reliquuʒz fuiſiet poſt pᷣma dona nature q creſcere po tuiſſent vel deficere. Si pꝛeſcijfuerunt futuri euentus Vc queꝛitur ſi pꝛe ſuꝑ eos. ni vtriq; aliqd incõueniẽs occurrere. Si eni qͥ ſun erãt mali lapſũ ſuũ p̃ſcueri.penãqʒ cognoueri q ruinã ſeqᷓ de! buerat ⁊ fimri nõ debuerat ⁊tãta libi mala perfectum eſt quod babet omne quod vel datum eſt nature ſue vt neadducendum quaꝛe non fue run angeli perfecti conditi quia in pꝛima ij fueꝛũt futuri euent? ſui ꝛ i ſaxia ata cognouerint qᷣd futurum eẽt idet eni vtriqʒ aliqd incõueniẽs nõ potuerũt et erant miſeri. aut potuerüt ctiſunt non fecerunt ipſi ſedtamẽ facn ſũt etnoluerũtet erãt ſtulti et maligni. Siaũnt et quodfacti ſunt boni facti ſunttotuʒ. Si neſcierũt ceci erãt neqʒ cognouert q̊ ꝑgerẽt eniʒ ꝙfacti ſunt mali facti ſunt culpa eſt fa⸗ et in cõtingẽs acfoꝛtuitũ miſerunt pedẽ vt clentis non facti quia aliud eſſe non potue⸗ vltra pcedeꝛent qͥ neſciebant. Et videt qi an runt neqʒ facereipſi cum facti ſunt tunc vt quid abſurditatis afferre ſi h dicat.⁊ meli? aliud elſent qᷓʒfacti ſunt. Itaqʒ ex faciente k „ ſedere etaptũ eẽ magis vt ſcientes dicãtur erant quando pꝛimum eranttotum quod 3„½ „½ eoꝝq̃futura fuerant. Et repugnat itenalia erant et acceperant totum quoderant et a NW ratio qm ↄtra poſuimꝰet poteſt facile men ſe mibil babebant qui etboc quod erãterät e tibꝰ inſirmis ſcandalum naſci in alterutri exniilo.et a crestoꝛe acceperant qð erant. 6 mſipueniat. Nꝛopter h dicimꝰ nõ erant Mon potuit autem creatoꝛ optimus au/ 1 Pſcij euentꝰſui neqʒ eis data eſt cogniio eo ctoꝛmali eſſe ⁊ ideo totum bonum erat qð r rum qᷓ futura fuerant ſuꝑ eos qniã ñ opo: exipſoillis erat.et totum bonuʒ erat quod 4 tuit ita vt liberã baberent electõem volun ex ipſo totum erat. Hoc modo pꝛobamus tatis ſue ſine terroꝛe et ſpe in vtroqʒ. M:o⸗ gquoniam bonerant angeli quando mũů 1 pterea monſtratũ eis eſt qᷣd faciendu eſſet facn ſunt etꝙ boni facti ſunt omnes quo ſen non qð eſſet futurũ vt nulla neceſſuate pio niam a bono facti ſunt qui malum facere n uidentie impelli videreni ſz rõne dirigi 1 p non poteſt. Sic taqʒ boni erant et nõ ma⸗ pꝛia deflecti volũtate in ambobus.⁊ itabo li.etquemadmodum bonieerant ita et iu⸗ numfuit et ↄueniens etnõ eſt ſic rebẽſio ſtiet beati erant. ſed ea bonitate et mſticia n ne dignum opus det quia ita fecit vyt boni et beantudine qᷓm natura incipiens bcce⸗ fuit. perat.non quã feceratipſa vel meruerat fa M ciendo. Si enim boni dicuntur boni erant 4 Duales conditi ſunt boni vył ma gquemadmoduzbonum erat quod bonus N liiuſti vel iniuſti beati an miſeri. fecerat totum. Et ſi melioꝛes erant ſiẽ erãt Ni Capitulum. XXlII. mali⸗ erant pꝛo aen eran n pro wt⸗ 2, „ . eo qðᷣ fecerantipſi vel faciebant. Similiter n Eo et multa glia et qdᷣ iuſti dicuntur.ſolum bocillis erat in ſer querunt de illa natura ſpũali qᷓ1iuſtos non fuiſſe.et qdᷣbii.non miſeros ex⸗ RK curioſitas humane mentisquie titiſſie. Aeruntamen neqʒ iuſti ad merituʒz. wan. ta eſſe nõ ſinit. Interrogant ſi boni fuerit neqʒiniuſtiad culpã.quẽadmodum neqʒ mur vel mali creati angeli iuſti vel iniuſti besti ad gloꝛficationem vel conſummationem ce aut miſeri.et foꝛtaſſis qᷓdaʒ alia bis ſimilia beati pelad toꝛmentum aut penam mileri Clang Et quia multa ſuntalia q in queſtionecos veriſſime affirmantur. Et foꝛte expꝛeſſius ceruant nec poſſumꝰ nosadomĩa pꝛolira et ad intelligentiam euidentius fit nec bo reſponſione occurrere. ſed bꝛeuiter diffim⸗ nos necmalos. nec iuſtos nec iniuſtos.nec Unns mus quoniã tuncin ilopᷣmo pᷣncipio ⁊ exrx conuerſos nec auerſos. nec besatos nec mi N oꝛdio incboatõnis qdbumana ↄſiderats ſeros conditos aſſerenti.HNam qui bonos ita bꝛeue et momentaneũ ſimpliciſqʒ inſtã dicit ſignet virtutem. qu iuſtos meritum. ſor tis ſine moꝛa et interuallo pᷣme ſubſiſtentie qui ↄuerſos dilectõem.q btõs gloꝛificatõʒ. NA denibilo in aliquidaſparentis accipiat vt HD ä ign id qðpꝛimũ omniũ illis erat intelligat. bofe ( Be liero arbitrio illoꝛũ in pꝛi wrunee ſolum in conditis inuenitur quod natua mòõ conditionis pꝛincipio quando öbeni contulit conditionis. Quod enim ceperüt ſubſiſtere cepernununt. lpii totum acceperunt.et non poterat in illis ex Capitulum. X3XIII. Nilice obrc⸗ Pars iminere p̃uidentes aut pitare voluerũt ſed illis quxcqᷓ; eſſe. quoniam omne qd exillis eſt poſterius eſt illis. taqʒ omne quoda⸗ Smũ acciꝑe velle nõ erat aut facere quiad entes aut faciẽtes. Aelle eĩ aut facere mo tü bʒet de H in ilud ⁊ ſucceſſũ etmoꝛaʒ.qð incipiẽtis pᷣncipij eſſe nõ pᷣtqð incipittan⸗ ttu ⁊ ampliꝰnõ eſt adbuc ſʒ pᷣmũ eſt ⁊nõ de iinceps. Nelle ãat volũtate eſt velle cũ moue velle erat cũ adbuc velle nõ erat.ſʒ volũtas erattantũ.pt ex ea velle eſſet qð incipientis nõ erat autfacere.Mon ergo ſicitelligẽduʒ eſt ſimplexpᷣncipiũ et pᷣma oꝛigo naſcentis nature ſʒ vnũ ipᷣm ⁊ Btantũ et nõ amplius tur poſtea in quibꝰ pelle conſtat et facere ꝓceſſus motuũ ⁊actionũ poſt pᷣmũ pᷣncipi libere mouebat᷑.qꝛ ꝑſe mouebat etnon im erat. Et ex tũc mereri ceperũt ex q̊ volũtate moueri ceperũt.⁊ G poſt pᷣmũ pᷣncipiũ erat et a pᷣmopᷣncipio erat ⁊ non in ipᷣo quoniã ab ipotantũ erat. Ex q aũt volũtas erat li⸗ bertas erat.qꝛ volũtatis eſt libertas.qᷓniaʒ potẽs erat ꝑſe moueri nt vltra iret buc vel lluc ſñ coactõe veladiuta vł derelicta.quo niã libertas eſt volũtatisex q̃ eſt voluntas ipa in ipo pᷣmo pᷣncipio!ſꝛopter E erat li⸗ berũ arbitriũ in illis quoniã volũtasĩ illis pirunqz. uid ſit liberum arbitrium. Capitulum.XXIIII. Boniam ſponta neus motꝰpl volũtariꝰ alpetitꝰli⸗ berüũ arburiũ ẽ. liberü quidẽ in eo ꝙẽ volũtaꝛiꝰ. arbitriũ in eo qẽ aſpetitus. Sed ⁊ ipᷣa ptãs et babilitas volũtatis libeꝛ tas eſtqua mouet᷑ adptrũqʒ et liberũ arbi triũ ð volũtatis. volũtarieãt moueri ⁊ fer ri ſpõtaneo aſpetitu Bẽ ptãte elige et liber⸗ volendũ ⁊ faciendũ tantũ facu erãt.nõ vo tur volũtas et oꝑat᷑ iam alidd.⁊ẽ ibi et il lus.et de ; in illud qᷣpᷣceſſit voluntas exq̃ ſine ſpacio et motu ⁊ moꝛa q oĩia ſubſequũ um. Ex q̃ aũt volũtas mouebat velle eꝛat qᷓ batur bonũ vel malũ.qꝛ liberũ erat ⁊ ex ſe erat potens mouerieet ferri ſuo aſpetitu in tate iudicare.in quo cõſtat liberũ arbitriũ. et ppter boc facti ſũt liberi arbitrij vt volũ tario aſpentu mouereni ſm electõeʒ volun tatis et inclinatõem deſiderij ſui ſñ coactio ne. Nerũtamen qdᷣpᷣmũ erat in illis incipe moueri nõ erat neqʒ eligere neqʒ ↄcupiſce- requoniã ſimplex erat ⁊ pncipiũ pᷣmu a tñ liberũ arbitriũ iam tũc erat quoniã volũ⸗ tas erat cuiinerat h̊ et ex qua ̊ ſubſeqbat. quoniam ex boc mota eſt ſaum et ſponta neo aſpetitu ducta in electonem ppꝛiam. (O, ſemper liberum arbitriũ nõ ad pꝛeſens ſpectat ſedo ad futurum nec ad omne ſed ad cõtingẽs tãtũ. Eo et hic ſcienoũ ſ ¶ quoniã liberũ arbitrium qð dixi⸗ mus pᷣmi pꝛincipij eſſe ppter vo⸗ luntatem que eratin pꝛimo pᷣncipio.Bipᷣm ad pꝛimum pꝛincipiuʒ non erat quoniam liberum arbitrium ad pꝛeſens tempꝰ non refertur. ſedad ea que futura ſunt poſtea in contingenti. Omne enim quodeſt deter minatum eſt. nec poteſt aliud eſſe qm eſt dum ipſum eſt. et ſi poteſt aliud eſſe poteſt aliudeſſe poſtea et non aliud eſſe tũc quan do eſt quod eſt ſed poſtea pt deſinat boc eſſe quod eſt et incipiat aliud quod nõ eſt. Quod enim poteſt in pꝛeſenti quidem po teſt. ſed de pꝛeſenti non poteſt. et ſi de pꝛe⸗ ſenti poteſt non niſi adfuturuʒ poteſt. Qð igitur pꝛimum facn ſunt iᷣi noneſſenõ po tuerunt quia facu ſunt totum. et non fe⸗ cerunt ipſi et non potuerunt non eſſe boc cum pꝛimũ erat quoniam tunc ipᷣum erãt et eſſe ceperunt ſolummodo. Etſi poteſtas illis erat vt aliud eſſent quia liberum arbi⸗ trium erat. non erat tamen poteſtas illis vt tunc aliud eſſent qa boc erant ſed vt boc eſſe deſinerent quod tunc erant.⁊ aliud eſſe inciperent quod non erant. Mon enim eẽ poterant quod non erant niſi pꝛius eſſe de ſinerent qð erantettũc deinde eſſe incipent quod non erant.quoniã liberũ arbitrium iuu N lſtos linns hena ftonnd ſbepoo ghert A 1 “ (Wars dep̃ſent eſſe non poteſt. et ſi ĩm in pñti eſt ſedſpectat ſemꝑadfuturos euentus.⁊ eos ſolum qᷣ in contingenti ↄſiſtunt.futa quip⸗ pe q̃ exneceſſitate futura ſũt liberũ arbitriũ non ſequun:.ſedconſtat imobiliter ad vnũ tantũ nec recipiũt ptrũlibet contingentis. Sicigitur liberũ arbitriuʒ tũc in iſtis erat non quidem pt tunc aliud eſſent q̃ʒ erãt.ſʒ poteſtate quã babebantin eo qð erãt vt H eſſe deſinerent et aliud eſſe inciperent quod nõ erant. Et ſic quidez ſtudioſius inquirẽ tibus ratio occurrit de ſtatu pᷣmo angeloꝝ ⁊depᷣmoꝛdio exiſtentie illoꝝquales fcti ſũt pᷣmum. et de natura et de ſapientia et de ar⸗ bitrij libertate pꝛopoſita. ¶ De auerſione et lapſu maloꝛum et de cõuerſione et cõfirmatõne bo noꝛum, Capitulum. XXVI. Vſt hec cõſioera io adducit inquirere quales facti ſunt dum diuderent auerſione et conuerſione. QNð enĩ pᷣmuʒ erant ſᷣm aliqd vnum erant. quia omẽſ bonmi erant ⁊ quod boni erant non facientes ſed facti erãt. In Bergo vnum erant ꝙ boni faci erant ⁊ nõ dum adhuc aliud erantqᷓfacti fuerant.qꝛ tunc pᷣmum facti erant et non ante quicqᷓ; fecerant Ceperunt aũt diuidꝛiabeo qð facti erant pt aliud iam eſſent vł pꝛofictentes ſu⸗ pꝛa illud vt bonieſſent vel ſub illo deficien⸗ tes vt mali eſſent. Hec eſt conuerſio ⁊ auer ſio qua diuiſi ſunt qui vnũ erant ⁊ boni na tura.t ſint alij ſupꝛa illuð bom ꝑiuſticiaʒ. alij ſubillo mali ꝑ culpam. Conuerſio eniʒ iuſtos fecit.⁊ auerſio imuſtos.vtraqʒ ei vo lũtatis fuit et volũtas vtriqʒ libertatis.⁊ ꝓ· pterea vtraqʒ merito imputat ⁊ vtraqʒ me rito iudicat ſiue pꝛo bono merito ad gliam ſiue pꝛo malo merito adpenam. ¶ Gůo in labentibꝰ culpa gratiam auertit. in ſtantibꝰgratia meritũ ad iuuit. Capitulum. XXVII. Bi aüt ao bonũ V cõuertebant voluntarie monebanĩ gratia cooperante ſine coactione. Qui autẽa bo⸗ no auertebantur ſponte pꝛecipitabantur gratia deſerente ſine oppꝛeſſione.et qui con uertebantur idcirco benemouebantur qa gratiam cooperantem babuerunt. Sed qꝛ auertebantur non idcirco pꝛecipitabantuꝛ quia gratiam cooperanteʒ non habuerůt. ſed idcirco a grata deſerebantur qaꝛ auer⸗ tebantur et pꝛecipitabantur.et qui auerte⸗ bantur non pꝛius auertebantur et poſtea deſerebantur.quia cum gratia non cecide runt.et qui conuertebantur non pꝛius co⸗- uertebantur et poſtea aſſumebantur.quia ſine gratia non pꝛofecerunt.ſed qui auer/ tebantur in eo ipo deſerebantur.et quicon uertebantur in eo ipᷣo aſſumebãtur. pauer ſione deſertiet ad ↄuerſionem allumpti. ¶ O in ſola voluntate iuſticia eſt et iniuſticia. voluntatis rõnalis iuſticia paꝛ ⁊ culpa inuẽta ẽ qꝛ motu volun tatis factũ ẽ vt mali fierẽt auerſi a bono ĩ q erãt.⁊ ſitr motu volũtatis factũ eſt vt boni eẽnt ↄuerſia bono in q erãt adbonũ ĩ quo nondũ erãt ꝓpterea ĩ motu rõnalis volun tatis omẽ meritũ ↄſtabat q̊ vłboni vłmali erãt. allic ergo ⁊ bonũ ⁊ maluʒ querendũ ẽ vbi iuſticia et culpa ẽ qꝛ iuſticia bonũ eſt culpa maluũ. ⁊ipa culpa nec volũtas erat.q niã volũtas malũ nõ erat.qniã a deo data erat. nec motꝰ volũtatis malũ erat q ex vo: lũtate eꝛat ⁊ volũtatis eꝛat.⁊ moueni volun tas a deo acceꝑat.necida q quidẽ motꝰvpo lũtatis erat malũ erat.qmã aliqd erat et oẽ qð aliqd erata deo eratet bonũ erat. ¶ S, peccatum nec ſubſtantia eſt nec de ſubſtantia ſj pꝛiuatio boni. Capitulum. X’XI'AN. Wiog ulic malũ eꝛat nili qꝛ motꝰpolũtatiſñ eꝛat ad qð eẽ dᷣbuerat ⁊ iõ ñ erat qꝛ adalið erat ad qð eẽ non debuerat.nec tñ ad ̊ eſſe Eled ad illud non eſſe peccatum erat. quia ſi Capitulũ. XXVIII. unc uero ĩ motu M . ðsð³ M tsl ð . . . ðsðl Pars ilub nõ eſſet etã ſi Belſet peccatũ non eſſet Aſvens itaqʒ ratõnalis ſicut volũtatẽ acce herat et moueri volũtate acceperat ſic ⁊ ad q licite moueri volutate poſſet acceperat adilla moueri eratm menſurã mouernet mouen ſᷣm menſurã erat moueri ſm iuſti cia. Et ſi adilla tantu mota fuiſſet m iuſti ciam mota fuiſſet et fuiſſet iuſta volũtas.q niam ſm iuſticiam mota fuiſſet. Qñ auteʒ ad ea mota eſt que ↄceſſa non fuerũt extra menſurã mota eſt.etin eo ſm menſurã mo ta non eſt. et ibi malum illi erat hm menſu⸗ ram non moueri.neqʒ illi malũ erat moue riad quod mota eſt.ſed ſm menſurã ñ mo ueriad quod mota non eſt.qꝛ ſi ßm meniu ram mota fuiſſet etiã ad G̊ mota peccatuʒ non fuiſſet. Extra aũt menſurã moueri vo⸗ luntate erat appetere quod conceſſum nõ eratin quo ſm menſuram nõ moueri erat et idipᷣm malum erat ⁊ occaſio mali. Quia eteniʒ extra menſuram voluntas mota eſt ſim menſuram mota non eſt. nectñ maluʒ erat ili moueri ad quod mota eſt ſʒ ſm mẽæ ſuram non moueriſᷣm quod mota non eſt et B ſi mota non fuiſſet maluʒ nullũ fuiſſet Bitaqʒ malum factum eſt noluntati ouer tenti le ettranſgrediẽti menſurã quodtur⸗ pis facta eſt et pꝛaua et inoꝛdinata eſflu⸗ ens et non tenens modum et legem pulcri tudinis ſue. Que autem recte mouebatur et ſm cꝛeatoꝛis voluntatẽ ↄfirmabat cõuer tebatur ad eum a quo regebatur et illi boꝛ⸗ num eragt extra illius voluntatem non mo uert a qᷓ erat. ?M ¶ QMuo deus omneʒ voluntateʒ et poteſtatem angeloꝝ ad ſue volũta uis oꝛdinẽ et diſpoſitõeʒ intoꝛquet. las ⁊ ſpũales naturas moderat 1 ei liberi arbitrij ſũt faciüt qað volüt ⁊ſi faciũt qᷓd nolunt qũo ex ſnia dei pendet að faciunt. Nam ſi dicimꝰ qnias icirco S. facũt qð vult deꝰ. qꝛ non aliud volunt ant velle poſſunt qʒ ad vult deꝰ. qj etim velle tribuit ſicut poſſe concedit. B et ſi de bonis aliquo modo concedit.de malis nulla ra⸗ tione aſpꝛobatur. ¶Malis liquidẽ deꝰ pote⸗ ſtatem tribuit ſolã nõ voluntateʒ. qꝛlicet e ip̃ius pmiſſione ſit ꝙ malum poſſunt.ex in ſpiratõnetñeius nõeſt qmalum volunt. Malaꝛum eni voluntatum oꝛdinatoꝛeſt deus nõ creatoꝛ. quo ergonõ faciũt minad deus vult qui nunqʒ volunt niſi qd deꝰnõ pult.qꝛ ſpmalũ volut qð nũq̃; deus vult. HSi eni faciũt qð volunt et volunt qað deus non vult. quo facunt qd deus vult? Rur⸗ ſus ſi deus non vult quodfaciũt quare ꝑp⸗ mittit vt faciant quod non vult cuz fieri nõ poſſit niſi eo permittente nec pmitti niſi eo volente? Ninc coartamur diligentꝰ inue⸗ ſtigare quomodo rationalem naturã pꝛe cipue illam que poluntate iniuſta a diuina polütate diſcoꝛdat iuſta dei moderatio gaua bernat. HMinc conſideramus quattuoꝛ ge⸗ nerales modos gubernatõnis diuine ĩ ſpi. quibus diſponuntur et oꝛdinantur in om mnbus que agunt vt et ißa mala que agunte quue contra voluntatẽ dei ſuntꝙ ſunt.quio non aſp:obantura deo ꝙmala ſunt. extra eius diſpoſitionem non effluant in quibul hoc bonuʒ eſt et placet quod oꝛdinata ſint —— Mooderatur ergo deus et regit ᷣm ſuã vo luntatem eos quipꝛaua ac imuſta polun⸗ tate ↄtra ſuã nituntur poluntatãvt condu⸗ cantur et diſponantur ſᷣm ip̃am qui ſiꝛgũt contra ip̃aʒad ꝑſinendum qð illi fieri pla⸗ cet.voluntate queilli diſplicet. ¶ OQ,s quattuoꝛ modis deus coher cet voluntateʒ et poteſtatem malo⸗ rum angeloꝛuam. ”MB NMVc ogutem mode⸗/ b ramen quattuoꝛ vt diximus mo: dis ꝑficitur.auttermino naturali collate poteſtatis. aut miraculo tempoꝛa: liter illate impoſſibilitatiſ.aut obſtaculo ex trinſecus ad hibite difficultatis. aut iudicio intninſec? opontis diſpoſitõis. Lerminꝰna turaliter collate ptãtis eſt qntuz naturslii o 1uh gh ſoen denl ſpp ſenp onmn done pele uo⸗ hape. ſſe nbeee deS Galc iis⸗ ln mon ſdeſt htbo Ema polſe oceditur. Miraculũ tẽaliter illate? poſſibilitatiſ eſt qñ idipᷣm natale poſſe ſubi ta ⁊ occulta vᷣtute diuine pᷣſentie ſñ exterio rupedimẽtocoõpᷣmit. Obſtaculũ extrinſecꝰ adbibite difficultatis eſt qñ nutu diuino ꝑ alias poteſtates extrinſecus obuiantes ali arum volütates ne ad effectum venire pol ſintimpediunt. ꝗudiciũ intrinſecꝰ opantis diſpoſitõis ẽ qn ipa vis diumna q ab intus omni creature p̃ſidetillas etiam volũtates qↄtra poluntatẽ ſuã oꝛteſũt ad ꝑficiendazʒ ſuã volũtatẽ intoꝛquet.Hijs aũt quattuoꝛ modis pꝛauas voluntates angeloꝛũ et bo minum deus ad imperium ſue volütatis diſponit vtin eo ei in ꝗᷣ diſplicetid adeſt gꝛ malu eſt placeat qꝛ eſt q⸗ oꝛdinatũ eſt. — ¶ De occulta diſpoſitõe ði qua ma las voluntates etiam ad ſuam vo luntatẽ intoꝛquet et diſponit ſcõm uam voluntatem. Cap. XXXII. Eillo aũt mooo iuine moderatõis qᷓ malas enã volũtates pᷣſidẽs occulta ⁊ inuiſi bili operatõe adſuũ arbitriũ temꝑat ⁊ incli nat. B ſentiendũ ẽ vt credat ðs malis volũ/ tatibꝰnõ dare coꝛruptõeʒ ſed oꝛdinẽ. Om⸗ nis eni voluntas pus eſtqʒ velle.et velle q⸗/ dem ſemꝑ adaliqdeſt. quis omnis qᷣ vult ſemper aliquid vult. voluntas autem non ſempad aliquid eſt donec velle eſt. quia nõ V contra iuſticiam. Noluntati ergo malevi aum eſt ripa quo mala eſt. Orvoauter. deo eſt quo per velle ſiue ad ̊ ſiue ad illud eſt. In voluͦtate ergo immiciũ eſt ⁊ iᷣm malũ eſt. et ex ipo volutas mala eſt.in velle auteʒz et inicium eſt inquantum pelle ex volũtate mala eſt. et oꝛdo eſtinquantuʒad ̊ vel ad Bex diſponente eſt. Et cum ipᷣm velle ad H aliquid eſt maluʒ eſt quodad boc eſt. quia⸗ mala voluntate eſt. quod autem potiuſ ad boc qᷓ; adilludeſt bonum eſt quia oꝛdo eſt et ex bene diſponente eſt. Doteſt ergo vo⸗ luntas mala in ſe coꝛrumpiet reſoluiꝑ p⸗ pꝛium vicium quod ei aliunde non datur ſed non poteſt per velle extra ſe pꝛecipita 4 ri niſi qua ei via aperitunet quia pcipiti qᷓ vult ad ruinam viam aperit quodãmopo ip̃am inclinat non tamen impellendo ſed permittendo a non tenendo nec auctoꝛ illi eſtruendiſed incedendioꝛdinatoꝛ Domi⸗ nus inquit dauid pᷣcepit illi vt maledicat. et ego ait vocaui ſeruuʒ meum nabucbo⸗ donoſoꝛ vt diſperderet terram. et in die illa ſibillabit dominus muſceq̃ eſt in extremo fluminis egipti.⁊ api que eſt in terra aſſur et venient et requieſcent omnes in toꝛrent bus vallium et cauernis petrarum In qui bus omnibus manikeſte oſtenditur deus ad iudicia ſua iuſta cõplenda malas volũ tates bominum ſiue demonum quibꝰ ipſe vult modis et occaſionibus ſiue intus ſiue foꝛis et excitare ad volenduʒ et dirigere ad omnis qui voluntatem babet ad aliqᷣd bʒ · perficiendum.et oꝛdinare ad ſubſiſtenduz. donecipᷣa voluntatevelle incipit et aliquid in quibus ꝙ ſint maledei non eſt ſed ꝙſint pelle. Sicut nõ ois qͥ viſionem babet adan oꝛdinate.Hec autem interna diſpoſitio in/ quid babet ſtatim donec ipᷣa viſiõe videre niſibiliter pꝛelidẽtis tam occulta eſt vt etiã incipit et aliquid videre viſionẽ em babere aliqs et in tenebꝛis poteſt quãdono vwet. pidere aũt nõ poteſt nilſi in luce qñ aliqd vi det. Sic et voluntatẽ bꝛẽ aliqs pᷣt ⁊ nondũ ad aliqᷣd.velle aũt non poteſt niſi ad aliqd. Omis ergo voluntas alicuius eſt. ſed non ſempꝑ ad aliqd eſt donec velle incpiat. velle aũt omẽ et alicꝰeſt qꝛin aliquo eſt.⁊ ad ali⸗ qᷣd eſt qꝛ de aliqᷓ eſt. Omnis aũt voluntas aut bona eſt ſimbil ex natura eſt ł ſᷣm iuſti⸗ ciam. aut mala eſt ſi pꝛeternaturam eſt vt ipſas voluntates malas in quibus fit late⸗ atque putant ſuo ſe ſolum arbitrio dirigi. quia ſeſentiunt pꝛeter coactõnem pꝛopꝛio aſpetitu moueri. Quia eni non impellun⸗ tur nequaqʒintelligunt ꝙ diriguntur. ⁊ne⸗ ſciunt ſe babere coꝛam pꝛecedentem vt oꝛ⸗ dinentur quia non ſentiunt retroꝛſum im⸗ pellentem vt pꝛecipitentur. Dealijs mo/ dis diuine gubernatõnis non multa bic di ſputare voluimus quia ꝑ ſe magis paté t nectantã queſtionẽ adducunt. Be oꝛdinibe angeloꝝ quot ĩ pꝛin⸗ Apio a deo conditi ſunt. ((Capitulum. XXXIII. oꝛoinib? ange⸗ oꝝbec auctoꝛitas pmulgauit.ix. in pᷣncipio a deo conditos oꝛdineſ angelon. oeſt. angelos. arcbangelos. pꝛin⸗ cipatus et poteſtates.virtutes⁊ dñationes tbꝛonos.cherubin ⁊ ſerapbin.vt addito bo mine denariꝰconſummaret ꝑfectõnis cele ſtis. Mon eni vt quidã putant ↄditio hboĩs ita ad reſtauratõem angeloꝝ puiſa eſt q̃ſi bomo factꝰnon fuiſſet niſi angelꝰcecidiſſet ſʒidcircoadreſtaurandũ ⁊ſuſplẽdũ lapſo⸗ rum numerũ angeloꝝbomo factꝰ dꝛ.qꝛ cũ bõ poſtmodũ creatꝰilluc vnde iſti cecide⸗ rant ductꝰeſt ulliꝰſocietatis numerꝰq̃ in ca dentibꝰ diminutꝰ fuerat ꝑ boĩem reparaĩ. Mouẽ ergo oꝛdies ãgeloꝝab inicio cõdin ſũt et ex illis qͥ ceciderũt qꝛ in vna ſimul oẽs malicia oↄſenſerũt:iquaſi vnũ ex ſe ꝑuerſe ſo cietatis oꝛdinẽ effecerunt.Habet auteʒ tra⸗ ditio ex ſinguliſ aliq̃s oꝛdinibꝰcecidiſſe.vñ et paulus aplus cũ de malignoꝝſpirituuʒ tyrannide mentionem faceret pᷣncipatus ⁊ poteſtates tenebꝛarum nominauit vt pi: delicet oſtenderet quia idem nunc quiſqʒ in malo miniſterium ex puerſitate exercet quod ad bonum pficienduz ex conditione accepit. Nuſq̃ʒ tamẽ ĩ ſcpᷣtura neq̃m ſpũs ſerapbiĩ aſpellatoſ inuenio qꝛ licet cetera do na poſt ruinam adbuc in malo poſſideant caritatem tñ in dilectione dei nequaqᷓ; ba- bere poterunt. Si plures remanſerunt qʒ ceci⸗ derunt. (Capitulum.XXXIIII. Enumero autem lapſoꝝ nulla certa auctoꝛitas iue⸗ mtur. oino tñ ꝓbabile videĩ plureſ remanſſiſſe qʒ cecidiſſe. NPꝛopbeta enĩ cum demonſtraret currus igneos cõſolans ait Mlures ſunt qui nobiſcũ ſuntqᷓʒ qui cũ ill bincconicimus plures eẽ electos angelos ʒ repꝛoboſ. Sunt q dicũttot electosex bo minibus obdnumeruʒ angeloꝝ aſcenſuros quot ibicõſtat remanſiſſe elecios angelos pꝛopter ſcpᷣturam que ait. Statuit termi⸗ nos ſploꝝ iuxta numerũ angeloꝝdei. Qð ſi verum eſt cũ multo plures in bominibuſ ſint repꝛobi qʒ elecii plures inueniũt boĩes repꝛobi qᷓ; electi angeli. Si aũt boĩes repꝛo bi plures ſint qʒ electi angeli cũ electiange li plures ſint q; repꝛobi plures erunt boies repꝛobi qᷓ; repꝛobi angeli. Qũoergo veruʒ eſt að ðꝛ vnũquẽqʒ bominũ duos angeloi babere deputatos ſibi vnũ malum adim⸗ pugnatõem.et vnũ bonũ ad deſenſionem. cum numerus bominũ tranſcendat nume rum angeloꝝ. Si eni in boibꝰ plures mali ſint qʒ boni ⁊ in angelis plures boniqᷓ; ma li cum poſiuʒz ſit tot electos futuros boĩes quot ſunt angeli bomi.conſtat ſñ plla dubi tatione plures eẽ bomies bonos qʒangeli mali.multoqʒ plures boĩes malos qᷓʒãge⸗ los malos quia plures ſunt bomines mali q́; boni cum plures ſint bomines bom q̃; an geli ſint mali, Miſi ſoꝛte dicatur idcirco quia ſimul non ſubſiſtit genus bumanuʒ ſed ꝑ tempoꝝ ſucceſſionẽ alij poſt alios ſe⸗ quunt᷑ poſſe eos qui in bomibꝰſimul ſubſi ſtunt angeli cõparari numerolicet vniuer ſitate pcedant Quod tñ quia certum eẽ nõ poteſt melius inter occulta deputatur.vbi ignoꝛantia nõ culpatur pᷣſumptio arguit. ¶De diſcreta cognominatione an geloꝛum. ¶ Capitulum. XXXV. Ecognominatio ne ſpirituu. bic p̃ᷣcipue cõmemo randũ putamus.qꝛ noia illis non ppterſe ſedppternos data ſunt. Qui enim ſibi non ſunt ↄtemplatione nobis innote: ſcunt cognoiatione. Illa ergo dona gratia- rum in ſingulis denotant᷑ ex noie.non que ſingulariter ſed que excellenter data ſunt ĩ participatõe. In illa enim celeſti patria vbi plenitudo boni eſt licet quedam data ſint excellenter mibil poſſidet᷑ ſingulariter. Om nia enizin omnibꝰ? ſunt. non quidem equa: liter.qꝛ alij alijs quedaʒ ſublimiꝰ poſſident Gchm ſpiun pn r tudi clan⸗ Gict derd ad⸗ preg dlen ſedtt ſtio/ ſenp quida neoht angeln odine⸗ nllae ſiose Alno (omun ſed communiter. qꝛ omnes omia babent. Iteʒ ſciendũ qꝛ omia dona gtiaꝝ ſuꝑioꝛes oꝛdines ſublimiꝰ et pfectiꝰ ꝑceperunt ⁊ tñ expᷣcipuis tantũmodo nomia ſoꝛtiẽdo ce tera ſeqᷓntibꝰ poſt ſe oꝛdinibꝰad cognomi⸗ nationẽ relinquũt. At verbi grã: ſerapbin qui oꝛdo excellentiſſimꝰ ommũ eſtimatur. tam dilectionẽ q̃; cognoĩationẽ diuitatis et cetera nᷣtutũ dona ceteris omnibꝰ ſubli mius percipit.et tamẽ ab excellẽtioꝛi dono ideſt. charitate vocabulũ trabenſ cetera ſe quentibꝰ poſt ſe oꝛdinibus ad denomina tionem reliquit. Mꝛimus poſt bunc oꝛdo a pꝛoximo donoidẽ.cognitõne veritatis cherubin aſpellatuſ eſt qd plenuudo ſcien entie interpꝛetaĩ. ſicut ſeraphin ardens vel ſuccendena dicit ppterignẽ dilectiõis.AðD bunc modũ enam de ſeqntibꝰ? intelligẽ du .* — eſtoꝛdinib?ꝰ (Ca. XXXVI. Weritur et hoc =◻ adexterioꝛa nuncãda mittan tur. Quidã putant alios elſe in illa multi tudine qͥ foꝛas ex officio ad exterioꝛa nun cianda exeunt.alios qui intꝰſemꝑ alſiſtũt Sicut ſcriptũ eſt.Nilia miliũ miſtrabãt eiet decies milies centena milia alliſtebãt ei. Apłus autẽ excellentiã filij cõmendans pꝛe angelis omẽs adminiſtratoꝛios ſpũs elſe.in miniſteriũ miſios ppter eos qui be reditatem capiũtſalutis ↄfirmat.Hincqᷓ ſtio naſcitur quõ omẽs mittũtur.ſiq dam ſemper aſſiſtũt.etſi omẽs nuncij ſunt quõ quidam ſemꝑ aſſiſtere dicunt? Si eni om nes nuncij ſunt oẽs angeli ſunt.⁊ ſi omẽs angeliſunt quomõ vnꝰ tantũ inter noueʒ oꝛdines boc nomie cenſet? Quidaʒ putãt in illa celeſti curia omnes quidẽ mitti.ſed alios ex oficio qui ppꝛie angeli ſiue archã geli nominãtur.alios ex tẽꝑe ⁊ cauſa extra comunẽ diſpenſationẽ oboꝛta.quiet ipᷣi q qʒ cum angeloꝝmimiſteriũ ex tem poꝛe ſu ſcipiunt nomẽ in miniſterio aſſumũt.Siẽ ſcriptuʒ eſt.qui ſacit angelos ſuos ſpiruꝰ. omẽs ſpus celeſtes mittan vtrum omẽs illi celeſtes ſpũs ſexta quia videlicet qui ſemꝑ natura ſpũs ſunt pꝛo tempꝑe et officio aliqñ angeliid ẽ. nun cij fiunt. Alij dicunt tres oꝛdines lupmos 1d eſt. cherubin. ſeraphin 2 tbꝛonoſadð ſola dina ⁊ interna ↄuerſioneʒ hꝛẽ lemꝑqʒ crea toriaſſiſtere. Inferioꝛes autẽ tres ad exte⸗ rio:a agenda ⁊ nunciãda mitti. Cres autẽ medios nõ ſolum dignitate vel loco ſʒ of ficio etiã inter viroſqʒ conſiſtere qui pꝛece ptum diuinũ a ſuꝑioꝛibus accipiunt ⁊ de ferunt ad inferioꝛes. ac per boc cum ſupꝛe mi medijs. medij imis. atqz bij nobis pᷣce ptum diuinu nunciãt omẽs merito ange li nominantur. ¶ Be miniſterijs angelicis. (Ca. (AXXVII. Iniſteria ange⸗ oꝝ ⁊ officia quidã ita interpᷣtan tur vttotũ mundũ id eſt nõ ſolũ vitam bumanãũ ſʒ omĩa q̃ ad vitã bũanaʒ ptinent ſcᷣm dei diſpenſationẽ ab angelis adminiſtrari putãt ſub deo ⁊ ſcdᷣm deum Nalos aũt ex officio ptãtem nõ babere ſed aliqñ ex permiſſione ptãtem accpe. ¶ Sexta pars de creatõne homĩs etde ſtatu eius ante peccatũ. ¶ Quare deus hominẽ ex coꝛpoꝛe et anima fecit. Capitulum I. Bein pꝛma yparte buiꝰ operis de con dinone bomĩs pſeqnda oiſtinximus oꝛdine nũc aulſuſcipimus explananda. Quattuoꝛ enĩ erant in pꝛincipio ꝓpoſita. ꝛimũ q̃re creatus ſit homo. Secũdum qualis creatus ſit et qualr inſtituiꝰ bomo Terciũ qualiter lapſus ſit. Quartuʒ q̃liter reparatus ſit. Hoꝛum qᷣdem qᷓdpᷣmuʒ po ſuum eſt.id eſt. cauſa creationis bũane ſu perius iam m poſſibilitatẽ noſtrã tracta uimus.et idcirco nüc ſupꝑeſt pt ad ſecundã partem in q ꝓpoſitum eſt qual creatus ſit 6 bomo ?⁊ qualiter diſpoſitus diſcutienbam tranſeamus Deus omnmpotẽs cuius bea titudo nec augeri poteſt omino quoniaʒ perfecta eſt. nec minuiquomam eterna eſt ſola charitate nulla ſui neceſſitate rattona lem ſpiritu creauit vt eum illi?ꝰbom quod ipſe erat ⁊ quo ipᷣe beatus erat particpem faceret. verum quia boc ad felicitatis illiꝰ augmentũ pertinuit vt gratiã conditoꝛis ſu per quem glonficandꝰ erats gnoſceret voluit ipᷣe conditoꝛ pꝛius ei in ſua conditi one oſtendere quod poſtmodũ in ipſo fa- cturus erat ex dignatone.Creaturaʒ ergo rationalẽ quaʒ fecerat iuſſit partim in ſua puritate perſiſtere. partim eam coꝛpoꝛeis indumẽtis et terrenis manſionibus copu lans luteam materiaʒ fecit ad pite ſenſum vegetare. Moc ſiquideʒ pꝛo exemplo futu re ſocietatis queinteripᷣm ⁊ ſpũm rationa lem in gloꝛificatione eiuſdem perficienda fuerant pꝛopoſito vt videlicʒ oſtenðᷣretur. quia quod tunc erat in conditione coꝛpꝰ ſpiritui. boc ſcᷣm aliquid poſtmodum fſu turus erat ex dignatõne aſſumptus ſpiri tus ſibi. Cõpꝛobauit ergo deꝰ potẽtiam ſu am et grãm oſtendit pᷣmum fingendo bo minem quem poſtea exbibiturus erat bo minem gloꝛificandoyt ſeret bomo quia ſi potuit deus tam biſparem naturã coꝛpis etanimead vnaʒz confederatõem atqʒ ami ciciam coniungere nequaqm etimpoſſibi le futurum rationalis creature bumilita⸗ tem licet longe inſeriorez adſue gloꝛie par ticipationẽ ſublimare. Rurſum ſi tantum gaudiuʒ ẽet tanta iocũditas vita iſta moꝛ talis que conſtat ex pꝛeſentia ſpiritꝰ in coꝛ⸗ poꝛe coꝛruptibili. quãta iocunditas foꝛet et quantum gaudiũ vita illa immoꝛtalis ex pꝛelentia deitatis in ſpiritu rationali⸗ Quia ergo in ꝑte pꝛo exemplo vniuerſita tis bũiliatus eſt rationalis ſpiritꝰ vſqʒ ad conſoꝛtiuʒ terreni coꝛpoꝛis.ne foꝛte boc ip ſum ad depꝛeſſionẽ eius pertinere videret ⸗ adiunxit pꝛouidentia der vt poſtmodum cum eodem coꝛpe gloꝛificato ad conſoꝛtiũ . illoꝛum qun in ſua puritate ꝑſtiterant ſub kmaretur. vt quod minus ex diſpenſatõne flſexta creatoꝛis ſui acceperat conditus. poſtmo⸗ dum per gratiam eius accipet gloꝛifican dus.Sic ergo conditoꝛ deꝰ rationales ſpi ritus quos fecerat varia ſoꝛte pꝛo arbitrio omnipotenuis ſuevolũtatis diſpoſuitillis quos in ſua puritate reliqrat ſurſũ in celo manſionẽ conſtituẽs illos pero quos coꝛ poꝛibus terrenis ſociauerat deoꝛſuʒ inter rena babitatione diſponens.ptriſq; reglaʒ peoponens obedientie. quatinus etilli ab eo vbi erant nõ caberent. etiſti ab eo vbi erant ad id ybi non erãtaſcenderent. pt cũ iſti perneniſſentet illi non diſceſſiſſent ſupꝑ id quod facti erant ad id ad qd facti erant pernngerent. vt cum eo eſſent a quo facti erant. Fecit itaq; deus bominemer duple ciſubſtantia.coꝛpus ſedᷣm materiã de ter ra ſumens.aĩiam vero ſiñ materia de nichi lofingens. 3 Wnaltter homoad ymaginem Et limilituoinẽ dei factus ſi. Capitulum II. homo ad ymaginem et ſimilitu dinem bei.quia in aima que po tioꝛ pars bominis erat vel potus ipſe bo mo erat fuit ymago a ſimilitudo del. ꝗma goſcᷣm ratõnem.ſimilitudo ſcdᷣm dilectõ nem. ymago ſcm cognitionem veritans ſimilitudo ſcdᷣm amoꝛẽ virtutis. Ael yma go ſcᷣm ſclentiã.ſimilitudo ſcᷣm ſubſtan tiam. Imago qᷓniã omia ĩ ia ſim ſapiam. ſilitudoqꝛ vna ⁊ ſimplexipſa ſᷣm eẽntiam Imago qꝛ rõnab.ſilitudo qꝛ ſpũalis. ꝗma go enim pertinet ad figurã ſimilitudo ad naturam. Mec autem in anima ſola facta ſunt quia coꝛꝑea natura ſimilitudinẽ diui nitatis capere nõ potuit que ab eius excel lentia et ſimilitudine in boc ſpᷣ̃o longe fuit quod coꝛpoꝛea futt. Z ¶ Decreatione et oꝛigine anime. Lapitulum. (III. Weruntur autezs qᷓmplurima de oꝛigine anime: gquando creata fuit 2 vnde crea Actus eſt autem n le celo 3( hter z ab dw Nci nlp –w; — . £ P– E S ns Nan Itan o ſacn ſidon ercel Eſun une. . te nime. deckes E ð — ẽ ta ſit et qualis creata ſit. Nos vero in bnti abbꝛeuiatione tam multiplices opinões Pꝛoſequi ſuperuacuũ ⁊ infructuoſum eſti mamus.et hoc ſoluʒ nobis ſufficere puta mus.ſi ea tantũ que ſennenda ⁊ aſſerenda ſũt ꝓponimꝰ.In bijs ergo fides catbolica E potius elegit ⁊ veritati magis cõſenta neum iudicauit vt credamus animaʒ pꝛi mi bominiſ quando facta eſt nõ de pᷣiacen ti aliqua materia factã ſed de michilo crea tam neqʒ factaʒa pꝛincipio quando ange lifacti ſunt ſed poſtea cũ coꝛpuſipſum cui infundenda fuerat ſoꝛmatũ eſt ab ipſo cre atoꝛe limul et factam et coꝛpoꝛ ſociatam. Vtrum vero in coꝛꝑe velextra coꝛpus cre ata ſit quanto difficilius eſt ſcire tanto mi nus eſtpericuloſum ignoꝛare.Heqʒ vero in boc ingemũ bominiſ apꝛobandum eſti matus ſi bijs que difficilia ſunt ꝑtinaciter inſiſtit.ſed potius ſi ea que ſcienda ſũt pꝛu dent diſcernit. Equalis eni ſtulticie eſt pꝛe ſumere in bijs quenon poſſunt ſciri ⁊ de⸗ ſicere in bijs que nõ debent ignoꝛari NM:ꝛo pterea quantum ſanefidei ſatis eſt quera mus agnoſcere et ea q̃ curioſitas ſola ſcru tari ſuadet deſiſtamꝰ inueſtigare. Creauit deus animam pꝛimi bominis de nicbilo et inſpirauit eam coꝛpoꝛi de terra per ma teriam ſumpto ⁊ foꝛmato dans ei ſenſum et diſcretionẽ boni etmali vt coꝛpus ipſuʒ ſibi ſociatum per ſenſuʒ viuilłicaret.per ra tionẽ regeret et in iplo homine ſenſus eſſz rationi ſubiectus.ratio creatoꝛi.vt ſcdum rationem coꝛpus moueretur per ſenſum. ratio autem libero arbitrio moueretur ꝑ Ddeum. Be libero arbitrio. Capitulum II. Dꝛro tres ſunt motus in bomine. motus men tns.motus coꝛpoꝛis.motꝰ ſen ſualitatis. Dotus mentis in voluntate ẽ motus coꝛꝑis in ope.motus ſenſualitatis medius in ðᷣlectatõe. In motu mẽtis ſolo hberum arbitriuʒ eſt. ꝗn motu coꝛpoꝛis: ſexta ſenſualitatisilla ſunt que ſequũtur liberũ arbitrium. Sic enim pꝛima fuit diſpoſuõ nature. NHNam motus mentis voluntariꝰ eſt aſpetitusin voluntario liberum. in op petitu arbitrium. Mensigitur per ſe mo uetur. eſt pꝛimꝰpoluntatis motus..o tuʒ volutatis ſequit motꝰ coꝛpis. ens itaqʒ ſicut diri per ſe moueni babet. ſed hm ſe moueri non debet.ymo ſcdᷣm voluntatẽ creatoꝛis ſui.que foꝛma illi eſt ⁊ exemplar et pꝛopoſita regula quã ſequat. Et pꝛopte rea ſi im deu mouet boc ẽ uſticia.ſi pter deum mouet᷑ vel contra deum boc eſt imiu ſticia. Ergo motus mentis iuſticia ſemꝑ eſt vłimuſticia.motus autẽ coꝛpoꝛis ſem per eſt obedientia. Q, enim mens mouet libertate mouetur.quia poluntarie moue tur et per ſe mouei. et eius eſt quod mouet vel ad meritum ſibene. velad culpã ſi ma le. , autem coꝛpus mouetur neceſſitate mouetur.quia ab alio mouetur boc eſt a mente.nec ſuum eſt ꝙ mouetur ſedillius a quo mouetur. ſiue ad meritum ſi bene. ſi⸗ uead culpam ſimale. Ita motus mentis dominatur motui coꝛpis lege nature ſub iecto. et quãdo abutitur illo vicium eſt un perantis debitum obedientis. Nec culpa tur qui ducitur quia neceſſitate ducit.ſed culpatur qui ducit quia in ſubiecto liberta te abutitur. NPorro voluntas ſi iuſticiam tenuiſſet baberet non ſolum motũ coꝛpis obedientem ſed motum ſenſualitatis con ſentientem. NHnnc vero quoniaʒ rectitudi nem ſuam ipſa non tenuit. babet qdem ad buc ex indulgentia creatoꝛs motũ corꝑis obedientem. Ex pindicta autem motũu ſen ſualitatis contradicentẽ.cuiꝰ violentam oliquando infirmata ſequitur.aliqᷓndo au tem roboꝛata cobercet ⁊ modᷣratur Si au tem motus ſenſualitatis dominatur mo tui mentis dominatur et motui coꝛpoꝛis qui ſubiectꝰeſt illi.⁊tunc peccatũ regnare incipit in noſtro moꝛtali coꝛpoꝛe.ſiautem non dominatur vtitur mens ſeruicio coꝛ poꝛis ſui ⁊ exbibet membꝛa ſua arma iuſti cie.et ſunt ſimul motus mentis et motus e 2 Wars coꝛpoꝛis. ſeoꝛſum motus ſenſualitatis et perhcituriuuſticia.⁊ imquitas cobibetur. De dupliciſenſu anime. Ama gute ratio Wnalis idciro dupliciſenſu inſtructa eſt vtet niſibilia foꝛis per carnem caperet inuibiſilia intus per rõeʒ.qtinꝰ piſibilia/ et iuiſiblia ad laudẽ creatoꝛiſillã excitarẽt Meqʒ enim in omnibus operibus ſuis de us a rationali creatura laudaretur ſi non omnia opera dei a rõnali creaturs cogno ſcerentur. At ergo perfecta eſſet laus dei monſtrata ſunt rationali creature oꝑa di vt eum intus et foꝛis miraretur et per am mirationẽ pꝛoſficeret ad dilectionemfacta eſt creatura vna cuiꝰſenſustotus intꝰerat et ereatura alia facta eſt cuius ſenſus to tus foꝛis erat. Senſus angeloꝝtotus intꝰ erat.et ſenſus bꝛutonanimaliuʒ foꝛis erat. angeli quoꝛum ſenſusintus erat contem plabantur que intus erant ⁊ per eaque ſo ris erant. Bꝛuta aimalia quoꝛum ſenſus foꝛis erat contingebant viſibilia que foꝛis erant ſed nõ per ea ſimiliter inuiſibilia que intus erant.quoniã qui inuiſibilia pident in ipᷣis viſibilia videntquoniã piſibilia in inuiſibilibus cognoſcutur. ſed non equeqͥ viſibilia vident inuiſibilia in eis vident. qꝛ ſenſus quo inuiſibilia percipiũturin ſum mis infima compꝛebẽdit. ſed ſenſus qᷓ con tinguntur pilibilia in inſimis ſumma non capit/ Sic itaqʒ; vna creatura erat vnꝰ ſen lus totus intus erat. et alia creatura erat cuius ſenſus totus foꝛis erat.⁊ poſitus eſt in medio bomo. pt intus ⁊ foꝛis ſenſuʒ ba beret. Intus ad muiſibilia. foꝛis ad e lia. Intus per ſenſum rationis.foꝛis ꝑſe ſum carnis. pt ingrederetur et contempla retur. et egrederetur 2 contemplaret. Intꝰ ſapientiã. ſoꝛis opera ſapientie. vtrunq contemplaretur ? ptroqʒ reficeret. videret Sauderet. amaret ⁊ laudaret. Sapientia paſcua intus erat. opera ſapientie paſcua foni erat. etadmiſſus eſt ſenſus bominia nadyptrunqʒuet e in vtroqʒ refectionem inueniret. gret per cognitionẽ. reſiceretu- per dilectonem. Sapientia liber erat ſcrip tus intus opus ſapientie liber erat ſcriptꝰ foꝛis. Noluit autez poſtea adbuc aliter fo ris ſcribi ſapientia vt maniteſtius videre tur ? perfeciꝰ ↄgnoſceret. vt oculus bomi ms illuminaret ad ſcripturã ſcdᷣaʒ quã ca ligauerat ad pꝛim. Fecit ergo opus ſcdᷣm poſt puimũ etillud emdentius erat. quoni am non ſolu demonſtrauit ſed etnã illumi nauit. aſſumpſit carnẽ non amittens diut mtatem et pꝛopoſitꝰ eſt liber ſcriptus intꝰ et foꝛis. foꝛs in bumãttate. intus in dini tate vt foꝛis legeretur per imitation em. intus per contemplationem.foꝛis ad ſam tatem. intus ad fel icitateʒ. foꝛis ad meritũ intus ad gaudiuʒ. Intus in pancipio erat verbu m. foꝛis verbũ caroſa ctü eſt et babi tauit in nobis. Liber ergo vnus erat ſemel intus ſcriptus et bis foꝛis. ſoꝛs pꝛimũ per viſibilum conditionẽ ſecundo ſoꝛis ꝑ car ms aſſumptionẽ. pꝛimũ ad iocunditateʒ. ſecundo ad ſanitatem. pꝛimo ad naturam ſecũdo contra culpam. pꝛimo vtnotura fo ueretur. cðᷣo vt vicium ſanaretur et natu ra beatificaretur. Mä Be duobus bonis hominis. Hia uero homo x duplici nata ↄpactꝰ fuerat vt ſuus conditoꝛa pꝛincipio pᷣparabat. vnuʒ pvilibile alterum inuiſibile. vnum coꝛpo rale. alterum ſpirituale. vnum tranſitoꝛiũ alterum eternum. ptrunqʒ; plenum 2 vtruů qʒin ſuo genere perfectum. vnũ carni. alte rum ſpiritui.pt in vno ſenſus carnis ad o cunditatem foueret᷑ in altero ſenſus men tis adfelicitatem repleretur. carni viſibilia ſpiritui ĩuiſibilia. carmi ad ſolatiũ.ſpiritui ad gaudium. ex bis bonis vnũ dedit aliud pꝛomiſit.vnũ vt gratis poſſideretur.alten vt per meritum quereret. Quod piſibile otꝰ beatificaretur. duo illibona inis ohen hng l o⸗ terſo ldere naͤea cm voni ſom dn non N onen. Pir meni oan Abe ſanel jpen cer tes erat bonum gratis dedit. quod autez inui ſibile erat merito querenduʒ pꝛopoſuit. vt ex dono gratuito pꝛobaretur et excellentia pꝛomiſſionis et fides pꝛomittentis. Si enĩ tale ettantũ eſt quod gratis dedit quale ⸗ quantum eſſe putanduʒ eſt illud pꝛo quo ſeruitiũ querit? Rurſum ſi tanta bonitas illi inerat vt nicbil meritis tam młta daret quomõ malicia illi ineſſe potueritvt ſerui entes nõ remuneret? Ad boc ſpectabat ꝙ viſibilia omma gratis data ſunt bomimn. et continuo creatus dominus rerum con ſtitutus eſt. Roſtea vero obedientia iniũ cta eſt uli et pꝛeceptum datum vt pꝛimu mereretur deinde remuneraret.Hõ remu neraretur in bijs que iam data fuerant in dono ſed in bijs que pꝛopoſita fuerant in pꝛemio. Heqʒ vero idcirco ſeruitium ab bomine queſituʒ eſt ꝙ ommpotens condi toꝛbominis a le facn ſerintõ indigeret. ſed ptipſe bomo vera bona merito acquiſita gloꝛioſius poſſideret. Et quia plus erat ſü⸗ me bonitati ⁊ meritũ dare et pꝛemiũ qᷓm ſine merito ſoluʒ pꝛemium. Pꝛo tempo ralibus autem et tranſitoꝛiſs bomo ſerii re non debuitne dignitas bumane condi tionis ad vilitatẽ deduceretur ſi pꝛo bijs que ſubiecta illi fuerant ſeruire cogeretur. pꝛopter boc inuiſibilia quaſi vera bene ſer uienti poſt meritũ pꝛomittunt᷑. ꝗſta auteʒ⸗ quaſi modica ⁊ tranſitoꝛia gratis interme rendũ adijciũtur. ꝗſta interim ad ſolatuʒ illa poſtea ad gaudium. iſta ad ſuſtentatõ nem.illa ad gloꝛiſicationẽ. Sine illis non poteſt bomo beatiſicari in patria.ſiñ iſtis non poteſt ſuſtentari in via. Oꝛopter q8ᷣ et talis factus eſt bomo vtinterim nũc ad tempus iſtis indigeret quatinus per iſta indigentiã ſuaʒ in illis agnoſceret et pt in telligeret quia quodipſe erat bonum ſibi ſufticiens non erat niſi ⁊a illud quoq; mere retur babere bonũ a quo erat. boc autem bonum ili ſuit ꝙ ipſe ſibi ſufficiens non fu it. ANagna quiſpe dignitas bumane con ditiomstalis facta eſt vt nulluʒ ei bonũ lexta pꝛeter ſummũ ſufſiceret. Et rurſuz magna libertas ꝙ interim arburo ſuo dimilla eſt vt adipſum bonũ ſummũ cogi non poſſit quatinus ſola voluntate ad illud iret qd ſola dilecnone poſſidere deberet. pt ergo in terioꝛis vite bonum querere addilceret. ex terioꝛ pita eius talis facta eſt ptad tempꝰ per ſe ſtare non ſufſiciens alio pꝛeter ſe ⁊ ex tra ſe bono ſuſtentãte indigeret. 4 De duobus pꝛeceptis nature et cipune. Hnum Homini a deo vel datum vl pꝛomiſſuʒ nibil pꝛofuiſſet niſi ⁊ ad illud quod da tum fuerat aſponeret᷑ cuſtodia ne amute retur. et adillud qᷓd pꝛomiſſum fuerat ape riretur wa vt quereret ⁊ inueniretur. NMꝛo pterea ad bonum datum polita eſt cuſto dia pꝛeceptum nature.et ed bonum pꝛo miſſum aperta eſt pia pꝛeceptũ diſcipline. Duoiſta pᷣcepta data ſũt bomi. pꝛeceptü nature ꝛ pꝛeceptum diſcipline. ſꝛeceptuʒ nature fuit quod intus aſpiratum eſt per naturam. NMꝛeceptum vero diſcipline eſt quod ſoꝛis aſppoſitum eſt ad diſciplinam. intus per ſenſum. foꝛis per Verbuz. In bis duobus mandatis totum cõtinetur quid quid bomm vel faciendu vel couendum piꝛecipitur. In pꝛecepto etiam nature tria ſunt.ſcilicʒ pꝛeceptio. pꝛobibitio. conceſſio. Nꝛeceptum autẽ nature nos nibil intelli gimus aliud q́; ipſam diſcretionem natu ralem que intrinſecus aſpirata eſt pt per eam bomo erudiretur debijs que ſibi pel aſpetenda vel fugienda fuerant. Quaſi enĩ quoðdam pᷣceptum dare erat diſcretioneʒ et intelligentiã agendi coꝛdi bominis aſpi rare. Nuidergo cognitno faciendoꝛum ſu it niſi quedã adcoꝛbomis facta pꝛeceptõ?⸗ Et qd rurſus cognitio vitandoꝛum fuit ni ſi quedam pꝛobibitio? Quid vero cogni tio eoꝛum que media fuerut eſtimanda ẽ? mſi quedã conceſſio vt illic bõ ſuo arbitrio e ; — t1¹9 d Vratio et pꝛouidẽtia per quã bãc relinqueretur vbi qauãcuna; partẽ elegiſſz non lederetur? Deo igitur pꝛecipere erat docere bominẽ que ſibi foꝛent necelſaria. pꝛobibere autem domonſtrare noxia. con cedere vero inſinuare ad ptrũlibʒſe baben * e trib'generibus rerun ſibilibꝰ que pꝛopter inferioꝛem pi genera creata inueniũtur. quedam ſcilicʒ ao vſum ipſius vite neceſſaria in tantum vt ledatur ſi eis non vtatur. quedam vero noria quibus ſi vtitur ledi. Alia autez me dia ſunt quibus vti et non vni ſine leſione poteſt. Naʒ quia ita iſta inferioꝛ ſuperio ris pite ymago eſt congruũ erat vt in illis que ad banc pitam facta ſunt eoꝛum que ad ſuperioꝛem vitaʒ ſpectant documentu bomim pponeretur. Sunt autẽ q per iſta foꝛis demonſtrari debuerũt.quedam intꝰ noxia vite ſpirituali quibus ipᷣa ſimiliter vti ſine leſione nõ poteſt. vt ſunt vicia om nia que aime coꝛruptoneʒ adducũt. Süt item intus qdam ſalubna⁊ neceſſaria qui bus ſiñ leſione carerenõ poteſt. qualis eſt cognitio dei ⁊ cognitio ſui.et vtutes oẽs ꝗ ſanitatem aĩme operantur et nutrimentũ pꝛeſtant. Suntitem alia qᷓ adeſſe et abeſſe ſine lelione poſſunt.et becad vtrũlibet ſe ba bent quia ſalutes non impediũt quali no/ xia nec nelutneceſſaria operant᷑.qualis eſt cognitio rerum extrinſecaꝝ ⁊ alia quedaʒ buiuſmodi.&ld neceſſaria ergo et ſalubꝛia pertinet pꝛeceptio.ad noxia pꝛobibitio.ad media conceſſio. ¶ e gemina cuſtodia vite inferio rI8. Capim WX. Ataeſt Homini nlam ſua imnferioꝛez cuſtodiret a. (VII tã bominis condite ſunt tria reruz ſeyxta eabem pꝛouidentia naturalifugiendono xia.ſalubꝛiaaſpetendo.medijs ad vtrumli bet vtens. Hac ergo cuſtodia munitus ne gligentiam vitare potuit ſed violentia; re pellere nõ potuit. ꝗn pꝛouidentia enim bo minis erat omnez negligentiã cauere ſʒ ñ eque in poteſtate hbominis eratomnẽ vio lentiam repellere.pꝛopterea ratiom buma ne adiuncta eſt pꝛouidentia diuina quan nus ratio bumana in parte vna vigilaret contra negligentiam. pꝛouidentia diuina in parte altera ſtaret contra violẽnax.· Hac itaqʒ gemina cuſtodia munita ciuitas vi te bumane nullis aduerſis lederetur quia ſi ratio bumana non tepuiſſʒ aduerſus ne gligentiam pꝛouidentia diuina nunquaʒ in bomine violentie locum dediſſʒ. Quia vero ratio pꝛimũ per negligentiam locuʒ ſuum deſeruit diuina poſtmodũ pꝛouidẽ tia iuſte ſe a cuſtodia ſua ſubtraxit vtiam in vita bominis nonnunqm violentia pꝛe ualeat. et ratio ipſa nunciam etiam inui ta cogatur ſuſtinere quodpꝛius ſponte ca uere negleer. Getrihus ſtatibus hominis. Eo foꝛtaſſis ali⸗ cui querendũ videatur qualit᷑ bomo ante peccatuʒ violentiã aliquam pati potuiſſet qui ſi non peccaſ⸗ ſet ſicut videt pati ommino non potuiſſet. Siergo omnino pan non potuit piolen tia ei nocere non potuit neqʒ opus babuit cuſtodia ne violentiam pateretur qui qd cunqʒ ſibi illatum fuiſſet nichil omnino pa teretur. Mam ſi violentiã pati potuit quo modoetiam monnon potuit.ſi auteʒ mo: ri potuit quomõ immoꝛtalis fuit? Nꝛopꝑ ter buiuſmodi ratõnes ſoluendas queab bijs qui diligentius ſecreta ſcrutari ſolent obijciũtur tres ſtatus vite bũane.Nꝛima conſideratione diſtinguimꝰ et in bis qua lis pomo fuerit ſiue in coꝛpoꝛe ſiuein ani ma quãtumcunqʒ ab eo qð pamũ factus .½ (Pars eeſt mutatus ſit aut in quo ideʒ perſtiterit babiliter dicutur tantum diſtinguere. Fta neceſſario determiandũ putamꝰ.pꝛimus periculum diligentis inquiſinonis nulluzʒ ſtatus bominis fuit ante peccatuʒ in eo ꝓ erit ſipꝛ fuit conditus.ſecũdus ſtatus eſt poſt pec fuerit. catum ſi tamẽ ſtatus dicendꝰeſt ⁊ non po tius ruina in quẽ ꝑer peccatũ et per pena peccati pꝰ pẽtm ſeqntẽ eſt lapſus.Cerciꝰ . ſtatus erit pꝰ reſurrectõnẽ a moꝛtuis quã do plene ⁊ perfecte tam a peccato qm a pe na peccati liberabitur.⁊ non ſoluʒ in idin quo fuit conditus.ſed ſupꝛa id ⁊ vſqʒ ad il lud ad quod conditus fuit reſtituet.In pᷣ mo ſtatu diuiſit deus ⁊ bomo.in ſecundo ſtatu diuiſitdyabolꝰ ⁊ bomo.in tercio ſta tu totũ dens accipiet In pꝛimoſtatu laus dei erat et aliquid pꝛeter laudem nicbil tũ catum. . eſumptio temerarie aſſerionis nõ ¶Be ſcientia hominis ante pec (Ta. ergo qaue de pꝛimo bomine qual ante pec catum fuenit?ſcᷣm animam qui dem rationalis fuit babens diſcretionem mali et boni. Saentiam quoqʒ rerum qn tum ad pꝛincipiũ conditiois pertinuit per fectam. Ham ſicut quantum pertinet ad ratur MM perfectionem ſtature ⁊ etatis bumani coꝛ poꝛis pꝛimum bominem perfectum factũ credimus ita quoqʒ quantũ adanimaʒco gnitõnem pveritatis ⁊ ſcentiam eam dum taxat que pꝛime perfecnoni ↄgrua fuit per fectam mox conditam accepiſſe putamus et ad illam non ſtudio aut diſciplina aliqᷓ per interualla tempoꝛis perſeciſſe ſed ſimł igc. etlemalabwſ ſ̃ vecondatbis rhmo vna —à— ac ſimplici diuine aſpiratonis illuminatõ De pꝛimoſtatuantepeccatum. ne üllam percepilſe. Criplici autem cogmi Caplm EEI. ouegeiinnn bonrin erudimn conſtat Jonſi eet ↄsnitõe ſcʒ creatoꝛis ſui vt agnoſcereta qᷓ B erutur 9 utem factus erat.⁊ cognitione ſui vtagnoſceret plurima de pꝛimo ſtatu bomis quodfactus eratet quid ſibi faciendũ erat contra laudem dei.in ſecundoſtatu nicbil adlaudem ſedtotum contra laudem dei. in tercio ſtatu totum ad laudem nibil pꝛe⸗ ter laudem nec contra laudem dei. ad lau dem dei charitas.pꝛeter laudeʒ dei necelli tas.contra laudez iniquitas.Inpꝛimo ſta tu charitas et neceſſitas. in ſecundo ſtatu neceſſitas ⁊ iniquitas.in tercio ſola cbari⸗ men ſciunt᷑ ſi cũ diſcretione diſcutiantur. ante peccatum qualis fuit bo moanteqm peccaret et qualis futurus fu iſſet ſi non peccaſſet. etin coꝛpeetin anima moꝛtalis an immoꝛtalis.paſſibilis an im⸗ paſſibilis. de termino inferioris piteet de deinde cognitõem quoqʒ illius qd ſecum factum erat et quid ſibi de illo et in illo fa ciendum erat. ¶ Becognitione reꝝ viſibilium. manſitu o ſutiorem de qualltate amora Sirlunn . MVII. viuendi.de pꝛopagatõne filioꝛum.de vita P= et de meritis naſcentium ab ipſoet ſequen Erum enim uiſi num poſt ipſum et multa alia que licet ali quando curioſitate queruntur vtiliter ta⸗ Hos vero in tam multis pꝛecipueque a noſtra intelligentia et capacitate remota ſunt reſponſioneʒ noſtrã moderari opoꝛ tet. et ab bijs que dubia non ſunt ea que p⸗ bilium omniũ que cuzbomĩe eet ppter bominẽ facte erant per fectam cognitiõem bomieʒ accepilſſe dubi uñmelſſe nõ debet quantum videlicʒ; ſiuead anime eruditionẽ ſiue ad coꝛpoꝛalis vſus neceſſitatem pertinere videbatur. Ham et idcrco ipᷣecreatoꝛnõ a ſe aut abaliquo an e 4 WHare gelo ſingulis quibuſqʒ animalibꝰ ſed ab bomine nomina foꝛmari voluit vt mani feſte oſtenderet ꝙ ſinguloꝛuʒ naturam et vſum ⁊ oſficis ex inſita libi bomo ratone agnouit. Que enim pꝛopter illum creata erant abillo regenda et diſponenda erant. et idcirco boꝛum ommiũ deus illi ⁊ ſcienti am tribuit ⁊ pꝛouidentiã reliquit. it nan qʒ aplus.Nunqᷣd cura eſt deo de bobuſ⸗ Curam etenim boum anialiumq; ceteroꝝ pꝛouidentiã deus bomini reliquit vt do minationi illusſubijcerentur ⁊ ratione il lius regerẽtur pta quibus debueratobſe quium accipere ſciret etiaʒ in illis neceſſa ria pꝛouidere.Hanc autẽ ſcientiaʒ quẽad moduʒz etillam qua carnis cõmoda et ne ceſſaria ꝓuideredebuerat.quia bomopec cando non perdidit.idcirco deus poſtmo dum illi per ſcripturas ſuas de buiuſmo di erudire nõ curauit. De ſcientia vᷣo anĩe ſola idcirco bomo cũ reparabatur erudiẽ dus fuit.quoniã ſolamillã pꝛius peccãdo amiſit. 4 ¶ Becognitione creatoꝛiss (Capitulum XHII. Ognitionem ue⸗ ro creatoꝛis ſui pꝛimũ bomineʒ babuiſſe dubium nõ eſt. quoni am ſi pꝛo vita tempoꝛali ſeruanda in rebꝰ tranſitoꝛijs tam magnã ſcientiam accepit. multo magis pꝛo pita eterna adipiſcenda excellentioꝛeʒ et abundantioꝛẽ in celeſtib⸗ cognitionem babere debuit. Cognouit er go bomo creatoꝛem ſuum nõ ea cognitio⸗ ne que ſoꝛis ex auditu ſolo perapuur ſed ea potius que intus per aſpirationem mi niſtratur. non ea qua deus modo a credẽ tibus abſens fide queritur ſed ea qua tũc per pꝛeſentiam contemplatioõis ſcientima nifeſtus cernebatur. Sciendum tamẽ eſt ꝙ illam pꝛimã cognitonem bominis quã de creatoꝛe ſuo habuit ſicut maioꝛem ⁊a cer tioꝛem illa cognitione que nũcin ſola ſide ſexta conſtat veraciter dicimꝰ ita etiam ills uuue poſtmodũ in excellentia contemplationis diuine mamifeſte reuelabii minoꝛem neceſ ſe eſt confiteamur Cognouit ergo creato rem ſuum bomo noneñ ita excellẽter ſicut poſtea cognolcere debuiſſet ſi perſtitiſſet. Sicut eni nobedientia bominis per lbᷣſe quentem ignoꝛantiã pꝛime cognitõni mł⸗/ tum abſtulit. ſic eidem cognitom ſi in obe dientia bomo perſtitiſſet per ſubſequentẽ reuelationez plurimum addendum fuit. Aodũ vero diuine cognitionis quã pꝛi mus homo babuilſſe creditur explicare dit ficile eſt. excepto eo qð diximuſ quia per in ternam aſpiratõnem viſibiliter edociꝰnul latenꝰ de ipo creatoꝛe ſuo dubitare potuit. ¶Be cognitioneſiu. Tapitulum XV. Dꝛro cognitiõzʒ lui eundem bominẽ a pꝛima cõ ditione ſua talem accepiſſe cre⸗ dimus pt et debitum obedientie ſue Siua ſuperioꝛem agnoſceret et debitũ pꝛouidẽ tie ſue Itis inferioꝛẽ non ignoꝛaret. boc ſiq dem erat ſemetipſũ agnoſcere conditionẽ et oꝛdinem et debitum ſuũ ſiue ſupꝛaſe ſi ue in le ue ſub ſe nõ ignoꝛare. Intelligere qualis factus eſſet et quali incedere debe ret.quid agere.quid cauere ſimiliter Bto: tum erat ſemetipᷣm agnoſcere. Si boꝛum cognitionẽ et diſcretionem homo non ba buiſſet ſemetipſum non cognouiſſet neqʒ per pꝛeuaricationes borü poſtmoduʒ exti tiſiet reus ſi pꝛius ad boꝛum cognitõnem non fuiſſet illuminatus. Si autẽ queritur vtrum bomo iam tunca pᷣncipio cognitio nem eoꝛum que circa ipſuʒfutura fuerunt id eſt lapſum ſuuʒ et ruinã preſcierit.et ce⸗ tera mala omnia que pꝛimũ in ipſum po ſtea per ipſum in omnes qui fuerũtex ipᷣo tranſierunt. et ſimiliter ſi pꝛeſcierit bona q babiturus fuiſſʒ ſi in obedientia perſtitiſſʒ illud omino pꝛobabile et conſequens eſſe — r (Bars pidetur qad inſtitutionẽ et formam recte viuendi ſpectabat magis vt ei facienda in dicerentur potius q̃ᷓʒ pt futura pᷣdicerẽtur Illud nanqʒ ⁊ arbitrij libertatẽ et obedien tie puritate minuere omnino videretur ſi ipſe bomo ante meritũ futuroꝛum pꝛeſciꝰ diceret.quia nec bona ſperare cuʒ pꝛeſcien tia maloꝝ potuiſſet nec cũ pꝛeſciẽtia bono rum mala futura timuiſſet. Mꝛopter hoc igitur magis conueniẽs iudicatur pꝛimu bominẽ eoꝛum quidem que faciendo fue rant ſcientiã ⁊ pꝛeceptum accepiſſe ſed eo rum que futura erant pᷣſcientiam non ba buiſſe vt liberum ad vtrãqʒ partẽ arbitriũ ſtaret. Et bec quidem de ſcientia bominis quantũ ad pꝛimum pertinet ſtatum dixiſ/ ſe ſufficiat. ¶ Dequalitate liberi arbitrij per Mibertate quantũ ad eundẽ ſta Liberum arbitrium hominẽ ante peccatu babuiſſe nullatenꝰ ambigendũ eſt. ea ſane libertate qua poterat ſiue ad bonũ ſinead malum poluntatis ſue aſpetitum inclina⸗ re.ad bonũ quidem gratia adiuuante.ad malũ vero ſolum permittente non cogen te. Mꝛima ergo libertas arbitrij fuit poſſe peccare et poſſe non peccare.ſicut pltima erit libertaſ poſſe nõ peccare et non poſſe peccare. Nꝛima libertas quidẽ adiutoriũ adbonuz habuit ſedad malum infirmita tem non babuit.ſic tamẽ pt nec adbonuʒ cogeretur necↄtra malũ teneret. AUltima libertas in bono grãʒ babebit.in malo in firmitatẽ non babebit. necſolum gratiam in bono adiuuantẽ ſed etiaʒ contra maluʒ confirmantẽ.adiuuantẽ vt ſit poſſe nõ pec care.confirmantẽ vt ſit non poſſe peccare. Nedia libertas poſt peccatũ quidẽ ante reparationẽ gratiam nõ babet in bono ſʒ Capiim KVI. arbitrii uero tum ſpectat in pᷣſenti adijcimꝰ infirmitatẽ in malo.etidcirco in ea eſt poſ ſe peccare nõ poſſe nõ peccare poſſe pecca re:quia libertatem babet ſine gratia confir mante. non poſſe nõ peccare quia infirmi tatẽ babet line gratia adiunuante. Dedia libertas reparatõnem ante confirmatio⸗ nem babet gratiã in bono. infirmitateʒ in malo.gratiã in bono adiuuãtem pꝛopter libertatem. et gratiam contra malum ad iuuantem pꝛopter infirmitateʒ vt ſit in ea poſſe peccare pꝛopter libertateʒ et infirmi tatem. ⁊ poſſenon peccare pꝛopter liberta tem et grauã adiuuantem. nondum tamẽ non poſſe peccare pꝛopter infirmitatez ad buc perfecte non ablatam et ppter gratiaʒ confirmantem aobuc perfecte non conſũ matam. Cum autem intirmitas tota e me dio ſublata fuerit et gratia cofirmans fue rit conſummata erit non poſſe peccare.nõ quia vel tunc aut arbitrij libertas aut na ture babilitas deſtruatur ſed ꝙ gratia con firmanſ qua pꝛeſente peccatum nequaq̃m ineſſe amplius pᷣt non auferatur. ¶ Bevirtute hominis ante pecca tum. (Capitulum vVII. Nautem queri / ſ tiur an vᷣtutes aliq in ipſo pᷣmo — bomine ante peccatuʒ fuerint ⁊ ſi in ipſo virtutes fuerint vtrum in eis ali quid meruerit. cum certe videãtur virtu tes ſine merito eſſe non poſſe.Hos quideʒ duplicit virtutes baberi reſpondemus. ſe⸗ cunduʒ naturam.ſcdᷣum gratiam Untus namq; nichil aliud eſt qm affectus men⸗ tis ſcdᷣm rationeʒ oꝛdinatus qui ſcõm pva rias eiuſdem mentis aſplicatões plurimi eſſe dicuntur. vnam tamẽ radicem et oꝛigi nem bñtes voluntatem. Ana eniʒ nolun tas ſcdᷣum ꝙſe ad varia vel aſpetendo vel fu giendo inclinat variosfoꝛmat affectus et diuerſa. ſcdᷣm eoſdeʒaffectus noĩa ſoꝛtit cuʒz tamẽ omia bec in vno ſunt voluntate et vna voluntas. Noluntas autem aliqn do per naturam ſurgit aliquãdo excitatur per gratiam.⁊ eſt quidem ipſa natura per gratiam. ſed alia eſt gratia creatrix. alia ſal uatrix. per gratiam creatricem facta ſunt q non erant.per gratiã ſaluatricem reparan tur que perierant. Gꝛatia creatrix pꝛimuʒ nneature condite quedam bona inſeruit.gra tia ſaluatrix et bona quenatura pꝛimũ coꝛ rupta perdidit reſtaurat. ⁊ que imperfecta nonduz accepit aſpirat. per pꝛima bona li⸗ berum arbitriũ reparatur.per ſecunda bo na liberum arbitrium operatur. In pᷣmis boms deus in bomine operatur.in ſecun dis bonis deus bomini cooperatur. ꝛi ma bona donum dei ſunt.non meritũ bo minis. Secunda bona ⁊ del ſunt per donũ hominisqʒ per meritũ. ſSꝛima bona gtia ſunt.ſecunda bona gratia pꝛo gtia. Quan do vero voluntas bomis ſcdᷣm naturam ſolam mouetur extra naturã nõ meretur. Quando vero ſcdᷣm deum mouetur ſup̃ naturam meretur.quomam illum meret᷑ per quẽ et pꝛopter quẽ mouet.Omis eni qui vult aliqd pult⁊ ppi aliqd vlt qð vlt. Quicunqʒ ergo vult aliquid ⁊ pꝛopterea ſolũmodo vult quod vlłt quia natura boc vult. velle babʒ a natura.qui auteʒ aliquid vult ⁊ pꝛopterea vult quod vult.quia deꝰ⸗ boc vlt velle babet a gratia ⁊a iia boc meri tum bominis eſt ꝙ pꝛopter deum vult qðᷣ pvult. et pꝛopter deuʒ facit quod facit. Hoc nanqʒ deus reddere babet quod pꝛopter ipſum fit ſiue voluntate ſola in volendo ſi ue etiam voluntateet oꝑe in faciendo. Bo na igiturnature ⁊ affectus oꝛdinan ſcdᷣm naturam pirtutes ſunt naturales que et ſi laudables ſunt. quia bone ſunteta natura ſunt. non ſunt tamen digne merito illo quod eſt ſupꝛa naturam. quia nicbil in ſe babent pꝛeter naturam. Nicbil tamen me reri enã bmõi virtutes nõ mibi ↄueniẽter dicipoſſe videtur. qᷓmuis extra bona bec ſexta que pꝛopter naturam condita ſunt nicbil mereantur queex ſola ſunt natura. Nirtu tes autem quas gratia reparatrix nature ſuperaddita foꝛmat.quia in merito aliqᷣd ſupꝛa naturam accipiuntin pꝛemio etiam ſupꝛa naturam remuneraridigne ſunt vt quibus amoꝛ dei cauſa eſt in opere pꝛeſen tia dei pꝛemium ſit in retributõne. Sedin biis nirtunibus que per gratiam reparatri cem ſunt pᷣmum ſpirituſſanctus bonam voluntatem operatur. deinde bone volun tati mouẽti ſe ⁊ opanti cooperat᷑. Nꝛimũ bonã vpoluntatẽ aſpirat pt ſit.deimnde bone voluntati inſpirat vt moueatur et operei vt vacua non ſit pꝛimuʒ operatur eam. de inde operatur per eam. Bona poluntas enim inſtrumentuz eſt. ſpirituſſanctus ar tifex. Quemadmodü autem artifex ᷣmuz inſtrumentũ operatur. deinde per inſtru mẽtum operatur ⁊ ꝙ inſtrumentũ operat pꝛimum ſolusipſe operatur. Quod vero poſtea perinſtrumẽtum operatur non ſo lus ipſe operatur. ſed inſtrumentum ettaz ippſum per quodipſe operatur.ſic ſpiritus ſanctus qui pꝛimum bonam voluntatem in bomine operatur ſolus ipſe operatur. quod vero poſtea per bonam voluntateʒ operatur.non ſolus ipſe operatur.ſed vo luntas etiam per quam operatur. tamen opus bonum ex ſpiritu eſt quioperaĩnon ex voluntate bomims per quaʒoperatur. In ipſa quidem eſt bonuʒ ſedex ipſa non eſt. Ex ip̃a non eſt quoniã aliunbe accepit in ipſa tamẽ eſt quoniam babet quod ac cepit. Et idemipſuʒ ⁊ ſuum eſtin quantuʒ bʒ et non ſuũ in quantũ a ſemetipſa nõ ba bet. Tali igitur diſtinctione facta quia ſcili cet quedã virtutes ex ſola natura ſunt.que dam ex gratia ſi queritur ntrum pꝛimus bomoin illopꝛimoſue conditionis ſtatu pirtutes aliq̃s babuit nullatenꝰambigen dũ putamꝰ affectꝰbonos ꝛſᷣm iuſticiã oꝛ dinatos naĩeillius a ſua pꝛima oꝛigine in⸗ ſertos per quos adbonitatem ⁊ iuſticiam exequendaʒ naturali aſpetitu trabebaĩ. Et feck Vrr 13 16 ae chl Ho tum hur gui eſ oſt ſbll⸗ wcon mos cor ala emnz nee bir bui fut S po poſe e fenon nd⸗/ Coſtat wonſe beccane ltmhor bl ii n in ri un gee ſtunu ben noaot Gren ſtonm in bijs quidez affectibus boms naturales virtutes conſtitiſie quibꝰa pꝛincipio natu ra bommis foꝛmata eſt? inſtructa. De il⸗ lis autem virtutibus que voluntate bona et eo amoꝛe biumo mota perficiuntur. ni/ chil temere cõtra ipᷣm quãtum ad pꝛimuʒ ſtatum illum pertinet diffinire volumus. Nꝛecipue cum de oꝑecbaritatis nullum ſiue ex autoꝛitate ſiue ex ratione argumen tum certum babeamꝰ. Et ſi quidem ama⸗ re creatoꝛem ſuũ cepit Hoc tamen omino laudabile non fuit.quia non perſeuerauit quia motus incipientis virtutis extinctꝰ S ZB . 1 . „ qʒ tamẽ ex gratia nõ ex natura.quia ſi grã eſt 1 abolitus per tepoꝛem culpe ſubſeq̃n ti6 HW ¶OQualis creatus ſit pꝛimus ho mo ſcõm coꝛspbus. Bnuc ſupereſt ut conſideremꝰ etiam qualis pꝛi mus bomo ſcdᷣm coꝛpus fac tus ſit boc èſt moꝛtalis an immoꝛtalis.pal ſibilis an impalſſibilis et cetera que de ſta tu coꝛpoꝛs bumani querẽda vident. Pꝛi mus igitur bomo quantum ad naturam coꝛpoꝛis terreni et immoꝛtalis factus eſt ſcdᷣm aliquio quia potuit non moꝛi et im aliquid moꝛtalis quia potuit moꝛi. Sicut eniz in illo pꝛimo ſtatu babuit poſſe pecca re et poſſe nõ peccare quia h'fuit pꝛima ar bitrij libertas ita etiam in eodeʒ ſtatu ba buit poſſe moꝛi et poſſe non moꝛi.qꝛiſta fuit pꝛima coꝛpoꝛis bumãitimmoꝛtalitas. In lecundo ſtatu babet poſſe moꝛi et non poſſe non moꝛi ſicut ⁊ poſſe peccare ⁊ non poſſe nõ peccare babet.quoniã in boc ſta⸗ tu eſt et moꝛiendi ⁊ peccãdi nccitas o riendi neceſſitas qmdiu adeſt vita. NMec candi neceſſitas qmdiu abeſt Sta. Inter cio ſtatu bẽbit poſſe nõ moꝛi et non poſſe moꝛ ſicut ⁊ poſſe non peccare et nõ poſſe peccare. quoniã ad bunc ſtatum perunet et moꝛiendi ⁊ peccãdi impolſibilitas.vxrra „— * 1 non adelſet in altero moꝛiẽdi.in altero pec candi nature poſſibilitas nõ deelſet. Si er go vltima immoꝛtalitas ex gratia erit vbi moꝛiendi poſſibilitas non erit.quanto ma gis pꝛima imoꝛtaltas ex natura non fuit vbi moꝛiendi poſſibilitas fuit. Ergo pᷣmꝰ bomo ante peccatũ immoꝛtalis fuit: qmiaã in coꝛpoꝛe eius coꝛruptõ et infirmitas nul lafuit.⁊ extrinſecus pᷣter cetera fomenta ci boꝛum quibꝰcoꝛpoꝛalem vitam nutrire et ſuſtẽtare debuit ſpiritualẽ in ligno vite me dicinã acceperat qua eandẽ vitam contra moꝛtis defectum ſanã atqʒ incoꝛruptam potuit conſeruare.don?᷑ ad veram immoꝛ talitatem vbi iam mon non poſſet tranſ ferretur ⁊ trãſlatus conſirmaret. Sicut er go immoꝛtalẽ non dicimꝰpᷣmum bominẽ fuiſſe ante peccatũ vt moꝛi omĩno nõ poſſʒ ſic enam nequaq̃ʒ impaſſibilẽ fuiſſe crede re debemus.quaſi nibil omino pati potu iſſet: quia naturam in ſe paſſibilem babuit Sedtamẽ ſi non peccaſſet ſicut nõ moꝛtu us ita enam ſiue ad moleſtiã volũtatis in mente ſiue ad coꝛruptõʒ integritatiſ in coꝛ poꝛe paſſus omĩno aliquid nõ fuiſſet.Hã ꝙ pꝛimus ille bomo nõ ſcdᷣum quoalitatem coꝛporis terreni ſʒ ex beneſicio vitalis edu lij nõ moꝛi potuit.ſũcriptura manifeſte oſtẽ dit vbi eum ab eodem ligno eiectum ne i· tamipſam perpetuam conſeruare potuiſ ſet teſtatur dicens. Ecce adam qual vnul ex nobis factus eſt ſciens bonum etmalũ Nunc ergo ne foꝛte mittat manuʒ ſuam 2 ſumat etiam de ligno vite ⁊ niuat ineter num eiecit dominꝰ deus adam de loco vo luptatis. Qui ergo ð ligno vue eiectus di citur ne ſemper viueret manifeſte oſtendi tur ex ip̃ius ligni beneficio boc habiturus ſiſemper piueret. Sic itaqʒ pꝛimus bomo ante peccatum natura moꝛtalis et paſſibi lis fuit qui tamẽ ex beneficio creatons pꝛe cedente et pꝛopꝛio ſtudio ſubſeqnte facere potuiſſet vt nec moꝛeretur. nec in pita coꝛ ruptõnem pateretur. Quia igitur naturã paſſibilem non babuerit contra paſſionẽ ei cuſtodia necellaria fuit.pti vibelicʒ per rationẽ pꝛiopnam contra negligentiam ca nendam excitaretur per pꝛouidẽnam di uinam contra piolennam omnemilleſus ſeruaremur.etſic vtrimqʒ munitꝰ neqʒ mo reretur nec pateretur. — ¶ Quamdiu homo ſi non peccaſſʒ in hac vita inferioꝛi manere debu⸗ Ulet. — iſſ Capitulum XlX. in bac vita terrena bomo mane re debuiſſet argumẽtum aliud VPVPaberi non poteſt niſi quia pꝛobabile om N mino eſt. ꝙpoſt peractam obediẽnam ſiin ipſa obedienna perſtitilſz ſtatimad pꝛemi um ipſius obedientie tranſterri debuiſſet. quatinus ſine moꝛns interpoſitõne de pꝛi mo ſtatu vbi babuit poſſe non moꝛi ad 5 ri iam omnino nõ poſſet. Ge alimento eius. alium ſtatum tranſiret vbi amplius mo⸗ Nterim uerouitazʒ terrenam fructibus terrenis nutri⸗ tur vbi nullis pꝛoꝛſus alimẽtis indigeret. Hieut ſcriptum eſt. Factus eſt pimuſbo mo in animam muentẽ. ſecundus in ſpiri tum viuiſicantẽ. Quia eni quod piuit vitã babet. quodautem viuificat vitã dat plus eſt omnino niuiſicare qᷓm viuere. pꝛopter quod quia vita pꝛima ſtare nõ potuit per ſe. vita autem nouiſſima aliunde ſuſtenta ri opus nõ babebit pꝛimus bomo in ani⸗ mam puentem factus dicitur que vitam quidẽ in ſe babuit ſed coꝛpoꝛi per ſe ſolam ntam dare non potuit. Secundus auteʒ in ſpiritum viuificantẽ qui et vitam bab / bit in ſe ⁊ coꝛpoꝛi dsbit ꝑle. Wamoin autem Cta.. (ex. t donec abillam pitam tranſferre ſexta Be ſtudio humane vite antepec catum. — — da ⁊ exercenda fuiſſet nõ incouementer di citur pꝛeter interna ⁊ ſpinitualia ſtudia ſa: pientie et diuine contemplatiõis. ſoꝛis etã in terre culturas ſiue in arando ſiue ĩ ſemi: nando. ſiue in plantando et ceteris buius operibus quibus natura bona exculta p/ fectum capit in meliꝰ pꝛimum bominem non ad laboꝛeʒ ſed ad delectationẽ exercen Dum.ppt et opus eſſetad delectanonẽ et exẽ plum ad eruditionẽ. Sic nãqʒ exterioꝛ bo mo exercendꝰ erat vt ab ipſo ſtudio exterio ris operis foꝛma ſumeret᷑ ſtudij interioꝛis et in eo qð ſoꝛis faceret agnoſcer; quid ſibꝛ intus faclendum eſſet. Nam et intus ſimi liter quedã terra erat quebona quidẽ crea ta erat. et tamẽ ſi bene excoleretur adbuc melioꝛ eſſe poterat. que culta ſructus bo⸗ nos daret. neglecta vero mala et noxia ger mina pꝛoferret. “” Sinon peccaſſet homo qua les filios genuiſſſet. pidetur qualiter bomo filios p creare potuiſiet ſi non peccaſſzqualeſqʒ ſu tuni elſent. qui ex eo naſcituri eſſent. In bu iuſmodi ergo ſiẽ iam ſepe diximꝰ⸗ diligent conſiderare oꝑtet vt ab bijs que dubia nõ ſunt es que pꝛobabiliter tãtũ dicuntoiſcer namus. Que eni necautoꝛitas pꝛobat nec ratio arguit manifeſta ini dubia relinquũ tur. tamẽ etiam iſta nõ inutiliter aliquãdo in queſtionẽ admittuni pt vel inueniatur quod verum eſt el ſaltem quod ſolſum ⸗ non credatur. Jgutem queri/ tur quomodo ſtudio nita bũa na ſi bomo non peccaſiʒ colen Oſt iſta que iam dicta ſunt etiam querendũ illud tia futuram nullatenꝰ dubitare debemus ”M .D 5 „ r. „ . an iniuſti naſcerentur. apitulum XXIII. ¶ Vty in gium inter maſculũ et ſeminam ante peccatuʒ a deo inſtitutum. iſqʒ vt creſcerent et multiplicarẽtur dono benedictõnis conceſſum atqʒ iniũctum le rationem ſine turpitudine et concupiſcen Qui ergo ſine peccato generarentur cõſe quens omino eſt ꝙ etiã ſine peccato naſce rentur. Quemadmodũ bij qui modo ge nerantur cum concupiſcentia quaſi ex ip ſo radicis ſue vicio coꝛruptionẽ trabẽtes naſcuntur cum culpa. (Si parane iuſticie heredeg. i inquiſitione videtur ſi paterne obe dientie meritum per incoꝛruptam oꝛiginem ad poſteros omẽs trãſire debue rat.quemadmodũ nunc inobedientie illiꝰ culpa per eandẽ oꝛiginem piciatam. in pni uerſos ſe effundendo dilatat. Quod ſi ve rum eſtita tuncin naſcentibꝰ ſoꝛeter meri to parentum oꝛiginalis iuſticia ſicutnunc inuenitur in eiſdem ex ſolo paterne tranſ greſſomis reatu oꝛiginalis culpa. Jdcir- co tamen temere aſſerendum non eſt: quia ſimiliter non pidet ꝙ quemadmo⸗ du nunc natura per inobedientiaʒ ad coꝛ ruptõem mutata cerniturita etiam nunc per obedientiam obſeruatam niſi vſqʒad tempus pꝛediffintũa deo ſeruata fuiſſet adincoꝛruptionẽ mutaretur. Semel emʒ tranſgredi plena mnobedientia fuit. ſed nõ ſimiliter perfecta obedientia fuiſſet ſi in ip ſa obedientia bomo vſqʒin finem non per ſtiniſqʒ. NMDꝛopterea ſiẽ inobediẽtia vno tpe conſummata naturã ad coꝛruptõem mu tauit ita etiaʒ obedientia naturã ad incoꝛ Wia ergo conin gimus commixtionẽ carnis in pꝛolis gene Aluo etiam dignũ dAſexta ruptionem nõ mutaſſet donec ſuotempo re vſqʒ in finem ſeruata ꝑfecta fuiſiet. Qut aute interim generarent a natura nonduʒ ad veram adbuc incoꝛuptionem tranffoꝛ mata ſeminarent᷑ neqʒ naſcẽdo oꝛiginalis iuſticie meritum acciperent. quoniaʒ; etip ſia quibus naſcerent nondum adbucper fecte obedientie baberent iuſticiam. Non autem potuit natura naſcẽtibꝰdare quod in generantibuſ nondũ poſſidebat quẽad modum ⁊ hbi qui nunc in peccato generan tur non aliud naſcendo trabunt qʒ viciuʒ quoda natura a qua ſeminani accipiunt ſic itaqʒ pꝛimus homo tempoꝛe obedien tie ſue caſto conugio adpꝛopagationẽ po ſteritatis inſtitutioni diuine deleruiens ſi lios generaret ſine peccato quidem quoni am ex natura ab omni vicio kbera.ſed non ſimiliter paterne iuſticie beredes quomaʒ iplſa natura nondũ ſoꝛet ad incoꝛruptois pꝛemium quod niſi poſt peractã obedien tiam dandũ non erat tranſtoꝛmata. Poſt qmautem a vita terrena ad celeſtem ſpi ritualem ſtatum tranſtoꝛmatus fuiſſʒ am plius generare nõ debueratſiẽ mõ pinobe dientiaʒ moꝛtalitati ſubiectus a carnis tñ ꝓpagatõe nõ ceſiat. ꝛopterea igiturnõöõ viðᷣtur vna eſſe vtrobiqʒ conditio quia ra tio eadẽ vtrimqʒ nõ aſpparet. Gunt iñ qui credunt veraciter aſſerendum ꝙ pꝛimꝰ bo mo ſi non peccaſſet nullos mii bonos fili⸗ os genuiſſet et nemo omnium qui ex eius carne naſceretur damnaretur tamen ulud merito quare ſi ſola pumi bominis obedi entia pꝛobata omnibus poſteris ex eo na ſcituris ad meritum ſufficere debuiſſʒ. aut ſi ſinguli quiqʒ poſteri tempoꝛibꝰſuis quẽ admodum ip̃e pꝛimus pꝛobatus eſt ſiue eiuſdem ſiue alterius cuiuſlibet mandaua obſuantia pꝛobandi fuiſſent. Et poteſt foꝛ taſſis non abſurde credi qidem mandatũ quod pꝛimo bomini datum eſt.poſteri qʒ illiꝰobſeruare debuerũt pt ſinguli pꝛopꝛia obedientia pꝛobarentur ⁊ ſinguli pꝛo ſuus meritis digna reiributione gloꝛſficarẽtur. pꝛimã tamẽ obedientiam obſuatã cauſaʒ ſoꝛe gratie adiutricis ad omnes ſequẽtes et iplamobedientiam obediendo imitan Atp ſimul tranſferendi fuiſſent xxV. Etermio huiꝰ ui⸗/ te inferioꝛis in qua vſqʒ ad tem⸗ prus diffinitu; bomo manere de buerat don? celeſti ac vereimmoꝛtali vita ſuperinducerei.a poſt ꝑactam obedientiaã ad pꝛemiũ obedientie ſinemoꝛns interpo ſitione tranſferrei.boc magis rationi con ſentaneum et fidedignũ videtur ꝙ licut in pac vita moꝛtali alijo per moꝛtem deceden tibus.alij per natiuitatẽ victuri ſuccedũt. ita quoqʒ tunc pꝛecedentibus poſt termi num buius nitetempoꝛalad vitaʒ eternã tranſlatis bijs qui ex eis nati fuiſſent de cedentibus ſuccederentapſi quoqʒtempo ra ſua impleturi et obedientiam ſeruatu ri donec tandem numer?ꝰ ad vitã pꝛedeſti natoꝛum impleretur et tempus buicinfe rioꝛ vite in genere bumano deputatu con ſummaretur. ¶ Wtrum perfecti naſcerentur ſtatura et ſcaenttia. Nquales bomoſilios generare de lcẽ quẽadmodum ipᷣe pꝛimus bomo et ſcðᷣm ſtaturam coꝛpoꝛis ⁊ ſcᷣm ſenſũ men tis perfectus mox conditus eſt.ita quoqʒ qui ex eonaſcituri fuiſſent tam coꝛpoꝛeqᷓ; ſenſuin ipſo mox natiuitatis ſue exoꝛdiop fecti eſſe deberent. Nos ſcdᷣm eſtimationẽ noſtram id magis aſpꝛobamus vt pꝛimꝰ bomo quidem vt diximus et de coꝛpoꝛe et ſenſu perfectus mox factꝰ fuiſſe credatur. illos vero qui ex eo naſcerent eadem lege qua nunc ⁊ natiuitatẽ bumanam oꝛdina tam cernimus paruos naſcituros ac dein Juero queritur builſet ſi non peccaſſet.vtrum ſci ., . ſerta de per interualla tempoꝛum tam in ſenſu animi q; in ſtatura coꝛpoꝛali incrementa accepturos. Sic enim in omni genereren aliam legem pꝛimaʒ conditionẽ babuiſſe credimus atqʒ aliam ſubſequenteʒ pꝛopa gationem. NMꝛima enim ommia perfecta facta ſunt. cetera autẽ omnia queex ipſis oꝛiuntur.et poſt ipᷣa ſubſequũtur miſi per interualla tempoꝛum creſcendo adperſec tionem venire nõ poſſunt. Hoc in arboꝛi bus et plantis et germinibꝰ cunctis vel ce teris.boc in beſtijs et cunctis viuentibus cernimus.quia a modico vniuuerſa incipi unt. ac deinde paulatim per incrementa oꝛdine ad perfectioneʒ euadunt. Quocir ca nequaqᷓm pꝛo mcio bumane nature de putandũ eſt ſiin pnapio ſuo a perfecto in cboata per ſubſequẽtem pꝛopagationem a modico ad maioꝛa et melioꝛa pꝛoſiciat. Et de coꝛpe quidem bumano foꝛtaſſis diſ ſicile non erit. neq; incõueniens wdebit H in eſtimatõeʒ recipe. Aeꝝ de ſenſu ⁊ cogni tione nitatis foꝛtaſſe minꝰpbabile videbit. ſcilicʒ bij qui ſine peccato naſcerẽtur ſen ſu ⁊ intelligentia mentis imperfecti naſce rent᷑. pꝛopterea ꝙ omnis ignoꝛantia inra tionali creatura nõ niſi ex pena peccati eẽ pvideatur. Sed ſibij qui boc dicuntnon ſa tis diligenter conſiderãt:quia non omnis qui aliquid neſcit aut aliqd minus perſec te ſcit ſtatim ignoꝛãtiã habere ſiue in igno rantia eſſe dicendus eſt.quia ignoꝛãtia nõ dicitur niſi tuncſoluʒ cumid qð ignoꝛari non debuiſſet neſcitur. Calis itaqʒ ignoꝛã tia non niſi ex pena peccati ineſſe cognoſci tur cum mensa lumie veritatis excecata ne ea que ſcire deberet cognoſcere valeat pꝛopꝛio vicio obſcuratur. ꝗllam vero que in naſcentibꝰcunctis ⁊ nunc a pꝛincipioin eſle videtur. ettunc quoqʒ ineſſe debuiſſe creditur ſenſus ſiue cognitionis imperle ctionem nature eſſe non culpe. Et er boc manifeſte liquet.quia dominus in euen gelio. cum ſub typo anime ſamaritanam de occultis ſuis conueniret. Nꝛimũ eam quinqʒ piros babuiſſe.ac deinde quem ℳ EZE —— — ðxosqss —2l — —– d tmyr explicemus. (Pars nnunc babet virumeius non elſe teſtatus eeſt dicens. Quinqʒ enim viros babuiſtit et bic quem babes non eſttuus vir. Qui ſunt enĩ qnqʒ viri quibus aia rõnalpᷣmũ legitime copulata ðꝛ niſi.p.ſenſus coꝛpis ſcdᷣm quos pꝛima etas vite bumane ſine⸗ rationis diſcretõne gubernatur. Scdðum quoꝛum ſcilicet ſenſuum affectus incede re ſiulli etati non natura ſed vicium elſet ne quaqʒ ipſi ſenſus viri ſed adulteri potius D oſpellati fuiſſent. Mꝛopterea cum poſtea ſubiunctũ eſt quia ille quem babebat vir eius nõ eſſet.maniſeſtuʒ eſt quia bij quos pꝛius babuerat qnqʒ eius.hoc eſtlegitimi ſenſuũ affectus moueri atqʒincedere.Cuʒ pero ad annos diſcretõnis ꝑuenerit ſi reli cta veritate erroꝛẽ ſequit ipſe ei erroꝛ tunc non maritꝰſʒ adulter aꝓpellatur. Qð aũt pꝛius ſᷣm ſolum ſenſuũ motũ incedẽs ope ratur nec maluʒ ei ad culpam nec bonum ad meritũ reputatur. Hon igi infanubꝰ etiã in peccato natis vicium eſt ſine cogni tone naſci. ſed boc eis viciũ eſt cum tali. ſcʒ vicio naſcei vnde poſtmoduʒ cum ad an nos diſcretionis puenerint contingat eos ſi gratiam adiuuantẽ non habuerint a co gnitione veritatisilla dũtacat que adſalu tem ptinet pꝛepediri. Qõſi veruz eſt neʒ vicium fuiſſet illis qui ſine peccato naſce rentur ſine cognitiõe etiaʒ naſci quia nibil in ſe naſcendo haberent vnde poſtea cum ad tempus ↄgnoſcendi ꝑueniſſent potuiſ ſeent a cogniutõe veritatis pꝛepediri. Etnos quidem ſcdᷣum bunc modum in rebusoc cultis ea que magis pꝛobabilia nobiſ vide bantur elegimus.ito tamẽ vtin nulla par te dubia ꝓ certis aſſerere pᷣſumamus.pꝛo eo autẽ ꝙ pꝛopoſitum nobis fuit qualis pꝛimus bomo conditus eſt ̊ pꝛelenti ab breuiationi ſufficere volumus nunc re⸗ ſtat vt id etiã quod ſequit? ſcʒ qualr inſtitu tus ſit a deo quantũ interim animo occur . rerit et pꝛopoſito noſtro conuenire videbi ſexta . (Seinſtitutione pumi homis, Qa. H VII. Waliter pꝛmus pomo inſtitutus ſit a deo etad rrecte viuendũ infoꝛmatꝰ pt ple muus valeamus agnoſcere. quedam nos opoꝛtet ſuperiꝰiam dicta ad mediuʒ reuo care. Dyimus nanqʒ luperius duobona a pꝛicipio bominia deo pᷣparata vnũ coꝛ poꝛale alterũ piruuale. vnum vihbile alte rum inuiſibile. vnum tranſitoꝛiũ. ali eter⸗ num. vnũ coꝛpoꝛi.aliud ſpiruui.vnuʒ nite ſsa perioꝛi.aliud pite inferioꝛi. vt vtraqʒ pi et nõ alieni fuiſſent. Harurale ſiquidẽ bu ta iocunditatẽ ſuam baberet. alia ad fomẽ mane nature eſt in pꝛima etate ſcðᷣm ſolos tum.alia ad gaudiuũ.alia ad felicitates. alia ad neceſſitatẽ. alia ad pluʒ tempis.alia ad fructum etermtatis. Hoꝝ itaqʒ bonoum que ad ptranqʒ vitaʒ ꝑtinebant ſpiritui q̃ itp̃i carni in bomine pꝛelidebat cura iniun cta eſt. quatinus ſcilicʒ alterum boc eſt coꝛ poꝛale bonũ ad vſum inferions vite ꝑ pꝛo uidentiam diſponeret.alterum vero ſcilicʒ ſpirituale bonũ ad fructum ſuperioꝛie vi te per obedientiã quereret.vtrũqʒ ergo ad ſpirituʒ rationalẽ pertinuit. vt et carni ſue pꝛouteret.et ſibi. Carni quidẽ ſue ĩ bono quod ſibi ad pſlum eiuſdẽ carnis erat ſub dituʒ. ſibi autem in bono illo qd non ſoluʒ carni ſedipᷣi quoqʒ quiin carne ſuꝑioꝛ fuit extitt dignitate pᷣlatum. Quapꝛopter ad inſerius quidẽbonũ conleruandũ pꝛoui dentia pertinuit.ad ſuꝑius autem bonum obtinendũ obedientia neceſſaria fuit. pui dentia ex ratione.obedientia ex pꝛeceptõe pꝛouidentia in pꝛecepio nature.obedien tia in pᷣcepto diſcipline. Sic itaqʒ pᷣmꝰ bõ inſtitutꝰ eſt pt inferioꝛis nite bonuʒ ppiu dentiã cuſtodirʒ.vite ſupioꝛis bonũ ꝑ obe dientiã q̃reret. Si ergoſm bc inſtitutõeʒ ꝓceſſiſſet pfecte iuſticiã tenuilſſʒ.⁊ ſiẽ alienꝰ fuilſet a culpa ita etiã liber ⁊ꝛimumis pꝑmã ſiſiet a pena. At aũt bꝰinſtitutiõis moduʒ riqʒ pfectiꝰagnoſcamꝰ.ptriuſqʒ vite rõʒ et foꝛmã ⁊ea q ad vtranqʒ vitã vident ſpe ctare bona eoꝝqʒ vſum diligennus nos conſiderare opoꝛtet. . Be inſtitutione hominisſcõᷣm inferioꝛem vitam. (Ca. XXVII. Vo igitur bona que ſuꝑius diſtinximꝰ deus bo⸗/ mini ab initio pꝛeꝑauerat. alten temꝑale.et alterum eternũ.vtrũqʒ plenũ ⁊ perſectuʒ. Elter id ẽ tempale bonũ plenũ ſtatim condito alpoſuit. AWlteꝝ. id ẽ. eternũ bonum plenũ poſt meritũ dandũ pꝛopo ſuit. Illi qd dederat cuſtodiam aſpoſuit cũ pꝛouidentia ſua p̃ceptuʒ nature ad aliud quod pꝛoppſuerat viam aperuit cuʒ gtia ſua pꝛeceptum diſcipline. ſꝛeceptum au tem nature tria continet pꝛeceptioneʒ.pꝛo bibitionem. cõceſſionẽ. ꝛeceptõ natura lis eſt diſcretio naturalis per quam inſpi ratum eſt bomim que ſunt nature ſue ne ceſſaria. ꝛobibitio vᷣo eſt per quam inſi nuatum eſtilli que ſunt noxia. Cõceſſio au tem eſt iloꝛum que ſunt media diſcreto.i. quibus pti vel non vn ſine periculo vel in coõmodo poteſt. Si ergo homo per natu rale pꝛeceptũ inſtructus negligentiã caue re voluilſet. diuina pꝛouidentia nulla euʒ piolentia oſpꝛimi vel noceri ꝑmitteret. ¶Deinſtitutione homis ſcöum ſu perioꝛem vitam. Mterat itaq zhõ N per pꝛeceptum nature ↄſeruare boeonum naturale quod babuit. ſed per illud non potuit ilud eternum bo num quod nondũ babuit abipiſci. Meqʒ enim ad vitam ſupioꝛem obtinendã meri tum illi foꝛet ſi aut vitaret vite buius noxia aut que ſalubꝛia ſũt appeteret ſiue ad vtrũ libet medijs vteretur quomã in bis omni bus non tam pᷣcipientis affectum qʒ com modum obedientis aitenderet. Itaqʒ vt bomo ſuper banc vitaʒ aliquid mereretur neceſſariũ fuit vt pꝛecepto naĩe pᷣceptum diſcipline adderetur. et pt in ipſiꝰpꝛecepti executiõe hbomo nõ tam pꝛecepꝑt ptilitatẽ q; pꝛecipiẽtis dilectionẽ amplecti pꝛiobare ſexta tur. Sed quid erit amplius quod ad expe riendam bomiĩs obedientiaʒ illi pꝛecipiat cum totu quodad vitõ bumanãũ pernnet in pꝛecepto nate conuneat. Quecunqʒenĩ pꝛopter bominẽ facta ſunt aut neceſſaria ſunt vite bumane et pertinent ad pᷣceptio nem.aut noxia ⁊ pertinẽt ad pꝛobibiõem aut media ⁊ ꝑtinent ad conceſſionẽ. an datum autẽ diſcipline neqʒ de pꝛeceptõne neqʒ de pꝛobibitione natali ſumi poterat ne ſi vel eadem pᷣciperet deus auteʒ pꝛobi beret que pꝛiꝰpꝛeceꝑat et pꝛobibuerat me ritum vt dictum eſt ad vitã obedienti nõ elſet. Si vero in vtrolibz muearet manda tum vt vł neceſſaria pꝛobiberet. aut noxia pꝛeciperet naturaʒ a ſe ſactam iniuſte lede ret et in repugnantia mãdatoꝛum ſuoꝛuʒ quecuũqʒ pars ad effectũ duceretur bomi nem in neceſſitatẽ pꝛeuaricatõmis pꝛecipi taret cum e duobus contrarijs alterũ ſine alterius tranſgreſſione impleri non poſſet Opoꝛtuit ergo vt de concelſione naturali pꝛeceptum diſcipline ſumeret quia ſolum modo meritũ eſſe potuit vbi liberumarbi trium fuit.⁊ vbi bomo ad ptrunlibʒ ſe pꝛio voto inclinare potuit. Sictamen optebat vt de ipſa conceſſiõe pꝛeceptum diſcipline ſumeretur.quatinus per pᷣceptum ↄceſſio iõa nõ mutaretid eſt. vt pꝛecepiũ naturã rei de qua ſieridebebat non coꝛrumperet. neqʒ contra inſtitutũ pꝛimum pvite biane noxiam faceret.quatinus ſola inobediẽtia pꝛeuaricatoꝛi nõ ipſius in qua puaricaba tur rei natura noceret. Cum autem de con ceſſione naturali pᷣceptuʒ diſcipline ſoꝛmã dum fuiſſet congruũ fuitmagis vt ſocdum pꝛobibitionẽ boc fieret nõ ſcdðᷣm pꝛeceptio nem ne dyabolus poſſetobedientiã bomi nis calumniari et in vno tantum non in pluribus ne inobedientia ipſa valeret ab bomine excuſari. Si eniz dixilſet deus bo mim vt de ligno ſcientie boni ⁊ mali mãdu caret baberet diabolus aduerſus bominẽ aliquid quod dicere poſſet.quia nidelicet in executione mandati magis comodum ſuum q́; pꝛeceptuʒ creatoꝛis ſui reſperilſʒ et ad perſiciendũ id qᷓd pᷣceptũ ſuerat non e, hal nne eni n no em en one Nrat whi zwe, in ſon ele on wn pt do⸗ nur hre ie Ria nicche decn eſomma ſu lepeo jbom onn Wars amoꝛe dei ſed delectatione cibi fuiſlet abddun ctus. Rurſus ſi multa de hijs que natura: liter conceſſa fuerant deus bomini pꝛobi⸗ builiſſet et pauca conceſſiſſet pꝛeuaricatiois experiendam obedientiam mandato infoꝛ mans multa conceſſitet pauca pꝛobibuit. vt ipa obedientia ellet libera et que pꝛobi⸗ buit idcirco pꝛobibuit ponꝰ q̃ʒ pꝛecepit nt obedientia ipᷣa eſſet pura. De omni inquit ligno paradiſi comede.de ligno vero lcie boni et mali ne comedas vt ſcʒ pꝛius infir⸗ mitatem ſenſus bumani per cõceſſionem conſolaretur.ne ſoꝛte poſtea ad pꝛobibitio nem traberetur. Si ergo bomo in bac obe dientia perſtitiſſet poſt tempus diffinitum a deo adillud bonum quod ei in celis pꝛe⸗ paratum fuerat ſine moꝛtis doloꝛe traſfer⸗ n debuiſſet cum omm pꝛole ſua poſt ipᷣum ſubſequente in conſoꝛtobeatoꝛum ange⸗ loꝛum vita celeſti ſine fine victurus. us homo. (Capitulum. XAXX. Aantauerat aũt dominus des ſicut dicit ſcriptu ra paradiſum voluptatis a pᷣn⸗ cipio in quo poſuit bomineʒ quem foꝛma uerat. Qualis autem paradiſus fuerit vbi bomo pꝛobandus et exercendus poſitus ẽ ſubſequitur ſcriptura et dicit. Nꝛoduxitqʒ dominus deus de bumo omne lignũ pul⸗ cbꝛum viſu.et ad veſcendum ſuaue. lignuʒ etiam vite in medio paradiſi. lignumqʒ ſci entie boni et mali.et fluuius egrediebatur deloco voluptaus adirrigandum paradi⸗ ſum.qui inde diuiditur in quattuoꝛ capita patet ergo quante amenitatis locus ille fu it in quo natura hominis adbuc a coꝛru⸗ ptione aliena foueriac nutriri debuit q fon nbusac fluminibꝰirriguis arboꝛibus om/ mos generis frondoſus acnemoꝛoſus fru⸗ ſue bomo excuſationem aduerſus deũ ba bere videretur. pꝛo eoq neceſſitate magis q̃ʒ voluptate ad pꝛeuaricatõem impullſus demõſtraret. Nꝛopterea deus bominẽad Be loco in quo poſitus eſt pꝛi⸗ ctu tam pulcro ad videndum qʒ ſuani ad veſcendum refertus pꝛedicatur. ¶GBe ligno vite. (Capitulum.xXXXI. MBi icer cetera oei v/Rdona ad iocunditatez vite buma ne pꝛeparata etiam illud mꝛandũ coõmemoꝛatur ꝙ lignum ibi pite eſſe dieit. cuius virtus tam mirabilis eſſe perbibetuꝛ vt certis tempoꝛibus ſumptum vitam coꝛ poꝛalem in bomine quãdiu ipᷣe bomo ipᷣo vteretur non ſolum a moꝛte ſed ab omm ei defectu illelam cuſtodire valuiſſet. ¶ Bẽ ligno ſcientie boni et mali. Capitulum. X2XXII. Ignum etiaz ſci⸗ lentie boni et mali ibi fuiſſe narra ur quod non ſimiliter quidem ex natura ſua ſcientiam boni et mali bomini dare potuit quẽadmodum lignum vite vi tam in bomine coꝛpoꝛalem ex natura ſua ⁊ pirtute ſibi indita a deo potuit conſeruare ſed idcirco tantum hignum ſcientie bom⁊ mali dicitur. quia ad pꝛobandã obediẽtiã bominis ſiue inobedientiam expeꝛiendam parabatur. Erant enim quedam bona que necdum bomo per experientiam cognoue rat. Et erant ſimiliter quedã mala que non dum bomoꝑ experienuiã ſciuerat.et poſi⸗ tum eſt qualin medio lignũ ſcientie boni ⁊mali.vt ꝑillud bõ vel obediẽdo adbona guſtanda et cognoſcenda tranſiret.vł non obediendo ad mala ſentienda ⁊ ꝑcpienda ptingeret. Sic ergo in loco iſto ſiue boni ſi ue malicognoſcendi occaſionem accipere debuit.nõ iñ ex natura ligni qͥ h homini ex ſe dare non potuit.ſed qͥa in eo ne vel boni obediendo vel mali inobediendo pꝛo debi⸗ ta remuneratione occaſionem accepit. Si vo aliter vim buiꝰnois interpᷣtari volueri⸗ mus dicere poterimꝰ.qꝛ adam ante pecca⸗ tü bonũ et malũ ſciuit.bonũ quidẽ ⁊ ꝑſciaʒ et ꝑ experientiã.malũ po ꝑ ſolã ſco; poſt⸗ „ 5 —„ out lignũ vetitum tetigit. malum iam etiaʒ experientiã cognoſcere cepit.atqʒ bex pe⸗ rientiam ipiꝰmalibonum qʒ qð ſtricte fue rat tenendũ agnouit. Sicigit lignũ iſtud ꝑ virtutẽ obedientie vl pinobedientie culpã pꝛodeſſe aut nocere bomini potuit. Nuan⸗ tũ aũt ſpectabat ad natam ipius tale fuiſſe credit vt ſiue ederet ſiue non ederet bomo fructü eiꝰnõ lederetur. Cõueniẽter autez li gnü vite ex ſua natura vᷣtuteʒ tribuit. lignũ vo ſcie bomet mali vᷣtutis tantũ occaſionẽ pſtitit. qꝛ bona inferioꝛis vite er natura ſũt. bona vero ſuꝑioꝛis vite ex gratia. homo in paradiſo poſitus ẽ 1, bom (Tapitulum.X NNII 3 NRetali ergo loco i ⁊talibꝰdelicijs referto poſitus eſt bomo nõ creat?ꝰ quatinꝰ bñſiciuʒ deinõ nature imputaret ſʒ grẽ ſicut ſeptuʒ eſt. Tulit dñs deꝰboĩem et poſuit en i para dilo voluptatis. Quẽ eniʒtulilſe et poſtea poſuiſſe in paradiſo ðꝛ.quoniã alibicreatꝰ ſit ⁊ vt bic poneret alũde aſſũptꝰmanileſte * demonſtrat. Quare vnus pꝛimũ creatus eſt. Capalum. XXXllil. Keauit ergo oe? boĩeʒ pᷣmũ vnũ vt vnũ elſʒ buüani generis pᷣncipiũ q̃tinꝰ in Ba dya⸗ * boliſuꝑbia ↄfunderet.⁊ buane nate hũil/ tas diuine ymaginis ſilitudine gloꝛiſicaret᷑ Dyabolꝰnãqʒ aliud pᷣncipiũ eẽ a deo cocu pierat.⁊ idcirco vt eiꝰ ſupbia magis ofũde ret hõ in donuʒ accepit ꝙ ille puerſe rape voluit ⁊ obtinere nõ potuit pti Bet imago dei in boĩe appareret.qſiẽ deꝰin oibꝰrebus creatõis pᷣncipiũ extitit ita iſte oibꝰboĩbus pᷣncipiũ eẽt generatõis.⁊ omẽs boĩes dũ ſe ab vno ⁊ vnu eẽ cognoſcerẽt oẽs ſe q̃tvnũ amarent. Ouare mullier de viro facta eſt er (Qare delatere. (Cap. XXXV. Pltea uero in ao ſtracta eſt. — iutoꝛiũ generatõis de ipᷣo viro mulier fetã ẽquoniã ſi aliũde fieret.vnũ ꝓfecto omniũ bominũ pᷣncipiuʒ nõ eẽt. facta ẽ ãt de latere vViri vt oſtenderet qꝛ in cõſoꝛtiũ creabat di lectõis. ne foꝛte ſi fuiſſet de capite facta pꝛe ferenda videret viro ad dñatonem.autſi ð pedibꝰ ſubijciẽda ad ſeruitutẽ.qꝛ ergo viro nec dña nec ancilla parabatſʒ ſocia.nec de capite nec de pebibꝰſed de latere fuerat pꝛo ducenda pt iuxta ſe ponendaʒ cognoſceret. quã de iuxta ſumptã didiciſſet. (Ouare dozmie ntipiro coſde al Capitulum. MX½XNàI. Eine voꝛmienti un D ro potiꝰqᷓ; vigilanti coſta de q̃ mu lieris coꝛpꝰfabꝛicarei ſubtracta ẽ. ne in eopenã aliquã ſenſiſſe putaret᷑ ⁊ diui neſimul potentie opus mirabile pbaretur que bomis doꝛmientis latꝰapeꝛuit eteum tñ a quiete ſopoꝛis ſuiminime ſuſcitauit. Quantũ no ꝑunet ad ſpũalẽ intelligentiã idcirco pᷣmꝰbomo adam doꝛmiendo ma⸗ teriã vnde illi ſponſa crearet᷑ de latere ſuop ſtitit.quoniã ſecundꝰ adam poſtea ĩ cruce ſomno moꝛtis ſopoꝛatꝰpt ſpõſa illiꝰecclia foꝛmareĩ ſanguinẽ cũ aqua de latere fũden do ſacramenta miniſtrauit. oꝛro ꝙðco ſta viri mulieris coꝛpꝰſactũ eſſe dicit.ita ĩ⸗ telligendũ eſt. pt de ſola ipᷣi?ꝰ coſte ſubſtãtia ſine omm extrinſeco additamẽto ꝑ diuinã potentiã in ſemetipᷣ̃a multiplicata ideʒ coꝛ pus factũ credat.eo ſane miraclo q̃ poſtea de qnqʒ panbꝰin manibꝰ ieſu celeſtis bñ⸗ dictõne multiplicatis.qnqʒ ſütbominum milia ſaciata. ¶ De ſex modis operandi. Capitulum.XxXXVII. cunt. ſꝛimũ opus ẽ denibilo ali Ane ſex ſunt ope ra quibꝰoĩa q̃ fiſt ad effectũ pdu qð facere. Scpᷣm opꝰ ẽ de aliqᷓ aliqd facere ſim ſubſtantiã ⁊ qntitatẽin maiꝰ.Certium opusẽ de aliquibꝰaliqd facere ſᷣm ſubſtan ti ⁊ qᷓntitatẽ in minꝰ. Quartũ opus eſt de ☚ — — -0 — — —m(Ghä —— =ẽ = SEr bl e ft hut ſta got iſey i ag iyß alg daan gdel uh t. b⸗ N. n i ur⸗ ii c n unn nun do ſoni ſre m. bemn. cer aliquibꝰaliqua facere nõtñßm ſubſtãtiã 2 qnntatẽin maiꝰ. Quintũ opusẽ de aliui bus aliqd facere nõ tñſm ſubſtantiã ⁊ qn/ titatẽ in minꝰ. Sextuʒ opꝰeſt de aliq mibil facere.Ex bijs ſex oꝑibꝰ q̃ttuoꝛ ſoli deo ſũt poſſibilia. duo reliq̃ tantũ creature poſſibi litati ↄueniũt. de nibilo eni aliqd facere.⁊ð aliq aliqua facere in maiꝰ.et de aliqbꝰ ali⸗ qd facere in minꝰ.ſiue de aliq̃ mibil ſolꝰ ðᷣs pt. Duoreliq̃̊.i.de aliqᷓ aliq̃ nõ in maiꝰſicut cũ totuʒ in ꝑtes diuidit. vel de aliqbꝰ aliqᷣo nõ in minꝰquẽadmodũ ꝑtes vniunt in to to creatura faceꝛe poteſt. Cuius opꝰrecte p pterea nibil eẽ ꝛ qꝛꝑ eiꝰopus eſſentijs reꝝ ſiue in ↄiũ gendo diuiſa ſiue in diuidẽdo cõ iũcta nibil tollit᷑ nibil ↄferti.vbi aũt ð mbalo aliqd fit aliqdfit.qꝛ B ipᷣm aliqᷣd vt ſit ĩ eo fit qð niſi fieret idipᷣm qᷓdẽ aliq̃d nõ eẽt.Rur ſum cũ de aliqᷓ plus fit aliqᷣd fit. qꝛ niſi in eo qdiam aliqdeſt aliqd fieret.ipᷣm qð poſtea plus ibi eſt non eẽt.Rurſum cũ de aliqbuſ aliqd fitaliqd fit.qꝛ niſiillud qð pᷣusibi pl⸗ fuit aliqd factũ eẽt in eo qd minꝰmodo eſt illud oĩno non eſſet. De nibilo aliqd factuʒ eſt qñ id qð nibil pus erat vt aliqd eſſet fa⸗ ctum eſt. Cũ aut poſtea id qð pᷣus paruuʒ factũ erat maiꝰfactũ eſt de aliq aliqd i ma⸗ ius factũ eſt. Cum po qdᷣmagnũ factuʒ mi nus aliqñfit de aliq aliq̃din minꝰfit. Oꝛi⸗ mũ eſt opus creatõis.Scdᷣm ẽ opꝰ multi⸗ plicatõis.Tertiũ eſt opus vnionis ſiue col lectionis n pᷣmoope ſit aliqᷣd ⁊ de nibilo. In ſcdo ope fit aliq̃d et de aliquo.In tertio ope fit aliqd quidem ſed nõ denihilo.qꝛ qð fit bʒ materiam neqʒ ðᷣaliquo qꝛ cũ fit ipᷣm habet in materia foꝛmã.ſed cũ duo ſũt vnũ fit aliud et trãlit in illud vt ſit illud ꝛ deſinit quidẽ eẽ qdᷣeſt et tñ nõ deſinit eſſe.qꝛ ĩcipit eſſe quod nõeſt. et cũ ſit ilud qðeſſe incipit aliqᷣd fit qꝛ illud aliqd eſt quod eſſe incipit. et qð fit ⁊ tñ non de nibilo illud fit quod ſit. qꝛ pᷣuſq; fieret aliqd fuit. Nec rurſum de aliquo illud fit quod fit.qꝛ deſinit eẽ quod pus fuit.q incipit eẽ qd pᷣus nõ fuit. Qð dicim? pexemploĩ aliquo exᷣmamꝰ Omẽ að eſt vnu eſt. et omne quod vnũ eẽ deſinit mnn Hipo0 etiã eẽ deſinit quod vnũ eẽ deſinit. Ita ſine vnitate nibil ſubſiſtere poteſt. Ae⸗ rum exbijs qᷓ ſũt ⁊ vnũ ſunt alia vnitatem ſuam ex multis colligũt qualia ſunt cõpo⸗ ſita et ex partibꝰ ↄſiſtentia q̃ vnũ quidẽ eſſe babent. ſed ex vno nõ babẽt. qꝛ oſtãt ex plu ribus.Alia vnitatẽ ſuã ex vno babent et in vno babent. qꝛ vnũ et idem eſt ip̃m ex q̊ ſũt etipᷣm quod ſũt.qualia ſũt ſimplicia omia et ex partibꝰnon ↄſiſtentia. Cõpoſitis ergo vnũ eſſe aliuð non eſt qm vmta eẽ et ido vᷣe vnũ eſſe non eſt.qꝛ ex multis etin multis ẽ. Quibus aũt ſimplex eſſe eſt vere vnũ eẽ eſt ad vnũ eſt totum et qd eſt et ex q eſt. Sʒ ex bis rurſum que ſimplicitate vnum ſũt alia pvirtutẽ ſuam ex multis nõ colligũt qͥa non ſunt compoſita nec vnitatẽ ſuam in multa effundũt qa multiplicaꝛi non poſſunt neqʒ eſſe materia quales ſunt incoꝛpoꝛeiſpũs qᷓ neqʒ ex materia ſunt.qa ſimplices ſũt. neqʒ mateꝛia eẽ poſſunt.q̃a coꝛpoꝛei nõ ſũt. Alia q̃ vnitatem ſuã ſimiliter ex multis non col⸗ ligunt qa ſunt ſimplicia ſed tñ vnitatẽ ſuaʒ in multa effundũt.qa multiplicant et fiunt materia.qualia ſũt coꝛpoꝛa ſimplicia quoſ atbomos dicimꝰ.qᷓ quideʒs ex materia non ſũt quia ſimplicia ſũt.ſedtñ mateꝛia fiũt.q̃a in ſemetipᷣis multiplicantet in augmẽtum excreſcunt. Quando ergoſimplex materia ſiue atbomꝰſimplex factus eſt de nibilo ali quid factuʒ eſt. ñ no ad ipᷣm ſimplex coꝛ pus in ſemetipo multiplicat et in plura ex creſcit fit aliq̃d de aliqͥ in maius. Quod liꝛ cet mirabile nvideatur maius tñẽ de nibilo aliqd facere qʒ de aliqᷓ plus faceꝛe. Hocmõ operãdi de ſubſtantia coſte in ſe diuina vir tute abſqʒ extrinſeco additamento młtipli cata coꝛpus mulieris factum eſt.HHeqʒ eni ↄuenit vt coſtã illam extrinſecꝰadditamen tum accepiſſe dicamus q̃nnus in eam q̃n titatem excreſceret q̃ coꝛpoꝛi mulieris foꝛ⸗ mando ſufficere potuiſſet. Quoniã ſi Bpe⸗ rum eſſetnon decoſta quideʒ ſed deillo qd pter coſtam additum eſt. quod ptiqʒ mul⸗ to maius fuit coꝛpꝰ mulieris factũ eẽ con⸗ uenientius dici debuiſſet. Hoc ſiquideʒ in materia maius et pncipaliꝰ fuiſſet et pᷣnci⸗ polis materia vocari debuiſſet. Hon az 2 coſte uli extrinſecꝰ aliquid addituʒ ẽ ſʒipſa ex ſemetipſa diuima virtute operante mul: tiplicata eſt quemadmodum poſtea natu: ram bumanã a pꝛimis parentibus in ſub ſequentem generationem ſeminataʒ a mo dico iam in tantum multiplicatam cerni⸗ mus pt multa bominũ milia ex ea iam ex⸗ creuiſſe videamꝰ. et ᷓ̊ totum ad ſm opus pertinet qñ de aliq fiunt aliqua in maius. Cũ aũt ꝑcollectõem ⁊ vnionẽ multa in ſim plicem elſentiam redeant ſicut pus creſcen dopꝑmultiplicationẽ a ſimplici eſſentia plu rima exierunt tertiũ opus eſt.quod vtrum in occulto nature ſinu circa aliqs eſſentias diuina potentia operei.vt ſcʒ aliqua a mul⸗ riplicitate ad ſimplicitateʒ reducat q̃ pus a ſimplicitatead multitudinẽ ꝓduxerat ſicut ſcire nõ poſſumꝰita etiam ꝑtinaciter nega⸗ re non debemꝰ. Hoc tñↄſiderandũ eſt qͥa aliud opus eſt cũ ſimplex eſſentia multipli cat aliud cũ multiplex in ſimplicitatẽ redu citur. Moſt iſta tria oꝑa qſolideo poſſibi⸗ lia ſunt ſequit quartũ et qntum opus q̃ eiĩ creature conueniũtin quibꝰ nibil aliud eſt facere qᷓ; vel ↄiuncta diſiunge velſeparata Aunge. Sextum opus eſt lʒ aliqd in nibi⸗ lum redigere ſoli deo poſſibile eſt et ſiue ali quando faciat ſiue nõ faciat deꝰ. tñ oĩno certũ eſt da q̃ͥ potuit de mibilo omia creare poſſet etiã ſi vellet omĩia creata in nibiluʒ re digeꝛe. NPoſt ſenariuʒ operibꝰ deputatum ſeptenariꝰ ſequit᷑ cui nõ opus ſed quies de betur. Hec oꝑa idcirco diſtinximꝰ ppi eos q mirari ſolent vel ponꝰdubitare qũo ð co ſta viri mulier facta ſit.et qũo ð modico pa ſcere poſDÄit. terno ſemine tam numeroſa pꝛoles excre⸗ (Wars Septima. ¶ Be lapſu pꝛimi hominis. uidentia diuina in loco deliciarũ quaſi in parte potioꝛi ↄſtituto et ad cõ Hmino igi⸗ tur mundi bomine pꝛo⸗ ſeruanda bona q̃ habebat eadẽ dei puiden tia rõni bumane adiuncta munitoatqʒad illa bona qᷓ babiturꝰ erat querenda et obti⸗ nenda pcepto obedientie cum gratia ope⸗ rante inſtructo vidu dyabolus ⁊ inuidit; bomo illuc ꝑ obediennã aſcenderet vñ ipe ꝑ ſuꝑbiam coꝛruilſſet. ¶ Quare dyabolus ĩ foꝛma aliena ad hominem venit. — gpitulum. Il. Wia uero ul per ſupplantaret quẽ nᷣtute ſuperarenon polſſʒ. MNeautẽfraus illiꝰ oino mala eẽt ſi mimis manifeſtaret in ppꝛia foꝛma vemre non de buit ne manifeſte cognoſceret et nullatenꝰ reciperet.Item ne nimis niolenta fraus eꝰ eſſet ſi pꝛoꝛſus occultaret et homo ſimul ſi deus cũ talifraude q caueri non poſſet de⸗ cipi ꝑmitteret iniuriã pati videꝛet in aliena quidem foꝛma venire pmilſus eſt. ſedtali in qua eiꝰmalicia pꝛoꝛſus non celaret᷑. At igit in ꝓpꝛia foꝛma nõ veniret ſua volunta te factu eſt. vt aũt aliam foꝛmã niſi talẽ que ſue malicie ↄueniret babere non polſet di⸗ uina oꝛdinatione diſpoſitum eſt. Nenit ergo ad hominez in ſerpente callidꝰboſtis qui foꝛtaſſis ſi pmiſſus fuilſet in foꝛma co⸗ lumbe vemire maluiſlet. Sed B vas ſibiſpi rituſſanciꝰreſeruauit qa pꝛofecto dignum non erat vt ſpũs malignꝰillã foꝛmã bomi: ni odioſam faceret in q poſtmodũ eidẽ ſpi ritulſanct? alparere debuilſet. Quare pꝛius ad femimã venit. apitulum.III. DEo libet cõſioera re q̃; timida fuerit in pꝛincipio ad — emptandã vᷣtuteʒ buiꝰ boſtis ma licia. Quaſi eniĩ parũ de ſuis viribus pꝛeſlu mens bumanam naturam in ea parte vbi debilioꝛ pidebatur agreſſus eſt.vt ſi foꝛteil licaliquatenꝰpᷣualeꝛe potuiſſet.poſtmodũ piolentiam nocere non pomuitad fraudem ſe ↄuertit vt dolo boiem —.ò.ðòẽ, zn vißs 4 0 go p⸗ rupr orl (Pars cu maioꝛi fiducia adalteraʒ q̃ robuſtioꝛ fu it pulſandã aut ponꝰſubuertendaʒ accede ret. Sciens ergo qᷣa verũ eſſet q̃ʒuis adbuc dictum non eſſet.pe ſoli.qa cũ ceciderit non babet ſubleuantẽ. Et ſi quiſpiã pꝛeualuerit aduerſus vnũ.duo reſiſtunt ei. ſOꝛimuz di lgenter ſolitariã feminã exploꝛauit et inue mens in ea pᷣmũ bominẽ ſuetemptatioms econatum experiri diſpoſuit. Auare ab interrogatoe exoꝛſꝰẽ. —(Capitulum. IIII. ete aũt quan⸗ ſit cõfuſio ⁊ timiditas neqcie in bſpectu nᷣtutis. Stans coꝛã femĩa boſtis ſuꝑbꝰex ſola malicia cogitata nõdũ dicta ↄfundit.a q̃ᷓ ſeiam pᷣuſq̃ᷓz et loqueret depᷣbenſuz metuensnõ audet exire in yᷣba pſuaſiõis donec animũ tẽptande iterroga tionep̃ſentiat. Cur inqᷣt pᷣcepit deus vobis necomeðdetis de omni ligno paradiſi? Cun rñdit mulier. De fructu lignoꝝ q ſũt in pa⸗ radiſo veſcimur. de fructu no ligm q;d eſt ĩ medio paradiſi pᷣcepit nobis deꝰne come⸗ deremꝰ.et ne tangeremꝰ illud ne foꝛte mo⸗ riamur Diit aut ſerpens ad mulleꝛẽ. neq q̃ moꝛte moꝛemini.Cõſiderate incremen ta pditionis.pᷣmum dixerat deꝰ. In quacũ⸗ qʒ die comederis exeo moꝛte moꝛieris. De inde mulier dixit. Me foꝛte moꝛiamur.o uiſſime ſerpens dixit.HNequaqᷓʒ moꝛte mo/ riemini.Deus affirmauit.Mulier dubita uit. Dyabolꝰnegauit.lHequaqᷓʒ ãt dyabo⸗ lus coꝛã muliere nba dei negare pᷣſũpſiſſet ſinõ pᷣus ipᷣam mulierẽ dubitantẽ iueniſſet Que ergo dubitauit ab affirmãte receſſit a neganti aſpꝛopinquauit. Ipᷣa igiiſᷣm aliqᷣd inchoauit maliciã q̃ temptatoꝛi inique ꝑ: ſuaſionis dedit audaciam. “ (. non ſoli viro pꝛeceptuʒ Datumſit. 1 Capitulum. V. 7 Ane hic conſioe⸗ Arandu ꝙnon quẽadmodũ ſuꝑiꝰ videi ſoli viro hceptũ datũ ẽ. Ipa eni mulier bic teſtat ſibi q; mandatũ pt li⸗ gnũ ſcientie boni ⁊ mali nõ tanget. Sʒ vo⸗ luit ſeptura oſtendere quia mulier que ni roſubiecta fuit diuinum mandatum non niſi mediante viro acciꝑe debuit vt ſermo dei qſi pᷣmũ ĩmediate ad pirũ fieret. deinde mediante viro ad mulierẽ qzq viro ſtiecta fuit ⁊ .ſilio viri ↄſtituẽda ꝑpueniret. GBe modo temptationis. Capitulum.VI. Dc auteʒz diligen ter ↄſiderandum qz callide boſtis pmũ qmulier timuit malum ne gando remouit. ac deinde qdiple intendit malũ libere pſuaſit. HNouiſſime ãt ad ipᷣam pfſuaſionẽ ſuffulciendã ꝓmiſſionẽ adiũxit. et pt eadẽ ꝑſuaſio citiꝰ reciꝑet pmiſſionem duplicauit. Qui enĩ vnã tantũ comeſtionẽ ſuaſit ꝓ vna duoreponens in pᷣmioſimili: tudinẽ dei ſciamqʒ boni et mali ſpopondit. In ꝑſuaſione igit᷑ cbi bomiem temptauit gula.in ꝓmiſſione deitatis et cognitõis va na gloꝛia et auaricia. Immoderata nãqʒ edendi concupiſcentia gula eſt. Deſideriũ autem inoꝛdinatuʒ excellendi vana gloꝛia. Nimius aũt aſpetitus babendi vel poſſidẽ di auaricia. (ue mala erunt in oꝛiginali peccato. (Capitulum. VII. RNoꝛiqgiali igitur i peccato tria vicia fuerũt. Inobe⸗ dientie due et peccatu vnu ⁊ vNicia tria fuerunt. Superbia. auaricia. et gula. Due inobedientie.vna in pꝛecepto nature. altera in pcepto diſcipline.et bec omnia da vno actu ſunt completa vnum pectatum dicuntur. An vicijs pꝛima fuit ſuperbia le⸗ cunda auaricia.teriia gula. An luperbia et auaricia inobedientia fuit de pꝛecepto na⸗ ture. In gula ſola mobedientia fuit de pꝛe⸗ cepto diſcipline.Huſq̃ʒ enim legtuꝛ deum pꝛobibuiſſe bomini ne ſimilitudinem diui⸗ nitatis vel ſcientiã boni ⁊ mali ↄcupilceret. Quia tamen moꝛdinate bec concupiſcens contra rationẽ ſuam fecit quodãmodo na turalis pꝛecepti pꝛeuaricatoꝛ extiut. De ſo lo ligno ſcientieboniet malilegimus quia pꝛobibuit deus bomini ne illuo continge⸗ ret. et idcirco dum mullier illud oſpetendo tetigit de pꝛecepto diſcipline mobedientie reatum incurrit. O,y mulier delectatione pꝛomiſ⸗ lvonis perſuaſione aſſenſum dedit. apitulum. VIII. Ocirco autem ſu perbiam et auariciam in oꝛigina⸗ A peccato pꝛius qᷓʒ gule viciũ mẽ⸗ tem bomims deceptam obnnuiſſe dicimꝰ. quia niſi pꝛius mulier id quod pꝛomitteba tur aſpeteret nequaqm poſtmodum in eo quod ſuadebatur aſſienſum pꝛebuiſſet. Sʒ quia pꝛius peruerſe delectata eſt in pꝛomiſ ſione poſtmodum ſtulte aſſenſum pꝛebuit in perſuaſione.pꝛimum enim pꝛomiſſam excellentiam per ſupe:ꝛbiam aſpetijt. deinde pꝛomiſſam babũdãtiaʒet qualis talem ex cellennam decebat per auariciam concupi uit. oſtremo vi bec duo pꝛo voto obtine re mereretur cibum vetituz gule vicio coꝛ⸗ rupta guſtare conſenſit. Mꝛimũ quidem conſenſit pꝛopter alia que dilexit.poſtea re ſpiciens et concupiſcibile videns tantuz in concupiſcentiam exarſit vt iam etiam ſip⸗ mium nullum eſſet pꝛopter ſe tamen place ret quod vidit ꝛimum igitur quaſi pꝛe⸗ cio conducta eſt ad conſenſum.poſtea pꝛo pꝛia delectatiõe attracta deſcendit ad actũ. In ſuperbia et auaricia pꝛecij cupiditate al lecta ſe vendidit. in gula autem poſtea de⸗ Aectata libẽter iam gratis ſeruire cepit. Mã eum amoꝛepʒomiſſionis pinus mens ſiuł- ta flecteretur. Nidit inquit ſcriptura mu⸗ luer lignum qelſet pulchꝛum vilu et ad ve⸗ ſcendum ſuaue et tulit de fructu eius et co⸗ medit. Mꝛimum per ſuperbiam et auari⸗ ciam videre conſenſit. poſtea in npiſu ſpeciẽ agnouit. de inde in ſpecie ſuauitatem dep̃⸗ bendu. per ſuauitatem autem in concupi⸗ ſcentiam gule exarſit. nouiſſime per concu⸗ piſcentiam deuicta accepit ⁊ comedit. Dic ergo pꝛimum pꝛo pꝛecio ad ſeruiendum peccato ſe vendidit. poſtea nero pꝛopꝛia de lectatione euicta libenter iam etiam gratis ſeruire cepit. ꝗta nõnunquam mens iuſta in ſua iperſectione pꝛimum quodampꝛo⸗ poſito pꝛemio ad ſeruienduʒ deo excitatur deinde cum in amoꝛeʒ bonitatis excreſcere ceperit in eius ſeruitute ſola voluntaris du lectione teneuaaarr. ptationYum. Dꝛro ſcienoũ eſt duo eſſe temptationum genera. vnum exterius alterum inteꝛius Exterioꝛtemptatio eſt quando nobis ex⸗ trinſecus malum ſiue viſibiliter ſiue inuiſi⸗ biliter faciendum ſuggeruur. Interioꝛtem ptatio eſt quando ex motu pꝛaue delecta tionis intus animus ad peccandum ſolli⸗ citatur bec autem temptatio difficilꝰ pin⸗ citur. quia interius oſpugnans de noſtro contra nos roboꝛatur. Pꝛopterea dyabo lus veniam non meruit quia ſine vlla tem ptatione peccauit.bomo vero quia ſola ex terioꝛi temptatione pulſatus cecidit.tanto grauius plectendꝰ eratquanto leuioꝛi in pulſu pꝛoſtratus fuerat. Ettamen quia ali quam q̃ʒuis modicam ad cabdendum occa ſionem babuit idcirco bunc tandẽ dei gra tia ad veniam erexit. Mos vero quãto gra nioꝛem in peccando temptationis piolen Ge duobus generibus tem un nſn kpot lgr gd pern ipoo quia lgeb⸗ dirg ficar vele lbi eino ſtaren leng. hoſtr kelgte⸗ depn qung (Ode eſtan wn llin tiam patimur tanto leuioꝛi piacuload gras et peccatumillius conſentiendo ſuuʒ fecit. I tiam amilſam renouamur. ecettt boc modo quidem pꝛimus bomo a bya . bolo evnavc eſt vt heccaret Di autemin Iſctric lta& erit adarm timuſ conſiderare voluerimus quomodo 6 ¶uis blus heccauert adaom preccatumin eum venit. aue enam quid ir n (Capitulum. NMN. ipſum peccatum quod naturam bonaʒ vi i H é— SJJID atertolutalchntuminem integritatez RK “ lius quedam de interioꝛis bominis qua / Berunt etigm q/ litate que ad banc conſiderationem necel c bam quis plus peccauerit adam ſaria nidebuntur in medium pꝛoponere d an eua. Sed ſicut dicitapoſtolus boHêH⁊ô⁊Fet. Mulier ſeducta eſt non vir. Eua quilpe ſe l de ducta eſt. quia verum credidit quod dya ¶ De appetitu iuſti et aape dug bolus dixit. et idcirco non ſolum inoꝛdina titu commodii. ſ te ſimilitudinem dei cũ ſcientia boni etma (Capitulum. XAl. E uaſpag ſes miantem etiaz pꝛolapſa per uerſitatem periſimiliter putatur.vt deuʒ ex 7 H i inuidia lignum ſcie boni ⁊ malibõi vetuil NVo quedaz pꝛo a ſe crederet. ne ĩe bomo ex eo guſtando ad poſuerat deus in bomine a pꝛaci equalitateʒ; ipſius pꝛoſicere potuiſſet. Hec pio quibuſ natura illius tota rege eſt enimilla peruerſa ſimilitudo que crea/ retur eiconduceretur ad conſummatõnez ture nõ conuenit que ex imitatione nõ que ſuifinis. Duo bec erant aſpetitus iwuſti et nitur ſedex cõparatione. banc ergo mulier in ſuperbiam elata aſpetijtet ne banc babe re potuiſſet ipſum creatoꝛem inuidia tactũ lignum boc vetuiſſe putauit. Noluntaria ergo malicia ſe contra creatoꝛem ſuũ erexit peruerſe contra ipſum volendoet impie ð ipſo ſennendo. Adã vero non eſt ſeductus quia quod dyabolus pꝛomiſit falſum elſe ſciebat.neqʒ idcirco pomuʒ vetitum come dit quaſi per illam comeſtionem deo pari ficari ſe poſle crederet vel etiam parificari vellet. ſed tantum ne mulieris animuʒ que ſibi per affectum dilectionis ſociata fuerat eius petitioni et voluntati reſiſtendo cõtri ſtaret. maxie quia putauit ſe et mulieri mo rem gerere ⁊ poſtea per penitentiã et venie poſtulationem creatoꝛi poſſe placere. e re igitur dictuʒ eſt quia vnus peccauit qui de pnia et miſcdia cogitauit. peccauit tñ quia peccanticonſenſit et peccantem non coꝛrexit.et idcirco que in peccato oꝛginali eſt culpa qᷓʒuis diſſimiliter ad vtrũqʒ tamẽ tota redundatin illam quidem quia pecca nitin iſtum vero quia peccanti conſenſit. aſpetitus commodi. vnumid eſt. aſpetitũ iuſti dederat pt ineſſet ad voluntatem. al terum.id eſt. agpetitum commodi dederat vt inelſet ſecundum neceſſitateʒ. vnum vo luntarium alterum neceſſarium. Elpetitũ iuſti pꝛopterea voluntarium eſſe voluit vt in eo pꝛomereretur bomo ſiue bonuʒ ſi vi delicet eum retneret cum polſet delerere. ſiue malum ſi eum delſereret cum poſſet re tinere. Apetitum autem commodi pꝛo pterea neceſſarium voluit eſſe deus quati nus in eo remuneraretur bomo ſiueab pe nam.ſiue adalternzʒ. id eſt. apetitum iuſti deſereret ſiue ad gloꝛiam.ſi eundem aſpeti tum ſcilicet iuſti retineret. In aſpetitu igi tur iuſti deus merituʒz bominis conſtituit. in aſpetitu vero commodi pꝛemium:Dꝛo pterea aſpetitum iuſti ſolum voluntan bo minis ſubiecit quia niſi in noluntate ⁊ libe ro arbitrio meritũ eſſe non potuit poſt boſ duos aſpetitus duo effeetus illoꝛum ſaque bantur iuſtum et commodum. diſſimiliteꝛ tñ et oꝛdine contrario. aſpetitus quiſpe iu ſti ſiue affectus ſeparabilis eſt quia ſcöonſm voluntatem ineſt. ſed effectus ulius id eſt iuſtum ſiue iuſticia inſeparabilis eſt ab il la.quia a petuus iuſti ſine iuſticia eſſe non poteſt. Ipſam enimiuſticiam aſpetere ſe⸗ cundum aliquidiuſticiam babere eſt. al⸗ ctus ergo iuſti a voluntate ſeparari po⸗ teſt. ſed effectus eius. id eſt ulticia ab af⸗ fectu ipſo ſeparari non poteſt. Rurſum aſpetuus commodi inſeparabilis eſt quia ſecundum neceſſitatem ineſt era volunta⸗ te rational nunquam ſeparari poteſt. Ef⸗ fecius autem eius.ideſt. cõmodum ſepa: rabilis ẽ ab eo.quia deſideraricommoduʒ enã cum non babei poteſt. et in bocſũma conſtat pena cuʒ creatura pene adiecta ne qʒcõmoduʒ ſuum faſtidire poteſt pꝛopter immutabilem naturaʒ. neqʒ; babere poteſt pꝛopterirremiſſibilem culpaʒ. NMꝛopterea igitur deus affectũ iuſticie bominis ſepaꝛa bilem dedit et ſi affectui cum inelſet effe⸗ ctum ſuum.boc eſt iuſtiaam inſeparabili⸗ ter adeſie conſtituit. Affectuʒ commodi in⸗ ſeparabilem tribuit et effectum illiꝰ.id eſt. cõmodum non eque inſeparabiliter adelſe pꝛecepit.quatinus bomo vel illo ſolo ſcilʒ aſpetitu iuſti amilſo huius ⁊ulius effectuʒ perderet vel ulo ſoloretento vnius et alteri us eſfectum renneret. Sed bomo ſoluz qd potuit fecit. et quia alpetitum iuſti ſponte reliquit iocirco merito et iuſticiam et com modũ perdidit. ſolum aſpetituz commodi adaugmentum infelicitatis retinens. Si⸗ cut enim augmentum gloꝛie fuiſſet in iuſti cia perſeueranti non poſſe abamoꝛe et de⸗ ſiderio babiti bom tepeſcere.ita cumulus milerie eſt ab oſpetitu bom nõ polſe ſeſe q̃ʒ uis adipiſci nequeat cobibre. ¶ Etrum homo volens aut no⸗ lens appetitum iuſti perdidit. Cmirum uioe⸗ tur ſi bomo pꝛius aſpetitum iu⸗ ſice babuit. quomodo poſtes ipla iu 2 .. — illum amiſit. vtrum videlicet volens an no lens ilum deſeruit. Srenim nolens deſe⸗ ruit vel potius ſi nolens perdidit neceſſita⸗ tem paiſus eſt. iniquitatem non fecit.neqʒ violentia patientis culpa dicenda eſt ſed inferentis. Si autem voluntas in eo pꝛe⸗ ceſſiſſe dicitur.quia iuſticie affectum ſpon⸗ tanea adeR eliberotione abiecit iam tiae deſertio pꝛimum peccatum ne gatur fuiſſe.quia voluntas mala ipᷣaʒ pꝛe ceſſit per quam facta eſt. Nec poteſt inue⸗ niri vnde voluntas talis bomint aduene rit qua vellʒ bonum quod babuit deſerere quoniam neqʒ a ſemenplo velle babere po tuit.neqʒ a deo quicq̃ʒ pꝛeter commodum et iuſtum velle accepit.Sedconſiderandũ eſt quia cum iuſtuʒ axpeie nibil aliud ſit q̃; iuſticiam velle. aſpetitum iuſtidelerere idẽ eſt qd iuſticiam velle deſinere. Nui autem velle deſinit non volendo pelle deſinitſed a voluntate ceſſandaquemadmodũ ille qui aliquid facere deſinit non faciendo deſinit ſed ceſſando tantum et qmeſcendo ab eo quod facit. Quia igitur bomo aſpettuʒ in ſti deſerens non velle cepu quod pꝛus vo luit ſed tantũmodo quod pꝛius voluit vel⸗ le deſinit.non neceſſe eſt vt boc aut volens aut nolens feciſſe dicatur. Noluittamen aliquid quod quia cum iſto velle non po tuit. deſijt iſtud velle quod voluit. Nec ido illud voluit quia iſtud velledeſijt.ſed poti us ideo iſtud velle deſijt.quia illud volmit. Peccatuʒtamen et iniquitas eius pꝛopte reg non ex eo pendet.quia illud voluit led quia iſtud velle deſijt.quoniam ſi boc velle non deſineret ſiueilludſiue alud volendo nunquam peccare poruiſſet. Quid autem ulud fuiſſe dicetur quod volendo iuſtum velle deſijt. niſi qula aliquid enra menſurã voluit.in qua ſola iuſticia fuit? Quicquid enim extra menſuram eſt iuſtum eſſe non poleſt. Sed que ſuit iſta menſura in qua voluntas ip ſius bomimis eſſe debueꝛat vt bona eſſet et malumm ea non eſſet? boc di ligenter conſiderare opoꝛtet. ẽ — nde 400 dſoi Ku. No ue l eid ueen lon nurs ib enon nqs NN choch (. iuſticia ſit menſura. X Coapitulum. xII. BVo bona pꝛepa auerat deus bomini.vnũ tempo⸗/ rale et aliudeternum vt tempoꝛa: li vteretur.eterno frueretur. Sed quia bo⸗ nis vti aut frui laudabile non eſt niſi bene vtaris aut fruaris definita eſt bominimeʒ ſuꝛa pᷣm qm bonis ſuis tempoꝛalibusbene pteretur vonis ſuis eternis bene frueret. SDe menſura inferioꝛi. CQCaapitulum. XIIII. Dous aut menſu reĩ vſu inferioꝛisboni quadꝛiper⸗ titus conſtabat. Nꝛmo pt ptere⸗ tur bijs tantum quibus vti deberet. Scðo vt qualiter deberet. Lertio vt qᷓntũ. QNuar⸗ to vt quando.boꝛuʒ quodcũq; bomo pꝛe⸗ teriret menſuram amitteret. (Be menſura ſuperioꝛi. Capitulum. XVN. Dous aüt men⸗/ ſure in fructu ſuperioꝛis boni bi Vpertitus tantum inueniebatur. Pꝛimo vt ſciret bomo qualiter illo bono frui deberet. Secundo vtetiaz quendoeuzʒ illo bono frui conueniretagnoſceret. Maʒ quo bonoibi fruendum eſſet idoirco que⸗ renduʒ ñ erat.quoniam non niſi vnum bo num ſolum ibi erat. Similiter ⁊ quantum illo bonofruendum eſſet omnino queren⸗ dum non erat cum ſine dubitatõne conſta retqa quanto magis illo fruereturqs tan to ptiqʒ felicioꝛ eſſet.ꝗllic autem tantũ men ſura quantitatis querenda eſt vbi parum aut nimium eſſe poteſt. Feuctus aũt buius boniua ſe babet vtĩ eo qui minus poſſidet plenum ſit et qui amplius non ſit ſuꝑfluũ. In boc igitur ſolo menſura conſtabat vt agnoſceretur qualiter illobono frui debe ret ne inoꝛdinate illud non quod ad imita tationem ſicut creature ↄuenit.ſebad equa litatem quod creature poſſibilitatẽ tranſcẽ dit poſſidere concupiſceret. Similiter vt at tenderet neillud antetempus pᷣripere feſti naret cumilluo pꝛiuſqʒ obedientiam cõſũ maſſet accipere non deberet. Sicut igitur in bijs bonis commoduʒ bominis conſta tutum erat.ſic in menſura vtendi vel fruen di bonis bijs iuſticia eius eſſe debuerat. Et quemadmodum voluntas ei data fuerat gqua bona ſuaet in bonis ſuis commoduʒ ſuum aſpeteretita etiam voluntati eius in ſituʒ fuerat pt ipſa ei menſura ſcdᷣm q̃m bo ms eiſdem ſuis vti vel frui debuerat nõ de ſpliceret. In eo igitur ꝙ bona ſua amauit conſideramus aſpetitum commodi. In eo autem ꝙ menſuraʒ in bonis ſuis dilexit in telligimus aſpetitum iuſti. Si ergo men ſuram bomo ſemper dilexiſſet alpetituz in ſti non amiſiſſet Menſuram dilexilſet ſi ex tra menſuram nibil voluiſſet. Ex quo autẽ extra menſuram aliquid velle cepit menſu ram pelle ceſſauit. Moſtqᷓ; autem menſu ram velle ceſſauit deſtint amare iuſticiam et in ipſo iuſticiam perdidit quo ipſum iu ſticie amoꝛem amiſit. Sicut enim iuſticiã amatoꝛi ſuo deeſſe non poteſt. ita illia quo non amatur nullatenus adeſſepoteſt. In boc igitur iniuſticia bominis fuit ꝙ aſpeti tum luum extra menſuram extendit. et hm qualitatem creatoꝛiſuo parificari voluit.⸗ ſᷣm tempus ante meritum pꝛemium pꝛeri perefeſtinauit. Cum igitur ſummuʒbonũ alpetut bonum aſpetijt ſed non bene aſpe tijt. quia illud et immoderate et intempeſt ue aſpꝛebendere concupiuit. (Quod malum fuit in homine. (Capitulum. XVI. idete ergo quoo malum ibi fuit. nam bonũ quod alpetebat malũ nõ fuit.⁊ volũtaſ qua aſpetebatur ſimiliter inqntũ fuit volũ tas ⁊ inqntũ adbonũ fuit malum nõ ſuit. ſed ꝙſine menſura aſpetebatur boc ſolum malũ fuit. eꝛgo volũtati boĩs nec h̊ malum eſt ꝙ volutas eſt. qa aliqdeſt et omẽ qd ali quid eſt bonũ eſt. nec H malum eſtad adẽ qa ſimiliter aliqd eſt. et omne q;d aliqd ẽ bo num eſt. Benim eſſe nõ eſt aliqd eſſe. ſedeſt aliqdð non eſſe ad eſſe deberet. et ideo malũ nibil eſt cũ id qd eſſe deberet nõ eſt. Hoc er g8o malũ i.non eſſe q;d eſſe debeꝛet cum alibi vel pena ſit vel ad penã ſit in rõnalivolũta te culpa eſt qͥa qtiens in ipᷣa eſt ex ipᷣa ⁊ per ipam eſt. Ex ipa quidem qa libo. per ipam qa arbitꝛio ipᷣius factum eſt. In quo aden a ſimilitudine dei puerſa quadã imitatiõe recedit. ex qᷓ et ꝑ quẽ etin q̊ eſt omne qdeſt. qa cũ pꝛaua efficitur ex ipᷣa et ꝑpipam ⁊iipa ſoluũ eſt d nibil eſt. Et Buli peccatũ ẽet imuſticia et culpa ex q̃ turpis aſparet et re⸗ p̃benſibilis et digna repꝛobatõne.qͥa nõ ba bet foꝛmã ſuã nec decoꝛẽ nec pulcritudineʒ ꝑłauã amari debuiſſet ⁊ adducl ad gloꝛiaz. CS homo in appetitu iuſti pecca uit in appetitu aũt cõmodi punit eſt. Capitulum. XVII. alpetituʒz iuſti deſerens peccauit in retento aſpetitu comodi puni⸗ ſeparabiliter rõnali volũtati adeſſet q̃tinꝰ ĩ eo vel punireĩ ſia iuſticia recederet vel re⸗ muneraret᷑ ſiĩ iuſticia pmanerʒ.cũ vtiqʒ oĩ no penã pati ñ poſſʒ ſi cõmodũ niłm aſpete ret. Incõmodũ qdeʒ mibil eſſe conſtat alið niſi qᷣd volũtati ſiue aſpetitui cõtrariũ eẽ ꝓp batur. Quia igilhõ aſpetitum iuſticie deſe ruit aſpetitꝰ comodi ſolꝰ illiad penã remã ſit. in qᷓ qdem duplicii punit.ſiue cũ ab bis qoꝛdinate aſpetit reſtringit.ſiue cũ ad alia comoda q oꝛdinate aſpen non poſſũt aſpe tenda relaxai. In alteꝛo eni eſt pena.ĩaltero pena et culpa. Menſura eni ſupioꝛisaſpe titus in libero arbitrio poſita fuerat.en ſura no inferioꝛs aſpetitus ↄceſſa in dono. uappter illam tenere velle vᷣtutis fuiſſet Iſtã at retinere poſſe felicitatis. Añ ſiccul pa ſuit illam non tenuiſſeita pena facta eſt Wia ergo homo tus eſt. Nam æille ppterea ſic dat?eſt vt in iſtam amiſiſſe. In qua tamen pena etiaam culpa fuit.qa et bic quoqʒ menſurã nõ te⸗ nere Oira iuſticiam fuit. becautem culpa p cedentis culpe pena ſuit qa niſi ſpiritus in alpetitu ſuo menſuraʒ deſeruiſſet caro ſub iecta ſpiritui aduerſus ipſum ſpiritum in mo alpetitu terminum menſure non tran⸗ ¶uare interioꝛ appetitus men⸗ ſuram non teeent. (Capitulum. XVIII. Eus eteniz pꝛimi nibil in vtroqʒ talem conditionem poſuerat. vt nec integritas nec ſanitas ſine adminiculo polſet conpuari. Itaqʒ in rebus creans ſo⸗ rinſecus quedam oꝛdinauit que ad conſer uandam atqʒ tuendam incolumitateʒ ſiue n egrige eius palere potuiſſſent. cta eſt. ¶ Capitulum. Xlx. uidendoꝛum curam et officiũ ſpi⸗ (itui qui coꝛpoꝛi pꝛeſidebat iniun et ſpiritus pꝛeſidebat carni et ipſa caro iu⸗ mentum ſpiritus erat. pꝛopterea ab ſeſſo⸗ rem pertinebat vt iumento ſuo pabulum pꝛouideretne deficeret. Et bocſolum tunc foꝛtaſſis ſufficere potuiſſet.nam modo pꝛe ter pabulum etiaʒ freno et calcaribus neceſ ſe babet. freno quidem vtferuentem q dem et pꝛecipitem a malo cobibeat.calcaribus autem vt ad bonum faciendum excitet pi grum. Cuncergo ſolum pabulum mini ſtrans ſine freno et calcaribus ſuauiter poꝛtaretur.et ſi foꝛte frenumibi eſſet quo per ſe neſcia incedere regeretur.neqʒ pun gi tamen opus baberet, quia non elſer vominis coꝛpus ſanum et inte⸗ grum condide:at. Sanum quia lilli inerat ad coꝛruptionem. Integruz quia nibil illi deerat ad perfectioneʒ. Sed (S, ſpiritui carnis cura iniun Dꝛum autez pꝛo xit. Nam ſicut deus pꝛeſidebat ſpiritui tta , id Gron un on boln ne wrr gbeeel dem Nbrs ap⸗ nWN antt ſea⸗ . ſic eĩ oĩa qᷓ ad illã ↄſeruãdã palerent libeni ꝓuideret. Rurſũ ne vel in ilis querẽdis la 4 pigra.nec cobiberi.qꝛ non eſſet impetuoſa. Quia igitur ſpũs ſeſſoꝛerat iniũctuʒ eſt ei officiũ pt iumẽto ſuo pabulũ ꝓuideret.lNe vo in ilo exequẽdo ſi ſola hͥ pceptõne nõ et ex amoꝛe impleret ſeruili ↄditõe pᷣmeretur. deditei deꝰ affectũ quo coꝛpus ſuũ amaret pvt ſicut eiꝰintegritatẽ et ſanitateʒ diligeret. boꝛ eſtz. vel in ſumẽdis piculũ indigentiam ſimul et aſpetitũ carnalẽ certa mẽſura tẽꝑa uit q̃tinꝰei ad fomentum ⁊ pauca ſufficere potuiſſent ⁊ ad ſacietatẽ modica. Itaqʒ pꝛo uidẽtia carnis nõ tam laboꝛ qᷓ; oblectamẽ tũ et exercitatio futura foꝛet ſibomoiuſtici am tenuiſſet. Sed qꝛſpũs ſupꝛa ſe elatꝰ ap petitũ ſuũ intra menſurã cobibere noluit. idcirco ad laboꝛẽ illiꝰet miſeriã factũ ẽ pt iã in aſpetitu carnis ſue menſurã teneꝛe ñ poſ ſet. ꝛopter peccatũ enĩ ſpũs puniendum deꝰ fregit moꝛtalitate integꝛitatẽ coꝛpis bu mani et ob ̊ pluribꝰiam ſomentis indiget ʒ pus cauſa ad reparandã incolumitateʒ q̃tum petijt q̃ʒ ad ↄſeruandã qᷓntũ reman ſit binc illa dira neceſſitas gignit vt extꝛa oꝛ dinẽ pᷣme diſpoſitõis neceſſario appetitum extendat.q̃tinꝰſcʒ nõ ſolũ naturã cuſtodi⸗ at ſed vt ei ipiꝰ nature viciũ ⁊ coꝛruptõeʒex pellat. Spus eni ſicut ei naturalit datũ eſt cõmodũ carnis ſue dilige ſic naturalit etiã babet vt eiꝰincõmodũ nõ poſſitamare. ¶ O, neceſſitas concupiſcendi nõ exculat quia voluntate venit. (apitulum. XXN. nõ iõ culpa ñ ẽqꝛneceſſitas ẽ.qꝛ pt eẽt neceſſitas nõ neceſſitas cã fuit.ſed volütas. Sʒ qd dicem?ꝰſi natalii bʒ bõ vt incõmodũ ſuũ amareñ poſſit. neq;ʒ cõmo⸗ dü ſuü faſtidire.ergo quicqd axpetit coõmo⸗ Diuü illiẽ.⁊ñ aſpent niſi cõmodũ ſuum vnqʒ W ſi verũ ẽ quare repbendit aliqñ vel ac⸗ culat᷑ p eo qð aſpetit.cũ nõ aſpetat vnqᷓʒ ni ſi cõmodũ ſuũ.et B ei apeie natalii datũ eſt Ciendũ uero eſt quoniã &̊ neceſſitas cupiſcendi intantũ vtip̃a naturain eo qdᷣ factaẽ im/ mobiliterſiſtente aliud omnino pᷣter cõo/ modum ſuũ aſpetere non poſſitt. ¶ OQ, cõmodum et oꝛdinatum ap petendum ſi. Napitulum. XXlI. Eo aliud eſt iO tere eo modo qᷓ cõmodũ nõ eſt atqz aliudid quod cõmotũ eſt deſiderare eo modo q̊ comodũ ẽ. Omẽ eni qdcõmo⸗ dũ eſt aliqͥ mõ cõmoduẽ.et ſimiliter oẽ qðᷣ incõmodũ eſt aliquo modo incõomodum eſtet nõ vniuerſaliter. Nui ergo alpetit qðᷣ aliquo modocõmodum eſt et non aſpetit eomodo quo cõmodum aſpetendü eſt. tñ putans cõmodum eſſe eo modo quo ap⸗ petit iſte non niſi cõmodum aſpetit. qʒuis comodum non ſitillud quod aſpetit. quia pꝛopter cõmodum aſpetit qdᷣaſpetit.⁊ pu⸗ tat cõmodũ ſuũ eẽin eoquod aſpetit.Hon ergo decipitur in eo q comodum ſuus ap⸗ petit.quia ſcit cõmodum ſuum eſſeqdaxpe tit. ſed decipiturin eo ꝙ coõmodum ſuũ eſſe putat pbi non eſt in illo videlicet quod pꝛo pter cõmodum ſuum aſpetit. Qui aũt ap⸗ petit quod cõmodum eſt. et eo modo aſpe tit quod cõmodum eſt oꝛdinatum tñ non eſt non in eo malum conſtat quod aſpent quod commodum eſt led in eo quod oꝛdi natum non eſt. Sicut enim illi datum eſt quod commodum eſt aſpetere ita etiã pꝛo bibitum eſt illi agpetere quod eſt inoꝛdi⸗ natum. Cum igitur in vnum concurrunt quodaliquo modo commodum eſtet qð inoꝛdinatum eſt ſi aꝓpetitus eſt ad com⸗/ modum in affectu quia ̊ nature eſt inſuũ refrenandus tamen eſtab effectu pꝛopter debitum rationis cui adinoꝛdinata ire nõ eſt conceſſum. In bocenim pulcritudo ap paret et dignitas rationis ꝙ affectum ſuũ ab inoꝛdinatis cobibet qᷓniaʒ idcirco plu ra commoda eſſe debuerunta quibꝰ dum ratio pꝛeſidens affectum quantũ in ſe erat effluentem reſtringeret quanta foꝛet digni tas et excellentia illiꝰ aſpareret. qðᷣaliq modocõmodũ eſt ape Capitulum. XXI. nibil oino natura aſpetere poteſt pter comodum.non ideo falſum eſtimandũ eſt quia quedam aſpetit in qut bus coõmodum eius non eſt qn decipii. vel etiã quia quedaʒ aſpetit in quibꝰ aliquod cõmodũ eſt ſed oꝛdinatum non eſt añpꝛe/ uaricatur. Aidemus qñ infirmꝰ aſpetit po tionem vel ſectionem nõtñ amaritudineʒ alpent vel doloꝛem. ſed ſanitatẽ. Et ſũt que⸗ dam dulcia queaſpetunt et maleaſpetunt quia inoꝛdinata ſunt.nec tñ mala ſut quia dulcia ſunt ſed quia inoꝛdinata ſũt. Et rur ſum ſunt quedã amara que aſpetuntet be ne aſpetuntur quia oꝛdinata ſunt nectñbo na ſunt quia amaꝛa ſunt ſed quia oꝛdinam ſunt.et ſic nõnunqʒ vt ea que dulcia ſũt ali quidbom inſe babeant ⁊ multũ mali gene rent exſe.⁊ fit bonũ paruũ in illis magnũ malum ex ulis. Et rurſum fit pt ea q amaꝛa ſunt aliquid mali babeant in ſe et multum boni generentex ſe et fit paruũ malũ in illiſ et bonũ magnum ex illis. Et ppterea ipꝛu⸗ dentes qui pꝛeſentia vident futura non pꝛe uident. parua mala ſugiunt etmagna icur runt.et parua ſimiliter bona eligunt ⁊ ma: gna perdunt. Et in bijs omnib? non niſ cõ modum aſpetit. qñ oꝛdinate quidem bene qñ vero ino:dinote male. nectamẽ idcirco male qꝛ comodum ſed ideo male quiainoꝛ . .WB . . dinatum. OQuomodo neceſſitas ex volũta te venit. (Capitulum. XXIII. lis videtur bomoꝓeo qnatura ĩ t firmitate moꝛtalitatis coꝛrupta ef fectum ſuũ iam ex neceſſitate vltra menſu⸗ ram effluentem pſe cobiberenon poteſt. cõ ſiderandũ eſt quia non poteſt excuſareilla neceſſitas quã pᷣcedens operata eſt volun⸗ Penmn aũ̃t operata eſt infirmitatẽ. Infiꝛmi E „nihil appetitur niſt cõmodũ. Vergo vicimꝰ q/ Yautez excuſabi tas aũt induxit neceſſitatem.⁊ idcircoquia neceſſitatem operata eſt voluntas ip̃aʒ vo luntatem non poteſt excuſare neceſſitas. Tranſgreſſioneʒ ergo ſuperioꝛis apetitus que ſolum funt culpa ſubſecuta eſt trãſgrel ſio inferioꝛis queẽ et pena et culpa.In ſpꝛi ritu ſola culpa.in carne culpaet pena. Con cupiſcentia ſpũsinoꝛdinata eulpa. Conen · piſcẽtia carnis et culpa etpena pena pᷣcedẽ regenerat amittimus. VBanoo ergo ca q ꝗro moꝛtalispcoitumad generã dam pꝛolem ſeminaĩ in concupi ſcentia ad naſcituram pꝛolem in carne per concupiſcentiã tranſit pena etculpa. QNuã do vero ꝑſacramentum redempꝑtionis re generantur qm generati ſunt pena ⁊ cualpaꝛ emundandisp ſpum regeneratõnis iipo oꝛiginaltimtio tollitur nõ pena ſed culpa. Culpa quiſpe idcircotollitur vt iuſtificent pena vero idcirco remanet vt exerceantur. De oꝛiginali peccato. (Capitulum. XXVN. lius q; dicunendo ſi tamen diſcuſſionẽ ali quam admittunt q ſolutõnem plenã babe renon poſſũt tractentignoꝛo. ꝛimũ que ritur qͥd ſit oꝛignale peccatuʒ. deinde quo a patribꝰ pcipue ab bijs in quibus ꝑ ſacra mentum regenerationis ſolutü eſt in finos traducatur vtrum per ſolam animaʒ ſiue per ſolam carnem ſiue peranimam ſimul et carnem et ſi per ſolam animam vtrũ per creationem velper traduetionem. Siant per ſolam carnem quare in animam redin oꝛiginali pecca queſtiones que vru cedendome n. Tnn one ſonis nih inig egio bo⸗ nſios nulue H ¶ Quot modis dicatur oꝛiginale Peccatum. Taplim exVI. Risginale pctům dupłxr intelligi poteſt. ſiue videlzʒ ⁊ pᷣma illa inobediẽtia boĩs q̃ pꝛi ma ommuũ peccatoꝝ fuit ⁊ lubſeq̃ntiũ oim oꝛigo extitit ſiue viciũ illud cũ quo ab illo traducto vniuerſi oꝛiunt᷑ qui ab illo ꝑ car nis pꝛopagationẽ traducunt.Hocautem viciũ oꝛiginis bũane duplici coꝛruptone naturã inficitignoꝛãtia ſcʒ mentẽ.⁊ cupi ſcentia carnẽ. Mec duo mala in pᷣmo qdẽ ꝑente pena fuerũt pᷣcedentis culpe ⁊ culpa actualis. in nobis auteʒ culpa ſubſeqᷓntis pene⁊ culpa ſimła pena oꝛiginał. Quan⸗ do ergo oꝛiginale peccatũ quãtũ ad pmũ bominẽ dicimꝰ intelligimus pᷣmã culpaʒ nnobedientie illius qᷓ illi quidẽ oꝛginał ðꝛ. non qabula pvel cũ illa oꝛiginẽ accepit na tura illiꝰ. ſed ꝙexilla q̃ſi pᷣma omniũ poſt modũ oꝛta fuit.et exierũt ſubſeqᷓntia omia mala illius. Qui aũt in illo a pᷣma oꝛgine nullum peccatũ deſcendit illð etiã pctům gðin illooꝛiginale dicit actuale illiꝰfuit.qꝛ ꝓfecto qui naſcendo peccatũ nõ traxit pec catũ nõ babuit niſi qd agẽdo perpetrauit. N¶ O, pꝛimo homini actuale fuit hoc nobis eſt oꝛiginale. Os Uero qui ab illo naſcendo oꝛiginẽ traximus qðᷣilli actuale fuit oꝛigiale bẽmꝰ quia in nos ꝑ ſolã natiuitatẽ deſcendit qðᷣ in illo ꝑ actionẽ fuit. Hatura ei noſtra coꝛ ruptõnem quã in illo per illiꝰactionẽ con cepit per noſtrã ſoluʒ ad nos natiuitatem tranſduxit.et ideo nos naſcẽdo pctũm ↄci pimus qðdðᷣule nõ naſcendo ſʒzagendo bültt a quo per natiuitatẽ venimꝰ. In illo qpe ſpus per ſupbiã ↄtra creatoꝛẽ tumens obe dientiã non tenuit.et icirco creatoꝛad vl⸗ ciſcendam iniuriã ſuã.ſpũm qᷣdẽ ignoꝛan tia. carnẽ vero ↄcupiſcentia damnauit.pt in ſe bonu agendo nõ nidest. in carneautẽ XxxVI. ſeptima ſua malũ agere ↄcupiſcat. Hec duo vicia ad puniendã ſupꝑbiã bomis iuſte in ſp̃o cõ firmantur. Ignoꝛantia quidẽ dũ abaimo ſubtra bit lumen vitatis. Concupiſcẽtia vᷣo dũ caro ꝑcuni pena moꝛtalitatil.Hãc igit oꝛiginalẽ coꝛruptionẽ nata pꝛimũ viciata ad poſteritatẽ tranſducit. Ignoꝛãtiã aĩme carm vo ↄcupiſcentiã ad corruptionẽ mi niſtrans. N¶NQuid ſit oꝛiginale peccatum. Ca. (XXVIII. Nergo queritur uid ſit oꝛiginale peccatũ in noſ&ᷣ intelligu coꝛrupnio ſiue viciũ qd naſcendo contrabimꝰ pignoꝛantia in mẽ te. per concupiſcentiaʒ in carne. ¶ Quomõ oꝛiginale peccatũ a pa tribus in filios tranſet. ſtquam igitur demõſtratũ ẽ quid ſit peccatũ oꝛi ginale ↄſequens eſt vt eniam inue ſtigemꝰ quałr a patribꝰ tranſducat ad ſili os.id ẽ.ſiue ſjm ſolam animã ſiue ſm ſolã carnẽ ſiue ſcdᷣm vtrunq; Quidã oꝛiginale peccatũ non ſolum per carnem ſed etiam per animam a patribus in ſilios deſcen dere putauerũt.quoniã non ſolũ carnẽ ſed animã quoqʒ extraduce materia eſſe credi derunt. Sicut eniʒ in generatione plis de carne paterna ſubſtantialr caro trabitur. ita etiam de gignentis amma. anima gen ti eſſentialr deduci ab bijs exiſtimat ppter quod ſiẽ de coꝛrupta carne caro coꝛrupꝑta ſeminatur. ita etiam de anima peccatrice. anima peccatrix coꝛrupꝑtiõe oꝛiginali infe cta trabitur. OD——ÿðẽ OQ, aimanõ ſit extraduce. (Ca. XXNX Js gut quidam doctoꝛü multas binc inde rõnes utoꝛitates opoſuiſſe inueniun tur. quibꝰ nõ animã ſed ſolam carnem ex traduce eſſe aſtruere conati lunt. Et H qᷣdẽ 8 ratio pꝛima eſt ꝙ ſpũali nature nõ ↄuen neqʒ ex materia eſſe.quoniã eſſentialr ſim plexẽ. ſs neqʒmateriã eſſe.qᷓniã in vnitatis ſue ſimplicitate indiuidue ſemꝑ ↄſiſtẽſ au geri vłmuluplicari oino non pᷣt. Simplex enĩ nata ꝓpagatõem non facit vbi ad ill quod ꝓpagandũ eſt.ex eoa q ꝓpagandu eſt ꝑs ſumi non p̃t niſi totũ tranſierit. Nð ergo vnũ eſt int duo ſitotũ tranſierit nibil ex eoremanetilli a quoeſt. Si autẽtotum pmanet nibil oↄfertur illi ad ãd eſt. Siigit anima ex ania gignit ſicut caro ex carne.di cant quomõ illa ſimplex ſubia aut tota in gignẽte remaneat ſi in genitũ trãſierit.aut tota in genitũ tranſeat ſi in gignẽte reman ſerit niſi foꝛte omnes aias ↄlubſtãtialesdi cere velint.et illam naturã ſimplicẽ in ꝓpa gatione filioꝝ pſonalłr quidẽ multiplicari ſed eſſentialr non diuidi. Mõ attendentes qnta incõueniẽtia bãc aſſertiõem ſeqntur ſi vna ⁊ eadẽ eẽntia ſiłᷣ btitudini et dãnato nipene ⁊ gloꝛie addicta credatur. MRoſtre mo cũ dicat autoꝛitas.Reuertaĩ puluis ĩ terrã de qua ſumptꝰ eſt et ſpũs redeat ad dñm qui deditilluũ.mãifeſteoſtendit.quia non ſpũs deſpiritu.ſʒ caro de carne matia liter traducat. Quãuis enĩ noſtra coꝛpa pꝛimo loco materiał de terra lumpta nõ ſint idcirco tamẽ nõ incõueniẽter de terra ſumpta eſſe dicunt.qꝛ pᷣmi bomiĩis coꝛpus a quo noſtra coꝛꝑa materialr ðᷣſcenderũt de terra ꝓ materia ſumptũ eſt. Nõ licet ſᷣ eodez intellectu de ſpiritibꝰ? qʒ noſtris etiã ſi de traduce eẽ crederent dici poſſet a ðo dati ſunt in eo qa dño datus eſt pꝛimus llle ſpiritus a q̊ ꝑmateriã deſcenderunt.eñ in boc ꝓbabiliꝰↄſtat aimas extraduce nõ eſle.ꝙ ſiẽ in pᷣmo homie coꝛpꝰde ira ſũptũ ſpus pᷣo a dño datus legit᷑ ita enã rõ expo ſtulat vt in ſeq̃ntibus q; bomibꝰcaroqdẽ de carne ðſcendere.ſpũs aũt a dño venire credai. Nerũtamen cũ ſpũm rõnalẽa dño datũ eſſe ſiue inſpiratũ legimꝰ nequaq̃; eũ quaſi materialr de diuia eẽntia ſiue ſubia ſumptũ credere dẽmꝰ. Sʒ qꝛ coꝛpꝰp mate riã de terra veit.ſpũs aũt ſiñ piacentema tena ꝑ ſolã creatoꝛis potentiã eẽ accepit ſi cut coꝛpus abillo eſta quo materiaʒ traxit ſic ſpũs abillo eſt per quẽ ⁊ a q eſle accepit per illũ videlicz cũ fecit. ab illo aũt cũ dedit Dicit rurſũ pſalmiſta. Qui finxit ſingilla⸗ tim coꝛda eoꝝ. Coꝛda quiſpe.idẽ.rõnales ſpus ſiue anias deꝰ ſingillatim ſinxit.qꝛ ea non alia ex alijs quẽsomodũ in nata aca ret coꝛꝑali.ſed ſinglła per ſe de nichilo crea re pbibetur Mꝛererea cum in lege ſeptum ſit. Si qs ꝑcuſſerit mulierẽ pꝛegnantẽ ail la aboꝛtiiuũ fecerit ſi nõfuerit foꝛmatum multetur pecunia.ſi ãtfoꝛmatũ fuerit red⸗ dat animã pꝛo aĩma aperte declarat q cũ caro ex carne ſeminatamma ſilr ex aima ñ trabit. Si eni cum carne anima ſemiatur: quare ĩ aboꝛtiuo⁊ nõſoꝛmato aĩa ꝓaiañn redderet? Cum ergo in aboꝛtiuo tantũ foꝛ matoanima ꝓaima reddi iubetur qd niſ/ in eo qdᷣnondũ fo:ꝛmatũ eſt animã adbuc non elle oſtendil. vt nidelicet qu?admodũ in pꝛimo bomie pꝛius coꝛpus foꝛmatum deinde animã infuſam legimus.ita etiam in ſubſeqᷓntibus omnibꝰ pᷣus in vulua bu manũ coꝛpꝰ ſoꝛmari.deinde animã infun di credamꝰ. Qð ſi cui foꝛte mirũ videatur quomodo paternũ ſemẽ in vulua añ ani mationẽ vel creſcere poſſu vł vegetari vel etiam vſqʒ ad ipſam bũani effigiem coꝛpo ris pꝛomoueri pideat quomõ arbuſta et plante germina vniuerſa buiõi anmaʒ non babẽtia ſola viriditate vegetant et cre ſcunt ⁊ motu ſuo in foꝛmã pꝛopꝛio generi conuenientẽ ꝑducunt. Mijs igitur ⁊ bmõi rationibꝰ pbabile factum eſta imas ey tra duce nõ eſſe.ſedð nouas de nicbilo cregttas nonis quotidie coꝛpibus de paternoſemi ne in vulua foꝛmatis ad niuinicatõʒ inſun di. In quibuſ tamen omnibꝰ? nulla vnqm ratio ſiue autoꝛitas in tantus pꝛeualere po tuit pt dubietatẽ tollerʒ queſtiõis excepto eo ſolo ꝙ ſides catbolica magis credendũ elegit aimas quondie co:ꝑibuo viuifican dis ſociandas de nicbilofieri q̃; ſcᷣm coꝛ: poꝛis naturã etcarnis humane ꝓpꝛietatẽ detraduce pꝛopagari. Si autem animeex traduce eſle crederenturnõtants queſtio eſſet. quia manifeſtioꝛ iuſticia elſet in eo ꝙ n lpe he gng i wn ſri⸗ an oſent itun nin gepo rho⸗ od wten G. wpreue ninet⸗ (Wars peccatum oꝛiginalea patribꝰ in ſilios trãſi re dicitur. Seð nos ſi occulta dei iudicia ratõne compᷣbendere nõ poſſumustamẽ pꝛo ſoluendis dubijs bubia alia alſerere non dẽmuſ.Queriłtñ ſi anime ex traduce non ſunt quomõ peccato parentuʒ ſfilij ob noxij efnciuntur. Nð enim in parente pec catum eſt per illam ptiq; naturam ſolam in filium deſcenditque ſola per generatio nem a patre in filiuʒ tranſit. Si ergo ſola caro ſeminatur per ſolam vtiq; carnẽ pec catum oꝛiginale tranſoucitur. Qõð ſi veꝝ eſt duo nobis querenda occurrůt vnum ſcʒ quomodo per ſolã carnem ſine anima peccatum a patre in filium tranſeat.alterũ quomodoanimaillius peccati q̃d ꝑ ſolaʒ carnem et in ſola carne deſcẽdit particeps fiat. Ham caro ſine anima quomõ pecca tum babere poteſt que ſine anima omino peccare non poteſt? Si ergo in carne ſine qgima peccatu nonfuit quomodo per car nem aut in carneadanimũ peccatũ tranſi re non potuit? Quod eniĩ aliquãdo in car ne nõ fuit excarne illud poſtmodũ non ac cepit. W Quomodo peccatum tranſit percarnem ad animam. Capitulum I¶XXXI. o uicia bhuma na natura a pꝛima ſui coꝛrupiõ ne concepita quibus ſubſequen tium maloꝝ omniũ poſtmoduʒ pꝛopago pullulauit. Hec autẽ erant ignoꝛantia bo ni⁊ concupiſcentia mali.quoꝛũ vnum.id eſt. ignoꝛantia mentẽ infecit. alterum. idẽ. concupiſcentia carnem maculauit.gno⸗ rantia pena fuit elatiomis. concupiſcen⸗ tia effectus moꝛtalitatis. Ita eniz quattu oꝛ mala in bomine aſparent.ſuꝑbia.igno⸗ rantia. moꝛtalitas. ↄcupiſcentia. Supbia mentis culpa tantuʒ moꝛtalitas carnis pe na tantum. ꝗgnoꝛantia et culpa ⁊ pena in mente Ocupiſcennia et pena et culpa in car ne. Nꝛopter elatiõem animꝰ obſcuratus eſt perignoꝛantiũ.pꝛopter moꝛtalitateʒ ca ſeptima roemollita per concupiſcentiã. Quis eniʒ animꝰ contra dominu per elatidemtumu it ignoꝛatia percuſſus lumẽ peritatis ami ſit. Quia pero moꝛtalitate caro percuſſa ẽ ipla lui languoꝛis infirmitate diſſoluta ex tra menſurã pꝛime diſpoſitionis deſideria ſua extendit. Hec eſt enim ip̃a que carnis concupiſcentia vocat᷑ natural. ſcʒ. apetitꝰ ſiue affectꝰoꝛdinẽ tranſgrediena ⁊ mẽſurã trãſcendẽs. Oꝛdinẽ trãſgrediẽs qñ moueĩ adeaqᷓ non dʒ. Denſurã tranſcẽdens qñ mouet aliter qᷓʒ debet. Oꝛdinẽ enĩ aſpetitꝰ trãſgredit qñ ea aſpetimꝰq̃ appetere ñ dᷣbe mus.ANenſurã eni aſpetitus nõ tenʒ: qñ etiam que aſpetenda ſunt aliter aſpetimul q́; debemus. Sicigitur pᷣma culpa ⁊ pena vltima duo media oꝛta ſunt culpaa pena Isgnoꝛantia boni.culpa et pena in mente. Concupiſcentia mali culpa et pena in car ne. In quibuſ peccatioꝛiginalis radix con ſiſtit. Quia igitur caro bumana a paren tibus cum moꝛtalitate ſeminat᷑ in eo ipſo q; ſeminata ſubiacet moꝛtalitati piuiſicata poſtmodũ carnalio ↄcupiſcentie ſubiecta inuenitur neceſſitati.qꝛ ipa moꝛtlitatis in⸗ ſirmitas cauſa eſt quã conſequit concupi ſcendi neceſſitas. Caro igitur que in cõcu piſcentia ſeminat᷑ cuʒ moꝛtalitate concipi tur. cum neceſſitate concupiſcendi naſos tur.in eo a quo ſeminatur culpam babet⸗ actum culpe.in eoquod ſeminat.ne culpã babet nec actum culpe ſed cauſaʒ. In eo q; naſcitur cauſam culpe culpaʒ babet. ſed actum non habet. Cauſa culpe coꝛrupꝑtio moꝛtalitatis eſt. Culpa concupiſcentia eſt. actus culꝑe concupiſcere eſt. Caula culpe radix eſt. Culpa ipſa arboꝛ.actus culpe ſfru ctus.In eo itaqʒ ꝙ ſeminat coꝛruptõ moꝛ talitatis eſt In eo aũt ꝙnaſcitur niciũ con cupiſcentie eſt. In eo autẽ qꝙ mouetur per concupiſcentiã actus qui a motu volũta tis inchoat motus oꝑis perficit.Hõitaqʒ naſcentes pꝛopterea ſine vicio eſſe eſtimẽ tur quia nõ concupiſcũt.quoniã radicatũ viciũ pcupiſcentie in ipſis eſt ꝑ qd poſtea cum operani concupꝑiſcunt. 8 ¹ OQuomodo ignoꝛantia viciñ ſit. itilum XNXNXII. Gnoꝛantia autez Vnon pꝛopterea in eis vicium eſt. quia cum naſcũtur veritatem non cognoſcunt quando non debent.ſed quia tunc cuʒ naſcuntur vicium in eis eſt qauo poſtea impediuntur ne veritatem cogno ſcant quãdo debent. Haſci quiſpe ſine co gnitione natura eſt nõ culpa. Sed in eo vi cio naſci quo poſtea a cognitone veritatis impediant culpa eſtnon natura. Hocaũt * piciũ in coꝛruptione carnis eſt ⁊ in coꝛru ptione ſenſus carnał qui ſenſus ii integri tatem ſuam baberetpuectus ⁊ exercitatus iudicium veritatis per ea quefoꝛis viderẽ tur ammoniꝰ anima intus ſiñ laboꝛe con ciperet.qꝛ vero ex carne coꝛrupta integrita te ſua pꝛiuatus eſt purã ſine cõfuſioneer roꝛis veritatem baurire non poteſt. ¶ M, angeli facti ſunt vt abintꝰ eru diremurhominesa foꝛis. . NPgeli quippe qꝛ 6 perſfecti ſunt ab intus eruditi ſũt lHomines autem excepto dum⸗ toxat pꝛimo illo qui ſicut ſuo modo ꝑfectꝰ factus.ita et ipſe quoqʒ ab intus eruditus eſt qꝛ ꝑiterualla tpoꝝad ↄgnuoʒ pmoue ri debuerüt ꝑ ſpẽs reꝝ tꝑaliũ ⁊ vilibilium foꝛis ad cognitõnem veritatis excitandi et erudiendi fuerunt. Que ta mẽ excitatio et eruditio naturaliter et ſine laboꝛe bomini adeſſet ſi ſenſus bomiĩis in carne moꝛtali ꝑ peccatum coꝛruptus nõ fuiſſʒ.vt tunc eiꝰ plenum ac pꝑfectũ conſtaret quod ai apo/ ſtolus. Inuilibilia enim eiꝰ a creatura mũ diper ea que facta ſunt intellecta conſpici untur. “””MB!ʒ ¶ Undeconcupiſcentianaſcitur et vndeignoꝛantia. MCaa. KxXXII NRcarne igitur tabile. Mon itaqʒ maluũ illi eſt aut mala vo malum quia nõdum adbucbene vel male niii per gratiam adiuuetur neqʒ ↄgnuoeʒ moꝛtali ex ſenſualitate coꝛrupta naſcit vN cium ↄcupiſcentie.ex ſenſu coꝛrupto viciũ ignoꝛantie ibi quia aſpetitus querende ne ceſſitatis vlira menſurã ſe extendit Mic au tem quia inſtrumentũ concupiſcende veri tatis ab integritatis nigore deſicit. Hoc ãt difficultatem queſtiõis maximaʒ adducit ꝙ; oꝛiginale peccatuʒ nõ niſi in ſolo carna lis coꝛrupꝑtõnis npicio aſſignare vdemur. ꝙ tamẽ vſqʒ ad parncipatõnem anime ra tionalis extendi neceſſe eſt oſiteamur. ¶ Ouõ anima peccati originalis particeps fiat. è Womo do a utez anma que munda ac ſine vicio creatur particeps ſiat illius vicii quod per ſolam carnem adducitur dignũ inquiſitõne eſſʒ ſi aliqua boc diligentia in ueſtigari potuilſet.Hunc auteʒ quia ſcien tie bumane expoſitũ non eſt ad cognitõeʒ fide a nobis credendũ eſt non curioſitate inquirendum. Ham ſi oxerimus animã quando coꝛpoꝛi commiſcet᷑ volutate qua: dã ad delectanonẽ culpe inclinari iam nõ oꝛginal tantum ſed actual quoqʒ; pecca io obnoxiam eſſe demonſtramꝰ. Si vero neceſſitate aliqua ad conſortiuʒ coꝛpoꝛls et ad contagiuʒ vicij coꝛpoꝛalis detruſam confitemur ex ip̃a neceſſitate a reatu abſlo lutam eſſe oſtendimꝰ. Quod eni ommino necelſſitatis eſt imputabile non eſt. Quod autem volütatis eſt oꝛiginale non eſt ſed pꝛopꝛium. Conſtatigitur ꝙ ratiõalis am: ma coꝛpoꝛi bumano infuſa nec voluntate coꝛrumpit᷑ ne peccatum ſit actuale nec ne⸗ ceſſitate coꝛrumpitur ne viciũ ſit nõ unpu luntas quia nõdum velle accipit. aut opꝰ agere potuit.ſʒ malum illi eſt ꝙ talis eſt qꝛ veritatis acciꝑe.neqʒ cõcupiſcentie carnis lue reſiſtere poſſit. Hoc autẽ illi mneſt non ð — — — — — — — li ene Nri cat ct ma w. W s 44 W le⸗ ne jn i Nl (Wars de integritate conditionis ſed be ſocietate carnis coꝛruptibił. Que vicʒ coꝛruptio qᷣͥs apꝛimo parente in omnẽ poſteritatẽ ꝑ car nis pꝛopagatõnẽ tranſoucitur peccatioꝛi ginalis macula in vicioignoꝛantie ⁊ cocu piſcentie ad vniuerſos dilatatur. Quod ſi queritur qua iuſticia anime imputetur quod neqʒ ex creatõne accepitneqʒ volun tate ꝑpetrauit.ſed ex ſola carnis ſocietate contraxit. quã tamen ſocietatem non ipſa ſuo arbitrio mendicauit. ſed pcepto etdil⸗ poſuõne creatoꝛis ſuiſuſcepit. Nos tan⸗ dem idqð verum eſt pſiteri opoꝛtz iuſtici am diuinã in irrepꝛebenſibilẽ quidẽ eſſe ſed comp̃̈benſibilẽ non elſe. ¶ Ratio de animabuſ incoꝛpoꝛan pitulum XXXVI. Am hi aui oicũt deum a pꝛincipio ꝓpoſuilſe ani mas coꝛpoꝛibus piuificãdis ſo ciare ⁊ coꝛdoꝝquidem generandoꝝ bomi ni ofſicium imũriſſe.ammaruʒ autẽ crean darum poteſtatẽ ſibiretinuiſſe.vt bõ iuſtꝰ coꝛpoꝛa mũda generaret.deus iuſtus am mas iuſtas crearet mundas.et coꝛpibus ſociaret.et ſi bomo opus ſuũ coꝛrupit deꝰ pꝛopoſitum ſuuʒ mutare nõ debuit. ſdꝛo pterea qʒ deũ ſcᷣm ppoſitum bonum ani mas creare mũdas et coꝛpibus ſociare in guibus dum coꝛruptionẽ inueniunt ⁊ coꝛ ruptionẽ trabunt non bocerx deo elſe qui ſine coꝛruptõne illas facit ſed ex bomineqͥ coꝛpoꝝ naturam coꝛrupit. Qui ergo boc dicunt rationẽ diuineiuſticie nõ exponũt. quia ſicut ad diuinã voluntatẽ vel bonita tem nõ ꝑtinuit pt eas malas faceret.ſic ne qʒ conuenire videbatur vt pꝛoponeretillic collocare vbi malas fieri neceſſe eſſet.õ igitur magno opere inſiſtendũ eſt vt rõne inueſtigetur qdðᷣ fide magis q̃m ratõe ſcru taor opoꝛtet. ¶ Quomõ a patribus iuſtis pecca toꝛes filij naſcuntur. ſeptima Capitulum xXxXxXVn WBeritur tamen qmodo oꝛiginale peccatũ cõtra . büt qui generant ab bis qui oꝝ ginalis peccati ſiue per ſacramẽta fidᷣ ſiue ſola ſide remiſſiõeʒ acceperũt Quomodo eniʒz a patribus in filios tranſire poteſt q̊d in ipſis patribus nõ eſt? Sed ſcienduz eſt oꝛiginale peccatuʒ quoda patribus per carnis generationẽ ad filios tranſducitur quãuis in bijs qui gignũt quantũ ad cul pam remiſſum ſit qntum ad penam tamẽ remanſit. Quantum ad culpam dimilſuʒ quia non imputatur.quantũ ad penaʒ re tentum quia non tollitur. Hoc eſt emʒ qðᷣ dicit apoſtolus.Jam nicbil damnanonis eſt bijs qui ſunt in cbꝛiſto ibeſu. vt videlicz oſtenderet quia bis qui ſunt renan in xpᷣo bieſu quãuis infirmitas onginalis coꝛru⸗ ptionis non tollitur interueniẽte tñ rege nerationis lacramẽto ad damnatiotioneʒ non imputat᷑ Quibus fomesquidem pec cati ineile poteſt. ſed peccatũ domiari nõ poteſt.quia quãdiu ubertatem ſuaʒ cuſto diunt ⁊ ſpiritũ adoptonis voluntarie pec cando nonamittũt. Aberati quideʒ a ſer uitute peccati ſub coꝛruptione quidẽ moꝛ talitans neceſſitate tenemur.ſed dñio pec cati nõ niſi volũtate ſubijcimur. Nꝛopter quod idem Apłus dicit. MHon regnet pec catum in veſtro moꝛtali coꝛꝑe. Coꝛpꝰ qdẽ noſtꝝꝑ moꝛtale nerxeſſitate in ipſa coꝛruptio nis radice fomitẽ peccati poꝛtat.ſed pbiſpi ritus libertatis eſt peccatũ ipᷣm ad regnan dũ ſurgere non poteſt. Sic itaqʒ oꝛiginale peccatũ qð in patribꝰ ꝑ generationẽ dele tum eſt qᷓntũ ad culpã.quia tñ ad penam remanet ad eos qͥ generanĩ trãſiens nõ ſo lum ad penã ↄſtat ſed etiã imputat ad cul pam donec ꝑcepto lauacro regeneratõis in im̃is qqʒ culpa deleatur etiam ſi pena re maneat. ,Atꝝ omnia peccata pꝛeceden tium patꝝ ad filios tranſeãt. Caplm XXXVIII. WVeritur autem viꝑ omnia peccata pᷣcedentiuʒ patrũ ad filios tranleant ſ ill pꝛum parentis delictũ in omẽs quiex ipo natiſunt redundaſſe videmꝰ. Qð ſi verũ 7 . 7 . — eſt qnto poſterioꝛes tãto vtiqʒlũt mfabi lioꝛes. Mec equa vidᷣr conditio vttp pPee iudicet nitati vbi foꝛte nala qnto mag coꝛ rumpit᷑ tanto deterioꝛſeminat Cu eiz dicat ſeptura. Reddã pctã paty in filios vſqz in terciam 2 qrtam generatõem. Hameſte oſtendit qa filijs pctã paty requirant. S⸗ qre vſqʒ in terciam ⁊ q̃rtaʒ generatioʒ ⁊no vſq; qqʒ non facile eſt vemonſtrari niſi foꝛ te ea que periuſticiã in omnẽ generatioezʒ exquiri potueruũ: ꝑ mibicoꝛdiaʒ intercia et quarta generatiõe terminant᷑ ne foꝛte iudi cium unpoꝛtabile ſieret ſi cucta pcedentiu peccata in ſubſequẽtibꝰ vltio diuina puni ret. Quodaũt in alo loco dicit. ſilius non poꝛtabit mniquitatem patris. ?.p.n. p.l.f. de illa veraciter iniqtate intelligit quaz pſone liter diſcreti 2 eſſentialiter diuiſi ab inuiceʒ pater a filius operant. Exqᷓ eniʒ filus a pa tre et pata filio aliin perſoa effectus eſt ſi cut pterqʒ pꝛopꝛio arbitrio operari babet. ſic quod alter facit deinceps alteri impu/ tarinon debet. Quod ergo dictu eſt. Red dam peccata patruʒ in filios de illis pec catis intelligi opoꝛtʒ que patres ↄmiſerũt pꝛius q́ de ipſis naſcerentur bij ad quos peccata eoꝛuzredundare debuerũt. Qua⸗ reergo vſqʒ in quartaʒ generatõnem mii quia vłper miſericoꝛdiã rigoꝛ iuſticie tem peratur.vel ꝑ terciã et qrtam generatõem omis generatio intelligit.vel qdð magis ꝓ babile pidetur eouſqʒ peccata patruʒ in fi lijs puniri dicunt᷑ quo ipſi fuij eondẽ patꝝ peccata videntes imitani ptintelligamꝰ fi lios nunquã in peccatis parentũ fieri par ticipes.niſpꝛius fuerint peccanbo etſfecti imitatoꝛes vt ſuo quilqʒ peccato nõ aliẽo bamnetur dum alenum ſuum facit quod amando et lequẽdoimitatur. Sic eniz ge neraliter dictum conuemẽtius intelligitur ℳ ſilius non poꝛtabitiniquitatẽ patris.⁊ p.n. p.i.l.vt nunquaʒ peccata aliena noceant ni ſi bijs qui ea peccando imitantur. Cum eizʒ contra id quod dictü fſuerat patres come: derunt vuã acerbam. et dentes fiioꝛuz ob ſtupeſcunt opoſitum ſit.ſilius non poꝛta bit ..pa.n.p.i.f. Anima que peccaueritip⸗ ſa monietur.necelle ẽ vt ſimplicioꝛi ſentẽtia pꝛecedentiũ patrum peccata ao ſubſequẽ⸗ tes ſilios tranſire ſignatũ accipimꝰ in lub ſequentiaſſertiõeſuo quenqʒ peccato tene ri neqʒ pꝛecedentiũ peccata patrum adſbõᷣ ſequentes filios redundare intelligamus. Quod ſi verũ eſt conſtat quia peccata pa trum actualia ab filios non tranſeunt. led oꝛiginale ſoluʒ quod omibus ceteris tan to maius fuit quãto pꝛe omibꝰ ceteris na turam ipſam mutare potuit Quod quibẽ in ea coꝛruptione ſeminatũ ad poſteritatẽ pertranſit qua in pᷣma radice ſua naturaʒ pumanã coꝛrupt infecit. (ars octaua. a reparatõem hominis. pomis fuit ſuperbia qm triplex pena ſublecutaẽ. nam tpalem ad penã eternam delcenderet He aut damnãdus inueniret ſi ſatim iun· dicarei dilatũ eſt iudiciũ eiꝰ.⁊ qꝛ eum diui na miſcdᷣia ad ſalutẽ pꝛeoꝛdiauit. in Btẽꝑe expectationis et dilatõis locũ ei pnie ⁊ cꝛ rectiõis aſſignauit.qtinꝰ eu interim p gra tiam ſuã talẽ efniceret quẽ tandeno muen coꝛditer ſolum ſʒ etiã iuſte ad ſalutez iudi Be eo ꝙ triaconſideranda ſunt Wima culpa Ana aue pena eſttantũů — id eſt. moꝛtalitas coꝛꝑis. due relique qᷓ ⁊ pene ſunt ⁊ culpe. QNuaruzʒ vna ẽ ↄcupiſcentia carnis.altera ẽignoꝛan tia mẽtis. Qꝛ igi bomo tali pena pcuſſus eſt pqu culpa non purgeret᷑ ſzaugeretm ſi per grãm poſtmodũ liberat? fuilſʒ. p be ab inuio mũdi vſqʒ in fineʒ ſeculi. Locusẽ de. in opibꝰbonis.in ſacramẽs. Cempus longũ ne imparatꝰ poccupet᷑. Locꝰ aſper — nlen e. I GHe guinaz locis. — Kabim J 7 Wingz ſuntloca fſummũ bonuʒ. vnus in qᷣ eſt ſo lummal me oſt Halia duo alter ſub ſummo in qᷓ eſt ſolu bonũ ſed no ſummũ. alter ſup imũ in eſt ſolũ maluʒ ſed nõ ſummũ. In medio vnꝰi quo ẽꝛma lum ⁊ bonũ neutaſummũ.In celo eſt ſũ⸗ mum bonũ aſolũ. In infernoẽ ſummuʒ malu a ſolu.In padilo eſt ſolum bonũ no ſũmũ.In mũuvo eſt bonũ ⁊ malũ neutrũ et in melius pficientiũ et ideo ibi eẽ ſolum bonũ debnit qꝛ creatura a malo imtianda non fuit. Montamẽ lummũ elſe debuit. 2 ſi ſummũ ibi eſſʒbonũ illic poſitis ꝓlectus non eſſet. Celum locus eſt ↄfirmatoꝛuz bo- noꝛum etꝑdiſoplinam ad ſummũ ꝓfectũ pertingentiũ. Anũ ſolũ ſummũq; bonuʒ H in eo collocatu eſt. Iufernꝰ loc?eſt cõfirma toꝝ maloꝛuʒ ⁊ diſciplinã irrecuperabiliter deſerentiũ.et ideo ibi ſolũ ⁊ ſummũ maluʒ poſitum elt. Hut gatoꝛ igmo eſtlocz in pꝛima coꝛrectione minus coꝛrectoꝝ ꝛ inſe errantiũ et reparandoꝝ ettdeo ſimtbonũ et maluz in eo oꝛdinatum eſt. vt per bonu quidem conſolatõem accipiant. per malũ ð care paleret. Tria ergo bec in reparatione boĩs pꝛimo loco ↄſideranda ocurruũttem pus locuſ.remediũ. Cempus eſt pñs vita mundꝰ?iſte. Remediũñ in tribus oſtat. in fi vt puaricatoꝛ caſtiget.Remediũ efficax vt ynus in quo eſt ſolum bonũ et ã æ ſũmũ malu. oſt Halia duo ſummũ. In igne purgatoꝛio ſolũ malũn- ſummu. Oaradiſus eſt locus inchoantiũ cunda ꝑpficiendoꝝ.et tdeo ſolu maluʒ babe re debuit vt pꝛioꝛe peioꝛ eſſet vbi bonuʒ et malum ſimul ↄſiſtit. Mundus eſt locus pero coꝛrectionem. MHon tamẽ ſummum bonum aut ſummũ mali lbi eſt vt ſit quo ⁊perſiſtẽtes in malo deſicere. recedẽtesas malo pꝛoſicere poſſint. Sic er go celum in ſummo eſt.poſt celuũ paradiſus.pꝰpadilũ mundꝰ.poſt mundũ ignis purgatoꝛꝰ.pꝰ ignẽ purgatonuũ infernus. DO yabolꝰ ergo qꝛa ſummo ceciderat in imo detrulus eſt. vpterea qꝛ reparãdus nõ erat. Homo aũt quia a ſummo nõ coꝛruit nõ eſt poſitus in imo.iʒ in medio collocatus vteilocꝰeſſʒ qᷣ aſcendere polſſʒ p meritũ iuſticie vel delcẽ dere per reatum culpe. ¶Quõ diſpoſitus eſt homo ad pe nitentiam. (Capimn II. Oſitus eſt ergo in mundo iſto in loco pentẽtie ſpacio penitendi indulto vt ma la coꝛrigeret. bona reparar; vt tandẽ coꝛre ctus ad iudiciũ veniẽs nõ ꝓculpa penaz. ſed p iuſticia gliam ſibi pꝛepatã acciperet. MReſtat ergo vt du tempꝰ eſt oſiliuʒ exqrat et auxiliũ requirat coꝛrectõis et liberatõis ſue. Ged qepſe ad neutu lufficiẽs inuenit necelle elt vt ille qui per grãzʒ ſuam dilfert iudiciũ interim ꝑ eandẽ grãm ondat eua/ dendi oſilium poſt oſilin oeratauxiliuz. Sic itaq; opoꝛtet vt interim deponat ꝑſo nam iudicis et aſſumat perſonã pꝛius ↄſi liatons. poſtea auxiliatoꝛis. ita dumtaxat pt pꝛimo bominẽ totuʒ ſibi dimittat q̃tinꝰ et iße bomo ⁊ ignoꝛantiã ſuã experiat ⁊ in telligatſe indigere ↄſilio. deiñ etiã defectũ ſuuz lentiat ꝛagnoſcat ſe opus babere au xilio. Cali ergo ratõne in tꝑe naturałlegis totus bõ dimiſſus eſt ſibi.poſtẽa in temꝑpe ſcripte legis cognoſcent ignoꝛãtiaʒ ſuam datũ eſt coſiliũ. MDoſtremo in tpe Stie cõſi teri defectũ ſuũ pꝛeſtitũ eſt ei auxiliuʒ. Cõſi liũ eratĩ rõe ſatiſfactois.auxiliũ erat ĩ effe ctu rebẽptoil.vt ergo rõeʒ ſatiſfactõis quãũ pꝛo pꝑẽto ſuo bõ creatoꝛi ſuo ꝑſoluere dbe,/ bat euidentiꝰ agnoſcere poſſimꝰ cauſã bo minis paus neceſſe pauliſper attentiꝰ oſi deremus. Cauſa vero bec intertres per/ſo nas agenda foꝛmatur.id eſt. den bominez et dyabolum. Pars ¶(Becauſa homis aduerſus deuz et dyabolum. CCTCa. III. Bergo tres ĩ cau ſam vemũt. bomo. deus ⁊ byabo lus. dyabolꝰoeo iniuriã feciſſe cõ incitur.qꝛ puũ eius boĩem ⁊ fraudulẽter abduxit ꝛ violenter tenuit. Homo ſilr deo iniuriã feciſſe ↄuicit qꝛ 2 ntempſit pceptũ eius.⁊ ſe ſub manu aliena ponẽs ſue ſßuitu tis damnũ ulli intulit. Item dyabolꝰ homĩ iniuriã feciſſe ↄuinciĩ qꝛillj ⁊ pus bona p⸗ mittendo decepit ⁊ poſt mala inferẽdo no cuit. Iniuſte ergo dyabolꝰtenet boĩem ſed bomo iuſte tenet.qꝛ dyabolꝰ nũq̃ʒ meruit pvt boĩem ſibi ſubiectu pᷣmeret ſzbõ meru it ꝑculpã ſuã vt ab eo ꝑmitteret. Licʒ enim ignoꝛaret falſũ eẽ qd diabolꝰ pmiſit tñ nõ ignoꝛauit. ꝙetiaz ſi veꝑ eẽt volutatẽ crea toꝛis ↄcupiſcere nõ debuit. Juſte ergo ſub iectꝰ eſt bõ diabolo qᷓntũ ꝑtinet ad culpaʒ ſuã. iniuſte ãt qᷓtũ ptinʒ ad diaboli fraudu lentiã. Si ergo bõtalẽ patronũ bꝛẽt cinus potẽtia dyabolꝰ in cãm poſſz adduci iuſte dominio eiꝰ Sdiceret qꝛ nullã diabolus iu ſtam cãm buit qre ſibi ius in bomie vendi care debuerit. Satronus aũt nullꝰ tał in⸗ ueniri poterat niſi ſolꝰ deus. Sʒ deꝰ cãm bomis ſuſciꝑe noluit.qꝛ bomi adbuc pcul pa ſua iratꝰ fuit. Opoꝛtuit ergo vt bõ de pᷣus placaret et ſic deinde ðo patrocinãte cũ diabolo cãm iniret. Sʒ deum rõnabilr placare ñ poteratniſi ⁊ dãnũ qð intulerat reſtauraret ⁊ 8ↄtẽptu ſatiſfaceret. Hõ vo mnchil buit qð digne deo ꝓ oblato damno recõpenſaret.quia ſi qͥd de irratõnali crea tura redderet ꝓ rõnali ſlata creatura mi nus eſſʒ. Sedn boiem ꝓ bomie reddere potuit.qꝛiuſtũ ⁊ innocẽtẽ abſtulerat et ne minẽ niſi pctõrem inuenit. Hichil ergo bõ muenit vnde deũ ſibi placare poſſzʒ. qꝛ ſiue ſua ſiue ſeipᷣm daret digna recompenſatõ nõ eſſet. Uidẽs ergo deus hoiĩem ſua vᷣtu te iugũ dãnatõis euadere nõ poſſemiſertꝰ eſt eius.⁊ pᷣmuʒ gtuitopᷣuenit eü ꝑ ſolã mi ſericoꝛdiam vt deinde liberaret ꝑ iuſticiaʒ octaua boc eſt aꝛ bõ pſe iuſticiã euadẽdi nõ buit deus bomini ꝑ milcdiam iuſticiaʒ dedit neqʒ eiʒ ereptio boĩs ꝑfecte rõnabił eẽt niſi ex vtra qʒ pte luſta ſoꝛet. Beſt ſiẽ deus iuſti ciam bũu boĩem reqrendi.ita etiã bõ bꝛẽt iuſticiã euadẽdi. Sed bãc iuſticiã bõ nun qm babere potuiſſʒ niſi deus illi ꝑ miſcdiã ſuã illam tribueret. At ergo deꝰab bomĩie placari poſſet deus gis bomi dedit qd boõ ex debito deo redderet. Dedit ig bomini boĩem quẽ bõ ꝓ boĩe redderet qͥ pt digna recõpenſatõ ſieret poꝛi nõ ſoluʒ eq̃lis.ſed maioꝛ eſſet. At ergo pꝛo boĩe redderet bõ bomie maioꝛ?factꝰẽ deꝰ bõ ꝓ boĩe.⁊ dedit ſe bõ homi vt ſe aſſumeretab boĩe. Incar natus eſt deꝰ dei filiꝰ et datus ẽ bomibus deuſ bomo 5us. ſicut Plaias ait. Duer natus eſt nobᷣ et ſiliꝰdatꝰeſt nobis ⁊c. Qð ergo bomini datꝰ ẽ xpᷣus dei fuit miſcdia qꝛ ab bomie redditꝰẽ xpᷣc:fuit bomis iuſti cia. In natitate eni xr̃ᷣi placatꝰ eſt iuſte deꝰ bomini.quia talis bõ inuẽtuſ eſt ꝓpboĩem qui nõ ſolum ni dictuʒ eſt par. ſed etiã ma ioꝛ boie eſlet. Joeo in natiuitate xp̃ᷣi ange l mũdo pacem nunciãt dicẽtel. Glia in ex celſis deo:eti tra pax bo.bo.vo. Sʒadbuc ſuꝑerat bomi vt ſicut reſtaurãdo placaue ratitram. ita qqʒ ꝓ ↄtemptu ſatiſfaciendo dignusfieret euadere penã. ſed B ↄuenien tius fieri non poterat niſi vt penam quam nõ debebat ſponte ⁊ obedienter ſuſcperet vt de pena quã per obedientiaʒ meruerat/ eripi dignꝰfieret. Hanc autem penam bo mo pctõꝛſoluere nõ poterat qui quãcun qʒ penam ſuſaperet nõ niſidigne et iuſte pꝛopter contemptꝰ pꝛimi reatum ſuſtine ret. Atergo bomo iuſte penam debitam euaderet. neceſſefuit vt talis bomo penaʒ ſuſciperet pꝛo bomine qui nicbil pene de⸗ buiſſet. Sedtalis nullus inueuiri poterat niſixpᷣus. Ep̃us ergo ⁊ naſcendo debitum bominis patri ſoluit ⁊ monendo reatum bominis bieu mcun ipſe pꝛo bomi⸗ ne moꝛtem quaʒnon debebat ſuſtinerʒ iu ſte bomo pꝛopter ipſum moꝛtẽ quam de bebat euaderet et iam locum calumniãädi s — — —ʒð ribunonem. Scom pꝛeſcientiam iudicati ſumus pꝛius q́;elſemus. Scm cauſaʒiu (Wars dyabolus nõ inueniret qꝛipſe ⁊ bominido minari non debuit ⁊ bomo liberari dignꝰ fuit. Idemitaqʒ; ⁊ iudicium noſtu caulaʒ noſtram fecit ſicut ſcptum eſt. Quoniam feciſti iudicium meũ ⁊ cauſam meaʒ. Cau ſam noſtram pꝛo nobis fecit quia debituzʒ patri abſoluit ⁊ moꝛlẽdoreatum expiauit. Judicium pᷣo qꝛ deſcẽdens ad inferos et poꝛtas moꝛtis frangens captiuitatem que abidem tenebatur liberauit. Judicium vpo diaboli aduerſus deũ factuʒ eſt ſtatim ab initio ſecl. ꝗudicium bomis aduerſlus dy abolum in paſſione cbꝛiſti. Judiciuz bomi nisaduerſus deuʒ differtur vſqʒ; in conſũ mationem ſeculi.⁊ ideo bomo ſi pꝛius per cbriſtum deo reconciliari voluerit poſt iu dicium ſuumſine timoꝛe damnationis ex pectabit. WGe diſcretione iudicioꝛ. (CTapim V. Wattuoꝛ ſunt iu dicia ſcdᷣm pꝛeſciennam. Icöum cauſam. ſcᷣm oꝑationẽ.ſcoᷣm re dicamur ex quo eſſe incipbimꝰquandobo m vel mali ſumus. Scdum operationem udicamur quãdo opꝑibus foꝛis oſtendi,/ mus quales intus apud nos ſimꝰ Scdðᷣm retributionẽ iudicabimur quãdo in ꝑcipi enda mercede opeꝝ cognoſcemus quales ab eterno apud deũ pᷣuiſi fuimus. Ex bijs quattuoꝛ iudicijs duo ſunt occulta iudici um ſcðᷣm pꝛeſcientiã ⁊ iudiciũ ſcdᷣm cauſã et ideo in eis iudiciũ bũanũ non recipitur. duo manifeſtad ẽudicium ſᷣm oꝑatõeʒ et iudiciu pm retributõem in quoꝝaltero id eſt. iudicio ſcdᷣm operanonẽ omnibus adeo in p̃ᷣſentiiudicandi ptãs daĩ. Alteꝝ pero boceſt iudiciũ ſᷣm retributionẽ non abomibꝰſʒza deo coꝛã bominibꝰiudicabit Sediudiciũ bim pᷣſcientiam occultũ eſt et immutabile. 4Audiciũ ſcᷣm cãm occultuʒ ẽ et mutabile. ꝗJudiciũ ſm opatõem manite ſtum ⁊ mutabile. ꝗudiciu m retributõez (octaua manifeſtũ ⁊ immutabile. Judiciü ſᷣm oꝑa tionem ymago quodãmo eſt ⁊ ſacramen tum indicij ſm retributõem.qꝛullud mani ſeſtat cãm ⁊ pᷣcientiã innuit. boc ᷣomani feſtabit cãm ⁊ pꝛeſciennã ↄfirmabit. Item ↄſiderandũ ꝙ iudiciũ aliter fut vbi ſentẽtia dictatur. aliter vbi pfertur. In dictanda q dem ſententia omme iudicij iudicat limul pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſctũs.ꝗnꝓferenda aũt iudicat filiꝰſolus.qꝛ cum in diuinitate ſua cum patre et ſpuũ ſancto omĩs indicijſentẽ tiaz dictare babuit in buanitate ſua omis iudicij ſniam pꝛoferre ſolus accepit Nꝛo pterea bumãuas que ſententã dictare nõ babet qntum ad dictandam ſententiaʒ di⸗ xit. ego non iudico quenqʒ.et tamen quia pꝛoferre babet ſcdᷣm boc qd dictata eſt ſub dit. lcut audio iudico. Quod eĩz intus au dit pbi ſententia dictat foꝛs iudicat vbip fertur. Hijs itaqʒbꝛeuiter de diſcrenone iu dicioꝝ pꝛopoſiuis.nunc adipſam narratõ ms noſtre leriem reuertamur. (Cur deusbo⁵mmo. ₰„ Capim VI. ctus eſt itaq z deꝰ bomo vt boiem quẽ fecerat liberaret vt ideʒ eſſet creatoꝛ bo miniò redemptoꝛ. iſſus ẽ itaqʒ filus vt in adoptione paina alſenſuʒ ſuũ demõ: ſtraret. venit ſapientia vt vinceret malicid vt boſtis qͥ aſtutia vicerat pꝛudẽtia vince retur. Ouidad nos pertinuit paſſio hꝛiſi. Ca VI. Bſcepit de natu ra boſtiã p natura vt de noſtro el in bocipᷣo ptineret adnos redemptõ qꝛ de noſtro ſũpta erat imolatio. Cuiꝰ qdem re demptõis pucipes efficimur ſi ipſi redem ptoꝛ ꝑcarnẽ noſᷣ ſociato per ſidẽ vnimur. Matura qdẽ bũana tota ꝑ pẽtm coꝛrupta fuerat ⁊ tota ppi pẽtm dãnatõi debita fue rat. ⁊ idcuco ſitota dãnata fuiſſʒ.uuſticia ñ fuiſiʒ. Aenit aut grã et elegi: quoſdam de ſet olocauſtũ offerendũ ꝓ nob. ot maſſa vniuerlitatis ꝑ miſcdᷣiam ab ſalutes quoſoam autem periuſticiam deſeruitad damnatõnem et quos per miſericoꝛdiam ſaluauit non ſine iuſticia ſaluauit.quia in eius poteſtate erat vt ̊ facere iuſte poſſet. quos tamẽ ſi non ſaluaſſetiuſte feciſſet.qͥa in eoꝛũ merito erat vt ſi boc facerʒ imuſtũ non et. (de iuſticia poteſtatis et equita nitulum VNmI. WBſticia enim alia meritum patientis. ꝗuſticia ſcdum cia ſcdᷣm meritum patientis eſt equitats. Juſticia eſt poteſtatis qua ſiñ iuſlicia licʒ faciẽti ſi velit quod eius poteſtati debetur Juſticia equitatis eſt qua retribuitur pa tienti ettam ſi nolit quodeiuſmerito debe tur. Cum ergo deꝰ punit peccatoꝛem iuſte facit.quia poteſtati debetur pt boc poſſit ſi velit. et iuſte puni qui patitur.quia ſcdᷣ meritum ſuũ ei retribuitur quodeius me rito debetur.et eſtillic poteſtas iuſta qua Ddeus iuſtefacit ⁊ ſpᷣeiuſtus eſt. et bec retri butõ equa qua peccatoꝛiuſte patit qua ta men ipſe nõ eſt iuſtus ſed pena eius iuſta eſt. Cum vero deus iuſtificat peccatoꝛem iuſte agit et iuſtus eſt iuſticia poteſtatis qua boc ei licet. Qun veroiuſtincatur iu ſtus eſt iuſticia quaʒ accepit ſʒ nõ in eoq contra meritũ ſuum accipit.ſedtamẽ inin ſtus non eſt quia non facit ipſequod ac pit qꝛ per ſe nõ accipit ſed pattur tantũ ꝙ accipit.et eſt qui fac qꝛ facit et iuſticia qua facit.et ẽ iuſtꝰ qui accipit iuſticiam qᷓm ac cipit.nontamẽ quia accipit quia ſine iuſti cia ſua per ſolam gratiam iuſticiam acci⸗ pit. (Taplim . HS em ſnenonm i eſt ſcõᷣm debitum facientis.alia ſᷣm debitum ſacientis eſt poteſtatis. Juſti/ GBeiuſticig panente etcogente. octaua iuſticia alia patiẽs eſt alia cogẽs. Juſticia patiens eſt qua ſi fiat alquidiuſtum eſt. ſinon ſiatimuſtũ nõ eſt. ꝗuſticia cogens eſt qua ſic aliquid iuſte ſit vt ſi non fieret: iniuſtum eſſet. NMꝛopter quod iuſticia pa tiens diſpenſationem babet iuſticia cogẽs neceſſitatem. Sic igitur deus de malſa ge neris bumaniquoſoã ad ſaluatõnem ailu mens iuſticia vtit debite poteſtatis. quoſ dam vero ad perditionem deſerens iuſti cia vutur licite eqtatis. alic de debito ſuo. bic de merito noſtro. Si pero eos quos ad ſaluationẽ nuncaſſumit deſereret iniu ſticia non eſſʒ. quoniã ſcdᷣm merita ſua re ciperent iuſticiam equitatis. Si autẽ eos quos nunc deſerit aſſumeret ſimiliter imu ſticia non eſſet. quia in eoꝛũ ſaluatõne pte retur iuſticia poteſtatis. Siue igitur ĩ bis quiſaluantur ſiuein bijs qui damnantur iuſticia paciens eſt per quam illud quod ſiciuſtum eſt vt etiam ſi aliter ſieret imnu / ſtum non eſſet. Ham ⁊ bij qui ſcm meri ta ſua iuſte damnãtur per gratiam dei u ſte ſaluari potuiſient ſideus voluiſſet. Et rurſum qui per gratiam dei iuſte ſaluant ſcðʒ merita ſua iuſte damnari potuiſlſent. ſi deus eos ſaluarinoluiſiʒ. Sic ergo qᷣd poluit ptrunqʒ iuſtum ſuit pt etiã ſi aliter voluiſſet iniuſtum nõ ſuiſſʒ.quia poteſtas eſt in voluntate eius qua ſine iniuſticia fa cere illi licet quodcunqʒ voluerit. ¶ O, aliter redimiſſe poſſet deus hominem ſi voluiſſet. opter quoo pveraciter pꝛoſitemur ꝙ redem ptionem generis bumamaho etiam modo deus perficere potuiſſet ſi vo infirmitati conuententioꝛ fuit vt deus bõ fieret.⁊ p boĩe moꝛtlitatẽ aſſumẽi boisad ſpeʒ ſue imoꝛtalitatis boĩeʒ ewen red ) n diffidat iõ bõ ſeadbõa illiꝰ poſſe aſcẽdre luiſſet. Sedideo boc modo qᷣa iſte noſtre Pars H quem ad ſua mala toleranda videt deſcen dilſſe/pt in deo bũanitas gloꝛiſicata exem plũ eẽt gloꝛificatõis boĩb? vtieo qð paſſꝰ eſt videãt quid ei debeãt retribuere. in eo ꝗꝙl gloꝛificatus eſt oſiderent qᷣd ab eo debe ant expectarept ipe ⁊ via ſit in exemplo et peritas in pmiſio et vita in pꝛemo. ¶ Quaratione inſtituta ſunt ſacra menta. (Ka. (IXIL. ODOſtquaz pꝛmus parens bumani generis ppter in obedientie culpã a ꝑpadilo exulãs. in bunc mundüu venitd yabolꝰ us tirãni⸗ cũ in eo exercensſiẽ eum pᷣus fraudulẽter ſeduxeratita poſtmodũ violenter polſide batſed dei puidentia que bũc diſponebat ad ſalutem ſic iuſticie rigoꝛẽ per miſcdiam temperauit vt eũ ad tempuſ quidẽ ab illo pꝛemi permitteretet tamẽ ne ab illlo in eter num pᷣmeretur ex ipſa eipena remedium pꝛepararet Ataq; iam tũc ab illo mi exoꝛ dio ſacramenta ſalutis ſue bomini pꝛopo ſuit /quibꝰ eũ ſub expectatione future ſan ctificatõnis conſignaretſqᷓtinus ea quiſqᷣs fide recta et ſpe firma pꝛopter obedientia⸗ inſtitutiõis diuine perciꝑetet ſub iugo po ſitus ad conſoꝛtium libertatis pertneret. Mꝛopoſuit itaqʒ edictum ſuũ infoꝛmans bomineʒ et erudiens vt quicunqʒ eum ſal uatoꝛem atqʒ liberatoꝛẽ expectare eligeret · eiuſdem ſue electionis votũin perceptiõe ſacramentoꝛum eius aſpꝛobare debuilſet. ꝛopoſuit ⁊ dyabolꝰſacmẽta ſua qbꝰ ſu os ſibi alligaret.q̃tenꝰ ab illis qui eius im periũ detractabãt qnto eos manifeſtiꝰ di ſcernerettanto ſecuriꝰpoſſideret/Cepit er go bumanũ genꝰ mox in ꝑtes ↄtrarias di uidi alijs ſacramẽta diaboli ſuſcipientibꝰ alijs vero ſuſcipientibꝰſacramẽta chꝛiſti/t facte ſũt due familie.vna xpᷣi altera diabo l uid eni verbũ incarnatũ dixerim niſi regem qui bũc mundũ intrauit ꝑaſſũptã buanitatẽ cum diabolo pugnaturꝰ.⁊ eum ex inde quaſitirannũ ⁊ violenter in alieno dñantem repulſurus Et quid omnes po dam optimos regem ventunin acie pcedẽ et ſi non nomĩere tamẽ cbꝛiſtiam fuerunt. ſpacium decurrit. Nꝛimum eſt tempꝰ? na Similr tria ſunt geners bomini.dẽ. bo⸗ tecti. aperte mali ſunt detecti.qui per gog⁊ res ſanctos qui ante incarnatõeʒ ab initio electi fuerunt aſpellauerim nili milites qſ/ teg ipis quibus tunc ſanctiſicabant ſacra mẽens quaſi quibuſoã armis muniti atqʒ pꝛecincti Quid item eos qͥ poſt incarnato nem vſqʒ in finẽ electi ſubſequunt᷑/miſi mi lites alios non tñ alium ſed ipſum regem ſuum pᷣcedentẽ vnanimiter atqʒ alacriter ſubſequẽtes. babentes ⁊ ipi arma nouino uaſtamẽ ab eodem arman et eundez pu gnaturi?ſiue igitur ſubleqntes ſiue etiam pcedentes vniꝰ regis ſacramente poꝛtãteſ vni regi militãtes ⁊ vnum tirannũ ſuperã tes. illi venturum pᷣcedentesaſti pꝛeceden⸗ — tem ſubſequẽtes. Unde patz quia abinitõ ria eni ſunt tpa per que pꝛelentis ſeculi C= g s ſte- turalis legis. ſecundũ tempꝰ ſcripte legis. tercium temp?eſt Ztie. Mrimũ eſtab adã vſqʒ ad HEoyſen. Scdᷣm a moyle vlqaz ad chꝛiſtum. Cerciũ a xpᷣo vſqʒ in fineʒ leculł. mines naturalis legs. bomines ſcripte le ””ỹ”MM dis vornle⸗ gratie ſoſiſner nararalss le gis dici poſſunt.qui ſola naturali ratõne vitam ſuam dirigut. pel potius naturalis 1 , legis bomines dicuntur qui ſcᷣm coneauau· piſcentiam in qua nati ſuntambulat/Ho e ſirrr Eſe mines ſcripte legis bij qui exterionbuspe ceptis ad bene piuendu infoꝛmant. Ho: oc= Gs ſr mines gratieſunt bij qui per aſpirranone,z ſpirituſſancti afflatiet illuminantur vt bo num quodfaciendũ eſt agnoſcant.et inflã mantur pt diligant.et coꝛroboꝛãtur pt pñ ciantlet vt em̃ imandeſtio⸗ daſeineftofie ignemug Homines naturalis legis ſunt .—, aperte mal. bomin es ſcripte legis ficte bo O veie 8 000 m. bomines grane vere boni ficte boni lüt ”M magogſignati ſunt.quod interpꝛetaturte⸗ ctus et detectugin perſecutõeʒ populi dei pꝛedicantur penturi. quia bec duo genera bominum ſemper vere bonos Ptleannm, tur /zn pꝛimo genere ↄtineni pagam. An ſcoõb genere iudei n tercio x̃iani/ꝗſta tria L genera bominũ ab initio nunãm yllo tẽpe defueruntſiñ tempꝰnatural legis ad aꝑte malos ptinet.qꝛ illi tunc ⁊· numero płes et ſtatu ercellentioꝛes fuerũt. Cempus ſcpᷣte legis ad ficte bonoſ qꝛ tũc bomĩes in timo re buientes opus müdabantnonanimuʒ. Tempul gratie ad vere bonos ꝑnnet.qui modo et ſi nũero plures non ſunt tñſtatu excellẽtioꝛes ? dei gratia publice anteferũt etiam ab bijsqᷓ eis moꝛbꝰ contradicunt. Scias ergo qcunqʒ tpe ab imtio mũdivſ. dʒ in finem nullũ fuille vł eſſe vere bonuʒ niſi iuſtificatũ per grãm. Gꝛatia aut nüqʒ aliq adipiſci potuiſſe niſi per xpᷣm/ita vt omnes ſiue pᷣcedentes ſiue ſſeq̃ntes vno .“ ſanctiſicatõis remedio ſaluatos agnoſcas Alſpice ergo caſtra regis noſtriſꝛ acies ex⸗ ercitus eiꝰin armis ſpũalibꝰ fulgẽtes.⁊ q̃n — ta pcedentiuz ſubſeqntiumqʒ ſploꝝ multi tudine ſtipatus incedat. ¶Be tempoꝛe inſtitutionis ſacra mentoꝛum. NBDitur quo pꝛimꝰ parens merito mnobedientie a gaudijs paradiſi expulſus in bꝰvite moꝛtlis exilio cũ tota poſteritate vſqʒ in finespᷣme coꝛruptiõi obnoxiꝰtenet Ex quo eni bomos ſtatu pᷣme incoꝛruptõ⸗ nmis lapſusin coꝛꝑe ꝑ moꝛtalitatẽ ⁊ in ania per iniquitatẽ egrotare cepit.otinuo deus reparandoin ſacramentis ſuis medicinã parauit.que quidẽ put raiõ poſtulabat et cauſa diuerpᷣtemꝑibus etlocis ad curatõʒ illins exbibuit. Allia añ legeʒ. alia ſub lege. alia ſiᷣ Ina. diuerla qdẽ imn ſpecie. vnũ tñef fectu babentia et vnam ſanitatez pficientia Si quis igitur querat tempuſ inſtuutois ſacramentoꝝ.ſciat qꝛqʒdiu moꝛbusẽ op⸗ medicine eſt. Mꝛeſens igitur vita ab initõ ſeculi vſqʒ in finem ꝑ moꝛtalitatẽ decurrẽs tempus eſt moꝛbiettempus remedij In ipla et pꝛopter ipſam inſtituta ſunt ſacr menta.et quedam a pꝛincipio ipſius q ſuo — (Caplm A. nis ſacramentoꝝ ab eo cepiſſe cre octaua tempoꝛe cucurreruntet ad ſanitateʒ quan tum ipſis datũ erat et per ip̃a danduʒ erat reſtituendam pꝛeualuerunt. Et iſta ſacra: menta ſuo tempoꝛe expleto ceſſauerunt. et alia pꝛo illisad eandem ſamtatem pficien dam ſucceſſerunt. Et rurſum poſt illa alia quaſi nouiſſime adiũcta ſuntquibus alia ſuccedere non debueruntvelut medicamẽ ta pfecta que moꝛbumipſum conſumerẽt et perfectam ſanitateʒ; plane reſtaurarent. Et bec omnia facta ſunt ſcoðᷣm iudicium et diſpenſatõnem medici qui moꝛbum ipſuʒ pidit:et qualia ei remedia ſingulis tempo 7 ribus adbibenda elſent agnouit (Doꝛro vnum ſacramẽtum etiam ante peccatum bominis inſtitutum inuenit. Coniuguum nanqʒ pꝛius etiam qᷓ; bomo peccaret ſan⸗ citum legii.vtteſte ſcriptura mulier facta viro in adiutoriuʒ ſociata memoꝛat᷑. Cuiꝰ tamẽ inſtitutionis cauſa tunc ad remediũ non fuit ſed ad officiũ.quia moꝛbꝰ in bo mine non fuit qui lanaretur ſed virtꝰ que exerceretur. NMꝛopter quod ex tribus cau ſis inſtitutiom ſacramentoꝛum duas tan tum bic inuenimꝰ. eruditionem ſcilicet et exercitatõnem. Humiliatio eni ibi neceſſa ria non fuit vbi ſuꝑbia nulla fuit. ſed ratio que erudiretur ad maioꝛẽ cognitionem ⁊ virtus quepmoueretur ad maioꝛem perſe cnonem. Inuenitur itaqʒ boc ſacramentũ ſingularem babens legem quẽadmoduzʒ ſingularem babet inſtitutionẽ. Et videtur oꝛdo poſtulare pꝛius q̃ ad ea que de cete ris dicenda ſunt ſacramẽtis diſcutiẽda ac cedamus.Be iſto ſingulariter quedã que ab pꝛimam inſtitutionẽ ſpectare videbun tur pꝛemittere.bijs que ad ſecundaʒ eiꝰ in ſtitutionem pertinent ſequẽti narrationi reſeruatis/ Habet enim boc ſacramentuʒ duplicem inſtitutionem. vnam ante pecca tum ad officium. aliam poſt peccatum ad remediũ.et ſcdᷣm illam qdẽ qua ſingularii inſtitutum eſt ſingłariter tractari debuit: vt poſtea ſcᷣm illam que ceteris in tẽpoꝛe coniungit᷑ a ceteris in narratione nõ ſepa retur. ́òMUMW — ☛ — —w— ob „„ . —— e inſtitutione cõiugij ante pec ((Lapitulum. XIIl. ſ liugij ſolum ex ommbꝰſacramen⸗ tis que ad remediũ bominis in⸗ ſtituta ſũt ante peccatũ bomis inſtitutum legitur.non tñ pꝛopter peccatum ſed ad ſa cramentũ ſolũ etadofficium ſabd ſacramen tum pꝛopter eruditõnem.ad officium pꝛo pter exercitatõnem. Erant eni duo bec ĩ co iugio ipᷣo.iugiũ ipᷣm et coniugij officium et ptrũqʒſacramentũ erat. Coniugiũ con: ſtabat in conſenſu federis ſocialiſ.coniugij. officiũ conſtabatin copula carnis. Coniu⸗, giũ ſacramentũ fuit cuiuſdã ſocietatis ſpi⸗ ritualis que ꝑ dilectionẽ eratinter deum ⁊ animã.in qua ſocietate amnima ſponſa erat et ſponſus deꝰ. Olſſficiuʒ coniugij ſacramẽ tum fuit cuiuſoã ſocietatis que futura erat Acramentum cõ⸗/ — ꝑcarnem aſſumptam inter xpᷣm et ecckam/ in qua ſocietate xpᷣs ſponſus futurus erat et ſponſa eccleſia. Et qui ſponſus erat ptro biqʒ ſuperioꝛ erat.et eius dilectio ꝑ pietateʒ trabebatur ad inferioꝛem. Que aunt ſponſa erat vtrobiq; inferioꝛ erat.quia ſibi ſuffici⸗ ens non erat et ꝑſe ſtare non poterat.⁊ pꝛo pter boc eius dilectio neceſſitate magis cõ uertebatur ad ſuꝑioꝛem. Superioꝛ diligen do beneficium pꝛeſtitit.inferioꝛ diligendo beneficiũ accepit. Huius ergo ſocietatis qᷓ vtrimqʒ dilectione mutua conſtabat ſacra mentũ foꝛmatũ eſt quando coniugiũ inſti tutũ eſt. alterius ſocietatis ſacramentuʒ in coniugio.alteriꝰ ſocietatis ſacramentum i cõiugij officio. ꝛopterea natura buma⸗ na duplici qualitate diſtincta eſt pt in piro quidẽ robuſtioꝛ.in femina veroinfirmioꝛ et aliena ope egens appareretet iuncti ſunt duo in vnũ vna dilectione et ſocietate pna. yvt in vna dilectione eſſent et ꝑ vnaʒ dilectio nem in vna ſocietate manerent.et pir qᷓᷣdem vt ymago dei fieret.in ſacramento pieta⸗ te ad dilectõnem inclinarer ſemina pero vt foꝛmã anime rationalis expᷣmeret neceſſi⸗ tate magis et quaſi reſpectu cõmoditatis cuiuſdã ꝑſuaderei.ſic tamen vt vtrimqʒ vo CvII luntaria eſſet dilectio.quia ſi volũtarianõ eſſet neqʒ nera dilectio neqʒ vere dilectiõis ſacramentũ eſſe poſſet. Item pt ſacramen⸗ tum aliud in bac ſocietate foꝛmaret pcepit deus pt maſculus et femia in vna carneiũ gerentur.pt ſicut pus in ſacramento coniu gij ꝑ dilectionẽ vnũ erantita poſttmodum in coniugij officio vnũ fierent ꝑ vnam car mnoscõmixtoneʒ vt oſtenderet qa qͥ pus in ſua diuinitate ꝑ dilectionẽ iunctꝰ erat anie poſtmodũ ꝑ aſſumptã carnẽ iunctꝰeſt ec⸗ cleſie ſue. Item ne ocioſa eſſet ſocietas illa cõiugalis inter maſculũ et feminã ppterea poſt ſacramentũ coniugij additum eſt offi ciũ quodin comixtione carnis expleri de/ buerat vtin eo et coniuncti exercerent᷑ per obedientiã ad virtutem et fructiſicarent ꝑ pꝛolis generationeʒ. In quo officio maſcu lo qdeʒ qui ſuperioꝛ erat datũ eſt q̃d pꝛopa gandü fuiſſet de ſuo ſeminare. femine autẽ concipereet parere.pt in eadẽ ſimilitudine demonſtraret.quoniã in illa inuiſibili ſoci etate anima rationalis nullatenus fructifi⸗ care poſſet niſi pus ſemen pirtutis a do cõ⸗ ciperet. Erat adbuc aliud in natura buma na quod ꝑſocietatẽ coniugij monſtrari dbe buiſſet. Sic quiſpe condieus eſt bomo vt quiddã in eo ſupꝛemũ eſſet.et ĩ boie nibil al terius eſſet.poſt illud aũt aliud ſubillo eẽt et ſubiectũ illi.deinde aliud nouiſſimũ et in vno conſtitutũ et ceteris duobus ſubiectũ. Erat quiſpe ratio in boĩie ſupꝛemo loco con ſtituta ſolis diuinis ⁊ inuiſibilibꝰ intendẽs et diuine voluntatiſe confoꝛmãs. poſt bec alia quedam ratio ad coꝛpoꝛalia et piſibi⸗ lia reſpiciens que ſuꝑioꝛi ſubiciebat ⁊ ab il la infoꝛmata ſubiecte ſibi ſenſualitati domi nabatur que tertio et imo locofuerat con⸗ ſtituta. Sic itaqʒ tria inuenta ſunt in boje. ſapientia.pꝛudentia.et ſenſualitas. Sapiẽ⸗ tia ſcʒ ̊ eſt ratio ad diuina. Oꝛudentia aũt ʒᷣ eſt ratio ad bumana. Senſualitas vero affectus ſiue aſpetituſ abdterrena. Equn bus pᷣma ratio regebattantũ et nõ regebat Senſualitas vltima regebat᷑tantũ etnõ re gebat. edia vero ratioeta ſupioꝛ rege⸗ batur ⁊ inferius negibat globachiitudins 4 õ . 6 6 5 2 Cẽ . tria animalia fons facta ſunt. vnum ratio⸗ nale quod dominabatur. aliud irrationale quod ſubijciebatur. tertiũ ranonale quod a ſuperion quidem regebatur et cum ſupe rioꝛe inferioꝛi dominabatur. Erat igit vir ymago ſapientie. femina foꝛma pꝛudentte. beſtie autem ſimilitudo ſenſualitatis ⁊ con cupiſcentie. Mꝛopterea ſerpens feminam peccatũ ſuadendo decepit. femina vero de cepta pirum ad conſenſum inclinauit. quia concupiſcentia pꝛudentie carnis pimum delectationem peccatiſuggerit.deinde pꝛu dentia carnis per delectationem peccatide cepta rationem ad conſenſum iniquitatis trabit. ꝛopter bas et hmoi rationes di⸗/ ſcreta eſt bumana natura vtin alteꝛa parte robuſtioꝛ eſſetem altera vero infirmioꝛ de/ monſtraretur. vt in ea vnum inueniretur quod regeret etalud quod regeretur. d⸗ iuncta eſt deinde foꝛis in carne etiam diſcꝛe tio ſenſuum que quidem quantuũ ad pirtu⸗ tem ſacramenti in coniugio neceſſsria non fuit. ſed quia ſine ea in officio coniugij mi niſterium generandi impleri non potuit. Sic igitur ante peccatum inſtitutum fuit comugium et coniugij officium et vtrũqʒ ctificaretur pura mentis dilectione. officiũ quoq; coniugijunpleretur ſine carnis pol lunone.nunc vero quia per peccatum bo⸗ minis caro hbumana coꝛruꝑta eſtiam poſt peccaiũ carms commixtio ſine carnali con cupiſcentia fieri non poteſt. Foꝛtalſſis gutẽ aliquẽ mouere poteſt quare poſt peccatuʒ bomo boc poniſſimum opus ſine peccato explere non poteſt. ſed diligenter conſiderã ti rano manifeſta occurrit. Nuãdiu enim 1 ſpiritus rationalis creatoꝛi ſuo ſubiectus fuit nullam in carne ſua contradictionem inuenit.et erant membꝛa coꝛpoꝛis imperio anime ſubiecta vt nec pꝛeteripſam aliquã⸗ do mouerentur nec ad aliquid contra ip̃aʒ Poſtquaʒ auteʒ ſpiritus aduerſus creato rem ſuum per ſuperbiaʒ intumuit merito in ſuo inferioꝛiius antique dominationis amiſit. pt mẽbꝛa coꝛpoꝛis iam imperio eiuſ ad iniuriam creatoꝛis ploiſcendam contra dicerent queilli miſi per creatoꝛem ſubiecta eſie non deberent. Quia veꝛo vita bumana nullatenus ſubſiſtere poſſet ſi in membꝛis coꝛpoꝛis lui nullam ſpiritus rationalis po teſtatem baberet vindictam ſuam deus in parte per iuſticiam ſuam exercuit.et in ꝑte miſericoꝛditer temperauiiquatinꝰſimul⸗ culpa plecteretur et natura foueretur. At ergo inobedientia manifeſta fieret/vnum in coꝛpoꝛe bumano mẽbꝛum poteſtati ani me ſubtraxit per quod poſteritas in carne ſeminanda fuit. vt omnes qui per illud ge nerantur ſe filios inobedientie eſſe intell⸗ gant. et ex ſua oꝛigine quales et ex qubꝰge nerantur agnoſcant. Quia ergo in Bmem bꝛo per quoð bumana pꝛopaganio tranſi re debuit ſignum obedientie poſitum eſt / cunctis per illud tranſeuntibus mamteſte oſtenditur quoniam cum culpa inobediẽ tie generantur. Quaſi eni in ipotitulo qui poꝛte inſcriptus eſt per quã tranſeũtogno ſcunt vnde veniunt ⁊ quo vadant:ꝛopt᷑ boc ergo ceteramembꝛa coꝛpoꝛiſ que impe rium rationis ſequuntur ſine culpa opera ri poſſuntſ̊ vero membꝛuʒ in quo cõcupi ſcentia pꝛecipue regnat qa nutum volũta ad ſacramentum.vt coniugium quibẽ ſan⸗ Banon equitur ſine culpa non operatur. nt antũ enim boc membꝛũ coꝛpis impiũ qanime nõſequivt ſicut no mouetur aliqñ qñ vult ſic ſepe etiã qñ nõ vult moueatur. Exinde ergo carnale cõmerciũ exerceri ab hoie non debuit ex quo illud ſine turpi con cupiſcẽtia ⁊ carnis lbidine exerceri non po tuit. Ape eni ſibi Billicitum fecit ex q ſe taleʒ fecit qͥ illud licte implere nõ poſſit. Sed qeꝛ carnis bumaneinfirmitasturpius adom nem concupiſcentiam efflueret ſi nõ in ꝑte aliqua licite rapererngconcaſſum eſt po ſtea ad remedium quo ſiciuz fueratſolum inſtitutum. vt dum per indul gentam pꝛo maioꝛi malo eutando agituꝛ/ ipſum quod el ineſt malum infirmitatis/ per pudiciciam coniugalem excuſetur. Et de pᷣma quidem inſtitutione coniugijꝛ bec in pᷣſenti loco ſuſficere poſſunt. 7„ pꝛius adofſiciuʒ 1 ⸗ 9 ſ me ſpi lte cke⸗ guo ce cam ooſop Geſ ſnnto pſe nde⸗ ater Hactare uo quattuo: pᷣmũ ↄſiderã⸗ pidelicet q̃d ſit ſacramẽ⸗ tum. Secundũu quarei⸗ ſtituta ſint ſacramenta. Certiũ q ſit vniuſ⸗ cuiuſqʒ ſacrament materia in qᷓ ↄficitur 2 ſanctificat. Quartũ quot ſunt ſlacramento rũ geneꝛa. Hoc eſt difſinitio cauſa.mateꝛia diuiſio. Hec enĩ quattuoꝛ ſi diligenti pꝛoſe cutione diſcuſſa fuerint intelligentiã facere poterunt de hijs q̃ ppoſita ſũt. ſꝛimuzʒ er⸗ go pᷣmo tractando ſuſcipbimꝰs ¶ Duid ſit ſ acramentum. (Ca. I. Mio ſit ſacramen q/tum bꝛeui doctoꝛes deſcpᷣtione ſi⸗ gnauerunt. Sacramentu eſt ſacꝛe reiſigni Quemadmovu enĩ in boie duo unt. ſimiliter. littera et ſenſus.ſicin omni ſacra⸗ mẽto aliud ẽ quod viſibiliter foꝛis tractat et cermitur. aliud eſt qd muiſibiliter intꝰ cre ditur et ꝑcipitur/ Quod foꝛis eſt viſibile et materiale ſocramẽtũ ẽ qᷓdintꝰẽ inuiſibile et ſpũᷣale res ſiue vᷣtꝰſacramẽti eſt.ſptñ ſacra⸗ mẽtũ qd foꝛistractat ⁊ ſanctif ca ſignũ eſt ſpũalis grẽ q res ſacramenti eſt et inuiſibi⸗ liter beipii/ Sʒ qꝛ nõoẽ ſign ſacramẽtũ ſa cre reiſacramentũ eiuſdẽ ↄuenienẽ dici pt. quoniã et irẽ ſacroꝝſenſuũ etfoꝛme ſiue pi cture ſacraꝑrerũ ſigna ſũtquaꝝ tamenſ. a/ cramenta rõnabiliter dicinõ poſt lũt idcir⸗ co ſupꝛa memoꝛata deſcpᷣtio ad interp̃tati onẽ ſiue expꝛeſſionẽ vocis magis qᷓ; ad diſ finitionẽ referenda vider. Siq̃s aũt pleni⸗ et pfectiꝰqd ſit ſacramentũ difnimire volue⸗ rit dicere pᷣt. qꝛ ſacramentuʒ eſt coꝛpale vel materiale elementũ foꝛis ſenſibilit ppoſitũ — erx ſimilitudine reßſentans et ex in titutoe lignus et ex lanctincatõne otinens aliquoz 5858 4 ⸗ — * ſw Ere lentibus de ſacramẽns da occurrũt. ꝛimum coꝛpꝰ et anima.et in vna ſcpᷣtura duo X inuiſibilẽ et ſpũalem grãʒ. bec diffinitio ita pꝓpꝛia ac pfecta cognoſcipt ommſacramẽ to ſoliqʒ ↄuenire inuenmial. Omne eni qd hᷣ tria babet ſacramentũ. ⁊ omne qᷓd bis iribꝰ caret ſacramentũ ppe dici nõ poteſt Debʒ eni omne ſacramentü ſimilitudinẽ qndaz babere adipᷣaʒ rem cuiꝰeſt ſacramentũſſim uã babile ſit ad eandẽ rem repᷣentandam Alturdzes quã oꝛdinatũ ſit ad illã ſã⸗ ctiſicandã/ſſdoſtremo ſciicatõeʒ ꝑ quam illã Otineat et efficax ſit ad eandẽ ſanctificã dis erendeſle aüt interelſe vider oẽ ſacramentũ ſimilitudinẽ quidẽ babetex pᷣ ma pditione.inſtitutõem ex ſupaddita di⸗ ſpenſatione.ſanctificationeʒ ex a poſita vᷣbi vel ſigni benedictõnelvt ergo in vno ſacra: mento ea qᷓ de omnibꝰdicta ſunt tria ᷣ q̃li ſint agnoſcamꝰ.aquã baptiſmi ꝓexemplo J aſſumimꝰ. Jbi eni eſt aque viſibile elemen⸗ tũ qd eſt ſacramentü. Et inuemũt tria in vno. Rep̃ſentatio ex ſimilitudine. Signifi catio ex inſtitutõe.virtꝰ ex ſanctificatõnelet ipᷣa ſimiliudo ex creatõe eſt. Ip̃ᷣa inſtitutio ex diſpenſatõe. Ja ſanctificatio ex bñdicu one. Nꝛima indita ꝑ creatoꝛẽ. Scðdᷣa adiũ⸗ cta ꝑ ſaluatoꝛẽ. Tertia miſtrata ꝑ diſpenſa toꝛẽ. Eſt ergo aqua piſibilis ſacramentum et grã inuiſibilis res ſiue virtꝰ ſacramenti. babet eni omis aqua ex naturali qualitate ſimilitudinẽ qᷓndã cũ grã ſpũſſancti. q̃a ſiẽ bec abluit ſoꝛdes coꝛpoꝝ ita illa mũdat in⸗ quinamenta aĩaꝝ.Et ex bac quidẽ ĩgenita qualitate ois aqua ſpũalem grã; repᷣſenta re babuit pᷣuſqʒ etiã illã ex ſupaddita inſti tutione ſignauit. venit aut ſaluatoꝛ etinſti tuit viſibilẽ aquã ablutõʒ coꝛpum ad ſignã dã ĩuiſibilẽ ꝑſpũalẽ grãʒ emũdatõneʒ aĩax. et ex eoiam aqua nõ ex ſola naturali ſimili tudine repᷣſentat.⁊ex ſupaddita etiã inſtitu tione ſignat grãʒ ſpũalem. Sʒ qꝛ qͥ duo ſiẽ diximꝰnõdũ adhuc ad pſeciõeʒ ſufficiũt ac cedit ibũ ſanctificãs ad elemẽtũ et fit ſacra mentũ nt ſit ſacramentũ aqua viſibilis.exſi militudie rep̃ſentãs.ex inſtitutione ſignãs ex ſanctificatõe ↄtinens grã; ſpũalem. ZFld bunc modum in ceteris quoqʒ ſacramẽtis tria bec ↄnderare opoꝛtet. b: . (OQuare inſtituta ſint ſacramẽta Capitulum. J. Hima ergo pꝛo⸗ poſinõis parte expoſita ad ſcdaʒ tranſeamꝰ. Criplici ex cauſa ſa⸗ cramenta inſtituta eẽ noſcunt. ſꝛopt bũi⸗ liatõem. ꝓpter eruditõem. ꝓpter exercita⸗ tionẽ/Dꝛopteꝛ buillatõem quidẽ vt dů bõ roõnalis creatura in ſenſibilibꝰ elementiaq natura inſra ipum ↄdita fuerũtſex pcepto creatoꝛis ſui ſubicitunex hac ipa ſua bumi liatõne creatoꝛi ſuo recõciliari mereai. Hõ nãqʒ ita factꝰerat vtbonũ eiꝰſolus ipe elſet a quo erat.cetera oĩa ſub ipo facta ſunt nõ vt in eis eẽt eius bonũ ſed vtex eis eẽt illius obſequiũ/ Omne eni bonũ mai? eſt ipo cu⸗ ius eſt bonũ.qꝛ vebonũ non eſt niſi qdbo nũ facit ulũ cuiꝰ eſt bonũ. Omis ergo q bo nus eſt ⁊ ex bono ſuo bonꝰeſtinferioꝛẽ ipᷣo bonoꝗq; bonus eſt.qꝛ ſine iſobonobonꝰnõ eſt Sic ergo bonũ boĩs ſupꝛa boĩem erat. ſolus ille bonũ boĩs eratqſupꝛa boĩeʒ erat buic ergo bono qʒdiu in oꝛdine oditiome ſue pſtint ĩmediate iũgebat. et eo libere frut bat. qꝛet volũtate adillud ibat.et libertateĩ illo ſtabatſpoſtqʒ aũt ꝑ ↄcupiſcentiam ab ſtraciꝰa ſuꝑioꝛi auertebatad inſerioꝛa cõ⸗ uerſus pcipitabat et illis ſe ſubijciebat að bonũ ſuũ faciebat.ꝗuſta ergo recõpenſati⸗ one qͥ ſuo ſupioꝛ ꝑobedientiã ſubiect? eſſe noluitꝑ ↄcupiſcentiã ſuo ſe inferioꝛi ſubie⸗ cit vt iam ipᷣm inter ſe iöᷣm deü mediü inue niat diuiſionisnõ mediatoꝛẽ recõciliatõis. boc em medio diuidente buana mens ⁊ ob nubilatur ne creatoꝛẽ ſuũ cognoſcere vale at. et refrigeſcit neipᷣm ꝑ dilectõnem reqrat guſtu ergo eſt v bõ q̊ pus deũ ſuꝑbiendo delerẽs terrenis ſe ꝑↄcupiſcentiã ſubdidit non ꝑbũilitatẽ deu requirẽs vt pleniꝰaffe ctũ ſue inſinuit deuotõis eiſoẽ ſe ꝓpter pᷣce⸗ ptum dei p obedientiã inclinet. Secut enizʒ pnicioſa fuit elatio ſupeꝛioꝛi nolle ſubici.ſic laudabilis et fructuoſa deuotio ẽ ppter ſu perioꝛẽ etiã inferioꝛibꝰ inclinari.Et quẽad/ modũ damnabllis fuit ſupbia pᷣſentẽ deſpꝛ cere ſic laudabilis builitas eſt abſentẽ que⸗ tionẽ ſupioꝛẽ eriſtereet tñ cũ idẽ bõ in biſa in re ſacramẽti ↄſtatagnoſcendãmens bu mana erudiat. Homo eni qᷣ viſibilia noue rat redditfoꝛis ei eiuſdẽ ſignatioper ſpecc es piſibiles adbibet. vt foꝛis excitet ⁊ intꝰ re pareĩvtĩ eo ãdtractat ⁊ videt agnoſcat ale ſpecie virtꝰocculta oſtenduĩ? Eger enime X rereet pſeueranti amoꝛe vſq ad inuentiõʒ ab inquiſitione nõ ceſſare.vt ſit ⁊ deuotio ĩ bũilitate ⁊ bũilitas in deuotõne.Nemo ſi⸗ quidẽẽ qͥ neſciat botꝛem rõnalem mutis et inſenſibilibus animalibꝰ vel elemẽtis cõodi ſalutẽ querere iubet ad experiendã obediẽ⸗ tie ĩt vtutem qd aliud q luo inferioꝛi ſu⸗ perior ſuvicl uaeſ gonmfceli oech qut viſibilia lolũ videntſacramentaſalutis ve nerari deſpiciunt.qa in eis tantũ qd ſoꝛisẽ ↄtemplabile in ſpecie viſibili cernentes in⸗ uilibilem virtutem intus et fructũ obedien tie non cognoſcũt. Hon eni ſciũtqꝙ fideles ſalutem exiſtis elemẽtis non querũt etiã ſi in iſtis querit ſed ex illo et abillo querit in iſtis a quo iubent querere.⁊ credũt ſe perci pere in iſtis. Mon eni iſta tribuũt qd tribui ſalutẽ querere iubet. Hoc modo igi intelli gendũ eſt ꝙ inuiſibilia ſacramenta ꝓppt bu miliationẽ bois dximꝰ inſtituto. Mopteꝛ eruditio mem qz inſtituta ſatſecomerg e per id q foꝛis in ſacramento ĩ ſpe cie npiſibili cernit ad inuiſibilẽ vᷣtutẽ q̃ intus rat inuiſibilia nõ nouerat diuina agnoſce re nullatenꝰ poſſet niſibumams exctatus. etidcirco dum ei bonũ muilibile qð amiſe ſit qd pᷣcipit et non videt. Dona enĩ gratie ſpãlia q quedã anthidota inuiſibilia ſũt /q̃ dũ in ſacramẽtis viſibilibꝰqᷓi quibuſdã va⸗ ſculis bõi poꝛrigunt᷑.qd aliud qᷓ; ex patenti dicamentũ videre nõpᷣt. ſed vas in q medi camentũ dat᷑ videre pᷣt.et ꝓpter h̊ in ipa va ſis ſpecie viriꝰ ei ermit medicine. vt agno ſcat q̃d accipit.⁊ꝑipᷣaꝭ agnitõeʒ ꝓficiat ad dilectionẽ. Sic itaqʒ intelligenduʒẽ qdixi⸗ mus ppi eruditionẽ ſacromẽts inſtituta. N ls ll me nge uſi Ment gine⸗ anc gha ago Bigor⸗ Nttue Mopter exercita⸗ tionẽ ſimiliter inſtituta ſũt ſacra mentaſvt dũ mẽs hũana ꝑ varias ſpecies foꝛis exercitata coli ad mul operũ tiplicẽ virtutis fructũ interiꝰ fecũdet. bonũ quidẽ boĩs erat vnũet qʒoiu bõ iilli ꝑ dile ctionẽ adbeſit bac multiplicitate non eguit NPoſtq̃ʒ ãt mentẽ ſuã ꝑ ↄcupiſcentiaʒ ad multiplicia becet tranſitoꝛia diuidi ꝑmiſit ſtabilis eẽ nõ potuit. Quia ſiẽ młta diligẽs in bis per affectum diuidii ſicmutabilia ſe quens variat. Quicqᷣd enĩ in bis omnibuſ ad requiẽ et ↄſolatõem aſpetit.ipᷣa ei muta bilitatis ↄditio ad labo:ẽ et doloꝛẽ ↄuertit. vnde fit vt ſiẽ ad Ine deficiatlre compellit· ſic ab bis poſtmodũ vt requieſcat exire co gai vt aſpareat alter cba yn vagꝰ ⁊ ꝓfugus ſuꝑ terrã.vagus in varijs querens .ↄlolati onẽ.pꝛofugꝰinuentam vbiq; declinans af flctõnẽ l mbulat bõ ſi ſp ambulauerit de ficit. Sedet ergo vel ſtat ne deficiat.⁊ tamẽ ſi ſempꝑ ſederit deſicit. Eſurimꝰ⁊ deſicimus manducamꝰ ne deficiamus ettũ ſi ſman ducaremus deficeremus. Et vertit ad do⸗ loꝛẽ q̃d queſitũ ẽ ad ↄlolatõeʒ.Sic oĩis mu tabilitas boĩs defeciũ bʒ nõ ꝓfectũ et defici mus qꝛ mutamur q tñ nũqᷓ; mutari ceſſa⸗ mus ne deficiamꝰ Quia ergo vita bomis bic ſine mutabilitate eẽ ñ pᷣtollã q̃ defectũ generat mutabilitatẽ alia ei mutabilitas qᷓ ꝓfectũ parit aonii.vt qꝛ ſtare nõ pᷣt vt ſꝑ idem ſitmoueat ⁊ pmoueat᷑ ſꝑpt melioꝛ ſit umũ ei bonũ erat in ſũmo ſtare.Scðᷣm eſt bonũ ad ſupioꝛa aſcendere.et idcirco vi ta mutabilis ne ſua mutabilitate diſſoluta ad deterioꝛa ſꝑ deficerettalibus ſtudijsnu trienda fuerat.in quibꝰa rerũ varietate fo ris exercitata et emulatõe vᷣtutũ intꝰ accen ſa pficiẽdi occaſionẽ inueniret/ Diuiſa ſüt tpꝑa et diſtincta loca ꝓpoſite ſpecies coꝛpo rales inuncta ſtudia etopeꝛa exercenda vt medicinã interioꝛis bois hõ exterioꝛ pꝛepa raret. et eidẽ pdeſſe ⁊ ſubeſſe addiſceret/ſNã cũ pᷣus vita bumana ꝑ duo exercitanonuʒ genera cucurriſſet. in altero ad neceſſitateʒ. in altero ad voluptatem.inalteroad vſum ANXN — — in altero ad viciũ.ad vſum 5 natura. ad mi ciũ pꝛo culpa.alterũ ad ſuſtentatõeʒz. alterñ ad ſubuerſionẽ cõgruũ erat vttertũ q́ʒ ex ercitatõnis genꝰ adiun geretvt pillud vnũ: eduobꝰpᷣmis euacuarei.qꝛ erat nocẽs aite rum ꝑficeretquia nõ erat ſufficiens. Dꝛo poſita ſũt ergo bomimi oꝑa virtutum foꝛis: adediſicanonẽ interioꝛẽ exercendã vt illis poccupatus nec vnqʒ vacaret ad opa iniqͥ tatis nec ſemꝑad opera neceſſitatis.n bi autem virtutum ſtudus mirabili diſpenſa tione deus multiplicitatem pꝛeuidit va rietatem et intermiſſionẽ vt bumana mẽs et ĩ multiplicitate exercitationẽet ĩ varieta te delectationemet in intermiſſione recrea tionem inueniat. Sacrata ſunt quedaʒ lo ca ediſicate baſiliceet determinata tẽꝑa cer taſquibus populus fidelis in vnũ congre getur et vt vnitas cõmendeð p: gratias red dat.pꝛeces offerat.vota perſoluat.llic deꝰ nunc in ſilencio ſuſpliciter adoꝛatur.nunc conſonil vocibus deuotecollaudat.pt ſide lium coꝛda viciſſimnũc cõponantur ad re quiem. nunc excitentur ad deuononem. In ipᷣis qʒ diuinis pꝛeconijs non eadẽ ſem per exbibetur foꝛma collaudationis.nunc pſalmodie accendunt ad deuotionẽ. nunc bymni et cantica ad diuinam excitant io⸗ cunditatem.nunc lectiones recitant᷑ ad foꝛ mam moꝛum et vie bone inſtructionem. Ipᷣe enam actiones noſtre in diuinis obſe quijs non eadem ſemꝑ inſtitutiõis foꝛma pꝛocedunt.nunc erecti.nunc pꝛoſtrati.nũc inclinatione.nũc conuerſione ex geſtu coꝛ poꝛis ſtatum mentis expᷣmimꝰ.Sed ⁊ ipᷣa in quibꝰſe operando exerceta diuinũ cultũ adoꝛnat fideliuʒ deuotio multa et multifa ria et ſimili ratione pꝛouiſa ſũt vt ſint pluri ma ⁊ ſacra ⁊ ſocramẽta qᷓ̃tinꝰfides in eiset materiã exercitatõis et foꝛmã recreatõis ꝑ fectã inueniat. Sic ei fidelisanimꝰdum ſo ris ad varia ſancte exercitatiõis ſtudia du cilmagis ſꝑet magis intꝰex ipſa ſua deuo tione ad ſcitatẽ inouat. Et ad bũc modũ qᷣ dem intelligendum putamꝰ ꝙ dictum ẽ ſa cramenta ꝓpter exercitatõeʒ inſtituta. — bz3 Be diſtinctione trium tempoꝝ et trium operantium. ¶Capitulum. III. Ot igitur triplex cauſa bec inſtitutionis ſacra⸗ Imentoꝛum omnium. Humilio⸗ tio Eruditio. Exercitano bominis. Que caulſe ſi non eſſent ſacramenta omnino.id eſt. ſacroꝛum ſigna vel inſtrumenta elemẽ ta per ſe eſſe non poſſent. Q, enim elemen ta acramenta ſuntjnon natura pꝛima facit ſed apolita inſtitutio per diſpenſationem · et gratia infuſa per benedictionez. que duo ſi elementa poſt pꝛimam naturam non ac cepiſſentſacramenta pꝛopꝛia eſſe non po-⸗- tuiſſent. Dedit pꝛimum natura babilitateʒ vt hec elſe poſſent. adiunxit ſecunda inſtitu tio auctoꝛitatem vt bec fierent.ſuperaddi⸗ dittertia benedictio ſanctitatem vi ß eſſent lꝛima facta per creatoꝛeʒ. Secunda pꝛo poſita per ſaluatoꝛem. Terna adminiſtra ta per diſpenſatoꝛeʒ/ſꝛimum creatoꝛ per maieſtateʒ vaſa foꝛmauit. poſtea ſaluatoꝛ per inſtitutõeʒ eadẽ pꝛopoſuit. Noſtremo diſpenſatoꝛ per benedictioneʒ becipſa mũ dauit et gratia impeugſe aſparet mirabi⸗ le quia qui maioꝛ eſt qd minꝰerat fecit et q minoꝛ fuit fecit qd maius erat. Plus eniʒ ſanctificatio contulit qᷓ; creatio.quoniam in creatione naturam acceperunt vt eſſent in ſancuiſicatione grauam vt bona et ſan⸗ cta eſſent. Si ergo deus creat.ſacerdos ſan ctificat. plus bomo videtur facere q́; deus. quodomnino abſurdum et inconueniens eſſet ſinon quod facit bomo etiã faceret et deus. Deus enm ſine bomine creat. ſed bomo ſine deo nõ ſanctiſicatvt grã quodã modo a ſummo incipiat et in imo cõſum⸗ meiur et in boc ipſo deſcenſus gratie nobiſ ſignatur.quia niſi gratia deſcenderetiacen tes non eleuaret Creauit pꝛimuʒ deus per le et in ſuo.boc eſt in maieſtate ſolus inſti⸗ tuit. poſtea ſaluatoꝛ per ſe quidem ſʒ in no ſtro boc eſt ſolus etin bumanitate.San⸗ cuficat poſtremo ſacerdos neqʒ per ſeneqʒ in ſuo.quia neqʒ ſolus ipſe eſt qui opera⸗ tur nec virtus ipſius eſt que ad ſanctifica⸗ tionem tribuitur. Ipſe enim miniſtꝛanti co operatus cuius pirtute per miniſteriũ mi / niſtrantis qui ſanctifſicandus eſt ſanctiſica miniſtratur Alter eſt a quo datur.alter per queʒ mittitur/ Et cum venit ipᷣa gratia ad nos peripſum venita quo venit. quoniaʒ miniſtranti cooperatur auctoꝛ muneris. ſed non ſimiliter abillo venit per quem ve⸗ nit.quoniam auctoꝛ muneris eſſe non po- teſt qui ſolũ eſt miniſteꝛ diſpenſatõnis.Ne moigitur dicat quomodo bomo ſanctiſi⸗ cat quando deus per bominem ſanctificat quoniam bomo in boc verius facit qð deꝰ per eum facit. Ham quod per ſe facit et in ſuo facit bomo pvere non facit.quoniaʒ ve: ritatem non facit quoniam per ſe et in ſuo non niſi malum facit. Sic ergo deus ſolus mirabilia facit quoniam de ipſo ſcriptura dicit. Quifacit mirabilia ſolus. quomam ſine illo nullus facit. ideoqʒ ſolus facit et omnis qui facit per ipſum facit et per om/ nem qui facit ipſe facit. ideoqʒ ſolus facit. quomam ipſius ſoliuseſt quod omnis fa: cit qui facit. et tamen de ſeruo dei dictuʒeſt Fecit enim mirabilia in vita ſua.quoniam ex heo fecit et deus per ipſum fecit.neqʒ co trarietas vlla ex iſtis pꝛocedit. Sic deusſo lus ſanctificat et benedicit.quonmiã ab ipſo omms ſanctificatio et benedictio eſtet tñ ſacerdos dei miniſter ſancuficat et benedi⸗ cit quoniam per ipſum quedaʒ benebictio et ſanctificatio eſt. que et ipſa quoqʒ a deo eſt qui eſt auctoꝛ in dono et per deum qui cooperatoꝛeſt in miniſterio. Tali conſide ratione rationabiliter diſtinguitur quidin ſacramentis ommbus ſingillatim vel crea tio quantum adnaturam elementuvel in⸗ ſtitutio et ſanctiſicatio quantum ad virtu: tem ſacꝛamenti operatur. et in ipſa ſanctiſi catione quantum exiillo eſt qui datoꝛ ẽ mu tur.vt ſit quidem vna virtus per pnu opuſ ad vnum effectum. que qundem virtus in duobus ſimul operantibus ſic diſcernitur quoniam per alterum datur.per alterum =SO — —.— — —— — — — — — tun ſtat teri bon rep ſich ſalar Ptrn. ſonfee anie Aan fabie finon teſla gui Wars ſtremo quinqʒ diſcreta et diſtincta ab inun cem ad cognitionem pꝛocedunt.deus me⸗ dicus bomoegrotus.ſaceꝛdos miniſter vr nuncius. gratia antbidotuz. vas ſacramen tum. Mldedicus donat. miniſter diſpenſat. pas ſeruat que ſanat percipientem egro⸗ tum. gratiam ſpiritualẽ. Si ergo vaſa ſunt ſpiritualis gratie ſacramenta non ex ſuo ſa nant quia vaſa egrotuʒ non curant ſed me dicina/Non ergo ad boc inſtituta lunt ſa cramenta vt ex eis eſſet quod in eis elſet ſed vt peritiam ſuam medicus oſtenderet in il loremedium pꝛeparauita quo languidus ———ʒ—ʒ— occaſionem moꝛbi accepu. QNuia enim bo mo viſwilia concupiſcens coꝛruptus fue⸗ ratcongruereparandus in eiſdem viſibili⸗ bus ſalutis occaſionem recipere debebat. pt per eadem reſurgeret per que coꝛruerat. ¶ Inſtitutio ſacramentoꝛum quantum ad deum diſpen⸗ ſationis eſt quantum ad ho minem neceſſitatis eſt. Capitulum. IIII. Nſtitutio ergo ſa i cramentoꝛum quantum ad deuʒ ctoꝛem diſpenſatõnis eſt. quã⸗ tum ad bominem vero obedientem necel⸗ ſitatis. quoniam in poteſtate dei eſt et pꝛe⸗ ter iſta bominem ſaluare. ſed in poteſtate bominis non elſt ſine illis ad ſalutem veni re. Motuit enim deus bominem ſaluareet ſi iſta non inſtituiſſet ſed homo nullatenuſ ſaluari poſſet ſiiſta contemneret. Dicit ſcri ptura. Mon poteſt ſaluari qui baptiſatus non fuerit. quiboc velhoc non fecerit ſal⸗ uari non poteſt.et confitemur quod veruʒ eſt. et quia ſaluari non poteſt bomo qui ca ret bijs ſine quibus ab bomine ſalus babe⸗ ri non poteſt. bomo ſine bijs ſaluan nõ po teſtiſed deus ſine bijs ſaluare poteſt. bomo quippe ſine bijs ſaluari poſſet.ſi ſine bis ſal mul ad bec percipienda ratio tempoꝛis nõ neris et quantum exipſo vel potius pidm nar in poteſtate bominis elſet. et ſi poſlet qui ſolum miniſter elt HH bomo pꝛo arbitrio ſuo iſta quead ſalutem obtinendam pꝛopoſita ſunt relinquere. et ſim ſuam electioneʒ alia ad ſalutem ma per venire. Nuod quia bominiimpoſſibile eſt omnino pꝛopterea recnſſime dicitur. quuns bomo ſine bijs ſaluari non poteſt omnino- deus autem bominem ſine bijs ſaluare po teſt. qui virtutem luam et ſanctificatoõnem et ſalutem quocunqʒ ipſe voluerit modo bominilargiri poteſt. Alo nanqʒ ſpiritu quo docet bominem ſine verbo iuſtificare etiam valet ſi voluerit line ſacramento. qa virtus deiex neceſſitate elementis non ſub ditunetiam ſi gratia der ex diſpenſanone ꝑ ſacramenta donetur (binc eſt ꝙ quoſdam etiam ſine buiuſmodi ſacramentis iuſtifi⸗ catos legimus et credimus ſaluatos.quẽ admodum Hieremias in vtero ſancufica tus legitur. et Jobannes baptiſta ex vtero matris ſpiritulancto implendus pꝛopheta tur. et qui ſub naturalilege iuſti deo placu erunt bec lacramenta babuiſſe non legi⸗ mus. de quoꝛum tamen ſalute nequaquã dubitamus. et qui exiullis ſacramenta iſta? poſt iuſtificatonem ſuſceperunt.ſigna ma gis iuſticie ſue babueruntin iſtis qʒ cauſa exiſtis. Qui vero per ſpiritum dei quicq d confertur in iſtis ſine iſtis perceperunt.dã non perciperent.vel ratio tempoꝛis no po poſcit. vel neceſſitas non permiſit. nunquã contemptus religionis effecit¶ Memo er⸗ go in elemenus ſiclegem iuſticie diuine in ſtituat vt dicat bomineʒ nec iuſtificari poſ ſe ſine bijs etiam ſi gratiam iuſtificantẽ ba buerit. nec ſaluari poſſe ſine bijs etiam ſi iu ſtus fuerit. cum ab bijs percipiendis vel ar ticulus neceſſitatis excludit.vel ſicut dixi⸗ nabiliter iſtis non caruerunt. quia vt conſtringit. Quemadmodum bij qui ſub naturali lege erant iuſti buiuſmodi ſacra mentis non imbuebantur ſicut et pꝛeceptil cramẽtti in fide recta et caritate vera babue pmõi non tenebant. Quicũqʒ ergo rem rũtſacramẽtis iſtis dvanabili ñ carueri.qa ea vel tpe ſuſcipere non debuerũt. vel pꝛo iminentenecellſitate ſuſcipere nõ potuerüt ¶Muid igitur tibi videtur acũaz ſacramẽta dei veneraris ⁊ cũ te ſacramẽta dei hbono⸗ rare putas deu inbonoꝛas.Sacramẽtil in dicis neceſſitatẽ a auctoꝛ ſacramẽtoptolliſ ptãtem negas pietatẽ. Dicis mibi qꝛqn bʒ ſacramẽta deiſaluare no pᷣt.⁊ ego dicon bꝛ.qͥ bʒ virtutẽ ſacramentoꝝ deiꝑire no pt. aut nega pvᷣtutem eẽ poſſe vbiſacramẽtũ no eſt. aut ſi ↄcedis vᷣtutẽ nega damnationem Quid eſt maiꝰ.ſacramentũ aut pᷣtul ſacra menti? Quideſt mauꝰ.aqua vel ſides? Si vis dicere verü dic fides.Si ergo ſacramẽ tu aque qd minꝰeſt ſaluat qſdam nõ babẽ tes fidem 2 nõ imputat eis ꝙfidem nõ ba⸗ bent. qꝛ eam babere nõ poſſũt.qũo fides q̃ maioꝛ eſt nõ liberat babẽtes fidem et ſacra mentũ aque nõ bñtes etnõ multo magis parcet eis p eoq ſacramentũ aque nõ bñt qðᷣ quidẽ habere volueꝛũt ſednõ potuerũt Se d dicis quo ergo intelligemꝰ qd ſeptuʒ 5 e eſt. Milſi qsrenatꝰ fuerit ex.a.⁊.l..i.p.ĩtro.i. re. di. Et egote iterrogo quo intelligenduʒ putas qðᷣſcpᷣtuz eſt? Qui creditin me moꝛ tem nõ hidebit ineternũ. Cu dicis quoniã q̃ nõ facit non ſaluat᷑.Et ego dico quom⸗ am qͥ Sfaat nõ damnatur. Quis ergo erit mediꝰlocus bmõi capiens boies non ſal⸗ uandos qꝛ aquã non babent.nec damna dosqꝛ fidem babent Eſt bomo q ſide bʒ et cum fide dilectionẽ. aquã nõ babet non tñ aquã ↄtemnens ſedaquã babere volẽs et non valens.bũc ergo aqua abſens dãna bit. et nõ potiꝰfides ⁊ deuotio pñs ſaluabit Quið ergo ais eſt mibi cum ſacramentis NHabeo ſidẽ et dilectõnem ⁊ vᷣtutes alias et bonꝰero et ſufficiet mibi. vide ergo ſi dile⸗ ctionẽ dei babere potes a p̃cepta eiꝰ ↄtem nere? Si ergo dilectõnem dei habes ſtude ſata ge.conare qntum potes ꝑficere mãda ta eiꝰ.et ſi incidis in neceſſitatem quere pie tatem. Si en neceſſitas non eſt qp̃tendat: contemptus non excuſatunmide ergo qꝛſa cramenta deimedicine ſunt ſpũales que fo ris coꝛpoꝛibus adbibentur per viſibilẽ ſpe ciem ſed intus animas ſanant perinuiſibi tum ad pꝛecipientem diſpenſatõnis eſt. ſu⸗ ſcepno vero quantum ad obedientẽ neceſ⸗ ſitatis. VNis ſciꝛe qͥs in iſtis piſibilibꝰſpecie bus ad curandos mo:bos ſpũales remedi um deus non ſumit ſed ſolum ſacramentiũ conſtituit. accipe ſacramentũ deſacramen to/Egrotauit ezechyas et milſus eſt ad euʒ yſa yas pꝛopbeta qui ei moꝛtem iminenteʒ pꝛediceret quo audito territus ⁊ doloꝛe cõ punctus lacrimas cum pꝛece ſudit et miſe⸗ ricoꝛdiã impetrauit. Remittitur continuo vlaias vt qndecim annos pite illius adijci endos onnnncſeger ad virtutem ſacramẽſti amplius coõmen nando nouam nouo modomedianam pᷣ pare; Noſit eſt medicina foꝛis vt virtuſ occulta intus operaretuplet non erat ſani⸗ tas ex medicina.quomiam ſm ſe contraria ſanitati erat medicina. vt aperte monſtra/ retur quoniam ex illa non erat quod pillã erat magnum de ſacramentis ſacramẽtuʒ cõmendatum eſt / Eger eſt genus buma⸗ num quodð languet et intus per iniquitatẽ et foꝛis per moꝛtalitatem. Ald queʒ ſermo pꝛopbeticus mittitur vt ei moꝛs iminens non ſolum pꝛeſens ſed et futura annuncie tur. Qui terrentur confitentur. ploꝛantet oꝛant et miſericoꝛdiam impetrant. Remit⸗· titur ſermo pꝛopbeticus qui nos de len⸗ gioꝛis vite ſpacio indulto certos efficiat. auia eadem nos ſcriptura de eterne vite p⸗ miſſione conſolatur penitentes que de per petue moꝛtis damnatione terret in pecca⸗ to perſiſtentes. Aſponitur medicina curã⸗ dis vulneribus noſtris que cuʒex ſui qua litate moꝛbo contraria oſtenditunin cura tione egroii non medicine ſed medentis viꝛ tus euidentiſſime declaratur. Ip̃a medici⸗ na mpᷣa ſunt ſacramenta que dum foꝛs no⸗ bis per miniſtros ſacre diſpenſationis coꝛ poꝛaliter adbibentur vulneꝛa animarum noſtraꝝ inuiſibilii curant vt curati ſanati ad ppetue vite repmiſſionẽ ꝑiige poſſimꝰ. q̃ quidem vita xv.annoꝝnumero ſignata eſt que ? in pᷣſenti per requiẽ mẽns in ſepte nario inchoaĩ.⁊ in futuro ꝑ imoꝛtalitatem andam vulneri eius ſa⸗ n boe en die lna mee wr gbod ſchrp lnn h Ece gul ellq lee tiſonmn golg nonſ luR ad eoꝝqualitatem et noſtrã inſirmitatẽ ꝑ⸗ carnis octonario perficit.q tñ medicina ãn tum ad ſuã naturã ſpectat moꝛbũ auge ba buitnõ curare.qᷣa terrena omnia quantuʒ tinet coꝛruptionẽaĩau operari ſolentponꝰ zz curatõem /per ã tñ de? cum noſtram ſa⸗ nitatem peꝛficit qd aliud qʒz ſue virtutis po tentiã euidenter oſtendit?cũ in eodem no ſtrum pꝛocurat remediũa quo infima⸗ uss et coꝛruptõnmis contraximꝰmoꝛbũ/lNo itaq;iſtis aſſcribatur quod periſta nobis miniſtratur. neqʒ in illis viſibilem ita ve⸗ neremur ſpeciem vt inulſibilem ei? ſubice re conuincamur veritatem.Macoſideratõ ne diligenter intuentibꝰ maifeſtũ fit qntuʒ pel illi debeãt quod foꝛis in ſpecie ſacramẽ ti viſibiliter cernitur vel illi quod in vir⸗ tute ſacramenti intus inuiſibiliter operat. et bec quideʒ omnia ad boc ſpectant quod ꝓpoſitum erat inueſtigandũ quare videlʒ inſtituta ſint ſacramenta. ¶Be materia ſacramentoꝛum. — C(Capitulum. Y. Eſtat nunc tertia pars de quattuoꝛ que pꝛopoſita ,NDND luerant diſcutienda. In triplici materia oĩa diuina ſacramenta ↄficiũt ſcʒ aut in rebus.aut ĩfactis.aut in ᷣbis. Quia enim totus bomo coruptus ang ior 60 bois foꝛis erapad ſacramentum ſumendũ erat vt totum in ſacramento foꝛis ſanctiſi cetur in toto virtus ſacramenti intꝰreme dium operetur. Itaqʒ in rebus ſaciamenta ſanctificanda erant vt ſanctiſicaretur boĩs materia.in factis pt opa.in dictis pt verba vt totum videlicet ſanctũ ſit. et qᷣd bõ eſt et quod boĩs eſt An rebꝰ ↄſiciunt ſacramẽta ſicut videlicet ſacramentũ baptiſmi ĩ aqua ſacramentũ vnctionis in oleo.ſaeramẽtuʒ coꝛpoꝛis et ſanguinis xp̃i in pane et vino. et quecunqʒ ſunt alie coꝛpoꝛales ſpecies in quibꝰſacramẽta diuina ↄſiciunt/In factis etiã inueniũt ſacramẽta quẽadmodũ vide licet cũ ſignũ crucis vel ꝓmunimine cõtra aduerſas poteſtates opponẽtes vł ꝓ ſancii 148 ficatione quibuſqʒ rebus ſanctificãdis im pᷣmentes facimus vel cũ etiã expanſis ma⸗ nibus ſiue eleuatii in oꝛõne inclinatõe ſiue erectõneſiue cõuerſione ſiue quocũqʒ alio geſtu vel motu vel ectuſ acrũ aliqᷣd et ſacre rei ſacramẽtũ expᷣmimꝰ In dictis ſacramẽ tũ inueni quẽadmodũ eſt inuocatio trini tatis ⁊ cetera bmõi qtienſcũqʒ cũ boꝝ pla tione factũ aliqd et ſacramentũ ſignamꝰ et expᷣmimus:Poꝛroſciendũ eſt q cum bijs tribus modis ſacramenta cõficiant᷑ illa tñ maglis pppe et pᷣnapaliter ſacramẽta dicũt in quibꝰ virtus eſt ꝑ ſcuificatõem. xet effectꝰ ſalutis poperatõem. Hijs bꝛeuiter de ma⸗ teria lacramentoꝝ pꝛelibatis ad ſequentia tranſeamus. ¶ Quot ſũt genera ſacramentoꝝ. (Capitulum. VIl. Ria ſacramento/ t genera ĩ pᷣma ↄſideratiõe diſcer Anẽda H ſacra meta in quibꝰpncipaliter ſalꝰ ↄſtat ⁊ ꝑcipi tur.ſiẽ aqua baptiſmatis et ꝑceptio coꝛꝑis ſanguinis xpᷣiSut alia qͥ ⁊ ſi neceſſaria nõ ſint ad ſalutẽ.qꝛ ſine bijs ſalꝰbaber poteſt pficiũt tñ ad ſciſicatõʒ.qꝛ bis itꝰ exerceri et grã amplioꝛacqri pᷣt. vt aq̃ aſperſiõis et ſũ ptio neno aſiha⸗ Batrurſu alia ſacr amẽ ta qᷓ ad Bſolũ iſtituta eẽ vidẽlvt pip̃a ea q̃ ceuis ſacramẽtis ſcificãdis ⁊ inſtituẽdis ne ceſſaria ſũt qdãmodo pᷣparent et ſciſicent/ pel circa ꝑſonas in ſacris oꝛdinibꝰ ꝑficien dis velĩ bis q̃ ad babitũ ſacroꝝ oꝛdinũ pꝑti nẽt iniciendis et ceteris bmõi. Pꝛima eꝛgo ad lalutẽ. Scda ad exercitatõʒ. Tertia ad pᷣ paratõeʒ ↄſtituta ſũt. Hijs ergo put rõ po ſtulare videbat ꝑtractatis ad ea q̃ reſtant explicanda tranſimꝰ. ⁰⸗Be tribus que neceſſaria ſũt ad ſalutem. Capitulum. VII. Hia ſane ſut que ab inicio ſiue ante aduentuʒ xp̃t ſiue poſt ad ſalutẽ obtinendã ne⸗ ceſſaria fuerũtid ẽ.ſfidesa ſacramenta ſidei etbona oꝑa/ Que tria ita coberent pt ſalu⸗ tis effectu habere non poſſint ſi ſimul non fuerint. Sides eni ſine operibꝰ teſte ſcptura moꝛtua eſt.et rurſũ. Abifides non eſtbo⸗ nũ opus eſſe non poteſt. Item qͥ fibẽ operã tem babent li ſacramẽta dei reciperenuunt ſaluari non poſſunt.q̃a dilecnonẽ dei non babent cuiꝰpᷣcepta in ſacramentis eiꝰ con temnũtiveruntamẽ vbilides cũ dilectione lcſeutno minuit meritũ etiã ſi opꝰquod in bono pꝛopoſito deuotionis eſt exterius non perſicitur.ſicſalutis effectꝰnõimpedi tur etiã ſi ſacramentũ qd in vera volũtate et deſiderio etarticulo neceſſitatis excludit vbi aũt tria baberi ſimul poſſuntſine peri culo ſalutis nullatenꝰabeſſe poſſũt.q̃a nec fides meritü babet ſidũ poteſt oꝑari negli⸗ git. nec opus bonum eſt aliqd ſi ſine ſide ſit. Etrurſũ ſides operanoboĩem ſanctificare nõ ſufficuſſi eam qꝗ in ſacramẽtis dei cõſtat ſanctiſicationẽ ſuſciꝑe ↄtemnit. CTria ergo ſimul ſũt.ſides.ſacramẽtũ.et opus.an ſide xpᷣiano foꝛitudo tribuit. qn ſacramẽtis ar⸗ ma. In openbꝰ vero bonistela cõtra dya bolũ pugnaturoo. = EKars Decima. (Be fide.vij.eſſe inquirenda. Efioe tracta re volennbꝰ. vij. inqren⸗ da ꝓpponim?ꝰ. Quid ſit ides. in ͥ ↄſtat fides. de ſacramẽto fidei. de bis qᷓ brtinent adſidem. Si ab inicio hm mutatõemtꝑm mutata ſit fides credentiũ. Quid ſit q minꝰ nibil vnqᷓ; vera fides babere potuit.De ſacramẽto ſidei et de virtute eiuſdẽ. Singula oꝛdine ſuo pꝛo ſequamur. “ (OQuid ſit fides. (Capitulum. 1. IYoes eſt ſubſtan ta q credũtſide ſignats ſtelligim? ſẽper pi ta ptaitaplo repſpandaꝝ argu⸗ mentu no aſparentiũ. Si pfidem 4 . 3 * ſionẽ nõ nũqᷓʒ nõ eã q̃ videmꝰlʒ q̃ videmꝰ accipimꝰↄuenientfides ſubſtãtia renſpan daꝝ ðꝛ.qꝛ fide ea q̃ pe ſubſiſiũt bona ſperõ tibꝰꝛ expectãtibꝰ ilia vẽmra credui. Scdðᷣm quã acceptõeʒ nõ irratonabilii et argumẽ tũ nõ aſparentiuʒ dꝛ.qꝛ q rõne bumana nõ cõpꝛebendimꝰ ſola fide nobis credibilia eẽ et vera pſuademꝰ. Quod ſi bãc diſſinitõeʒ alio modo exponimꝰdicere poſſumꝰqᷣa fi⸗ des nõ in eo qd ſit ſʒ qd faciat diftinit. vt ſit ſenſus.ſides ẽ ſubſtãtia..ſubſiſtẽtia rerum ſpandaꝝ.i.futuroꝝbonoꝝ q ventura ſpant᷑ a nobis.⁊ q̃ ſola digna ſũt ſpe ⁊ expectatõe noſtra.quoniã inipis ↄſtat bonũ noſtruʒ. Eſt igifides ſubſtantiareruʒ ſperandaruʒ qa bona inuiſibilia q̃ ꝑpactũ nondũ pᷣſentia ſũt iam ꝑ fidẽ in coꝛdibꝰnris ſubſiſtũt.⁊ipßa fides eoꝝin nobis eſt ſubſiſtenna eoꝝ. Cuʒ enĩ res quelibet apud nos ſubſiſtãt vel per actuz qñ videlicet pᷣſentes ſenſu cõpᷣbendut pvel ꝑ intellectũ qñ abſentes pel ei nõ exiſtẽ: tes in ſimilitudine ſua ⁊ in ymagine ꝑintel lectũ capiũt.pel ꝑ experientiã qñ ea qi no⸗ bis ſũt ſentiunt᷑ a nobᷣ. vtẽ.gaudiũ.triſticia timoꝛ.et amoꝛ.q ſubſiſtũt in nobis et ſentiũ tur a nobis.nullo boꝛũ modoꝛũ inuiſibilia deicõpꝛebendunt a nobis quecrediſolum poſſunt. cõpꝛebendi oĩno nõ poſſunt.neqʒ enĩ actu pᷣſentia ſũt vt ſenſu cõphendãt. qa nec coꝛꝑa ſũt nec in coꝛꝑibꝰſubſiſtũt.neqʒ ĩ ſimilitudie aliq̃ vmaginabiliter ab ammo compᷣbendi poſſunt.qꝛlõge omnẽ ſunilitu dinẽ et coꝛpoꝝ ⁊ coꝛpoꝛaliũ ſue diuinttatis et puritatis excellentia tranſcendunt. neqʒ quẽadmodũ alia qᷓin nobis ſunt et ſentiũt᷑ a nobis.qniã neqʒ de ſubſtantia ammi ſũt neqʒ de bijs q̃ in animo ſubſiſtũt. Ergo ſi⸗ de ſola ſubſiſtũt in nobis et ſubſiſtentia eo rum eſt fides eoꝝqua creduniqᷣa ſunt.ſed non qualia ſuntcompᷣbendunĩi. Ergo deꝰ credi poteſt. cõpꝛebendi oino non poteſt. Dicis mibi. Quid dicam? Quid eſt deꝰ⸗ Ego tibi reſpondeoqꝛ indicibile oinoẽ qᷣd eſt deꝰ. Saltem inquit.Quid cogitabo qñ cogitare nolo quid eſt deus? Amplius di co quia incogitabilis eſt deus. Quicquid dicitur vel cogitatur ſᷣm aliquid dicitur vł — fep go⸗ lent R Er etd ne quo fne. don ah⸗ lep⸗ n hne Moen loc dhan vepde te vooe pini⸗ eſſee quie ug dubi Ki iihen benne⸗ wlr oras ng eſmi mnm ſt ECpot⸗ msc gbtſe⸗ d⸗ vade⸗ cdi labog hn Orvend von . ſm aliqd cogitatur. Quodenim ſm aliqꝰ dici vel cogitari non poteſt dici omnino et cogitari non poteſt. Quid ergo dices vel cogitabis?cumid quoddeuſ eſt dicere vel cogitare volueris? Si terraz cogitas. ſi ce lum cogitas. Si ommia que in celo ⁊ in ter ra ſunt cogitasnibil boꝑeſt deus Deinde ſi ſpũm cogitas.ſi animam cogitas nõ eſt boc deus. Scioinquit quia non eſt boc de us tamẽ ̊ ſimile deo eſt. et ſimilitudine ſua deus demonſtrari poteſt.vide quale ſimi⸗ le.Si ſpũm demonſtrare velles et coꝛpus oſtendeꝛes qualis ſimilitudo bec eſſet? ꝛtñ pluslonge eſt deus et ſpiritus q̃ᷓ ſpiritus et coꝛpus. Omneenim quod creatum eſt minus ab inuicem diſtat q̃ᷓ ille qui fecit ab eo quod fecit. Mon poteſt ergo cogitari de us quid eſt.etiam ſi credi poteſt quia ẽnõ qualiſ eſt compꝛebendi. Quodinquit apo ſtolus.nec oculus nidit. necauris audiuit. nec in coꝛ bominis aſcendit. boc eſt illud quid quod dicere volumus ſitamen dice⸗ re poſſumus quod cogitare non poſſumꝰ. qð nec oculus pidit.necauriſ audiuit.quia ſenſu non percipitur.nec in coꝛ boĩs aſcen⸗ dit.quia cogitatione non compꝛebenditur Erant enim tria quedam.coꝛpus.ſpiritus. et deus.et coꝛpus quidem mundꝰ erat.ani ma ſpiritus. et ipſa anima quaſi in medio quodam erat babens extra ſemundum.in tra ſe deum.et acceperat oculum quo mũ⸗ dum extra ſe videret. ⁊ ea que in mũdo erãt et bic erat oculus carnis.Alium oculuʒ ac ceperat quo ſeip̃am videret et ea que ĩ ipſa erant.hic eſt oculus rationis. Alium rur⸗ ſum oculum acceperat quo intra ſe deum videret et ea que in deo erant et bic eſt ocu⸗ lus contemplationis hbos ergo oculos q̃;ʒ diu amma apꝑtos et reuelatos babebat cla⸗ re videbat etrecte diſcernebat. Poſtquaʒ aũt tenebꝛe peccati intrauerunt in illã.ocu lus contemplationis quidem extinctus eſt vt nibil videret. oculus vero ratiõis lipus effectus vt dubie videret. Solus ille oculꝰ qui exterius fuit in ſua claritate permanſit qui quãdiu lumen clarum babet iudiciuʒ Dubium non babet. Oculus vero ratõms quãdiu lumen eius nubilum eſtiudicium certum babere non poteſt. quia qui clare non videt diſcernit ambigue.Hincẽ quodð coꝛda bominum facilius ſibi conſentiunt in bijs que oculo carnis percipiunt.qm in bis que acie mentis et ſenſu rationis attin gunt.quia vbi in videndo non caligantin iudicando non diſcrepant. Homo ergoq̊ oculum carnis babet mundum videre po teſt et ea quein mundo ſunt. Item qa ocu⸗ lum rationisex parte babet animum ſimi⸗/ liter ex parte videt et ea que in animo ſunt. OQui vero ochlum contemplationis non babet deum et que in deo ſunt videre non palet. Fides ergo neceſſaria eſt qua credan tur que non videntur et ſubſiſtant in no⸗ bis per fidem que nondum pꝛeſentia no⸗ bis ſunt per ſpeciem. Sic itaqʒ ſubſtantia illoꝛum ſides eſt quia per ſolam fidem ſub ſiſtunt nunc in nobis.et argumentum illo rum ſimiliter eſt ſides quia per ſolam fideʒ pꝛobantura nobis. Hon enim aliud argu mentum magis de illis dubitantibus pꝛo⸗ ferre poſſumus q; quod illa creduntur fi⸗ de que ratione non compꝛebendũtur. ðᷣ enim aliud argumentum adulla eſſe poteſt quibus ſimile et comparabile nibil eſſe po teſt. Cum ptiqʒ argumentum nullatenus eſſe poſſet niſi aliquaʒ cumillo ad quod ar gumentũ eẽt ⁊ ſilitudinẽ baberet. Que igit oẽm ſilitudinẽ ⁊ cõpationẽ trãſcẽdũt q̃ ſili⸗ tudie arguia cõpbari pñt niſi qaꝛ ex fide ⁊ de uotõe pᷣcedẽtiũ ſcõꝝ colligiꝰ.qniã ad illa q̃ futa pᷣdicantbona ĩicreduli eẽ nõ debemus Oſag ei rõẽ ̊ ⁊ oĩno fidedigna qꝛ nequa⸗ qᷓ;ʒ ſcti etiuſti oẽs ꝓeine vite deſiderio tãta oſtãtia pñtem vitã deſpicerẽtſi nõ ampliꝰ aliqd ⁊ vltra nrãm ĩtelligentiã ð illiꝰ nmitate pſenſiſſent. Sicitaqʒ fides ſubſtãtia ẽ reruʒ ſpandaꝝ.qꝛ ꝑ eã iã qdãmodoq fula ſũt ꝑſi ſtũtĩ nobᷣ.⁊ argumẽtũ nõ aſparẽtiũ.qniã ꝑ ea qᷓ occulta ſũt ppanta nob. Sʒ qꝛ in bac deſcptõe ñ qᷣd ſit ſidesſʒqd faciat fideſ oſtẽ dit nec ea q̃ p̃teritis vł de pñtibꝰ habet ſi⸗ des oñdii.ſi s plenã ac geneꝛalẽ diffinitõʒ ſidei voluerit alſignare dicere pt fidẽ eẽ cer⸗ titudiez qndã animið reb? abſentibꝰ ſupꝛa — opinionẽ et infra ſcientiã cõſtitutã. Dunt eni quibã q audita ſtatim animo repellũt et ↄtradicũt bijs que dicun:.⁊ bij ſũt negan tes. alij in bijs que audiunt alteraʒ qcũqʒ partẽ eligũt ad eſtimationẽ ſʒ nõ aſpꝛobãt ad affirmatõem. Quãuis eni vnũe duobꝰ magis pꝛobabile intelligũt vtruʒ iñ adhuc idipᷣm verum ſit aſſerere nõ pᷣſumũt.bij ſũt eſtimantes. alij ſicalterã parteʒ aſpꝛobant vt eiꝰ aſpꝛobatõem etiam in aſſernonẽ aſſu mant.bij ſunt credentes Doſtiſta genera cognitõis illud pfectius ſequi᷑ cũ res non ex auditu ſolo ſed ꝑſuã pᷣſentiã notiſicatur Nerfecnus enĩ agnoſcũtqͥ ipᷣem rem vtẽ in ſua pᷣſenna compᷣbendüt. hij ſũt ſcientes. ꝛimi ergo ſunt negantes.Secundi dubi tantes. Certij eſtimantes. Quarti credẽtes Quinti ſcientes. Ex bijs ergo conici poteſt quare fidẽ certitudinẽ aꝓpellamꝰ quoniaʒ vbi adhuc dubitatio eſt fides non eſt. NMPa tet etiã quare ipᷣam certitudinẽ veram fidẽ aſpellamꝰſupꝛa opinionẽ vel eſtimatõneʒ et infra ſcientiã diximꝰeſſe ↄſtitutaʒ. Nuia nimirũ credere aliqd ſicut minus eſt q̃ᷓ; ſci re ſic plus eſt qᷓ; eſtimare. minus dico non quantũ ad meritũ ſed quantũ ad cognitio nem.Miſi enim credeꝛe aliqñ quantum ad meritum plus eſſʒ q́; vera videre.nequaq̃ᷓʒ vViſio ſubtraberet vt fides mereretur. Nec dictũ fuiſſet.beati qui non viderũt et credi⸗ derunt.pꝛopterea dixi credeꝛe aliqñ ploeſſe qʒ videre.ſeed quantũ ad meritũ nõ quãtuʒ ad gaudiũ.Aliodqn qᷓntuʒ ad cumulũ felici tatis et pfectionẽ veritatis plus eſt pᷣſenteʒ nldere qʒ abſentẽ credere. ſicut a plus eſt fi de ſtare qᷓ; nutare eſtimatiõe. Recte igitur dictu eſt. ndes eſt cerntudo rerũ abſennuz ſupꝛa opinionẽ etinfra ſcientiam cõſtituta Quãuis nõnunqʒ etiã in tpᷣa q̃ ex pᷣſenn cõ templatione naſcit certitudo abuſiue fides alpellet. De illa autez que pꝛopꝛie aſpellat fides dictũ eſt. nam ſi vides nõ eſt ſides. Lo/ (— 4 „ . 1 WBoſunt in quib⸗ conſtat ſides. Cognitio et affect?. id eſt. cõſtantia vel firmitas credẽ⸗ di. In altero conſtat qᷣa ipᷣa illud eſt. In al! tero conſtat qͥa ipᷣa in illo eſt. In affectu enĩ ſubſtantia fidei inuenii.in cognitione ma⸗ teria. Aliud eni eſt ſides qua cꝛeditur aliud qð fide creditur.In affectu inuemtur fides In cognitõneid quoð credit᷑ fide. ꝛopte rea fides que in affectu babet ſubſtantiam qa affectus iple eſt fides in cogniuone ba⸗ bent matenã qa de illo ⁊ od illud qdin co⸗ gnitione eſt fides eſt. Credereigitur in affe ctu eſt. qad vero credi in cogmtõne. Cogni tonẽ aũt Hintelligimꝰ ſcientiã rerũ nõ illã q̃ ex pᷣſentia illoꝛũ cõpꝛebenditur.ſed illam q auditu percipitur ſolo.etex vboꝛũ ſignifi catione manifeſtatur. Cum id quod dicit 7 abillo qui audit intelliguur quod ðꝛ etiã ſi non ſciat ptrũ ſit vel non ſit ita pt dicitur Sclentia tñ eſt in qntum intelligit ⁊ ſcit qð eſt quod dicitur.bec aũt ſcientia cognitio ẽ que ſicut ſine illa ſcientia eſſe nõ poteſt qua res eſſe ſcitur vel non eſſeita ſine fide eſſe pᷣt qua res eẽ vel non eẽ creditur. Ad banc co⸗/ gnitionẽ ſi ſides accedat vt credatur qð au⸗ diebaturet intelligebatur eſt credulitas in cognitione et inuenitur in credulitate fidei ſubſtantia.in cognitione matenia. Moteſt aüt cognitio hunus ſine omni fide elle. fidel auteʒ ſine omni cogmtione eſſenon poteſt. quoniam qui audit aliquid et intelligit nõ ſemper credit. Qui autem nibil intelligee mil credit. quãms aliquando credere poſl ſit quod non intelligit. Nam et ſides ẽ enã de fide qua crediitur quod neſcitur quia ſci⸗ entiet credenti creditur. Ale emz qui credẽ ti credit non inconueniẽter credere dicitur quod ille credit cut credit etſi non ſciatillð quid fit quod credit etſcit cui credit. Cales ſunt ſimplices in eccleſia ſancta qui pfecti oꝛibus credentibꝰa cognoſcentibꝰ credunt quinimirũ in ſua ſimplicitate ſaluant.nec ab uloꝝ merito aliem ſunt qʒuis adð cogni nonẽ illonnõ pꝑtingunt. Soniptum eſt. Do ues aqrabont ⁊ aline paſcebant iuxta illos. latg crele adcẽ mag foat ſdee alſe⸗ mea lonel ſteoji ob or, linta⸗ chr capede eſinin 0ſtende 6dune merern Nerag nal neni tas ſcit qñ eruditurad ſcientid. Scᷣm afſeciũ Simplices quiſpe in ecdeſia lancta qᷓʒuis cumpꝑfectis occulta ſacramentoꝝ deirima rinõ valeant.qꝛ tñ le ab illoꝝ ſocietatenon diuidunt q̃i iuxta eos poſiti in eadem ſide et ſpe bene oꝑando ſe paſcunt. Sicergoſi des aliqñ cũ cogninone eſt qñ ſcitur quod creditur.aliquado ſine cognitõne quäa do ſcienti tantũ ⁊ credẽti credit. Mecelle eſt tñ ſemꝑaliquã eẽ cognitõnem cũ fide queip ſam tidẽ ꝑintennonẽ dirigat.quia ſi nicbil ex bijs que credenda ſunt cognoſceret᷑ nõ baberet fides quo ſe pintentõem in bono ope dirigeret.neqʒ ad q d bñ oꝑando ſpem ſuam excitaret. Gedaliud eſt in quibuldã ↄgmitõʒ fidetranſcẽdere.Aliud illa q̃ nun am ignoꝛãda ſunt credenda neſcire. Illic meritum ſides babet vbi enã cognitõe no diſcernit.bic quia a cognitõeomino deſti⸗ tuit caditipᷣa ⁊ fides eiꝰdeſiſtit. GBGe incremento fidei. Capitulum III. Bo ſunt m que y ſides dicitur creſcere. Cognitio ⁊ affectus.idẽ.conſtantia vl firmi credendi. Scðm cognitõem fides cre⸗ creſcit qñ ad deuotõeʒ excitat᷑ ⁊ roboꝛatur ad cõſtantiã. Quoꝛudam fides cognitõe magna eſtaffectu parua.quoꝛundam ve⸗/ roaffectu magna.cognitione parua. AZllij fidẽ et cognitione ⁊ affectu magnã habent alij ⁊ cognitõe et aſfectu paruã. Aerumta mẽ affectũ magnũ in fide magis laudabi lem eſſe qᷓ; cognitõem magnã dñs manife ſte oñdit. vbi fidem gno ſynapis ↄparauit quoð quidẽ quantuate puum eſt ſednon feruoꝛe.binc mulieri cananee parum q̃deʒ ſcienti adbuc ſed multũ confidenti dictuʒ eſt. Mulier magna eſt fides tua.ꝗlla nan qʒ apud deuʒ ſides magna reputatur.que et ſi minus vigeat ſcia ꝑ cõſtantiã tñ foꝛis oſtenditur. Cu ergo fides cognitiõe creſcit adiuuatur. cum vᷣo f.des affectu creſcit pꝛo meretur. Item m incrementa fidei tria ge nera credenuũ inueniunt. Nuidã enim fi decima deles ſunt qui ſola pietate credere eligunt. quodtamẽ vtrũ credendũ ſit vel nõ creden dum ratione no compᷣbendunt.alij ratiõe alpꝛobant quod ſide credant. alij puritate coꝛdis et muda oſciẽna interiꝰ iam guſta re incipiunt qð fide credunt. In pꝛimisſo la pietas facit electõem. In ſecundis ratio adiũ git apꝛobatõem. In tercijs puritas iĩ⸗ telligentie aſpꝛeb endit cerutudinẽ. Quar tum genꝰ? bominũ eſt quib? credere eſt ſo lum fidei non cõtradicere qui cõſuetudie viuendi magis qᷓ; virtute credendi fideles nominant. Solis eni tranſeunubꝰ intenti nunqm mentẽ ad futura cogitanda ſuble uant.⁊ q̃ʒnis fſidei xpᷣiane ſacramẽta cũ ce⸗ teris ſidelibꝰ vſu ꝑcipiũt. quare tñ xpᷣianuſ ſit bõ vel q̃ ſpes xpᷣiano ſit in expectatõe fu turoꝑbonoꝝ nõ attendũt. bij qᷓʒuis fideles nomie dicani:re m̃ et neritate longeſunt a fide.tamẽ bmõialiqñ diuia gtia vilitantur et ad ſuiↄſideratõeʒ excitani.vel q̃re bõna tus ſit. et ſi alia poſt bãc vitã leq̃ tur inqrãt ſi pᷣmia iuſtis ⁊ pctõꝛibus toꝛmẽta repoſi ta ſint. ⁊ ſi pꝰfinẽ oꝑis ſeq̃tur pᷣmm iuſte re tributõis Tali ergo ↄſideratõei coꝛde ob⸗ oꝛta magno mox trepidatois motu be du bio nite moꝛtal ↄſcia ipᷣ̃a ↄcutii.⁊ qᷓnto ma gis ſibi erranti ꝑpiculũ imminere cermi.tã⸗ to mag ad cognuõnem veritatis puenire ſatagit. Conſiderat in B mdᷣo taʒ diuerſas eſſe boim eſtimatõnes ſuꝑ bis in quibꝰſa lus bomis ↄſtat. Magam in ples vnitatẽ diuitatis ſcindũt.iudei creatoꝛẽ ſitent.ſal uatoꝛẽ nõ ↄgnoſcũt.⁊ in bis oibus mens fluctuat et niſi pietate in ſuo teneret᷑ foꝛtaſ ſis abiecta veritate falſitatẽ ſequeret. Acce dit ad bec ſpuſancto ſuggerenteratio quo niã in multis dubijs ſi vnũ aliquid relinqᷓ tur vt vnũ aliud eligai.dubietas nõ tollit: ſed mutaĩ.lccedit ad banc alia rõmaioꝛ. meliꝰeẽ ↄfiteri vnũ pᷣncipiũ q̃; mita.qniã pbi młtitudo eſt aut plłalitas ſuꝑfuſa ẽaut vnitas imꝑfecta. Adbuc ampliꝰ.melius eſt creatoꝛẽ ꝑiter ofiteri ⁊ ſaluatoꝛẽ q̃; crea toꝛeʒ ſolũ.qᷓniã qui creatoꝛẽ dicit maieſta⸗ tem ↄſitel.qui ſaluatoꝛẽ intelligit pietatem — 7 ( 12-MWas veneratur. Et mai? bonũ boĩs eẽ vt in deo ſuo a maieſtatẽ inueniat quã ocło coꝛdis ↄtemplet.⁊ buanitatẽ quã ocło carnis ſpe culetur. vt totus bobeatilicet indeo. Hijs rõnibꝰ animꝰ ꝓfoꝛtatus ad amplioꝛẽ reli gionis diuie deuotõem excitat. deuotione aũt mũdaĩ ⁊ puriſicatur vt mũdo coꝛdeia qᷓdammõ pꝛeguſtare incipiat id ad qd ſið et deuotõe ↄgnoſcendũ feſtinat. Ita mᷣa oſcientia in viſibilibꝰ documẽtis et ſecreta ac familiari vilitatõe ð deo ſuo ãtidie eru ditur ⁊ certificat intãtũ vt iam qdãmoeuʒ poↄtemplatõem pñtem babere incipiat.et nulla am rõne ab eiꝰ fide ⁊ dilctõe etiam ſi totꝰmundꝰ in miracula vᷣtatur auelli qat. AIſti ſunt ergo tres gradꝰpmotõis fidei qᷣ⸗ bus ſides creſcẽs ad ꝑfectũ ↄſcendit. NMꝛi mus ppietatẽ eligere. Scðᷣsꝑ rõnẽ aſpꝛo bare. Tertius ꝑ veritatẽ apꝛebendere. De his que pertinẽt ad fidem Was il Capitulum II WBeritur etiam q̃ resad fideʒꝑtineãt q̃s credere oꝑtʒ eũ q fidelis iure noiai.nã ſi q̃ alidd creduur G̊ mõ vt ꝗ credit fide illa nõ dicatur fiðlis ppoſitinõ eſt pꝛe ſemis. Sine fide eni etiã infideles no wiue re ex ̊ manifeſtũ eſt.qᷓniã omis bõ in bac vita piuẽs ſiẽ babʒ qᷓdam q p exꝑientiã ſen tiatta quedã etiã bʒ que nõ vila n exꝑta ſola ſide credat.fſidẽ tñ que ĩ deũ eſt neqᷣqʒ babere ðr niſi qui illa credit q̃ credendo et amãdo bõ deũpmeretur. Hec ſunt qadfi dẽ ꝑinere dicũtur.q credẽdo bõ fideł noia tur. Que vᷣů iſta ſint ſi diligent inqrimꝰ in duobꝰ p̊ pncipalr ↄſtare inuenimꝰ. Sũt enim quedã duo ⁊ ̊ duoĩ vno ſunt ⁊ vnuũ ſunt duo bec. Creatoꝛ ⁊ ſaluatoꝛ duo ſunt noĩa ⁊ rel vna.iñ aliud notat ſaluatoꝛ auð creatoꝛ. Creatoꝛ qꝛ fecitnos.ſaluatoꝛ qᷣͥa re demit nospᷣmũ nõ eramꝰa facti ſumꝰ.po ſtea ꝑieramꝰ ⁊ redẽpti ſumꝰ.aab vno viꝝ qʒ factũ eſt vt bonũ noſtꝝ totũ eẽt ab vno et totũ in vno a vnuʒ. Creatoꝛi dẽmꝰ qꝛ ſu mo,ſaluoton. aꝛ redempti ſumꝰ ſiue repa eoecima —M 2 è! .“.c sõs 4 5 . . 5 rati. Hec ſunt ergo duo q̃ fidei ppoſita ſũt credenda creatoꝛ ⁊ ſaluatoꝛ ⁊ qᷓ ꝑtinent ad creatoꝛẽ ⁊ q ꝑtinẽt ad ſaluatoꝛem ſilr. Crea toꝛ eni ⁊ q̃ ꝑtinent ad creato:ẽ. bec eſt vna pꝑs ſidei.ſaluatoꝛ ⁊ q̃ ꝑnnent ad ſaluatoꝛes bec eſt altera. In pᷣma pte diſcernit ſides in ter creatoꝛẽ ⁊ oꝑa ſua. Inſecũda pte diſcer nit fides inter ſalustoꝛẽ ⁊ ſacramenta ſua. Ad creatoꝛẽ ꝑtinent opa ↄditõis q̃ lex die bus facta ſunt. ld ſaluatoꝛẽ ptinẽt oꝑa re ſtauratiõis q̃ ↄplẽtur ſex etatbꝰ. In pte pᷣ ma ad ſidẽ ptinet ofſiteri vnũ creatoꝛẽ.⁊ ab eo facta eẽ omia q bñt eẽ. an ſcdᷣa pte ad ſi dem ꝑtinet venerari ſaluatoꝛẽ vnu ⁊ ab eo reparata eẽ ꝑdita.quibꝰdatũ eſt pł dandũ beatũ eſſe. In pᷣma pte recta ſides int crea toꝛẽ ⁊ creaturaʒ ita diſcernere dʒ vt et vnt cuiqʒ boꝝ qᷓdſuũ eſttribuat. ⁊ viciſſim alte rus ppetatẽ in alterũ nõ tranſſundat id ẽ. vt necreature attribuat creatoꝛis maieſta tem nec aſcribat creatoꝛi create infirmita tem nec deü concludat tꝑe n“ creaturã ten dat eternitate. Ita fides ſi vnicuiqʒ qᷣd ſuũ eſt tribuat recte offert ſiine vtrunqʒz bene diſcernir. recte diuidit ⁊ nõ peccat.Si veꝛo in q́libet boꝝ delinqtur ſides ſane ncce eſt detrimentũ patiatur.Hã illi qui creaturã ꝓ deo colentes geminoerroꝛe decepti vel creaturã eternã vł deũ tꝑalẽ eẽ crediderũt quid iſti aliud feciſſe dicendi ſunt qʒ excel lentiã foꝛis operi etinfirmitatẽ facture tri buiſſe creatoꝛi? Rurſus philoſopbi genti liũ quãuis ine creatoꝛẽ et opꝰ ſuu recte diſ cernerent. nequaq̃ᷓ; fideles tamẽ aſpellant quia fidem de ſaluatore nõ babuerũt. Se quũᷣtur ergo dinde ea q̃ in ſecunda ꝑte po ſuimꝰ vbipᷣmũ in ſaluatoꝛe agnoſcimꝰ re demptiõem in ſacramẽtis eiꝰ redẽptionis pᷣpationẽ. ſrima pars fidei ſpectat ad de bitü nature.ſcdᷣa ꝑs ſidei ſpectatad debitũ grane. Ala credere dẽmus aꝛ ꝑ naturã cõ diti ſumꝰ.iſta credere dẽmꝰ.q;ꝛ ꝑ grãm re parati ſumus. ¶¶ Si ab initio ſcðm mutationem tempoꝝ mutata ſit fides credẽtiũ. iin Ni bene wo wni Gn izer Naunn dinaa . pllee Ncnit. N pepo won'n ion. maobe odebic arorac oint ogen aeri Equũutur dehinc duo illa que in pᷣma diſtinctde buiꝰ tractationis ꝓpoſuimꝰ qn to ⁊ ſexto locopoſt q̃ttuoꝛiſta de quibus bactenus tractatũ eſtpleqnda.quoꝝ vnũ eit ſi (cõᷣm mutatiõemtempoꝝ ab imitio fi des credẽtiũ mutata ſit ſiue vna eademqʒ ſidei foꝛma ⁊ ĩ bijs qͥ ab initio fuerũt ⁊ qui vſqʒ in finẽ credentes futuri ſũt ſanctis cõ ſiſtat Aleeꝝ vᷣo quid ſit quo ab imtõ nibil minus vnq́; recta fides baberepotuitid ẽ quid ſit illð cui vnqʒ nibil dem potuit vt fides recta conſtaret.etiã ſi aliqd adijci po tuit vt creſcerʒ. Hec duo rõne coberẽt.⁊iõ indiuiſe ꝑptractari expoſcũt.næeleui oſidera tione in hmõi opꝰ eẽ putemꝰ vbitã multe ſunt eſtimanões boĩm ⁊ tã diuerſa ſide de recta fide diſputat.nec ꝑuũ boc eẽ ꝑiculuʒ putãdũ eſt. Quõ eni de bijs q̃ credẽda ſũt fide bñ ſentire poſſimꝰ ſi deipſa fide male ſentiamꝰ? Mꝛopterea ↄſideranda ſunt di ligenter ſingła q̃ dicunt pt ea dicamꝰ ⁊ ſen tiamus in qbus duʒ fidem rectã aſtruere nitimur ſane fidei obuiare nõ ↄnincamur Gunt boĩes quiqᷓʒuis pietate qᷓdaʒ impij in deü efficiuntur vt dũ vltra id qð in vita te eſt ſentiũt in ipᷣam vitateʒ offendut Hec autignoꝛantia multos parit erroꝛes tã de bonitate q́; de veritate. Dicunt alijbonita n diuine nõ eſſe ↄueniẽs vtĩ oꝑa ſua crude lis eẽ dicatur.⁊ vt aliquidex bijs q̃ fecit pe rire pmittat.qꝛ nicbil ad Bfecit vt pereat. AIta dü ſe bonoꝛare putant bonitatẽ offen dunt vitatẽ. Qui eiʒ pius fuit vtnõ exiſten tia crearet iuſtꝰ ẽ pt errantia et delinqntia iudicet. Alij dicũt ad iuſticiã bomiĩs perti nerevt in bac vita ſine pugna niuat cuʒ po tius iuſtus eſſe nõ poſſit ſi nõ pugnat.Me⸗ qʒ enim ad iuſticiã huiꝰpvite ꝑtinet nõ tem ptari ſed a tẽptatiõe non ſuꝑari. Hec vt q̃ bonuseſt nunqᷓʒ cadat.ſʒ cũ ceciderit vtre ſurgat. Silr ſunt qui dicũt fidelem non eẽ qui vł aliter credit quedã qꝛ pꝓpi infirmita tem ↄp̃hendere non valet q̃liter in ip̃a ve ritate eſt vel nõ omia credii qꝛꝑignoꝛũtiã Decima cape non hoteſt qntu eſt. Et beatiſicanda putant biſidem verã in multitudine ↄgni tionis ponus qʒ in magnitudie denotois cum pietas diuia nõ attendat qᷓnta cogni tione credatur.ſʒ magis q̊nta deuotione id quod creditur diligat᷑. Mec idcirco cõmẽo ramus qꝛ cognouimꝰqſdam eẽ minus di ſcretos qui bũane poſſibilitatis mẽluram neſciunt qꝛ ſuã poſſibilitatẽ nõ attendũt.⁊ ſi attendũt maioꝛi ſtulticia eſtimãt B omẽſ elle debere quo ſe pᷣ ceteris vidẽt amplius aliquid accepiſſe lffirmãt fidelẽnulla rõe elſſe dicendũ qui nõ magna qdam et młta et ſublimia fidei ſacramẽta agnouerit ⁊ de maieſtate creatoꝛis ⁊ de buũilitate ſaluato⸗ ris q̃rundã diſputationũ ꝓfunditatẽ ⁊ren geſtan ſeriem memoꝛia ↄpbendit. Jpaʒ qᷓʒ diuĩtatis naturaʒ rudibꝰanimis et pix ad ea q̃ vident ſufnicientibꝰ explicandaʒ et coꝛ poꝛeam ab incoꝛpea nata ſubtili qᷓdaʒ con ſideratiõe diſcernendã ppc nũt. Sʒ illa qʒ que deſacramẽtis redemptõnis noſtre in natiuitate et paſſiõe ⁊ reſurrecuõe ⁊ aſcen ſione ſaluatoꝛis noſtri mᷣo iam mãifeſta ſunt oibus ab imtio mði iuſtis ⁊ ſidelibus tam minoꝛibꝰ q; maioꝛibꝰ eadẽ cogniõe patuiſſe nẽtura q̃a nobis nüc ↄgnoſcunt᷑ pᷣterita. Alioquin nõ vere dicendũ fidẽ bo rum omniũ habniſſe qua iſta nõ agnoue runt.Iſta aũt omnia quein ſacramẽto no ſtre redemptiois completa ſũt eos et credi diſſe ⁊ agnouiſſe.nõ ſolum bacratõne pꝛo bareſe putant.q quemadmodũ nos mo do ad illaʒ redemptionẽ non peruneremꝰ2 niſi Hoĩa iam ⁊facta agnoſceremꝰet agni ta crederemus. Sic quidẽ illi per boc ſal⸗ uati non fuiſſent niſi bec omnia ⁊ facienda agnouilſſent et agnita credidiſſent. Nernʒ etiam quia aliquotiens ſcripture teſtãtur nullum ab initio ſine fide chꝛiſti eẽ ſaluatũ Et beatus Zluguſtinus de boc ipᷣo loq̃ns ſic ait. Eadem ſides mediatoꝛis ſaluos iu⸗ ſtosfaciebat antiquos puſillos cum mag nis.nõ vetus teſtamentũ quod inſeruitu⸗ tem generat. Mon lex que non ſic eſt data vt poſſit viuificare.ſed gratia dei per ꝓhm tuum ita illi moꝛturum.ſicut nos reſurre xiſſe ita illireſurrectuꝝ. et nos ⁊ illi adiudi dum venturuʒz niuoꝛum a moꝛtuonꝝ. Hec autem ſi vera ſint ſicut abillis eſtimatur. et ſicut a ppoſitis actoꝛibꝰ affirmari videt fuit antiquis tempoꝛibus aut perrara ſa lus aut mmiũ numeroſa ꝑfectio quoꝛum quidẽ quoolibʒ ſape diſcretonis termios erxcedere eſt Qoſi videi tolerabilius ymo etiam deo dignius iudicai replelſe ponꝰ et ditaſie ſecula illa młtitudine ꝑfectoꝛu.et omnes niblominꝰ replet ſpũ ppbeticonꝰ dum reuelata miſteria iaʒ tuc penetraret q́; aluãdoꝝ tanta fuiſſe paucitate cotemiu qtinus ⁊ nõ pauci falui tũc fierẽt ſi vnqᷣm bec recipi.bñdicimus quidẽ deu indonis ſuis.ſed quid tempoꝛi gtie rebuatũ ſit non videmꝰ? niſi ꝙ tẽpuſ grẽ ulð potiꝰ iuxta ſen tentiã banc fuerit aſpellandü in quotot tante dei populo diuitie ſpũs affluebãt vt illud pꝛſus incredibih felicitate cerneretur impletũ quod Doyſes optabat cuz dice ret. Quis dabit vt omẽs pꝛopbetent. Que ſo quid ſimile attulit euangeliuʒ. Fruſtra gloꝛiatur Maulus de pꝛimitijs ſpiruꝰ qs putat ſe cũ ſocijs ſuis coapoſtolis accepil ſe. cuz niltale in diebus ſuis potuerit expe riri. Deniqʒ aiebat. Hunquid omẽsppbe te? Fruſtra inm gliatur de euãgelio ſuo qꝛnõ ab bomie neqʒ pꝑ bomineʒulud acce perit ſed qſi ſpẽali pꝛerogatiua quada per reuelationẽ ꝗheſu xp̃i cũ et ante ipᷣm fuerit per ſpũm etiã populis reuelatum. Sednꝰ apoſtolus etrus ꝓfecto debuit pꝛoꝑbe⸗ ncum illud ad ſua tẽꝑa retoꝛquere. Effun dam de ſpiritu meo luꝑ filios et filias ve⸗ ſtras et pꝛophetabunt filij veſtri et filie ve ſtre ſi abundantioꝛ ſiam pꝛeceſſerat tranſ actis ſeculis effuſio ſpũſ. Aut certe pꝛophe ta vel potus in ꝓpbeta deusſi veretemꝑa ila apoſtolica cũ boc diceret intuebatur. non plane effundã ſed ſubtrabam magis de ſpiritu meo dixiſſe debuerat. QNund eni ſi filijs euangelij omẽs veteres iſtos pares focimus in ſceentia. Munquio nonet ſu ccbaiſtũ. quia ſicut nos crebimꝰ cbꝛiſtuzim carne veniſſe ſicilli venturũ.ſicut nos moꝛ decima berioꝛes omnes in gratia conſequẽter ſa teri neceſſe eſt. vtpote quos neclecto ſicut nos aut pꝛedicatõ ſed ip̃a vnctio docuerit omnes de oibus? Eſto tamen. TColeremꝰ nos noſtram iniuriã ⁊ apoſtoli quoqʒ ſuã vt et ipiquoqʒ minimi antiquoꝛuʒ iſtoꝛuʒ comparẽtur in ſcientia pꝛoferantur mino res in gratia.Sedet ſane quod vllo omm no pacto non ferimus.vt dñs videlicʒ glo rie ſentiat᷑ pel falli vnqm potuiſſe vł fallere pvoluiſſe.⁊ qdᷣ ipſe pꝛoteſtatus eſt inter na tos mulierum non ſurrexit maioꝛ Joban ne baptiſta. ANide aũt ſi nõ vere fallũ fateri cogimur veritatis boc teſtimoniũ ſi tamẽæę tribuamus veteribꝰquantum nec Jobãm vendicare valemus. Hon ptiqʒ fit imuria Johanni ſi quid ignoꝛaſſe creditur aut di ci nimiꝝ ꝙ ⁊ ip̃e nõ diffidet. Sʒ ſi qð pꝛe coni neruatis negamꝰ contra pꝛeconium veritatis alteri damus non tãtum iniuria ſed blaſphemia eſt ⁊ plane nõ cõtradicere Jobanni ſed veritati. Quid ergo? amicuſ ſponſi dubitat et querit iu es qui venturꝰ⸗ es an aliũ expectamuſ?a nos milibꝰboim cerntudineʒ de oibus noſtro mẽdacio ↄſir mamus. Mecipos de ſeita veteres ſenliſſe paucis aduertere poſlumꝰ. Doyſes ſcn bit deum ad ſe loqntẽ dixiſſeſic. Ego ſum deus Abꝛaham et deus yſaac ⁊ de viacob et nomẽ meũ adonay nõ indicaui eis lub andi ſiẽ et tibi. Oñdit ergo de dei naia plꝰ aliqd pᷣcedentibꝰpatubꝰ accepiſſe. Dauid qᷓ; ſup doctoꝛes ſuos ⁊ ſenioꝛes donũ ſibi intelligẽtie audaci pᷣſumit ita dicẽs. Suꝑ oẽs docẽtes me intellexi.qꝛteſtimonia tua meditatio mea ẽ. Et rurſu. Sup ſenes itel lexi. Sʒ a ppha Daniel. ptrõſibutait pluri mi. mltiplex erit ſcia. amplioꝛẽ.ſ.noticiaʒ ꝓmittẽs ⁊ ipe poſteris. Si ergo vt au ſcts papa Gꝛegoꝛiuſ. Scom incremẽta tẽpoꝝ creuit et ſcia ſpualiũ paty.⁊ qᷓntum vicinio res aduentui ſaluatoꝛis extiterũt.tanto mi ſterium ſalutis plenius perceperunt.non eſt dubium quin bis qui etiam pꝛeſentes fuerunt multo amplius ↄtulerit reꝝ iplaꝝ exbibuõ atz pñtia exbibẽtiſ. Deniqʒ ⁊ audi unt. Beati ochi qui vidẽt q vos viðiis. ꝗteʒ — —☚ =—Gð f f— — — — — —,—, 1 ſ. ſon ſel nnll fem gh⸗ zn ſol g lan nt ⸗ cch Dde⸗ br lum erit Purno denpe turarn dered etlllo creden gereg Ne n ſan lenn en glus on, nno ONrN hug A lopy n liae lin enen Nand n un Mond Nn n un⸗ oin che n epe⸗ o iasi awu n gdonihn nhoti glnuil uupn oco; xorſeis mio⸗ mpo ton crut ton npn nu Gln nns — — — vos ãt dixi amicos:qꝛ oĩa q̃ a.a.p.m.n.ſ.v. Dulti inqt reges 2 pphe voluerũt vioͤre qᷓ voſ videtis ⁊ ñ vi.⁊ a.q.a.⁊ n.a. Nuare?⸗ vt videlz clar? largiꝰ qz pciperẽt q̊d vixte nuiter obſcureqʒ pᷣſenſerãt.alioqͥn qᷣd opꝰ erat nidere foꝛis carnẽ etcarnis audire ſer mões ſi iam intꝰa ſpũ fuerãt pfecte inſtru cti de omibꝰ.pᷣſtim cũ dñs dicat.caro non ꝓdeſt quicq̃ʒ.ſpũs eſt qͥ niuinicat? Q,ſip: pbete ⁊ q iluſtrioꝛes videbãtur in illo pło nõ omẽs oĩa aliqñ eq̃li agnoſcere value⸗ runt.ſʒ alij plus alij minꝰ ꝓput ſpũs dabat diuidẽs ſinglis put volebat idqʒ abſq; pᷣiu dicio ſue ſanctitatis atʒ pfectõis.q̃ᷓnto ma gis ſimplicioꝛes quiqʒ iuſti abſqʒ detrimẽ to ſalutis ſaluatiõis tempꝰ.modũ ⁊ oꝛdieʒ neſcire potuerũt.quã tamẽ certa fide ⁊ ſpe vti pꝛomiſſa fuerat firmiſſime tenuerunt. Quanti bodie quicũqʒpfecto in ꝑlo xpᷣia no pite eterne ſecliqʒ futuri qdᷣindubitant credunt ⁊ ſpant ⁊ ardẽter ðᷣſiderãt.foꝛmaʒ tamẽ ac ſtatũ ne cogitare quidẽ vel tenui noꝛuũt. Ita ergo multi añ ſaluatoꝛis aduẽ tum deuz omipotentẽ tenẽtes et diligẽtes ſue ſalutis gtuitũ ꝓmiſſoꝛẽ.credentes in ꝑ milſione fidelẽ. ſperãtes ceꝛnſſimũ reddito rem.in hac fide ⁊ expectatõe ſaluati ſunt.lʒ quando⁊ qualiter ſalus repꝛomilſſa fieret ⁊ quooꝛdine ignoꝛarent.Ham ⁊ ipᷣisapo ſtolis qᷓs et iuſtos fuiſſe nemo eſt qͥ ambi gat. p̃ſente ſaluatoꝛe ⁊ regnũ celoꝝ manife ſta iam luce pᷣCᷣdicante miſteriũ paſſiõis in tantũ adbuc ignotũ fuiſſe atʒ occultũ legit ptipſe boc dño aperte pꝛedicante et pꝛedi cente illi nec intelligere poſſent q diceban:. Duo quoqʒ dilcipuliili quibꝰ euntibꝰ et dubitantibꝰ in via Ihs aſparuitad ipius interrogationeʒ pulſati inter cetera dixiſſe referüt. Hos ſperabamꝰ qipſeeſſʒ redem pturusiſrael. In quo aperte oſtendũt qꝙre demptõem iſrael per paſſionẽ cbꝛiſti ven turam non crediderãt qui in ipᷣa paſſione de redemptõe deſperabant. ꝛopter qᷓd et illis ibidem ðꝛ. O ſtulti ⁊ tardi coꝛde ad credendũ.Honne opꝑtuit xpᷣm pati ⁊ reſur gere a moꝛtuis.⁊ ſic intrare in gliam ſuaʒ. Noſtremo qðeſt miſteniuʒ a ſeculis ab ſconditũ.⁊ ne foꝛte putetur ſolis malis ab ſconditum ſubiecit nouiſſimis temꝑibus ſanctis reuelatum. Si omẽs boc ab initio bonicognouerũt quomõ ̊ vel mali igno⸗ rare potuerũt? maxime cũ ab ipſis bonis qui boc ꝑcepiſſent qui vere bom vel mali eſſent quibus boc reuelandum pł celandũ foꝛet diſcerninõ potuiſſet. ¶tqʒ in bũcmo dum conſeqᷓns eſſe manifeſte agnoſcimꝰ. vt ſi bonis omnibꝰbec reuelata ↄfitemur. malis quoqʒ non ignota fuiſſe non dubi⸗ temꝰ. Moꝛro ſi boc ſtare debebit quis nõ nideat q̃ʒ ineſfabiliter pꝛioꝛa illa tempoꝛa poſterioꝛibus ſeculis pᷣferenda ſint cum ſi des que bic ſolo foꝛis auditu verboꝛũ per cipitur.illic ꝑ contemplatõnem ꝓphence aſpirationis intus ab omnibꝰ plena ⁊ ma⸗ mifeſta veritatis luce legeret. Quid ſides noſtra comparatiõe fidei illoꝛuʒ niſi pt ita dicam.non fides ymo opinio quedã dicẽ da eſt. quos in tantũ certioꝛes agnoſcimꝰ fuiſſe de futuro qm nos de pꝛeterito.qᷓniã illi qdᷣ in re non viderunt agnouerüt ꝑ ſpi ritum. nos quoð non vidimus auditu ſo lo concipimus ꝑ verbum. Quod ſi verũ eſt quis non videat quoniã aduentus xpᷣi fidelibus non ſoluʒ illuminatonẽ nõ attu lit ſed certioꝛem et melioꝛẽ agmtionẽ abſtu litꝰ Quocirca fidem rectaʒ conſulentes cõ modioꝛa ſaluti ⁊ pꝛopinquioꝛa veriati cõ ſiteamur. ⁊ cognitõem eoꝛum que ad fideʒ pertinent ſicut in vno eodemqʒ temꝑe ſᷣm capacitatesdiuerſoꝝdifferentẽ agnoſcimꝰ ita qᷓ; ꝑ ſucceſſionẽ tempoꝝab imitio incre mentis quibuſdã actam in ipſis fidelibus non dubitemꝰ. AUnam tamẽ ⁊ eandẽ fuiſſe ſidem pᷣcedentium ⁊ ſubſeqᷓntium. in qbꝰ tamen eabdem cognitio nõ fuit ſic indubi tãter confitemur quemadmodũ in bis qs in noſtris tempoꝛibuſ fideles cernimꝰean dem ſidem.et tamen nõ eandem fidei cog nitionem inuenimꝰ. Creuit itaqʒ ſides per tempoꝛa in omnibꝰ vt maioꝛ elſet ſed mu⸗ tata non eſt vt alia eſſet. Ante legẽ deꝰ crea toꝛ credebaĩ ab eo ſalꝰ ⁊ redempitõ expecta batur ꝑ quẽ vero ⁊ quomõ eadẽ ſalꝰimplẽ da ac ꝑſicienda foꝛet exceptis paucis qᷣbuſ 1113 boc ſingulariter ſcire in munere datũ erat a ceteris etiaʒ fidelibus nõ cognoſcebatur Sub lege aut ꝑpſona redemptoꝛis mitteda pdicebatur ⁊ ventura expectabat. QNueãt ipᷣa pſona foꝛet. boc eſtbomo vłangel? vk deuſ nondũ mamifeſtabat. Soli bocagno uerunt q ꝑ ſpiritũ ſingulariter ad boc illu minati fuerunt. Sub gratia aũt maniſeſte ab oibus iaʒ ⁊ pᷣdicatur ⁊ credit et modus redemptõnis ⁊ q̃litas pſone redemptoꝛis Semptimñ in ecclia dei ab initio idem ⁊ co gnuõem ſuiſſe credimꝰ incarnatõis ⁊ paſ ſionis chꝛiſti. qꝛ ab mitio nunãm defuerũt qui boccognouerũt. Alij ſaluabãtur.qᷣa boꝝ pfectioni fide ſimplici iſgebãtur.⁊ eoſ bñ operãdolequebãtur. ¶ Quid ſit quo nichi min? vnquaʒ vera fides habere potniit. „ Ec ſunt que ab initio nibil minꝰ vnq́ʒ rectaſideſ bꝛé˖ẽ potuit. Credere videlicz vnü eſſe deum creatoꝛẽ oĩm dñm ⁊ rectoꝛẽ vni uerſoꝝ. Ipm qdẽ nõ elſe mali auctoꝛẽ.eoꝝ tñ qui in ſuis malis eius miſcdᷣiaʒ quere⸗ rent vel expectarẽt futurum redemptoꝛes. Hoc ſimpliciũ in ſideunitõ ſuffeciſſe credi mꝰqbꝰ a ſi nibil amplius additũ eſt ad co gnitõnem.multũ tamẽ collatum eſt ad de uotionem. Iſti quidem venturũ in carne redemptoꝛem ⁊ in eadẽ carne moꝛituruzʒ et reſurrecturũ ⁊ aſcenſuꝝ ſiue alia quedã que ilis tꝑbus abſcondita fuerunt mani feſte non cognouerũt.⁊tamen ſideʒ natiui tatis ⁊ paſſionis ſiue reſurrectõis et aſcen ſionis eiꝰ in boc eos veriſſime babuiſſe di cimus.quia credentibꝰa ſcientibus bocſi de ⁊ deuotione ſub ſpe et expectatiõe eiuſ dem redemptionis adbeſerunt.quamuis modum eiuſdem redemptionis ſueſimili ter non cognouerunt. Sic ergo intelligen dum putamꝰqð dicit beatus Auguſtinꝰ quia eadẽ fides mediatoꝛis ſaluos iuſtos faciebat antiquos.puſillos cum magnis. ⁊ eandem fidẽ mediatoꝛis antiqui iuſti ba buerũt puũilli cĩ magnis. Alij quideʒque ventura erant ſicut ventura erãt credẽtes et cognoſcentes. Alij vero non quideʒ co gnolcentes ſed credendo deſiderando co gnolcentibus et credentibus adberentes. Quod vero ſubiungit.quia ſicut nos cre dimusin carne vemlſe. ic illi venturum. ſi cut nos moꝛtuũ ſic illi moꝛiturũ cc. vel nõ adomẽs referendum eſt. ſed ad eos tantũ quibus ventura bec pᷣſcire ſingulariter da tum eſt. vt oẽs quidẽ eandem fidez. ſednõ eandem hider cognitionẽ babuiſſe dicaãtur. aut li de oibus boc dictum intelligmus omnes quifuturaʒ redempnõem credide runt boc etiã in quibus redemptõ conſta bat credidiſſe ñ incõueniẽter afſirmat In quantum eniʒ ip̃am que omma bec conti nebat redempnonẽ venturam crediderũt. boc crediderüt quãuis eandẽ de ipſis om nes in credendo ↄgmiionẽ non babuerũt. boc modoigit ſano intellectu dici poteſt omnes ab initio iuſtos ſidem ſaluatoꝛis babuilſſe. et omnes in fide redemptionis venture iuſtificatos fuiſſe.quia eandeʒre⸗ demptionẽ vel venturam cognouerũt vel cognoſcentibus et credẽtibus crediderũt. et cum bac fide ſacramẽta ipſius redemp/ tionis que ab iniuo inſtuuta ſunt ad ſan ctiſicationem ſuſceperunt. et in ipſis ean dem redemptioneʒ ſuam quaſi ĩi vmbꝛa et ſigura poꝛtauerunt. Qð bene illi duo viri ſignauerunt qui botrũ in vecte ſuſpenſum de terra pꝛomiſſionis ad filios iſrael in de ſerto poꝛtauerunt. Botrus ſiquideʒ in ve cte chꝛiſtus in cruce eſt. cuius miſterium duo populi in ſacramento poꝛtant. Qui pꝛeceſſerunt poꝛtauerunt quidem ſednon viderunt. quia pᷣcedentes oduentũ eius ſa cramenta palſſionis eius omnes quideʒꝑ fidem poꝛtauerunt ſed non omnes per co gnitioneʒ qðᷣ poꝛtauerũtintelligere merue runt. Sequentes auteʒ ⁊ poꝛtant ⁊ vident quia ſideles qui poſt aduentũ eius in car ne ſubſequentur ſacramentũ paſſionis eiꝰ et per fideʒ ſuſcipiunt et per reuelataʒ iam — — — OʒT—T — — — — — — — — — gor is 0 000 tes, e n ino nti R Dro . owos cchde corſ nai Cloni Neni ſon veri⸗ Veß ous oni e/ iwod ſai Oeng e glen vrr ndooe ſonien ſllode goznn ev . C oron innos woe 1GN genant bond onoe ummen (Wars cogmitioneʒ agnoſcunt. Unde Beda in ea dem queſtione. Anũ inquit idemqʒ domi nice crucis tropheũ pᷣus pꝛopbete ⁊ o yſes qᷓ; apoſtoli nouerant et pꝛedicabant ſed pꝛophete boc ali quotiens ſiguratis ve latiſqʒ ſermonibus.poſtoli autem apo ſtoloꝛũqʒ ſucceſſoꝛes patefacta luce euen gelij ſemper aperte pꝛedicabãt.ita pt nunc omnis populus cbꝛiſtianus ſcire ⁊ confi teri debeat fidvẽ quã eo tempoꝛe pauci ad moduz et perfectõꝛes quiqʒnouerunt m uis omnis dei populus etiam tunc eiul: dem miſteria fidei in legalibꝰ cenimonijs typice poꝛtaret. ¶Recapitulatio ſupꝛadicroꝝ. es. Si redẽptoꝛẽ ↄfiteris agnoſcis ꝙ reꝑ tus es.vnus ẽ creatoꝛ ⁊ redemptoꝛ.in ſuo te fecit.in tuo te refecit et vtrũqʒ vnus fecit Si ipete fecilſet ⁊ alter te refeciſſʒ.deberes illi ꝙ factus es.et deberes alteri ꝙ refectus es. Et elſet diuiſa intentio tua ⁊ obediẽtia tua nõ omẽs vnꝰtotuſ.Ete duobꝰillum plus diligeres a q̃ plꝰ baberes. Qui crea uit te dedit tibi eſſe. QRuiredemit te dedit ti bi beatuz eſle. ſDꝛopterea ne plus a te dil ſuſtinuit paſſionẽ tuaʒ pt emeret dilectõeʒ tuam. ſdiſſus eſt naturalis filius pꝛo ad optandis.qꝛ ſine ipᷣo aliem introducendi nõ fuerant in hereditatẽ.venit ſapientia vt boſtis non poteſtate ſʒ ratione vinceretur. et in bijs omibus fides tua in vno conſtat et ad vnum ⁊ vna.quia cum duo nomian tur vnus ſignatur. quia vnus eſt creatoꝛ et redemptoꝛ. Creatoꝛad naturã.redẽpꝑtoꝛ ad gratiam. In bijs duobus eſt totum et Wo igitur ſunt in quibus ↄſtat vera fides. Creatoꝛ et redemptoꝛ. vnum tibi ſine alte ro non ſufficit vtrũqʒ agnoſce.vtrunqʒ cõ fitere. Si creatoꝛẽ credis agnoſcis q fact? vnum boc eſt in quo ab imno fides credẽ tium vna eſt quãuis in eadem ſide in alijs maio: in alijs minoꝛ de iſtis cognitio ſue rit ſcdᷣum diuerſitatem tempoꝛũ.ſicut vno eodemqʒ tempoꝛe in alijs maioꝛ. in alijs minoꝛ inuenitur cognitio de bijs ipſis pᷣm capacitatem perſonaruʒ. Quãuis ergomß des creuerit pt aliquãdo ⁊in alquibꝰma ioꝛ eſſet non tamẽ mutata elt vt alia elſet. Sed omnes vna ſide crediderunt vnũ. et omnes vna fide iuſtificati ſunt qin iuſtiſi cari meruerũt. Sine fide eni pt ait apoſto lus impoſſibile eſt placere deo.et ſicut dicit btüs Nuguſtinus. vbi fides non erat b num opus nonreeer.. Be ſacramento fideiet de virtute eiuldem. r (Capitulum VII Acramentũ fioei duptr intelligi poteſt. Sacramẽ tum eni fidei vłipſa fides intelligit q̃ ſacra mentuũ eſt. vel ſacramẽta fidei qꝗᷓ cũ ſide ꝑci pienda ſũt intelligunt ⁊ ad ſctiſicatiõʒ fide lium pᷣparata ſunt.Nam ⁊ quidẽ ſacramẽ ta militaria dicuni quibꝰ milites in condu tione ſua imperatoꝛi ſuo ad fidẽ ↄuandã obligant et infideles qqʒ ſacramenta qdã bñt que ſacramẽta dicunt.qʒuis nec ſacra menta n“ ſacre rei ſigna.ſed execrationes . potiꝰ ⁊ abominatões quibꝰ nõ ſacrant bo geretur alter quidez redemproꝛ qʒ ipſe cre atoꝛ voluit ipſe creatoꝛ eẽ redemptoꝛ.quia mines ſed polluũtur. Cñ ad boꝝ dꝛñtiam ſacramẽta fidei dicta intelligi pñt q̃ a ſide libus tractant᷑ et cũ fide ad ſanctificatõem ſuſcipiunt. ſdꝛimũ ergo ↄſideremꝰ q̃rõne ipla fides ſacramentum bdicitur. vel cuius rei ſacramentũ eſſe intelligat. Aplus dicit. Videmus nunc ꝑſpeclin in enigmate.t.O. fa. ab fa.Nuncſcʒ qñ ꝑſidem videmus.vi demus per ſpeculu in emngmate. Tuncãt qñ vid:bimꝰꝑ ↄtẽplationẽ videbim?ꝰfia.f. Quid eſt ꝑſpeclm videre ? ymaginẽ viðre Quidẽ facie ad facieʒ videre rem videre. NPuta aliquem retroteeſſe. vel ſupte. auer ſus es abillo nec pides facie ad faciẽ. facie tua aduerſꝰfaciẽ illiꝰ. Nuerlſa eiʒ eſt facies tua ab illo.et ſi foꝛte ille reſpicit aote nõ tu ſimilr adilluʒ. Quamdiu igit ſic eris non poteris illũ videre fa. ad fa. Exbibe ſpeculũ ei pone añ te ſtatim videb in eo ymagineʒ illiꝰ q eſt ad doꝛſum tuũ vłſupꝛa verticem tuam ⁊ dices video te. Quid pides? Jam aliquid pides ſed ymaginẽ ſolam. vides il lum ſedin imagine ſua. nõopuʒin facie ſua. nondũ cognoſcis ſicut ↄgnoſceris.nondũ vides ſiẽ videris. viðris in te.vides in ima gine. Ille ad te reſpicit qui te videt.tu autẽ auerſꝰes ab illo. Cõuertete ad illũ et pone fa. ad fa.⁊ videbis iã nõ ymaginẽ ſʒ ipᷣaʒ rẽ. ꝛius vidiſti illu ſʒ in yma gie ſua.mõ vi desiillũ in facie ſua. Camẽ cuʒipᷣam rem piᷣre incipis agnolſcis.qꝛ aliqd ſilitudinis fuit illi qd viſuʒ ẽ in ymagie ad id qð viðꝛ in re. Quod videtur in imagie ſacramẽtũ eſt. quod vir in re res ſacramenti eſt. ö bonum ſuũ illeſum cuſtodire dant᷑ ei vt di ctum eſt in ſacramẽtis arma quibꝰ ſe mu niat in operibꝰbonis tela quibꝰ boſtem ꝓ ſternat.vt ſcʒ fidei charitate ⁊ ſpe adiuncta ergo nũc videmꝰ pꝑ ſpecłm in enigmate ſa cramẽtuʒ ẽ ad illð qᷣd videbim? facieadoñ. in manifeſta ↄtemplatõe. Sed quid ẽ em gma ⁊ quid eſt ſpeculuʒin q̃ videt ymago don?ꝰ ipᷣa res videripoſũt? Emgma eſt ſcri ptura ſacra. Quare? Quia obſcurã babʒ ſigſicatõeʒ. Speclm ẽ coꝛ tuũ.ſi ñ mũdũ fuerit et exterſũ ⁊ clarificatũ. Imago in ſpe culo:fides in coꝛdetuo.apſa eiʒ ſidesim⸗ goẽ ⁊ ſacramentũ. Cõtemplatio ãt futu res ⁊virtus ſacramenti. Qui fidẽ non bin nibil vidẽt qui ſidẽ bñtiam aliqᷣd viderein cipiunt ſʒ ymaginẽ ſolã. Si eni fideł nmibil videret ex ſideullüinatio nõ eſſet nediceren tur illuinati ſideles. Si aut iam ip̃am rem viderẽt ⁊ nõ amplłiꝰpidendũ aliqd expecta rent non per ſpeculũ in enigmate ſʒ facie ad faciẽ viderẽt. ergo qͥ pfidem vidẽt yma ginẽ vident. quip ↄteplationẽ vidẽt reʒ pi dent. Qui ſideʒbñt ſacramentuz bñt. Qui contẽplatiõeʒ babent rem bñt. ſFidesergo ſacramentũ eſt future contẽplatõnis.⁊ ipᷣa contemplatio res ⁊ virtus ſacramẽn.etac cipimus nũcinterim ſacramentũ ſanctiſi VBnodecima candi vt perfecte ſanctiſicati rem ip̃az cape poſſimꝰ. Siergoſummũ bonũ bomis cõ templatõ creatoꝛis ſui merito creditur nõ incõuenienter fides ꝑquã abſentẽ quodã modo videre incipi imtiũ boni ⁊ pᷣncipiũ reſtauratõis eius memoꝛat᷑.que pidelʒ re ſtauratio ſm incrementa ſidei creſcit dum bomo ⁊ꝑ agnitionẽ ampliꝰ illũinat vt ple nius agnoſcat ⁊ inflãmatur ꝑ dilectõeʒ pt ardentnus diligat Sic ergo iuſtus qᷓmdiu in boc coꝛpe exiſtens ꝑegrinata dño piue re babet ex fide.quẽadmodũ cuʒ eductꝰ de ergaſtulo fuerit ⁊ introducitur in gaudiũ dñi ſui viuere babebit ex contẽplatiõe. Sʒ mira dei diſpenſatõe agi ꝙ nunc interim boſtis antiqui malicia adunpugnandos perſeqndos ſideles 1 elaxatur quatinꝰ pi delicet H bomini reputet pꝛo merito.ſi nũc per fidẽ ambulãs viã veritatis etaʒ impu gnatus nõ deſerat qͥ pꝛius piſione pᷣſentis dei roboꝛatus ſola pſuaſione ꝓſtratus eſt. vt aũt in boc pꝛelio inuictus ſtare poſſit intus pariter roboꝛetur ⁊ viuat. ¶Wars vndecima ¶ Beſacramẽtis naturalis legis. Mſt ſioem de ſa⸗ cramẽtis fidei tractare debemꝰ Sacramẽta abinitio ad reſtau rationem et curatõem bominis inſtituta ſunt.Alia ſub natali lege.ᷣalis ſub lege ſcri pta. alia ſub gratia. Et in bijs ſemper que tempoꝛe poſterioꝛa fuerunt effectu gratie ſpiritualis dignioꝛa mnueniunt. Omiĩa enĩ illa ſuꝑioꝛis temꝑis ſacramenta ſiue ſe̊na turali lege ſiue ſubſcripta ſigna queda fue runt ⁊ figure eoꝝquenunc ſub gratia exbi bita ſunt ſacramentoꝝ. et ideo effectuʒ ſpi ritualem queʒ ſuo temꝑe opabantur poſi ta pꝛo iſtis illa virtute et ſancnſicatoõe ope pean unmer⸗ goe wocee Gineſt lgele bonfen laltrne ſorpene admo tumder Ain 4 ne 0 Urno vodi apii ezre dum tpee. ap Mn ne⸗ de d eG mntenn nandos anne olnie Bimon lmns oeſt. le mu np an rabãtur quã ſumpſerũt ab iſtis. Si quis igitur ſacramẽta poꝛa effectũ ſctificatiõis babuiſſe negauerit non micbi recte lentire idetur. . De pꝛima differentia pꝛecedẽtiũ et ſubſequentiũ ſacramẽtoꝝ. Caplm Npoc tamen di gnitatẽ ſequẽtium indubitanter ꝓferimꝰ qulla ⁊ viſibilia ⁊ ſigna viſibiliũ fuerunt. iſta vero cuʒ ſintip̃a quidem viſi bilia tantũmodo inuiſibilis gratie ſigna 2 ſacramẽta exiſtunt. 4do ſacramẽta grẽ pꝛi mum per bñdictonẽ virtutẽ in ſe ſanctiſi catioms ſuſcipiũt.ac deinde qua continẽt in ſe ſanctificatõeʒ ↄferunt vt ſint ex ſancti ficatõne ſanctificãtia. atqʒ bec er ſua ſpig⸗ 4 celitus indita ſanctificatõe ↄferant qdᷣil pbec ex ſola boꝝ ſignificatõne ↄferre oſue uerant. ſaſſio nanqʒ ſaluatoꝛis q̃ pꝛimo loco ſacramẽta gratie ad effectum ſaluns ſanctificat. mediantibꝰ iſtis etiam illa pꝛio ristempꝑis ſacramenta ſanctificabat.vt ea dem eſſet ſalus et in bijs qui recta fide ſig na futuroꝛum in illis veneranſunt.⁊ bis qͥ effectũ ſalutis in iſtis pepiunt. Aadifferentia Aluo quoqʒ inte ipſa primi tempoꝛis ſacramẽta que ub naturali lege erant et ea que vel ſiͦlege ſcripta vel ſᷣ gratia inſtituta ſunt ſacramẽ ta intereſſe perſpicimus qiulla voluntatis magis eſſe vidẽtur iſta neceſſitatis. ꝗlla ex poto celebꝛata ſunt.iſta ex pꝛecepto. Meqʒ; enim eſtimanduz eſt illa pꝛrima naturalis legis ſacramẽca ſiue decimas videlicʒ ſiue ſacrificia ſiue oblationes ita bomini ex ne ceſſitate indicta vt quiea nõ executus fuiſ ſet reatum pᷣuaricatõnis incurreret quem admodum ule quifideliter ea coleret meri tum deuotionis ſue inueniret. Muſquaʒ ænim legimus ꝙ ante legem ſcriptã deus bomini dixerit. Nui decimasnon deberi qui ſacrificia nõ obtulerit. ſicut poſteo per legem dixit. HNRaſculus cuius caro pꝛepu cij circumciſa non fuerit peribit anima il la de populo ſuo.⁊ ſicut ſub gratia terribi liter intonuit. niſi quis renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpũſancto nõ pᷣt inan regnuʒ dei. Vnde conijcimus ꝙ ſacramẽta illa pᷣma magis ad exercendam deuotõnem pꝛopo ſita fuerant q; ad obtinendam ſalutem in: dicta.Nam qui nicbil poſſidebat vnde de cimas offerre debebat? 1 qui nicbil babe⸗ bat que ſacrificia et quas oblanões offer re poterat? Notum vouit iacob deo dicẽs Si dominus deus meus fuerit mecuʒ in pia iſta c. Deinde ſubiungit. de vmuerlis que dederis michi decimas ⁊ omnia p.of. tibi. Quod ergo ex votoſe factum ſpopon dit quia bec ex neceſſitate mandat non de beret patenter oſtendit. CGl homo inſtructus eſt a deo addecimas offerendaos. CCTa. C mn obabue tamen omnino eſt bominẽ ad exercenda beca deo apꝛincipio inſtructuʒ et eruditum fuiſle vt pᷣmi cõtemptus culpã ſubſequentis deuononis ſtudio aboleret. 2 qui in ſemetipo contumar extiterat in lſu is poſtmodũ obtemperare conſueſceret. Unde enim bomo rerum ſuaruʒ decimã potius qᷓ; nonam vel octauã vel quãcun qʒ aliam partem offerrendaʒ eſſe ſcire po tuiſſet niſi a deo doctus fuiſſet. Ex quo cõ ijcimus q deus quidem bomineza pꝛinci pio ad exercenda bec erudiuit conſilio ſed pꝛecepto non obligauit. donec poſtea illa venirent in quibus bomo pꝛecepti capax obedientiam exbibere et pꝛeuaricanonem cauere addiſceret. ſSꝛimũ igitur ante legẽ paruulos cõſilio nutriuit. Moſtea ſe lege exercitatos pᷣcepto tẽptauit. nouiſſime ſub grã pfectos ĩ libtate ſpũs ãbulare ꝑmittit Vt igitur bꝛeuit ſupꝛadicta ad memoꝛiaʒ WHars reuocemus. que ſit dꝛñtia inter ſacramẽta noui teſtamenti illa que vel ſub natura lilege vel ſub ſcripta lege ſacraments fue⸗ runt attendenda conſideremus. Ruma igitur diſ/ ſtamentip̃mo loco ſpiritual Stie ſigna ſunt.⁊ adipſam grãm ſanctificãdis conferendã infuſa ſibi bñdictõe pᷣncipalr inſtituta. Illa oſigna boꝝ tantum ⁊ me runt grãm in ſuſtentatõem contulerũt. Secndadiſſeremia CCapitulum Ecunda difſeren buebant antiqui iuſti nõdum ad donec ſaluatoꝛ ꝑcarnem aſſumptaʒ celos aſcendit ⁊ omnibꝰin ſe credẽtibus ac ſeqn nbus viam aperuit. rcia differentia. VII. Ercla Oifferentia ¶eſt ꝙ ſacramẽta naĩalis legis nõ ex p̃cepto indicta videni. ſʒ ex cõ ſilio ad votu ppoſita. Sacramẽts vo ſcnin pte legis ⁊ grẽ nccitatẽ qndã executiõis in⸗ dicere. Mꝛopterea ꝙ nõ ex ſilio tantum ſʒ ex pᷣcepto eẽ inſtituta noſcuůtur. ¶ Quare pꝛima mutataſint per ſe Eo oboꝛitur non ↄẽnenda q̃ſtio q̃re vicʒ ſi eundẽ ſa grã ↄtulit dina iuſſioritũ antiqꝝ ꝑ inſtitu tionẽ ſuccedennũ aboleuit. Ham ſi eadeʒ pVirtus in il is fuit ſacramẽtis qͥd ncce erat pt illa ceſſarent ⁊ iſta ſuccederẽt? Sʒ ſcien ʒjbdu oiuine diſpenſatõis oꝛdo ⁊ratio boc . — —— . erentia eſt ꝙ lacramenta nout te piantibus bijs quoꝝſigna fuerũt ne ſin ſa luuute eſſent qui tempꝰ redemptionis pᷣcelſſe ¶( VI. tia ẽ ꝙ qui in illis ſacramẽtis im/ puc regni celeſtis ianuã intrare potuerũt. luris effectũ taʒ ppcedẽtia q p ſubſeq̃ntia MWudecima popoſcit vt ſiẽ ab initõ pcurrente tꝑe mag ſemꝑ ac magaduentꝰſalnatoꝛis aſpꝛopin quit:ſicſꝑ magis ac magefleciꝰ ſalutis cre ſceret ⁊ cognitõ veritatis. Oꝛopt qð ⁊ ipa ſigna ſalutis ꝑ ſucceſſionẽ tẽpoꝛũ alia poſt alia mutari debuerũt. vt cuʒ effeciꝰdiuine gStle in ſalutẽ creſceret ſimł qᷓ; ⁊ipᷣa ſctifica tio in p̃is ſignis vilibilibꝰ euidẽtioꝛ alpa! reret. Erat qſpe idẽ ſlaluatoꝛ eadẽ grã.eadẽ fides illic venturi.hic exbibiti Sʒqꝛipſe ꝑ quẽ ſalꝰdabat longe erat eiuſdẽ ſalutis ſigꝗ obſcura eẽ debuerũt. NMoſtea pᷣo paulati, eiꝰ aduẽtu ꝓpinqnte oꝑtebat vt eodem oꝛ dine.⁊ fides ĩ ↄgnuõe et grã i ſalute creſce ret. ⁊ eaðᷣ grã in lacmẽtis foꝛis ⁊ ſignis ſuis ſe euidentiꝰmanifeſtaret. Quappi pimũ ꝑ oblatiõem ⁊ poſtea pcircũciionẽ.ad pl timũ pbaptiſmũ expiatõis et iuſtincatõis ſacra mentũ foꝛmari inſtitutũ eſt.qꝛ eiuſoõ mũdatõis foꝛma et ſilitudoi oblatiõe qᷣdẽ occulte inuenit in circunciſione o euiden tius expᷣmit.p bapnſmũ aũt mamffeſte de claratur. Nꝛimã nanqʒ inſtitutõʒ accepit bomo vt premedijs lalutis exterioꝛis ſub ſtantie ptẽ offerret ðo ꝑiẽ ad pſũ ppꝛiũ re tineret. qtinꝰ in facto diſcerʒ ea q intrinſe cu bona erãt deo tribuere.qᷓ vero malaſi biimputare.Denarius quiſpe qꝛ ꝑpfecus vnus eſt:ſignũ bomtausẽ et pᷣtutis q̃ deo tribuii ⁊ in bomie a deo eẽ cognoſcit.No uenarius aũtqꝛ minuſ a pfecto bʒ defeciũ et piciuʒ et coꝛruptionẽ ignat.que merito bomin deputat. ꝛopiea igit bõ decimã deo dare.nouẽ ſibi retinere pᷣcipitvtquodð bonũ eſt in ſe a deoeſſe.qð po malũ eſt aſe eſſe ofiteat. Sʒ boc ſignũ q̃ſi de longe ſum ptũ mag docuit boĩem qᷣdeſſʒ qʒ quid fie ret. Igit cũ tp̃s adueniſtet q veritas ip̃a de clarari debuerat datũ eſt remediuʒ ꝑ circũ ciſionis ſacramẽtũ vbi dũ de exteriori ſub ſtantia bominis pars non quidẽ naturali ter ſuꝑflua.ſed eius quod ſuperfluũ eſt ſi gura pꝛeciditur iam manifeſtiꝰilla peccati circũciſioquã in interioꝛi bomine gria ꝑfi cit demonſtrat. Quia autem circumciſio exterioꝛes ſoꝛdes ⁊ enoꝛmitates que fons ſũt reſecat.ablutio ãt macłas interioꝛes e⸗ nz od e 1ps hoſt uine ſüc pr aade ſer noſis Amg ed ecie Nee nomi Miady icnaes Nanſmd ſoe de oen hrve ccepe lvv würe rſe dwaun Neoae isi waih⸗ bdern bodeon⸗ Ninc micki⸗ en 9 1 nbe oaren noni⸗ imun lagean⸗ ega R ro eorn foicki müdat. ↄuenieni iam manikeſta veritate in aduentu xp̃i circũciſio ceſſare debuerat. vt illud ſacramẽtum ſuccederet qð ꝑfectã bomis emundatõem ⁊ interioꝛẽ anie can doꝛẽ quã in ipſo ⁊ ꝑ ipᷣm ſacramẽtum adi piſcitur poſſit declarare. Impliꝰaũtqꝛ cir cũciſio quidẽ ſoꝛdes aufert ſed doloꝛes in fert. ablutio vero inqnatos ſiñ doloꝛe mũ dat.idcirco pꝛioꝛi populo in timoꝛe ſinẽn et ſub lege laboꝛãti circũciſio ad emũ datõ nẽ data eſt. Houo aũt płoin grãm pcba ritatẽ ambulãti ablutio. Nidẽt ergo pᷣma illa ſacramẽta q̃ ſub naĩali lege pᷣceſſerunt qſi qᷓdam vmbꝛa veritatis.illa vo q̃ pꝰea ſub ſcripta lege ſecuta ſũt q̃ſi q̃dã ymago⁊ figura npitatis. iſta aũt q̃ ſ̊ Stia nouiſſime ↄſequũ nõ iam vmbꝛa vł ymago ſʒ coꝛpꝰ vitatis An qbꝰſalutis eſfeciꝰ qᷓniã ⁊ pfecte dat᷑ ⁊ euident oñoit quaſi ſpũs in coꝛꝑe vi uenti exterioꝛi motõe pdit.ſicin eis inuiſibi lis gtie pita clariſſime demõſtrat᷑. Nꝛima ergo ſacramẽta vmbꝛa fuerũt.ſcdᷣaimago. tercia coꝛpꝰ.poſt q̃ q̃rto loco ſequit nitas ſpũs. Hec in pñti de ſacramẽtis natural legis dicta ſufficere poſſe putamꝰ q̃ tũc q̃ dẽ ſiẽ ſuꝑiꝰiã ↄmẽoꝛatũ ẽ ita fideiiuſtificã ti iuncta fuiſſe credimꝰ vt in eis eẽt exerci tatio deuotõis non nccitas obtinẽde ſalu tis. Sola eni fide oꝑante ex dilectõe illi tũc iuſtificabant᷑ qui ꝑ grãm ad ꝑticipatõeʒfu ture redemptõis puabant. Sʒ qꝛde pᷣmis illis ſacramẽtis qbꝰdeuotio ſideliũ tũc ex⸗ ercebat iaʒ q dã ꝓ tꝑe diximus etiã de oꝑi bus aliqua dicenda putamꝰ. Be tripns generibus ne. NKia ſunt genera opeꝑquedã ita bona ſunt vt nũ⸗ qʒ licite pteriri poſſint.quedã ita mala vt nunqᷓʒ licite poſſint ↄmitti.q̃dam ti. Sola igit illa qᷓ ſic ſe bñt vt nunqᷓʒ licite poſſint fieri lex naturał ꝓphibuit. Illa voqᷓ nũq̃ᷓ licite pᷣtermitti pñt ſola pᷣcipit.media oĩa ad vtulibʒrelinqns. De phibẽdis vnũ pᷣceptũ in coꝛde hois ſcpſit. Quodtibi nõ ãt media q̃ ptꝑe ⁊ loco ⁊ agi pñt ⁊ pᷣtermit MWBnoecima vis alij ne feceris De pᷣcipiendis ſilr vnuʒ Quecũqʒ vltis vt faciãt voſ̊ bomies.p.ſ, f.i. vt Nielʒ bõ ex ſui ↄſideratõe diſceret qlẽ ſe erga pximũ exbibere ðberet. ſʒ poſtea cũ lex Gintraret diſciplinã niuẽdi artioꝛem pponeret ex bijs q̃ media fuerãt quedã ex cepit ⁊ ex bijs alaa ꝑpᷣceptiõem.alia ꝑ pbi bitionẽ in alterã ꝑtem deflexit.vt quemad modũ pᷣmo bomi in ꝑpadiſo deꝰ ð ↄcelſſiõe naturali vnã ꝓpᷣcepto diſcipline ꝓbibitiõʒ exceperat.ita mõ filijs eiꝰ nõ in vna vitate ſtantibꝰ ſʒ ꝑ varios erroꝛes diſſipatis non vnũ de conceſſiõe natali pᷣceptũ diſcipline q̃ſi pbandis.ſʒ q̃ſicoꝛrigendis ⁊reparãdis multa foꝛmaret.vt qᷓnto mag ſe in medijs tẽperare diſcerẽt tãto leuiꝰincõceſſa caueꝛe valerẽt. allic mita ↄceſſa ſũt pauca pbibita Hic multa phbibita.pauca cõcelſa. Illic di ctum eſt bomi vt de ligno ſcie bom et mali nõcomederet.nõ qꝛ lignũ malum erat.ſʒ quia obediẽtia ꝓbanda erat. Hic dictũ eſt vt carnẽ cũ ſanguie nõ comederẽt.vi diſcer nerent hoꝛrere crudelitateʒ. carnẽ poꝛcinã nõ ederent.vt ðᷣteſtarent immundiciã. In boue ⁊ aſino nõ ararẽt pt pᷣdicatõni noxiã agnoſcerent pigriciã a ſtultuuã. ⁊ ceta ſilia que omĩa media erant.ꝗlla vo q̃ ſublege natali in duobꝰpᷣceptis clauſa fuerãt ꝑ ſeri ptaʒ legẽ poſtea ſeptẽ illis q in ſcdᷣa tabula ꝓpoſita ſunt pᷣceptis explicata ſũt et diſtin cta. Ex qbus pᷣmũ erat. Honoꝛa pꝛẽm tu.? mrẽʒ tuũ.pt bñ ſit tibi ⁊ ſis lõgeuꝰſuꝑ eraʒ. Scdðm nõ occides.Cerciũ nõ mechaberiſ Quartũ nõ furtũ facies. Quintũ ñ falſuʒ teſtimomũ dices. Sextũ ñ ↄcupiſces vxro rem ꝓximi tui. Septim nõ ↄcupiſces rem pximi tui.In qbꝰ⁊ G̊ nõ negligẽter pᷣtereũ dũ eſt. qꝛ er bis ſeptẽ vnũ tãtummõ ſcdᷣm pꝛeceptõem datum ẽ.ſex reliqua ſmpbib: tionem. Mꝛimum nanqʒ peccatũ bomis fuit inobediẽtia.⁊ idcirco vita iſta que bo mini ad penitentiã cõceditur tota obedien tie deputat. Quia igit bomoimał agẽdis ex ppᷣa ↄcupiſcẽtia in diuerſa diſtrabii. n bonis agẽdis ſola obediẽtie regla gubnat iðo in mal cauẽdis q bʒ ex ſemenpᷣo ⁊ per ſemetipſuʒz facere pᷣt ligilatim mnſtruendꝰ erat Ad bonavo agenda adobedientiã ſo lũmodo reuocãdꝰ vtibi ꝑſniam alteri? ſa lubꝛius diſceret qᷣd ipᷣe agere debuiſſet.Cũ eniiubei bomo patri ⁊ matribonoꝛẽ defer re.nõ boc ad carnales pentes ſolũ referen dũ eſt ſʒ potiꝰ ei pcipii vt qui deũ in pce ptis ſuis aliqñ ↄptempſit bunc ppt deũ bo mini ſupioꝛi obedientiã atqʒ bonoꝛẽ exbi bere non dedignet. S R (Wars duodecima. 4 De vnione populi fioelis. (¶ Capitulum l. Himus ſtatu ab Adam vſqʒ ad Abꝛabaʒ data ſit ante Doyſen tñ obbuantia lega lis in circũciſione exoꝛdiũ ſumpſit.ꝛimũ illud ſeculũ ſub lege natali q̃ſi in cofuſiõe quadã tranſierat.⁊ qͥ in eo fideles extierãt quaſi pauca q dam gna i buano genere di ſperſa ⁊ ab inuicẽ diſcreta ſola intꝰſide vni ta fuerant. Ut ergo ad interioꝛẽ vnitatem cõ mendãdaʒ exterio: ↄderet.et eſſet in ma nifeſto foꝛmaſidei ad quã ex diſperſiõe ſua qui vocandi fuerant inuitarent. ꝓpoſitus eſt vnꝰ ad quẽ in vno pficiendo qui aſſu mẽdi fuerãt poſtea omẽs colligerent. Uo catus eſt Abꝛabaʒ vnꝰ e mltis.vnitas pᷣn cipiũ vnionis vt ad ſinũ illius colligerẽtur quicũqʒ poſt illũ ſide uli ⁊ deuotoe iunge reni. Nocat?ꝰ ẽ ergo vt exiret de terra lua et recederet ab illis quibꝰ vnitus fuerat. nec Aungeret illis ad qs ibat.Et data ẽfoꝛma illi quã trãſmitteret ad oẽs ex ipᷣo naſcitu ros.⁊ oẽsin ipᷣa vna foꝛma vnũ futurol.vt ciũ fideliuʒ numerꝰ augeret.vnitas tñ fidei no młtiplicaret.vt pᷣmũ in illiꝰ foꝛma vnũ elſent qͥ ex ipᷣo naſcerent.⁊ poſtea etiã pnuʒ fierentqͥ in eadẽ fide illi ſociarent. Extüc er go vnitas ſpli dei cepit ⁊ vnitas ↄuerſatõ nis fideus qᷓ pꝛimũ ſignata ẽ ꝑ ſacramẽtu circumciſionis.poſtea ſignanda ꝑ ſacmẽ tum baptiſmatis. ꝛimũ ſignaculum in carne ſub quo vniendi erant qui in carne magis ꝓpᷣe deiminat. Nuã⸗ uis eni ꝑ ENHoyſen lex ſcpta uo oecima vnũ erant. Mꝛopterea circũciſio data non eſt niſi ſemi abꝛabe. vt in corne lignarent q in carne vnirent. NPoſtqm aüt ad bãc vm tatem acceſſerunt qui ſm carnis generato nem exipᷣonon fuerãt. poſuũ eſt ſignacu lũ vnionis extra ſubiam carnis.qꝛ ſpiritu et fide vnum facti ſunt qͥ carne nõ fuerũt e circũciſione. Capitulum I. Andauit itaqʒ m Vdeus Abꝛabe vt circucideret car nem pꝛepucij ſui ſibi in ſignũ. po ſteris in exemplũ tantũ ad pᷣoꝛem ſtatũ ſu peraddens.quatinꝰꝑ boc ſignaculuʒ płs dei ab infiðlibꝰdiſcerneret.quouſqʒ ille pe niret qui nõ ſolum de filijs Abꝛabe ſed de vniuerſis generibꝰnideles colligeret. ac per boc ſicut dictũ eſt nõ iam per ſignaculum carms in genere ſʒ perſigculũ baptiſmatis ſecernerent in ſcrin catõe. Sane q cuqʒ inte rim nõ de ſemie abꝛabe fideles extiterunt. buic pᷣceptõi ſbiectinõ fuerũt.neqʒ circun ciſiõis q ſoli ſemini abꝛabe indicta fuerat ſuſcipiende debito tenebãt᷑ ſʒſide opante ꝑ dilectõem. ſc ⁊ pus ſilegenaĩali puſqʒ cir cũciſio inſtituta fuiſſʒ qͥ iuſti fuerãt ſiñ cir cũciſione ſaluabãt. Modꝰãt circũciſiomis tal erat. pᷣceptuʒ fuit vt maſculꝰ puer octa uo diea natitate ſua circũcideret in carne pᷣpucij ſui.⁊ ſunt qͥ addendũ putant cũ cul tello de petra facto.qð tñ nila alia autoꝛita te ꝓbat᷑ niſi qꝛ ſephoꝛa vxoꝛ moyſi territa ab angelo acutã petrã ſumpſilſe legit.⁊ ea ppuciũ filij ſui circũcidiſſe. et Joſue in iraʒ ꝓmilſſiõis ingreſſurꝰ ſcdᷣo in pło iſrł circũ ciſionis ſacramentü cultris petrinis inuo uaſſe mẽoꝛat. Sʒ illð qdẽ in alteromag ob feſtinatõeʒ ⁊ trepidatoʒ.in alio no ob typũ et iguratõʒ veriißu qᷓʒ ꝑ ↄſuetudieʒ faciũ nõincõuenient eſtimat. At oñderetigitur ſacramẽtũ circũciſionis nõ quẽadmoduʒ pꝛioꝛa ſacramẽta ad volũtatẽ ꝓpolitũ ſʒ ex neceſſitate exeq̃ndũ pᷣceptũ cõminatõe ſir matur cum dicii Malculus cuiꝰpꝛepucij caro circumciſa non fuerit peribitanima beren aen Er torn dane bmme arme turg llei teluo⸗ poſto lepen nid eoken latum Aluon nipeo ſacnie nimon ſoye . G Wwanr Gop ſtüͤtn upp en beſeod⸗ macht nlun ninns igme . can fuerar NN Mezr flinc ccleox eN mmnan mad Genen tnn elgitn Pbentn aind misnvo wnugeb hcbippe Cdiezſaan Nreligtat e Nliſt imdeſt eee bitnm illa de populo ſuo. Cauſa vᷣo ſubinfeꝛt᷑ cũ dᷣ Quia pactũ meũ irritũ fedt. Si ergoꝑpa⸗ ctũ dei irritũ fectũ pᷣuaricatõeʒ pᷣmoꝝ pa rentũ intelligimꝰ.cũ incircũciſus ob pᷣuari catõem pacti piturꝰ maniſeſte daĩ intel⸗ ligi ſacramentu circũciſionis ad ̊ inſtitu⸗ tů vt ꝑ ipᷣm bomoa debito pᷣme pᷣuaricatõ nis liberaret.Idem eni ſalutifere curatiõis quxiliũ circũciſio ↄtra oꝛiginale peccatum inlege operabat᷑.qð nũc baptiſmꝰ.excepꝑto cregni celeſtis ianuaʒ pᷣmi patres intrare nõ poterant.quapꝛopter neceſſaria moꝛs xpᷣi fuit qᷓ aditum vite patefaceret.Tres ſũt lane carcũciſiones. vna in carne tantũ exte⸗ riius qᷓ lacramentũ eſt. Duealie q̃ſũtres et virtus ſacramenti. Altera q fit in pᷣſenn qñ aĩa p depoſitõem iniqtatis circũcidit.alea q̃ in futuro fiet qñ ꝑ depoſitõem coꝛruptio nis coꝛpꝰcircũcidet.ꝛima igi ẽ in carne Sc&da in mente. Tertia ĩ coꝛpoꝛe. Octona⸗ rius pero in ſacra ſcpᷣtura aliqñ temꝑꝰ re ſurrectõnis ſignat qðᷣ poſt pñtem que.vij. Diebꝰ?currit pitam ſequit᷑. Aliqñ temꝑꝰgrẽ in quo quaſi poſt ſabbatum legis eina bo⸗ na ſeruientibꝰdeo pmittũtur.Nerito igit᷑ illa pᷣma circũciſio q̃ ſacramentũ illaꝝ dua rum erat iuſſa eſt fieri octauo die.vtoſten⸗ deretur ꝙin temꝑe gratie coꝛda arcũciden da erant ꝑ emundatiõem iniquitatis et in tꝑe reſurrectõnis coꝛpoꝛa ꝑ depoſitõnem coꝛruptõis. ꝛopterea aũt ſolis maſculis data eſt circũciſio carnis.qͥa ſacra ſcpᷣtura ꝑ maoſculinũ ſexum animã.ꝑmulierem no carnem ſignare lolet. vt videlicet oſtendere tur ꝙ illa exterioꝛ circũciſio aiabꝰ ſcificatõʒ ↄtulit.ſʒ carm nõ abſtulit coꝛruptionẽ. Cul tellus de petra factusxp̃m ſignat. de diẽ apoſtolus. Metra autem erat xpᷣs.de quo ſcriptum eſt. Ecce agnus dei ecce qͥ tol.pec. mũdi.iIn carne pꝛepucij iuſſa eſt fieri.quia ab remedium data eſt. contꝛa oꝛiginale pec catum quod a parentibꝰ contraximus per illud membꝛum pꝛopagati Poꝛro femine in ſpło circũciſionis ſola fide ſaluabantur ſacrificijs et oblatiombus alijſqʒ legis ce⸗ rimonijs purificate. Iꝓpſam quoq; circum ciſionemfide ſuſapientes ⁊ in eis qui carne QA illã ſuſceperunt venerando participantes. ANaſculi qui moꝛte pꝛeuenti adoctauum diem peruenire non potuerunt.et ideo ſine circũciſioms ſacramento ab bac pita recel⸗ ſerunt.ſola fide parentum cum oblationi⸗ bus et ſacriſicijs interuenientibꝰnõ impꝛo babiliter ſaluati exiſtimantur.pꝛo eo ꝙ pꝛe ceptum circũciſionis non niſi maſculis ad octauũ diem venientibꝰindictum elſſe vide tur. ac pꝛopter boc pꝛeuaricationis reos non fuiſſe qui pꝛecepti contemptoꝛeſnõ fu erant.quod datum non fuerat niſi perueni entibus ad diem octauũ.ꝛecipue ne mi ſerabilioꝛ bic ſexus aſpareat et ei etiam pꝛe⸗ iudicetur in illo a quo alter ſexus abſolutꝰ omnino fuiſſe compꝛobatur. Sed merito queritur ſi bij qui diem octauum negligẽ tia ſiue contemptu parentũ ſine ſacramen: to circumciſionis tranſierunt.poſtmoduʒ eodem ſacramento peꝛcepto ſalutis effectũ conſecuti ſunt.cũ pꝛeceptum diuinum boc ſacramentum non niſi die octauo celebꝛan dum indixerit. Et poteſt foꝛtaſſis non irra: tionabiliter credi ꝙ ſicut de gentibus ad ri tum legis venientes boc ſacramentũ qua⸗ libet etate ad ſalutem perceperunt.ita etiaʒ ſi q̊ ſub lege tꝑe ſuo h̊ non ꝑcepiſſent ad ſa⸗ lutem tñ et ad remediũ eis oꝑeratum ſit il lud poſtmodum ſuſcipiendo poꝛem negli⸗ gentiam coꝛrexerunt. Sic igitur circumci⸗ ſionis ſacramentum ſemini abꝛabe ſanctuifi candoet ſignando paꝛiter datum eſt. San ctificando vt iuſtificaretur.ſignãdo pta ce teris gentibus diſcerneretur quatinus ſin⸗ glaris maneret et diſcreta generatio qua xpᷣs naſceretur. AUnde conuenienter colligi tur pꝛobabile elſe illi tantuʒ ſemini abꝛabe circumciſionẽ ex pꝛecepto indictaʒ de quo xpᷣs naſciturus erat.vt videlicet poſt abꝛa⸗ pam yſaac poſt vſaac iacob. ac deinde. xij. tribubus que de ipſo iacob oꝛte ſunt. Haʒ etiob ſm quoſdam de eſau ſtirpe fuiſſe cre ditur qui tamen circumcilſus fuiſſe nõ le⸗ cũciſionis ante legis lationẽ datu eeſt. pipᷣm queda pparatogdſu ſcipiendã legẽ facta eſt. Quẽadmodu eniʒ nũc in nouo teſtamento pᷣmũ bomo vnda baptiſmi ablutꝰſignũ et nomen ꝓfeſſionis ſue accepit. ac deinde numero ſideliũ aſſo⸗/ ciatus et pceptis diuinis inſtructꝰad com plendã pfeſſionẽ ſuã accendii.ic anniquus ille gkus pᷣmũ quidẽ ꝑ circũciſionẽ ſignatꝰ eſt poſtea ꝑlegẽ infoꝛmatus. ¶ Be ſacramentis ſcripte legis. (Cabpitulum. IIII. Ex ſcripta tria cõ tinet. pᷣcepta.ſacramẽta. pꝛomiſſa. In pceptis eſt meritũ.in pmiſſis ẽ p̃mii in ſacramentis eſt adiutonũ. Per p̃ cepta eundũ fueratad ꝓmiſſa. Sed qa bo mo pſe infirmus erat venerũt ſacramenta media inter pcepta et ꝓmiſſa qͥ ilũ iuuarẽt et ad pᷣcepta pficienda et ad pꝛomiſſa obti nenda. Sub lege nalali pauca erant ſacra menta. ſublege aũt ſcpᷣta vtraqʒ multiplica ta ſunt et pcepia ſcʒ⁊ ſacramenta.Nam cũ pᷣmũ medicus deus ad boĩiem egrotũ cu⸗ randum acceſſiſſet totũ occupaueratmoꝛ⸗ bus qꝛtotũ reliquerat ſalus.Et aſpoſuit in coꝛꝑe generis bumaniin pᷣmis pauca an⸗ thidota.et paucis mẽbꝛis.i.paucis pſonis vt paulatim moꝛbꝰdeſiceret et ſalus creſce ret. Noſtea ſub lege ſcripta plura remedia ↄtulit et plures reparauit. Sub lege natu rali duo pᷣcepta fuerunt et tria ſacramenta Duopcepta.quodiibinõ visalij non fece ris. Et quecũqʒ vultis vt faciant vobis bo⸗ mines eadem et vos facite illis. Tria ſacra menta.decime.oblatõnes.et ſacrificia.deci⸗ me in poꝛtionibꝰ.oblatõnes in rebꝰ. ſacrifi cia in animalibꝰ. Sub lege ſepᷣta mlta fue rũtpᷣcepta et multa ſacꝛamenta. :ecepta eni legis ſcpᷣte alia fuerũt mobilia alia imo bilia. Mobilia lunt q ex diſpenſatiõe adtẽ SG pus unt oꝛdinata. Immobilia ſuntquea natura vemũtet velita mala ſunt vt nullo tempoꝛe ſine culꝑa poſſint fieri vł ita bona — * 4 .. vtnullotempoꝛe poſſint ſine culpa dimitti. Beimn obilibus pꝛeceptis. apitnumn⸗. ꝑcipiendo.in altero mala phibendo.ᷣ vo duo naturalis pcepta legs plegem ſeptaʒ latius explicata ſunt et diſtincta.p.vij. illa pᷣcepta que ſcdᷣa tabula continebat in ᷣbuſ oſtenditur qualeʒ ſe expibere debeat bomo erga pximũ.quẽadmodũ in tribꝰpᷣcedenti bus demonſtratĩ qualeʒ ſe exbibere debeat homo erga deum. Undeet pᷣma tabula di cta eſt quia excellennoꝛa cõtinet mandata que pertinent ad dilecnonem dei.Secũda autem quia inferioꝛa et pꝛoxima poſt bec pᷣcepta continet que ꝑtinent ad dilectõem ꝓximi.pel pᷣma tabula ðꝛ qꝛ in ea ↄtinentur pcepta q inſinuant fidẽ. Scdᷣa autẽ qꝛin ea ↄtinent᷑ pᷣcepta q iſtruũt ad bonaʒ opatõeʒ In pᷣma tabula tria ſũt pᷣcepta qꝛ qͥ ſide cre diĩ tnitas ðᷣs ẽ. In ſcdᷣa tabla.vij.ſũt pcepta qa in pᷣſenti vita tanqᷓʒ.vij.dien circulo vol: uitur.officia bumanitatis ꝓpximo exbibent Tria vero et ſeptem denariũ complent.qa pfectum ſacit fides recta et operato bona Pꝛimũ pceptũ tabule pᷣme ad deũ ptinet patrem ſicut pᷣceptum pᷣmũ tabule ſecũde ptinet ad boiem patrem vt ptriqʒ paterni⸗ tas pᷣncipij auctoꝛitate bonoꝛet. In pᷣmata bula pᷣcepiio eratet ꝓbibitio.ſimiliter in ſe cunda pvt vtriqʒ ſtudeas et facere q̃ dehes et cauere que non debes. In altero nãqʒ ſi offendis delictum eſt. in altero vo ſioffediſ peccaiũ eſt. facere eniʒ non focienda pecca tum eſt. facienda aut nõ facere delictuum pitulum. VI. ĩi ſoli ſeruies. Hon Btotum depᷣ cepto eſt ãd dꝛ.qͥs ante pceptũ ꝑ ũmonitõʒ Mzmobilia ergo i ſola lex naturalis babuit duobꝰ bpcepus compᷣbẽſa. In vno bona α trib⸗ pꝛeceptis pꝛime tabule . Wor iltapel. oe tuus deus vnꝰ eſt. pᷣm aboꝛabis. Nboy, Goto hlgii bültn hnag aioln ambig dcene neiſan i 0 b? n o 5 6 N dan ce an re ci Nhe nöen ntur nes no; ct adobedientiã auditons animꝰ pparatur. KAludiiſrabel. bic nota obedientiam. deus tuꝰ. bic nota grãm. deus vnꝰeſt. g̊ nota do⸗ ctrinã. Quaſi diceret. Obedientiam exbibe grãm intellige.veritatem agnoſce. Nð au dis bec ẽ obedientia quã exigeris.Q, deus tuꝰeſt grã qua pᷣueniris. Q, deus vnd pe⸗ ritas qua illuminaris et pficeris. Deũ tuũ audi qͥ miſcdᷣiam tibi iam exbibuit et nõdũ tamẽ a te ſeruitiũ accepit.vt ſcias abipᷣo eẽ vtrũqʒ ſcʒ ꝙa te exigit opus vᷣtutis ⁊ ꝙ tibi ꝓmittit pᷣmiũ retributõms.Audiiſrabel.B eſt auſculta et acquieſce. oĩs eĩ ᷣtus ab obe dientia incipit quẽadmodũ omne vicium ab inobedientia ꝓcedit. Fruſtra nãqʒ vł in obedienti gratia. vel ↄtumaci doctrina.pel nõ intelligẽtipᷣceptũ diceret.dcirco pᷣmuʒ audi iſrabel vt ſis obediens.deus tuꝰ ptde uotus exiſtas.deus vnuseſt vt veritatem agnoſcas.Deinde ſequit᷑ p̃ceptũipᷣm ado⸗ rabis. ꝑtinet ad fidẽ.⁊ ei ſoli ſeruies. ꝑti net adoperatõem. Fides eni operãs ex di⸗ lectione facit ꝑfectum.qꝛ neqʒ opus ſine fi de neqʒ fides cuitempꝰſuſpetit accepta eſt ſine opere.ꝛopteres adoꝛa recte creden⸗ do. Serui bene operando. Queri aüt po⸗ teſt ſiid qᷓd dixitei ſoli ad vtrũqʒ referen⸗ dum ſit.vt dicat.ipᷣm ſolũ adoꝛabis.⁊ei ſoli ſeruies. Sed h̊ qũo ſtare poterit.qꝛ ſepe in pveteriteſtamẽto ſctõs viros nõ ſolũ ange⸗ losadoꝛaſſe ſed boĩes etiã legimꝰ.nec tñ ꝓ pterea alicubirepᷣbenſos inuenimꝰ. Et in nouo etiã aplus quidẽ fideles ad ſeruiẽdũ ſuperioꝛibus et pᷣlatis ſũmo opere exboꝛta tur. Sciendũ ergo eſt ꝙ alio mõ boĩel. alio modo deus adoꝛari p̃cipit. vſu nãqʒ veteri ſuperioꝛes quiqʒ ab inferioꝛbꝰ dicebãtur adoꝛari qñ eis ſiue incuruatõe genuũ.ſiue capitis inclinatõne ab bijs reuerentia exbi bebat. Deü aũt adoꝛare eſt ei totã mentẽ ꝑ büuilitatem ac deuotõem ſubſterneꝛe ⁊ipᷣm pᷣncipiũ acſinẽ omis boni credere.O, eniʒ ei ſolinos debere nemo eſt ſanemẽtis qui ambigat. vnde azʒ ie p ppbetaʒ de ſe teſtat dicens Honoꝛẽ meũ alterinõ dabo.⁊ gliaʒ meã ſculptilibꝰ.de ſeꝛuitute ᷣoidipᷣm com petenter intelligi pᷣt.qꝛnimirũ omis ulle re⸗ patris filiꝰ ðqꝛ in filio et ꝑ filiũ Hateriinn⸗ XI ctiſlime ſoli deo ſeruire dicitur q ſm deũ bominiſuperion bumiliter ſe ſubicit.⁊ vbi cã deiimpugnat fidẽter ↄtradicit. Qui ca⸗ uet ſollicite ne in ſus ſeruitute vel p timoꝛe bois tra deũ qͥd faciat pel terreneretribu⸗ tionis lucrũ in intentõne celeſti pᷣmio ante ponat. Sed in greco manifeſtioꝛ ſententia expꝛeſſa eſt. Greca nãqʒ locutio diuinã ſer uitutem abbumana pꝓpo vocabulo diſtin guit.qd latinitas non babet.abi eni dei ſer⸗ uitus latria et bumana dulia pocat.Et ob H ydolatre vocatiſunt qui eam ſeruitutem quã deo debueꝛũt ydolis exbibebant. Sed latina ligua vtrãqʒ ſub eodeʒ noĩe ſeruitu⸗ tem cõpꝛebẽdit. et ꝓpterea obſcurioꝛ ſigni ficatio facta eſt cũ ðꝛ ei ſoli ſeruies qᷓdĩ gre⸗ co ambiguũ nõ eſt. Sed cũ B p̃ᷣceptum ad patrem ꝑtineat.quare dictũ eſt.ei ſoli ſerui es.q̃i etiã filio et ſpiritui ſancto ſeruienduʒ non ſit. Sed quod dictum eſt. ſoli. nõ exclu dit cõmunionẽ filij ⁊ſpũſſancti.ſed quicqᷣd des nõ eſt. pater aũt et filius et ſpũſſianctus vnus deuseſt. ipe ſolus adoꝛandꝰ eſt. eiq; ſoli et nõ alteri ſeruien dũ eſt. ea videlicz ſer uitute q ei ſoli debita eſt. Nam ⁊ in euãge⸗ lio cum ðꝛ. Nemo nouit patrem niſi fiius non ptiqʒ ſpiſſanctꝰa patris cognitõne ex cluditur cũ ipᷣe etiam ꝓfunda deiteſte apo ſtoloſcrutetur. Sed eſt bmõi loquendi ge nus vt dicatur nemo niſi ille videlicet qͥ nõ H eſt ad ille. bijs pꝛo bꝛeuitate tranſcurſis adſequens mandatũ diſcunendũ tranſea⸗ mus qðtale eſt. H On aſſumasno⸗ men deitui in vanũ.Hoc ad ſim mine diuino bonoꝛet.neqʒ falſitan nomen diuinũ aſſociet. Miſtice aũt nomen dei in vanum aſſumere eſt. ſiliũ dei viſibilem per bumanitatẽ factũ creaturã eſtimare.In npa nũ quiſpe nomẽ deiaſſumit.qͥ filũ dei eter⸗ nũ ex tpe cepiſſe credit. Momen ſiquidem 3 plicem lrẽ ſenſum taliter intelli⸗ gi debet. vt nomen dei bõ in vanũ non aſſu mat.i.vel ad mendaciũ affirmandũ vel ad ydolum venerandü. ſcʒ vt neqʒ ydola no- ſibilis manifeſtai.nõ ſolũ qñ mundꝰpipᷣm lactseſt. verũetiam qñ pipᷣm bõredemptꝰ eſt. Sane qᷣ filiũ dei boiem factũ ↄfitentur nequaqʒ in vanũ nomen dei aſſumunt. qa quẽ credut bomiem ꝑ io qdaſſũpſit ex tꝑe. Geũ verũ agnoſcũt ꝑid qd fuit ex etermitate Soteſt adbuc aliter intelligi qð dictuʒ eſt. Hon aſſumas nomen deitui in vanuʒ. In vanũ nãqʒ nomen deiaſſumũt q filiuʒ dei adſe miſſum et p:ꝛo ſua ſalute incarnatum contemnũt. Quid eſt ergo dicere. Mon aſ ſumas nomen deituiin vanũ.niſi vt ſicut veneraris et adoꝛas eum ꝓpter hq abeo factus es.ſic adoꝛa et venerare pꝛopter Gq ab eo redemptꝰes.qͥa nõ minus nibi contu lit cũ redemit q̃; cũ creauit. Adeundem ſpe ctat ſenſum q pe filiꝰ in euangelio diſcipu lis et ꝑ diſcipulos omnibꝰ in ſe credentibꝰ dicit. Creditis in deũ et in mecredite. Mo⸗ deſta quidem vt decuit pium inſinuatõöne nos ãmonens pt intelligamus eũ non ſo lum adoꝛandũ a nobis in ſua diuinitate qᷓ condidit. ſed in huanitate etiã qredemit. ra. pᷣmum illud in q deus pfectis operibuſ ſuis requieuiſſe ð. ſecunduʒillud qð filijs iſrabel carnaliter cuſtodiendũ mandatur. tertium ilud qð populo dei ſeruandũ pꝛe cipitur.quartũ illud qð in pꝛomiſſione ſab batum p ſabbato ſuis deꝰdilectoꝛbꝰ polli · me at vtrobiq; paternitas pponitur.vtrobiqzpᷣn cetur. Duo igit ſunt labbata exterius.vnũ den.et vnuʒ hoĩis.et dbuo inter:ꝰ.vnum dei.⁊ vnũ hois. Sabbatũ deiillud quo exterius ab ope ceſſaſſe ðꝛ ſacramentum eſtillius in terioꝛis labbati eiꝰ in quo ipiiꝰ eterna imoꝛ taliſqʒ eternitas incõcuſſa beatitudine per fruens nullo vnqᷓ; laboꝛe fatigat. Sabba⸗ tum bois qð ei exterius viſibiliter ſeruan⸗ duʒ pcipit ſacramentũ eſt interioꝛis ſabba ti vbi mens ſancta pbonã ↄſcientiã a ſerui tute peccati quieſcenſ.in gaudio ſpũſſancti tocundat. Hoc ſabbatum quiſqs in pᷣſenti vita leruauerit vt nullis cõſentiat malis.ꝑ ſabbata cõmemoꝛare videt ſcpᷣtu⸗ neniet in futura vita ab illlud eternum dei ſabbatum vbi nulla ſentiet mala. Sicut diꝛ ctum eſt.et erit ſabbatum pꝛo ſabbato.mẽ ſis pꝛo menſe.lluditaqʒ pᷣceptum ſpecia liter ad ſancti ſpũs pſonam referenduʒ vi⸗ detur cum ðꝛ obſerua ſabbatũ.vt videlicet in pᷣſenti eum ſuſcipiamus.et cuſtodiamꝰ inter nos in gaudiũ bone ↄſcientie qᷓtinus eum in ſuturo ſulcipere et poſſidere merea mur in gaudiũ vite. Hec igitur tria lũt pᷣce: pta pᷣme tabule in quibꝰ pᷣeipue dilectõ dei cõmendatur ettota trintas vnꝰ deus eqli ter adoꝛanda et colenda pꝛecipitur. ¶ Be ſeptem alijs ſecunde tabule. Eptem alia ſecun pa tabula continebat que boĩem ad dilectionez ꝓximi inſtruunt. et ꝓpterea ſeptenario diſtinguit qa in pꝛeſen: ti vita tantum que.vij.diebus voluitur no ſtra coritas pietatis operibus exercetur er 80 ꝓximum.poſtea cõſummatis operibul Ertiu pꝛeceptum et finiis laboꝛibus per contemplationem . t arkanri ſabbatum. Nuattuoꝛ pariter cum ꝓximo beatificanda in deum Zlmoꝛ igitur pꝛoximi et tempoꝛalis eſt qn tum ptinet ad exbibitionem opis. et eternꝰ qntum ꝑtinet adaffectum dilecuonis. Rimũ pꝛeceptuz Acde tabule ad patrẽ ꝑtinet boiem ſicut pmu; pᷣme ab patrem deum. cipij dignitate bonoꝛat.qa ſm quendã mo odum ſic babemus pᷣnapium noſcendi per generationem a patre boĩe ſicut pᷣncipbium exiſtendi ꝑ ↄditionem accepimꝰa deo pꝛẽ. et paternitas boĩs ſacramentum eſt ⁊ yma go diuine paternitatis vt diſcat coꝛ bůanñn in eo pᷣncipio qd videt qd debegt ill pnc⸗ pioa quo eſtet quod nõ videt. Sic ergo di ctum eſt. bonoꝛa patrem tuũ et matrẽtuã. vt bene ſit tibꝛ.et ſis longeu? ſuper terram. Sicut ſuperius dictũ eſt in pᷣmo pꝛecepto bme tabule ita et H nõ totum ad pceptoem ſlo 1 ſvi leno Oan⸗ bhom behe nbhs bamne tasſ bust ſpliz dienti gopn di N me a⸗ ce m us res ſee dda dii boe. l ntet elen rNo rer en No. i gamm M P gaborn enden rben oer ug o e,⸗ Kama oepoa⸗ ASno? Gcergh marti r ernmn., vpumn dpenie pPertinet quod pꝛopoſitũ eſt. ſedibi quod p ter pꝛeceptũ erat pꝛemiſſum eſt.bic ſubiun: ctuʒ eſt. Nudiiſrabel. deꝰ tuus deꝰvnusẽ. boctotum ante pꝛeceptũ pꝛemittitur. ipᷣm pꝛeceptum poſtea ſubinferturipſum ado rabis et ipſi ſoli ſeruies.boc pꝛeceptum pꝛe cepit. honoꝛa patrẽtuũ ⁊ matrẽ tuã.deinde ſubiungit pt bene ſit tibi et ſis longeunꝰſuꝑ terrã. Nuid eſt ergo quodibiante pᷣcepuʒ caula pꝛecepti pꝛemittitur.boc poſt pꝛece⸗ ptum ſubinfertuꝛ.niſi quia deus dilgendꝰ eſt pꝛopter ſeipᷣum et bomo pꝛopter deum Nam et amoꝛ parentum ſi ad ſolã carneʒ reſpicit ſpirituale pꝛemium non acquirit. Er deo igitur in nobis pꝛiuſ eſt pꝛopter qð poſtea diligendus eſta nobis.quia eiꝰ gra tia noſtra dilectio pꝛeuenitur.et noſtra di⸗ lectio per eius gratiaʒ excitata ſubſequitur In patribus autẽ carnis noſtre ſiadidbe⸗ neficium ſolũ noſtra dilecuo tenditur quo carnaliter ab bijs noſtrum meritum pꝛeue nitur quia vltra carnis affectum et ſupꝛa carnis intuitum non pꝛoficit ad perfecuio⸗ nem pꝛemij ſpiritualiſ non pertingit. Ergo pꝛopter vitam etermitatis diligendusẽau⸗ ctoꝛ vite tempoꝛalis vt ſcʒ bic non diliga⸗ tur quia banc abillo imoperillum vitã ac cepimus.ſed quia peꝛ banc adillam vitam intraturi ſumus. Bene ergo cum dictum eſſet bonoꝛa patrẽ tuũ et matrẽ tuã.ſubiun cta eſt cauſa. vt bene ſittibi et ſis longeuus ſuper terrã.ſ.viuentium.quia boc dilgere debemus in auctoꝛe vite buius quod ab illo per banc nitam ad vitam futurã intra turi ſumus. Et pulcre bonoꝛanti pꝛincipiũ ſuũ longeuitas pꝛomittitur. quia deo ꝑdi lectionem adherere eternitatẽ pꝛomeretur Sane quantũ ſpectat ad ſenſum lrẽ duo⸗ bus modis parentes noſtros bonoꝛare de bemus. et obediendo eis videlicet et in om nibus exceptis bijs in quibus dilectio dei patris offenditur eos quantũ noſtra facul tas ſuſpetit adiuuando. Sed et de patn⸗ bus ſpiritualibusid eſt. pꝛelatis noſtris id ipſuʒ intelligere nibil impedit quibus obe dientiã debẽꝰ qʒtuʒ nrã babet poſſibilitas etauxilium imo ſeruitium quontum ſuſpe . ꝝ . 1e s ð occides Momicidium fit multiſ modis.manu.lingua.conſenſu. Manu ſit cum quis alium actualiter vita pꝛuat. pel in locum moꝛtis pbi vita pꝛiuetur pꝛecipi⸗ tat vt in carcereʒ vel in alium quemlibet ta lem locũ. Lingua fit duobus modis in pꝛe cipiendo vel ſuggerendo. Judei quiſpe oc⸗ ciderunt cbꝛiſtuʒ dũ vt occideretur iudici ſuggeſſerunt. Conſenſu ſimiliter duobus modis fit bomicidiũ dum vel moꝛtem alte rius deſideramus et cupimus.vel ſi dũ eũ a moꝛte liberare poſſimus vitam eius ne⸗ gligimus.id eſt. adiutoꝛiũ nõ impendimꝰ2. Ertium pꝛeceptũ ſecunde tabule eſt. Hon mecba⸗ beris id eſt. nõ foꝛnicaberis. Foꝛ nicatio eſt omnis illicitus concubitul.⁊ eſt du plex foꝛnicatio. anime. vnde pꝛopbeta. perdidiſti omnes quiſ.a.te.et coꝛpoꝛis de qua bic agitur.boc enim pꝛeceptum et que dam alia ſub veteri lege tantum inchoata ſunt.id eſt.non plene ſed ex parte data pꝛo⸗ pter infirmitatẽ auditoꝝ que poſtea adue⸗ niente gratia conſũmata ſunt.Lex enim di⸗ cit.Hon mecbaberis.coꝛpoꝛalem tantum mechiam pꝛobibens. pus dicit. Quicun qʒ viderit muliereʒad concupiſcendũ eam iam mechatus eſt eam in coꝛde ſuo.omnẽ illicitam concupiſcentiaʒ tam anime q̃ coꝛ poꝛis contradicens. .Hr Wartũ pꝛeceptũ eſt. Mon furtũ facies.Turtũ acci pitur in boc loco pꝛoqualibʒ illi cita vſurpatione rei aliene ſiue occulta ſiue manifeſta. Qui enim furtum pꝛobibuitra pinam non conceſſit. cum ſit maiꝰ peccatũ pvt teſtant ſancti aperte et piolenter raꝑe q̃;ʒ occulte ſubtrabere.qꝛmaius odiuʒ etiram excitat. Sub furto etiã cõp̃bendit vlurs. K 5 Wintuũ pꝛeceptũ ſecunde tabule eſt. Mon falſum teſtimoniũ dices. vt ergo meliul liqueat quid ſit falſum teſtimoniu; altius incipiendũ eſt..a mendacio. aliud ei ẽ ſim⸗ plex mendacium in fallo teſtimonio.aliud in periurio. aliudin voto. dum aliqs vouet quod non ſoluit.de quibus omnibꝰ dicen⸗ dum eſt. ſDꝛimũ autem de ſimplici mẽda⸗ cio qua ppter ponenda eſt deſcripnio men — dacij. cium ſic diffiniendum putant. Mendacium eſt falſa ſigna⸗ ho cum voluntate fallendi que vel pꝛeſen⸗ tialiter adeſt vel poſtea aduenit. Mam ſi quis alteri pꝛomitteret ſe aliquid daturuʒ babens voluntatem dandi cum pꝛomitte ret. poſtea veꝛo mutata voluntate daꝛe nol let mendacium eſſet.non quia in pꝛomiſſio ne coꝛ duplex fuit ſed quia pꝛomittens coꝛ poſtea duplicauit. Sic ergoĩtelligi poteſt quod dictuʒ eſt. Mendacuũ eſt fa ſa ſigni⸗ ficatio.id eſt.oꝛatio vel locutio per quã ille qui loquitur auditoꝛi falſum ſignare inten dit et putat. Ham et ſi verum ſit id eſt. ita ſit pt dicit mentitur tamen ille quiloquuuꝛ cum opinione etintent one fallendi.Joco⸗ ſa mendacia etironie et parabole menda⸗ cia non ſunt. alioquin ſancti repꝛebenſibi les inuenirẽtur quiin parabolis et ironijs multa locuti ſunt. Sed ⁊ipᷣe cbꝛiſtus in pa rabolis loquebatur ad turbas quas vtiqʒ in ſermone ſuo non aſſumpſiſſet ſi vllum mendacium in eis conſtaret.boc ſolum in tereſt ꝙ iocoſa illa mendacis et ſi falſitatis reatum non incidunt leutatis tñ culpam nõ euadunt. Eſt adbuc aliuð genus men dacij cum aliquis quaſi bumilitatis cauſa mentiri videtur vtpote cum ſe pecca:oꝛem dicit et tamen non ita ſentit vt dicit. De qꝗᷣ perilſime dictum eſt quia cuʒ cauſa bumi⸗ litatis quis mentitur ſi anteq̃ʒ mentiretur peccatoꝛnon erat.mentiendo efficitur qð non erat.quia qui peccatoꝛem ſe bicit anõ ita credit veritas in illo nõ eſt. Eſt aliud ge nus mendacij cum pꝛo ſalute vel pita alte rius conſeruanda aliquis mentitur quod et ipᷣm nullo modo aſpꝛobanduz eſt. Ma le enim mentiendo pitaʒ ſeruat in alterius coꝛpoꝛe qui per mendaciũ veritatem exnn guit ĩ coꝛdeſuo. poteſt tn ibmõialiquãdo ſine culpa veritas celari quando cauſa ſa⸗ lutis noſtre ſiue ptilitaus aliene ratio ex: poſcit. Longe enim aliud eſt quodeſt verũ tacere atqʒ aliud quod falſum eſt aſſerere. Ipᷣa quiſpe veritaſ dicit. Multa babeo vo bis dicere ſed non poteſtis poꝛtare modo. quod vtiqʒ non dixiſſet ſi veritatem tacere ſemper culpa elſet. Aliuʒ teſtimoniũ eſt cum quis alterius mendacio d ode veritate teſtimoniũ perbibet. qui non ſolum mendacio reus efficitur ſed quia etiam ipᷣm mendaciũ contra veritatẽ patrocinari conatur. Quod quidẽ ſi ſciẽs ſfecerit damnabilis oĩno malicia eſt. ſi autẽ ignoꝛans repᷣbenſibilis negligentia. mentũ malũ eſt ⁊ iñ omne iura tuʒ teſte veritate à malo ẽ. Qui tamen veru iurat ꝓ neceſſuate ꝓxim aut ꝓ vtilitate cũ.ſis cui iurat᷑ aut credere non poteſt pꝛo ignoꝛantia.aut cꝛedeꝛe recuſatꝓ malicia. bmõi iuramentũ malũ quidẽ non eſtilli q̃ iurat.quia ex neceſſitate ↄteſtatur peritati.et tñ a malo eſt illius cui iurat.boc eſt vel ex infirmitate ſi credere aliter nõpt. velſi credere ↄtemnit ex peruerſitate. Qui at ſine cauſa iurat etaʒ ſi verũ iurat non iñ ſine culpa eſt.q̃a aut pꝛo leuitate arguitur aut ꝓ contumacia ↄdemnai. Qui aũt ma⸗ lum ſe facturũ iurat peccat. In quoin me lius eſt iuramentum frangere qʒadimple: re ia quideʒ pt maluʒ caueat quod iurauit et nibilominus culpam agnoſcat in eo qð male zurauit. On omne iura W⸗ e e Nod Me us in o ſi⸗ ni N. n. nde. be. worleo entate e E tin goi Pmnn Ncherenn venae in eAa Num or rvo. o NP auand gvoinche⸗ ioml edann cucl Saciũ ſacroſancta atteſtatõe indu cta cõfirmatũ. Qui enĩ falſũ iurat piurat.In qͥ pᷣmũ maluʒ eſt culpa mẽdacij cũ id q̃d falſũ eſt ð.Scdᷣm aũt qdᷣadtuen dã falſitatẽ teſtimoniũ veritatis irreuereni vſurpat. Qui viderit aliũ falſũ iurare volẽ tem particeps peccatieſficit ſi ↄſentit.et ſi ñ qᷓntũ poteſt ſalua veritate ne maluʒ ꝑficiat᷑ radicendo ⁊ ãmonendo obſiſtit Hicaũt ↄſiderandũ eſt ꝙ peccatũ fris cũ ꝓbare nõ poſſumꝰ.publicare non debemus.ne foꝛte videamur pvelle primũ noſtrũ non coꝛrige ſed infamare. Nꝛopterea ãmonitio peccã: tibus adbibenda eſt vbi negannbꝰteſtimo mu ↄuincens adduci non poteſt. tũ eſt uolunta⸗ ria ſponſio animi. Nuiſqs eĩ do dño.Dicit aũt ſcpᷣtura. Nota ſtultoꝝ fran⸗ genda ſunt. Ande vota ſtultoꝝ intelligimꝰ omnia q; vel mala ſunt vel ſi bona ſũt oꝛdi: nata tñ non ſũt et maiꝰmalũ eſt qd eſt ex eiſ qᷓ; bonũ q̃d eſtin eis. At vᷣbi gratia.Si mu lier nolente viro vel vir nolẽte muliere vo⸗ ueret cõtinentiã aut ſubiectus ſine licentia et conſilio pꝛelati inoꝛdinatã ꝓmitteret ab ſtinennam. bmõi pota da manifeſte ſtulta eſſent oino tenenda nõ eſſent. QNui bonum qðᷣcũq; vouet ſi poſtea illud aut adimple⸗ re nõ potuerit aut ꝓ maioꝛi bono ꝑficiẽdo implere nõ poluerit poterit ſᷣm licentiã illo rũ qbꝰdiſpenſatio in eñ credita ẽ votũ eiuſ aut laxari aut mutari ita vt in eiꝰ arbitrio non conſtet vel h dimitie qð vouit facien⸗ dũ vel aliud ꝓ eo facere et ſimaiꝰ eſt qð nõ vonitt. Extum pᷣceptum qð ⁊ nonũ eſt.Hõ ↄcupiſces vxo rẽ ꝓximi tui. Septimũ pᷣceptũ qð et decimũ eſt. Non ↄcupiſcesrẽ ꝓximi tui bic olponendũ videt ptra H qð dictũ eſt ſu lvpotũ vouet reddere debet ãd vo get. Juxta illud ppbete. Nouete et reddite XII perius in eo pᷣcepto q̊d diciũ eſt defoꝛnica⸗ tione cauenda. Hon mechaberis. mecbiaz tantũ coꝛpoꝛa ẽ eſſe ppibitam. NPoſtea ᷣo pid qðᷣ xpᷣs in euangelio dicit. Quicũqʒ vi derit mulierẽ ad ↄcupiſcendam eam iam mecbatus eſt eam in coꝛdeſuo. omneʒ tam coꝛpalem qʒ ſpũalem mecbiã eẽ interdictũ. Quũuo eĩ euãgeliũ ſuſpleuit qðᷣ lex ſepta pus minꝰbabuit cũ id ipm qd euangelũ adie ciſſe credi᷑ in lege pus ſcpᷣtuʒ inueniat. Qui eni dixit non mecbaberis mechiã coꝛpaleʒ pbibens.poſtea dixit.non ↄcupiſces etiaʒ ſpũalem mechiã oimodis cauendã eẽ oſtẽ dens. Quid ergo noua lex ſuppleuit qð ve tus minꝰbabuit? Pꝛobibuit lex coꝛpalez mecbiã. pbibuit ↄcupiſcennã. Quid am⸗ plius euangelium babuit quod faceret. Sed ſciendum eſt ꝙ vetus lex qʒuis con⸗ cupiſcentiaʒ bomis a re aliena cobibuitin ꝓpᷣa tñ minime temperauit.qᷣa qͥ dixit.non concupiſces vxoꝛem pximitui et rem. mu lierem et rem oino concupiſcendã non ve: tuit ſed ab aliena tantũ aſpetitum cobiben: dum demonſtrauit.Houa aũt lex et in pꝛo pꝛijs temperatũ eſſe debere edocuit. vt oẽʒ illicitã ↄcupiaʒ excludeꝛet. Moteſt ãt ⁊ alio intellectu ↄuenient dici veterẽ legẽ ꝑ ↄcuꝑi ſcentiã vxoꝛis ſiue rei aliene nõ illã ſignaſſe q̃ ſola volũtate agit ſʒ ambitõe et macbina tione.q̃ ſtudio quodã ⁊ anniſu adiplendũ deſideriũ ⁊ ad obtinendũ id qdin deſideꝛio eſt exteriꝰope exercet.Houa ãtlex illicitam ↄcupiſcentiã nõ ſolũ dãnauit foꝛs ĩſtudio opis ſed intus q̃́; dãnabilem eẽ oſtendit in deſiderio voluntatis. De oꝛdine pꝛeceptoꝛum dei. apitulum. VIII. Boinem gutem ipoꝝpᷣceptoꝝ dei ſinepſideratõe trãſire ñ opoꝛts. Hã ſioꝛdo viuẽ di ð.eſt vtiqʒ ⁊ oꝛdo pᷣcipiẽdi.ꝛimũ ergo attẽde qð dꝛ tibi vtadoꝛes deu iuũ ⁊ Fuias illi. bocẽ pᷣmum pꝛeceptum. In adoꝛatõne agnoſcere fidez. In ſeruitute mtelligere bo nã operatõeʒ. Noſt h̊ ſcᷣm pᷣcepiũ ſequit. 2 vtnomen dei tui in vanũ nõ aſſumas qua tinus verbum veritatis in oꝛe tuo ſit ppter pveritatem vt poſt fidẽ coꝛdis ſequatur con feſſio oꝛio. DPꝛmũ deuotioad bonaʒ con⸗ ſcientiam. poſtea exemplum operis ad bo/ nam famam.Hounſſime verbum pꝛedica⸗ tiõis ad doctrinaʒ. Deinde ſequitur ternũ pꝛeceptum et dicitur ubi vt ſabbatuz obſer ues. hoceſt mentis quietem cuſtodias vt non conturberis ex aduerſis foꝛis concur⸗ rentibus pꝛo veritate.ſed diſcas eſſe pacifi cus inter illos qui pacem oderunt· Pꝛedi ces veritatem et non obmittas caritetem. bec ſunt tria pꝛecepta pꝛime tabule de bijs que pertinent ad deum.poſt quã ſequitur lecunda tabula de bijs que ſpectant ad pꝛo ximũ.ſꝛimum ergo pꝛeceptum eſt ſecun detabule in quonbi pꝛecipiuur vt bonoꝛeſ pꝛincipium tuum vt vitam longeuam ba⸗ bere poſſis. quoniam quinon honoꝛateuʒ a quo eſt.dignus eſt vt retinere non poſſit id quod eſt Secundum pꝛeceputʒ eſt non occides. Conuenienter ſane cui in pꝛecedẽ: ti mandato pite longeuitas pꝛomittitur. B ne alienaʒ extinguat vitã pꝛobibetur. vt boc ex caritate dei ſit ꝙ pꝛincipium ſuum bon rans ad vitam que finem neſcit inbiat boc vero ex caritate pꝛoximi ꝙad vite aliene li⸗ nem nullo crudelitatis odio ſe relaxat. De inde ſequitur tertium pꝛeceptum. non me⸗ chaberis.et quartum.non furtum facies. Mon mechaberis. boc pertinet ad pitam pꝛopꝛiam. Mon ſurtum facieſ.boc periinet Ood vitam alienam. Supꝛa enim iuſſus eſt et ſuam ⁊ alterius vitam conſeruare.bic iu betur et ſuam et alterius vitam non ledeꝛe Juſtum eſt enim vt in pia vite coꝛruptiõeʒ caueat qui in patria vitam incoꝛruptaʒ ex pectat.et qui iã pitã pꝛoximi per apertam violentiam non oſpꝛimit etiaʒ per fraudeʒ occultam in bijs que ad pſum viuendi da ta ſunt einon noceatet non ſoluʒ per ſe nõ noceat.ſed neqʒ nocentibus et nocere volẽ tibus ſua auctoꝛitate vel atteſtatione fidu:⸗ ciam aut firmamentum pꝛeſtaꝛe pꝛeſumat boc enim in ſequenti mandato pꝛobibetur cum dicitur. HMon falſum teſtimonium di BDe mobilibus et ſuperadditis. . s ces. Et quia ab opere leſionis diu ſe cobibe renon poteſt qui mentem ſuam ab inten⸗ tione ⁊?⁊ voluntate ledendi non cobibet. Se quitur et dicit. Mon concupiſces vxoꝛem pꝛoximi tui. nec concupiſces rem pꝛoximi tui. vt nõ mecbaberis. nõ ↄcupiſcas prxoꝛẽ ꝓximitui.nt furtũ nõ facias non cupilcaſ rem pꝛoximi tui. Hec ſunt decem pꝛecepta que pꝛime perfectionis piã et ſemitam pan dunt directiois. ſꝛima emʒ perfectio per bonam operationem bominemin ſemet⸗ ipſo dirigit. Secunda per caritatem pꝛoxi mi in latum expandit. Tertia per caritateʒ dei in altum extollit.quia denarius pꝛime perfectionis lineam poꝛrigit. centenarius ſecunde expandit lantudinem. Mille⸗ narius in altum ſummamtollit perfecno⸗ nem. Hec autem in pꝛeſenti de expoſinone decem pᷣceptoꝝlegis dicta ſuffictant. cantur. quoniam naturalibꝰman danis ſcdᷣum diſpenſationem ad tempꝰſu⸗ peraddita ſunt ſiue pꝛo exercitationeſiuep ſignificatione. Pꝛo exercitatione quidem pvt plurima eſſent in quibus erudiendoꝛuʒ obedientia pꝛobaretur et deuotio excolere tur. NMꝛo ſignificatione autem pt futuꝛe ve ritans in eis ſigna pꝛepararentur a per ipᷣa que coꝛpoꝛalkter agenda pꝛecipiebant᷑ que ſpiritualiter agenda vel credenda erant de monſtrarentur. Hec antem omnia de me⸗ dijs ſumpta ſunt. boc eſt de bijs que in ſus natura nec ita bona erant pt ineuitabiliter ſfieri debuiſſentnec ua mala nt omnino de builſent ex neceſſitate vitar. Omnia enim bec que in buiuſmodi mandatis pꝛopoſi⸗ ta ſunt quantum adſuam naturam talia fuerunt que pꝛoarbitrio agentis ſñ culpa poſſent fieri ⁊ rurſum ſine culpa intermitti Accedens autẽ mandatum becque perſe media erant et ad vtrülibet ſe habebant ſi⸗ ue pꝛecipiendo ſiue pꝛobibendo in alteroz — — — — — — — dde nn;, G en n we; po⸗ din a⸗ e mmn partem deflexit ita vt iam ea que pꝛobibita ſunt ſine culpa nõ poſſint fieri.neqʒ rurſuzʒ ea que pꝛecepta ſunt poſſint omnino ſine culpa dimitti.quodtamen non natura rei facit ſed vis et obedientia mandan. Mꝛo⸗ bibuit lex ne caro cum ſanguine comedere tur. non quia quantum ad naturaʒ reiboc malum erat.ſeo quia malum erat quod in iſto ſignare debuerat. Quaſi enim caro cum ſanguine editur quando quis in oꝑe furoꝛis et crudelitatis delectatur. Manda uit etiam eadem lex a carne poꝛcina abſti! nendum. opera ſcʒimmundicie Nitanda ſi gnans.ld buncmodum alioꝛum quoqʒ animaliũ tam volucrũ qᷓʒ piſciũ et eoꝝque in terra verſant quedaʒab elu bumanoex cepitet multa alia que pᷣma conditio noxia non fecerat ſcdᷣa inſtitutio per diſpenſanio nem quaſi noxia vitare mandauit. Erãt ãt quedam alia debijs medijs que lex ſcripta magis per conceſſionem pꝛopoſuit q; per pꝛeceptionem vel pꝛob binoneʒ. que foꝛtal ſis per ſe mala fuilſent ſi conceſſa non fuiſ⸗ ſent. verbi gratia. dicit lex vt ſi quis turpitu dinem aliquaʒ in vxoꝛe ſua inueniſſet et ob id illam in odio baberet ſcriberet ei lbellu repudij et ſiceam dimitteret. quia videlicʒ melius erat pt odio babitaſm vo untateʒ Dimitteretur qᷓ; contra voluntatem reten ta occideretur. Dictuz eſt iterum in lege iu ramentum tuũ domino offeras.et iurabis per dominũ.nõ quia videlicet per dominũ urare bonuz eſt ledidcirco imperfectis iu ramentum conceditur vt facilius ꝑiuriuʒ vitaretur. Similiter etiam vt nomen dñi penerari diſcerent cum illud frequentius in aſſertionẽ et teſtimonium dictoꝛum ſuo rum acciperent ⁊ non cogerentur nomina ſalſoꝝ deoꝛum adconfirmanda iuramen⸗ ta lus aſſumere.quibus non ſolum pmiſſũ ſed pꝛeceptũ fuerat ita dũtaxat ſi cauſa con firmande veritatis expoſtularet dmi nomẽ ad teſtimomum inuocare. Simlle erat et boc quod permiſſi ſunt pꝛo illata iniuria talionem reddere.ne foꝛte vebementioꝛifu roꝛe exardeſcentes maioꝛa illatis conaren tur mala referre. Multa ſunt alia genera xI pꝛeceptoꝛum que in lege ſcripta continen⸗ tur decentia quidem ad exterioꝛem conuer ſationem et ſimul apta ad ſpiritnaleʒ ſigni ficationem. In bijs eꝛgo omnibusillã quã poſuit apoſtolus diſcrenionem in elemen: tis exoꝛdij ſermonis dei ſignatam notamꝰ Sunt enim tria bec elementa. exoꝛdia. ſer mo. In elementis ſonus eſt lſed ſenſus non eſt. vnde nec exoꝛdium dicuntur quia ſenſꝰ in eis non incipit. Dictiones exoꝛdia ſenſu um ſunt vnde er dicnones dicuntur quaſi lam aliquid dicentes etpame partes oꝛati onis quia pꝛincipium intelligentie ab eis exoꝛntur. in elementis ergo ſonus eſt ⁊ ſen ſus non eſt.in exoꝛdio ſenſus eſt ſed com pletus non eſt. In ſermone ſenſus eſt ⁊ per fectus. Nide tria hec in ſcriptura diſſimi⸗/ lia. Dixit ſcriptura. Carnem cum ſanguine non comedetis. boc eſt elementum. Gub: iunxit poſtea. Hon occides.boc eſt exoꝛdi⸗ um. oſtea compleuu etiam iram pꝛobi⸗ bens. boc eſt ſermo Atem dixit. Carnez poꝛ cinam non edendam.in boc fuit elemeniũ. Addidit poſt bec. Mon mecbaberil. in boc fuit exoꝛdium. Nouiſſime aſpoſuit. Si qs viderit mulierem ad concupiſcendaʒ eam iam mechatuſ eſt eam in coꝛde ſuo.In boc fuit ſermonis completio. NPꝛecepta ergo adtempus ſuperadduta elementa fuerunt pꝛecepta decalogi exoꝛdia.pꝛecepta nouite ſtamenti ſermo. ꝛima ex inſtitutione di ſcipline. Scðᷣa ex veritate nature. Tertia ex pfectione gratie. Mꝛecepta ĩmobilia natu raliter poꝛa ſũt.ſʒ pcepta mobilia ſiẽ dictũ ẽ ſignificatiõe pᷣcebũt qꝛ pᷣmũ in eis bonitas foꝛmat q̃ poſtea ĩ illis inchoaĩ et nouiſſime ꝑgratiam ↄſũmatur. De pᷣceptis ſuꝑaddi tis et mobilibꝰ quedam et nũc in tempoꝛe gratie pꝛo exercitatiõe retenta ſunt ſicut eſt obſeruantia ieiunioꝛum et alia quedam q̃ᷓ cum ſuperioꝛibus tempoꝛibus fuerunt in ſtituta. pꝛoinde iñ ad pᷣſentũ inſtructioneʒ ſũt reſeruata et ea potiſſimuʒ que ad ſpũal ſtudij exercitanonem ſpectant tempoꝛe grẽ reſeruantur bijs qui ad carnales obſeruã tias pertinebant abolitis. frfrum in! K.. ⸗ —–—ECapitulum. KX. Bia geneꝛa ſacꝛa Imentoꝝ inueniuni fuiſſe ſub lege Aſcp̃ta quedam ſpecialiter ad reme mum. quedã po ad obſequiuʒ. quedam ad cultuʒ diuinu. Mꝛima ptinent ab peccato rum remiſſionẽ. Secunda ad exercendam deuotõem. Certia ab colendam pietatem. Niꝛma inſtituta fuerunt quaſi ad necelſſi⸗ tatemm. nvt in eis bomo ſanctificaret qual cir cuũciſio fuit. et boſtie pꝛo peccatoet pꝛo deli cCcto et ceteꝛa.quedam q̃ ſpecialiter ademun Dationẽ et remiſſionẽ inſtituta fuerũt. Se⸗ cunda aũt quaſiad exercitatõem fuerũt ꝓ poſita pt in eis deuotio fideliũ exerceretur et merituz augerei.quales ſcʒ fuerũt boſtie pacificoꝝ qᷓ offerebanta fidelibꝰob recon⸗ cliandam ſibi gratiaʒ diuinam. Cerna in⸗ ſtituta fuerunt quaſi ad pᷣparatõem quan dam vt quaſi quedam inſtrumenta eſſent ad cetera ſacramenta tractanda et ſanctiſi⸗ canda quale ſuit tabernaculum et atrium ⁊omnia vtenſilia qᷓ ↄtinebani in eis.necnõ et ſacra indumenta miniſtrantum et ce⸗ tera omnia que ad exoꝛnandũ cultũ diui⸗ nũ fuerũt inſtituta. Item ſacramenta alia ſuerunt que ſanctificabantur ademunda⸗ tionem. alia que tractabantur ad deuotio⸗ nem:tertia que exercebantur ad penerauo neʒz. Pꝛima neceſſitatis. Secunda v̈tutis. Tertia laudationis: Dꝛma ſuſcipiebãtur ad ſancnſicatõnem. Secunda tractabãtur ad deuotionem. Tertia exercebant ad lau dationem. Item ſacramenta alia fuerũt in rebus quibuſdam ſanctificatis.alia in ob?⸗ lationibus et ſacrificijs.ð alia in mimiſterijs diuinis. Sicres eadem multis modis ad euidentiam diſtingui poteſt. Sacrificium dicebatur quando de animalibus fiebat immolatio. Oblatio aũt aliarum quarũuli⸗ bet rerum vocabatur. Sacrificioꝝtria ſũt genera. alia enim ſunt olocauſta. alia ſim⸗ plicia ſacrificia. alia paciſica Olocauſtum vocobat quod pel ex debito vel ſponte ob latum totum incendebatur. Sacrificium vocabatur qd pꝛo debito inſtitutõnis ob⸗ latum partim cremabatur partim reſerua batur. Macifica vocabani q ſponte offere⸗ bantur ſiue gratiaꝝ actione ſiue pꝛo pꝛe cedentis poti adimpletõe.ſiue pſpontanea ⁊ rnoluntaria deuotione. Olocauſtũ aliqñ fiebat de armentis. aliqñ de pecoꝛibꝰ. alr⸗ quando de volanlibus. Oblatio aliqñ de ſimila fiebat que dicebatur ſacrificium cru dum. aliqñ de clibano. aliqñ de lartagine. aliquando de craticula qd ſacrificiũ coctũ vocabatur. Sacrificia alia pꝛo pctõ erant. galia pꝛo delicto/ ꝛo peccato quidẽ pt ex⸗ piaretur peccatum. pꝛo delicto vt expiaret delictum. Peccatum eſt quando fit quod fierinon debet. Delictum eſt qñ non fit qdᷣ fieri debet. Et in his quidem omnibꝰ ſacra menta conſtabant. Sciendum vero bec omnia non talia ſacramenta intelligere de⸗ bemus qualia ſuperius ſacramenta q pꝛo pꝛie ſacramenta dicunt eſſe debere diffim⸗ uimus ſed in bis et hbmõi quedam ob boc ſolũmodo ſacramenta vocata.qͥa ſacraruʒ rerum ſigna fuerunt. Sicigitur aliudẽ ſa⸗ cramentum ſanctificatõem ſignans aſan⸗ ctificationem ſanctificans aliud non ſãcn⸗ ficans ſed ſignans tantum. Et de ſacramẽ tis quidem ſcpᷣte legis actenus dixiſſe ſuſſi cluat. de pꝛomiſſionibus vero quas ĩ tertia parte pᷣme diſtinctõnis ppoſuimus tracta repᷣſentis ꝓpoſiti nõfuit. Sunt igitur tria que lex ſcripta continebat. pꝛecepta. ſacra⸗ menta. pꝛomilſa. =ðð Finitliber pꝛumus en ffee ope gnen ſgi d de nor nane icgei vanr. dent . cpaei ſign ſt Gbo wobe end o Ofim,/ oboe ao; wil⸗ e⸗ N . ℳN—⸗ — . ⸗ „ . 8 . X H 2 4 . 7 . . . — . ?? äs =ð èłM .l HM – n Z M l ñ 4 5 sl H ” õ . 4 4 . . . 2 . 1 „ 4 . . “H W S H ̃ ̃ Incpit Pꝛefatiuncula in libꝛum ſecundũ de ſacramẽtis fidei chꝛi⸗ ſtiane. Agne ſunt in ſcripturis ſanctis ſpũali um ſenſuũ pꝛofüditates Sed qꝛnõ omnibꝰ eadẽ intelligendi Iua data eſt babet ſacueloquiũ quedã in ſe quibꝰ fideʒ ſumplicium paſcit. que quidem altioꝛibꝰ iuncta vnam veritatis reglam perficiunt. ꝛopterea in ſacri eloquij tractatõe non eadem dicendi foꝛma vbiqʒ buanda eſt. qꝛ altioꝛa fidei ſacramẽta excellennon hmone et digno ſanctis reuerenter tractanda ſunt Minoꝛa autẽ ſacramẽtoꝝ diuinoꝝinſtru menta pꝛo capacitate ſimpliciũ bumilioꝛi locutionis genere explananda.vt conſtet quoo ſcriptum eſt in fimbꝛijs aureis circũ amicta varietate. Sicut eniʒ ſancta electo rum eccleſia moꝝ bonoꝛum ac virtutu va rietate pulcre adoꝛnatur ita ſacra ſcriptu⸗ ra vnde ipſa eccleſia ſancta niuendifoꝛmã ſumit in ſuo ſmone pulcra varietate conte xiturun qua tamẽ varietas ipſa apta eſt vt ſciſma non generet.⁊ diuerſitas concoꝛſvt aduerſitatem non pariat Heqʒ enim in ea magna modica deſpiciũt.neq; rurſuʒ mo dica magnis aſſociar indigna ſunt.ſedoꝛ nant ſe inuiceʒ in vna veritate que pꝛopter veritatem glaceo omnia. Nemo igit mi magna ⁊ inter magna fidei ſa⸗ retur ſi po na fider ſe cramenta eoꝛum quein ſuo oꝛdine inferio ra videntur mentio fit. quia non ſe abboꝛ⸗ rent ſimul q̃ in veritate vnũ ſunt. Hã ⁊ ip̃e deus bũiliari dignatꝰeſt ad bũana deſcen dens.pt bominẽ poſtmodũ ad dina ſuble uaret. CElat pꝛologu0gs. ¶ Incipiunt eiuſoem libꝛi partiũ diſtinct iones que ſunt numero de cem et octo per ſingulas partes diſtincte. ſicut ſubiecta ſunt. Continet autem decem etocto partes. Tredecima de vicijs ᷣ virtutibus Becimaſepuma de fine ſeculi oꝛdine ſubiecimus. bꝛo ſicut in pꝛimo:capitula ꝑ ſin gulas ptes diſtincta oꝛdinauimꝰ ꝛuma pars tractat de incarnatione vbi. “GScðda de vnitate ecclie q̃ coꝛpuseſtxpi. Tercia ꝑs tractat de oꝛdinibꝰ eccliaſticis. Quarta deindumentis lacris. Quimta de dedicatione eccleſie Sexta de baptiimo Septima de confirmatioone Octaua de coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis cbꝛiſti ſa cramento. H Nona de minoꝛbus ſacramẽtis et lacris Decima de ſimonia Andecima de coniugio Duodecma de votis Decimaquarta de confeſſiõe ⁊ penitentio etremiſſione peccatoꝛum. Onindecima de vnctione infirmoꝛum Sedecima de ſfine bomis Decimaoctaua de ſtatu futuri ſeculi. Marum igitur partium capitula ¶ In pꝛuma parte capitula ſut hec. De incarnatione verbi et tempoꝛe gratie. capitulo pꝛimo.parte prina. Qusore ſilius miſſus eſt potius qᷓʒ pater vł ſpuũſſanctus. caplo.ijꝑte pᷣma Quõ ſolus ſilius carnem ſuſcipere potuit caplo iij.parte pꝛima .. De diſcretione trium perſonarum in deil tate vna. cap.uiij. Parte pꝛaima Auguſtinꝰ aduerſꝰ impietatẽ Irrij.ꝑte.j. Ambꝛolſius de trimtate parte pꝛima O verbu carnẽ aſſumpſit cũ pena ſiñ cul pa.cũ moꝛtalitate ſine iniqᷣtate.cap.v.pte.j. OQ verbum cuz carne rationalẽ anmam aſſumpſit.⁊ qlis fuit aima illa in ſapientia et virtute ? iuſticia et bonitate ⁊ merito.ca. pvi parte puma De carne quã verbom aſſumpſit qualis fuitßem paſſibilitatẽ ꝛ ſenlũ ꝛ effectũ.c vij p. Muõ intelligendũ eſt qd ſcuptůũ eſt de xpᷣo conceptus eſt de ſpũſancto. ca.piij ꝑte j. De vmõe v̈bi ⁊ aiea carnis in xpᷣo.c.x ꝑ.j. De ſeꝑatione aie ⁊ carnis i xpᷣo.ca x. par.j. yxpᷣus ſeparata aima a carne ? perſona fuit ⁊ deus ⁊ pomo caplo rj ꝑte pᷣma , ꝑbominẽ vᷣbo vnuũ deo vnutur oẽs qui membꝛa ſuntillius ca. xij parte pᷣma Qο nũcchꝛiſtus ſcdᷣm bumanitatẽ in celo eſt. m diuimitatem vbiqʒ. caplo xtiij par.j. In ſcdapartecapitulaſunt hec. egratia q̃ per cbꝛiſtũ datur et ſpu a capi te in membꝛa diffuſo caplo pᷣmo pte.ij. De eccleſia ⁊ qd ſit eccłia. caplło.ij.ꝑte ſcda De duobus parietibus eccleſie laicis ſcilʒ et clericis. capitulo uij.parte ſecũda Duas eẽ vitas ⁊ jm duas vitas duos po puloſ:⁊ in duobꝰſplis duas ptãtes a ĩ vtra dqʒz diuerſos gous ⁊ dignitatum oꝛdines et vna inferioꝛẽ ⁊ aliã ſuꝑioꝛẽ. ca.iiij.pte ſcdᷣa omiq ecchaſtica admiſtratio ↄſtat in tribꝰ. B eſt in oꝛdinibꝰ ĩ ſacramẽtis in pꝛece ptis. caßp.v. parte ſecunda De poteſtateterrena caplo vj. parte ſcdᷣa MQuõ ecclia trena poſſideat ca.pij. pte. ij. Quot modis in ſeculari ptãte determinan da eſt iuſticia ſicut ſcrniptũ E. NRed dite que ſüt ceſaris celari. ⁊ qᷓ ſunt dei deo ca.viij.xij Deoꝛnamẽtis regis caplo ix ꝑte ij ¶ M tercia parte capitula ſunt hec De ſonᷣa iptãte ⁊ de clericis. ca.j.pte uj. De tonſura eccliaſtica. caplo ij pte iij. Quõ oꝛdies ſacri ĩ mõacbis ſũt. ca. uj. p. ij De ſepte: Soibus ſacris ca.iiij.pte tercia De boſtiarijs cCa. p. parte tercia De lectoꝛꝛbus ca.vj parte tercia. De exoꝛciſtis ca.pij parte tercia De acolitis co. viij. pte tercia De ſubdyaconis. ca.ix. pte.iij De diaconibus caplo.x.pte tercia De pꝛeſbiteris. ca. xj pte tercia BDe epſiſcopis capło xij pte tercia BDearcbießis. ca. xiij parte tercia Be ſummo pontiſice ca.xuuij.parte iij BDe ceteris officijs qᷓ ſunt ĩclero ca.xp. p.iij Bearcbidiacono BDedalmatica cap uar Beſandalijs ⁊ caligis biſſinis ſiue lineis. caplo xpj.pte iij Debꝛmicerio. capitulo xyij. pte tercia Detheſaurano. ca xnuij pte icia n⁊ quomõ oꝛdinatõnes lint fadiende capitulo xix parte tercia. Qua etate oꝛdinãdi ſũt qͥ oꝛtinãt cxx p.ij , ſine certo titulo oꝛdinandi non ſunt la cerdotes. ca.xxij parte tercia Quales ſint eligendi ad ſacros oꝛdies.ca. xxij parte tercia. ð Qua ratione mutatio poſſit fieri oꝛdinato n. capitulo xxuij. pte iij rum ¶ In quartaparte capitula ſũt hec. De indumẽtis ſacris ca.j. pte qrta Betunica biſſina ca ij. pte quarta De zona. capitulo uij.parte q̃rta De feminalibꝰ lineis. capło. uij. parte qrta De interioꝛi tunica ⁊ iacinctina.ca.v.p.ij. De ſuꝑbumerali ca.pj parte quarta Be rõnali qð grecelogion dꝛ ca. vij pte uij De mitra q̃ cidaris ðꝛ vłtyara.c.viij p.uij. De indumẽns noui ſacerdotij.c. x ꝑte miij De ſtola vel oꝛario.capłox. parte quarta. De planeta vłcaſula. capitulo xj. pte.iiiji. Demapula vel mampula ca. xij.pte. ui cap̃ xiij parte quarta capitulo xuij.parte quarta De baculo ep ꝛanulo ca xp partequerta Be pallio arcbiepilcopi capitulo xvj.pini De vaſis ſacris cap.xvij. xte qꝛta ¶ In quĩta parte capitula ſũt hec. De dedicatõne eccie. capitulo. pte v. De bis q viſbiłragunĩ in ea. ca. Ij. pte v. ð ſit miſteriũ ſupdicioꝝ ca uj.pte p ¶An lexta parte capitula ſunt hec De ſacramẽto baptimi. cap̃.i. pte ſexta Quid ſit baptiſmꝰ ca. cdᷣo.ꝑte ſexta Quare inſtitutü ſit ſaẽme pitulo iij. parte lexta — Quando inſtitutũ ſit. ca. iuij. parte ſexta Quãdo bomies obligari ceperint pᷣcepto percipiendi baptiim ca. v.parte ſexta Qund diſtet intbaptiſmũ Johis ꝛxpi ⁊ de foꝛma baptiſmatis IAobannis ⁊ baptiſmi chꝛiſtti. capitulo. pj parte ſexta Si pꝰ datũ pꝛeceptũ baptiʒandialiqs pol ſit ſaluari niſi actualiter percepto ſacramẽ ntũ baptiſmi.ca (urn geen San ncan Gig lut Ge Ponlot Pom Ciuei⸗ cbonn orſ Olein Nainco⸗ dſe . nſoen dwoiz, Alprbin Phek wi i⸗ n dii el erag 6,0. nio de . ec. 1. Nn g neqn rin on glan ſpeli on bei, Punn, geul veng arn Gads. wen donen M alan allhen inthe Fltnn urinn⸗ ctinics lartſen emſeind nnmnn Honthi tbapy gun ndieli⸗ . Ge e Beconfirmatiõe jp̃i veritatem ipm eſt to baptiſmi. capitulo vij. parte ſexta De ſacramẽtis neopbitoꝝ ca.vuij.ꝑ. vj De catheʒiʒatione ceopitulo.x. ꝑte vi. De exoꝛcilmo ca.x.parte lexta De bis que poſt exoꝛciʒanonẽ ſequunt᷑ in baptiſmo capitulo xj parte ſexta De patrinis cæapitulo xij. parte ſerta. De rebapniſatõe. cxuj.pte. vſ. Qua⸗ re in ſola aq̃ baptiſmꝰcelebꝛet᷑ c xiiij.pte.vj De foꝛma baptiſmi ca.ᷣxp.parte ſexta In ſeptima parte capi.ſunt hec. OQQ, impoſitio manus ꝑ ſolos põtifices ce lebꝛatur capᷣ.ij.parte ſeptima De eoꝙ Sllueſter ppᷣ inſtituit pt baptiſa tü pᷣſbii criſmate in vertce liniat c. uj. ꝑ. vij Mõ ſit maiꝰ ſacramẽtũ impoſitio manuũ an baptiſmus ca.iiij parte ſeptima Q, nõ debeat iterari manꝰ ipoſitio ſiẽ nec baptiſmꝰaq a ieiums celebꝛãda.c.d ꝑte pij Quãto tpe debeãt eſſe ſo diſciplina criſma tis qͥ manꝰipoſitionẽ acceperũt.c.vj.ꝑ.pij octaua parte cap.ſunt hec De ſacmẽto coꝛpis ⁊ ſãguis xpi.c.j..ꝑte mij Quãũdo inſtitutu eſt ſacramẽtuʒ coꝛpoꝛis et ſanguims xpi capitulo ij parte viij Vtrum moꝛtale velimmoꝛtale coꝛpꝰ ſuuʒ in cena tradiderit capitulouj ꝑte vui S coꝛpus chꝛiſti ſuerit quod iudas ꝑ in: tinctam buccellam accepit ca.uij ꝑte vuij NO, agnus paſcalis figura coꝛpis cbꝛiſti funt. capitulo p. parte octaua , ſacramẽtũ altaris ⁊ figura eſt qᷓntũ ad panis ⁊ vini ſpẽm.⁊ res eſt q̃ntũ ad coꝛꝑis capitulo vj parte piij Tria eẽ in ſacmẽto altaris:pais ⁊ vini ſpẽʒ coꝛꝑis xpᷣi itateʒ.grãm ſpũalẽ.c.vij ꝑte viij Muare in ſpẽ panis ⁊ vinxpᷣs ſacramẽtuʒ coꝛꝑis ⁊ ſãguĩs ſui inſtituit ca.vuij.p.viij Qualis intelligenda eſt mutatio pamis et pini in coꝛpus xpi capitulo ix ꝑte viij Quid ſignificẽt tres poꝛtões ille q dᷣcoꝛꝑe xpᷣl in ſacramẽto altaris fiunt ca. x. ꝑ.vuj , coꝛpꝰxp̃i qñ diuidi videt᷑. ſm ſolã ſpẽm diuiditi.bm aũt ſe integꝝ manet.ac ſic in ſin gułꝑtibꝰtotũ.ſic in diuerſ locis vnũ : ideʒ capitulo xj.parte octaua ca.pᷣmo parte vij. O, de eaque in coꝛpe xpᷣi indigna vident᷑ ſcᷣm ſpeclem ſolam fiant.capitulo xij par te octaua. Quid ſiat de coꝛpoꝛe xpᷣi ⁊ de coꝛpoꝛali pᷣ ſentia eius poſt ſumptoem ſacramẽti.capi tulo.xuj.parte octaua celebꝛatio oſecrationis coꝛpis xpᷣi miſ⸗ ſa vocatur ⁊ qᷓn miſſa vocat ⁊ vñ miſſa pꝛi mum inſtituta eſt ⁊ vnde milſa dicit. caplło xiuij.parte octaua H ¶ In nona paꝛte cap.ſunt hec De ſacramentis qꝗᷓ ad exercitatõem inſtitu ta ſunt que omia ſanctiſicant per verbum dei. capᷣ. pᷣmo parte.x. De aqua aſperſionis que cum ſale bñdici tur ca pitulo ſcdo.parte nona. De ſuſceptione cineris cap.iij.parte ix De ramis palmaꝝ et frondibus benedicẽ dis capitulo uiij parte nona De cereo qui in ſabbato ſctõ bñdicii. et de agnis qui bñdicunt in paſca ca.n.pte. ix Deſignis quoꝛum ſonitu ſideles in vnuʒ conuocant capitulo ſexto parte nona Decoꝛtinis ca.vij.parte nona BDe alijs ſacramentis q in factis ↄſlãt ca. vuij parte nona De bijs ſacramẽtis que in verbis conſtãt capitulo nono parte nona De ſacris ⁊ non ſacramẽtis (.x ꝑteix. ¶ In decimapaꝛte capi.ſunt hec De ſimonia vnde dicuur ⁊ quid eſt ſimo⸗ nia. ca.pᷣmo ꝑtedecima De auctoꝛbus ſimonie ca. lcdo ꝑte x. De bis qm ſpalia emunt aut vendut ca: pitulo iij.pte decima De bis qui coꝛpoꝛalia in eccleſia compan do cum eis ⁊ in eis ſpũalia emunt.capitu⸗ lo nij parte decm· De eo ꝙ ſola coꝛꝑalia venduni.ca.p.pte.x Tuo vneciin paꝛtecap.ſunt hec Deſacramẽto coniugij ca. pᷣmo ꝑ.xj. De oꝛigine coniugij ca.ſcdᷣoꝑte xj De duplici inſtitutõne piugij.⁊ de cã inſti tutionis duplia ca.iijpte vndecima. Quid ſit coniugiũ ca.iij.ꝑte vndecima Wñ comugiũ eſſe incipiat. ca.v.parte xj De bis qᷣ occulie nubijt vłpoſtqʒ nupſerit ↄtra cõiugiũ aliq̃ verenda faciũt.ca.vj.px O, tria lunt bona q̃ cõiugiũ comitant 10 eſt. ſides. ſpes plis.ſacramentũ.ca.pij.ꝑ.rx Vtruʒ bec bona inſeꝑabilia ſint coniugio an non. Be bis qui in ↄiugioincontinenter piuu 2 plus explende libidimnqᷓ; generande pꝛo . caplo ix partexj. Qua ratione antiquiſimul plures vroꝛes lh inſeruiunt. babuerunt caplo x parte xj Si coniugium dicendũ eſt quodaliquan do diſſolui poteſt · caplo xj parte xj. De bis qui putant etiam inter legitimas perſonas quaſcunqʒ conſenſum ad inuicẽ babitũ coniugium facere caplo xij.pte.x-j Deconiugioinfideliũ capło xiij partexj Deconſanguinitate⁊ gradibus cõſangui nitatis De affinitate caplo xpv. parte xj Quare conſanguitas inſtituta eſt vſqʒad ſextum gradum capitulo xpj partexj Muomodo computandi ſunt gradus cõ ſanguinitatis. Gꝛegoꝛius papa. partexj. Libꝛo tercio inſtitutionum.ſexto capitulo de gradibus cognationis parte xj Eola Jobãnis ↄſtãtinopolitam epi ꝑte xj Zacharias papa capitulo ꝑpꝛimo. ꝑte xj. Item capitulo quinto. partexj Decretum Gꝛegoꝛij iunioꝛis partexj Beda in biſtoꝛia angloꝛum interrogatõ Auguſtini. parte vndecima. Capitulo xxxvij. Gꝛegoꝛiꝰ reſpondet Au guſtino parte vndecima Be affinitate. parte vndecima Ex concilio maticenſi parte vndecima Ex concilio cabillonenſi parte vndecima De ſpirituali germanitate.Hicolaus ſalo moni Conſtantienſi epiſcopo perte xj. Idem Harolo arcbiepiſcopo Er concilio cabillonenſi. parte vndecima Ex concilio maguntinenſi parte vndecĩa Ex concilio triburienſi idem Quid diſtet inter cognationem ſiue con⸗ ſangumitatem ⁊ affimtatem ⁊ſpiritualem germanitatem caplo xvij partexj Atrum dolus qui ſuppoſitio dicitur. con iugium diſſolust coplo xpiij parte xj. capitulo puij.parte * R De votis. capitulo xiiij partexj partexj parte xj Vtrum cõditio ſeruilis ſi neſciatur. poſtea coniugium diſſoluet caplo xxparte xj ¶ In parte duodecima capitula ſunt hec. capitulo pᷣmo pte xij De quinqʒ modis quibus mens agenda tractat capitulo ij. parte duodecima Quid ſit vonere caplłouj parte duodecia Que vota tenenda non ſint caplo iiij par te duodecima . O, votum nullam commutationẽ admit tat capitulo v parte duodecima Que vota commutationem patiantur ca pitulo vj parte duodecima In tredecima parte capitula ſunthec. .. De vicijs ⁊ operibusmalis capitulopᷣmo partetredecdima De virtutibus ⁊ operibꝰbonis capitulo ij partetredecima Denmoꝛe et amoꝛe caplo iij. parte xiij. Quidſittimoꝛ: capitulo iii parte xiij Dequattuoꝛ timoꝛibꝰ capitulo p.pte xiij Decharitate capitulo vj ptetredecima Quare non ſinttris pꝛecepta charitatis ca pitulo vij partetredecuma OQypure ⁊ gratis amat qui deũ pꝛopter ſe amat capitulo viij ꝑte iredecima De menſura diligendi deum caplłoixpar tetredecima . De menſura diligenbi pꝛoximum.capitu lo decimo pare tredecimg. Vtrum cbaritas ſemel babita amittatur. capitulo xj parte tredecima Vtrum omnis dilectio deicbaritas ſit no minanda capitulo xij parte tredecima ¶ In decimaquartaparte capitu la ſunt hec. De confeſſione caplo pᷣmo parte xiiij De penitentia capitulo ij. partexiui De bis qui in bac vita penitennã nõ com plent capitulo iij. ꝑte decimaãria De eo ſi iteraripoſſit pnĩa ca.iiij ꝑte.eiij. De bis q in extremis penitẽt ca.v. pte xuiin Oſola bona voluntas ſuſficit ſi facultas operandi non dei. coaplo. pj pte xiief S B S 1 5 De Chcd po RNain Gh Gul lbus G⸗ nmnen Quale⸗ gyales 1chg chndion lubus⸗ dollsſe Mbatterv tiodem kep⸗ Degegn fſunfie oppenn ulor Banine chnlon N dea doſen Pnen Pin open agende MNngn Node ier Needri WNn Nanr Cpin⸗ inbi ivbi mni ert ppenn deuna arsen ipehet eceenm cgorde N d ninmen. berntſtn we teams mechin gbihnunt — H gedenmnn miſſa ſunt wnn , bomo opus indicat: deus voluntateʒ penſat. caplo vij. parte xuij BDe remiſſione pctõꝝet ſi ſacerdotes qͥ bo⸗ mines ſunt peccata poſſunt dimittere. ca. vuij. parte xiiij. De eo vtru petã redeant poſtqm ſemel di capło.irx. ꝑte. xuij In decimaquinta parte capitu la ſunt hec. De vnctione infirmonꝝn caplo.j ꝑte xv Quãdo ⁊ a qinſtituta eſt vnctõ infirmoꝝ capitulo.ij partexp. De eo ſi iterari poſſit boc ſacramentuʒ.ca. lij. parte xpp. Kr In decimaſexta parte capitula ſunt hcec. . De moꝛentibꝰ. capło.j.ꝑte.xvj. De exitu ammaruʒ capło ij.pte.xvj. De penis animaꝝ ca. uij. pte xvj De locis penaꝝ ca. uij ꝑtexvj De qualitate toꝛmentoꝛum gebennaliuʒ. capitulo.v.partexyy coꝛpoꝛeus igmis gebenne non tantu;ʒ coꝛpoꝛa cruciabit ſedetiam ſpũs .luguſt. de ciuitate del de eodem. barte. xm. O) ignis gabenne ad aliqd lucebit pel ali⸗ quio non. de eodem. Gꝛegoꝛius in moꝛa libus.parte xpj. G, ignis gebẽne ab intõ ſic creat??ẽ vt nu trimento non egeat. Itẽ in eodem. ꝑtexpj. Quales ſunt purgatoꝛie pene in bac vita et quales poſt. ug.de ciui.dei. ꝑte xpij De cura pꝛo moꝛtuis agenda. Aug. in en chiridion ca.vj parte xpj Quibus pꝛoſit poſt moꝛtẽ vel quomodo pꝛo illis fit. Nuguſtinus ð ciuuate dei.capᷣ. wij. parte xj De eodem idem in eodem libꝛo ſcðo. par te.xpj. De exequijs ideʒ in eodẽ lih.j.ca. viij. ꝑxpj. De ſacrificio p defunctis Gꝛegoꝛi? in dia logo caplo.ix.parte xvj. Quibus pꝛoſit.ꝗdem in eodem. ca.x.pxpvj Sianime ſciunt que in boc leculo gerunt capitulo.xj.parte xvj. In decimaſeptima parte capitu ad Eſicuum . Beyltima tribulatõe Aug. de cim. di. caᷣ. ij. parte. xxiſ. W uitate der . Exremplum ſupꝛabdictoꝝ. Idem de ciui. dei la ſunt hec. De temꝑe aduent? xp̃i in nouiſſimo Aug. caplo.j. pte xpij/½ Quare mõ diabolꝰligaĩ ca iij partexxij Muere in nouiſſimo ſoluet. ca.uij. pxvij. Quãto tpe erit vltiatribulatio ca.v ꝑ xvij. De aduentu Helye ⁊ Enoch. ca. vj. hte xpij Be qualitate pſone iudicis. uguſtinus deciuitate dei. capio vij. parte xvij. De celeritate iudicij. Auguſtinꝰ ad Con ſencium. capitulo.viij parte xvij DBeeodem. parte.xvij De eodem parte xpij. Deoꝛdine reſurgendi. ca.ix.parte.xpij. Quõ intelligendũ eſt qd ſcriptu eſt. viuos et moꝛtuos iudicabit. ca x. pte.xvij Dereſurrectione coꝛpoꝝque et qualia re ſurgent. capło.xj.pte. xvij De aboꝛtiuis ⁊ monſtris vtureſurgent et qualia. Auguſtinꝰ. cap̃.xij.parte xvij. De modo reſurrectõis.uguſtinus decci capło.xiij.pte.xpij. libꝛo. xxij. caplo xiiij. parte.xvij. , coꝛꝑa ſctõꝝ ſine vicõ reſurgent ⁊ incoꝛ ruptibilia.Aug.i enchiridion.ca.xp.ꝑ.xpvij O, infantes nõ in ea ſtatura qua moꝛtui lunt reſurgent. Auguſtinꝰ nerum de cui tate dei. capxpj.parte.xpvij. O, omnes in ea ſtatura relurgent quã in perfecta etate.id eſt.iuueniliivel babuerüt vel babituri elſent ſi viuerent. Nuguſtinꝰ in libꝛo de ciuitate deixxij. ca.xpij.p.xpvij. Atrum coꝛpoꝛa repꝛoboꝝꝑ reſurgent cum vlcijs ? defoꝛmitatibul.Auguſtinus in en chiridion. capło.xviij.parte.xvij Quomodoterrena coꝛpoꝛa in celo mane bunt. Auguſtinus de ciuitate dei libꝛo xiij. caplo xix.parte.xpij. Quale ſit futurum iudicium.luguſtinꝰ caplo xx.parte.xvij. , deus conſclẽtia noſtra teſte vtetur ad iudicandum nos. Gꝛegoꝛius in moꝛalibꝰ caplo xxj.parte xvij. . De eodem in omelia JFauſtim. parte. xpij Quare deul in pñti iudicot Auguſtins in bꝛo de ciuitate dei caploxyjj pte xvij Auguſtinus de eodem parte xvij AItem de eodem Giegoꝛius in moꝛal bus parte xvij. Item de eodẽ idem in octauo parte xpij Vbi erunt ſancn coꝛpaliter ãndo mund⸗ Auguſtinus.capło xxiij.ꝑte xvij. ¶ In decimaoctaua parte capitu la hec ſunt. Be ſtatu futuri ſecuiim. De innouatiõe mũdi. caplo.j ꝑte xviij. NMuomodo pꝛoderit eterna pena maloꝛuʒ bvonis. caplo.ij.parte xpuij. boni illic malos videbunt non mali bonos. capᷣ.uij. pte. xpiij. Demoꝛte ſcda. pte xvuij mali idcirco ſemper viuent vt ſemper moꝛiantur. cap̃ᷣ.iiij. pte. xviij M, eternus ignis non equaliter cruciabit omnes. caplo.p.parte xvuj. Deeodem. parte. xvuij. De eodem. parte.xpuij. Muomodoiuſtuʒ ſit vtpꝛo tempoꝛali cul pa eterna pena reddatur. NAuguſtinus de ciuitate dei capᷣ pj.parte xpiij. De eodem ꝑpte.xpiij. Item in eodem parte. xpiij. Nuomodo dyabolus nunccruciat ⁊ quõ Beeodem OQpoſt damnationẽ repꝛoboꝝſancii ple —S cruciabit in futuro. ca.pij pte xviij. parte xpiij. nius cognoſcent grãm dei.ca.viij. ꝑte.xpiij damnatis malis ſancti intrabüt in vi tam eternam. cap̃ix pte.xvnij. Quomodo iuſti tunc nõ compatientur malis. caplo x.parte xviij. Beeobem. barte xviij De eodem 7 parte xviij. De viſione dei. cap. xj. pte xviij. Quid diſtet inter videre credere. caß. xij parte xvuj. De viſtone copoꝛali eſpirituali in futuro capitulo.xiij.parte.xviij. Si volubiles eruntillic cogitationes no⸗ ſtre. caplo xiiij parte xpiij. Mualis ⁊ quanta erit felicitas et beatitu do futura. capᷣ.xv.parte xviij. In tribus conſtare beatitudinem veram. caplo.xvj. parte xviij. ſanctis ĩ futuronõ ad doloꝛẽ ſʒ ad gau dinpiiciatßteron mẽoꝛla.ca xvij ꝑ. xpiij. Explicit regiſtrum doctoꝛis exi⸗ mij Hugonis de ſancto victoꝛe in ubꝝ ſecundum de ſacramentis fe, liciter. ſusel Hleno eratal venin, ſao Po boaift lopurre ntnbon leannho mun unlen uu tõe verbi et impletiõe et exhibitiõe * — V ſus eſt non pater aut ſpũſſanctꝰ.quia cõöoue ☛ gratiedei.Etð ſacramẽtiſ noui teſta mẽti vſq; ao finem et cõſummatiõʒ oĩim. ¶ MPꝛimaparsde ĩicarnatiõe ver bi et tẽpoꝛe gratie. tulumpamum. Nſuperioꝛ parte operis buius cõ Lapi a pᷣmo pᷣncipio.cum la pſu bomims ⁊ bis que poſtea ad reſtauratio⸗ Onem eiꝰ vſqʒ ad aduen tum vᷣbi pꝛeparata ſunt vel ꝑpetrata ſũma tim deduxi. Huũc ea que ſequuũtur vſqʒ ad fi nẽ et ↄſummationẽ ommũ oꝛdine ↄtingere libet. Cempus gratie ab aduentu filij dei in carne exoꝛdiũ ſumpſit. Sicut ſcriptum eſt. Gꝛatia et veritas ꝑieſuʒxpᷣm facta eſt. Gꝛa tia q pe dei redẽptõ eſt generis bumani.q̃ dum ꝑaduentũ xpᷣi peꝛficii.veritas ꝓmiſſio Mnis dei in exbibitione gratie ei? adipletur ¶ Quarefilius miſſuſ eſt potius ãʒ pater vel ſpirituſſãctus. ”M pitulum n Deo autem filius mil/ niens nõ erat vt pater ab alio mitteret.q̃ nõ erat ab alio. Si eniʒ ab alio mitteret ab ill venire babereta quo mitteret.⁊ eſſet illi qua ſi quoddã pꝛincipiũ abillo a quo mitteret. Pꝛopiea eꝛgo patab alio mittiñ bʒ qꝛaba lio eẽ ñ bʒ. Kilſꝰ eſt aũt pꝛimuʒ filiꝰqͥ a ſo lo patre eſt. deinde enam ſpũſſanctus qui eſta patre ⁊ filio. ſꝛimũ filius venit.pvt bo mines liberarentur. poſtea ſpũſſanctus ve nit. vt homines beatificarentur. ꝛimum ille a malo liberauit.poſtea iſte ad bona re uocauit.ꝗlle abſtulit qð ſuſtinebamus.iſte reddiditqð perdideramus. Venit filius na turalis miſſuſ a patre.vt adoptandos in be reditatẽ vocaret.⁊ ↄſenſum ſuũ in gtia ado ptionis compꝛobaꝛet.Heqʒ enĩ ſine conſen ditionem omniuũ reruzʒ ſu filij a patre alieni in hereditateʒ ducendi erant. A Diſit ergo pater ꝓ filijs vemit filiꝰ p fratribus. quia i patre et ſilio. paternitatis ? filiationiſ nomẽ cõſtat vt filijnomẽ adoptã di perciperent. illum cuius erat ⁊ abillo a quo erat. Venit ſapientia pt boſtis ratio ne vincereturet vt habitaculũ ſuũ ip̃a vẽdi caret qd malicia poſſidebat Qui enim aſtu tia vicerat.iuſtum fuit pt non foꝛtitudine.ſʒ pꝛudentia vinceretur.vt in eodeʒ in quoſe pictoꝛ erexerat.victus ſterneretur Factꝰeſt filius deifilius bominis vt filios bominuʒ ſilios dei faceret.et ne filij nomẽ ad alteram tranſiret pſonam. ⁊ eſſent in trinitate duoſi lij. ⁊2 ↄfundereturtrinitatis diſcretio. Si eni pater carnem aſſũpſiſſet. idem ipſe ⁊ pater filius eẽt. ater filij queʒ genuit ex eternita te. ⁊ filius matris a qua genitus eẽt ex tẽpo re. Si autem ſpũſſanctuſcarnem aſſũpſiſſet duo filij in trinitate eẽnt. Alter ſilius patris ſine matre. alter filiuſ matris ſine patre.Ne ergo incõmunicabile nomẽ diuideꝛetur.ſili us ſolus carnem ſuſcepit.vt vnus etidẽ eſſʒ ſilius dei et ſilius bominis. Iilius dei pᷣm diuinitatẽ genitꝰa patre.ſilius bomimsſᷣm bumanitatem nat? ex matre. HWW ¶ Quomodo ſolusgfiliuſcarnem ſu ipere potuit. ¶ Capitulũ. In Eo foꝛte erũt a/ liqᷓ qᷣ dicãt.ſi iſeꝑabilia ſi oꝑa tri pat᷑. Sl aut omne qðᷣfacit filiuſ facit et pater. ergo ſi filꝰ carnẽ aſſũpſit.⁊ pat᷑ carnem aſſũpſit.quia ſiliꝰ ſine patre carneʒ aſſumere non potuit.ſi nibil ſine patre face re potuit ¶ Sed h pᷣmopſiderandũ eſt.qͥa cum dicitur filius facere omne qd pater fa cit. de illa nimirũ operatione intelligenduz eſt qua creaturã ſuã ↄdiditet regit ac diſpo nit conditoꝛ et opifex deus in qua operatõ ne pater a filiꝰetſpnſſanctꝰ omnino ſepara rinon pñ̃t.qᷣa in deitate vna in qua et ꝑquã operantur vnũ ſũt. Hec autẽ dcirco ðᷣdiui na operatione diſtiguimꝰ neds Otra idqðᷣ dictum eſt. Omnia que facit pater. et filiꝰ facit. oſponẽdũ putet.quia pater gignit.qðd filius nõ facit. ⁊ filius gignitur.qð Batnon nitatiſ ergo qcqd fac filiꝰfacitet facit. Si enim filius ſicut pater gigneret. pa ter eẽt. ſi pater ſicut filius gigneretur. filiꝰ eſſet. Jtagꝗʒ ne quis pꝛopterea quia ſiliꝰnon gignit qð pater facit.exiſtimaretſilium non facere quecũqʒ pater facit Dicimuſquia G de illa operatione intelligendum eſt.qua vł creaturã operat.vt qð nõ erat eẽincipiat.y in creatura vt quoð factũ eſt in eo qð factũ eſt ſubliſtat. Abi eni tota trinitas inlepabili ter operatur vbi nec pater a filio.nec filiuſa patre.nec ſpũſſanctus ab vtroqʒ in operati one ſeparatur. In opere qſpe operatio ppe deſignatur. Nam in eo qð factũ nõ eſt adẽ deus. non facitipſe.ſed tantũ eſt. In eo autẽ dqð factum eſt. abillo vtiqʒ factuʒ eſt a quo factum eſt omne quod factumeſt. Hic er go omnia que facit pater.ꝛ filius facit ſimi⸗ liter. In bac itaqʒ operationequa carnis aſ ſumptio inuenitur.quo ſoli filio ↄuemiat et nõ patri.nõ incõuenient queritur? Cu eniʒ dicit.qꝛ filiꝰcarnẽ aſſũpſit.opus ptiqʒ ſigni ficatur.qdð filius fecit.a quo opere ſi pater ex cluditur.nõ oĩa que facit filiꝰpater ſacit vel operat. An foꝛte quia dictũ noõeſt. omnia qᷓ facit filiꝰ.pater facit.ſed quecũqʒ pater facit bec et ſilius facit.exiſtimanduʒ eſt ommia qᷓ dem filium faceꝛe.que pater facit.quedã au tem filium facere.que pater non facit abſit Sed oĩa que pater facit.ſiliꝰ facit.⁊ oia que filius facit.pater facit.quia in eo qdᷣin diui⸗ nitate vnũ ſunt.in operatione ſeparari non pñt. Omne ergo qð ſilius facit. pater facit. quia in diuinitate q̃ filius eſt patris.q̃a cuʒ patre vnũ eſt. nibil facit ſine operatione pa tris. Fecit qdam in bumanitate. m quã fili us patris non erat.quia illam naſcẽdoa pa tre non acceꝑat.que ppterea adſolam ꝑſo⸗ nam filij referunt.qꝛ ea in illa ⁊ m illã natu ram fecit.quã cũ patre comunẽ non babuit ſed ſolus ex tempoꝛe ppꝛiã ſingulariter ac⸗ cepit. Nerũtamẽ omnia q in diuinitate fec ideo ſolus non fecit.qͥa in diuinitate ſolꝰnõ funt. ſed idem cum ipſo fecit.qui cũ ipſo idẽ fuit. Si ergo ſilius in diuinitate bumanita⸗ tem aſſumpſit. qᷓmodo in eadem diuinitate pater idem cũ ipſo non fecit.qui cũ ipſo idẽ fuit. An foꝛte cum dicitur filius carnez alſũ⸗ pſit. ex vi occulte relationis qᷓ intelligit qͥs ſi bi vniuit. idẽ de patre ñ dicit.qͥa ſi ideʒ dice: retur.nõidem ſed aliud intelligeret. Si enizʒ diceret. pater carnem aſſũpſit intelligeretur ſimiliter qð pater ſbi carnẽ vniuit.qð iã idbẽ non eẽt ſed aliud. Aliud q pe eẽt ſi patri ca: ro vnita diceretur.qᷓ; cũ filio npnita dicit qꝛ ſi cut alius ẽ in perſona pateꝛ.⁊ alius filius.ſic aliud dicit cu filiua incarnatuſdicit.qᷓʒ dice retur ſi pater incarnatus diceretur. Hõigi conſequensa eſt.ſifilius carnem aſlũpſitd⸗ circo carnem aſſũpſiſſe ⁊ patrem.ſicut conſe quens non eſt.ſifilius ſibi carnẽ vniuit.cax nem ſibi vnijſſe ⁊ patrem. Cõſequẽs autem eſt. qa ſi filius carnem ſibi vniuit.eãdem caꝛ nem ipſi ſilio vnijſſe ⁊ patrem. quia dũ npna vtriuſqʒ operatio oſtenditur.nechilius ſine patre.nec pater ſine ſilio operatus demon⸗ ſtratur. Si autem ſibi pater carnem indu⸗ iſſet. ⁊ filius ſibi.nõ boc idem eſſet. ſed aliud. quoniam in eoip̃o nõ eadem demonſtrare tur operatio.ꝙnon ad eundem vtrimqʒ fa cta ꝓbaretur relatio. Huncautẽ aſſumptõ nem ſiue pnionem carnis.⁊ pater operatuſ eſt. quia carne induit filium. ? filius opera tus eſt. quia carne induit ſemetipſum. fuit vna vnio.⁊ operatio vna. ꝛopterea vnio vna quia qð pnitũ eſt. vni vnitum eſt ꝓpteꝛ ea operatio vna.quia qð factum eſt.in vno factum eſt. Tres operabantur.⁊ nõ tria.ſed vnũ operabaniĩ.⁊ qð ſiebat ⁊ vmus erat.q̃n tum ad ipᷣum ſolũ factũ eſt. ⁊ trium erat.q̃n tum ab illis factũ eſt. Legitur in libꝛo iudi cũ. Quia manue vxoꝛẽ accepit ſampſom ſi lio ſuo.nec tñ ſibi vxoꝛẽ accepꝑit.qui filio vxo rem accepit. Et poſtulat filiꝰpatrem.vt ſibi vxoꝛem accipiat.quaſi ꝑſe ſolus boc facere non poſſit.⁊ nemo eſt q argumẽter.pt dicat Si pater ſilio vxoꝛem accepit.ergo vxoꝛem accepit pater. ⁊ contendat vxoꝛatu eẽ patre⸗ qꝛ filio accepit vroꝛẽ Quare ergoincarnatꝰ dicat eẽ pater.qꝛ filio ſuo carnẽ vniuit.ſicue ipſe fili incarnatꝰ de.qꝛlibi carnẽ coplamit Spõſa qſpe vbi caroeſt.⁊ aſſũpſitillã vᷣbũ ſibi.⁊ pater vᷣbi ſimilii ᷣbo ſuo vniuit esm.⁊ operatiſũt duo vnuʒ.⁊ fuit in vno operano duoꝝ vna. Nꝛopterea ait.quecũqʒ facit pa ligline dadee iGen geene. tadiͤ ſpatrtag diaig ſlus ſe glzdice Poigt idir ⸗ lance Niuncer bis uen idenn. adü fliveſe 3bemon windr hal Mrar gg GQinpro⸗ ſowaled⸗ vsien wmentin PUo zlanpont gntlone ummnrl otor hetr niripeden woMorem giti are⸗ onarnat iwintſin miccrun. ſihfllifn oMittn pno opera — ter. bec ⁊ fulius ſiliter facit. bec inqᷣt et filiꝰ ſiłꝛ facit Quid eſt ? Nõ aua Quid elt ſiliter⸗ Mõ aliter. Hõ poterat vnitas opatioms ꝑ: fectius demõſtrari.Hõ alia nõ aliter. Eadẽ ⁊ eodẽ modo.Si eadẽ operaret᷑.⁊ nõ eodeʒ mõ operaretur.operatio vna nõ eẽt.qa aliè eẽt. Si eodᷣ mõ oꝑaret.a ñ eadẽ oꝑaret᷑ oꝑa tio vna ñ eẽt.q̃a alia eẽt.uc aũt ⁊ eað ⁊ eo dẽ mõ opatur.vt nibil ſit. aut aliud.aut alii in oꝑatione illius. Oſtẽde mibi aliquid qð facit pater. Si tamẽ querẽdũ eſt.qd facit.q̃ totũ facit. one tamẽ exempli cauſa vnuz aliquidex omnibꝰque ſacit pater.dico.qͥa ſi lius bocipſuʒ facit. Heaʒ ita bocipſũ dicoqᷓ ſi ſimile ill. ſed idemipſũ.Cũ emz dico. Idẽ facioqð tu facis.quia foꝛte domũ edifico.ſi cut tu ediſicas domũ.⁊ cũ alia ſit domꝰtua quã tu ediſicas alia domꝰmea quã ego edi fico.tamẽ idẽ me facere dico.quod tu facis. Quoniã id qð facio ego ſᷣm aliqᷣd ſimile eſt illi qᷣtu facis.Hõ ſic intelligo cũ dico.qᷣa fi lius Bipſum facit qð pater facit. Si autem ego domũ ediſicarẽ.et tu eandẽ mecũ edifi⸗ cares domũ.dico qᷣa ideʒ faceres qð ego.Et iam verius vnũ.qꝛidipſuʒ et nõ aliud nec tamẽ adbuc vere vnũ.quia tu partẽ vnam ⁊ egoalteram.tu inſtrumẽtis tuis.⁊ ego in⸗ ſtrumentis meis. tu mambꝰetlacertis tuis. ego meis. Deniqʒ tu viribꝰ tuis.ego meis Et iam nõ vere vnũ.ſʒ et in alio ⁊ palia.Nũ quid ſic dico cũ dico.qꝛ filꝰbocipſũ facit qð pater facit. Ergo alia eſt man?ꝰtilij.⁊ alia eſt manꝰ patris.aliud bꝛachiũ filij. etaliud bꝛa chiũ patris.alia vᷣtus ſilij.et alia vᷣtus patriſ Cum iple filius et manꝰet bꝛachiuʒ et vᷣtꝰ ſit patris. Sicut idem eſtqð bõ manu facit.et qð manus bominis facit.et qd bõ bꝛacbio facit. et qdᷣ bꝛacbiuʒ bominis facit.et qðᷣ bo mo ſoꝛtitudine facit.⁊ qd foꝛttudo boĩs fa cit. Sic idem eſt qð pater facit.⁊ qð filiuſ fa cit.quia omne qð pater facit.per filium fac. Si eẽntia vnaẽ,ſi natura vna.ſi foꝛtitudo vna.ſi volũtas vna.qũo nõ eſt vna oꝑatõ? BDicis qa boc facit pateret ego dico quia fſi lius bocipſũ ſacit. Hocipſum pater. bocip̃ʒ filius. LCotum paterettotũ filius ꝗpſum fa cere patris.filij eſt. Holi penſare quaſi dual⸗ pxma actiones. vnam maioꝛem et vnã minoꝛem. Aut foꝛte ſimilis ponderis equales duas. Amtas ibi eſt. nibil mluiplex. Vna ẽ acio duoꝛum in vno.triuʒ actio vna.ſicut deitas vna.et in vna actõe tres.ñ treſagentes ſunt ſed vnusagens.ſicut in deitate vna.tres.nõ tres dij ſunt.ſed vnus deus. ſater et fllus et ſpuũſſãctus tres ꝑſone lunt.ſedtres dij nõ ſunt.nec tres creatoꝛes.nec tres factoꝛes.q̃a in eo qð vnum ſunt.diuidi nõ pñt. Quecũ qʒ ergo facit pater.becet filius facit ſimilit. Quid mag ſile eẽ poteſt.qm vnitas? Quo modo poteſt diuidi.qð multiplicari nõ po teſt? Aut quoa ſe recedere poteſt.qð vnum eſt? Ne ergo mireris.ſi aſſlſumptionem car mis que ad ſolum filium refertur.non ſolus filius operatuſeſt.ſed cum filio etiam pater et ſpũſſanctꝰ. Meqʒ idcirco tres incarnatoſ dixeris.quia incarnationeʒ pnius.tꝛes opa ti ſũt.qꝛ vnitaſnature. iſeparabilẽ fecit opa tionem. ppetas perſone ſingularem aſſũ ptioggem. .M De diſcretione trium perſona in deitate yng. (Capitulu. A n Ma uero infir mitas büane mnrengenele ad ea que credere iubetur copꝛe — krnden da nõ ſufficit ſacri elo quij auctoꝛitate interim fouenda eſt. nõ rõ ne bumana diſcutienda. Quappterea que a ſãctis patribꝰde diſcrenone triũ pſonarũ in deitate vna ſᷣm catbolice tatiſ frmamẽ tum iam dicta ſunt in medium pꝓferꝛe libet nibil de noſtro adijcientes. vtpoteqᷓ nec ſuf ficienteſ inuenimur ad ea que dicta ſunt ab illis. U Zluguſtinus aduerſus impieta tem Arꝛij. r Artes noſtri no / Juum nomẽ bomouſyõ ↄdiderũt lſed nõ nouaʒ rem tali noie ſignifi cauerũt. enim vocal bomouſyõ.qð ẽego etpater vnũ ſumꝰ.vniꝰvidelʒ eiuſdemqʒ ie̊ᷣ ſtanne. ¶ Aoẽ. Oẽs c holiadche með tri nitate ſcpſerũt. boc intẽderunt ſm ſcpturas docere.ꝙ pater ⁊ ſilius et ſpuſſãctus vmus eiuſoemqʒ ſubſtantie.inſeparabili equalita te. diuinã inſinuant vnitateʒ. ꝓdeoqʒnõ ſũt tres dij. ſed vn? eſt deꝰ. qʒuis pater filiuz ge nuerit. ⁊ ideo ſilius nõ ſit qui pater eſt.ſiliuſ qʒ a patre ſit gentꝰ. ⁊ ideo pater nõ ſit q fili us eſt. Spũſſanctus qʒ nec pater ſit. nec fili us. ſedtantũ patris et filij ſpũs.et patri et ſi lio coetnuspſe coequalis ⁊ ad trimtatisp tinẽs vnitatem. nec tamẽ eaʒ trinitatẽ natã de virgine mania. led tantũ filiũ. nec eandez trinitatẽ deſcendiſſe in ſpecie colũbe.ſedtan tum ſpũmſãctũ. Nec eandeʒ dixiſſe de celo. Hic eſt ſilius meus dilectꝰ.ſed tantũ voceʒ patris ad filiuʒ fuiſſe.qᷓʒuis pater et filius et lpũſſanctꝰ.ſicut inſeparabiles ſũt ſic inſepa rabiliter operent᷑. Hã q intellectu bõ deum capit. qui ipſuzintellectũ ſuu q eũ vult cape noõdũ capit? Antelligamus autem deum ſi poſſumus et quãtũ poſſumus ſine q̃litate bonũ.ſine quãtitate magnũ.ſine indigẽtia creatoꝛẽ. ſine ſiu ꝑxñtem.ſine ambitu oia ⸗ tinentẽ.ſine loco vbiqʒtotũ.ſine tempoꝛe ſẽ piternum.ſine ſui cõmutatiõe mutabilia fa cientẽ nibilqʒ patientẽ. Quiſqs deũ ita cogi tat.⁊ nõdũ põt omnino iuenireqᷣd ſit. pie ta men cauet quãtũ pᷣt.aliqd de illoſentire qd nõ ſit. Eſt tñ ſine dubitatione ſubſtãtia vel ſi meliꝰ hoc aſpellatur eẽntia quã greci vſy am vocãt (¶ Idẽ in li. ↄtra maximinũ.Nul la ſit partiũ diuiſioin vnitate deitans. vnuſ eſt deus pateret filius et ſpũſſãctus.boc eſt ipſa trinitas vnus eſt deus Cres eni perſo ne ſlunt. pater et filius a ſpuſſactuſ.a bi tres. quia vnius ſubſtãtie ſũt.vnũ ſũt et ſumme vnũ.pbinulla naturaꝝ nulla eſt diuerſitas volũtatũ. St aut natura vnũ eẽnt.⁊ ↄlenſio ne non. Hõ ſume vnũ eſſent. Si vero natu ra diſpares eẽnt. vnũ nõ eſſent. HMi ergo trel quia vnũ ſunt ꝓpter ineſfabilem ↄuctionẽ deitatis qua ineffabiliter copulant᷑.vnꝰ deꝰ eſt. Sed xpᷣſ vna perſona eſt gemine lubſtã tie.nec tamẽ deus pars huiꝰplone dici põt. alioquin filius del anteqᷓ; ſuſciperet foꝛmã ui nõ erat totuſ.⁊ creuit cũ bomo diuinita ti eins gcceſſit. qð ſi in vna perſona abſurde ars 4 dicitur. quia pars illius rei eẽ nõ poteſt de⸗ quanto magtrinitatis eẽ nõ poteſt pars qͥ cunqʒ vnua in tribꝰ? In trimtate ergo q̃ de us eſt pater eſt deus afilius eſt deul. ⁊ ſpuſ ſanctus eſt deus.⁊ ſimul bi tres vnus deus nec huius trinitatis tertia pars eſt vnꝰ nec maioꝛ ꝑs duo q́; vnus eſt. vbi nec maiꝰ ali quid ſut oẽs qʒ ſinguli.quia ſpiritalis ñ coꝛ poꝛa iſeſt magtudo. QNunp̃t capere capiat qui no p̃t credat ⁊ oꝛet.nt qð credit itelligat pater et filiusa ſpuſſãctꝰ ppterindiuiduam deitatẽ vnꝰeſt deꝰ⁊ ppter vmuſcuiuſqʒ pꝛo petatem. tres perſone ſunt.⁊ ꝓpter ſingulo rũ perfectionẽ partes vniuſdeinõſunt. Au tus eſt pater.nvᷣtus eſt filius.vtus eſt ſpũſſã ctus. ¶ Aẽ in li. de trinitate. Si ſolus ſiliuſ intelligit ſibi.⁊ patri et ſpuiſãcto.illud cõſeqᷓ tur vt pater non ſit ſapiens de ſeipſo.ſedðſi lio. nec ſapientia ſapiẽtiã genuerit. ſed ea ſa piẽna pater dicatur ſapiens eẽ quã genuit. UVbi enim nõ eſtintelligẽtia. nec ſapiẽua eẽ poteſt. Ec per boc ſi pater nõ intelligit ipſe ſibi. ſed fili? intelligit patri ꝓfecto fili? patreʒ ſapientẽ facit. Et ſi Beſt deo eẽ qð ſape. illi eadẽ eẽntia eſt qᷓ ſa piẽus.nõ ſilꝰa patre.qðᷣ verũ eſt. ſed a tilio potiꝰ pater bʒ eentiaz.qðᷣ falſum eſt. Eſt ergo deus pater ſapiẽs ea qᷓ ipſe eſt ſua ſapientia. ⁊ſilius ſapientia pats de ſapientia que eſt pater.de qͥ genitꝰeſt fili us. Quareet intelligẽſ eſt pater. ea que iöe eſt ſua intelligentia Filt? autẽ intelligẽtia pa tris. de intelligẽtia genitꝰq̃ eſt pater. ¶ Idẽ nõ quoniã deꝰ trinitas eſtadeo triplex pu tandus eſt. alioqn minoꝛ eẽt in ſingul qʒ in tribus parit. In bac q; trintate cũ dicmꝰꝑ ſonã patris.nõ aliud dicimꝰq; ſubſtãtiam patris. qa pſona patris nõ aliud eſt qʒ ipſe pater. Ad ſeq pe dicii ꝑſona.nõadfiliũ vel ad ſpumſanctum.ſicut deus et ſimilia. Hoc eniſolum nomẽ eſt. qdᷣ cũ dicatur de ſingul ad ſe. pluraliter non ſingularii accipiat i ſũ ma. Dicimꝰnãqʒ ꝙ pater eſt perſona.a fili useſt ꝑſona.⁊ ſpuſſanctus eſt pſona. Mai tamen et filius et ſpuſſanctus nõ vna ꝑſoa ſedtres. Nerum cum dicimꝰ. tres pſonas. vnã eſſentiam. neqʒ vt genus de ſpeciebus neqʒ vtſpeciem de indiuiduis pꝛedicamus . ui nlo Guu ape gundt ſode laſtgi luſti ſiesn ann catin ſlie lede hen dell gude⸗ loti flinp degia pApe alude lihon mele ſapin nde knni gode ſaſil s dens nnghen nyil len coꝛ rlnet gialign d bnulagon n dbn iſhil⸗ Glsfl rocl olooſ loah janut Ninei ape⸗ ili nc nineh ong s wirilfil zucheht Ming pidetur poſſe dici.vttres bomines pna na tura.ſed plus ſũt duo bomĩes.qᷓ; vnꝰ. Sed ñ maioꝛeſt eſſetia pater ⁊ filiꝰ.q̃; ſolus pat᷑. aut ſolꝰfiliꝰ. ⁊ tres ille perſõe.Si ita dicẽde ſüt. equales ſũti ſingulis.qð aialis bõnõ ꝑ cipit. Cuꝛ ergo latinitas Bita iuſitate poſutt mſi qa voluitboc vnũ nomẽ buire buicſigſi catiom quointelligitur imtas.ne ominota cerem?ꝰqd tres cũ tres eſie fateremur.qᷓ no mie n diuerſitatem itelligi voluit ſed ſingla ritatem noluit. ꝗIta et illa tria. ⁊ a ſe inuncem deimiari idẽtur. aĩ ſe iſinita ſut ita ⁊ ſingu la ſüt in ſingulis.⁊ omma ĩ omibus ſinguiiſ ⁊ ſingnla in omnibꝰ⁊ vnum omnia ¶ Idẽ Deniqʒ ſiqua eſt deo cũ alijs alicuius noiſ cõmunio.palde pculdubio itelligẽda eſt di uerſa ſigficatõ Sed boc patẽtioꝛi ratõe oꝑ tet oſtedere. Si nullius accidẽtis ſuſcepubi lis eſt. quomodo dicitiuſta vel ſapiẽs vł ali quidð buiuſmodi diuia natura? Sed certũ eſt ꝙdiuia vel ſumma natura ideo vereeſt. quia ꝑer ſe eſt quicqd eſt. nibilautem iuſtũ eſt. niſi per iuſtitiam. Agitur ſi non eſtiuſta niſi ꝑiuſticiã.⁊ ñ poteſt eſſe iuſta mii per ſe. Quidcõſequẽtius qᷓ; vt eadeʒ ſit ipſa iuſti cia.per quam iuſta eſt? Quappt᷑ ſi querat quid ſit ipſa ſumma natura? quid rectiꝰ re ſpõdetur qʒ iuſticia?Et cũ cꝛeatuꝛa dicatuꝛ iuſta ĩ eo ꝙ q̃le ẽ eo ꝙ bʒ iuſticiã ipᷣa.ſ.diuia iuſtitia non ꝓpꝛie dꝛhabẽs iuſticiaʒ. ſed exi ſtẽs iuſticia.⁊ideo nõ in eo ꝙquale.ſed ĩ eo ꝙ quid ſit dicitur. nibilqʒ i ea differt.ſiue di cat iuſta ſiue iuſuicia Qð voi exemplum iu ſticie ratũ eẽ cõſpici boc de oĩbus que ſimi lit᷑ deſũma natura dicuni. intellectus ꝑrati onem ſetire cõſtringitur. Quicqᷣdigit eoꝛũ de illa dicat᷑nõ qualis vł quãta.ſed magis quid ſit mõſtrat. Quicq̃denim eſt quale vł quãtũ.eſt etiam ĩ eo aliquid qð qᷣd eſt vnde ñ ſimplex.ſed cõpoſitũ eſt.Hã cuʒ aliqs bõ dicatcoꝛpꝰarationalis ⁊ hbomo.ñ vno mõ vel vna cõſideratiõe bec tria dicũtur ſm eiʒ aliud coꝛpꝰ.aſm aliud rationalis ẽ.⁊ ſingu lũ boꝛum ñeſt totũ.qð bomo. ꝗlla veroſũ ma eſſetia. ſumma vita.ſũma iuſticia. ſũma ſapiẽtia.ſũma magtudo.ſumma einitas.et alia ſimiliter queciqʒ lt in vocabul muln — Pꝛama plicia.ñ pla ſignãt.ſed vnũ. ¶ Idem. Neqʒ perſõa patris.neqʒ perſoa ſpũſſãcti.ſedſola filij perſõa carnẽ aſſũpſit.⁊ pt bocintelligas coparationibus vtar. ptex creatura creato rem itelligas. In anima eſt rato. cum ſint vnum.aliud anima agit.aliud ratio.aia vi uimꝰ ratione ſapimꝰ. Ita et pat᷑ ⁊ filꝰ.⁊ ſpi rituſſãctuſ.ſed cũ vna ſubſtãtia ſit tota trini tas operata eſt bominẽ quẽ aſſũpſit eũ q ñ tota tritas aſſumpſit.ſed ſola perſona filij. ¶ Adẽ i libꝛo quito de initate.Deo aliq dach cidere ñ poteſt. Dicitur ad aliqd ſicut pateꝛ ad filiu.⁊ filiꝰad patrem.qð accidẽs ñ eſt.qe et ille ſemper pater.⁊ ille ſemꝑfilius. Si pᷣo pater ad ſeipſum diceretĩ.Im ſubſtãtiam di ceret. ¶ Atem q́ʒuis diuerſum ſit eẽ patrem ⁊liliũ.ñ eſt tamẽ diuerſa ſubſtãtia qa nõ ſm ſubſtaãtiam dicunt.ſed ſᷣm relatiuuʒ.qdð tamẽ relatiuum ñ eſtaccidẽs.qꝛñ eſt muta bile.¶ Atem. Nõ ſᷣm bocq adpatrem dici tur. equalis eſt filiꝰ patri reſtat ergo vtm id equalis ſit.qᷣ ad ſe dicit. quicquid auteʒ ad ſe dicit. ᷣm ſubſtantiam dici reſtatergo vt bm ſubſtãtam ſit equalis eadeʒ igit᷑ vtri uſqʒ ſubſtãtia. Cum vero ingenitus dicitur pater ñ quid ſit.ſed quid ñ ſit dicitur. Cũ au tem relatiuum negat.ñſᷣm ſubſtãtiaʒ negat quia ipᷣm relatiuũ ñſᷣm ſubſtãtiaʒ ðde ¶ Atẽ Quidtres?mag ꝓꝛſus laboꝛat inopia bua nũ eloquiũ.Dictu eſt tres ꝑſone.ñ vt illð di ceret.ſed ne taceret ¶ Atem. CTrinitas nullo modo filiꝰdici poteſt. ¶ Atem. Fatẽdu eſt patrẽ ⁊ filiũ.pꝛicipium ſpirituſſãcu. (¶ Atez Filiꝰñ tãtũ pt ſit filius.qð relatiue dici? ſled omnino ptſit ipᷣa ſubſtãtia naſcẽdo babet. ¶Atem Cu conaꝛet bumana inopia loquẽ do pferꝛe qð tʒ ðdño deo.timuit dicere tres eẽntias.ne intelligeret᷑ in illa ſüma equalita te vlla diuerſitas ¶ IAtem. IJdeo dicimꝰtres ꝑſonaa.nõ vt aliqua intelligat᷑ diuerſitas eſ ſetie.ſed vt vel vno vocabulo rñderi polſſit. cum dꝛ q; d tres vel qdtria ¶ Mieronimus Vnuʒz in tribus pſonis ſatemur deũ.Cres pfſonas expꝛeſſas ſub ꝓpetate diſtinguimꝰ. nõ noia tãtumodo.ſed ⁊ nominũ ꝓpetates ideſt ꝑſonas. Vel vt greci erpᷣmũt ypoſtaſ boceſt ſiviſtengs eoſireiginr mec hater filij — An- aut ſpũſſãcti pſonã aliquãdo excludit.nec rurſus ſilius aut ſpũſſãctꝰpatris nomẽ ꝑſo namqʒ ꝛecipit.ſed pat ſempꝑ eſt pat.filiꝰſemꝑ eſt filiꝰ.ſpuſſãctꝰſpeſt ſpuſſãctꝰ.ꝗtaqʒ ſub ſtantia vnũ ſũt.perſonis ac nominibus di ſtinguuntur. Ambꝛoſius de trinitate Dlertio noſtre ſi dDei bec eſt. vꝛ vnũ deü eẽ dicam? 6 nõ duos aut tres. ¶Cres deos eẽ dicit. qui diuimitatẽ ſeparat trinitatis. NHos aũt patrem ⁊ filiũa ſpũmſanctũ vnũ den eẽ conſitemur.ita vt in trinitate perfecta ⁊ ple nitudo ſit diuinitatis.⁊ vnitas poteſtatis. Deus enim vnꝰ eſt. Deꝰ nomen eſt magni ficẽtie nomen poteſtaus.Si ergo vnus de us eſt. vnũ nomen. vna poteſtas. vna eſt tri nitas. Deniqʒ dicit. Ite baptiſantes in noĩe patris filij a ſpuũſſancn. In nomie itaqʒ.nõ in noibus. Anũ nomen eſt. vbi eſt vna ſub ſtantia. vna diuinitas. vna maieſtal.boc no men eſt in quo opoꝛtet omnes ſaluos fieri. tem. Ego et pater vnũ ſumꝰ Unũ dixit ne fiat diſcretio poteſtatis.ſumꝰ addidit. vt pꝑſonas cognoſcamꝰ.HNõ emʒ pat ipſe qͥ fi hꝰ. ſed ex patre gemtꝰfiliꝰ.ex deo deꝰ.ex ple no plenꝰ.Mõ ſũt igit H̊ nuda noĩa.ſed vᷣtu tis indicia. ſSlenitudo diuinitaus in patre plenitudo in filio.ſed nõ diſcrepãs.nec cõfu ſum qð vnũ eſt.nec młtiplex qð indifferens Mũofiliꝰa patre genitꝰ impoſũbileẽ ſcire? mes ðᷣficit. ligua ſilet.ñ boiʒ tãtũ.lʒ ãgłoꝝ⸗ Supꝛa angelos. ſupꝛa cberubi.ſupᷣ ſerapbi ſupꝛa oẽʒ ſenſũ eſt.credere iubemur.diſcute re nõ pmittimur.aufer argumẽta.vbi fides querit. Credimꝰ vnũ deũ.patrẽ a ſiliũ ⁊ ſpũʒ ſanctũ. ſatrẽ eo ꝙ babeat ſiliũ. Filiũ eo q; babeat patrẽ. Et ſpũmſãctuz. eo ꝙ lit ex prẽ ⁊ filio Pat᷑ergo pᷣncipiũ beitatis.qͥ ſicut nũ qᷓ fuit nõ deꝰ.ita nnqᷓ; fuit nõ pat.A patre ſilius natus. ab eo vero ⁊ a filio ꝓcedit ſpũſ ſanctus. Mater eternꝰ.eo q bẽat filiũ eter nũ cuius einus ſit pat. Fliꝰ eternus.eo ꝙ ſit patri ⁊ſpũiſancto coeinus.Spũſſanct?ꝰ eteꝛ nus.eo ꝙ patri et filio ſit coeinꝰ.Mõ cõfuſa vi Sabelliꝰdi trinitas in vna ꝑlona.neqʒ ſe vnus ſilius parata aut biuiſa in nata diuitatis.vt Arꝛi us blaſpbemat. Sedalii perſona pater.ali filius.alter ſpũſſanctꝰ.vnꝰin natura in tuini tate. deꝰ pat ⁊ filꝰ⁊ ſpũſſãctꝰ pater carnẽ alſũpſit. neqʒ ſpũſſãctꝰ.ſed ſiliuſ tantũ. vt qͥ erat in diuitate patris dei filius. ipe fieret in bomie bomia filiꝰ.nefilij nomẽ ad alterũ tranſiret.qui nõ eẽta nanuitate f⸗ lius. Dei ergo natiuitate ſilꝰ homis factuſ eſt filius natꝰpſᷣm veritatẽ nature.ex deo dei filiꝰ. æm veritateʒ nature.ex bomie bomis filiꝰ. vt peritas geniti nõ adoptiõe neqʒ aꝑ pellatione. ſedin vtraqʒ natitate ſilij nomẽ nalcendo baberet. ⁊ eẽt verus deꝰ?a verꝰ bõ neqʒ duos filios.ſed deũ ⁊ bomĩem vnũ ſili um.quẽ pꝛopterea vnigenitũ dicimꝰ manẽ te ĩ duabus ſubſtãtijs ſicut ↄtulit ei veritas nature.nõ ↄſuſnaturis.neqʒ imixtis. ꝗta eᷣ filiꝰ aſſũpſit bominẽ. vt qͥ ſuſcepit ⁊ qd ſuſce pit. vna eẽtin initate pſona.Heqʒ eni bom ne aſſũpto qua trinitas facta ẽ. ſedð trinitas manſit aſſũptioneilla ineffabiliter faciente perſone vniꝰ in deo et bomiĩe veritatẽ Quo niam non deum tantũ .nec bomiem tantuʒ dicim?ꝰxpᷣm.ſed deũ verũ natũ de deo patre ⁊ verum bomiem natũ de boĩematre. Nec eius bumanitatẽ q̃ minoꝛ eſt patre.minue re aliqdeꝰdiuinitati q equałeſt patri. Hoc igitur vtrũqʒ vnus eſtxpᷣs quietm deum dixit. Ego et pater vnũ ſumꝰ.et ſm boiem. pater maioꝛ meeſt ( Ex quo bomo cepit eẽ.nõ aliud cepit eẽ qʒ dei filius ⁊ B vnigenꝛ tus.⁊ ꝓpter deũ verbũ qdᷣillo ſuſcepto caro factum eſt. vt quẽadmodũ eſt vna pſona qͥᷣ libet bõ.ania.i.ratõnalis ⁊ caro.ita ſit xpᷣus vna pſona vbů et bomo. ¶ INem Xps ieſ⸗ dei ſilius.eſt et deus ⁊ bõ. Deus.qꝛ dei vbũ lHõ qᷣa in vnitate pſone acceſſit dei ᷣbo aia rationalis ⁊ caro. Et quia vnicus dei filius eſt. enam et flius bominis id eſt ipſe vtrun qz ex vtroqʒ vnus cbꝛiſtus.vnus dei filius. idemqʒ bominis ſilius.non duo ſilij deꝰ et bomo.ſed vnus filius. Eemn Weikoo nẽ aſſumpſit. bomoin deum tranſiuit. non nature verſibilitate. ſed dei dignatõe. vtnec deus mutaret in bumonã ſubaʒ aſſumẽdo tem. Hon tem. Mon ergo duos xpᷣoſ Ez E — O bominem nec bomoin diuinam. gloꝛiſica tus in deum.quia mutatio vel verſibilitas nature.pel diminutionem.pvel abolitionem facit. Creditur a nobis.ſine confuſione con iuncta trinitas.ſine ſeparatione diſtincta tem. Hibil creatum. aut ſeruiensĩ tri nitaie credendum eſt. mbil inequale. nibi tie equale.nibil anterius poſteriuſue.nibil maius aut minul.nibil extraneũ aut officia le alti. nibil ſibi iuiſibile.nibil creaturis viſi bile.nibil moꝛibus vel voluntate diuerſum nibil de trinitatis eſſẽtia ad creaturaruʒ na turam deductum nibil officõ ſingulare nec alteri communicabile.nibil cõfuſum. ſedto tum perfectum.quia totum ex vno ⁊ vnum nõ tamẽ ſolitanium ¶ Item. Homouſyõ ergo.id eſt in diuinitate patri filiuſbomou ſyon patri ⁊ filio ſpirituiſãcto. Omouſyon deo et hbomini.vnusfilius manens deus in bomineſuo in gla patris.deſiderabilis pið ri ab angelis. Sicut pater et ſpirituſſanctuſ adoꝛatur abangelis⁊ omni creatura.Hon bõ ꝓpter deũ.vel xpᷣs cũ deo.ſed bõin deũ.⁊ in bomie deꝰ. O, verbum carnem aſſumpſit cum pena ſine culpa. cum moꝛ talitateſine iniqtate apitulum 4 carne illa quam perbũ aſſum —* pſit. qualiter a peccato mũda fuerit?cet q̃liter ſine peccato penam peccati poꝛtauit. Et de eo quidem qlitera peccato munda fuerit vel mũdata? Quoꝛũdazʒ eſti mationem tacere non debemꝰ. ne foꝛte ſinõ exponatur.nõ videatur.⁊ſi nõ videatur qd eſt. credatur quob nõ eſt. ¶ Quidam pu tant carnem illam que aſſũpta eſt a verbo ua ab initio ⁊ in pꝛimo parẽte quando tota maſſa nature bumane per peccatum coꝛꝛu pta eſt. a contagione et coꝛruptiõe peccati immunem fuiſſe cuſtoditam.⁊ ab ipopᷣmo parente vſqʒ ad ſuſceptionem ſuia verboli beram abomni peccato.⁊ mũdam deductã vtnun qʒ ſub peccato fuerit. Etiðo a pecca VBlti querũt de tonon liberatam. ſed liberam. Aiunt eni qa illa pars nature bumane ſub peccato eẽ nõ debuit per quã ipa natura bumana pbi ob noxia peccato fuerat a pcio liberanda erat. Elo cõpꝛobandum q;ʒipſaʒ eandem eſtima tionem. adducũtillqð poſtolus cuʒ no uum ſacerdotiu; veteri pꝛeferendum aiſere ret. Helchiſedech qui typuʒ ipſius xpᷣiac noui ſacerdotij gerebat. ab abꝛaaʒ decimas accepiſſe oſtẽdit.in qua decimatione etiã le ui.a quo veteris ſacerdotijminiſtros deſcẽ diſſe dubiũ nõ eſt. decimatũ compꝛobauit. Ac per boc vetus ſacerdotnũ qð in leui deci mas dedit inferius.nouũ auteʒ quodi mel chiledech qui foꝛma xp̃i eſt decimaſ accepit ſuperiꝰa dignus eſtimandum. Vbi tamẽ xpm qui tucſm carnem ſimiliter pt leuii lũ bis abꝛae fuit decimatũ nõ dicimꝰ ne ſimi li ratione nouũ quoqʒ ſacerdotiũ quod in xpo eſt. ibidẽ decimas dediſſe cõöuincamur. NQuomodo autem leui q̃ ſᷣm carnẽ in lübis patris tũc fuit decimatuſ eſt.⁊ xpᷣs qͥ ſᷣm car nẽ ibidẽfuit.decimatus nõ eſt.nullaʒ cauſã aliã inuenire poſſe putant.nili quia caro le ui cũ culpa ibifuit. caro chꝛiſti nõfuit. Altqʒ ideo quod peccato obnoxiũ erat expiatiõe eguiſſe.quod autem mũduʒ atqʒ a peccato liberũ erat. nõ eguille. Tali ergo ſe ratõe pu tãt pꝛobare ꝙ caroilla que a verbo aſſũpta eſt.nunq̃ʒ obnoxia peccato fuit.ſed ab initõ ſiuein eoa quo deſcẽdit. ſiue in bis peꝛ quoſ deſcẽdit.mũdaßſuata ſit a peccato.pt aliquã do eſſe poſſit hoſtia pꝛo peccato Sed catbo lice vitatis diffinitio.filiũ dei q ꝑ pctoꝛibꝰet 8 peccatoꝛibꝰnatꝰ ẽ ð̊ carne obnoxia pecca to carnẽ aſſũpſiſſe aſſerit liberaʒa peccato.? ideo liberaʒ. quia liberataʒ. JDeo liberaʒ. nõ qꝛ ſub illonunãʒ fuit.ſʒ qꝛ ſubilloeẽ aliquã do ceſſauit. Nuandoalſũpta eſt. mũdata ẽ. Per eandẽ quiſpe gratiam natura bũana mũdata eſt. vt dei verbo libera a peccato v niretur.per quaʒcbꝛiſtianꝰa peccato libera tur. vt eideʒznature in cbꝛiſto capite ſuoſo cietur. pareat itaqʒ nobᷣ ſicut d.btũſ Au guſtinꝰ gratia in cbꝛiſto noſtro capite.vnðᷣ ſm vniuſcuiuſqʒ menſuraʒ ſe per cũcta mẽę bꝛa elꝰ diffudit. Ea Ztia fit ab mſtoſibe ſue. bomo quicũqʒ xpᷣianus.qua gratia bomo ille ab inmitio ſuo factus eſt cbꝛiſtul. De ipbo ſpiritua bic renatus.de quo eſt ille natꝰ. Eo deʒ ſpiritu fit in nobis remiſſio peccatoꝛum quo ſpiritu factum eſt, v:nullum baberet il le peccatum Sic ergoſacium eſt per gratiã vt caroillaa peccato ſubquo ab oꝛigie ſua erat mũdaretur. ⁊ mũdata in illo qͥ liber ab omni peccato in ea futurus erat.a peccato libera aſſumeretur.vtnec gratia coꝛruptioi nature pꝛeiudiciũ faceret.nec coꝛruptiona ture gratiam impediret. Quomõ ergo indq unt xps in lumbis abꝛae decimatus nõ fuit ſi caro eius ibi peccato obnoxia fuit? Sed ſciendum eſt ꝙ licet caro xpᷣi ſicut caro leui adbuc in lũbis abꝛae ſub peccato uit. tamẽ ipſum peccatum eius nõ ſui:ſub q; caro eiꝰ fuit. Hoc enim ſolum eiusibi fuit. quod in defuturum eius fuit. Quapꝛopter leui illic anaturam ⁊ culpam babuit.quia inde per pꝛopagatõnem onginis anaturã a culpaʒ trabere debuit Quia ergoxp̃s ĩ lübis abꝛae ſolam naturam babuit.pꝛopterea ꝙ ipſam ſolam inde accepturus fuit.ꝓculdubio ob latõe nõ eguit.que pꝛo eo qð eiusſolum ibi erat neceſſlana nõfuit. Oblatõ enim nõ pꝛo natura.ſedꝓ culꝑa offertur.quia ſi culpa ñ eſſet. natura oblatõne opus nõbaberzʒ. Sic ergo leui in lũbis abꝛae decimatꝰeſt.qᷣa ⁊ nataʒ et culpaz ibi babuit qui et naturaʒ et culpã inde accepturus fuit.Epᷣs vero deci⸗ matus non eſt.qui pꝛopterea quod indeſo lam naturam accepturus erat llam etia, et tũc ibi culpã nõ babuit cum ipſa que eiꝰ futura erat ſine culpa natura in ſua ongine culpe obnoxia non fuit. Quoo verbum cũ car ne rationalem animaʒ aſſumpſit.et qualis fu it anima illa in ſapien tia et virtute ⁊ iuſticia et bonitate et mente, ueruntqᷓ putauerũt in xpᷣo cuʒ carnea verbo rationalẽaiam aſ pars ſũptam nõ fuiſſe.ſed ſolã carneʒ verbo vmi tam. ⁊ iplã diuinitateʒ verbi carnẽ loco anie viuiſicaſſe.eãdẽqʒ diuinitatẽ ab ipſa carne. quando in cruce moꝛtua eſt receſſiſſe.rurſũ qʒ ad ipſam quando reſuſcitata eſt viuiſicã daz et reſuſcitandaʒ redijſſe. Sed catbolica ſides boc babet.totum qð bomis erat pꝛei culpã deũ aſſũpſiſſe.quia nec aliter verꝰbo mo eſſe potuiſſet.niſi totũ qð ad veritatẽ bu mane nate ꝑtiebat. aſſũpſiſiʒ. Accepit ergo cũ carne ⁊ icarneiplã aiaʒ rationalẽ.que et carneʒs ipſaʒ vegetaret ⁊ ſenſiſicaret ad vita⸗ am liberas nolũtates peccatũ reſpueret.et ſectaretur iuſticiaʒ.Cuia boc ex ſocietate di uinitatis collatũ eſt. vt ſpontanea quidem libertate bonũ faceret.ſed ad malum facien dum nulla pꝛoꝛſus neceſſitate vel nfirmita te ðᷣcliaꝛe potuiſſʒ. Dicit quixpe btũs Augꝰ De ſpirituſancio et virgine ¶Moria dei fili us vnicus natus eſt. non carnis cupidine. ſed ſolo dei munere. libera in illo voluntas erat.ac tãto magis erat. quãto magis ſerui re peccato non poterat Rulta autez que⸗ runtur de illa rationali amma.e quibꝰvnũ eſt. vtrũ videlicet equalem cum diuinitate ſciẽtiã babuerit S q̃ qſtione in alio opuſcu lo qðde ania chuiſti intitulatũ eſt pꝛoliius diſputaui. Hic vero boc ſolũ commemoꝛa re ſuſticii ꝙ eadem amma lſicut plenam ꝑ fectam dei ſapientiam vnitã babuit.ita ple ne et perfecte ex ipla et per ipſam ſapientiã ſapiens fuit. nec tamẽ ipli ſapientie natura eãlis fuit qa longe aliud eſt ſapientia ſlape: re. atqʒ aliud ſapienuã eẽ Ex quo enim bũa nitati diuinitas comũcta eſt.ex ipſa diuimi tate bũanitas accepit per gratiam totũ qðᷣ diuinitas habuit per naturaʒ ita vt ſm illaʒ ineffabilem vnioneʒ et dei eſſet in buanita te ſua totũ qdᷣ bũanitatis erat.⁊ bomis idi uinitate ſua eẽttotũ qdðᷣdiuimitati erat Sic ergo bũanitatem verbi in ania rationali a pꝛima conceptione ſua exineſfabili vnione diuinitatis plenã ⁊ perfectã ſapientiã.⁊ po tentiaʒ ⁊ virtutẽ ⁊ bonitatẽ accepiſſe credi mꝰ.⁊ ipſaʒ ſicut in vniõe diuimtatis inſepa rabiliter. ſicin ipſa q er vnione diuitatiſ erat plenitudine virtutis incomutabiliter pꝑmã — — —N—E — — — — Ne 4 * 1 de., 14s ni e ni an Ms mi ng n tenn nug hinte Nodyn nni nioli niſl m Awo tid DleGNn aus cn imic PCnr 8.2 S & 5= ſiſſe confitemur. Neq; enim idcirco deꝰ bõ inter bomies conuerlſari voluit.vt quaſi ꝑ interualla tempoꝛũ. ſapientia aut pᷣtute ꝓph ciens.meritũ ſibi compararet.⁊ ſeipſo meli oꝛtieret.ſed pt ea ſapientia ⁊ bonmitate quaʒ ipſe in diumitate ſua plenam et perfectaʒ ſẽ per babuit.⁊ in bumanitate ſua plenam ⁊ ꝑ fectam ſemel et ſimul accepit.diſpenſatonẽ ſalutis bumane ſm ineſfabilem oꝛdinatiõʒ ſuam compleret. Qua ppter id qð diẽ eus geliſta. quia pꝛoficiebat ieſus etate et ſapiẽ tia ⁊ gratia. Mon ita accipitur qſi in ſemet⸗ ipſo melioꝛfactus ſit.ſed quia bominibus quam ipſe babebat.ſed latebat ſapientiaʒ et gratiam pꝛout ratio tempoꝛuʒ poſtulabat. magis ſemper ac magis a peruit. Ita apud bominesipſe pꝛoſiciebat.quãdo bomines ipſim eius cognitione pꝛofecerunt. ¶pð de um autem pꝛofecit in eo ꝙ dum ſe ſapiẽtia ⁊gratia dei plenum oſtenderet.eos adlau dem dei patris.a quo bec eſſeteſtabatmag ſemperac magis pꝛouocauit De merito et xpᷣi pꝛetereundum non eſt qd quidam miꝰ⸗ conſiderate dicere ſolent.quia ſcilicʒ chꝛiſtꝰ bomo aliter ad gloꝛiam immoꝛtalitatis ꝑp uenire non potuiſſet. niſi pꝛiuſ per paſſionẽ merendo moꝛtem ſuſtinuiſiet. Non enim attendunt bi.quia ꝙ deus bomo moꝛtalis fuit. non neceſſitatis erat.ſed volũtatis.lNã ſi pimus bomoſine moꝛte adimmoꝛtalita tem peruenire potuiſſet. ſiſe ab inobediẽtie culpa cuſtodire voluiſſet. quanto magis chꝛiſtus bomo qui non ſolum ſine peccato bõ iuſtus.ſedſupꝛa bomineʒ deꝰ fuit carni ſue quam ad conſoꝛtium deitatis in conce ptione ſublimauerat.glłam incoꝛruptionis dare potuiſſet. etiam ſillam ad tolerantiaʒ paſſionis et moꝛtis bũiliare noluiſſet? Si xpᷣs ad gloꝛiã reſurꝛectionis.niſi moꝛiendo peꝛuenireñ potuit. ergo ꝓ ſe moꝛtuꝰeſt xpᷣs ⁊ nccehabuit moꝛi.vt viuere poſſet. Nuid auteʒz dicit? Nado inquit immolari ꝓpob Hic intendite. vadoimolari pꝛo vob. Qua re non dicis et pꝛo te Si pꝛo nobis moꝛtu us es.vbi eſt pꝛo teæ Audite ergo xpᷣs dicit. quia pꝛo nobis moꝛtuus eſt.⁊ nos diamuſ pꝛima quia pꝛo ſemetipſo moꝛtuus.eſt beneficiuʒ negamus.quia gratias referre nolumꝰ Si pꝛo ſe moꝛtuus eſt. quid ei debemus. Ipſe igtur ſibi cõgratuletur. pꝛoſe ſuſtinuit.ſibi recepit. En foꝛte et ſibi ⁊ nobis? Quare er go tacuit ſibi.⁊ dixit vobiſ? An foꝛte erubu it de neceſſitate.⁊ gloꝛiabatur de pietate? Eꝛ go et ipſe erubuit manifeſtare. tu nõ erube ſcis impꝛoperare.Sed dicũt. Si cbꝛſtus ꝑp tolerantiam paſſioms. gloꝛiam reſurꝛectio nis nõ meruit.quid eſt quod dicit Apoſto lus.Cbꝛiſtus factus eſt pꝛo nobis obedieni patri vſqʒ ad moꝛtem. moꝛtem auteʒ cruciſ pꝛopter quod et deuſillum exaltauit.⁊ ðᷣdit illi nomen quod eſt ſuper omne nomen? Ecce manifeſte dicit NApoſtolus quia pꝛo pterea per reſurꝛectionis gloꝛiam. cbꝛiſtus meruit exaltari.quia pꝛius per obedientiaʒ paſſionis pſq; ad moꝛtem nõ reſpuit bum lari. Si ergo pꝛopter boc exaltatus. quia bumiliatuſ. Ergo exaltanoms cauſa.bumi liatio fuit. Ergo in bumiliatione meruit. q in exaltatone bumilistioms pꝛemium rece pit. Gi autem merendo ab glonam perue nit.quomodo adillam peruenire potuilſſer. ſi non meruiſſet? Sicigitur iſti argumen tando de pꝛopoſitione erꝛoꝛis.ad concluſio nem mendacij perueniunt. Fallit quipe eoſ q meriti nomen non diſcernunt. Et pꝛopteꝛ ea quia dicere non audent chꝛiſtum nibil meruiſſe.ne foꝛte opera abeo facta apud de um nullius virtutis aut pꝛecij fuiſle dicere videãtur. dum cadᷣre timent. pꝛec pitant ſe aſſerentes ꝙ Chꝛſtus patiendo gloꝛiaʒ me ruit.ita pt ſi paſſus non fuiſiet.illam nec ba bere potuiſſet nec debuiſſet. Si emm dici mus.quia mibil meruit.conſequens eẽ pu tant opera virtutis aut iuſticie eũ non feciſ ſe. Si autem dicimus.quia meruit.ſtatim inferunt aliquid eum pꝛius non debitum ſibi operando obtinuilſe. quod eſt dicere. quia chꝛiſtus aut bona opera nõ fecit.aut aliquid quod ſibi pius nõ debebatur ope rando pꝛomeruit. Sed videte qm ſtulta ſit iſta aſſertõ Quid ei? Ergo de?ꝰ bonu oꝑꝰ facere nõ p̃t.qꝛ nibilñ debitum ſibiꝓmereri oteſt. Aut ideo operando non meretur. aia debetur.etiaʒ ſi nõ oꝑet.Nñ nobᷣ beneficia impendit deus et dona munificẽ tie largitur. nonne bec ipla faciendo a no bis pꝛo beneſicijs ſuis amari ⁊ laudarime retur? Aut quia mereturideo pꝛius dignꝰ non fuit. aut minus ſuit. Et opere tempoꝛa li creuit meritum dei.⁊ melioꝛ ſeipſo factus eſt deus. Munquid non melius eſt etmłto melius.vt dicamus.quia eterna bonitate q inipᷣo eſtnunqʒ creuit?quia plena in ipo et perſecta ſemper fuit. pleneſemꝑ ⁊ ꝑfecte bo nus fuitet dignꝰ laudari ⁊ aman? Et quã do opus tempoꝛale facit.et nobis benefacit amari laudaria nobis meretur.⁊ eſt me ritũ operis in illo eternum. qdᷣ pobii tẽpoꝛa liter exbibetur. Meqʒ ideomodo non mere tur.quia pᷣus dignus fuit.neqʒ quia modo meretur pᷣus dignus nõ fuit. Eſt ergo meri tum in opere qa qð fit opꝰ eſt bomitatis.et ipſum meritũ tamẽ cũ operein operanten incipit.quoniam ⁊ ante expibitionem oꝑis bonitas fuit operantis Similiter ðe deꝰ Po mo.qui ſicut in diuinitate ſua ab eternop· fectam bonitatem habuit.imo ipſe perſecta bonitas fuitita in bumanitate ſua a pima cõceptione plenam perfectamqʒ bonitateʒ accepit.non tunc pꝛimũ obedientiã patien⸗ di ⁊ moꝛiẽdi babere cepit.quãdo pati⁊ mo ri cepit. Ecce cõcedimꝰ.qꝛobediẽna meritũ eſt. exaltatio pᷣmiũ. Quid ergo? Sobediẽ⸗ tia mer:tũ eſt. Mõne ex qauo obediẽtia cepit meritũ cepit? Factus eſt inqᷣt obediẽs vſqʒ X. Quis factus eſt xpᷣs ſᷣm qd factus eſt⸗ ſim bumonitatẽ factꝰeſt obediens.ſm diui⸗ nitatẽ ſubeſſe non potuit. in qua patriequa lis fuit. Alia ſcpᷣtura dicit. Didicit ex bis q̃ paſſus eſt obedienniã. Didicit að neſciuit. Quid neſciuit? Obedientiã. Subelſe neſci uit.nõ potuitieo ꝙ equalis erat eẽ inferior NPꝛoptea didicit qdneſciuit.qͥa id qð in ex cellentia deitatis exꝑtus nõ fuit. ꝑ inferioꝛeʒ naturam in pſũ aſſupſit. Factꝰeſt obediens Ex a factus eſt bõ. factꝰ eſt obediẽs. Ex quo bõ eẽ cepit. ſubiectꝰeẽ cepit. An qntũ bõ dig tate.in quãtũ bonus volũtate.̊ᷣ eſt meritũ Si volitas ſemp perfecto ſuit.ꝛ merituum 8 DPama * ſemꝑ plectũ funt. Ex q̊ deus cepit eẽ bõ bõ cepit ee deꝰ.Deꝰcepit eẽ homo ſubiectus.⁊⸗ bõ cepit eẽ de?ꝰ ꝑfectꝰ. Si deꝰ bumiliatusẽ quantum potuit in bomie.bomo ſublima tus eſt quantum potuit in deo. Si deus in eoꝙ bomo elſe cepit. paſſibilis et moꝛtalis elſe cepit.⁊ homo in eo ꝙ deus eſſe cepit. in ſtus etbonꝰ ⁊ perfectus eẽ cepit. Sicut en deus quando bomo eẽcepit.quod bomis erat accepit.ſic ⁊ bomo quando deus eẽce pit. quod di erat. accepit. Quapꝛopter ſicut deus perfecta ſapientia.⁊ poteſtas.et boni tas eſt. ita bomo exquodeus factus eſt. per fecte potens ⁊ ſapiens ⁊ bonus in deofactꝰ eſt. An putas chꝛiſtum bominem tuncpꝛi mum plenam et perfectam potentiam diui nitatis accepiſſe.quando dixit Data eſt mi biomnis poteſtas in celo etin terꝛa. AUnde ergo pꝛius demonibus imperauit. Ange los miniſtros babuit celementa adnutum imperij ſui inclinauit? An foꝛte quia oꝛan tem legis quaſi pꝛecibus obtinuiſie putas. quod pꝛius ipſe non potuit? aterinquit clarifica filium tuum. Et ecce vox facta eſt ö celo dicens. Et clarilicaui. et iteruz clariſica bo. Aubiſti filium poſtulantem. patreʒ an nuentem. Nutas quia pꝛecibuſobtinuerit quod non obtinuillet ſi pꝛeces nõ fudiſſet? Audi quodſequitur. Mon pꝛopter me in quit facta eſt vox iſta.ſed pꝛoꝑter vos. Si rñſio ꝓpi me facta non eſt. nec poſtulano ꝓpimeſacta ẽ Sicego rñſiõʒ patrisnõ ac cipio. vt me exauditũ intelliga Sic nec pcel patri fundo.vt quod ñ poſiũ obtineã.Ego enim totum poſſum totum quod pater po teſt ego poſſum.qui filius ſuʒ patris Om nia enim que pater facit. becet filius facit ſi militer. Ex quo enim vt ſilius dei patris eſ ſem bomo accepitotum quoddeus pater poteſt poſle accepi. Videtis ergo quomo do chꝛiſtus bomo in eo qꝙfilius dei fuit.⁊ ex quo dei filius fuit, diuinam ſapientiam et poteſtatem et bonitatem habuit.ac plene⁊ perfecte.quia plene et perfecte fuit. Aut iðoo abinitio hoc non fuit. quia ab initioboc nõ dixit. beciquit abinitio ñ diri vob. Ergo ab initio xpᷣus bomo ex quo bõ eſſe cepit deul ſemn. hon ter lalut vall obin cog bube d bedi lnbo ſecbin ſopor hedei hoſuig Godot Crecon hern nfäͤn⸗ volen pan tiende enoſe Arad⸗ lap 1e nii in lon as in teni wi⸗ ae ſan n e ſ men ndi akni e⸗ Ae Dun wan uns rncvr duck ia unn onn Grnen mmme Gnitn oN Snec unuͤl; No ſepn ueta 8 ⸗ 4 wsuer 5 o aanack nõ fuit Quia obinnio ex ã bõ eẽ cepit ñ dixit Diu fuit chꝛiſtus bomo int bomines prnuſqm deum ſe diceret vel pꝛobaret. Et quando boc dicere cepit. cum magna mo deſtia ac reueꝛentia B dixit.ne ſcãdaliʒarẽt qᷣ mirar entur. Hecſuſciperẽt qui nõ caperẽt. Ideo reuerẽterſe ſuggeſſit.nõ pᷣcipitant in geſſit. Quẽ inqt dicũt bomies eẽ filiũ bois. Mõ pꝛedicauit.ſed interꝛogauit. Dici volu it. ſed dicere noluit. ne nõ veritatẽ docere. 5 gloꝛiam querere videretur. Treditis in de um et ĩ me credite. Cõſidera quomodo mo deſte ſe adiungit.quia ſciebat extra hois in telligẽtiã eẽ. vt bõ deus crederet⸗ Nꝛopiea pumaneitelligẽtie adbuc ſubditus erat bo neqʒ in fide bois adbuc vt deus crederetur alcẽderat ideo dubitãn et amũti dixit. Ho k me tangere.nõdum eni aſcẽdi ad patrem meum. Oꝛopter boc ergo qꝛſciebat ĩ cõſci entia bumana le ſubditum eẽ.⁊vt equalłcre deretur. eidem conſcientie longiquũ ⁊ extra neum eẽ paulati illam ſouebat vt ad verita tem aſſuefaceret. pt veritas lam illumĩaꝛet nõ nouitas ſcandalizaret. Sic ergo xpᷣs bõ inter bomies cõuerſando ſᷣm diſpenſatõnẽ ſaluti bumane cõgruam per tempoꝝ inter ualla. quod in ſeſimbł erat. aperuit.⁊ qdᷣ ipſe ab initio plenũ ⁊ perſectũ babebat bumane cognitioni per q̃ſoã ꝓfectus reuelatõnis ſe babere magis ac magis put opoꝛtebat.oñ dit. Ded dicũt Sii xpᷣo bomie ab initio ex obedientia ſuſcipiende paſſiomis meritũ fu it. in bocipſo iam ↄſtat.qꝛ ſi paſiurꝰ nõ fuil⸗ ſet ab initõ meritu obediẽtie patiẽdi habere nõ potuiſſet. Si eni paſſio futura nõſfuilſʒ. obediẽtia patiẽdi nulla fuiſſet Si obediẽtia nõ fuiſſet. meritũ obediẽtie nõ fuiſſʒ Sicita qʒ ad obtinẽdã glam incoꝛruptioms.indu⸗ cere conant neceſſitatẽ paſſionis. Sʒ minꝰ ↄſiderant.qꝛ eadẽ bonitate qua ſead obedi entiã paſſioniſ ſpotaneũ exhibuit.qꝛ ſic pati voluituſtꝰet bonus ⁊ glła dignꝰfuiſſet.etiã ſi pati noluiſſʒ. Si eĩ pati noluiſſet.⁊ ad pa tiendũ obediẽs nõ ſuiliet.nõ tamẽ inobedi ens fuiſſet.qa volũtati patris boc nolẽsnõ ↄtradixiſſet.quoniã boc et ipſe pater noluiſ ſet. Mã ſicut obediẽs fuit.quia volẽti volel cõſenſitito pculdubio obediẽs fuiſſet. ſ no⸗ lenti hboc patri idem ⁊ ipſe nolẽs cõſenſiſſet. Itaqʒ lemper obediẽs fuiſſʒ.etiã ſi paſſꝰnõ fuilſet. neqʒ merito eiꝰqᷣcq̃ʒ minueret.etiã ſi ad paſſiõeʒ quã nõ ex debuo.ſed ex digtõne ſuſcepit ñ builiarei Unũ ẽ tñ inqunt.qðxpſi ꝑpalſiõʒ obtinuit qð vtiqʒ bꝛẽ nõ potuiſſet. ſi paſiꝰnõ fuiſſʒ. Datiẽdo q pe oĩbꝰcredẽti⸗ bᷣfactꝰ eſt exeplu paſſionis.ſicut reſurgẽdo oĩbꝰ patiẽtibꝰfoꝛma glłificanõis.G̊ ergolu: cratꝰ ẽ patiẽdo.q ipᷣm magiſtrũ ⁊ doctoꝛeʒ ſequũt oẽs qͥ bñ patiũ: Ragnũ qᷣd lucra: toeſt. Quid libi Bpdeſt. Pꝛecedit ⁊ oẽs ſe⸗ quũt. Cꝰbonũ ẽ ̊? Erꝛãtes mueni.pceſſi vt niã docereʒ.oẽs ſecuti ſũt. Mibi qd pdeſt? Esgo viã ſciebã. ꝑ me incedere poterã.ſʒnon erat cã ꝑgẽdi.ſi cõpaſſio nõ eẽt ſubueniendi Stulti et tardi ad credẽdũ.nõne oꝑtuit pa ti xpᷣm.⁊ ita intrare in glam ſuã? Intendite. Opoꝛtuit itaqʒ inquit pati xpʒ.⁊ita intrare in glam ſuã? Quideſt ita? er paſſiõʒ.pꝰ paſſionẽ glificatiõʒ. Quid· Ergo xpᷣs ñ po⸗ tuit. intrare ad glam.miſi tranſiret ꝑ penam Quid eſt opoꝛtuit.nili qa aliter non potuit Quomodo ergo ſuam.ſi opoꝛtuit?⁊ quo modo opoꝛtuit.ſi ſuem? Si gloꝛia fuit ſua. quomodo vt adillamintraret.pati opoꝛtu it? ſed ſuam pꝛopter ſe.opoꝛtui pꝛopt nos Poterat quidem cbꝛiſtus ſi voluiſſet alia via intrare in glonam ſuam.et quomodo vellet illam accepiſſe? quemadmoduʒ ſi vel let nũq̃; caruiſſet.ſed ſemper babuiſiet. Sʒ voluit pꝛopter nos per penam irein gloꝛã vt moꝛiens timoꝛeʒ tolleret paſſionis.reſuꝛ gens redderet ſpẽ gloꝛficationis. Hac via ire voluit.quis nos bac pia ire debuimul.ꝗ alia non potuimus.Hos volumus.ſeðnõ poſſumus.ipſe potuit.ſed noluit.quia ſi ali ter uilſet peruenilſet. ſed ñ ſubuenillet. Nui ergo xp̃m in paſſione aliquid meruilſe alſe rit ta vt eadem paſuone bonum aliquod ad commodum vel vtilitatem vel gloꝛiã ſu am euʒz obtinuiſſe contendat. quod iuſte ba bere non potuiſſet.ſi paſſus non fuiſſet xpᷣm plane in neceſſitatem paſſionis deducit.et parit᷑ redẽptionis grãʒ q̃ in moꝛte ipſiꝰ exbi bita ẽ imiuerełpotiꝰeuacuare uicit.q cãʒ paſſiomis eiꝰnõ noſtrã ſedſuã neceſſitatem fuiſſe pbare conat. Ergo xpᷣs nõ meruit.qſi indebitũ ſibi aliqd acqrens.et tamẽ merunt opus virtutis poſtea exbibitũ dignũ remu neratione perſiciẽs. Meq; emm ideo qͥa p⸗ ipſe dignus fuit. opus vᷣtutis poſtea exbibi tum remunerabile nõ fuit. neqʒ rurſũ qa ꝓp oꝑe nirtutis remuneratꝰ ð.pus etiã qʒ ope raret dignuſ fuiſſe negat᷑.Meruit ergo an: tũ ad vᷣtutẽ operis.quia ꝓ opere remunera tione dignus fuit. nectamẽ ſic meruit. quali dignus nõſfuiſſet etiam ſioperatus nonfu iſſet. Paterſamilias laboꝛat in vinea ſua. et poſtea cum ad refectionem venit. poſtulat cibũ.beneſemeruilſie dicit qdᷣ accepturus ẽ Szʒ aliter mercẽnariꝰ meretur.aliter domi⸗ ANHercẽnariꝰmeret᷑.quia ei nõ ðᷣberet.ſi nõ operaretur. Dñs autẽ etiã ſinon operat.pa nem ſuũ manducat.qa ſuus eſt.⁊ nõ opus babet ſi vult ꝓeo laboꝛare.qꝛ ſuꝰeſt eniam ſi ne opere ulta ſũt que dici potuiſſent ſu per bis. ſed hec pꝛeſenti abbꝛeuiatiomi ſuffi ciant. Mouiſſime querunt de anima illa ra tiõali quã vᷣbũ cũ carne in vnitatẽ ꝑſõe aſſũ pſit.vtrũ ſicut eam ex ineffabili vmone diui nitatis. perfectã ſapientiã ⁊ vtutem etboni⸗ tatẽ accepiſſe dicimꝰ.ita qʒ abinitio puſq̃ʒ glam relurꝛectionis per immoꝛtalitatẽ car nis indueret ex eadẽ vnione diuinitatis,/ple nã qʒ beatitudinẽ babuiſſe dicamꝰ.NMðſiꝰ cedimꝰ.obijciunt.q anima illa ante reſurꝛe ctionẽ paſſiones et doloꝛes ſuſtinuit. ac peꝛ boc plena beattudo eẽ nõ potuit vbi pena 2 doloꝛfuit Sednõ attẽdũtqq anima illa ſe cũdũ aliud carni vnita fuit.⁊ pᷣm aliud diui nitati. In eo ꝙ carni vnita fuit. pita carnis ipſa fuit. In eo autẽ ꝙ diuinitativnita fuit. Vita ipſius diuinitatis fuit ꝗn eo autẽ ꝙ car ni iungebat recedente aĩaſpſa caro moꝛie⸗ batur. In eo añt ꝙ diuinitati iungebatetã a carne recedens abipſa diumitate nõ ſepa rabatur. Que igiti ſenſu carnis adtẽpꝰdo⸗ loꝛem ſuſtinint. in ſocietate deitatis plenuʒ et perfectũ gaudiu ſemper poſſedit. Abi eĩʒ perfecte iungebatur. plene ⁊ perfecte beatifi cabatur. vbi aũt ad tẽpꝰminꝰ babuit ex di ſpenſatione. poſtea ſulpletum eſt in gloꝛfi eatione ita tamen vtadin parteſublimioun babebat verumbonum. necaliquandored deretur.quia nunqᷓ; fuit amiſſuʒ.nec ſuple lumet effectum (Cal Ecarne uerbi tet. ꝙillã ab ipa conceptione ſumeret. pena tamen peccati volutate non neceſſitate aſſumẽtis remanẽte.pt dum iſta in ſaluatoꝛe ſine culpa pateret illa que in ſal uandis ꝓ culpa pene obnoxia fuerat. libers retur. De bac itaqʒ pena paſſibilitatis ſiue moꝛtalitatis querunt quidam quomodoĩ carne ſaluatoꝛis erat? Sed facile eſt ſcire qᷓ modo caroilla quãdiu in maſſa geneꝛs bu mam ſub oꝛiginali debito fuit penã q; pue ricationiſ qua totũ tenebatur in toto ipoex neceſſitate ſuſtinui. Doſtq; autem a tot iplo ſingulariter diuila eſt. vt nec in ipſo eẽt neccum ipſo in cauſa participaret.iaʒ nibil pene debuit.quia culpe nil babuit itaq; qᷓn tů in ipſa fuit nõ debuit ſuſtinere penaz. qn doiam nõ babuit culpaʒ. Moterat ergo ſal uatoꝛ iuſte in carne ſua quã ſine culpa aſſi pſit. penam q́; moꝛtalitatis ? paſſibilitatis ĩ firmitatẽ nõ aſſũpſiſſe.ſedeam non ſoluʒ ſu pꝛa id qð nos ſumꝰmoꝛtales.qꝛ peccatoꝛ ſᷣ erat. ſz ſupꝛa idet qð pᷣmꝰbõañ peccatũ fuit qꝛ ꝓbãdꝰñ erat a pᷣma ↄceptõne glaz imoꝛ talitatiſ induiſſe. pmꝰq pe bõ qꝛ ꝓbãdꝰeras tal eẽ ðᷣbuit.q et peccare ⁊ ñ peccare potuii ſet. vt volũtatil ñ neceſſitatis eẽt vtrũqʒ INe qʒ enĩ vel obediẽti meritũ.pel ñ obediẽn cul pa eẽ potuiſſet. niſi et obediẽtia ⁊ puaricatõ polũtaria fuiſlet.Itaqʒ qꝛ adꝓbationẽ vtrĩ qʒ volũtas eꝰexpectabat.ad vtrũqʒ ei poſſi bilitas pᷣſtabat.qꝛ po peccãdi ⁊ nõ peccãdi poſſibilitatẽ habuit. oꝑtebat pt et moꝛiẽdi nmoꝛẽdi polſihilitotẽ hꝛẽt Si e exncetate ꝛetur. quia ex quo datum eſt. ſemper manſit perſectum. ”Mẽ ¶ Be carne quã verbũ aſſumpſit qualis fuit ſ,m Patdiitaem et ſen bocpᷣmuʒ cõmemoꝛare op ſpũſſancti operatiõe ita mã batam credimꝰ vteam verbum ipſuz libe ram pꝛoꝛſus ⁊ immunẽ ab omm peccato aßl dd ſge nnſe hpſt tſen WI tdi mog mde eiani diylbe ai nen dnl avenrl mlben ns ſue orodoi klirg mmube e idet wawWe Goio wwitl n e ſag mapi rahu galbplat, nmr e iunit rchne⸗ ciinn mun pu umnich R iſunghe wpanoſefm mnigiſh Ninotn änoi Hgniin immoꝛtalis fuiſſet et puaricatoꝛ ⁊ peccatoꝛ moꝛ nõ potuiſſet. atqʒ ita inobediẽtia penã debitã non baberet.nec ſe recognoſceret ali qñ peccatoꝛ ſi moꝛtuuſintus.ſemꝑ ſoꝛis pi ueret. Atẽ ſi ex neceſſitate moꝛtalis fuiſſet et in obedientia perſiſtens moꝛi debuiſſet. ⁊ in iuſte ſine culpa puniretur.ſi ñ peccans mo reretur. Quappter quis pbandus erat.⁊ v⸗/ trum in obedientia perliſter; expectabatur caro qʒillius. ⁊m aliquid moꝛtalis erat.qꝛ ſcʒ moꝛi poterat.⁊ pᷣm aliqd imoꝛtalis erat. quia poterat non moꝛi.quatenus ex eo qd moꝛi poterat moꝛeretur.ſi peccaret. et ex eo ſimiliter qd non moꝛi poterat.non moꝛereĩ ſi in obedientia pſeueꝛaret Cbꝛiſtus autem bomo.quia perlectus a pᷣncipio et ꝓbatꝰ in uentus eſt. ad perfectionem vel ad ꝓbatiõʒ expectatꝰ non eſt. Et idcirco ſicut hiberum arbitriũ babuit nectamẽ ita vt peccare poſ ſet.ita qz 1 imoꝛtalitatem quãtum in ſeerat babere debuit.⁊ ita vt moꝛ omminonõ poſ ſet. Ande conſtatꝙ cbꝛ ſto bomim a pꝛinci pio nõ ſolum ülla immoꝛtalitas debebatur quam pᷣmus bomo babuit ante pꝛeuarica tionem. ſed illa qʒ quã nunc ſecũdus babet poſt relurꝛectionem. vt videlicet ſicut ex cõ ſoꝛtio deitatis ſpiritu confirmatus erat ad peritatem. nt peccare non polſʒ ita q; exme⸗ rito vᷣtutis carne confirmatus eẽt ad incoꝛ ruptionem vt moꝛi non poſſet Sed qꝛ caꝛo peccatrixa pena peccati liberari nõ potuit. niſi eiꝰ caro que ſine peccato ſuit pateretur infirmitatem paſſibilitatis ⁊ moꝛtalitatis ĩ carne aſſumpta retinuit poteſtate.ſuſtinuit volũtate.non paſſus eſt neceſſitate.De ſen ſu autem paſſionis in carne xpᷣi quidaʒ ma le ſenſiſſe inueniuntur.alſerentes carnem il lam in omnibus bis quein ea ⁊ circa eã ex bibita ſunt paſſionis genera ſimilitudinem quideʒ paſſioms et doloꝛis ſuſcepiſſe.ſʒ nul lum omnino doloꝛem aut paſſionẽ ſuſtinu ilſſe. ſed non attendunt qnta abſurditas eiuſ modi aſſertionem ↄſequatur. Quomodo eniʒ in xpᷣo vera cõpaſſio fui.ſi vera paſſio non fuit Quomodo ſtabit qðᷣdicit pphᷣa? Vere languoꝛes noſtros ipſe tulit.et dolo res noſtros ipſe poꝛtauit? Sixpᷣs in cruce doloꝛem paſſus non fuit.quare tanta pꝛece calicem paſſiomis trãſferꝛia ſe poſtulauit?⸗ Quid ſibi voluit ſan guis ille deſudans.an· guſtiam imminentis moꝛtis conteſtatur⸗ Quid ſibi voluit qipſexp̃us vinfirmitateʒ ſᷣm quam caro paſſionem timuit. volũta tem ſᷣm quaʒ ſpiritus pꝛomptus fut. expo nens ait. Spiritus quidem pꝛomptus eft. caro autem inſirma? Iſti ergoquineganti ſaluatoꝛe ſᷣm inſirmitatem carnis veraʒ fu⸗ iſſe paſſionem. qutum in ſe eſt eam que ꝑ paſſionem chꝛiſti facta eſt negare conuieu⸗ tur redemptionem. Sunt alij qui non mio ri dementia de affectibus humanis in xpo quosſᷣm veritatem nature cum bumanita te in bumanitate ſuſcepit.quedam non ſo lum falſa ſed boꝛrenda etiam blaſopemare non timuerunt. Quia enim Mpoſtoluſ ait Mon babemus pontiſicem qui non poſut compati infirmitanbus noſtis.temptatuʒ autem per omnia aſſerunt.bumanum affe ctum in cbꝛiſto.motus etiam vicioꝛum ſen ſiſſe. abſq; conſenſu tamen rationis pᷣm eaʒ ↄcupiſcendi inſirmitatẽ q̃ nos qͥ peccatoꝛes ſumꝰex illa oꝛiginali coꝛruptiõe quã poꝛta m? illicitos aſpetitꝰ.⁊ motꝰcõcupiſcẽtie ſur gẽtis et vicij tẽptãns.delectationẽ etiã inu ti ſolemus ſentire Hos autẽ motus iðcirco p̃m in carne ſua volũtarie ſuſtinuiſſe.vt ãſi illis tẽptãtibꝰreſiſtendo victoꝛ exiſteret. qᷓtenꝰ ſibi tẽptationẽ vicioꝝ ſuꝑando pꝛe miũ iuſticie acqreret.⁊ nobin tẽptatiõe po ſitis. reſiſtẽdi ⁊ vincẽdi in ſemetipſo exẽpluʒ foꝛmaret. Sed abſit a ſẽſu xp̃iano vt vllãa in illa carne ſacroſãcta agnĩmaculati inoꝛdia te delectatioms ꝛcu pilcẽtie illicite titillatõ nẽ aliqᷓ mõ fuilie. aut dicat. aut credat.quia ſi vel aliquã pꝛaue delectationis radicẽ. aut motũ ↄcupiſcendi inoꝛdinatũ ĩ illa fuiſſe di ceremꝰ ꝓſecto ab oĩ vicio liberã negaremꝰ Qüo aut viciũ müdaret.ſi viciũ poꝛtaret. NRotꝰq e inoꝛdinatꝰex infirmitate cocu piſcendi ſurgens cũ ipſa tantũ coꝛruptione deqᷓ oꝛt᷑ñ ſolũ pena ẽ. ſj cłpa.q tů in baptiʒa tis ad dãnatiõʒñ imputatur.qꝛ per gtia no ue regnatiõis excuſat. ſi di. Apls. Ja; nibil dãnationis eſt bis qͥ ſut in xpᷣo ieſu. Hec ia men coꝛruptio ꝑ gratiã ſacramentinõ qᷣdeʒ gccipit. vt culpa non ſit.ſed vt dãnabilis nõ iſit.qa ſi culpa omnino nõ eẽt nõ bꝛẽt excuſa ri. qꝛ nõ deberet ĩputari. QNuappter illã ifir mitatem bumane nature q; pena eſt. ſolum cũ ſuſcepnone carnis xpᷣm aſſũpſiſſe pactt dicimꝰ. Allã nvoq ſic pena eſt. pt enã culpa ſit nullatenꝰ admiliſſe indubitani affirmamulſ NHeaʒ enĩ ſic nvictoꝛẽ vicioꝝdicere volumuſ vt eü ipſa qᷓ vinceret vicia poꝛtaſſe aliqñ ac ſenſiſſe dicamꝰ. Mꝛopterea enĩ ꝑ ſolã penã infirmari ↄſenſit.pteos qͥ et in culpa ⁊ in pe na egrotabant. pꝛimum a culpa iuſtificaret poſtea a penaliberarert. (Ouomodointelligendũ eſt að ſcriptu eſt de chꝛiſto. Coõceptus eſtð „ ſpaſanco. (Capitulum (VII Bm ſicut ſuperi us dictüũ eſt incarnationẽ ſilij cũ ipſo filio pater ſimul ⁊ ſpũſſãctꝰ Operat ſit Eiſden to quenil jrein ſcßtura ſa cra ſingulariter ð ſpuſãcto ↄceptꝰ memoꝛa tur. Hec q dẽ ſicut ⁊ cetera q̃ de ipᷣo dicũtuꝛ bumana intelligẽtia timide ↄtingit.ſed duo tio fidei ãpliꝰpᷣumẽs.ſᷣm purã ↄſcientiã fi denter inqrit. ¶ Querẽdũ itaqʒ in pᷣmisẽ. qũo intelligi oꝑteat qð dictũ eſt. beatã a riã de ſpũſãcto ↄcepiſſe.Scimꝰ nãqʒ ⁊ oẽs t frequẽtiſſimo pſu nature didicimꝰ.qꝛ cũ mulier a viro cõcepiſſe dicit.non aliud niſi ſubam carnis ad generãdũ carnem per car nis coitũ ſuſcepiſſe memoꝛatur. Et becqdẽ carnis ſubſtãtia de carne viri pipᷣm carniſ coitũ trãſfuſa.cũ carne mlieris vna caro ef ſicitur.pt id qð naſciturũ eſtex vtriuſqʒ ſub ſtãtia nacii oꝛginẽ ſumẽs abillo.piſtã etiã ab iſta generei. Ergo mlier a viro ↄcipit. cũ a carne viri ꝑcoitũ carnis ſemen ſuſcipitad generãdã carnẽ. Nec alidð ↄcipit qʒilleẽa q concipit.autipᷣa que ↄcipit.⁊ qð ↄcipit.hoc parit. Quidergo dicemꝰ. Nuũqᷣd ſpuſſãctꝰ de ſua ſubſtãtia ſemen ꝑtus infudit aluon gins ? Qũo ergo ſemen carnis miniſtrare potuit ſubſtãtia ſpecialis? Eln foꝛte ſemen carms non fuit qdð ↄceptuʒ ẽ.⁊ caro fuit qð ꝛimn natũ eſt? Quid dicemus? Quomõmaria de ſpuſãcto cepit? Et ſi de ſpuſãcto ↄcepit quomodo ſpirituſſãctꝰ pater xpi non fuit⸗ Hec omnia magna conſideratione indigẽt ne foꝛte in re difficili et valde obſcura.ſenſuſ bumanusaliquidamplius ſua poſſibilita te pꝛeſumat Hec ideo de bis dubitandumẽ qꝙobſcura ſunt valde necideo aliquidteme re diffiniendum. quia credenda ſunt. Que ramus ergo quid cõcepit maria? Aut car nem non concepit.⁊ carnem nõ genuit.aut ſi carnem genuit carnem cõcepit. Quod eiʒ concepit. bocet genuit. Sed quomodo car nem miniſtrare potuit.non caro? Aut non carnem. gignere caro ? Iſta ꝑplexa inqſitio ſiue qᷓrendi ratio.quẽadmoduʒ ſane ⁊ cõpe teni intelligi valest oſideremus. Et pmuz qᷓ dẽ in ea que ſm ſolitã ac pſitatã nature ope rationẽ pagit ↄceptione.eiuſdẽ nature opul quomõ cõpleatintueamur. In parẽtibꝰca: naliter generãnbꝰ. ⁊ p carmis coitũ naſcitu rã carnem ex carne fabꝛicãtibꝰ vtrobiqʒ na tura ſubſtãtiã miniſtrat partui creando vt ex ptriuſqʒ carne ꝓcedat.q ſoluʒ in vniꝰcar ne foꝛmũda eſt caro. Tñ ̊ vectigal qdᷣ natu ra quaſi debitũ qᷓddã ex inſtituto creatoꝛis ad fabꝛcã hũani coꝛpis abſoluendã ĩpedit. ita ꝓꝛſus ſine vlla neceſſitate aut coactione ab ea reqᷣꝛit.vt niſi ſola dilectõe ⁊ vt ſic dixeꝛĩ ſpõtanea caritate łpolũtate ad ibuẽdũ id ñ inclinet. Mibi eni eſt pᷣter lolã dilectõz qd B debitũ a natura extoꝛq̃re poſſit.ſʒ cũ ſponta nea caritate als volũtate fuerit pſuala.tunc nimirũ ſibi adinuicẽ ad opus ↄſũmãdũ ex vtraq; parte libẽter atqʒ gtant occurit. Sa ne qᷣcqd violeni nolẽn abꝛpit.ad eiuſmodi cauſe effectũ incõgruũ pꝛlus atqʒ inefficax demonſtrat᷑. Sola ergo dilecto eſt qᷓ nataʒ pſuadere ⁊ nolẽtẽ qdãmõ cogere pᷣtad ſemi nãdũ ꝑtũ.Et qdẽ ĩi mliere amoꝛ niriipłoãt amoꝛ mlieris id agere ſolʒ. vt qꝛ ĩ alio ſoluʒ ſibi nata ſufficiẽs nẽ.aliutꝝ ſibi ꝑ dilectõʒ ſũᷣ ueniat. vt qð in neutra perſe potuit.in vtra qʒ ꝑ ſe cum altera poſſit. Igit ſemẽ bumani partꝰa ſola młiere foꝛmadũ ↄcipit.qð ſimł a piro et muliere ſeminat.Nðqdẽ ſic iaʒdi ctũ eſt ĩ mliere ꝑamoꝛem piri et in viro per Dů Ni nlr ine⸗ Ne t nan i doc enn nſro ncin mnyi mede rrogt du gna op haar orn ud Gi r gkar, eridi häen um Nridit Nnn Neuſno nſuer lini nünon oꝛn Ntn mibonan zgriſiign eunmfr turin altero po per amoꝛem viri miniſtra tur. Mon itaqʒ boc ſolum de viro ↄcipitqð amoꝛeʒ mulieris natura operatur. Mꝛopi qð enam mulier nõ niſi a viro ↄcipere dicit licet tam de ſe qᷓ; de viro accipiat vnde ſecũ datur. Et recte de ſolo viro ↄcipit. Quia id qð ↄcipit. in altero quidẽ de carne piriſumi de viro accipit.led boc etiã ðᷣ viro ↄcipit.qð ex ſe de amoꝛe viri accipit. Moc pᷣmittere vo luim? ppter qð dictũ eſt. Dariã de ſpuſan cto concepiſſe. Cõceꝑit ergo maria de ſpũſã cto.nõ qꝛ de ſubſtãtia ſpuſſancti ſemẽ partꝰ acceperit.qʒ qa pamoꝛem ⁊ operationeʒ ſpi rituſſancti ex carne virgims diuino partui natura ſubſtãtiã miniſtrauit Nam quia in coꝛde eius amoꝛ ſpũſſancti ſingularit arde bat.ideo in carneeius nᷣtus ſpuſſancti mira bilia faciebat. Cuius dilectio in coꝛde illius non ſuſcepit ſocium.eiꝰoperatio in carne il lius non babebat exemplũ. Hoc igitur ſolũ vgo cõcepit.qð de ſua carne peramoꝛem⁊ operatiõem ſpũſſancti accepit.de q̃ etiaʒ ſo lo ſine virilis ſeminis admixtione filium ge nuit. Hon ergo libido carnis ↄceptiõs ope rata eſt in virgine quenec ð carne viri ſemẽ accepit.nec de ſua carne per amoꝛeʒ viri cõ cepit.ſed per amoꝛem et operationem ſpiri tuſſãcti. Hec iplſe ſpirituſſanctus idcirco pa terxpi dicendus eſt.quia eius amoꝛↄcepti onem virginis operatus eſt. Quia non de ſua eſſentia virgim ſemen partus tribuit.ſʒ ipſi de carne ppa pirgini per amoꝛem ſuuʒ. atqʒ virtutem ſubſtantiã miniſtrauit.p̃ᷣs ergo et de virginenatꝰ? eſt. quia de carne vir ginis carnis ſubam accepit. ⁊ de ſpirituſã cto conceptus eſt.quia iplſa euʒ virgo ex ſo la carne ſua ſine admixtione virilis ſeminis per ſpirituſſancti operationem amoꝛemqʒ cõcepit. Hinc eſt ꝙ eideʒ virgini pariture ꝑ angelum dicitur. Spirituſſanctus ſuperue niet in te.⁊ virtus altiſſimi obumbꝛabit nibi Spirituſſãctus namqʒ virgim ſuperuenit vt per eius opeꝛatione caro xpi de carne vir ginis foꝛmaretur et virtus altiſſimi obum bꝛauit ei.ne ſubſtantiam carms miniſtrãs carnaliſconcupiſcentia vreretur ¶ Be vnione verbi et anime et car nis in chꝛiſto ¶ Capitulum IX. Beritur etiam ptrum verbum carnem ſimk et animã aſſumpſerit. an car nem paus qm ammaom. ſiue animam pꝛius qm carnem. Sed veriſſime ⁊abſqʒ omni dubitatõne creditur qerquo bominem deuſaſſumpſit. totum aſſumpſit Muia exquo bominem aſſumpſit. ſicut bo mo deus ſicet veruſoeus bomo fuit. AUerꝰ gutez non fuiſſetin ſola carne. aut in anima ſola. quia bomo eſt et caroet amma. Itaqʒ quando bominem aſſumpſit. ſimul vtrũqʒ aſſumpſit. Aſſumpſit autem carnema ani mamid eſt bominem. naturam. non perſo nam. Meqʒ; enim aſſumpſit bominem pſo nam. ſed aſſumpſit bominem in perſonam Ideo autem bominem aſſum pſit.quia car nẽ humanã et aiaʒ bũanaʒ aſſupſit. ¶ðo po ꝑſoaʒ ñ aſſũpſit.qꝛ caꝛoulla aia illa puſqʒ ꝝ bo vnirenturin perſonã.non erat vnita ad perſonam. VUna vnio fuit.⁊ ad vnum vnio fuit.et verbi et carnis et anime.Hon pꝛius pverbum ⁊caro.nec pus verbum etanma. nec pꝛius anima etcaro.ſed ſimul verbum ⁊7 qnima etcaro. Et erat quidem verbuʒz an te hãc vnionẽ ꝑſona.quia filius erat qii peꝛ ſona erat.ſicut pater perſona erat.⁊ ſpirituſ ſanctus perſona erat. Et erat perſona eena ſicut verbum eternũ erat.et ſinꝰeternꝰ erat. HMec cepit eẽ pſoa vbu. qñ bõ eẽ cepit. ʒ aſſũ pſit boĩeʒ vt bõ eẽ ꝑſõa inciꝑet.nec alia ꝑpſo na qʒ illa erat ꝗ eũ accipet. Itaqʒ pbũ pſona accepit hoĩeʒ.nõ ꝑſoaʒ ſʒ nataʒ.vt qͥ ſuſcepit ⁊ qdᷣ ſuſcepit.vna eẽt itnitate ꝑſõa.lNeqʒ ei⸗ aſſũpto boie quainitas facta e.ſʒ initas mã ſit. qꝛ bõ aſſũptꝰexq̃ deꝰeẽ cepit nõ alia pſõa cepit eẽ qʒ illa q eü ſuſcepit. Qui ergo boiĩeʒ oſſũptũ negat pſonã eẽ.negat boĩem in ꝑlo nã aſſũptũ eẽ.Si eni illõnunq̃ʒ futurꝰeſſet fruſtra adillud aliquãdo aſſũptꝰ eẽt Nunc igitur bomo aſſumptꝰ perſona eſt.⁊ ñ alia ſed ipſa illa ꝑſona a qua alſſumptus eſt.qᷣa aſſumẽs et aſſupt?ꝰ vna perſona ẽ. Deꝰbõẽ verum eſt pꝛopter bũamtatẽ ſuam. Hõ de us eſt. verum ẽ pꝛopter diumitatem ſuam. Beus bumanitatem ſuſcepit bomodiuini tatem accepit Et eſt deꝰ vomo ppter bumas nitatẽ quã ſuſcepit ⁊ babet.⁊ bo deus ppteꝛ diuinitatem. non de duobus dicit. ſed de v⸗ no.quia deus et bomo nõ duo.iʒ vn⸗ Eieſꝰ⸗ rp̃s. Sed dicis quo vnuſe? Dic mibi qualiſ vnio? Et ego dicã nibi qualiter vnus Si ve ro ineffabilis eſt vno dei ⁊ bominis.ineffa biliter non duo ſunt.ſed vnꝰdeus et bomo Tamẽ omnino nõ duo ſũt deus et bõ.qʒp⸗ nus ieſus xp̃s. Qui eſt deus iple eſt bo. ⁊ q eſt bomo ipſe eſt deus.nõ alter ⁊ alter. ſʒipe vnus ⁊ idbem Quid ſigficat bomos naturaʒ Quez ſignifcat bõ? plonam. Si queriſqᷣd ſignificat bõraliudſigniſicat bomo.⁊aliud deus. Homo eni ſigſicat bumamtatem de⸗ us ſignificat deitate. Si queris quẽ ſigniſi⸗ cat bomo ? eũdẽ ſig icat quẽ deus.qꝛ ideʒẽ abomo ⁊ deuſ Quid eſtbomoæſinaturam queris.coꝛpus et anima. Bene dico.qa bic bomo.̊ eẽ bominis eſt.qꝛ ̊ eẽ bomineʒ fa⸗ cit. Nuid eſt bõ? Si pſonã queris deus eſt Quare bomo deus eſt? Quia bumanitas diuinitau pſonaliter vnita ẽ. Natura dei di⸗ uinitas.natura bominis bumanitas.Et di uinitas quidẽ bumãttas nõ eſt.deus tñ bo mo eſt.natura diuerſa.pſona vna Quia au tem vnita eſt natura nature.vna eſt ꝑſona. ⁊ quia pſona dei et bomimis vna eſt.deus ⁊ bomo vnus eſt. ſꝛopterea qð facit deꝰ.fa cit bomo.⁊ que facit hõ facit deꝰ.qꝛnõ duo. ſed vnus bõ ⁊ deus.Nemo aſcendit in celũ niſi qͥ decelo deſcendit.ſilius boĩs qui eſt in celo.in terꝛa loquebaiĩ.ſed in celo ſe eſſe teſta batur.vtrobiqʒ eni erat.In terꝛa ꝑ hũanita tẽ.in celo ꝑ diuinitatẽ Idẽ q̃ ĩcelo erat.⁊ĩira erat. Mer bumanitatẽ in terꝛa.et tantũ ĩter ra.per diuinitatẽ in celo et in tra. Oi cogno uiſſent. nunq́; dũm gęłe cruciſixiſſent. Muꝛũ eſt. hõ in celo dñabat᷑.⁊ deus in cruce moꝛie batur. Si potuit bõin terꝛa poſitꝰpbuma⸗ nuatẽ.in celo eẽ ꝑ diuinitatẽ potuit ⁊ deꝰĩ ce lo regnas p diuimitatẽ.terꝛa moꝛ ꝑ buma mitateʒ. Seod dicis. Quo deuſ moꝛ potuit? Deus q imoꝛtaliſeſt.qũo moꝛtuꝰeſt. Hoc ego ſciebã. qꝛ eẽnt qͥ boc dicerẽt Deꝰ moꝛiñ poteſt. bõ moꝛtuus eſt. deuſmoꝛtuꝰ nõ eſt. terꝛ Qusre ergo negatis deum moꝛtuum eẽe dpiuinitatez quoʒaccepit et babet. Et cu diceck Quia inquiüt diuinitas mon nõpᷣt Sedſi deus bõ. ppter bumanitatẽ.⁊ bõ deꝰ ppter pꝓpterea deꝰmoꝛiuꝰnõ eſt.qͥa ſm diuinitatẽ moꝛtuꝰnõ eſt.ergo nec de pᷣgine deꝰ natus eſt. qa ſm duuinuatem natꝰnõ eſt de vͦgine. nec inter bomies deus ↄuerſatus eſt.q̃a ſpᷣm 7 cetera omnia quein carne operatusẽ ſal uatoꝛ. Si ergo deus h̊ non fecit qᷣs ille fuit qui boc fecu? Mos putauimꝰdeũ ̊B omnia feciiſe.vos dicitis qꝛ deus bec nõ fecit.dicite ergo. Quiſ ullefuit qui bec fecite Cbꝛiſtꝰ inqᷓ unt bec omnia fecit. Ergo xpᷣs bec oĩa fecit. 2 deus hec non fecit. AUidete ne foꝛte dicatur vob. ſi xpᷣs ̊ fecit.⁊ deꝰnõ fecit.ergo xpᷣs deꝰ non fuit. Holite tangere xpᷣos meos.et in ꝓ pbetis meis nolite malignari Uos tangitiſ xpᷣm.⁊ in ꝓpbetam malignamim.Hon dici tis xpᷣm deum nõeſſe.⁊tamẽ dicitis qdðᷣſi ve rum eſſet xpᷣus deus nõ eſſet. Ergotang tis xpᷣm.non apꝑte negatis.ſed occulte necatis. Mon inqunt nega mꝰaut necamꝰ.ſedideo dicim us deũ monuũ nõ fuiſſe.qꝛ ſᷣm diuini tatẽ xpᷣs moꝛtuꝰnõ fuit. Ergo dicite.qñ xpᷣs ambulauit in terꝛa filiũ bois in celo nõ fuiſ⸗ ſe.qꝛ ᷣm banitatẽ in celo nõ fuit. Si auteʒ nõ ido bõ in celo nõfuit.qñin ira abulauit xpᷣs.qꝛ ſm bũanitatẽ in celo nõ fuit.neqʒ iõ moꝛtuus nõfuit deꝰ.qñ ĩ cruce pepẽdit xpᷣs qꝛ ſm diuinitatẽ moꝛtuꝰ nõ fuit. Quidei:5 Sibm Haut bocnõ eſt.ergo nõ eſt? Sibm boc ñeſt. ñ eſt qa ſm aliudeſt. Aucioꝛtatẽ vultis. Nudite lucernam.ſi nõ creditis luci Au guſtinꝰdicit. Si ppter boĩem moꝛtuuſ eſt deus. non eſt bomo victurus cum deo nõ eſt moꝛtalis victurus ineternũ ꝓpi quẽ moꝛtuꝰẽ qui viuit ineinuʒ? Sʒ qũo moꝛtu us eſt deꝰ. vñ moꝛtuꝰ ẽet poteſt moꝛi deꝰe Accepit ex te vnde moꝛeret deꝰ pte. ¶ Adeʒ iterũ. Aerbũ inquit crucifixum eſt.ſed nõẽ mutatũ in boiem. Et iteruʒz Per ergo qð bõ erat.moꝛtuꝰẽ deꝰ⁊ ꝑid qð deꝰerat ex citatus eſt bomo et qcdd paſſus eſt bõ.nõ poteſt dicinõ paſſus eſt deus.quia deꝰerat boiem aſſumẽs.ſed nõ eſt mutatꝰ in boiem Nis . E S not⸗ aene gnne⸗ aßm ſſt giſal leſe N dte Wpni uſe Ratur rer⸗ lanp dngnl Wor An gns de, dded doni s ow Gug ihten un⸗ an e Acon Ntose nnum ni nu jopot nd 4 H Rci daerd AVidete adbac. Quis fuitille qui dixit. Añ q; abꝛaam fieret. ego ſũ. Nonne bõ? Quis fuit ille qui dixit. Dater clarifica me clarita te quã babuipᷣuſq; mũdus eſſʒapð te? Nõ ne bõ? Ergo bõ vere dixit. MDꝛuſq̃; abꝛaaʒ fieret ego ſum. Ergo bomo vere dixit. Dat clarihca me claritate quã babui puſq; mũ duſ eẽt apð te. Quid?Hoc vos ſcandaliʒat Hoc vos mouet.qðillos mouebat qͥ dice bant. Quinq̃ginta annos nondũ babes et abꝛaam vidiſti Quare non? Honne et illi veru dicebant.q boc dicebant ſPaulo ante euãgeliſta dixerat. Etipſe ieſus erat incipiẽſ q̃ſi annoꝛũ triginta. Dauca tempoꝛa ab il lo fluxerant vſqʒad boc.HNondu qᷓdꝛagin ta anni completi erant.qᷓnto magis qnqgi ta ñ erant? An foꝛte verũ dicebant. qa trigi ta annoꝛum illum eẽ dicebant.quia ̊ eꝛat? Et non verum dicebant. qui en nondũ qͥn q̃ginta annos babere dicebant.quoniam æ boc amplius erat? Qui eniʒ triginta ãnoſ nominabat.quod amplius erat ñ negabat Qui aũt qnquaginta annos nõ credebant multo magis qð ampliuſ erat nõ credebãt Quid ergo? Quãdo triginta annos euan geliſta nominabat.nibil nobis certũ deimi nare voluit de ſpacio tempoꝛis etatis ieſu boceſt bominis xpᷣ.vſqʒ ad qð noſtra cogi tatio iret. ⁊ vltra non pꝛocederet. Si ampli us babuit.in eo qð boc babuit.quare euan geliſta amplius non dixit. Sed nõ ampliꝰ babuit in eo qð hoc babuit. Criginta anno rum erat ieſus. bomotriginta annoꝛũ erat. qa etas bomimis triginta onnoꝛũ erat. ¶ri ginta anniiam fluxerunt etnon ampliꝰex qᷓ bõ eſſe ceperat.ꝛopterea bõ triginta ẽno rü erat.⁊ nõ plus.Et quið? Si bõ triginta annoꝛũ erat tantũ.nõne ſimiliteꝛ deus trigi ta tantũ annoꝛũ erat. quibõ tantũ triginta annoꝛũ erat? Quã recens deus.q̃;paruaʒ etatem babet deus? Aere paruam qa par uus factus.parua etas in paruo. magna et nitas in magno.tamen plus tẽpoꝛis nõ ba bult vbi tempoꝛalis ſuit. Ubi enim eternus kuit nec triginta annoꝛum fuit.nec viginti nec decem nec quinqʒ nec vnius.qꝗllic enim onnus non fſuit ſed eternus. Abi autem tẽ ſit. Ita xpᷣs quãdo bõ el pꝛima poꝛaliſfuit. nõ plꝰfuit. vbi eternꝰfuit. Quid dicam? lꝰfuit.paruũ boc eſt. Lempꝰ eni neqʒ ad comparationem eternitatiſaccede S re poteſt. Ergo etern? fuit. 2triginta annoꝝ tantum fuit.⁊ in tempoꝛe cepit.et ante tpo ra fuit.et in eo qd cepit in tempoꝛe.factus ẽ bo mo.⁊ in eo qð fuit ante tempoꝛa factoꝛẽ deus. Et cũ cepit bomo elſſe ex tempoꝛe.nõ tamen cepit quaſi pꝛiꝰnõ fuiſſʒ. Et ſimiliter cũ factus eſtbomo.nõ tamẽ factꝰ eſt q̃ſ pᷣꝰ nõ extitiſſet. ꝛopterea eos qͥ xp̃ᷣm creataʒ eſie derũt ſides catbolica ↄdẽnauit.q̃a xpᷣi qʒuis in tempe eſſe cepit.nõ tamen omnino eſſe cepit.quia ſupꝛa tẽpoꝛa ⁊ ante tempoꝛa idemple ſemper deꝰfuit. Hocẽ aũt creatu rã eſſe.aliqd de nibilo elſſe. boc eſt de nibilo eſſe aliqd.⁊ fuiſſe nibil.Hõ aũt ois qͥ aliqᷣd eſſe incipit. ideo incipit.qa aliqðd eſſe incipit. ſicut qͥ aliq d eſſe deſinit. nõ ideo eſſe deſinit. qꝛ aliqᷣd eſſe deſinit.Hõ enim ita aliqd eẽ de ſinit vt nibil ſit. led ſolũ vtid qdeſſe deſinit. iam non ſit. Sic nõ ſemꝑ qᷣ aliqd eẽ incipit ita aliqd eſſe incipit.qualſi eſſe incipiat pt ali dqd ſit. ſvt aliqd qð pꝰ ñ fuit.eẽ icipiat vt iã ( b bõ eſſe incepit aliqᷣd eẽ in cepit.nec tamen ita aliqd eſſeincepit q̃ſi pꝰ nõ fuiſſet aliquid.qꝛ et pꝛiuſqʒ fuit qð ali Indo eſſe cepit. fuit aliud qdſemper fuit.et nunqᷓ; cepit. Itaqʒ deꝰbõ factꝰeſt.⁊ tñ deuſ creatura non eſt.qꝛ qðᷣ eſt ſactꝰ peoſfactꝰeſt gqꝛ tempoꝛalit aſſũpſit.qð ſemꝑ nõ babuit. ſed ex tempoꝛe non accepit.qð ſeper babuit. Tñ poſtqᷓʒ deꝰſaciꝰeſt hõ.⁊ bõ deꝰ.nnꝰfuit ⁊nõ duo bõ ⁊ deꝰ.⁊ ppter ipſã ineffabilem vnionẽ q deꝰet bõ vnꝰfuit.ſicut deuſ ꝑ bũa nitatẽ ſuã ſe vaciter tꝑalẽ expibuit.ſic ⁊ bõ ꝑ diuinitatẽ ſuã ante tꝑa ſe fuiſſe nõ fallaciter pꝛedicauit. Si deꝰ eternus.triginta tãtum ãnoꝝ aliañ fuit ꝓpi bũamitaẽ. Quare ſimili ter bõtꝑalis einꝰnõ fuit ꝓpter diuinitatẽ?⸗ Ergo inquiũt bõ ab eternoſuit.⁊bõ mũdũ creauit.et hõ fuit ãteq̃; bõ eẽt. Dueri eſtis adbuc inuolumentis infantie expediri non potuiſtis. Hondũ in vobis exeꝛcitatiſenſul creuerũt.q lacte opꝰnõ bñt.ſedſolido cbo. Quid enim ſũt vᷣboꝝ inuolucra.niſi quedã inuolumẽta intelligẽnie. qbus qʒdiu ſea ſus bumanꝰobuoluit.nunqᷓ; coꝛdis oculus ad nitatis lumẽ ꝑfecie aꝑit. Nueritis ſi fuit bo ante tẽpoꝛa ? ⁊ ego voſinterꝛogo.ſideꝰcepit in tẽpoꝛex Si etern?factꝰ ẽ tẽpoꝛalis.tẽꝑał nõ eſt factus eternꝰ ln foꝛte ideo deuſ ppi bumanitatem in tempoꝛe fuit. quia bõ fuit. qndo bõ in tempoꝛe ſuit. Sed bõ pꝛopi di uinitatem ante tempoꝛa nõ fuit.quia quã do deus ante tempoꝛa fuit.bõ adbuc deuſ nõ fuit. Foꝛtaſſis aliquid rationilſ erit ppter qð eiuſmodi locutiões caueatis. Salua tñ integritate fidei xrpᷣiane.vt vnũ eüdẽqʒ ipᷣm eſſe credatis qͥ et in tẽpoꝛe bõ fuit ꝓpter bũa nitatẽ ſuã.et ante tpa deꝰfuit ppter diuinita tem ſuam. Et idcirco idẽipſe veracii ſe dixit ⁊ in tꝑe veniſſe bomiem. ⁊ ante tꝑa fuiſie de um. Cü autem ⁊ boc ⁊ B dixit.nõalius ⁊ ali us dixit. ſed ᷣm aliud⁊ aliud dixit Qð deus dixit. hõ dixit.et qdð bõ dixit.deus dirit.qᷣa et bõ deus. ⁊ deꝰ⁊ bomo vnus fuu. Quando dico bõ natuꝛã ſigniſico huanamad eſtani mã et carnẽ. Nuãdo dico deus.naturã ſi’⸗ fico diuinam.d eſt verbi diumnitatem. Itez quando dico bomo perſonam ſigniſico ex animaet carne. Item quãdo dico deus prr ſonam ſignifico in diuinitate.MNõ ampliui notat bõ in natura.qᷓ; aiamet carnẽ.neqʒ ĩ ꝑſoa.qᷓʒ ex ammaa carne Meqʒ ãpliꝰnotat deꝰin natuꝛe q́; diuinitatẽ. neqʒin ꝑſona qᷓʒ in diuinitate.⁊tñ in xpᷣo pſona ex ania 2 caor ne.⁊ pſona in diuinitate.nõ due ſũt ꝑſone.ſʒ vna eſt ꝑſona. Que eſt natura bomis? bu manitas. Que eſt natura dei? diumitas.ex bumanitate eſt bomo.exdiuinitate eſt deꝰ Q, bõ eſt. ex anima et carne eſt. boc eſt eẽ eꝰ quia natura eꝰeſt. N, bõ eſt. ex eo eſt. quod bois eſt. Qy deus eſt. ex eo eſt qdᷣ deiẽ. Eteĩʒ deꝰ ẽ. ex dꝛuitate eſt. S eẽ eꝰẽ qꝛ nata eiꝰeſt Et ideo ꝗꝙdeus eſt. ex eo eſt. qd ſuuz eſt. y bõ eſt. exeoeſt. qd voĩs eſt. Quappi qe deꝰ eſt. exeoq bomis eſt. bõ eſt. ⁊ꝛ bõ er eo qddi eſt. deus eſt. plecto et deus bõ.⁊ hõ deꝰ ꝗtẽ qꝛnõ ex alio bõ deus.q; deꝰ.neqʒ ex alio de us bõ q̃ᷓ; bõnõ alius eſt.ſedidẽ eſt deꝰa bõ. Tamẽ qð bõ in ſuo eſt ↄditione.deus in eo dem eſt dignitate. 2 cdeus in ſuo eſt pnatu ram. hõ in eodẽ per gratiã Sicitaqʒ in xpo ꝛima aliam dicimꝰ?eſſe bumanã naturõ.⁊ aliã di uinam.ſed nõ alii dicimus eſſe boĩem.⁊ali um deü. ſed deum etboĩiem vnum ielũ xp̃ʒʒ Quideſt ieſuſ ſaluatoꝛ. Quid eſt xpᷣs? vn ctus. Aliud notat ieſus.aliudxpᷣs.⁊ nontñ aliüu ſignificat ieſus qᷓ; xpᷣs. quia vnꝰeſt xᷣs ieſus. ¶ Auguſtinus dicit. Aliam ſigniti cationem babet ieſus.et aliam ſignificatõez babet xpᷣs.cũ ſit vnus ieſusxpᷣs ſaluatoꝛno ſter. gelus tamẽ ppꝛũ nomẽ eſtilli. quomõ moyſes ppꝛio nomine aſpellatus eſt? quũuo eſayas.quomodo abꝛaam. Sic tanq; ppꝛi um nomẽ eſt dñs noſter ieſus xpᷣs. Cbꝛiſtꝰ autẽ ſacramenti nomẽ eſt. quo ſi dicatur p pbeta vel quo ſi dicatur ſacerdos. Lege ſer monem auguſtini ſuper epłam Jobannis ibiboc reperies. ¶ Idem in libꝛo de pꝛede ſtinatione ſãctoꝛũ. ꝗile inquit nos credere ĩ xpm lecit.qui nobis fecit in queʒ credimus xpᷣm. Hoc itaqʒ dicit Auguſtinus. Vis er go adbuc plenius audire. qmodo aut hm quid dñs ieſus xpᷣs factus eſt. aut infectuſæ Ambꝛoſius in lbꝛo quẽ de trinitate ſcribit. ita dicit. Dicim?ꝰ igitur inquit factũ eſſe bo minem.⁊ ad bominẽ. B eſſe referendum. Demaza alibi babel. Qui ſactꝰ eſt ei ex emie dauid ſᷣm carnẽ. ſᷣm carnẽ vtiqʒ factꝰ eſt ex ſemine dauid.HDeus autẽ ante ſeculſa ex deo natus eſt. nectamẽ factum eſſe ſemꝑ ad creationẽ refertur. Scriptũ eſt eni: DHDo mine refugiũ factus es nobis. Et paulo pꝰ Ergo ſi factum eſſe requeni ad aliqᷣd. non ad naturã refertur.enam creatũ ad cauſaʒ refertur. Ande intelligimus illud qð dein carnanone dñi ſcriptum eſt. Oñs creauit me.in initio viarũ ſuarũ.in opera ſua id i gnificare. ꝙ ad redimẽda opera potris do minus ieſus ex virgine ſit creatus ¶ Idẽ in eodem. MPaulus inquit ꝓbibet me crea ture ſeruire.⁊ xpᷣo admonet ſeruienduʒ.nõ ergo creatura xpᷣs. Naulus inquit ſeruu xpi ieſu.et bonus ſeruus qui dominum re cognoſcit.ipſe creature ſeruire nos pꝛobi bet. Quemadmodum ergo ypo iple ſerui ret. lixpᷣm creaturam putaret? Nide ergo ꝗ̊ modo xpᷣm et factum et creatum l'm aliqd affirmat quẽtamẽ creaturã eẽ negat. Ibem Goodbn 1 Ve c ſpece e ttur düar falt ſiit tuiſe⸗ vocen dereli adeo⸗ ſideo⸗ lnt Nuint⸗ ur G Ppe Uledde bodens rgode lgzrece bbeore aſe hö⸗ Mie ſhen rore⸗ Aoe ufn ho N. Gae *Rl D n emd pu⸗ Nicen ön ꝑn locan Hisunt aol . unece Monjno on e oNv enee ln 1 se quoqʒ in eodẽ lixpᷣm nõ adoptiuũ.ſed na turalẽ filiñ eſſe teſtatur. dicẽs. Ner adoptõ nem nos ſilij dicimur.ille ꝑ veruatẽ nature. Můo ergo ex nibilo.qͥ ex mbilo fecit omia? Ita opoꝛtet ᷣm teſtimonia ſcripturarũ fidi veſtigia foꝛmare.pt recte credulitati ſincere confeſſionis puritatẽ adiũůgamus. ¶ Be ſepaꝛatione anime et car nis in chꝛriſo. apitulun X Bioam putaue / rũt in moꝛte diuinitatẽ a xpᷣo bo mie receſſiſſe.⁊ moꝛtẽ boĩs aliud dqʒ ſeparationẽ diumitatisa carne nõ fuiſſe Inueniũt enĩ quedaʒ verba in quibuſita di ctũ eſſe videtur.et inuenientes buiuſmodi. littere adherent. nõ ꝑtingẽtes ad ſpiritũ. Be atus quoqʒ ãbꝛoſius tale aliquid videt᷑ di cere in expoſitione pſalmi illius quẽipᷣe do minus in paſſione de ſe ſcriptuʒ eſſe oſtẽdit dicens. Beus deus meꝰ vt quid dereliqſti me? Super bunc ergo locũ ãbꝛoſius ita di cit. Clamat homo ſeparatõe diuinitatiſ mo riturꝰ.⁊ alia quedã quaſi ad id ipſũ pꝛobã dũ adducta.quia.ſ.deus vita eſt.et vbi vita fuit.moꝛs eſſe non potuit. Alc pꝛopterea mi ſi vita pꝛius receſſiſſet. moꝛs venire non po tuiſſet. Scriptũ quiſe eſt. quia ieſꝰ clamãſ voce magna dixit. Deus deus meus vt qd dereliquiſti me? Clamat bõ ſe derelictũ eſſe a deo.⁊ conqueritur deũ a ſe receſſiſſe.⁊ qna ſi deo ſe moꝛiturũ eſſe.q deus ab ipſo receſ ſerit ꝗdeo dixit. quia clamat bõ ſeparatiõe diuinitatis moꝛiturus.Sed videte quid di citur. Si enĩ agitur de illa ſeparatione diun nitatis. pꝛo qua xpᷣs bõ in cruce clamabat. Alla vtiqʒ iam facta erat. Mõenĩ derelinqn dũ ſed derelictü iaz ſe pteſtabaĩ dicens. De us deus meus vt quid dereliquiſtime. Si ergo de illa ſeparatione diuinitatis agitur iaʒ receſſerat dens quando bõ deuſin cruce pendens derelicũ ſe a deo vociferabat.⁊ vti qʒ adbucxpᷣs in carne viuebat.ãndo ſic deꝰ ab eoreceſſerat. Reſpõdeantergo. Si moꝛſ eſſe nõ poterat niſi pul nita diſcederet. qmõ pita menere potuit.poſtqʒ vita receſſerat⸗ ma uus in cruce pendebat.cũ ſe derelictuʒ cau ſabat. Si ergo in bac receſſione dei ⁊ in bac diuinitatis ſeparatõne illã que inter diuini tatẽ 2 bumanitatẽ conſtabat vnionẽ perſo ne ſolutaʒ dicunt. Fuit quoddã tẽpus quũ doxpᷣs adbuc viuus hõ erat ⁊ deus nõ erat Sed quis boc dicat? Quis ſane fidei cõcoꝛ dans nõ abboꝛreat deo imponere.ꝙ aſſum ptũ bominẽ vſqʒad moꝛtẽ quidẽ comitãdo perduxit.⁊ in moꝛte quãdo maioꝛi periclo iaz imminente maius auxiliũ neceſſarium erat deſeruit? Quare ergo tantopeꝛe meꝛcẽ cuſtodire debuerant.fugientes deſerant.cũ ipſe vnicã illã ouẽ.⁊ agnũ illũ ouis vpᷣginis filũ.quẽ non ſolũ cuſtodiendũ.ſed enã glo rificãdũ ſuſcepit.lupo vemiẽte deſeruit? D⸗ uis pᷣus ð paſtoꝛe ſecura vemente lupo nõ timuit dicens. Nenit pꝛincepſ mundi buiꝰ⸗ ⁊in me non babet quicq̃;. Huncautẽ a pa ſtoꝛe derelicta cauſando et conquerendo clamat. Quare dereliquiſti me? ſolus bomo fuit deus nonfuit. ⁊ iam deus bo mo non fuit.quia iam ab bomine receſſe rat deul.nec deus bõ fuit.quia adbuc piuꝰ in cruce pendens a deo derelictus fuit. Jaʒ non ſolũ ergo in moꝛte.leed ante moꝛtẽ diui mitasab bomine receſſerat.qᷓndo bõ adhuc hõ deü a ſerecelſiſſe.ac ꝑper hoc vtiſti aiũt de Jaʒ eniʒ ſic receſſerat deus.⁊ adbucxpᷣus i narijs impꝛopeꝛat ꝙ lupo veniente oueſs um ſe non eſſe plangebat. Quis boc dicat? Quomõ ergo inqunt intelligẽdũ eſt. ꝙxp̃ᷣſ ſea deo derelictü eſſe clamat.⁊ ꝙ ſcptura bo minẽ ſeparatione diuimtatis moꝛturũ cla maſſe affirmat.ſi deus ab homine nõ receſ ſerat? Quidergo? Mon potuit diuinitas bumanitatem etiam pᷣm aliquid deſeruiſſe inquãtũ videlicet eã poteſtati inmicoꝛum ad tempus expoſitam nõ defendit. aßm ali quid non deſeruilſſe.inquãtũ.i.etiam tũc ab ea per pꝛeſentiã maieſtatis nõ receſſit? De reliquit illũ.ſʒ illã nõ dereliqᷣt. Dereliqᷣt illis ſed ſibi non dereliquit. Derehqt.quia auri lium nõ cõtulit. Sed nõ dereliquit. quia p̃ ſentiam non abſtulit. Subtraxit pꝛotectioʒ ſed nõ ſeparauit vnionẽ. Separauit ſe foꝛiſ vt ad delenſionem ↄtra inimicos adeſet 2 ſed nõ ſeparauit ſe intꝰ ptuli adð vnionẽ per ſone deelſet. Sic ergo dereliqt. vt non adiu uaret. ſed nõ dereliqt. ptrecederet. Aado ꝑ viã.mecum pergis.pariter ambulamꝰ Se curus ſü quaſiamicũ mecũ babens. Aenit boſtis meus ⁊ irꝛuens.inermem ⁊ reliſtere nõ valentem vulneribus aſſicit. ¶Lu me pla gari cernens.nibil moueris.ſʒ patieni ſuſti nes. Et ſtas iuxta quaſi nõ curans vulnera mea. Et dico. At quid dereliquiſti me? Nd hpuc ſtas iuxta me.⁊ cauloꝛ te receſſiſſe a me Juxta es loco.ſed lõge es auxilio.ꝗuxta fſu iſti quãdo pñteʒ exbibuiſti in dilectiõe.lon ge factꝰ es.quãdo in pericułↄſtituto te ſub traxiſti a cõpaſſione.Sic ergo hbumanitas a diuimitate in paſſione ſe derelictazʒ clama bat.quia eã inimicoꝛuʒ poteſtati adð crucifi genduz oceſſerat.ſicut ſcpᷣtuʒ eſt. Non bhabe res in me poteſtatẽ niſi tibi datuʒ fuiſiʒ ðſu per. Quã tñ moꝛteʒ quia nõ pꝛo lua iniqui tate. ſed pꝛo noſtra redẽpnone ſuſtinuit in cruce pendens.quare ſit derelicta requirit. nõ qualſi aduerſus deum de pena murmu rãs.ſed nobis innocẽtiaʒ ſuã in pena demõ rco canſa querebat.qui peccatum neſcie CO, xpũs ſeparata anima a car ne et perſona fuit et deus et homo. Kriptũ eſt. Et ie/ ſus clamãſ voce magna tradidit ſpirituʒ. Quis tradidit? Jeſus. Quid tradidit? Spirituʒ. Cultradidit? pa tri. Mõ iudeuſ eiecit. neqʒ pater extraxit. ſed ipſe ſpõtetradidit.Hõ miolent ablatus eſt. ſed ſpõte datꝰ. oteſtatẽ inquit babeo po nendi animã meã.⁊iteruʒ ſumẽdi eã. Ipſa ammaapſe eſt ſpiritus. pᷣa ergo ania emiſ ſa eſt poteſtate moꝛientis.nõ violentia occi dentis. Emiſſa eſt ania.ille emiſit cuius fuit Vnde emiſit ?cex carne. Quo emiſit?ad pa trem. Beceſſit ania.⁊ moꝛtua ẽ caro. Roꝛ tuus eſt xpᷣus.quia caroxpᷣi moꝛtua eſtSi cut moꝛtuus eſt deus.quia moꝛtua eſt bu manitas dei ita moꝛtuus eſt bõ.quia moꝛ tua eſt caro boĩs. Sola caro moꝛtua eſt. pꝛima- in carne moꝛtuus eſt bõ cuius caro fuit. moꝛtuus eſtenam deus.quia deus bõ ſuit. Separatio anie moꝛs carnis fuit. Sola ca ro moꝛtua eſt.a qua ſeparata eſt ania. Aia moꝛtus non eſt. nec diuinitas moꝛtua eſt. Sed ſola caro moꝛtua eſt,quia ſeparata ẽ ania ab ea vita eiꝰ Ania ad infernuz deſcen dit. caro in ſepulcro iacuit. diuitas cuʒ ptꝛo qʒ permãſit. Heqʒ enim caro et ania pſonã deſtruere potuerunt ſeparata. quã nõ fece rant ↄiuncta. Nerhuʒplona eterna fuit Ne qʒ tunc perſona eſſe cepit.quãdo animaʒ et carneʒ in perſonã accepit. Accepit aniam ⸗ carnem.vtin ſe perſona elſent.noõ yvt le perſo naʒ facerent Quia ergo ania et caro in eo ꝑ ſona eſie acceperunt.q verbo perſone vni ceperunt. Sẽper quidẽ cuʒ verbo vna ⁊ ea dẽ ꝑſona ꝑmanſerunt.quia nunqᷓ; poſtea a verbo vel inter ſe diuiſa receſſerunt Fuiter g0 verbuʒ ꝑlona eterna ꝓpter diuitatẽ eter nã.⁊ ipſa ꝑplona deus fuit ꝓpter diuitateʒ et bõ ſuit ppter vnitã vbo bumanitatẽ. Ergo xpᷣus perſona ad infernuʒ deſcendit. ſexbm ſolamaniam.quia lola ania adinfernũ de ſcendit.⁊ xpᷣus perſona in ſepulcro iacuit.et ſᷣm ſolã carnẽ.quia ſola caro in ſepulcro ia cuit etxpᷣus plona vbiqʒ fuit.⁊ ſᷣm ſolã diui nitatẽ.quia ſola vbiqʒ diuimitas fuit. Meqʒ ania in ſepulcro iacuit. neccaro ad infernu deſcẽdit. Heqʒ caro vel ania pbiqʒ fuit.coꝛ pus ſoluʒ in ſepulcroiacuit.⁊ ppteꝛ paꝛtem iſtã boĩs xpᷣus bõ in ſepulcrolacuit. Dicũt ic quebã ſcpᷣture quia cuʒ xpᷣs in ſepulcro iacuille dicitur.totuʒ ꝓ parte ponuur.quia non totus bõ in lepulcꝛo iacuit.ſed vna ꝑs bomistantuʒ coꝛpus.lhic intẽdite.Nõ to tus bõ.ſed ꝑs boĩs. Quis bõ xp̃us.Totuſ bõ.totusxpᷣus.ꝑs boiſꝑs xpᷣ. pusiſepul cro iacuit. totuzʒp ꝑte ponitur. Ergo nõ to tuʒz iacuit. ſed ps. Nuideſt ergo totuʒ xxpᷣul Muis eſt ꝑs ccoꝛpꝰ Ergo verexpᷣus nonia cuit in ſepulcro.ſixpᷣus in ſepulcro iacuiſſe ðꝛ. eſt ſigura dicẽdi.quia totuzʒ ꝓpte poni ⁊ in toto ꝑs intelligit. Ergo nec pᷣuſ veread infernũ deſcendit. ſed xpi ps tãtuʒ ania ſola EYliquid ſcrupuloſitatis incurꝛit Suſpecta quiſpe ſunt h catholice veritati.⁊ nõ recipit toſe be ol A ac Natgi deſcen no⸗ o⸗ W auihe ninge keanim Nepe onna, onepen Nte an 1fute inie inge G ol mäde Mces Moon ONen f hage ad Gndruen rur uußen iuloni ſieu ſon⸗ Gugi Gusnone⸗ N phelan vzann 6 Suhn⸗ ein h oren ZãhK autaſpꝛobat vt dicat xrp̃m non verein ſepul cro iacuiſſe.nec vere ad infernũ deſcendille Quid enim? Siideo non pvere in ſepulcro iacuit.quia ſolum coꝛpus in ſepulcꝛo iacuit nec vere ad infernum deſcẽdit.quia anima ſola ad infernũ deſcẽdit. Ergo nec vere moꝛ tuꝰſuit.qꝛ ſola caro moꝛtua fuit.nõ ania vel diuinitas. QNuid ergo eſt qdᷣſcriptum eſt?⸗ Quia cũ xpᷣs in ſepulcro iacuiſſe dicitur.to tũ ꝓ parte poſitũ eſt? An aliud eſt totuʒ ꝓ parte poni.atqʒ aliud totũ ĩ parte operari? ñ enĩ totũ p parte ponit.ipſũ quidẽtotũ nominatur.ſednõipᷣm intelligit.ſed parſeꝰ ſola ꝓ qua ponii. ñ veꝛo totũ in ꝑte oꝑpaꝛ dicit.ipᷣm qð dicit. intelligit.nec pipſo qð ðꝛ aliud intelligi. qᷓʒuis ſᷣm aliud.id eſt ſᷣm ꝑtẽ operari intelligat. Nñ enĩtotũ in parte ope ratur.ideo pere totũ operat᷑.quia et totũ cũ parte eſt. ⁊ pars in toto eſt.qñ et totũ ⁊ paꝛꝛs operatur. ñ ſimul ſunt.ſimł operaripñt. Tic qpe operatio partisrecte totius dicit qñtonus eſt.⁊ in toto eſt ipſa pars q oꝑat᷑. Quando vo totũ deſtructum eſt.⁊ iam to tum nõ eſt. nõ pꝛopꝛie totius dicitur qð ex ma totũ pꝑs ſola operatur. Quid ergo? Nũ quid ſᷣm boc dicemus.qñcaro xpᷣimoꝛtua eſt. ideo xpᷣm vere moꝛtuũ fuiſſe.quia bõ ĩ parte ſua ſuſtinuit paſſiones. ñ vero coꝛ puſxp̃iin ſepulcro iacuit.ideo xpᷣm verenõ iacuiſſe.quia pars ipſa queiacuit.a toto ia⸗ diuiſa fuit? Ergo xpᷣs vere moꝛtuus eſt.ſed vere ſepultus nõ eſt. Abſit. ſed vere moꝛtuꝰ eſt. ⁊ vere ſepultus.vere adinfernũ deſcẽdit 7 vere in celu aſcendit. Qüoergo totũ poſi tũ eſt pꝛo parte.quãdoſcriptũ eſtxpᷣm iacu iſſe in ſeplcro? Quod eſttotũ.⁊ que eſt ꝑs⸗ Totũ enĩ ad partes dicitur.et partes adto tü referunt. Foꝛtaſſis ergo cogitas q̃ſitria q̃ dã diuinitatẽ.⁊ animã et carnẽxpᷣm cõpoſu iſſe. ⁊ xpᷣm eſſe totum quoddaʒtribus parti bus compoſituʒ. dininitate carne ⁊ anima. Ergo tertia paroxp̃i verbũ eſt? Abſit. Hõ enim pars xpᷣi verbum eſt. ſed ipſe xp̃s vyᷣbũ eſt. Totus verbum. ſicuttotus deus. nõ di midia pars verbum xpᷣi.⁊ dimidia pars bõ ſʒ totꝰxpᷣs pᷣbũ.⁊ totꝰ xps bõ.qꝛidẽ ipᷣe deꝰet bõ. Intelligis quid dico? Si non intelliggs crede tamen. Ceedi poteſt ſi mtelligi non o teſt. Nerum tamen eſt. quia xp̃ᷣsidemipe deus et bomo fuit. nectertia pars xᷣi vbuʒ fuit. nec aliquid ex carne ⁊ anima et verbo quaſi ex partibus compoſitum totum ſuit qꝛtotuʒipᷣm nᷣbum fuit. Abi gototum fuit. compoſitum fuit ex ꝑtibus? Abi partes fu erunt in toto.totum ſuit ex partiibus? Diui nitaſautem ꝑs non fuit.vt ex ipſa totum eſ ſet maius ipſa.nec in ipſa parſſfuit.vt in ipᷣa aliquid eſſet minus ipſa.n bumanttate ſo la partes inuenimus.⁊ totum ex partibus cõſtat. Homo quoddam totum eſt duabuſ partibus conſtans. anima et carne. iſte ſũt due partes bominis.⁊ in bis duabus parti bus conſtat totꝰ bõ Hatura diuina ſimplx eſt. natura humana duplex. ꝓppies ptes bo minis due ſunt. Quia in natura bomims duoſunt.anima et caro. Abi bec duo ſunt. totus bomo eſt.vbi alterum boꝛum eſt. ꝑs bomims eſt. Pꝛopi boc igitur verbum to tum bomĩem aſſumpſit.quia totum quod bhoſmis erat. aſſumpſit animam et caꝛnem. In ſepulcro autem totus bomo nõ lacuit. ſed tantum pars bomĩs.boc eſt caro Simi li ad infernum nõ totuſhomo delcẽdit.ſed tõtum ꝑs bomii.hoc eſt anima. Si emmin ſepulcrototus bomo iacuiſſe diceretur. ꝓfe ctoa carne moꝛtua anima recelſiſſe negare tur. Similiè ſi totus bomo ad infernum de ſcẽdilſe diceretur.caro vtiqʒ pariter cum a nima illuc ðᷣſcẽdiſſe affrmaret. Itaqʒ ps bo minis tãtum in ſepulcroiacuit.⁊ nõ totus bomo.⁊ duʒ xpᷣus in ſepulcro iacuiſſe dicit. ppt ſolam carnem queibiiacuit verum eſſe ꝓbatur.Dum enim ypᷣs in ſepulcro fuiſſe dicit. totus bomo in ſepulcro fuiſſe dicitur. quia cum xpᷣus dicitur. totus bomo dici tur qniam totus bomochriſtus Et verum S..qꝛ xpᷣſ ĩ ſepłcroiacuit.nec tñ totꝰbõ ĩ ſepul croiacuit.qʒuistotꝰbõ xpᷣs fuit. Jõ qᷣpe to tꝰbõ xpᷣus fuit.qꝛ aia et caro verboin perſo nam vnita fuit. xpᷣus autem ꝓptea vere ĩ le pulcro iacuit.quia caro eiuſ ibi iacuit. Etid circo verbum perſona deeſſe nõ potuit. vbi caro erat que ipſi verbo perſonalii vnita fu it. Sic itaqʒ xpᷣus in ſepulc:oſuit.quãdo ca 3 ro eius ibi fuit. ⁊ totus tamen bomo bi nõ fuit.quia nõ anima et caro ſimul.ſʒ ſola ca ro ibi fuit. Q autem bomo dicitur bomo. ⁊ pſona bõ ꝓpter totũ bominẽ ðꝛ.⁊ ꝓpter to tũ qð bomis eſt ᷣ. Hõid dico mõ bõapꝑ te de bumo aſſupta denoĩatur. Sed cũ dict tur bõ ⁊ intelligit perſona.totũ qð bõ eſt a toto ðꝛ qð bois eſt. Aliud vero elt. cũ bõ dꝛ eẽ id qð hõ eſt. atqʒ aliud cũ dðꝛ eſſe id aðẽ in boĩe. Cu enim dici bõ ꝓpter totũ bois eſſe dicit id eſt ammã ⁊ carnẽ. Cũ vero ðꝛ eẽid qdðᷣeſt in boie. ꝓpter partẽ boĩs dꝛ.B eſtꝓpi ſolã ammã.vel ꝓpter ſolã carnẽ. Cũ hõ bici tur. bõ perſona dicit.cũ dicitid qð eſt in bo mine. dici qdᷣ eſt in perſona. Dicit qpe bõ ſapiens.⁊ non dicitur tamẽ ppter totũ qð ẽ bõ.ſed ppter partem que eſt in boĩe.quia ſa pientia nonin ania ⁊ carne eſt. ſed in aia ſo la.Atem cũ dicitur bõ candidꝰ.aut mgeꝛnõ ꝓpter totũ qð eſt bomo dicitur.ſed ppter ꝑ tem que eſt ĩ boĩe.quia candoꝛ etnigredoñ in ania ⁊ carne eſt.ſed in ſola carne.Et ſi ſoꝛ tetotus bomo boc eſſe dicitur.nõ tamẽ ita ðꝛ.quaſi totũ qð boiſeſt boc ſit.ſed qa id qð m boie eſſe debet. boc totũ boc ſit.Dicit qp petotus hbõ albus.quando totũ coꝛpꝰboii albũ eſt.nõ quia totũ qð eſt bois albũ eſt. ſʒ quia totũ qð in hoĩe albũ eſſe poteſt albũ ẽ Itaqʒ et xpᷣus cũ bicitur bõ ꝓpter totũ dici tur qð eſt bõ.id eſtammã ⁊ carnẽ. Cũ auteʒ moꝛtalis vl moꝛtuꝰ dꝛ vel ſepultꝰ ppter ꝑtẽ bomis ðꝛ.ld eſt ſolã carnẽ.quia ſola caro et moꝛtalis fuit.quãdo coꝛruptionẽ paſſibili⸗ tatis poꝛtauit et ſola moꝛtua ſuit qñ in cru ce ſine anĩa pita ſua pependit.⁊ ſola ſepulta fuit.qᷓndo anima cũ ipſa in ſepłero moꝛtua iacente nõ fuit. Ettamẽ xpᷣs boc totũ qð ſo la caro fecit, paciter etipſe fecit.q̃ per diumni tatẽ ſuã pſonaliter pꝛeſens erat icarne.ꝛ cũ carne ſua q̃ boc fecit. Similiter cũ xpᷣs ſpiri tu exultaſſe ðꝛ.ſiue affectũ.aut deſidenũ płti moꝛẽ habuiſſe dicitur. ſᷣm ſolam animã boc babuiſſe intelligitur.quia ſola ania bocha⸗ buit. ⁊ ipſe per aniaʒ veracii babuit cuiꝰdi uinitatiipſa ania perſonalit vnita fuit. Ha buit qſpe ania illa ſᷣm affectus nature cũ q pꝛima bus aſſuüpta fuit. ⁊ deſideriũ ⁊ gaudiũ et do loꝛem et timoꝛẽ paſſioniſpꝛo carne ſua que omma adtẽpus ratiõabilii admiſſa ſũt po teſtate faciẽtis ⁊ voluntate patientis.⁊ cũ ti muit penã ſue carnis.a doloꝛes reſugit.pᷣm aſfectũ nature fecit.quo nemo odio caꝛnem ſuã babet.cuius malu aliquãdo ex ratione ſuſtinere poteſt. amare autẽnunq; poteſt. Sicitaqʒ in chꝛiſto ſᷣm aſſectũ nature quẽ anima in carne ⁊ ꝓcarne babuit.voluntaſ quedã erat ſᷣm quã etmoꝛtẽ ⁊ doloꝛẽ ⁊ paſ ſionẽ boꝛruiſſeet noluiſſe veraciter dicitur. NQNuã tamẽ volũtatem ſupioꝛ volũtas ſpiri tus que ad obedientiã patne iuſſionis pꝑm⸗ pta fuit dirigebat. Nolũtas qpe ſpũs ixpᷣo quaſi medio quodã loco ↄſtituta.volũtatẽ carnis ſubiectã per ratonem moderabat. volũtati patris ſuperioꝛiper obedientiam ſubijciebatur dicens.Hõ mea volũtas ſed tua fiat. Ita ergo ꝙ xpᷣs dicit aliquando ſm perſonã dꝛ.aliquado ſᷣm id qðfuit in perſo na.⁊ ſimliter qð ſm hbominẽ dicit.aliquan: do ſm ipſũ bominẽ ðꝛ aliqndo ſm ipſũ qð fuit in bomine.In natura autẽ diuinitatis vbi multiplicitas aut diuerſitas nulla eſt.ꝑ ſona et id qð eſt in perſona diuerſum eẽ noõ poteſt An ſola autẽ bumanitate vbi młtipli citaſ inuenitur. aliud totũ.⁊ aliud ꝑſ eẽ oſtẽ ditur. Cotũ pſona eſt. pars in perſona. Co⸗ tum eſt anima et caro.parſ anima ſola aut ſola caro. Dicit autem ſcriptura. Sicut anima rationalis et caro vnuseſt bomo. ita deus æbomo vnus eſt cbꝛiſtus. Vide te limilitudinem. Bene dico anma et ca⸗ ro eſt hõ.⁊ iterum.bene dico bõ eſt ꝑſona.⁊ rurſuʒ bene dico. aima et caro eſt vna ꝑlõa Hõautẽ ſimiliter dicere poſſũ.ſola ania eſt bomo.aut ſola caro eſt bomo.Etidciꝛcodi cere nõ poſſũ.ſola ania eſt ꝑſona.aut ſola ca roeſt pſona.Inxpᷣoautẽ bicere poſſuʒ.de⸗ 2 bõ eſtxpᷣs.⁊ dicere poſſũ ſimilit deꝰeſt xpᷣi ⁊ iterũ. bõ eſt xpᷣs Et rurſum dicere poſſuʒz. deꝰa bõ vna eſt pſona.⁊ iterũ.deꝰeſt ꝑſona ⁊ bõ eſt perſona. Qual ergo eſt ſimilitudo bec. cuz dicitur. Sicut anima ratiõalis ⁊ ca ro vnus eſt bõuta deus et hõ vnus eſtxpᷣo nit o Jy id lunr, lont ſe Untg intel 1.* heſic perſ tie bory Perſon ghod Miab undän duudai nongle Pere⸗ ſornen „Cpaxre lbon nhe e ð — — — ðððÿ — = — Gars. Sienim ommmoda ſimilitudo eſt. quare ſicut inxpo dicitur. deus ⁊ bõ xpᷣs et deꝰ xp̃l nõ ita enã in boĩe ðꝛ.ſicut caro et ania ſimt bõ ita etiam ſola caro per le bõ aut ſola aĩa perſe bomo.vel ſicutin bomie amia quideʒ et caro ſimiliter bomo dicitur.nec amma ꝑ ſeſola bõ dicitur. nec caroſola perſe bomo dicitur. ſicin cbꝛiſto deus quidem etbomo ſimiliter chꝛiſtus dicitur.ita tamẽ vt nec ho mo ſolus per ſe.nec deus ſolus per ſe xpᷣus dicatur. Dagna inuolutio dicendi eſt cir ca bec.⁊ laboꝛat bomo in ſuo.qui pene mil intelligere nouit. mili boc et hm qð dicere nouit. Nuerunt bic quotidiebomines qᷣd dicendum ſit. et quid credendü raro? Que runt ſi locutio ulla bona eſt.⁊ſi locutõ illa re cipienda eſt. et ſi pꝛobanda eſt locutõ illa In moneta verboꝛum poſiti ſunt.et curꝛit mul titudo magna ſermonum ⁊ infinita perple xio.quia iudicium ſpiritul a littera trabere pvolunt. non iudicium litteꝛea ſpiritu Melci unt enim.quia ſpirituſ litteram iudicare de bet. non littera ſpiritum. Sicut ſcꝛptum eſt Spiritualis iudicat omnia.⁊ ipᷣea nemine iudicatur. Laboꝛant ergo in iudicio dicen di.quia ſpiritũ non babent intelligendi. Uo lunt babere iudicium.⁊ ſpiritum babeꝛe no lunt.ſine quo recte iudicare non poſſunt. ꝛopteꝛea laboꝛant in dicendo.⁊ inuem unt alia etalia dicenda de illo quod vnum intelligendum eſt. Nuerunt quid ſit perſo na. adoucunt deinde diffinitionem perlo ne ſicuta quibuſoam facta eſt. ⁊ pꝛobata.q? perſona eſt indunduum rationalis ſubſtã tie. Ecce dicamus ſᷣm nos quia perſona eſt boc. Bene difſintum eſt ſcᷣm nos quid lit perſona. Scdᷣum nos ita bicamus.Ham quod ſupꝛa nos eſt. omnino dici nõ poteſt. Indicibile eſt. quia incõpꝛebenſibile eſt Se cundũ nos ergo dicamus. ſerſona eſt in diuiduũ rationalis ſubſtantie. Que eſt ra tionalis ſubſtantia niſi ſpiritus ratiõalis? Pec eſt enim pꝛopꝛie rationalis perſona. ſpiritualis ſubſtantia.que ſola rationis eſt capax.quia in ea ſola ratio eſſepoteſt. Maʒ ſi bomo rationalis ſubſtantia eſle dicitur. non pꝛopter totum dicitur.ſedpꝛopter ani —— (ꝛima mam ſolam.que pꝛopꝛie ratonalis ſubſtã tia eſſe dicitur. Homo enim m animamtã tum rationalis eſt. quia ip̃e rationalem ami mam babet. Anima autem ſecundum ſera tionalis eſt.quia ipſa in ſe rationem pel ra tionalitatem.id eſt ratoniſ capacitatem ba bet. Sic itaqʒ ratõnalis ſubſtantia pꝛopꝛie et ſecundum ſe non eſt niſiſpiritus ranona lis qui indiuiduum pere eſt.⁊ in quantum natura ſimplex eſt. compoſitionem partiũ non babens.⁊ nature ſimplicis eſt euſdem pꝛopꝛietatis plura non continens. Hicita qʒ ſpiritus rationalis pꝛopꝛie perſona dici tur. et numero diſcretus.et ratõne diſcernel Sic emm quidam perſonam dictaʒ eſſe o luerunt.quali per ſe ſonantem. et quaſi lin gulariter diſcernentem vtin quantum nu mero dilcreta ẽ ꝑ ſeinqᷓntũ rõe dilcermit ſo nãtẽ vel ꝓnüciãtẽ vel iudicãtẽ ſe itelligamꝰ Ecce ergo ſcdᷣm banc diffinitõnem pꝛopꝛie dicimus.quia ſpiritus rationalis perſona eſt. per ſe diſcernens ſe. Non eſt bic magna queſtio neqʒ ambiguitas intelligendi. vbi quod eſttotum. vnum eſt. In bomine autẽ non eadem ratio occurꝛit vbi quidem duo ſunt. et tamen perſone due non ſunt.ſed v na perſona caroet anima. Hic autem qui dam tam multipliciter deliraſſe inueniun tur ſolis verbis adberentes. vt non facile verboꝛum muolucra iudicari potuiſſent ni ſi in fine erꝛoꝛ ſe manifeſtus oſtenderet Di cunt bominem totum quoddam elſſe com poſuum ex amma etcoꝛpoꝛe aliud omnino et diuerſum ab amma et coꝛpoꝛe.ita vt boc totum nec anims ſit. nec coꝛpus ſit.nec ſi mul amma et coꝛpus. Mon enim totum iſta eſſe. ſed ex iſtis eſſe dicunt. Hoc ergo to tum bominem eſſe putant. ⁊ ipſum homi nem qui boc totum eſt ratonalẽ eſſe ea ra tionalitate que in ipſo toto eſt. diuerſa a ra tione ſiue a rationalitate partis. ideſt am me.ſicutipſum totum diuerſum eſt a par te. AWdoſtremo omnia que in toto ſunt di uerla eſſe omnino ab bis que in partibus conſtant ſicut ivpKſum totum a partibus di uerſũ ẽ. Itaqʒ ſicut rõnalitas boĩs alia ẽ qᷓʒ ratiõalitaſaie.qꝛ vna ẽtotiꝰ.⁊ĩtoto ẽ. ¶Mia partis eſt.ꝛ in pꝑte eſt. gta et bonitatẽ totius que in toto eſt aliã eſſe dicuũr.⁊ bomitates ꝑ tis aliã.qa partis eſt. ⁊ in ꝑte tantũ. Smili teræ manciã bomiſaliã que in toto eſt.⁊ ma liciã anie aliã que in parte eſt. NMoſtꝛemo ꝗ tienſcũqʒ totũ facit.⁊ pari facit.qʒuis ſimul operent.aliã tamẽ eſſe actionẽ partis q̃ in ꝑ te eſt ⁊ aliã eſſe actionẽtotiꝰquein toto eſt. ſicut ipſũ totũ aliudeſt. ⁊ aliud ꝑs eius.Ad bunc modüu igitur qnens bõ peccat vel bñ facit. peccatũ płiuſticiã in boie eſſe que toti accidunt ad ppᷣetatẽ. Et iterũ peccatuʒ ſiue iuſticiã in ania eſſe qᷓ parti accidunt ad ꝓpe tatẽ cõtendũt. Quapꝛopter qñ bõ moꝛitur ⁊2 ania a carne ſeparat᷑.diuiſis btibus.totuʒ ipſuzʒ qð ex eis cõpoſitũ fuerat iam nibil eẽ ac per hboc ipſũ bominẽqͥ boc totũ erat.ſimi lit nibil eſſe.necalicubi eẽ. Et mõ interi nec peccatũ eiꝰpuniri.neciuſticiã remunerari. aniam tantũ in iudicõ eſſe. vt bõbm meritũ ſuũ vel penã vel gloꝛiã recipiat.bonec tãdẽ in nouiſſimo.ania ad coꝛpus reuertẽte.rur ſũ bõ eẽ incipiat.⁊ tũcſᷣm meritũ ſuũ ipſe qᷓ; remunerationeʒ accipiat.Cales modos lo quẽdi boĩes ſibi ↄſingunt.et per falſas ficti⸗ ones ſmonũ ad veras deceptiones erꝛoꝛũ ducunt᷑. Quideni ſtultiꝰẽ qᷓ; dicere ꝙ tunc bõ eẽ deſinat q̊ndo vere eẽ incipit.⁊ tãtopt qʒ veriꝰ qᷓnto veriꝰeſt.in q̃ eſſe incipit.Mon inqunt.ſʒ figura eſt qñ ſancti eẽ cũ xpᷣo bicũ tur.bñ. Qñ vobiſcũ ſunt veritas eſt.⁊ qñ cũ xpᷣo ſũt figura eſt? qn boc vobᷣ credite. Noſ eni nõ credimꝰ. os ſcimꝰqa xpᷣs veritas eſt. Nuiadxp̃m vadũt.nõ adſigurã nadũt ſed ad htatẽ vadut. figurã euadũt. Quid tantopere boĩes ſancti moꝛi deſiderauerũt ſi poſt moꝛtẽ nibil futuri fuerũt. Cupio inqᷣt Apla diſſolui aeſſe cũ xpo. Quid cupis⸗ QHoꝛi⁊ eẽ cũ xpᷣo gmo moꝛiet nibil eẽ hoc iſti dicunt qa mibil eris poſt moꝛtẽ. Si iſtis credis. moꝛtẽ nõ optaſ.niſi foꝛte ſi nõ eẽ deſi deras. Si boni boies pꝰmoꝛtẽ nibil futuri ſunt.quũo de iniqs ⁊ pꝛauis boibus pere di ctü eſt. Eſſe mbil cupiüt nectñ eſſe queunte Delinãt ergo nunc ⁊ boniſperare.⁊ malin mere. qa nõ erũt aliqd cũ hinc exierint. vt vl mala pel bong ſentire poſſit Sed bñ inqũt ſperent et timeãt. qʒuis nõ ꝓſe tñ p aniab⸗ ſuis.quia cũ ipſinõ erũt.anie ipſoꝛũ erũt. q̃ vel gloꝛiabunt piuſticia. vel cruciabuntur ꝓculpa. Ideo ergo inqunt ſperent ⁊timeãt ꝓ aniabus ſuis. Atina tã recte diceretis.qᷓ rectu dicitis. Bene ei dicitis. cũ bomini ſpe randu ⁊ timendũ ꝓ ania ſua dicitis.ſi tamẽ intelligeretis nunqz meliꝰ aut veri? pſeti met hõ.qᷓʒ cũ timet ꝓania ſua. Quid enim maiꝰeſt bõ q̃; aia? Non boc putabasqcũ qʒ es quite figuriſſermonũ mumeras ſſho uũ aliqd illatũ eſt auribus tuis.cũ dictũ eſt boc potiꝰeſſe bominẽ qð potius bomiĩs eſt Audi eꝛgo.tu xrpianus neſcis qdetbnicꝰ ule teſtatus eſt ens. inquit cuiuſqʒ is eſt qᷣſ qʒ geethnicꝰ ille te xpᷣiano religioſioꝛ fuit. q veritatem confeſſus eſt. quam tu negaſl. Er go inquis. homoeſt anima. Quid enim?⸗ Mõne tu dicis.quia bomo eſt coꝛpus.⁊ di cere times.bomoẽ anima. Saulo ante ar⸗ gumentãdo occurꝛiſti.quia omnis bomo eſt coꝛpus Ois bomo ẽ ammal.⁊ omnea⸗ nimal eſt coꝛpus.ergo ommis bõ eſt coꝛp⸗ Nullam contradictionẽ biceſſe putas.lu ctoꝛitas eniʒ hoc dicit. Mꝛoducis auctoꝛes etbnicos. vt pꝛobes quia omms bomo eſt coꝛpus et ethnicis auctoꝛibuſ credere non nis quia omnis bomo eſt anima. Foꝛtaſſiſ quia magis iibi placʒ boc eſſe bominem.qᷓ; illud.quia boc magis placet tibi qm illud. Sed ego inqnis de toto loqr. cũ dico.omiſ homo eſt coꝛpus.nõ de partetotiꝰq coꝛpꝰ eſt. neqʒ de parte qᷓ ania eſt. boc eni totũ bõ eſt. nõ ꝑa eiꝰaliq̃ De ̊ ergo toto dicoquia coꝛpus eſt Dic ergo Htotũ quare mag di⸗ cis eẽ coꝛpꝰq̃ʒanimã cũ ex ania ſimul 2 coꝛ poꝛe ↄſtet. Si ppter partem vnã q coꝛpus eſt totũ ipſum coꝛpꝰdici enõne multo ma gis dicendũ eſt aĩa ppter partẽ alterã que ania eſt. Si ema partetotũ etnaturã ⁊ no mẽ trabere dicitur.ab illa pꝛoculdubio pa: te que dignioꝛ eſt et melioꝛ rectius et natu ram ⁊ nomen trabere dicetur. ſed non bʒ in qs vſoloqndi pt bõ ania dicat᷑ Ecce ↄcedo ſm vſũ loqndi.dic qdð libʒ pt tñ ſᷣm regulaz credẽdi ſetiaſ idqð negariñ dʒ. AUſꝰ loqndi ab bominibꝰ inuent? eſt 2 ꝓpter boĩes iuẽ hhe n guir ſeſ⸗ ne Plors venia phu⸗ G biel peere qui⸗ dam dunm ſace nulea Maxi MMlao dſpſe daſ⸗ Uigten Pniat ohem totins nobit aütſin teſuih noe ſi * rnini uni nm lme Vpſen Wenm nnoi moſß Ni boniotk ancle ocke in g ndanne urn Daner blono mnes/ ſo 1Ar odns Wog wwenn N ſout wmi biini wrie caiirn wwonn unigN ulte jipos Nmnan⸗ uron ſoboen een nbn Ee fn tui Cbin rbrign tus eſt. ⁊ ideo ea potius in dicẽdo bomini bus foꝛma eſſe debet quaʒ ſenſus bumanꝰ in rebus percipiendis et cognoſcendis bʒ. Scimus qpe qniaʒ vere vnü nibil eſt miſi id ſolũ qð vnitate vnuz eſt. Id enm ſolum ratio vere vnũ diſcernit in quototũ qð eſt vnũ eſie inuenit. Quecũqʒ ergo nũero plu ra ſunt ⁊ ſi aliqndo vniaãtur.vere tamẽ vnũ eſſe non pñt.quia tamẽea que in vna com poſitione vniuntur quodãmodoadleinui cem accedunt et apꝛopinquãt ſibi vt quã tum poſſunt vnitate vnientur. idcirco hm quendam modum ⁊ ipſa que limuliuncta ſunt vnum eſſe dicunt.Ham ſicut ratioid quod vere vnum eſt in percipiendo no di uidit.ita quoqʒ ſenſus qð ſimul iunctum ẽ et vnitũ in percipiendo non diſcernit.⁊ quẽ admodum illic ratio in eo qð vnuʒ eſt totũ non diuidit eſſentiam. Ita quoqʒ ſenſꝰ bic in eo quod vnitum eſttotum.nõ diuidit foꝛ mam. Allic ratio percipit ſimul qð vnũ eſt. quia nõ eſt in eo aliud ⁊ aliud. Hic vero ſẽe ſus ſimul percipit quoð vnitum eſt.qꝛ non eſt in eo alibi et albi.tamen que vnita ſunt plura non vere vnum ſunt qmuis ſimul⸗ ueniant ⁊ quodammodo aſpꝛopinquãtad vnitatem. nec tamen ita vere aut ita pꝛopꝛie Quid enim ꝓpꝛius eſie poteſt q̃; vnitas ſi bi? Quando eꝛgo dicuntur plura vnumꝓ pterea quia vnita ſunt non ꝓpꝛie dicuntur. quia non vereſũt id qð dicuni.ſed ſᷣm quẽ dam modum tantũ ſimilia. Nerũtamẽ ſciẽ dum eſtꝙ aliter vniuntur ea que ad vniõʒ faciendam pariter conuemunt pt exeo ꝙ ſi mul eſſe incipiunt vnum quodãmodo eſſe incipiant.Aliteꝛ peꝛo illa vbi ante vnionem vnitas pꝛeceſſit.⁊ qðᷣ addituʒ eſt dereliquo adipſam vnitatem per vmonẽ acceſſit. Ali udqſpe eſt aliqua ſimul per vnionẽ ad ve ritatem componi atqʒ aliud aliqua ꝑ vmõʒ vnitati apom. Quando enim aliqua ꝑvni onem ad vmtatem componuntur nomen totius partis cõmunicare non poſſunt.qͥa nõ bñt ſingula ſeparati in ſe vnionẽ quã ſa ciũt ſimul ex ſe. ñ vero aliq̃ alicui vnita tẽ ſuã babẽn ꝑ vmonẽ aꝓponuntin partici patõnẽ uliꝰtrãſeunt cui apponuni.vt nomẽ qʒilliꝰcũ illo participareĩcipiãt.ſicut ꝑ vm ⸗/ onẽ ſuã vnitatẽ illiꝰparticipaꝛe incipiht veꝛ bi gratia. Daries tectũ etfundamentũ tria ſunt quedãa.⸗ nullü boꝝ pſe domꝰeſt Duã do ergo oueniunt vt bec eſſe incipiãt tria ſi mul cõponuni.nõ duo terno aſponuntur. Mõ aũ ſiciuncta ſunt coꝛpꝰa ania. Ylia q deʒz inquãtuʒ ſpũs eſt ranonalis ex ſe ⁊ ꝑ ſe eſſe hbabet ꝑſona.⁊ quando coꝛpus ei ſocia⸗ tur notantũ ad ꝑſonã cõponit᷑ qntuʒ in per ſonaʒ aſponitur. vt leo ꝙ ꝑ vnionẽ quodã⸗ modo vnũ ſit cũ illa. eadẽ queipſa eſt per ſona eſſe incipiat. cum illa.ꝗnquantũ ergo coꝛpus cum ania vnitum eſt vna eſt ꝑſona cum ania. ſed tamen perſona eſſe aia ex ſe bʒ inquantuũ eſt rationalis puo. Coꝛpus vero ex anima babet inquãtum vmtum eſt rati onali ſpiritui. Quia vero ſenſus bominis in bomine viuente coꝛpus ſimul ⁊ animã ꝑ cipit.nõ animã per ſe aut coꝛpus per ſe.ſeð animã ſimul ⁊ coꝛpus dicere pſonaʒ buma nus ſermo conſueuit. Hec auteʒ perſona qᷓ in anima quideʒ pꝛopꝛie vna eſt.per vniia tem inter coꝛpus vero etanimã vna ꝑ vni onembm vſum loquendi diuerſis nomim bus aſpellat. Euoꝛuʒ quedã a parte ſũpta ſunt.quedã vo ab bis que ↄſtant in parte. Nam qꝙpſona dicit rationalis bõ dicit.vel coꝛpꝰvel ania a parte ſola vocabula ſũpta ſunt.quia in boie ſolu coꝛpue bois eſſe coꝛ pꝰa ab bumo lſũptũ eẽ.⁊ ex ↄiũctõe aĩe ſenſi ficatũ eẽ ĩuemit. Hec ergo vocabla a pꝑte bo mis ſũpta ſt. ñ aũt albꝰeẽ ðꝛ bõ autniger aut magnꝰ aut ꝑuꝰ.pocabla ſumũt ab bis q̃ ĩ ꝑte ↄſtãt.qꝛin ſolo coꝛpꝑe bois ⁊ ñ in aia eiuſmoi ppᷣetates iueniut. Qñ aũt ronałðꝛ poõ aut lapies aut iuſtꝰ.ab bis q ſolũ in ꝑte ſut noĩa ad totũ ſumũt᷑qꝛ ñ coꝛpꝰboĩsſʒ ſo la aia rõnał⁊ ſapiẽſa iuſta iueni. Itaqʒ no mẽ hoiĩs aliqña coꝛꝑe ſumit.aliqñ ab his q̃ ſũt ĩ coꝛꝑe.aliqũ aũt ſumi ab bis q ſũtiia. nũq̃ aut ſumit ab aia.ab illa qpe ꝑte bois puũana locuno boĩi ponſiimu; vocabla foꝛ mauit quã pᷣmũ ⁊pᷣncipł iboie ſeſꝰbũanuſ agnouit Et öbuiſſz qdẽ bõ a melioꝛi ꝑteſua nomẽ potiꝰſũplſiſſe.qꝛ ſmo alii aditelligẽnã boĩ famłaꝛi ñ potuiſſʒ.n pꝰeũ q; ſeſꝰbũanꝰi R F percipiendo babuit modum in dicendo te⸗ nuiſſʒ. Itaqʒ quia idqdᷣab bumo erat euidẽ tius in bomie videbatur.ab illo potius bo dicebatur. Sic qdem ex infirmitate lſentien di confuſio dicendioꝛta eſt.⁊ debemꝰ ꝓpter vſum in loquendo modum dicendi buare. nec tamẽ ppter conſuetudinẽ loquẽdi a ve ritate credẽdi recedere. ſꝛopterea q pe ſcepᷣ tura ſacra ne ba bominũ in veritate dei er rare noſ faciant. perſonã iplam pꝛopꝛie ipᷣʒʒ ſpum rationalem elſe teſtatur. que perſona licet pꝛopter id qd de bumo ſumptũ eſt bõ dicatur. tamen pveriſſime et quãdoilli ſocia ta eſt ſola bene vel male operatur.⁊ quan⸗ doab illoſeparata eſt ſola in pena vel gla re muneratur. Et ſicut ĩ coꝛpoꝛe poſita ſola q; dam bona cogitatione ⁊ voluntate facit ſi ne coꝛpoꝛe.quedam vero poſt volũtatem ⁊ ſm voluntatem in operatione per coꝛpus. ita quoqʒ pꝛo meritis pꝛimum percipit pꝛe mium ſeparata a coꝛpoꝛe ſine coꝛpoꝛe.poſt ea iuncta coꝛpoꝛi in coꝛpoꝛe.Ecce ergo dica mus. omo eſt anmal.perum eſt pꝛopter id quod in homine abanima ſenſiſicatũ eſt Homo eſt coꝛpus.Aerum eſt quia id qð ſenſiſicatum eſt in bomine ⁊ de bumo ſum ptum eſt iplum eſt coꝛpus. Homo eſt per ſona. Verum eſt.quia id qd ab bumo ſum ptum eſt anme iunctuʒ eſt in perſona. boc totum vlus dicendi babet. ⁊ um eũ moduʒ quo vere dicitur.ſine incõuenientia ꝓ veri tate recipi poteſt. Iterum dicamꝰ. Homo ẽ anima.non boc vſus dicẽdi recipit qui foꝛ matus eſt ᷣm modũ ſentiendi. Solũ enim coꝛpus in homie videtur a in ſolo coꝛꝑe bõ videtur. ⁊idcircoa coꝛꝑe homim nomen ſu mitur qmam pꝛopter coꝛpus bomo vocat Iterũ quia in eo qð videtur aliud eſſe perci pitur qð non videt. Duo in bomine eẽ depñ bendunt᷑ id eſt coꝛpus ⁊ anima.que qᷓniã li muliuncta ⁊ vnua inueniunt᷑ eiuſdes vnio nis in boĩe coꝛpꝰa ania partes noiant Ecce igitur cõcedamꝰqð pſus loquẽdi aſſirmat bomo eſt coꝛpus.⁊ bõ non eſt ſpũs.bomo eſt animal.et bõ non eſt ania.Nunqᷣd ſimi liter concedemus bomo moꝛtuꝰnon eſt bõ Homo enim viuens bõ eſt. Si autem bõ (Pꝛima moꝛtuus non eſt bomo.ergo bomo quen do viuere deſint bomo eſſe deſinit. Sʒ qᷣd eſt quod niuere deſinit.niſiquod moꝛit qd autem moꝛitur niſi ſolum coꝛpꝰ qð abani ma deleritur. Amma enim nõmountur nec Nuere deſinit. etiam quando viuiticare de ſinit. Ergo ſolum coꝛpus moꝛit. Sed bõ in quis.id eſt ipſa perſona moꝛtur. Quid eſt perſona nunqᷣd indiuiduũ rationalis ſub ſtannie. Si ergo indiuiduuʒ rationalis ſub ſtantie perſona eſt. ratonalis ptiqʒ ſpirituſ qui⁊ ſimplicitate vnus eſt ⁊ natura ratiõis capax. ꝓpꝛie perſona eſſe babet.ex ſe quideʒ inquantum ſpiritus ratiõalis eſt. per ſe au tem quando ſine coꝛpoꝛe eſt. Quãdoauteʒ coꝛpus illi vnitũ eſt inqntũ cũ coꝛpoꝛe vni tum eſt. vna cum coꝛpoꝛe perſona ẽ. Quan do vero a coꝛpoꝛe ſeparatur perſona tamẽ eſſe non deſinit. ⁊ ipſla eadem perſõa que pᷣꝰ fuit. qniã coꝛpus a ſocietate ſpiritꝰdecedẽs eidem ſpiritui perſonam eſſe nõ tollit. ſicut pꝛius quando iungebat᷑ ipſi vt perſona eẽt non dedit. Remanet taqʒ; ſepata ania a caꝛ ne eadem perſona ſpũs ratioalie.qͥ licet fſoꝛ talſſis ſm vſũ loquẽdi bõ iaʒ dicinon poſſit qꝛid qð deterꝛa ſũptũ erat iam ſibi vnitum nõ babet. nõ tamẽ ideo min?ꝰ perſona eſt. et eadẽ ꝑpſona que pᷣus fuit.qñ et illud ſibi vni tũ babuit.⁊ pꝛopter ipſã vnionẽ vna cũ illo ꝑſona fuit. Sicut ergo coꝛpꝰrõnali ſpiritui iictũ nõ batilli vt ſit ꝑſõa.ſʒ iunctũ illi acci pit ab ulo pt ipſũ ſit vna ꝑpſona cũ illo.ſic bu manitas iuncta vbo nõ qdeʒ ulli dedit pt eeẽt plõa.ſʒ vnita illi accepit abillo pt vna eſſʒ p ſõa cũ illo. Cõſiderãdũ nvoẽ qcũ veꝛbũ ⁊ bõ vna ſit ꝑſõa in xpᷣo.recte tñ ꝑ ſe dicimꝰpᷣbũ ẽ ꝑſona. ꝛ iteꝝ recte ꝑſe dicimꝰ bõẽ pſõa.⁊ re cte dicimꝰ.qꝛ ſiml bõ ⁊ vbũ ñ dueſũt.ſpna pſõa. Quia eni pᷣbũ ⁊ añ aſſũptũ boiem ꝑ ſoa fuit.⁊ pꝰaſſũptũ hoĩeʒ pſõa eẽ ñ deſinit. dðo recte dicimꝰp ſe nbũ eſt pſõa.Et qꝛrur ſũ inteꝛ: bominẽ aſſũptũ ⁊ vbu maioꝛ⁊excel lentioꝛ qᷓ; inter animam et coꝛpus vnio fu it. nibilominus recte per ſe dicimus bomo eſt perſõa.bomo quiſpe ideſt coꝛpus ⁊ ani ma ſimul iuncta perſoa eſie babet.ñ tñ alia qᷓ; vbum.qꝛ vna eſt pſona bomo ⁊ verbum 4 adue in bo beatu herſu deo⸗ buebe conalle Ntreſoꝛ 1ddeä ſaauſi ſaperen aepaen Pinqus gtuse⸗ feconal ſer Bu nnbu⸗ n S nicd ben Tne rede bo dec lb lb ru ns ano pefſenn Mbr enn Gn vnni ſbey hi⸗ le aci dacn aſer a Mun it n lprn⸗ il iloin ectot nmnch, inilhh umeue itre Nuhn⸗ itomd zidn. abanm woo gein e . i Vlit⸗ Anio qᷣpe vnũ facit. caro nãqʒet amma ſil ꝛuncta pſona fuiſſent ſi vna pſona cum ver bo nõ fuiſſent. et verbo perſone vnita nõ ſu iſſeẽt. Dꝛopterea recte dicimꝰ. quia ⁊ verbü eſt perſona.⁊ iterũ recte dicimꝰ.quia bomo eſt ꝑpſona.⁊ ſimiliter recte dicimꝰ.qa ⁊ vbuʒ ⁊bomo non ſunt due ſed vna pſona. Itẽ re cte dicimus.quia verbum exquo bomo fa ctũ eſt. nunqm poſtea bomo eſſe deſijt. qꝛ le nec in moꝛte carnis ſue ab aſſumꝑta buma nitate vnqʒ diuiſit. Qua ꝓpterxpᷣs etiam ĩ moꝛte carnis ſue nec deꝰeſſe delijt. quia ĩ ve ra deitate immoꝛtalil ꝑmanſit.nec ꝑpſona eẽ deſijt. quia verbũ ſuit.nec bõ elſe deſijt.qꝛ di uinitas eins ab bumanitate ſua nõ receſſit Sola aũt anima a carne ad tempꝰ diuiſa ẽ ſed diuinitas nec ab ania nec a carne ſepe: rata eſt. Ep̃ſergo vere moꝛtuꝰfuit ꝓpimoꝛ tuaʒ carnẽ.⁊ vere viuus ꝑmanſit ppter im/ moꝛtalem diuimtatem.⁊ veꝛus deus ſimul ⁊ veruſ bõ fuit ꝓp inſeparabilẽ diuinitatiſ ⁊ bumanitatis vnionẽ. ¶ O per hominem verbo vnituʒ deõ vniuntur omnes qui membꝛa unt ulius (¶Capitulum. ANXI ERediatoꝛ nõ eſt vniꝰ. oeuſ autem vnus eſt. Duo enim — erant deus ⁊bomo diuerſi⁊ aduerſi. Deus eratiuſtus.bõ erat iniuſtus in hoc nota aduerſos.Hõ erat miſer.deus beatusin Gᷓ; nota diuerloſ.Sic igit bõ ⁊ ad uerſus deo erat per iniuſticiam. ⁊ diuerſus a deo per miſeriã. ſꝛopter boc neceſſe ba: buit bõ pᷣmuʒ quið iuſtificari a culpa pt re⸗ conciliaret. oſtea vero liberari a miſeria vt refoꝛmaret In H gomediatoꝛe eguit bõ ad deũ pt recõciliaret᷑iulli reduceret᷑ ad ulũ ſʒ cauſã diſſidentiũ agendam ↄuenienter ſu ſcipere nõ poſſet.qui non aliqua ſocietatis ac pacis amicicia vtriqʒ familiariſ atqʒ; pꝛo pinquꝰexiſteret. ꝛopter hoc ergo fuiꝰ di factus eſt bomo.pvt inier bominem ⁊ deum reconciliationis et pacis mediatoꝛ eſſe poſ⸗ ſet Suſcepit bumanitatem per quam bo⸗ minibus aſpꝛopinquaret. Betinuit diuini⸗ Poſtolꝰ oicit. (pꝛima tatem per quam a deo non recederet ſactꝰ bomo ſuſtinuit penam vt demonſtraret af fectum.ſeruauit iuſticiam pt confer:z reme: dium. Aerbum quiſpe qð cum patre deo vnum erat per ineffabilem vnitatem cũ bo mine aſlumpto vnum factum eſt per admi rabilem vnionem. AUmtas in nata vnio in ꝑſona cũ patre deo vnũ in nata nõ in perſo na. cũ boĩe aſſũpto vnũ in ꝑſoa ñ in natura Quid mas vnuʒ qᷓ; vnitas.qð vnitate vnũ eſt ſũme vnũ eſt. AUerbũ et pat in vnitate v num erant.quia natura vnum erant. 2 vo⸗ luit ipſum verbum nobiſcum vnum ſieri. vt noſin ſe ⁊ per ſe vnum faceret⁊ cum illo cum quoipſum vnuʒ erat lſſumpſit ergo ex nobis noſtram naturam pt eam ſibi ſoci aret per vnſonem in perſona.que ſoclata ñ erat per vnitatem in natura.pt per id quið quodde noſtro vnum ſecum ſaceret nos ſi bi vniret vt cum ipſo vnum eſſemus perid quod noſtrum ſibi vnitum erat,⁊ peripſuʒ vnum eſſe cum patre qui cumipᷣo vnũ erat Nater inquit ſancte ſerua eos in nomine tuo quos dediſti mibi.vt ſint pnum.ſicut ⁊ nos.Hon pꝛo eis autem rogo tantum.ſed et pꝛo eis qui credituri ſunt per verbũ eoꝝ in me pt et ipſiimn nobis vnum ſint.⁊ mũdꝰ credat.quia tu me miliſti. Et ego claritateʒ quam dediſti mibi dedi eis vt ſint vnum ſi cut et nos vnum ſumus.Egoin eis atu in me vt ſint conſummat in vnũ.⁊cognoſcat mundus.quia tu me miſiſti. Rogat vnitaſ pꝛo vnione. Aerbum cum patre vnũ in na⸗ tura. homo cum verbo vnũ in perſona.mẽ bꝛa cum capite vnum.pꝛimũ in iuſticia po ſtea in gloꝛia. At enim in iuſticia vnũ ſint. cognoſcat mũdꝰqꝛtu me miliſti. Atauteʒ ĩ glona vnũ ſint.volo vt vbi ego ſũ a illiſint mecũ vt videãt claritatẽ meã quam dediſti mibi.qꝛ dilexiſti me ante ↄſtuunonẽ mũdi. nuͤ xpũs ſ,m hũanitatẽ ĩ ce lo ẽ ſim diuitatẽ vbiqʒ ¶Ca. Xlil Weri quo media oꝛ dei⁊ boĩm bõ. Rp̃s ielꝰ nüc eẽ credatur i celo. aut quia deꝰ vbiqʒ it. bominem quoqʒ ulum qui in deo ſit pbiqʒ diffuſum.ex boc nimiruʒ intelligi vo lens etiã in paradiſo eſſe potuiſſe qui vbiqʒ ſit. Moli taqʒ dubitare ibi nũc eẽ bomineʒ ielum xpᷣm. vnde venturus eſt. Demoꝛit quoqʒ recole.⁊ fidelitertene xpianam cõfeſ ſionem quoniam reſurrexit a moꝛtuil.aſcẽ dit ad celũ ſedet ad dexteram dei patris.nec aliunde qm inde venturus eſt. ad muos et moꝛtuos iudicandos.:et ſic venturꝰ eſt illa angelica voceteſtante. QNuemadmodum vilus eſt in celum ire. id eſtin eadeʒ foꝛma carms atqʒ ſubſtantia. cui pꝛofecto immoꝛ talitatem ðdit. naturã non abſtulit. õm bãc foꝛmam nõ eſt putandus vbiqʒ diſfuſꝰ. Ca uendũ eſt eniz ne ita diuinitatẽ aſtruamus bomis.uvt veritatẽ coꝛꝑis auferamꝰ Mõ eiʒ eſt ↄſequẽſvt quod in deo eſtita ſit vbiqʒ li cut deꝰ. Haʒ de nobis peraciſſima ſcpᷣtura dicit in illo viuimꝰ mouemur ⁊ ſumus nec tamen ſicut ille vbiqʒ ſumꝰ.ſed aliter bõ ille in deo. quoniam aliter ⁊ deus ille in bo⸗ mie ppꝛio qdã et ſingulari modo. Vna eni perſona eſt deus ⁊ bomo.⁊ vtrũqʒ vnuſeſt ielſus xpᷣs vbiqʒ per id quod deus eſt. In ce loautem perid qð bomo.Eſt ergo deꝰ per cuncta diffuſus.Ipſe quiſpe ait per pꝛophe tam. Celũ ⁊ terꝛã ego impleo.Et qdð paulo ã te poſui de ſapientia eiꝰ Attingit a ſine vſqʒ ad finẽ foꝛtiter et diſponit oia ſuauit.Item⸗ qʒ ſcriptũ eſt. Spiritus domini repleuitoꝛ bem terꝛarum. Eiqʒ dicitur in quodaʒ pſal mo.Quo iboa ſpiritu tuo ⁊ quoa facie tua f. Si aſcendero in celũ tu illic es.ſi.d.ĩ it.ad. Sed ſic eſt deus vbiqʒ per cuncta diffuſus vt non ſit qualitas mũdi.ſed ſubſtantia cre atrix mũdi.ſine laboꝛe regens.ſine onere cõ tinens mundum. non tamen per ſpacia lo coꝛum quali molesdiſfuſa. ita pt in dimi dio mundi coꝛpoꝛe ſit dimidiuſ. in alio di midio dimidius.atqʒ ita per totum totus et in celo ſolototus.⁊ in ſola terꝛa totus.⁊ĩ celo et in terꝛa totuſ.⁊ in nullo contentꝰloco ſed in ſeipſo vbiqʒ totus Iia paterita filius ita ſpirituſſanctus. ita trinitas vnus deus. Verum illud eſt multo mirabilius ꝙ cũ de us pbiqʒ ſit totus.non tamen in omnibus babitat. non enim omnibus dici poteſt qðᷣ pnma ait a poſtolus pel qðᷣ iam dixi. pel etiam ul& Meſcuis quia templũ dei eſtis.ſpiritꝰden babitat in vobis. vnde et ecõtrario de qbuſ dam dicit idem. Quiſquis autem ſpiritum xp̃ᷣt non babet bicnon eſt eius. Quis poꝛro audeat opinari miſi quiſquiſinſeparabilita tem penitus ignoꝛat trinitatis que in aliq babitare poſſit pater autfilius in quo non babitat ſpirituſſanctus.aut in aliquoſpiri⸗ tuſſanctus in quo non pater a filus. Vndð fatendum eſt vbiqʒ eſſe deum per diuinita tis pꝛeſentiam. ſed non vbiqʒ per babitatio nis gratiam. ꝛopter banc enim babitatõ nem vbi pꝛoculdubio gratia dilecuonis eiꝰ agnoſcitur.non dicimuſ. dater noſter qui es vbiqʒ.cum et boc verum ſit. ſed pater no ſter qui es in celis vttemplum eius in oꝛati one ponus commemoꝛemus quod et noſ ipᷣi eſſe debemus.⁊ inquantum ſumuſintã tum ad eius ſocietatem et adoptionis fami liam pertinemus. Cum igitur qui vbiqʒ eſt non in omnibus babitat. ⁊ in quibus babi tat non equaliter babitat. Ham vnde eſt il lud quod Heliſeus popoſcit pt duplicieſpi ritus dei in eo fieret qui erat in Helia.⁊ pn deim ommbus ſanctis ſunt alij ſanctioꝛes niſi abundantius babendo babitatoꝛez de um. Quomodo ergo verum eſt quodſuß̃ diximus.q deus vbiqʒ ſit totus.quando in alijs eſt amplius ⁊ in alijs minus.Sed nõ eſt neglgenter intuendum ꝙ diximus in ſe ipſo eſſe vbiqʒ totum. non ergo in eis quia alia plus eum alia minus capiũt.ideo eniĩ vbiqʒ eſie dicitur.quia nulli parti rerum ab ſens eſt. ꝗdeototꝰqꝛ nõ ꝑn reꝝptẽ ſuã pñtẽ pbet. ⁊ alii ꝑn alterã ꝑteʒ.eq̃les eq̃ibꝰ.mioꝛi mioꝛẽ.maioꝛiqʒ maioꝛẽ.ſʒ iſoluʒ vniü ſitati create.veꝝ etiã cuilibʒ pti eiꝰtotꝰ piteradeſt Poꝛro aũt qð paꝝꝑdiſiicte putauimꝰpoſſe itelligi. cũ dicerem? deũ eẽ vbiqʒ totũ niſlad deꝛemꝰĩ ſeipo õ diligẽtiꝰexponẽdũ.qũo eĩʒ vbiqʒ ĩ ſeip̃o.vbiqʒ.l.qꝛnuſqʒ ẽ abſẽſ ſeipᷣo aũt qꝛ nõ ↄtinet abeis qbꝰpñs ẽ tanq̃ᷓ; ſine bis eẽ ñ poſſit.ſic̃aũt nec ab illo abeſt i q nõ bitat.⁊ totꝰadẽ q̃ʒuiſille ñ bẽat eũ.ita ⁊ iillo in quo babitat totus eſt q̃ʒuis pꝛeſens non ex toto eũ capiat.neqʒ enim ad babitanduʒ s Hj. lbn agte bos ob wme⸗ lſſit tene ſuee bita gotn reaß tasen dientt lazb⸗ ſtuma quale ſrcc ſenten toüp⸗ locoe Cbei⸗ l unt rp deiht Pinnin pord nablin ali⸗ o on ohei NS o nbabe⸗ ono ergi Nu Geinun wan Pnuini Moheni bizek 1s hj ſeckl ie Raa ncs brreer Koß un —RKãà mt vnc ummmmn gnibigt ibnn emniiſtat numnoſt Pun holt wünlic⸗ dicoc⸗ giriſl lorbchic⸗ S ſopripnn Ppbiucn diundit ſe per bominũ coꝛda ſeu coꝛpa.aliã ſui partẽ buic tribuens.illi alam.ſicut lux iſta per aditus ⁊ feneſtras domoꝛũ.ſed po tius vt quẽlibet ſonũ cum coꝛpoꝛea res ſit et tranſitoꝛia ſurdus nõ capit.ſurdaſter nõ quanto eſt acutioꝛio tanto autẽ minus q̃n to eſt obtuſioꝛis auditus.cuʒ ille non varie ma gis minus ve ſonat.ſj in eo loco in quo ſunt᷑ omẽs equaliter pꝛeſto ſit.quanto excel lentius deuſ natura incoꝛpoꝛea ⁊immuta bilis viua.qui nõ ſicut ſonus ꝑ moꝛas tem poꝛum tendi⁊ diuibi poteſt.nec ſpacio ae⸗ reo tanqm loco ſuo indiget vbi pᷣſentibus pſto ſit.ſʒ eterna ſtabilitate ipᷣe in ſe manẽs totus adeſſe rebus omibꝰ poteſt et ſinglis totus.quãuis in quibꝰbabitat babeant eũ pꝛo ſue capacitatis diuerſuate. alij ampliꝰ alij minꝰ quos ipᷣe ſibi dilectiſſimũ templũ gratia ſue bonitatis ediſicat. Habitare enã in ommbꝰ adbuc animabꝰ nondũ ſpiritua libus ideo dicitur deuſ.quia in eis occulte agit vt ſint templu eius.idqʒ in pꝛoficienti bus ⁊ pficiendo pſeuerãtibꝰperficit. Quã⸗ obꝛeʒ deus qui vbiqʒ pꝛeſens eſt ⁊ vbiqʒto tus nõ in omnibꝰ? babitat ſed in eis tantuʒ quos efſicit beatſſimũ templũ ſuũ vel bea tiſſima templa ſua eruenseosa poteſtate tenebꝛarũ ⁊ tranſferẽs in regnuʒ claritatis ſue qð incipit a regeneratiõe. Cum igit ba bitationẽ eius cogitas.vnitatẽ cogita.ↄgre gationẽqʒ ſanctoꝝ maxie in celis vbi ꝓpte rea pᷣcipue babitare dicitur.qꝛ ibi fit volun tas eius perfecta eoꝝin quibꝰhabitat obe dientia. deinde in terra vbi edificanſ domů ſuaʒ babitat in fine ſeculi dedicandã. Chꝛi ſtum aũt dñm noſtꝝ vnigenitũ dei filum equalẽ patri eundẽqʒ bomiĩs filiũ quo ma ioꝛ eſt pater ⁊ vbiqʒ nõ dubiteſtotũ eſſe pꝛe ſentẽ tanqm deũ.⁊ in eodẽ templo deri eſſe totũ pñtem tanq̃; deum inbabitãtem.et in loco aliquo celi ꝓpter veri coꝛpis modũ. ¶ Wars ſecunda de gratia que per Chꝛiſtu datur/eęt ſpũ a capite i mẽ bꝛa diffuſo. totũ capit atqʒ in bis qui audiut cuʒ pari ON — ei aſpꝛopinqnt. tanto magis alꝰalio capit 4 apitulum 1 RKriptum eſt quia lex neminẽ ad ꝑfe- ctum adducit. Lex enim ignoꝛantiã docere potu it. nfirmitatẽ adiuuare 1EWMe„q hʒRnon potuit. Duo bema la in bomine fuerunt ⁊ ex bijs cetera mala bomis oĩa ꝓceſſerũt. Rnũ ſuit ignoꝛantia aliud ↄcupiſcentia.ignoꝛantia boni.concu piſcentia mali.ex ignoꝛantia venit delictũ. ex concupiſcenna peccatuũ./ Hecigit duo ab initio in bomiefuerũt.ſqʒ pt cognoſceret bo mo mo:bũ ſuũ dimiſſus eſt totꝰ ſibi,ne foꝛ te grãm ſuꝑfluam iudicaret.ſi pus defeciũ infirmitatis ſue nõ agnoſceret. oſitü eſt ergo tempus naturał legis vt natura ꝑ ſe operaret.non q per ſe quicq̃ʒ poſſet.ſed pt ſe nõ poſſe agnoſceret. Illa ergo ſibi relicta errare cepit a veritate ꝑignoꝛantiã.⁊ cõui cta eſt de cecitate. poſtmodũ etiaʒ ↄuincen da de infiritate. Data eſt lexſcpᷣta pt igno rantiã illuminaret.ſedinſirmitatẽ nõ coꝛro boꝛaret. vt in ea parte bomo qua defectuʒ ſuũ agnouitiuuaret. Abi aũt ꝑſe ſtare pu tauit relinquerei. Accepta ergo ſcientia ve ritatis per legeʒ conari cepit vt pſiceret. ſed pꝛeſſus ↄcupiſcentia quia grãm adiuuan tem nõ babuit. ab ope virtutis defecit. Cõ ulctus eſt igit in vtroqʒ.qꝛ videlicʒ per ſenꝰ* verũ poteſt agnoſcere nec bonũ perſicere. NRoſt bec itaqʒ ↄuenienter gratia data eſt que ⁊ illũmaret cecum ⁊ ſanaret infirmuʒ. illuminaret ignoꝛantiã. refrigeraret ↄcupi ſcentiamalluminaret adcognitionẽ verita tis. inflãmaret ad amoꝛẽ virtuns. Pꝛopte rea ſpiritus in igne datus eſt vt lumẽ babe ret ⁊ flammã.lumen ad cognitõnem.flam mam ad dilectioneʒ. oꝛro ſicut ſpiritus bomiĩs mediante capite ad membꝛa piuili canda deſcendit. ſic ſpuũſſanctus per Rpᷣm pvenit ad cbꝛiſtianos. Caput eſt xpᷣus.mem bꝛum cbꝛiſtianus. caput vnũ. mẽbꝛa mlta. et conſtat vnũ coꝛpus ey capite ⁊ membꝛis et in vno coꝛꝑe ſpiritus vnꝰ.cuius plenitu do quidem in capite eſt participato in mẽ bꝛs. Si ergo coꝛpus vnũ eſt ⁊ ſps Enus Pars quiin coꝛꝑe ipᷣo non eſta ſpiritu viuiſicari non potelt ſicut ſcriptũ eſt. Qui non babet ſpiritum chꝛiſti bic nõ eſt eius. Qui auteʒ non babet ſpũm xpᷣi.bic nõ eſt membꝛum chꝛiſti.in coꝛpoꝛe vno ſpũs vnus. nicbil in coꝛpoꝛe moꝛtuũ.nibil extra coꝛpus viuum per fidem membꝛa efficimur. ꝑ dilectioneʒ piuiſficamur.per fidem accipimꝰpnionem per charitatẽ accipimꝰ viuificationẽ.in ſa cramento aũt ꝑbaptiſmũ vmmur.ꝑ coꝛpꝰ chꝛiſti ⁊ ſanguinẽ viuiſicamur.ꝑbaptiſmũ efficimur membꝛa coꝛꝑis. per coꝛpus autẽ chꝛiſti efficimur participes viuificatiõis. eccleſia et quid ſit eccleſia. apitulum II. poꝛis membꝛa ſinguli quiqʒ hidelium exi ſtunt omẽs coꝛpus vnũ ꝓpter ſpiritüů nũ et idem vnã. Nuẽadmoduʒ autem in coꝛ poꝛe buano ſingula queqʒ membꝛa pꝛopa ac diſcreta officia babent.⁊ tamẽ vnũ’quod qʒʒ non ſibi ſoli agit qð ſoluʒ agit. ſicin coꝛ poꝛe ſancte eccleſie dona gratiaꝝ diſtributa ſunt.⁊ tamẽ vnuſquiſqʒ nõ ſibi ſoli bʒ etiaʒ id quod ſolus babet. Soli eni oculi vident et tamẽ ſibi ſolümodo non vident ſed toti coꝛpoꝛi.ſole auresaudiunt nectamẽ ſibi ſo lummõ audiunt ſed toti coꝛpoꝛi.ſoli pedes ambulant et non ſibi tamẽ ſolumodo am bulãt ſed toti coꝛꝑi Erad bunc moduz vnũ quodqʒ qð babet ſolum in ſe non babʒ ſo lummodopprer ſe.quatenꝰſcdᷣm diſpẽſatõ nem optimi largitoꝛis ⁊ diſtributoꝛis ſapi entiſſimi ſingula ſint ommũ ⁊ omia ſingu loꝛum. Quiſquis ergo donum gratie dei perciꝑe meruit.ſciat non ad ſe ſolum ꝑtine re quod babet etiã ſi ſo?ꝰ babʒ. Hac itaqʒ ſi militudine ſancta eccleſiaid ẽ. vniuerſitas fidelium.coꝛpus xpᷣi vocatur ppter ſpiritũ chꝛiſti quẽ accepit. cuiꝰ particpatio in no mine deſignatur quãdoa chꝛiſto xpᷣianus aſpellatur. Hocitaq; nomen ſignat mẽbꝛa chꝛiſti participantia ſpũm xpᷣi pt ab vncto ſit vncius quna xpᷣo diciturxpᷣianus. Chꝛ eleſia ſancta coꝛ . pus chꝛiſti eſt vno ſpiritu piuifſica a ⁊ Nnita fide vna ⁊ lanctiſicata.Huiꝰ coꝛ WMecunoa ſtus quiſpe vnct? interp̃tatur. illo videlicet oleo leticie qdᷣ pꝛecunctis ꝑticipibus ſuis ſm plenitudinẽ accepit.⁊ cunctis pticipib⸗ ſuis quaſi caput mẽbꝛis cdᷣm participatio nem tranſtudit ſicut vngentuz in capite qd deſcendit a capite in barbã.⁊ deinde vſqʒ in oꝛam. boc eſt. in extremitatem veſtimẽti de fluxit vt ad totũ efflueret ⁊ totũ pimicaret Quãdo igi chꝛiſtianus efficeris. membun coꝛpoꝛis chꝛiſti efficeris participãs ſpiritũ chꝛiſti. Nuid eſt ergo ecclelia niſi multitut do fidelium.pniuerſitas xpᷣianoꝛum. Be duobus parietibus eccleſie laicis ſʒ et ceriees. Capitulum .III. Auerſitas auteʒ bec duos oꝛdines complectit cleri cos ⁊ laicos quaſi duo latera coꝛ poꝛs vniꝰ. Quaſi eni ad ſiniſtrã ſunt laici qui ite pᷣſentis neceſſitati inſeruiũt. Mon ita dico ad ſiniſtrã quęadmodũ illi ad ſini ſtram ſtatuent qu bꝰdicetur. Ite maledict in ignemeternuz. Ablita me vt bonos lai: cos ibi ſtatuere plumã. Haʒ qui boni erũt ſine laici ſiue clerici ibi nõ erunt.⁊ qui mali erunt ſiue laici ſiue clerici ibi erũt Hõ ergo adillam ſiniſtraz laicos xpianos qui veri chꝛiſtiani ſunt cõſtituo.ſed adillã ſiniſtrã. de qua dicit. In dextra eius longeuitas vi te.in ſiniſtra autẽeius diuitie a gloꝛia. Qð enim ad ſiniſtrã in coꝛpoꝛe ẽ de coꝛꝑeeſtet bonũ eſt quãuis optimũ non ſit Laiciergo cbꝛiſtiam qui terrena ⁊ terrene pite neceſſa ria tractant. pars coꝛpis xp̃i ſimſtra ſunt. Clerici nvero quoniã ea que að ſpũalẽ vitã ꝑtinent diſpenſant quaſi dextera pars ſunt coꝛpoꝛis xpᷣi. Et conſtat hijs duabꝰpariibꝰ totum coꝛpus xpᷣi quod eſt vniuerſa eccle ſia. Laicus interpᷣtatur popularis. greceeiʒ laos.latine dicitur populus AUnde ⁊ Bali leos rex dictꝰ putat᷑ quaſi baſiſlaos.idẽ.ſui ſtẽtamentũ populi. Clericul ðꝛ a greco cle ros qð latine interpᷣtatuʒſonat ſoꝛẽ.ſiue ipſe ſoꝛteelectus ſit a deo ⁊ ad buitium dei. ſiue ꝙ ipſe deus ſoꝛsillius ſit.⁊ ꝙ poꝛtionẽ aliam in terra babere non debest clerics Neiu dſ lele⸗ ſid milts bon lolge⸗ loc lurco udin neſa n came eſtdi altur. ſtate⸗ tumg llen⸗ al Nic 61 ah poto Nec pſozn ſne cret NNn ni n. lcclſe . ⸗ 1 en mm nho ,n cni n wolat Neit wan Mep g Pni un hett luoep RRZZ nich⸗ in zinini meh Hnh⸗ hall gnai⸗ deibn tiloi mum 4 n niſi deum ⁊ ea que ad dei partem ſpectant Cui ſtatutũ eſt decimis ⁊ oblanõibꝰq deo offerunt᷑ ſuſtẽtari.Laicis ergochbꝛiſtianis tidelibus terrena poſſidere ↄcedit.clericis vero ſpualia tantu committütur quemad modũ olim in illo populo pꝛioꝛe cetere tri bus que tipum laicoꝛũ pꝛeferebant poꝛtõ nes in bereditate acceperũt. ſola tribus Ae ui queclericos figurabatdecimis oblatio nmbus ⁊ ſacrificioꝝ victimis paſcebat. ¶Buas eſſe vitas et ſcõᷣm duas vitas duos populos etinduobus populis duas poteſtates et in vtra qʒ diuerſos gradus et dignitatum oꝛdines etvnam inferioꝛeʒ et aliaʒ ſuperioꝛem. ((Ca. III. WBe ſunt quippe vite. vna terrena. alia celeſtis. alte ra coꝛpoꝛea.altera ſpũalis. Ana q̃ coꝛpus viuit ex anima. Alia qua anima vi uit ex deo. vtraqʒbonũ ſuum babet quo ve getatur ⁊ nutritur vt poſſit ſubſiſtere. Ai⸗ ta terrena bonis terrenis alitur. pita ſpiri tualis ſpnᷣalibus bonis nutritur.Ald vitaʒ terrenam ꝑtinent ommia q̃terrena ſunt.ad vitam ſpũalem que ſpiritualia ſunt bona omnia. Vt autẽ in vtraqʒ pita iuſticia ſer uetur.⁊ ptilitas ꝓueniat.pꝛimũ ad vtrũqʒ diſtributi ſunt.qui vtriulſqʒ bona ſcdᷣm ne ceſſitatẽ pel rationẽ ſtudio aclaboꝛe acqui rãt. Deinde alij qui ea poteſtate officij cõ miſſi ̃m equitatẽ diſpenſent vt nemofrẽm ſuum in negocio ſuꝑgrediai.ſed iuſticia in uiolata conſuet. ſꝛopterea in vtroqʒ po pulo ſcdᷣm vtranqʒ nitaʒ diſtributo ptãtes ſunt conſtitute In laicis quiſpe ad quoꝛũ ſtudium ⁊ puidennam ea que terrene vite neceſſaria ſunt ptinent.poteſtas eſt terre na.In clericis autẽ ad quoꝛũ officium ſpe ctant ea que ſpuał pite ſuntbona poteſtas eſt diuina Illa igitur poteſtas ſecularis di citur.iſta ſoũalis nominat᷑. In vtraqʒ pote ſtate diuerſi ſunt gradus ⁊ oꝛdies poteſta tum ſub vno tamẽ vtrimqʒ capite diſtribu ti et quaſi ab vno pꝛincipio deducti et ad (ſecunoa vnuʒ relati. Terrena poteſtas caput babet regem. Gpiritualis poteſtas babet ſũmuz pontificem. ld poteſtateʒ regis pertinent que terrena ſunt ⁊ ad terrenã pitam facta ommia. lo poteſtatem ſummi pontificis ꝑtinent que ſpiritualia ſunt ⁊ pite ſpiritua liattribita vmuerſa. Quantü autem pita ſpũalis dignioꝛ eſt qᷓ; terrena. ſpiritus q̃ coꝛpus.tantũ ſpũalis poteſtas terrenam ſiue ſecularem poteſtateʒ bonoꝛe ac digni tate pꝛecedit. Haʒ ſpiritualis poteſtas ter renam poteſtatem ⁊ inſtituere babet pt ſit et iudicare babʒ ſi bona non fuerit. Ipᷣa ve ro pᷣmo a deo inſtitutaeſt.⁊ cum deuiat a ſolo deo iudicari poteſt. ſicut ſcniptum eſt. Spiritualis diiudicat omia.⁊ ipea nemie iudicatur. Q, autẽ ſpiritualis poteſtaſ q̃n tum ad diuinã iuſtitunonẽ ſpectat ⁊ pꝛioꝛ ſit temꝑe ⁊ maioꝛ dignitate.in illo antiquo veteris inſtrumenti populo manifeſte de⸗ claratur. vbi pᷣmum a deo ſacerdotiũ inſti tutum eſt.poſtea vero ꝑ ſacerdonũ iuben te deo regalis poteſtas oꝛdinata eſt. Undᷣ adbuc in eccleſia dei ſacerdotalis dignitas regalem poteſtatẽ conſecrat ⁊ ſanctiſicans per benedictionẽ. etfoꝛmans per inſtitutio nem. Si ergo vt dicit apoſtolꝰ. Qu bene⸗ dicit maioꝛ eſt et minoꝛ quibenedicitur. cõ ſtat abſq; omnidubitatiõe ꝙterrena ptãs quea ſpuali benedictioneʒz accipit iure inſe . rioꝛeſtimer. W ¶(E, omniseccleſiaſtica admini ſtr õſtat in tribus.hoceſtin oꝛ dinibꝰ. in ſacramẽtis.in pꝛeceptis. Capituluum V. Mnis eccleſiaſti⸗/ ca adminiſtratõ in tribus ↄſtat. in oꝛdinibus.in ſacꝛamẽtis.in pᷣ ceptis. Oꝛdĩes ↄſideramꝰ in pſonis pᷣlato rũ.Sacramẽta in miniſterio eoꝝ.ꝛecep ta in ↄuerſatõe ſubiectoꝝ q̃ ſingta ppꝛia cõ ſideratiõe egent. De oꝛdinibꝰ Bpmoatten dendũ eſt. ꝙ alij ſunt m gouz differentẽ ſiẽ eſt dyaconꝰ ⁊ ſacerdoſ.Alij in eodẽ gradu ſm ptãtem excelleniẽ. ſcut dyaconꝰꝛ arcbi dyaconus. Vnus Sous ẽin Gaamstono 2 tamen vna poteſtas in mimſterio. DOyaco nus eni ſacerdoti miniſtrat in ſacramento coꝛpꝑpis ⁊ languis xpᷣi. Archidiaconus aute boc plus babʒ qp̃ter miniſteriũ altaris ſᷣ epiſcopo ⁊ vice epiſcopi curam babet eccle⸗ ſiarum ⁊cauſas eccleſiaſticas examinat et miniſteria diſpenſat. Similiter ſacerdos ? pontikex ſiue ſummꝰſacerdos vnꝰ gous ẽ inſacramẽto. diuerſa tamẽ poteſtas in mi⸗ ſterio. quia cũ ptriſq; coꝛpis ⁊ ſanguis xpᷣi ↄlecrandi. baptiʒandi.cathbeſiſandi.pdican dilligandi ſoluendi vna quodãmodo ſit di gIgnitas pontificibꝰ. tamẽ eccleſias dedicãdi oꝛdines faciendi.manꝰ imponẽdi.ſacri criſ matis conſecrandi. communẽ ſuꝑ populũ data eſt. Sic itaqʒ eſt bifferentia alia in ſa⸗ cris oꝛdinibꝰgraduum. Alia eſt in eodem graduũ differentia dignitatũ Oꝛdoautem aliusẽ in ptte terrena vł ſeculari.⁊ aliꝰ in poteſtate ſpũail. 3 ¶ Depoteſtateterꝛena. Capitulum VI. Pteſtas terrena que ad terrenã vitaʒ ſpectãt ſub iecta ſunt terrene poteſtati. Hec aũt omĩa dupliciter ꝑtinẽt ad ius terrene poteſtatis pvt videlicet ipſa terrena poteſtas bec ⁊ poſ ſidentibus ſcᷣm iuſticiam diſtribuat.et cõ da iuſte diſpenſare.⁊ eos contra iniuſticiã defendere. ſic hiectoꝝ debitũ eſt ᷣm inſtitu ta legum ⁊ rõnabiles cõſuetudines pᷣlatis et in le ⁊ in ſuis ſuitium exbibere. Eſt auteʒ ſeruitium aliud determmatũ.ſicut cenſus et tributa q̃ annuatim ſoluũtur. Aliud foꝛ⸗ tuitum quod videlicʒ ꝑ culpis ex caſu acci dentibus exigitur. Qð et ip̃ᷣm licet legbus tamen qᷓdammõ determinatũ nõeſt. quia euentus eius certus nõ eſt.neqʒ exigi iure poteſt niſi cum acciderit culpa pꝛo qua ſol nendum elt. Hec ergo eſt diſcretio terrene poteſtatis vt ſciatur quid pꝛelati ſubiectis benedictõem faciendi ſingularis poteſtas pertinet ad vitam terrenã.et oa tra iuſticiã impugnantiũ defendat. Sicut autẽ pꝛelatoꝝ debitũ eſt lubiectis poſſiden ſm menlſurã peccatideterminatum ſit.in B pel qd ſubiecti platis expibere debeãt p ip ſa terra vel terrena ſubſtantia circa quam vtrimqʒ debitũ penſat. uomõ eccleſia terrena poſſide E his aüt terꝛeniſ bonis adterrenã vitam ptinenti bus que vel polſident pᷣlati in ſbie ctis vel ſubiecti poſſidẽt a plans.quedaʒ ec leſns xpᷣi deuotione fideliu ↄceſſa ſunt poſſi denda. ſaluo tamen iure terrene poteſtatis Sic enim rõnabile eſt ⁊ bonũ.quia deꝰ no ſter paciſamatoꝛeſt. ⁊ nil inoꝛdinatũ apꝛo bare poteſt vera iuſticia. Spiritual ſiq deʒ poteſtas nõ iðo pᷣſidet vtterrene in ſuo iu re pᷣiudicium faciat.ſicut ipᷣa teꝛrena ptãs quod ſpũali debet᷑ nunqm ſine culpa vſur pat. Sic igitur qñ eiuſmodi que ad irenaz D ſpectant ptãtem eccleſijs xpᷣi cedunt᷑.Hij qdem qui largitoꝛes ſunt muneris ̊ ſoluʒ ↄcedere poſſunt in eis qð poſſident.qꝛ nec ſubditi id qð ſuis ſuꝑioꝛibus debet ad ali am poſſunt tranſferre ptãtem.nec pꝛelati ĩ bis q̃ iuſte a ſubiectis poſſidentur alienos poſſeſſoꝛes inducere.boc eſt vt n pꝛelati id quod ſubiectoꝝ eſt tribuãt.nec ſubiecti id quod pᷣlatoꝛum eſt imutare pᷣumant.No tandum eſttñ ꝙ pꝛincipes terꝛeni in terre nis poſſeſſionibꝰquas vel in ſubiectis vłſi ne lſubiectis poſſident ecclie aliquãdo coce dunt ſolam vtlitatẽ.aliqñ ⁊ vtilitateʒ ⁊ po teſtatem. Aulitatem ſine poteſtate ↄcebũt quando fructü quidẽ poſſeſſioniæ að pſuʒ eccłie tranſferri decernũt. Sedpoteſtatem iuſticie exercende in ipᷣe poſſeſſiõe adeius ditionem tranſſerrinõ permittunt. aliquã do ⁊ vtilitatem ⁊ ptãtem ſimł tribuũt. Abi tamen diligenter attendendu eſt q eccleſia licet fructũ terrene poſſeſſionis in vſum ac piat. ptãtem tñ exercendeiuſticie ꝑ ecdleſia ſticas pſonas aut iudicia ſecłaria exercere non p̃t. poteſt tñ miſtros hꝛẽ laicas pſonaſ ꝑ q̃̊s iura ac iubdicia adterrenã ptãtes ꝑtinẽ tia ſm tenoꝛẽ legũ.⁊ debitũ iuris terremi ex erceat. Sic tñ vtet im qð ptãtem bʒa pᷣn cipeterreno ſe babere ↄgnoſcat.⁊ ipᷣas polſ ſde U enti ſbe⸗ Wec Kus Wo iipe oin gpis Rlr im; h blo;, gnec al s waud wd nnß wen Gitin Ner cockun Pe On⅓h Ni ni gunpr⸗ otenent ntiti Gin ſpirituali ptãte eraminent. Scoᷣm moduʒ ſiue menſurã iuſticia determinat᷑ cum vic; quelibet culpa ↄgrua ⁊ ↄueniẽti pena mul (vars ſeſſiones nunqʒ ita a rega ptãte elongari poſſe intelligat.quin ſi ratõ poſtulauerit⁊ nccitas.⁊illis ipſa ptãs debeat patrociniũ ⁊ illi ipſe poſſelſiões debeant in nccuate ob ſequiu. Sicut eni regia ptãs pꝛõciniũ qðᷣ debet alteri nõpᷣt dare. ſicipᷣa poſſeſſio etiã ab eccleſiaſticis ꝑſonis obtenta obſequiuʒ qð regie poteſtati debet iure negare nõ pᷣt ſicut ſcriptũ eſt.Reddite q ſunt ceſaris ceſa ri.⁊ que ſunt der deo. ¶ Ouot modis in ſeculari pote ſtate determinãda eſt iuſticia ſicut ſcriptum eſt. Beodite que ſunt ce ſaris ceſari.et queſunt dei deo. Capitulum VIII. Lienouz eſt uero qiuſticia illa q̃ terrene ptãti in ſᷣ iectis data eſt qnqʒ mõis determi natur ſcdᷣm pſonam.ſᷣm cãm.ſᷣim modum ſcom locũ.⁊ hᷣm tempꝰ.Nã að aliq̃ mõ licʒ⸗ non ſtatim oino licʒ.⁊ ipᷣa iuſticia niſi iuſte exbibita fuerit iuſticie nomẽ amittit. Qua pꝛiopter qð licʒ ꝑſpiciendũ eſt diligenequõ licet.? Onderandi ſunt modi qbus iuſticie foꝛma determinat. Scᷣm ꝑſonã aliqd licʒ etaliquidðnõ licet.quẽadmodũ ſeculari iu dici in ꝑſonaʒ laicã ſi peccauerit manũ mit tere licʒ. in clericũ non licet. Scᷣm cauſã iu ſticia determinat᷑.pt piðlicʒ negocia ſecula ria a ptãte terrena.ſpũalia pᷣo ⁊ ecciaſtica a tatur vtnec puatꝰ amoꝛ in vindicta eqtati aliquid ſubtrabat. neq; obiũ pꝛiuatũ adiici at debite ſeueritati. Scm locũ et tempus determinat iuſticia ſi vbi ⁊ qñ conuenit iu ſticia exercetur ⁊ pfertur veritatis ſentẽtia. Scõðm ꝑſonaʒ igitur iuſticia violaret ſi iu dex ſecularis in ecciaſticã ꝑſonã manꝰmit teret. Scom cãm ſi eccleſiaſtica negocia ex aminanda ſuſcipet. Scdᷣm menſurã ſi mẽ/ dacium vel maledictũ ſuſpendio puniret. Scðm locũ ſi loca ſacra nolare pᷣſumeret ⁊ confugientibꝰadilla etiam reis ꝓ ſuis ſce leribus ↄdemnandis inoꝛdinate violentiã D ſecunoa inferre temptaret. Scoᷣm temp ſi acris et ſolennibꝰ diebus reuerentiã non exbiberet qn ꝛ bijs parcendũ eſt quibꝰ p culpis ſuis ſuſplicia debent. Hijs ergo modis ſeclaris ptãs iuſticiã exercere dʒ leg ĩſtituta ſeq̃ns ⁊ mibil pᷣter iuſticiã ⁊ peritatẽ apꝛobans in iudicãdo Secularis aũt ptãs caput babet regem ſiue impꝑatoꝛẽ ab illoꝑ ſubiectas po teſtates duces ⁊ comites ⁊ pfectos ⁊ magi ſtratus alios deſcendẽs. qui tamẽ omnes a pꝛima ptãte auctoꝛitatẽ ſumũt in eo ꝙ ᷣ iecti pꝛelatis exiſſttuun. e oꝛnamentis regijs Ca.X. bz aüt poteſtas ſecularis oꝛnamenta quedã digni + ½ Laatis lue qbus et excellentia oꝛdis oſtenditur ⁊ ſacramẽtũ mimiſterij figuraĩ. Anulus ſidem. armilla bonã operatoneʒ. ſceptrum iuſticiã.gladius vindictã.purpu ra reuerentiam. dyadema gliam delignat. Et H quidẽ de ſeculari ptãte in Plenti dicta ſufficiant. -· — (Ware tercos. Ge ſpugli poteſtate et de clericis. Capitulum I. Piritualpo teſtas in clero oꝛdinatur babens gous et oꝛdines dignitatũ differẽtes. Dꝛi mum ſignaclm clerici eſt coꝛona.qua ſignat ad ꝑtem ſoꝛtis miniſte rij diuim cuißuire regnare ẽ. Coꝛona qpe regale decus ſignat.ſic dicit biũs etrus aptus. Nos eſtis genꝰ electũ.regale ſacer dotium ppter ̊ ergo coma capitis clerico in modũ coꝛone tondet.⁊ipᷣa capitis ſũmi tas deſuper nudatur ⁊reuelat.pt ꝑ boc det᷑ mtelligi. quia ad regiã in xpᷣo ptãtem aſſu⸗ mitur. ⁊ qꝛ inter ipʒʒ ⁊ deũ deinceps velamẽ eęẽ non debʒ. ⁊pt reuelata facieet pura men te dñi ſui gloꝛam contẽpletur. ſummuʒ ca pitis ſummũ eſt mẽtis. denudatio capitis illummnatõem mẽtis ſignificat. Cleric? qpe ſecretoꝝ deinõ ignarus eẽ debet. quia nun cius eius eſt ad populũ. Condẽtur enam 3 capilli capitis pſqʒ adaſparinõema reuela tionẽ ſenſuũ.iv eſt. oculoꝝet auriũ vt eum ab audiendo ꝛintelligẽdo v̈bo derterreno rũ occupano q ꝑ capillos ſignificat no im pediat. ſdoſtq; autẽ clericꝰ factus elt dʒ de inceps de ſtipendijs eccie ſuſtẽtari.⁊ ſubtu tela ⁊ cuſtodia ſpũaliũ ma giſtroꝛũ ſcientia diuina ⁊ eccleſiaſtica diſciplina erudiri. qtt nus ad ſacros oꝛdines miniſterij diuim cu ratio popoſcerit digne poſſit accedere. Ne mo ad cleru aſſumendeſt nili ſbtitulo cer to. Qui eni caputnõ bñt acephali ſunt no c lerici GSeto ura cccleſiaiea. Dnſure aut eccle Eſe vſus a nazareis eẽ exoꝛius utat:qui pᷣus crine puato.deinqʒ ob vite onnentiã caput radebãt.⁊ capillos in igne ſacrificij ponebãt.binc pſus ab apo ſtolis introductusẽ.vt qui diuims culubꝰ mancipati deo ↄſecrant᷑ q̃i naʒareiid ẽ.ſan cti crine poſio inueniant ſicut ad Eʒechie lem dicitur. Cu fili bomĩis ſume tibi gadiu acutũ.⁊ duc ſuꝑcaput tuũ ⁊barbã Hoc eti am inouoteſtameto na:areos illos pꝛilcil: lam et aquilã in actibꝰ Aploꝝ pᷣmũ feciſſe t legimus. aulum q́; aplin ⁊ qſoam diſci puloꝝxpᷣi qui in bmõi cultu imitadi erſtite runt..vt G ſigno vitia in coꝛde ⁊ oꝑe pullu lantia pcidenda doceant. ¶ Quõ oꝛdines ſacri in monachis unt. a.III. Wioam uolũt co ronã aliqñ ꝓ ſigno accipiendã pe nitentie. qu?ęadmodũ in oꝛdie mo nachoꝝ quibꝰ⁊ ceteri oꝛdines ſacri q in cle ro ꝓpꝛij ſunt ſᷣm indulgentiã ↄcedunt.-Hõ eni in ꝓplo peſſe pñt.nec ſpũalis dignitatis in ecclia curã ſuſcipe donec ad clexaſſumã tur. Mꝛopterea qd in illis ẽ ſacri ſignaculi ad indulgentiã eſt.nõ pꝛo poteſtate pᷣlatio nis in ppio dei. ſed ne in io q; habitu peni tentie quo ſe ſponte ꝓpter deũ ſequeſtraue runt ſacroſanctã coꝛpoꝛis ⁊ ſanguis cbꝛiſti communionẽ vel babere nõ poſſint. pel ex tra ad impedimentũ quietis ſue reqrere cõ pellant. At ergo quietiꝰ intrinſecꝰ viuant. oꝛdines miniſterij diuini ipᷣis ꝑindulgei am ↄcedunt.nõ ad exercendaʒ pᷣlationẽ in ſplo dei. ſed ad celebꝛandã intrinſecꝰ coõmu nionẽ ſacramẽti dei.quodtñ a pꝛincipio ñ ita fuiſſe dicunt. Uonacbi quiſpe et bere mum babitates olim pᷣbbiteros non babu iſſe legunt. ESeſeyrem gradibus ſag i Himuz igitur ſi gnaculũ clerici coꝛona eſt q̃ in ꝑ quibus ꝑ ſpũalem ptãtem altius ſemꝑad ſacra tractanda ↄſcendunt.ſrim?ꝰ gduoẽ boſtiarioꝝ.ſcdus lectoꝝ.tercius exoꝛciſtaꝝ quartꝰacolitoꝝ.qᷓntus ſubdiaconoꝝ.ſexiꝰ dyaconoꝝ.lſepiimꝰſacerdotũ.Hii gous di ſpares in eodẽ oꝛdine bñt digmitates. Maʒ poſt ſacerdotel altioꝛes ſunt pᷣncipes ſacer dotũ.id ẽ epiſcopi.ſupꝛa qs iteꝝ ſunt arcbi epᷣi. ſupᷣillos qui dicunt pꝛimates. ſupᷣ qs quidẽ patriarchas ↄſtituere volũt.alij eoſ dem pꝛimates ⁊ priarchas dicunt. Hostñ qᷓttuoꝛ tantuʒ ex anuqᷓ ecclie vſu pꝛiarcbas nominatoſ inuenimꝰ.i.alexandꝛinũ.ibero ſolimitanũ.antbiocenũ aquileienſem.qui poſt grandẽſis dictꝰ eſt.niſi foꝛte ſ᷑m ꝓpꝛie tatẽ linguaꝝ.i.ipſi alibi patriarcbe.alibi pᷣ mates aſpellan ſunt.poſt bos omẽs ſequit᷑ ſummꝰpontifex quẽ papã.id ẽ.pꝛẽm patrũ ↄſuetudo eccleſiaſtica nominareinſtituit. Mic eſt pᷣncipalis maximꝰſedis apłicein eccleſia Romana ſucceſſoꝛ vnde ⁊ ipᷣm ſpe cialiter apoſtolicũ ſancta eccla nominare ↄſueuit. Cui pice petri pᷣncipis aploꝝ pꝛeſi denti omĩs eccliaſticꝰ oꝛdo obtẽtꝑ erare dzʒ q ſolꝰ pꝛoganua bigeatis claues bʒ ligãdi omia atʒ ſoluẽdi ſuꝑterrã. Iſti ergo oꝛbies ſacri diuerſ locis ꝑoꝛbẽterraꝑ qcunqʒ ſetẽ eccle coꝛpꝰ diffuſu eſt diſponuni.nõ ſoluʒ volũtaria oꝛdinatõe ſpualiũ patꝝ.ʒ ex ipo qʒ gentilitatis vſu ouenienti rõne allũptio. — * tem miniſterij ſacri ↄſignat. Se quuntur deinde ſepiẽ graduũ ꝓmotões in —— v— — (pars Inillis ſiqdem ciuitatibꝰpbi olim gentiles lamines ſuos ↄſtituere ↄſueuerãtibi nũc ep̃i ſunt oꝛdiati.nbi no arcbiflamĩes diſpo ſiti fuerãt archiep̃i ſucceſſerũt.Lege libꝛum Clemẽtis ibi inuenies quõ bẽs etrꝰ pdi uerſa oꝛbis traꝑloca pᷣncipes eccłiaꝑdiſpo nmiĩſtituit. Septẽ ergo ſpũaliũ officioꝝ gra dus pindein ſancta ecclia ſm ſeptifoꝛmeʒ gram diſtribun ſunt qs dñsxpᷣus eiuſdeʒ ſpũs plenitudinẽ bñs omia in ſemetpᷣo ex ipᷣius ſpũs pticipationẽ concelſit. Ge hoſtiarijs. vy. Rter hos ſeptem gradus ſpũalis officij pᷣmꝰẽ eoꝝ q̃ ſtiarij dicũt.q in veteri teſtamẽ to olim ianitores vocabãtur.Adofncium boſtiarij ptinẽt claues eccleſie vt claudat ⁊ aperiat boꝛs ↄpetẽtibꝰ templũ dei ⁊ oĩa qᷓ intus ſunt ex:ra cuſtodiat.ſideles recipiat. excõicatos ⁊ infideles excipiat. Hoſtiariꝰ cũ oꝛdinat poſtq̃; ab archidiacono inſtruc tus fuerit qᷓicin domo deidebeat ↄuerſari ad ſuggeſtionẽ archidiaconi tradit ei epᷣs claues ecclie de altario dicẽs ei. Sic age q̃i redditurꝰ deo rõeʒ phis rebꝰ q̃ bis clauibꝰ recludunt᷑. Hoc officiũ dñs in ſua pſona ſu ſcepit qn flagello de funicuł facto vendẽteſ g emẽtes in tẽplo ciecit. ꝗpſe qpe boſtiariꝰ diẽ. Ego ſũ boſtiũ.ꝑmeſi qs introierit ſal uabit in grediet ⁊ egredieĩ ⁊ paſcua iueniet e lectoꝛibus (¶ Ca Vl. Ecuousgraous eſt lectoꝝq̃ foꝛmã ⁊ initiuʒ a pꝛo phetis accepit.Süũt enĩ lectoꝛes q̃ vᷣbum dei annũciãt. Quibꝰdꝛ.clama ne ceſ ſes q̃ſi tuba exalta vocẽ tuã.Hij cũ oꝛdinãt pᷣmũ de vita ipᷣoꝝ⁊ fide ⁊ ingenio epᷣus ad płm verbũ facit. deinde eis vidẽte pło ab epᷣotradit᷑ codex diuinaꝑꝝlectionũ.⁊ ᷣr eis. Accipite ⁊ eſtote verbi di relatoꝛes.habitu ri ſi ideliter ⁊ vtilic im pleueritis officiũ ꝑtẽ cum bis q verbũ dei miniſtranerũt. Ex bic ergo ptãtem bñt in ecclia coꝛã ꝓplo ppbeti⸗ cas ⁊ aplicas lectões rectandi.ij quideʒ bibuit ⁊ coꝛꝑi ſuo.ieccie imitãda reliqᷣt cui tercia qui adbunc gradũ pmouent lrãn ſcientia debent eẽ inſtructi. vt eopq̃ legunt ſenſuʒ in telligant. in pnuncianõe pim accentuñ ag noſcant. diſtincte legãt. ne fuſione pnũcia tionis intelleciũ auditoꝛibꝰtollãt. oſniderẽt quid ſit indicatiue legendũ.qd ſub introga tione pnunciandũ.vbi ſit in oꝛõe diſtinctcõ pel media diſtinctõ facienda. qꝛ ⁊ bec male ſuata intellectũ ꝑturbant. et grãamancoꝛuʒ tipum gerentes ad irriſionẽ ꝓuocãt. Nox lectoꝛis auribꝰ⁊ coꝛdi ↄſulere dʒnõ oculis ne motu vel geſtu indiſciplinato ſpectato⸗ res ma gis ex ſeipᷣo faciat qʒ auditoꝛel.eque effractũ ⁊ femineũ qᷓ; agreſtem ⁊ruſticũ ſo num deuitãs. Lectoꝛes olim pᷣcones vel p⸗ clamatoꝛes vocabant.qꝛ in plo vocem fa ciunt Hoc officiũ dñs in ppᷣa pſona oñdit qñ in medio ſemoꝝ libꝝ gſaiepphe aperiẽs diſtincte ad intelligẽdu legit. Spũs dñ ſu ꝑ me.euangeliʒare pauꝑibus miſit me. Ex quo lectoꝛibus intelligi dat.quia gna ſpiri tuali clarere debent qui plo vybũ dei ãnun e exoꝛciſtis. ¶ Ca. VI. ſtur oꝛdo exoꝛciſtaꝝ qͥ ſuꝑcatbecu — inos faciũt ſacramẽtuʒ apertio nis.⁊ habẽt ſpeciale imperiũ ſuꝑ ſpus im mundos pt eos de coꝛꝑibꝰ obſeſſis eijciant Debet aũt habere ſpum munduũ qui ſpiri tibus immũdis imꝑat vt vita ab officõ nõ diſcoꝛdet.et malignn quẽ ꝑ officiũ acceptũ expellit de coꝛꝑe alieno.p mundiciã pite ex pellat de coꝛde ſuo.Hij cũ oꝛdinãtaccipiũt de manu ep̃i libꝝ exoꝛciſmoꝝ ⁊ dicitur eis. Accipite ⁊ mẽoꝛie ↄmẽdate.⁊ habetote po teſtatẽ imponẽdi manꝰſuper energumios ſiue catbecuminos. Erxoꝛciſte in oꝛdie ꝛmi niſterio eccie ↄſtituti ſunt 'm officia q̃ in tẽ plo Salomonis erant diſpoſita.qᷓ poſtea ſunt ab Heſoꝛa diſpertita. Leguni eniz ſub Heſdꝛa fuiſſe actoꝛes templifilij bfuoꝝ Sa lomonis qͥ actum templi totiꝰſub cura ſua bꝛẽnt ⁊ ſacris oblationibꝰ depuirẽt.Et cuzʒ finſſent ex oꝛdine in miſterio templi.longe tñ fuerunt ab officio altaris dei.MHeqʒ eniʒ 4 Ercio loco ſequi pſalmiſtisidẽ. cantoꝛibꝰ. nec boſtiarijs.nꝰ ſacroꝝbuis attingere lucebatadmuneraal taris. miſi tantũmodo leuitis. Quaſi ergo actoꝛes quidam ſpiritales templi dei exo ciſte ſuntin ſpło dei qui de ſubſtãtia domi ni ſui ſibi in donis ſpiritalibꝰtradita.in ſpꝑi ritalibꝰediſicijs dilapſa reſtituãt ⁊ reparẽt diſſipata. Exoꝛciſtas ſigniſicat apoſtolꝰcũ dicit. HNunquid omẽs donationes babent ſanationũ. Hoc officio vlus eſt dñs quan do ſaliua ſua tetigit auers ⁊ linguaʒ ſurdi et muti dicens. Elteta. quod eſt. adaperire. Hoc exemplo nos docens ſpũaliter ape⸗ rire debere aures pᷣcoꝛdioꝛum bominũ ad intelligendũ ⁊ oꝛa ad confitẽdum.vt expul ſo demone ſpũſſanctus vas ſuuʒrecipiat. Similłr boc officiũ exbibuit qñ ð oris magdalene ſeptem demonia eiecit. De acolitis. pitulum VIII Warto loco ſucce bunt acoliti qui latine dicunt᷑ cero ferarij.quia accẽſos cereos deferũt dum legitur euangeliuʒ vel dum offert ſa crificium. non vt tenebꝛas buiusaeris illu minent.ſʒ ob boc vt ſicut piſibile lumen ma nibul geſtant.ita opera lucis ꝓximis oſten dant. moꝛe lucis errantibꝰ viam intene bꝛis palpantibus ducatũ pꝛebeant. HMi cuʒ oꝛdinantur poſtqᷓ; edocti fuerint ab epiſco po qualiter in officio ſuo agere debeant.ac cipiunt ab archdyacono ceroferarium.id eſt candelabꝛũ cum cereo vt ſciant ſe ad ac cendenda lumĩaria in ecclia mãcipari.lc cipiunt ⁊ vꝛceolũ vpacuũ ad infundendum vinũ in calicem q conſecrãdus eſt ſanguis chꝛiſti vbiſit memoꝛatõ ſanguinis de xpᷣi latere pfluẽns ⁊ aque inde ꝓcedentis.que duo ideo in calice ↄmilcentur.quia cbꝛiſti ſanguine ſumꝰ redempti ⁊ aqua baptiſma tis a peccato abluti.Hoc officium ſe babe re dominꝰin euangelioteſtatur dicẽs. Ego ſum lux mundi qui ſequitur me nõ ambu lat in tenebꝛis. ſed bẽbit lumẽ nite. (BDe ſuboyaconis. ¶Ca. X. Winto loco oꝛoo eſt ſubdiaconoꝝ qui apud grecos ypodiaconi vocant. qſti ſunt qui ĩ Eſoꝛa natbanei.id eſt. in bumilitate domi/ no buientes aſpellant ex quoꝛuʒ oꝛdine fu⸗ it ille Matbanael qui in euangelio ſaluato rem confiteri ⁊ ab ipᷣo meruit collaudari di cente domino. Ecce vere iſrabelita in qᷓ do lus nõ eſt.Iſti ſubſerniũt leuitis ⁊ vaſa coꝛ poꝛis ⁊ ſanguis xpᷣi ipſis ad altaria deferũt et iterum referunt. De quibus quidẽ patri bus placuit vt qui lacra miſteria cõtrectãt legem obbuent continentie.ſieut ſcriptuʒẽ Mundamini qui fertis vaſa domimi.Hij⸗ in templo domini oblatõnes ſuſci piunta populis. Ad iſtoꝛum etiaʒ pertinet pꝛoui ſionem tantũ de oblatõnibꝰponere in alta ri quantũ ſufſicere poſſit populo ði. Sim. liter ip̃i pallas coꝛꝑales ⁊ ſubſtratoꝛia leua re ⁊ aquam in baptilinũ vergere debẽt. vꝛ ceü qqʒ ⁊ aquã manile ⁊ manutergiũ tene re ep̃o ⁊ pꝛeſbitero ⁊ leuuis.pꝛolauãdis añ altare manibꝰ aquã pꝛebere.HHij cum oꝛdi nontur ſicut ſacerdotes et leuite manꝰ im⸗ poſitionẽ ñ accipiunt.ſʒtantũ caltcẽ vacuũ et patenam vacusʒde manu epiſcopi.De manu vero archidiaconi vꝛceoluʒcũ aqua manile ⁊ manutergiũ quibus mũdare de bent manus ſacerdotes ⁊ leuite tractaturi diuina lacramenta. Hoc officio vſusẽ do minus qñ facta cena cum diſcipulis linteo ſe pᷣcinxit ⁊ mittens aquã in peluim pedes diſcipuloꝝ lauit ⁊ linteo exterſit. ¶De dyaconibus. (Capitulum ℳ. ſexto loco ſequitur nõ ſine aliquo ſenarij miſterio in quo ꝓpter per fectioneʒ ſui ſignifica? opeꝝ ꝑpfectio. Hicoꝛ do in veteri teſtamẽto a tribu Leui babuit exoꝛdiũ. Nꝛecepit eni dñs Hoyli vt poſt oꝛdinatõem Aaron et filioꝝ eius rurſꝰ tri bus Leui ad diuini cultus miniſteria oꝛdi naretur ⁊ conſecraret domino ⁊ buirentp ilrael coꝛaʒ NHaron ⁊ filijs eius in taberna Jaconoꝛũ oꝛoo Nulaco erper M nboe N nahn ſſen⸗ wirmp gbens — pars culo dei. ipſiqʒ geſtarent archam ⁊taberna culum ⁊ omnia vaſa et in circũitu taberna culi ipſi caſtra ↄſtituerent. ⁊ in trãſpoꝛtan do tabernaculoipᷣi deponerent.rurſus ipſi ↄponerent.¶ viginti sautem annis ⁊ ſupꝛa tuſſi ſunt puire in tabernacło.quã regulam etiã ſancti patres in nouo teſtamẽto cõſti tuerũt.quomiã bec etaſ ad poꝛtanda onera robuſta eſt qð illi oꝛdini a Moyſeinſtitu tum eſt Qð etiam in nouo teſtamẽto repꝛe ſentat cum diaconibꝰſupᷣ ſiniſtꝝ bumerus ſtola imponit᷑.⁊ caſula in diebus ielunij ſu per eundẽ humeꝝ complicat.quia quidqd laboꝛis ⁊ ſuſtinentie ĩ bac vita toleramus tanq́ʒ in ſiniſtra poꝛtamus. don? in dextra oc eſt in eternitate requiẽ babeamul.Hic oꝛdo ĩ nouoteſtamẽto ab apoſtolis immũ ſumpſit quãdo ſic legit in Actibꝰ apoſto loꝛum. Apoſtoli ſepteʒ viros bom teſtimo nijplenos ſpũſſancto ad boc officiuz elege runt. ⁊ oꝛatione pꝛemiſſa manus eis impo ſuerunt.⁊ exinde apoſtoli⁊ eoꝝſucceſſoꝛes decreuerũt ptĩ omni matrice eccleſia ſeptẽ dyacones circa araʒ cpꝛiſti ſublimioꝝ gra Du tanq̃m columne altaris aſſiſterẽt.nõ ſi ne aliquo ſeptennarij miſterio.in quo figu rai pt ſeptifoꝛmis gratie ſpũ fulgentes.ſan cti ſint coꝛꝑe ⁊ ſpũ.Hij ſuntſeptem angeli ĩ apocalipſi tuba canentes.Hij ſunt ſeptem candelabꝛa aurea. bi voces tonitruoꝝ. Iplſi enim clara noce in modũ pᷣconis admonẽt cunctos.ſiue ad oꝛanduʒ.ſiue ad genua fle ctenda ſiue ad pſallendũ ſiue adlegendũ ⁊ audiendu verbum. IJpſi euangeliſant. ipſi ſacramenta dei diſpenſant. ſine ipſis ſacer dos nomẽ babet.oſficiũ non bʒ. Nam ſicut in ſacerdote ↄſecratiota in miniſtro diſpẽ ſatio ſacramenti eſt. Ipſis etiã ſacerdotibꝰ pꝓpter pᷣſumptõem non licet calicem dom ni in mẽſam tollere.miſi traditꝰ fuerit eis a diacono. Leuite boſtias ſuꝑaltare ponũt. apſi mẽſam dñi componũt.leuite operiunt archam teſtamẽti.qꝛ non omẽs videre de bent aut poſſunt alta miſterioꝛuʒ que oꝑe riunt᷑ a leuitis.ꝗpialbis induti veſtibꝰ aſſt ſtunt altari vt candoꝛe veſtis mundicia vi te ſignificet.nindiqʒ od boſtias ꝛ iĩmaclati tercia. accedunt. Tales enĩ dñm decet babere mi niſtros qui nullo carms coꝛrũpani conta gio. ſed ꝑfecta mẽtis ⁊ coꝛꝑis caſtitate ſplen deant. Nuales eni dyacones oꝛbinãdiſũt. apoſtol?plemiſſime docʒſcribens ad ¶Cby⸗ motbeũ.Ham cum pᷣmiſiſſʒ de ſacerdotuʒ electione ↄtinuo ſubiunxit. dyacones ſimi liter irrepᷣbenſibiles. boc eſt ſinecrimine. ſiẽ epiſcopos pudicos.boceſt. a libidine con nentes. non bilingues ſcʒ ne turbent paceʒ bñtes.non młto vino deditos.qꝛ vbiebꝛie tas ibi libido ⁊ furoꝛ dominat᷑.nõ turpe lu crũ ſectantes.ne de celeſti militia lucra ter rena ſectentur. Moſt bec ſubiecit. Hij autẽ pꝛobent pᷣmum. ſic miniſtrent nulluʒ cri men babẽtes. Et bij itaqz licut epiſcopi añ oꝛdinatõem pꝛobari debẽt.⁊ ſi digniinuen ti fuerint ſic demũ ad ſacrum miſteriũ ad miutti.Hij cũ oꝛdinant ſolus epiſcopus ma nus eis imponit.quia ad miſteriũ non ad ſacerdotiũ alplicãtur. omtur eis oꝛariũ ideſt. ſtola ſupſiniſtrum bumen ab epiſco po vt per boc agnoſcant ſe accepilſe iuguzʒ vomini quo omia ad ſiniſtrã id eſt.pᷣſentẽ vitam pertinẽtia aduerſa foꝛtiter tollerent et diuino timoꝛi ſubijciãt. Accipiũt ⁊ textũ euãgelioꝝ de manu epᷣi ꝑ quem intelligãt ſe eſle pᷣcones euangelij xpᷣi. Nam ſic lecto ribuſ vetus teſtamẽetũ.ita diacombꝰnouũ 5pᷣdicare pᷣceptũ eſt. pᷣcipue euangeliũ qd ſo lis ipſis in ecclelia pnunciarelicʒ. Aldipᷣos pertinet aſſiſtere ſacerdotibꝰ miniſtrareĩ omnibꝰqᷓ aguntur in ſacramẽtis chꝛiſti in baptiſmo. in criſmate.i patena ⁊ calice.Ob lationes etiaʒ inferre ⁊ diſponere in altari ↄponere enã mẽſam dñi atqʒ veſtire crucẽ ferre ⁊ p̃dicare euãgeliũ et apłm. Ad ipᷣos q́; ptinet officiũ pꝛecũ ⁊ recitation ominuʒ Ipñi pᷣmonẽtaures bominũ vigilaread do minu. ip̃ᷣi boꝛtant᷑ oꝛare ipſi clamãt ⁊ paceʒ ipſiãnunciãt.Hoc officio pſus eſt dñs qñ poſt cenam ppᷣooꝛe ⁊ ppꝛijs manibꝰſacra menta ↄfecta diſpenſauit.⁊ quando aplos doꝛmitantes adoꝛatõem incuauit dicens Vigilate ⁊ oꝛate vt nõ intretis in tẽptatio vem. De pꝛeſbiteris KCaNKI. Eoptimo loco ſub S ſequit᷑ oꝛdo pᷣſbiteroꝝ qui in vete niteſtamento a filiis Caronſum/ oſit initium. Ham qui tunc ſacerdotes vo abant bi ſunt q nunc aſpellant pᷣbiteri.⁊ q unc dicebant pncipes ſlacerdotũ nunc ep̃i ominant. ſꝛeſbiteri aũt interpᷣtant᷑ ſenio xs. qꝛſenioꝛes greci pᷣbiteros vocant. De ent eiʒ pꝛeſbiteri ſenioꝛes eẽ in ſplo dei nõ ntũ etate coꝛꝑis qᷓntũ pꝛudentia moꝛum et maturitate bone ↄuerſatioms ſiẽ ſcpᷣtuʒ ſt. Senect?ꝰ venerabilis ẽ. nõ diuturna ne qʒ; numero annoꝝ ↄputata. Can eniʒ ſunt ſenſus bomiĩs ⁊ etas ſenectuns pita imma culata. Diſtat aũt hoctantũ ini pontifices buius tꝑis ⁊ ſacerdotes ꝙ ſolis pontificibꝰ addita eſt clericoꝝoꝛdinatõ.baſilicaꝝ dedi catio.ſacri criſmatis ↄſecrano.manꝰ impo ſitio.⁊ munis ſuꝑ populum bñdictio.In alijs aũt ſacramẽtis.ſiue ſcʒ catheʒiʒandi.ſi ue baptiſandi.ſiue miſſam celebꝛandi et cõ ſecrandi coꝛpis et ſanguis xpᷣiſacramentuʒ ſiue in eccleſia verbũ faciendi cõmunis eſt vtriſqʒ diſpenſatio. Sũmis ergo ſacerdon bus ſupꝛa dicta idcirco ſingłariter rebuata ſunt.ne eaꝝꝑ pꝛſus auctoꝛitas ptãtis ab om nibꝰ paſſim vẽdicata.iferioꝛes erga ſupꝛa poſitos inſolẽtes redderet.et ſoluto obediẽ tie vinculo ſcandalũ generaret. ſꝛeſbiteri ſucceſſoꝛes ⁊ vicarij ſunt ſeptuaginta diſci⸗ puloꝛum qui pᷣcedebant dñm Ihm in om nem ciuitatẽ ⁊ locũ quo eratipᷣe venturus Ita quiſpe pᷣbiteri qui adiutoꝛes ſunt epᷣo rum.rudes ſpłos catbeʒiʒando initiant.ba ptiʒando vnitati eccleſie incoꝛpoꝛãt.⁊ in oĩ bus ſacramẽtis vſqʒ ad manꝰimpoſitõem ſplo dei miniſtrãt. Epiſcopi vᷣo ſucceſſoꝛes ſunt aploꝝ qui ex neceſſitate ad adiutoꝛiuʒ⸗ et ſuſplemẽtum ſui officij in tanta młtitudi ne populoꝝregendoꝛum mimniſteriũ ſibi ex petũt ſacerdotũ.ſicut Doyſeò in beremo ſeptuaginta piros elegit pꝛudentes q̃rum conſilio ⁊ auxilio multitudinẽ tantã faciliꝰ gubernarʒ.ſiue inferioꝛis ſiue ſupioꝛis ſint oꝛdinis ſacerdoteſadẽ. ſue p̃ſbiten ſiue epi Ctercia viceʒ gerunt ſummi pontiſicis. dum popu los delinquentes ad penitentiaʒ vocant.et oꝛationũ ſuarũ medicam ento ſanant. Añ apoſtolus dicit Deus eratin cbꝛiſto mun dum reconciliãs ſibi.⁊ poſuit in nobis ver bum reconciliatõms. Obſecramus ergop chꝛiſto.recõciliamini deo. In boc igitur pi ce mediatoꝛis funguntur lacerdotes q ipi domino menſas componũt.⁊ deum pꝛo peccatis populi exoꝛant.⁊ penitetes abſol⸗ uendo deo reconciliant. Quapꝛopter con uenit vt tanãm bom mediatoꝛes inter bo mines ⁊ deum ⁊pcepta dei ad populũ de ferant.veritatem pᷣdicando.et pꝛeces popu li deo offerant pꝛo peccatoꝛibus intercedẽ do.mediatoꝛ auteʒ pt ait apoſtolus vnius non eſt.quia diſcoꝛdes reconciliare nõ po teſt qui vtrimq; ſocietatis pace et amicicie vinculo concoꝛs non eſt.et idcirco ſacerdo tes cum deo pacem babere ꝑ eminentiam ſanctitatis.⁊ cum pꝛoximis ↄcoꝛdiam ſer uare debent per affectuʒ ↄpaſſionis. Qua les ergo debeant eẽ pꝛeſbiteri.apoſtolꝰſcri bens ad Cytum inlinuat dicens. Huiꝰ rei gtia reliqui te Crete vt cõſtituas pᷣbiteros ꝑ ciuitates quę admoduʒ diſpoſuiubi. Si quis ſine crimine eſt vmꝰ vxoꝛis vinbñteʒ filios fideles non in accuſanõeluxurieaut nõ ſubditos. Opoꝛtʒ eniʒ eᷣm ſine crimine eẽ. Qua ſententia oñdit enã pᷣſbiteros lub epᷣoꝝ nominetaxari. Añ ⁊ꝛ ad Cbimotbeũ de oꝛdinatõne ep̃i ⁊ dyaconiſcribit. de pꝛe ſbiteris tacens quos ſub nomie epᷣoꝛum in telligendos reliquit. Qua ꝓpter tales etioʒ in ecclia pᷣſbiteros conſtituendos eẽ ſicut epᷣos ⁊ apoſtolꝰ aſſerit. et Canones oplicõ auctoꝛitatem ſecutiteſtãtur. Mꝛeſbiteri cũ oꝛdinantur epo eosbenedicenteet manus ſuper capita eoꝝtenente. omẽs pꝛeſbiteri q p̃ſentes ſunt manus iuxta manũ epiſcopi ſupꝑcapita eoꝛum leuãt et ſpiritumſanctuʒ ſuꝑ eos quioꝛdinant inuocãt. Anguntur pꝛeſbiteris manus ſicut ep̃is vt ↄgnoſcant ſe ̊ ſacramẽto grãʒ ↄlecrãdi acciꝑe.etoꝑa miſcðdie erga omẽsp viribꝰ exercere vᷣbere. Anctio capitis ſpecialr od epᷣm ptinet vt intelligat ſe vꝛcariũ illiꝰeẽ deqᷓ ſcriptum ẽ. — — — — - -- – — . dines Pelont Huree buben Kdpin eugen etnön bol babe Deg Vnxit te deꝰdeꝰ tuꝰ oleo leticie. Hij pꝰ in uocationeʒ ſpũſſancti ſtolam ſuꝑ vtrunqʒ bumeꝝaccipiũt q̃ in modũ ſuſtentaculoꝝ dextu latꝰ munit ⁊ ſiniſtꝝ vt ex Bintelligãt ſe per arma iuſticie a dextris aa ſiniſtris eẽ munitos.vt eos nec aduerlſa frangãt necꝓ ſpera extollant. Accipiũt ⁊ calicẽ cu vino ⁊ patenã cum boſtijs de manu epiquannꝰ bijs inſtrumẽtis ptãtem ſe accepiſſe agno ſcantplacabiles deo boſtias offerendi.A¶d ipſos nanqʒ ꝑtinetſacramẽtuʒcoꝛꝑis⁊ ſan guinis dñi in altari deocõficere.oꝛones di cere etbñdicere dona dei.Hoc officio vſus eſt dñs noſter ghs xpᷣus quando pꝑꝰ cenaʒ panem ⁊ vinũ in coꝛpus ⁊ſanguinẽ ſuum mutauit et vt in memoꝛiã ſue paſſiones adem facerent diſcipulos monens inſtituit Hoc quoqʒ excellenterofficiũ implẽs exbi buit quãdo ipᷣe ſacerdos ⁊ boſtia ſeipᷣm in ara crucis ppt pctã generis bũam obtulit et per ppꝛuʒ ſanguinẽ ſancta eina ingredi ens celeſtia ⁊ terrena pacificauit. In qͥ apa ret qnta ſit excellẽtia ſacerdotałofficij ꝑqðᷣ qjuotidie in altari paſſio xp̃i celebꝛat.etreꝰ quiſqʒa peccatis ↄuerſus deo reconciliat. Muibꝰ oibus de ſacerdotali officio bꝛeuit ptractatis admonendi ſunt cbꝛiſti ſacerdo tes.qᷓtinus ſicut excellũt oꝛdinis dignitate ſic excellãt vite ſctitate pt plebs eis ↄmiſſa atqʒ eoꝝ diſciplinis edocta gtant᷑ eis obedi at ⁊ eoꝛum imitatõe de die i diẽ pficiat. (Beepiſcopbis. ¶ Ca XII. cri canones dif ſinuũt nullũ in epiſcopũ eligendũ niſi qui pꝛius in ſacris oꝛdinibus religioſe fuerii ↄuerſatus. Sacros autẽ oꝛ Dines diaconatus a pᷣbiteratus tantuʒ ap pellandos cenſent.qꝛ bos ſolos pᷣmitiua le gGitur eccla babuiſſe.⁊de bijs ſolis pceptũ babemus apli. Subdyacones tñ qꝛ etipſi abminiſtrãt ſacris altaribuſ opoꝛtunitate exigente in epos eligi ↄcedunt.ſʒ rariſſime et ipᷣm nõ ſine romani põtificis ſiue metro politãi licẽtia.ſi tñ ſpectate ſint religiõil.⁊ p vablk ſcie. Ad ep̃m ſpẽałr ꝑtinet baſilicaꝝ ꝓſecratõ.vncto altaris.⁊ ↄfectõ criſmatis⸗ ☛ tercia. manꝰ iĩpoſitõ ⁊ ↄmunis ſuꝑ ſplłm bñdictõ. Iple pᷣdicta officia ⁊ oꝛdies ecchaſticos di ſiribuit ipᷣe ſacras vᷣgines bñdicit. Dũ eni pceſſit vnuſquiſqʒ in ſingulis.iſte poꝛdin toꝛ eſt in cunctis.Nullusepᷣus aliũ in epꝑpi ſcopũ ſiue metropolitamolenſu cõſecrare debet. nec metropolitanꝰ oꝛdinare epᷣm.m ſi tribus ad minꝰepᷣis pntibꝰ alijs omibꝰqͥ in eadem pumntia ſunt ep̃is aſſenſuʒ dãtibꝰ Cuʒ pᷣo oꝛdinat᷑ duo epiſcopi ponũt⁊ tenẽt euangelon codicẽ ſupᷣcaput a ſuꝑ verticeʒ eius.⁊ vno fundẽte ſuꝑ eũ bñdiciõeʒ.reliq omẽs epᷣi quiaſſunt manibꝰ ſuis caput eiꝰ tangut. Ungitur aũt ſacra vnctione caput eius.qꝛ omis lanctificatio oſtat in ſpuſctõ cuiꝰpᷣtus inuilibił in ipᷣa crimatis vncuõe et ſigniſicat᷑ ⁊ ↄfertur. Oꝛdinando aũt pon tifex manũ imponit. Euangelicã vo lectõʒ diaconus legi. Confirmatoms aũt eplam notarius ſcribit. Deinde ⁊ oꝛdinatoꝛ ⁊ oꝛdi natus in ipᷣa oꝛdinatõne pterqʒ milſaʒs cele bꝛare debet. Et bec q dem foꝛma ↄſecrandi pontificis a ſctis patribꝰtradita eſt. ¶ De archiepiſcopis Tapitulum. (NlII. ¶(Eo quando ar⸗ chiepiſcopus electus oꝛdinandꝰ Aſuerit omẽs eiuſdẽ puĩtie epiſco pi ad ſedem metropolitanã ↄuenire debẽt vt ab omnibus ipſe oꝛdinetur. Opoꝛtz eni yvt ipſe qui illis ommbꝰpꝛeeſſe debet abom nibus illis eligatur et oꝛdinetur. alioquin caſſa iudicatur conſecrano. Statutum eſt autem vt archiepiſcopuſinſra tres menſes conſecratõms ſue ad fidem ſuam exponen dam et pallium ſuſcipiendũ ad apoſtolicã ſedem mittat qd amplius epiſcopo babere dinoſcitur. Archiepiſcopus eniʒ epicopis pꝛeeſt ⁊ pallium poꝛtat. H ¶ Be ſummo pontifice Capituluum XlIII Ma ſeoeſ apoſto ica cunctis in oꝛbe terrarũ pꝛefer tur ecclijs. atqʒ ſuper ſe metropo O ltanũ babere non poteſt. cardina . 2 . 1 . . * . . .* . . 1 les epiſcopi pculoubio metropolitani vice fungunt.qui videlicet electũ antiſtitem ad apoſtolici culmis apiceʒ puebũt. Facta ãt electõe ſi foꝛte caſus vł violentia aliqᷓ obſti terit.vt is qui electꝰẽ in aplica ſede iuxta cõ ſuetudinẽ introniſari nõ valeat.electus tñ quẽadmodũ ſtatutũ eſt ſiẽc papa auctoꝛita tem obtinere dz regendi ſctäm Romanaʒz deſ. diſponẽdi facultates ilius. De ceteris officijs que ſũt in cle I ſunt oꝛoies et miniſteria clericoꝝq̃ tamẽ in au⸗ ctoꝛtate pontificalii arcbidyaco ni cura ⁊ pꝛimicerij ac tbeſaurarij ſollicitu dine diuidunt. Rchioiaconꝰ im perat ſubdyaconibuſ a leuitis ad quẽ iſta ꝑtinẽt mimſteria.ſollicu do par:ocbiaꝝ ⁊ oꝛdinatio ⁊ iurgia adeiꝰ baſilicis ip̃e ſuggerit ſacerdoti.ipſe inqᷣrit ꝑꝛochias cũ iuſſione ep̃i⁊ oꝛnamẽta vłres baſilicaꝝ vł ꝑꝛochbiarũ.geſta libertatü eccle ſiaſticaꝝ ipᷣe refert epᷣo.collectã pecuniã de ↄmuniõeipſe accipit⁊ epᷣo defert.et cetera quedã epiſcopał ꝓuidẽtie miſteria ſh̊ ep̃o qſi in ptãte cure aduocatus in cauſis eccle ſiaſticis examinãdis diſpenſat. Depzämicerio. (a 4† pamiceriũ per tinent accoliti.exoꝛciſte. lectoꝛesat qʒ plalmiſte.i.cantoꝛes. Signũ q̊ʒ dandũ pꝛo officõ clericoꝝ ꝓ vite boneſtate et officiũ cantãdi ⁊ pagendi ſollicite.lectio nes. bñdictões pſalmos laudes offertoꝛiũ et rñſoꝛiũ quis clericorũ dicere debeat. Oꝛ do qʒ ⁊ modꝰpſallẽdi in cpoꝛo p ſolẽnitate et tꝑe. Oꝛdĩatio q; p lumĩaribꝰdepoꝛtũdis ſiq deʒ etiã neceſſariũ eſt ꝓ reꝑpatõe baſiliia ru q ſuntĩ vꝛbe ipſe denũciatſacerdoti. Epi ſtolas epi ꝓ diebꝰieiunioꝝ pꝛocbianis per boſtiarios dirigit. Clericos qͥs delinq̃reco Se archidyacono. (CTa. XVI. aner reparandis dioceſianns dinantur. tercia gnoſcit ie diſtringit. Quos no emendare non valʒ. eoꝝ excelſũ ad agnitõʒ ei detert. Baſilicarios iſte ↄſtutuit ? mairiculas ipe diſponit. Qñaũt pꝛimicerius abſens ẽea gue p̈dicta ſũt iſte exqritq ei aut legeẽ pxi · mus aut eruditiõe bis explendis certus. (Betpeſaurario. (Ta XVIII. ciendi cura baptiſterij oꝛdinãdi.pꝑatio lu⸗ minarioꝝ in ſacrificio ⁊ ſacniiciſs. ¶ Quando etquõ oꝛdinatões ſint faciende. WCa. XI ęæKA. ſocras (pᷣbiteron a byaconopnõ nil certis tꝑibꝰ fieri debere ſcti pa tres decreuerut.i.ietumo qrti mẽſis ſepti mi ⁊ deami ꝛinicij qdꝛageſimalł acmediãe qᷓdꝛageſime die ſabbati circa veſpã ieiunio celebꝛato. Qñ po epᷣus oꝛdinatõnes facere diſponit oẽs qͥ ad ſacꝝ oꝛdinẽ accedere po lunt.feria qᷓrta añ ipſaʒ oꝛdinatõeʒ euocan diſunt ad ciuitatẽ.vna cuʒ pᷣbbiteris qͥ eos pñtare dñt. Tüc ergo ep̃s elatere ſuo elige re dʒ ſacerdoteſa alioſpꝛudẽtes viros gna ros legis diuie ⁊ exercitatos in eccłiaſticis ſanctionibꝰq oꝛdinandoꝝ ⁊ vitã ⁊ ſcientiã ſine fauoꝛis gtia aut muneris cupiditate ßm veritatẽ diligent inueſtigẽt. vt ſic ꝑtres dies ↄtinuos diligẽter examiati.ſabbato tã dem q pbati inuẽn fuerint ep̃o ↄſecrandip᷑ ſentent. Gñdictiones vpᷣo pontihcũ diebus tantũ domicis celebꝛandas eẽ ſaci Cano nes ſanxerunt. Qua etate oꝛdinandi ſuntqui oꝛ etate uero oꝛoit andoꝛü talez nobᷣ diſſimtio ſacre ſcpture diſcretõnem reliqt. vt ſub diaconus quidem non oꝛbinetante viceſi mumquartum annos.nec dyaconus ante viceſlimũquintũ.nec pᷣbbiter añ triceſimum D theſaurarium ptinẽt boſtiarij baſilicaxoꝛdĩiano ncenſi pᷣpatio.cura criſmatis ↄſi Hoinatoõnes aut . ll pes ſon in Us obf inn ſne⸗ tentea pod⸗ berer fuüͤto⸗ Nootn llero⸗ doant Ulop lhrei nps ſohm ſr honr tenten bone J mope lbgee disſce W. ⸗ ond mlin bilg ne uno gte end don weiw ode⸗ Nrus Uir Nitan SNn nkeint ulkturs tcintnms bn nauen von. nuoo rchiri hean onn zinaine 2 * . quatinus deincepsſi dignus inuẽtus fue rit in epiſcopum eligi poliit. in⸗ certo titulo oꝛdinandinõ ſunt ſacerdotes (Ca. XXI. oOaut une cer nari nõ debeat. dicere qdeʒ refert. cum eti ſi pfectõnem eccliaſtice diſcipline ſeqremur aliter in clexaſſumẽd? nõ eſtet. ¶ Quales ſint eligendi ao ſacros oꝛdines. ¶Caplm (¶XXII Euita güt et cõdi tione eon qui ad ſacros oꝛdies eli gunt᷑.multa nobis pꝛẽs documen ta reliq̃runt. HNam qꝙ a ſacris oꝛdinibꝰnon impediat eos qu pbatefuerint ↄuerſatõis placuit diffinire qui a medicoꝝ inciſiõe foꝛ te claudi efficitur.vel per egritudinẽ ſiue ꝑ violẽtiã abſcidunt.⁊ qui nõ ſponte ſed ca ſu aliquod membꝝ ſibi amputauerũt.ſitñ tale fuerit vt ab ope admimſtratõis nõ im pediat. laici qui nõ ↄcubinã non pelicem noꝛunt.nec bigami extiterũt.⁊in ceteris ſiñ crimie vixerunt. Liberti quoqʒ quia domi nisſuis ita manumilſſi ſunt.vt in eis nullũ obſequij ius qut ptãtem reßuarunt et ſine crimine vixerunt.bos in clerũ aſſumi poſſe ſine cunctatiõeſanxerũt. Dublice vᷣo peni tentes. criminoſos.illitteratoſ.bigamos.re pudiatoꝛũ maritos.ex adulterio natos.ab bereticis baptiſatos.et quiſeipſosabſcide rüt a ſacris oꝛdinbꝰ arcendos.⁊ energumi nos in cley non recipiendos.ſed ⁊ filios pꝛe ſbiteroꝛuʒ ad acros oꝛdinesnõ admitten dos. niſi qs vel babitus religiomis vel ſpiri tualis vite boneſtas ↄmendat. Nenitẽtes ſi neceſſitas exegerit inter boſtiarios depu tari vel int lectoꝛes ita vt euangeliũ vel epi: ſtolam nõ legant. St aũt oꝛdinati ſuntini ſubd yacones baberi ocedunt.ita tñ vtma num nõ imponãt aut ſacra ↄtingãt. Neni tentes ant dicimꝰ eos qͥ poſt baptimuʒ p bomicidio aut p diuerſ crimibꝰ aut Zuiſſi⸗ mis peccatis publicã gerentes penitentiaz ſub alico diuio fuerint altario recõciliati. —— to titulo pᷣſbiter aut dyaconꝰ oꝛdi quarta Simlliter tranſmarinos ⁊ incognitos bo mines ſiue clericos aliarum eccleſiauneqʒ; oꝛdinari.neqʒ oꝛdinatos recipi concedunt ſine cõmendaticijs litteris epiſcopoꝛuʒ ſuo rum. H (Gua rõne mutatõ poſſit fieri oꝛ dinatoꝛum Ca.XXIII. Wtatio epiſcopo rum delocis ſuis adalia loca niła NN ratione debʒ ſieri niſi pꝛo magna vnlitãte vel necelſit ate cogente. Et boc qᷣdẽ non per ip̃os fieri opoꝛtet.ſed conſilio ⁊ in uitatione coepicopoꝝ atqʒ auctoꝛitate ro mani pontificis. utatio ſimili clericoꝝ ſiue pꝛeſbiteroꝛum nõ ſine magna diſcretõ ne fieri debet cum cõſilio ⁊ auctoꝛitate epbi ſcopoꝛum ſuoꝛũ.Clericum etiã in eccleſiſ,z duarum ciuitatũ aſcribi ſacri Canones ve tant. ſOꝛeſbiteros quoqʒ relicta cura eccle ſiarum ſuarum pꝛoſfecuõem luſcipere.ſiue ad oꝛatões ſiue quolibet inconſulto eꝑiſco po non opoꝛtere teſtant.HDeterminãt quo qʒ que ſint que neceſſario pꝛeſbiteros ſcire opoꝛteat.id eſt. lbꝛum ſacramentoꝛũ.lectio narium.baptiſterium. compotũ.canonem penitentialẽ. pſalterium. omelias per circu lum anni domicis diebus ⁊ ſingulis feſti- uitatibus aptas.⁊ multa alia que de vita ⁊ conuerſatione ſacroꝛuʒ oꝛdinũ vel ratõna⸗ biliter dicta lunt vel neceſſario facienda. Kars quarta. Be indumentis ſacris. Oſſe opoꝛtz cbꝛiſti ſacerdotes ⁊ mim ſtros q̃niã idcirco ſingla ris eis in ſacro miſterio babitꝰ attribuit vt ꝑid qd oꝛs aſparet qles intꝰ eẽ debeãt oñdat. Sa crarum aũt veſtiũ ritus ptima veteri teſta mẽto aſſumptꝰ eſt parti a patribꝰ nouite⸗ ſtamẽti adiectꝰ. Legimꝰ ꝙq moyſes Naron frẽm ſuũ cũ ſilijs eiꝰ ad oſtiũ tabnachl teſti monij ſanctiſicandũ aſplicuit. et lotũ aqua tica biſſina veſtiuit deinde ʒons pꝛecinrit (Wars et veſtiuit eum tunicã interioꝛẽ. et impoſu it ei ſupbumerale.⁊ cinxir eũ ſcdᷣm facturaʒ ſuꝑbumeralis.⁊ impoſuit ſuꝑ eum logion id eſt rationale in quo erat manifeſtatio ⁊ peritas.⁊ mitrã impoluit ſuꝑ caput eius et ſuꝑmitram in fronte ipᷣius laminã aureaʒ in qua erat ſculptũ nomen dei. Septem ſi p̃dicta enumeres inſtrumẽta pontiſicalis oꝛnatꝰ inuenies.idẽ tunicã biſſinam. ʒonã. tunicam interioꝛẽ. ſuꝑphumerale.rationale mitram.? laminã auream.quibꝰſi femina lia linea q ritu ſacro circa renes pontificis ſtringebant᷑ adieceris octo ſunt ſacerdota lia indumenta. “ Betunica biſſina (Ca. II. Bnica biſſina eſt que grece poderis.id eſt. talaris ſpellatur.qꝛ a collo vſqʒ adtalos extenditur que in nouo qdẽ ſacerdotionõ eſt de biſſo ſolũ ſedlino contexitur.que mẽ bus coꝛpis modificata atqʒ aptata nibil ſu ꝑfluum aut diſſolutũ in pita ſacerdotis eẽ debere oñdit. Hec ⁊ ob ſpẽm candoꝛis no men albe ſoꝛtitur qᷓ mundicia ſignificat mi niſtroꝝ dei.ſicut ſcriptum eſt. Biſſinũ ſunt iuſtiſicatoõnes ſanctoꝝ.caro quippe bomis mundiciã quaʒ ex natura nõ babet.ſtudio bono adnitente acquirit ꝑ grãm.vt ſcdᷣm apoſtolũ miſter chꝛiſti coꝛpꝰ ſuuʒ caſtiget etin bututẽ redigat. quemadmodu biſſus vel lin candoꝛẽ quem exnatura nõ babu it per ſtudiũ et induſtriã multis tunſioni bus quaſi quadã vexatione attrituʒ acqui rit. De ona. Ec ueſtis io eſt tu nica linea circa renes ʒona foꝛtt onſtringit pt caſtitas ſacerdotis nullo incetiuon eſtu diſſoluat ſicut ſcriptũ eſt. Sint lumbi veſtri pcincti. Aeſtis qlpe candida mundiciã.ʒona vero ↄtinennam ſigniſicat vt illicnõ ſoꝛdeſcat. bicnõ effluat pita ſpualis. Hec ʒona quidẽ in veteriteſta mento quattuoꝛ coloꝛibꝰdiſtincta inuenit id eſt biſſo purpura iacincto cocco.queva (Ca. I. quarta ria interpᷣtatõe ſiue ad quattuoꝛ elem ẽta.qᷓ rum ↄplexiõe natura buana ↄſtat.vt totũ qð bomis eſt ſtringai ⁊ cobibeatur a fluxu pvicioꝝ.ſiue adqtuoꝛ pᷣncipales vᷣtutes ani mi qbus bõ ex omni pte cingi debet acmu niri referenda exiſtimat. ¶ De feminalibus lineis. CToapitulum IIII. B eiuſoeʒz caſcita tis ⁊ ↄtinentie ſignũ que ꝑ tunicã et zonã deſignat. boc eſt etiã ini cetera ſacra indumẽta femialia linea circa renes ad ſacꝑꝝ miſteriũ ingredientiũ apli cari iubet. nõ taʒ ad turpitudis velandeqᷓ ſolitis qtidiam vſus indumẽtis tegebatur neceſſitatem qʒ ob oſeruande caſtitatis et müdicie ſignincatiõem. Heqʒ vo exiſtimã duʒin illo poꝛi populo viros diſcooperta aut nõpelata carne pudoꝛis incedere pt in traturi adſancta tunc demũ verenda tege re iubereni.ſed voluit ſᷣmo dei in ſacro off⸗ cio miſtros deiadtegenda infirma coꝛpis ꝓpꝛiũ ac ſinglare opimẽtum babere vt pp oñderet pudiciciã ⁊ caſtimoniã illoꝝ pꝛeecꝛ pue cum ſctã tractarent pnicã et ſingularẽ eſſe debere. AUñ miniſtrinoui ſacerdotij h operimẽtũ in ſacro officio ſingłare nõ aſſu mũt quibꝰeſt iniũcta puãde caſtitatis qᷓ̃ti⸗ diana neceſſuas.ſic eſt quotidieofferẽdi cõ ceſſa ptãs. Diniſtri npo veteris figure tpe lſacriſicij ofterendi feminalia ſumũt q miſte rio expletoiteꝝ ſoluũt qᷓniã a tactu carnis petꝰlex ſancta tractaturos pbibuit.qs rur ſus expleta vice ad operã carnał cõmercij relaxauit.Reliq̃ aũt duo.i.tunica linea ⁊30 na veteris ⁊ nouiteſtamẽnſacerdonibuſcõ munia eẽ noſcunt qʒuis noſtꝝ ſacerdotiuʒ ʒonã q̃tuoꝛ coloꝛbꝰintextã ñ reqrat.foꝛtaſ ſis ſuꝑſtitõiſ vitãdecauſa.aut inopia artifi cij iductũ.ↄtextũ pura acſimplici ↄtinẽtia. einterioꝛitunica et iacinctina. indu mẽtum tunica interioꝛ ſiue acinet quitur quartũ peteri 2i nouo — m nign nüͤpl ndei Stanr ni ehen Menn 1 wvoß⸗ cops enos nan ce mo riith ſrun rt n giime RRZ bauchnr glanen n tii⸗ notu, on gunmn Ma. gencind. g e latur nel iacinctina. cuiꝰcoloꝛ ſpem celi ſere (Wars qvWuarta teſtamento ſoli vttur pontiſices. Et meri necaliudq; veritas ſuggerit efferre pꝛeſu to pontifex duabꝰ tunicis induit qui ðᷣtbe mat.neqʒ id quoda veritate intus bauſerit ſauro ſuopferre debʒ noua ⁊ vetera ꝓpter ratione ⁊ oꝑe aſpꝛobare manifeſtare deſi quod ⁊ ipſa tunica ſecũda ⁊ interioꝛ aſpel ſtat. Notandũ vero ꝙad inuicẽ concatbe nant᷑ rationale ⁊ ſuꝑbumerale.qꝛ coherere ni imitat.vt per hoc intelligi det. quia pon eifex plus debet de celeſtibꝰ cogitare qʒ de terrenis. Rectuſoꝛdo:pᷣmũ in tunica linea et ʒona ⁊ femina libꝰ expᷣmi mundicia car nis.deinde per tunicã interioꝛẽ vel iacincti nam ſigniſicatmũdicia coꝛdis. ſuperbumerale qð bebꝛaice vo ECcatur epbot.bocin teſtamẽto ve teri ſoli pontifices ntebant᷑eiſdem qbus et ʒona ſuerat diſtincta coloꝛibus.Sub Stia autẽ boc veſtimẽtum tam ſacerdotibꝰ qᷣm pontificibꝰ cõmune eſt. Nð autem ꝑ quat tuoꝛ coloꝛes in ʒona ſigniricari dicimuſ.id ipſum in ſuꝑbumerali ꝑeoſo quattuoꝛ co loꝛes figuratũ inuenimꝰ. Signiſicat autẽ ſuꝑbumerale foꝛtitudinẽ opeꝝ⁊ patientiã laboꝛũ. pꝛo eo ꝙ ad poꝛtãda onera bumeri ſupponut.Idcirco inipᷣo ſuperbũerali duo bus la pidibꝰ pᷣcioſis.qu vnus a dextro bu mero.alter no a ſiniſtro ſuꝑpoſitus fuerat nomiĩia duodeciʒ patriarchaꝝ inſcpᷣta erãt. ſex in nno ⁊ ſex in altero.quia ꝑ noĩia patri · archarũ memoꝛia ſctõꝝ intelligit.quã ſa⸗ cerdosa dextris ⁊ a ſiniſtris id eſt. in ꝓſpe ris ⁊ aduerſis coꝛdi impᷣſſam ſemꝑbabere et poꝛtare debet. Moſtꝝ no ſacerdotiũ ſup bu merale ſimiłr intextum non babʒ vt ve tus.pꝛo eo ꝙ chꝛiſtiana religio magis im plici peritati ſtudere debeat.qᷓ; ſuꝑſtitõni. ¶ Be rationali quod grece logion Dicitur. KCoa. VII. rõnale ſiue logion qð pectoꝛi põ⸗ tificis ſupimponit vt in eiꝰ coꝛde lſapientiã ⁊ diſcretionẽ ineſſe debere oñdat In ipo autem ratõnali poſita ſunt manife ſtato e veritas.vt in doctrina ſua ponufex Ca. VI. Se ſuperpbumerali. Winta ueſtis eſt Otiar Equitur demde et concoꝛdare debẽt ratio ⁊ opera vt quod mẽus intellectu ꝑcipimus oꝑeimpleamꝰ. Deinde etiã quia nõ pꝛius rationale qᷓ; ſu perbumerale nomiatur.quoniam in ſcola virtutuʒz opera pᷣcedunt vt ſapientiam ap pꝛebẽdas ſicut ſcriptũ eſt. A mandatis tu is intellexi. Et iterum. Que cepit Ibeſus fa cere ⁊ docere. NPoſtea mamęfeſtatio ſeaui poſt rationale ne docere pᷣumas qð pꝛius nõ didiceris Muic enĩ ↄcoꝛdat qin ipſo ra tionali duodeci lapides inſerti erãt duode cim patriarcbarũ nomia inſculpta in ſe cõ tinentes. quia pontifex ſonctoꝝ patꝑexem pla impᷣſſa memoꝛie babere debet.⁊ſᷣm ip̃a facta ſua moderari. Ml ¶ De mitra que cidaris dicitur vł tiara. (Ca. VIII. Oſt cetera oꝛna mẽta ſuꝑpimponit capiti pontiſi cis mitra q alio nomie cidaris vł a vocai.q̃ qnqʒ lenſuũ q in capite ſedẽ bñt regimen ſignificat niſter ergobñ vitaʒ luã regens caput luũ xpᷣm oꝛnat.Qꝛ autez ſicut ait aplus. Caputxpᷣi deusẽ.con ueniẽter oꝛnamẽto capitis nouiſſime lami na aurea ſupimponi cui inſculꝑtũ eſt no⸗ mẽ dei qð in bebꝛaico ineſfabile vocat.pt ꝑ boc ligniſicet deũ ſicut Oditoꝛẽ oĩm.ita etiã rectoꝛẽ eſſe vniuerſoꝝ.⁊ ad bonoꝛẽ ⁊ gliam eius referendũ quidqda lacerdotibus et miniſtris ſacris bñ ſuerit diſpenſatuʒ. Hec igit indumẽta octo elſe debere Roiſes in Exodo cõſtituit.ſed in Leuitico de eiſdem indumẽtis tractans.de octauo.ideſt. de ſe minalibꝰ tacuit.foꝛtaſſio quia ad genitalia noſtra et verecunda lex manum nõ mittit qui voluntariũ deo ſacrificium caſtitatis offerre debemus ſicut ſcriptum eſt. De vir gibꝰpꝛeceptũ dñinõ habeo.⁊ ipᷣe dñs ð po lũtarijs eunuchis loqni adiecit. Quip̃t ca tpe capiat.ac ſi dicerʒ femialibꝰ ego ñ veſtio neccuiq̃m neceſſitatẽ impono.qui vult eſſe ſacerdos iple ſe veſtiat ⁊ ingreſſꝰad ſancta ad verecũda tegenda voluntarie munimẽ tu caſtitatis aſſumat.lNotandũ po ꝙ ſacer dotibus inferioꝛis oꝛdinis neqʒ tumca da tur iacinctina.neqʒ ſupbumerale.neqʒ ra⸗ tionale. neq;ʒ lamia aurea.quibꝰ ſoli vtunt pontiſices ideſt. ſummi ſacerdotes.ſedtan tum poderis ⁊ mitra ⁊ ʒona qua ſtringitip ſa poderis.idẽ. tunica biſſing.quia fũgunt quidẽ ſacerdotio.ſed nõ in illa dignitate funguni ſacerdotes qui octo indumentis decoꝛani . . e indumẽtis noui ſacerdotij. Capitulum IX Ec ſũt autez inou menta quea veteri inſtrumẽto no m ſacerdotiũ aſſumpſit.tunica linea.z ona.ſuphumerale.tunica interioꝛ.ra tionale ⁊ mitra. Sʒ tũica interioꝛi ⁊ rõnali ſoli ptunt pontifices.laminã aureaʒ nouũ ſacerdotiũ nõ babet.pꝛo qua nũc frontibꝰ fidelium ſignũ crucis impaimi. quomniam aurolegis ſenſus euangelij pcioſioꝛ eſt. De ſtola vel oꝛario. ¶ Sa. X. Ec ſunt que ueteri bus noua inſtitutõ adiecit.ſtola q̃ lio nomie oꝛariũ vocatur.q̃ collo ſacerdotis ſupimponit.vteũ lugũ domini aſſumpſilſſe ſignificʒ.q a collopanterioꝛa de ſcendens dextꝝ latus oꝛnat ⁊ ſiniſtrum. vt doceat ipſum parma iuſticiea dextris et ſiniſtris.id ẽ.in ꝓſperis et in aduerſis debe re eſſe munitũ.ſicut ſcriptuʒ eſt. Satientia vobis neceſſaria eſt vt repoꝛtetis pmilſio nes. Et iterum. Qui pſeuerauerit vſqʒ in fi nem bic laluꝰ erit. Inde eſt ꝙ ſtola cum ʒo na poderis quibuſoãnexibꝰ colligat᷑.quia virtutes vᷣtunbus ſociant᷑ ne aliquo tẽpta tionis moueant impulſu. ¶ Ze planeta vel caſula.lCa. Xl Ic igitur ſaceroo te domini oꝛnato.per tunicã mun dicia.per ʒonã ↄtinentia.per ſuꝑbu Quarta merale iuſticia.per ſtolã patientia.cũctis poſtremo caſula ſupponit. que charitates ſignificat ſicut ſcriptũ eſt. Mdbuc excellẽtio rem viã vob demonſtro. Si linguis boim loquar ⁊ angeloꝝ.charitatẽ autem non hba beam nichil ſum c. mapula vel manipula. bene ↄpoſitis ⁊ diumo cultui mã cipatis aliquotiens negligẽtia ſubꝛieꝛ pit neceſſe eſt vt ad eam detergendã iugis adbibeatur diligentia.qua velutquedã ab oculis demergẽs pituita ſepius emũdetur Pꝛopter quod in ſiniſtra mavu quedam oſponii mapula.que ſepe fluentẽ oculoꝛuʒ pituitã tãgat ⁊ limpitudinẽ oculoꝛũ abſter gat. Ge dalmatica (¶;Ca. XIII. CTuntur pꝛeterea leuite alio indumẽto qðᷣ dalma⸗ tica dicit.a regione qᷓdam vbi pꝛi mus eiꝰ vſus inſtitutꝰputatur nomẽ.a col lobio vᷣo quo apoſtolh ⁊ quidã apoſtoloꝝ ſucceſſoꝛes pſi fuiſſe legunt abiectis mam:⸗ cis foꝛmã trabens. Significat autẽ dalma tica pꝛopter ſui latitudinẽ curã pꝛoximoꝛũ que ſe extendit per dilectõnem vt pluribꝰ ꝓſiciat. Ad vnũ ergo ſinẽ tendit ⁊ ſigniſica tio dalmatice in leuitis.⁊ ſigmficatio caſu le in pᷣbbiteris.qꝛ ptriſqʒ cura et ſollicitudo ꝓximoꝝ iniungi: ꝑdilectõem adimplẽda. ¶ De ſandalijs et caligis biſſinis ((Ca. XIIII. Tunturaũt epiſco pi ⁊ carbinales pᷣſbitcri landalijs qᷓ calciamenta ſunt pᷣdicatoꝛum. Ha bent adtẽ bec de ſubtus ſoleam integrã ne pes terram contingat. De ſuper vᷣo pſtant ex coꝛio per loca ꝑfoꝛato.quia grelſus pᷣdi catoꝛis et ſubtus muniti eſſe debẽtne terre nis polluant ⁊ de ſuꝑ aperti vt ad celeſtia cognoſcenda reuelent. Q, autẽ locis qbuſ dam aperiuni. bocſigmiſicat ꝙeuangelica ſiue lineis. 1sn pog Copi eics Nug clito bboin nonb AI uni mſire Ns it⸗ NMe beon or nittſ N. ne⸗ dune zwan miac NNNe ensoga ruid wner erie ial S ä .èꝗò .e .ðõ l ”ùꝗẽMñf WB ð,s/ pꝛedicano nec omnibus reuelari bebet.n· ab omnibꝰ abſcondi ſiẽ ſcriptũ eſt. Qobis datũ eſt noſſe miſteriũ regm dei.ceteris au tem in ꝑabolis.Illic quiſpe ſandalia aperi untur.vbi miſteria regni ðiↄgnoſcũt. Oꝛ us aũt q̃ ſandalia in pedibꝰ aſſumũt indu untur caligis biſſinis vel lineis vſqʒ ad ge a renlier ibideʒ oſtrictis ꝑ quod ſigni ficatur ꝙrectos greſſus dñt facere pedibꝰ ſuis.⁊ genua debiliaudeſt. negligentijs re ſoluta roboꝛare et ſic ad pᷣdicandum euan gelium feſtinne. (Be baano ciſcodi et anulo. Tuntur põtiſices baculis ⁊ anulis. Baclus ꝑ recti tudinẽ ſui ſignificat iuſticiam pᷣla toꝛum qua ſubiectos regere debẽt. Qui id circò ſubtus acumen babʒ vt rebelles ꝑ in crepatõem pungat.de ſuꝑrecuruus elſt vt per ↄſolatõnem mites trabat.¶ nulꝰ ſacra mentũ fidei ſigniſicat q ſponſa xpᷣi eccleſia ſubarrata ẽ.cuiꝰ cuſtodes ⁊ pedagogi epᷣi ſunt ⁊ pꝛelati ꝓ ſigno ferentes in teſtimo ¶ De pallio archiepiſcopi. ¶ Capitulum XVI aureã quaʒ ſolebant legitime cer mo deoꝛſuʒ pẽdentes. pdicatio vtriuſqʒ te ſtamenti vel dilectõ dei ⁊ ꝓrimi figuratur. — Ec ſüt auũt que o pvaſis ſacris in miniſterio diuino ſignificat.calix ſepulcꝝ.patena lapidexs.coꝛ poꝛalis palla ſindonẽ qua inuolutum eſt coꝛpus chꝛiſti. Tuntur archiepi ſcopi pallio qd ſignificat toꝛ’queʒ tantes acciꝑe. Circlo autez q bumer oſtrin gũtur timoꝛ ⁊ diſciplina dñi intelligit.quo ſe ⁊ ſubditos ſibi regere dñt. Der duas ve ro lineas ex vtraqʒ ꝑte.idẽ.añ⁊ retro a ſũ⸗ e vaſis ſacris. ¶Ca XVII. euiter attingimus.ara crucem E ¶ars quinta. De dedicatione eccleſie. Capitulum. . . Bſt oꝛoines quos in pᷣma parte eccia ſtice adminiſtratiõis po ſideratõem tranſimꝰ. Et — Hmü quidẽ de ſacramẽto dedicationis ecclie in qᷓ cetera omĩa ſacra menta celebꝛant loqndũ nobis videt. Su perius in ea quã generalr de ſacramẽtis pᷣ miſimꝰ tractatione diſtinximꝰ ſacramẽta alia eſſe ſalutis. alia admiſtratõms alia ex ercitatõiſ. ſꝛima ad remediũ.ſcdᷣa ad offi ciuʒ. tercia ad exercitiũ. Et illa qdeʒ q adsmi niſtratõis ſine pᷣpationis ſunt oꝛdinibꝰ co berent.qmã ⁊ ipſi oꝛdines ſacramẽta ſunt et q̃ circa oꝛdines oſiderantur q̃lia ſunt in⸗ dumẽta ſacra ⁊ vaſa ⁊ cetera bmõi.H?oia ſuimꝰ ad ſacramẽtoꝛũ cõ quia vt dictũ eſt circa ipſos oꝛdines cõſide rani.diuiſim tractari ñ debuerũt.Rlia vo ſacramẽta oia ad q ↄcienda ⁊ ſanctſican da vniuerſa bec qſi quedã inſtrumẽta pꝛe milſa ſunt ſubſeqnter tractari expoſcũt.Et pꝛimũ ſiẽ iam dictũ eſt de dedicanõe ecche quaſi de pᷣmo baptiſmate q ipſa dina qdã⸗ modo eccia pᷣmũ baptiſat.vt in ea poſtmo dũ bomies ad ſalutẽ regenerãdibaptiſent NMeeiʒ pamũ ſacmẽiũ in baptiſmo cognoa ſci ꝑ qðᷣ ſideles oẽs in mẽbꝛa coꝛꝑisxpip regeneratõiſ noue grãz ↄputan:.idcirco B pmũü tractãdũ occurrit Mꝛimũ i ðdicotde ecchlie figuratũ.deinde in ſanctiſicatõe anie fidelexbibitũ. Nð eiʒz in bacdomo oꝛõnis viſibilt per figurã expᷣmit᷑ totũ in ania ſide li per inuiſibilẽ veritatẽ expibet᷑. Ipᷣa enim ven deitemplü eſt lederatõe v̈tutuʒ qſi ã dam ſtructura lapidũ ſpiritualiũ edificata vbi fides fundamentũ facit.ſpes fabꝛicaem erigit. charitas ↄſummatiõezimponit. Sʒ et ipſa ecclia ex multitudine fideliũ in vnuʒ ↄgregata domꝰeſt dei ex viuis lapidibꝰ cõ ſtructa. vbi cbꝛiſtus fundamentũ anglare poſitus ẽ.duos parietes iudeoꝝ et gentiuʒ in vna ſide oungens. Mui?itaaʒ bementl (pars quod in dedicatõe ecclie expibei foꝛmã pꝛi mũ ꝓponimꝰ. vt deinde miſticã intelligen tiã fidei q̃ in illo foꝛmat᷑ exqramꝰ7. ¶Dehis que viſibiliter agũtur in coo. (EEa II. BHimuz pontifex aquã bñdicit typicũ ſal admiſcẽs deinde eccliam ipᷣaʒ extrinſecꝰ ter girãdo aſpergit. clero ⁊ plo ſbᷣſeqnte. Inte rim vero in circũitu dedicande ecclie intri⸗ ſecꝰ duodecim accenſa ſunt lumiaria.a ce tera omia q̃ ibi pficiunt. ſer ſinglas autẽ pvices ad poꝛtam baſilice veniẽs quã ob ſa cramenti figurã clauſã eẽ oꝑtʒ ꝑcutit nᷣga paſtoꝛali ſuꝑliminare ipſius dicẽſ. Tollite poꝛtas pᷣn. vꝛãs ⁊ e.poꝛ.et᷑nales.Cuidyaco nusintra poſitꝰrñdet. Nuis ẽ iſte rex guůe Pontter autẽ. Bñs vᷣtutü ipe eſt rex gle. ercia deinde vice reſerato oſtio ĩtrat põ tifex cũ clero ⁊ ſplło dicẽs tercio. Nax buic domui.deinde cũ ſacerdonbꝰ leuitis a cle ricis ad oꝛonem pꝓſternit᷑ pꝛo ſanctiſicatõe iplus domꝰ?dedicande. ſPoſtea coſurges ab oꝛatione nõdum ſalutãs ſpim dicendo BDominꝰ vobiſcũ.tantũmodo boꝛtat᷑ cun ctos adoꝛandũ.bis cõpletis incipude ſini ſtro angulo baſiliceab oꝛiente ꝑ pauimen tum ſcribere alphabetũ pſqʒ ad dextruʒ an gulum occidentis.atqʒ iteꝝ a dextro angu lo onentis vſqʒ in ſiniſtrum angulum occi dentis. Debinc ad altioꝛa ↄſcendit et ſtãs ante altare deũ ſibi in adiutoꝛiũ inuocat di cens. DBeus in adiutoꝛiũ meuz intende cõ plens verſum cũ glie ſine alleluia. ſdoſt aquam bñdicit ſalem et cinerẽ admiſcens et faciens ter ſignũ crucis ſupip̃am cui mi xture vinũ etiam addit᷑. Moſt bec tingit di gium in aq̃ ⁊ facit crucem ꝑ q̃tuoꝛ coꝛnua altaris. Inde venit añ altare etcircũiens aſ pergit illud ſeptẽ vicibꝰaſperſoꝛio facto de yſopo.circuit debincter totã ecciam. intrin ſecus aſpergens parietesipiꝰde eadem aqᷓ faciẽs hoc etiã tercio. Interim vpo cantatur pfſalmꝰ Exurgat deus. cũanupbona. Qui babitat in adiutono altiſſimi. Circuſt inte⸗ rim iple pontifextranſiens ꝑmediã eccliaʒ quinta. et cantans. Domusmea domꝰ oꝛõnis po cabitur. Etiten. Harrabo nomẽ tuũ fribꝰ meis imedio e. l.t. His itaqʒ peracuis pon tifex ſe ad oꝛpem ↄfert petens ptomẽs qui eandẽ domũ oꝛaturi itrauerint exauditos ſeeẽ gaudeant. opleta itaqʒ expiatõe cõöuer titur adaltare incipiẽs annpbonã Introi⸗ bo ab altare dei cum ipſo pſalmo.⁊ qddreli quum eſt de ipᷣa aqua purificanõis ad ba ſim altaris eſtundit.deinde ip̃ᷣum altare lin teo extergitur. ⁊ pontifex incẽſum detert ſu per illud. NMoſtea facit crucem in medio al taris et ꝑ q̃tuoꝛ angulos eiꝰ deoleo ſancti ficato. Deinde in circuitu eccleſie duodeciʒ cruces criſmantin parietibꝰ abipo pontiſi cetres ꝑ ſinglos angulos figurate. Reuer ſus deinde iteꝝad altare accenſuʒ tbusſu per illud offertĩ modũ crucis.⁊ ſic peracta deniqʒ cõſecratione ipſum altare albis ve laminibus operitur. S (5 ſit miſteriuʒ ſupꝛadictoꝛũ. apitulum IrIm. Blta in his oibꝰ latent pfunda miſteria ex quib? pauca admemoꝛiã excitandam attingimꝰ. Domulſ dedicanda ſanctifican da anima eſt. Aqua penuẽna eſt ſoꝛdesab luens peccatoꝝ Sal ſmo diuinꝰ increpati one moꝛdens ⁊ ↄdienscoꝛda inſipida.¶m na aſperſio.trina merſio eſt purificandiꝑ aquã. Duodecim lumiaria ſunt apli eccle ſiam per q̃ttuoꝛ mundi ꝑtes illuminãtes. crucis miſteriũ ꝑ totum mundũ efferẽtes. ontifex xpᷣus eſt. Nirga poteſtaſ.Crina ſuꝑlimiaris ꝑcuſſio celi terre ⁊ inferni do minatio. Interrogatio incluſi.ignoꝛantia pli. Apertio oſtij.ſublatio pecccan. Non tifex eccleſiaʒ ingrediẽs pacẽ domunimpꝛe catur.quia xpᷣs mundũ ingrediẽs.pacem int deum ⁊ boĩem fecit. NMꝛoſtratꝰ p ſancti ficatione domꝰ oꝛat.⁊xpᷣus bũiliatus p di ſcipulis ⁊ p creditunis omibꝰ pꝛẽm oꝛabat dicens. Nater ſanctiſica eos in nomietuo Surgens autẽ ab oꝛõne plłm non ſalutat. quoniã qui nec dũ ſanctificati ſunt aſplau dendũ non eſt ipᷣis ſed oꝛandum pꝛo ipſis. tl ſend⸗ ſusa Pbm ſcont lalpi poſt vino ame chr⸗ tgli ſide ſo⸗ ogo glaſi⸗ Inlta dature wiͤa mped ſeſbe 0one ſta p. adiye Mor greyn ſeh⸗ iſi un an ds ct nroi Görel db Ntln ſanſa dor len Mh⸗ Non a briſ⸗ eraen Abse wii, ſ t N Nan ſode⸗ Pwogt ſoal Gnpt le diſſis chihin ufmid owunn m pon muhr em epenan atwspd indn nnonien⸗ Hongon. An e pars quinta Delſcriptio alphbabeti ſimplex doctrina ſi⸗ dei. NDauimentũ coꝛ bũanũ. In pauimen to alphabetũ deſcribii qñ carnalis ⁊rudis plus pᷣma ac ſimplici doctrina fidei initiat᷑ Ductus a ſiniſtro angulo oꝛẽtis in dexiꝝ occidentis.⁊ iteꝝ a dextro angulo oꝛientis in ſimſtꝝ occidentis foꝛmã crucis erpꝛimit que mẽtibꝰhominũ ꝑ ſideʒ euangelice pᷣdi catõis impᷣmit.⁊ qꝛ pᷣmũ fides iiudeis fuit. ⁊ poſtea ad gentes trãſiuit.et rurſuʒ in fine cũ plenitudo gentiũ intrauerit.tũc omnis iſrłſaluꝰ erit. Atriuſqʒ ergo pli collectiõeʒ bi duo vᷣſus ſignificãtin crucis effigie ↄpa cti.ẽ ꝙ Jacob nilios Joſepb bñdicẽs can cellatis mãibꝰfoꝛmã crucis expᷣmẽl dextrã manũ ſuꝑ caput Effraym.ꝛ ſiniſtrã ſuꝑ ca put manaſſe poſuit.qꝛ poꝛi ſplło abiecto iun moꝛ ad dextrã collocatꝰẽ. Cambuca ſiue n ga paſtoꝛalis qᷓ ſetura figurat miniſteriũ ſignificat doctoꝝ qᷓꝝ ſtudio ⁊pᷣdicatõneet ↄuerſio gentiũ facta ẽ ⁊ ꝑſicienda ẽ iudeoꝝ OQ/ ſtans añ altare deũ in adiutoꝛiũ inuo cat ſignificat eos qͥ perceꝑta fidei ↄgnitõe ſead bona oꝑa ⁊ad luctã ↄ inuiſibiles bo ſtes accingũt.⁊ qma de ſuis viribꝰminus pᷣſumunt diuinũ auxiliũ ſibi adeeſſe depo⸗/ ſcunt.In qᷓ qꝛ certantiũ laboꝛ expmit᷑ q̃ int ſuſpiria ⁊ gemitus nõdũ alleluia nominat poſt bec aq̃ bñdicit cũ ſale ⁊ cinere addito vino aque mixto.lq ſplus eſt.ſal docina. cinis paſſiõis xpᷣi mẽoꝛia.⁊ vinũ aq̃ mixtũ cbꝛiſtus deus ⁊ bõ. Uinũ dinitas.aq̃ moꝛ talitas. Sic eni ꝓpłus ſãctiſicatur docrina fidei ⁊ mẽoꝛia paſſionis xpᷣi.vnitus capiti ſuo deo ⁊ bomini. oſt h̊ eccleſia interiuſ aqua ſanctificata aſꝑgii.vt intus et exteriꝰ aĩa ſãctificata oñdat᷑. AUſperſoꝛiũ yſopi bu militatẽ cbꝛiſti ſignificat.q̃ aſpſa ſctã mun datur ecclłia. Circuit pontiſex altare ⁊ ecciaʒ totã aſpgendo.qᷓt omẽs luſtrando ⁊ curã impẽdendo oĩibus v̈bo ⁊ exemplo ↄmunẽ ſe pᷣbens vniuerſis. ſꝛopter q ð etiã opuſ oꝛõne ↄſũmat.oꝛans vt exaudiant inibi iu ſta petentes.quoniã opꝰbomis ſiñ dino adiutoꝛio eẽ poteſt. fructuoſum eẽ non pt. Nouiſſime ↄpleta expiatõe pontifex ad al tare ↄuertitur.qð reliquuʒ eſt deaq̃ puriſ Pars ſexte. cariõis ad baſim eius effundẽs.qᷓi ↄmittẽs deo quod ſupeſt. vires ſuas excedẽs in pfe ctõne ſacri miniſterij Debinclinteo altare extergit. Altare xpᷣus eſt ſupquẽ offerimꝰ2 patri noſtre deuotiõis munꝰ.Linteũ caro eius tunſionibꝰ paſſionũ ad candoꝛẽ incoꝛ ruptionis ꝑðucta.Incẽſum oꝛationes ſan ctoꝝ ſignifſicat Oleum autẽ grãm ſpũſiciĩ demõſtrat cuiꝰ plenitudo in capite pceſſit de hinc ꝑticipatio ad mẽbꝛa defluxit. Nꝛo pier boc a ſacrato altari duobecim cruces in pietibꝰcriſmant᷑.quia ſpual gratia a xpᷣo in apłos deſcendit vt crucis miſteriũ ꝑ qtu oꝛ mundi ꝑtes cũ fide trinitatis pᷣdicarent. Candidũ velamẽ quo poſt ↄſecratõem al tare operit. gliam incoꝛruptois deſignat.qᷓ poſt paſſionẽ ↄſumpta moꝛtalitate Abeſu bũanitas induta eſt ſicut ſcptũ eſt. Conſci diſti ſaccum meũ ⁊ circũdediſti me leticia. — ¶Wars ſexta (De ſacrgamento baptiſmi. —Capitulum J. eicramentu⸗ — baptiſmi pᷣmũ eſt inter oia ſacramẽta in qbus ſalus oſtare ꝓbat. De ip̃onãqʒ dñs dicit. Mili qs renatꝰ fuerit ex aqua ⁊ ſpũſancto non pᷣt intrare ĩ regnũ dei.Et iterũ. Qui crediderit ⁊ bapti⸗ ſatus fuerit ſal.e. Hec ſunt igi que ð ſacra mẽto baptilmi pᷣncipaliter inqrenda ꝓpo nimus. Nꝛimũ quid ſit baptiſmꝰ.ſcdʒ q̃re inſtitutꝰ ſit baptiſmꝰ vel qre circũciſio mu tata ſit.et cetera q̃daʒ neteris legis ſacramẽ ta. tercium qñ inſtitut? ſit baptiſmus et de tribꝰ tꝑibꝰ. Nꝛimo qñ circũciſio ſtatũ ba buerit añ baptiſmũ. Altio qñ baptiſmꝰſta tuʒ babuerit poſt circũciſionẽ. edio qñ circumcilio ⁊ baptiimꝰſimul cucurrerunt Aliud vt finiret.aliud vt confirmaret.ꝗteʒ qñ bomies obligari ceperũt pꝛecepto ſuſci piendi baptiſmu. Item quid diſtet inter ba ptiſmũ Jobannis ⁊ pi. Itẽ que fuerit foꝛ ma bapiiſmi Jobannis. ꝗItẽ queſit foꝛma baptiſmi chꝛiſti. Item ſinullus ſaluaripᷣt niſi actualiter ꝑcepto ſerameo obeiimi⸗ 2 ars BDebijs ergo omnibꝰ multa qrenda reſtãt ſed nos interim pꝛo tꝑepauca ſcdᷣm noſtrã poſſibilitatẽ pꝛoſequamur. ¶ Quid ſit baptiſmus. ergo queritur Nauid ſitbaptiſmus. Dicimꝰ quia baptiſmus eſtaqua diluẽdis cri minibꝰ ſanctificata p ᷣbum dei.Alqua enĩ ſola elementũ eſſe poteſt. ſacramentũ eẽ nõ poteſt. donec accedat verbũ ad elementuʒ; et ſit ſcramentũ. Per verbum eni elemen tum lſanctificat. vt virtutẽ ſlacramẽti accipi at.vt quẽadmodũ elementuʒ ex naturali qᷓ dam qualitate repᷣſentat.ex ſupaddita inſti tutione ſanctificat. ſicex ſanctificatõe conti neat que ſanctiſicandis p eam impertiẽda eſt grãm ſpũalem. Nerbum auteʒz quo ele mentũ ſanctificat᷑ pt ſit ſacramentuaplũ in telligimꝰ de q dictu ẽ. Ite docete oẽs gẽtes. baptiʒantes eos in noie patris ⁊ filij ⁊ ſpũſ ſancti.Nomen ergo patris ⁊ ſilij ⁊ ſpũſſcti ip̃meſt ver ae nqnoo ſancnſcateleme ntu. Et recte per verbuz dei ſanctiſicantur que per verbu dei creata tum vr lit ſacrame „ ſubſiſtunt. Ipe dixit ⁊ facta ſunt.per verbũ creare potuit ⁊ per verbũ ſanctiſicare non poteſt. quibꝰ per verbũ ſubſiſtentiã dedit?⸗ putaſquia per ipſũ verbũ gratiã a ponere non poſſit? Ne ergo mireris ſi per verbuʒ dei lanctificatur quod adremediũ ſalutis inſtitutũ eſt ſacramentũ. Sed foꝛte dicit ti bi cogitatõ tua. Quod eſt iſtð verbũ dei? Nuod eſt nomen patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti. in quo baptizari iubemur? ſNũquid vocẽ aliquã bic cogitare opoꝛtet.⁊ ſonuʒ ad au res bumanas pꝛolatũ? Si vocẽ aliquã in telligi oꝑtet nomẽ trimtatis ip̃am aut qußs lem intelligi opoꝛtʒ? Si dicimus qꝛ ſ vox deus in noie iſto intelligẽda eſt. conſequẽs eſt vt vbi ſonꝰ iſte ſuꝑaquã ſanctiſicandaʒ pꝛolatus nõ ſuerit ſacramentũ baptiſmi eẽ non poſſit. Quid ergo? merſiſti bomineʒ et diriſti. Gaptizotein noĩie pꝛis ⁊ filij et ſpi ruuſſancn. ⁊ dicis michi cbꝛiſtianus eſt bic bomo.baptiʒatus eſt in nomie patris = ſexta etfilij ⁊ ſpirituſiancti. Ego illũ merſi tercio in aqua.Ego dixi cũ mergerẽ illuʒ in aqua Baptiʒo te in nomie patris a filij ſpuſlã cti. Ego igit teſtis aſſiſto.qꝛ baptiʒatus eſt bic in noie pꝛis ⁊ filij ⁊ ſpũſſãcti.baptiʒatꝰẽ in nomine trinitatis. In quo noĩe? Cumi chi dixiſti. quia nomẽ trintatis eſt deꝰ boc nomen ego bic nõ audiui.cuʒ dixiſtiin no mine pꝛis ⁊ filij ⁊ ſpuᷣſſãcti. QOð ergo nomẽ dicere voluiſti? Dyxiſtite baptʒareĩ noĩe patris ⁊ fi.⁊ ſpũſſcti. Et illud nomẽ de quo dixiſti nõ dixiſt. Quomõ ergo ſanctifica⸗ ta eſt aqua in nomie qdð dictuũ nõ eſt? Oð ſi putas te in boc dixiſſe.nomẽ patris ⁊ filij et ſpuũſſancti.qꝛ dxiſti in nomie pꝛis ⁊ filiij ⁊ ſpũſſancti.et ſic eẽ intelligenduʒ in noie pa tris ⁊ fi.⁊.ſ.pꝛo eo ꝙ nomen patris ibi dici tur. in eo ꝙ patris dicũ. et nomen filii ibi bicitur. in eo qfilij dicit et nomẽ ſpũſſãcn ibi dicit. in eo ꝙ ſpũſſancti dicit.ergo ſunt multa nomia. nõ vnü nomẽ Ego pᷣceptü dñ̃i accepi vt baptiʒarẽ in noie patris etſi. et ſpuͦſſancti. tu auteʒ in nomibus multis baptiʒaſti. ſater aſilius e ſpuſſanctꝰ tria nomia ſunt et triũ nomia ſunt non vnum nomen. nec vmꝰ nomen.qꝛ tres vnuo non ſunt.quãuis vnũ ſint tres.ꝗpſe nõ dixitin nominibꝰ. ſedin nomie inqu it patris et fi lij ⁊ ſpũſſancti.qꝛ vnũ nomen eſt.pbi vnaẽ natura. vna ſubſtantia. vna diuinitas. vna maieſtas.boc aũt nomen eſt in qͥ omes ſal uos fierioꝑtʒ. Nelim ergo pt mibi ondas vbi ꝓtuleris boc vnũ nomẽ patris ⁊ filij et ſpũſſancti. cuʒ mergens bominẽ dixiſti ba ptiʒo te in nomĩe pꝛis ⁊ filij et ſpũſſãcn. Si ergo tale alidd in cogitatõe ↄcipiaſ voce ri expoſtules. qðᷣ ſit nomẽ pꝛis ⁊ f.⁊ ſpũſſci in quo baptiʒamur ⁊ remulionẽ peccatoꝝ conſequimur?ego diligẽnaʒ fidei tue neqᷓᷣ qm contẽnendã exiſtimo. Quomõ entz in ipᷣo nomine baptiʒare poſſumꝰ.ſi iᷣm no mẽ ignoꝛamꝰ ?Clamamꝰ quondie lancti ficetur nomen tuũ.⁊ qᷓmodo in nobis ſan ctiſicatur ſi a nobis ignoꝛatur? Et ſi voceʒ ſanctiſicari petimꝰdicat qui poteſt. quõ in voce ſaluari rogamꝰ? Deus inquit ĩnoĩe tuo ſaluũ me fac. Si ergo in voce ſalus eſt ſic nnan dabii atdoſt it (Auni de bor tinno onomè rüwie idno manen ces morſt poorſin nnwen⸗ nobde Nenftib ihili ſawo Nieyi a nuls atena We wod odeta narstt Obmi —* nhein nmatſit widrſen = gtitüla gignon atvene oröcnzn SKüöndo de nl Gcbe reCilbec oecclon Pnrig wrlel ergo tacentes vel potius loqnõ valentes. ſaluarinõ poſſũt.qꝛ loqi nõ pñt. Quis h dicat? Ergo nomẽ di in qͥ nos ſanctificari a ſaluari optʒ. extra vocẽ qrere oꝑtʒ. ne foꝛ te ſi illð ĩ ſola voce ponimꝰ.ſcandalũ veri tati faciamꝰ. Motus in indea deus.in iſra el magnũ nomẽ eiꝰ.ergo pbi noticia.ibino men eſt. qꝛ ⁊ ipſa noticia nomen eſt. Dicit aliquis? agni nomĩs eſt bomoille.ꝛil le bomo magnũ nomen babʒ in poplo foꝛ te.quia multas ſillabas babet nomẽ eius. ideo magnũ eſt nomen eius.Ergonomen der paruũ eſt.qꝛ duas ſillabas tãtũ ↄplectit æt duabus ſillabis foꝛmatur nomẽ dei. Vi des mõ vbiſit magmitudo nomis ði. Abi enĩ magnitudo eſt nomis.ibi ⁊ iꝛᷣm nomẽ conſiderare opoꝛtzʒ. Si ergo magnitudinẽ noĩs magnitudiuẽ ſame ⁊ noticie magni tudinẽ puementer intelligimꝰ. nomẽ ipſuʒ ipᷣam famã ⁊ noticiã magis qᷓ; vocẽ aliqm vel ſonũ vocis ad aures vemientẽ intellige re debemꝰergo fama eius ⁊ noticia eiꝰipʒ eſt nomẽ eius Etrurlus ipᷣa noticia eiꝰ ñ eſt aliud q; fides eiꝰ.qꝛ ꝑ ſidem ſolã nũc in terim cognoſci deꝰ poſtmodũ etiã cogno ſcendꝰ ꝑ ſpẽm /Fides ergo Si. ipᷣa eſt nomẽ ☛ verbuaz nũc in boĩbus noncia ei? babet pbiadbucab boibus pñ̃ᷣtia eiꝰnõ videtur. puto iam quidẽ obſcurũ vel ambignu nõ eſſe quẽadmodũ in noie dei ſaluat.q in eo qðᷣ de ipo ſenure potuit ⁊ ſentiendo credit. iuſtiſicat ⁊ iuſtificatus liberat. Rurſuʒ q̃li ter nomẽ dei ſanctificat᷑ qñ ab bijs a quibꝰ cognoſcitur deꝰ bonoꝛat boc dubiũ nõ eſt ſiei quẽ iam ꝑ fidẽ cognoſcere meruimus caſti timoꝛis ⁊ dilectiois reuerentiã exbibe mus. Quid ibi videi? Si nomẽ dei eſtno ticia eiꝰꝛ fides eius in nob.nõnein nomine baptiʒant᷑.qui in fidebaptiʒant pꝛis ⁊ filij ⁊ ſpuſſancti Hoc eſt eni vnũ nomẽ ⁊ vniꝰ nomen qð trinitas pᷣdicaĩ et vnuas none⸗ gatur. Oñ ergo baptiʒas in fide pꝛis ⁊ filij et ſpuſſancti. in noĩe patris ⁊ filij ⁊ ſpiritus lancti baptiʒas.Et boc nomẽ.id ẽ.bãc fidez conſiteris.cũ dicis Baptiʒote in noĩe pꝛis et filij ⁊ ſpũſſcni. vt impleat qdſcriptumeſt. Coꝛde creditur ad iuſticiã. oꝛe at cõfeſſio fitad ſalutẽ. Szʒ foꝛte qꝛ dixit dñs Iys xpᷣs baptiʒare in nomie patris et filij ⁊ ſpũſſcti. ſiipᷣm nomẽ noticia et fides intelligenda ? trinitatis. ſufficiet ad foꝛmã ſacmẽti ↄplen dã ⁊ ſctiſicatõeʒ ꝑficiendã ſiñ verboꝝplati one.cũ ſola fide baptiʒandum immeꝛgere. Qui en dixit vt in ſidetrinitatis boĩes ba ptiʒarentur.nõ quid dicat docuit.ſed quid credat᷑ oñdit. Quappter ne foꝛte in ſancniſi catõne ſacramẽti fidei ꝓfeſſio ſupuacua vi deatur eẽ. oꝑtʒ nos in eo ꝙ dictu eſt ĩ noie pꝛĩs ⁊ fi.⁊ ſi.apliꝰ aliqᷣd ĩtelligere q̃ᷓ ſi dictũ fuiſſʒ.in fide pꝛis ⁊ fi.⁊ ſſ. Olꝰei aliqd bꝛẽ pi detur nomen qᷓ fides.Hã ſides intꝰẽ ⁊ latʒ occulta. donꝰ noĩari incipiat.⁊ venire ĩi ma nifeſtatõneʒ. Cunc qᷣpe nomẽ eſſe incipit qñ noĩariincipit ⁊notiſicari vt cognoſcat. Et ſic quidẽ in noĩe patris ⁊ fi.⁊ ſpuũſſancti baptiʒamus.qñ baptiſamus in cofeſſiõe fi dei patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſcii. pe eni dixit. Ite docete oẽs gentes baptiʒantes eos in noie pꝛis ⁊ fi.⁊ ſi.Docete ⁊ baptiʒate. Si tingis et taces tingis ⁊ nõ docel.habes baptiʒare loquere merge vt in ↄfeſſione lauent que mundãda ſunt. Sʒ foꝛte q̃ris ip̃am pfeſſio ſed docere non babel. Crede ergo 2 2htere nis deifoꝛmã in pficiendo baptiſmatis ſa? mento.qualẽ intelligi opoꝛteat. Ad quod bꝛeuiter rũdendu puto.illã eſſe ba ptizandi foꝛmã quã dñs ꝗbeſus ps cñ diſciplłos ſuos ad baptiʒandũ oẽs gẽtes mitterettra didit dicens. Ite docete omẽs gentes bap tiʒantes eos in nomie pꝛis ⁊ fi ⁊ ſi. Ergo re cte feceris ſi qd ille pꝛecepit tu ofiteris Ille iuſſit pt in noie pꝛis ⁊ ſilij ⁊ ſpnſſciibaptiʒa res. Tu mergis boĩeʒ ⁊ dicis. Ego bapuſo te in noie pa.⁊ fi.⁊ſ.Bene ſeq̃ris foꝛmã in ſtitutiõis dñi.facis qð iuſſit.pfiteris quod inſtituit. Sed dicis. Nuid ergo? Siquis foꝛte ꝑ ignoꝛantiã ſine conſcientia errons boꝝ verboꝝ ſoꝛmã nõ tenens.tñ cũ plena fide bominẽ baptiʒzaret dicens. Baptizo te in nomine patris omipotentis ſiue in noie filij dei ſiue in noĩe ſpuſſancii.ſiue etiaʒ qðᷣ in Actibus apoſtoloꝝlegimꝰ. in noĩe dñi noſtri Ihu Chꝛiſti ſiue aliud aliqd ſile qðᷣ quidẽ qᷓntũ ad expᷣſſionẽ vocos ei diei 15 3 mie dñinr Cars dcendiſoꝛma diuerſuʒ eſſet ſedquantum ad ꝓfeſſionẽ pitatis nõ eẽt priuptꝝ ne veꝝ bapuſmatis ſacramentũ in illoↄſtare debe ret. Poterãt foꝛtaſſe adbanc qitionẽ tuã ſoluendã plurime bincinde rõnes ↄduci⁊ oſtendi.qꝛ vbi eadẽ fides cõſtat. diuerſiras ſᷣmonis ab ipſa dũtaxat ſinceritate ⁊ vnita te fidei ñ diſcrepans nibil ofniciat. Sʒi bac parte mibi piſum eſt auctoꝛitate potius q̃ mea ronetue inirogatõi rũdendũ. Beatul Amõ.i libꝛo quẽ de trinitate ſcripſit ſicait. Illi qͥ negauerũt ſe ſcire ſpumſctũm q̃ʒuis baptizatos ſe dicerẽt ĩ ꝗohis baptiſmo.ba ptiʒati ſunt poſtea. qꝛ Johes in remiſſionẽ pctõꝝ.in aduemiẽtiſ Bu nõ in ſuo baptiʒa uitnoĩe.⁊lõ ſpũm neſciebant.quia neqʒ ba ptiſmũ in xpᷣi noĩe ſiẽ Johes baptiʒare ſole bat acceperãt. Johʒes eni lic; nõ baptzaret in ſpũ.tñ ⁊ xpᷣ pdicabat et ſpũm. deniqʒ cũ introgarei ne foꝛte ipe eẽtxps. Rñdit. Ego voſaqᷓ baptiʒ o. Neniet auũtfoꝛtioꝛ me cuiꝰ dignꝰ nõ ſũ calnamẽta poꝛtare ipᷣe voſ ba ptizabit ĩ ſpuſctõ ⁊ igne. Igit iſti q ne in xp̃ noie neccu fide ſpũſſanctibaptiſati fuerut. nõ potuerũt accipe baptiſmatis ſacmentũ Baptiſati ſunt taqʒ in noie Ihu xpi.nẽ ite ratũ eſt in bis baptiſma.ſʒ innouatũ. Anũ eni baptiſma. Abi autnõ eſt plenũ baptii matis ſacramentũ. nepncipiũ vlł ſpẽs aliqᷓ baptiſmatis eſtimat᷑. Olenũ aut eſt pꝛem et filiũ ſpumſſctm fateri. i vnuz neges. totũ ſubꝛuis.⁊ quẽadmodũ ſi pnũ in mer⸗ ſione alias ſmone ppᷣbendas.autpꝛẽm aut filiũ aut ſpũmſanctu.vide aũt nec patrẽn⸗ filiü nec ſpumſcim abneges. plenũ eſt ſidei ſacramentũ. ꝗta etiã qʒuis 2 patrẽ ⁊ filiũ ſpumſctim dicas.⁊ aut pꝛis aut filij aut ſpi — rituſſctĩ minuas ptãtem. pacuñ eſt oẽ mi ſterin.deniqʒ ⁊ illi ĩi qͥ dxerãt.neſi ſpulſã⸗ ctꝰ ſit.aubimimꝰ. baptizati ſunt poſtea ĩ no i gbũ xp̃i et Habũdauitad grãz. q; iam ſpũmſanctũ Maulo pᷣdicãte ↄgno uerant. Hec oriũ dʒ pideri.qꝛ qʒuis etiam poſtea tactũ ſit ðᷣ ſpu eñ creditu eſt. Et asð vbo tacitü fuerat. expſſũ eſt fide. Cu en dꝛĩ noie dñi nri ꝗbũ xpᷣi ꝑ vnitatẽ noĩs imple teſtmiſtenu. Keca xp̃i baptiſmate ſpũs ſepatur.qꝛ Joßes in pnĩa baptiʒauit xps ĩ ſpu. Huc ↄſideremꝰptxquẽadmodi xp̃i noie plenu eẽ legimꝰbaptiſmatis ſacramẽ tumũta etiã ſctõtantũ ſpuũ nũcupato nibil deſitad miſterijplemtudinẽ. Et ronem ſeq̃ mur.qꝛ q vnu dixerit trinitatẽ ſignauit Si xpm dicas ⁊ deũ pꝛẽm a qᷓ vnctus ẽ ſili? et ipm q vnctꝰẽ filiu.⁊ ſpiritu qnctusẽ deſi gnaſti. Scriptu eſt eni. Hunc Iim a naza retb quẽ vnxit deꝰ ſpũſcõ. Et ſi patrẽ dicas et filiũ eius ⁊ ſpũm oꝛis eiꝰ piter indicaſli. cum id in coꝛde ppᷣbendas. Et ſi ſpiriuũ di cas deum patrẽa q pcedit ſpũs.⁊ filiũ qaꝛ — filij z eſt ſpus nuncupaſti. Añ vtrõm co pulet auctoꝛitas.in ſpu q̃qʒ recte baptiʒzari nos poſſe ſcriptura indicat dicente dño. Vos aũt baptiſabiminiſpũſctõ. Et aplus ait. Omẽs eni in vno ſpuͦ in vnũ coꝛpul ba ptiʒati ſumꝰ. Vnũ opꝰqꝛ miſteriũ vnum. Baptiſma pnũ qꝛ moꝛs vnap müdo. vni tas ergo oꝑatõis. vnitas pᷣdicatõis q nõp̃t ſepari. HMucuſqʒ vba bti Almbꝛoſij qliter 8 recta bapti; andi ſoꝛma ſentiendũ ſit man⸗ feſte explanãt. Vides ergo qualr in fidetri nmtatis ſolo patre vł filio vłſpuſctõ.nuncu pato plenũ ſit baptiſmatis ſacramentũ et quẽadmodũ ſine ſide trinitatis etiã tribus ſilnomĩatis unbſectu. Bicen pbiqʒ fides integra qritur. ſic eadẽ ſidei integritate ma nente ſine detrimẽto ſalutis ſmo vanatur veruntñ eccleſiaſtica ↄſuetudo bãc poniſſi mũ in baptiſando foꝛmã tenere elegit. quã ab ipo lanctificatiõis auctoꝛe ex pᷣma inſt tutione Puandã accepu.Si qs ſoꝛte q̃rat. ytruũ in articulo necelſitatis ſufficere poſſit ad plenũ bapti mi ſacramẽtuʒ.ſi fuerit qs in fide trinitatis ſine pꝛolatiõe verboruů ba ptiſatus.pel quia is qͥ baptizauitloquinõ potuit.ſiue quia ob feſtinationẽ vel ſtupo rem imminẽtis periculi.ſiue alia quacũqʒ cauſa pꝛeuentus dũ baptilaret. locutioms memoꝛ ñ fuit? Si quis ergo foꝛte boc que rat. Ego de bijs que occulta ſunt iudicare nolo.pꝛecipue quia nomẽ trinitatis bicnõö audiui. Abi etſi vera ſides fuit. confeſſio tamen ſidei non ſuit. Et boc quidez de eo quid ſit ſacramentũ baptiſmatis.⁊ de vyho f222- rgn 1 ie den 9 6 ſul B dur no ſvo fo loĩ bums onſer vegor⸗ z ada nde ptiin nch aunctifi cante in pſti dicta ſufficiant. ſen ¶Muare inſtitutuʒ ſit ſacramen l ſum bapriſiinmn. dent,; ([Capitulum III. — adD nc reſtat demõ eſls 14 Driſe idei ſtrare. q̃re inſtitutuʒ eſt bapiſmi W Ecramentũ et quare circumciſio ies que loco illius olim poſita fuiſſe putatur en ſuccedente baptiſmo ablata ſit vel murata – Mam ſi olim per circumciſioneʒ ſimiliter ſin vt nunc per baptiſmũ peccata dimitteban in tur.quid neceſſe fuit vt ipᷣa circũciſio ſucce ntin dente baptiſmi ſacramẽto mutaretur. Cur riagen aũtaccepta minus pꝛofuiſſe credatur que nhſ neglecta non minus nocuiſſe afſirmatur. bi ESESicut enĩ nunc per euangeliũ dicitur. Hi ahut ſi quis renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpirituſan ni min⸗ cto non intrabit in regnũ dei.ꝗta olim per cn legem dicebatur. Waſculus cuius caro vglogt pꝛeputij circũciſa non fuerit peribit aĩma ird illa de populo ſuo. Miſi foꝛte in boc quod inn ille qui nõ eſt baptiʒatus.a regno dei exclu nſden 3 dendus dicitur. Ille vero qui nõ eſt crcun DNunn ciſus.periturus memoꝛat.quis velit intel: Nhn ligere pꝛopterea baptiſmũ aliquid ampliꝰ Kürdse conferre qᷓ; circunciſionẽ Quia circũciſio pcgids ſuſcepta a perditõne tantũ potuit liberare Emmuum Baptiſmꝰ verorenatos etiã ad gliaʒ per⸗ nommun ducere pt/ Haã illi antiq pꝛẽs qui ſacramen wtiho ti circũciſioms iuſtificationeʒ eceperanta mrirg dſi ꝑditione quidẽ buabant.ſʒ ad gliam regni Laphan non ducebant. donec veniretille qᷣ ſanguĩe ſisbrin ſuofuſo frameã igneã extinguẽs.aditũ pa cenol radiſi rurſum patefaceret.⁊ credentibus in glünti⸗ ſe oibus regni celeſtis ianuã pꝛecedẽs ipᷣe tmib pꝛimꝰ apiret. In ̊ ergo baptiſmꝰ ampꝑliꝰ lnuii confert.qꝛ renatos bincexeuntes.ſtatiad regnuz mittlt. qd tñ ex virtute ſanguĩs fuli ctic, ipſaʒ aquã ſanctificantis condonal Siigi oanee tur quis dicere velit idcirco circuncuioneʒ dle baptiſmo mutatã. vti baptiſmo ꝑficeretur i dpop circũciſio implere non potuit.foꝛtaſſis — videbitur ↄuenienteilli reſponderi poſſe.qꝛ nimns bpoc qdðᷣ amplius nüc in baptiſmo eſt.ex ba o. pruſmo noeſt. ex paſſione xpt baptiſmuz anctificãte impletu.dẽ vero circũciſionẽ Pꝛopterea ſocmẽtũ circũciſiõis ĩ corne ⸗ ſexta ſacere potuiſſe ſi illi paſſio cbaſti in coope rationẽ ſanctificatõis adiuncta fuiſſet.ſNã in baptiſmo quantũ ſcʒ ſpectat ad pirtutẽ baptiſmi ſiliter pt in circunciſione remiſſio tantũ peccatoꝝ percipitur. Quia ſicut dic tũ eſt ꝙ iuſtificatis poſtea aditus patrie ce leſtis panditur.cruce cbꝛiſti condonatur. Pꝛopter eiuſmodi rationẽ aliam mutats circũciſionis cauſaʒ cõmodioꝛẽ ſoꝛtaſſe manifeſtã magis pꝛoponendã putamus. In pᷣcedentibus quodam loco cũ de ſacra mentis tractaremꝰ diximus ſacramenta omnia ſigna quedã eẽ eiusque per illa da tur granie ſpiritualis. Opoꝛtere autẽ vt hbm pꝛoceſſum tempoꝛũ ſpiritualiũ gratiaruʒ ſigna ſemꝑmagis ac magis euidẽtia ac de clarantia foꝛmarenĩ. vt cuʒ effectu ſalutis creſceret cognitio veritatis. Itaqʒ ſub lege naturali pꝛimũ data ſunt ſacramenta. de⸗ cimatiões.ſacriſicia ⁊ oblatõnes.vt in deci matione quidẽ peccatoꝛũ remiſſio.in ſacri ficijs vero carnis moꝛuficatio.in oblatõne autẽ boni operis exbibitio deſignarei. Sʒ erat obſcura ſigniſicano b?in ſacramento decimatioms:pbibomo de bijs que poſſi debat. partẽ obtulit. ptẽrennuit. vt ad büc modũ in eo quodiperfectionis erat.⁊ deſe ctus fuit ſibi tribueret.qð vero ad bonitatẽ ſpectabat. deo ĩputaret.boc ſibi voluerunt nouẽ partes retente.qꝛ nouenariꝰnumerꝰ ſignũ iperfectionis eſta denario ꝑfecto de ficienſ. NMꝛopterea aũt qꝛ obſcuꝑꝝ ſignũ fu it emundatois in decimatõne.data eſt cir cũciſio vt pirtutẽ iuſtiſicatõis euidentiꝰ de monſtraret. quando dictũ eſt bomini. pt poꝛtionẽ carnis ſue.nõ qdẽ ſuꝑfluã ſʒilliꝰ qð ſuꝑfluũ erat in boie ſignũ auferret.vt ꝑ boc agnoſceret.qꝛ culpã quã natura ꝑillã piẽ coꝛꝑis traberet.grã ꝑſacmentũ circun ciſionis emũdaret. Sʒ qꝛ circũciſio eastä tũ que foꝛis ſunt enoꝛmitates ãputare p̃ᷣt. eas vero que intrinſecus ſunt pollutionũ ſoꝛdes mũdare nõ poteſt.venit poſt circũ⸗ ciſionẽ lauacꝝ aq totũ purgãs.vt ꝑfecta iu ſticia ſignaretur. Rurſũ qꝛ poꝛis ſpliq ſub timoꝛe leruiebat mundatio laboꝛioſa ſuit. 4 doloꝛem babet illi datü eſt. Nouoaũt iplo qui volũtate et dilectione ſeruit ſacramẽtũ ꝛuſtificatonisin lauacroaqueq ſuanẽ bʒ purificatõem ꝓpoſitũ.⁊ ſic quidẽ rõnẽ red dendã eſtimamꝰ.pꝛo eo ꝙ lacramentũ cir⸗ cũciſioms mutatu eſt. ⁊ locmẽtü bapnſim inſtitutü eſt. Muando inſtitutum ſit. Weritur etiam quando inſtitutũ ſit ſacramẽtuʒ baptiſmi.ex quo deinceps licitũ Waz illud negligere.⁊ qñillud ſuſcipe de bicum fuit. Et ſunt quidẽ ſuper boc diuerſe plurimũ eſtimationes.Allij dicunt ex eo in ſtitutũ baptiſma.quo cbꝛiſtuſ Nicodemo nocte ad ſe vementi modu noue regenera tionis inſinuans ait. Miſi qs renatus fue rit ex aq̃ ⁊ ſpuͦſſancto nõ poteſt intrare reg. dei.Alij dicũt inſtitutioneʒ baptiſmi ex eo incepiſſe quo xpᷣs poſtreſurrectionẽ ſuã in celu aſcenſurꝰdiſcipłos ad pᷣdicandũ miſit dicens. Ite docete oẽs gentes baꝑtiʒantes eos in noĩe pꝛĩis ⁊ fi.⁊ ſpũſſancti.Quidã in ſtitutionẽ baptiſmi ex eo cepiſſe putant qᷓ iohannes in aq̃ baptizare cepitpᷣdicans ba ptiʒatuꝝ in ſpũ Alijin paſſionexpᷣi qñ dixit conlümatũ eſt. omnia veteristeſtamẽti ſa cramenta finem accepiſſe.et noui exoꝛdiuʒ putant. Cõmodius autẽ pidet᷑ pt dicamus baptiſmũ pᷣus ꝑ Johezʒ. ⁊deinde ꝑxpᷣm ſiue per diſcipulos xpᷣi aliqndiu ſolũ ne ab incõ ſuetudine abboꝛrerent in pſũ pductũ.No uiſſime aũt qñ in vniuerſũ mũdũ pᷣ̃dicato res baptiʒare miſſi ſunt generalr inſtitutũ Vident aüt bic tria tẽꝑa diſtinguẽda. ſdꝛi mü en antebaptiſmũ circũciſio ſola ſtatũ bũit.⁊ ſuſcipiebatadiuſtiſicatõem ſine ba ptiſmo. Mouiſſime aũt nũc poſt circũciſio nẽ ſolꝰbaptiſmꝰſtatũ bʒ ⁊ celebꝛat᷑ ad ſalu⸗ tem ſine circũciſione. Fuit ãt mediũ tpᷣꝰqðᷣ dã qñ ⁊circũciſio ⁊ baptiſmꝰſil cucurrerũt Aluud.idẽ.circũciſio pt finiret.aliud.i.bap tiſmꝰ vt ↄfirmarei. Opoꝛtuit eni vt et illa q̃ finẽda erãt. nequaqʒ ſhito płp̃cipitãter led paulatim ⁊ q̃i cuʒ qdasz reuerẽtia dimit cſexta. terent vtoñderen bona fuilſe tẽpeſuo. Et ſitr ã inapienda erãt nõ ſhito in auctoꝝta tem aſſumereni.ſʒcũ moꝛa ⁊ guitate incbo arenĩ. ne velut aliẽa ⁊ pᷣter rẽ aliunde indu cta ſubito putarent.·ꝗlla igii dimiſſa ſũt.nõö piecta. Et iſta inſtituta ſut nõ vſurpata. vt diuini ↄſilij auctoꝛitas pbiqʒ ſpuaret. abna na cauſatio.ne diuia opꝑa repᷣbendᷣre aude ret admoneret. Quãuis ergo in paſſione xpᷣiper quã ↄſũmata ſunt oia veteris figu re ſtatus ſinẽ accepꝑit.⁊ noui ↄſtitutio ſacra menti exoꝛdiũ tñ ⁊ pꝛus aliquanto tẽpe et noua inchoata ſunt ad ↄſuetudieʒ.⁊ veterꝰ poſtmodũ aliqndiu tolerata hm diſpẽſatõ nem. Simbergo fuerunt vtraqʒ tẽpoꝛe illo ſiue ante paſſionẽ ſiue poſt. ab eo quando inchoata lunt noua.donec poſtmoduʒ ve tera lunt interdicta Et in iſto mediotẽpoꝛe quo fuit baptiſmus cũ circũciſione.ab in⸗· choatione ſua vſqʒ ad paſſionẽ chꝛiſti. boc fiut circumciſio cu baptiſmo poſt paſſnõez chꝛiſti vſqʒ ad illud tẽpus quo ipᷣa circũci ſio cepit pꝛobiberni. Sicutei ante ꝑpaſſionẽ ipſa circumaſio in ſtatu ſuo ad remedinz lſucipiebatur.et tñ tunc etiã baptiſmus ſiñ periculo ſalutis non contẽnebatur ab bis quibus pꝛedicabatur.ita poſt paſſonem baptiſmus quaſi in ſtaeu ſuo ſuſcipiebaĩi ad ſalutem.et tamen etiã tunccircumciſio ſine periculo ſalutis non contẽnebatur ab bijs quibus finiseius nonduʒ manitfeſta batur. Moſtquaʒautẽ dictum eſt ſicrcun cidimini Chꝛiſtus vobis nibil pꝛodeſt. Ju deinceps non poterat circũciſio ad ſalute⸗ percipi. Sicut pꝛiusq̃ᷓ; dictũ fuerat. ſRa ſculus cuius caro pꝛeputij circũciſa non fuerit. peribit ania illa de populo ſuo.non potuitcircũciſioab bijs dumtaxat quibus iniuncta fuerat.ſine periculoſalutis contẽ ni.Rurſum quemadmodũ baptiſmus in pꝛincipioa Jobanne ſcpᷣm ſolũ ſacramen tum dabatur pvt bij qui baptiſandi vſum nõ nouerant erudirent. Sic in nouiſſimo a quibuſoã fidelibus circumciſio diſpenſa toꝛie ſcdᷣm ſoluʒ ſacramẽtuʒ ſuſcipiebatur ne bij qui circumcidi ↄlueuerant ſcandali 30 renthr. ſont. etde⸗ putie temp. gltpt ngno busde Npapr mege Ühe dowu Mor omnè terren thitſon ſohre perint vrecſpto percipiendi baptiſ (Paors Ouando homines obligari ce Yergo queritur quando bomines obligari cepe runt debito percipiendi baptil⸗ mi? Hoc veritati ⁊ ratiõi conſentaneu eſſe pꝛobatur.ex eo vnũquemqʒ obligari cepiſ ſe debito baptiſmatis ſuſcipiẽdi.ex quo vł poſt inſtitutionẽ pꝛeceptũ vel ante inſtitu⸗ tionẽ conſiliũ percepit bapnzandi. Qul eiʒ nec pꝛius contẽptoꝛ conſilij.nec poſt pꝛeua ricatoꝛ pꝛecepti extitit. culpandus non fuit MHiſi foꝛte quis aut pꝛius aut poſtes ita ig noꝛans fuiſſe dicatur. ad queʒ diuine inſti tutionis noticia peruemſſʒ. niſi eius culpa obſtitiſſet. Quando igi chꝛiſtuſ Micbode mo nocte ad le vementi dixit. Miſi quis re natusfuerit ex aqua et ſpũ.nõ poteſt vide⸗ re regnũ dei. amico reuelatũ eſt conſilium Quando vo poſtea dixit. Ite docete omẽs gentes baptiʒantes eos in nomie patris et filij æ ſpũſſancti. infoꝛmandis oibus expoſi tum eit pꝛeceptuʒ. Abi quidẽ generalisin ſtitutio facta eſt q ex eo vnũquẽqʒ debito rem babuit. quo ad ipſuʒ pꝛedicantibꝰ apo ſtolis nuncijs verbi pꝛeceptũ inſtitutõnis peruenit. Qui auiẽ interim lõge poſiti aut pꝛope in occulto conſtituti.nondũ Ognita inſtitutione diuia foꝛte ab bac vita öducti ſunt. boc deißis michi ſentiendũ videt. qd et de ülis qui añ ipᷣam inſtitutõeʒ ſiue in pᷣ putio ſiue in legefuerũt qꝛ qð illis fecerunt tempꝑa. boc iſtis oꝑata eſt abſentia. Si qͥs aũt ꝑtinax eẽ velit.⁊ adbuc eiuſmodialiqᷣs in ignotis regionibꝰ et remotis terraꝑ ſedi pus degere ↄtẽdat.q foꝛte mãdatũ diuinũ de pcepiendo baptiſmi ſacramẽto ñ accepe rint. ego vł neminẽ talẽ eſſe.vłſi foꝛte alids eſt. ſi eius culpa nõ obſtitiſſʒ.audire ⁊ ſcire potuiſſe ac debuiſſe ſinñ cunctatõe aſfirmo. NNaxime cuʒ ſcpᷣtura euidẽter clamet. In omnsẽ terrã exiuit ſonus eoꝝ.⁊ in finesoꝛpᷣ terre verba eoꝝ. Si ergo in omnẽ terrã exi iuit ſonꝰ eoꝝ.in omni terra quidẽ vłauditi ſunt. et contẽptoꝛes ↄdẽnantur.pel auditi lerta non ſunt pꝛo culpa ſus.etignoꝛantesigno rantur ⁊ nõ laluantur. Et bec de temꝑe in⸗ ſtitutionis baptiſmi.⁊ de debito percipien di baptiſmi dicta ſunt. ¶ Qmd diſtet inter baptiſmũ Jo hanis et chuſti. et de foꝛma bapiii matis YJohannis et baptiſmatis i bannis a baptiima Ep5̊: bec diſtã⸗ tia eſt. Q, in baptiſmo Jobãnis ꝑp intinctionẽ aque ſolu ſacramentuʒ dabat. In baptiſmate vo xp̃ᷣi c ſacramẽto etiam res ſacramẽn ꝑcipitur. Johes aũt peccato res aqua tinxit. ⁊ peccata ↄſitentibꝰ pniam imunxit. Ep̃us baptizat a peccata dimittit Ille bapnʒans penturum et baptiʒatuꝝ in ſpiritu pꝛedicauit.hic baptiʒãs ad remiſſio nem peccatorũ ſpuũm inſundit. Aluc boĩes baptiʒabant in nomine venturi.bic boĩes bapnʒant in nomie patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſãcti. Sacramentũ ergo ptrobiqʒ qntum ad foꝛ ter baptiſmũ io mã exterioꝛẽ ideʒ fuit.ſʒ qᷣntũ ad eſfectũ idẽ nõ fuit Qꝛillic ſacmẽtũ lolũ fuit. ſzremilſio pctõꝝ nõ fuit.Hic aũt ⁊ ſacramẽti foꝛma p ponitur.a vᷣtus ſacramẽti parit in remiſſio nem peccatoꝝ ↄdonat. Si poſt datũ pꝛeceptũ baptiʒã di aliquis poſſit ſaluari niſiactuali ter percepto ſacramento baptimi. BVlent quioam ſi N ue curioſe ſiue ſtudioſe inquirere vtꝝ ne aliqs poſt indictũ et publia eppoſitũ baptiſmatis ſlacramẽtuʒſaluari polſit niſi actualr ipʒ ſacramẽtũ baptiſmi pcipiat. Uident eni rões mãifeſte eẽ. et bñt aguctontates młtas. Si tñ bꝛẽ dicẽdi ſunt qᷓ nõ intelligũt. Mꝛimũ qꝛ dictũ eſt.niſi ãs re natꝰfuerit ex aq̃ ⁊aſpuũ.nõ pᷣt introiĩreg.dei. Et iteꝝ ait. Qui crediderit ⁊ baptizʒa fu. lal. erit. Et ſunt alia multa talia.quibus quaſi aſtrui videtur. nullo modo laluari poſſe eum qui boc ſacramentum non bobuerit. quidquid pꝛeter ̊ lacramentũ babuit. Si 1 nidem perfectã babuit. ſiſpem ſi charitatez in yxpᷣo baptiſatur. Ita inquiũt verũ eſt. qz babuit. etiaz ſi coꝛ contritu et bumiliatũ ba uis bi dictü non eſt. Et weo verü eſt quia / b buit. quod deus non deſpicit. Aeram peni alibi dictu eſt. etiã ſi ibi dictü non eſt. Qui F tentia de pꝛeteritis.ſirmũ pꝛopoſitũ ðᷣfutu enim dixit. Miſi quis renatus fueritex aqᷓ 1 ris. quidquid babuit ſaluus eẽ non poteſt. et ſpiritu.non poteſt introire in regnuz den⸗ ſi boc non habuerit. Et boc totũ ita ip̃is v DIdem iple ꝛ: alibi dixrit. Qui me ꝓfeſſus fue 1 detur.pꝛopter boc quod ſcriptũ eſt. niſi qͥs rit coꝛam bomibus.confiteboꝛet ego eum 9 renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpũ.non intrabit coꝛam patre meo. Qðergo ibi dictum nõ ſn in regnũ delitamen ſi quis querat quid eſt. ſubintelligendu tamẽ eſt. quãuis dictũ mi factu ſit de illis quip chꝛiſto ſanguie effuſo non eeſt.quoniã alibi dictuz ẽ. Nidete ergo vo ſine ſacramẽto aque ab bac nita tranſierüt quid dicunt. Ideo inquiũt quod dictũ nõ le dicere nõ audent eiuſmodi ſaluos non eẽ. eſt. ſubintelligenduz eſt vbi dictuz non eſt. be Et cũ oſtendere non poſſunt bocin eo qd quonmiã alibi dictũ eſt. Si ergo boc in B lo d ſupꝛa mẽoꝛatũ eſt ſcriptũ eſſe. dicere tamẽ co ſubintelligendũ eſt vbidictũ non eſt. qa n non audent.qma ibi ſcriptũ non eſtido ne alibi dictu eſt. quare ſimiliter etiam defide in gandñ eſſe. Qui eni dixit. Miſi quis renatꝰ ſhintelligendu non eſt. quoniã leiciauz ( fuerit ex aqua ⁊ ſpiritu. non addidit płeflu eſt? Qui crebit inquit in me.moꝛtẽnon pvi pol ſo ſanguine vice aque.⁊ tñ eſt veꝝꝑ quãuis debit ineternum. Ideʒ qui dirxit. Miſiquis dect boc ſcripiũ non eſt.Hã ſiſaluus eſt quip renatus fuerit exaqua ſpiritu.non po pril pter deum aquã ſuſcepit. quare nõ multo teſt introire in in regnũ dei. pſe dixit. qui ciu magis ſaluus eſt qui pꝛopter deuʒ ſangui creditinmenõ moꝛietur ineternuʒ. Cuter w/ nem fudit. ſelus eni eſt ſanguinẽ dare qᷣm gonega ſidem. autconcede ſaluationem. (Wro⸗ aquã accipere. ꝗlludeni quodquidaʒ d· /Quidubi vidtur? Vbi fides eſt. vbi ſpes 6ot cunt pꝛopterea ſaluos eſſe qin ſanguinem eſt. vbicbaritas eſt deinde vbi plena et per lißen fundunt.quia rũ ſanguine etiam aquam fecta pirt?ſacrament eſt. ſal? non eſt ?quia fotni fundunt.et in ip̃a aqua quaʒ ſfunduntbap ſolũ ſacramentũ non eſt.ꝛ ideo non eſt.qͥa püco tiſma percipiunt.qᷓʒ ſit friuolũ patet. Si eiz baberinõ oteſt? Qui crediderit inquit. (cun pꝛopter bumoꝛẽ aque qui cũ ſanie cruoꝛis baptiſatuſ fuerit.ſaluꝰexit. Ecce ergo dubi beree de vulneribus manat baptiʒari dicuntur um nõeſt. qꝛ vbi ides eſt. ꝛbaptiſmꝰet ſalꝰ ſolt qui interficiunt. Ergo qui ſuftocantur vel eſt.Et qnid ſequi? Qui pero non credide Itſen ſubmergũtur.vel alio quolibʒ genere moꝛ rit. condemnabit. Quare ta dicere voluit? em tis vbi ſanguis non funditur. occiduntur Ouare nõ di⸗ it. qui non crediderit ꝛbapit· nrnu baptiʒati non ſunt in ſanguie ſuo.⁊fruſtra ʒatusnõ fuerit. condẽnabitur. ſicut direrat oaqde moꝛtui ſunt pꝛo cbꝛiſto.quia bũoꝛeʒaque Out crediderit ⁊ bap.fu.lal.erit? Quare⸗ oynem quẽ intra coꝛpus babuerunt non elfude⸗ Miſi qꝛ credere volũtans ẽ. ⁊ qꝛ lides crede gultnte runt. Quis boc dicat ? ergoin ſanguie ba re volẽn deelſe nõ pt? Et idcrcoin eoq nõ ſoſitme ptiʒatur.qui pꝛo xpᷣo ele ſi ſangui credit. ſp pᷣua voluntas arguit. vbi nccitas i ne non fundat ex vln eredat vitã que pcio nulla ellept. q ad ad exculatõʒpᷣtendai Ba iſhitn ſioꝛ eſt ſanguĩe.Hã ſanguinẽ fundere po ptizariãt in nolütate eẽ pt. etia qñ nõeſt in uſon ſet. etã ſinõ daret. min?eẽt ſlã guiez füdere poſſibilitate. Et idcirco iuſte bõa voluntaſ lerer qʒ vitam dare. Bene ergo ſanguinẽ fundit cũ deuotõe fidei lue ñ deſpicit. qʒuis ab eo Polerd qui nitam pomit pꝛo chꝛiſto.⁊ babetboptii qðᷣfoꝛs eſt ſacramẽto bcpiedo articu lenen ma ſuuz in virtute ſacramenti. ſine qua ſẽ loneceſſuatis ppediat. Vis noſſe pl enius tenr ſacramentuʒ ipſuʒ accepiſſe non ꝓdeſt. its ptrum ne ratio bealicubi auctoꝛitate ma mennn cumilla babetur ſacramentuʒ; babere non nifeſtiori ſe pꝛobet. Quamuis ille quas mn poſſe non nocet. Nerum ergo eſt quãuis ſupꝛa memoꝛammus auctoꝛitates tam wege lbi dictü non eſt. Quia qui pꝛoxpᷣo mon; manifeſte videani.pt de veritate iplarũ du rf fe es r-e rd raſ Nenſ Bnones nb Gneſqt nbeſoe Geien; in ae N rg zAue en. tibes naper Cepa cin wpapti aodn Hin Occewe voenir latdrn ert Cnt M0. 1 Gotiaditos itͤſtn wolnnl zusce⸗ domn oleplenus gotaten sale 4 wiutsi —⸗ (pars bitari nõ poſſit. Audiiñ adbuc aliub.ſifoꝛ te euidentiꝰ tibi demõſtrar poſſit de qʒ du bitare nõ debes. Beatus Alugꝰ. in libꝛo ð vnico baptiſmo ſic ait. Enam atqʒ etiã cõ ſiderans inuenio.nõtantũ paſſionẽ p noĩe xpᷣi id quod deerat baptiſmo poſie unplere ſed enaʒ fidem ↄuerſionẽqʒ coꝛdis.ſi foꝛte ad celebꝛandũ miſteriũ baptiſmi in angu ſtijs tempoꝝ ſuccurri nõ poteſt. Vides q; mãifeſte teſtat fidẽ ⁊ coꝛdis ↄuerliõʒbone volütati ad ſalutẽ poſſe ſufficere. vbi vilibi le ſacmẽtũ aq ex nccitate ↄtigerit baberi nõ poſie. Sʒ ne fſoꝛte ↄtrarietas aliq̃ nibi eẽ vi⸗ deatur in eo qd poſtea in libꝛo retractatio num exemplu de latrone qdᷣad bãc ſniam in q̃ dixerat effuſionẽ ſanguĩs ſiue ſidbem et coꝛdis cõuerſionẽ vicem baptiſmi implere poſſe ↄpꝛobandã aſſumpſerat impꝛobaut dicens. In q̃rto libꝛo cũ dicerem vicem ba ptiſmi poſſe babere paſſionẽ.nõ ſatis ydo⸗ neũ poſuiilliꝰlatromis exemplũ.qui ptruʒ non fueritbaptizʒatꝰincertũ eſt. Sed ↄſide rare debes qꝛ in hoc loco exemplũ tantum qð ad pꝛobatõem ſentẽtie adduxerat.coꝛre xit. p̃am ſententiã nõ impꝛobauit. Quod ſi putas idcirco ſniam impbandũ.qꝛ exem plũ coꝛrectũ eſt ergo falſum eſt qð dixerat effuſonẽ ſanguĩs vicem baptiſmi poſſe ba bere.qᷓniã ad illud gbandũ exemplũ ipſum politu eſt. Mon eni ait. cum dicerẽ vicẽ ba ptiſmi poſſe bꝛẽ fidem.ſed cũ dicerẽ.inquit. picem baptiſmi poſſe bꝛẽ paſſionẽ.quãuis vtrũqʒ; in iᷣa vna ſnia poſuiſſʒ. Si ergo ad idd qð dixit vicẽ baptiſmi poſſe babere paſſi onem exẽplum poſitũ eſt cũ ipᷣm ſine ambi guitate vlla ven eẽ pſtet. patz qꝛ exemplum poſtmodũ coꝛrectũ eſt.ſed ſnia nõ eſtimꝑp bata. Opoꝛtz ergo vt aut ↄfitearis vicẽ ba ptiſmi.in articulo ncc̃itatis fidẽ verã ⁊ con uerſionẽ coꝛdis implere poſſe.aut oñdas qᷓ liter vera fides a charitas non ficta baberi poſſit. vbi ſalus non lit. Hiſi foꝛte dicere ve lis neminẽ ſidem veram babere et charita⸗ tem veram babere poſ e qui viſibile ſacra mentum aque non ſit babiturus.quodta men qua ratione vłauctoꝛitate ꝓbes igno w. Sed noſ interim nõ contendimus vtꝑ aliquis quibaptiſmi ſacramentũ peꝛceptu rus nõeſt. .iſta babere poſſit. boc ſolo dum ſexta taxat conſtãte.quia ſi qͥs eſſʒ qui H̊ baberet etiã ſine viſibili ſacramento aque pire non poſlet. NRulta ſunt alia qꝗᷓ ſaobodad pꝛo bandũ adduci potuiſſent.ſednosq ſupius in tractatu ſacramẽtoꝝ ad idipᷣm pbanduʒ poſuimꝰ.neqqʒ iteꝝ atqʒ itexreplicãda pu tamꝰ?ꝰ. ¶ De ſacramentis neophi NEophitus noui cius interpᷣtatur. Heopbitus vo ·C(tur nuper ad ſidẽ puerſus. ſiue rudis in diſciplina religioſe conuerſatõis. n Mouiter ad ſidẽ ↄuerſi viſibilibꝰ ſacramẽ tis inſtruendi lunt. vt pea q vidẽt intelligãt ea qᷓ nõ vident.dmonẽdi ſunt eiuſmodi pt ↄſiderent nouã non eẽfibeʒ in q̊ nouilũt ipſi.quoniã ab initio mũdi ſicut nullo tpe defuerunt ſideles et iuſti mẽbꝛa xpᷣiita ab initio nunqʒ deſfuerũt ſacramenta ſalutis que pꝛeceſſerũt in pꝛepanonem a ſignuʒre demptiõis q̃ cõpleta eſt in moꝛtexpᷣi. ꝛi ma nanq; etate Abel agnum obtulit in ſa crificio ſiguraʒ moꝛnis cbꝛiſti. Scðᷣa etate MNoe arcam in diluuio gubernauit ſiẽ cbꝛi ſtus ecchaʒ inter fluctꝰtemptationũ regẽs mergi non ſinit. Cercia etate bꝛabamp filio oblato arietẽ mactauit.ſicut deus pat verbũ ſuũ pꝛo ſalute mũdi obtulit.in quo tamẽ diuimtate mnuiolabili permanenteſo labuũanitas doloꝛeʒ moꝛtis luſtinuit. No ſtea eductus eſt populus iſrael de egipto per mare rubꝛum in columna ignis et nu bis ſicut fideles dei de tenebꝛis peccati libe rantur.renouati per ſacramentum baptiſi mi cbꝛiſti ſanguine conſecratum.ipſum fi de ſequẽtes.in quo eſt nubes bumanita tis ⁊ ignis diuinitatis. Quarta etate in ibe ruſalem regnum populi dei ſublimatur. tempoꝛalepꝛefiguranſ eternum. in quo pᷣn ceps pacis.pater futuri ſeculi.ſideles ſuos ad vilionem eterne pacis introducet. Hu⸗ ius autem regni exoꝛdium. Dauidexiitit: qui per multas tribulationes pꝛobatus et gloꝛificatus. pacis ſucceſſoꝛem filum lutarni ↄfeſſione pmerendaz exigimus. reliquit vtoñdatur.qꝛ ad future pacis q̃etẽ puenire ñ poſſint.qui in pñti pita ↄtempta tiones ⁊ tribulatiões vincendas foꝛtes nõ fuerint. ꝓpter B qui in ſabbato ſcõ paſcalis ſolẽnitatis baptiſandi ſunt.qrta bebdoma da qᷓdꝛageſimal obſuantie q ↄtinẽtie nobᷣ arma miſtrat.⁊iĩ q̃rta eiuſð bebdomade fe ria catbeʒiʒãdi ⁊ etoꝛciʒãdi ðᷣferũt ad ecciaʒ lbi audituri ⁊ inſtruẽdi q̃liter ↄ ſpũales ne quicias ſunt pugnaturi. Sʒ tñ vſqʒ in ſab betum paſcalis ſolennitaus. eoꝝ baptiſmꝰ ifferti. HMocattendẽte eccha. qꝛ qui ad ago neem in pñti y ta vocan:.in ſpe future quie tis baptiſant. Quinta etate populuſppter peccata ſua in BHabilonẽ captiuꝰ ducitur rurlſum deo miſerãte. poſt ſeptuaginta an nos ſoluto captiuitatis iugo ad terrã ſuaʒ reuocai.Quomã ſplus dei qui in bac vita que ſeptenario dieꝝ numero voluit.vanita ti ⁊ ↄfuſioni ſubiectus moꝛtalitatis iugum poꝛtat.poſt finẽ eius a coꝛruptõeliberatur Sic igitur ab initio nullo tꝑe ſacramenta dei defuerũt qbus fidelis ꝓplus ad ꝑceptio nem inuiſibiliũ nutriret ⁊ excitaret ad cog nitionẽ. AMo vltimũ ſexta etate de virgiena tus eſt cbꝛiſtus.ſiẽ ſexta die de terra virgie pꝛimꝰbomo eſt plaſmatꝰ.pſe ergo q̃ꝛ con ſummaturꝰ omia cum að virilẽ etatem ꝑ⸗ ueniſſet. triceſimo etats ſue anno a Johᷣe baptiʒatus eſt.nõ neceſſitate ſʒ diſpenſatõ ne.vt lauacx emundãdis ſancnſficaret. De binc aplos miſtros euangelij ↄuocans re gnum celoꝝ ventuꝑpdicarecepit.⁊ nouiſſi me in ↄſummatõem ommũ ſemetipᷣm bo ſtiam ꝓ mũdi redemptõe in ara crucis pa tri offerens moꝛtẽ ſuſtinuit.vt credentibuſ in ſe moꝛtiatimoꝛẽ tolleret.⁊ a moꝛte reſur rexit vtpꝛo ſe moꝛientibꝰ ſpem vite ⁊ reſur rectiõis daret. Doſtea aſcenſurꝰ in celos. diſcipulos in mom vniuerſum miſit doce re ⁊ baptiʒare omẽs gentes pt vocarentur qui pᷣcedenteʒ ſeq̃rent ad vitam. Hecſũt ſa cramẽta ſidei xpᷣiane ab initio ↄdita vel cre Dita. in fine credenda ſine fine ꝓfutura.lʒ? ſunt quibꝰ catbeʒiʒãdos imbuimꝰ.⁊ eoꝝq̃ ſacmeto nouitatis regenerãdi ſunt. ſidẽ ſa “ (ſexta ¶ Be catheʒiʒatione. rantur paruulis eadem fo:ma pᷣuatur.qᷣs etiam ipᷣos mater ecclia pꝛouida diſpenſa tione ſacramẽto ſalutis interim carere nõ pult. ne foꝛte ip̃a dilatione a ſalute aliem ſie rent.ſi nõ percepto ſacramẽto ſaluns.ſubi to ab hac Nita exirent. Congrue ergo puiſa eſt. ⁊ illis medicina ſalutis vt in ſacꝛamẽto fidei baptizent.⁊ ꝑ alteriꝰfivẽ deo recõciliẽ tur. qs ꝑ alteriꝰ pctũm alienatos ↄſtar eẽ a deo. Inſtitutũ eſt itaq; ad ̊ͥ nouũ ſacmen tũ ad catheʒiʒandoſ ꝑuulos.exoꝛciandos initiandos.a⁊ deindebaptiʒandos in qbꝰ p puuł audit eccleſia.⁊ adinirogata rñdet ?· ſpondet.donec ipᷣiadintelligibiles ãnos ꝑ uemiãt.⁊ ſacramẽta fidei ⁊ cbaritatis ⁊ſpei Ele intelligere voleant ꝛßuare. . checuminus in ſtructus vel audiens interptatrr ECatbezʒiʒare eniʒ eſt inſtruere q; baptiʒandi pꝛiꝰ inſtruũtur et docẽtur qᷓ ſit foꝛma ſidel chiſtiane in qua eo ſoaluos ſi eri⁊ ſacramentũ ſalutis ſuſcipe opoꝛtet. ſiẽ ſcriptũ eſt. Ite docete omes gentes baptiʒã tes eos in nomie pꝛis a filij ⁊ ſpirituſſancti Pꝛius docete. poſtea baptiʒate. docete ad inſtructionem. baptiʒate ademundatoez. Bocete ad ſidem. baptiʒate ad peccatoꝛu,z remiſſionẽ. Jðo docete.quia qui crediderit ideo baptizate. quia quibapnatus fuerit. ſaluus erit. Hecigitur foꝛma catbeʒiʒatolis apᷣmis temꝑibus cbꝛiſtiane fidei initituta elt. Quetunc quideʒ neceſſario ßuabatur. quãdo adultis et intelligentiaʒ babenuibꝰ. pꝛius q́; ad baptiſmi ſacrsmẽtũ accederet regula fidei xpᷣiane nunciabaĩ vt vłſponte ſidei acquieſcentes digni regeneratõne ſpi nituali iudicarent. pel credere nolentes me rito a perceptiõe ſacramenti dei velutindi gn repelleretur. Ao obtinendã quiſpe ſalu tem. idcirco arbitriũ bomis cõſulenduʒz eſt quomũã opus ſalutis noluntariũ eẽ optet. Etboc quidẽ a pᷣncipioſic factuʒ eſt. Soſt im autez ad fidem mliitudo gentiũ introi uit.iam nunc etiã in bis qͥa fidelibus gene „ . S adf ino ſeſt nt D Nanſan oalſni wobap inpeco mnoren culom cramet aafruct moser nniqun picloꝛi ntſpin llaures ſopeenee endumy lemende boeeſtſac neuogeli ſardeme 4 S ſinn e d rqlt losſ etſie wogi lnci wnd s Wn M Pee. ſgr tnn Wnd. Nae tutſne. ehi eomwe Auno ipeii Noe fieen ie münm Auiche urng aden ce – vlini ninni wnle Knis gibenen dene dunſen ognain Air anmteth , oꝛciſte enim ſunt qui ſuꝑ catbecu minos ſiue energuminos.ideſt. eos qͥ ba/ bent ſpũm immundũ.inuocant nomẽ dñgi noſtri hu chꝛiſti diuĩa virtute obiecta.ad⸗/ iurantes eũ vt egrediatur ab ulis. Recte er go poſt cathbeʒiʒationẽ exoꝛciſmꝰ ſequitur. vt ab eo quiiam fide inſtructus eſt aduer⸗ ſaria pirtus pellatur. Tria quiſpe ſunt pſqʒ adſuſceptionẽ nouitatis perficienda.qbuſ baptiʒandus quaſi concipit᷑et nutritur. et vlqʒ ad integritatem noue vite pꝛomouet. Hec aũt lũt cateciſmi exoꝛciſmi oꝛationes. Pꝛimũ uaqʒ catbeʒiʒatur baptiſanduſ.pt adfidem ꝓpꝛio moueatur volũtatis arbi⸗ trio. Deinde exoꝛciʒat vt abeo dyabolipo teſtas iniqua pellatur. Addi etiam oꝛatio vt p̃ueniat gratia et ſubſequat.qᷓ vires pꝛe beat libero arbitrio.et qua pꝛoculfiat pni⸗ uerſa maligni ſpũs illuſio. oꝛma igiturex oꝛciſmi in bunc modũ ꝑpficitur. Signat pꝛi mo baptiſandꝰcrucis ſignaculo in fronte. in pectoꝛe.in oculis.in naribus.in auribus in oꝛe.vt totius coꝛpoꝛis ſenſus boc ſigna culo munian:.cui virtute omĩa noſtra ſa⸗ cramẽta cõplentur.et omia dyaboli figmẽ ta fruſtrant. Moſtea datur ſal benedictuʒ in os eius.pt ſapiẽtia conditꝰ.fetoꝛe careat iniquitatis.⁊ vltra nõ putreſcat a vermibꝰ vicioꝛũ. Deinde exufflatur malignꝰfoꝛas. vt ſpiritꝰſpiritu pellatur. PDoſtea tangunt ei aures ⁊ nares cum ſaliua.vt tactu ſuꝑne ſapientie et aures eiusaperiantur adaudi endum verbuz den et nares ſimiliter ad di⸗ ſcernendũ odoꝛeʒ ſuauitatis vite ⁊ moꝛtis. boc eſt ſacramentuʒ apertionis quod dñs in euãgelio ſigficauit.qñ aures ⁊ ostetigit ſurdi ⁊ mun dicẽs.Effeta qð eſt adaperire. ¶ De bis que poſt exoꝛciʒationeʒ equuntur in baptiſmo. (KCap. N Bs igitur cõple/ ns. venit ſacerdos ad fontem. con lecrat fons in noie patris etfilij xoꝛciſmus de gre e co in latinũ adiuratio dicitur. Ex⸗ ſexta. ſouſſctĩvt ſctitas ſacmẽt nõexeoqᷓ miſtꝛat ſed ex eo qui ſancnficat cõſtare ſcia?. Sicut ſcriptuʒ eſt. Miceſt quiu baptizat. Sicut enĩ neca bono meliꝰ datur.ſic neca malo peꝰ accipit. Quia ſanctitas ſacramenti dei nõ in merito miſtrantiũ.ſed ſancnſicãtis nᷣtu te perſicitur. Traditur etiam noue pite an⸗ ditoꝛibꝰ ſimbolum ſidei.in quo apoſtolice doctrine foꝛma conſiſtit: Doſtremo obla⸗ tus ad baptiſmũ paruulus.et interrogatꝰ a lacerdote ſi abꝛenunciet ſatbane et omni bus eiꝰoperibus.et omnibꝰ pompis eius. peroꝛa geſtantiuʒ reſpondet.pt qui aliena iniquitate obligatꝰeſt. aliena ſide et confeſ ſione ſoluatur. Noſt abrenunciatiõem ſa ctã. vngitur oleo ſacꝛo in pectoꝛe tanq̃ʒ mu matur aduerſus boſtem.ne ei deinceps im mũuda etnoxia ꝑſuadere poſſit. Angitur ⁊ inter ſcapulas.vbi vigoꝛ poꝛtandi onerisẽ pvt foꝛtitudinẽ accipiat adpoꝛtandum onꝰ⸗ dñi. Deinde interrogatur.ſi credat in deuʒ patrem et filium et ſpiritũſanctum.vnaʒ eẽ catbolicam eccleſiã remiſſionẽ peccatoꝝ. vitam eternã. Sub bac igitur ſidei reſpon⸗ ſione.’rina merſionea ſoꝛdibus vetuſtatis abluitur.et nouũ bominẽ indutus tridua⸗ ne moꝛti chbꝛiſti conſepelitur. ſicut ait A¶po ſtolus. Quicũqʒ in chꝛiſto baptiſan ſumꝰ in moꝛtem ip̃ᷣiꝰbaptiſati ſumus.Conſepul ti enim ſumus cũ chꝛiſto perbaptiſmuʒ in moꝛtem.vt quomodochꝛiſtus reſurrexita moꝛtuis per gloꝛam patris ita et nos ĩ no uitate vite ambulemꝰ. CTrina etiã ĩmerſio. trina eſt cogitatõis locutionis etoperatio nis emundatio. Completis autẽ baptuſmi ſacramẽtis. poſtqʒ baptiſatusa fonte aſcẽ dit. ſacro criſmate in vertice vngitur. vt ſpi ritum cbꝛiſti participando merito deĩceps cbꝛiſtianꝰaſpelletur coberes regni ⁊ gloꝛie ſacra vnctione effectus. Exinde tradit chꝛi ſtiano veſtis candida.vt qui pᷣme natiuita tis decoꝛẽ vetuſtatis pannis obſuſcauerat habitu regeneꝛatõis glłe pᷣferatindumentũ Tegit᷑ ei pꝰſacrã vnctõeʒ eꝰ caput ſacro pe lamine.pt intelligat ſe dyademate regali et ſaceꝛdotali dignitate potiri. Ad vlumum datur cereus gccenſus in manus eiul.qua E M. (ars tinus implere doceatur illud euangelicuz quo dici. Sic luceat lux veſtra coꝛã boibꝰ vt videant opera veſtra bona.⁊ gloꝛinicent patrem veſtrum quiin celis eſt. Hanc igii lampadez ſi inertinguibilem ſeruauerit ini vir gines lapientes cum ſpõſo celeſti adnu ptias introlbit. ¶ De patrinis. ¶ Capitulum XII Atrini uocantur qui paruulos ad baptiſmuz offe⸗ rüũt. et pꝛo ip̃is ſpondẽdo quaſi fi⸗ deiuſſoꝛes ad deũ fiunt. Hi ꝓpterea patri ni vocãtur. quia regenerandos ad vitam nouaʒ offerũt.⁊ qdammodo auctoꝛes fiũt ip̃iꝰregeneratõnis noue.De quibꝰplacuit patꝛibꝰ.vt ꝑſingulos baptiʒandos.patrini ſingult admitterentid eſt. vnus tantuʒz ſiue pir ſiue mulier.pꝛopterea foꝛtaſſis ne ſpiri tualis cognatio cui reuerentiam exbibere opoꝛtebat paſſim diffuſa in matrimonij co pula obeſſe potuiſſet. Sed quedã eccie bãc ↄſuetudinẽ nõſeruant.plures ad ſuſcepio nem paruuloꝝ admittentes. Et boc ſimilii ſanccitum eſt. vt alium in baptilmo vel in criſmate. boc eſt in confirmatõne.in filiolü non ſuſcipiat.quiipᷣe baptiʒatus non eſt pł confirmatus. Sed nec monacbi cõpatres aut commatres facere pñt.quibꝰeiuſmodi cõmercia familiaritatis pꝛobibent. Datri⸗ nl ſideiuſſoꝛes ſunt.pꝛo bis qᷓs in bapuiſmo ſuſceperũt.vt eos cum ad legitimaʒ etatem pueuerint admoneant ſidem rectam ⁊ con uerſationeʒ bonam cuſtodire. Ante omia ſymbolum et oꝛationeʒ dominicam. pvt ipi teneant et eis inſinuent pꝛo quoꝝ fide ſpon ſionem fecerũt. Be rebaptiſatione. Cap. Xxn. Poſtolus oicit. AUnus deus.yvna fides.vnuʒ ba ptiſma. Quodergo vnũ eſt ge minori nõ poteſt Quappter valde ratõna bili diffinitione a ſanctis patribus inſtitu tum eſt. vt qui ſemel baptiſnn ſacramentũ pcepiſſe cognoſcitur. nulla ratione illud ite rato accipiat.ſiue in eccia ſiue extra ecciam. ee Pẽ. ſiue a catholico ſiue ab beretico.ſiue de niqʒ a fideli ſiue ab infideli cuiuſcũqʒ cõdi tionis. etaus. aut ſexus pſona illud accepe rit. duůmodo tamen ſᷣm ſidem rectaʒ caibo lici baptiſmatis ſoꝛmam acceperit.ratũ cõ ſtare debebit. nec vlla ratione poterit itera ri. Quod enim bonuʒaccepit.quare bonũ nõiudicetur.etiã ſi a bono non acceperit? NMon enim illiꝰerat a quo accepit.vel poti us ꝑquem accepit qui bonus non fuu..ſed illius in cuius nomine accepit. Qui ſempꝑ bonus malum darenon potuit. ꝓpter boc eos quiab bereticis ĩ nominetrinitatis ba ptiſati ſunt cum ad vnitatẽ eccie redeũt nõ rebaptiſari ſed vel vnctõe criſmatis vel im poſitione manuſ recõeiliari catbolice eccie antiqua patꝛũ traditio inſtituit. Sic pdem arrianos pimpoſuõem manꝰ occidens ꝑ vnctionẽ pᷣo ſacri criſmatis ad ingreſſũ ca tbolice eccie oꝛẽs refoꝛmauit. Mamq ſolu ſacramentuʒ; foꝛis acceperũt intus ꝑimpo ſinonẽ manus ſpũm accipiũt. Nlacuit tñ eos qui ſe baptiʒatos neſciũt.et ſui baptil matis teſtes nõ babent ſine cunctatõne ba ptiʒari. quia iteratũ dicinõ debet.qdfactuʒ eẽ neſcitur. Queritur et de bis quimimice. id eſt. iocoſe baptiʒani.vtrũ verũ ⁊ plenum ſacramentũ baptiſmi pcipiant. Sed ſcien dum quia aliud eſt aliqdiocoſe vel luſone dare ſiue accipe.et tñ velle dare et acciꝑe.et poc omino mtendere vt detur et accipiat. quodiocoſe datur vel accipit.Aliud auteʒ aliquid agere qᷓd foꝛma illiꝰ in oꝑe habeat. ettñ nolle agere neqʒ intẽdere vt H agat. ſed aliud aliqᷣo qdcũqʒ. Abi ergo intentio baptizandi eſt. etiã ſi reuerẽua debita ĩ agẽ do nõ eſt. ſacramentũ qdem eſt. qa omino agit.et intendit.nec tñ ſineculpa agenus qa qd agit᷑ et intenditnon digne agit. Ridi culũ aũt oĩno eſt.vt pbi intentio agẽdinlla conſtat. opus eẽ dicat. ꝓpter ſpeciẽ qndam aſſimilatã operi.nõ pter Baſſũptũ.q foꝛte puenientẽ ex alio qcũqʒ.eiuſmodiẽ q qdã imperitieſtimãt vbailla q̃ ad ↄficiendã eu kariſtiã inſtituta ſũta quacũq; pſona ſiue in qᷓcũqʒ; loco ⁊ qualicũqʒ; intentiõe ſupꝑ pa pem et vinũ pꝛolata effectum conſecratõis llter — tulem li t N di h fe 9 n uo ſchre ſ mund ſeant ſuente ſohae ſcutſ ghae Rume de Uateſi bapi neoſo Porerh⸗ ſede N Nectpe cabo tü c tlera bonij hete Apoii ſc Nnd Mapee lonsbe dür, eln Nacat iden Ndro- gtlia mii inw arti baptl heba ha 1harn nt rnn Ang nague oendiil Z 4 ℳ e Aionno nib . ho MRZ et ſanctiſicationis babere.qi ſacramẽta dei ſic inſtituta ſint vt nullã operãdironem ad mttant. ſz tumultuoſa quadam et violẽta atqʒ irrationabili ꝑtinacia ſine omni inten tione aut voluntate operantiũ adeſfectũ ꝓ cedant. Ego filiũ meuz foꝛte ad balnea tule ram.peni adaquã nõ vt baptiʒarẽ.ſʒ vtbal nearẽ.nõ vt ſacramentũ darẽ.ſed vt ſoꝛdes abluerẽ vel carnem fouerẽ. Noſui paruu⸗ lü meũ in aquaʒ.et qꝛ voluivt bñ creſceret et pdeſſet. dixi foꝛte ſicut dixiſſem in mãdu⸗ cando in bibendo ſicut in arando etiſemi nando. ſiue aliud qᷓdcũqʒ agendo dixiſſem. dixi in nomiĩe patris ⁊ filij et ſpũſſanct. Cu venis et dicis mihi. qꝛ baptiʒatꝰ eſt filiꝰ me us. Ego balneatuʒcio.baptizatum neſcio. O, ſi idcrco baptiʒatũ putas.qꝛ cũ merge rem illu.ᷣdixi in noĩe patris etfilij ⁊ ſpũſſcti. Ergoet offa baptiʒzata eſt. qꝛ cũ mergerem illã dixi in noĩe patris et filij et ſpirituſſãcti. Vide ergo ⁊ .ſidera.qꝛ rationabile eẽ opoꝛ tet opus miſterioꝝ dei.nec ppi ſolã foꝛmo; Siudicare vbi intentio agendi nulla eſt. uare in ſola aqua baptiſmꝰ ce⸗ lebꝛetur. ¶ Capitulum. XIIII. Lienoũ etiam eſt gin ſolo elemento aque ſacramẽ eſt. Quia ſola bec plenaʒ babet et pfectam mundationẽ.Alij hniquoꝛes oẽs aqua puri ficant᷑.Et ſiq̃d alio quolibet liquoꝛe tactuʒ fuerit.aqua abluit᷑ vt emundet᷑. ppterea in ſola aqua ſacramentũ emundatõis cõſtat ſicut ſcptum eſt. Miſi qs renatus fueritex aqua et ſpũſancto non poteſt introire ĩre⸗ gnum dei. Def V. Aptumi foꝛma iꝗ olim in diluuio p̈ceſſit. vbi ĩ figura J ſaluandoꝝocto anime ꝑlignũ ſal nate ſũt. Similiter et in mari rubꝛo vbiaqᷓ baptiſmũ.et ruboꝛ ſanguineʒ pᷣferebat.Si militer in aqua aſperſiõis cuicinis ruſe vi⸗ tule miſcebaĩ.q carnẽ xpᷣi ſigurabat.q femi neo ſexu deſignat ppter infirmitatem.ruſfa poter ſanguinem. tum baptiſmi ↄſecrari inſtitutuzʒ oꝛma baptiſmi. Cap. V. ſeptima. nurmatöne. Cap. J. tionẽ iam ab antiq ĩ vete riteſtamento inſtitutam legimꝰ.qua tũc qdem re⸗ ges ſolũ ⁊ ſacerdotes lini ebant.quoꝝ vncnone ſin⸗ gularisille vnctꝰ pᷣſigurabat᷑.qui pᷣ cũctis participibꝰſuis vnctꝰ eſt.vt cũ illo ꝑticipa⸗ rent in noĩe qͥ ꝑticipes illiꝰ eẽ mererentur ĩ vnctione. Al criſmate enixpᷣs d.⁊a chꝛiſto chꝛiſtiãꝰnoĩat. ꝛopterea ex q nomẽ oẽs cõmunicare ceperũt.oẽs vnctõnem acciꝑe debuerunt. Quia in xpᷣo oẽs genꝰelectũ ſu mus et regale ſacerdotiũ.Criſma ex oleo balſamo cõſicitur.quia per oleum inſuſio gratie.perbalſamum odoꝛ bone fame deſi OQ impoſitio manus per ſolos irices celebꝛatur. ¶Cap. I. nus unpolitio q vſitato noĩe cõfſirmato vocat ua xpᷣianꝰ vnctione criſmatis ꝑpimpoſitioneʒ manꝰin fronte ſignat᷑ ſolis ep̃is apoſtoloꝝ vicarijs debei.ptxpᷣianum ↄſignent.et ſpum paraclitũ tradant.ſicut ĩ pᷣmitiua eccia ſpumſanctũ ꝑ impoſitioneʒ manuum dandi apoſtoli ſoli poteſtatẽ ba⸗ buiſſe leguntur. Be eo quod ſilueſter papa inſti⸗ tuit vt baptiſatũ pꝛeſ byter criſma⸗ te in vertice liniat qCapitulum.I. Ngeſtis pontiſi/ calibꝰlegit ꝙ ſilueſter papa conſti tuit. vt baptizatuz pbyter in vͤtice criſmate limat. pꝓpter occaſionẽ qdẽ moꝛtiſ ne foꝛte ppter abſentiã ep̃i ⁊ difficultatẽ eũ ↄſequendiſinemanꝰ impoſitõebaptizatuʒ ab bac vita migrare ↄtingeret.qð quidem oĩno periculoſũ eẽt. Quia ſicut ĩ baptiſmo remiſſio peccatoꝝaccipii.ita pmanꝰimpo ſitionẽ ſpũs paraclitꝰ dat. Illic grã tribuit ad peccatoꝝremiſſionẽ. bic grã dat ad con firmatoʒ. Nuld ãt pdeſt ſi a lapſu erigeris. E 2 miſietiã ad ſtandũ cõfirmeris. Mꝛopterea timenduz eſt his q ꝑ negligentia amittunt eypi pᷣſenniã.et nõ ſuſcipiũt manꝰ impoſitõʒ ne foꝛte ppterea dãnent.qꝛ feſtinare debue: rut du potuerunt.ꝓpter eos eni qͥ articulo tẽpis pᷣueniunt.inſtituta eſt illa qᷓ ſacerdos baptiʒzatũ ſtatim i nertice linit ſacri crima⸗ tis vnctio.pt in ip̃o oſtendat᷑ qntuʒ ſacra meniũ iſtud ad ſalutẽ neceſſsriu ſit. cũ tam ſollicite vniuerſis cauei.ne foꝛte ſine io ab bac nita ſubtrabant.Hanitfeſtũ eſt aũt ꝙ pmis tꝑibꝰ omis vnctio criſmatis ꝑ ſolos pontifices fiebat. Sed poſtea qdem ĩiſtitu⸗ tum eſt. vt baptizatü ſacerdosin vertice li⸗ mat.ↄſignatio tñ frontis ſolis pontiſicibꝰ reſeruatur. Solus enim pontifex frontem ꝓſignare ac linire poteſt.et ſpũm paraclitũ — trabdere. no ſit maius ſacramentum impoſitio manuũ an baptiſmmus = Wapltulum. Il. firmatõis.idẽ.impoſitõis manuũ entiã querit᷑ vtrü maiꝰſit ſacramen tũ q́; baptiſmus. Sed ſicut ſacri canones diffiniunt vtrũqʒ magnũ oĩno eſt ſacramẽ tum et ſumma deuotione penſandũ. Quã nis tñ alterũ. ideſt. impoſitio manuũ in eo ad a ſolis ſũmiſqʒ pontificibꝰcelebꝛat᷑ ma⸗ ioꝛi videat reuerentia colendũ. Sed ̊ duo ita oiuncta ſuntin operatione ſalutis. pt ni ſi moꝛte interuemente omnino ſeparannõ poſſunt. . ¶O non debeat iterari manus impoſitio ſicut nec baptiſmꝰ. et q; 2 ieiunis celebꝛanda. Cap.V Eſacramento im poſitõis manuũ diffinitũ ẽ vtnul⸗ la ratione iterei.ſcẽ nec baptiſmus 2 li foꝛte factü fuerit graui penitentia ẽ ple ctendũ. Hoc qʒ ſtatutũ eſt. vt impoſitõmis manuũ ſacramentũ nõ niſia ieiunis vłdetr᷑ vel accipiat.ſi bi q accipiũt pfecte etatis fue rint vt mundidonũ ſpũſſancti accipiãt. Si cut enim duobꝰtempoꝛibꝰpaſca videlicʒ E ſacramento coõ guinis chꝛiſti octaug. pentbecoſtes baptiſma qd bis ſolũ tempo ribꝰ? generaliter celebꝛandũ elt. a ieinnis ce⸗ lebꝛari debetata etiã donum ſpuũſſa neti peꝛ manꝰimpoſitõem a ieiunis pontificibꝰcõ⸗ uenit celebꝛari.excepiis infirmis. et moꝛte periclitantibꝰ. Ouanto tempoꝛe debeant eſſe ſub diſciplina criſmatis qui manꝰ impoſitionem acceperunt. CTapitulum. VI rere quanto tempe debeãt vncti⸗ onẽ criſmatis obſeruare in capite pvt ſcʒ capita non lauent qͥ accipiüt manus impoſitõem abſqʒ tꝑe baptiſterj. Quibus reſponderi poteſt. coueniena eẽ vt tãto tꝑe aduent? ſpuſſancti apud vnũquẽqʒ qͥ eum accipit celebꝛet.quanto tẽpe generaliter ab ecclia celebꝛat aduentꝰ ſpuſſancti ſuꝑ apo⸗ ſtolos. boc eſt ſeptem diebus.Et merito.qꝛ ſeptem ſũt dona ſpũſſancti.et in ſeptem co⸗ mitibus ad boſpitem ſuũ ſpſſanct? venit. Et dignũ eſt vt babeat vnuſqſaz diem ſuũ. et vnicuiqʒ in die ſuo conuiniũ pꝛeparetur Alium diem ſapientia babet. aliũ itellectꝰ. alium conſiliũ.alium foꝛtitudo.alium ſciẽ. tia. alium pietas. alium timoꝛ. Calia conui nia xpᷣs apud boſpites luos exercet.talisa ſpuſſanctus. A(Aars Octaug. ¶ De ſacramento coꝛpoꝛis et ſan/ Capitulum. oꝛpis et ſanguims ebu⸗ ſti vnũ eſt er bis in qbus pncipaliter ſalus cõſtat. inter omia ſingulareqa exipᷣo ois ſanctificatio eſt. Hec eniʒ hoſtia ſemel ꝓ mundi ſalute oblata omnibꝰpꝛece dentibꝰ? ſubſeqᷓnubꝰ ſacramẽtis vᷣtutez de dit vt ex illa ſanctificarẽt. per illã liberãdos omnes. oꝛis chꝛiſti. Cap.I. Wlent quioaz q/ Acꝛamentuz Quando inſtitutum eſt ſacrame / Gper ddi ugan wwome e nse nanden cbec amote reſſe mon⸗ NS Nn nee. emans Aubu notpe gian m or nmno⸗ nc Hhm. mhi. mmeu uc. lmnſc War dn RlZ un nnp zantn wnba⸗ pd. gune ore⸗ nonen U Gtbnmi d xpᷣs inſtituit.q poſtcenã veternis Palce panẽ et vinũ in coꝛpꝰet ſanguinẽ ſuũ menduü diſtribuit. vt wem poſt H imemo riã ſui agerẽt pcepit. ¶ Utrum moꝛtale vel immoꝛtale coꝛpus ſuum in cena tradiderit. (Capitulum. III. rere quale coꝛpꝰſuũ diſciplis ſuis Blent quioã que —„ dũñsih̊s xpᷣs tradidit. eſt.paſſibi le an impaſſibile.moꝛtale an immoꝛtale. et cetera que ad hanc ꝑtinẽt queſtionẽ. Ego in eiuſmodi ſicut et in alijs pꝛofeſſus ſum diuina ſecreta magis veneranda q̃ʒ diſcu tienda cenſeo. Simplicitati fidei bec ſufn⸗ cere puto.ſi dicimꝰqꝛ tale dedit quale volu it. et rurſum.quale dedit.ip̃e nouit. adeo eĩ dedittale quale voluit.qꝛ omnipotẽs erat. et potuit omne qd voluit.Ideo aũt ipᷣe no uit quale dedit.qꝛ ſapientia erat.et non po tuit ignoꝛare qd fuit. ſSꝛopterea leuius ſe queſtione abſoluit.etfoꝛtaſſe tutiꝰin ſemet ipᷣo ſubſiſtit qͥ nõ dicit moꝛtale dedit.nevi⸗ deat᷑ dicere ↄtra ſacramenti dignitatẽ.Nec diẽ imoꝛtale dedit.ne eſtimetur credere cõ tra eã q̃ in xpᷣo añ reſurrectionẽ fuit moꝛtabł coꝛꝑis veritates.Dꝛopter E foꝛtaſſis meliꝰ eſt. vt neutruʒ diffinire pᷣlwumamꝰ. q̃nistñ alterũ fuiſſe credamꝰ. Sic itaqʒ non dicat boc vel ̊ fuu.q̃ʒuis tñ cꝛedat.quiaalterum fuit. Nõ ſi alterũ dicendũ eſt. ego abſqʒ pꝛe iudicio veritatis magis ſenſu ad illud acce Do.pvt illud impaſſibileet imoꝛtale.qᷓntum ſcʒ pertinet ad ſanctficatõnem ſacramenti tradidiſſe dicat. Si qs aũtobiciendum pu tet. q ante reſurrectõem dñs ihs xpᷣus coꝛ pus moꝛtale poꝛtabat.et bocipᷣi indubitan ter pfitemur moꝛtalem fuiſſe dñm bieſum ſm humanitatẽ ſuſceptã.qꝛ ſi moꝛtaleʒ fuiſ ſenõ crederemꝰ. moꝛtuum negaremꝰ. Hu mana ergo natura in xpᷣo moꝛtalis fuit. ſed voluntate.nõ neceſſitate. Exeo emm q̃ per diuina potentia tranſmutãs.apoſtolis ſu perenniter victurꝰ exueret. vᷣm tempe aliqñ grãm ab omni peccato munda verbo deiĩ vnitatez pſone iũcta eſt ab omnimoꝛis ne ceſſitateet debito libera facta ẽ vt nibil moꝛ ti debeꝛet. pꝛo eo ꝙ peccati nibil babeꝛet lu⸗ ſtinuit tñ ſponte moꝛtalitatẽ.qꝛ moꝛtem ſu ſtineꝛe volebat. Quia ſi moꝛtalitatẽnon ſu ſtinuiſſet. moꝛ oĩno nõ potuiſſet. Sic ergo ſponte moꝛtalitatẽ poꝛtauit.quouſq;ʒ moꝛ tem guſtaret.et ita moꝛtalitatez deponeret QMuia ergo voluntate nõ neceſſuate moꝛta lis fuitapᷣiꝰmoꝛtalitatis ꝓpetatẽ pᷣm quoð ratio ⁊ oꝛdotẽpoꝛis poſtulabat.pᷣuſq; eam per moꝛtem totũ exueret.aliquando ex ꝑte qñ voluit depoſuit.etrurſum. quando vo⸗ luit recepit.vt in bocipᷣo pꝛobaret.qꝛinquã tum eam ſuſtinuit.ex neceſſitate non elſʒ. qᷓ ſic pꝛo poteſtate inquaniũ voluit eam non * babere. ſuſtinere oino non poſſet. Legitur in euangelio.qꝛ dñs ihsxpᷣs cum verbuʒ vi tepꝛedicaret.et ad vitam moꝛtales et moꝝ⸗ turos inuitaret. zelantes boſtes queʒ ratio ne aincete nõ poterant.furoꝛe extingueꝛe volebant. Itaqʒ quaſi in eum quinibilam plius moꝛtali haberet. manus iniecerũt in ip̃m. et duxerunt eum in ſuperciliũ montiſ vt illic eum pᷣcipitarent. Ipᷣe aũt vt oſtẽde ret ſe qdem moꝛtalem eẽ.ſuſtinuit vt teneꝛe tur.⁊ pt iterũ demonſtraret.qꝛ volũtate nõ neceſſitate moꝛtalitatem et paſſibilitateʒ ſe⸗ rebat. non ſuſtinuit pt pcipitaret. Cum eni eſſet ducendus.teneri ſe patiẽter tolerabat. Cũ aüt eſſet pᷣcipitandꝰ. potenter ꝑ mediũ illoꝝ tranſiens ibat. Nuãdo voluit teneba tur.et qñ voluit non tenebat. Quantuʒ vo luit et qñ npoluit naturã moꝛtalitatis admi ſit. Nuantũ aũt eam ſuſtinere voluit.et qñ voluit.eandẽ a ſe poteſtatem remouit.Crã ſiens inquit ꝑ mediũ illoꝝ ibat.Huũqd pu⸗ tas ꝙ xpᷣs luctandoſe de manibꝰinimicoꝝꝛ ſubtraxerit. cum ab eis tenereiĩ.pt tranſiens liber ꝑ mediũ illoꝝiret. Ergo foꝛtitudo coꝛ: poꝛis ſola in eo laudanda ẽ.nõ vᷣtus deita⸗ tis. Mon ita cõuenit.ſʒ exhibuit ſe qualẽ vo luit admittẽs ad ſe ex eo qd ſpõte poꝛtabat qztũ voluit. Si eꝛgo xpᷣs moꝛtalitatiſ naĩaʒ ſm rationẽ diſpenſatiomis diuine pᷣuſq̃ʒ eã ctã ex parte depoſuit.et iterũ cũ tempꝰ? poſtula bat aſſũpſit.q uid mirũ eſt ſi ꝛ aliqñ ꝓ cau⸗ ſa et ratiõe tꝑis ſᷣm aliqᷣd et totã depoſuiſſe in qua tñ adbuc cũ tempꝰ poſtulabat paſ⸗ ſurꝰfuit. Si ergo Beẽ potrit vt ipᷣe ſeibum manibꝰ geſtaret et diſcipulis ſine coꝛrupꝑti⸗ one ſui edenduʒ diſtribueret. et tñ ipe qͥ de⸗ dit et qͥ dabatur.q poꝛtauit ⁊ qͥ poꝛtabatur idem eſſʒ. quid mirũ eſt ſi ðꝛ.qꝛ ipᷣe in eo qd dabat moꝛrtalis fuit.et in eo qd dabat ĩmoꝛ talis fuit. ettñ ip̃e qͥ moꝛtalis dabat.⁊ qͥ im moꝛtalis dabat. non duo ſed vnus fuit ipᷣe. OQüoenim iĩmoꝛtalis nõ dabat᷑ qͥ inuiſibili ter ſumebaĩ.et incoꝛruꝑtibilit maducabat. Inuiſibiliter ſumebat᷑ q̃ntũ ad ſoꝛmã dico ꝓpꝛiam coꝛpꝑis ſui.nõ q̃ntũ ad ſpeciẽ ſacre menti ſui. Inuiſibiliter enim ſumebat. q̃a ĩ eo qd ſumebat᷑ qdipᷣe erat non videbatur. Chꝛiſtꝰ emm ſumebati.et ſpecies panis ⁊ pi ni tantũ videbaĩ.Adeo dico inuilibiliter ſu mebat.et qd erat nõ videbal. Si ergo in eo qð dabat q ipe erat videbat. et in eo qd da bat ꝙ erat ipᷣe nõ pidebat.Et ſi in eo qᷣd da bat tenebai et crucifigebat.et in eo qᷓd daba tur frangebat᷑ et nõ diuidebaĩi.edebat etnõ eo:rüpebat. Quid miranis ſi ĩ eo qᷣd dabat moꝛtalis ðꝛ.et in eo qdð dabatimmoꝛtalis⸗ ipaſſibilis fuiſſe pdicat Hectñ ſic dicta ſint vt nemini in eo qad latet piudiciũ ſiat Si coꝛpꝰ chꝛiſti fuit quod indas per intinctam buccellã accepit. Cabpitulum. IiII ł—— Werunt et hoc. Vtrũ coꝛpꝰxpᷣiilluð fuiſſe credẽ buccellã poꝛrexit. Cü intinxiſſʒ inqt is panẽ.dedit iude ſimonis ſcaniotbis. Sʒ vt Bicit beatus augꝰ. Hon ſicut putãt quidã negligenteꝛ legentes tũc iudas xpᷣi coꝛpꝰac cepit. Intelligendũ eſt enĩ qiam oibꝰ eis di ſtribuerat ſacramentũ coꝛpis et ſanguinis ſui.vbi et ipᷣe iudas erat.ſicut ſanctꝰ QLucas euidẽtiſſime narrat. Ac deinde ad B ventũ eſt vbibm narratõem Jobannis apertiſſi⸗ me ꝑbuccellã intinctã atqʒ poꝛrectã.ſuum eyßmit traditoꝛẽ. Foꝛtaſſis ꝑ panis ĩtinctio “ — NS dũ ſit qd ip̃e traditoꝛi ſuo ꝑĩtin⸗ octaua. nẽ illiꝰſigniſicans ſictionẽ. Moneĩ omia qᷓ tingunt abluunt.ſed vt inficiant nonnulla tingunt. Si ant bonũ aliqd ſignificat beciĩ: tinctio.eidem bono ingratũ.nõ imeritoſe: cuta ẽ damnatio.⁊ qq dem verba ſũt beati auguſtini ſuꝑeo qd queſitũ eſt.ſi iudas in buccella coꝛpꝰ xpᷣi accepit. Ex eo iñ qdtra⸗ ditoꝛi ſuo =is ad notandũ eũ.buccellaʒin⸗ tinctã dedit. cõſuetudo bʒ vt coꝛpꝰ x̃l lide⸗ les intinciũ nõ accipiant. . . OQ, agnus paſcalis ſigura coꝛpo Hꝛiſti fnutt. (Cap. V. Icut circumciſio olim qntũ ad effectũ remiſſionis peccatoꝛũ baptiſmi vicẽ gerebat. Eare rubꝛũ aũt eiuſdẽ ſimilnudinem afi guram pᷣferebat.ita agnꝰ paſcalis cuiꝰcar: nesa populo edebant.et ſanguine poſtes domoꝝ ſignaban:.in figura ſacramẽti co⸗ poꝛis xp̃ipceſſit Roſtã; aũt veritas veit. ſignü e medio ſublatum eſt.exquo iam nõ erat res q̃ futura ſigniſicaret.ſʒ qpſens ꝑci perei.manſit tñ figura q;diu res nondum ſuit. et exbibituʒz pus eſt in ſimilitudine.qd poſtmoduz complendum erat in veritate. Egiptus mundꝰ exterminatoꝛ dyabolus. agnuscbaiſtꝰ. ſanguis agni paſſio chꝛiſti. domus animarũ coꝛꝑa.domus cogitatio nũ coꝛda.lec ſanguine tingimꝰ.ꝑ paſſio⸗ nis fidem.illa ſanguinetingimꝰ. ꝑpaſſiõis imitationẽ. crucis ſignũ intus et ſoꝛis op ponẽtes otra aduerlarias poteſtates. De⸗ niqʒ carnes agni comedimus.qñ in ſacra mento verũ coꝛpus eꝰſumendo ꝑnidem dilectõnẽ xpᷣo incoꝛpoꝛamur. Alibi quod manducai.incoꝛpoꝛat. Quando autẽ chn ſti caro manducat.nõ q̃d manducat.ſed ꝗᷣ manducat.ei quem manducat incoꝛpoꝛat Idcirco voluit xpᷣsa nobis manducari.pt nos ſibi incoꝛpoꝛaret.boc eſt ſacramentuʒ coꝛpis xp̃i. et res ſacramenti voꝛpoꝛis xpi. q̃ manducat et incoꝛpoꝛat᷑ ſacramentuʒ bzʒ qrem ſacramenti babet. Quimanducat et nõ incoꝛpoꝛatur.ſacramẽtũ babet.ſed rem ſacramenti nõ babet. Sicut q incoꝛpoꝛaĩ. et ſi manducarenõ ↄtingat.rem ſacramẽt — — Nin Cnwolg beti ntole itbent aonn iadere Alzn maͤder nahe N nalo nlons igethr. Noente Nocular vorſoſts mnitch anni. mi u ſorn dec wai lotrin necen + ni ns ui S Cuaihin hg itn babet. qʒuis ſacramentũ nõ babet. Quiſu mit. ſacramentũ babet Qu credit ⁊ diligit rem ſacramenu babet. Meliuſ ergoilli eſt q credit et diligit. etiã ſi ſumere et mãduca: care non poſſit.qʒ illi qͥ ſumit et manducat et non credit nec diligit. vel ſi credit. non di Hſacramentum altaris et figu ra eſt quantum ad panis et vini ſpe ciem.et res eſt quantum ad coꝛpo rischꝛiſti veritatem. Cap. VI. Brnt qui ex qui/⸗ buſoã ſcpᷣturaꝝlocis munimẽtũ erroꝛis ducere putaueri. dicenteſ in ſacramento altaris veritatẽ coꝛpis ⁊ ſan guinis xp̃i non eſſe.ſedimaginẽ illiꝰ tantuʒ altaris ſumitur.imaginem ulliꝰeſſe vel ſpe⸗ ciem qᷓdin parncipatiõe xp̃i ihu ꝑcipietur. Qui pfecto in bunc errons laqueũ nõ inci derent.ſi vel ſacramenta dei recta ⁊ bumili fide ſuſciperent aut ſcpturas ↄuenienti in telligentia tractaꝛent. Hunc aũt qꝛin ſacꝛa mentis dei ſenſum ſuũ fidei p̃ferunt.in ſcri pturis ſacris ſanũ interpᷣtatõis ſoꝛmãtene nere ↄtemnunt.et fit vt ſermo veritatis am pliꝰeos caligarefaciat.dum non recte intel lectꝰ erroꝛem ꝓ veritate miniſtrat. Quod tñ ſcpᷣture vicium non eſt.ſed legentium et non intelligentium cecitas.Heq; ſacramẽ tonꝝ dei ↄfuſio.ſed pᷣſumentiũ pꝛauitas.Hi ãt periculoſe errauerũt tot maniteſtis ſen: tentijs et aſſertionibꝰ non dubijs quedam ambigua pᷣferentes. et in ip̃is magis men daciũ qᷓ; veruatem eligentes. Hon qꝛ boc ibi magis dicebatuꝛ.ſed qꝛ B ab illis magis credebat. Quid enim? Hunqd ideo ſacra mentũ altaris veritas non eſt.qꝛfigura eſt Ergo nec moꝛs chꝛiſti veritaſ eſt.qꝛ figuꝛa eſt. reſurrectio xpᷣi veritas non eſt.qꝛ ſigu ra eſt. Ham et moꝛtem xp̃i et reſurrectõeʒ figuꝛam eſſe etimaginem et ſimilindinem et ſacramentũ et exemplum Apoſtolꝰ ma nifeſte declarat dicenſ. Chꝛiſtꝰmoꝛtuus eſt pꝛo delictis noſtꝛis.et reſurrexit ppter iuſti et ſpeciem et figuram. Nꝛopterea qꝛ ſcptu ra aliquotiens dicat.qꝛid qdin eukariſtia ſicatiõeʒ noſtrã.vt peccatis moꝛtuiiuſiicie viuamꝰ Et apoſtolꝰpetrus dicit. Chꝛiſtus plu vt ſequamini veſtigia eiꝰ. Ergo moꝛs xpᷣi exemplũ fuit vt peccato moꝛamur.⁊ re ſurrectio eius exemplum fuit. vt iuſticie vi uamꝰ. Nunqᷣd ideo veritas nõ fuit. Ergo xpᷣs vere moꝛtuus non ſuit et vere non re ſurrexit.ſi moꝛs eꝰvel reſurrecuio vera non fuit. Abſit. Mam de ipᷣo ſcpᷣũ eſt. Vere lan guoꝛes noſtros ipᷣe tulit.⁊ doloꝛes noſtros iße poꝛtauit. Ergo moꝛs xpᷣi vera fuit.et tñ exemplũ fuit.et reſurrectio eꝰvera fuit.et ex emplum fuit. Quare ergo ſacramentuʒ al taris ſimilitudo eẽ nõ poteſt et veritas.In alio quidem ſimilitudoan alio veritas. ¶ Iria eſſe in ſacramento altaris. panis et vini ſpecieʒ. coꝛpoꝛis chꝛi ſti veritatem.gratiam ſpiritualem. lum. VII. n ſacramentuʒ.tria ibi diſcreta ꝓpo unt. Species videlicet pilibilis. et veritas coꝛpoꝛis.et virtus gratie ſpũalis Aliud eſt eniʒz viſibilis ſpecies q̃ niſibiliter cernitur.aliud eſt veritas coꝛpis et ſangui nis.que ſub viſibili ſpecie iuuibiliter credu Atqʒ aliud gratia ſpũalis.que cum coꝛpo re ⁊ ſanguine inuilibiliter et ſpũaliter ꝑcipi tur. Quod enĩ videm? ſpecies panis ẽ ⁊ vi m. Qð ãt ſ ſpecieilla crediꝰ verũ coꝛpꝰ xpᷣi et verꝰſanguis hu xpᷣi.qd pepẽdit ĩ cruce et qui fluxit de latere. Hec ꝑ panem a pinũ coꝛpꝰa ſanguinẽ tantũ ſignificari credimꝰ ſed ſub ſpecie panis et vini verum coꝛpus⸗ pverũ ſanguinẽ ↄſecrari.et ſpeciem quidem viſibilem lacramentum elſe veri coꝛpoꝛis ⁊veri ſanguinis.coꝛpus aũt et ſanguinem ſacramentum eſſe gratie ſpũalis. Et quem admodũ ſpecies illic cernit. cuiꝰres vel ſub ſtantia ibi eſſe non creditur.ſic res ibi vera citer ⁊ ſubſtantialiter pꝛeſens credituꝛ.cuiꝰ ſpecies non cernitur. Uidetur eniʒ ſpecies panis et vini.et ſubſtantia panis et vininõ credit. Creditur aũt ſubſtantia coꝛpoꝛis et ſanguinis xp̃i.et tamẽ ſpeciesnon naetin. E 4 Am cuz ſit unum kariſtia diuina in vero coꝛpoꝛe ⁊ ſanguine Quod ergo vider ſm ſpeciem ſacramẽtũ ẽ et imago illiꝰqd creditur ſᷣm coꝛpoꝛis veri tatem Et q;d creditur ßm coꝛpoꝛis veritatẽ ſacramentuʒ eſt illiꝰ qᷓd ꝑcpitur ſm gratiã ſpualem. Sacramentum ergo altaris ⁊ꝛ eu oñi noſtri hu xpiimago eſt. ſm ſpecieʒ pa nis et vini in qua cerni.⁊ res eſt im ſubſtã tie ſue veritatẽ.in qua creditillic atqʒ ꝑcipi tur. Et rurſum qd nunc viſibiliter hm lacra menti ſpeciem. et coꝛpaliter ſm caꝛnisa ſan guinis xpᷣi veritatem xpᷣum in altari ſumi⸗ mus.ſacramentum eſt et imago ꝙ ipſlum eundem inuiſibiliter et ſpũaliter ſm gratie infuſionem. xet ſpũſſancti participationem in coꝛde ſumere debemꝰ Ergo diuiniſſima eukariſtia quein altari et im panis ⁊ vini ſpeciem et ſm coꝛpoꝛis⁊ ſanguinisxp̃i veri tatem viſibiliter ⁊ coꝛpoꝛaliter tractat ſacꝛa mentum eſtet ſignum et imago inuiſibilis et ſpũalis participationis bieſu que intus in coꝛde per fidem et dilectionẽ perſicitur. CQuare ĩ ſpecie panis et vini chꝛi ſtus ſacramentum coꝛpoꝛis et ſan guinis ſui inſtituit. ¶Cap. VIII. ODluit eniz ſapien tia dei q̃ ſe per viſibilia mamifeſtat Eſtendere quoniã ip̃a animarum cibꝰet refectio eſt.et ꝓpterea carnẽ aſſũptã i1im eduliuʒ pꝛopoſuit.vt ꝑ cibum carnis ad guſtum inuitaret diuinitatis. Sedne rur: ſum bumana infirmitas ↄtactũ carnis in aſſũptõne boꝛreret cõſueti ⁊ pᷣncipalis edu lij ſpecie illam velaun.a ſic ſumendam pꝛe poſuit.vt ſenſus in vno foueretur et fides in altero edificaretur. Fouetur eni ſenſus i vno. dum ſolita tantũ et ↄſueta pcipit. Edi ſicatur aũt fides in altero. dum in eo quod videt quale ſit illud qdᷣ non videt agnoſcit. NMꝛoponitur igitur ſpecies panis et vini. vt doceatur plena et pfecta refecno eẽ in ſũ ptione coꝛpiset ſanguinis chꝛiſti.ex diuini tate xpᷣi. NMlena aũt refectio cibꝰet poiꝰeſt. cibi autẽ et potꝰ panis et vinum pᷣncipalis ſubſtantia eſt. Et pponitur ſpecies ex pnci octaua. pali ſubſtantia refeciõis.vt in ea ſumatur. et ꝑeam veritas coꝛꝑis ⁊ ſanguinis chꝛiſti ſignificaret.ſicut ipᷣe teſtatur dicens. Caro mea pere eſt cibus.⁊ ſanguis meꝰveꝛe ẽ po tus. Que tamen coꝛꝑis et ſanguinis ſum⸗ ptio.qꝛ ſola ſine ſpuali effectu ſalutem non ꝓferat.idem ipᷣe ſaluatoꝛnmaniſeſtat dicẽs. Caro nibil pꝛodeſt. ſpũs eſt qui niuiſicat. Virtus ergoꝰ plenitudo ſpũalis refectõis q in coꝛꝑexp̃i ⁊ ſanguine eſt.ꝑſpeciem qui⸗ dem panis et vini ſigniſicat. In pceptione aüt gratie.infuſio interne et eterne refectio nis pficitur.et ſic quidem cum tria in vno ibi ſintan pᷣmo quidem ſignü inuenitur ſe⸗ cundi.in ſecundo autem cauſa tertij.in ter⸗ tio vero virtus ſecundi et veritas primi. et pec tria in vno ſunt.et vnuʒ ſacramentum. Claꝛet itaqʒ quoniã diuiniſſime eukariſtie ſumptio ſacramentuʒ eſt.etimago partici pationis bieſu.qꝛ boc ꝙeiꝰ ſacramentũ vi⸗/ ſibiliter pcipimus.ſignum eſt ꝙei ſpũaliteꝛ vniꝛi debemus. Ipᷣa autem eukariſtia.dẽ bona gratia.ipᷣa ſcilʒ boſtia ſacra.diuiniſſi ma vocatur.quoniam diuinos facit.⁊ par ticipes diuinitatis eos qui ſe digne partici pant. Et quia ipa ſignum eſt et veritas in ã pera caro chꝛiſti ſub ſpecie panis ſumitur. et in carne eius digne ſumpta ipius etiam diuiitatis ſuſceptio et partucipatio et con ſoꝛtium condonat pꝛopierea diuiniſſima et ſanctiſſima ⁊ ſanctiſicans ſanctificantia omnia et ſantaea. Qualis intelligenda eſt mutatio panis et vini in coꝛpus chꝛiſti. Kapitulum. MKMK. Er uerba ſanctifi catõis vera pams et veꝛa pini ſub ſtantia.in verũ coꝛpꝰet ſanguineʒ xpᷣi ↄuertit.ſola ſpecie panis ⁊ vin remanẽ te. et ſubſtantia in ſubſtantiã tranſeũte Cõ uerſio aũt ip̃a nõ ſm vmonem.ſʒ ſm tranſi tionẽ credẽda eſt. quoniã nequaqʒ eſſentia eſſentie in augmentum accedit. vt ꝑidqd accedit id ad qd acceditmaiꝰ ſiat. ſed tranſi tõne vt id quoð accedit. cum ilload qd ac cedit vnum fiat.Mec ſicin pane cbuiſti coꝛ 2 mun, C eid oſon empos cie, nica. aös hca hne Nrür wnno ru mintn Gpin. nenun. uhanſee Pmna Nweaün ahiune nlagi uin ir mmona Santet. ee pus chꝛi ſa eccleſ membꝛis.⁊ inueniuntur in coꝛpoꝛe iſto q̃i. —KZ Most 2dunin Anc wodane tmord pus conſecrari dicimꝰ.vt depane coꝛpus xp̃i eſſe accipiat.nec quaſi nouũ coꝛpꝰ ſubi to factũ de mutata eſſentia. ſed in ipᷣim coꝛ pus verũ mutatam eſſentiam. Hecipſam ſubſtantiam pamis et vini in nibiluʒ reda: cctam.quia deſijt eſſe quod fuit.ſed mutatã potiꝰ.quia cepit eſſe aliud quod non fuit. et ipᷣm quod cepit eſſe ex ea eẽ non accepit. quia pᷣus panis fuit. Sedipſa eſſe accepit quando deſijt eẽ quod fuit. Hoc expꝛeſſiꝰ diſtinximꝰ pꝛopter eos qui ex ſua ratione fidei pꝛeiudiciũ faciunt.et ſenſu ſuo incedẽ tes aſſerere nituntur.vel boceẽ ſoluʒ quod cernitur.pel tale eẽ quod creditur.bocẽqꝛ ſola panis et ſpecies vini cernitur.ſolaʒibi elſe panis et vim ſubſtantiam.pvel quia ibi ſubſtantia coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis chꝛiſti cre ditur paſſibiliter ei ineſſe ſpeciem et quali tatem panis et vini.que cernitur quaſi nõ poſſit ſpecies aparere cuius non aſſit ſub ſtantia. vel ſubſtantia latere. cunꝰnon apa OQuid ſignificent trespoꝛtiones ille que de coꝛpoꝛe chꝛiſti in ſacra- mento altaris fiunt. Res poꝛtioneſ qᷓ in altari fiunt de coꝛꝑexp̃i miſticã ignificationem habent. Eſt eĩ coꝛ ſti vniuerſa eccleſia. caputſuũ cuʒ tres partes ex quibustotum coꝛpus ↄſtat Ana pars eſt ipᷣum caput.Caput enimet ipᷣm caput eſt.et pars ſimiliter coꝛꝑis.ꝗta:⸗ qʒ caput ipᷣum pars coꝛpoꝛis vna eſt.Alia pars coꝛponss eſt in membꝛis illiſ.queiam ſecuta ſunt caput.⁊ ſũt cum ipᷣo capite.pbi eſtipᷣm caput.ſicut ſepᷣtum eſt. Abicũqʒ fu⸗ erit coꝛpus.illuc ↄgregabuntur et aquile. Alli ergo quiiã de hac vita exiuerunt.quo rum coꝛpoꝛa in ſepulchꝛiſ requieſcũt ⁊ ani me cum cbꝛiſto ſunt.iſti ſunt pars coꝛpoꝛiſ altera. et ſunt quaſi ſimul duepartes iſte. caput ſcilicet et bec altera pars coꝛpoꝛis. PPꝛopter ea in altaꝛi due paꝛtes ſeoꝛſum re ſeruanturextra nem.quoniam ipſu m caputiam imoꝛtale et impaſſibile de moꝛte reſurrexit. amplius ipfſum eſt. ſeparat ra calicem. quaſi extra paſſio⸗ non moꝛiturum.neqʒ paſſurum amplius. et ſimiliter illi qui de bac vita egrelſſi ſũt ſã⸗ cti et cum ipᷣo capite ſuoiam gloꝛantur et gaudent expectantes ⁊ ipᷣi reſurrectionem carnis ſue ⁊ immoꝛtalitatem. iam neqʒ do loꝛem neqʒ paſſionem ſentiunt vllam.⁊ ſũt ſimul iſte due partes extra calicem et extra paſſionem. quoniam bec pꝛioꝛa tranſierũt Tertia pars in calice ponitur ſignificans eos quiadbuc niuũt in paſſione.donec ip̃i ab bac vita exeantet tranſeant adcaput ſu um. vbi amplius nec moꝛiantur necpatiãa/ ¶ O coꝛpus chꝛiſti gnãdo diuidi videtur ſcöm ſolam ſpeciem diui ditur. ſcõm autem ſe integruʒ ma/ net.ac ſic in ſingulis partibus totũ ſicut in diuerſis locis vnum et ideʒ Ou autem puta/ n re quando partes vides in ſacra⸗ mento altariſ quaſi diuiſum ſit vł uz a ſe. aut velut per membꝛa diſcer ptuʒ coꝛpus chꝛiſti. Ipſe integer manet in ſe. nec diuiditur. nec partitur. ſed tibi ſcom ſpeciem exbiberi opoꝛtebat. quod ad miſti cam ſignificationeʒ pertinuit. onſtrat ergo tibi foꝛis ſpeciem.in qua ſenſus tuus erudiatur.et ſeruat intus coꝛpoꝛis ſuiĩcoꝛ⸗ ruptionem in qua vnitas eius non dimdi⸗ tur. Videtur pars vna.et quaſi pars eſſe vi detur.ettotum ibi eſt. Et pars altera vide⸗ tur. et quaſi altera videtur.et idem eſt etto tum ipſum. Et ſitertia pars nidetur ſimili ter idem ipſum eſtet totum. Totum bic et totum ibi.nec minusĩparte qʒ in toto.nec maius in toto q́; in parte. Quotcunqʒ par tes feceris in ſingulis totum eſt. Hec mi reris. opus dei eſt boc. Si in biuerſis locis poteſt eſſe vnus.quare enam non in ſingulis partibus poteſt elſe totus. Virunqʒ mirũ eſt. ed non ideo falſum eſt qꝛ mirũ eſt. Et veꝛum eſt. hꝛmirum elt. nec tñ ſic mirũ eſt. quia opus deieſt.MNõẽ mi rum.ſi mirabilis mirabilia operat. Quo⸗ modo inquis coꝛpus vnum. eodem tem pore in diuerſis locis eſſe poteſt. Hic eſt. ibi eſt. et totü vtrobiqʒ eſt. et ĩ multis locis ſimiliter. Holi mirari. Qui locuʒ fecit coꝛ⸗ pus fecit. et locum in coꝛpoꝛe.etcoꝛpꝰin lo co. Etq fecit vt vnũ coꝛpꝰin vno loco elſet fecit ſicut voluit.et ſi voluiſſet aliter facere poruiſiet. Mam et qñ vultaliter facit.et eſt ſicut ipe vult ſemper. Quia autẽ ſicut ipe fecit vt coꝛpus pnum in loco vno eſſet.tu quod factum eſt vidiſti.⁊ neſcis aliud.niſi quod factũ eſt vidiſti. Jocirco miraris qñ aliud vides vel audis qʒ videre et audire ↄꝓſueuiſti. ꝗpᷣe autem non miratur quãdo aliud facit qʒ quod facereconſueuit. quia quando illud fecit ſciuit.et tunc quideʒ ali ter facere potuiſſet ſi voluiſſet. IOdcirco cuʒ quid mirari ceperis.et dixerit foꝛte tibi co gitatio tua.quomodo boc eſſe poſſit. cogi⸗ ta facientem. deſinet eſſe mirabile quicqd illud fuerit. Et ſi foꝛte mirabile non eſſe de ſierit tamen incredibile non erit. Si factoꝛ omnipotens cogitatur.non erit impoſſibi le quicquiderit. Oy eg aue in coꝛpoꝛe chꝛiſti in⸗ digna videntur ſcoõᷣm ſpeciem ſolã Woo ſi cõtingat 1 Jaliquando ſicut contingere ſolet. pvpltt videas aliqua fieri ĩ Bſacramẽ to que minus digna eſſe vſidebuntur.noli hoꝛrere. Sola ſpecies que aꝓparet ̊ babet Tibi monſtrat ſpeciem.ſibiſeruat veritatẽ Exbibet ſenſur tuo ſimilitudinem eibi coꝛ poꝛalis vt ſenſus tuus per omia ĩ ſuo eru⸗ — diatur.buat coꝛpoꝛi ſuo veritatem nature inuiolabilia et immoꝛtalis.ne in ſuo coꝛrũ patur. Stin aliquo a ſimilitudie recederet verũ ſacramẽtũ non eſſʒ.et ꝓderet ſe tibꝛ.et tolleret locũ fidei.neqʒ iam credereiĩ.ſi vide ret. NMðita fieri nõ opoꝛtet.Itaqʒ qᷓntũ ad nos ſeruat ꝑoĩia coꝛruptibilis cibi ſilitudi nẽ atñ nõ amittit qntũ ad ſeiuiolabiliſ coꝛ poꝛis veritatẽ. Aidet coꝛrodi.⁊ manet ĩcoꝛ ruptꝰ. Nidet᷑ affici vel maculari.⁊ pſeueꝛat inutolatꝰ. Suſtinet H̊ fieri circa ſe.ne ſenſꝰ noſter aliqd alienũ ꝑcipiat.ſʒ nõ recipit Bi ſe ne ĩcoꝛrupiibił nata ſinceritatẽ ſua amit tat. Tãta ẽ dignitas et mũdicia coꝛꝑis xpᷣi. vt nec coꝛruptõe aliq affici poſſit. nec ſoꝛdi⸗ bus maculan. Itaq; ſiqñ ̊ fieri viderisno li timere ipi. lz ſollicuꝰ eſto tibi. gpe ledi nõ pt. tu noceri potes.q male credere potes ¶ Quid fiat de coꝛpoꝛe chꝛiſti et ð coꝛpoꝛali pꝛeſentia eiꝰ poſt ſumpti onem ſacramenti. ¶ Cap.xXIIi. diẽtibi cogitatio tua.q̃d fiat de coꝛ Dpoꝛe xpᷣi poſtqʒ ſũpiu fuerit et co⸗ meſtu. Tales ſut cogitatõnes boim.vt vix quieſcere velint. in bis maxime q querẽda nõ lũt. Dicit ergo nbi coꝛtuũ. Quid factũ eſt de coꝛpe xp̃i poſtq̃ʒilud ſũpſi etmãdu⸗ caui? Audi ergo Coꝛpoꝛalẽ pntiam chꝛiſti queris. In celo quere ibichꝛſtꝰ eſt ad dex⸗ teram patris ſedens. Lecum adtempꝰeſſe voluit.quando aut q̃ʒdiu neceſſe fuu.Exbi buit tibiadtempꝰcoꝛpalem pñtiam ſuam vt ꝑillamte adſpũalem excitaret. Ideo coꝛ poꝛaliter adte venit.et expibuit tibiadtem pus coꝛpoꝛalem pꝛeſentiam ſuã.vt ꝑillam ſpiritualis inueniretur quenon aufeꝛetur. Ita ꝑ carnẽ aſſumptaʒ olim in mundũ pe nit.et hm pᷣſentiam coꝛpoꝛalem adtẽpꝰ cuʒ bominibꝰↄuerſatꝰ eſt.vt eos ad ſpiritualẽ p̃ſentiam querendam ⁊ inuemendam exq taret. Noſtea cõpleta diſpenſatiõe ſᷣm coꝛ poꝛale pñtiam receſſit.⁊ ſᷣm ſpialẽ pinam remanſit. Ham pt oſtenderetꝙßm ſpuüalẽ pnᷣtiam nõ recedebat.qñ ſᷣm coꝛpoꝛalẽ pꝛe ſentiam abire diſponebat:ait. Ecce ego vo bilcum ſum omnibus diebus vſqzad con⸗ ſummationẽ ſeculi. Sic ergo in ſacramẽto ſuo modotempoꝛaliter venit adte.etẽ coꝛ poꝛaliter tecuʒ. vttu ꝑcoꝛpoꝛalem pᷣſentiaʒ ad ſpualem querendam exciteris. et inue⸗ niendam adiuueris. Nuando in manib? ſacramentũ eiꝰ tenes.coꝛpoꝛaliter tecũ eſt. Eo loꝛaſſis iteꝛzũ mal ſumli ment niſeſt conu hoce nain qper cume dogd 8 do mif minn Na⸗ nei Naen Ntlend rzi tüim go. ☚ NSo. Ondö5 s unr im ' Uen idece nnetc nn gcrc⸗ ddei Nenin uncaſt Eooey mple atin unun na utoer ingn oNNehen nubni die whrin mNn S vNnen onſcmed Neet nnl⸗ amßn Monn WPaors Quando oꝛe ſuſcipis.coꝛtꝑaliter tecum elſt Quandomãducas.et qñ guſtas.coꝛpoꝛa liter tecũ eſt. Deniqʒ in pilu in tactuĩ ſapo re.coꝛpaliter tecuʒ ẽ. Quãdiu ſenſus coꝛpo raliter afficit pᷣſentia eiꝰcoꝛpoꝛalis non au fertur. Moſtqᷓ; aũt ſenſus coꝛpoꝛalis ĩ per cipiendo deficit. deinceps coꝛpalis pᷣſentia querenda non eſt.ſed ſpũalis retinẽda. Di ſpenſatio completa eſt.ꝑfectũ ſacramentũ intus manet.chꝛiſtus de oꝛe ad coꝛ tranſit. Neliꝰeſt tibi pt eat in mentem tuã.qᷓ ĩ vẽ trem tuũ. Cibus iſte aie.non coꝛꝑis eſt.no li inipᷣo querere ↄſuetudinẽ cibi coꝛpoꝛaliſ Venit adte pt comedat.non vt ↄſummat. Venit adte vt guſtetur.non vt incoꝛpoꝛet. Auguſtinus vocem de celo audit.qꝛboca terrenis illi dici aut reſponderi non potuit Cibus ſum grandium. creſce et manduca bis me Hon pt me mutes in te.ſicut cabum carnis tue.ſʒ tu mutaberiſ in me.Itaqʒ pꝛu denter diſcerne quid in lacramento der ſen ſui exbibitũ ſit.quiðd ſpiritui accomodatuʒ etiam vt ſolet ſi poſt completam perceptio nem aliquid iterato ſenſeris.in boc quoqʒ ſpecies ad ꝓpꝛietatẽ ſenſui famulat.vt ven tas ſimilitudinis vbiqʒ ↄſeruetur. Mam ſi in aliquo qᷓntum ſcʒſenſi exbibendum eſt ſimilitudo deſiceretallic pꝛoculdubio ſacꝛa mentũ non eſſet. ſd res ipa pꝛoderet᷑ et ma nifeſtaretur euidenti miraculo.quod non conuenit q;diu fides locum habet. NMPoſt hoc ergo ſicoꝛꝑalem pᷣſentiam chꝛiſti que ris.in celo quere. Ibiquere vbiet pᷣus fuit q; per ſacramentum ſuum coꝛpoꝛaliter te cum eſſe inciperet.et vnde nõdiſceſſit quan do adte vent. ¶ Soy celebꝛatio conſecratõiscoꝛ poꝛs chꝛiſti miſſa vocatur etquan do miſſa vocatur et vnde miſſapꝛi mũ inſtitr ta ẽet vnde miſſa dicitur (Capitulum. XII. Elebꝛatio miſſe ĩ õmemoꝛatõʒ paſſiõis xpᷣi agitur icipe pᷣcipitaplis tradẽs eis coꝛ pus ⁊ ſanguinẽ ſuũ dicẽs.Hoc facite ĩ meã cõmemoꝛatõeʒ. Hãc miſſã btũs petrꝰ apo nonag. ſtolꝰ pᷣmꝰoĩm antiocbie ð celebꝛaſie.ĩ qua tres tantũ oꝛones in imitio fidei dicebãtur. incipientes ab eo loco rbi ðꝛ Hãc igit obla tionẽ. Cetera ãt poſtea a ſcas patribꝰdiuer ſis tꝑibꝰdiueꝛſa adiecta ſũt. Miſſa ãt dicta q̃ſi trãſmiſſa.vel qſtrãſmilſio. eo ꝙ płus ſidelis ꝑ miſteriũ ſacerdotis qͥ mediatoꝛis pice fungitur.uer deũ et boĩes pᷣces et vota et oblationes deo tranſmittat. Ipᷣa em bo ſtia ſacra miſſa vocari poteſt.qꝛ trãſmilſa eſt. pᷣmum ſcʒꝭ a patre nobis vt nobiſcũ eſſet Noſtea a nobiſpatri.nt apud patrem pꝛo nobis intercederet. Nꝛimuzʒa patre nobis ꝑ incarnationẽ. Doſtea patri a nobis prr paſſionem. Modo i ſacramẽto pᷣmũ a pꝛẽ nobis ꝑſanctificatõeʒ q̃ nobiſcũ eſſe icipit. poſtea patri a nobis ꝑ oblatõeʒ.q ꝓnobᷣin tercedit. Nel miſſa dicta ẽ ſicut quidam pu tant ab emutẽdo.quia tempoꝛe q ſacerdos incipit conſecrare coꝛpul dñ̃i.catbecumini foꝛas emittuntur. Lecto eni euangelio dya conus clamat. Si quis caihecuminꝰadeſt exeat foꝛas. Catbecumimi ſacris myſterijs intereſſe non debent q̃ nõ niſi baptiſatis et xpᷣianis comittuntur. Sicut de quibuſdaʒ q cathecuminoꝝet nondũ renatoꝝ tibum gerebant. Scriptum eſt. Ipe autẽ hs non credebat leillis. H (Wars no1nas. ¶ Be ſacramentis que ad exerci tationem inſtituta ſunt que omnia ſanctificantur per verbum dei. ¶ Capitulũ pꝛimũ. Bnt queoaz ſacramenta in eccia ĩqbus et ſi pᷣncipaliter ſalus non cõſtetiñ ſalus ex eis auget᷑ inqntuʒ deuotio exercetur peclicet in p̃ſenti omia enarrari nõ pollüt. quedaʒtamen intermittere nõ opoꝛtet pꝛo exemplo vniuerſoꝛum. Exbis ergo ſacra⸗ mentis alia conſtant in rebus.qualia ſũt aqua aſperſionis. ſuſceptio cinens.bene- dictio ramoꝛuʒ et cereoꝛum. et cetera talia, Alia aũtoſtant in factis.qualia ſunt ſigna: culum crucis.inluſflatio exoꝛciʒationis.ex panſio manuum.incuruatio genuũ.⁊ alia eiuſmodi. Alia in dictis conſtant.ſic eſtiri nitatis inuocatio.et quecunqʒ; in buncmo dum. Mec autem omnia ꝑ verbum dei ſan etiſicantur.ſiue per pꝛolatonem verboꝛuʒ Diuina vutute inuocata ſanctificentuꝛ. ſiue ſola fide exbibita. per eandem diuinam vir tutem ſanctificatois effectnz accipiãt. Abi enim vera fides eſt. verbum dei deeſſenon poteſt.quia ipᷣm verbum fide concipitur. et per fidem operat. Omnia inquitapoſto lus quecũq; facitis.in noĩe dñi facite.õ daut conueniẽs eſt.vt intelligamus apoſto lum pꝛecepiſſe.ꝙ ĩ omnibꝰ operibꝰnoſtris verba pꝛoferemus.ſed pt in operibus nris omnibus fidem rectam teneremus.qIlle eĩ in nomine dñ omnia que facit operatur.q̃ ꝑ rectam ſidem agnoſcit ſe nec ſineillo ali⸗ quid boni poſſe facere.et ſialiqd fecerit lau dabile extra illum gloꝛiari nõ debere. Qui fideliter in omni opere ſuo et ante factũ ab illo auxiliũ querit.⁊ poſt factũ totũ q̃d ope ratus eſt bonũ.ad laudẽ et gloꝛiãã eiꝰↄuer⸗ tit. Sicut ergo omnia que facimꝰ ſola ſide etiã ſine pꝛolatione verboꝝ ĩ noie dñi recte fieri dieunt. ſicet quedam ſacraments ſine vᷣboꝝplatione ꝑſolam fidem ſanctiſicant᷑. Nam ipᷣa verba aliqñ ſacramenta ſũt.q tim ex alijs verbis ſanctiſicantonẽ nõ accipiunt Mullum tñ ſacramentũ ſine illo verbo ſan etificatur qd ſiue ſola fide.ſiue ex fide ⁊ pꝛo⸗ latione verboꝝinuocatur omnẽ ſanctifica tionẽ operatur. Be aqua aſperſionis que cuʒ ſa ebenedicitur. ¶ Cap. Il Mexander papa qntusa beato petro cõſtituit. vt ſalet aqua benediceret ad aſper⸗ gendum populum et habitacula eoꝝ.llo ptiqʒ exemplo q beliſeus ꝓpheta ſali aquã miliſſe legitur.vt boc condimento fontes amarii dulcedineʒ verterẽt. Hacigit aqua lanctificata fideles aſpergunĩ.et habitacla ſdeliũ luſtrant ab illuſione et infeſtatione 3 malignoꝝ ſpirituũ.Hec ẽ ãt ſignificano hbꝰ ſacramenti.ꝙ aqua penitentiã ſignificat ðᷣ pteritis.ſal diſcrenonẽ et cautelã de futuriſ. q̃ duo ſi ſimul miſceant amara ↄſcientia in dulcedinẽ vertit atzilluſiones ꝛ infeſtatõeſ demonũ ampliꝰei nõ dñant᷑.ſNos itaqʒ ſu pꝛadictã inſtitutõeʒ ſicuti ꝑ ſingulos dies dñicos ſal et aquã ſił miſcendo bñdiciꝰ vt bac aſperſione ſideles ⁊ babitacula fideliũ ꝛa ſpũales nequicias mumamꝰ Be ſuſceptõe cineris. Aap. tio babet. vt ꝑ ſingulosannos in D dinitio qdꝛageſime qᷓd caput ieiu⸗ nij ðꝛ.quarta feria qnieiuniũ potiuũ ſuſci⸗ pit.cinis ↄſecratꝰcapitibꝰ ſideliũ iponatur ſcʒ ob recoꝛdatõeʒ moꝛtalitatis nrẽ.pt moꝛ talis bõ qͥ tũc ex babitu penitẽtie et recoꝛda tione peccatoꝝ ſuoꝝad deuotõeʒ cõpungi tur.ꝑ memoꝛiam etiaʒ ↄditionis ſue bumi lietur pꝛopter quodei dicitur. Memento quia cinis es et in enerem reuerteris. ¶ De ramis palmarum et frondi⸗ bus benedicendis. (Cap. IIII. Abet etiam eccle⸗ ſiaſtica ↄſuetudo.vtĩ dñica q̃ pꝛo eima ẽante ſolesnitatẽ paſcalẽ ra mipalmoarũ etfrondes arboꝝbñndicantur et plło poꝛtandidiſtribuant᷑ in figurã eoꝛũ q̃ͥ dño ihʒueodẽ die hieroſolimã aſcendenti cũ ramis palmarum et frondibus arboꝛũ pirentibus cantantes et laudantes occur: rerunt. In quo non ſolum nobis id quod ülli tunc coꝛpoꝛaliter ſecerunt.coꝛpoꝛaliter faciendũ ꝓponitur.ſed id potiꝰ q;d veliillo pel in iſto coꝛꝑali facto ſpũaliter imitandũ ſigniſcat. Nalma quiſpe ſignum victoꝛie eſt. rami ant virentes bona opera ſigficant Tũcigitxpᷣo cum ramis palmaꝝa frõdibꝰ occurriꝰ laubaãtes.qñ ipᷣm moꝛtistꝛiũpha toꝛẽ bonis oꝑibꝰ et digna gratiarũactione leppoomꝰ. De cereo qui in ſabbato ſctõ be nedicitur.et de agnis qui benedicãũ tur in paſcha. A Capitulum. y. ñj n daan kerine korun perſe un impl ſacre trab⸗ ſus! deinn plab liunte gne⸗ guaa⸗ tenste nultO niͤne eot d uun. tan höt des pt dali . ſin mosn iein i nntur hemo: nc ſhn leben Mino 8 odil . G win lain ziaden bosnhen ees lalt woden⸗ opwule itih ruumhn mniie nican naſi onügn⸗ grüacice. n ſnen ars ſtituit cereũ magnũ ĩ ſabbato ſctõ paſce bñdici.quem dyaconꝰ acce pta bñdictiõea ſacerdote.bñdicit. NMic cere us xpᷣm deſignat.in cera bũamtatẽ.in igne diuimitatẽ. Qui catbecumioſad bapnſmũ pcedit illuminãs.ſiẽ olim ĩ colũna igmis fi lios iſrłmare rubꝛũ trãſeũtes pceſſit.pignẽ illuminãs.⁊ obumbꝛãs ꝑ nubẽ. Sub eadẽ ſigura iuxta ↄſuetudinẽ antiquã in die pa ſcali ĩ eccia romana agm cerei bñdicũtur ⁊ ſplło diſtribuunnt. ¶ De ſignis quoꝛũ ſonitu fidelesin vniũ conuocantur. (Cap. VI. Yonoꝛum uſusa veteri teſtamento aſſũptꝰẽ. vbitu⸗ be argentee a dño ductiles ſieri pᷣci piũt quibꝰmultitudo pliↄuocari debuilſʒ Ad ſumilitudineʒz barũ tubarũ ſigna exme tallo eris in eccia facta ſũt ad coꝛda fideliuʒ excitanda.⁊ vt p ea ſignũ detur qñ debeant in vnũ ↄuenire. Aaſa iſta metallina. oꝛa pᷣ dicantiũ ſignificant. ſolectra ferrea quo ĩ⸗ terius tundun:.vt ſonũ emittant.ligue ſũt eoꝛundẽ.Funis aũt menſura pite eſt.et con uerſationis modus.q in ſcdtura pponitur Funis manu tentr.qñ ſcpᷣtura mambꝰ ad⸗ impletur. Funem ſurſum ſequit. qui ductu ſacre ſcpiure adbona eleuai.Funeʒ deoꝛſuʒ trabit.q eadem docente qᷓntu in malis pꝛeſ ſus iaceat.agnoſcit. Iſte aptꝰeſt populum dei in vnũ ↄuocare.q̃ et eleuatꝰopere exem pla bonitatis oſtendit.et inclinatus bumi litate infirmitateʒ ſuã veracii agnoſcit. SS gna ergo euangelica durabilioꝛa ſũt ⁊ lon gius audiuntur q tube legis.quia vox ve teris teſtamenti ad tempꝰtantũ iudeis iſo nuit. Sonus autem euangelice pꝛedicatio nis in omnes gentes ad fines oꝛbis terraꝝ exiuit.et vſqʒ in finem ſeculi non celſabit. ꝛtinis (Capitulum. VII Mꝛtina que ante ſancta i. inter ſplin et clerum pen Dʒzimuſ papa cõ nona. det velamẽ lrẽ ſignificat.ꝑ qᷓd bis qͥ ſub lege erant. verita adbuc euangelij tegebai. Co: tina illa q inter ſancta et ſanctaſanctoꝝ. ẽ. inter clerũ et ſanctuariuʒ ſuſpenſa ẽ. ſignifi cat velamen moꝛtalis nature.ꝑ qda nobii etiã ſ gratia poſitis adbuc ſecreta celeſtia abſcondũt. ꝛimũ velamen eſt qdi moꝛte rxp̃i ſciſſum legitur. Secundũ velamẽ vſq3ʒ ad tempꝰ reſurrectiõis nõ auferetur. Sꝛo pter B̊ in temꝑe quadꝛageſime q̃ vitã pñtẽ ſignificat.vnu tantuʒ velamen inter nos et ſanctaſanctoꝝ obpanditur. qd vſqʒ ad diẽ reſurrectionis non aufertur.quia nunc rã quidem reuelata eſt.ſed moꝛtalitas noduʒ ablata.que tñ omnis in futuro e medio tol lẽda erit. cum moꝛtale boc induerit immoꝛ talitatem.et coꝛruptibile incoꝛruptõʒ.Cũc quidem reuelata facie ingrediemur.pel ꝑo tius egrediemur ad glam dñiptemplãdã. vt eum quem nunc ꝑſolã fidẽ agnoſcimuſ facie ad faciem videndo ſicuti eſt agnolca ¶ Be alijs ſacramentis queifactis conſtäat (Capitulum. VIII. Wlta ſunt alia ec cleſie ſacramẽta rebꝰ pel faciis ex Vpꝛeſia ꝗ oĩia enumerari aut enar rari bic nõ poſſunt. Multa enĩ ſunt. ⁊ ideo pñtis ſermonis bꝛeuitas ea nõ capit. Inſuf flatio in exoꝛciʒatõe.vᷣtutẽ ſpũſſancti ſignili cat. qua veniente fugat ⁊ ſubꝛui ſpũs ma lignus.ſicut ſcptum eſt. Flauit ſps tuus⁊ operuit eos mare.⁊ ſubmerſi ſũt q̃ plũbuʒ in aquis nvebementibꝰ. Signaculũ crucis vtutez paſſionis xpᷣi oſtendit. ergo qñ frõ ti impᷣmit xpianꝰ munit. Quando contra iminens periculum oſponit.et aduerſaria virtus fugat. pᷣmũ adarma.ſecũdũ adtela. Pꝛimũ ad defenlionẽ.ſecundũ adimpug tionẽ. TCunſio pectoꝛis compunctõem coꝛ dis deſignat. Nectꝰtundit.vt cogitatones vane.et deſideria pꝛaua de coꝛde pellantur Inclinatio capitis.genuuz incuruatio ſiue ꝓſtratio.hũilitatẽ ⁊ reuerẽtiaʒ.ſiue et venie poſtulatõʒz ſigficat. Erxpãſio manuũ.carita tẽ ⁊ affectꝰ boni amplitudinẽ demonſtrat. vis conſtant Cap. KE ia item ſũt ſacra menta in ſola verboꝛum pꝛolatio/ eexpꝛeſſa.que et ip̃a variam ſigni ficanonem oſtendunt. Celeſtinus papa in⸗ ſtituit. pt ex plalmis dauidante ſacrificiuʒ antiphone canerent᷑. quod introitum dici⸗ mus. Collectas diuerſi compoſuerunt. pꝛe cipue Gelaſius et Gregoꝛus. Bominus pvobiſcum ab antiquo vſu allumptum eſt. HBooʒ meſſoꝛes ſuos ſalutans.hac ſaluta⸗ tione vſus eſt. et ppbeta in paralipomenõ ala regem et qᷣ cum eo erant ſalutat dicens dominus vobiſcum. Nꝛimis tempoꝛibuſ abepiſtola pauli miſſa incipiebatur. poſt quam euangelium ſequebatur ſicut nunc. Hymnꝰangelicꝰq ad officiũ miſſe in ſolen nibꝰ?diebꝰ recitat.abangelis pᷣmũ decãtatꝰ legit.cui ea q̃ adiecta ſũt a beato bilariopi⸗ ctauienſi addita credunta quo auctus eſt etſicut nũccani ↄſũmatꝰ. Simachꝰ?auteʒ papa in oꝛdine qͥnquageſimuſtertiꝰiſtiuit yt bic bymnꝰdiebus dñicis et in natalicijs martyrũ in ecciĩa ad officiũ miſſe decantet. ſignificat. Allelu ya leticiaʒ ſignificat: er iubilũ in quo finit ineffabile gaudiu in fine venturũ expᷣmit.Craciꝰaliquotiens tribu⸗ lationẽ ſignificat.vt depꝛofundis.cõmoui ſſti. Mliqñ leticiã. vt iubilate.laudate Credo in vnũ deũ.centũ qnqua ginta pꝛẽs in con⸗ ſtãtinopolitano ↄcilio. bereſim macedo⸗ nij eiuſoẽ vꝛbis epi.qͥ ſpũmſanctuʒ creaĩaʒ aſleruit. cõpoſueri. Siytꝰ papa inſtituit. vt añ ↄſecꝛatõem pᷣus bymnꝰ Sctũs ſanctus ſctũs caneret. Que trina repetitio.trinita: tis ẽ ↄfeſſio.ſecreta vocat.qꝛ ſecreto ð.ne vi leſcat. Olim alta voce dicebat.ſʒlegi pa⸗ ſtoꝛes dum illã quotidiano pſu audiẽdi co gnitã in agro decantarent diuinitus ꝑculſ: ſi ſunt. vnde et ↄſuetudo mutata putatur. apa pelagiꝰdocet.ab vniuerſi oꝛbis cõ⸗ munoneſeparatos eẽ.qͥ qualibet diſſenſio ne inter ſacrar miſſaꝝ ſolennia vel myſte ria oplici ponnſicis memoꝛiã ſm ↄſuetudi Meſponſoꝛiũ itali tradiderũt. q̃d operatõ; nona nẽ nõrequentant. Te igitin pᷣmis. Mãc ob ſecratõem ⁊ ↄſecrationẽ ſanctꝰ Gelaſiꝰ pa: pa ex maioꝛi parte cõpoſuit beatꝰ Gregoꝰ addidit. dieſq; noſtros tua pacediponas et oꝛationẽ dñicam cenſuit ſuꝑ coꝛpꝰxpᷣire citari. ſicut in nita illiꝰlegit. Qun pdie qʒ pa teret. vſaʒ in mei memoꝛã faciets. apoſto⸗ li in vyſu babuerũt.et in his vᷣbis xpᷣicoꝛpis ſacramentũ celebꝛauerunt. Alij alexandꝛũ papam bec addidiſſe ferunt. Leo papa con ſtituititer actiones dicere Sanctum ſacri ficium.immaculatam boſtiam. Felix papa Aſtituit ſupꝛa memoꝛias mariyruʒ miſſas celeb:ari. Gregoꝛius papa conſtituit in ca none dici. QNuoꝝ ſolennitates bodie in con ſpectu tue maieſtatis celebꝛãidñe deusno ſter in toto oꝛbeterrarũ.intra quoꝝnoscõ ſoꝛtiũ. Sergiꝰ papa ↄſtituit.vtagnus dei ĩ fractione dñici coꝛpoꝛis cantaret. Innocẽ⸗ tius papa ad decentiuʒ.Racemaſieris añ confecta miſteria quoſdam populis impꝑti ri. vel ſibi inter ſe ſacerdotes tradere. cũ p⸗ omia q aperire nõ debeo.pax ſit neceſſario indicenda. p quam conſtet ꝓpłm ad omnia q in myſterijs aguntur atqʒ in eccleſia cele⸗ bꝛantur pꝛebuiſſe cõſenſum.ac finita eẽ pa cis condudentis lignaculo demonſtretur. Gloꝛia et honoꝛ patriet hlio et ſpirituiſciõ in ſecula ſeckoꝝamen.trecenti.xvui.ep̃i ĩ ni cena ſynodocompoſuerũt contra bereſim Arrij qui filium patre.et ſpũmſanctũ vtro qʒ minoꝛem aſſerebat. Hunc bymnum po ſtea Hierommꝰdamaſo pape de greco in latinum tranſtulit. et addidit. Sicut erat i pᷣncipio et nũcet ſemꝑ⁊ in ſcla ſcloꝑxamen. NPater noſter ipᷣexpᷣus tradidit diſcipulis ſuis. Unde ſpecialiteroꝛatio dñica vocat̃. in qua ſeptẽ diſcretepentõnes.ſeptifoꝛmis gratie ſacramentũ ſũt.Symbolũ fideiidẽ Credoĩdeum. duodecim apoſtol dictaue runt.totidem ſententijs cõpꝛebenſum. qui numerus apoſtolice ſideiſacramẽto ↄſtat. Quicũqʒ vult beatꝰ Zlibanaſiꝰ papa com poſuit.et mi alij ſancti patres alia etz als in celebꝛatione diuini officij ad decoꝛem ec cleſie et eruditionem ſidelium ac deuotõez doiderunt. ſi rent latd tüe bue alea to ſim con u per nio cta g. nen noe omin unrett ſnepe demi gonn gloer ſütrel tüm tor.. alte al laycan tronſi ſuem. obllla! ſpoſuun. bcom doſeli wbing miuſte denan pſorpe nopoſ heinc icch ſc nn Ga ſto⸗ s Memn ien rne nnle⸗ ena Eeo Nsdo Mocb udl mi leui luippi naip nlino donin Kacde oſrer. nin ncin cbnnn belnn Ganen Bpooan weni⸗ hinwan. tonms biende ldcnde ſan n ne en Soben 1G laeO Poromt nõbabeãt. neqʒ ↄferãt ſanctificatõem.in B nimng— wüed (Pars Be ſacris et non ſacramen tis. Bnt güt alia que dã in ecclia ſacra.nõ tñ ſacramẽta q ⁊ ipᷣa qʒ qʒuis ſpũaliſ grẽ effectũ tñ ſacra ſũt q̃d ad ſancta ꝑtinẽt.aillis cohe rent qᷓ et ſanctitatẽ babent.et ↄferũt ſanctifi catõem. Eiuſmodi ſũt ommia que ad oꝛna⸗ tũ eccleſiarũ ꝑunent.ſiue que in poſſeſſiom bus earũ continent.que in boc quidemſᷣm aliquid ſancta ſũt.quod in miniſteriũ ſan ctoꝛũ tradita ſunt et aſſignata. Iſta ergo q̃i ſimpliciter ſancta ſunt.illa vero quibꝰ iſta conſecrantur ſanctaſanctoꝝ. Qui ergo ſan ctum de ſancto aufert. ſacrilegiũ facit. Qui vero ipᷣa ſancta temerare audet.abomina: tionẽ cõmittit. Eiuſmodi ergo ſunt que ſã⸗/ cta dicuntur vel ſanctis ſanctiſicata. quecũ qʒ eccleſia poſſidet in ſubſtantia terrena.ſi ue in pecunia ſiue in terra.maxime in deci⸗ mis que ab initio ita ↄſtitute ſunt.vt nũqʒ a miniſterio diuino ſiueilloꝝqui deo ſerui unt et miniſterio diuino deputatiſunt vſu ſine peccato abalienaꝛi potuiſſent. Hec qui dem in pᷣncipio ob foꝛmaʒ ſacramenti ma: gis inſtitute videnꝭ. poſtea aũt ſub legeſcri pta et gratia ad ſuſtentatõem miniſtron ði ſũt reſeruate ita vt in eis ⁊ deuotio offeren tiũ mereret.⁊ accipientiũ neceſſitas ↄſolare tur. Hec igit᷑ nullo modo ab vſu eccleſie li cite abalienari poſſunt.neqʒ in poſſeſſioneʒ laycam. ſiue cõmutatione ſiue donatione tranſire. Cetera coꝛpoꝛalia que ſiue in terriſ ſiue in pecunia eccleſia poſſidet.qᷓʒdiu q deʒ⸗ ab ula licite poſſident.auferriſine culpa nõ poſſunt. Sed ſi cauſa etrano poſtulauerit ꝑcõmutationẽ aut donatõem abdalienam poſſeſſionem tranſire poſſunt. Sicut ergo rapina eſt ⁊ violẽtia eiuſmodi bona bomi⸗ m iuſte poſſidenti tollere. Sic ſacrilegum eſt et plus q; rapina iſta eccleſie iuſte poſſi dẽti auferre.Decimas aũt quoquo modo vſurpaꝛe aut retinere ſine ſacrilegij culpa nõ poſſunt.niſi hi ſolũ ad quoꝝ ſuſtentati: onẽ inſtitutione diuina oꝛdinate ſunt. Hec Capitulum. X. S H Oecima .* igit differentia eſt inter decimas et ceteras eccleſie poſſeſſiones. , decime ⁊inſtitutõ ne ⁊ poſſeſſione ad ſacra ꝑtinent.Cetere au: . tem poſſeſſiones eccleſiaſtice ad ſacra peꝛti nent ſola poſſeſſione. Alie ergo poſſeſſides eccleſie ad alienos poſſeſſoꝛes ſine comuta tione rationabili tranſſerri non pñt. Decie autẽ ab aliems omnino poſſideri non pñt. Ille ergo nõ pñt auferri.iſte trãſferri.In ill ſacrilegiũ eſt ſi auferanturan iſtis ſi tranſfe rani. Decimarũ aũt et ceteraꝝ poſſeſſionũ eccleſiaſticarũ ep̃ᷣi diſpenſatoꝛes eẽ debent. pvt eas bis qui eccie deſeruiunt rationabili ter diſtribuant. ex quibus ſiquid foꝛte ali⸗ quando ad ſuſtentationem eoꝛũ qui in ec cleſiaſticiſ officijs non deſeruiunt.ſedtamẽ in ſecreto diuino ſeruitio mancipat ſũt ac cõmodatur.indulgentia eſt nõ debituʒ.ita tñ vt bocipᷣm de poꝛtione ſit pauperũ.non de ſuſtentatõne clericoꝝ.In eo enim qð mi niſtro debetur.dignus eſt operariꝰ merce⸗ de ſua.nec bene ſuſtentat egentem.quiſꝛau dat ſeruienten. Mars decima. De ſimonia vnde dicituret auid tſimonia. ¶Capitulum. l. JZmonia a ſi mMone mago nomen acce pit.q buiꝰmali exempluʒ exitiale poſteris reliquit Eſt enim ſimonia grãm irauatem pecunia vendere vel compara re velle. Quod cum fit. et ille vtiqʒ qui ven⸗ dit et ile qui emit. eadem ſententia feriunt. qꝛ eiuſdẽ reatus culpe obnoxij cõpꝛobãt. ¶ De auctoꝛibꝰſimonie Cap.II Ymoniace here⸗/ ſis ↄtagiũ iã olim in balaam pul⸗ lulauit qui duinationis pꝛecio ꝓ poſito.ad maledicendũ ſplum deiperrexit. De binc buiꝰ bereſis duolegunt auctoꝛes peſtilentes emerſiſſe. alter ſub ꝓpbetica alt ſub apoſtolica doctrina. NMꝛimꝰ gyezi ma giſter eſſe vendentũ. deinde ſnnon magus ————LG auctoꝛ videtur eſſe emptoꝛũ. Hoꝛum autẽ vt dictum eſt ſectatoꝛes ſicut non ſunt in erroꝛe diuerli ita necin damnanone diſcre ti . ¶Be his qui ſpiritualia emũt aut vendunt. (Capitulum. III. emunt vel vendunt. conuicti ſine Ab bereticis ad vnitatem ecclie venientes galiquotiens legimus in ſuisoꝛdinbus ſu ſceptos. Alij ſiquidem beretici in ſuſcipien dis oꝛdinibus non errabant.ſedalia cauſa erat atqʒ doctrina que eoꝝſidem impedie⸗ bat. Simoniacoꝝ verobereſis ⁊ peccatuʒ. ipᷣa oꝛdinatio eoꝝ eſt. Merito ergo in ſuis oꝛdinibus non ſuſcipiuntur. quoniam in ipᷣis oꝛdinibus peccauerunt.Sciendũ npᷣo eſt. ꝙ qui a limoniacis neſcientes oꝛdinant qui eos catholicos non ſimoniacos putãt ſpiritualem grãm per miniſteriũ illoꝛü ac. cipiunt.ſi erroꝛis illoꝝ cuius conſcij nõſue rant.participes non fiunt. Qui ergop gra tia ſpirituali comparanda pecuniam offe runt.etiaʒ a catholicis oꝛdinati.ſimoniaci exiſtunt. Sed dicis mibi. Quomodoa ſi⸗ moniaco oꝛdinatus.ꝑimpoſitionẽ manuſ illius donuʒ ſpũſſancti acciperepõt. Quo⸗ modo ſimomacuſ po:eſt dare quod nõ ba ber. etiã ſi catbolicus eſſe putet.AMudi qũo. Sicut adulter.ſicut foꝛnicatoꝛ.ſicut ebꝛio⸗ ſus.aut auarus dare poteſt quod non ba bet. ita ſimoniacus quod nõ babet dare po teſt. et vere dare poteſt bis qui digni ſũt ac cipere. NMer miniſteriũ enim illi? datur nõ per meritum. Ideo bis qui errons illiꝰ ꝑii⸗ cipes non ſunt.et culpe conſcij nõ exiſtunt. gratia per illum datur. ab illo non datur. Miniſter malus eſt largitoꝛbonus. cum miniſter eſt ſiue bereticus ſiue aliꝰquilibet ⁊ malus miniſter. Malus eſt. ettamen mi niſter. malus in eo ꝙ erroꝛem vel maliciaʒ habet. miniſter. in eoq babet offiauz. Sic hmonmiacus.nam ⁊ ipe berencus eſt/ qʒuis Mioꝛdies ſacroſ miſericoꝛdia deponuntur.qꝛ pꝛo⸗/ fecto ſacris oꝛdinibus indigni ſunt qui in ipᷣis ſacris oꝛdinibꝰpeccaſſe cõpꝛobantur. non lide. tamen opere.miniſter maluseſt. et tamen miniſter eſt. Maluſ.in eo ꝙſimo nacus eſt.miſter in eo ꝙin officium oꝛdĩa tus eſt. Malusin eo ꝙ pꝛeciuʒ dedit. mini ſter. ineo ꝙ oꝛdinem et oĩficiũ accepit. Sed dicis mibi. QNuomodooꝛdinẽ aut officiuʒ acciꝑe potuit.qui pꝛeciũ dedit. Nudi quo⸗ modo? Ad perniciem ⁊ ad ꝑdiuonem offi cium emere potuit. gratiam accipere non potuit. Camen quia officium accepit et ba bet per miniſteriũ eius boms quidem gra⸗ tia et officium datur. malis vero ñ grã. ſed officium ſolum accipitur ettamen acci pitur.qʒuis ad perniciem eius qui male ac cipit. ſicut ad perniciem eius qui male de⸗ dit. Se his qui coꝛpoꝛalia in eccleſia comparando cum eis et in eis ſpi ritualiagemunt. ¶Ca. IIII. parantur.cum perceptõne coꝛpo ralis beneficij participatio etiam ſpirituał dignitatis accipitur. Abi pꝛofecto quiſqs alterum vendere aut emere cognoſci. neu trum inuenditũ aut inemptũ reliquiſſe cõ pꝛobatur. Sed dicis mibi. QNüo boc eẽ po teſt? Ego ĩ eccleſia victum ꝛ veſtitum emi eccleſiam non emi. Stipem emi.pꝛebendã emi.coꝛpoꝛalia tantũ emi.ſpũale aũt nibi emi.aut emere volui. Dic ergo mibi quis nomen tuũ inter nomina fratrum aſcpſit? Quis tibi in cboꝛo.ĩcapitulo locũ aſſigna uit? Si becnon emiſti. vnde bec babes? Cuis tibi bec dedit? Sed bec inquis gus accepi. Cetera emi. bec gratis data ſũt. bene dicis. Ouem emiſti etlanam non emiſti. ſʒ gratis accepiſti.tñ ſi ouem non emiſſes.la nam non babuiſſes.pꝛoarboꝛe pꝛeciũ dedi ſti vt fructũ euis gratis manducares.ſatis aſtute ingredi exiſtimaſti cõmento nidicu lo. Nide ergo quo nõ emeris q̃d nõ babui ſes. ſi pꝛeciu nõ dediſſes. Ant bocte pariter emiſſe confitere.aut ſi non emiſti.noli tolle re qdtuũ non eſt. Sed dicio mibi iterum. Quidergo? Non poſſum abeccis ſiipem E —— Bnt autem que⸗ daʒ in eccleſia que dum pꝛecio cõ pe lel ſuf anin ſen fum ſcar v etc der etd e det tun ech ſon yict ſae otm. oe holte ſehtan deog mncem Unqon Erſid taect Eccimn cipios tur co boſton PApvende genereen ocol⸗ iniqunta flanda deſtruan tnentdi Aets oging mode Rmini le Sed toſtei; Ndqo⸗ Renofſ Wedon abe wdenge Ndögi tlamena Auindkene mgede necceſe bß n Iwa; rcopo nnsk wantis Men Maple;⸗ Ncdud hunai mie Hinin conbee nmunAn oai dn Pehehin: vawübene nummit vmniis Noniden Nario mendo Nan gadloben edoetehgit nnien Pnhiinm gbae on emere etcoꝛpoꝛalis ſuſtentatõis impenſã pꝛecioſine ſymonie culpa comparare.Ec ce habeopꝛedia mea aut pecuniam meã q ſuſtentari poſſẽ et viuere. Sed foꝛte timeo piolentiam pᷣncipum.aut fraudem famili arium.ſiue aliud quodcũqʒ.foꝛte etiaʒ de fectum etatis.aut imbecillitateʒ viriũ mea rum conſideꝛo. Aideo quia non poſſũ ipᷣe ſicut expeditres meas diſponere.et ꝓpꝛijs ptilitatibus deſeruiꝛe. Aenio ad eccleſiam et cõmendo ei res meas et vite mee pꝛoui: dentiam committo.pt alat meetſuſtentet. et de meo mibi ſubſidiũ miniſtret. et ne foꝛ te frauder in aliquo expeto certam mibiet determinatam impenſam conſtitui.quan tum ſcilicet accipit vnus aliquis eoꝛuʒ qui eccleſie deſeruiunt.qui in titulo eccleſie cõ⸗ ſcripn ſunt.pꝛebendaʒ peto ad quotidiani victus vſum.ſicut babet alius qui in ecce ſia eſt. qui de ecdleſia viuit et eccleſie ſeruit. dat mibi eccleſia et conceditillud.mea acci piens et ſua reddens.imo mea non ſua mi bi diſpenſans. Quid igitur inde iudicãdů ſennam inquiris Ego tibibꝛeuiter reſpõ deo.quia ſi eccleſiam in vita tuoꝝdiſpenſa tricem facis. aut poſt moꝛtem beredem re linquis.ego pꝛobibere nec volo nec poſſuʒ Et ſi de tuo te paſch aut pꝛotuo.pꝛouiden tia eſt non culpa.neceſſitas non iniquitas. Sic interim vt aliudð non requiras nec ac cipias.coꝛpoꝛalis nibineceſſitudo concedi⸗ tur. commertium iniquitats negatur. (De eo q; ſola coꝛpoꝛalia vendun tur. — C(Capitulum. V. ntingit autem liquando vt poſſeſſiones eccle ſie vel quelibet alia eccleſiaſtica vel vendita ab vſu eccleſie alienentur. in ꝗ̊ genere crimen ſimonie eſſe non videtur.q̃ʒ uis culpa grauis non deſit. Nuanta enim iniquitas ſit.manifeſtuʒ eſt eos qui adð edi ſicandas eccleſias et cuſtodiẽdas poſitiſũt deſtructioni illarũ et eoꝑ que adillos per tinent diſſipationi operam dare. maxime bonã coꝛpoꝛalia per malos pꝛelatos data WBndecima. ſiea q̃ abalienantur talia ſunt quead pſus alienoꝝ nunqʒ licite tranſire poſſint.ſiẽ ſůũt decime que abinitio inſtitute ſunt adeoꝛũ tantum luſtentationẽ quitabernaculo de ſeruiunt. HMecigitur adlaycos tranſferre quid aliud eſt q̃; de ſacro ſacrum auferreꝰ⸗ Sic ergo ſi vnicuiqʒ peccato nomẽ culpe conueniens datum fuerit.nibil mali fit in iudicio equitatis. WMars vndecima. ¶ Be ſacramento coniugij. opitulum pꝛimum. Bm omnia ſacramenta poſt pecca⸗ um et pꝛopter peccatũ ſumpſerint exoꝛdiuʒ ſo⸗ lum coniugij ſacramen —lum etiam ante pecca⸗ tum legitur inſtitutũ.non tamen adreme dium. led ad officium. In coniugio autem bec pꝛaimũ conſideranda ſunt et diſcernen⸗ da. oꝛigo et inſtitutio.cum modo et cauſis luis et eius ſm tempus et locuʒet ritus vo riatio. De oꝛigine coniugij. apitulum. II. Bmugij auctoꝛ deus eſt. Apſe enim coniugium leſſe decreuit quando mulierem ad pꝛopagationem generis bumam bomi ni in adiutoꝛiũ fecit. Adam quoqʒ in ſpiri⸗ tu cognoſcens adqueʒ vſum mulier facta elſet cum adducta fuiſſet ad euʒ dixit. Hoc nunc os exoſſibus meis.et caro de carne mea. ſꝛopter boc relinquet bomo patreʒ ſuum et matrem et adberebit vxoꝛi ſue. et erunt duo in carne vna. Cbꝛiſtus etiam in chana galilee nõ ſolum pꝛeſentia coꝛpoꝛali ſed exhibitõne quoq; miraculi nuptias cõ ſecrauit. In quibꝰomnibus oſtenditur cõ⸗ iugium eta deo eſſe et bonum elle. De duplici inſtitutõne cõiugij et de cauſa inſtitutionis duplici. 4. Capitulum. III. i gij duplex eſt. Ana ante peccatũ ad officium. Alia poſt peccatum ab remedium. Pꝛima vt natura mulupli caretur. Secunda vt natura exciperetur vicium cobiberetur. NMꝛima inſtitutio cõ⸗ iugium pꝛopoſuitin federe dilectioms. pt in eo ſacramentum eſſet ſocietatis. que in ſpiritu conſtat inter deumet animam. Of⸗ ficium autem coniugij in commixtõne car nis pꝛopoſuit.pt in eo ſacramentuʒ eſſet ſo⸗ cietatis.que in carne futura erat inter chꝝ⸗ ſtum et eccleſiam Secunda inſtitutio.con iugium in federe dilectõnis ſãcciuit. pt per eius bona id quod in carnis commixio neinfirmitatis eratet delicti excuſaretur. Ofſicium autem coniugu in commirxtõne carnis conceſſit vtin eo pꝛeter generis mul tplicationem generantium infirmitas ex⸗ ciperetur. Quare autem inſtitutuʒ ſit con iugij ſacramentum apoſtolus innuit vbi virum imagineʒ dei eſſe acper bocquodã modo mulierem anime rationalis typuʒ poꝛtare oſtendit. Quareitem pꝛimo inſti⸗ tutum ſit coniugij officium ipſe deus in⸗ ſtitutoꝛ et oꝛdinatoꝛ oſtendit dicenſ. Crelci te et multiplicamim et repleteterram. Of ficium autem coniugij.boceſt. carmis com mixtionem ante peccatum non ad remedi um infirmitatis ſed ad mulnplicanonem pꝛolis inſtitutum eſſe. poſt peccatum autẽ idem ipſum adremediuʒ infirmitans con ceſſum beatus Auguſtinus teſtatur bis pverbis dicens. AUtriuſqʒ ſexus infirmitas pꝛopendens in ruinam turpitudinis recte boneſtate nupnarum excipitur. vt quod ſa nis eſſet officium ſit egrotis remediũ. Ateʒ in coniugio aliudeſſe et alterius rei ſacra mentum eſſe. et ipſaum comugium et aliud eſſe et alterius rei ſacramentum eſſe p̃um ſcilicet coniugij officium idem ipe in libꝛo de bono comugaliteſtatur dicens.ꝗn con iugio aliquid boni pidetur eſſe.non ſolum hꝛopter pꝛopagationem filioꝛum.ſedetiaʒ pꝛopter naturalem in diuerſo ſexu ſocieta Nſtitutio coniu⸗ Bnoecima tem. alioquim iam non diceretur coniugi um in ſenibus ſi vel amiſiſſent ſilios velnõ genuiſſent. in quibꝰ? et ſi emarcuerit ardoꝛ carnis.viget tamen oꝛdo caritatis.atem in nuptijs plus valet ſancnitas ſacramentiq̃; ſecunditas ventris. Unde quidam non in telligẽtes boc quod dictum eſt illa mulier nõ poteſt perninere ad cbꝛiſti et eccleſie ſa cramentũ cum qua noſcitur non fuiſſe car nale commercium. eſtimant ſacramentuʒ comiugij eſſe non poſſe vbi commixtio car nalis non fuerit. Heſciunt enim quia offi cium coniugij in carnis commixtione illã que inter chꝛiſtum et eccleſiam per carnis ſuſceptionem facta eſt vnionem figurat. pꝛoptereaqʒ chꝛiſti et eceleſie ſacxramentuʒ eſſe non poſſit vbi camale commertiũ non fuerit. comiugium tamen verum et verum coniugij ſacramentum eſſe.etiam ſi carna le commerciuʒ non fuerit ſubſecutũ. Imo potius tanto verius et ſanctius eſſe quãto nibil in ſe babet vnde caſtitas erubelcat. ſʒ vnde caritas gloꝛietur. Nam et ipſum con iugium ſacramentum eſt ſicut etipſum of ſficium comugij ſacramentũ eſſe cognoſcit Sed coniugium vt dictuʒ eſt ſacrameniũ illius eſt ſocietatis que in ſpiriu elt inter deum etanimã. Officium vero coniugijſa cramentuʒillius eſt ſocietatis que in caꝛne eſt inter cbꝛiſtum et eccleliam. Scriptum eſt inquit. Erunt duo in carne vna.⁊ ſi duo in carne vna iã non duo ſed vna caꝛo. Moc eſt ſacramẽtũ quod ait apoſtolus magnũ i chꝛiſto et eccleſia. Ad quoð ſacramentuʒ pernnere non poteſt muler cuʒzqua noſci tur carnale non fuiſſe commerciuz. poteſt tamen pertinere adaliud ſacramentũ non magnum in chꝛiſto ⁊ ecclelia.ſed maius in deo et anima. Quid enim. Simagnuz eſt quodin carne eſt. magnů non eſt mo mul to maius eſt quod in ſpiritu eſt? Caꝛo inqt nibil pꝛodeſt. ſpiritus eſt qui viuiſicat. St ergo magnum eſt quodin carne eſt. multo maius eſt vtiqʒ quod ĩ ſpiritu eſt. Si recte per ſcripturã ſanctã deus ſponſus diciiur et anima rationalis ſponſa vocatur. aliqᷣd pꝛolecto inter deũ et animã eſt. culus et i uſt pel ahit Un me me lan ius den g ſpſ ert ſonn ode non. a n⸗ niauce nepo neerce tylle. conlnſ neconi Monleg ſoonene Glegune Cpononfn nnondon moden lscan ug) poe deog cnngi rkad 6 ennn wenn; mnonn umnlier elegh iblecar Wunmn; Wocer ungrsokr norel npcaans mügen, umennn nanünn mahn tunlam cni ſno legin eceg pon noonc r NNnadn znGn R scbenne õ Inepnid omanh KosA . 4 oanvene maul unfor ummihon lpnaugn mnmnnst nanot aeCrop⸗ Avuucen. 3 quod in comugio inter maſculũ afemimã conſtat ſacramentum etimago eſt.et foꝛte pt expꝛeſſius dicatur ipſa ſocietas que exte rius in coniugio pacto federis ſeruatur ſa cramentuʒ eſt.etipſius ſacramenti res eſt dilectio mutua animoꝛum que adinuiceʒ in ſocietatis et federis coniugalis vinculo cuſtoditur. Et becipſa rurſus dilecuo qua maſculus et femina in ſanctitate coniugij animis vniuntur ſacramentuʒ eſt.et ſignũ illius dilectionis qua deus rationali ani⸗ me intus per infuſionem gratie ſueet ſpiri tus ſui participatione coniungitur. Copu la igitur carnis que ante peccatum in con iugio officium fuit.et poſt peccatum in eo dem pꝛo remedio concelſa eſt ſic vtrobi⸗ qʒ coniugio adiungitur.vt cum coniugio ipſa ſu non coniugium ex ipſa.Ham aan teipſam coniugium verum eſt. et ſine ipſa ſanctum eſſe poteſt. Cunc quideʒ ſi illa nõ adeſſet infructuoſius. Hunc autem ſi illa non affuerit ſinceꝛius. N enim poſt pecca tuʒ copula carnis in coniugio admittitur indulgentie magis eſt et compaſſionis.ne piciũ concupiſcentie quod in bumana car ne poſt peccatum radicauit turpius in om nẽ exceſſũ pꝛoflueret ſi nuſq̃ʒ liote excipi po tuiſſet. . MU ¶ Quidſit coniugium. Mioam hoc mo⸗ do comugium diffinenduz puta uerunt. vt dicerent coniugiuz eſſe conſenſum maſculi et femine indiuidualẽ vite conſuetudinem retinentem. Cui diffi nitioni legiumuʒ adiungere opoꝛtet.quia ſi conſenſus malculi ⁊ femine legitimꝰ.boc eſt. legitime et interlegitimas perſonas fa ctus non fuerit coniugium in eoconſecra⸗ ri non poteſt. Legitimas autem illas perſo nas dicimus in quibus aliqua rationabi/ lis cauſa demonſtrarinon poteſt quare cõ iugij pactum mutuo firmari non poſſint. . Ieo autem dico in quibus rationabilis Bnoecima. cauſa demonſtrari nõ poteſt. quia et ſi foꝛ te eſt et occulta etlatens et nonduʒ iudicio eccleſie compꝛobata quantum ad iudiciuʒ eccleſie ſpectat pactuʒ coniugale neqʒ pꝛo⸗ biberi poteſt vt non fiat.neqʒ cum factum fuerit infirmari poteſt vt nõ conſiſtat. Qð enim omninooccultum eſt quantum ad iudiciũ eccleſie non eſſe dicendum eſt.quia ad efficiendum aliquid vel impediendum non differt ab eo quod non eſt. NMꝛima au⸗ tem inſtitutio duas tantum perſonas.idẽ patreʒ et matrem a contractu matrimonij excepit. Abibominem pt adberere poſſit vxoꝛi ſue patrem et matrem relicturuʒ eſſe aſſeruit dicens. Dꝛopter boc relinquet bo mo patrem luum et matrem et adberebit vxoꝛi ſue. amſfeſtum eſt auteʒ quia non requiruntur ad boc qui relinquuntur pꝛo pter boc. Has ergo duas perſonas ſolas pꝛima inſtitutio excepit.in ceteris omnibꝰ nullam nulli ad coniugij ſacramentum fe⸗ derandum pꝛobibuit. Nenit poſtea ſecun da inſtitutio que per legem facta eſt.et exce pit quaſoam alias perſonas.ſiue ad deco⸗ rem nature.ſiue ad pudicicie augmentum Et ex tunc cepit eſſe ex pꝛobibitione illicituʒ quodðfuerat ex natura conceſſuʒ. AVbiqui⸗ dem ſi non culpabiliter pꝛobibitio ignoꝛa tur in tranſgreſſione ignoꝛantia excuſatur. nec pꝛobibetur virtus ſacramenti.quãdiu non patet tranſgreſſio pꝛecept. Cum autẽ conſtans eſſe ceperit quod pꝛobibitum eſt conſtare deinceps autratuʒ eſſe nõ poteſt quod factuʒ eſt.quia quod manifeſte con⸗ tra pꝛeceptioneʒ agitur.legitimum aut ve⸗ ruʒ eſſe non iudicatur. Erunt foꝛtaſſis qui exiſtiment ignoꝛantiam non tantuʒ facere poſſe vt pꝛo ea comiugium aſpellari debeat inter eiuſmodi perſonas quibus matꝛimo nij copula iuſte pꝛohiberetur.ſi cauſa que latet cognoſceretur. Egonlos interrogo quid ſentiendum ſit de filiſs ex buiuſmodi copula pꝛocꝛeatis.vtrum legitimi an illegi nimi ſint iudicandi. Nuodſi duruʒ videtuꝛ vtidcirco filij illegitimi dicantur: quia pa⸗ tresim cauſam aliquam latentem icre lcdᷣm iudicium autem et con ceſſionem ec⸗ cleſie legitime fuerunt copulati concebant neceſſe eſt copulam illam ex qua pꝛocreati ſunt quamdiu quidem caula latuit legiti⸗ mam fuiſſe.etiam ſi iuſte illicitaʒ fuiſſe cau ſentur. Mon omne enim quod illicite fit ideo non fit quia illicite fit. quoniam quod fit fiert omnino dicendum eſt quamuis in eo q ſic fit malefieri recte dicatur. Si autẽ quoð fit et quodiillicite fit fieri quidem ſci atur. llicite auteʒ fieri neſciatur.poteſt qui dem ignoꝛantia culpam temperare aut ex cuſare vt factum legittimum conſtet in eo quod fit quamuis facere non poſſit vt re⸗ pꝛebenſibiliter non fiat in eo quod ſic fit. Si ergo filij cum aliquid legitimi ſunt.⁊ ſcdᷣm aliquid legitima eſt et copula ex qua ſunt. Q, ſi copula ipſa ſcdum aliquid leg tima recte dicitur non mibi aꝓparet quas re non etiam ſcdᷣum idipſum coniugiũ me rito nominetur. Hon enim magna eſt con tentio de nomine vbi idem de veritate len titur. Exceptis ergo eiuſmodicauſis in qui bus vel pꝛopter boꝛroꝛem vel turpitudinẽ pudicicie conſulendum videtur. In ceteris omnibus boc ſentiendum puto.ꝙ ſi in ali⸗ qua foꝛte per ignoꝛantiam offenditur.quã diu quidem latet matrimonio ſcdumiudi cium eccleſie legitime facio.nequaqʒ tolle⸗ re poſſit quin legitimum aſpelletur. Hon mibi ergo quis fratrem aut ſoꝛoꝛem oſpo⸗ nat aut cetera buiuſmodi in quibus ratio ignoꝛantie excuſationem non admittit.nõ permittuntur in eiuſmodi offendere quos in eo quod faciunt ignoꝛantia debet excu⸗ ſare.boꝛroꝛis alias erroꝛis ſunt ſacta eiuſ⸗ modi non rationis.in quibus ⁊ ſi ignoꝛan tia fuerit. verecundia tamen pudicicia cõ fuſionem non euadit. Aliudeſt deillis lo qui de quibus dicit apoſtolus. Cempta⸗ tio vos nõ aſpꝛebendat mii bũana.In qui bus enim bumanum eſt errare.in illis po teſt ignoꝛantia erroꝛis culpam exculare. Sic ergo legittimas perſonas ſcdᷣum iudi cium eccleſie apellandas putamus. in qui buſnulla cauſa extat pꝛo qua aut iuſte pꝛo Bnunoecima bhiberi poſſit quod faciendum eſt. aut cum factum ſuerit infirmari. et quamdiu qui⸗ dem ſic eſt legittimũ eſſe quod eſt. Si quis autem interroget quomodo ſcdum iudi cium eccleſie legitimuʒ eſſe poſſit quod ſᷣm iudicium diuinum legitimuʒ non eſt. Ego quidem vtrumqʒ legitimum eſſe puto.id⸗ cucotamen ſcdᷣm iudicium eccleſie ſpeciali ter legitimuʒ dici.quia ſcdᷣum iudicium ec cleſie nibil in eo eſt pꝛo quolegitimum di⸗ ci non debeat.ſed ſcdᷣum diuinum iudiciũ aliquid in eo eſt.quod ſi iudicio eccleſie ma nifeſtum eſſet coniugium leginmum non eſſet. boc eſt. quia aliquid in eo eſt. eccleſie quidem occultum.ſed deo notum. Nuod ſi ſimiliter eccleſie manifeſtum eſſet coniu⸗ gium legitimum non eſſet. Nunc autem per ignoꝛantiã excuſatur.vt ex eo ipᷣo tam apud deum qᷓ; apud bomines legiumum ſit quamdiu ignoꝛatur quia apud bomiel quidem nibil in eo repꝛehenditur.apud de um autem quod repꝛebenſiblile eſt. et ſi cul pam babeat. abd confuſionem tamen repꝛo bationis non imputatur. Et bas quidem perſonas ecclie eẽ legitimas ſᷣm iudicium eccie exiſtimamus. Conſenlum autem legi timuʒzillum eẽ putamus qui adbocfit ad quod ſieri debet. Naʒ qui ad ſolam carnis commixtionẽ conſentuit. pꝛo tali conſenſu coniuges adbuc dici non pñt. bocemm et foꝛnicantes et adulterantes faciunt.a qui bus coniugalis caſtimonie nomen pꝛocul abeſie cognoſcitur. Ergo aliud illud eſt cu ius conſenſus inter maſculum et feminsm coniugiũ ſacrat. hoc autem qdeẽ dicenduʒ eſt niſiſocietas illa quaʒ deus creatoꝛs pᷣn cipio inter maſculum et feminam inſtituit quando mulierẽ de latere viri ſoꝛmatam eidẽ ſociauit. Quia enim ſocia data eſt.nõ ancilla aut domina.idcirco nec de ſummo nec de imo. ſed de medio fuerat hꝛoducẽda Si eni de capitefieret de ſũmo fieret et v½ deretur ad dominationẽ creata. Si autez de pedibꝰ fieret de imofieret et videret ad ſeruitutẽ ſubiciẽda. ꝓpterea ð medio facta eſt vtad equalitatẽ ſocetatis facta Pbaret G ſe den inn pe⸗ ge en ho⸗ Aen neq tate is on ſun lu⸗ go nltu toꝛe ab ſim / tom tenea hdeſtit Tals conſoe bocke⸗ vicem teamp ergode poteſt⸗ boceſt factum nieecon goidem wertium mdatu en Man unb Iun un gvoofn ſE o;, thean umec nD DWi den meone a o⸗ m l neurn ſonn GN wieri m Aell mmmpd grided dcun Meme R won ten abe ewonſ wintn nafnen In boc tamen quodãmodo inferioꝛ ipſo ꝙ facta eſt de ipᷣo.vt adipſum ſemper qua ſi ad pꝛincipium ſuum reſpiceret. etei qui⸗ dem indiuidue adberendo.abea ſe que ad inuicem conſtare debeat ſocietate non ſe pararet. ec ergoſocietas coniugium eſt que federe ſponſionis mutue conſecratur quando vteꝛqʒ voluntaria pꝛomiſſione de bitoꝛem ſe facit alteri.vt deinceps neqʒ ad alienam altero viuente ſocietateʒ tranſeat. neqʒ ſe abilla que adinuicem conſtat locie tate diſiungat. Ad cuius quidem ſocieta tis conſenſum ſi etam carnalis commixti onis conſenſus in pima federatione con iungitur eiuſdem comixtionis debito con iugati poſtmodum adinuicem conſtrin guntur. , ſifoꝛte in federatione coniugij vtrimqʒ pari voto conſenſus carnis remit titur. pꝛo eodem deinceps coniugati debi toꝛes adinuicem non tenentur. Quodemn ab vtriſqʒ pari conſenſu dimiſſum et voto fſirmatum eſt. iuſte poſtmodum ab altero exigi non poteſt. ettamen firmum conſtat etiam ſic coniugij ſacramentum.cuius vir tutem copula carnis ſicutnon efficit cum adeſt. ita etiam ſi defuerit tollere nõ poteſt Talis itaqʒ conſenſus indiuidualem vite conſuetudinem retinere creditur. quia ad boc factus eſt vt mutua ſocietas que adin uicem per ipſum iniciata eſt vtroqz viuen te amplius diſcidium non patiatur. Qui ergo diffinire voluerit coniugium.dicere poteſt comugium eſſe conſenſum legitimũ boc eſt. inter legitimas perſonas ⁊legitime factum maſculi et femine ad indiuidualeʒ pite conſuetudinem obſeruandaʒ. In quo quidem conſenſu copule carnalis com/ mertium pan voto aut futurum non cõ tradicitur aut non futurũ laudatur. ¶ uando coniugiũ eſſe incipiat. Capitulum.V. auis aüt que⸗ rat quando conugium eſſe inca⸗ piat. Dicimus quia ex quo talis conſen⸗ ſus qualem lupꝛa difſiniuimus inter ma ſculum et femimnam factus fuerit ex eo ſta tim conugium eſt. quem et ſi poſtea copu la carnis ſequatur.nibil tamen coniugio amplius ad virtuteʒ ſacramenti conferiur Vnde conſtat quis ſi vir vel mulier poſt talem conſenſum ad alienam ſocietatem tranſierit etiam ſi commixtio carnis illicſe quatur.ad pꝛioꝛem tamen ſocietatẽ in qua ſacramentuʒ coniugij ſanccitum eſt. ⁊ poſt qᷓ; ſecunda copula illicita omnino ludica⸗ tur redire debebit. Sed dicis mibi. Alidqᷣs pꝛomiſit ſiue foꝛte iurauit alicui ſe vſqʒ ad tempus complacitum illam ducturum. et illa ſimiliter pꝛomiſit veliurauit ſeillinu pturã.interim mutato pꝛopoſito alter ſiue pterqʒ ad alienam ſocietatem tranſit et ille aliam vxoꝛem ducit. et illa maꝛito alteri nu bit. Quid ergo faciendum eſt? Nunquid pꝛopter pꝛioꝛem ſponſionem federationis ſecunde pactum ſcindenduz eſt? Sedcon⸗ ſidera quia longe aliud eſt pꝛomittere atqʒ aliud facere. Qui pꝛomittit nondum ſacit. Qui autem facit iam facit quod facit. In eo qui pꝛomittit ſi non facit quod pꝛomit tit mendacium eſt. In eo autem qui facit etiam ſi poſt factum penitet.tamen factuzʒ omnino eſt quod faciuʒ eſt. QNui ergo ſe p miſit vxoꝛem ducturum. nondum tamen vxoꝛeʒ duxit. Et que ſpopondit ſe nupturã nondum nuplit. nec coniugium adbuc fu it ſed futurum eſſe debuit. Cum autem po ſtea et ille vxoꝛeʒ duxit et illa marito nupſit. iam coniugius fuit vtrimqʒ et non poterit diſſolui quod factum eſt.etiam ſi id quod pꝛomilſſum fuit non eſt impletum. ꝛece: dens ergo mendaciuʒ penitentia coꝛrigen dum eſt. ſed ſequens coniugium diſſoluen dum non eſt. Hon auteʒ ſiceſt quando ſa cramentum coniugii non quideʒ vt ſupꝛa eſt dictum mutua ſponſione futurum pꝛo mittitur.ſed pꝛeſenns aſſenſus atteſtatõne firmatur. quia poſt talẽ aſſenſuʒ quicquid in aliena ſocietate etiam cum carnis com⸗ F 3 X R SEDESE mixtione vel cum pꝛolis pꝛocreationeſecu tum fuerit irruü omnino eſſe debebit. Sed putant quidam poſterius factum idcirco conſtare debere. quia in eo amplius eſſe vi detur vbi poſt conſenſum etiam carnis cõ mixtio ſecuta eſt. Sed cur ideoſtare debet in quo plus factuʒ eſt? Si totuzid quodð factum eſtiuſte factum non eſt. Si pꝛopte rea poſterius coniugium iudicatur. quia in eo copula carnis fuit que in pꝛioꝛ non fult. ergo ſi tertium poſt boc ſecutum fue⸗ rit. dicet aliquis quia melius iudicandum eſt qᷓ; ſecundum.quia in eo ſoꝛtaſſis copu la carnis ſepius fuit q; in ſecundo fuerit. quod ratio nõ admittit. Quapꝛopter quie quid poſt conſenſum coniugalem qui ma trimonium ſacrat cum alio vel alia ſiue in conſenſu ſiue in coitu admiſſum fuerit ad inceſtus et adulterij maculam non ad ſa⸗ cramentum coniugij pertinebit. Sed di⸗ cis.ſi poſt piimum coniugalis federis con ſenſum ſtatim coniugium eſt.quid ergo ſu bi vult quod dicit auctoꝛitas.aliter non ſie ri coniugiuʒ legittimum niſi ab bis qui ſu per eam feminam poteſtateʒ babere viden tur.et a quibus cuſtoditur vxoꝛ petatur.et a parentibus pꝛopinquioꝛibus ſponſetur et legibus dotetur. etſuo tempoꝛe vt mos eſt ſacerdotaliter cum pꝛecibus et oblatio⸗ nibꝰ a ſacerdote benedicatur.et cetera que dam que in bunc moduʒ adiungit dicens. Quoniam aliter pꝛeſumpta non comugia ſed adulterina contuberma vel ſtupꝛa aut foꝛmicationes potius q̃;ʒlegitima coniugia elſſe dicẽda ſunt. Sʒ id in boclocointelligi opoꝛtet.bec legitima non eſſe.id eſt.non fie ri ſcdᷣum inſtitutioneʒ legum.que in bunc modum coniuges deſponſari inſtituunt. HMaʒ quod poſtea adiungit. aliter pꝛeſum⸗ pta adulteria potius vel ſtupꝛa elſe q́; legi tima coniugia.confeſtim ſubſequenti ſer⸗ mone temperat dicens. Miſi foꝛte volun⸗ tas pꝛopꝛia ſuffragauerit et vota ſuccurre rint legitima. Illiceꝛgo vbi voluntas pꝛo⸗ pꝛia ⁊ votum leginmum ſuccurrerit etiam (Bnoecima ſine bis ommbus legiimum coniugium eſſe poteſt. Si enim coniu giuʒz eſſe non po⸗ teſt vbi iſta non ſunt. necbaptiſmus eẽ poꝛ teſt vbi non pꝛecedit fontis conſecratio.ba ptiſandi caiheʒiʒatio.exoꝛciʒatio.et vbi nõ ſubſequitur oleiet criſmans vneio. Sed ſicut baptiſmus eſſe poteſt ſine iſtis quã⸗ uis iſta debeant eſſe cum baptiſmo.ita ⁊ ſi ne illis comugium eſſe poteſt etiam ibi vbiꝛ ula in coniugio et cuz comugio elſe debent Nam q coniugium non in coitu conſtet ſed in conſenſu.nec in cõſenſu coitus.quia ſicut ſine coitu ita etiam ſine coitus con⸗ ſenſu eſſe poteſt ſi foꝛte vtrimqʒ caſtitatis ⁊ continentie pꝛopoſitum placitum fuerit beatus Ambꝛoſius teſtat in quodaʒ loco vicenſ. Non defloꝛatio virginitatis ſed pa ctio coniugalis coniugium facit.ꝗtem con iugiuʒ non facit coitus ſed conſenſus.qui ſidefuerit omnia etiam cum ipſo coitu fru ſtrantur. Pſidoꝛus etiam dicit. Quia con⸗ iuges verius a ſpellantur a pꝛima deſpon⸗ ſationis fide quãuis adbucinter eos igno- retur coniugalis concubitus. Sed foꝛte vi detur contrarium bocilli eſſe quod ſuperi us diximus comugium in conſenſu mari⸗ tali ſancciri. Si enim a puma deſponſatio nis fide comugium incipit cum fides de⸗ ſpõſationis in pꝛomiſſtone futuri conſen⸗ ſus pꝛecedeꝛe videatur quando coniugiuʒ ab bac fide iniciari dicitur. pculdubio etiaʒ ipſum matrimonij conſenſum anteire pꝛo batur. Sed ſideſponſationem iplam ſutu⸗ ri matrimonij pactionem et pꝛomilſſiones intelligere debemus. tunc nimirum fidem deſponſationis impletionem pꝛomiſſio⸗ nis et pactionis expibitionem conuenien⸗ ter accipimus l qua mimiꝛum quia in pꝛe dicto conſenſu conſtat.merito coniugum exoꝛdium ſumat.quia in eo ꝙfides pactio nis et ſponſionis que de ſuturo coniugo vtrimqʒ facta fueratadimpletur.in conſen ſu maritali coniugij ſacramentum perfici⸗ tur. Homen autem deſponſationis non ipſum comugij conſenſum quo matꝛimo⸗ ſhuen dencea tecede que ane lugoc luſmos gecant inquo ſocen poſter Cm deince ell um, pt Anu Audgn denn honde⸗ ccleben Gmil 4 ningen nond nocede Gatoh etpbind 0, S oqni, itan mhipbe Cent N Cwwsgri Wl aſtrnes⸗ unſer vodnloo msſo aſemcon ſens gen Pocgenſt ra wafn⸗ ruga ſoren dlpen . damas N ſdedee . RZ NS acho ummenn mn ePoen fininnen npenie mcnumnen; õ wenugmn⸗ ſisncto o cNNge Cunnoſe ncntum etn oarono mum firmatur.ſed pactionemet pꝛomiſſi⸗ onem futuri conſenſus ſignificore in ipſa vocis expꝛeſſione conicimus.quia et ſpon dere non dare eſt aut facere.ſed pꝛomittere Ande et apoſtolus dicit.Deſpondi enim vos vni viro.virgineʒ caſtam exbibeꝛe cbꝛi ſto. Quidſi deſponſatonis nomen in iõo contractu matrimonij intelligere debemꝰ tunc ſidem deſponſatõnis conſenſum mu tue ſocietatis que coniugium dicitur con⸗ uenienter accipimus. Ande ⁊ de matre do mim Auguſtinus dicit. Quia a pꝛima de ſponſationis fide ↄiunx vocata eſt ioſepb. quam nec concubitu cognouerat nec ſue. rat cogniturus. et Ambꝛoſius ſimiliter. Deſponſata piro comugis nomen accepit Cum enim iniciatur comugium tunc con⸗ iugij nomen aſſumitur. In quibus verbis ſicut ſupꝛa dictum eſt.ſideſponſanoneʒ ac⸗ cipimus in eo quando conſenſu maritali coniugiuʒ ſanccitur.rectetunc ipſum con: iugium incboariet nomen coniugis aſſu: mi dicitur. Si autem deſponſationem in: telligimus in eo ꝙ futurus ad comugium faciendum conſenſus pꝛomittitur.tũc qui dem coniugium in bis que comugiuʒ an⸗ tecedunt inchoari dicitur. et abinde etiam que futura eſt coniũx. pꝛopterea quibus iam coniugium iniciatuʒ eſt nomine con⸗ iugis cenſetur. Sed pt libet de bis et de bu iuſmodi ſentiatur. tantum vt coniugium nec ante legitimi conſenſus atteſtationem in quo vterqʒ alteri ad coniugalis federis ſocietatẽ ſe tra dit verum eſſe credatur nec poſtea imperfecrum. Vis ſcire quid dico. Cum ille dicit. Ego te accipio in meam. pt deinceps ettu vxoꝛmea ſis et ego maritus tuꝰ.⁊ illa ſimiliter dic. Egote accipio in me um. vt deinceps et ego vxoꝛ tua ſim et tu maritus meus.Aut ſcilicet boc dicunt aut aliud quodcunqʒ ſimileilli.in quo ⁊ ſi non boc dicunt boctamẽ intelligunt.aut ſi boc non dicunt.quia foꝛtaſſis alicubi verba nõ celebꝛantur ſed res agitur.tamen boe faci⸗ unt.illam ducit.accipit illam.ſicut mos eſt Budecima. legitimas ducendi pxoꝛeſ. Cum igitur boc ſicut mos eſt dicunt vel fadunt et in boc ſi biconſentiunt.boc eſt quod dicere volo.qᷣa deinceps coniuges ſunt ſiue boc dixerint. et in boc ſibi conſenſerint coꝛam legitimis teſtibus ſieut debent. ſiue foꝛte ſoli ſeoꝛlum et in ſecreto nemine atteſtante pel aſtante qualiter non debent. tamen omnino con⸗ iuges ſunt.nec deinceps miſi alia emergat cauſa diſcidij ab inuicem ſeparari licite poſſunt. etiam ſi pꝛopter furtiuum con ſenſum ſifactũ negauerint conuinci non poſſunt. ¶ e his qui occulte nubunt vel poſtquã nupſerint contra cõiugiũ gliqua verenda faciunt. Capitulum. VI. Eo dicis.quio er go faciendũ eſt de buiuſmodi qun clanculo conuenerunt. ſi poſtea aut alter aut vterqʒ factum negando ad alienam ſocietatem tranſierit? Quidam vroꝛem duxit clanculo ſine pꝛeſentia teſti⸗ um. ſolo adinuicem mariali conſenſu fir⸗ mato deuitans vt nonnunqʒ fieri ſolet ah: qua ðᷣ cauſa conſcientiam alienam. poſtea bꝛeui tempoꝛe interiecto.pꝛiuſq; conſenſuʒ occultum facto maniſeſto pꝛobaſſet de fa: cto penituit. eam quam in bunc modum vxroꝛem duxerat dimiſit. Aliam buxit cele⸗ bꝛiaſparatu mamifeſte coꝛam ecclelia. ſoꝛ taſſis cum parentum tradinone. cum ſa cerdotis benedictione nuptias fecit.filios genuit. Venit pꝛioꝛ ulla ad eccleſiam iudi cium interpellat. iuſticiam poſtulat. iniu riam ſibi illatam palam exponens. Megat gat ille. nec ſunt bic teſtes qui poſſint pꝛo bare quod occultum eſt. Mic queris quid facere debet eccleſia.quia vtriqʒ inconue niens aliquod incurrere videtur. S enim illi mulieri que quidem verum dictt. ſed iñ occultum eſt nec pꝛobatuʒ quod dicit ſine (Pars leginmoteſtimomo pꝛopter ſolum dictuʒ luum creditur.et pꝛo eo qð incertum eſt⁊ occultum id quod certum et manifeſtum eſt diſſoluuur. poterit deinceps quelibet ſi ue quilibet in alium vel in aliam quodcun qʒ voluerit fingere. vt ſibi ſimili ratione credatur. Quoð ſiadmiſſum fuerit ma⸗ gna confuſio pꝛouemiet. neqʒ deinceps in eccleſia aliquid firmum ſtabit.Si vᷣo pꝛo⸗ pter auctoꝛitatem eccleſie conſeruandam coniugium quod pꝛimum eſt factum ſcin ditur.⁊ adulterium quodſecundo pꝛeſum ptum eſt confirmatur. aliud malum ma/ gnum eſt quando non ſolum libertas da⸗ tur ſed etiam neceſſitas indicitur bomini vt maneat in peccato ſuo.Hic ergo conſi⸗ lium queris. Ego foꝛtaſſis potioꝛa nibidi aurus non ſum. tamen opoꝛtet vt in tan tis malis pꝛoꝛſus ignoꝛantes non ſimus. Siquis putaueꝛi pꝛopter buiuſmodima la pitanda talem conſenſum qui nullo te⸗ ſtimonio pꝛobatur.neq; faciendum mu⸗/ tua confeſſione firmatur irritum eſſe debe re. neqʒin eo vllatenus coniugium ſtare poſſe facilius inconueniens declinat. o teſt enim etiam id quod ſupꝛa dictum eſt furtiuos conſenſus non comugia eſſe: ſed adulterina contubernia vel ſtupꝛa niſi vo⸗ luntas pꝛopꝛia ſuffragauerit et vota ſuc⸗ currerint legitima pꝛopter boc dictum pu tari.quia eiuſmodi conſenſus qui in occul to fiunt coniugium non ſancciunt.niſi ijdẽ ipſi qui in occulto ſibi conſenſerint.eundẽ conſenſum ſuum pvtriqʒ voluntarie in ma⸗ nikfeſto pꝛofiteantur. Cunc quidem volun tas pꝛopꝛia ſuffragatur et vota ſuccurrũt legitima. cum id quod in occulto fecerunt ſponte vtriqʒ in manifeſto pꝛoſitẽtur. St quis igitur ad bunc modum dicat comu gium occulto quideʒ conſenſu iniciari poſ⸗ ſe. ſed non niſi manifeſta amboꝛum confeſ ſione firmari compendioſius mala mul⸗ ta declinat. Sed plurium aſpꝛobatio boc recipit.vt ſiue in manifeſto ſiue in occulto talis conſenſus inter legittimas perſonas Bnoecima. factus fuerit perfectum coniugij ſacramẽ⸗ tum iudicetur. Quod ſi ita verum elſe con ſtare debebit. conſiderandum eſt quomo do ſupꝛa memoꝛate queſtiom reſponderi opoꝛteat. Dubium non eſt quia id quod eccleſie pꝛobari non poteſt eccleſia ipᷣa iu⸗ dicare non poteſt. Et rurſus dubium non eſt quia id quodlegitimo et manifeſto ec⸗ cleſie iudicio facum eſt ſine leguima et ra⸗ nonabili et manifeſta cauſa reſcindinõ po teſt. Matio nos vꝛget. Iſta mulier dicit qa pari conſenſu cum viro illomatrimomu; fecit. Sed quod dicit nec ipſa pꝛobare po⸗ teſt. nec eccleſia quod pꝛobatuʒ non eſtap⸗/ pꝛobare poteſt. Mon poteſt ergo pꝛo eo quod occultum eſt id quod manifeſtũ eſt infirman. Quapꝛopter opoꝛtet vt ſecun⸗ dam copulaʒ que iudicio eccleſie legiume facta eſt ipſa eccleſia iudicetratam eſſe de⸗ bere. Sed diciſ. Quid ergo faciendum eſt buic mulieri que virum ſuuʒ abeccleſia re⸗ quirit ſed babere non poteſt.quia idquodð occultum fuit pꝛobare non poteſt. ſoꝛtal⸗ ſis cum viderit ꝙ marituʒ ſuum babere nõ poteſt. alteri nubere volet et veniet ad eccle ſiam expoſtulans vt aut ſuus illi maritus reddatur.aut alteri nubere cocedatur. Hic ergo queris quid eccleſia facere debeat. ſi pꝛopterea quia pꝛioꝛem feddere nõ poteſt ſecunduz concedat? Sed vide quomodo concedere eccleſia poſſit illi maritum alte⸗ rum queſuum adbuc viuum eſſe confite tur. Ipſa dicit vir meus viuit ⁊ tamen pete re pꝛeſumit vt alteri nubat. Ergo dicis ad continentiaʒ cogenda eſt mulier iſta. ꝗſta ſane quia negligentiam cauere noluit iu⸗ ſtum eſt pᷣt penam ſuſtineat. Nuare in ma nifeſto non nupſit?ſi pꝛius in nubendo te ſtimonium eccleſie babere cõtempſit qua ratione nunc iudicium eccleſie interpellat. Ipfa ſe igitur obligauit. Suſtineat ita qʒ nunc penam negligentie vt alijs mulie⸗ ribus ne idem pꝛeſumant coꝛrectionis et cautele exemplum ſiat. Connnere pecca tum non eſt nec impoliibile eſt etſi diſficile by linr/ ſene gzlan hees ſiſce Miam polſu cende adben teſt,n trafre tie ten tradin teſibi. adecce ſalonse lgeni lece Dimita doſeco rembe tſtine odoh⸗ ceni ellenn quomno⸗ ponden dgpod pau/ umnon icſoer/ marg;, Wd naderi⸗ No dwhartd noneſe wo Mlſtüc nnlan/ Nlume, n bacclion H laut, Cberno andecce uns Noobe moca. nd e NNN/N mdlecnir utNN bcoen nllr iiſt imnen nn Gdioane orecnono gnerehelch chen Nn eſt. Si ergo mulieres nolunt continere ca neant in occulto nubere bi nubant vbi te⸗ ſtes babere poſſunt ſi maritos conſentien tes babere non poſſunt.ꝙ ſi culpam vitaꝛe nolunt ſuſtineant penam. Qui ergo con / iugium ſuſcipere vult cogitetpꝛimuʒ quia cum illud ſuſceperit legem eius poꝛtare de bebit. Nui alpetit quod delectet poꝛtat ne ceſſe eſt ſiin eo vel pꝛo eo euenerit etiam id quod grauat. Mon ergo permittt eccleſia illi mulieri que ſe alteri viro nupſiſſe conſi tetur illo viuente ad aliaſtranſire nupnas etiam ſi poſtmodum contingat vt idez ipᷣe virr poſt celebꝛationem ſecundarum nupti aruz ad ſe reuerſus et defacto penitens pec caſſe ſe confiteatur.⁊ ad pꝛioꝛem vxoꝛem re dire voluerit. eiqʒ de veritate pꝛimi pacti conteſtetur non recipit eccleſia teſtimoni⸗ um eius. quia variauit verbum ſuum.et contra ſemetipſuʒ teſtimonium tulit et ab⸗ ſtulit ſibi ſfidem ab vtroqʒ. Camen eccleſia ib quod ipſa fecit ſine cauſa legitima reſci dere non poteſt. ſed ratum eſſe debere cen⸗ ſet. ne occulta manifeſtis pꝛeiudicent.Ita⸗ qqʒillam mulierẽ bommi pꝛo legitima vxo/ re adiudicat quam ſcdᷣum iudicium eccle ſie legitime duxiſſe cognoſcitur. Sed dicis ſi ſicẽ ergo iudiciuʒ eccleſie ſtare debet.quo mniam occulta mamifeſtis pꝛeiudicare non poſſunt.quidillibomini pꝛo anima ſua fa ciendum eſt qui viuente vxoꝛe ſua alteri adberere cogitur.quam nec dimutere po⸗ teſt. ne pꝛeceptioni et iudicio eccleſie con-⸗ traire pideatur. nec ſine ſcrupulo conſcien tie tenere quam viuente adhuc pꝛioꝛe con⸗ tra diumam iuſticiaʒ et inſtitutionem illici te ſibi ſociaſſe cognoſcit. Si ergo iſte talis adeccleſiam confugiat queꝛens conſilium ſalutis quid uli dicet eccleſia. Nudi et intel⸗ lige quidilli dicere poteſt eccleſia. ſi dixerit ei eccleſia vt ſecundam quaʒ publice duxit dimittat et ad pꝛioꝛem reuertatur quã mo do ſe contra pꝛeimam teſtationem ſuaʒ vxo rem babuiſſe confitetur. et in boc receperit teſtimonium eius. omnes deinceps qui odio babebunt vxoꝛes luas fingent ꝛmen⸗ Wndecima. tient ſe pꝛus alias duxiſſe.vt ab bis quas odiunt ſeparentur. et ita lex matrimonij ni bil in le ſtabilitatis babebit. ſed paſſim vbi qʒ pꝛo voluntate vniuſcuiuſqʒ diſſoluetur Non ergo eccleſia aliud dicere illi poteſt qᷓʒ vt matrimonio quod eius atteſtatione firmatum eſt fidem ſeruet. Sed dicis. cau ſa illi eſt pꝛo anima ſua.conſilium ſalutis querit. Ham vtrobiq; periculum videt et quid potius eligat non inuenit. Simanet contra conſcientam ſuam facit. Si diſce dit contra obedientiã facit. Mon ergo iam querit. ſi diſcedere liceat. ſed ſi non diſcedit vtrum permanere expediat. conſcientiam exponit.et conſilium ſalutis querit. Quid iilli dicet eccleſia bomim conſitenti peccatũ et querenti conſiium?Si dixerit illi vt ma neat poſtquam reuelauit peccatuʒ. boc eſt dicere quantum videtur et maneat in pec cato. Si vero nec boc nec ill dicere poteſt quantum videtur bomim tali via ſalutis monſtrari non poteſt. Sed boc rurſum multum a fide chꝛiſtiana abboꝛret. vt di⸗ catur aliquis talis eſſe qui non poſſit ſi ve⸗ re penituerit in qualcunqʒ ſit periculo ſal uus eſſe. Multa ſunt que ad bunc moduʒ contingere potuiſſent. Alius dicit ſe cum ſoꝛoꝛe aut cum matre vxoꝛis ſue rem babu iſſe ¶ Zlius vroꝛem ſe pꝛius aliam duxiſſe fatetur.et multa alia boꝛrenda que mileria bominum vel falſa confingit vel vera com mittit. Et verum eſt quia multa ſiunt boꝛ renda ab bommibus.deſiderijs ſuis ma⸗ lis excecatis vt faciant que non opoꝛtet.et ſunt tanta bec mala vt vix conſiliuʒ admit tant. niſi deus qui legem dedit gratiam et miſericoꝛdiam pꝛeſtet. ſer legem enĩ non iuſtificabitur in conſpectu eius omnis ca⸗ ro. Sicut olim maledictum legis omnes qui ſublege erant pᷣmebat.nec erat qui eua dere potuiſſermaledictionem.quia nõ eꝛat qui cauere poſſet pꝛeuaricationem.donec ipe legiſlatoꝛ veniens maledictõeʒ abſtulit ꝑ gratiam.et ne ſemꝑ maledictio ⁊ puarica tio regnarent ꝑ eandem gratiã ipſam enaʒz legem mutauitata et modo noõnunqʒ cum E bomo peccato ſuo et malicia vꝛgente inne ceſſitatem peccandi venit. nec poteſt legez poꝛtare miſi maledicnoneʒ pꝛeuaricatõnis incurrat. commutat illi deus per miſericoꝛ diam legeʒ ⁊ donat penitenn pvt ſaluus eſſe polſlſit.qui ptiqʒ non ſaluaretur ſi per iuſtu ciam er rigoꝛem legis ſine miſericoꝛdia iu⸗ dicaretur. Mon tibifoꝛtaſſis ſcdᷣm eſtima⸗ tionem tuaz reſpondeo. demeo eſt non de tuo quodloquoꝛ. Non aliud poſſũ.quod mibi mens ſuggerit pꝛofiteoꝛ. Si aliud di⸗ cerem contra conſcientiaʒ meam eteſtima tionem dicerem. Quiſqʒ pꝛo ſe iudicet.ego tibi de coꝛdemeoloquoꝛ. Venit peccatoꝛ ad meet exponit mibi conſcientiam ſuam conſilium ſalutis querens.quidilli dicam Si dixero illi recede.facio illum inobedien tem eccleſie matri ſue.et exemplo eius alioſ confirmo vt dimittant vxoꝛes ſuas legiu⸗ mas.et cuʒ eas odio babuerint fingant qd⸗ cunqʒ ſibi placuerit et mentiantur eccleſie vt libertatem babeant recedendi ab eis qꝛ eas non amant. Et ſi boc eccleſia receperit et paſſa fuerit venietmagnum malum ⁊ di mittent omnes pꝛo libito aut viri vxoꝛes ſuas aut mulieres maritos ſuos.et pꝑ vno bomine multi dãnabuntur.quod fieri ita non opoꝛtet. Quidam acute ſe conſideraſ⸗ ſe putauerunt ſibi non pꝛoximo conſulen: tes dicentes. quotiens eiuſmodi ſfoꝛte cõtin geret aliquid eccleſiaʒ vtrunqʒ facere debe re.et in occulto ſcilicet penitenn conſulere. pt ab eiuſmodi copula recederet.⁊in mani feſto diſcedentẽ cogere vtmaneret. Quod quidem non eſſet ſalutem pꝛoximi quereꝛe ſed quaſi ſe velle a periculo liberare. Non mibi ſuadet conſciẽna mea pt boc illi dicaʒ Querit a me quid ſibi faciendum ſit oſten dit periculum ſuum.neceſſitatem ſuam de monſtrat.ſeparatum eſſeteſtatur ad vtrũ libet quodcũqʒ iuſſus fuerit. Ego minus de meo confido. dico illi vt pergat ad deuz. Bomme tu legez dediſti per ſeruos tuos qualem voluiſti.et per quos voluiſti. Et ecce nos ſerui tuiſub lege ſumus.tu domi⸗ nus latoꝛ legis ſub lege non eſ. Nuoo inſti Wnoecima. tunſti quando voluiſti et auidiu voluiſtt. potes cum volueriset quibus volueris ſi ne pꝛeuaricanonis reatu indulgere.Heqʒ; enim iaʒz culpa erit qindulgenns eſt remil⸗ ſionon agentis pꝛelumptio. ¶ u ergo pꝛece piſtidomine per ſeruostuos per quos lo cutus es.et oꝛdinaſti eccleſiam tuam vt vi: viuente vxoꝛe ſua alteri nõ adbereret. Ego vxoꝛem babui et illa viuente alteri adbeli. Ecce iam ego facere non poſſum pt boc fa ctum nonſit. Sedtu domine lacere potes vt boc damnabiliter factum non ſit. Iteʒ tu mandaſti domine vteccleſie tue vicem tuã in terra agenti obediremus ſicut tibi. et vt non ſcandaliſaremus vnũ de puſillis tuis. ⁊ dixiſti. quia qui eccleſietue mandatũ ſpeꝛ neret tibi obediens non eſſet. Ecce ego mi ſer pꝛopter peccata mea in contradictionẽ veni. laqueu incidi necelſitatis vt exire ſine peccato non poſſim Si maneo accuſatme cõſcientia mea aduerſũ te de occultis mei/ quibus contra tuã diſpoſitioneʒ facio. Si recedoinobediens ero eccleſie tue. et ſcãda liſo non ſolũ puſillos ſed etiaʒ magnos ſer uostuos qui in bacparte quod occultum eſt neſciunt. tamen quodiuſtũ eſt volunt. accuſat me conſcientia mea de man feſtis meis quibus contra tuã pꝛeceptionẽ ago. Ego igitur in ario poſitus etcinctus vndi qʒʒ periculis tuam miſericoꝛdiam imploꝛo paratus ad omne quodiubes ſillud ſcire dederis. Si dixeris diſcede non maneo.ſi dixeris mane non diſcedo. Scio eni quod te iubente fit. malũ eſſe non poſſequodcun qʒ illudfuerit. Cua eſt eni poteſtas ex qua bonũ eſt omne quod tibi placuerit. Cui in dulges non imputatur.cui imputas non idulget. Si ergo tu dñe uſſeris vt poſtpo ſito eccie ſcandalo ⁊ cõtẽpio mãdatomagi ſtroꝝ meoꝝquos mibi dediſti et quibꝰ me obedire pꝛecepiſti.ego magis te audio q̃ᷓ; bominẽ quem audire ñ debeo. niſipꝛopter te nec volo contra te. Si ergo tu iubes do minead bominem non attendo. Si autez parcere vis puſillis tuis et ecclie tue aucto ritatem pꝛopter ſaluiẽ multoꝛũ cõſeruare. ne glapin fecnon gvib mlsr mbin imeb poſſun direye etbeoe amfogt uanoo teconr lumeſter Aenie lonimpen ba e ten Raaen reptpo ſedſzcre opois Bnoecima. — Ant Eso quidem pꝛo peccatis meis in iudicio iure exigere non poſiit. non iñ ſacit vt debi enſe⸗ tuo ſum. ſed tamen ſcio quia benignꝰet mi tuʒ alterius in coꝛpoꝛe ſuo negare iure poſ dcknt ſericoꝛs es.et potes ſi volueris non impu ſit. Queritur ergoet de bis qui ſe dicunt cue tare neceſſitatem.ſi aceeptam habueris vo poſt coniugalem pactionem ſiue ante cuʒ ouh luntatem. Magis ergo volo inceidere in ſoꝛoꝛbus aut matribus aut aliſs quibuſli mppi manus tuas q in manus bominũ.qatibi bet linea cognationis pꝛopinqui commer n et adeſt poteſtas ⁊ nõ deeſt pietas Homo cium babuiſſe carnale quid faciendum ſit. NMAd, mutare legem non poteſtlex tibi nõ domi ſi bocfactuʒeſſe legitimo teſtimomo com⸗ rem tuum eccleſie ſcandalum facere.quia ſpero ꝙ offenſam tuam mibi pie ignoſcere debeasCu idcircoñ pꝛeſumooffende pꝛo rimum.ne in pꝛoximo et pꝛoximũ offendaʒ et deum meum Bic mibi videtur quotiẽs occulta aliqua in neceſſitate conſcientiam remoꝛdent. maxime ſi talia fuerint in qbus diſpenſatio inſtitutionis indulgentiaʒ ad⸗ mitttat. quia ea que contra naturam ſunt et ſine peccato nunqᷓʒ fieri potuerunt.non accipiunt remiſſionem.niſi babuerint coꝛ rectionem. In buiuſmodi ergo occultis in naheſ natur qui conditoꝛ ⁊ dominuslegis esbo pꝛobaripoſſit. Ego quidem quãdiu fieri umnats mofacta iudicatnon voluntatem eu factiſ rationabiliter poſſet pꝛopter ſeruandaʒ pa leen parcis ppter voluntatem. Confidens ergo cem iboꝛi coniugalis eiuſmoditeſtimonia Enanti ĩ miſericoꝛdia tua occulta neceſſtans mee et pꝛobationes declinarem. Si autem res tbt en tibi cõmitto non pꝛeſumens pꝛopter tino omnino maniteſta fieret. tunc quideʒ pꝛo⸗ pter boꝛroꝛem facti et candalum vitandũ ſeparationem fieri ſuaderem.ſic tamen vt vterqʒ in continẽtia permanere cogeretur quonmamquidẽ comugij ſaciamentum ad inuicem non ſcinderetur.etiam ſi opus caꝛ nalis commercij contradiceꝛetur. Si quis autem dicat quomodo mulier que nõ pec cauit cogi poſſit ad continentiam in pita. videat et boc eſſe de miſeria carmi a cuius voluptate qui ſe in pꝛoſperitate nõ cobibet dignum eſt vt in aduerſitate quoqʒ dolo⸗ res illius poꝛtet.ꝗſta mulier que modo di⸗ daͤt quibus tempoꝛalis inſtitutõnis non natu⸗ cit ſe contineꝛe non poſſe quid faceret ſima Anmn ralis pꝛeceptõnis pꝛeuaricatio eſt.videtur ritus eius longa et continua vel etiam per roneng mihi nunq́ʒ ea qůe latentmanifeſtis ⁊ ma petua egritudine pꝛemeretur. Queʒ ergo tanann rime bis que ſine graui ſcãdalo mutari nõ non deſereret in languoꝛe coꝛpoꝛis iacen donne n poſſunt pꝛeiudicare debere.ſed magis expe tem non deſerat modo de iniquitate peni⸗ bn dire vt in manifeſtis ſcandalum caueatur. tentem. Ael ſi ſoꝛte conditionem carnis ſu S et de occultis ap gratiam ⁊ admiſericoꝛdi ſtineꝛe non vult. leg carnis ſe non ſubijciat Soonn am fugiaturſdoſſe auteʒ ſieri vt quodali: neqʒ ſuſcipiat ad delectationem quod pa⸗ oſegenn quando pꝛo ſcandalo vitando ex neceſſita tinon vult adafflictionem. Et bec quidem rſui te contra inſtitutionem agitur.quia occul de occulto conſenſu coniugij ſiue de cete⸗ uum tum eſt et pꝛobariac per boc vitan non po ris quein eo occulta ſunt vel occultanda 1en teſt. penitenti et dolenti per miſericoꝛdiam perenda eſſe poſſunt nobis dicenda fuerũt R non imputetur. Vir poteſtatem ſui coꝛpo· Fatemur ergo ſicut dictum eſt in conſen⸗ Nntuvns ris non babet ſed mulier. ſimiliter mulier ſu maritali coniugium ſancciri.et qa poſt etS‚ea poteſtatem ſui coꝛpoꝛis non babet ſed vir. ipſum legitime factum quicquid aliud fit Sed Poteſt ergo vir ſiue mulier peccãdo face contra ipſum ſtare non poteſt.ſi bic ſolus – revt poteſtatem in coꝛpoꝛe alteriuſ perdat legitimoteſtimonio pꝛobari poteſt. MPoſt blcbes ſed facere non poteſt ptalteri poteſtatẽ ſu ãʒ ergo demonſtrauimꝰqd ſit coniugium do N coꝛpoꝛis quantum in ſe eſt tollat.quodſui etex quo coniugiũ ſit dicendum vtratum cheuew iuris eſt perdere poteſt. quod ſuum nõ eſt elſſe debeat. Nunc conſequenter de boms loi ℳN tollere non poteſt. Sic ergoet ſi aliquädo coniugij tractandum eſt. faciat vt debitum ſuuz in coꝛpoꝛe alterius (. tria ſunt bona que coniugiũ comitantur:id eſt.fdes.ſpes ꝓlis. ſacramentum. Capitulum. VII. Hia ſut pꝛincipa liter bona coniugij que comugiũ comitantur.fides.ſpes pꝛolis.ſa cramentum. In ſide attenditur ne pꝛopter vinculum coniugale cum altera vel altero concubatur. In ſpe pꝛolis attenditur vt de uote expetatur. vel exſpectetur. amanter ſu ſcipiatur religioſe nutriatur. In ſacramen to attenditur ne coniugium ſeparetur. ⁊ di miſſus aut dimiſſa nec cauſa pꝛolis alteri copuletur. Hec ſunt bona que oponit cõ iugium contra eaʒ quein carne peccati ad buc manet concupiſcentiam carnis ſine q̃ carnis cõmixtio fieri non poteſt. Bonum quiſpe coniugij vt dicitbeatꝰ Auguſtinus malum inobedientium membꝛoꝛũ limitat quodãmodo et modiſicat vt concupiſcen tia carnalis fiat ſaltem pudicicia coniuga lis.Duobus modis autem bonũ boccon⸗ tra malũ illuo remediũ occurrit.dum etil⸗ lum imoderate libidinis ardoꝛeʒ ſub certa regula vnius federis limitando a vago cõ cubitu modificat.et eum qui per ſe malus eſſʒ.per bona ſibi adiuncta excuſat.Hec tñ facit vt malum pꝛoꝛſus non ſit.ſed vt dam nabile non ſit.quipe ppter boc malum nõ fit culpabile illud bonuʒ imo pꝛopter boc bonum veniale fit illud malum ¶ Hiſi eni malum eſſet non opus baberet excuſari. et rurſum niſi remedium baberet deberet im putari. Si autem comugiũ nibil boniin ſe baberet. remediũ contra malũ eſſe non poſ ſet.Hunc auteʒ ipᷣa que ei inſunt bona ma lum quodab eo non queritur.ſedin eoto leratur excuſant vt nõ imputeturad dam/ nationem quoð neceſſitas imponit nõ vo luntas exigit. Item Nuguſtinus ad Uale⸗ rium.Hon tantum fecunditas cuiꝰ fructꝰ eſt in pꝛole.nec tantum pudicicia cuiꝰ vin⸗ culuʒ fides eſt.ſed etiã ſacramentũ nuptia rum cõmendatur fidelibꝰ coniugatis. Hu ius ſacramenti res eſt vt legitime copulati qdiu piuunt nõ ſeparentur. Tapitulum. VIII. . I fioes coniugij eſt pꝛeter maritalem copulã aliã nelcire. et violatio fidei buiusad ulteriũ cõmittere.patet ꝙ ita boc bonũ con iugio adberet vt ſi quidẽ aſſit.ex eoampli us coniugiũ cõmenderur.ſi non aſſit. non tamen coniugijſacramentum annibiletur Que enim adultera eſt non ideo coniunx non eſt. quia adultera eſt imoſſi comũxnõ eſſet. adultera eſſe non poſſet. Hon eniʒ ad adulteriuʒz eſt niſi cum fides thoꝛi legitimi piolatur.quod vtiqʒ cũ fit culpa cõmittiẽ. ſacramentũ non caſſatur Similiter ſi ſpes pꝛolis eſt in eo ꝙ deuote expectatur.aman ter ſuſcipitur. religioſe nutritur.non dubiũ eſt etboc quoqʒ bonũ omniconiugio ſiue cõiugibus omnibꝰſemper adeſſe nõ poſſe. NQuomodo eni abilliſpꝛoles ſperatur. pel exſpectetur.qui vel pari voto continentiaʒ cuſtodiunt.ſiue pꝛo etatis defectu ampliꝰ generaꝛenon poſſunt.Itaqʒ duo bec.id eſt fides et ſpes pꝛolis ita Rugiũ comitant.vt vbi quidẽ aſſũt coniugiſ in altero ſinceriꝰ. in altero fructuoſiꝰ appareat. Abi aũt non aſſunt aut culpabilius aut infructuoſius pꝛobetur. ettamen coniugiũ eſſie non deſi ſtat. Sacramentũ autẽ ita ſ eparabile eſle videtur. vt ſine ullo coniugiuz omnino elſe non poſſit. Ande Auguſtinꝰ. Vſqʒ adeo fedus nuptiale cuiuſoam ſacramenti res ẽ vt nec ſeparatione irritum fiat.quia niuen te viro a quo relicta eſt mechatur ſi alteri nupſerit. Hoc autem vult tants ſibi firmi tas pinculi coniugalis.qð non tantũ vale ret niſialicuiꝰmaioꝛis reiquoddam ſacra mentuʒ adhiberetur. quodinconcuſſũ ma net. quia iterueniente diuoꝛtio nõ abolet nuptialis confederatõ.ita vt coniuges ſint etiam ſeparati. Nam quia duo ſunt diuer ſa. coniugiũ qd conſtat in legitima ſocieta te. et coniugij officium qð conſtat in carnii cõmixtione. et in altero quidẽ ideſt. in coõiu gio ſacramentum elſt. ad alterũ verondeſt. ¶ Utrum hec bona inſeparabilia int coniugio an non. ot ice/ Cſtend⸗ daurg ſeſoe nunizß aſeine ſeolten lnmett eeſepo nilmon eius On glepider Drims Ur aſte lonmot necceſan Maumgl gNumam tumneen meſaern iglurbe piakren ibusc ſeyins⸗ hoſtnen W lugt li ali dalnsad mücon omnd NN amnbler Nocnun. loonüͤrii Nonanze Gulegin nlöni. lunſies munrannn Pnonddhi Nngo t int mang memo GN en roſr, ein EENNNH⅓⅞⁸ gun u; mnt nArt ſammanu ier NMn unſin mbini mminle ſcrn nl ongen duoſon dul egt diuiditur.ita et ſacramentũ ſocietatis cõiu ot i⅓ (GWars að officiũ coniugij fides ⁊ ſpes plis pertine re videt Anum.i.ſides pt per eã illicita car⸗ nis cõmixtõ caueatuꝛ.Alterũ id eſt.ſpes pł pt ppter eã licita carnis cõmixtio exerceat᷑. ſicutipſum officiũ carnalis cõmercija cõiu gio abeſſe poteſt.ita etiã ipſũ coniugiũ ſine bis que ad officiũ cõmercij carnalis ꝑtinẽt eſſe poteſt.q̃ʒuis pt dictũ ẽ.ſi ſide careat mi nus ſincerũ.ſi autem ſpe pꝛoliſ careat min⸗ fructuoſũ inueniat. Fideſ enum fructũ babʒ in caſtitate pudicicie cõiugalis.ſpes pꝛolis fructũ babet in vſu fecunditatis. Cõiugiu⸗ autẽ in ipſa ſocietate maritali ſacramẽtuʒ ẽ ⁊ideo ſicut ipſa ſocietas vptroqʒ viuẽte no galis q̃ʒdiu cõiugiũ ↄſtat ab ipſo non ſepa ratur in q videlicet ugio ſacramẽtũ foꝛis eſt indiuiſa ſocietas.res ſacramẽti intꝰadin uicẽ flagrãſꝑſeueranteraĩoꝛũ caritaſ.ſacra mentũ foꝛis adxpᷣm ⁊ ecclam.res ſacramẽ ti intus ad deũ ⁊ animũ.pt ſicut in copla car nis xp̃i et eccleſie ſacramentum diximꝰ ita etiã in federe ſocietatis eiuſpem ſacramẽtũ oſtendamus. Moc ergo dictum eſt vt oſtẽ⸗ datur.quia aliquãdo cõiugium ſine fideet ſine ſpe pꝛolis eſt.ſine ſacramẽto autem eẽ nunq́ʒ pᷣt qʒuis ⁊ Guʒ ſacramẽtũ aliquotiẽl eſie inuemiatur. vbi ſanctitas ſacramẽti nõ eſſe oſtenditur. Dicit enim beatꝰ auguſ.q̃a ſacramẽtum ↄiugij ommibꝰgẽtibꝰ commu ne eſſe poteſt. ſãctitas autem ſacramẽti nõ niſi in cuntate dei noſtri eſt. ⁊ in mõte ſãcto eius. Quod quemadmodum verum ſit fa cile videre poteſt qͥ ſuperiꝰ dicta cõſiderat. Diximꝰeĩ ſupꝛa ꝙ in ↄiugio ſacramẽtũ du plex ↄſtaret. Anũ in commixtione carnali ſacramẽtum illiꝰſocietatis q̃ eſt inter xbůum æ eccleſiam. Aliud in ſocietate ↄiugali ſacra mẽtumilliꝰ ſocietatis que eſt inter deum et animam. ſiue etiam ꝙ xp̃i ꝛecclie ſacoamẽ⸗ tum eſſet in ſocietate Nugij. Dei vero ⁊ ani⸗ me ſacramẽtum in dilecuõe iugali. Siue igitur boc ſiue Bmõ ſacramẽtum ↄiugij ac cipiat. recte ſacramẽtum ↄiugij ommibꝰgen tibus cõmune eſſe dicitur. Sãctitas auteʒ ſiue virtꝰ ſacramẽti non niſi in ciuitate dei noſtri. in mõte ſancto eiꝰ Beſt in fide ⁊ ca Bndecima ritate in eccleſia videlicet ſancta et inter ſide les eſſe peꝛbibetur. Sacramẽtum autem ⸗ iugij babẽtqᷣ pari ↄſenſu ad eam quea deo inter maſculum afeminam inſtituta eſt ſo cietatem indiuiſe adinuicem ↄſeruãdam 2 uenerut. Sacramẽti nero boſanctitatẽnon babent niſi bi ſoli qui ꝑfidem membꝛa xp̃ facti ſunt.⁊ ꝑcaritatem intꝰmente ⁊ deuoti one deo vniti lunt. WGe his qui in coniugio incõti nenter viuunt.et plus explendelibi dim qʒ generande pꝛoli inſeruiunt abitulum. MX. Eatus auguſtinꝰ⸗ de bis qui tali incontinentie ſiue infirmitate ſiue voluptate vicn ĩ ſeruiunt ſic dicit. Concubitum qui nõ fit cã pꝛoliſ nuptie non cogunt fieni ſedimpetrãt ignoſci.ſi tamẽ nõ ita ſit nimius pt impedi at tempoꝛa que oꝛationidebentur.nec imu tetur in eũ vſuʒ qui contra naturaʒ eſt. Con cubitus eniʒ qui eſt neceſſarius cauſa pꝛo⸗ lis inculpabilis eſt tantũmodoſi eſt nuptia lis. Qui auteʒ vltra neceſſitatẽ iuſtã ꝓgredi tur iaz non rationi ſed libidini obſequit et bunc non exigere ſed reddere cõiugi ne foꝛ nicetur ab coniugeʒ ꝑtinet.Si vero ambo tali concupiſcẽtie ſubiguntur rem faciunt que non eſt nuptiarũ.cuius delicii non ſũt nuptie exboꝛtatrices ſed depꝛecatrices. De⸗ cus quidẽ ↄiugale eſt caſtitas pꝛocreãdiet reddendi carnalis debiti ſides. Hoc eſt opꝰ nuptiarũ qð ab omni cnimine defẽdit aplłs bicens. Si acceperis vxoꝛẽ nõ peccaſti.et ſi nupſerit virgonõ peccat Immoderata. au tem ꝓgreſſio pᷣm veniã ↄcedii. ſanctitati etiã Augij nec infidelis ↄiunx obelſſe poteſt.ſed potius ſidelis pꝛodeſt inſideli. Añ apoſto lus. Sanctiſicatus eſt vir inſidelisꝑ mulie rem ſidelem. . ¶ Ouaratione antiquiſimulplu res vxoꝛes habuerunt CCapitulum Ehoc ſimilꝛ beg tus Auguſtinꝰ ſic S tẽpoꝛibus cũ adbuc ſalutis noſt:e miſteriũ velaretur iuſti officio ꝓpagãdi nuptias co trabebãt nõ victi libidine ſy ducti pietate q multo facilius ↄtinere poſſent et vellẽt. Ate bant᷑ tñ ↄiugibus ⁊ plures vm viro babere licebat quas caſtius babebat qᷓ; nüũc vnam qlibʒ iſtoꝝ in qbꝰ videmꝰ qð ſᷣm veniã con cedit apls. Habebãt eniʒz eas in opere gene randi noin moꝛbo deſiderij dẽ in li. de vir ginibꝰ. Antiquis iuſtis non fuit peccatũ q; pluribus feminis vtebantur. neqʒ cotra na turã boc faciebant?cũ nõ laſciuiendi cũ.ſed gignendi boc facerẽt. neqʒ ↄtra moꝛẽ qꝛ eo tẽpoꝛe ea fiebant neqʒ ↄtre pꝛeceptũ.qꝛ nul la lege erat ꝓbibitũ. Nerũtamẽ ſicut ideʒ ali bi teſtatur. magis ꝑtinet ad bonũ nupnaꝝ vnũ cũ vna q; cũ multis copulari.qð indi⸗ cat pᷣmi coniugij copula diuinitꝰfacta pt in de cõnubia ſumerent imitiũ vbi boneſtiꝰ at⸗ tenderetur exẽpluʒ. Itez idez. Sicut non eſt impar meritũ patientie in petroq paſſꝰeſt ain iobanneqͥ paſſus nõ eſt.ſic non eſt ĩpar meritũ ↄtinẽtie in iobanne q nullas exꝑtuſ eſt nuptias.⁊ iĩ abꝛabã qui filios generauit Et illius eniz celibatꝰ iſtiꝰ cõnubiũ ꝓtẽpo rũ diſtributione xpᷣo militauerũt.ſed ↄtinẽ: tiaz iobãnes in opere.Abꝛabã in ſolo babi⸗ tu babebat. HGelioꝛ eſt autẽ caſtitaſ celibũ q; caſtitas nuptiaꝝ.quarũ abꝛabã pvnaʒ ba bebat in vſu ãbas in babitu.Caſte eniʒ con/ iu galit vixit. eẽ ãt caſtꝰ ſineiugio potuit.ſʒ tũc ñ oꝑtuit dẽ Juſtꝰq̃ʒuiſ cupiat diſſolui ⁊ eẽ cũ xpᷣo.ñ ſumitalimẽtü non cupiditate viuendi.ſed officio cõſulendipt maneat qð necelſſariũ eſt ꝓpter alios. Sic miſceri feis iure nuptiarũ oſficioſũ fuit ſanctis piris nõ libidinoſũ. Nð eniʒ eſt cibꝰ ad ſalutẽ bois⸗ boc eſt concubitus ad ſalutẽ generis.⁊ ptrũ qʒ non eſt ſine delectatiõe carnali.que tamẽ modificata et reirenãte tẽperantia in vſuʒ naturales redacta libido eſſe nõ poteſt. Nð autẽ eſt in ſuſtentando victu cibus illicitus boc eſt in querenda pꝛole foꝛnicariꝰ vładul terinus concubitus.Et qð eſt in cibo licito immoderatioꝛ aſpentus boc eſt in comugi bus venialis ille vcubitus. (Si coniugium dicendum eſt að Bndecima. aliquando diſſolui poteet. Capitulum XxI . Moam coniug ſlcidiũ admittit. Inuemit eniz au ctoꝛitates qᷓſdaʒ et verba ſcripturarũ diuia rũ a ſanctis patribus plata qbus q̃ſi idiᷣm videtur aſtrui. Dicit eniz beatꝰ Nuguſtinꝰ in li.de bono conugali vſqʒ adeo feduſ nu ptiale cuiuſoaʒ ſacramenti res eſt.pt nec ſe⸗ paratione irꝛitũ fiat. quia niuente piro a q̊ relicta eſt mechat ſi alteri nupſerit. Et item quia interueniente diuoꝛtio nõ aboletuꝛnu ptiauis confederatio.ita vt oluges ſint etiaʒ ſeparati. ꝛopter bmõi alſertiones pidetil lis non eſſe dicendũ coniugiũ etiaʒ quando eſt qad aliquando ita diſcidiũ aſeparatiõʒ admittit vt diuiſi ab iuicẽ ↄiuges ñ aſpellen tur. Sed mibi interiz non aſparet qua ratõ ne ꝓbare poſſit.quia boc ad vᷣtutẽ ſacramẽ⸗ ti coniugalis pertinet pt indiuidua ab vtril qʒ ſocietas q̃;diu vterqʒ viuit conſerue p⸗ pterea cõiugiũ non fuiſſe qdᷣaliqndo diſiol ui potuit. Si enim idcirco Hiugiũ nõ eẽ dicũt. qa bec es que ad ↄiugiũ ꝑtinẽtin toto nõ babet.intẽdãtqꝛ cũ bxcii eſt indimduã ſocietatẽ ad piugiũ ꝑtinere.pere dictũ eſt.qꝛ banc ↄiugiũ babere debet qñ.ſ.eſt vbieẽ de bet. Mec eniz cõiugii eſt ⁊ bãc oiugiũ exigit ſiue potiuſconfertqntuũ in ſe eſt ſicut baptil mi eſt remiſſionẽ cõferꝛe peccatoꝛuz.⁊ vere dicitur cũ dicit.qꝛ baptilmꝰremilſiõeʒ oim peccatoꝝ ↄfert.⁊ ſicut ſacramenti coꝛpoꝛis xp̃i virtus eſt ſocietatẽ participationẽxpᷣʒ conferꝛe.⁊ vere dicit cũ dicitur.qͥa ſuſceptio coꝛpoꝛis xpᷣi cõfert ſpũaleʒ partuicipanoneʒ xpᷣi.⁊ tñ qͥ fictꝰbaptiſmi ſacramentũ accipit remiſſiõeʒ peccatoꝝ non percipit et qͥ indi⸗ gne manducat coꝛpꝰxpᷣinequaqʒ; peridme retur ſpiritualez participationẽ xpᷣi. Bic er go vere bec ad illa pertinere dicimꝰ ca tñil la ſineiſtis aliquonens inuenimꝰ.necideo minꝰad illa pertinent.qꝛ ſine iſtiſ aliqñ ſũt illa qndo videlicet ſũt vbi eẽ ñdebẽt ⁊ apð qs eſſe nõ debent. miruʒ eſt ſi indiunduã ſo cietatem ad coniugium pertnere dicimꝰ? uz omninoeſſe negãt qd alicñndi endun culana tinere⸗ beccatn lnign hhot ntion mmones eelen nongler ligoni radn⸗ aſparer late D lugt Alqidi nian nidrin dn Ngſe⸗ ien Kuhet enn mEien eun Gſrann neondeil Waand rnn Giepdn nuna nni bn waip/ NN i wdnod ſroß Nia Crbici de guic⸗ ☛ oDN mocon Nnn pen cwrif iginn Nmn, Gmiaht Ggre aino⸗ nizperone don nii anchnb, eicla i⸗ ſbin iiwnn f. cum tamen cõiugium ſineilla inueniamꝰ⸗ gquãdo videlicet eſt vbi eſſenõ debet.⁊ apð qs eſſe non debet. Q/,ſi idcirco ugij ſacra mentũ nõ eſſe dicunt.q̃ͥa boc non babet qð babere bebet ãndo eſt vbi eſſe non debet. di cant ſimiliter baptſmi ſacramẽtũ neꝝꝑ non eſſe apud fictum.⁊ fictũ vere baptiſatũ non eſſe.qa ibi remiſſionem peccatoꝛum nõope ratur.⁊ verum coꝛpꝰ xpᷣinõeſſe qdð indigne percipitur qͥa illic participatio ſpũaliſxpi ñ confertur. Intelligãt ergo qᷣa qᷓ̃nẽs eiuſmo di ſpuũales effectus ſacramentis diuinisat tribuunt᷑ pirtꝰipſoꝝ ſacramentoꝝ expᷣmitã quo quidem nõ oſtendiẽ qd pᷣm viciu ſacra mentis dei abutentium futurum ſit.ſed po tius quid ex ipſis ſᷣm efficatiaʒ gtie ſpũalis que in ipſis eſt ſi in pꝛauitate abutẽtiũ non remaneat.ſieripoſſit. Qui ergo boc cõiugi um babere dixit. boc vtiqʒ dicere voluit.qͥa 2iugiuʒ hoc qntũ in ſe eſt babere debet.ſi fu erit vbi eſſe debet. Si autem foꝛtenõ fuerit pvbi eſſe debetnon mirum eſt ſi eo careat qð bhabere debet.neqʒ ideo minus tamẽ veruʒ eſt ſacramentum dũ eſt q̃ʒuis minꝰptile ſit illi in quo eſt. Ad büc modum putamꝰ que dam coniugia vere dici poſſe q̃;diu ſpᷣm iudi cium ecclłie rata babenĩ.q tamẽ poſtmodũ emergentibus caſſ legitimiſ recte ſoluunt ⁊ ſi poſtea contra eccleſie ꝓbibitionem per tinaci pᷣſumptione tenentur illicite ⁊ illegit time copulationes iudicant.non tamẽ boc de omnibus ſicutſupꝛa memoꝛaui ſic ſenti endum eſtimamus.Ham facta boꝛroꝛiſ ex cuſatione nulla legitimoꝝ nomẽ poteꝛũtre tinere.Aliud eſt enim de illis vbi penialiter peccatur.vt pidelicʒ ſi qs infra ſeptimũ aut ſextũ.aut etiã foꝛtaſſiſqntũ gdum lineã pꝛo pinqtatis ignoꝛãs temeraret qdð qdem non tantũ otra naturalem ſiue antiq̃ʒ legalẽ iſti tutionẽ q̃ntũ ↄtra ſubſequentẽ eccłie pᷣcepti onẽ eſſet. Legim?ꝰ ꝙ Beatꝰgregoꝛiꝰ anglis nouiter ad ſidem ↄuerſis.ne foꝛte xpᷣianã re ligionẽ boꝛrerẽt diſpẽſatoꝛie ↄceſſita qͥnto gradu ↄſanguinitatis ↄiugia copulare.ĩ q aſparet qa ea q̃ aliqñdiſpeſatiõe admittũt vt licite manileſte fiant excuſationẽ bñtenã ſi pᷣter oceſſionẽignoꝛãter fiãt.et idcirco foꝛ Wnoecima taſſis eiuſmodi qᷓʒdiu omnino latent igno rantia Ouenientiꝰeſtimentur excuſari.q tñ manifeſta facta qͥa cõtra pꝛeceptionẽ ſũt nõ debẽt tolerari. Hec aũt dicta ſut otra illoſ qᷓ putant diugiu o poſſe omnino dici qð ali qñ diſſe e his qui putant etiã in ter legitimas perſonasqſ cunqʒ conſenſum adinui cem habitum coniugium facere. Lij non min? pꝛe cipiti eſtimatione in cõtrariã aſ Aertionem ferunt intantuʒ vt di cant q̃ntũlibet illegitime peꝛſone fuerit cuiꝰ cũq; ꝓfeſſionis ſiue oꝛdinis pari cõſenſu ad inuicẽ facto cõiuges elle.nõ ſacerdotes pii nentiã ꝓfeſſos.nõ ſũmos ſacerdotes.nñ mo nachos aut ſacras virgines ab bac lege exci piendos putãt. Et bñt iſti ſimili vba qdaʒ ſcripturarũ qbus munire credũt⁊ cõſirma re eſtimationẽ ſuã.⁊ ſũt vere quedam dicta eiuſmodiin quibus ↄuenient bhoc intelligi poſſit. ſi puenient boc intelligi poſſet.ſed nõ lic iudicare debent qbꝰdoctrina vbi deicõ milſſa eſt. vt ꝓpter vnũ aliquod ↄſᷣrmandũ a ſenſu vniuerſoꝝrecebant.lHeqʒenim par tem totum. ſed totum pars ſequi debet. Et ſi foꝛte inueniatur pars a toto diſcordani⸗ aut coaptanda eſt ſi fieri poteſt.aut ſi nteri ñ poteſt abicienda. Aelius enima parte re ceditur qᷓ; a toto. Oꝑtimum autem ſi et ps retinetur et totum. Hec ſũt ergo queaddu cunt in appꝛobationem aſſertioniſ ſue. Bea tus auguſtinus in libꝛo de pꝛofeſſione ſan cte viduitatis ſicait.In coniugali vinculo ſi pudicicia conſeruatur damnationõ time tur. led i viduah ⁊ ivirginali continentia ex cellentia muneris amplioꝛis expetitur.qua expetita et electa 2 vot debito obligata iaz non ſolum capeſſerenuptias.ſed etiaʒ ſi nõ nubatur ?nubere velle dãnabile eſt. Naʒ vt bec demonſtraret apoſtolus non ait. Cum indelicijs becegerint in xpᷣo nubũt ſʒ nube re volũt. Hũteſ inquit daãnato; zns pꝛimã 3 N fidem irꝛitam fecerunt.a ſi non nubendo tñ volẽdo.Hõ qꝛipſe nuptie vel talũ dãnãde iudicẽt.Iʒ dãnat᷑ ꝓpoſiti fraus.dãnat᷑ fracta poti hides. dãnat nõ ſuſceptioa bono inferi oꝛe ſeh ruina exbonoſuꝑioꝛe.poſtremo dã nant᷑ tales nõ qa ougales ſidẽ poſteriꝰ inie rut. qꝛ ↄtinẽtie pᷣma ſidẽ irꝛitaʒ fecerũt. Et pꝰ pauca.pide qͥ dicũttaliũ nuptias ñ eẽ nu ptiaſ ſʒ ponꝰ anuliia.ñ mibi vident ſatiſacu te ac diligent oſiderare qͥ dicant.ſallit eos q pe ſilitudo veritatis. Quia eniz ↄiugium xpi dicunt᷑ eligere qͥ xp̃ᷣiana ſanctitate non nubunt. binc argumentant qᷣdã dicetes Si niro ſuo viuo q̃ alteri nubitadultera eſt.ſic ipᷣe dñs in euangelio difiniuit. Niuo ergo xpᷣo cui moꝛs vltra nõ dñabuq̃ cõiugiũ eꝰ elegerat. hominm nubit adultera eſt. Om B dicut acute qdẽ mouent᷑ æſed paruʒ atten buũt bãcargumẽtationẽ qnta ſequat abſur Ditas. Cũ eniz laudabilit etiã viuẽte piro ex eiꝰpſenſu cõtinentiã femia xpᷣo voueat.iam ſm iſtoꝝrationẽ nulla facere dʒ.ne ixpo qð ſentire nepbas ẽ adulteniũ faciat cui vi uẽte viro nubit. ⁊ pꝰ pauca. Nit aũt ꝑ bãcmi nꝰↄſideratã opinionẽ qᷓ putai lapſarũ a ſã cto ꝓpoſito femiarũ ſi nupſerint nõ eẽ couu gia. no paruũ malũ vta maritis ſeparẽtur vxoꝛes quaſi adultere ſint nõ vxoꝛes.a cum volut eas ſeparatas rebdere continentie fa ciunt maritos ean adulteros veros cũ ſuis Voꝛibus viuis alteras duxerint. Qus ppi nõ poſſuʒ qᷣdeʒ dicere a ꝓpoſito melioꝛe laꝑ ſas ſi nupſerintfeminassdulteria eſſe non colugia. ſed plane non dubitauerim dicere lapſus ⁊ ruinaſa caſtitate ſanctioꝛe q̃ voue tur deo adulterijs eſſe peioꝛes. Et ſic quidẽ beatꝰ augꝰ. dicit.⁊ videtur maniteſta aucto ritas ⁊ ratio euidẽs de q̃ dubitarinõ polſit Sedecce dicam?ꝰita etita ſentiamꝰ.pelapſe a ꝓpoſito ⁊ pꝛoſeſſione ↄtinentie femie ſi nu pſerint ugia eẽ vera nec ſolmi poſie oĩno eiuſmodi. Quid ergo? Mõne ſimili a eadẽ ratione de alio ſexu ſẽtienduʒ eſt. ſi lapſi a p poſito a ꝓfeſſione continẽne viri vxoꝛes du xerit Oiugia eſſe vera ⁊ rata eſſe debere intã tu vt ſolui omnino nõ poſſint qʒuiſa culpa defendi nõ polſint Ecce ergo olcamm? qꝛ ita eſt ꝛ ita ſenre atenere opoꝛtet. Nõ babem⸗ rationẽ aliquã qᷓ infringere poſſimꝰ aut in firmare tam euidentẽ rationẽ ⁊ auctoꝛtatẽ Tenemur neceſſitate pt ita ſentiamꝰ atene amꝰ. Nidetequid ſequn? Si boc ꝓmulga tũ fuerit.⁊ audierint boĩes qꝛita tenet eccla ꝙ lapſi a ꝓpoſito ↄtinentie pfeſſione ſi con iugia mierint ſeparari nõ pñt. neqʒ cogere eos poteſt eccia pt ad ꝓpoſitũ Otinentie ſer uandum reuertantur. nibil deinceps ſtab: le aut ratũ eſſe poterit.Hõ oꝛdo vel babitꝰ nõ deniqʒ votũ aut pꝛofeſuio vlla tenere po terunt bomines.qn frena pudicicie laxẽt et ruent in deſideria ſua vel cum faſtidire ce perint bonum in quo ſũt libertatem querẽ tes.vel cum tẽptati fuerint foꝛte de malo in quo nondũ ſũt ad voluptatẽ ſuã explẽdam feſtinãteſita diſſipabii oĩs oꝛdo.⁊ pulcritu do religionis xpᷣiane ad nibilũ redigetur et turpitudo magna ſuccedet. pm infirmitateʒ tẽpoꝛis noſtri loq̃r. QNuis deinceps in babi tu vel ꝓfeſſione religionis ↄſtitutus ſtabit. ſi vrgeri ceperit ſtimulis carms ſue.ſicutna tura moꝛtalis et coꝛruptionis obnoxia pa ticonſueuit. dixerit ei cogitatio ſua.nõ po teris reliſtere tam piolente paſſioni tãtil in cendijset eſtibus deſiderioꝛũ tuoꝛũ que nõ bodie aut cras. aut triduo ſiue qttuoꝛ. aut octo diebꝰ aut etã vmꝰ? menb. aut vni? ani ſpacio bellũ tibi indixerũt. Sed qʒdiu viuil ſuper terꝛã q;diu moꝛtalẽ carnẽ poꝛtaſ.qᷣm diu lentire poteris non te deſerent. non tibi parcent nõtibi pacẽ dabuntaut requiem ſẽ perintentonẽ tuã oimẽt. cogitationem tuam auertent. vt nuq́ʒ mentem liberã aut volũtatẽ purã ad deũ erigere poſſ. Nið er go qa et ſeculũ ꝑdis ⁊ futuꝑ nõ acquiris. Nelius tibiſaltem eſſet vel iſta toꝛmenta deuitare qʒex toto pire ⁊ mibilſenure boni. Videt deus qꝛ inuitꝰ pateris.traberis no lens.coactus aſſentis.foꝛtaſſis reſpiciet ad violentiam paſſionis tue.⁊ milertꝰ excelſun tuo dabit veniã. pcipue cũ dicat apłi. Qmia melius eſt nubere q́ʒ vri. ⁊ iteʒ. Unuſqſqs vxoꝛẽ luũ babeat ꝓpter foꝛnicationẽ. Bene enim nouit aplsinfirmitatez bumanũã.etiõ non dirit ill pabeãt dqa illis lcet, ul nõ ba ſennt ſimn⸗ poteg Keee plhe lont ſhent ltan weot inpler niaud boedi düelſea buoq Dtta⸗ ſetuſi dicgel lrbe naio nnt (lltatt ſib⸗ tezred eccleſ ſern aben, Wane Udones moetene pwolg Metecchh weſcon hogere, wehſer ne n NMAbebr lrnmg arlni Korre⸗ enodri Anaoe n dawarn ident nüming apeben wo re. elcuene ere Nnneen ſcniͤln woüͤgee veien/ au min rn, Atnont un ben imor 9, 6 ments nnebon, bensno igcnn ſec li te awili bon, cthlin beant qnis illis nõ licet. ſz vnuſqſqʒ babeat inquit q continere non poteſt.meliuſ eſt vt nubat q̃ vratur. Meliꝰeſt pt licite excipiat inſirmitatẽ qᷓ; nicio ſemꝑpꝛatur ad paſſiõʒ. Nam ipſe dñs dicit. Qui poteſt caꝑe capi at. Ipſe ſcit.quia capere non poſſũ verbũ H pt continẽs ꝑmaneã. Qñputaui poſſe libẽ ter ppoſui ⁊ eadẽ adbuc volũtate libeni per ſeuerarẽ ſi pati poſſem.ſed nõ valeo tolera re eſtũ bullientis nature.ardoꝛẽ concupiſcẽ tie feruentis ſuſtinere nõ poſſuʒ ideo facio qð poſſuʒ. Aado ⁊ duco vxoꝛẽ excipio infir mitatem meã.dolẽs quidẽ qͥa a ſuꝑioꝛi bo no deſcendere cogoꝛ.ſed tamẽ nõ oio deſpe rans qa ad conceſſa deſcẽdo. agis volo in ĩferioꝛ bono ſaluari q́; in ſũmo piclitari ⁊ ſi foꝛte culpa eſt aliq̃ in deſcẽdẽdo.qͥa ꝓpo ſitum meum nõ teneo.ego penitẽtiã agam ⁊ latiſſactione placabo deũ. Mibil durum erit aut difficile. tantũ bãc paſſionẽ euadeꝛe poſſim ⁊ moꝛtem iſtaz in qua viuẽs teneoꝛ declinare. Quis putatis nõ hmõiratõnibꝰ ſe inſtiget coboꝛtet cũ affligi ceperit.⁊ pꝛi ſtimulis carms ſue ſi ſciat qᷣa licet ⁊ q̃ͥa fieri poteſt. ⁊ ſalus eſt illis q̃ͥ bocfaciũt.⁊non co Sit eccleſia illos qui ſic retro aſpiqunt.ſʒ ita piuere ↄcedit ⁊ legitima cẽſet eſſe cõiugia il loꝛum. Quis nõ malit cũ in tẽptatione gun fuerit multis annis penitere et quãlibet ſa tiſfactionẽ exolueretantum vtſꝛui poſſit vo to ⁊ optatione ſua ⁊ deſideria ſua licite ad implere. Quid ergo dicem? eplane atteſta ri audemꝰ.qᷣa et ſi negarifoꝛte nõ poteſt ita boc dictum eſſe.⁊ boc dictumita intelligen dü eſſe. nulla tamẽ ratione bis maxime tꝑi bus qbus bomines ad vicia ꝓniſunt.expe Dit ita tenere ⁊ ita facere. Et ad bunc modũ foꝛtalſſiſ.ſi qs dicere voluerit. bec de ilłtꝑibꝰ dicta eſſe quando bommes magis peccare erubeſcebant.⁊ quãdo ſola erubeſcẽtia pᷣus ricationis cobibere potuit fluctuantes ⁊ in tẽptatõe conſtitutoſ.ne a ppoſito ⁊ voto ſã ctitatis labereni.⁊ qñ magisterꝛebãturĩi eo cſibi poſt lapſum ad poꝛiſ excellẽtie purita tezʒ reditũ ampliꝰnõ patere ſciebãt.⁊ ita tũc eccleſiã pſm tempoꝛisilliꝰſtatũ tenere debu ille ⁊ tenuiſſe.vt qͥ poſt votũ ⁊ ꝓſeſſioneʒ cõ ſunt deinceps illo viuente bomies babere Bndecima tinentie ad hiugalẽ copulam deſcẽderent. ita manerent nec ſoluerentur eiuſmodi cõ tractus. ⁊ m iudicium ⁊ ꝑmiſſionẽ eccleſie tunc rata fuiſſe cõiugia eiuſmodi. NPoſtea autẽ cum inciperẽtbomines abut tali con ceſſione ⁊ permiſſione eccleſia propter peri cula imminentia pſum mutalſe ⁊ ſententiã intoꝛſiſſe ad aliud.atqʒ ideo nüũc ugia nõ eẽ eiuſmodi ppter ꝓhibitionem et inſtitutõ nem eccleſie pᷣm quã licita velillicita rata et ſoluenda omnia iudicanti. Si quis boc di cat foꝛtaſſis aliquid dixiſſe videbit. Nos ni bil repꝛebẽdimꝰex omnibꝰ que veritateʒ qᷣe tam elſe ꝑmittũt. Si autẽ aliquis bec dicta eẽ intelligat de bis qui ꝓpoſitũ ↄtinentie oc culte vouerũt.⁊ votum ſuũ ſine atteſtatõne bumana ſoli deo obtulerũt eoſqʒ ſi poſtea voto fracto ad ↄiugalem ſocietatem ðſcẽde re voluerint.idcirco ab eccleſia pꝛobiberi ñ poſſe.qa pꝛofeſſionem illoꝛum non accepit. neqʒ obſuantiam cõtinentie eis indixit. Si quis igitur tales viduas aut virgines poſt votum continentie ad maritalem copulaʒ deſcendentes damnatõnem quidem babe re.id eſt rem damnabilem facere.nõ qͥa nu bunt. ſed quia votum frangũt.non pꝛopter bonum inferius quod aſpetunt.ſed ꝓpibo num ſuperius quodrelinquũtita quidem pꝛopter fidem violatam damnationem ba bere. ſed tamen omnino ↄiuges eẽ.nec ſepa rari debere exiſtimet. certum eſt ſicut ſupeꝛi us diximꝰ.quia ea que eccleſie pꝛobari non poſſunt. ab eccleſia iudicari omnino non poſſunt. MHec igitur que vera eẽ ↄſtat ſi i ſẽ tentia ſuperiuſ memoꝛata ↄuenienter dicta accipimꝰnibil ampliꝰreſtat queſtionis cur eraciter dicta ⁊ ptilit tenenda appꝛobemuſ Certum eſt enim ꝙ bi qui poſt occultũ vo tum caſtitatis et ppoſitũ continentie nõdũ manitfeſta pꝛofeſſione conſimatum adexꝑi entiam carnis redeunt.nullo mõ ab ecclia ꝓhiberi pñt.neqʒ eiuſmodicopulã ab eccia ipſa ſiquando contigerit abiudicat ſed ratã eẽ.neqʒ occulta manifeſtis pꝛeiudicare ðᷣbe re conſirmat. Q, ſi qs ad bocdicere volue rit q ille que xpᷣo ſpũaliter nupſerunt ñ poſ 53 maritos.recte ſupꝛadicta ratione eius aſſer tio repꝛobatur. Ad bunc modum de bis q̃ᷓ manleſte falſa ſlunt vel occulte vera. vnicui qʒ ſᷣm ſuam menſuram ſentire licebit. i! bi autem magis boc ꝓbabile eſt liinuenire tigerit qdᷣꝛ veritatem ſeruat.⁊ auctoꝛitatẽ nõimpꝛobat.pꝛecipue tanti viri de q̊ bñſen tire debem?enã tuc qñid qð ſentit ipſe.nos ſentire non poſſumꝰ. Dicam?ꝰigit qᷓ;tũ ſᷣm peritatẽ dicere poſſumꝰ.quia aut ſm tẽpꝰ boc dictum eſt quandoita fieri opoꝛtebat. aut ᷣm eos tantum boc dictum eſt. qui pꝰ occultum votũ continentie ad experientiaʒ carnis redeunt ⁊ coniuges fiunt.quos idcir co eccleſia ſeparare non poteſt.quia cũ binc manlifeſtũ ↄſtet factũ qð illic occulium ſuit pꝛobari non poteſt.in quibus tamẽ temera te fidei reatꝰ ſᷣm aliquid peioꝛ adulteriodi citur.quia per illud in bominem.per bunc pvero in xpᷣm peccatur.Aliud eſt autem ð il lis qui poſt votũ etiã pfeſſione publica ſub teſtimonio ecclie erga deũ ſe obligauerunt foꝛte adbuc qð amplius eſt ad ſanctimo niam continentie ↄſecrati ſunt.de quibꝰ ve re dicimus.qꝛ poſt tale ppoſitũ et tale votũ manifeſta ꝓfeſſione ↄſirmatũ ad ↄiugale fe dus deſcendere non pñ̃t. et ſi foꝛte boc aliqñ gttẽptauerint nõ piuges ſed foꝛnicarios et ſpiritualis caſtimonie riolatoꝛes ad pꝛiſti nam pꝓpoſiti ſui integritatẽ reparandam et ↄſeruandam diſtrictereuocandos. Si at temerario auſu in incepto ꝑſiſtere voluerit ⁊illicitam copulã quã ↄira pᷣme ꝓfeſſiomis Debitũ inierũt deſerere ↄtẽpſerint qſi inobe dientes ⁊ inceſtu foꝛnicatiomi nefãde cõta minatos luſte ſeueritatis ſnia ab eccłe cõio ne pcidẽdos.neqʒ vllatenꝰ ad penitentiã re cipiendos niſiſe ab buiꝰ infamis ſocietatis conuerſatione retraxerint.⁊ boc eſt foꝛtaſſiſ qð ſibi vo ũt verba illa cunctis pene pꝛo ſin ambiguitate iam nota. Innoceniꝰeni papa cuius auctoꝛitas in eccleſia xpᷣi celebꝛis eſt. ſic dicit. Que in xpᷣo inquit ſpũaliter nubut ⁊ a ſacerdote velantur ſi publice nupſerint. vel clãculo coꝛrupte fuerint non eas admit tendas ad penitentiã agendam.niſi is cui ſe iunxerant ab bac vita diſceſſerit. Si enim Gnoecima bec ratio in boĩbus ſeruaturyt que dimiſſo Viroſuo ad alium tranſierit adultera babe atur. nec ei penitentie agende locꝰ cedatu mii alter defũctus fuerit. quanto maꝗ etiã ea que ſe immoꝛtali ſponſo iunxerat. Mon eſt ergo dubium quin de illis bic agat. que in ppoſito cõtinẽtie ſub manifeſta etiam ꝑp feſſone ad caſtimomam ↄſeruandã ↄlſecra te ſunt. De bis ergo dicit qa ſipoſt tale pꝛo poſitum adnuptias carnales tranſierit ad penitentiaʒ nõſintadmittẽde.niſi iſ cui ſeiũ xerant.id eſt foꝛnicatoꝛ ſiue adulter ab bac pita.id eſta tali conuerſatõe diſcelſerit. In eo enim ſtatu penitentiam agere non pñt. quo quãdiu permanſerint ſaluari non pñt Quidam enim cui ſe iunxerant xpᷣm inter pꝛetari volunt cii pꝛaus pꝛopoſito continẽ tie ſe vouerũt. ⁊ quaſi ſub conditone diciũ ſit. quia ſecundus ad quem tranſeunt legi timus non iudicatur. niſi pꝛius ille cui an te ſe iunxerãt moꝛiatur Si eni ĩ bomimbꝰ bec ratio ſeruatur vt q̃ʒdiu pꝛioꝛ viuit ſcdᷣs legitimus eẽ non poſſit. conſtat pꝛofecto qꝛ vbipꝛioꝛomnino moꝛnon poteſt. ſecũdus nulla ratõe legitimuſ eſſe poteſt.⁊ ad bunc modum qualicũqʒratione pꝛobatur.quia beque cum pꝛofeſſione continentie ſponſe xpᷣi conſecrate ſũtamplids ad carnales nu ptias tranſire non poſſunt. Et eſt in iſta vñ qʒ pꝛobatone non quidem per omnia rato cogẽs.ſed ad aliquid ſimilitudo conueniẽſ qua doceniurſponſe xpᷣi. quia ſiĩtboꝛo car nali tanta ſides exigitur multo maioꝛ deuo tio etamoꝛ ſincerioꝛ ſpirituali debetur Süt qui bec adterꝛoꝛem dicta eſſe putãt.alij adð publicam penitentiam referunt que pꝛopꝑt rigoꝛem ad incutiendum timoꝛem eliquã do negãda videtur vtdum peccatoꝛ ſm di ſpenſationem foꝛis repellitur.⁊ in ſtantibꝰ timoꝛ cadendi et in iacentibus bumilitas relurgendi augeatur. Ego nibil abio ex bis que veritati contraria non ſunt Dicai quod libet dum non credatur niſi qðᷣ licet. Summa bec eſt.quia ſiquis poſt votuʒ co tinentie facium ad carnales nuptias tranſ terit. ſiquidem occultum fuerit votum eius non poteſt illum pꝛobibere eccleſia qͥn nu X nn (A ye D deber nonoe intint kone; deere. gdbere Ayee⸗ lohece Kink wene autſo buse ertra lugi Nc e ledenn ngͤei on Rqre tamp Neen e nd leſei ercbbe aleng onn non pit m mn ncnn d ſeuntieg 8leaunn wond nitoxN no ſcüdys Avone WW. gneſpote Gne rlun fou i ſitond⸗ nicndin ð bat.⁊ ſi foꝛte poſtea facti peniteat.eccleſia ne qʒ de occultis penitentem a conſilio ſalutiſ repellere.neqʒ pꝛopter occulta ea que mani feſta ſunt diſſoluere poteſt.Si autem bi q pꝛopoſitum et votum ſuum publica pꝛofeſ ſione et voto firmauerunt.dinde voluerint ad carnalis federis iura tranſire nullatenꝰ eos eccleſia permittit.et ſi foꝛte pꝛeſũpſerint ea contra pꝛopoſitiac pꝛofeſſionis ſue puri tateʒz inire.q̃ſi ilegitima a ſanctitate coniu gij aliena debita diſtrictione diſſoluit. Sic eccleſia tenet.ſic nos tenere debemus qui ec cleſie inſtituta ſequimur.⁊ ſalubꝛe elſe credi mus quicquid ſpiritu dei dictante abillafu erit inſtitutum dignum reuerentia iudica tum.etiam ſi alijs tempoꝛibus aliquando non ua fuiſſe ⁊ nũc aliter eſſe qᷓʒ fuerit ðᷣmõ ſtretur. non tamen cogitare debemꝰ qſi leui tate aliq̃ factum ſit pt nunc aliter teneatur aliter inſtitutum ſit qm fuit. ſed quia tüc oꝑ tebat ita ſalubꝛe fuit vt ſic iuberetur. ſicte neret nüc aũt alia eẽtꝑa.⁊ aliud eẽ congruũ ſiue necęſſarium ſalun bumane uioam putaue rũt paganoꝛuʒ ſiue quoꝛũli bet alioꝛũ infideliũ ſocietatẽ — coniugiũ non eſſe.qʒuis etiã ßm moduz inſtitutionis diume legitime fa cta fuerit.Dicũt enim qᷣa legitimũ dici non debet qd ſine fide factũ eſt. Sed mibi interiz non occurꝛit ratio aliq qmodo negare poſ ſint infideliũ ſocietatẽ pᷣm diuinam inſtitu tioneʒ factaʒ coniugiũ eſſe.niſi foꝛte ſimiliteꝛ dicere velint baptiſmi ſacramentũ non eſſe qᷓ̃d bereticus dat vel accipit.qͥa fidelis non eſt nec ille qui dat neqʒ ille qͥ accipit.⁊ bac ra tione contendant ſacramenta dei nõ poſſe ad ifideliũ participationeʒ venireſi ſacra mentũ coniugij babere infideles non pñt. aut ſolũ ſacramentũ coniugij ceteris omni bus excellentius eſſe dicendũ eſt.ſi boc ſolũ extra fideʒ participari nõ poteſt. Baptiſmi ſacramentũ infidelis babere poteſt.et con iugij ſacramẽtum inſidelis babere nõ pᷣter ¶Bnodecima g8o baptiſmi ſacramentũ in qᷓ ſpiritualit ſig culũ ſidei eſt infidelij babere poteſt.⁊ comu gij ſacramentũ qᷓd non taʒ fidei eſt qʒ natu re ſignũ.non taʒ npirtutis indiciũ q; ꝓpaga tionis inſtrumentũ eque fidelis et infidelis babere nõ poteſt.ſed baptiſmi inqunt ſacra mentũ qᷓndo infidelis accepit. ideo accepit. qa et ſi in alio inſidelis fuit.ipſũ tamẽ ſacra mentũ ſm rectã fidᷣ foꝛmã accepit.Allioqn niſi illðpm rectaʒ fidei foꝛmã accepiſſet.non ptiqʒ accepiſſet ſiue ſidelis.ſiue infidelis fuil ſet. Itaqʒ quia in boc accipiendo fidei cõtra rius non fuit.accipere iulð potuit q̃ᷓʒuis ßm aliud ſidelis non ſuit. Et ego dico quia q̃n do infidelis vxoꝛeʒ pꝛopter pꝛopagationeʒ filioꝛũ ducit fidem tboꝛo cõiugali ſeruat.ſo ciam diligit et cuſtodit. illo viuente ad alie nam ſocietateʒ non tranſit qʒuis in alio inſi delis ſit.quia.ſcilicet non credit.in boctamẽ neq; contra fideʒneqʒ contra diuinaʒ inſti tutioneʒ facit. Sed auctoꝛitas inqunt dicit eiuſmodi coniugia veꝛa non eſſe.deo dicit quia omnia que pꝛeter fidem ſunt.aſi vera ſunt ad ſpeciem non ſunt vera ad ſalutem. ⁊ ſi vera ſunt ad foꝛmaʒ ſacramenti.ad effe ctũ tamen virtutis et gratie ſpũalis vera nõ ſũt. Sic et de quibuſdaʒ alijs ſacramẽtis di ctum eſt. quia vera nõ ſunt quãdo ab inſið libus participantur.nec ſolum ab indelibꝰ ſed etiam a fidelibus pꝛauis et peruerſe agẽ tibus indigne contrectantur. De ipſo ſacra mẽto coꝛpoꝛis xpᷣi dicit auctoꝛitas.quia no eſt verum coꝛpus xp̃i qᷓd cõſicit ſciſmaticuſ et iteʒ alia auctoꝛitas dicit. quia erꝛãt qͥ coꝛ pus xpᷣi verba ſacerdotis facere putãtet nõ vitam. ⁊ multa ad bũc modum ita dicta in ueniunt. Et dignum eſt vt dicta ſanctoꝛum quantum poſſumꝰ veneremur per omnia æcredamus verum eſſe quod nobis abiilliſ dictum eſt in quibus et per quos locutus eſt ſpiritus veritatis.ꝗtaqʒ dicimus verita tem ſacramentoꝛum dei duplicem eſſe. aliã ſcilicet in ſanctiſicatione ſacramenti aliaʒ in effectu ſpirituali. Dicitur eniʒ veritas ſacra mentoꝛum virtus et gratia ſpiritualis que in ipb⁊ per ipſa ſacramenta percipitur quã peritatem acapere nõ poſlůt qu ſacrom 4 ta dei indigne percipiüt. m buncitaqʒmo dum ſcriptura lacra aliquotiens dicit. ꝙ ſa cramenta di illiſ vera non ſunt qͥ ea indigne percipiunt pꝛo eo ꝙ ſola exterius ſacramẽ ta contrectando ab veritatem illoꝛum que in gratia ſpirituali cõſtãtnõ pertingũt Sic itaqʒ lacramenta dei.⁊ in ſe nera ſunt ſemꝑ quatum adeam que per verbum dei ſit ſlã ctificauonem. ⁊ indignetractantibus acꝑci pientibus vera non ſunt quantũ..pertinet adeam que in ipſis percipitur gꝛatie vl vite ipiritualis participationem. Ita ergo verũ xp̃i coꝛpuſ non eſt quod conſicit ſciſmaticꝰ quia cum coꝛpus rpᷣ lacramẽtũ ſu vnitatis in ipſo vtiqʒ ſciſmaticus ſibi vmtatem non conſicit q le ab ipſa vnitate dimſit. Simili movdo qui putant ſola verba lacerdotis ad coꝛpoꝛis xpᷣi conſecrationem ſufficere ⁊ nõꝰ etiam vitam et conuerſationem bonam üli us neceſſariaʒ elſe ad boc vt illi fiat ⁊ ad vn /ltatem illius fiat qð per illum ſit ſacramen tum dei.q hoc ſcilicet putant erꝛant.quia ſa cramẽta dei ⁊ carnes agni in peccato ꝑyma nentes non ſanctiſicant.quiſ pilloꝛum mi niſterium ad aloꝛum ſancuſicationẽ ſacra menta ſiat. Sic ergo dicimꝰa de comugij ſa cramento.quia pᷣm aliquid apudillos recte verum ſiue ratũ ſiue ſanctũ non eſſe bicituꝛ qui ſolum ſacramentũ habẽtes vel non re⸗ cte credendo vel pꝛaue viuendo veritatem eius boc eſt virtutem et effectũ ſpiritualem accipere non merentur.NDicit beatus Au⸗ guſtinus quia ſacramentum coniugij om nibus gentibus eſt coõmune. Sanctitas au tem ſacramenti nõ eſt niſi in ciuitate dei no ſtri ⁊ in monte ſancto eius.item cum euã⸗ gelium pᷣmum cepit pꝛedicaꝛ pꝛimum gen tiles gentilibus comunctos inuenit ↄugel Item ſi dñs dimittende cõiugis ſolam cau ſam foꝛnicatioms admittit.⁊ paganum cõ⸗ iugium dimitti ꝓbibet cõſequens eſt vt pa ganiſmꝰnon ſubiaceat foꝛnicationi. Quid ergo eſt inqutunt ꝙ Beatus ambꝛoſius di cit. Mon eſt ratum coniugium pꝛeter deũ ⁊ deo non eſt peccatum dimiſſo ppteꝛ deum ſi alij copuletur. Item Beatus gregoꝛuſoi cit. Dimiſſo pꝛopter deum non eſt peccatũ ſi alij coniungatur. Iniuria enim creatoꝛis ſoluit ius matumomj.ſed videte quomodo pꝛobant comugium nõeſſe eiuſmodi.quia inquit dictum eſt. non eſt ratum coniugi⸗ um pꝛeter deum.et quia iterum dictum eſt. Iniuria creatoꝛiſ ſoluit iul matrimonijido ergo coniugium eẽ negauit.quia ratum ñ eſſe dixit.⁊ quia imuriam creatoꝛis ſoluere dixit ius matrimonij. Sed attendite quia in boc potius comugium elſe dixit qui con⸗ iugium illud ſed non ratum affirmauit. 2 ſimili modo quidixit iniuriam creatoꝛis ius matrimonij ſoluere. matrimonium il lic eſſe ⁊ ius babere aſſeruit.quod ptiqʒ; ius firmum ⁊ non ſine peccato negaretur.ſi nõ maioꝛi cauſa ſuperueniente ſolueretur. Si emim pꝛius nullum ius ibi fuit quid neceſ⸗ ſe erat tantopere excuſare eos quiſe abillo iure perſoluendo ſubtraxerunt? Si culpan dus videbitur etiam ille qui dimiſſus eſt ni ſi per cauſam maioꝛẽ excuſaretur quomõ ile qui ſine caula dimitteret nõ iure accuſa⸗ retur. Muncautem quia debuũ ſacramen ti coniugalil verum ſuit ſine cauſa omnino negari non potuit. Debet emm vir vroꝛi et vxoꝛ viro vt alter ab alio non dilcedat et ſi foꝛte dilceſſerit. alt le aui deſerituꝛ comugij tamen ius et debitum inniolatũ cuſtodiat. Sed eſt cauſa dei maioꝛ aduerſus quãẽnu la deber ſtare cauſa.nec cum leditur conrrs eam nulli aliquid debetur. In omni caula ius ſuũ ꝑdit qui buiccauſe aduerſatur ſub illa m illã quedã debem? otra illaz nibil Dicit tibi vxoꝛ tua. xpᷣianus factus es ego te non ſequar.quia ydola non colil.quia pa rentũ tuoꝝritum et conſuetudinem abieci ſti. eo ad alium vel ſi ad alium non eo tecũ iam non eo.nõ te cognoſco maritũ nil xpᷣʒ neges.Hic tibi intẽde.iniuria creatois ſol uit ius matrimonij. nibil illi ãpliꝰdebel. per didit ius ſuũ qͥ creatoꝛi ſuo imuriã fecit.nõ tibi licuerat illã deſerere ſi ius ſuũ in te non pdidiſſet poteſtatẽ babuit in coꝛꝑe tuoñ tibi licuit tollere illi qd ſuum erat donec ißa creaton tollere noluit qdᷣ ſuũ erat.poſtqm aũt creatoꝛi ſuo iniuriaʒ facere voluit iure ius ſuũ amiſit. B de prẽ. Gde matre. de fra⸗ nen ei diae mi⸗ t ilet got frat plin efitt necea Eua luer feeti nonen pbad nche eccz Nor catin lurln darn Uitht ads Nn Ming/ wmeſt nid Num i olvere dana a imnt endos Wuni Ngl⸗ urlin m onece lechlo Glhen utcn Nrudnh gimen mona rsl Deimhg Sekn ei n Cenn zals SH cellen nm ta — à* 5 — —— nmenrti mmninim 6 õ B Miſatnr üineen udoneeh Er N epolur Gtahni, tre et loꝛoꝛe. B de filijs et cog is. B deniqʒ de aĩia tua facere te oꝑtet Oibꝰeni bis aliqd ð̊ bes.ſed p deo nonↄ deum.Ecce pat᷑ tuus aut mat tua aut frat aut ſoꝛoꝛ.aut etiã ania tua ex vna ꝑte eſt ⁊ dicit vnꝰaliqdtibi. Ego Bamo. aſpeto.ad Bintẽdo.vado pt B ob tmeã. B acqrõ. B pſiciaʒ. Nem pꝰme.aſſẽtire mibi.cooꝑare volũtati mee. deſiderio meo faue. Stat de?tuꝰex alta ꝑte ⁊ dicit tibi. Ego Haduerſoꝛ.deteſtoꝛ maliciã illã.peccatuʒ il lud nõ mibi placet.noli aſſenſuz dare.malũ eſt nõ facias illð.ad me potiꝰintẽde.mibi ac qeſce.pꝰme vem.ſectare qð ſuadeo.ſeq̃re q pꝛecedo. Clamat ecõtra tibi pat tuꝰ ſih qũo me deleris ego te genun ego in banc vitã ꝑ duxi.ego aluiet nutriui.moꝛibꝰ⁊ diſciplina inſtitui.DOicit ecõtra nibi deꝰtuꝰ ꝗlle qdẽ te genuit.ſed qñ genuit de meo accepit qð tibi dedit. Subam ð meo generãs mimiſtrauit ſed vitã generato dare non potuit. Ego qð tibi de meoa me miniſt:ꝛabat᷑ ꝑillũ ſolꝰviui ficaui ſine illo.Ego tibi dedi vitã tuã.dedia moꝛtẽ meã. nõ eſt moꝛtuꝰ ꝓte pater tuꝰ ſiẽ ego moꝛtuus luʒ p te.vt tu viueres in meñ mein caula pᷣcedere debet.q in gratia et be neſicio anteire nõ potuit. Hon illũ igi au dias contra me.non illũ ſequaris in eo qð mibi diſplicet.nibil illi debes.niſi pꝛopt me. a quo nibil accipere potuiſſes niſi datũ fu iſſet a me.Idcirco hic intendite. Si qñ ali⸗ qd tale contigerit ſiue pater ſiue mater ſiue frater ſiue ſoꝛoꝛ ſiue pxoꝛ ſiue ſili.adbucam plius dico etiã ſi aia noſtra auertere polu erit nos a deo noſtro nõ debemꝰillã audiꝛe nec ad illa attendere neqʒ ſeq dᷣeſideria illiꝰ Euangelium nobis clamat. Qui nõ dimi ſerit patrẽaut matrẽ fratreſaut ſoꝛoꝛes pxo rẽet ſilios.adbuc autẽ et ammã ſuã ppeme non eſt me dignꝰ. Nis pietas illic ĩpietas ẽ vhbi ad boc pius ſis pt ĩpiꝰefüciaris Nidete ergo qꝛ O cãʒ di nulla cã ſtare poteſt.imo eĩ᷑ neccauſa eſt q̃ illi aduerſatq̃ ſũma ⁊ ſola ẽ AMobhũc modüũ dimiſſe pꝛopter deũ nõẽ pec catũ ſi alij ↄiũ git. Iniuria eniʒ creatoꝛis ſol uit ius matmonij. Si infidᷣlis diſcedit diſce bat.nõ eſt ſubiectꝰpuituti frat in eiuſmõi.b uituti ſubieciꝰeẽt ſi vel traberet immtꝰ vel te nerelñ volutariꝰ. Mibililli d ſiue diſcedat ſiue maneat. pdidit ius ſuũ qͥ creatoꝛ iniu riã fecit. Si vo diſcedit inſidelis diſcedat ni biiad nos.ñ cogit fidełquaſi aliq debito ob ligatꝰ aut ſeq ducedentẽ aut ſuſtinere ↄtẽnẽ tẽ nõ ẽ ſubiect? buituti lib eſt vt faciat qð vlt tatũ in dño.Ducat vxoꝛẽ ſi vir ileẽ. ſi femia eſt nubat. quã vult eligat ſocietatẽ. nõ iã te⸗ netĩ debito poꝛis ſocietaus cꝰius ſolutũ ẽ ꝓ· pter iniuriã creatoꝛis.q videlicʒ iniuria cre⸗ atoꝛis ñ ſolu tũc excuſat fidelẽ qñ ab infideli pꝓpt deũ dimiſſuſalteri ſine culpa ↄiungituꝛ led tũcetiã excuſat qñipſe fideł magſocieta tẽ ſidelẽ elgẽs. infidelẽ cobabitare qdẽ volẽ tẽ. ſz fidẽ recipe renuẽtẽ xpᷣana deuonõe dᷣte ſtaĩ. Siue ent diſcedat ſiue manere eligat in ſidelis. nibil illi dʒ q fidelis factꝰeſt. nemoil⸗ lũ cogere poteſt qn faciat qð velit. Iniuria creatoꝛis ſoluitiusmatmonij.Hõp̃t iaʒ iſi delis ab illo qcqʒ exigere.qꝛ in ilio debitũ ſu um pꝑðidit poſtq̃; creatoꝛ io qð dʒ reddere ↄtẽnit. Hʒ iã fidelis cãʒq̃ iuſte negaripᷣt et idd qp?debuit. ⁊ qdᷣ adbuc q̃dẽ debuilſſet ſi cãʒ intuemiẽtẽ ⁊ debitũ ip̃ ſoluẽtẽ nõ babu⸗ iſſʒ. Ergo liß ẽ ſideb ſi ſociñ ſidelẽ eligere vlt nemoillu phibeꝛep̃t. LCñ ſi patit iſidelẽ coba bitare voletẽ. opꝰpfecuõis ſacit ad lucrãdũ ꝓximũ ſuũ.ſicut di.apłs.Sactiſicatꝰẽ pir in ſideliſ ꝑ mulierẽ ſivelẽ.⁊ iteꝝn mulier ifidelp viꝝ fidelẽ Si gefidel ifidiẽ ↄſetiẽtẽ cohitare ad patit vtòᷣ iſil faciat fiᷣlẽ ſiue faciat ſi⸗ ue ñ faciat q́ʒtũ ĩ ſeẽ luctaĩeʒ iriſſui ⁊ iplʒo: pꝰ pietatiſ.Si ãt pati ñ vłi dᷣteſtãs iſidelita tẽ eꝰñ ẽ Giectꝰſᷣuituti ĩ eiulmodi frat. Ne⸗ mo illu cogere pᷣtli vlt qn iſidelẽ deſerat. ne⸗ qʒ ꝓbibere et ſi voluerit qn ſe fideli uũgat Intideli peccatũ ẽ qͥ ſidelẽ reſpuit.cꝰ culpa ſoluit iuſmrioniiita vt iã exigereiure ñ poſ ſit. qdᷣſi exigeret ſine iniuria negare ñ pollet. Clpa qſpe ifiᷣl fidelẽ a bito ſolmit.ſc eõꝛio iuſticia fideł inidelẽ bito aſtrigit Itaqʒ nõ peccat fiᷣłſi alci ſe uũgit qniã a iuremrio mnij aduerſꝰinᷣlẽ ſolutꝰẽ.ſʒ ifiᷣł cĩ dꝛeliceꝰſi⸗ ne culꝑa alienã ſoctetatẽ ñaſpetit q; adbuc ius mrionij ⁊ ðbitũ piugal feduſeꝛga ſfioᷣlẽ aſtrigit. geñ pᷣt aduli um vocari ſi ſidel alte ri coniungitur.infidelis aũt etiõ derelictus crimen adulterii incurait ſialteri copulatu: Oꝛopterea ſi fidelis etiã ab eo qð licet pꝛo periculo ꝓximi vitãdo ſe tẽperat perfectius opus ſacit ad qdᷣtñ nullatenus cogi poteſt qa non debiti opꝰeſt ſed caritatis officiũ.ſiẽ di. Beatꝰ Nuguſtin? ĩ libꝛo de adulterinis ↄiugijs. Diſceſſionẽ ſidelis abifideli dñeñ pꝛobibet.qa nõ eſt imuſta coꝛam eo.qʒapo⸗ ſtolus conſilio caritatis nõſolum ne dimiſ ſi ſcandaliſentur.ſed etiam cũ in aliena iu⸗ gia ceciderint adulterinis nexibus colligati Difficillime abifidelitate reſoluant ꝓtaqʒ ad ulteriũ cõmittit infidelis ſi alteri ſe ſociat qꝛ a debito pꝛioꝛis pacti ſolutus non eſt. ſed di cis. Ecce infidelis vłquicũqʒ paganus ſiue iudeꝰ xpianus efficituꝛ.vxoꝛem quã pus ba buit. qa eũ ad fidem ſequi nõ vult fidei libeꝛ tate derelinquit aliam idelem Ducit. pꝛioꝛ ſpꝛetam ſe vidẽs alteri nubit adulterino ne xu ſe alliganſ.cõtigit poſtea vt cõpũcta ĩſið litatẽ ſuã boꝛrere incipiat ad nidẽ veniatxpi ana efſiciatur. Quid de bac muliere nube⸗ re volẽti faciendu eſt? Connmnere nõ poteſt. expoſtulat ab eccleſia vt aut vir ſun recipt at. aut alteri nubere cõcedatur. Quid illi d cet eccleſia? Si virum ſuuʒilli reddit ſoluit matrimoniũ qð xpᷣůiana ſanctitate firmatuʒ eſt. ⁊ adulterum eum facit cũ viuente vxoꝛe ſua quã ſideł fidᷣlem leginme duxit alter co pulatur qð oĩnofieri non licet.eꝛgo non red det illi ecclia maritũ ſuum uid igit illidi cet? Si dixerit illi vt alteri nubat adulteraʒ eã facere videtur. quã nõdũ ſolutã a lege vi uentis viri cũ altero iugiũ copulare coce⸗ dit. Mon igitur aliud ſuperelſſe videt.miſi vt banc mulierẽ eccla ad continentiã buandã cogat q peccato ſuo obligata videt. vt nec ſuũ babere poſlit nec alteruʒ Sed ſi B ecclia fecerit cõtingere poteſt vt ſcandaliſetmuli⸗ er illa ⁊ fidẽ xpᷣianã abboꝛrẽe ad iſidelitatẽ reuertaĩt. Alie q́; mulieres ſiue miri in infið litate conſtituti qᷓrũ maritt qꝝ vxoꝛes iaʒ ad ſidẽtranſierũt.⁊ iꝑſᷣ derelictis cũ alijs ſi delibꝰ oiugia inierũt.boc cognito ad ſidem xpᷣianaʒ venire pertimeſcant.⁊ ſubſeq̃tur ꝑ/ ditio młtoꝝ.dũ fidem fugiũt.quia ↄtinẽtes elſe vel nolũt vel non pnt. oſtremo ſi mu Wnoecima lier iſta poſt perceptã gratiã baptiſmi debß oꝛi peccato adiudicat. videi imperfecta fuii le gratia ⁊ nõ totũ qð pꝛecedᷣbatin culpala uacro regenerationis ablutum.nec verum iam elſe quia vetera tranſierũta noua facta ſunt omnia. NMꝛopter bocliberata videtur mulier bec poſtq̃fidem percepit ⁊ ſacramẽ tum libertatis ⁊ nouitatis iduit vt deiceps pꝛioꝛis copule debito non teneatur. ꝗuſtuʒ eſt enim vt quã iniuria creatoꝛis obligauit reuerentia nunc ⁊ fides eiꝰabſoluat. ꝛo pter boc non pꝛobibet eccla eiuſmodi hi cõ tinentiam ſeruare noluerit cum alijs matri monio copulari. Noteſt aũt quer: ſi conti gat eũ qui pꝛioꝛad fidem venit coniugaleʒ copulam non iniſſe.donec eũ alter qui in in fidelitate remanſerat ſubſequat.quid eccia 8ð huiuſmodi facere debeat. Sed dubiũ nõ eſt tales poſtã; in ſide vnum facti fuerint ſi continere noluerint.in idipſum redire debe re.ac denuo chꝛiſtians deuotione conueni re ad pons matrimonij quod non ſine cre atoꝛis inſtitutione inierant debitum perſol uendum. Hoc etiam queri poteſt.ſi eo qui pꝛioꝛ ad ſidem venit fideli matrimonio alli gato.ille qui in infidelitate remanſit cuʒ illo cui ſe nexu adulterino iunxerat ad fidem pa riter ſubſequatur.vtrũ ecqlia tolerare debe at vt poſt ſidem ſuſceptam ſimł maneãt q in infidelitate poſiti male iũcti fuerũt. ſed ea dem gratia interueniente ⁊ vetera omnia ð̊ lente nibil impedit quin bene in xpᷣoſimulꝑ maneant qui extra fidem chꝛiſti male ſocia ti fuerunt. De bis ettam queri poteſt qui iĩ infidelitate conſtituti cognatas ſuas ducũt aut aliaſ quaſcunqʒ quibus lege cbꝛiſtiana ſociari non poterant.aut ſi ſoꝛte ſiml ambo ad fidem veniant vtrum eccleſia buiuſmo dicopulam tolerare poſſit. Sed alia ratio bic eſt. quia baptiſmi gratia culpam delet. non naturam.in baptiſmo qð generiſ eſt in natura ſanctificatur.quod eriminis eſt in culpa excuſatur. ſꝛopteres chaſtione reli gio concedere non debet cum ad indicium eius peruenerit ꝙ extra ipſam quidem an te potuit incboari.ſedĩ ipſa non debet tol lerari. Hec vero que ſupꝛa memoꝛata nu D he ho⸗ h ap ſgvo gtnun⸗ tera. hiun nept patrr vope matt eſtar abus hom etſoꝛo dbleta .ozon nepo deoſot Miter neſil lsep . 0 pa nema⸗ de aſul aen erum ſocn detur nme inds ez Aene co l loner Rci ngal; mmn dace üo⸗ uemt nd ECNn virae nprol leqot oꝛle gao Meon emndr Awni and mmoned nijon sdvon 4 len uſno un fatlo dlet⸗ ein nians Bnsebe oſen ſunt de vtroqʒ ſexu ſimili modo penſanda ſunt. ſiue vir mulierem.ſiue mulier virum Rimo graou ſu perioꝛi linea ↄtinentur pater.ma ter. inferioꝛi filius.filia. qbus nul le alie perſone iunguntur. Secũdo gdu Pti nentur ſuperioꝛi linea. auus.auia.inferioꝛ. nepos.neptiſ.in tranſuerſofrater.ſoꝛoꝛ.que perſone duplicant.Auꝰeteni ⁊ auia tam ex patꝛe ; ex matꝛe accipiũt.q̃ pſone ſub ſeqn in quo gradu ſubſiſtũt in ipſo oꝛdie dupli cant.Iſte ꝑſone in ſecũdo gradu idðo dupli ces aſpellant.qꝛ duo aui ⁊ paternꝰeſt ⁊ mat᷑ nus. qItẽ duo genera nepotũ ſunt ſiue ex hi lio.ſiue ex filia pcreati. Frater et ſoꝛoꝛex trãſ uerſo veniuũt.i.aut frat patris.aut fracmats q̃ aut patruꝰ.aut auũculꝰnoĩatur,q̃ etip̃i oꝛdine duplicant᷑. TCertio gradu vemunt ſu pꝛa pauꝰ ꝓauia.ifra ꝓnepos ꝓneptil.ex ob liquo fratris ſoꝛoꝛilqʒ filiꝰvel filia.patruus amita i. patris frater.⁊ ſoꝛoꝛ.Auũculꝰmat᷑ tera.i.matris frat ⁊ ſoꝛoꝛ. Quarto gou ve⸗ niunt ſupꝛa abauꝰ abauia.ifra abnepos ab neptis.ex obliq frats ⁊ ſoꝛoꝛis nepoſnepti patrue lis frater.ſoꝛoꝛ patruelis.i.patrui filit us vel filia. ↄſobꝛinus ↄſobꝛina.iauũculi ⁊ mattere ſilius vel fina Amitinꝰamitina.id⸗ eſt. amite filiꝰ vel filia. Itẽqʒ ↄſobꝛini qͥ ex du abus ſoꝛoꝛibus naſcut.qbꝰaccreſcũt patru: us magnꝰ.amita magna.i.aui patni frater et ſoꝛoꝛ Muũculꝰmagnꝰ.mattera magna.i. auie tã paterne qᷓ; matne frater ⁊ ſoꝛoꝛ Quĩ to Sou veniũt ſupꝛa atauꝰ. atauia. infra ad nepos adneptis.ex obliq fratris ⁊ ſoꝛoꝛis ꝓ nepoſ ꝓneptis frẽs patrueles.ſoꝛoꝛeſpatru leſ Amiti aitine ↄſobꝛim ↄſobꝛine filiꝰł filia ꝓcõſobꝛinus ꝓcõſobꝛina.i.patriin magni.a mite magne.auũculi magni.matertere ma⸗ gne filius vel ſilia.quibus accreſcũt ppatru us ⁊ ꝓamita.hi ſunt paui paterni frater ⁊ ſo roꝛꝓauũculꝰpmatertera.be ſũt pauie pat᷑: ne materneqʒ frater et ſoꝛoꝛpauiaqʒ mater in ſide xpi puenaat r Se conſanguinitate et gradibus anguinitatis ¶Capitulum XxIII tibus qᷓ; Sᷓoibus ſimilit ꝓ ſubſtãtia earũ qᷓ (Wnoecima. ni. Mec ſpecies nec alijs gradibus qʒ ſeßta eſt. nec alijs vocabulis declaran poteſt. Se xto gradu veniũt ſupꝛa tritauꝰtritauia.ifra inepoſ.ineptiſ ex obliq̃ fris⁊ ſoꝛoꝛiſ adnepol adneptis fratres patruelis ſoꝛoꝛes matrue lis amitini amitine ↄſobꝛim ↄſobꝛie patrui magni.amitine magne. auuncułi magm. matertere magne. nepos neptis pꝛopuo⸗ ris ↄſobꝛim filius vel filia qui ↄſobꝛini aſpel lantur.qbus exlatere accreſcut ppatrui pa mite pauũculi pmattere filiꝰpel filia adpa⸗ truꝰ adamita. bi ſunt abaui patermfrai 2ſo roꝛabauũculꝰabmatta.bi ſt abauie paine matneqʒ frat ⁊ ſoꝛoꝛ abaui qʒ maini.ᷣ q́ explanari ãpiiꝰñ pñtqʒ ipe actoꝛ diſſeruit. affinitate. ¶Capitulũ XV. Eptimo graou ſunt qui ↄgnati recta linea ſupᷣ infraq; ꝓpꝛijs noibus non ap lantur ſed ex tranluerſa linea continentur fratris ſoꝛoꝛis adnepos adneptis ↄſobꝛini filij iieqʒ ſucceſſoꝛes.Icirco gradus ſeptẽ conſtituti ſunt.quia plterius per rerumne turam nec nomina inueniri.nec pita ſucce dentibus pꝛoꝛogari poteſt. In bis ſeptem gradibus omnia pꝛopinquitatum nomia continentur. vltra quos affinitas inueniri nec ſucceſſio poteſt ampliꝰ pꝛogari. uare conſanguinitaſ eſt inſtitu ta vſqʒ ad ſextũ gradũ. Ca. XVI DBnſanguinitas dum ſe paulatim pꝛopaginuʒ oꝛdinbus dirimens vſqz ad yl timũ gdũ ſtraxerit ⁊ ꝓppinqraſeẽ deſieꝛit eã rurius lex mrionij viclo repett ⁊ qdaãmõ re uocat fſugieniẽ. Jõ ãt vſqʒ ad.vj.gnis gouʒ ↄſãguĩtas ↄſtituta ẽ.vt ſic̃ ſex etatibꝰmundi generatio ⁊ boĩs ſtatꝰfimi.ita ppiqtas gñiſ tot Soibuſ iminetur. Moc mõ filiꝰa filia qdᷣ eſt frater et ſoꝛoꝛ ſit ipſe truncꝰ.qllis ſeoꝛſũ ſeiunctis ex radiceilliꝰtrüci egrediũtur iſti ramuſculi nepos ⁊ neptis pᷣmus ꝓnepos ⁊ pneptis.ſecũdus abnepos ⁊ abneptis.terti us adnepos ⁊ adneptis.q̃rtus trinepos tri neptis.qntꝰ inepotis nepoſ ⁊ inepuiſ neptiſ SPars ( Quomodo computandi ſũt gra Nogeniez ſuaz pnũquẽqʒ ad ſeptimã obſuare decreuimꝰgeneꝛationẽ. qᷓʒdiu ſe agnoſcũt affinitate ppinqᷓs ad augalem ẽ accedere denegãꝰ. qdð ſi fecerit ſeꝑẽt exanoer epus yjßuꝰpᷣuoꝑ dei oĩbus epis et cli /2 ciſnecnõ iudicibꝰ ꝑ italiã ↄſtitu iis ſalutẽ ⁊ aplicã benedictoneʒ. Ald ſedem apoſtolicã ꝑlata eſt queſtio nouit exoꝛta ð gradibꝰↄſanguinitatis quã qdaʒ legũ ⁊ca nonũ imperiti exiſtimãtes eoſdẽ ꝓppinqᷣta⸗ tis gradus ↄtra ſacros canões ⁊ eccleſiaſti⸗ cũ moꝛẽ numerare nitunt.nouo et inaudi⸗ to erꝛoꝛe affirmãtes ꝙ germani fratres ł ſo roꝛes inter ſe ſuntin ſcdᷣa generatõne.ſilij eo rũ vel filie in quarta nepotes ⁊ neptes eoꝝ in ſexta. Laliqʒ mõ ꝓgeniẽ cõputantes ⁊ eꝰ modi ſexto eã gradu terminantes dicũt dei ceps viros ac mulieres inter ſe poſſe nupti⸗ ↄꝓfirmandũ in argumentũ aſſumũt ſecłares legeſquas ꝗuſtinianꝰ imꝑatoꝛ pmulgauit de ſucceſſionibus ↄſanguineoꝝ qbus cõſiſi oñdere moliunt᷑ fratres in ſecũdo gradu eẽ numeratos.ſfilios eoꝝ in quarto.nepotes ĩ ſexto. Sicqʒ ſeriẽ genealogieterminates nu calliditate diſturbare nitunt.Nos vero ðo annuente bãc queſtionẽ diſcutere curauiꝰ in ſinodo babita in lateranẽſi ↄſiſtoꝛio.ↄuo catis ad hoc opus epᷣis et clericis atqʒ iudi cibus diuerſarũ pꝛouinciarũ.deniqʒ diu vẽ tilatis leg bua⁊ ſacris canonibus diſtincte inuenimꝰob aliã atq; aliã cauſam alterã le gSũ alterã canonũ fiericõputationem.an le gibus ſiquidẽ ob nibil aliud ipſoꝝ graduũ ſio ab vna ad alterã ꝑſonã inter ↄlanguine os deferat. Hac igit᷑ de cauſa.qꝛ bereditatel nequnt deferꝛi niſi de vna ad alterã ꝑſonaʒ ideo curauit leculaꝛis imꝑatoꝛ in ſingulis ꝑ deolſaguinitatis ¶ Sext? Gꝛegoꝛius ape⸗ lſacri canoneſ duas in vno gradu ↄſtituunt tiliter fuerit ꝑſpecta idem ſenſiſſe ⁊ eandẽ eẽ in ſententia atqʒ ad eundem terminu cõue intelligere quẽadmodũ vlterioꝛes goꝰ nie alia iura ↄtrabere ⁊ ad bmõi pfanũ erꝛoꝛez merationẽ ſctõꝝpatrũ ⁊ antiqᷓ; eccle cõpu ta tioneʒ ad nos vſqʒ perduciã ꝑpuerſa qᷓdã mentio facta eſt.niſi nt hereditas pel ſucceſ WBnoecima ſonis ſingulos pſigere gradꝰ Quia vo nu ptienõ valent ſine duabus ſieri pſonisido ꝑſonas.ptrũqʒ tũ cõputationẽ ſi attẽteac ſiᷣ nmire maniteſtũ erit. Juſtintanꝰnãqʒ pſqʒad quẽ gdu ↄſangnitas ipſa ꝑduꝛet in ſuis iegi bonõ diffiniuit. Canones vᷣo vltra ſeptimã nullã nũerant generatõnẽ Sexto qpe gou D detminato in ipſ legibꝰſubintulit impatoꝛ bacten? oñdiſſe ſufficiat qu? admodũ Fouſ cognatois numereni.Haqʒ ex bis palã eſſ᷑ rare debeamꝰ. Generata qlpe ꝑſona gdum adicit. Ecce in bis bꝛeuibꝰ pᷣbis aꝑte oſtẽdik tales gous qleſiſti cõputãt. nõ tãtũ pſqʒad ſextü verũ ⁊ vlira nũerare debere.cum vltia ſex vleioꝛes Soꝰnũerandoſeẽ decernat Abi eni pliioꝛes nũerat Soꝰapte indicat ñ ſex tã tu eẽ go. ſ lex finitis? adbuceẽ aloſ nierã dos vt genidice leges ſit ⁊ aces ſi canões dicamꝰh̊ ꝗð nitas bʒ.ſq ñ iminat ↄſangui tas in bmõi ſer. q iminat ſm canões in ſepit mo gou.pvtraqʒ eni cõputatõ ſiẽſuꝑiꝰ dixiꝰ vno ſie Ocludii.nãqʒ duo goꝰlegales vnũ g̊ dũ cãonũ efficiũt Feẽſitaqʒ qͥ pᷣin ſdaꝛeſlegeſ dicũt᷑ iſcᷣo uxta canõeſnijerant ĩ pꝛio. Filij frũʒ q̃ illic nũerant inq̃rto ̊ cõputãi i ſcdᷣo nepotel vᷣo qᷣ ibi cõputãt ĩ ſexto iſtic nũerãt᷑ ĩtno.ſic deĩcepſqᷣ ĩlegibꝰſcꝛibũti.puij.⁊ĩ xin canõibꝰdiſfiniut i. uij.⁊.v.Etqʒ B mõ ð reli q̃s ſciẽdũ ẽ vt qͥ ſm canones dicuntin ſexto vel in ſeptimo.ſecundum legeſ accipiantur in duodecimo vel decimoqrto Hã in leptẽ gradibꝰſi canonice ⁊ vſualiinumerant om nia ꝓpinqtatũ nomia ↄnnent᷑ vltra qs nec ↄſan guinitas inuenit necnoĩa reperiuntur nec ſucceſſio poteſt ampliꝰpꝛogari.nec me moꝛiter ab aliqua generatõe recoꝛdari. NHe vero in bac cõputatione ↄſanguinitatis ali qua de binc paleat ãbiguitas remanere.ali am quã quidã faciunt numerationẽ in baoc etiã diſpoſitione duximus finiendã Süũt eiʒ quidam qui nõ a fratribꝰſeda filis eoꝛum id eſt patruelibus pel ↄſobꝛinis genealogi am numerare incaipiũt.dicẽtes ſiios fratrũ in pꝛima generatione computari debere.qʒ — — — - — n la erl int top true dee a gr⸗ ci imn ſor iaui Nean gviap ſcheen tenter⸗ glpelia lnfrae ſooſa omag Kigui frater fatrtbe gtecee. dunbe hoqer Aeopog ontſon ftarren amine amig tuautt lla iſrg batru⸗ aon Mig ſtuune ttegc ndeei cöne Nrad nolg ani umnan Mid gaik cie nön Kelide ilnn d em Niltrc. wſuini ſanors AMngi Gnkope eſ⸗ NNnd „ hiͦginfi wlwin mdtn gbrödnn Naninead Aeguoũ g oHiri nerixn iunisnet onr anneeme mudan e Pninii kenunerin Nonenh endia fs n ns Galin vſivyfun mmmd ſrẽs q̃ſ q dã trũcꝰexq̃ ceteri ramuſculi oꝛiã tur exiſtut. Seð nec iſta graduũ computa tio ſi bene intellecta fuerit ab ea quã ſuperi us expoſuimus ĩ ſentẽtia poterit eẽ diuerſa ¶ Libꝛo tertio inſtitutionum ſexto apitulo.Degradibus cognationis Dc loco neceſſari um ẽ exponere quẽadmodũu gduſ cognationis nuerent q; in rein pꝛi mis admonedi ſumꝰ cognonẽ aliã ſupꝛa.a liaʒ infra nũerare.alã extrãſuerſo.que etiã ex latere dꝛ. Superioꝛ cognatio eſt paretũᷣ inferioꝛ liberoꝝ.extrãſuerlofratrũ ſoꝛoꝝ vel eoꝝ q̃ vel q̃ ex bis ꝓgeneran ⁊ ↄſequent pa trui ⁊ amite auũculi matertere. Et ſupioꝛ q dẽ et inferioꝛ cognatio a pᷣmo gou incipitat ea qᷓ ex trãſuerſo numeranta do. nmo gradu eſt ſupꝛa patmat. infra filiꝰfilia. Se⸗ cũdo ſupꝛa auꝰauia infra nepos neptis.ex tranuerſo frat ſoꝛoꝛ. Certio ſupꝛa pauꝰ ꝓa: uia.infra. pnepos ꝓneptis.ex trãluerſo fra triſ ſoꝛoꝛiſq; filiꝰfilia.⁊ ↄſeq̃ᷓne patruꝰamita auũculꝰmaitera. Datruꝰẽ patris frat quẽ greci nacpac vocãt. Auũculꝰeſt mais frat qui apud eos ꝓpᷣe dãcpoc aſpellat ⁊ piomi ſcue eneycos ðꝛ.Imita eſt pats ſoꝛoꝛ ADa tertera eſt mats ſdꝛoꝛ. que pt ſupꝛa pʒ oeya aſpellat. Quarto gdu ſupꝛa. abauꝰ.abamia infra. abnepos.abneptis.Ex trãſuerſo fra᷑ſ ſoꝛoꝛiſqʒ nepos neptis.⁊ cõſequẽter patru⸗ us magnꝰ.amita magna.i au frat᷑et ſoꝛoꝛ. Itẽ auũculꝰmagnꝰ.maitera magnan.auie frater ⁊ ſoꝛoꝛↄſobꝛinꝰↄſobꝛina.i.qcunqʒ ex fratribꝰaut ſoꝛoꝛibꝰpgenerant᷑.Sũt qdam q̃ recte ↄſobꝛinos eos et ꝓpe dici putãtqͥ ex duabꝰſoꝛoꝛibꝰpgenerãt q̃ſ ↄſoꝛoꝛinoſ.Eoſ vo qͥ ex duobꝰgenerãt fraibꝰ ppᷣe frẽſ patru eles vocari. Si aũt ex duobꝰfratribꝰtilie na ſcunt ſoꝛoꝛes patrueleſaſpellant.at eos q ex fratre ⁊ ſoꝛoꝛe pgenerant amitios ppe dici amitine filij ↄſobꝛinũ te aſpellãt.ſi fuerittua amita Itẽ amite tue filij ↄlobꝛinũ te aſpe lãt tu aũt illos amitios. Quito ſupꝛa atauꝰat⸗ uia.ifra abnepos abneptis.ex trãſuerſo fra tris ſoꝛoꝛiſqʒ ꝓnepos ꝓneptis.⁊ ↄſeq̃nt pꝛo patruꝰ ꝓamita.i.paui frater ⁊ ſoꝛoꝛ ꝓauun Bndecima. culꝰ ꝓmateria.i pauie fratet ſ. oꝛoꝛ. Itẽ frail bpatruel ſoꝛoꝛis patruełↄſobꝛim ↄſobꝛine a mitin amitine filiofilia ppoꝛ ſobꝛnꝰſobua· na biſũt patruimagni amite magne auun culi magni.mattere magne filiꝰfilia. Sexto gradu ſũt ſupꝛa tritauꝰtritauia.infra trine pos trineptis.ex trãſuerſo fratris ſoꝛoꝛilqʒ abnepos abneptis.⁊ ↄſequeni abpatruꝰab amitai.abaui frat ⁊ ſoꝛoꝛ.abauũculꝰ.abma tertera.i.abauie frat⁊ ſoꝛoꝛ.ꝗtẽ ſobꝛim ſobꝛi ne.i. qui qᷓ ue ex frairibꝰ ⁊ ſoꝛoꝛibꝰpatruelii vel ſobꝛiniſ vel amitinis ꝓgenerant filiꝰſi⸗ lia lHactenꝰoñdiſſe ſuſiciat quẽadmodũ 5 intelligere quẽadmodũ vluoꝛes qʒ Soꝰ nue rare debeam?. Quiſpe generato ſepqqs g du adicit. vt lõgefacil? litrñ qʒ ꝓpᷣa cogtiõis aſpellatiõe quẽq̃ᷓ; notare. At generationis qͥ; Sdꝰ eo mõ nuerãt. Sʒ cu mag itas oculata ſide q́; p aures anis boim miſigit. do neceſſariũ duxiꝰpꝰnarꝛati onẽ gouu etiã eos pñ̃ti li inſcribi q̃nnꝰpoſ⸗ ſint ⁊ ex auribꝰa ex iſpectiõe adolelcẽtes pie cuiſumã docinã gouũ adipiſci. Pꝛogenieʒ ſuam vnũquẽqʒ ad ſeptimã obpuare decre uimꝰgiatiõʒ.⁊ q̃diu ſe agnoſcũt affinitate ꝓbinqs ad piugalẽ coplaʒ accedere denega mus.qð ſifecerint ſeparentur. tani epiſcopi. regoꝛi p ep̃o.qᷓta generatione fideles ðbe ant copulari diſpẽſatoꝛie ſic reſcribit. QNue⸗ daʒ lex romana in republica ꝑmittit vt ſiue frater et ſoꝛoꝛ ſen duoꝛũ fratrũ germanoꝛũ vel duarũ ſoꝛoꝝ filiꝰet ſilia miſceat.ſicut ex: bpimento didicimus in tal cõiugio ſobolẽñ poſſe ſuccreſceꝛe vnð neceſſe eſt pt iã qꝛta vł (Ex epla Johãnis cõſtatinopoli areqh ſitꝰ ab Auguſtino anglon gens it rñreqs qͥ gdu ſit qnta generatiõe ſid eles licent ſibi vugan. Item ꝗJobãnes di. Nerũ poſt muliũ tẽpo⸗ ris Felice melſſane ſicilie pꝛeſule reqſitus vtrũ Auguſtino ſcpᷣſerit vt angloꝝ quarta generatione contracta matrimomia mime ſoluerentur. bumillimꝰpater Gꝛegoꝛi? int cetera talem deditrationẽ Q, ſpᷣſi Nugu⸗ ſtino angloꝛum gentis epo. alũno videlicz is eſſe innobaluz. vt recoꝛdaris tuo.de ↄſaguinitatis uncti: lus ſacerdos tribuat er cõmunionẽ. St vo conuerſus diuiſuſqʒ fuerit a talr copulatio anaibematis pinculis eſſe innobaiuʒ a nul ſeparentur. aut infra aſfinitatis lineãid eſt one ipſi et angloꝛum gẽtn que nuꝑed ſideʒ pveneratne a bono qð cepeꝛat metuendo au ſterioꝛa recederet ſpecialit non generaliter certiſſime ſcripſiſſe me cognoſcas.vnð ⁊mi bi omnis romana ciuitas teſtis exiſtit. nec ea intentione becillis ſcripſi mãdata. vt pꝰ⸗ q́; firma radice in fide fuerint ſolidatiſi ifra pꝛopꝛiam ↄſanguinitatẽ inuentifuerint no pſqʒ adſeptimã geneꝛationẽ iungani.ſed ꝙ adbuc illis neophitis exiſtẽtibus eis pᷣmuʒ illicita ↄſentire ⁊ eos verbis ⁊ exeẽplis inſtru ere.⁊ que poſt de talibus egerint rationabi liter 2 fideliter excludere opoꝛtet.Haʒ iuxta opoſtolum qͥ dixit. Lac dedi vobiſ potum non eſcam.ita illis modo non poſteriſvtp̃ᷣ ſixum eſt tempoꝛibꝰ?tenẽda indulſimus. ne bonum qðdᷣinfirma adbuc radice plantatũ erat erueretur. ſed aliqᷓntulum firmaretur. a pſqʒ ad perſectionẽ cuſtodiretur Hec gꝰ“ ego ſobãnefidcirco perſtringenda curaui pvt bi qui occaſione noue diſpẽſationis illici ta matrimoma cõtra bũc eruditiſſimũ vix ſi cauſant. non generaliter quarte generatiõiſ copulam cẽſuiſſe.imo venialiter ſimulqʒ tẽ poꝛaliter ꝑmiſiſſe cognoſcãt. Jacharias papa caplo primo Oſerentibꝰ hoĩ bus de germanie paribulſ didici ꝙ beate recoꝛdationis Gꝛes pa⸗ dum eis ad religionẽ xpᷣianitatis diuia gratia illuſtraret licentiã illis dediſſet in qr ta ſeſe copulari generatione. Nðquidẽ xpᷣi gnis licitũ non eſt? dum vſqzſe cognouerit ſed du rudes erant inuitandi ad fidẽ qᷓmqʒ mime ſcriptũ reperimꝰnõ ãbigam...f NVItem capitulo quinto Tconſobꝛnam neptẽ nouercam fratris vxoꝛẽ vel de Reopᷣa cognatiõe vłquã cognatꝰ babuerit nullus audeat ſibi copulare in coniugio. Siquio buic tali coniugio nepbario ↄuenerit ⁊ ĩeo permanſerit ſciot ſe apoſtolice auctoꝛitatis⸗ tradicere videatur ne digne penitẽne ſubmittatur vt ſacerdos loe conſiderauert. cretum Gꝛegoꝛij iunioꝛis. J debeant ou/ vxoꝛes accipere q̃ ſunt abillis longa ꝓgenie generate.rñdet Auguſtinus Hfieri modis oĩbus licet nequaqʒ eni in ſa⸗ cris eloquijs inuenitur.qð huic caplo con⸗ Capitulo. xxxvij. Gꝛegoꝛius re pondet auguſtiio. lare pᷣmũpſerit pais pfecto turpitudinẽ reue lauit. Cũ cogta qʒfris miſceripbibitũ eſt. qꝛ p ↄuctionẽ poꝛeʒ caro fris ſuitſacta p qᷓre etiã ſãctꝰ Johes baptiſta capite trucatꝰẽ.⁊ ſãcto martirio conſummatus. Be gffinitate. . „ Regoꝛiſeruꝰſer noꝝ bei. venerio caralitão Natni amãde qᷓs ðᷣbeo refero gtes. Quoniã qſiſti que debuilti iocũdum reddidiſti me. AUñ placide adinquiſita reſpõdeo. Sedem apo ſtolicã oſulere dcreuiſti.ſi mulier copla nu ptiali extrãeo piro iũcta cognatõieiꝰ ꝑptieat Aquis fratriſurx oꝛem in coniugiũ duxerit anatbe ma ſit. Si qs de ppa cognatione vel quã cognatꝰbabuerit. duxeꝛit in ↄiugiũ anatbema ſit. Si quis nouercaʒ autnuruʒ duxerit. anathema ſit. SS ¶ Beda in hiſtoꝛia angloꝛum inteꝛ rogatio augꝰ o germani fiẽs ſinglaſ ſoꝛoꝛel ceri gue facim eſt. qꝛ in lege ſceõ tũ eſt. LCurpitudinẽ patril tunñ reuelab.HNeqʒ; eni turpitudinẽ pats ſilꝰ re uelare pt. ſz aꝛ ſcptũ eſt. Erũt. din. c. v.q tur pitudinẽ nouerce q̃ vna caro cũ patre reue tatis tue ſtudioſe ſa gacitati frat᷑ ſee aln pel ni⸗ yen. en Hel⸗ bitr⸗ deyn edir ema inch doch ſolie Knl pobi cre tnn ſecol di⸗ obin bepro Nacaro gousp Good wdod turne noco⸗ it tspo⸗ perbi dintp ipſema ſeaui⸗ oͤpoer neöo omngn Ghond⸗ mdrt klaee mMepy in kenn ranog binqn iglodi lopyle⸗ N Gin polh Lerdos ſur ube GN mmougi en. miraan 1/ Aood hls in bg9n s te E lte ina tonchiet ügaeen Vuudnin hhnit uutg en ſi eo defũcto cognatio maneat eadẽ.vłſi ſub alio viro cognationis vocabula diſſoluant vel ſi ſuſcepte ſoboleſ poſſint legitie ad poꝛiſ viri cognationis tranſiꝛe copulaʒ. Eſt enim verbũ dñi validũ.⁊foꝛte eſt.durabile eſt.pſe uerabile eſt. immutabile eſt.non momenta neũ.nõ tranſitoꝛiũ.it autẽ ꝑſe ipſa nitas deꝰeſt verbum dei. Telum et terꝛa tranſi but. verba autẽ mea non tranſient. Anteqᷓʒ deꝰ in carne inter hoĩes aſpareret.eo inſpiꝛã te dixit Adaʒ. Nuãobꝛẽ relinquet bõ patrẽ æ matrẽ ſuã.⁊ adheꝛebit vxoꝛi ſue.⁊ eꝛũt duo in carne vna. Cui non cõtradixit dñs Deĩ de cũ oꝛiret veritas de terꝛa in terꝛã ⁊ inui ſibilis in bumanitate aſparuit.interꝛogatũ eſt.ſi licitũ eſſet bomini vxoꝛẽ reliquere.qð pꝛobibẽs fieri petuit.pꝛeteꝛ ſi foꝛnicatio ſola excluderet copulã maritalẽ. Anð ptulit ſta tim in mediũ eandẽ ipſã ſententiã quã ante ſecula manẽs cũ patre verbuʒ inſpirauiti a dã ipſe ↄſirmãſ qð ipſe ꝓtinꝰptulit bõ Quã obꝛẽ reliquet hõ patreʒ et matrez ⁊ adhere bit vxoꝛi ſue.⁊ erũt duo in carne vna. Si v na caro fiũt.qũo poterit eoꝝ aliquiſ pꝛopin quus pertinere vni.ſi non pertineat alteri⸗ Quoo fieri mime poſſe credendũ eſt. Haʒ vno defücto in ſuꝑerſtite affinitas non ðᷣle tur.nec alia copulæ piugalis affinitatẽ pꝛio ris copule ſoluere poteſt.Sed neqʒ alteriꝰ ↄiũctionis ſobolem placet ad ipſiꝰ afſinita tis poꝛis ſiquidẽtꝛanſiꝛe conſoꝛtium ꝓeoq verbũ dñi validum eſt. ⁊ foꝛte et vt inquiẽs dixit ppheta. Nuomã ipſe dixit et facta ſũt. ipſe mandauit et creata ſunt. Statuit ea in ſeculũ ⁊ in ſeculũ ſeculi.pꝛeceptũ poſuit.cc. Hõ poteſt per verbũ ſun atqʒ pᷣceptũ eſfice re duo in carnem vnam et maſculuʒ ⁊ ſemi nam qui innumerã multitudinẽ ſexꝰ ptriuſ qʒ non deſiſtit ſecũ ſacere vnũ ſicut per ſe vi tas dixit.Hon ꝓ bis tantum rogo.ſed pꝛo eis qui credituri ſunt per veꝛbum eoꝛum in me.vt vnum ſint ſicut tu pater in me ⁊ ego in te.⁊ ipſi in nobis vnuʒ ſint.Si quis teme rario auſu ⁊ ſacrilego in defũcto querit ꝑ pinquitatem vel ſubaltero vocabula afſini tatis diſſipare.ſuſceptam ſobolem altenus copule credens legitime ſociari pꝛopinqui Bndecima. tatis pꝛioꝛis. bic negat dei verbum validuʒ elſe vel foꝛte. ⁊ qui tam facile vel tam veloci ter auerit diſſoluere. bicnõ credit dñ v̈buz manere ineternum. Conſpiceterꝛã in quat tuoꝛ locis diſtantibus magna intercapedi ner confectaz et conglunnatam finge cuiuſ cuqʒ figure vel immẽſitatis coꝛpꝰ polueris Xconcilio maticenſi — Ane conſangui⸗/ ntas que in ꝓpo viro obſeruã da eſt. hec nimirum in vxoꝛiſ pa rentela de lege nuptaruʒ cuſtodiẽda eſt. qꝛ ↄſtat eos duos fuille in carne vna.coõmiis illis vtraq; parẽtela eẽ credẽda eſt. licut ſcri ptũ eſt. Erüt duo in carne nna E concilio cabilloneni. Vntraoicimus qʒ vt in quarta vel ĩ qnta ſexta Lqʒ generationenullꝰ amplius coniugio coplet. Abi aũt poſt interdictum factü fuerit nuentum ſeparetur De ſpirituali germanitate. Nico laus papa Salomoni cõſtatiẽſiepõ Kiſcitatur a no/ 0 bis ſãctitaſ veſtra ſi aliqs bomo cõmatꝛeſ bꝛẽ paleat ſpualeſ vnã psalterã. q frainitas tua memiſſe dʒſcptuʒ eẽ. Erüt. d.i.c. v. Itaqʒ ↄſtetqꝛ vir ⁊ vxoꝛ vna caro ꝑ ↄnubiũ efficiũt reſtat nimirũ niꝝ cõ pꝛẽʒoſtitui illi mulieꝛi cꝰmat:ĩonio aſiũpta vxoꝛ cõmat eẽ videbat. Et idcirco liquet vꝛ rũ iulli feie ñ poſſe iũgiin copla q cõmat erat eiꝰcũ qua idẽ vna fuerat caro effectus. Edem Harolo archiepiſcopo JIquis cũ ſpuali matre fuerit foꝛnicatus. anathe matis ꝑcutitur pt ſciusictibꝰ Si militer aut ⁊ illũ ꝑcutere pmulgamꝰ.qᷓ cuz ea quã de ſacro baptiſmatis fõte ſuſceperit aut cü illa quã añ epʒtennerit cũ ſacro cril mate fuerit vncta foꝛnicatõis ꝑpetrauit ſce l2. legitiaz tñ ſi buerit ñ dimute cogal vxoꝛẽ. (Ex concilio cabillonenſi Ictum etiam no dam vero fraudulenter vt a viris bis eſt quaſoã femias deſidioſe q̃ſ ſuis ſeparentur pposſilios coꝛã epis ad cõ firmãdum tenuiſſe. Ande nos dignũ duxi mus nt ſiqua mullier filiuʒ ſuuʒ deſidia aut fraude aliqua coꝛã ep̃o tenuerit ad ↄfumã dum ꝓpter fallaciã ſuã aut pꝓpter fraudem quãdiu piuat penitẽtiã agat.a viro tamen ſuo non ſeparetur. Exconcilio maguntinenſi. Eeo quoo inter rogaſti.ſi ille qui filiolã ſuam du xit vxoꝛem. ⁊ de eoqui concubu it cum cõmatre ſua ſpũali.⁊ de eo qui ſiliuʒ ſuum baptiſauit.⁊ cuius vxoꝛ eũ de fonte ſu ſcepit.ea ratione vt coniugij diſcidiũ ſieret. ſi poſtea in tali copulatione permanere poſ ſent. De talibus ſic reſpondendũ eſt. Si fi filiolã aut cõmatrẽ ſuã ſpũalem aliquisĩ cõ iugio duxerit. eos ſeparãdos eſſe iudicamꝰ ⁊2 grauipenitentia plectẽdos. Si autẽ cõiu ges legitimi vnꝰaut ambo.exinduſtria fece rint.pt filiũ ſuuʒ de ſonte ſuſcipiant.vt diſci dium fiat.Cale oſiliũ damus.ſiinnupti ma nere voluerit. bonũ eſt.ſinautẽ grauis peni tentia inſidiatoꝛi imungatur.⁊ ſimul mane ant. ⁊ ſi ſupuixerit pꝛeuaricatoꝛ iugij.acer rima penitẽtia mulctetur.⁊ ſine ſpe cõiugij monegt. Ex concilio triburienſi. IJdẽ MWi ſpualem com patrem babet. cuiꝰfiliũ vel filiã de lauacro ſacri fontis accepit.⁊ eiuſ tre ſuo eius viduã ducerein vxoꝛẽ.ſi nulluʒ babent ꝓpinquitatis graduʒ. Quidenim? Nundqd non pñt coniungi.quoſ nulla pꝛo ximitas carnalis.pel nulla generatio ſecer nit ſpualis.Item ſimili ratiõe q̃ ſpnalem ba betcompatrem. gener eiꝰ fieriñ pbibet. De illa dumtaxat filis quam ipſe de ſacro fonte non ſuſcepit.ſpũalium qʒ patrum.i.ompa vxoꝛ cõmater nõ eſt. liceat ei defuncto cõpa WBnoecima trum filij vel fllie ante ſiue poſt compateꝛni tatem geniti. legittime cõiũgi pñt. p̃terillas ꝑſonas qbꝰ compatresexiſtũt.qꝛ ſpũalem hliam patris ſuinemo vxoꝛem ducere põt. qzuis ſiliam eiꝰq compater eſt patris ſui.ſi filiola patris ſui nõ fuit. vxoꝛem accipeꝛe nõ pꝛobibetur. ¶ Quid diſtet intercognationem ſi ue conſanguinitatem ⁊ affinitatem et ſpiritualem germanitatem. Bia queoaz ſüt conſanguinitas.affinitaſa ſpũa Ais germanitas.in qbuſ xpᷣianoꝝ comugio lex indicta eſt Cõſanguinitas eſt inter eos qui iungunt ſm lineã generis.At finitas eſt inter eos q̃ͥ genere quidẽ iũcti ñ ſunt. 2tñ mediante genere ſũt ſociati. Aerbi gratia.filius fratris mei cõoſanguineꝰmeus eſt. vxoꝛ eiꝰqͥ de genere meo nõ eſt per ipᷣm q eſt de genere meo.affinis mibi facta eſt. et ego illi. Qui ergo de aliena cognatiõe vxo reʒ ducit. cognatos ſuosilllaffines facit.⁊cẽ inter mulierẽ et cognatos vini.ſiue inteꝛ viꝝ ⁊ cognatos mulieris.non quideʒ cõſangui nitas.ſed affinitas.in qua ſiliter vt in cõſan guinitate ↄtractꝰmatrionij phbibetuꝛ. In cõ ſãguinitate vſqʒ adſeptimũ gradũ ↄiugia ſunt vetita. Quedaz tñ ſcripture in ſexto g du.quedaʒ pero in ſeptimo pbibitionẽ im nare vidẽtur. Ambigua eſt eniʒzlocutio cuʒ dicitur. ꝙ vſqʒ ad ſeptimũ gduʒ cõiugia co pulari non ꝑmittunt. Poteſt eni et ſic itel ligi.qa vſqʒ ad ſeptimũ quidẽ pbibent.ſed i ſeptio ↄcedunt.velqa ſeptius Sdus vltius eſt in quo ꝓbibentur.⁊ poſt queʒ ꝑmittunt. Quidam pᷣmo gᷣdu poſuerũtſilios.ſecũdo nepotes.tertio ꝓnepoteſ.quarto adnepoteſ quinto abnepotes.ſexto trinepotes.ſeptio trinepotum nepotes. In bũc modũ ſeptem gradus in phibitione continent. Qui autẽ batrem et matrem rabicem generationiſ eẽ dicunt. ſilium autem et filiam quaſi truncũ generatiomis conſtituunt iſti in nepotibus bᷣmum gradum computandum cẽſent. bßm quam acceptionem ille gradus qui in ſupe A rio⸗ oſte lnte noe ſopn treot pon Nle fa.G dung cop min m eſſe t⸗ nu gt ſu⸗a Flue ritnal ter ſi glipo nl ſol matveſt paterge btüren lles aſenſi ſco gde⸗ obaun nenlem nn⸗ duc⸗ peerllns ſürien eeren. mnolſui gpeen6 ichonſt n. G Ml nntgltſi⸗ ſtner aseſt hücif anedi undu⸗ arßn lekehi nmöryro Gntri eNN Nönmn rnnc Ocbbeens anon Wöust chß⸗ ulan ttil ie is ulaido pte Cors ſchi noduſegen ent C Pnemli Papltnn . gian —RK ntnm rioꝛi diſpoſitione ſeptimꝰfuit in bac ſexiꝰeẽ oſtenditur. Gꝛadꝰ ↄſanguinitatis qᷓntũuis intendatur ſurſũ et deoꝛſũ copulã piugaleʒ nõ admittit. ſicut de filio ad matꝛẽ.⁊ oẽs qui ſupꝛa ſunt.boc eſt auiã pꝛoauiã &.⁊ de ma tre ad filiũ.⁊ omnes qui infra ſunt.boc ẽne poteʒ pꝛonepoteʒ⁊c. S. liter de patre ad ſiliã vel de filia ad patreʒ conſideratur ſupꝛa et ĩ fra. Qua ppter inter eos qui a latere deſcẽ dunt. gradus cõſanguinitatiſin matrionio cõputantur. Quidaʒ affuntatẽ quinto ter minari gradu voluerunt.alij vſqʒ ad ſepti muʒ.ſicut et conſanguinitateʒ obſeruandaʒ eſſe iudicauerunt. Spiritualis autẽ germa nitas ſiue pꝛopinquitas boc modo cuſtodi tur. Hemo cõmatreʒz aut filiã ſpiritualẽ vx oꝛeʒ ducere poteſt Sil modo mulier cõpa tri ſuo aut filio ſpirituali.vxoꝛ eſſe non põt. Flius quoqʒ cõmatreʒ patris vel filiaʒ ſpi ritualez. vroꝛeʒ babere pꝛobibetur. Et ſimili ter filia cõpatri matris ſue.aut filio ſpiritu ali proꝛ eſſe non poteſt. In conſilio triburi enſi conceditur vt bomo defuncto cõpatre ſuo illius vxoꝛeʒ ducat.ſi ei cõmater non eſt Oõ ſi veruz eſt. ſimiliter mulier defuncta cõ matre ſua.viro illius nubere poteſt.ſiei cõ pater non eſt. quodtamẽ in aliqbꝰ locis ibi bitũ relperii. ⸗ S Atrum dolus qui ſuppoſitio di citur.coniugium diſſolutt pitulum (NVIII facie deſponſantibus alias quaſ a31 ſi aſſenſũ ſuũ poſtea bi qui dolũ ſune paſſi facto qð exintentione non fecerunt pꝛebere noluerunt.nequaqᷓʒ coniugiũ ratũ eſſe ðbe re cenſemus. Exintentione eniʒ non factuʒ conſtat. nec poſſunt conſtringi ad exequen & dũ id qdᷣnecdũ intenderũt cũ facerent. nec xx poluerũt cũ ſcirent. AUtrum conditio ſeruilis ſi neſciatur poſtea coniugiũ * Diſſo uat. CLapitulum Joiuialiquan/ do quibuſoaʒ vxoꝛes incognitaſ es perſonas dolo ſuſpoſitas.vbiq dẽ WBnoecima ueritur etiaz utrũ ſiqᷓ mulier ſeruo nupſerit. lberuʒ euiũ exiſtimãs. aut liber ancillã du xeritliberã putãs.poſtea vbifraus detecta fuerit coniugiũ diſſolui debeat? Et ſũt qui bũc dolũ aliter qᷓ; ſuperioꝛeʒ iudicandũ pu tant. Haʒ qa non in perſona bic.ſed in qua litate perſone ſolũ erꝛatur. Idcirco ſanctita tẽ matrionij pꝛeiudicare debere cenſent. Sʒ foꝛtaſſis boc magis veritati ⁊ paci in q̃ vo cauit nos deꝰconueniat.pt vbi alteriꝰ igno rantia culpabilis non eſſe oſtenditur.alteri us dolꝰad leſionẽ innocentisin eo qð frau de vſurpauit.ſtare non permittaĩi ¶ Duodecimapars. Dtũü non ſol uo.tu poſtlaſti ⁊ ego qᷣdẽ qᷓ ſpopõdi ſoluere cc goꝛ. Hodicũ int freq̃ntes oe cupationeſ furatꝰ ociũ ũ mnMatiz pſtrinxi. z nõ plane ꝓſecutꝰſũ qð q̃ſiſti. Queris de votis.vtruʒ pari debito ⁊ eadẽ neceſſitate aſtrigãt pmiſ ſoꝛes ſuos? Si inirogationi tue taniu ⁊ nõ etiã edificatiom reſpõſũ dare vellẽ. bꝛeuiter rñdere potinſſe.q:non vnũ in votis oĩbꝰ de bitũ cõſtat. Aerũ qͥa te nõ qſtionẽ mouiſſe ſed edificatione mag q̃ſiſſe nõ dubito.q̃ntũ interi ptẽpoꝛe poſſibilitas ſe ſuggeſſit ⁊ ratõ deuotiom tue ſatiſfacere conatꝰſũ. ¶ De quinqʒ modis quibus mens agenda tractat. 1 Capitulum (ſecundum. uinq b modi ſunt y'quibus mẽs bũana tractare agẽ da conſueuit. cogitatione volũta te delcberatione ꝓmiſſione voto. lið eſt eniʒ cogitare aliqd.atqʒ aliud velle qð cogi taueris. Hã et cogitare potes q; vis. velle autẽ ñ potel niſ cũ placet id adð cogitaueriſ Aerũ aliquotiens contin git pt id qdᷣpm de lectanonẽ placet. m ranonem non placest ⁊ vt nondũ ipſa ratio acquieſcat ad illud vt laciat ipſum qð delectat. Et eſt quidẽ inipa delectatione quaſi quedam voluntas facti. ſedin ipſa ratone necdum tamẽ eſt ppoſi tum faciendi. Si autem ſecutuʒ fuerit poſt voluntatem ppoſitũ.vt mens in idqð dele ctat aſſenſum confirmetaaʒ tenetur. ſiue ad culpam ſi maluzʒ eſt. ſiue ad meritũ ſi bonũ eſt. Hocautemtotum qð cogitatonis eſt. ⁊ noluntatis eſt. ꝓpoſiti eſt.totũ in ipſa eſt ⁊ per iplam.ſiue bonum ſit.ſiue maluʒ.⁊nõ tenetur nili in ſe.⁊ quantũ in ſe eſt tantuʒ te netur. Cũ autem pꝛomiſſio ſecuta fuerit p pꝛopoſituům.iam obligari incipit aduerſus alium ſponſoꝛ.⁊ debitoꝛ ſit pmiſſioniſ ſue ꝓ peritare ſeruanda adꝓximũ. Siquideʒ bo num eſt qð pmiſitdebitoꝛ eſt quia bonũ eſt quia pꝛomiſit. Oiautem malum eſt qðᷣp miſit. debitoꝛnon eſt in eo qd malũ eſtqð p miſit. reus tamẽ eſt qͥa pmittere pᷣſũpſit qð ſine culpa iplere non potuu Houiſſime ſeq tur votũ in q ãpliꝰaliqd a ꝓmillione oupe ri videtur. i ad ſolu deü ꝛad ea q deiſut mag pꝛopꝛie refertur. vouere ſiqdẽ eſt teſtiſicatio nepmilſſionis ſpõtanee deo ſe obliigare ac ðᷣ bitoꝛẽ ſtatuere.Hã qͥ pmittit ſimpli ſoõdet ſe facturũ aliqd.qͥ vero vouet ↄteſtaĩ pmiſ ſioni ſue ⁊ affirmat ipſã pmiſſionẽ vbiinqn tů eſt pꝛomiſſio tenet inqntũ ẽ ↄteſtatioob ligat. Notũ aũt aliud occultü eſt. ad deü et coꝛã deo.aliudmamifeſtũ ad deũ coꝛam bo mine. Occultũ votũ fractũ peccatũ eſt. ma mfeſtũ ant notũ fractũ peccatũ et ſcandalũ In illo deus offenditur in iſto vero enã in pꝛoximũ peccatur. Q, ſi queris qᷓ vota om nino tenenda ſunt. ⁊ que itẽ ſine culpa pꝛet⸗ mitn ſiue ettam cõmutari poſſint banc pꝛi mũ diſcretionẽ accipito. MNue vota tenenda non ſunt Duodecima CQCapitulunmn criptura oicit.uo Its ſtultoꝝfrangẽda ſũt. Nota qp⸗ pe ſtultoꝝ intelligimꝰ ea q vel de malo fiũt.vel de bono male. vbi gtia. Si qᷣs poueret quẽpiã interficere.liue qdᷣlibet ali⸗ udin quo culpa conſtaretſe factuʒ votũ de maloeſſet ⁊ malũ eſſet.⁊ idcirco ſoluẽduʒ ñ eſſet. in quo pᷣma culpa fuit vouere. ſecũda foꝛet ſiimpleretur perficere. Similii ⁊ votũ de bono factũ ſi bene nõ fiat inter pota ſtul toꝛũ que frangenda ſuũt deputatur. Bñ aut nõ fit etiam ſi de bono ſit illud votũ in q̊ vo uetur. vel qð nõ licet.vel qd nõ expedit.Nõ licet vt mulier non conſentiente vel potius contradicente piro ſuo otinentiaʒ voueat. Mon expedit pt qᷣſpiã in ieiunio velalio ꝗ⸗ libet opere ſupꝛa pires ac poſſibilitatem ſu am aliqd ſe facturũ eſſe pponat Hecigituꝛ omnia inter vota ſtultoꝛũ deputant.que vł peruerſa ſunt.velillicita. vel indiſcreta Abi autẽ ⁊ bonũ vouetur ⁊ bene vouetur. qᷓdaʒ eiuſmodiſunt pt cõmutationẽ ex diſpẽſatõ ne lulcipiãt.quedã verotalia vt recompẽſa tionez oino non abmittãt O, votum nullam commutatio⸗ nem admittat *½ Capitulum VYV Js ſcire que ſüt illa qᷓ cõmutatiõz nõ patiuni loꝛ aſſ mibi nõ credis qͥ auẽtẽ qris. Siqdẽ ex vnuerßvnü ego pferꝛe volueꝛo.ẽ enĩi qdᷣdã qd cõmutatõʒ nullã admittit Nãa diſpẽſatio eẽ nõ pᷣt vbirecõpẽſatio eẽ nõ pᷣt Diſpẽſatioqſpe nomẽ diſpẽdijẽ.⁊ deimẽũ ſonat qntu in io eſt. Stultũ no eſt vo uta: rie dãnũ ſuſtiere vbi nullũ lucrũ olſeqt. Abi aũt ĩꝑuo deimẽtũ volũtarie toleraĩ pt ĩma ioꝛi lucꝝ pueniat.ᷓ diſpẽſatio vocat.⁊ bona eſt diſpẽſatio iſta. Ecce gꝰ'qũo bñ in ulo vo lũtarie dãnũ ſuſtineript q maiꝰ mbil acan pt? Vnũ ẽ ſi auctoꝛitatẽ viſ qd cõmutatõʒ nõ recipit.HMõ ego dico.ſʒ vitas dic.⁊ ſi ego dico.pꝰvᷣitatẽ dico.⁊ ſᷣm npᷣtatẽ dieo.qꝛ non dobit bõ cõmutatõʒ ꝓ ais ſuo. Sʒfoꝛtere III ſ⸗ nor tat uUlt ai de⸗ non ſon pote⸗a Apl poln luot vo4 mno guey 1ſllſe deope Aude Gus diede geret nlic luus toknete noneam esqin art V Dereno pouere tineren⸗ reddim nerabit nabit reput musq' culpe aqu leniete ſirenne Bone Pakerege nmw eddere tuadas iico. ſ o pen nnig, ltho don Aede din. Giis Abera a poräde Wuin wetie tnnnrdon mu bii Dwunq oaped nrhe polne hn vopest molocd lbimuentt nhheigen Nppnanioen Noe wanr ſoy iadlpih guronhi We etef nonn mhisiitiics Pperewoben “ oban lo⸗ a oblan ſecrne lnsonn eAunad rc,tpia Fni i runeiptia oliben ſpondebis ? dices quia non dixit veritas non dabit. ſed quam dabit bomo commu tationẽ pꝛo aĩa ſua? Ecce igi᷑ non affſirma utt. ſed interꝛogauit. ⁊ tu reſponde ſi potes. quã dabit bõ cõmutationẽ pꝛo anĩa ſuaevi des manitfeſte quia nnũ eſt qd cõmutatõʒ non recipit. neqʒ diſpẽlationez admittit. H ſi voues imo qͥa voues. non enizbonus eſſe potes.ſi boc non vouenis reddeað vouiſti ⁊ ipſũ qd vouiſti redde.qͥa ſi aliud reddere volueris. non accipitur pꝛoiſto qdᷣcunqʒ il lud fuerit. Uouete inqᷣt pſal.et reddite.d.d. v.o.ꝗᷓ in cir.e.a. m. Que müera? Afferte do mino filij dei a. d.f.a. foꝛte iſta ſunt munera que vouere nos iubet reddere pſal.arietel a filij arietũ.cũ dicit. Nouete ⁊ reddite dño deo ve. oẽs q̃ in cir.eiꝰafmu.Cuimunera?⸗ Audiqd ſequit.Terꝛibili ⁊ eiq.a.l.p.t.q.r.t. Ouid boc pertinuit vt poſtqʒ dixerat Bed dite dño deo veſtro munera.ſtatim ſubiun geret. Terꝛibili ei q̃ aufert ſpiruũ pꝛicepũ⸗ mii qa ipſa munera ipſũ ſpiritũ ſigniſicare voluit. Si ſpiritũ pꝛincipũ aufert. auferꝛe ñ poterit ſpiritũ tuũ? Redde ergo voluntari us ne amittas inuitus. Nouete ꝛred. d. . v. oẽs q̃ in cir. eiꝰaf.mu.Terꝛibili et eiq̃ a..p.t. a.r. t. Aide ergo frat d eſt q̊d vouereꝛ red dere nos opoꝛtet ðñno deo noſtro My ſi pꝛiꝰ vouere vel poſt votũ reddere nolumꝰ tñre tinerenon valemꝰ. Si reddimꝰ accipiet.ſiñ reðdðdimus tollet. Si reddimꝰ ꝓ dato remu nerabit.ſi nonreddimus. pꝛo ñ dato cõdẽ nabit. Si eni reddimꝰ.q̃d noſtrũ eſt damꝰ a reputatur ad iuſticiaʒ. Si autẽ non reddi mus.qᷓd alienũ eſt reunemus.⁊ imputatuꝛ ad culpaʒ. Qui amat inquit aniaʒ ſuñ pdet eã.⁊ qui perdiderit aniaʒ ſuã pꝛopter me in ueniet eaʒ. Seruat ſibi qui mibi tribuit. ⁊ q ſibi retinet amittit. Nouete ergo ⁊ reddite. Si voues aniaʒ tuã redde aniaʒtuaʒ. Noli putare ereddere poſſis pꝛo ania tua pecu niã tuã. bPoc eniʒ eſſet plus vouere et minus reddere. non eſſet equa recõpenſatio. Si tua das deo teipſü dyabolo.non eſt equa ꝑ ticio. Honne ſi recte offeras ⁊ nõ recte diui pas.peccaſtiꝰ lus valet ania minus pe — cunia. Monne aia plus eſt ʒ eſca? ⁊ coꝛpꝑꝰ plus q; veſtimentũ? Si ploeſt aĩa eſca? plus vtiqʒ eſt q; pecunia ?quia et eſca plus eſtq́; pecunia. pꝛopter eſcã eniʒ datur pecu ma.? ſi eſca nõ eſſet. pecunia quid eſſet? ã qd plus confert ⁊ pꝛodeſtapluũ plus eſſe ne ceſſe eſt. Si ergo voues aniaʒ noli pꝛo ama dare pecuniã.qꝛ ſi Bfaciſ ſaudẽ facil.plꝰpo uens.⁊ minus reddens.Cũ aĩa tua dare po tes pecumã tuã.pꝛo ania nõ potes.lNiſi foꝛ te pꝛo ania tua ita pecuniã tuã dare volue ris. vt anĩa tua data acceptabilioꝛ fiat pilla cũ illa amatur pꝛo illa ſine illa nõ accipitur Moli ergo putare ꝙ pꝛo ania tua.ideſt pꝛo cõmutatõne anietue pecuniã tuã dare poſ ſis.quia et ipſe pecuniaʒ tuaʒſic datã nõ ac ciperet.⁊ tu aniaʒ tuã ſeruare non poſſes ſic retentã. Itaqʒ et pecuma amitteretur.⁊ aia non ſeruaretur. Mocigitur vnũ eſt qd recõ pẽſationẽ non accibit· ZAue vota commutationem patiantur itulum ¶ſextum. terg omnla pꝛo loco ⁊tẽpoꝛe ⁊ cauſa cõmutatiõʒ Aadmittüt. Nouiſti aurũ. argentũ redbere potes.quia qd pꝛecio minꝰeſt.ĩ põ dere maius eſſe poteſt. Nouiſti peregrina tioneʒ tuã dño.cõmutationẽ admittit.ſi foꝛ te expediat magiſ qd contingere poteſt. vt p maneaſ in patria tua ⁊ in domotua.Haʒ ſi illic perſoluere potes aliud tantũ valens.ſi ue adlaboꝛezoperis ſiue addeuotionẽ vᷣtu tis. ſiue ad vtilitateʒ ãminiſtrationis cõmu tationez dare potes. Vouiſti ieiuniũ.⁊ bic cõmutano eſſe poteſt.ſi foꝛte boc non expe diat qd contingere poteſt. Aliud adbuc di co. Nouiſti deo ſeruire in loco aliquo.vel ĩ babitu.vel in ſocietate aliqua.dico quia ⁊ B totũ cõmutatiõʒ babere poteſt. quia poteſt ⁊locus deſtrui⁊ boĩes moꝛi.⁊ babitus mu tari. Nũquid putas ideo perdis anĩaʒ tuã ſilocas aliquis paſtatur. aut ſi boĩes moꝛi untur. Cãtuũmodo ex te non ſiat.qdð in illis fit. neq; ĩ teremaneat qdᷣate fier: biit Nõ eſt periculũ tuũ. vbinõ eſt culpa tua.ſac qo potes tu. ⁊ quãtũ potes.et ſufficit bi bo na volũtatenon ãplius exigitur niſi quãtũ poteſt. Si auteʒ aliquid boꝛuʒ voueris vel ſimiliuʒ aliquid q vel inuitis auferꝛi pñt.vł a volentibus cõmutari.⁊ implerequidẽ na les qd vouiſti.non eſt in tuo arbitrio comu tatio votitui.etiã ſi maius aliquid videris vel melius faciendũ qᷓdfacias. Moteſt qui dẽ diſpenſatio fieri circa te.ſed non debetſi eria te. Haʒ tu quidez qᷓntuʒ in te eſt boc de bes quod vouiſtiipſũ et non aliud. Non ti bi licet pꝛo alio alið cõmutare.ſed diſpenſa⸗ toꝛi magiſtro tuo ſi voluerit et expedire no uerit. licet aliud accipere. Si idẽa te dat de bitũ eſt. ſi aliud abillo accipitur indulgẽtia eſt. Maã ⁊ idcirco diſpenſatoꝛdiciturille qui lubiectis oibus ſᷣm vtilitatẽ ⁊ fructũ recopẽ ſatiõis diuerſa quedaʒa pᷣmis⁊ alia abbis que pꝛopoſita fuerant ſalubꝛi ac ranonabi li cõmutatione impenderepoteſt. Sicut er go votũ tuũ in tua conſtat volũtate.ſic com mutatio voti tui in illius conſtat poteſtate Allic ꝑpte operari potesbonũ qᷓo delectat. autẽ conſulere illů debes qd magis expedi at. Eſt⁊ adbucãpliꝰaliquid qd dictiſ adijci endü videtur. Ecce vouiſti virginitatẽ car nis tue dño deo tuo.dicoꝙ reddere debes ●○ ud ꝓ iſto reddere. ſi iſið potes reddere. Sʒ qdfacimꝰ Ecce vouiſti ⁊ votũ non tenui⸗ ſti.qa virginitatem amiſiſti. non potesãpli us reddere virginitatem. nõ potes dare qðᷣ nõ babes. Semel amiſia eſt virginitas.am plius reparartaut recuperarinõ p̃t. Quid ergo facies? Quid reddes dño deo tuopio pirgitate tua quã vouiſti ⁊ poſt votuʒ ami ſiſtEſt ne aliqd aliud qd piſta reddi poſ ſit. vt debitũ reddaĩ. ⁊ votu ipleatur? Sim⸗ bil eſt aliud qð pꝛo iſto reddaturſalus non eſt bis qui banc vouerũt.⁊ amiſſam iaz red dere non poſſunt. Hunquidigitur fontem miſericoꝛdie pꝛecire audebimꝰbmai?Di cat hoc qui audet.ego nõ pꝛeſumo nec vo⸗ lo. Ndᷣat qui boc dicere voluertt. ne foꝛte ſi⸗ bupſi periculũ ſtruat. Ergoaliudeſt qöred dere poſſis pꝛo nᷣginitate tua.ſi eũ perdidi⸗ qd vouiſti. Hon licet tibiretroſpicere.ptðö inceps adexperientiam carnis deſcendas. BDico getibi redde qd debes. Hõ lʒ tibi ali/ Duodecima ſti. Quid aliud? Redde penitentiã tuã. red de contritionem tuã.redde bumilitatem tu am pꝛo virginitate carniſ.redde bumilitatẽ coꝛdis. Nꝛo carne fracta. frange coꝛ bumilt tate. Humilitatem per ſe debuiſti. etiaz ſi n ginitatẽ babueras.et tamẽ ſi vi:ginitatẽ red Dere non potes. redde ꝓ illa bumilitatẽ.⁊ ſa tiſfacies tã ꝓ ſe qʒ pꝛoilla. Aide quãta ſit viꝛ tus builitatis. Socia eſt virginitatis buli tas. æ ſocia bumilitans virginitas. Et non poteſt ſi abeſt bumilitas ſatiſfacere deo vir ginitas. Moteſt autem etiam ſi abeſt virgi nitaſ ſatilfacere ðo.ſibabeatur vera bumili tas. Eſt igitur aliquid qᷣreddas p virgin tate tua.ſi illaʒ reddere non potes.Eſt vnde ſatiſfacias deo.etã ſi iſtã non offeras Nun quid ſic dico de ania tua perde ammã tuã ita vt eã ampliꝰreddere non poſſis.⁊ pꝛde ſi aliquid tibi ſupereſt qð pꝛo üla reddere pol ſis.· Mꝛopterea dixi tibi.qͥa boc vnũ eſt pꝛo q cõmutatio nulla dari poſſit.ſi boc ſolũ da ri non poteſt. Hoc niſi rebddideris quicqd dederis nõſatuiſtacis.boc ſi reddideriſ qᷣcqd non dederis non offendis ¶ Wars tredecima (De vicijs et operibus malis. Capitulum (Lpꝛumum. talia vicia.ſiue pꝛincipa lia ſiue oꝛiginalia ſacra ſcptura commemoꝛat. Que ido capitalia ſiue ꝛincipalia vel oꝛigina H lia nominant. qͥa reliqꝝ omnium caput ſũt ⁊ pᷣncipꝑiũ et oꝛigo. Oia quiſpe alia abiſtis ſeptem vicijs oꝛiũt.Hoc autem intereſſe videtur inter peccata ⁊ vi cia.q vicia ſunt coꝛruptiones amme ex qui bus ſi ratione non refrenentur.peccata.id eſt actus iniuſticie oꝛiunt. Quando autem temptanti vicio ↄſenſus adbibeĩ. actꝰ miu ſtitie eſt qdᷣ peccatũ d. Itaqʒ viciũ ẽ infirmi tas ſpũalis coꝛruptõis. NPeccatũ aũt ex coꝛ ruptõeoꝛiẽſ pↄſenſũ act? iniqtatiſ. Itaqʒ; vi ciij abſqʒ ↄſenſu infu mitas eſt.cuiinquãtũ Eptem capi alaaria lrun⸗ lonlat hulläbe tianneg ſupbi bot pae bergul mfedig neinund Egnong ſſien nudo ritual apicor eſtimot moderg chpilcen Annär Nanente umllni oebunt enigzſ; tatered tian ltpa. svaͤ Gn de. eng spprg eEKorne erae on knmnini Asapdel lrdne Nceäch iboeüin no guic⸗ Nom gd Sms n – 10MN Haninuß Na a nmi ſtin imp ſin ne Gunmetr un gecan. P vnnpoic Pbatacd i nicuinmmn cuñ utt 6 Riͤrni n tumin 8 5” . ”!” 22 N ð”ð (Wars infirmitas eſt miſericoꝛdia debei.NRꝛemiũ aũt et coꝛona inqntũ ab actu iniqᷣtatis cobi bet. Cñ cõſenſu vero viciũ cłpa ſit.vbi inq̃n tũ viciũ eſt.malũ eſt.inquãtũ voluntariũ ẽ pena dignũ eſt. Niciũ ergo eſt in coꝛruptõe peccatũ autẽ eſt in actione.Actꝰpᷣo peccati ſolo ↄſenſu ꝑficit.etiã ſi foꝛis opuſnõ fuerit da qð iniqtatis eſt per ↄſenſũ pꝛauũ in ſola polũtate cõpleĩ.etiã tunc cuʒ ab eo qð vult perſiciendo foꝛis inuita reſtringit.facit eniʒ qð ſuũ eſt totũ.⁊ qdᷣampliꝰnon ſacit.ſuum non eſt. nec abipſa eſt qd amplꝰnõ facit.ſed ↄtra ipſã.ꝗta in ſolo ↄlenſu opꝰiudicat.cui quidẽid qð foꝛis eſt opꝰtãtũ in malicia ad ijcit ãntũ ipſũ q intus operat᷑ motũ volũta tis ad maliciã accẽdit.Sic ergo vicia ongo peccatoꝝ ſũt.ex qbus naſcunt᷑ oꝑa iniq̃tatil que quidẽ ſicut dictũ eſt abſqʒ ↄſenſu penaʒ babent.qa coꝛruptio ſunt.cũ ↄſenſu autem culpã qa volũtaria ſunt.Inqntũ eniʒ oꝛigi nalia ſũt.pena in ipſis exercet. Inq̃ᷓntũ volũ taria ſũt pena ipſiſ debet.Sũt aũt bec. Nꝛi ma ſuperbia.ſecũda inuidia.tertia ira.quaꝛ ta accidia.q̃nta auaricia.ſexta gula.ſeptima luxuria.Ex biſtria boiem expoliant.quartũ ſpoliatũ flagellat.q̃ntũ flagellatum eijcit.ſe xtũ eiectũ ſeducit.ſeptimũ ſeductũ ſeruitun ſubicit. Suꝑbiasaufertbomini deũ.inuidia ꝓxi:nũ ira ſeipſũ.accidia ſpoliatũ flagellat. auaricia flagellatũ eijcit. gula eiectũ ſeducit luxuria ſeductũ ſuituti ſubicit. Aia rationa lis in ſanitate ſua vas eſt ſoldũa integrum nullã habẽs coꝛruptionẽ.quã vicia venien tia in eã boc modo viciant ⁊ coꝛrũpunt.per ſuꝑbiã inflatur.per inuidiã areſcit.ꝑirã cre pat.ꝑ accidiã frangit᷑.per auariciã diſpergii per gulã inſicit. per luxuriã ↄculcatur.⁊ĩlu tũ redigitur. Supꝑbia eſtamoꝛ ꝓpꝛie excellẽ tie. inuidia eſt odiũ felicitatis aliene.ꝗra eſt irꝛationabilis peribatio mẽtis. Accdia ẽ ex ꝓfuſiõe mẽtis nata triſticia ſiuetediũs ama ritudo animiimoderata.qua iocũditas ſꝑi ritualis extinguitur qdã deſperationis pᷣ cipiciomẽs ĩſemetiplſa ſubuertit.Auaricia eſt imoderat?ꝰ aſpenit?ꝰ babẽdi. Gula eſt im moderatus aſpetitus edendi Luxuria ẽ cõ cupiſcentia explẽde voluptaus nimia.pl cõ Creoecima cubitus deſideriũ ſuper modũ vel ↄtra rati onem efferuẽs. Superbie duo ſunt genera. vnũ intus.aliud foꝛis. Intꝰ eſt ſuperbia.fſo ris iactantia. Superbia in elationecoꝛdis. lactantia in oſtentatione operis. Supbiaĩ eoqꝙ ſibi placet. alienũ teſtimoniũ delpicit. Jactantia autem pt magis ſibi placeat. alie nũ teſtimomũ reqrit. ꝛopterea iactantia per lemtatem blandã ſe ſimulat. Superbia pero in tumoꝛe crudelẽſe demõſtrat. Supꝑ bia enim timeri vult.ilactãtia amari.⁊ vtra qʒ tamen in eo qð aſpenit ſibi placẽs puerſe diuerſo licet modo inoꝛdinate ↄuĩcitur glo riari. Si quis igitur ſuperbiam ⁊ iactãnaʒ ſub vno cõputauerit mẽbꝛo ſepteʒ inueniet pvicia ca pitalia.de quibus peccata oĩa.id eſt actus iniqtatis ⁊ iniuſticie opera oꝛiuntur. Meccata aũt alia venialia.alia crialia dicũ tur. Nenialia ſunt que nec facile vitari pñt. pvt aliqñ non fiant.neqʒ multã turpitudinẽ velleſionẽ magnã babent ſi ſiant. Crimĩalia dicuntur que velleſionẽ magnã inducunt. pvel turpitudinem ingerũt. in qbus vel deuſ vel pꝛoximus multum offenditur.vel ipe qͥ facit maculatur.Calia ſũt bomicidia.adul teria.periuria.furta.et que bis ſimilia adiũ gun:.vel continentuꝛ in iſtis.ſicut rapine.ſa crilegia.et inceſtus.⁊ cetera talia. AHemalia ſunt ſicut ira leuis tranſitoꝛia rilus ⁊ eiuſ cemodi que ſine deliberatione agentiuz cõ tingunt. ſiue ex negligentia incaute.lue ex ĩ firmitate pꝛecipitanter. ¶ De virtutibus et operibꝰ bonis. Capitulum CQ . —+„⸗ „ 1 Icut ſuperiꝰoi/ ximꝰ.aliud viciũ eſſe.atqʒ aliudð peccatum qð ex ipſo vicio pꝛoce dit. Ata intelligimuſ aliud eẽ vᷣtutes. atqʒ ali ud opera iuſticie que exipſis oꝛiunt᷑. Nirtꝰ enim q̃ſi quedã ſanitas eſt ⁊ integritas ani me rationalis cuiꝰcoꝛruptio viciũ pocatuꝛ Oꝑ veroiuſticie eſt in motu mentis ratio nalis.qð ſᷣm deũ incedita coꝛdis cõceptiõe ſurgens.⁊foꝛas vſqʒ adactiomis coꝛpoꝛaliſ cõplerionẽ pꝛocedens. Virtutes in ſcriptu ris plurime numerãtur.maxime e oane 3 53 in euangelio quaſi quedam antidota pel ia nitates oira ſeptem vicioꝛuʒ coꝛruptiones ſub eodem numero biſponunt᷑.ſꝛima eſt bumilitas.ſecũda manſuetudo.tertia men tis cõpunctio.quarta deſideriũ iuſticie.quĩ ta mileꝛicoꝛdia.ſexta coꝛdis mundicia.ſepti ma pax mentis interna. Homoiguurĩ pec catis iacens egrotus eſt.vcia vulnera. me dicus deus.dona ſpirituſlãcii antidota.vir tutes ſamtates. beatitudines gaudia. Der Ddona enim ſpuſſancti. vicia ſanantur Sani tas vicioꝛum. integritas eſt virtutũ. Sanꝰ operatur.operans remuneratur. Sic poſt virtutes opera bona lequũtur. ex vꝛutibꝰ⸗ opera ipla onunt. Sed opera miſericoꝛdie in euangelio ſpecialiter a dño enumerãtur in quibus ꝑfectio bonoꝛũ operũ ſigniſicat. uꝛmũ eſt eſlurientẽ paſcere.Secundü ſiti entem potare.Tercium boſpitem colligere Quartũ nudũ veſtire. Quintũ infirmum viſitare. Sextũ adincarceratũ ⁊ clauſũ ve⸗ nire.in bis enĩneceſſitatibꝰ.omnis vite bu mane moleſtia vel compꝛebenditur vel ſis tur in qubus quiſqs pꝛopter deum pximo cõpatit.milcdᷣiaʒa deo in ſlua neceſſitate me ((e timoꝛe et amoꝛe 4 (Capitulum II. Ane motus ouo ad omne qð facitagendu impel litur. Anus eſt timoꝛ.alter amoꝛ. Hec duo cum bona ſunt. omne bonũ efficiunt. er timoꝛem eni mala cauẽtur. er amoꝛẽ bo na exercent.Cü autẽ mala ſunt.ommiũ ma⸗ loꝛu initiũ ⁊ cauſa exiſtũt. Der timoꝛeʒ eniʒ malum a bonoreceditur. Der S ſunt coꝛdis qbus ania D malũ mala perpetrani. Sunt ergo duo bec quaſi poꝛte due per quas moꝛs ⁊ vita igre diunt. Hoꝛs quidem quãdo aperiuntur admalũ.vita aũt qñ adbonũ reſerantur ¶Muid ſit timoꝛ . gpitulum IIII. Imoꝛ eſt affectꝰ mentis quo mouetur vt ſupioꝛ Credecima cedat. Amoꝛe enĩ accedit. timoꝛe recedit Si in iuſticia ꝑſtutiſſz bomo ex volũtate ſubijce ret melioꝛ nũcautẽ ex neceſſitate ſubijcitur foꝛtioꝛi. Hec eſt pꝛaua illa vis timoꝛis exqᷓ ſeruilis nominatur.quando qui volũtate p us melioꝛi noluit.nunc ex neceſſitate foꝛtio ri ſubijcitur. Quã pꝛofecto penã tũc caritaſ foꝛas mittit.qñ ſubiectionem volũtariã fa⸗ cit.quãto magis creſcit caritas. tanto mag creſcit volũtal.quãto magis creſcit volütaſ tãto magis decreſcit neceſſitas.et iam per⸗ fecta caritate amat ad reuerentiaʒ melioꝛeʒ voluntariꝰ.non timet ad penam foꝛtioꝛem inuitus. Querunt de xpᷣo boĩie qũo timoꝛẽ dñi babuert? Sed facle eſt demõſtrare q̊ modo voluntarie patri inquãtũ ipſe bomo erat ſibi ſuperioꝛiſubijciebatur. ⁊ ſpõtanea reuerentia cedebat illi quẽ ſuperioꝛem co⸗ gnoſcebat dicens.pater maioꝛ meẽ. Sicut igitur amoꝛcum ſit motus mentis natura liter vnus.ſcdᷣum diuerſas qualitateſ diuer ſa nomina ſoꝛtitur.et dicitur aliqñ cupidi⸗ tas.quandoſcʒ ad mũdũ eſt.qᷓndo vero ad deum eſt caritas. ſic timoꝛ cum ſit motꝰ mẽ ſigmificatur. tis naturaliter vnꝰ pm diuerſos tũ modoſl quibus babetur veloperat diuerß noibus De quattuoꝛ timoꝛibus Battuoꝛ ſane tiᷣ moꝛes ſacra ſcpᷣtura diſcernit.ſer uilem mũdanum.initialẽ. ſilialẽ. Seruilis nmoꝛ eſt ꝓ euitãda pena abſtine⸗ rea malo retenta voluntate mala. Muũda: nus nmoꝛ eſt peuitanda pena abſtinere a bono retenta volũtate bona. nitialis vero timoꝛ eſt pꝛo euitanda pena cũ peruerſoo: pere etiã pꝛauas cogitationes reſecare. R:· lialis timoꝛ eſt bono firmiter adberere qa il lud amittere nolis. Ex bis quattuoꝛ nmor: bus duo mall ſunt.ideſt. eruilis. et mũda nus.duo pero boni.i.initialiſet filialis Ser uilis timoꝛpenã que ab boibuſinferi metu it. ⁊ idcirco ei ſufncit ceſſarea maloopꝑere.qꝛ ad oculũ famulat.⁊ restũ ↄſcenne nõmetu it hoibus placere volens. unden?ꝰ voti guiy coront totun ſob he lume perfw intend none limo⸗ redeh⸗ ferdel gocoꝛ⸗ otade tumd fhata nimnere teboni nozgli bolamn ſtotspie erletune nlettü bier de⸗ Uerennra 4 tater nltatez Mipio meſdorr japo⸗ me0 nor ne inode s moꝛbominibus placere ñ querẽs.etñ diſpli cere metuens ⁊ iple fingit qð non eſt.tcã mẽ daxin neganda veritate. qz fallax alterin fal ſitate tegenda. Et veqz in veritate offẽdit alt quia timide negat qð eſt. alt qa peruerſe ſi mulat qð non eſt, Initialiſverotimoꝛ quia eam quã deus cominatur penaʒ declinare ſatagit. nequaqʒ libi ſuſficere videt vtabil licita ſe operatione contineat.quia elq coꝛi tuetur non eſt ſatis ad pꝛobationem liino. cens fuerit actio.niſi enam ipla coꝛdis cogi tatio ante eiuſ oculos ſincera atqʒ impollu ta a pareat. Nuia ergo illi diſplicere metutt qui videt totum ad perfectam innocentiã coꝛam eo necelſe eſſe conſiderat vt mundet totum. ⁊ ideoiſte timoꝛ initialis dicitur.qᷣa ſub boc per bonam voluntatem ⁊ virtꝰ ini tium capit.⁊ vicium finem. Hec dum tamẽ perfectnio eſt. quia dum aliud agitur. ⁊aliud intenditur ipſum adbuc pꝛopterſe bonum non amatur.tunc acceditcaritas et intrat ꝑ timoꝛem iſtum qui dum monſtrat ꝙ; fuge re debeamus periculum.qdãmodo aſpete res deſiderare facit pꝛendium. Conuerut er go coꝛ addeum. vt qdammodo de ipſo lu⸗ giat ad ipſum. voc eſt. duʒ cauet babereira⸗ tum. ſtudet babere ppiciũ.bũc ſequit᷑ timoꝛ fihal. qui ex ſuccedente caritate naſcit vt ipʒ nimere nibil aliud !it q́; deguſtatũ in carita te bonũ iam nolle amittere. Et bicqdem ti moꝛaliqd pene adiunctũ bʒ.dũ in incertoã⸗ bulamus et pᷣt in vtrãqʒ adbuc ptẽ decliare ſtatꝰ vite mutabilis.ſʒ cũ mutabilital nulla erit. tunc nulla ex incerto ſuſpitõiſ pena ine rit.et tũc timoꝛ qdᷣãmodo ſinetimoꝛe erit p⸗ bi et de ſtabilitate certi erimus.⁊ tamen re uerentiam creaton exhibere non deſiſtem? De caritate. Capitulum ſextum. Eminam nobis ſcriptura ſacra caritatem cõmẽ tatẽ di vt ſic ipʒ diligãꝰpt ĩ ipo gaudeãꝰ.Ca ritatez pꝛoximi. vt ſicipſum diligamus vtñ in iplo ſedcum iplo mn deo gaudeamus. H dat dei videlicet ⁊ pꝛoximi. Cari Mß ZZ Creoecima. eſt vt deum diligamus pꝛopter ſeipſum. ꝓ ximum autem pꝛopter deum. Deus auteʒz idcirco diligendus eſt pꝛopter ſeipſum. qᷣa ipᷣe eſt bonum noſtꝑ. ſeꝛoximus auteʒ iðo pꝛopter deum diligendus eſt. quia cuʒ ipſo in deo eſt bonum noſtrum. ꝗlluʒ dilgimꝰ vtad ipſum veniamus. ĩ iſſo gaudeamꝰ Iſtum diligimus. vt cum ipſo curramus, 2 cum ipſo peruemamus gllum vt gaudiũ. iſtum vt gaudij ſocium Illum vt requiem. iſtum vt requiei conſoꝛtem. Quid eſt en deum diligere babere velle Qund eſt deuz dolligere pꝛopter leiplum? ideo dilgere vt babeas ipſum. Quid eſt pꝛorimum dilige re pꝛopter deum ?deo dilgere quia babet deum. Sicut diligimus bominem pꝛopteꝛ iuſticiam. ideſt quia babʒ iuſticiam. ⁊ ſicut vilgimus bomimem pꝛopier ſapientiam. id eſt quia babet lapientiam ſic diligmus bominem pꝛopter deum.id eſt quia babet deum. velſi foꝛte nondum babet. quia babi turus eſt eum. velvt babeat deum. Sic ita qʒ pꝛopter deum bominem diligmus quẽ ptiqʒ pꝛopter deum non diligeremus.ſi de um nondiligeremus. quemadmodum cũ bominem pꝛopter ſapientiam diligo .ideo diligo. quia ipſam lapientiam diligo.queʒ pꝛofecto non diligerem.ſi ſapientiam ipſaʒ pꝛopter quam iplum diligo non diligerez. Ita cum pꝛoximum pꝛopter deum diligo. ideo diligo quia deum oiligo pꝛopter queʒ ipſum pꝛoximum diligo.quem vtiqʒ nõ di ligerem.ſi deum pꝛopter quem ipſum dili gonon diligerem. Sicigitur ſibene diligo abonum diiigo. Hon enim bene diligo niſt cũ bonum diligo.⁊ cum bonü qddiligonõ ob aliud qᷓ; pꝛopter bonitateʒ diligo. Si er go bñ diligo. ſic dingo. QNuomõ? Amicuzi deo et inimicum pꝛopter deum. Quid eſt a micum diligere in deo? ideo diligere.quia deum babet. non in diuitijs ſuis.non in foꝛ titudine ſua.non in pulcritudine. ſed in iu ſticia ſua. in ſonctitete ſua. in bonitate ſua Alla enim ⁊ ſi a beo ſunt.extra deum diligi poſſunt.et ſepe cũ diligũtur.auertut v puer tunt mentem diligentuz le vt deü ñ dilgat — (Pars Jocirco pꝛo bis laudanduſeſt quidẽ deꝰqꝛ cum dantur ab ipſo dani.⁊ dona eius ſunt ſed in bis non eſt amandꝰpximꝰ.qꝛ nᷣtꝰ eiꝰ non ſũt. neqʒ bonũ faciũt iſta boiem.etiam ſi abũdauerint.neqʒ ſi defuerint malũ Bõi tas aũt bonũ facit.⁊ iuſticia iuſtũ.⁊ veritas verũ.⁊ bec cũ aſſũt.adeſt deus.quia deꝰbo/⸗ mitas ẽ iuſticia ⁊ veritas. ꝗIdeo in bonitate⁊ iuſticia ⁊ peritate diligendus eſt bõ.⁊ qñ in iſtiſ oiligitur. in deo diligitur. quia deꝰboni tas eſt etiuſticia ⁊ veritas. Si ergo bñ dili⸗ gimus ⁊ bonũ diligimꝰ.boni ſumꝰ.Hõ eni bonos facit.nili dilectio bona ⁊ dilectio bo m. Si ant bom ſumuſ.nullos amicos babe mus niſi bonos.⁊ nullos inimicos niſi ma lol.qa ſi boni ſumuſnibil pꝛeter bonũ diligi mus. ? mibil pꝛeter malum odimꝰ. Si autẽ amicos bonos babemꝰa inimicos malos amicos quidẽ in bonitate ſua diligere debe mus.iideo qa boni ſũtinimicos auũt qᷣͥa in bonitate duligere non poſſumꝰ qͥa boni nõ ſunt. tamẽ ppterea diligere debemꝰ vt boni⸗ tatem babeant ⁊ boni ſint. Et in bis oibꝰnõ niſi bonitaſ diligit qniam nibil diligit niſi p pter bonitatẽ. Simili mõ cũ deꝰdiligit᷑ pp ter ſe diligitur.qa ab alio non eſt. neqʒ aliud ab iplo qð diligitur in ipſo. Cũ po ꝓprimuſ diligit᷑ non ppter ſe diligit. ſed ppter deu. ali i. amicus.qa deũ babet. alterammic? vt de um babeat. Et in bis olbus non niſi deꝰ di⸗ ligitur.qͥa aliud non eſt qᷓ; deus.qð⁊ diligi tur in illo.q̃a eſt.⁊ in iſto diligitur vt ſit. Er⸗ go cũ deus diligi ⁊cũ ꝓximꝰdiligit deꝰdili gitur. Quare ergo dicit ſcptura vt ⁊ deü di⸗ ligas ꝓximũ? Siin deo deũ diligis. ⁊ in p ximo deum diligiſ.nec aliudin ꝓximo qᷓ; in deo diligis. Quare duo pꝛecepta ſũt carita tis? Si enim vtrobiqʒ deus diligit. in ptro⸗ qʒ vnũ impletur.nec opꝰfuerat pceptũ ge⸗ minar:i de opere vno. ſufficeret ſi dixiſſet. Di lige do. de tu. in boc enim totũ eſt. Din eniʒ deu vere diligit vbiqʒ diligit. Si diligit vere diligit vbicũqʒ iueni. In ſeipſo⁊ in primo. intus et foꝛis.ſurſum ⁊ deoꝛſũ.longe c ppe S mel dulceeſt. dulcis eſt 2 fauuſ. Si mel diligis.diligis ⁊ fauũ receptaculũ mellis.ſ: 3 cum mel diligitur. ideo diligitur quia dulce — Creoecima do ipſum eſt. Cum vero fauus diligi ideo diligitur quia dulcedo in ipſo eſt. Ael pꝛo pter ſeipſum diligitur. fauus autem pꝛopẽ mel diligitur. ſi ſoꝛte viderisfauum nõ ba bentem mel. vides receptacula pbi mel elſe debuerat.⁊ doles eſſe pacua.⁊ non placetti biq arida ſunt. ⁊ cupis melillic eſſe quod diligis. a ſi venerit. magis diligis Ita dilige deum tuum. quia dulcedo eſt ipe. ⁊ bonitaſ venitas.Oꝛoximum autem tuum dilige. quia receptaculum eſt dulcedinis ⁊ bonita tis et veritatis et ſi in eo inueneris quam babere debet dulcedinem ⁊ bonitatem e pe ritatem. diligein ipſo illa. ꝛ dilige ipſum pꝛo pter illa. St autem inuenenis vacuum bo⸗ ms ſuis dole.quia receptaculuminane vi: des. ⁊ opta vt veniant ad eum et intrent in eum bona ſua.pt fiatipſe bonul.babens bo na ſua ſine quibus bonus elſe non poteſt. Dilige ergo deum. quia bonitas eſt. dilige pꝛoximum.aquia ex bonitate bonus eſt.vel ſibonus non eſt. pt ſit. quia bonus eſſe po⸗ teſt Qui enim iam eſſe non poſſuntbom. di ligendi non ſunt nec pꝛoximi ſunt.ſed alie⸗ m et remoti et extranei. Ne des inquit alie nis bonoꝛemtuum ⁊ annos tuos crudeli. ne ſoꝛte impleantur extranei viribus tuis 2 laboꝛeſtuiſint in domo alena. Iſti ergo ſũt aliem etextranei nimis remoti et longe fa cti quibus amplius reditus non patet ed bonum. demones.lbomines maligni cum demonibuſ damnati.qui idcircoa nob am plius diligendi non ſunt. quia ab illo bono pꝛopter quod diligitur omnis qui bene di ligitur irꝛecuperabiliter coꝛruerunt. MHuſq̃ʒ nobis dicit ſcriptura vt demoneſ diligamꝰ neqʒ illos bomines qui iam cum demoni bus damnati ſunt. ꝗalli enim pꝛoximi non ſunt ſedremoti alienfact a nobis. Hos autem pꝛoximos diligere debemus non a lienos.ideſt bomines non demones.⁊ illoſ bomines qui vel perbonitatem non receſ ſerunt.pel per arbitrij libertatem redire poſ ſunt. Hon enim omnino longe ſunt.qui et ſi abierint adbucredire poſſunt. Iſti ſunt pꝛoximi qᷓs diligere debemꝰ.pel in doſiñ re ceſſerunt.vel ꝓpter deũ ſi rebire pñt. Quos mue 9 glig lodt tera lge eut rebu ꝛpoo gleert ſmmu ea füdi⸗ Boe Adben 0on onte breape nmmendi Ngeret Nſeodi lumod Mauuvee dligte teſtetor eſlepide mod lgat de rehosg gih Mnn mpagt mnob ſneleſ⸗ phcan good dlge. honigf mdlg. Gn Ws n enie. no un bo nunnen hmmin lhnebo m. Hschdl us ayl uptſeco nbono de⸗ ageaie Mi⸗ rhrsnisn Mepi e en on ad Gmaigian rnedn chloter nsgbiband wawnr rtalen gNon 1 ſon CcrvsNoRe wweao Enden emtdirfe geſont gui unt. W gi⸗ caritatis. quãdo diligumꝰ. vel in eis deñ diligimꝰ. qa bon ſunt vłin eis bonũ diligimꝰ⁊ optamꝰ cũ qð non ſunt boni eſſe poſſũt. ſꝛopter ergo duo ſũt pꝛecepta caritatis dei videlicet 2 ꝓximi.vt per caruatem deiipſum bonum diligas.per caritatem pꝛoximi bonũ 6 di ligis pxrimonon inuideas.Doteras aliqᷣd diligere.⁊ pꝛoximo non diligere. NMoteras aliquid velle babere. tamen nõ velle vtil⸗ ludbaberet pꝛorimꝰtuus.in deo tñ non po teras. Hon eni poteras diligere deu.niſi di ligeres pꝛoximũ tuũ.quia cũ iuidia ⁊ odio deus diligi non poteſt.tamen quia in alijs rebus bocfacere poteras.vt aliquid velles 2 pꝛoximo tuo non velles. diſtinctum eſt vt ptrũqʒ tibi faciendũ eſſe intelligas.qᷓʒuis tñ alterũ ſine altero facere non poſſi. Quãuiſ ſimul ſint tñ duo ſunt dilectio dei ⁊ ꝓximi. Neqʒ eniʒ ideo debuerunt in pꝛeceptiõe cõ fũdi.q̃ʒuis non poſſint in actione ſeparari. Duo igitur ſunt pꝛecepta caritatis. VUnuʒ 3 deũ diligere pᷣcipimur. alterũ qᷓ ꝑrimum amare iubemur. ¶ Muare non ſint tria pꝛecepta Eo dicis quare tria data ñ ſũt p̃cepta caritatis nyHt ſiliter diligat bomo ſeipſũ.ſi cut diligere iubetur deũ et pꝛoximũ.Sʒ cõ⸗ ſidera qa ſuperfluũ foꝛet vrillud fieri iube⸗ returad quod faciendũ ſic bomo pꝛonꝰſue rat ex ſe vt ludaut non poſſet.aut non vel⸗ lert dimittere.⁊ ſi pꝛobiberetur. Mon igitur pꝛecipiendũ erat bomini vt ſe diligeret. ſed timendũ vel cauendũ magis erat.ne nimis diligeret. Hoc ſiquidem nature inſitũ erat. pt ſe odire non poſſet. ſm quaʒ nemo carnẽ ſuam odio habuit. cuius commodum qui nature inſitus eſt appetitus inſeparabiliter diligit.⁊ quod aduerſum eſt illi ſemper de⸗ teſtatur a fugit. Lamẽ quia queſtio aliqua eſſe videtuꝛ. quare pꝛeceptum non eſt bomi ni vt diligat ſeipſum. ſicut mandatũ ẽ vt di ligat deum ⁊ pꝛoximum ſuum. Conſidera re nos opoꝛtet.ſi ſoꝛte in bis duobus man⸗ (Tredecima. datis in quibus de dilectione dei ⁊ pꝛoximi agitur. id etiam qð ad diligendum ſe bo⸗ mini vel pꝛecipiendum vel faciendum eſt contineatur. Duo in bomine ſunt. anima coꝛpus.ſpirituſet caro. Atrunqʒ deus ſecit ⁊ ptrunqʒ bomoa deo accepit. Quodautẽ a deo accepit. totum bonum eſt.⁊ quod bo num eſt. totum diligendum eſt. JItaqʒ di⸗ ligere debet bomo totum quod a deo bo num accepit.quia bonitati ingratus elſet.ſ᷑ quoð ab iplſa eſt. totum non diligeret. Be ne ergo facit. cum diligit coꝛpus ſuuʒ.ita ta men ſi bene diligat id eſt ſi in eo diligat. in quo diligendum eſt. Similiter cum diligit animmam ſuam bene facit. ⁊ mehius fact cum dihgit animam ſuam.q̃m ſacit cum di ligit carnem ſuam. Et tanto meliuſ quanto melioꝛ eſt anima qm caro.ꝗtaqʒ in vtroqʒ bene facit. cum vtrunqʒ bene diligit. Coꝛpꝰ quiſpe bene diligendum eſt ad neceſſitateʒZ. amma vero diligenda eſtadbonttatez. Ca⸗ ro diligenda eſt. vt contra coꝛruptioneʒ ſo ueatur.anima diligenda eſt vr contra iniq; tatem cuſtodiatur.tamen ſi neceſſitas alteꝛi us inciderit.⁊ alterum pati neceſſe ſit.meliꝰ eſt vt caro ſuſtineat corruptionem qᷓm ani ma faciat iniquitatem. Atrunqʒ ergo dili⸗ gendum eſt. ſed tamen magis ilud qd me lius eſt. Quamuis autem vtrunqʒ diligen dum eſſet, non tamen vtrunqʒ pt diligeret erat pꝛecipiendum. Ham quia per nature affectũ carniſ ſue amoꝛ ſufſicienter bomini inerat.non erat pᷣcepto pꝛouocandꝰ ptillũ baberet. ſedadmonitione potiꝰtẽperanduſ ne nimis bꝛẽt. Carnis inqᷣt apls curam ne feceritis in deſiderijs. Carnẽ qpe ſuã bõ an te peccatũ per affectuʒ nature dilexit ad ne⸗ ceſſitatem. oſt peccatum autem ꝑ viciũ cõcupiſcẽtie iã nũc diligere ↄſueuerat ad ſu pfluitatẽ. Et idcirco in bac ꝑtep̃cepto non eget. vbi ꝑ ſe volũtariꝰẽ. aſiñ moneai.ſʒ phi bitõe potiꝰ⁊ cõmĩatõe.ne in pᷣceꝑs eat ſi ñ teneot?. Sic ergo dilectio carmo i pᷣcepto po nẽda ñ fuit. ð qᷓ ↄſtabatqꝛ ſatis baberet.ettiã ſi nõ p̃cperet De dilectiõe nvo aie qri pᷣt. vtꝝ ĩ mãdato ↄſtituta ſit.⁊ ſi ; mãdaiũ ẽ boĩ vt diligat aĩaz ſu.vtꝝ B mãdatũ aliud ab ill vunobꝰmãdatiſ q ſupꝛa diſtincta ſũtĩ dilecti one dei et ꝓximi itelligẽdũ ſit.aut idẽ cũ ill⸗ Quideſt autem animã diligere.niſ bonuʒ eius amare? Sicut enim carnẽ ſuam ama re dicitur. qui bonuʒillius amat ⁊ comodu alſpetit. 1 odiſſe quia ea que aduerſa ſũt illi 2 norxia. aut ſtudioſe agit. aut voluntarie ſu ſtinet. ꝗIta quoqʒ animã ſuam amare dicit. qui amat ea q bona illi ſunt et ſalubꝛia.⁊ qᷓ adbonum illius compaꝛantur. ſaluti ꝓfi⸗ ciunt Qu autem q ili nocent amat.nõ illã amat. Qui diligit inquit imqtatem. odita⸗ mam ſuam. AMmas liuoꝛes ⁊ percuſſuras ⁊ vulnera.⁊ dicis amo carnem meam. Qua lis amoꝛ.Cu illã ledere ⁊ affligerenõ ceſſas ⁊amarete dicis? Siamas illã.ama bonuʒ illiꝰ Si amaſ illã bñ faculli ſi potes.opta ſiñ potel.ᷓ̊ ẽ amaꝛebñ faceꝛe.⁊ bonũ velle.q̃ ꝑpſe quit᷑ odit.q fouet diligit. Si me diligere vis ſic dilige. Alioqn ſi amicos ꝑſeq̃ris.⁊ inmi cos foues.malote boſtem babere qʒ famili arem. NHos amoꝛem vocamꝰ cũ bonũ dili⸗ gitur. cõmoduʒ optatur.ſalꝰqritur Qum B facit diligit. Si auiẽ boc ẽ amare.ille ꝓfecto animã ſuã diligit.qui bonũ illiꝰdiligit.⁊ qð bonüũ illi eſt diligit. Quid eſt aũt bonũ ani me rationalis aliud.q́; deus? Si ergo veꝝ bonũ anime deus eſt.ille vtiqʒ animã ſuaʒ diligit. qui deũ diligit. quia anime ſue bonũ Diligit. NRuid emm putaſti tibi dictũ fuiſſe q̃ndo tibi dictũ eſt. vt deũ diligas? Foꝛtaſſ eſtimabas tibi dic..vt deũ tuũ diligas ſicut Ddiligis vicinum tuũ.cognatũ.qmicũ ⁊ pꝛo⸗ ximũ. Quomodo eniʒ eũ diligiſ? niſi qa bo nuʒ illicupis ⁊ optas.⁊facis ſi potes.⁊ facis Intũ potes.ſi diligis qᷓntũ potes. Cantum enim facis qntuʒ diligis.ſi tantuʒ potes.q̃n tũ diligis.tantũ facis qᷓntuzʒ diligis. Si aũt minus potes.facis tamen q̃ntuʒ potes.Si vero plus potes ⁊ minus diligis.qntũ dili gis tantũ facis. Quidigitur? ꝗIta putas ti⸗ bi dici vt deũ tuũ diligas.pt facias pel cupi as illi bonum⁊ nõ potius pt cupias iliũ bo nũ.Hõ illũ amas adbonũ ſuũ.ſʒ amaſ illũ ad bonũ tuũa amas illũ bonũ tuũ Neqʒ eĩ ſicilli amaſadbonũ tuũ.vt ab illo ſitbonũ tuu ⁊ non ille ſit bonũ tuũ.taqʒ amasillũ (Treoecima adbonũ tuũ. vtipſe quem amas ſitbonum tuu. Si enim illu amare vis ad bonũ ſuuz. Quidillibõi dare potes qdᷣtu bẽas ailleñ babeat.qui totũ qð babes ab ipſo babes?⸗ Oblitus es illi dicere. deus meus estu.qᷓni am bonoꝛũ meoꝛũ non eges. Quid ergoil li dabis qui totum babet quodtu babes.⁊ plus babet qᷓ; tu babes? Cu pauper es il⸗ le diues.ꝗn boc mundo pauperes dantdi: uitibus. ⁊ qui plus babent accipere poſſunt aminus babentibꝰ quod non babent. Hic enim qui ditioꝛes ſunt plus babent. qui ta men quia totum non babent accipere poſ⸗ ſunt quodnon babent. Deus tuuſalias di uitias poſſidet. Quod tu minus babes ille plus babet.⁊ qd aliquid babesille totũ ba⸗ bet. Nuomodoillum ergo amas cquidilli dabis? Sed dicis. quamuis dare non pol ſum.tamen optare poſſum. Cupio vtilli bo num eueniat.poſſibilitas quidem mea par ua et exigua eſt ad illum. affectus autem et amoꝛ diues in illum quod facere non poſ⸗ ſum.velle poſſum.fſacerem quidem ſi poſſeʒ ſed quia non poſſum facio quod poſſum. Quid facis Amo deum meum. Quomo do amaſ? cupio inquis bonum illi. Quod bonum illi cupere potes. qui extra illũ bo num inuenire non poteſ? Beus ſummum bonum eſt. ⁊ in ipſo omne bonum.⁊ omne bonum ipſe eſt Quid cupiſ illi quitotũ ba bʒ.totũ poſſidʒ? Bonũ bono optaſ.iuſticie rectũ.ſapientie ſenſum.perſectioni incremẽ tũ. Superuacua pietate moueris.milſerere potius tui.ille ſatis babet. Cu illum qui op timus eſt melioꝛem vis facere? Cum ergo deum diligis. tibi diligis. bonum tuum ẽ quod diligis.⁊ ad bonuʒ tuuʒ diligis.quia bonum tuum ipſe eſt quem diligis. Cuz di ligis iuſticiam. Cui diligisæſibi an tibi Cũ ſapientiam diligis. cum veritatem bonita⸗ tem et iuſticiam diligis cun diligiſæ ſibi an ti bi? Ipſum lumen quodiocundum et dele⸗ ctabile oculis eſt. cum diligis.cui diligis: ſi bi an tibi? Sic eſt deustuus cum diligis eum.intellige quia bonum tuum ipſe eſt. Quid eſt diligere niſi cõcupiſcere ⁊ babere pelle ⁊ poſſidere ⁊ frii? Si ñ babet velle bꝛẽ 1 liſes narii ſpolt ercun nne zgatn jumul. nble⸗a Giade⸗ Audit ipſuſet gmet bomo! gerens dllecno Poze ſpventt tſhonſ⸗ Rpremit anobo wercenna ue onono ſoh pſogen aliodeg guerise⸗ gulnn⸗ onun üſun llei ubese tuni egoil beo? aul! Wde Wn arhe qgun oepo⸗ Nſalasd⸗ babrale leübe ecolli nemdnhol ponide mnae Goutenet ruon c/ nlole; ſol. Qoro⸗ nläde eſumneon nNe Dawün l e. wwninami Genonnln DUun gelch. ene unue S atlnd ainn ginn ☚– ſi babetur. velle retinere.quis nerũ bonum nunqʒ diligi poſſit. niſi cu babet. nec baberi nin cu diligitur. Bona iſta que ſoꝛis lunt ſe pe amantur cũ non babent.⁊ cũ babeni.nõ nunq̃; deſpiciuntur. Montale eſt bonuʒ qðᷣ deus eſt. ſ amat babetur.ſidiligitur guſtat prelens eſt dilecnom. Si potes diligere. po tes babere. Si boc das.boc recpis. Mõ ali ud pꝛo illo queritur.nec pꝛo alio illud dat ¶ O, pure et gratis amat qui deũ Kapter ſe anat W MEo ſoꝛte mercen / narius eris.ſi diligis deuʒ ⁊ buis ei. vt pꝛemiuʒ abilo acapias.Di cunt bic quidam ſtulti ⁊tam ſtulti pt ſeipoſ nõ intelligant. Diligimus deum ⁊ ſeruimꝰ⸗ illi. ſed non querimus pꝛemium.ne mercen narij ſimus etiam ipſum nõ qᷓrimꝰ Dabit ſi voluerit.ſed nos non qᷓrimꝰ. In tantũ eni excutimꝰmanus ab omm munere.vt etiaʒ ipᷣm non queramꝰquẽ diligimꝰ. Dura eiʒ 2 gratuita ⁊ filiah dilectione diligimꝰ.mbil q̃rimul. ꝗpſe cogitet ſi qdð dare voluerit.noſ nibil rearimꝰ. Diligim? ipſũ.ſed nõ q̃rimꝰ aliqᷣd.etiam ipᷣm nõ qrimus quẽ diligimꝰ Audite omnes ſapiẽtes. Diligimꝰ inquiũt ipſũ.ſed nõ querimꝰ iplũ.boc eſt dicere dili gimꝰipſum.ſed non curamus de ipſo. Ego bomo ſic diliginollem a vobis. ſi me ſic dili geretis vt de me nõ curaretil. ego de veſtra dilectione non curarem. Nos videritis ſi di gnuz eſt vt deo offerans. qd bomo dignere ſpueret. Quomodo ergo inqunt mercẽna rij non ſumus.ſi deum ꝓpter boc diligam2 vt pꝛemiũ ab eo accipiamꝰ. Non eſt ergo gratis boc amare.neqʒ amoꝛiſte filialis.ſed mercennarij et ſerui qui pꝛemium q̃rit pꝛo ſeruitute ſua. Qui bec dicunt.viriutem dile ctionis non intelligunt. Quid enim eſt dili⸗ gere. niſi ipſũ babere velle?no aliud ab ill ſedipluʒ. boc eſt gratis. S aliud qreres ab ipſo.gratis non amares Munc autem non aliud queris ꝓeo qdᷣamas.⁊tamen aliqᷣd queris et deſideras in eoipſo qd amas.Ali oquin nõ amares.ſi non deſderares.ſeda⸗ Creoecima. liud eſt pꝛoipſo.aliudin ipſo. Sip ipſo ali⸗ quid amas.mercẽnariꝰ es. Si in ipo amal ipſũ amas.filius es. Etiam ſi vitam einaʒ aliquid aliud eſſe cogitaueris. ⁊ diuerſum abipſo bono qð deus eſt.⁊ pipſo adipiſcẽ do tantum ſeruieris. non eſt ſeruitus pura neqʒ dilectio gratuita. Filij ʒebedei qui con⸗ ſeſſum dertre et ſiniſtre petierunt in regno eius quiodaʒ aliud cogitauerunt alienum et diuerſum ab iſto bono. et p eo adipiſcen⸗ do aliqᷓndiu illi adbeſerunt. donec increpa⸗ tlet mutati veritatem cognouerunt ⁊ intẽ tionem coꝛrexerũt. Mutauerũt enim ꝙ ðo leruiendum elſet.pꝛo eo qdᷣipſe nõ eẽt.quia non intellexerũt iplũ eſſebonũ qð ſolü amãa on eſt ppter ſeipſum.⁊ quicqd amandum eſt pꝛeter ipſũ amandũ eſt ppter ipſum. qᷣ quidem tanto amatur felicius quanto ar⸗ dentius. Nui boc amat.ſeipſũ amat.qͥa bo num ſuum amat.⁊ vere amat.qᷣͥa veruʒ bo num amat.pꝛopterea ſcriptura nõ dixit tibi vt diligas teipſum.ne foꝛte erꝛares ⁊ puta: res mdulgendum tibiet ſtudendum bis q foꝛis ſunt cõmoda ⁊ ſuauia carm tue.⁊ eſti mares qte ſic diligere deberes. ⁊ occaſionẽ ſumeres a ſcriptura.vt ſolam carnem ſoue res.⁊T animam tuam negligeres.pꝛopter G̊ non dixit tibi vt teipſũ diligas.ne H intellige res vybi magis diligeres, Bnegligeres vbi periculoſiꝰdeperires.Mõ ergo tibi dixit vt teiplũ diligas.nec tamẽ oino tacuit cũ dixit vt deü tuun diligas. Cu emm dilig deu tuu. diligis bonũ tuũ.⁊meliusbonũ.⁊ melioꝛis bonũ. Et cum diligis bonum tuum diligis te ipſum.qui bonum ipſius diligis ⁊ q bo num eſt uli diligis. ¶ Be menſura diligendi deum. Capitulum . lantuũ aut dilige e debeamꝰ bonũ nrũʒ qð deꝰẽ ſcp tuꝛa nob̊ mãifeſtat cũ di. Dilige. d. deü tu. exto. coꝛdetu.⁊ exto.mẽ.tu.⁊ ex.t.a.t. q.d. NMon tibi pcipio pt tãtũ vl tãtũ diligaſ deutuu. Quãtũ potes.cãtũ dilige. poſſibili tas tua.erit mẽſura tua. Quãto plꝰamaſ.cã to plꝰhẽs.⁊qᷓto plꝰbabes tanto felicioꝛ es. õ D Pars Extendere ergo ⁊ dilatare quãtuʒz potes pt totum impleatur ꝗðᷣ in te eſt. etiã ſi nõtotũ capiat qdð in ulo eſt. Moli imere quaſi tibi deficere debeat ille ſi minꝰcapax ſueris. Ca pe quãtumcũqʒ poteris.nunqʒ tantũ pote⸗ ris qᷓntũ ipſe ẽ.Si tãtũ poſſes tãtꝰeẽſ.Nüc aut creſcerei illo potel.eqre illi ñ poteſ.creſce g a pꝛoſice. Quãto maioꝛ eris in bono tã to melioꝛ eris. GOi ſummus eſſes.optimus eſſes. Hunc quia ſummꝰeſſe non potes.po tes eſſe in ſummo.⁊ magnum tibiheſt. ⁊ ex boc tu magnus es.ſi in ſummo es.⁊ tanto vtiqʒ maioꝛ qᷓnto altioꝛ. Aſcendis auteʒ cũ diligis.ſurſum pergis in caritate.quia cari: taſſurſum ducit.ſicut ait apłs.Adbuc excel tioꝛẽ viam vobis demonſtro. Aſcẽde ergo dum potes modo tẽpus eſt creſcendi⁊ pꝛo ficendi. poſtea cum ↄſũmabunt᷑ omnia ſta bis in eo ad qᷓd perueneris.⁊ erit B ſummũ tuũ in illo ſupꝛa qð non tranſies amplins. ſed ſummũ illius non eritin quo pꝛopterea conſiſtas quaſi non inuemas ampliꝰ q cre ſcas.adcirco aſcende dum potes.quãtum potes nunqʒ nimis potes.vbinunqʒ poteſ totum. Dilige dominũ deũ tuũ ex toto coꝛ de tuo.⁊ exto.a.t.et ex.t.m.t.pt ex illo totum tuum umpleat᷑ enam ſi a tuo totũ illiꝰnõca⸗ piatur. totum replet in te.⁊ ſuperabundat ĩ ſe. Si vas non delicit oleum ſufficit.coꝛtu⸗ um pas eſt.amoꝛillius oleuʒ eſt. Quandiu pas habesille oleum infundere nõ ceſſat.⁊ poſtea cum tu ampliꝰnas nõ babesalle aꝰ⸗ buc amplius oleum babet. ſꝛopterea no⸗ li parcere illi cape quãtuʒ potes.Dilige q̃̊n tum ſufficis.quia ille non deſicit. Dilige ex toto coꝛ.tuo.⁊ext.a.t.⁊ ex to.m.t.i.ex totoĩtel lectu tuo.⁊ ex toto affcũ tuoꝛ extota memo ꝛia tua. Quantum intelligis quantum ſa⸗ pis ⁊ quãtum ſufficis tantũ bilige. totũ co: gnitione impleatur. totum dilectione affici atur. totu memoꝛia teneatur.quicqᷣd de illo in cognitionem ⁊ memoꝛiaz venit. Sirecte totum pꝛobatur.cur nõ totuʒ diligai.Quã tum illuminaris tantum afſiciaris vt totũ dulce ſit. Quantuʒ ergo innoteſcere digna tur nobis. tantum diligatura nobis. Lotũ quod capere poſſumus diligamꝰ quãtuzʒ (Creoecima poſſumus. ſura dil e menſura diligendi pꝛoximuʒ Re Menſenn geae Ptor X; dilectione pꝛo ximi dicit nobis ſeptura. Dilige ꝓximum tuuzʒ ſicut teipſum. Gð mandatum tunc pꝛofecto implemꝰ ſi pera citerid quod nobis cupimꝰ bonum etiam illi cupiamꝰ. ꝗn quibus enim noſmetipos recte diligimuspꝛoximum noſtrum ſjue adð neceſſitateʒ coꝛpoꝛis.ſiue adanime ſala tem ſine fictione diligere.⁊ quantũ rationa biliter poſſumꝰ.adiuuare debemus. Que runt autem aliqui ſi id qð dictuʒ eſt. ſicut te ipᷣum. m limilitudinem tantũ.ſiue enã m equalitateʒ intelligendum ſit. Nam ſi pꝛoxi mos noſtros tantum diligere iubemurqn tum noſmetiploa.pidetur quiddam ſcꝛupu loſum inde oꝛiri qð nõ leuiterexplicare poſ ſumus. Ecce duo ſunt.quoꝛum alterũ pen re neceſſe eſt. Gatur vmoptõ.quod velit eli gate duobus quoꝛum alterus omnino eui tari non poſſit. Si ſuam ſalutem magis eli git. minus pꝛoximuʒ diligit. Si pꝛoximiſa lutem magis eligit deum minus diligit qʒ pꝛoximũ.a quo ſeparari vult pꝛopter pꝛoxi mũ. Sed foꝛte quis dicat parem dilectiõez facere non poſle electioneʒ. Atrunqʒ equa liter velle.⁊ ptrunqʒ equaliternolle nec poſ ſe alterum alter: pꝛeferꝛe in optione.que pa ria omnino conſtant in dilectiõe. Sicergo foꝛte quis banc obiectionem euitare contẽ dat. Sed quid dicemus?Si vnum aliquẽ bominem tantum diligere debeo quantuz meipſuʒ. nõne duos auttres.aut quattuo⸗ diligeꝛe ampliꝰdebeo q̃; meipſum? Sic va dut qſtiones boim.⁊ inqetãt bomies ſemet ip̃os cogitatõibꝰſuis.dicũt eiʒ. Qð meliꝰẽ apliꝰdiligẽdũ ẽ. õamꝰtꝛes boiel.vnũ bĩc duoſ ĩde.dico qꝛ ꝑirencceẽ. aut pnũ iſtũ aut duoſilloſ. dic gotu mibi. qd elig qᷓ ꝓximũ tu uz dilig tãqᷓʒ teip̃ʒ.meliꝰẽ ꝑire vnũ qᷓ; duos. quia meliuſ eſt laluari duoſ q̃m vnum.ido inquis magiseligo vt pereat vnus ⁊ duo ſaluẽt.ergo niſvt mag ſaluẽt duo iſti qᷓʒille S⸗ qu nl ni N⸗ Nl go dllige coyt peree eriſtt⸗ Mo⸗ rumt hancn ape bltar bocal datpt alijsp cupien hoſtri mulat feantan niamd ſedlig aſunn ae⸗ uial latai/ ſuumdt chpltao nire dd temden qzſeipl ſteaßmn nyreſep bünon ſuannll Poreni tuamde beoſſo dents Möi bonie tuä dil enima in bo Dlg. nG lbn fune nmneſie imnton o, Q lecdee. e nfn mipori engtin dmſon Mang alenipn opeltei ninoeui nugeel nn Ni n m dunos nwogzeann oleterge oneten e Senn nrntch Wunaicd heodl r nto eps Hin Eenis lonic nſtian — dfi Ita inquis oino magis diligo. Vide ergo quid ſeq̃tur? Suꝑius aũt ofeſſꝰ es qꝛ tãtũ diligis vłſi nõ dilgis. tantũ diligere ðbes ꝓxim tuũ qᷓntũ teipʒ Si ergo tãtũ diligiſ v⸗ nu iſtũ tãq; teipᷣ̃m ⁊ rurſuʒ duosiſtos plꝰ diligis q; vnũ iſtuʒ. plus vtiqʒ duos illos diligis q; teipᷣm. Et ſi plus duos iſtos dili / gis qᷓ; teipʒ.qᷓntũ videtur plus duos illos diligis qᷓ; deũ ꝓpter quos ſeparari pis ab eo vt deu non babeas. neqʒ diligas deñ et pereas tu vt illi ſalui fiãt Et foꝛtaſſis aliqs exiſtimabit eiuſmodi dilectönem babuille QENoyſen:qui iraſcẽti deo pꝛo ſalute ꝓrio/ rum le opponens ait. Si non dimittis eis banc noxam dele me de libꝛo quẽ ſcripſiſti Et apoſtolꝰpꝛo fratribus anatbema eẽ cu pit a xpᷣo vtilli ſalui fiantĩ xpᷣo. Et foꝛtalſe boc aliquis etiã ad amoꝛeʒ dei ꝑtinere cre dat vt eu tantũ diligamuſ.vt gliam eius in alijs potius ampliſicari q̃; in nobᷣcoartari cupiamus. Et pꝛopterea pꝛo ſalute mitoꝝ noſtrã nobis perditionẽ optandã pt ponꝰ multi ſaluent et nos pereamꝰ.q̃ʒ multi pe E rreant nos ſaluemur. Sed conſiderate q̊ niam dilectionis oꝛdotalis nõ eſt. vt ante ſe diligat bo pꝛoximũ ſuũ cuius dilectõem a ſua trabere ⁊ ſiqꝛmare iubel cũ dicit. Di liges ꝓrimũ tuũ ſicut teipᷣʒ. Si eni ꝓximũ ſuu diligit ſicut ſeĩm.quomõ pꝛorimũ duᷣ ligit cũ ſeipſuʒ non diligit.Si enĩ pꝛoximũ ſuum diligit ſicut ſeipſum.pꝛofecto boc illi cupit ⁊ optat quodſibi. Si aũt bocilli eue nire ðᷣſiderat quod ſibi. qmodoillius ſalu tem deſivᷣrat quiſuã perditõnẽ optat? ꝗIta qʒ ſeipſus pꝛimũ bene diligere debet. vt po⸗ ſtea bm ſe bene diligat primum ſuuʒ. Si autẽ ſe perdere vult vt ſaluũ faciatpꝛoxim ſuũ non eſt oꝛdinata dilectio.quia pꝛo aia ſua nullã cõmutationẽ dare poteſt bomo. Hoc eni pꝛimũ a te requirit deus vtaiam tuam desilli deinde cetera adijciaſ. Si qd pꝛo iſto dare volueris nõ accipitur niſi de deris aiſtdᷣ. ꝛimũ iſtud reliqua cuʒiſto. Mõ itaqʒ dico duos auttres aut quattuoꝛ pomies.ſed nectotũ mundũü contra aiam tuã diligere debes. Si eni aliquid plus qʒ gqnimã tu diligisidem ipſũ ꝓfecto pl? qʒ deũ diligere cõpꝛobaris. quia animã tuaz non diligis.niſi in eo ſolo quia bonũ illꝰ quoddeus eſt diligis. Jocirco pᷣmũ dilige animã tuũ diligendo bonũ anie tue. dein de etiã dilige pꝛoximũ tuũ ſicut teipᷣm dili⸗ gendo illi bonũ qᷣd diligis tibi. Hoc eſt eiʒ illu diligere bonũ illi dingere. Nam bonũ illius diligere poſſes etiam ſi illinon dilige res. Noſſes eni tibi diligere aut alteri cui libet ⁊ non illi. Etita illũ nõ diligeres qʒuis bonum üũülius diligeres quia illi non dilige res. Noſſes diligere equũ illius.veſtimen tum illius. domũ ⁊ agruũ. pecuniam illius. foꝛtitudinẽ illiꝰ pulcritudinẽ aut ſapientiã illius. quãuis ull non dilgeres. quia tibi diligeres non illiita bonũ illius tibi dilige gere poteras.et tñillũ non diligere. qᷣa tibi diligeres nonillitñ verum bonuʒ non po⸗ teras tibi diligere nili illud diligereſ cupe res pꝛoximo tuo.Diſtinxit ergo ſcriptura dilectionẽ iſtã ſm illaʒ queĩ alijs ⁊ de alijs boms eſt dilectionẽ. pꝛimuʒ pꝛecipiens bo min pt deü diligat. Intendẽs vtiqʒ vti eo iplo leipᷣm diligat. quia diligere ſeipʒ non alið ẽ qᷓ; bonũ ſuũ diligere.et bonũ ſuũ di ligere non eſt aliud qm ſibi diligere. boc eſt velle llud a deſiderare. QNuia enĩ omnis qᷣ bonũ ſuũ diligit. ſibi diligit rurſum quia omnis qui deũ diligitibonũ ſuũ diligit.cõ ſtat pꝛofecto.quia nemo deuʒ diligit quiſi bulllu non diligit.⁊ omĩs qui diligit ſibi di ligit.qꝛ deſiderat ⁊ haberecupit quẽ diligit Item quia non ois quibonũ alterius dili git. illi diligit cuius bonũ diligit.quia nõ illi diligit bonum qd diligit. Diſtinxit ſcri ptura bumane menti ſcᷣm ea q̃ in buma nis diuiſa aliquotiens inueniuntur.id qd diuina inſeparabile babent dicẽs bomini vt poſtqᷓ; diigeret deũ.diligeret ⁊ ꝓximuʒ ſuum. non q illud ſine iſto facere polſʒ. led ne poſſe putaret. ſoꝛimũ ergo dixit vt deun diligeret.⁊ ĩ eoipſo dixit vt ſibi diligeret.qꝛ oĩs dui bonũ ſuũ diligit.ſibi diligit. vo non omis quibonũ alterius diligit.illi dili git cuius bonũ diligit. Moſt dilectiõeʒ dei ſtatim ſubiunxit dilectioezpꝛoximi. vt boc bomo pꝛoximo ſuo cuperet dligend ullu quod ſibi diligẽdo deũ. Nemo igit exiſti met pꝛo eo qᷓd dictu eſt. dilige pꝛoximũ tuũ ſicut teipᷣm.tantũ quẽlibet vnũ bominẽ ſe diligere debere quantuʒ ſe.⁊ duos auttres aut quatuoꝛplus qᷓ; ſe. Si enĩ tantũ ſe dili git quantũ ſuũ diligit bonũ. tantũ diligit bonũ ſuũ quantũ diligit deuzʒ. conſequens erat vt tantũ diligeret pꝛoximũ quantum deum ſuu. ſieuz tantũ diligeret quantuʒ ſe ipſum. ꝛopterea non illi dici vtillũ tan tum diligat. ſed vtin eo ĩ quo ſe diligit illũ diligat. vt qd ſibi cupitilli cupiat. Hoceſt eniz diligere ſicut ſeipʒ cupere illi etoptare quod ſibi optat.⁊ cupit bonũ pꝛimũ quidẽ ſibi. deinde illi. Mon eni amat illuʒ ſicut ſe. miſi pꝛius amet ſe. Etin coꝛpoꝛalibꝰ quideʒ boms que intantũ quidẽ aliquando coar tantur pt qd ab vno ſolo poſſidei adalteri us vſum tranſire nõ poſſit.niſi abeo a quo poſſidetur totuʒ receſſerit.ſi gratuita chari tate ⁊ ꝓpter ſpualis boni amplioꝛeʒ remu nerationẽ aut dilecuonẽ bomo ſe ſupᷣ debi tum non extollat. nicbil pꝛoximo ĩpendere cogitur qð ſue neceſſitat debetur. Hicbil eni ꝓximo debet nil poſt illud etßm illud qð ſibi debet. Etidcirco cũ vtrunqʒ nõ po teſt. puimũ faciat quodpmũ facienouʒ eſt, De reliquo eniſi deeſt effectus.ſufficit affe ctus.Et foꝛtaſſis pꝛopter bunc affectũ oſtẽ dendu MMoyſes de libꝛo ſcripto deleri pe tijt. ?2 Maulus pꝛo fratribus anatbema a chꝛiſto ſieri concupiuit.nõ qꝛ deũ pꝛopter bominẽ perdere vellent. led qa deuz li fieri poſſet ſine ꝓximo quẽ diligebant poſſidere nollent. Affectus eni loqbatur et quaſi de dilectione ſecurus.amato ⁊ amanti in dul cedine dilectõnis de ſeparatõe ↄminabat non qa illius ſeparatõneʒ diligebar. ſed qᷣa alteriue comunctõeʒ optabat. In eoautẽ qdð ꝓximi bonũ amat.⁊pximobonũ amat bonũ ſuum amat ⁊ ſibi amat.qa bonũ ſibi eſt bonũ primi ſui. Si amat illud et cupit illi qd eſt bonũ illi. Aeꝝeni bonũ cuʒz ꝛinui dia nõ poſſidetur et cũ charitate feliciꝰ poſ ſidetur. Sed dicis. N magis bonumeſt. magis diligendu eſt. Daig autebonuz eſt duolſſaluari q̃; vnũ. Quappter ſioptio treoecima data fuerit quid malim ego eligere debeo vt multi ſalueni qʒ ego ſolus Hoc ergo nõ attendis qꝛ maiꝰbonũ mibi eſtvt laluꝰfiã ego ſolus.⁊ plures pereãt qᷓ; pt pereã ſolꝰ ego ⁊ młii ſaluent. Qd aũt maiꝰbonuʒ mi chteſt. a me plus diligendũ eſt. qͥa mibi pꝛi mü inſitũ eſt vt diligam bonũ meũ illd ma xime qd ven eſt bonũ. poſtillð ꝛ ſcdʒ illð diliga bonũ ꝓximi mei. Scðᷣin me et poſt me aliquid illi debeo. ante me vł otra me nibil. alioquin nõ ſtaret. Diliges primum tuũ ſicut teip̃m. ſi illũ diligerez odio babẽs meipſuʒ Scom bunc itaqʒ moduʒ; nõ niſi duo ſunt pcepta cbaritatis. Mꝛnmuz de di lectione dei in quo bõ veraciter diligit ſeip ſum. Secundü de dilectiõe primi in q̊ pri mũ diligit ſicut ſeipſuʒ. ¶ Atrum chanttas ſemel habita ittatur. Capitulum XI. tate tam mita dicere volũt vt ca tatem. Ernõ eſt tñlaus cbaritans. vbi eſt imuria veritatis. Dicũt charitatẽ taleʒ ac tantaʒ Nrtutẽ babere ve hñ illa reliq pirtu tes omnes quãuis aliqᷓ mõ ſcdᷣm affectuʒ nature adbonum pcliuem ineſſe poſſint. meritũ tamen eterne retributõnis apð de um babere nõ poſſint. Qð enim ſine chari tate fit ꝓpter deum nõ ſit.et q̃d ppter deuʒ nõ fit. dens remunerare nõ babʒ ſi vlt etiã ſi ſcdᷣm aliqdbonũ eſt illud qᷓo fit. Hature enĩ bonũ eſt nõ gratie. ꝗn natura.non ſupᷣ naturã. Qð ergoex nata ſola bonuz eſt. in ſola natura ⁊ meritũ illius ſiml ⁊ pᷣmii eſt. Itaqʒ quodſine caritatein ſola natura fit. ad illuo quodin deo eſt ſupra naturã pꝛe mium nõ ꝑtingit. Liquet ergo qa bonum operandoſummũ bonũ non merei.niſi is ſolum quiid qðᷣfacit bonũ ppter id qd fa cit. ſummũ bonũ oꝑatur. Nis mereri deü fac quod facis ppter deũ. Hoc ergo dicũt decharitate qa virtus eſt omniũ virtutuʒ et placent ppter ipam que ſine ipſa ⁊ ſi ad aliqd bona eſſent.ad ſlummũ tamen bonũ Wioaz de chari titates laudare incipiantꝰ veri ob nn n gli ſu⸗ pin nue gent cbart nebꝛ eſtin char⸗ Plun ni hote ſvole tenq' mape riate peeſi potue buan Mooin Ernnme gounbel ponns Gaͤßt rüt qn nte rhnrotea cbzntat tamipt⸗ erunt. S lamſchn tatem. cbanta⸗ munda modon gultatet nimaſ⸗ wondle ena Pumm Qiu modo ien, nt Nde crgon⸗ tllorfi ceiſſo⸗ wnezn mbipi illöm chlö Nad Aene openon dobtbis Coznöni mzdedi dlater una h N che mnmünt H R Wuiner bnin nnr cewn. undoe mlnecrn oppade nenn PDiuan grora o i linit umn ſt. eränd adad⸗ ,werendn egchen irein junatnn ” obtinendũ bona elſe non poſſent. Hec om mia de cbaritate dicta libenter ſuſcipimus qᷓi pᷣncipiũ bonũ ſententie veracis.Sʒ ſeqᷣt aliud qᷓdſe quidẽ coniungit veritati cũ fal⸗ ſum ſit illð.vt cũ illa ingrediat᷑ ⁊ pilla ſuſci piatur. ſed nos atenebꝛis lucem diſcerni⸗ mus ⁊ deridemus obſcuꝝqð lumini ſe in gerit et ſtare ſe putat cuʒ lumine.Si enim charitas lumẽ eſt.erroꝛ vero ⁊ ſtulticie te⸗ nebꝛe ſunt. vbi charitas eſt. lumen eſt. ⁊ nõ eſt in ipſa qͥ palpando incedit. Nui eniʒin charitate ẽ aut abulat vldet aut ſtat ⁊ nõ pſumit vltra q́; videt. Quãdiu vero inlu⸗ mine eſt ſiue ſtet ſiue ambulet errare non poteſt.qꝛ videt vbi ẽ. Qui aũt pꝛelumptõe ſua ſe pꝛecipitat vbi nõ videt. perdʒ clarita tem qa non habʒ charitatẽ.et quocunqʒ vl tra pꝛoceſſerit.erroꝛtotuʒ ẽ. Sic iſti de cba ritate mentiunĩ neſcienteg charitatẽ.quia pꝛeſumere nõ debuerũt in eo qð viderenõ potuerunt. Dicunt qꝛ cbaritas ſemel ba bita nunqᷓm amplius amittat. Ego igitur illosinterrogo ſi charitatẽ vnqͥm ꝑdiderũt Et vtinã idcircocharitatẽ non ꝑdidiſſent. quia babitã retinuiſſent. Sʒ vereoꝛ qiðo potius nõ ꝑdiderunt.q̃a nunqᷓʒ habuerũt S aũt nunquã babuerunt neqʒ guſtaue rũt: quomõ aſſexere pꝛeſumũt quod neſci⸗ unt? Si autẽ charitatem aliquãdo babue runt atqʒ guſtauerunt.babẽt adbucipam charitatẽ quam babuerunt qꝛ ſcᷣm ſentẽ tiam ipſoꝝ ſemel babitã amittere nõ potu erunt. Si autez babent charitatem. ambu lant ſcdᷣm charitatem ⁊ nõ oꝑantur imqui tatem. Stautẽ agunt iniquitatẽ nõ babẽt charitatem. Si eni deum non diligit qui mundũ diligit. ⁊ ea que in mᷣo ſunt.quo modo multo magis nõ deum diligit qͥ ini quitatẽ diligit. Qui diligitiniqtatem odit animã ſuam. qui odit animã ſuam ſeipᷣm non diligit. vel ſi diligit male diligit.qa ᷣm ſolam carnẽ diligit. Quiaũt non diligit ſe ipſum non diligit primũ ſuum ſicut ſeip̃m Mui auteʒ nõ diligit primũ quẽ videt.quo modo poteſt deũ diligere quez non videt? Aſti ergo qᷣ aliqndo oꝑantur iniquitatem dicant qmodo babeant charitatẽ An foꝛte tredecima dicent.quoniã non ipſi operantur.ſed pec catum quod babitat in eis.Mã atales fue runt nõnulli ſtulti ⁊ nõ intelligentes id qð bomo eſt.qa putabant qᷓdam peccata etiã cum deliberatõe ꝑpetrata eiuſmodi eſſe vt de ipſis bomo dicere veraciter poſſet.ſNõ ego operoꝛ ſed peccatũ quod babitat ĩ me non attendẽtes. quia boc quideʒ quod bõ concupiſcentiaʒ ſentit qa ex neceſſitate eſt vite coꝛruptibilis nõ ipᷣe oꝑatur. Quando pvero concupiſcentie ↄſentit.quia ex volun tate eſt non niſi ipᷣe oꝑai.Si ergo perppuꝛ am voluntatẽ operantur iniquitateʒ. non babent vtiqʒ charitatem. Et quid dicent? Conueuiant ↄſcientiam ſuã et moderẽtur ſcientiam ſuam. Conſcientia bumiliet ne ſcientia infletur. Hon ergo de iuſticia pᷣſu mant ne foꝛte per ipᷣam falſe iuſticie pꝛeſũ⸗ ptionem ſcientiam veritatis amittant.DDi cunt qᷣa qui ſemel charitatẽ babʒ.deinceps eam amittere nõ poteſt.boc eſt dicere qͥ bo nus eſt malꝰ eſſe non pᷣt. Quare ergonon ſimiliter dicemus.qa qui malus eſt bonꝰ eſſe non poteſt.ſi dicimus.qa qͥ modo bo/ nus eſt malus eẽ non pᷣt? Qui eni charita tem babetbonus eſt. 2 q̃ non babet chari tem bonus nõ eſt. Sic ergo bonus qd ba bet non pᷣt amittere.nec malus qd non ba bet poteſt acquirere.Qð ſi verum eſſe con ſtiterit nec ſtanti timendũ eſt nec ſperãduʒ iacenti. Hos in temꝑe ſumus vbiincerta voluuntur omia.⁊ tu michi detemꝑe eter nitatem facis? Scriptura diẽ quia bomo nunqm in eodẽ ſtatu permanʒ.⁊ tu neſcio vnde contendis.qᷣa qͥ ſtat nunquaʒ cadit. Quare ergo dictum eſt. qui ſtat videat ne cadat. Atinam verũ elſet.ſi tamen iuſtum eſſet vt in bac vita omnis qͥ bonus eſt.ma lus eẽ nõ poſſet. Sed nũc vita iſta boc ba bere non poteſt.in q̊ ⁊ mali expectãtur pt boni fiant ⁊ bom pꝛobantur ſi adiniqtatẽ non declinant. Extra banc vitaʒ q dam ma li ſunt qᷣ boni eſſe non poſſunt.⁊ bom qᷣdã ſunt qui ſimiliter mali eſſe non poſſuntqᷣa illi per maliciã ligati ſunt.iſti per grãm cõ firmati. Sedet in bis q; neceſſitatẽ natura que ex ſe mutabilis eſt nullatenus operat & (Pars ania in alijs vt dictũ eſt mutabilitatẽ natu re:nõ natura ſed malicia in deterius coar tat.ĩ alijs vero eandẽ nature mutabilitateʒ nõ natura ſʒ gtia in melius ↄfirmat. Qui ergo illic mali ſunt boni eſſe nõ pñt. et lilr qui boniſunt mali eẽ nõ poſſunt. HMoc eni eternitatis eſt ⁊ immutabilitatis vtillic de alio in aliud trãſitus eſſe nõ poſſit. Mic au tem mutabii quãdiu piuitur.⁊ malus bo nus.etbonus malus eſſe poteſt. Etſi foꝛte aliquis ita bonus inueniaĩ quiſemperbo nus ſit. idemipᷣe tamẽ qui bonulſ eſt.malꝰ eſſe poteſt. qᷓzdiu ille qui maluseſt. bonus eſſe poteſt. Aterqʒ enim ſub tempoꝛe vi uit ⁊ vtriuſqʒ conditio vna eſt in tempoꝛe. Sepd dicis. Quid ergo ſibi vlt auctoꝛitas que dicit. Cbaritas nunqm excidet.udi ANd. tu foꝛtaſlis intelligebas.q exquo ſemel babet amplius nõ amittat᷑. Moluit boc di cere ſcriptura.ſed aliud quod tu quidẽ id circo recte nõ intellexiſti. qꝛ ip̃am ſcripturã non bñ inſpexiſti. Quid ergo. QNuid dicit ſcriptura illa? Nunc inquit manẽt tria Z. fides ſpescharitas. Quidẽnunc? Moc eſt in bac vita qʒdiu qd non videtur creditur. et ſperatur qᷓd expectatur. a deſideratur qᷣd amatur. Cum autẽ finẽ acceperit pita bec. et omia facta fiant manifeſta. quid enit oc⸗ cultum quod credatur. qᷓndo nibil erit qᷣd manifeſte non videatur? Quid etiazʒ tunc poterit ſperani futurũ.quando omma pꝛe ſentia erunt. ⁊ nichil eritfuturum? Dictũ eſt quia ſi vides nõ eſt ſides. Et iterum. qd pidet quis quid ſperat? Ergo illic non cre des.no dico quia inſidelis eris. ſed nõ cre des quia ſcies. Similiter dico quia illinc nõſperabis. nec tamẽ dico deſperabis.ſed ideo dico nõ ſpabis.quia qᷓd ſperaſti totũᷣ babensnichil futuꝑexpectabis. Nuũquid ſimiliter dico quia illic nõ amabis? Ergo quando adbuc nõ babuiſti dilexiſti. non amabis qndo babebis. Abſit. Imo multo magis tunc amabis quãdo queʒ amabis idebis.⁊ quem videbis babebis.HNãeni ſic amoꝛ iſte ẽ vtabſens diligatur p̃ſens faſtidiatur. Ergo tũc etiam amabis.⁊ mul to magis amabis ⁊ remãebit cbaritas.q̃n tredecima dofides ⁊ ſoes amplius nõ erunt. Hoc ſib i vult quod dictum eſt. cbaritas nunqjm ex⸗ (det. qniaz bic babetur ꝛ ullic retneĩ. Siue pꝛopbetie euacuabuni.ſiue ligue ceſſabũt. liue ſcientia deſtruetur. Omnia eni bec in bac vpita ta ntũ ſunt. Etiam ipla ſcientia no ſtra que modo eſt tũcnon erit. NMon quia tunc nulla erit. ſed quia alia erit. Omia er: goiſta cum ipᷣa vita excidunt. quia nõ per manẽt poſtea quãdo pidebitur qd credit. et babebitquod ſperatur. Charnitas autem „₰„ nunqʒ excidet.qniam et bic eſt ⁊ iluc erit et nõ habebit finẽ vnqm dilectio.ſicut finem nõ babebit vnqᷓm inſpecno. Sicut nunqʒ ſeparabimur acontemplatione. ſic nun⸗ am euacuabimur a dilectõne.ſedſemꝑ vi debimus ⁊ ſemper diligemꝰ Sic ergocha ritas nunqm excidet quia ſemper manet. Mon eni dixita nullo excidet.ſed nunquã excidet q nõ in omibus manet. et tñ ſemp manet in qbus manet. Nam ſi pꝛopterea non manet lemper. quia nõ in omibꝰ ma net. ergonec fides nec ſpes bic manet.qꝛ ñ in oibꝰmanʒ Dultt eniz a fide ⁊ ſpeqᷓ in deum eſt receſlerũt. et ſidem ſpem ipſam quam habere ceperant deſeruerunt.⁊ exci dit ab eis fides ⁊ ſpes etiam in bac vita.ne tamẽ idcirco minꝰ perum fuit qd dictu eſt. Nunc manẽt fides ſpes charitas tria bec. Si ergo ſides ⁊ ſpes que bic aliq̃ndoa qui buſoam excidüt. tamen bic manẽt. qa bic nunqᷓ; pꝛoꝛſus excidut que in alijs manẽt ergo ſimiliter cbaritas que aliqᷓndo bic a qbuſdaʒ excidit tamẽ ſemper manet quia qᷓmuis a qᷣbuſdam excidit. nunqm tamen pꝛoꝛſus excidit.qᷣa in alijs ſemper manet. NMeqʒ enim idcirco perit. ſi in me perit et micbi perit. neqʒ pꝛopterea deſtruitur ſia me euacuatura in me deſtruitur qᷓniaʒ al teri manet qd mich nõ manet. Sed dicis iterum. Si bij qͥ mali ſunt.futuri ⁊ peritu n cbaritatẽ aliqᷓndo babere poſſunt.qmo do charitas fons pꝛopꝛius nominat.deqᷓ non communicat alienus? Qui enim pe reunt alieni ſunt.etnõ pertinẽt ad nos.ne qʒ ad id qd noſtrũ eſt. Si ergo aliem ſunt ◻ qmodo deillo q̊d noſtrum eſt pꝛopꝛium 4 u ba o gle nol xm run/ nlfu runt elee lope harn deie quo u eſton beren gouoo men atem nlibe teert fum titurg choeſt choelt. ctoqn dllgtt raſent guiſen cmittit deduc ſaliqui ſeltde perdin qywlan⸗ etqun⸗ bere bi r A ai. Niben og öe doc Winen lens aufnnn nnnni; le nun lnpvi roche nant. wavi nüͤleng Rct mib'n nngi then nien mag apa DNcad. nombr. liſdorn alionu incoh manetq nimun Dper . nim AM rhii Sodas mhentd nin voninnide Guiant⸗ aaooe alni Chncus commumcare poſſunt. Miruʒz eſt. Sieni bij qui aliqñ aliem fuerunt ꝓximifacti ſüt amici qui in pꝛoſperiate amare le ſimulãt accedẽdo.quare nõ ſimiliter bijqͥ pꝛoximi ſunt. alieni fieri poſſunt recedendo Si eiʒ accedere poſſunt qͥ longe ſunt.poſſunt etiã recedere qui pꝛope ſunt. Qui acceduntre conciliantur.q recedunt abalienant᷑. Si ãt qui reconciliati ſunt pximi ſunt.ergo ⁊ qui abalienati ſunt aliem ſunt. Camen qᷓʒdiu pꝛoximi fuerũt alieni nõ fuerunt.ſicut bijqͥ alieni fuerũt pᷣus q; recõciliarent.pꝛoximi nõ fuerunt.Et qii ꝓximi fuerunt:q̃diu p ximi fuerunt.de fonte ꝓpꝛio cõmunicaue runt. Et ſimilr qui alieni fuerunt qᷓdiu alie ni fuerunt.de fonte ꝓpꝛio nõ cõmunicaue runt. Cum auũᷣt bij qui alieni fuerunt pximi eſſe ceperũt.de fonte pꝛopꝛio cõmunicare ceperũt.⁊ ſił qͥ ꝓximi fuerũt poſtq; abalie nari ceperunt.de fonte ppo communicare delſierüt. Et remanet ſemd fons ppꝛius. de quo nõ cõmuncat alienus Alienus eniʒ ↄmunicare non poteſt.⁊ tamẽ qui alienus eſt pꝛoximꝰ eẽ poteſt. Charitatẽ malus ha⸗ bere non pᷣt.led qui malꝰeſt bonus ellept. quãdo bonꝰeſſe incipit ⁊ cbaritatẽ habere mnncipit. Et quãdobonuselſſe deſinit. cbari⸗ tatem habere deſinit.⁊ nunqᷓ; charitatem nil bonus habexe poteſt.qꝛ charitatẽ babe re et ſimul malꝰ eẽ nemo poteſt. Dicis ite rum. Si aliqñ cbaritas ſemel babita amit titur. quid eſt qd dicit ſcriptura. Quiami⸗ cus eſt ſemꝑ diligit? Si eiʒ aui diligit ami cus eſt. ⁊ q amicus eſt ſemper diligit. pꝛofe ctoqui diligit ſemꝑ diligit. Qui aũt ſemꝑ Diligit nunq̃ charitatẽ amittit. Si ergo ve ra ſcriptura eſt. et qui duligit ſemꝑ diligit. qui ſemel cbaritatem babet nunquã illam amittit. Sic tibi videi. ¶ulta ſnnt talla q̃ deduci quo vis poſſunt ſed magnũ nõ eſt ſi aliquid dicas.ſedſi boc quod dicis vtrũ ſic ſit dicendũ intelligas. Qui amicꝰẽ.ſem per diligit. Uerum eſt boc.quia amicus ſempꝑ diligit ⁊ inimicꝰ ſemper odit.et tamẽ qui amicus eſt.inimicꝰeſſe poteſt et odire et qui inimicus eſt amicus eẽ poteſt ⁊ dili gere. Quãdiu amicus eſt. diligit.qʒdiu ini treoecima micus eſt odit. Sunt añt quidã non veni et in aduerſitate pꝛobanti quales ſu nt. ppi buiuſmodi diciñ eſt. qꝛ verus amicꝰ ſemp diligit. boc eſt. non in pſperitate tãtum di ligit. ſed enã in aduerluate. boc eſt ſemper. Hon eni eſt verus amicus.etiam quando amicus elſe vider. qui ſcõᷣm tempus nutat vel mutatur vt in ptranqʒ partẽ poſt foꝛtu nam mouei.Hon talis eſt ille quiſemper Diligit qͥ bominẽ amat.noõ pecumã.amicũ nõ lucrum. Qui enipꝛopter ſolaʒ pecuniã amat.qʒdiu pecunia abundar.amat.qndo pecunia deficit.dilecno deſicit.⁊ no eſt am cus iam qui amicus eſſe videbatur.ymo qᷓ pꝛius amicus nõfuit ſed putabatut. uunc manifeſte amicus nõ elſe nec fuiſſe cõpꝛo batur. Alli ergo iure dicitur qui amicus eſt ſemper diligit.ſi amicus fuiſtiin pꝛoſperi tate. dilige in aduerlitate. Quid eni in pꝛo ſperitate dilexeris.in aduerſuate oſtendis Si enim amicũ dilexiſti adbu cip̃e eſt dili ge eum. Cur ceſſet dilectõ. cum qd amatur non auferatur? Si autẽ foꝛtunã dilexiſti. nõ habesqᷓdiam diligas.qᷣa foꝛtuna dilcel ſit ⁊ pmanlit bomo ſolus.hoc ſibi vult qᷣd dictuʒ eſt. qui amicus eſt ſꝑ diligit.ꝗnſtas abhuc quaſi maius aliquid adducturꝰad compꝛobanduʒ. quia charitas ſemel habi ta nõ recedat. Oſtendis integram tunicã chꝛiſti que ſcindi non potuit.etiaʒ quando cbꝛiſtus pati potuit.coꝛpuſ chꝛiſti vulnera batur.⁊ tamẽ tunica cbꝛiſti non ſcindebat. Magnũ eſt quod affers ſi bene intelligas Quid eſt eni tunica chꝛiſti nin eccleſia xpᷣi⸗ et quid eſt integritas tunce miſi vnitas ec cleſie? Ecce q̃ʒbonũ ⁊ q̃; iocunduʒ babita re fratres in vnuʒ. Nuod vnum? Nane te in dilectione mea. Ergo charitas vnitas eccleſie eſt. Et dicit ſcriptura. Nui in vmta te eccleſie ſunt perire nõ poſſunt.boc eſt qᷣd dicere voluiſti. Qui in cbaritate ſunt pꝑire non polſuut.ſiue cbaritatẽ ſiue vnitate no minesadem eſt quia vmtas eſt chantas. charitas vnitas. Qui ergo in vntate eccle ſie ſuntin charitate ſunt.et qui in charitate 4 3 pars ſunt. perire omĩno nõ poſſũt. Manifeſta eſt ratio.nemo fidelis ↄtradicit.Nullus in charitate perire poteſt. ꝗbi perire nõ põt.ſʒ inde exire poteſt.q̃ ibi manet.pꝑditiõem nõ timet. Caueat ergo ipᷣe ne egrediatur foꝛas Intus poſitis ꝑditio non eſt.ſicut bijs qui foꝛis ſunt ſalus nõ eſt. qui incpit exire inci pit perire. Cum autẽ foꝛis poſitus ad cbari tatem reuertitur. ad ſalutẽ reparat. Quid amplius qris ? Foꝛtaſſis aliam vnitatẽ ec/ cleſie interpᷣtari voles de qua veraciter di cere poſſis.qa icirco in illa nullus peribit Iniam exilla nullus exibit. Eſt eniz vnitas pꝛedeſtinatõnis de qua dicitur.nouit dñs qui ſunt eius.et veru eſt quia omnes qui in bac vnitate ſunt ſalui erunt. quoniam ex bis qui pꝛeuiſi ſunt ad vitã nullus peri bit. Sicut enĩ dicit ſcriptura. Quos pꝛede ſtinauit bos ⁊ vocauit.et qᷓs vocauit bos ⁊iuſtiſicauit.⁊ quos iuſtiſicauii bos ⁊ glo rificauit Iſti ſunt ergo diligentes deuz qui bus omnia cooperant in bonũ.bijs q ſᷣm pꝛopoſitum vocat ſunt ſancn. Mam qui ſcdᷣm pꝛopoſitũ vocati nõ ſunt.⁊ qui ad vi: tam pꝛedeſtinati nõ ſunt.et ſi alnquãdo de um ad tempus diligant vſqʒ ad finẽ in dile ctione dei ñ perſeuerãt. Qu ppterea amil ſa cbaritate pereunt. quoniã cuʒ ad imiaui tatem ceciderint. ad charitatẽ nõ reſurgũt. pꝛedeſtinan autẽ poſtquaʒ deum diligere ceperint.vel perſeueranter diligunt vta di lectionenõ cadant.vel cũ a dilectiõe cecide rint iterum adillam reſurgũt vt non pere⸗ eont. Quid tibi videt? Credis neita eſſe pt dico? Foꝛtaſſis nõ tibi ſuffiget Apoſtol⸗ qui boc dicit. pꝛopterea ꝙnõ exſtimes ita intelligendum eſie quod dicit Apoſtolus Mon omẽs diligentes deuʒ. in numeroil loꝛum ponere voluit quibus omia coope rantur in bonum.niſi eos tantũ qui ſcõm pꝛopoſituʒ nocati ſunt ſancn. Danifeſta eſt veritaſmſi eam impudenter negare vo lueris. Sed dicis ſoꝛtaſſis non ita intelli gendum eſſe quod ait Apoſtolus.Scimꝰ quoniam diligentibus deum omia coope ranturinbonũ.hijs qui ſcᷣm pꝛopoſitum vocati ſunt ſancti. Dicis ergo nõ ita intel ligendum eſſe quaſi per id quod ſubiunxit bijs quiſcdᷣm pꝛopoſitũ vocati ſunt ſancti determinare voluerit quibus diligẽtibus deum omnia cooperantin bonum.ſed po tius eoſdem ipſos diligentes deum omẽs ſcm pꝛopoſitum vocatos ſanctoſ. Sic er go foꝛtaſſis intelligenda putabis vᷣba apo ſtoli.nec mibi credes ſi dicere voluero boc ibi ſignificatum eſſe.q a non omnes pꝛeoꝛ dinati ſunt qui aliquãdo deum diligunt. quia non permanẽt in eo quod diligunt. Verba Auguſtini lunt bec.ſi micbi non credis.illi crede vt mibi credaſ.ymo nõmi cbi ſz ſitati credas. NHudi ergo qð dic apls inqᷣt cũ dixiſſet. Scimꝰqniã dili.deũ oia co operantur in bonum. Sciens nonnullos diligere deum.⁊ in eo bono vſqʒ ad finem non permanere.mox addidit. hija qui im pꝛopoſitum vocati lunt ſancti. Hij eniʒ in eo quod biligunt deum permanẽt vſqʒin finem.⁊ quiad tempus inde deuiãt reuer tuntur. et vſqʒin fineʒ perducunt qᷓd in bo noeſſe ceperũt. Ecce babes mãifeſte.quia quidam ad tempus cbaritatem babentes qꝛ in illa vlqʒ in finẽ non perleuerat.cadũt et pereunt.⁊ rurlus quidam qui abilla ad tempus cadunt.quia iteruʒ reſurgunt. cõ ſeruantur ſaluãtur. Akj vero quia ab il la nüquã deficiũt vſqʒ in ſinẽ perleueranti feruoꝛe ſeł cepte caritatis deuonõ; pducũt Quid maniſeſtius q̃ris S boc nõ videſ quid vides? Sʒ dicis qmodo aliqñ veraʒ charitatẽ babere potuerũt.quiin ea pſeue raturi nõ fuerũt? Min eſt. Ergo lides nõ fuit q̃ aliqndo fides eſſe deſijt. Quare non ſimilr dicis quia nunqᷓ albus ſuit.q aliqñ albus elſe ceſſauit? Mone intelligis quia eoipſo aliqñ illud fuiſſe dicii qui aliqñ eſſe illò deſuiſſe mẽoꝛat᷑. Qð ei qs nũqᷓ; fuit nũ qᷓʒ eſſe deſijt. Quapꝛopi qui aliqndoama re deſijt. conſtat pfecto qa paus qᷓ; amare deſineretamauit. Sʒ verus inquis amor nõ fuit qͥ adtempꝰ ſuit. Ergo nec ven odiũ fuit qᷓo a tẽpus fuit nec nvere albꝰ fuitqͥ ad tempꝰalbus fuit. Nuis H dicat?ergo vera bes die dliger ſciolle pſhin dleen ſoriin⸗ tatis in binnode deomn Cbarite catant blecae wamtt eoone mmneſa hanent⸗ chante aminurn qltih aodeczr auütin nnnt binet tlanci getbrs hledp⸗ nomis ☚ apo⸗ noboc ee . . , ün. . Nbn n orfön ddeap⸗ Nide CNnells Dſnen— Neguhn Megan ätn. mmdo. eſte a nbabenes nericdet ehlan Wurgonn ocucbl ipehunm woedd dotlcn guinape Carneah ahlilin, Gelerga! lgieſe Goczaware gapis amo gecpepod utqn⸗ egoen dilectio fuit.⁊ vere fuit qᷓ;diu fuit.etiã ſi ᷑ᷣm aliquẽ modũ vera nõ fuit ĩ eo qd deſijt.qñũ iam vere nõ fuit. Si ergo dicis qᷣa pᷣa dile ctio nõ fuit.q̃ aliqñ dilectio eẽ ceſſauitſic ĩ⸗ tellige qꝛ qñ dilectio eẽ deſijt.vᷣa dilectõ nõ fuit. qꝛ in eo ipo d nutabat ⁊ defecit vt di lectio nõ eſſet. eſſe cepit ⁊ accepit.vtd pꝛiꝰ fuit iam pᷣa dilectio nõ eſſet. ritas ſit nominanda. Vtrum omnis dilectio dei cha ſui ol dinis et ad eãdẽ poſtea turpitudinẽtegendã illũ quod qdam eiuſmodi dicũt.q̃a tatem q dem nõ bñt.ꝓ eo ꝙ nõoẽm dilectõ nem dei charitatẽ appellandã putãt niſi eaö ſolam q vſqʒ in finẽ ꝑſeuerat Sʒ boc ſi qͥs dicere voluerit.q̃ rõe vel autoꝛitate pbare poſiit nõ inuenio.niſi foꝛte idcirco aliud di lectionẽ alið caritatẽ ſonare putet.qꝛ alteꝝ latinũ alteꝝ grecũ vocabulũ eẽ putʒ Scri ptura ſacra noſᷣ dicit qͥa dilectio cbaritas eſt. ⁊ da dilectio dei ſemꝑbona eſt. Hõ no bis dicit qa ille diligitbene facit.et qa iſte diligit male facit.Auguſtiꝰdicit apoſtolũ ſciuiſſe qſoam diligere deum et in eobono vſqʒ in finem nõ ꝑmanere.⁊ bonam vocat dilectionẽ deietiaʒ in bis qui non perman ſuri in illa ſunt.⁊ iſti neſcio q̃tſpecies chari tatis inueniũt moꝛe pigmẽtarioꝝ in nun dinis declamationũ ſtultoꝛum. Dicũt nõ de omni charitate intelligendũ qd dicitur Cbaritas ſemel babita nõ amittit.ſʒ de pfe cta tantũ.Et ſi ego illos interrogo qᷓ ſitiſta pfecta charitas nõ michi rñdent. miſi illa qᷓ nõ amittii. Mon eni audẽt dicere deilla ſe pfectõne charitans loqui q̃ in futuro hẽbi tur.ne ſuꝑfluo de illa loqui ↄuincani.q̃ ad banc vitã nõ ꝑtinet.Ergonõ imnueniũt quã charitateʒ dicãt bic ꝑfectã niſi illam q non amittitur. Et rurſlum cu aſſignare volunt q̃ ſit illa charitas qᷓ nõ amittit.nõ inueniũt dd dicant. niſi illaʒ qͥ pfecta eſt. Ita circłm fociit.inuoluẽtes ſemetipos.qꝛ qexeat no Ad. HM XI. Oꝛaſſis olces beilj q diligunt deum nõ perſeue raturi.dilectõem dei qdem babent.ſʒ chari Z MB treoecima byt. Moſtremo tanta erꝛoꝛis caligie inuol uunt.vt dũ ꝑtinaciter charitatẽ ſemel babꝛ tam cõtendit nõ poſſe amutti.aſſerere inci piant eã a qbuſoã nõ ſolũ minoꝛa peccata ſed criminalia qʒ a damnabilia ex delibera tione ꝑpetrantibꝰ retinere. Dauid adulte rum ⁊? bomicidaʒ charitatẽ dei babuiſſe di cunt quãdo libidini ſuiens in vxoꝛẽ ꝓxim ſui niolandam turpitudinis frena laxauit ipſũ cuiꝰthoꝛi federa violauerat.innocẽtẽ et iuſtũ crudeli pꝛoditione extinxit. Dicãt mibi vbi tũc fuit charitas nõ agens perpe ram vbi innocẽs oſpꝛimitur.non qrens qᷓ ſua ſunt qndooliena rapiũiur. Oſtendat michihic ſi poſſunt dilectione q plenitudo legis eſt. vbi 1 p̃cepta legis Nolãtur ⁊ ius nature coꝛrumpit. Lex dei dicit:nõ occides nõ mechaberis. nõ ocupiſcesrexs pꝛoximi tui. Si charitas bic eſt plenitudo legis bic eſt. Si plenitudo legis eſt. quomõ pꝛeuari catio eſſe poteſt? Sitalia facientem. chari tatem babuiſſe dicunt.quare non etiam in boc faciendo nichil peccalſe dicũt.quia ſcri ptura dicit qui natus eſt ex deo non pec cat. Et quia rurſum alibi dici. Habe cha ritatem et fac quidquid vis. Si enim hoc verum eſt quod charitatẽ tala faciẽtes re iinere poſiũt. cum bije qui caritatem bnůt quidquid libet agere cõcebitur. ꝓſecto q̃d quidegerint.peccatũ quidẽ nõ eẽ ↄpꝛobat᷑ Eant ergo nunc cũ charitate ſua et faciant quidqᷣd volunt.qꝛmagnos deſenſoꝛes bñt Alios q̃dem defendẽtes ꝙ charitatez non amittãt.alios aũt ↄcedẽtes.ntqdqd volũt cũ charitate faciãt.Sed dicunt. Si dauid peccando cbaritatem amiſit.quomõ ergo verũ eſt quod ſcriptũ eſt deip̃o.q; ſpiruus dñi non recedebata Dauid ab eo die etde inceps? Si eni charitas receſſit quõ ſpũs dñi remũſit.q̃ſi vero ſpũs domini hmmłia alia remanere nõ potuerit.euã ſibᷣm donũ charitatis receſſerit? Mõne etiaʒ in illis ſi ue cũ llis remanet q̊s cadẽtes cuſtodit ne pereãt.qᷓs tñ ſtantes ñ cuſtodit ne cadãt⸗ Juſtus cũ ceciderit non collidet.q.d.ſm.ſ. Quid ergo? Si pꝛeſens erat dominꝰ ſtan ti. quare lapſus eſt?Et ſi pᷣſens non eratca denti quare colliſus non eſt? Si eiʒ tenere tur non laberetur Etiterum. ſi manus non ſupponeretur. collideret NMꝛopter bocergo colliſus non eſt.quia cecidit ſuper manuʒ. Si manus ſuper eü cecidiſſet colliſus fuiſ⸗ ſet. Qui ceciderit inquit ſuper lapidẽ iſtu; confringetur.ſuper queʒ autẽ ceciderit.cõ⸗ teret eum. pꝛopter boc ergo dominus ma num non ſuperpoſuit iacenti vt pꝛemeret. ſed ſucpoſuit vtreleuaret.ſuſpoſuit vt adiu uando repararet.nõ ſuꝑpoſuit vtiudican do condemnaret. Sic itaqʒ ſpiritus domi ni non receſſit a Dauid.quia cum eo erat vt abeũtẽ reduceret ⁊ peccantẽ iuſtificaret et ſtaret.et foꝛte cũ eo erat ſed in eo nõ erat Cum eo erat ad cuſtodiã.ſedin eo nõ erat ad iuſticiã.Hon eni tunc imuſtꝰerat Da⸗ uid quando in tam graui peccatopꝛoſtra tus erat.neqʒ ad eũ tunc pertinuit qᷣdſcrip tum eſt. Juſtus in die ſepties cadit.⁊ tamẽ nomen iuſtinõ amittit. Mꝛopter boc igit ſpiritus domini ⁊ ſi cuʒ DOauid tücerat vt peccãdo nõ periret.nullatenꝰtamẽ ſic erat vt dãnabiliter non peccaret. Simile eſt qd de Netro negante aſſerere conant.qetiã tüc charitatẽ dei non perdiderat qñinter⸗ rogatus cbꝛiſtũ ſe ↄgnouiſie negauit.Hõ eciz attendũt quod ſcriptũ eſt. Hemo in ſpi ritu deiloquẽes dicit anatbema abeſu. Et nemo poteſt dicere dñs ꝗbeſus niſi in ſpũ ſancto. Q, ſi ſoꝛte dicere voluerint.q̃a ſpi⸗ ritum dei tunc quideʒ etrus intꝰ in coꝛ de habuit.ſʒ qðᷣ foꝛis loqbaturi ſpiritu dei non dixit. Audiant qd ſcriptu eſt. Ex abun datia coꝛdis os loquit᷑. ꝗlle ergo ſpũs ſo ris in oꝛe loquebaturq intus in coꝛde do miatur. Qui coꝛregebatlinguã mouebat. Sed dicent foꝛte. Spiritus qdem dei receſ ſit. ſedcharitas remanſit. Conſiderate ptrũ veritas boc dictum patiatur. Apoſtolꝰ di cit. Charitas dei diffuſa eſt in coꝛdibus no/ ſtris per ſpiritũſanctum qui datuseſt no bis. Mos charitatem nõ babemus. niſi m quantum ſpiritumſanctum babemus.Et trevecima tu dicis. quia recedẽte abſente ſpirituſan cto. charitas manet. Et dicũt. Quid ergo?⸗ Nulla ſcintilla pietatis.nulla affectio dile⸗ ctionis in Dauid ꝛm Metro remã ſit. quã do alter moleſtia ↄcupiſcentie carnalis pi ctus.alter veroiminẽtis moꝛus timoꝛe fra ctus. quodãmodo vterqʒ; inuitus pecca nit? ꝗmo voluntarie pterqʒ peccauit.quia ſi voluiſſent vterqʒ nõ peccaſſẽt. Sed quia ſemetipᷣos magis q̃́; deum dᷣilexerunt ſuã potius q̃ʒ dei voluntatem impleuerunt. Caro aliud ſuadebat.et alið deue pꝛecipie bat. ⁊ elegerütmagis obedire carni qʒ crea toꝛi Si voluiſſent carnis voluntatẽ contẽ pſiſſent. et voluntatẽ creatoris ppoſuiſſent Sed nondũ magiſtrum bonum imitabã tur docentem ⁊ bicenteʒ. ater.non mea voluntas ſiat ſedtua.Et fieri poteſt ꝙ ipᷣm carnis voluntatem cuius violentiã lenſe runt. aut nullam. aut non tam violentam eſſe voluerunt. tamẽ quod eidẽ temptanti et fatiganti cõſenſerunt. non niſi volẽtes fe cerunt.qa magis creatoꝛẽ offendere q̃; iꝰ ſam moleſtiã ⁊ fangatõem tolerare volue rũt.qð ſi voluiſſent oĩno non feciſſẽt. Ergo in boc quidẽ volẽtes ið quodcaro voluit fecerunt.id qᷓd creatoꝛ noluit. noluerũt.q̃a ſi iſtud voluiſſent. ad iſtud faciendum vo luntarie non cõſenſiſſent. Cum eniʒ e duo bus que ſimulfieri non poſſunt.vnum vo luntarie eligitur. pꝛoculdubio alterum nõ eſſe in voluntate compꝛobatur. In ea igit voluntate qua contra deum carni conſen tire elegerunt. charitatez vtiqʒ; dei nullate nus habuerũt qᷓmuis tamen in eoipſo ꝙᷓ magnam in temptatione violentiaʒ palſlſi ſunt aliquã in peccato ſuo excuſatõem ba bere poſſunt. De aflectu veropietanis quẽ bmõi peccãtes nõ nunqᷓ; bꝛẽ vident.qñ ſił et peccare ↄſentiũt.⁊ tñ qdãmodo in pctõ 3J3 nõ delerũt doloꝛe qᷓdaʒz affici non deſi ſtunt. cauenduz eſt oino ne charitans liue dileciõis dei noĩe dignꝰeniſtimet Si eiʒ in bis qͥ ab uiqtate ad iuſticiã ↄuertũt affectꝰ qdã ⁊ dleciatões pᷣteritoꝝmaloꝝ remanẽt q tñ in bono ppoſito ↄſtitutis ad iniqtatẽ oͤ ten g n pr ſust⸗ dici eſten ſive eſtn bong loton gin cedy ſueer ſtitun ſtioes nunc⸗ nlunt. damn⸗ Peccaus goslre derepoe ſeneſi penire. pꝛedeſt pecore ſhemt⸗ oteſte hta pecc deſtnane Asadd mibinon quſan dlegoni ſdngqni banib⸗ Ponf Gei ut namß hüihore uirten dergd⸗ godin alrqvi mlsy⸗ norefnn b pecca⸗ eqnis Wan wn Nauenn. cepepe min nteoe ollen müntab rtonmnen gn ornäſene wa dinngnn poles mareqz ſorrepoln ela Ergo crd nOerüt d ſacndond umangtdo ſurtwmnt boälennt un Naß namco nennneogen goknte heuhn 4 npimpli ienigiiſ onpeto fiapon del tontmelt ma Simſt Nenüinft/ Nouncnni non imputant.quare non ſimiliter in bijs qui ad iniquitateʒ declinauerũt ex vſu pꝛe terite virtutis. etiã in malo pꝛopolito affe ctõnes quedã amiſſi ſiue coꝛruꝑti boni ali quãdo ſupereſſe dicantur?que quidẽ ſine pꝛopoſito bone volũutatis ex vſu ſiue exna tura ineſſe poſſunt.ſed ſine ipſo iuſticie me ritum babere nõ poſſunt. Anũ enim boc eſt propoſitũ.ſcilicʒ voluntatis ſiue cõſen ſus animi expoluntate ſurgens cui ſoli iu diciũ eſt cuʒ deo.Et boc ſolum ſi bonum eſt. nõ eſtad malũ quidquid in bomine eſt liue bonũ ſit ſiue malũ.⁊ iterum ſi malum eſt.nõ eſt adbonũ quidqd reliquũ eſt ſiue bonũ ſine malũ.Ad bũc ergo oculũ ex qͥ ſo lototum coꝛpus lucet reſpicere debuerũt qui in affectõmbus neſcio qlibet.qᷓs et in⸗ credulis ⁊ iniquis aliquotiẽs ſiue ex naia ſiue ex vſu ineſſe videmꝰ meritũ bois con ſtituũt. Ooterant bic ſatis ſuꝑſtinoſe que ſtiões finẽ acciꝑe.ſi tñ finẽ acciꝑe poterãt. nunc aũt querunt ⁊ ſp q̃runt.⁊ nunqᷓʒ inue munt. Interrogant vtrũ Dauid 2 ſdetrꝰ damnari debuiſſent ſi ante penitentiã in peccatis ſuis moꝛtui fuiſſẽt. Que queſtio quali reſponſione digna ſit. vtinam ipſi vi dere poſſent. QNuare eni perire non debuil ſent. ſi in peccatis ſuis moꝛtin fuiſlent? Sʒ perire inqunt nõ hotuerũt.qniã adð vitam pꝛedeſtinati fuerunt. Quareergo ſitr non peccare nõ potuerũt.qniã peccaturi pᷣſciti fuerunt? Si enĩ pꝛedeſtinatõ impediri nõ poteſt. nec pᷣſcientia falli pᷣt. Si aũt pꝛeſci entia peccandi nõ infert neceſſitatẽ.nec pꝛe deſtinatio damnatõis tollit poſſibilitateʒ. AVis adbuc audire qᷣd diẽbis Nug. Quia mibi non credis? Audi qui ſunt q diligũt et qui ſunt qͥ pſeueraturi ſunt.⁊ q̃ ſit vmitas dile ctõnis.⁊ q ſit vnitas pᷣdeſtinatõis.Sci mus qᷓniã diligentibꝰdeuʒ oĩa cooꝑani in bonũ bijs qᷣ ſᷣim ppoſitũ vocati ſunt ſancti Pꝛopoſitũ aũtnõ ſuũ ſʒ dei. Qui etiã pde ſtinati ſunt atʒ pꝛeſcit vſqʒ adeo pꝛorſus omia ut enã ſi q eoꝝ deuiant ⁊ exoꝛbitant etiam Hipᷣʒ eis faciat pficere in bonũ.quia bũilioꝛes redeunt atʒ doctioꝛes. boꝛum ſi — quiſqʒ perit fallit᷑ deus.⁊ picio bũano vin⸗ citur. Sʒ nemo eoꝝ perit qꝛ nulla re vincdi tur deus aut fallit. Iſti ſignificati ſunt ad bimothᷣ. vbi cu diciũ fuiſſet ymeneumet pbiletum fidez quoꝛundã ſubuertere.mox additum eſt. firmuz autẽ fundamentũ dei ſtat. babens ſignacim boc. NHouit dña qui ſunt eiꝰ.boꝝ ſides que per dilecuonẽ opaĩ pꝛoſecto aut oinonon deſicit.aut ſiquilũt quoꝝ deficit reparatur anteqm vita iſta ſi niatur. 2 beleta que intercurrerat iniq̃ta: te vſqʒ in finem perſeuerantia deputatur. Qui vᷣ ꝑſeueraturi non ſunt.ac ſica fide cbuſtiana ⁊ cõuerſanõe lapſuri ſunt. vt ta les eos vite buiꝰ finis inuemat. pculdubio nec illotemꝑe quo bñ pieqʒ pixerũt.in iſto rum numero ↄputandi ſunt.Hõ eni ſunt a malſa illa pditionis pꝛeſcientia dei ⁊ pꝛe deſtinatõne diſcreti.⁊ ideo nec ſcdᷣm ppoſi tum vocatiac ꝑ boc nec electi. Sed in bijs vocati de quibꝰ dictum eſt. multi vocati. non in bis de quibꝰdictum eſt. pauci vero electi. Et tamẽ quis neget eos electos cum credunt ⁊ baptizantur.⁊ ſcdᷣm deũ viuũt? Plane dicunt᷑ electi a neſcientibus quid futuriſint.non abillo qui eos nouit nõ ba bere pſeuerantiã que adbeatam vitã pdu cit electos. Scitqʒ illos ita ſtare vt pᷣſcierit eſſe caſuros. Hic ſi a me queratur.cur eis deus pſeuerantiam nõ dederit.qui eã qua chꝛiſtiãe piuerẽt dilectionẽ dedit. me igno rarereſpõdeo. Reſpondeñt ? ipli ſi poſſũt cur illos deus cũ fideliter pie niuerẽt.nõ tunc de vite buius periculis rapint.ne ma licia mutaret intellectũ eoꝝ.et ne ſictio deci peret animas eoꝛum. UNtꝝ boc in poteſta te nõ babuerit. an eoꝝ mala futura neſciuit nempe nibil boꝝ niſi puerſiſſime atqʒ inſa nilſſime dꝛ. De bmõi diẽ Johes. Exnob exi erunt. ſz non erãt ex nobio. Q. li fuiſſent ex nobᷣ.pmanſiſſent vtiqʒ nobiſcũ. Et qd alið dic. niſi nõ ert filij.enã qñ erantinpfeſſiõe et noĩe filioꝝ.Hon qꝛ iuſticiã ſimulauerãt ſed qꝛ is ea nõ ꝑmanſerũt. Meqʒ enim ait. nam ſi fuiſſent ex nob. verã non ſictaz iuſti diã tenuiſſẽt vtiqʒ nobiſcũ. Sʒ ſi ſuiſſetinqjt exnobis pmanſiſſent ptiqʒ nobiſcũ. Inbo noitaqʒ erant. ſed qͥa in eo nõ ꝑmanlerũt. id eſt vſqʒ in finez non pſeuerauerũt.Non erant inqt ex nobis.etiã quando erant no⸗ biſcum . boc eſt non erant ex numero filioꝝ etiam qndo erant in fide filioꝛum. qniam qui vere filij ſunt. pꝛeſciti ⁊ pdeſtinati ꝛßm pꝛopoſitũ vocati ſunt vt ſint elect.MHõ eni perit filius pmiſſiomis ſed perditiõis.acꝑ boc nullus pꝛedeſtinatoꝝ ex bono in malũ mutatus hanc vitam ſinit. Quoniã ſic eſt oꝛdinatus.aideo xpᷣo datus vt non pereat ſed babeat vitam eternã. De quibꝰ ait 0% bannes. Scimus qᷓniam omnis qͥ natus eſt er deo non peccat. Dauid grauiter pec cauit.ſed quia ex deo natus.ad ſocietatem filioꝛum dei pertinebat.non peccauit vſq;ʒ ad moꝛtem ſed veniam penitendo meruit De boc ſiqdem peccato ad moꝛtẽ ante idẽ meminit Jobannes bis verbis. Eſt pecca tum ad moꝛtẽ et ſtatim ſubiunxit. Soimꝰ qniã omnis qui natus eſt ex deo non pec cat ⸗ . . (TPars decimaquarta. e confeſſione. A. que ſecerunt.bicunt nob. Date auctoꝛita teʒ.que ſcpᷣtura H̊ nobᷣ pcipit vt ↄfiteamur pctã noſtra? Si ergo ſcripta peccata ↄſite ri non pᷣcipit. reſpõdete modo ſi ſepturã ba betis q peccata tacereiubeat? Si ergo cõſi teri nõ vultis. qͥa auctoꝛitarẽ ↄfitendi non babetis.qᷓre tacere vultis cũ auctoꝛitatẽta cendinõ babeatis. Lñ qꝛ auctoꝛitatem q̃ri tis.accipite auctoꝛitatẽ. AUntiq̃ lex peccata confuteriiubʒ.⁊ homĩes ad ſacerdotes mit tit vt ofitedtur pctã ſua vt indulgennã ac cipiant.Illic ergo pᷣuancatõ legis cõfeſſio ne ⁊ oblanone aboleiur.quãdo adbuc vm Blta eſt ma licia bomis. Nemo qᷓn⸗ do male agere vli aucto ritatem qrit ñ aut dici nus boibus vtbona fa⸗ ciant ⁊ pt cofiteant᷑ mala te. p decimaquarta biꝛa fuit et adbuc confeſſio crimĩs penam potius timere debuu qz miſericoꝛdiã expe ctare. Si becauctoꝛitas non ſufficit qudi te ſcripturam alibi manifeſte dicentem. Qui abſcondit ſcelera ſua.non iuſtifica bitur. Quid eſt enim abſcondere niſi tace re ⁊ confiterinolle? Nam quiſcelera ſua impudennã pꝛaue agendi manifeſtantnõ iuſtificationẽ merentur ſed damnanoneʒ Igitur tegenda ſunt mala quantum perti net adimpudentiã pꝛaui operis.etreuelan da ſunt per bumilitatẽ confeſſioms. Aul⸗ tis adbuc ſcire periculum taciturnitatis ⸗ ptilitatẽ confeſſionis? Quoniã tacui inqᷣt pſalmiſta inueterauerũt oſſa mea duʒ cla marẽ tota die. Et iterum. Delictũ meũ co gnitum tibifeci ⁊ imuſticiã meã nõ abſcon di. Dixi confiteboꝛ aduerſũ me ininſticiaʒ meã domino.⁊ u remiſiſti impietateʒ pec cati mei. Vide ergo ⁊ conſidera. Si taces peccata tua inueterant. ſed ſiconfiteris cõ donantur. Sed dicis. Ecce dico peccatu,ʒ meũ. ſed deo non bomini. Scripturam ſe quoꝛilla micbidicit vt deo ↄfitear ꝑctũm meũ.nõ me ad bominẽ mittit in quo ſalꝰ non eſt. ſz lluc trabit confeſſionẽ vnde pꝛo mittit remiſſionẽ. Dixiconfiteboꝛ aduerlũ me imuuſticiã meaʒ domano.et turemiſiſti impietatẽ peccati mei. Quid facii bomo?⸗ Audi quid facit? Honne ulle bomo fuitqͥ dixit. Fli dimittuntur tibi peccata tua. Et pverum eſt quia ille bomo fuit qin boc di it. Et pꝛopterea qn ilum bominẽ eſſe vide runt. deuza: = Iuerut ideo mur murauerumina R raue coicetes, Quns eſt bic qui etiã peccata dimittit? Sclebant enim quia peccata dimittere dei erat.ſed neſcie⸗ bant qa quod dei erat. bomoa deo accepe rat. Et ille quidez bomo quod babebat in quantuʒ bomo erat.ideo babebat quia ac ceperat. inquantuʒ vero deus erat. bomo idemipſuʒ babebat ⁊ non acceperat. M:o pterea auteʒ voluit accipere aliquando in bumanitate quod ſemper babuit in deits t e vicino bomini appꝛopinquaret. in eo quod bomins erat. et in eo ipſo — — — — — 1 loc prer ſand dun hye yel gclep hond lalar winee teſtat tüo exerca femn guox⸗ bonot lerapo Ncisſo praden ſecurde beccit xpopt. tapelce gnode isperz egrosg Medi nondir häſcer⸗ kentet ſ ontret ieghhrm anone men⸗ mncure leluti Ueront gllt 13 veſte ude nn iihe ard⸗ nen, ſlften Kart lup anuno Kone; nden mmndan no inet aning dneh meito bos lnſtas ne⸗ Ams ſuensd edne ufane rptfn NtoD e MNunmn min lben e Ebenoned rqubeer mmeelem güteon it mmacche nen 6erndbon cen e Ziapecro opt quod bomis erat bomini exbiberet quod dei erat.In eo nanqʒ qd boĩs erat familia rius bomi iungebat᷑. In eo no qd deierat. potentiꝰin boie operabat.pꝛopterea dixit. Vt ſciatis qͥa filius bois ptãtem bʒĩterra dimittendi peccata.tunc ait ꝑalitico. Sur ge ⁊ ambula Oñdit qd videre poterãt vtꝑ boc crederent q̃d videre nõ poterãt. ꝛo pter ̊ ergo deusfactꝰeſt bõ vt ſead ↄfabu landũ bomĩ ꝓpximũ ac familiarẽ exbiberet. ⁊in vna eademqʒ pſona ⁊ ſuum genus bõ inueniret cui fiducialiter infirmitatẽ ſuaʒ reuelaret. ⁊ ſupꝛa bominẽ deũ credens de accepta ab illo remiſſione peccatoꝑ ſuoꝛuʒ tia largius multiplicaret. deus bomo bo mines qͥ puri boĩes erant ꝑticipes ſecit po teſtatis ſue vt ĩplerent officiũ eius peniten tiũ ↄfeſſionẽ ſuſcipiendo.et᷑ poteſtateʒ eius exercerent penitentibꝰ ⁊ cõlitentibus pctã remutendo. Accipite inquit ſpiritũſanctũ quoꝝ re.pec.re.eis.⁊ qꝝ re.re.ſ. Ergoxpᷣus bomo diſciplis ſuis vicẽ eius agentibuſ in terra poteſtatẽ dedit dimittẽdi peccata Sʒ dicis foꝛtaſſis. Quare non ſiłr cbꝛiſt? pꝛece ptũ dedit boibus peccata ſua confutendi. ſicut diſcipulis pateſtatẽ dedit conſitentiũ peccata dimittendi? Nudi quare? Noluit xpᷣs pta temetipᷣo ſurgeres vtno q̃i extoꝛ ta vel coacta videret conſeſſiotua.ꝗdcirco quod ad ſe ꝑtinuit officiũ ſuũ diſcipłis ſu is pera gendũ imũxit vt medicoꝛum more egros adſe veniẽtes exciperẽt et ſanarent. QNedicis ergo dirxit vt curarẽt. ſʒ inſirmis non dixit vt ad medicos curãdi venirent. Bq̃icertũ eẽ voluit.q egri ſalutẽ libent q̃re rent et ſe curandos offerrent ſi medicos ĩ uenirẽt. ſꝛopterea ſolos medicos monu it. Infirmũ eni ip̃e moꝛbꝰ ſuus ſuffſicienter in curatiõe ſua egrotos inuenerur.eos ad ſalutẽ querendã.⁊ ammonitõne ſua excita uerunt ⁊ pꝛecepto attraxerũt. Confitemini inquitapoſtolus Jacobus alterutꝝ pecca ta veſtra. ⁊ oꝛate pꝛo inuicem vt ſaluemim. Quid eſt alterute? Alter alteri. bõ bomi. 3 55 — non difnderet/ Oeinde vt diſpen atõis grã cata. led in ãmonet. neqʒ opus pᷣcepto babetſidolet. ca Tamen ip̃i medici quia poſtea negligẽtes Decimaquarta Mon ſolũ bomo deo ſicut vetus ille confel ſoꝛait. Dixi confiteboꝛ aduerſũ me iniuſii ciam meã dño.ſed bomo bomi pꝛopter de⸗ um. Plus enim facit qui ſernuo builiatur piꝛopter den.q; qui ip̃i deo builiatur. Sꝛo ptterea confitemi alterutrũ peccata veſtra. Quid eſt alterutrum?Mon tantuʒvnuſ⸗ quiſqʒ vnicuiqʒ.ſed alterutꝝ:boc eſt inter vos. homines boibus.oues paſtoꝛibꝰ.ſub iecti pꝛelatis. Hij qui peccata babent bijs qui peccata dimittere poteſtatẽ babẽt. De bitum quidẽ erat vt confeſſionẽ ſacturiad illũ iretis qui eſt ſuper voſ.Nunc ãt pꝛoin dulgentie diſpenſatõne conceditur vt pec/ inter vos.Ille quidẽ qui ſolus conſeſſionẽ acciperet.confeſſonẽ non faceret.quia pec cata non haberet.Hij autẽ qui peccatoꝛuʒ confeſſionẽ accipiunt ⁊ confuentibꝰpecca ta Dimittunt.neceſſe babent pt ⁊ ip̃i pecca: ta ſua ↄfiteãtur pt penitentibꝰ pfitentibꝰ peccata ſua bimittani fitemini alterutꝝ pctã vꝛã.⁊ oꝛate ꝓ inuicẽ Zlo qð? Atſaluemi. Cõſitemi vt ſaluemi. Quid ẽ ↄſitemi vt ſaluemi? Hoc ẽ.nõ ſal uemi niſi confiteamĩ.boc foꝛtalſis tu audi re noluiſti.qui latebꝛas qᷓris et abſcondis ſcelera tua vt nõ iuſtificeris.Hõ tibi placʒ cata veſtra ad inuicẽ vobis conſiteaamini pterea ergo co qð dicitur.qꝛ bij qui nolũt conſiteri pecca , ta ſua ſaluari non poſſunt/ſEaopterea ſoꝛ taſſis conaris adaliud dictu Apoſtoli re⸗ toꝛquere. vtintelligatur conſitentibus qui dem pꝛomiſiſſe ſaluationẽ tamen non cõfſi go. Auguſtinꝰ dicit. Mon poteſt qs iuſti ficari a peccato.nili ante peccatũ confeſſus fuerit. Item Beda in eað epiſtola Jacobi de qua teſtimomũ ſuperius ſumpſimus. ₰ tentibus nõ negaſſe iuſtificationẽ. Audi er Sine conkfeſſõe inqt nequeũt dimittni pec boc illa diſcretio elſe debet vt qᷓ tibiana leuiaqʒ peccata alterutruʒ coequa libus confiteamur vt oꝛationibus inuiceʒ ſaluemur.poꝛro grauioꝛis lepꝛe immundi ciam ſlacerdoti pandamꝰ a ad eius arburi um iuſtificari curemꝰ. Videte quomõ cõ coꝛdantteſtimonia pitatis. Eſt qdo omu nis pnia ĩ eccia quã qtidie adiuicẽ facimꝰ (ecimaquarta ſuetudo deitibi demonſtrat᷑ qui tas mitis in qᷓ oꝛatione fuſa pꝛo inuicẽ pꝛo qtidianis 2 leuioꝛibus peccatis indulgentiã ⁊ remii aocſuauis eſtoibus adſe confugiẽtibus wt ſionẽ conſeqmur. G:auioꝛis aũt culperea ab iplo ĩpꝛoperiũ aliqd te foꝛmidare non tum ſingulari confeſſione ſacerdoti aperi mus. et cdᷣm eius conſiliũ munere ſatiſſa te bomĩ manileſtare ſine erubeſcentia nõ ctionis oblato indulgentiã peccati obtine polle contingat. In eo eiʒde quo erubeſcis musSeð dicis. Si ſaluari nõ poteſtbõ cũ bomi dicis, erubeſcere te nõ opoꝛtet cũ opoꝛteat. Et ſi talia fuerit peccata tua ptea niſi conſiteatur peccata ſua. qᷣd eſt qd ſcrip tum inuenitur. Lacrime lauant delictũ qd oꝛe pudoꝛ eſt ↄfiteri. Inueniuntur eni qdã buiuſmodi dicta etrapiunt ea boies gau dentes.non qa veritatẽ querant in eis.ſed qa maliciaʒ ſuam defendere volunt exeis. Dicunt eni. Quid nos conſtringitis?qd nos artatis? Pudenda ſuntfacta noſtra non nos permittit vererundia eloqui.eru beſcimus ↄſiteri qd fecimus.qᷓd poſſumꝰ tñ facimus.coꝛ contritũ et bũiliatuʒ offeri mus.dolemꝰ pꝛo eo male egimus.lacri mas fundimꝰ.carnis maceratõe reatũ pu deo dicis. quia nonĩpꝛoperat dicenui. ſz cö5 donat cõſitenti. Dic ergo bomi pt lalubꝛ ter ad tẽpuſ confundaris coꝛã eo vtiſta cõ fuſio gloꝛiã tibi poſtmodũ adducat fſidu ciam pꝛeſtet.ne ĩpꝛoperiũ timeas cũ mani feſtari ceperis coꝛã deo. Camẽ ne foꝛte tibi Diceret cogitatio tua ſi taz graueeſt bomi reuelare peccata.⁊ ſi ta erubeſcimus coꝛã bomine.qdfaciemus ante deũ cuius maie ſtatẽ declinare non poſſumꝰ neqʒ iudiciũ effugere. He igitur ſic de deo cogitãdo te metipſuʒ deſpełares.oſtendii tibimanſue tudo dei ergo penitẽtes et cõfitentes ppec nimꝰ. Quid verba qritis vbi opera bona cata omia penitentibꝰcondonat ⁊ cõſiten ſunt.babemꝰ ſcripturã conſolantẽ nos et tibꝰ non ipꝛoperat.Sic ergo accipe quod dicentẽ. Lacrime lauant delictũ qᷓdoꝛepu dictuʒ eſt. Dic deo qͥ non ipꝛoperat.quaſi doꝛ eſt ↄſiteriinon maliciã excuſamus.ſed diceret. Enaʒ ſi erubeſcas coꝛã boĩene ernu verecundie parcmus. Quodergo dicere belcas coꝛã deo.qu oniã deꝰ mitioꝛ eſt bo bomini erubeſcimꝰ.dicimus deo qͥ nõ im runt bomines excuſationẽ toꝛpoꝛi ſuo.⁊ p non tibi dicitur pt peccata tua bomi non mine ⁊ mauſuetioꝛ ⁊ cõpatiens miſeris vt pꝛoperat. Eiuſmodi ergo occaſionibus ꝗᷓ non ĩpꝛoperet. Scdᷣum huncitaqʒmoduʒ uertere conant᷑ ſcriꝑpturas.qa ipſi peruerlſi ſunt. Quid eni? ſi ſcriptura dixit. Lacrime lauant delictum qᷓdoꝛe pudoꝛeſt conſiteri. NNunqd weo dixit. ſi erubeſcis cõſiteri pec catũ tuũ q̃d tibi ſufficiat ſi tãtũ lacrimeris etiaʒ ſi non conſitearis. Honne multo me liuſ eſt vt ſcpᷣturã B ponꝰdicere voluiſſe in telligas ꝙlacrime ex intima coꝛdis contri tiõe pꝛolate illa etiã peccata lauare polſſũt q̃ ſine pudoꝛe ⁊ verecundia oꝛe pꝛoferri nõ poſſunt. Quid ergo? Si pudeda peccata lacrime lauant.ibi tacendũ eſt pbi diuinũ dicas.ſed vt in bijs etia ʒ q coꝛã boĩe erube ſcenda ſunt de dei pietate confidas. Olpo nis adbuc lacrimasillas Metri q̃̊s legos. contfeſſionẽ non legis. Lacrie lauãt delictũ quod oꝛe pudoꝛ eſt confiteri. Has ergola crimas oſponis non qa amas copucnonz ſed qa fugis conſeſſionẽ. Dicis ergo quia lacrias Metri legis.ſatiſſactionẽ nõ legis. Au diſti quia fleuerit ſed qͥd dixeritnõau diſti.ideo lacrie lauãt delictũ qdᷣoꝛe pudoꝛ eſt oſiteri Quid ergo? Hoctibi dici putaſ vt quia etrus lacrimatꝰlegit ↄfeſſus nõ auxiliũ magis neceſſariũ eſt? /mo multo legitur. Cu ſi lacrimaris nõ ↄfitearis.Nõ magis ibi confitenduʒ ẽ vbi bũilitas con ne multo meliꝰeſt vt illud potiꝰbic demõ feſſionis lacrimas adiuuet contritde. Si ſtrariintelligaſ.qꝛ ſi illictantũ lacrie palue militer cũ dicitur tibi.ſi bomini erubeſcis dicere peccatũ tuuʒ pi dicas deo q̃ non im pꝛoperat.⁊nõ tibi dicitur.ſi erubeſcis dice re bomĩ vthomi non dicas ſed deo.ſʒman runt vbi ↄfeſſionẽ oꝛis nõ babuerũt.quan to magis ſi vere fuerint nic valent vbi cuz coꝛdis contritione etiã oꝛis ↄſeſſioneʒ bůt Hoc enĩtibi demonſtratur cum ſubditur nit pen c tur tem dae nes ſen⸗ ſuc n kw cl bi ie mmis lbusy dare ſon waypen entia p ubeſcis let ci n ho Anaebe wopicho⸗ Mattſon gocämm neſoneghi teſtbon mus con Momate diai gidee cmande ennsg ecöſten gceovod ren wieneenm No. ncen agzwden vabonivon Nöbieete gidrs p⸗ dmnieiS bvärdtri aonge gocoha o/ mninilze⸗ Niniid curpudo⸗ ð 1 lusn tears ybecdend Ulociemin pueritgn Polanthaß . engt ltm ꝛius flendum poſtea ↄltendũ Hocſid dem ad veritatẽ cõfeſſioms ſpectat vt pᷣus compũgaris poſtea ↄſitearis. Ham ſunt quidã ſicut impudentes ad factendũ.ſic in uerecundi ad dicendũ.qui qniam turpitu dinẽ ſuam in faciendo nõ vident.verecũdi am in dicendo nõ habent. Nuibꝰ vtiqʒ per ꝓphᷣůᷣam ð. Frons mlieris meretricis facta eſt tibi: neſciuiſti erubeſcere.aſtinoõnunqʒ ſine aliquo compunctõis motu.ſine aliq̃ n moꝛis vel amoꝛis dei attactu pꝛo ſola con ſueeudine explenda ad dicenda pctã ſua ie ingerunt. eſtimantes ſe ꝓpter ſolam vboꝝ ꝓlatõnẽ a debito pctõꝝſuoꝝ abſolui. Qui bus recte ðr. pꝛius flendũ poſtea conſiten dum. In confeſſione nanqʒ peccatoꝛuʒ bo minẽ ⁊ verecundariopoꝛtʒ vt bumiliter q fecit agnoſcat.⁊ tamẽ non ſic verecundari pvt taceat. Hoc bñ nouit peccatrixilla muli er que ⁊ venit vt peccata ſua ſe abſcondere nolle oſtenderet. ⁊ tamen nõ ante ſʒ retro ſtetit vt verecundiã turpitudinis ſue ſe at tendere demonſtraret pꝛopter boc recte ðꝛ pꝛus flendũ poſtea ↄfitendum. ¶ De penitentia. Capitulum I Ennentia alia eſt exterioꝛ. alia interioꝛ. Menitẽtia ex terioꝛ eſt in afflictõne carnis. De nitentia interioꝛ eſt in ↄtritõe coꝛdis.ſder penitentiã exterioꝛeʒ caſtigatur culpa pꝛa ui operis.per penitentiãinterioꝛẽ emenda tur culpa pꝛaue voluntatis. Scdm qntita tem delicti menſura coꝛreptionis penſan⸗ da eſt. Agite inqt fructus dignos peniten tie. Aliud eſt eni fructus penitentie.aliud penitentia ipᷣa. Siẽ̃ aliud eſt arboꝛ ⁊ aliud fructus eius.ſic aliud eſt penitẽtia ⁊ aliud fructus eius. ſdenitentia eni doloꝛeſt pᷣte riti quãdo doles te feciſie quod maluʒ eſt OQuãdo ergo impꝛobas ⁊ damuas mala tua penitentiã babes. Quandoaũt ſatiſfa ctione ſubſequẽte ⁊ punis ⁊ coꝛrigis mala tua.fructus penitentie agis.Si diſplicet ti bi quod feciſti penitentiã agis. Si perſeqᷓ ris ⁊ punis quod feciſti fructus penitentie Quartadecima agis. ſenitentia eſt facti impꝛobatio. fru ctus penitẽnie eſt delicn coꝛrecno. Sed qͥa ſcdᷣm menſurã delicn coꝛrecnõis menſura eſt penſanda.iðᷣo fructꝰ pemitentie dignos facere opoꝛtet. Si in coꝛrecnone minoꝛ eſt afflictio qᷓ; in culpa delectatio fuit non eſt dignus fructus penitẽtie tue. Sʒ dics mi cbi. Quomõ ſcire poſſuʒ quãdo condigna ſit penitentia mea. quia lcire boc nõ potes. ideo neceſſie babes ſemꝑ pemitere.ſanſface re potes mimis facere non potes. Melius eſt ut plus facias q̃; minus.idcirco ſollici tus eſto. Satage da operam.ſtubiũ impẽ/ de. vt culpa ſit cũ ſine. deuotio ſine fine. ¶ñ vt aliquando peccatrix ↄſcientia conſolet. poſitus eſt modus ⁊ menſura penitẽne ex terioꝛi s..vt illa expleta vel ꝑfecta ſiduciam babere incipias.⁊ ſancta q dam pᷣſumptõe in ſpe diuine milericoꝛdie de indulgẽtia remiſſione peccatoꝝ confidere. tanto ve⸗ rius quãto vtiqʒ ſincerius iniunctã pniaʒ expleueris. Be hijs qui in hac vita peniten tiam non complent. Ta. U. . Eo foꝛta ſſis tibi tacita cogitatione reſpondeas. Quomò inquis certꝰ eẽ poſſuʒ de venia pꝛopter penitentiã ⁊ ſatiſfactiõeʒ ab bomine iniunctã.etiam ſi illaʒ ſtudioſe impleuero cuʒipſe bomo cui peccata mea cõſiteoꝛ ſepe aut ignoꝛantia neſciat.aut ne gligentia non cõſideret qualẽ michi ſcõᷣm modũ ⁊ menſurã delicti debeat ſatiſfactio⸗ nem iniungere. Ad boc tibi bꝛeuiter reſpõ deo.quia ſi bomo neſcit deusſcit.tu tantu fac quodtibi pᷣcipitur. obediens eſto in eo qð uibi iubetur. Videat deus deuotionem tuam. etiã ſi bomo nõ condigne moderet afflictionẽ tuam. Perire non poteris ſi de uotus fueris inuẽtus. Sʒ decipioꝛ inquis puis me ſatiſfeciſſe cũ nõ ſatiſfecerim. Ille micbiimũxit vttantũ facerẽ ⁊ nõ amplius micbi p̃cepit. Ecce totũ pfeci ⁊ nonſ. atiſfeci vado qſi ſecurꝰ ad deũ putãs me ſatiſteciſſe ilu cũ adbuc teneoꝛ obligatus.q; ng leale cerim. Quare ergo nds factu eſt vt talez ſacerdotẽ non babeã qui michbi dicat B q opoꝛtet.audi quare Rꝛopter peccata tua factum eſt boc quibꝰmeruiſti vtmaluʒ ba beres quibꝰ ſi diſtricte iudicareris et boc merueras vt nulluʒ baberes. Qui inquit ſcriptura regnare facit bominẽ ypocritaʒ Pꝓbrter petã populi. Et ego ait adbereſcere faciaz linguã tuaʒ palato tuo.n eris quaſi pir obiurgans da domꝰexaſperans ẽ.Hã vtſcias qa malicia tue fecit. vide vbi erat Deuotio tua. Si enĩ ꝑpfectã deuotioneʒ ba: buiſſes etiã nullo ammonẽte ceſſaretñ nõ potuiſſes. Nunc tñ pigricia tua ⁊ negligẽ tia occaſionẽtoꝛpoꝛis qſiuit nõ coꝛrectõeʒ et vidit boc deus ⁊ dedit tibi ſm coꝛtuum vt non inuenires qd non qrebas accipere. Mec tamẽ dico vt deſperes etiã ſi boc con⸗ tingat vt bõ qui exterius curandil pulneri bus peccatoꝝ medicamẽtuʒ aſpomtaliqd minus ſufficiens tribuat. Sepe qð minus foꝛis agitur.efficaciꝰ intus operat. ꝗn ꝑuo opere mag deuotõ eſſe p̃t. Homo videt in facie. deꝰ aut intuet coꝛ. Et vtminꝰ dicam. magnũ eſt in bac nita incipe poſſis. ſinõ pſicias. Ham a poſt moꝛtẽ igmis qdã pur gSatoꝛꝰ ðᷣ. pbi purganĩ et mundant bij q coꝛrigi ceperũt ⁊ nõ ꝑfecerunt. Qui aũtin bac pita ne incipe voluerũtibi ↄſummare non pñt. Quibꝰ aũtbic coꝛrectionẽ ſuam inciꝑe datur etiã ſi pſicerenõ dat illic coꝛre ctionis pfectõ reſeruat. Camẽtutius oino eſt vt bic etincipe ⁊ pſicere contendas ptil lic nibil faciendu tibi vel patiendũ ſ uperſit Burum eſttoꝛmẽta illa vład modicũ ſen tire. pꝛopterea tutiꝰtibi omino eſt pt bic in cipias ⁊ pficias qd facere debes. Qd ſi bic ꝑpficere nõ poteris ſitamẽ incboaueris.no li deſperare ſaluus eris. ſictamen qi ꝑ ignẽ ardebit quidem donec ↄſumptũ fuerit qᷣd cremabile poꝛtas.tu autẽ ſaluus eris.qᷓmã fundamẽtum inte ꝑmanſit cbaritas dei. . Be eo ſi iterari poſſit penitẽtia. Bnt qui vicant quartadecima relapſie in pꝛiſtina peccata locũ penie am plius nõeſſe. pꝛopterea ꝙ qdaʒ ſcripturaꝝ teſtimonia bis q̃ poſt accepttã penitentiazʒ ad pꝛioꝛa peccata redeũt aditu ſalutis ne gare nidentur. Et ſüt quidẽ eiuſmodi qdã dicta in quibꝰ non hoc qð dictũ eſt. ſʒa nõ bñ intelligentibꝰ dictũ elſevidet. Aplus Naulus in illa epła quã ad Hebꝛeos ſcri pſit ſic ait. ꝗmpoſſible eſt inqᷣt eos q lemel ſunt illumiati guſtauerũt etiam donũ cele ſte ⁊ participes facti ſunt ſpuſſancti. guſta uerunt nichbilominꝰ bonũ domimni verbuz virtutelqʒ ſeculi venturi ⁊ pꝛolapſi ſuntre nouari rurſus ad penitentiã. rurſuʒ cruci figentes ſibimenplis filiũ dei ⁊ oſtentui ba bentes. Etrurſum. Noluntarie en peccan tibus poſtacceptã noticiam veritatis iam no relinqtur ꝓ peccatis boſtia. Et itex ſcri ptum alibiinuenit. quia locus nõ eſt ſcdᷣe penitẽtie Sʒ ſiue bec ſiue alia tlia ſcpta pł dicta catbolicoꝝ viroꝝſuꝑ ᷣ ſueniani nul la rõne eſtimandũ eſt eos qui recte ſapue rüt bocaſtruere voluiſſe ꝙ in qualiacũq peccata pꝛolapſi vł penitere nõ poſſent. ſi per diuinã miſcdtam reſpicereni.aut veni am ↄſequi nõ valerent ſiꝑ verã penitentiã compungerẽtur. Moc entʒ lides catholica non reapit omino.quia qui dixit. nõ bico ſepties ſed vſqʒ ſeptuagieo ſepties. ſenè ſej cundã necterciam nequotamiibetpctõꝛs piam veraz Dumtaxat refutare ſigniſica uit. E28 ergõ dictũ eſt impoſſibile eẽ eos qu poſt illu nationẽ gratie a guſtuz doni celeſtis a ꝑticipationẽ ſpũſſancti pꝛolapſi ſunt renouamrurſus ad pniam.vlſic intel ligendum eſt quia ꝑ ſecadere potuerunt. ſed per ſe ſurgere nõ poſſunt.atqʒ ido illis impoſſibile eſſe:deo non eẽ ſicut ſcriptum eſt. Spũs pabens ⁊ nõrediens. Et de pia pditionis dictũ eſt. quia omẽs qui ingredi untur peam amplius nõ reuertent᷑.qꝛ bõ perſe quidẽad maluz ire poteſt. redire aũt per ſe nonp̃tniſiꝑ grãm adinuet et adin tus ſicad pniam renouetur. VUel ſic ergo intelligendu eſt qd ſcriptum eſt. Impoſſi bile eſſe pꝛolapſos adpniam renouan vel pꝓpbeticum illud quod dictum eſt. Airgo oril mlir repe al irce eſt⸗ guls cond gutn poſſe bocd quor poten eſe me um ze eie cec ſine Pm Dire wel⸗ tee olben rhan HMZ npaan ian inſe vaͤſ⸗ ns Maninn nelre laig, lel Auden röd nuglert lbeer R ibleic⸗ ſozn po on. gals puN Gdepia redreant uie zn laſe N lun . in rni ab ilrael cecidit nõ adijciet vt reſurgat virgo iſraelin quo ſimilr quidam a recta intelli gentia errauerunt. bis verbis expꝛeſſuʒ cõ uemiẽter quis dicat. Nam qꝛ ſanctus Hie ronimꝰ ſuper bunc locũ quedã verba am bigua expoſuit. quidam qui libentius ex ſcripturis materiã erroꝛis q̃; edificationis aſſumunt lapſos reparari nõ poſſe conan tur aſtruere. ANit enim. Quia cũ deus om nia poſſit de coꝛrupta virginẽ facere non poſſit. Ipſe viderit qd dicere voluerit. ego a puritate xpᷣiane ſidei nõ diſcedo. Neritaſ vna eſt:apoſtolũ dicentẽ audio. Si aliud angelꝰeuangelizauerit anathema ſit. Ego tamen ſic ſentio qᷣa aliqd dicere voluit etiã ſi ego neſciam quid dicere voluerit. Sictñ pium eſt ſentire mibiquia verũ dixit. etiã ſi foꝛte cõpetentius vel euidentiꝰdixiſſe po tuiſiet quod dixit. Ego dictũ catbouici viri ad catbolicã veritateʒ interpᷣtari conaboꝛ. Tamen ſi de coꝛruptiõe carnis intelligit ᷣ ſtultum eſt ſic ſentire. qꝛ bomo carnẽ ſuaʒ piciare poſiit.deus ſanare nõ poſſit.Si de coꝛruptõne coꝛdis boc intelligitur ⁊ boc ſi militer ſtultũ eſt dicere.quia bomo pecca re poſſit.deus iuſtificare nõ poſſit ettantũ iuſtificare quantũ ille peccare.Si autẽ id circo illud non kłoſie dici᷑ deus quia factũ eſt ⁊ quod factũ eſt.non factum eẽ nonp̃t. quia q verũ eſt. falſum eſſe non p̃t.⁊ idcir co nõ poteſt.q̃a contra veritatẽ nõ poteſt. quia ſi contra veritatem poſſʒ ↄtra ſeipſuʒ poſſet qui veritas eſt. Nð pondue habet boc dictũ magis qᷓʒ ſi diceret de alio qlibʒ. quod factum eſt. iam non eſſe factũ non poteſt. etiã ſi quod factũ eſt emendari põt vt factũ eſſe non noceat qd factuʒ eſt? Cer tum eſt.qᷣa qui cadit relurgere poteſt et nõ ſolum reſurgere. ſed etiam melioꝛ reſurge re qᷓ fuit cum cecidit. Multi ceciderunt et melioꝛes ſurrexerũt q́; fuerunt etiã anteq̃̊ʒ ceciderunt.melioꝛes enã qᷓ; futuri fuiſſent ſi non cecidiſſent.quia að bocipſuʒ cadere pmiſii ſunt vt ex Bipſo caſu ſuo ⁊ ruina eru direntur ⁊ melioꝛes efficerentur Nemotñ melioꝛ poſt caſum ſurrexit vel ſurgere po tuit qʒ fuiſſet ⁊ ſ non cecidiſſet. et bec q mo⸗ do reſlurgendo bona operatus eſt omnia ſtando operatus fuiſiʒ. In bocſcdᷣm aliqᷣd dici poteſt. quio omnis qui cadit id qdᷣ ca dendo perdit ampliꝰtotuũ recuꝑare non pᷣt quia quidqd poſtea ad coꝛrectoem vel ad recuꝑationem adiecerit facere omino nõ poteſt quin melioꝛ fuiſſet ſi ; ommia bꝛẽt et tamen nõ cecidilſſʒ. Sꝛopterea nemo in ſpe correctionis peccare debet.q̃a quod le mel amittit ampliꝰipᷣm non recuperatur. qꝛ quidqd poſtea adiectũ fuerit ꝓ recuꝑa tione ꝑditi non eſt ipᷣm ſed aliud pꝛo ipſo. et plus vuqʒ eſſet ſi vtrũ qʒ ſimul eſſet. Qð idcirco fieri nõ poreſt.q̃ͥa ſicut temꝑa trãſ acta amplius non rebeunt.ita que ſemel ꝑ petrata fuerint ampliꝰnõ facta eſſe nõ pñt Si ergo virgo es cuſtodi diligẽter quod babel.noliin ſpe peccare.noli cadere quaſi melioꝛ ſuxrectura ſis. Quidqd poſtea lece ris. faceretamẽ nõ potes quin melioꝛeſſes ſi boc faceres ⁊ virgo eẽs. Sic itaqʒ foꝛtaſ: ſe ſcõᷣm bũc modũ ↄuemienter intelligitur. quia vᷣgo iirael cecidit ⁊ non adijciet vt re⸗ ſurgat vᷣgo irael. Et qa vbi mille erant cẽ tu erunt.⁊ nbi centuʒ erant decẽ erũt in do moilrael. Si in bunc modũ lapſos ad pe nitentiã renouari nõ poſſe dicimꝰ.nibil ſoꝛ taſſis inconueniẽs dicimꝰ.neqʒ penitenti bus viaʒindulgentie claudimꝰ.ſed pericu lum cadendi demonſtramuſ. Si enim eſt magnũ aliqndo ſurgere.maius eſt vnqʒ nunqm cecidiſſe. Si bonũ eſt ſanatum eẽ meliꝰnunqʒ coꝛruptũ eſſe Eſt ⁊ adhuc aliꝰ ſenſus quẽ in pᷣdicta ſententia eadem veru tate intelligere poſlumus.nvtrũ equali con uenientia neſcio. Impoſſibile eſt inqt eos qui ſemel illumiati ſunt ⁊ guſtauerunt do num dei.et cetera q̃ adiecit. pꝛolapſos rur⸗ ſus ad penitẽtiam renouari.⁊ quaſi cauſaʒ ſubiunxi:.quare eiuſmodi ad penitentiaʒ renouari non pñt. Rurſus inqᷣt cruciſigen tes ⁊ oſtentui babentes filium dei.In boc ergadenuo renouari nõ poſſunt quia aliã crucem ⁊ aliã moꝛtem filij dei babere non poſiunt.non ꝙ penitentibus vema denege tur. ſed quia pꝛo peccantibus pus iterũ non moꝛietur. Cuſtodi ergo ſaintemiaz ſemel pꝛo illa chꝛiſtus moꝛtuus eſt. ſi illaʒ amileris non poteris babere chꝛiſtũ aliuz qui pꝛo te moꝛiatur.vł eiuſoem xpᷣi moꝛtẽ aliam. Dicit tibi chꝛiſtus. Serua ſalutem tuam.ego pꝛoilla ſemel moꝛtuus ſuʒ.ſi il lam amiſeris ego iterũ mori non poſſum. tamen eadez moꝛte amiſſam iterum redde re poſſum.ſed nolo mibi iniuriam facias. quis ſi ſalutem tuã moꝛte mea acquiſitaʒ poluntarie peccando iterum amileris.q̃n tum in te eſtiten crucifigi.itermm memo ri compellis. Ego carnem meam boſtiam obtuli vt de peccato penitẽtes veniaʒ con ſequerentur. non vt voluntarie peccantes et in peccato perſiſtentes iuſtificarentur. QMuiergo ð peccato penitent babent in ea boſtiam expiationis. Qui aũt in peccatis ſuis voluntarie permanẽt.nõ babent ex ea cauliam ſaluationis. Hoſtia quidẽ iſta da ta fuit illis vt per eam expiarentur de pec cato penitẽtes.ſʒ iam nũc nõrelinquit ipᷣa boſtia eis vt per eã in peccato voluntarie perſiſtentes iuſtificentur. Hon ergo putẽt voluntarie peccantes iſtã boſiã adle ꝑti nere.quia voluntarie peccantibusiaʒ non relinquit boſtia pꝛo peccato qᷣa non poſſũt lſbi eaz vlurpare que ita oblata eſt vt bijs pꝛoſit qui de peccatis pemtent nõ qui per manent in peccans. Sic vna veritate ma nifeſta. alia quoqʒ in lucem venit. Quod autẽ dictũ eſt. qa non eſt locus ſecunde pe niteneie. ita quidã intelligere volunt. quia tota bec vita locꝰ penitentie eſt bomim pec catoꝛi qui bic penitentiã facere volunt lo cum babent. qa bic locus datus eſt penitẽ di homimbus. Qui autẽ bic penitentiam agere nolit in alia nita eẽ ſi voluerit facere Pmaʒ no poterut. ita vt fructũ babeat peni tentia eoꝛum qa locũ non babent. Iſꝛima ergo penitentia in bac vita locuʒ babet. le cunda penitentia poſt banc vita locũ non babet necfructũ babet etiã ſi doloꝛẽ babet Alij boc dictum intelligunt de publica pe nitentia quaʒdicunt iterari non poſſe pꝛo pter rigoꝛem et caſtigationeʒ ne bomines ſacramenta dei contenant. ſed vnuſquiſq; ppeout potuenit ſcᷣm veritateʒ ſentiat. Ego 9 ℳ 2 W. quartadecima. illum qui dixerit ideo non locũ eſſe ſecũde pententie. qa vna debet eſſe penitentia bo mini qmdiu viuit vt ſemper de p̃teruis do leat ⁊ a futuris ſe cuſtodiat.⁊ nuqᷓ; ad pec cata redeat que ſemel dimilit 2 qui boc facit qd facere debet facit. et qui aliter facit id eſt qui ad peccata pꝛeterita reuertitur pt cu peccauerit qᷓ; diu pult iterum ad penitẽ tiam redeat.⁊ quaſi poſt pꝛimãſecundam facit penitentiã. facit qᷓd facere non debet. nectamẽ in eo ꝙ penitz male lacit. ſed in eo ꝙ non perſeuerat in penitentia male facit. Qul ſic dixerit locũ non eſſe ſecunde peni tentie. ego illum facilioꝛẽ inuemiſſe exitum puto.⁊ ſine ſcrupulo queſtionis moleſtiaz CTa. quid de bijs ſentiẽdum ſit qui in peccatis ſuis pſqʒ ad fineʒ pi te perſeuerãt. ꝛtamẽin extremis moꝛte im minente territi copunguntur a penitent. et ex toto coꝛde miſericoꝛdiã et indulgentiã qrunt.etiam ſi ſatiſtactioneʒ articulo tem declinaſſe. ebioqui in extremis pentent poꝛis preuentiperſoluere non poſſuntbꝛe uiter qͥd micbi videtur abſoluo. Ego puto bominẽ aʒbiu in bac vita viuit ſicut malũ facere poteſt ita ⁊ emendarepoſſe ſi fecerit et nunq; quocunqʒ tempe etiã in extremis etiam in articulo neceſſitatis penitentiam bomis infructuoſazelſe ſi vera fuerit. Ego ſcripturã audio dicenteʒ. Quia in qcunqʒ boꝛa pctõꝛ ingemuerit ſaluus erit. Non ti bi dixit biduo aut biennio ante moꝛtẽ ſi in⸗ gemuerit. ſz jcũqʒ boꝛa ingemuerit ſalu⸗ erit. ergotu noli ponere tempꝰ milcdie dei ne ſoꝛte iudicium tuum tibup̃t aduerſetur Moli ponere legem q tibi non expedit pec catoꝛ es ama miſericoꝛdiaʒ.qᷣa ſi ſ amas nõ eretiaſee tñ tibi ſõ bacſpe ſecure pec candum eſt ꝓꝛopterea ꝙ in fine ſi conuer ſus fueris ſalus tibi pꝛomittit. Maʒ q̃ᷓʒuis etiam tunc venia tibi pꝛomittitur. ſi vere penituerisinõ tamen tibi ꝙere tunc peni tere debeas pꝛomittitur. valde difficile eſt S . — — — „ prte ſenl es loe uigt vol nUtel welt en reles dest chme lro fit agecep nuns cato⸗ 195 0 nlbue mminib⸗ byosli⸗ nlent⸗ nnleis ſnikev lentite auferr bonis ch iſtpo eeie⸗ nelte⸗ min opue poln poo⸗ E NR. ſii nndb mon ed e gu hor terſage erre ddenni WMN ndir alone eſet ehe⸗ ſe Ku woeſt . non n Egei oinezn rorein Menar gerr Woen olanie⸗ NCe namms ntennnn ent, tann en y genoriln⸗ nen o uettur gpeotpel hawas ſechrehe⸗ eſtcchu Pachue icur Aver rewne — 1NE reſipiſcas. Q, ſi foꝛte tibi ſuſpetere non vi vttunc ſit vera penitẽtia quan do taʒ ſera penit qᷓndo cruciatus mebꝛa ligat ⁊ doloꝛ ſenſum oſpꝛimit.vix aliud bõ cogitare pt. Ergo ſi vis ſecurus eẽ age pniam dũ ſanꝰ es. du mens ſibi vacare poteſt exerceillã in ope ſuoſvalde ſuſpecta dʒ eſſe penitentia q coacta eẽ videt ꝛ facile eſt vt bõ ſe nolle pu tet qð poſſe nõ datur. poſſibilitas opume voluntatẽ pꝛobatſi nõ facitz di potes ma⸗ mfeſte oſtendis q: nõ vis. Quãms autem in temꝑe ſanitats ſecurioꝛ ſit penitẽtia. tñ melioꝛ eſt ſera q́; nlła. ante finẽ time ne pe nitere dilteras. in fine ofide vt veltunc e des tempus oꝑios.egredere tñ in ſpe firma cum arra bone deuotõisiMultuũ ſera fui latronis penitentia.ſʒ indulgẽtia ſera non fuit. Nð tamdiu petere diſtulit vide qʒcito accepit Coꝛ otritü et bum liatu de? noſter nunãm deſpiciet. quia moꝛteʒ nõ pult pec — —YYG catoꝛis. ſedvt conuertai wiugast. ( O, ſola voluntas ſufficit ſi facul 5* tas operandi non detu⸗. — CCa. lũtatẽ bes noli deſperare Angeli de celo damãt. Max in ra bomi minibꝰdiuitibꝰ aut nobilibus aut potenti bus ſiue multa facere valennbꝰ Si boc di xiſſent timendũ tibi eſſʒ. qa bec omnia enã inuitis ⁊ abeſſe pñt ⁊ adeſſe non amantibꝰ ſimilr. voluntas nulli abeſſe poteſt niſi vo⸗ lenti tale aliquid eſt volũtas ꝙ nec darin?* auferri poteſt inuito. Nꝛopterea volũtas bomis eſt ptãs dei.⁊ deo volutas bomis eſt. qa velle in poteſtate bomis eſt 2 nõ po teſt voluntatẽ tollere bomim aliqᷓ violẽtia extriſecꝰ incurrẽs neqʒ inſirmitas neqʒad uerſitas vlla. neqʒ pauꝑtas voluntateʒ bo mini tollere poteſt miſi ie bomo voluerit. opus ei auferri poteſt etiaz qñ ipſe nõ nult voluntas nõ poteſt. Oꝛopterea nõ eſt in ipſo qndo poſſit. ſin ipo eſt qñ velit. etiaʒ quãuis ab ipſonõ ſit voluntas qndo vult Pergo bonaʒ uo nariavdecena tamen in ſpo bomie dicit eſle quando velit qniam⁊ ipᷣm velle bonu ex deoeſt. idcirco quia extriſecus velle bomis nõ poteſt im pedir. lo H pt velit micbil foꝛis qu erit to⸗ tum in ſpo eſt qd ad bocfacienduʒ; opus?. non queritaliqd extra ſe pt velle babeat in ſedcirco in o eſt velle poſle in io nõ eſt miſi aliud foꝛs oſponatur ad explicandaz voluntate q;d quando adeſſe debeat vlab eſſe in ptate bomis non eſt. Idcirco qñ nõ vult bonũ non culpatur niſi ĩe. Quando autẽ non pt ſi vult qdem ppter volütateʒ impoſſibilitas nõ imputat.Si autẽ nõ vlt pꝛopter impoſſibilitatẽ voluntas no excu ſatur. Totu ergo merituʒ in voluntate eſt qntũ vis tantu mereris. Sʒ dicis. ſi lolum velle meritũ eſt et ſi merituz bomis in ſola conſtat voluntate. Quid ergo opꝰ facit⸗ Habeo voluntatẽ ? ſufficiet michi. Quid necelſe eſt operari ſi opus nibil facit ſed vo luntatẽ ſine oꝑe babere nõ potes qñopari potes. Hon eſt voluntas ſinõ operat qð poteſt. Si aũt non pᷣ̃t operari ſufticit ipᷣa ſi bi ⁊ babet meritũ ſuum pꝛopter ſe in quo ſola placet ꝙbona eſt. ſed dicis iteru. Si to tum meritũ in voluntate eſt nibil amplius er opere eſt. etiaʒ qndo ipᷣm opus cũ volũ⸗ tate eſt. Quare ergo opus reqritur. ſipꝛo opere merito bomis nicbil adijcitur vłau fertur. Audi quare. Ideo poſt voluntatez etiã opus reqritur vt in io oꝑe voluntas augeatur. Tale eſt coꝛ bomis vt opere ſuo amplius inardeſcat ſiue ad bonitatẽ amã dam ſi rectuʒ eſt. ſiue ad maliciã ſi pꝛauũ. Ita vtrimqʒ affectꝰ opere nutri pt crelcat et amplioꝛ ſit.⁊ pix ſieri poteſt pt voluntas opere ſuo nõaugeat. Quantũ ergo volũ tas creſcit tantũ meritũ creſcit.⁊ tantũ opꝰ ipᷣm voluntati aut pꝛodeſt in bonũ autin malũ nocet.q̃ntum ipſam voluntatẽ abdaf fectũ bonitatis ſiue malicie accendendo ex ercet. ⁊ ſi foꝛte cõtingittantã eſſe voluntatẽ in eo qui nõ operatur.q̃nta ẽ in illoq opꝰ exercet. vbi voluntas eadẽ eſt merituʒ diſſi mile eſſe non pt. ſed dicit terũ. Sitotu me ritum in voluntate eſt ⁊ mchil omilſa⸗ ex (bpars opere elt. ergo opus bonũ nõ remuerat ſed ſola voluntas. Uide quomodo boc in⸗ telligere velis. naʒ ſcᷣm aliquid ⁊ B veraci dicitur.qꝛ bomis voluntas ſiue ad bonuz ſiue ad malũ ſola remunerat᷑. Etrurſus coõ uenienter dicitur.qꝛ opus ⁊ voluntas ⁊ ip ſe etiã bomo volens ⁊ operans pꝛo volun tate operemuneratur. Dicitur voluntas remunerari.da in ipᷣa meritũ conſtat. dicit etopus remunerari. quia in ipo oſtat cau ſa ſiue occaſio merendi. Aoluntas remu: neratur pꝛo opere. opus remunerat ꝓ vo⸗ luntate. Holuntas remuneratpoꝑe.quia in illo vt placeret meruit. Opus remũerat᷑ pꝛo volũtate. qͥa ex illa pt placeret meruit. Voluntas placet.quia ipſa bona eſt etin iplſa iuſticia eſt que placet Opus placʒ.qꝛ ex bona voluntate eſt. ⁊ ſignũ eſtiuſticie et bonitatis que in ipᷣa voluntate eſt ⁊ placʒ. AVolũtas plac p eo qd in ipſo eſt.Opꝰ pla cet pꝛo eo ex quo ipᷣm eſt. Sicut ergo ſola iuſticia eſt pꝛo qua ⁊ voluntas placʒ ⁊ opꝰ voluũtatis.ſic non due ſed vna retributõ eſt qua ⁊ voluntas remunerat ⁊ opus volun tatis Vna ergo retributõ eſt qua ⁊ bomo remunerari dicitur quia illi datur. ⁊ volũ⸗ tas remunerari dicit᷑ quia pꝛo illa datur.⁊ opus remunerari dicit in quo volũtas ip ſa placere meretur etiam qᷓndo nõ operaĩ. Voluntas placet in boc quod voluit ope rarti.⁊ de ipᷣo opere placet etiaʒ quando illð facere non poteſt. Semper ergo placet vo luntas pꝛo oꝑe ⁊ bomo nunqm placʒniſi/ pꝛo voluntate.tñ quando bomo pro volũ tate placet ideo placet.quia ipſa voluntas placet. Quando autẽ voluntas ppter op⸗ placet. non ſic placet quaſi opꝰppter ſe pla ceat.⁊ poluntas pꝛopter opus cuʒ potius poluntas pꝛopiſe placeat ⁊ opus pꝛopter voluntatem. Sed diciĩ pꝛopteropus pla cere voluntas.quia ipᷣa voluntas operis et de opere eſt qð placet. ANelle enim ſemꝑ aliqd velle eſt ⁊ placet bomo.quia vult ali⸗ quid ꝓpter voluntatẽ iuſtaʒ quede anquo eſt. ⁊ wo iuſta eſt. quia eſt de quo eſſe debʒ. et talis eſt qualis eſſe debet. Sic ergo imn vo quartaoecima. luntate totũ meritum eſt etiam ſi reſpectu operis ſit.quod opus ſiue ſit ſiue non ſit ni chil in voluntate minꝰ eſt miſi loꝛten bocq voluntas ipſa maioꝛ fieret ſi ipſum opus fieret. Si ergo magnũ merituʒ babere vis. magnã babe voluntatẽ. agna ſiducia. tantum mereris quantuʒ pis.poſſunt eſſe voluntate pares q facultate impares ſunt. Aſdultum dedit zacheus quia diues erat et multũ babebat. Vidua illa que duo mi nuta miſit paruʒ babuit ? parũ dedit ymo tantũ dedit qntum ʒacheus. Einoꝛes fa cultates ferebat. ſed parẽ poluntatẽ bẽbat Si attendas quid dederint diuerſa inue nies. ſi attendas vnde deberint paria inue nies. Mon autẽ penſat deus quãtuʒ detur ſed ex quanto detur. Si ergo vbi plus dai et vbi minus difierens merituʒz non eſt ſi equalis polütas babeat.ergo vbi aliquid datur ⁊ vbi nichii datur differens merituʒ eſſe non poteſt ſi equalis vtrimqʒ volũtas babeatur. ideo dixi tibi vt nõ deſperes ſifa cultas deeſt tibi aſſit bona voluntas quan tum nis tantum mereris. Fac ergo volun tatem magnaʒ ſi vis babere meritumma gnum. Bene boc ſciuit peccatrix illa que quia multum habuit quod dimitteretur non attulit lubſtantiam magnam ſed dile ctionem magnam. multum contra multũ Simlita pecuma magis q́; charitate mul ta iniquitas multa redimeretur. felicioꝛes diuites eſſent qm panperes.get ſecure pec care poſſent quãtum vellent ⁊ quãdiu vel lent. In ipſis enim eſſet redemptõ peccato rum ſuoꝛum quãdo vellent darent pecuni am ⁊ baberent iuſticiam. Hunc autem bñ fecit deus.quia in eo poſuit redemptõem noſtram vbi nulus niſi ipſe velit egere po teſt. amare poſſunt equaliter a diues 7 pau per.etiam ſi pecuniam equaliter dare non poſſunt. Dilige multum ſi vis vt multum tibi dimittatur. Dimittuntur inquit ei pec cata multa quoniã dilexit multuʒ. Cui pl? dimittitur plus diligit. Aliquid contrarie tatis bic eſſe videtur. Si enz ideo eidimit tuntur peccata multa quia.dilexit multũ. * 4 nisig dlls nntur debe wult tume wolt noſcn lert leg mu h⸗ 1 W W hboeg hoprs mnye, on, nteſe gon c W Am osſ ibih folmne müe Bdar oorl achi Und ner, üs muſſ⸗ oglan unme lucge Uroto mede „„ 4 . 1 nmi niu 4 1 c n tlrurepe gidun deen rentpean caumt npem lugnt⸗ Ntul vorthon tmdlum gnap⸗ Cu dcoN Notnn ſaimdi — = (pars vider dilectio pꝛioꝛ eſſe qʒz remiſſio. Et rur ſum ſi ule plus diligit cui plus dimitutur. videtur pꝛioꝛ eſſe remiſſio qʒ dilectio. Sic enim dictuz eſt. Duo debitoꝛes erant vni feneratoꝛi. vnus multum debebat. aliꝰ pa . rum. vnus plus alius minuſ. Cum non ba berent vñ redderẽt donauit vtrilqʒ. Nus ergo eum plus diligit? Etreſpondit. Eſti⸗ mo is cui plus donauit. Nidetur bic pꝛioꝛ eſſe remiſſio ⁊ poſterioꝛ dilecto. ꝗdeo emʒ multũ diligitur quia multum bimittitur. Poſtea ſubiungit oſtendẽs quare pꝛopo ſitionem iſtam fecerit. Aides inquit banc mulierem. Intraui in domũ tuam aqua, pedibus meis non dediſti. bec autem poſt q́; intrauilacrimis lauit pedes meos et ca pillis exterſit et poſtea.pꝛopterea inqt di co tibi dimittuntur ei peccata multa quia dilexit multum. Cui minus dimittitur mi nus diligit. ⁊ cui plus dimuttiturplus dili git. Mon videntur iſta coberere quia dixit eum plus diligere cui plus dimittit. ⁊ buic idcirco multũ dimiſſum quia multum di lexit. In boc ergonon videtur conueniens elſe ſimilitudo nili lic foꝛte oicat.quia ĩ boc alparet ꝙ multuz ei dimittitur. quia dilexit multum. quisa ille cui plus dimittitur plus diligit DOimittunt᷑ inquit ei peccata multa quoniã dilexit miultuʒ. Dimittutur inqui illi peccata multa. Et vnde boc pꝛobo aut quomodo aliud oſtendo.quia dimittütur el peccata multa. In bocinquit. quia dilex it multũ. ¶Ma gna dilectõ magne remilſio nis indici eſt. Tui enĩ plus dimittitur plꝰ Diligit. Debitoꝛ eſt eniz ille cui plus dimit titur vt plus diligat. ſi plꝰ diligit facit ad debet. ⁊ oſtendit ſe multum debere in eo multuz reddit. Sic igitur mulier iſta mul tum ofſicioſa, multũ ſedula.multũ deuota multum diligit. quia multů ſe accepiſſe ag noſcit. dimittuni ei peccata multa quia di * lexit multnʒ. Si quis ergoita intelligere ve lit quod dictũ eſt. Dimittuntur ei peccata multa quia dilexit multũ. nicbil inconueni entius erit. ſz videbitur foꝛtaſſis boc alicui ma gis ad verjtatem pertinere. xt illaz bic — quartadecima dilectionem intelligamus quã mulier pec catrix deſiderio ſanitatis accẽſa diligere ce pit ſaluatoreʒ a quo ſe credidit babere ſalu tem. ⁊ quia agnouit multu eẽ quod libi ab eo dimittendu eſſe ſperauit. ideo multuz di lexit. Nondũ adbuc audierat dimittũtur tibi peccata tua.adbuc quodimpetrare de ſiderauit poſtulauit. et tñ quaſi iam acce piſſet datoꝛeʒ ſuum amauit a qᷓ ſe qð petiſt accepturã ñ dubitauit. IOdcirco inat ſides tua te ſlaluã fecit. DNꝛ en credidilti dilexiſti et aꝛ dilexiſti meruiſti. Ex qᷓ eni fides cepit ſalus cepit.ſed tu neſciebas ꝙ ego te ꝑfidẽ et dilectionẽ ad me traberẽ vt credenti ⁊ dr ligenti pctã młta ↄdonarẽ. CTu aũt ſoꝛte H nõ cogitabas.iõ pt ſcias ⁊ ↄloleris.nũc di conbi.Dimittuni tibi pctã tua.cui plus di mittit plꝰiligit. alij diligut p?q accipiũt. tu et pus q́; acciꝑes dilexiſti.qꝛ te acceptu rã credidiſti.iõ ſides tna ſaluã te fecit vade in pace. Aide nũc qᷓntũ p̃ᷣt deuotio magna qntũ facit charitas.qntu fac bona volutas Moli ergo timere ſi bona voluntas pigra non fuerit. indulgentia tarda non ernrtt. ¶ O, homo opus iudicat deꝰ vo luntatem penſat. „ (CCa. VI. Wo ſunt nolutas t opus voluntatis. Deus volun Mrtatem penſat bomoopuſiudicat. Sed ſuntiterũ opa alia occulta qn eſciun tur alia dubia ꝗᷓ no diſcernũtur alis mani feſta. id ẽ. vł ita mala pt nõ valeãt abſcon di ſiue ita bona vt de bis nõ poſ ſit dubita⸗ ri. Occulta ⁊ dubia dino iudicõ reſeruant Que aut manifeſta ſunt ſibona ſunt.ꝑap pꝛobationẽ iudicãtur ſedper retribunonẽ nõ iudicãtur. quia pᷣmuũ et mercesilloꝛuʒ in poſterũ rebuatur. ala voluit des bic iudicari ⁊ puniri ne ſi in poſterũ illoniudi ciũ ſeruarei.nõ ad coꝛrectõem ſʒad dam nationeʒ omneiudiciũ exerceret. Nꝛopte rea poſitiſuntbomines iudices vice beipt culpas ſubiectoꝛum examinando caſtiga rent. vt in fine cum venerit iudex coꝛrectos — P-- ſaluare poſſit quos coꝛrigendos büano iu dicio ſubiecit.Data lunt ergo iudicia.⁊ cõ traculpas diuerſas expiãdas coꝛrectionũ et ſatiſfactionũ modus ac meſura rarõna bili diffintõe pᷣfigitur. Et eſt ſcriptus liber penitẽtialisin quo q̃ ſpũalis medicine an tidota pponuntur.pbi medici ammarum ſi quis etiã poſt impetratã peniã peccatoꝝ poſſunt dimittere. intus a dno abſolui.poſtmodũ accipiant q̊d contra moꝛbos pctõꝝ ſanan dis egris mennbꝰ aſponant. de remiſſione peccatoꝛũ et ſi ſa cærdoteſ qui homies ſunt peccata (Capituuum (( VIII. Btelſtatem remt p tendi pctã quidã ſoli deo ita aſcri bere conantur vt in ea bominem nus pꝛus ꝑ ſemetip̃m ſanitati reſtituit. ac ſicdeinde ad ſacerdotes miſit non pteius mundatio virtute illoꝝ perficeretur.ſed pt tantũmõ teſtimonioilloꝝn confirmaretur. Simili mõ nunc in pñiti ecclia dicũt mini ſteria ſacerdotũ nmicb. amplius vᷣtutis ba bere niſi quedaz tantũmõ ſigna elſe. pt ille ndelicet qui pꝛius per contritionẽ coꝛdis confel ſione oꝛs ab eis abſolutus eſſe oſtendatur O, autẽ in ſola coꝛdis contritione etiam ante confeſſionem oꝛis pctã dimittantur. pꝛophetico illo teſtimomo aſpꝛobare vo lunt q̊ diatur. Quacunq; boꝛa ingemue rit pctõꝛ ſaluꝰ erit.et alibi. Quia adbucte 1 loqnte dicã ecce aſ ſum Et pſalm iſt a. Diri inquit ofiteboꝛ aduerſũ me iniuſt. m. ð.⁊ t. re m. .im. Jdercotamẽ poſt contr itioneʒ coꝛdis .felſionẽ qʒoꝛis eſſe neceſſariã.qa conſiten eadẽ peccata ſua neglexerit q̃ſ in ſtitutõis diuie ptemptoꝛ qᷓ;ʒuisnõ pꝛo pec⸗ catis qiam dimiſſa ſunt reusteneat.tamẽ reus pꝛo contẽptu erit. Al foꝛtalſis ceipᷣa peccata iim adcontumacẽ redeunt q pꝛuꝰ perↄpunctionẽ biiliato dimiſſa fyerunt participem fieri poſſe nullo mõ concedãt. Et adconſirmanonẽ buiꝰaſſertiõis addu cunt mundationẽ illius lepꝛoſi quẽ domi quartadecima Hac ergo rõne phbant bomies nilo mõpo teſtatem babere dimittendipctã. ſed banc ſoliꝰdei eſſe. ſicut etiã in euangelio iudei 3 dñʒ murmurãtes.qꝛ dixerit palitico.dimiſ ſa lunt tibi pctã tua.aierunt.ſolũ deũ polſle peccata dimittere. Sed foꝛtaſſis qͥ boc de abſolutiõe peccatoꝝdicũt. quomõ quiſqʒ peccato lige non ſans diligenter attendũt Duobꝰeni modis peccatoꝛligatꝰ eſt. liga tus eſt obduratõne metis. ligatus eſt debi tofuture dãnationis. Quãdiu nanq; gtia dei cuz bomie eſt. ſolutꝰ eſt bõ 2 adbnope randũ expeditus. Sedcũ ꝑ peccatũ gratia dei ſubtrabitur. ſtatim ipſa ſus obdura tõe mens intrinſecus obligatur. Iſta obdura tio ſiue excecatio mentis interioꝛes tenebꝛe ſunt in quibꝰbomo ppctõ ſuoin pꝛelenti obligatus tenet. 1 miſi ab bis in bac pita ſo lutꝰ fuerit pꝰmodũ ligatis manibꝰ ⁊pedi bus in tenebꝛas dxterioꝛes pijcietur. Sed qꝛ nemo ſua virtute poſt ruinã peccaniſur gere valeret.niſi diuina miſericoꝛdia gtun⸗ to pᷣueniens eũ ſuſcitaret. ido neceſſe eſt vt deus gratiũ ſuam quaʒ peccantibꝰ nobis iuſte ſubtraxerat qndo adpemitentiaʒ piui ſicandi ſumus ſola miſcdᷣa nullis noſtris pᷣcedentibꝰmeritis reddat qᷓtinus ip̃a gra tia adueniẽs coꝛnoſtꝑa toꝛpoꝛe infidelita tis ⁊ a peccati moꝛte exſuſcitet. vt cz dü pꝛi mũ ipſa ſola operante adpniam compun cti a vinculis toꝛpoꝛis abloluimur et ipſa deinde cooperante penitentes a debito dã nationis abſolui mereamur.Hoc bñinre ſuſcitatione Laʒari ſignificatũ eſt quẽ ipſe dñs ꝑſe pꝛius intrinſecꝰa ninculo moꝛtis abſoluit. viuificatu aũt de foꝛis miniſterio ipſoꝝ aploꝝ ſolui p̃cepit. Sic nãqʒin ſan cta eccleſia nunc moꝛtuos pectis ꝑ ſolã gra tiam ſuã intrinſecꝰ vinficas ad opunctio nem accendit atqʒ viuificatos ꝑ ↄꝓfeſſionẽ foꝛas venire pcipit. ac ſic deiñ ↄfiẽtes pmi niſteriũ ſacerdotũ ab exterioꝛi vinclo. Hẽ: a debito dãnatõnis abſoluit. Bñ aut debi tũ dãnatiõis vinclm exteriꝰ dðꝛ.qꝛ ptinet ad tenebꝛas exterioꝛes q̊s euadere dignꝰñ eſt dſqs pꝛiꝰ iĩbac vita a tenebꝛis iterioꝛibꝰ ſol Ut le⸗ ten ſti din dr pi Fal ſtatea ferr pot mib mn. mert quan pecea netii ſontk 1els ſunt⸗ eſtn⸗ enzee ſolus hommr ſaite tance dimmn bom bom ymo qpe ni⸗ dbene Mnl ipole bocde guſ⸗ ndue Al Ad nggon ig Ugan Mrto⸗ ovr hebee Nlent Noſo ed aannſrr g ſecſer ſobes mori Mro ſgn Pfoka tadüpe c ehe chr Ccbäte ſaipt loners nuue ittn bige nno i rohſt Ncobe⸗ nin cetpet f (ars ui non meretur. Sed male inquiunt de ſa cerdote deuʒfacitis qui ei poteſtatẽ dimit tendi peccata quod deo ſoli cõpetit tribui ſtis. Hon ego ſacerdotes deos facio.ſᷣmo diuinus qui mentiri nõ poteſt ſacerdotes deos dicit.Dijs inquit non detrabes ⁊ pᷣn cipi ꝓpli tui non maledices. Iſti vero con tra legis pᷣceptum dijs detrabunt. qa pote ſtatem diuimtus collatã ſacerdotibus au⸗ ferre volunt. Heqʒ vero ego ſacerdotibus poteſtatẽ dimittendi peccata tribui Ille ho mibus poteſtatẽ diuinã tribuit qui de bo minibus deos facit. ſed tamẽ ipᷣe ſicut exſe metipſo deus eſt. ita etiaʒ per ſemetipſum quando vult ſine bumana cooperatione peccata dimittere poteſt. Hij vero qui exſe metip̃is dij non ſunt.illi etiaʒ niſi eoa quo ſunt boc qᷓd ſunt in eis ⁊ per eos operante a eis cooperante peccata dimittere nõ poſ ſunt. Quomodo ergo ſolus deus bonus eſt. nec tamen inde ſequitur bonos nõ eſſe etiã eos qui domino ſeruiũt.et quomodo ſolus deus mirabilia facit.⁊ tamẽ de iuſto bomine dꝛicitur. Fecit eni mirabilia in pita ſua.ita etiam ſolus deus peccata dimittit. tunc q; quando ſacerdotes ab eo⁊ per eũ dimittunt. Ipſe enĩ boc in bomine facit qð bomo per enm ſæcit Necideo dicendumẽ hominẽ ibi nihil facere.qꝛ per euʒ deꝰ facit ymo voiõ multo meliꝰ młto veriꝰ facere qꝛ p eñ deꝰ facit. HNinceſt ꝙ Metro vncipi apłoꝝdiæ. Cibi daboclaues regni celoꝛuʒ. GOuodcũqʒ ligaueris ſuꝑ terrã erit ligatuʒ et in celis.et qdᷣcunqʒ ſolueris ſuꝑ iraʒ erit ſolutum ⁊in ceł Mon dixit:quodcunqʒ ſol ueris boc eſt vtilli aiunt ſolutũ oſtenderis fuit ſolutũ ſed erit ſolutum.quia ſententiã Netri non pᷣcedit ſed ſublequitur ſentẽtia celi Neautẽ Bſoli Metro cõcelſſuʒ LNute⸗ eſſe audi do ommbꝰ? apoſtolis ac per hoc omnibus apoſtoloꝛũ ſucceſſoꝛbus et opo ſtoloꝛuz vice fungentib? oicat. Aaibi⸗ . uit ſpumianctum. quoꝛuũ remiſeritis pec cata remittutur els. quoꝛum retinueriug bi dixit. Si oſtenderitis ſu⸗ it? nnuſq̃; boc dᷣixit.led dixit ſi feceritis erit. Audiant ergo ⁊ intelligant quoꝛuʒ remilſe 1 itis peccata remittuntur eis quibus boe tumſanctusne nel quon dabatur rebere tur contẽptibile.vel qᷣd accipientes operan tur exiſtimetur ex buana virtute pꝛocede⸗ re. Hon ergo mirũ eſt ſi bomines peccata dimittere poſſunt. quia pt bec poſſint nõ ex ſua ſed ex diuina virtute accipiunt.⁊ boc bomibus deum dare nichil aliud eſt qʒ de um hoc per bomines facere. Quod au tem de mundatione lepꝛoſ oponunt mi⸗ nime opinioni eoꝛum ſuffragatur.quia ſi ideo peccatoꝛ ante confeſſioneʒ abſolun cre dẽdus eſt. qꝛ lepꝛoſus mundatus eſt ante demonſtrationes. eadem ratione peccatoꝛ poſt compunctionẽ ad ſacerdoteʒ ire non debet peccatum ſuum plangere.ſed iuſtici am demonſtrare.quia et ille ad lacerdotes miſſus eſt non pt ſanitatẽ reciperet.ſed pt ſanitatem demonſtraret.quod omnino ſi des chꝛiſtiana abboꝛret. Mꝛopterea ſi mi raculum quod dominus operatus eſt. ſa cerdotibꝰnon ob reuerentiaʒ oſficij ſed ad impꝛoperiuʒ; oſtenditur. quid aliud q̃ᷓʒ no ui quoqʒ ſacerdotij in ſpirituali curatione contemptus generatur? Sʒ etilud quod dicunt. Nuacunqʒ boꝛa ingemuerit pecca toꝛ ſlaluus erit.ego de bis pꝛecipue dictum puto qui totam vitã ſuaʒ in peccans agen tes in fine penitent. ⁊ tunc peccata delerũt quandoiam in bac vita tempus ſatiſſactõ nis habere non poſſunt. Quibus dicitur ne tamen vllo modo de vema deſperent. qꝛ tunc quoqʒ ſi vere pentuerint miſericoꝛdi am conſequi valent.boc eſt eniʒj. Quacun qʒ boꝛa ſcilicʒ etiam in exiremis etiã in ar⸗ ticulo neceſſitatis ſi peccatoꝛ ingemuerit. boceſt ex tota coꝛdis contritione conuer: ſus fuerit ſaluus erit. ab eterna ſcilicʒ dam natiõe.quaſi alijs verbis diceretur. Qua cũq; boꝛa in pꝛelenti vita peccatoꝛ pere pe mituerit in futura vita nõ peribit. Q, ſi qs ↄtendat illð qᷓd dictũ eſt ſaluꝰerit nõ eſſe di ctu de laluatione q̃ in fuio tribuit.ſʒ de illa potius q̃ in pñii in ablutõne pctõꝝ condo nat. nõ neceſſe eſt tamẽ nos dicere ꝙ pec catoꝛ ab omm dᷣbito ſuo abſoluai ſtati exqᷓ gemere cepit don? totũ conſecutus fuerit remedium.qd deus adobtinendã pveniam inſtituit Hoc eſt autem remedium vt coꝛ de peniteat etoꝛe confiteatur delictum.qd cum fecerit iam amplius debitor damna⸗/ tionis non erit.etiã ſi ſatiſfactioreſtat quã pꝛo peccato perſoluit. Q, ſi foꝛte peccatoꝛ pvere peniteat ſed intercurrente articulone ceſſitatis ad confeſſionẽ venire non poſſit confidenter ꝓnuncio.qa in eo ſummus ſa cerdos complet quod moꝛtalis nõ potuit et apud deuũ iam factũ ↄſtat qo bomo qᷣdẽ vyere voluit ſʒnõ valuit adimplere.qꝛ ↄfeſſi onem nõ contemptꝰ excluſit ſʒ impediuit neceſſitas.pꝛoinde ſiid qd dictũ eſt. Qua cũq; boꝛa ingemuerit pctõꝛ ſaluꝰ erit de pᷣ ſenti ſalute accipitur ſic intelligendũ eſt ac ſi diceret. Cunc peccatoꝛis ſalus incipit qñ veraciterꝓ delictis ſuis ingemiſcit.q tamẽ ſalꝰ tunc plene ꝑſicit᷑ qũ id vndeingemue rit etiaʒ oꝛe ↄfitetur. Item illud qo dicitur quia abdbuc te loqnte dicam ecceaſſum.ſic conueniẽter p̃t accipi.qa deus pꝛius adeſt per grãm vt coꝛad penitenuã ↄpungat.de inde adeſt vt peccatoꝛũ indulgentiã ↄſiten titribuat. Noſtremoid qd de pſalmiſta oſponũt. Dixi ↄhi. abuer. m.i.m. d.? t. r.. p. m. Sãctus Gꝛeg. de culpa cogitatiõis tan tũmõ dictuũ eẽ aſſeruit i bec ᷣba.Sepe mi ſericoꝛs deuſeocitius pctã coꝛdis abluit q̊ hec exire ad opera non ꝑmittit. vnde recte per pſalmiſtã ð. Dii ↄſiteboꝛ aduerſum me miuſticiã meã dño.⁊ tu reim.pec.mei. et paulo poſt. Quã facilis ſit ſuper boc ne⸗ nia oſtẽdit.qui dum ſe adbuc pꝛomittit pe tere boc qð ſe petere pꝛomittebat obtinuit. quatinꝰqa pſqʒ adopuſnõ venerat culpa vſq; ad cruciat non peruenirz penitentia. ſed cogitata afflictio menteztergeret quaʒ nimiꝑtantumodo cogitata iniqtas inqui nalſet. Q, ſi qs boc de quolibet delicto ve lit accipere.ſciattamen aliud peccatuʒ eſſe aliudimpietateʒz peccati. ꝗImpietas nanqʒ; peccati ipᷣa rectiſſime obduratio coꝛdis ac cipitur.que pꝛimum in compunctione ſol uitur. vt poſtmoduʒ in confeſſione pctũm ipſum.id eſt. debitũ damnationis abſolua Muarta oecima tur. Sedſiue boc ſiue alio quocũqʒ modo pᷣdicte autontates exponãtur.nos verilſi me ↄſitemur ſacerdotes dei in ecclelia po teſtatẽ babere ligandi ſoluẽdinõ perſun ctoꝛie ⁊ inuſitato qdam genere locutionis ſignificatã ſed veraciter a deoↄceſſam.qᷣbꝰ dictũ eſt. Quoꝝ remiſeritis peccata remit tuntur eis.⁊ quoꝝ retinueritis retenta ſũt. Sedſoꝛte quis oſponet.qꝛ ſacerdoteſ mul tos ligant in eccleſia qui apud deum non ligãtur. ꝓtemqʒ multos ſoluũtqui apðde um ligati permanẽt.quia ſepe a innocetes ligant. ⁊ in reatu permanentes ſoluũt.⁊ ſic verum no erit. Quo:uʒ remiſeritis pecca ta remittuntur eis.et quoꝛũ retinuerinsre tenta ſunt. Sed ſciendum eſt ꝙ lepe lacra ſcriptura ſic de re aliq̃ loquitur.vt qͥd inð euentuꝑſit pꝛenunciare videatur. tamen pirtutem eiꝰmagis q́; euentum expꝛimat quia non qdeuenire ðᷣbeat. ſed quid eueni re poſſit oſtendat. Nerbi grana Dicit dã loco ſcriptura. Qui crediderit ⁊ bapti: atꝰ fuerit ſaluꝰerit. ettamen ſcimus quia miti credentes baptiſmũ accipiuut qui poſtea culpis ſuis exigentibus repꝛobati ad ſalu tem eternã non pertingunt. ꝗteʒ in alio lo co. Qui manducatcarneʒ meã ꝛbibit ſan guinez meñ babet vitã ernã et in iudiciũ non venit. led tranſit a moꝛte in vitaʒ. Etta men NMaulus dicit. Quia quiſqᷣs coꝛpus domin indigne manducare et calicem bi bere pꝛeſumpſerit.iudiciuʒ ſibi manducat et bibit. Abiqʒ ergomagis vᷣtus ſacmento rum expꝛimitur.nec ꝙ per ea quilibet par ticipantes ſaluandi ſint.ſʒ ꝙ ſaluari poſſint ſignificatur. quaſi diceretur. LCanta ntue ẽ baptiſmi pt quiſqs illud fideliter et deuote acceperit.per illð ad eternã ſalutẽꝑtingere polſit. Itẽtanta nᷣtus eſt iĩſũptione coꝛꝑis ⁊ ſanguis mei vt pillud qͥ digne ſumpſerie eternaʒ pitã conſeq poſſit. Sili modo Bdi ctũ exiſtimo. Quoꝝremiſeritis pctã remit tũtur eil.⁊ qʒre.reten.ſũt.ac ſi apꝑtiꝰdicerct Tantã vobᷣ poteſtatẽ in ligandis ⁊ſoluen dis peccatis tribuo.vt quiſquis a vobis li gari meruerit iaʒ apð me lolutus eſſe non poſſit. etqſquisa npobis abſolui meruent amne ſon beo coo⸗ fitne fe de ande nmel lope ſator. ſnt. wuse conge gbaq erpop leleeſt condist fuange Von N no pente les ſin handa⸗ perare boſſi toꝛ pt ſeritcn fedtte ſnegn neaper anrius. olaen ceſone bommn Pkin h deum gttend etfateo eanoß noſeg wode bherlt elapr perfnn to6 renete aſäͤt, NNNn AANDn nedan NnNtn bie. opeee veniere ſpelen ncdn rnumen nchenet Wdann Daacei lortn gusmtt Ulpeſta nadbe nde zibehn ninweri Uruen aspes ealcind ordven oloinan aübete uunole Lununuel raencte Pepdpgee he lolp Aiunpſen voroa poarent n doronn i (pars iam apud meligatus non ſit. Audiant bo mines et intelligant peccatoꝛes quod pᷣſi⸗ dium eis a domio conceditur qd rurſuʒ iudicium pꝛeꝑatur.foꝛtaſſis deũ nec dum interpellare pꝛelumũt. babent homines ſa cerdotes vice dei fungẽtes cũ quibus inte rim cauſam ſuã ſine ꝑpiculo agere poſſunt ament interceſſoꝛes ⁊ timeant iudiceſ. Sʒ foꝛtaſſis iteruʒ querit aliqs quid opus ſit. deo ad ſoluenda peccata bominũ bomies cooperatoꝛes querere q̃ſi per ſe qᷓd volue rit non valeat adimplere. Sʒ certiſſime ſci re debemusqꝙ in abolendis peccatis neqᷓ qm deo bũana cooꝑatio ſuffragetur. dðo tamẽ bominẽ cooperatoꝛem ſieri.quia ſa lus peccatoꝛs eo modo competẽnus per ficitur. Quideni peccata nilſi plage quedã ſunt.⁊ q̃d eſt penitentia niſi medicia. Et ſci mus ꝙ in ſanandis vulnenlbꝰ carnis miſi congruũ adbibeatur remedium doloꝛi ne quaqm ſequitur effectus curatõis. Quia ergo per ſuꝑbiam omne pctũm geritur.ne celle eſt vt per bumilitatẽ omis penitentia condiatur.qtnus inobedientiã obediẽtia frangat.⁊ elationis tumoꝛẽ bumilitatis de uotio pꝛemat.Conueniens eſt ergo valde pt nos qui peccãdo deo ↄtumaces fuimꝰ. penitendo bomibus etiam ᷣuis dei ſuſpli ces ſimus.⁊ bomo qui ad dei grãm conſer uandaʒ mediatoꝛe nõ eguit.iam eam recu perare non niſi per bomineʒ mediatoꝛem poſſit.Nam ⁊ boc ſaluberrimuʒ eſt pecca toꝛi vt diſcat qᷓ; longe peccãdoa deo receſ⸗ ſerit. cum taʒ difficulter penitendo ad deuz redit.qꝛ ⁊ cautioꝛ de reliq efficitur. dum nõ ſine graui laboꝛe penitenti aditus indulgẽ tie aperitur. Gemat ergo pctõꝛ ⁊ ſuſpiret⁊ anxius p peccato ſuo timeat et expaueſcat ſollicitus diſcurrat. auxiliatoꝛes et inter ceſſoꝛes querat. pꝛoſternat ſe bumiliter bomin qui voluit bumilr aſtare creatoꝛi pt in hoc etiam ſacto quodammodo ad deum clamet ⁊ dicat. Nide dñe ⁊ plidera ⁊ attende quidfacio. Scio quidem domine et fateoꝛ qꝛ tibi ſubijci nolle dãnabilis fuit elatio.ſʒ lam ꝓpꝑt tecoꝛam bomine pᷣſterni nõ ſit queſo deſpicabilis duot o. Aſdagnũ quarta decima eſt quod abſtuli.nec panʒ eſt zdreddo. O qſuauis ⁊ iocunda dei noſtri miſeratõ to tum bonũ noſtꝝipſe in nobis operatur. pelut pater alludens filijs ſic totuʒfacit. vt quaſi nibil facere videat. Ecce peccatoꝛ cõ punctus gemit.ſuſpirat.lacrimaĩ.conſitet᷑ reatũ ſuum. poſtulat vemaʒ. flagitat miſe ricoꝛdiaʒ. ⁊ boc totum quaſi ex bomie eſſe creditur. Sed qs queſo boc facit niſi ille qᷓ intus pꝛeſidet ⁊ coꝛbomis ad boc faciẽduʒ mouet. Obſecro vt non ſit oneroſum ſi bꝛe ue buius rei quoddã exẽplum ꝓpoſuero. ater quidam quẽdam contumacæẽ ſiliũ quaſi cuʒ magno furoꝛe expulit vt ita affli⸗ ctus bumiliari diſceret.ſedillo in cõtuma cia ſua perſiſtente.quadã diſcreta diſpenſa tione conſilij a patre mater mittitur. vt nõö quaſia patre miſſa.ſed quaſi materna pr ſe pietate ducta vemens muliebꝛi lenitate obſtinatum demulceat. contumacẽ ad bu militatem flectat. vebement patrem iratuʒ nunciet.ſe tamẽ interuenturã ſpondeat.pe niam pꝛomittat.conſiliũ ſalutis ſuggerat. interceſſoꝛesq̃rere ſuadeat.nõ niſi magniſ pꝛecibꝰpꝛẽm placari poſſe dicat.cauſaʒ tñ rei ſe ſuſcepturã aſſerat.⁊ adbonum finem rem omnẽ ſeperducturã pꝛomittat. Uide⸗ te queſo ſi non ita veſtra cauſa agitur.pec cantem fillum deus pater qᷓſi expulit iratꝰ cui tamẽ in pꝛopoſito bone volũtatis ſue foꝛtaſſis nunqm iratꝰfuit. Seb qa inſirmi tas bũana per ſe de lapſu ſurgere nõ palet ad coꝛ pctõꝛis mater gna mittu. ſacerdos interceſſoꝛ q̃ritur vt deus qͥ iratus nõ fue/ rat ↄplacet. QNuid dicam? Quis ſapiẽs et cuſtodiet bec ⁊ intelliget mißicoꝛdias dñi. Hunqdeni luꝑfluo iõ factuũ ẽ qd faciũ eſt. qꝛ deꝰ ab irato in pꝛopiciũ non mutatꝰ eſt qui nunqm ſuis pꝛopicius non eſt.Abſit. Sed necelſe eſt ſic fieri quia aliter reatus noſtri ſceleris non poteſt expiani. Meceſſe elſt ergo ſic fieri.quia deus boc etiaʒ quod bare deſiderata ſe pᷣcepit poſtulari.Heceſ: ſe eſt ergo ſic fieri.qꝛ ⁊ ſi in deo ſ᷑m ppoſitũ erga nos ira nõ fuerat.in nobᷣ tñ ſjm reatũ ira manebat que cum debita ſatiſfa ctione ſoluitur vt ita dicam non dens bomi. ſed deo bomo reconciliat. De peccatis auteʒ ptrum redeant an nõ ex quo ſemel dimiſſa ſunt. Ego interim nõ aſſerendũ eſſe iudico ſed verendu. Nuod tamẽ ſi ſit vel non ſit. q iuſticia vel fiat vł non fiat alrerius tracta⸗ tus operam expectat.eo pꝛecipue ꝙ qdam diuinaꝝ ſcripturarum teſtimomia de bac re ambigue edita leguntur.iia etiam vt ni chil ex eis abſurditatis naſci videatur.que cerie non leui aut tranſitoꝛia conſideratõe diſcutienda lunt. ¶ Be eo vtrum peccata redeant poſtquaʒ ſemel dimiſſa fuerint. Ca. 10*° WBlte ſunt queſtio nes bominũ.qᷓmdiu viuit᷑ ſꝑque ritur. Qui eni querit nõdũ inue nit qðᷣ querit.et tamen qrit quia amiſit qᷣd querit. Et ſi non amiſit qa foꝛte nunquaʒ ha buit. tamen qʒdiu qrit.ſignat ſe necduʒ babere qd querit. NMꝛopterea qᷓmdiu vim mus nece ſe babemus ſemper querere.q̃a nondü totum babem? qᷓobabere debemꝰ. OQuideſt autẽ boc qᷓo querere debemꝰ mi ſi veritas ⁊ bonitas que ſi perfecte babere⸗ mus nichil amplius qrere deberemꝰ. Mꝛ ſi quid foꝛte amplius eſſet. adijceretur etiã ſi non q̃reretur. Querite inqᷣt pꝛmum reg num dei ⁊ iuſticiam eius.⁊ bec omia adij cientur vobis. Regnum dei veritas eſt. iu ſticia eius bonitas.bec duo li quelieris ſicẽ debes.cetera omnia gratis apponentur. Quare ergo illa q̃rere laboꝛes que gratis babere potes? Siiſta queris ſineillis.aut non babes.aut ſi babes vtiliter nõ habes. Siilla queris liñ iſtis.⁊ illa babes ad ſalu tem ⁊ iſta ad ptilitatẽ ommia inqͥt bec adij cientur vobis. HNulta ſunt bec. pauca ſũt illa. Duo ei ſunt ibi. bic plunma inueniũt et tamen plus valent duo illa q́; omia be. Noli reſpicere ad maius ſedad meliꝰ No li attendere ad aceruũ ſed pꝛecium penſa. auca quere vtmła inuenias.ec ſunt ergo ſola que q̃rere debent bomines veri⸗ tas ⁊ bonitas.et vtinam taʒ ſtudioſi elſent ad querendã bonitatem qntum ad verita uartadecima tem querendam curioſi inueniuntur. Ne ſcio quo pacto familiare eſt omnibuſ ven tatem querere.etiam bijs qui bonitatem non amant. Intantũ eni omnes veritateʒ ſcire volunt vt nemo inuemat qui falli ve⸗ lit. MMulti ſine bonitate veritatem qrunt. ſed ſocia eſt veruatis bomtas.non venit ſi ne bonitate libẽter veritas.aut ſi venit nõ venit de partibꝰ illis.⁊ de regione illa vbi ſalus eſt. Querunt bomines vtrũ peccata ipſoꝛum ad eos reuertãtur poſtqm ſemel dimilſſa fuerint. Scire boc voluntet caue re boc nolunt. Quare ergo boc ſcire volũt qui cauere boc nolunt.nili quia curioſitas eos trabit cũ bomtas nõ delectet Querũt boc ſi foꝛte eis dicatur. qͥa ita non eſt. pen dent ad nuncium toꝛpoꝛis ſui ſi foꝛte quis veniat qui dicat eis quodaudire volunt. Querunt quaſi veritatẽ.non qament vel ipſam veritatem qa non diligunt bonita tem. ſed verum eſſe volunt boc qdipſi vo lunt. Ideo ergo querũt ſi foꝛteillis reſpon deatur quodipᷣi ponus audire volunt.Et ſi foꝛte venerit qsteſtis veritatis qui dicat veritatem contra iplo:ꝛũ voluntatem. non excitantur ſed conſternantur et coꝛruunt mente quia non audiæunt quod audire voluerunt.idcirco ſcdᷣm maliciaʒ ilioꝛum peritas ulis reſpondet.pvel ſicut volunt pyt amplius errent.pel ſicut nolunt vt amplłiꝰ deſperent. Camen quia et bocipſũ queren dum eſt pꝛopter eos qͥ excitantur ⁊ pꝛofici unt de veritate.non eſt abſurduʒ ſi qᷓrimꝰ. quid etiã in bac parte conſcientia bumana ſi aliqua pt ſolet cogitatione pulſetur ſibi debeat reſpõdere. Si ergo queritur vtruz peccata que ſemel peniteti bimiſſa fuerint ampliꝰ imputent᷑. Joꝛtaſſis qͥ dixerit aſſe rendũ nõ eſſe ſʒ timẽdũ ſecuriꝰ iudicabit AHelius eſt eiʒ aliqñ in eiuſmodi occultis q̃ ſine piclo ſalutis neſciri pñt timere qali quid diſfinire. Dicat ergo aliqs qᷣa timen dü eſt boc nõ aſſerenduʒ. Egoilli qui cogi tationẽ ſuam caſtigare poteſt vt boc ei ſuſ ficiat boc ſatis elſe putovt magis ſoaſſis expedire vt amplius non querat. Quivo vꝛget ⁊2 am molollicitaĩ neq; bic ſtere ꝑxot. N blim hnlaten delet Nun n Venmd Nele pean ninn Neatbe reroie Nolts Gcriͦt ckoen wcpis nwon. nn unthhn piolv⸗ loneſvn e adcdt Gennon GGe oddt ancnen culpconep mnmg vopaiqor nurinti duſid. elenb mn i⸗ Genm zonn ℳ diciht iocen⸗ güncr lisapnni ol glice 4 1 nagee vemt Cul⸗ lue 1 pt vltra nõ pergat ad inquiſitõem. illiſatiſ⸗ faciendũ eẽ quantũ fieri poteſt ſalua reue⸗ rentia ſecretoꝝ. Ecce ergotu quicũqʒ certꝰ eẽ vis vtrũ peccata tua ampliꝰ redet qaue ſemel demiſſa fuerũt. Aideam? ergo et di⸗ ſcutiamꝰquid te ſollicitet. peccata iqs mea dimiſſa fuerunt. voloſcire ſi amplius debe ant imputari. Quid ergo tibividet. Mibi inquis non videtur ꝙ debeant denuo ipu⸗ tari peccata qᷓ dimiſia ſunt.alioqᷓn mutabi lis videatur deꝰq nonteneatſententiã ſuã ⁊tam facile mutet iudiciũ ſuũ. Quomodo mutet? In boc inqs mutet quia cummi⸗ bi pᷣus peccata mea condonauit dixit. qa ampliꝰea a me non requireret. Mon enim condonaſſet niſi boc dixiſſet. Nuncaut ite rum requirit ea et exigit ad penam a meꝗ pᷣus dimiſerat. Ideo dico dqa ſi deꝰðꝛ pctã que ſemel dimittit iterum imputare muta bilis pꝛedicatur et varians verbum ſuum quod ſemꝑ conſtaredebet. Pꝛopterea igi tur qͥa boc eſſenon poteſt.videtur nubiq; peccata que ſemela deo dimiſſa ſunt.nulla ratõne debeant ampliꝰimputari.Sic foꝛ⸗ taſſis tibi videbitur et hac ratõne cõfirma bis te vt non timeas periculũ tuum. Seð dic mibi modo quomodo intelligas id qᷣd dicis peccata tua tibi dimitti? Si enim nõ intelligis quomodo recedũt peccata.non intelligis quomodo redeũtamo ſi nõ itel⸗ ligis quomodo aſſũt.nõ intelligis vel qũo recedũt vel quomodo redeunt. Quid ergo 8ꝛ cũ ðꝛ deꝰpeccata imputare? Si ðꝛ quia quando imputat peccanti iraſcitur. ergo quando penitenii cõdonat peccate placat. Si ergo dicimus.qa deꝰ aliquãdoiratus poſtea placetur.quomodo nega:ꝛe poteris quin in bocipᷣo mutetur? Quando ergo imputat et quando cõdonat nõ mutatõe ſui ſed mutatõne tuiimputat et condonat. eccata imputat quando peccatoꝛem di gnum pena iudicat. Meccata condonat quando penitentem dignũ venia iudicat. et vtrobiqʒ idẽ ipe eſt. Tu mutaris de alio in aliud:modo peccatoꝛper culpaʒ.modo zuſtus per penitentiã. ꝗpe nõ mutatur ſed idem permane: ſemꝑ.et ſtans inillo quod (ecimaquarta. ipe eſt. immutabiliter vibet et diſcernit qd tu variabiliter faciꝰes.ſiue debono malus ſiuede malo bonus et qñte peccatoꝛem vi det imputat tibi peccata tua.qa talem te di ſcernit quem digne puniat. Quando auiẽ penitentem te videt peccata tua condonat. qa talem te diſcernit cuiiuſte parcat. Hec aũt omia ipᷣe imutabiliter operatur.quia ⁊ cum tu per penitentiã peccatoꝛ eẽ deſinis nõ tamẽ ipᷣe delinit ſcire qualis fuiſti.et cũ iuſtꝰeẽ incipis.nõ iñ ipᷣe incipit ſcire quod tu eẽ incipis q̃ et anteqʒ iciperes ſciuis qua lis tu futurꝰ fuiſti.et cum deſieris eẽ quod eꝛas.nõ tamẽ ignoꝛat ipᷣe qualis fuiſti.iNõ ergo ſic itelligas quali mutetur deꝰcum tu mutaris.ſedqa peccata tibi ꝓpterea impu tare d.qa ira ſua et indignatõe dignum te diſcernit. Eadem aüt poſtea cõdonare pec⸗ cata qñ venia et miſericoꝛdia dignuʒoegno ſcit. Siigitur boc eſt peccata imputare re um eẽ p culpam.et peccata condonari iu⸗ ſtum fieri p penitentiaʒ. quare peccata ad bominẽ reuerti nõ dicaniur cuʒipᷣe bomo ad peccata reuertit. Sed dicis mibi. Ego quãdo ad peccata reuertoꝛ ita reuertoꝛ vt ſimile aliq d agam illi qd pᷣus egi.nõ tñ boc ipᷣm quod pᷣus egiet ſi idem ago ideʒ ſimi⸗ litudine nõ idem vnitate idem qᷣa ſimile il li.nõ idem qa illud.vna ſimilitudo agendi nõ tñ actio vna.Si ergo dicoꝛ ꝓ pꝛeteritis delictis idcirco puniri debere.qa poſt illa dimiſſa ad ſimilia perpetranda redeo. ego ſic iuſtũ eẽ fateoꝛ ſi boc modo pꝛoillis pu⸗ miri dicoꝛ.qũo ulla perpetrare dicoꝛ. Siaũt ppter ̊ ſolũ pᷣma mala denuo agere dicoꝛ qꝛ alia quedã ago ſimilia illis.pari modo cũ ꝓillis puniendꝰdicoꝛ.nõ aliudintelligẽ dũ ratio ſuadet q̃ᷓ; me puniendũ eẽ ꝓ bis qᷓ ſimilia poſtea poꝛibꝰperpetram.Hõ autẽ B in queſtione erat. ſed vtruʒz videlicet poſt poꝛis delicu indulgentiã ſi ſᷣm delictů re⸗ petit illa que dimiſſq fuerat culpa ad ſubſe quentẽ reuertẽte reutꝰ duplicetur Verbi grana. Nuidã ꝓ bomicidioꝑpetrato exio to coꝛde penitentiã egit.et indulgentiã con ſecutus eſt. contigit poſtea vt bomicidium ppetraret. Ecce bomo iſte duo homiodin lecit. vel poti bomicidiũ bis.ſic eni ↄueniẽ tius et expꝛeſſiꝰ ſm ꝓpetatem locutonis dꝛ. Unũ enim quodoa malũ bomicidium eſt ſicut adulteriũ eſt et furtũ et foꝛnicatio ſin⸗ gula mala lunt. quẽadmodũ caritas et p⸗ tnentia et bumilitas et caſtitas ſingule vir tutes ſũt.et qui duos boĩes diligit nõ dua⸗ bus dilectõlbus dailigit. led vna caritate et vna dilectone. Sicergo bomo iſte bis bo micidiũ fecit. pᷣmo qñ indulgentiã peniten do obtinuit.ſecũdo qñ poſt indulgentiam acceptam iterũ bomicidiũ ſecit. MMoꝛtuus eſt aüt bomo iſte poſtea ſine pemitentia et damnatꝰpꝛo peccats ſuis. Queritur eꝛgo de boc bomine ſi debeat puniri pꝛo illo bo micidio pꝛo quo penitentiã egit ⁊ indulgẽ⸗ tiam accepit Et ſi boc d. qua iuſticia ſfiat nõ videiĩ.ſi punitur ꝓeo ꝙ peccauit etnon emendauit.iuſticia eſt manifeſta. Oi autẽ iterũ requirit᷑ quod fuerat condonatũ.aut iniuſticia vera. aut iuſticia occulta. ꝗn boc ergo demonſtrari opoꝛtet qua iuſticia bõ pꝛo eo qdðᷣ iam dimiſſũ fueratiteruʒ pumat᷑ Sic foꝛtaſſis pꝛo bac parte obiſciendũ nibi videat. Dic ergonuc. Juſtum nibi mdetur vt ppter ſubſequenteʒ penitentiam pᷣcedẽs culpa q̃ imputabat condonet᷑ et nõ ſimilit ppter ſubſequentẽ culpã illa quefuerat di miſſa pꝛecedens culpa iteruʒ imputet. Si lubiuncta virtulſ plagã peccati biantẽ clau dit.ſubiücta culpa plagã clauſã nõaperit? S. bona opera viuentia ꝑ culpam moꝛiũ tur.et ꝑ iuſticiã iterũ moꝛtua vimiſicantur. quare ſimiliter opa mala q ꝑ vutẽ excuſã⸗ tur ꝑculpã iterũ non imputat? Vis vt pe⸗ mMtentia tantũ valeat vt q iputabant᷑ cõdo/ nẽt. ⁊ nõ vis vt tantu valeat culpa vt qᷓ ↄdo nabãtimputent. Penuẽtia ſequens potu it pcedentẽ culpã excuſare vt nõ noceat ali quandofuiſſe imputatã et ſequens culpa non poteſt pcedentẽ penitenna; euaeuare vt non pꝛoſit aliqñ finſſe laudatã? Si ſen⸗ tencia tuo iudicio conſtare poteri.magis comodum queres qᷓ; iuſtũ. Maledice ?bõ q partem ſuã deterioꝛẽ facit ideo partẽtuã lfacis bonã.qᷣ etiudicas bene ꝓpartetuo. Foꝛtaſſis bene elſet tibi ſi ſententis venitatii pecimaquarta. iudiciũ inũ ſequeret. nunãʒ te iudice dãna reꝛis. BGed timeo ne foꝛte dum tu aliud pis q veritas.aliud peritas faciat qᷓ; tu velis. MHagis ei veritatẽ implere opoꝛtet qᷓʒ iuã voluntatẽ. Cu dicis qa qd ↄdonatũ ẽ iterũ iputari nõ debet. ergo ſilr qd imputatum eſt condonari nõ debet. iterum ſi qᷣd codo natum eſt iterũ imputarinõ debet. Si pe⸗ nitentia placet qa facit vtunputata condo netur malicia.contẽptꝰ qꝛ diſplicet non ſi miliuer facit vt condonata iputent. Si bu⸗ militas penitentie dignũ te ſacit vt pꝛo bis etiam q imputabant᷑ non puniaris. coõtem· ptus et tranſgreſſio culpe dignũ non facit vt ꝓ bis etiam q condonabant᷑ adpenam exigaris? Monne attendis qꝛ quanto ſepi⸗ us gratia datur. tãto nequio: ingratitudo iudicatur. Ecce duo ſuni pnus ſepius offẽ dit et ſepiꝰ oꝛanti et depcanti vema indul⸗ getur. Alter innscenter viuens et ſemꝑ vo luntati et imperio pᷣſidentis dñi bũilii obe diens non babetꝓ quo depᷣcetur. Cõtingit aüt poſtea qᷓd contingere poteſt vt vterqʒ; in ſimili culpa offendat. Dic ergo qᷣs boꝛũ ampliꝰreus iudicat᷑.niſi ille qui poſi tantã gratiam ingratus cõpꝛobatur. Leges ſe⸗ cunda crimina grauiꝰ plectunt. et uerata vulnera difficiliꝰ ad ſanitatem reducũtur. Et tu dicis qꝛ nibil intereſt at reatum ſub ſequentium. quaha aut quanta pᷣcedentia fuerunt. Si mala pᷣma q ꝑ poſterioꝛa bo⸗ na excuſata fuerant.ꝑ ſubſequentia teruʒ mala nõ viuificant að reatum. ergo pᷣma bona qᷓ ꝑ poſterioꝛa mala moꝛtificata fue⸗ rant ꝑ ſubſequentia iterũ bona non viuifi cantur ad meritum. Recte iudicate filij bo minũ. Si aliter iudicas ꝓte aliter cõtra te. iuſtus iudex non es tantum iuſticiaʒ dili⸗ gere debes vt nec teipᷣm contra ipam dili⸗ gas. Litteratoꝛes ſũt qͥ cauſastranſfſoꝛmãt etmutant veritatem ꝓpter cõmoditatem. tales iuſticis nonꝓbat. Dñe inqt non coę gnoui litteraturam in.i.p.d.d.m.i.t.lhoc ẽ iudiciũ ſolum in quo ſola iuſticia ita atten Ditur vt nibil iuſticie pponat.Juſtuʒ ergo iudiciũ iubica ſi vis pt bona tua iam pdeʒ per culpam moꝛtua iterum ꝑiuſticiam vii i dys N Gi elteni Num cödo W.e R Gk iche gtöen oſ Denen voſen irdo leeſe nd, hr ilich orz. NN ſboii Noon T ſ ena wnl Gecdot — anerm, ccot car R arflit roönt un indll omat Notem. nona lulpot zuenmg lſozee gnte ſcnn DNcr. uiſicent. Moli iraſci neqʒ iniuriaʒ tibi fieri putes.ſi mala tua lam pꝛidem per peniten⸗ tiam excuſata iterum pꝛopter maliciã tuaʒ tibi imputent. Sed deꝰ inqᷣs dixit de maliſ meis qñ penitentiã egi qea mibi amplius nõ imputaret. ſimiliter et de dixit de boml tuis qñ peccaſti ꝙ nõ ampliꝰea remunera⸗ ret. Si ergo ppter dictum deiſtare debʒ vt illa ampliꝰno imputen:.quare ſimili ᷣbũ dei ſtare nõ debet vt iſta ampliꝰ non remu nerent. pꝛo cõmodo tuo vis vt deꝰmentia! tur. Abiaũt te ledi ſentis pꝛo veritate ipſiꝰ ↄſeruanda laboꝛas. Quare ergo boc facis niſi qꝛ puerſe te diligis et deũ non diligis. Jpᷣe ant recte diligit veritatem ſuã et iuſte damnat pꝛauitatẽtuã.qa tñ de dictodei ar gumentum ſumere putas.et eiꝰſponſionẽ ptendis ad defendendã iniquitatem tuam Petibi reſpondeat quãtũ coſidere debeas cuũ male agis in eo ꝙpᷣus pemuẽti veniaʒz ꝓ miſit. Et ſimiliter ſibene agis vtrum ideo deſperare debeas pꝛo eo ꝙ pᷣus male agẽni moꝛtem et perditionẽ intendit. Dñs ꝑpꝛo pbetã loquit᷑ dicens. Cu ſilibomiĩs dic ad filios pli tui. ꝗuſticia iuſti nõ liberabit eũn in quacũqʒ die peccauerit.et impietas im pij nõ nocebit eiin quacũqʒ die conuerſus fuerit ab impietate ſua.et iuſtus nõ poterit piuere in iuſticia ſua in quacũqʒ die pecca Uerit. Etiam ſi dixero iuſto ꝙ vita viuat. 7 confiſus in iuſticia ſua fecerit iniquitateʒ. omẽs iuſticie eiꝰobliuioni tradent.⁊ in ini⸗ quitate ſua quam operatꝰ eſt in ip̃a moꝛie tur. Si aut dixero impio moꝛte moꝛieris. et egerit penitentiaʒ de peccato ſuo.fecerit⸗ qqʒ iudiciũ et iuſticiã. pignꝰ reſtituerit impi us uüle. rapinãqʒ reddiderit. in mãdatis pi⸗ te ambulauerit nec fecerit quicqʒ iniuſtuʒ vita piuet.et nõ moꝛiet. Omia pctã q pecca uit nõ imputabũtur eiiudiciũ et iuſticiam fecit vita viuet. Et dixerũt filij pli tui. Mõ eſt equi ponderis via dñi.etimpioꝝ via in iuſta eſt. AUide ergo qa idcirco pᷣlumendũ tibi nõ eſt ſi peccaueris qꝛ pus penitẽti ve⸗ nia pmittebat neqʒideo deſperandũ ſi bñ egeris qͥa peccanti moꝛs et damnatio intẽ⸗ tabaj. de? tibi de tuo reſpõdet nõ ð ſuo me⸗ (Decimaquarta. ritũ tuũ tibi ĩolcat.ↄſiliũ ſuũ ñ reuelat.ma leagẽti dicit moꝛieris. beneagenti dict vi⸗ ta viues. Quid eſt dicere moꝛieris.niſi dã⸗ naberis.et qd eſt dicere viues. niſi ſaluabe⸗ ris. Quid aũt eſt dicere dãnaberis.niſi di⸗ gnũ damnatõe iudicare.et qd eſt dicere ſal uaberis. niſiſe aluatõe dignü diſcernere. Di cit ergo tibi q̃d tuũ eſt qd tibi debet. qᷣd ſu⸗ turũ eſt quantũ ad meritũ tuũ.nõ q̃ntũ ad ↄpſlilium ſuũ. Hoc eſt eni iuſtum vt de tuo tibi reſpondeat et hoctibi ꝓpponat qd adte ptinere videtur.ſic nimiuitis ſm ipoꝝmeri tum nõ ſm cõſilium ſuum mãdauit dicẽs Moõobuc quadꝛagita dies et niniue ſubuer⸗ tetur.ſic eni meritũ illoꝝrequirebat ⁊ ita fu turüũ fuit ᷣm meritũ illoꝝ.Ad G ſpectabat⸗ illudetiã qd dictu eſt Ezechie. Biſpone do mui tue qꝛ moꝛieris tu etnõ viues.ꝗta enĩ quũtum ad ipᷣm futurũ fuit.et vt ita futuꝝ eſſet exigebat qd in ipſo fuit.Calis eni erat infirmitas illiꝰpt ampliꝰviuere nõ poſſet. mſi aliunde iuuaret᷑ et aliunde acciperet vt poſſet. ergo quãtum adillos ꝑtinebat futu rum fuit qͥd dicebatur.qᷓ;uis dilatum atqʒ aliter ſit diſpenſatum ab illo a qͥ dicebatur. Sic ergo cum tibi peccãti ðꝛ moꝛte moꝛie⸗ ris.meritũ tuũ expᷣmitur.ſicut cũ tibi bene agentiðꝛ viues. debitũ tuũ nüciat. Et ſi qñ dictũ mutari videt nõ ppter dicẽtem muta tur. ſed ppteꝛ te ꝓ qᷓ ðꝛ.qa tu mutaris et idẽ nõ ꝑmaneſ.neqʒ mereris vt idem tibi ſꝑ di catur. Moli ergo ppter dictuʒ dei pſidere ſi male egeris.qa cu tu mutaris abdilluʒ mu⸗ tatur adte dictuʒ ulliꝰ. Etiam inqᷣtſi dixero iuſto.qa vita piuet et ↄſiſus in iuſticia ſua fecerit iniquitateʒ. omnes iuſticie illiꝰ obli⸗ uioni tradẽt. Si omẽs iuſticie illiꝰ obliuio ni tradenẽ. ergo et penitẽtia eiꝰ⁊ bumilitas eiꝰet cetera q̃ operatus eſt bona obliuioni tradent. Si aut penitẽtia obliuion tradit culpa vnde excuſat ? ergo ſi penitẽtia delet culpa qᷓ ꝓpter penitentiam dimiſſa fuerat iterũ neceſſe eſtrenaſcatur.et meꝛito qͥ poſt acceptaʒ grãm ingratꝰ extitit cũ illo gratia ipa nõ ꝑmãũſit. ſed mutata eſt ab io. quo⸗ niã ipe ad illã noluit idem eẽ. Nide qd tibi euangeliũ dicit deſeruo nequã et ingrn:s . cui roganti omne debitũ a dño ſuo dimiſ⸗ lum tuerat.ſʒ qꝛ ille.erga ↄſeruũ ſuũ mileri⸗ coꝛdiam babere noluit. rurſũ abeo ꝑdiſtni ctionẽ iuſticie exigit.qcquid ꝑlenitatẽ gra⸗ tie dimiſſum fuit. Recte igit dictũ ẽ.qꝛ cum peccantibꝰin nos debita ſua dimittereno⸗ lumꝰiure iterũ exigitid enã qd nobis eẽ di miſſũ gaudebamꝰ. Et merito. Nyei pecca⸗ toꝛi culpa dimittebat᷑ grã fuit nõ debitum. q ſi ſponte grãm collatam abijcit iuſtũ pꝛo fecto eſt npt illi grãʒ accepiſſe nõ pꝛoſit. Sʒ dicis mibi. Si poſt penitentiã factã peccã ti iterũ poꝛa denuo peccata imputant᷑ vbi eſt qd ðꝛ.qꝛ nullum bonũ irremuneratum elle poteſt? Ecce bonũ quoddaʒ bic eſt. pe nitentia ſcʒ bois buiꝰq bona fuit q̃ʒdiu ve ra fuit.et nõ babet bonũ iſtud remunera—⸗ tionẽ aliquam.qa imputant᷑ homini buic peccata ſua.quali nunqᷓʒ penitentiã egiſſet aut penitẽtia illa bona ñ fuit.aut ſibona fu it oſtende remunerationẽ eiꝰ. Quid ergo? Monnetibi magna remuneratio eſſe viide tur peccati remiſio? Iſte qñ pemtẽtiã egit. dimiſſum eſt ei peccatũ ſuũ.qʒdiu penituit peccatũ ſuũ nõ imputabat illi.qᷓ;ʒdiu meri⸗ tum fuit pᷣmiũ pmanſit. Nolebas tu bane libertatẽ dari boĩbꝰ vt cum meritum dedi ſent et pᷣmium accepiſſent.qñ rurſuʒ place ret eis meritum tollerentet pᷣmium retine rent? Mon eſſet equa cõmutatio iſta.iniq ageres aduerſus deũ.ſi ſictuũ dares⁊ ſuuũ acciperes vt iterũ tuũ tolleres et ſuum reti neres.ſi tuum dediſti ſuũ accepiſti.ſituuʒ recipis ipᷣe qd ſuum eſt babere pult.nunqᷣd tibinõ ita videt? Foꝛtaſſis dicis quia non eſt equa via dñi.et ſenties ↄtra pietatẽ dñi. qa nõ ĩtelligis veruatẽ.qũo inqs ſtabit q̃d ſcpᷣtum eſt. Hon iudicabit deꝰbis i idipᷣm ſi ea q dimiſſa fuerãtiterũ ad penã requi⸗ rãiæ Audi qũo.Bis in idipᷣm deꝰnõ iudi⸗ cat.qͥa peccatũ qð ꝑcondignã ſanſtactõem deletum oſtendit᷑ ab eo nullatenꝰ ad penã reputatur. Sed boc inqᷣs qᷓdꝑ ſatiſſacnõeʒ deletum fuit.iterũ ad penam requiru.40o requirit qa fatiſfactio iam nõ eſt aliq̃ q ad excuſationẽ iltꝰ oſponat. Quãdiu ſatiſfa⸗ enoꝑmonſit.pmanſitremiſſio et nõ punie⸗ iuſticia. Quantũ poniturtantum repont tendere ſed depꝛecare. Mon tibi expedit vt Cecimaquarta. B . batur poſtqᷓ; ſemel dimiſſum fuerat. Ceſſa⸗ uit aũt ſatiſſactio qñ iterata eſt malicia.q̃a ⁊ boc ad ſatiſfactõneʒ ꝑnnebat pt facta coꝛ nigerentur et coꝛrecta non iterareni. Roſt q́; ergo culpa redijt iam quodãmodo id⸗ ðð ipſum nõ fuit.qꝛ bis in reatu cepit elſe pec . catũ vnum. Quia aut culpa reuerlſa eſt. xe 4 uerſa eſtet pena.que pꝛofecto repetita non 1 fuiſſet ſi culpa reuerſa nõ fuiſſet. Quando „ venit culpa lecuta eſt ⁊ pena. Quando coꝛ 4 recta eſt culpa ſubtracta eſt et pena. Nuã: do reuerſa eſt culpa reuerſa ẽ ⁊ pena. Anũ contra vnum.et duo contra duo.non vnũ contra duo.nec duo contra vnum. boc eſt 8 tur. QNuid tibꝛ videtur? Reſponde ſi potes Siautem reſpondere non potes.noli con⸗ intres in iudicium cũ deo. Quere ergom ſericoꝛdiam vt ſuſticiam poꝛtare poſſis. N NQ Mars quindecima. 2 Ge vnctione infirmoꝛum. dD Hia ſunt ge⸗ nera olti ſancti. ꝛuimũ eſt oleü vnctionis. Secũ ſi⸗ dum eſt olenʒ pncipais eul riſmatis. Tertiuz eſt qᷣd an dicitur oleum infirmoꝝ . Criſma grece vnctio latine dicituꝛ.⁊ tamen en cum omne oleũ ad vnctionẽ faciendam ſã teet cnficetur. non omne oleum pᷣncipalis cri uſd matis vocatur.niſi illudſolum quo pꝛĩci⸗ on palis vnctio perficitur.quodetiam ſingu⸗ an lariter criſma vocatur.Criſma eni eſt oleũ ( cum balſamo mixtum.quo vnguntur ca⸗ pita regum et pontiſicum. quo etiã bapti⸗ ðJMRM ſatos ſacerdos vngit in vernce. ſicut eo⸗ dem pontifer per impoſitionẽ manuscon firmandos vngit in fronte.Hoc itaqʒ oleũ‚ cum balſamo mixtum criſma vocatur.ſine oleum pꝛincipalis vnctionis. Hec enĩ vn⸗ A ctio que criſmate fit pᷣncipalis vnctio bicit quia in ea pᷣncipaliter paraclitus dai vnde C ni⸗ end ſe do , iſeper V W nd ndde⸗ md i Moni nweck nor elpors Mor wn napn nſols⸗ (X 1 et pꝛopter abundantiã gratie duos liquo- res mixtos babet.oleũ ſcʒ etbalſamũ.oleuʒ conſcientie. balſamũ fame. ONleũ quoĩtus conſcientia perũgitur. Gallamũ cuiꝰ odo re foꝛis pꝛorimi reſperguntur. Oleũ intus ad pacem cũ deo. Balſamũ foꝛis adexem⸗ plü cũ pꝛorimo. Eſt aliud oleũ quod dicit oleũ vnctionis.quo catbecumimi ⁊ neopbi ti vnguntur in pectoꝛe etinter ſcapulasad ſacramentũ baptiſmi percipiendũ. Certiũ genus eſtolei quod dicitur oleũ infirmoꝝ quodad pꝛeſens ſacramentũ pertinet. (Duando et a quo inſtituta eſt vnctio infirmoꝛum. (LCapitulum. II. Acramentum un ctionis infirmoꝝ ab apoſtolis ĩ ſtitutũ eſſe legitar. Jacobus eniʒ apoſtolus in epiſtola ſua ſcribens ſic ait. Infirmatur quis in vobis inducat pꝛeſby⸗ teroſ eccleſie vt oꝛent pꝛo eo vngentes eum oleo ſacro.⁊ ſi in peccatis eſt dimittentur ei et oꝛatio ſaluabit infirmũ.In quo oſtendi tur duplici ex cauſa ſacramentuʒ boc inſti tutũ.et ad peccatoꝝ ſcʒ remiſſionẽ et ad coꝛ poꝛalis infumitatis alleuiationẽ.vnde con ſtat ꝙ aui banc vnctionẽ ſideliter ⁊ deuote percipit per eã ſine dubio et in coꝛpoꝛeeti anima alleuiationẽ et conſolationẽ accipe re meretur.ſi tamen expedit vt in ptroqʒ al leuietur. Quod ſi foꝛte ad coꝛpoꝛis ſanita⸗ tẽ et valitudinem illi non expeditaillam pꝛo culdubio que anime eſt ſanitateʒ et alleuia tionem in buius vnctionis perceptõne ac (De eo ſi iterari une hoc ſacra erunt quioam Mi vnctio infirmoꝛuʒz iterari poſſit alia quedam ſacramenta ſemel ſuſcepta de nuo non iteꝛenur. Sed mihl inteꝛim ratio cum baptiſmus et confirmatio ? decimaquinta. nulla occurrit quare conuenienter iterari non poſſit boc ſacramentu. Qui eni bapti⸗ ſatur ðo baptiſatur vt cbꝛiſtianꝰ fiat. Qui autẽ ſemel cbꝛiſtianus factus eſt. amplius chꝛiſtian? non eſſe non poteſt etã ſimalus fiat. quia et chꝛiſtianus malus eſſe poteſſ: nec tamen cbꝛiſtianus elſſe deſinit etiã ſi bo nus eẽ deſinit. Mꝛopteres qui ſemel bapti ſatus eſt. denuo non baptiſatur etiam ſi ð malo adbonũ conuertatur. Qui aũt oleo vngitur ideo vngitur vt ei peccata dimittã tur etinfirmitas alleuietur. Sed qui iuſti ficatur poteſt iteruʒ peccare.et qui ſanatu: poteſtiterũ egrotare. Qui aũt cbꝛiſtianus efficitur.quia quod babet ſacramentuʒ no minis perdere non poteſt. recipere non po teſt. Mon ſic eſt ſacramentum vnctiomis. Spiritualis eſt quedam medicina. coꝛpo ris et anime languoꝛes mitigans ⁊ ſanãs. Mam oleuʒmẽbꝛa dolentia ſanatita oleuʒ ad vtꝛũqʒ curandum pꝛodeſt. Si moꝛbus non reuertitur.medicina non iteretur. Si autem moꝛbus non poteſt cobiberi quaꝛe debet medicina pꝛobiberi. Si vnctio itera ni nõ poteſt.nec oꝛatio iterari poteſt. Atra qʒ enim illic commemoꝛata ſunt. Oꝛent in quit pꝛo eo vngentes eum oleo ſacro. et ſi in peccatis eſt dimittentur eietoꝛatio ſal uabit infirmum. Sed foꝛtaſſis dices quia vnctio non pertinet niſi ad peccatoꝛumre miſſionẽ.et oꝛatio non pertinet niſi ad coꝛ poꝛis alleuiationeʒ.quia dictum eſt oꝛatio ſaluabit infirmum. ANerte quo libet. Si di cis quia vnctio confert peccatoꝛum remiiſ ſionem.et oꝛatio infirmitatis alleuiationẽ. ego verum eſſe confiteoꝛ.ſic tamen pt con uerſam non neges.quia vnctio confert coꝛ poꝛis alleuiationem.⁊ oꝛatio peccatoꝛum remiſlionem. Atrunqʒ vadit ad vtrunqʒ. vtrunqʒ operatur.et vtrunqʒ vtriqʒ coopꝑe ratur.et vtrunqʒ alteri cooperatur.et vnuʒ babet effectum vtrunqʒ. Quod in ſacramẽ to non diuiditurn virtute ſacramenti nõ ſeparatur.tamen quia vnctio membꝛoꝛuʒ doloꝛem ſanat.et contra coꝛpoꝛis infirmi tatem magis pꝛodeſſe videtur. ideo foꝛtaſ ſis dixit. oꝛatio ſaluabit infirmũ. vt in vtro qʒ ptrunqʒ intelligas.et non putes vnctio nem magis ad ſanitatem coꝛpoꝛs perti⸗ nere q́; ad peccatoꝛum remiſſionem. ꝛi us anima curatur poſtea coꝛpus ſanatur. 1. 9 pꝛopter coꝛruptionem amme infirmatut eſt coꝛpusideo ad ſanitatem coꝛpoꝛis o tinendaʒ pꝛius curanda eſt amma :et ſi foꝛ te coꝛpus ad pꝛiſtinam ſantatem non con ualelcit nibil periculi eſt. ſi tamen anima ſu am ſantatem receperit. Quare ergo nege tur ꝙ vnctionis ſacramentum ſuper infir mum iterari poſſit adreparandam ſepius ſanitatem et ad impetrandam lepius pec catoꝛum remiſſionem. cum negari nõ poſ ſit pꝛo eadem coꝛpoꝛis ſanitate.et ſimiliter pꝛo peccatoꝛuʒ remiſſione ſepius iterandã eſie oꝛationem? Et vꝛt in lacramentis idez demonſtremus.quis dicat bomineʒ aqua aſperſionis ſemel illuſtratũ amplius aſpber gi non poſſe?et quod maius eſt ſacramen to coꝛpoꝛis et ſanguinis chꝛiſti ſemel peꝛce pto amplius illud non debere ſuſcipere? Ded ſi foꝛte ad boc reſpondendum exiſti mes.quia coꝛpus ſemel conſecratũ denuo in eodem ſacramento non benedicitur. ne qʒ aque aſperlſionis bñdictio ſepiꝰin eadẽ aqua reiteratur. Aide quia ſimiliter dem oleum poſt vnam conſecrationeʒ. alia rur ſuz benedictione aut conſecronone nõ ſan ctiſficatur. Et tamen ſicut ille qui coꝛpoꝛis ckbꝛiſti ſacramentum iam percepit. nequa gquaʒztamen idcirco a percipiendo iterum eo pꝛobibetur. ſicei qui vnctionis ſacra⸗ mentum accepit ſi neceſſe fuerit. et cauſa ſi ue deuotio expoſtulet vt illud iterum perci piat. rationabiliter non contradicitur. De Moꝛientibus. Capitulum pꝛimum/ Decinga. 2 „ 4 6 7 7 triptura oi⸗ t at. Bean mortui qui in domino moꝛiuntur. In domino moꝛiuntur qut tes. in domino tamen vt uentes inueniuntur. Quid eſt in domio? in fide et ſpe et caritate. Per iſta eni viun in illa vita qua viuitur in dño. Eſt quedaz vita qua coꝛpus viuit ex amma:et eſt que / dam vita qua ania piuit er deo. NHunc qui dem fide ſpe et dilectione. Moſtea nᷣo pꝛo fide ſpe et contemplanone remanente dile ctione. Hon igitur nocere poteſtanime ſi coꝛpus pitam ſuam perdit quando ipa vi tam ſuaʒ in fide et ſpe et caritate perſiſtens non amittit. Hemoigitur mibt dcat qui paruam ſidem et ſpem paruam et par⸗ uam caritatez bæbent non ſaluantur. Ego non menſuro. creſcant quantum volunt. quanto maioꝛes tanto melioꝛes.camẽ ego illos condemnare non audeo. quantũuis parui ſint. Exquo nati ſunt ex deo filij ſunt dei.putas quia magnos filios ſuos deus ſaluabit. et paruos condemnabit? Scptu⸗ ra mibi dicit. amperfectum meũ viderunt oculi tui. ⁊ in lbꝛo tuo oẽs ſcribent. Soẽs ergo et magniet parui. viderunt alpꝛobauerunt. Qutd eſt ilibꝛo uid eſt oculi tui ſcribentur ſaluabuntur. Ergo imperlectn quoqʒ; ſaluabuntur. Qui enim imperfecti ſunt aliquid ſunt.et aliqui ſunt.et in nume ro ponuntur et ſcribuntur. Qui nibil ſũt nulli ſunt. nec ſcribi aut numerari poſſunt qui nibil ſunt. Ergo omm babenti dabitur et abundabit. Omn babenn meritum. da bitur pꝛemiuʒ. Mon dixit. babenn magnu meritum. dabitur pꝛemium et paruuz me⸗ ritum babenti non dabiur. ſed omniinqt babenti dabitur etabundabit. ergo etiam lle qui poruum meritum babet cu pmiuʒz 49 acceperit ſatis babebit. qʒuis non tantũlba bebit quantum ille qui magnum merntuz babebit. Solus iſte excluduur a percipien do pꝛema qui nbil babet demerito. Om⸗ An carne quidem moꝛien per ſu⸗ in guu len n ſo uſ⸗ ge⸗ opo⸗ eol vel a ins gli / E n. netgo nius ſprt deus b doms s cbbtr Kilbe nhn penan nrv. abli⸗ nwoſn abier mund ſugn usme riunq ottan ip⸗ mnin e gtage Wars e nes ergo qui in domino moꝛiuntur beati ſunt.quia poſt meritum virtutis perueni unt ad pꝛemium beatitudinis. ðð Ge exitu animarum. Blta queri pol/ ſunt.ſi tamen omnia queri de⸗ dbent que queri poſſunt. Querũt bpomines de exitu animarum a coꝛpoꝛibꝰ qualiter exeant. et quo exeuntes pergant. yel cum peruenerint quo pergunt.quidin ueniant. vel quid peꝛcipiant aut ſuſtineãt?⸗ Sed bec omnia magis timenda ſunt qm querenda.Ideo quiſpe abſcondita ſunt ne querantur aut inuenantur led timeantur Quis enim ſecurus eſſe poteſt in incertuʒ pergensMoc autem ſolum incertum elſe non debet. quia bonam vitam mala moꝛs ſequi non poteſt. Mala enim moꝛsnõ eſt nilſi ea ſola quam mala ſequuntur. Qui er go bene moꝛi vult bene viuat. quoniam ea que poſt moꝛtem veniunt contra ea diſpo nuntur et ſcum ea retribuuntur que ante moꝛtem in vita pꝛecedunt. Vſqʒ ad moꝛ⸗ tem meritum eſt. poſt moꝛtem vero pꝛemi um. Eoꝛs meda eſt in qua dies domint incipit.dies bominis finem accipit. In die ſuo bomo ſibi relinquitur. vt quod vult operetur. In die vero domim iã in poteſta te ſua non eſt bomo.ſed in illius poteſtate ad quem venit vt remuneretur. ꝛopte⸗ rea ad bominem pertinet. vt id ſoluz quod ſibicommiſſum eſt bene diſponere ſtude⸗ at. llud vero quod non commiſſum ſʒ pꝛo miſſum ſibi eſt. illius arbitrio a quo illud impleꝛi opoꝛtet relinquat. Multi querunt de exitu animarum quomodo a coꝛpoꝛi⸗ bus egrediãtur anime ſiue ſcilicet boc mo do pt eſſentialiter et localiter foꝛas egredi antur pt extra eſſe incipiant quaſi excluſe. ſuueboc ſolum illis egredi ſit ꝙ ſe a viuikfi⸗ catione coꝛpoꝛum retrabunt.et quaſi ſe ad ſe colligentes g vegetatione coꝛpoꝛum cel⸗ ſant vt in ſemetipſis lubſt ſtat e. AUerbi gra⸗ tia. Quando flatus iſte coꝛpoꝛeus ſpira⸗ tur. egreditur a coꝛpoꝛe et incipit eſſentia liter atqʒ localiter extra coꝛpus eſſe qui pꝛi us eſſentialiter atz localiter iira coꝛpꝰconti nebatur. Quando vero coꝛtex areſcerein?/ cLipit in arboꝛe exit bumoꝛab illoet contra- bitur ad interioꝛa.neqʒ foꝛas egreditur vt extra ſit ſed interius remanet in eo ꝙ itus eſt ſiue in ligno ſiue in medulla vtin coꝛce ipſo non ſit tamen omnino non exit a coꝛ⸗ tice vt in coꝛtice iam nõ ſit. neqʒ exit q̃t ad ex terioꝛa effuſus.ʒ exit quaſi ad interioꝛa col lectꝰ.et ſi foꝛte bumoꝛ rurſum ab interion ſuo ꝓdeat vi ſe iterũ effundat in coꝛticẽ rur ſũ reuireſcit coꝛtex ille quomiã bumoꝛiipᷣo eſt vita eiꝰ. Sicquerũt de amma qñ exit a coꝛpoꝛe vtrũ B̊ ſolũ illi exire ſit ꝙſe retrabit ad ſe a Niuificatõe coꝛpis et in bocipᷣo iam in coꝛꝑe nõ eſt ꝙ coꝛpꝰ viuificare ceſſat. In B eĩ videt qꝛ iã qdãmodo extra oẽ coꝛpꝰeſt qin lemetia ſola ſubſiſtẽs ad coꝛpis viui ficationẽ effuſa non eſt Quando veꝛolcoꝛ poꝛe nõ eſt nõ eſt in loco.qᷣa locꝰ nõ eſt niſi in coꝛpe. Quando aũt extra coꝛpꝰ? eſtet ex tra locũ eſt. inter ip̃am et coꝛpꝰ nõ eſt locꝰ. et equaliter diſtat ab omni coꝛpe.quia iter iam et omne coꝛpꝰnullũ eſt coꝛpꝰ. Si ve ro inter ipam et omne coꝛpꝰ nullũ ẽ coꝛpꝰ conſtatpfecto qa inter ipam et omẽ coꝛpꝰ nuilꝰeſt locus.qa locus nõ eſt vbi non eſt . coꝛpus. Quando igitur extra omne coꝛpꝰ eſt quantum ab locum equaliter pꝛope eſt omni coꝛpoꝛi.qa ſi extra coꝛpus polits vni coꝛpoꝛipꝛopioꝛ etalteriremotioꝛ eſſet. itra ipam pꝛofecto et coꝛpꝰſpacium eſſet.ſi ſpa⸗ cium eſſetlocus eſſet.ſi locꝰeſſetcoꝛpus eẽt. Si autem inter ip̃am et omne coꝛpus coꝛ/ pus eſſet extra omne coꝛpus coꝛpus elſet. quod fieꝛi nõ poteſt. Itaqʒ dicũt qa anima neqʒ pꝑcoꝛpus a coꝛpoꝛe recedit.neqʒ coꝛ pus ad coꝛpus accedit.⁊ ideonec loco mo netur vt recedat a coꝛpoꝛe ãdẽ in loco. nec loco mouetvt accedatad coꝛp⸗ qdẽ iĩloco. Inter omnẽ eni locum etid quod eſtiĩnul⸗ ſo loco nullꝰeſt locus. NMꝛopter b itaqʒ du ctum putant ꝙſpũs creatꝰtꝑe quideʒ mo⸗ uetur.qa mutabilis eſt ſed loco nõ mutet. qa nec loco mouetur recedẽs a coꝛpe qd ẽ iloco.nec loco mouetur accedẽs ad coꝛpꝰ quodeſt in loco.Heqʒ eni loco mouet qñ recedit aloco.neqʒ iterum loco mouet qñ accedit adlocum.enam quando in coꝛpo⸗ re poſita anima coꝛpꝰlocaliter mouet.ipſa tamen localiter non mouetur. Si en idcir co localiter moueri eſtimatur.qa in coꝛꝑe eſt quod localiter mouetur.quare nõ ſimi liter ſapientia localiter moueri dicat.quia in coꝛde eſt quod localiter mouet.Nam ſi Sðꝛ qa peranimã ip̃am in coꝛde eſt ſapien⸗ tia. cum aĩa ip̃a per coꝛpꝰlocaliter motum localiter moueri ðꝛ.quare non etiaʒ pipᷣaʒ animã localiter motam ſaptentia q in ipſa omma eſt localiter moueri dicat. Si vero bec ratio non pꝛobat pt ſapientia localiter moueri dicatur cũ ſit tñĩ anima quare aĩa localiter moueri dicatur.qʒuis in coꝛꝑe ſit quod localiter moueri cernitur. Hmoicõ ſideratõe pꝛobant ſpũm localiter non mo ueri.qᷓʒuis in coꝛpoꝛe ſit qᷓd localiter moue tur. tempoꝛaliter tamen moueri quia viciſ ſitudini ſubiacens de alio in aliuð mutat᷑. Sed nos in occultis nimis curioſoseẽnõ opoꝛtet.ne foꝛte plꝰ pᷣſumamꝰq̃; poſſumꝰ. Cue ſit via ſpiritus deꝰ nouit qui feciteũ Nos autem neqʒ ſcimus quomodo veit. neq; cõpꝛebendimꝰ quomodo recedit.qñ flatus iſte coꝛpoꝛeus trabitur coꝛpoꝛalit localiter ingreditur. Quando autẽ ſpirat coꝛpoꝛaliter et localiter egreditur.ſed alia ẽ natura ſpiritus alia coꝛpoꝛis. Quãdopꝛi⸗ mo bomini data eſt anima.inſpirauit deꝰ in faciem eiꝰſpiraculum vite. Et quis dice re poteſt qũo inſpirauit deꝰanimã coꝛpoꝛi piuificando? ſiue quia extra creataʒ ad vi uificandum immilit. ſiue quia ibidem fecit vbi poſuit et ab intus creatam in piuifica⸗ tionẽ pꝛodire iuſſit? nec alia fuit inſpiratõ qᷓ;ip̃a viuificatio? Si ergo nelcit quomõ inſpiratur.qũoſciri poteſt qualiter exſpira tur ?deus inſpirat. bomo exſpirat. deꝰmit⸗ ut bomo remittit. QNua vis mittit cũ acce⸗ Gedecima. dit. eadezremittitur cum recedit. Hoe vnũ ſcimus.quia recedente anima coꝛpusmo⸗ ritur ⁊ iᷣa ſeparatio anime moꝛs coꝛpoꝛis eſt. Moc noſᷣ ſufficit ſcire. quia recedit. quo recedat ex abundanti eſt ꝑſcrutari. MMul⸗ tis tamen exemplis didicimus in exituani marũ angeloꝝ ſiue maloꝛũ ſiue bonoꝛum pꝛeſcientiam adeſſe quiullas pꝛo mentis vy adtoꝛments pertrabant vel ad requlez de⸗ ducant.ſed ⁊ animas ipᷣas adbuc in coꝛpo re poſitas ante exitum multa aliquãdo de bis quefutura lunt ſuper eas ſiue exreſpõ * ſo conſcientie interioꝛis ſiue perreuelatio⸗ nes exteriꝰfactas pꝛeſciſe cognouimꝰ.Ra ptas etiam aliquando.et iterũ ad coꝛpoꝛa reductas viſiones quaſdã ⁊ reuelatões ſi⸗ bifactas narraſſe ſiue de toꝛmentis impio rum.ſiue de gaudijs inſtoꝛum.⁊ in bis om nibꝰtñ nibil niſi vel coꝛpalem pel coꝛpoꝛa: libus ſimile reciaſſe.flumina.flãmas.pon tes.naues.domoſ.nemoꝛa.pꝛata.floꝛes.bo mines nigros.cãdidos.⁊cetera q̃lia in boc mũdo pideri et baberi ſolent.⁊ velad gau⸗ diũ amari.vel ad toꝛmentũ timeri.ſe qʒ ſo⸗ lutasa coꝛpoꝛibꝰmanibꝰtrabi.pedibꝰ de ⸗ duci.collo ſuſpendi.flagellari.pꝛecipitari.⁊ olia bmõi que non niſi coꝛpoꝛali nature cõ nenireominonon poſſunt. Que omnia ſi illic ita piſibiliter et coꝛpo aliter eẽ credimꝰ pꝛeter alia que abſurda naſcuntur.et ip̃as vtiqʒ animas etiam acoꝛpoꝛibus ſepara⸗ tas coꝛpoꝛa eſſe et ad ſimilitudinem coꝛpo rum membꝛis compactas atqʒ diſtinctas confitemur. Ego quiddã quod ðᷣbacreau diui tacere non debeo. Nuidaʒ pꝛobatite- ſtimonij frater narrauit mibiſea ſuoabba te veraciter boc affirmante audiſſe.q̃a cuʒ aliquandoille ad quoſdaʒ fratres eminus conſtitutos viſitandos pergeret in itinere vt ſolet quodaʒ loco hoſpitiũ accepit. Ubi factum tunc apudomnes eiuſdem loci ba bitatoꝛes celebꝛe paucis ante diebus con⸗ tigiſſe didicit. Quidam peregrinus oꝛatio nis cauſa ad ſanctů Jacobum pergens in eodem loco boſpitatus eſt. Mocte vtitine⸗ rantibus mos eſtante diluculum ſurrert nn bi gt nit . M one igdo Nu⸗ vani Num epe der ond . rn elnro⸗ N pon esſ npoo⸗ on hong asbon tsh Hiboe e rde⸗ Nian d wnn tdi eie ſeen, nco Ntncn⸗ bocrean ohnit bobtn ſeinag 8chuu unere loab s / 60mt rgenon epelene nhrn , (PWars Egreſſus de vico in ſiluam q̃ eidem vicina erat peruenit.ibi a comitibꝰinneris caſu vt vt ſolet diſcrimine vie diſiunctꝰ deuiare ce pit. Cũqʒ longiꝰ pceſſiſſet obuiũ babʒ quen dam venerandibabitꝰet vultus vprruma q interrogatꝰ.qͥs aut vnde eſſet vel quo per⸗ geret. nomẽ.patriam.ſimul et cauſam uine ris expoſuit. Ille ſeeſſe ſanctum Jacobum ad quemtenderet pteſtatur.ſeiam pᷣdẽ oĩa ſciſſie.Nũc npero quaſi beneplacitoet grato veniſſe obuiam. Deuotõem laudat. bonũ pꝓpoſitũ cõmendat.pᷣmiuʒ apud ſe magnũ parari.neclonge eſſe iam remuneratõem. Eultis poſt bec verbis bincinde intercur rentibꝰ tandem miſerias ⁊ doloꝛes vite bu ius quales aut quante ſint exponit. Omẽ quod bic amatur qʒcito fugiat.et pari mõ omẽ quodtimetur vłdoletur qũo ſine mo ra ꝑtrãſeat. Inter bec ⁊ bõi quaſiratõna bili ꝑſuaſione paulatim menti bominis ni hil ſiniſtrum ſuſpicantis ↄtemptũ pite in⸗ gerit. metũ moꝛtis tollit. poſtꝛemo teſtatur nibil magis viro vᷣtutis expedire q̃ᷓ vt bic exire feſtinet.et ſi alia via non detur manu ſua foꝛtiter moꝛtem laceſcat.⁊ non ꝑmittat ſe in bis doloꝛibꝰ diu teneriq̃ͥ gaudiuʒ ſibi paratum eſſe non dubitat. Quid multa?⸗ Deceptus fraubulenter perſualſioni aſſen ſum pꝛebet et iniecto ferro ſemenp̃m iugu⸗ lat. Comites eius diu per deuia queſitum tandez extinctũ inuemunt. ad vicum vnde exierant cadauer exanime repoꝛtant.Et qꝛ boſpes apud quem illa nocte manſerat bu ius ſceleris veriſimiliter conſciꝰvidebatur eundem falſa criminatione ad penã expo⸗ ſcunt. Ille dum innocentiaʒ ſuã ſine cauſa periclitari cerneret.et diuinum auxiliuʒ in tima coꝛdis deuotõne ſibi adeſſe imploꝛa⸗ ret.ecce ſubito qui moꝛtuus fuerat ſurrexit et rem geſtam cunctis aſtantibus et mirã⸗ tibus exponens innocentem abſoluit. Re⸗ ferebatſe ab eodemangelomaloa quoad interfectioneʒ ſui ꝑſuaſus fuerat ad toꝛmẽ ta deductum.ſed dum duceretur quendaz ſplendidum facie.pᷣm autem ſanctum qꝗa cobum fuiſſe àtebat euntibus occurriſſe. eumq; ereptum in celum adthbꝛonum iu⸗ (BDeoecima. dicis deduxiſſe.illicqʒ pꝛecibus pꝛo illo ſu⸗ ſis vt pite denuo reðderetur obnnuille. ibi ſemulta milia angeloꝛum vidiſſe afſirma⸗ bat. De quoꝛum tamen ſtatu et facie inter rogatus.nibilin boc mundo eſſe debat ſi mile illis quo illam quam in ipſis viderat qualitatem expꝛimere potuiſſet. niſi foꝛte ignem aut lucem et ipſam tamen longe et valde diſſimiliter. memoꝛem quidem ſe eẽ ſed expꝛimere nullo modo poſſe quod vDiꝰ derat. Hoc quidem commemo:are volui⸗ mus ne mirum videatur ſi animabus a coꝛpoꝛibus egreſſis ſigna quedam coꝛpo⸗ ralibus ſimilia ad demonſtrationem ſpi⸗ ritualium pꝛeſentantur.que niſi in talibus et per talia ab animabus coꝛpoꝛe exuns vi Derentur. nullo modo ab eiſdem ad coꝛpo ra reuerſis in coꝛpoꝛe viuentibus et coꝛpo ralia tantum ſcienunbus deberentur. qu⸗ uis enim illa aliter ibia coꝛpoꝛibus exute pidere poſſent non tamen boc nobis aliter narrare poſſent. et manerent ſemper occul ta illa. nec eſſet quod de illis nobis a rede⸗ untibus diceretur. niſi exeuntibus et viden tibus ſcdᷣm iſta monſtraretur. Atrum au/ tem anime que hinc amplius non reuer⸗ ſure exeunt ſcdᷣm bũc modum illa videant aut ſentiant omnino dubium eſt.niſi quia pꝛobabilius videtur qille que in coꝛpoꝛi⸗ bus viuentes per dilectationẽ rerum vili⸗ bilium coꝛpoꝛalibus imaginationibus af ficiuntur.a coꝛpoꝛibus exeuntes in eiſdem illicumaginanonibus toꝛmenta patuntuꝛ NHeqʒ enim omnino coꝛpoꝛalem paſſibili⸗ tatem exeunt. quando coꝛpoꝛalium imagi natõibꝰðᷣlectatõis pꝛaue vſu ĩpꝛeſſis obuo lute ⁊ iuolute exeũt. Que vero bic manen⸗ tes ab eiuſmodi delectationibus et cogita tionũ fantaſijs mundare ſe ac ſpoliare ſtu duerunt.illic poſtmodum poſtq̃ʒ a coꝛpo⸗ ribus egreſſe fuerunt penaʒ in eis ettoꝛmẽ⸗ ta nõ ſentiunt que in bocio quodamodo impaſſibiles exiſtũt.quia nibil pena dignu ſecum ferunt. — epenis animarum. Capitulum.III. Wioam putant animas coꝛpoꝛalibꝰ penis cru⸗ ribꝰexutas animas nullas alias penas ſu ſtinere credũt niſi eas ſolũ quas cõſcientia intus accuſatrix irrogat. Sed veriſſime au ctoꝛitate ſacri eloquij et catbolice veritatis teſtimonio pꝛobatur coꝛpoꝛali et materia li igne animas etiam nunc ante ſuſceptõe,ʒ coꝛpoꝝcꝛuciaꝛ. Si eni demonibꝰ? qui ſunt ſpũs. coꝛpalis ignis pᷣparatꝰ ðꝛ.qd mirũ ẽ. ſi anime a coꝛpoꝛibꝰexute coꝛpali igne cru client. Sed qũo inquiũt anime ſine coꝛpor ribꝰa rebus coꝛpoꝛalibꝰpati poſſunt. Ecce dicamꝰ. Neſcimꝰqũoid fien poſſit.Nũqᷣd ideo verũ nõ eſt.qa nos neſcimus quũo eſt. Tamen quid mirum eſt ſiamme extra coꝛ poꝛa patiantur.ſi leditur dum ceduntur indute cur non ledantur ſi cedanturexute. Si affici poſſunt qñ inter ipᷣas etillud a q̊ afficiuntur mediũ eſtillud per quod affici untur.nõne pꝛobabile oino eſt multo ma⸗ gis eas affici debere.quando illi a quo af/ ficiüturimmediatepingantur. Lñ ̊ vbiqʒ querendum nõ eſt.vt qd credere iubemur noſtra ſemper ratione diſcutere conemur. Scptura ſacra magiſtra fidei noſtre h̊ no bis dicit. Quid ampliꝰ queꝛimꝰ. Suſcipia mus nõptradicamꝰ. Beat? Gregoꝛiꝰdiẽ. Muia in eo ardent q le ardentes vidẽt. qd ſibi vult putatis G̊ qð dicit. Quia aie in eo ipᷣo ardent ꝙ ardoꝛẽ ſuuʒ vident. In rebus coꝛpoꝛalibꝰ nõ eſt ita vt arboꝛẽ ſentiat qui cũqʒ ignẽ cõſpicatur. Que eſt ergo viſioll nn meas. oterat ergo deꝰenã ſine elemẽtis la anie qua ſentit omne d videt:vel ſi non omne Hcerte qd ad penam pvidet. An quia ſenſus anime qñ ꝑ coꝛpꝰegreditur.ideo di uerſis modis percipit.qͥa ꝑ diuerſa inſtru mmaenta pcipit. Et ob boc quedã emin? con⸗ ſtituta coꝛpoꝛali ſenſu nõ percipit.qa adꝑ⸗ cipienda illa inſtrumentũ coꝛpoꝛalisſeniꝰ nõ ſufficit. ꝗbi eni ſenſus deficit vbi ampli us inſtrumentũ nõ ſufficit. ꝛopterea ſen ſus illi quumſtrumenta ma gis ſufficientia boabent maioꝛeʒ in ꝑcipiendo vim babent. ca.ari non poſſe. niſi ꝑ coꝛpoꝛa et in coꝛpoꝛibꝰmanẽtes. Quappter a coꝛpo⸗ Oculus longe poſua videt.tactꝰvero ſen⸗ tire non poteſt niſi immediate piuncta. Si inſtrumentũ tangendi eque vt videndiꝑ: ſpicax eſſet. eque tactꝰ vt viſus eminꝰ cõſti tuta pcipeꝛet. Nuidigitur. Abiinſtrumen toꝝ diuerſitas nulla erit. quare non omis ſenſus equalis erit.vt videlicet ſit illic vide re q̊d tangere.tange qᷓd dolere. Hoctñ non nili de illis intelligendũ eſt q idcirco a toꝛ/ mentis affici poſſunt.qͥa binc exeũtes ĩ coꝛ ruptione vicioꝝ ſecũ paſſibilitatem ferunt. Mec tñ qͥa ſenſum anime eminꝰaffici dixi musidcirco inter penas coꝛpoꝛales ⁊ ipᷣaʒ animã quaſi aliqua locoꝝ ſpacia colloca⸗ mus.qᷣa ipᷣa q̃ in lui natura nulla dimẽſiõe tendit. vbicũqʒ pᷣſens eſt ſenſu ꝑſemetp̃aʒ etiã pᷣſens eſſe pꝛobat. Nuia eni in ipᷣa locꝰ non eſt. inter ipam ⁊ omnẽ locũ nullꝰ ẽ lo⸗ cus. Hec tñomja qꝛ vt dictũ eſt rõne bũa⸗ na inueſtigari nõpoſſunt. In bis mentem ſolidemꝰque fides nõ dubia pꝛobat.qᷣa ſcʒ peccatrices aĩeq̃ culpã nõ coꝛrexerũti bac Vlta.penã babent poſt banc vitã.q licet q̃li ter ab illis ſentiat a nobis nõ intelligat.qd intereſt cũ non ideo minꝰ abillis ſentiat qᷓʒ uis a nobis non intelligat. Mil eteni refert *$ a quibꝰrebus patiant᷑ ſed quantũ patiant. qa vis doloꝛis nõ in toꝛmiento ſed in ſenſu patientis conſiſtit. Quid eni pꝛodeſſet ſi ele mentonꝝ foꝛis cruciantiũ materia abeſſet.et patientiũ tñ doloꝛ ꝓpterea minoꝛnõ eſſet. vt q̃dignem ac flãmam times niſi qͥa vriti mes? Si vulnera et plage non dolerẽt qᷣs arma aut tela timeret? Nideergo qꝛ omia bec a qᷣbꝰdoloꝛ eẽ pᷣt non timeni.niſi ppter ip̃m doloꝛẽ Tolle ſenſũ doloꝛis nõ eſt qdi materialibus animabus cruciandis ſen⸗ ſum doloꝛis dare ſed dignum eſt vt in eis puniantur in quibus peccauerunt, pꝛius quidem ſine coꝛpoꝛibus ſicut in ipſis per⸗ uerſe ſunt delectate. poſtea vero in coꝛpoꝛi bus ſicut in ipſis per coꝛpoꝛa inique ſunt operate. De locis penafum. Capitulum.III. G do Then mmis nde non a⸗ gi nn⸗ n 7 locx/ niloe nö; gloc Pio⸗ hi⸗ mnen Ninſe iiibee ril le nt . nſene ſaſee ſbclace nnoe. dinm lei⸗ Nceran nir pcken Amnii⸗ s h nrſneis ,puus lopen coro gbeſnn coꝛpoꝛales.ita etiã adipᷣas penas menta ſed etiam documẽta eoꝛũ eſſe debẽt que inuiſibiliter operat idcirco coꝛpoꝛali⸗ busetiam locis et toꝛmenta impioꝝa gau dia iuſton diſtinxit. Infernꝰeſt locꝰtoꝛmẽ toꝝ. Celũ locꝰ eſt gaudioꝝ. Bene eteni locꝰ toꝛmentoꝝ deoꝛſũ eſt. etlocꝰ gaudioꝛũ ſur ſum.qa et culpa deoꝛſuʒ pꝛemit. et iuſticia ſurſum ſuſtollit. Maxima toꝛmẽta locum in imo babent. marxima gaudia in lummo. Aedia aũt bona ⁊ mala in medio,.boc eſt in bocmũdo mixta ſũt. Dicitur infernꝰ in/ ferioꝛ eſſe locꝰinimoterre damnandoꝛum penis pparatus.de q tñ omino certum nõ eſt in qua parte eiꝰideſt.pitũ intra cõcaui tatem iliꝰ ſiue extrinſecꝰ in aliqua regione ambu?ꝰip̃ius diſpolit? ſit. qʒuis tñ veriſimi lius videat᷑ infra terrã quaſicarcerẽ quen⸗ dam et velut ergaſtulũ tenebꝛarũ colloca tum. In boc inferno dicunt inextinguibileʒ ignem.et q vt ſemꝑ ardeat nutrimẽto non eget. ab inicio mũdi demonibꝰ eternaliter cruciandis pᷣparatuʒ.in quo ſcʒigne enam bomines maligni cũ demonibꝰeternaʒ pe nam paſſuri ſũt.qꝛ eis in bac vita poſitiad culpam ↄſenſerũt.Ad buũc infernũ anime ſceleratoꝝa coꝛpoꝛibꝰegreſſe ſtatim retru⸗ di eſtimant. Sicut ecõuerſo pfectoꝝ iuſto rũ et qͥ ab bac vita purgati exeunt ſine mo⸗ ra ad celũ.vbi ſm bũanitatẽ ſuã iha xpᷣus in dextera patris ſedet in glona ↄtinuo de⸗ duci credunt᷑ ſicutſcpᷣtum eſt. Ubicũqʒ fu⸗ erit coꝛpus illucↄgregabunt ⁊ aquile. Eſt aũt alia pena pꝰmoꝛtẽ q purgatoꝛia dꝛ.ĩ q̃ bi q̃ ab bac vita cũ quibuſdã culpis iuſti tñ et ad vitã pᷣdeſtinati exiuerũt.ad tꝑs cruci⸗ antur vt purgen cuiꝰlocus omino deter⸗ minatꝰnõ eſt.niſi qꝛ multis exemplis are uelatõibꝰ animarũ in eiuſmodi pena poſi tarũ ſepe numero monſtratũ eſtin B mun do exerceri illam Et foꝛtaſſis ꝓbabiliꝰerit pt in his poniſſimũ locis ſingule penam ſu⸗ Nut peccatoꝛibꝰ cruciandis deus p̃parauit penas coꝛpoꝛales loca coꝛpoꝛalia diſtinxit. Quta enĩ ea que foꝛis ſũt oꝑa eiꝰnõ ſolum inſtru Dedecima. ſtinere credanturin quibus culpam com⸗ milerunt. ſicut mulns ſepe documentis ⸗) batum eſt. Alia vero ſiqua ſunt barum pe narum loca non facileaſſignantur. Beo⸗ tus Aluguſtinus ex epiſtola petrioſtendit auomodoapoſtate angeli labentes in bu⸗ ius mundi ima detruſi ſunt viq; ad futurã in die iudicij vltimam damnatone;. Ham quod petrus carcerem vocat calignis in⸗ feriidem paulus tenebꝛas aſpellalſſe credi tur dicens. Rectoꝛes tenebꝛarum barum ſpiritualis nequicie in celeſtibus. Huũcau tem carcerem ſiue tenebꝛas iſtas aerẽ iſtũ intelligimus eſſe. vnde etaeree poteſtates dicunturin quo modo ipſi maligmſpiritꝰ ante vitim iudicij diem et hᷣm aliqiid liga ti ſunt inquantum ſcilicet conſcientia futu re domnationis conſtringuntur. et ſm ali⸗ quid ſolutiinquantum ſcilicʒad temptan⸗ dos homines hᷣm moderamen duuine di⸗ ſpenſationis ab illis interim maximis ge⸗ benne toꝛmentis laxati vacare permittun⸗ tur. De infermoautem vbi ignis ille eter⸗ nus pꝛeparatus eſt crucdandis beatꝰ Gre goꝛius in libio dyalogoꝛuʒ teſtatur boc ve rilimilius iudicari.pt ſicut diximus ſub teꝛ ra eſſe credatur pꝛoꝑter ſcripturam que di cit. Mec in celo nec in terra nec ſubterra in uentum qui libꝛum ſignatum aperire po⸗ tuiſſet. Queri autem non inconuenienter poteſt vtrũ anie dãnandoꝝ eoꝝſcʒ qͥ abim pijs et ſceleratiſſimis quadã piuẽdi menſu ra in malicia inferioꝛes fuerũt egreſſe a coꝛ poꝛibꝰſtatim ad inferni loca rapiani.ſiue i alijs aliquibꝰ locis penalibꝰ pᷣm occultam dei diſpenſationẽ ab illis grauioꝛibus ge⸗ benne toꝛmentis adbuc intenim differãtur vt videlicet quemadmodum boni qui cũ culpis quibuſdam manſionibus detinen⸗ tur. vt non ſtatim ad gaudia celoꝝaſcẽdãt ita quoqʒ minus mali binc dum egrediu⸗/ tur qzuis dãnandi.quibuſdaʒ tñ leuioꝛbꝰ penis ſᷣm modũ ſcʒet menſurã culparũ di⸗ ſpoſitis hõ ſtatim ad toꝛmẽta inferni delcẽ dãt. De pfecns qpe bonis dubiũ nõ eſt qn binc egrediẽtes ſtatim ad gaidia trãſeant. ſitr a de valde malis dubiu nõ ẽ qn exeutes en bincſine moꝛa adinferni toꝛmenta deſcen dant. De imperfectis quoqʒ bonis cerin e q; nũc interim quibuſdã penis vſqʒ ad ple nam videlicet purgationẽ a venturis gau/ dijs differantur. De imperfectis ſiue min⸗ malis certum non eſt vbi nũcſint. donecin tempoꝛe vniuerſalis relurrectõis receptis coꝛpoꝛibus adilla toꝛmenta deſcendãt vbi ſemper ſint. MHam ſi deirco ab illis differ⸗ ri dicũtur quia minꝰmali ſunt.poterunt ſi miliratione non differri credi quia dãnan di ſunt. Duid enim facit dilatio. vbi emen⸗ datio vel purgatio eẽ non poteſt? Quod tñ quia occultü omnino eſt.nequaqz teme re difliniendum eſt. ¶(Be qualitate toꝛmentoꝝ gehen⸗ alium. Capitulum. V. Dc gautem ualoe dignũ inquiſitione videtur ptruʒ ſczſolꝰignis cruciatibꝰdamnãdo rum pꝛeparatꝰſit.pꝛopterea q illũ ſolũ ve⸗ ritas comemoꝛat dicens. Ite maledicti in ignem eternũ qui paratꝰeſt dyabolo etan⸗ gelis eiꝰ. Cum eni in bac vita non ſoluʒ ab igne ſʒ abalijs quoqʒ elemẽtil peneac cru ciatus pꝛoueniant.quare etiaʒ non illic in alijs elementis.ſicut etigne pene damnan⸗ doꝝconſiſtunt.Detoꝛmentis quiſpe ipio rum ſcpᷣtum eſt. Tranſeunta frigoꝛibus ni uium ad caloꝛes igmũ.et iterũ alibi. Aer⸗ mis eoꝝnon moꝛietur.et ignis eoꝝnon ex tingueiur. NHam ſivermem quis ad ſolaʒ cõpunctõnem conſcientie peccatricis refer re velit. et ob boc quidẽ ignem coꝛpoꝛalem vermem aũt non coꝛpoꝛalẽ ſed ſpũalem in telligendũ putet. quid eſt qd alibi ſcptuʒẽe NVidicta carnis impij ignis et vermis. Si enĩ ppterea ignis coꝛpoꝛalis credit qa vin dicta carnis eſt.quare nõ ſimiliter vermis coꝛpoꝛalis dicit.quia ĩ vindictã carnis pa/ ratus cõmemoꝛaĩ? Mꝛopter bmõi nõle⸗ uiter vnu aliqd diffinni poteſt. Lamen qui dixerit ppterea carnis impij vindictã i ver⸗ me futurã eẽtt in igne.qa impiꝰpꝛo eo ꝙĩ corne male virit? in carne cruciabit ꝑignẽ et in ſpũ per vermem conſcientie ſane ĩelli get. et vermem nõ moꝛiturũu in eterno cru⸗ ciatu ↄſcientie.etignem nõ extinguendũ in carne. Sed quo illa frigoꝛa munũ ꝛ caloꝛeſ igniũ interpᷣtabimur ad que cruciandi im pij alternatim tranſire dicutur. An foꝛte HB de illa tantũ pena intelligendũ eſt.qua nũc in ſpu ante vluimi indicij dieʒ cruciãtur. vt videlicet ꝑ varietatẽ toꝛmẽtoꝝadillã vwrãä et ſummã penã tranſeant.in qua ſicutiter minabiliteꝛ ita etiã inuariabiliter ſubſiſtãt Vltima quiſpe damnandoꝝ pena ſiẽ cun ctis penis maioꝛ eẽ non inconuenient cre⸗ ditur.ita quoqʒ in eo ꝙ ceteꝛis omnibꝰacri useſt et vebementiꝰ excrucians toꝛmentũ eẽ nõ irratonabiliter putatur. Quodp:ꝛo pterea foꝛtaſſis ſolum erit vt ſemꝑſummũ eẽ poſſit.quia quicqͥd pꝛo illo mutaret de illo minueret. Nuidaz tñ fuerunt q ſicut di ctum eſttoꝛmonta gebenne ſpũaliter tãtũ et nõ coꝛpoꝛaliter intellgenda putauerũt. ꝓpterea ꝙ quedam verba Seearan qualſi idem aſſerentia inuenerũt. Dicũt ei quedã ſcpᷣture.qᷣa ſubſtantia inferoꝝ ſpũalis ẽ nõ coꝛpoꝛalis ·et ſi ſtridoꝛes dentiũ a fletꝰ ocu loꝝ ſpũaliter intellig oꝑoꝛtet.flãmas qʒet toꝛmenta non coꝛpoꝛalia ſed ſpũalia cogi tanda. Eiuſmodi ambiguitatibꝰ? verboꝛuʒz fluctuant qᷓ nõ ſunt radicati in fide. Quid eni necelſe fuit ꝓpterea toꝛmenta gebenne ſpuũalia tantũ credere.qͥa ſubſtannia infero rum ſpualis ⁊ nõ coꝛpoꝛalis dicta ẽ. Quid ſunt enim inferi nili ſpũs maligniqͥ a ſum mis ad infima et per culpam lapſi fũt.⁊ peꝛ penã depꝛeſſi? Quoꝝnimi lubſtãtia etã poſt culpã nõ coꝛpoꝛalis ſed ſpualis eẽ cre ditur. qa licet in eis voluntas ꝑ maliciã ad aliud mutata ſit. natura tñ et poſt eadẽ per manſit. Animarũ qʒ nũc in inferis damna toꝝ ſubſtantia nõ coꝛpoꝛalis ſed ſpiritualiſ recte perbibeĩ.qa nũc a coꝛpoꝛibꝰ abſolute in ſola ſpuali natura illic in toꝛmentis deti nentur.et idcirco ꝙ de ipis in ſeptura ſacia ſim naturã rerũ coꝛꝑaliũ cõmemoꝛat.merni to nõ coꝛpaliter ſed ſpualiter intelligendü creditur. MHam ſi id quoeipᷣe ſũt nõ coꝛpꝰ led ſpũs eſt. qd in ipis eſt nõ coꝛpoꝛale led 1 il⸗ on din dor din dneß n rpr imi Nin i on e weni n o. NNü Ni de ſendi e n 1 4 * 4 M. 6tn ino nn ch n Neher c na gnanie nid⸗ ninn ſiesre Niuei ldh rier val ee ſpirituale intelligendum eſt. In huncergo modũ pveraciter inferonſubſtantia ſpiritu⸗ alis et non coꝛpoꝛalis eſtimatur. Sed et illud q; qd dꝛ.qa ſi fletus et ſtridoꝛes dẽnũ ſpũaliter accipimꝰ.flãmas q; toꝛmentoꝛũ in ip̃is nõ coꝛpoꝛales ſeo ſpuales credere debemꝰ.ſic ſane intelligi poteſt.iicruciatuſ animarũ qͥ ex flãmis coꝛpoꝛalibꝰ generari credunt.nõ coꝛpoꝛaliteraid eſt. medianubꝰ coꝛpoꝛibus in ip̃is fier intelligãtur.¶Mul⸗ ta ſunt alia que vel ambigue dicta ſunt. vel ambigue dici poſſunt. Sed aliud eſtreruz peritas.aliud verboꝛuʒ varietas.neqʒ nos opoꝛtet pꝛopter multitudinẽ dicendiaſim plicitate credẽdi deuiare. Dicit auguſtinꝰ in encberidion.qͥs tempꝰ quod inter bois moꝛtem er vltimã reſlurrectõnem poſitum eſt animas abditis receptaculis continet ſicut vnaqueqʒ dignaẽ vel requie vel eru⸗ na.ergo abdita ſunt recepacula animarũ. necpoteſt bomini diffimri quod nõ poteſt ab bomine ſciri. Item qualis intelligendus ſit ignis ille gebenne. et quẽadmoduz igne coꝛpoꝛali incoꝛpoꝛei ſpũs ſiue aĩe coꝛpoꝛi⸗ pus ſolute cruciari poſſunt. non ſoluʒ ſidei chꝛiſtiane ſed ſacri eloquij auctoꝛitas com mendat. D, coꝛpoꝛeus ignis gehenne non tantum coꝛpoꝛa cruciabit ſed etiam ſpiritus. Auguſtinus de ci⸗ uitate dei de eodem. Ehenna quod et g ſtagnum ignis ⁊ ſulpburis dictũ eſt.coꝛpoꝛeꝰignis eritet cruciabit coꝛpoꝛa damnatoꝝ.etbominũ ⁊ demonũ. ſolida bominũ.gerea demonũ.auttantum bominũ coꝛpoꝛa cum ſpiꝛinibus.demones aut ſpiritus ſine coꝛpoꝛibus babentes ſu/ mendo penam.nõ in percipiendo vitã coꝛ poꝛalibꝰignibus. Cur enim non dicamus quãuis miris tamen veris modis enã ſpi⸗ ritꝰ incoꝛpoꝛeos poſſe pena coꝛpoꝛał ignis affligi. ſiſpũs bominũ etiam ipᷣi pꝛofectoĩ⸗ coꝛpoꝛei.et nũc poterunt includi coꝛpoꝛał bus membꝛiget tunc poterunt ſuoꝛũ coꝛ⸗ pon vinculis inſolubiliter alligari? Si vi⸗ uentis bominis incoꝛpoꝛe?ꝰſpũs tenetur in coꝛpoꝛe.cur non poſt moꝛtem.cũ incoꝛpoeÄN reus ſit ſpiritꝰetiam coꝛpoꝛeoigneteneat? Etenim per ignez ſpuũm teneri dicmus.pt in toꝛmento ignis lit ndendo atqʒ ſentien do. Ignem nãqʒ eoipſo patitur quo videt. et quia concremari ſe conſpicit crematur. Sicqʒ fit pt res coꝛpoꝛea incoꝛpoꝛeam cre met. dum ex igne vilibili. ardoꝛ et doloꝛ in⸗ uiſibilis trabltur. vt per ignem coꝛpoꝛeum mens incoꝛpoꝛea.etiam coꝛpoꝛea flamma crucietur.et poſt pauca. Dum ergo pecca toꝛem diuitem damnatum veritas in igne perbibet.qͥs nam ſapiens ammas repꝛobo rü teneri ignibꝰneget ¶ O, ignis gehenne ad aliquid lucebit.ad aliquid non. De eodem Bregoꝛius in moꝛalbus. Ala ultrix flama D vicioꝝ crematõnem babet et lu⸗ men noõ babet. Allic ignis ad con⸗ olatõem non lucet.et tamen vtmagistoꝛ queat ad aliquid lucet. Mam ſequaces q́; ſuos ſecum in toꝛmento repꝛobi flamma illuſtrante viſuri ſunt.quoꝝ niui amoꝛe de liquerunt:quatinus quoꝝ vitam carnalii contra pꝛecepta cõditoꝛis amauerant.plo rum qʒ intuitus eos in augmentodamna tionis ſue affligat. Sicut electis ignis ar⸗ dere nouit adſolatium.et tamen ardere ad ſutpliciũ neſcit.ita e diuerſo fiamma geben⸗ ne repꝛobis et nequaqʒ lucet ad conſolatio nis gratiaʒ. et tamen lucet ad penã.vt dam natoꝛum oculisignis ſuſplicij.et nulla cla ritate ſplendeat vel candeat. et ad doloꝛis cumulum delicti qualiter crucientur oſtẽ⸗ ¶ O ignis gehenne ab inicio ſic creatus eſt.vt nutrimento no ege icia futuroꝝ pꝛelcia abipᷣa mun di oꝛngine gebenpe ignez creauit. qui in pena repꝛoboꝝ lemel elſe inonoen ſed ardoꝛem ſuũ etiam ſinelignis nunauã finiret. ignis nanqʒ coꝛpoꝛeꝰ vt elſe ignis valeat coꝛpoꝛeis indiget fomentis.qͥ cũ ne geſſe eſt vt ſeruetur ꝑp cõgeſta ligna pꝛocul⸗ dubio nutritur.nec valet niſn ſucceſus eſſe et niſi refotus ſubſiſtere. At contra geben⸗ neignis cũ ſit coꝛpoꝛeꝰ et imiſſos repꝛoboſ coꝛpoꝛaliter exuꝛet.nec ſtudio bumano ſuc cenditur.neclignis nutritur. ſed creatus ſe⸗ mel durat inextin guibilis. et ſuccenſiõe nõ indiget. etardoꝛe nõ caret. Bene ergo vmi quo dicu. Deuoꝛabit eũ ignis qͥ nõ ſuccen Quales ſint purgatoꝛie pene in hac vita.et quales poſt.Auguſtinꝰ NPhac quidez ui ta moꝛtali eſſe quaſdã penas pur gatoꝛias conſitemur. in quibus afſfliguntur quonpita vel inde fit melioꝛ vl protiꝰ inde fit peioꝛ. ſed illis purgatoꝛie ſũt qui eis coberciti coꝛrigunt. Cetere omnes pene ſiue tempoꝛanee ſiue ſempiterne ſicut vnuſquiſqʒ diuina pꝛouidentia tractãdꝰ eſt inferuntur.vel pꝛo peccatis ſiue pꝛeteri ns ſiue in quibꝰ adbuc piuitille qͥ plectitur vel pꝛo exercendis declarandiſqʒ virtutibꝰ pbomines et angelos.ſiue bonos ſiue ma los. Sed tempoꝛales penas.alij in bac pi⸗ ta tantum. alij poſt moꝛtem. alijet tunc et nunc. Neruntamen ante iudicium illud ſe ueriſſimũ nouiſſimũqʒ patiunt. Non aũt venient omnes in ſempiternas penas que poſt illud iudiciũ future ſunt.qui pꝰ moꝛ tem ſuſtinent tempoꝛaleſ.Mam quibuſdã quod in iſto non remittitur. remitti in fu⸗ turo ſeculo.id ẽ. ne ſuturi ſeculi eterno ſup plicio pumiant conſitemur. Rariſſimi ſunt gutem qui nullas in bac vita.ſed tantum poſtea penas luant.fuiſſe tamen aliquos qui vſq; ad decrepitam ſenectuteʒ ne leuiſ ſimam quidẽ febꝛiculam ſenſerint quantã cũqʒ duxerũt vitam etip̃i nouimꝰ et audi⸗ uimus quãqʒ vita ip̃a moꝛtaliũ tota pena ſit. Non enim parua eſt pena ip̃a vel inſi⸗ pientia vel imperitia que vſqʒ adeo fugẽ Dedecima. da merito iudicatur. vt ppetuis doloꝛbus pueri cogantur queqʒ artificia vel literas diſcere. ipᷣmqʒ diſcere ad qd penis adigunt᷑ tã penale eſt eis vtnunqʒ iasꝑ q̊s pena⸗ cõpellunt᷑ diſcere ferre malint qm diſcere. Quis auteʒ non exboꝛreat et moꝛieligat ſi ꝓponatur ei.aut moꝛs per penam.aut rur⸗ ſus infantia? Que quidem quodnõ a riſu ſeda fletu oꝛditur hanc lucem quid maloꝝ ingreſſa ſit neſciens ꝓpbetat quodãmodo. Solum quãdo natus eſt ferunt riliſſe Te⸗ roaſtrem. Hecenim ei bom aliquid mon⸗ ſtruoſus riſus ulle poꝛtendit. NHam magi⸗ caruʒ artuũ fuiſſe perbibetur inuẽtoꝛ.A ny no quiſpe rege aſſyꝛionbello ſuperatꝰoccu buit. Nerum tanta eſt dei miſcdia in vaſa miſericoꝛdie que pꝛeparauit in gloꝛiam. vt etiam pᷣma bominis etas id eſt. infantia qᷓ ſine vllo remſu ſubiacet corni. et ſcdᷣa que puericia nuncupatur.vbi nondũ ratio ſu⸗ ſcepit contra vicia pugnam.et fere ſub om nibus picioſis delectationibuſ iacet. Quia licet fari iam valeat. etideo infantiã trãſijſ⸗ ſe videatur. necdum in ea eſt pᷣcepti capax infirmitas mentis.ſi ſacramenta mediato⸗ ris acceperit.etiam ſibanc in eis annis vi⸗ tam finiat. tranſlata ſcʒ a poteſtate tenebꝛa rum in regnum deinon ſolum penis non pꝛeparetur etermis. ſed ne blla poſt moꝛte⸗ purgatoꝛia toꝛmenta patiatur. Sufficit ei ſola ſpũalis regeneratio.ne poſt moꝛteob ſit quod carnalis generatio traxit cu moꝛte Cum aüt ventum fuerit ad etatem que P ⸗ ceptum iam capit.et ſubdi iam poteſt legik imperio.ſuſcipiendum eſt bellum cõtra vi cia. et agendum ſiue gerendum acriter ne adð damnabilia peccata perducat. Et ſiqui dem nondũ victoꝛiarum conſuetudine ro boꝛata ſunt. ſacilius vincuntur et cedunt. Siautem vincere atqʒſuperare conſueue: runt. laboꝛioſa difficultate vincũtur. HMoc aut bellum nunq; pllum eſſet ſinatura bu⸗ mana per liberũ arbitriuʒin rectitudine in qua facta eſt perſtiuſſet. Nunc veꝛo q pacẽ felix habere noluit. ſecũ pugtinfely. Dau⸗ ciſſimi aũt ſunt tante felicitauſ.vt ab ipa in⸗ eunte adoleſcẽtia nulla dãnabilia peccata * pvel in nefarie cuiuſquã impietatis erroꝛe.ſjʒ cõmittant. vel in flagicijs vel in facinoꝛibꝰ magna ſpũs largitate oſpꝛimant.qcquid i eis poſſet carnali delectatione dominari. Plurimi vero pꝛecepto legi accepto cum bus victifuerũt pualentibꝰ vicijs et pꝛeus ricatoꝛes eiꝰeffecti extũcad gratiam cõfu⸗ giũt adiuuantem.qua fiant etamariꝰpeni tendo.et vebementius pugnando pus deo ſubditi.atz ita carni pꝛepoſita mente victo res. Quiſqs ergo cupit penas euadeꝛe ſem piternas.non ſolum baptiſet.verum etiam auſtificeti chꝛiſto. ac ſic veretranſeata dya bolo ad cbꝛiſtum. MHibil in edificio pꝛepo/ nitur fundamento. Inueniemꝰergo qͥ po ſit ſaluari ꝑignem.ſi pꝛius inuenerimꝰ qd ſit babere in fundamento cbꝛiſtum. Siqs itaqʒ cbꝛiſtianus meretriceʒ diligit.eiqʒ að berens. vnum coꝛpus efficitur.iam funda: mentũ non babet chꝛiſtum. Si quis autẽ diligit vxoꝛem ſuam ſm chꝛiſtũ.quis ei du bitet in ſundamẽto eſſe cꝛſtum? Si vero ſim boc ſeculũ.ſi carnaluter.ſiin moꝛbo con cupiſcentie. ſicut et gentes que ignoꝛãt deũ enam bocßm veniam conceditapoſtolus. imo per apoſtolum chꝛiſtꝰ. Moteſt igit et iſte babere cbuſtũ in fundamento. Si enĩ nibil ertalis delectatõnis voluptatiſqʒ pꝛe ponat.qʒuis ſuꝑediſicet ligna.fenũ.ſtipulã chꝛiſt?eſt fundamentũ pꝛopter boc ſaluus erit perignem. Delicias quiſpe buiꝰmun⸗ diamoꝛeſqʒ terrenos pꝛopter coniugalem quidem copulam non damnabileſiribula tionis ignis exurit. Qui amat patrem aut mrẽʒ aut filũ aut filiã ſuꝑme ait dñſ.non ẽ me dignꝰ. Aerum q bas neceſſitudines ſic amat carnaliter. vt tñ xpᷣo dno no pponat. . malitqʒ illis carere q; cbꝛiſto.ſi adhũc fue⸗ rit articulũ temptatois adduct? pignẽ ſal⸗ uus erit. Quia et earũ amiſſionetantuʒ ne ceſſe eſt pꝛat doloꝛ quantũ beſerat amoꝛ.ac ꝑ boc ei qᷓ ediſicauit.erit edificatio iſta da⸗ noſa. quia non babebit qd ſupedificauit.et earum amilſſione cruciabitur.quibꝰ fruen dovtiqʒletabatur. Nidein apoſtoli pᷣbis edificantem luꝑ fundamentũ lapidespꝛe cioſos aurũ et argentũ. Qui ſine vxoꝛe ein „ (Dedecima. quit. cogitat que ſunt dei.qũo placeat deo. Vide alium edilicantẽ ligna.fenũ. ſtipulaʒ Qui ant matrimonioiunctꝰeſtinquit.co⸗ gitat q ſunt mundi.qũo placeat vxoꝛ. NHa⸗ ſa figuli pꝛobat foꝛnax. et homines iuſtos teinptatio tribulatõis. vniuſcuiulqʒ op? quale fuerit ignis pꝛobabit. S cuiꝰ opus pmanſerit pmanet enim qd qᷣſqʒ cogitat qᷓ ſunt dei.qmodo placeat deo. qd ſuꝑediſi⸗ cauit mercedem accipietad eſt. vnde cogi⸗ tauit boc ſumet. Si cuiꝰ opus arſerit dam num patietur. quoniam q;d dilexeꝛat nõ ba bebit ipe laluꝰ erit. qa nulla eum tribulato ab illiꝰ fundamenti ſtabilitate ſemouit.ſic tñ qſi per igneʒ. Nð enim ſine illiciẽte amo re non babuit. ſine vꝛente doloꝛe nõ perdit Ecce quantũ mibi videtur inuentꝰẽ ignis q̃ nullum eoꝝdamnet.ſed vnum ditet alte rum damnikicet. ambos pꝛobet. NHullas qͥ dam penas niſi purgatonaſ volunteẽ poſt moꝛtem.quoniam terris ſuꝑioꝛa ſũt elemẽ ta. aqua.aeraignis.ex aliquo boꝝ müudetur pexpiatoꝛias penas qd terrena contagõe contractum eſt. Ande genullis poeta. Alie pandunt manus ſuſpenle ad ventos. alijs ſub gurgite vaſto. nfeſtum eluitur ſcelus aut exuritur igne. Iniuſtum enim putant vt pꝛo peccatis quamlibet magnis paruo ſcilicet tempoꝛe ꝑperratis.pena qſqʒ dam⸗ netur eterna. qi nullius id vſquã iuſticia le gis attendat vt tanta moꝛa tempoꝛs qſqʒ; pumiatur. quanta moꝛa tempoꝛis vnde pu niretur admiſit. Munquid in vinculis tã⸗ diu quiſqʒ iudicandꝰeẽ debet. quũdiu fecit vnde meruit alligari? Cum iuſtiſſimeãno⸗ ſas penas ſeruus in cõpedibꝰ pendat. qui perbo aut ictu celerrime tranſeunte. vel la⸗ ceſſiuit dum vel plagaut? Quod igitur ð ſempiterno ſuſplicio damnatoꝝꝑ ſun pꝛo⸗ phetam dñs dixit fiet omĩnofiet. Aermis eoꝝnõ moꝛietur.et ignis eoꝝnno extinguet Airũq;ʒ boꝝ.ignem ſcʒatqʒ vermem.volu erunt quidam adanime penas no ad coꝛ⸗ poꝛls pertinere. dqa ſeptum eſt. Sicuttinea peſtimentũ. ⁊ vermis lignũ.ſic meroꝛ excꝛu ciat coꝛ viri. Qui vero penaset anime et coꝛpoꝛis inillo ſulplicio futuras ndara⸗ igne vꝛi coꝛpꝰ.animã aũt rodi quodvãimo⸗ do verme meroꝛis affirmãt. Quod etli cre dibiliꝰðꝛ.qͥa vtiqʒ abſurdũ eſt ibꝛaut dolo⸗ rem co:ꝑis aut amme defuturũ.ego tñ faci lius eſtimo pt ad coꝛpꝰdicam vtrũqʒ ptine re qᷓ; neutrü. Legitur quipe in veteribꝰlcri ptis. Nindicta carnis impij ignis vermis NPotuit bꝛeuiꝰdici vindicta impij. Cur er⸗ go dictũ eſt carms impiij.niſi q̃a vtrũqʒ.id eſtignis et vermis.pena erit carnis Qũo ergo verũ eſt inquiũt qd ait cbꝛſtꝰ veſter. i qua menſura menſi fueritis. remetiet vołᷣ. ſi tẽpoꝛale peccatũ ſuplicio puni eterno⸗ Mec attendunt ꝓpter equale ſpacium tem poꝛis.ſed pꝛopter piciſſitudinẽ mali.id ẽ. pt q̃ mala fecerit mala patiat.dictã fuiſſe ean dem menſurã.De iudicijs eni et condẽna⸗ tionibꝰdñs loquebat.pꝛoinde quiiudicat et condemnat iniuſte.ſi iudicatur et condẽ natur.iuſte in eadem menſura recipit.quã uis non boc ad dedit. Judicio eniʒ fecit iu⸗ dicio et pantur.et q;ʒuis damnanõe fecerit quod iniquũ eſt. pantur quod inſtum eſt. Nec quiſq; exiſtit qui cenſeattam cito fini enda eſſe nocentiũ toꝛmenta.qᷓ; ctto factũ ẽ bomicidiũ veladulteriũ vel ſacrilegiuʒ pel quodlibet aliud ſcelus.non tempoꝛis ſion⸗ gitudie. ſz impietatis iniqtatis magnitu⸗ dinemetienddunn. ¶ De cura pꝛo moꝛtuis agenda. Auguſtinus in enchiridion. KTapitulum. VI. Eqz neganoũ eſt n defunctoꝝamimas pietateſuoꝛuʒ iuentiũ releuari. cũ pꝛoillis ſacri ficium mediatoꝛis offertur. pel elemoſine ĩ eccleſia ſiunt. Sed eis bec pꝛoſuntq̃ cuʒ vi uerent becſibi vt poſtea poſſint pdeſſe me⸗ ruerunt. Eſt enim quidã piuendi modus. nectam bonus vt nõ requirat iſta pꝰ moꝛ tezʒ. nectam malus vt ei non pꝛoſint iſta p⸗ moꝛtem. Eſt enĩ talis in bono. vt bec nõ re⸗ quuat.et eſt rurſustalis inmalo.pt n bis naleat cum ab bac nita tranſierit adiuari NQuocirca omne meritum cõparatur quo poſiit poſt banc nitam releuaꝛ quiſpiã pel Gedecima.. grauari. Memoũt ſe ſperet qᷓd bic neglexiꝛ- cum obierit apud dñm pꝛomereri.No igi tur iſta qᷓ pꝛo defunctis frequentat eccleſia cõmendan dis illi apoſtolice ſunt aduerſa ſententie qua dictum eſt. Omnes eni aſta bimus ante tribunal cbꝛiſti.vt referat vnul quiſqʒ hm ea que ꝑ coꝛpus geſſit.ſiue bonũ ſiue malũ.quia etiam boc meruũ ſibi quiſ: qʒ cum in coꝛpoꝛe niueret cõparauit. pt ei poſſint iſta pꝛodeſſe. NHon eni omibꝰ pfſũt. et cur non omnibꝰ miſi ppter diſterentiam vite quã quiſqʒ geſſit in coꝛpoꝛe? Cü ergo ſacriſicia ſiue altaris ſiue quarumcũqʒ ele- moſinarum pꝛo baptiſatis ommbus befũ ctis offeruntur.pꝛo valde bonis gratiaruz actiones ſunt.pꝛo non npalde malis pꝛopi⸗ ciationes.pꝛo valde malis etiaʒ ſinulla ſũt adiumenta moꝛtuoꝝ qualeſcunqʒ viuoꝛũ conſolationes ſunt. Quibus ant pꝛoſunt. aut ad boc pꝛoſũt pt ſit plena remiſſio.aut certe vt tolerabilioꝛ iatipſa damnatio. Quibus pꝛoſit poſt moꝛtem. vł quomodo pꝛo illis fit. Aluguſtinus de. ciuitate deir. ” Capitulum. VYII. — e /modus vite nec tam male. vt bis qui in ea viuũt nibil pꝛoſit ad ca⸗ peſſendum regnũ celoꝝ largitaſ elemoſina rum.quibꝰetiaʒ iuſtoꝝ ſuſtentat inopia.et fiunt amiciq in tabernacula eterna ſuſcipi ant.nec tam bonevt adtantam beatitudi⸗ nẽ adipiſcendã eis ipᷣa ſufficiat.niſi eoꝛum meritis qs amicos fecerunt miſcdiam cõ⸗ ſequantur. Miraꝛi autem ſoleo.etiã apud virgilium reſperiri iſtam ſentennã vbiait. Facite vobis amicos de mãmona iniqui⸗ tatis.vt et ipi recipiant vos in eterna taber nacula.Nam cum Eliſios campos poeta ille deſcr beret. vbi putãt babitare animas beatoꝛum, non ſolum ibi poſuit eos qui pꝛopꝛijs meritis adillas ſedes peruenire potuerunt.ſedadiecit atqʒ ait. Quiqʒ ſui memoꝛes alios facere merehdo.deſt. qui pmouerunt alios eoſqʒ ſui memoꝛes pꝛo/ Dt itaqz. quioaz 6 ul nii ul ni i n rp⸗ N ti; P l ai . N 66 merendo fecerunt. pꝛoꝛſus tanq; diceretur eis quod frequentat᷑ oꝛe cbꝛiſtiano cum ſe cuiqʒ ſanctoꝝ bumilis quiſqʒ; commendat ⁊ dicit.memoꝛ eſto mei.Atqʒvt id eẽ poſſit ꝓmerendo efficit. Seð quis iſte ſumodus et que ſint iſta peccata que ita impediũt ꝑ/ uentionẽ ad regnũ dei vt tantũ ſanctoꝛum amicoꝝ meritis impetrent indulgentiã dif ficillimũ eſt inuenire periculoſiſſimuʒ diffi mire Ego certe vſqʒ ad boctempꝰcum inde ſatagerẽ ad eoꝝindaginẽ puenire non po iui. Nunc vero dum venialis iniquitatis etiã ſi pſeueret et ignoꝛatur modus. pꝛofe cto ⁊ ſtudiũ in melioꝛa pꝛoſiciendi oꝛando et inſtando vigilantiꝰadhibetur.et faciẽdi de mãmona iniquitatis ſanctos amicos cura non ſpernitur.perũ iſta liberatio que fit ſiue ſuis quibuſqʒ oꝛationibꝰ.ſiue inter cedentibꝰ ſanctisid agit.vt inignẽ nõ mit: tatur eternũ.nõ vt cum ſherit miſſus poſt quantũcunqʒ tempus inde eruatur. ſecundo. On exiſtimemus ad moꝛtuos pꝛo quibusiã curaʒ Qggerimꝰ pꝛouenire.niſi qᷓd pꝛo eis ſiue altarnis ſiue oꝛationũ ſiue elemoſinarũ ſacrificijs ſolenniter ſuplicamuſ.qᷓ;uis nõ pꝛo quibꝰ fiunt omnibꝰ pꝛoſunt ſed bis tã tum pꝛo quibus dum viuũt cõparatur vt pꝛoſint. Sʒ quia nõ diſcernimꝰqͥ ſintopoꝛ tet ea pꝛo regeneratiſ omnibꝰfacere vt nul lus eoꝝ pᷣtermittatur.ad quos bec bñſicia poſſint et debeant ꝑuenire. Meliꝰ enim ſu pererunt iſta bis quibꝰ nec obſunt nec pꝛo ſunt. qᷓ; eis deerunt quibꝰ pꝛoſunt. Diligẽ tius tñ facit bec quiſqʒ pꝛo neceſſarijs ſuis quod pꝛo illo ſimiliter fiata ſuis. Coꝛpoꝛi autem bumano quicqd impenditur. nonẽ pꝛeſidiũ ſalutis.ſed bumanitatis officium ſim affectuʒ quo nemo vnq̃ʒ carnem ſuam odio babet. Unde opoꝛtet vt qui poteſt ꝓ carne pꝛoximi curam gerat.cuʒ ille inde re ceſſerit qui gerebat. (ve eodem idem in eodez libꝛo De exequijs ideʒ in eodemlibꝛo pꝛimo. ([Tapitulum. VIII. Bratio funeris. ↄditioſepulture.pompa exequi:⸗ arũ magis lunt viuoꝝ ſolatia q̃ᷓ; ubſidia. Si aliqd pꝛodeſt impio pꝛecioſa ſepultura.oberit pio vilis aut nul la. Mꝛeclaras exequias ĩ ↄſpectu bominũ purpurato illi diuiti expibuit turba famu⸗ loꝛuʒ.ſed multo clarioꝛes in conſpectu dñ vlceroſo illi pauperi miniſterium pꝛebuit angeloꝛuʒ.qui eum extulerunt non in mar moꝛeum tumulum ſedin abꝛae gremiin ¶ Be ſacrificio pꝛo defunctis. Sregoꝛius in dyalogo. apitulum. . eculpe poſt moꝛ tem inſolubiles non ſunt multo⸗ rum ſolet animas etiam poſt moꝛ tẽ ſacra oblatio hoſtie ſalutaris adiuuare. ¶Qubus pꝛoſit idem in eodem. N(Capitulum. XæA. Eo ſcienoum eſt qulis ſacre victime moꝛtuis pꝛo ſunt.qui bic bene viuendo obti⸗ nuerunt.vt etiã eos poſt moꝛtem bona að iuuent. que bic pꝛo ip̃is ab alijs fiunt. Hec nanqʒ ſingulariter viciima abeterno inte⸗ ritu animaʒ ſoluit. que llam nobis moꝛteʒ vnigeniti per miſteriũ repꝛeſentat.qui licet ſurgens a moꝛtuis.am non moꝛi ⁊ moꝛs vltra uli nõ dominabitur.tamẽ in ſeip̃ᷣo im moꝛtaliter atqʒ incoꝛruptibiliter viuẽs pꝛo nobis iterum in boc miſterio ſacre oblatio nis imolatur.eius quiſpe ibi coꝛpus ſumi tur.eius caro in populi ſalute partitur. eiu- ſanguis non iam in manus infideliuʒ. ſed in oꝛa fideliũ funditur. Hinc eꝛgo penſemꝰ quale ſit pionobis boc ſacriſicium. quod pꝛo oblatione noſtra paſbonem vnigeniti filij ſemper imitatur. Nuis enim fidelium Ols 3 babere dubiuʒ poſſit in ip̃a imolatõnisbo bielu mi ſteriochoꝛos angelo mis ima ſociari. terram celeſtibu ra ad lacerdons vocem celos aperiri ĩ illo e. lum 9 iungi. vnum quiddam ex viſibilibus atqʒinuili⸗ lop adelt bilbꝰ fieriꝰ Si anime ſciunt que in hoc ſer culo geruntr. ( KCapitulum. Xl. Werunt nonnulli Ideammabus carne ſoluns.ptruʒ cogitationeʒ babeant eoꝛum que nbac vita geꝛuntur. maxime uloꝝ quiiam in gaudio domini ſui et in abſcõdito faciei eius veriluminis uluſtranone letant.Ad⸗ ijciunt quoqʒ illud de animabus ſanctoꝛũ. quodmultiin queſtõnem adducunt.ſi pꝛe ces ſuſpicantium audiunt.et cum adinter cedendum inuocantur ſi vota poſtulann/⸗ um adiplſoꝛum vſqʒ cognitionem perueni unt. Difficile eſtiudicare debmõi. Nũo eĩ cientia noſtra certa eſſe poteſt de ipis.qui eam quam de nobis babent ſcientam nec capere hboſſumꝰ.nec iueſtigare? Hoc vnũ certum eſt. animas ſanctoꝝ in ſecreto diui ne contemplanonis conſtitutas.eoꝛũ que foꝛis aguntur. tantum ſcire quantum illis vel ad gaudium.pel nobis að auxiliũ pꝛo⸗ deſſe conſtat. nos interceſſoꝛes querimus apud deũ. Nuidampliꝰpis? Cimes ne foꝛ tenon oꝛent.quiſemꝑ oꝛant? Quomodo non oꝛebunt pꝛote.quando tu oꝛas.qui⁊ quando tu non oꝛas oꝛare tamen non ceſ ſant? Si non audiunt inquis.⁊ ego in ven tum fundo verba non audientibus et non intelligentibus loquens. Ecce dicamus. Hon audiunt ſancti verba poſtulantium neqʒ ad beatitudinez illonattinet iſta noſſe que foꝛis aguntur. Ecce dicamus.non au⸗ diunt. Munquid deus non audit? Quid ergo laboꝛasinueſtigare.quid audiunt et quaniũ audiunt ſancti quos oꝛas.cum ip̃e deus audiat ꝓpter quem oꝛas? Ipᷣe videt bumilitatem tuã q remuneraturꝰeſt deuo nonemtuam. Camen ſiaudiüt et quantuzʒ — 4 —HE Goedecima. audiüt. quid eſt audire mili ſcire? Vnuz eſt lumen in quo et audiunt ad ꝑcipiendum.2 vident ad cognoſcendũ.in quo ſi quid ſoꝛ⸗ tefoꝛis agitur.quod modointerim nõau⸗ diunt aut non vident miſteriũ eſt diſpenſa tionis.non detrimentum felicitatis Innue⸗ muntur tamen quidam ſanctoꝛum patruzʒ quedam ita diffiniſſe quaſi nibil ſit in crea⸗ turis quod nõ videant.qui videntem om⸗ nia vident. Ego amplius iudicare non pꝛe ſumo.niſi boc ſolum. quoniamtantuʒ vi⸗ dent. quantum illi placitum eſt quẽ vident et in quo vident. Nars decimaſeptima. Be tempoꝛe aduentus chꝛiſti in nouiſſimo.Auguſtinus ad heſiciũ. E ſaluatoꝛs aduentu qui expectaturt ſfine. tempoꝛa dinumera: pphetam de bacre nume poluit in ſua poteſtate. Lempoꝛa ergo co⸗ putare. boceſt CRONOS. vtſclamꝰ quando ſit ſinis buius ſeculi vel aduentꝰ domini. nibil aliud mibi videtur qʒ ſcire velle qdipſe ait ſcire neminem poſſe. Opoꝛ tuntas vero illius tempoꝛis pꝛofecto non erit. antequam pꝛedicetur euangeliũ vm⸗ uerſo oꝛbi in teſtimonium ommbus genti bus. A pertiſſima eniz de bac relegitur ſen tentia ſaluatoꝛis dicentis. Et pꝛedicabitur boc euangelium regni in vniuerſo oꝛbe in teſtimoninz omnibus gennbus. Tunc ve⸗ niet ſinis. tunc veniet quid eſt. niſ ante non veniet? Quando ergo poſt veniat. incer⸗ tum eſt nobis. Ante tamen non eſſe ventu rum dubitare vtiqʒ non debemus. Sier⸗ go latet quando eccleſia fruetiſicante atqz creſcente vniuerſus ominoa mari vſqʒ ad re non audeo.nec aliquẽ r anoy exiſtimo pᷣſiniſe ſed illud potius pᷣualere quod ipᷣe dñs ait. Memo poteſt cognoſcere temꝑa que pateꝛ — — — ☛ – — — — S4 — +☛ =2 — mare oꝛbis implebitur pꝛoculdubio latet quando finis erit ante qui penon erit. tüc reuelabitur ille iniquus id eſt. anncbꝛiſtus quem dominus bieſus interficiet ſpiritu onoſiuuu. NDe vltima tribulatione. Augu⸗ ſtinus de ciuitate dei. Capitulum. I. Vnoc ſoluetur ſa⸗ t thanas de cuſtodia ſua. et exibit dſeducendas gentes et natõnes que ſunt in quattuoꝛ angulis terre. Gog Aagog. quoꝛum interpꝛetatonem no⸗ MU minum eſſe comperimus. Sog tectum. AEagog de tecto. Canquã domus et ipſe qui pꝛocedit de domo. Gentes ergo lũt in quibus dyabolum velut in abiſſo ſuperiuſ intelligebam?incluſum et epſe de lllis qdã ⸗/ modo ſeſe efferens et pꝛocedens.vtille ſint tectum. ipe de tecto. Quare modo dyabolus ligatur. ¶Capitulum. III. ́MMVUD Aligatio oiaboli 4 eſt nonpermitti exercere totã tem y ptationẽ quam poteſt vel vi vel doloãd ſeducendos bomines in partẽ ſuã cogendo violenter.fraudulenter ve fallen⸗ do. M, ſi permitteretur in tam longo tem⸗ poꝛe.æt tanta infirmitate multoꝛum pluri mos tales quales deus perpen idnõ vult et lideles deijceret.et ne crederẽt impediret. quod ne faceret alligatus eſt. Cunc enim ſoluetur quãdo bꝛeue tempus erit.Nam tribus annis et ſex menſibus legitur ſuis totis ſuoꝛumqʒ piribus ſeuiturus et tales erunt cum quibus eibelligerandum eſt. vt pinci tanto eiꝰimpetu inſidijſqʒ nõ poſſint Solueti ãt ſatbanas in fine ſeculi.vt q̃; foꝛ tem aduerſariũ dei ciuitas ſuꝑauerit. cum ingenti goꝛia ſui redemptoꝛis.adiutons.li beratoꝛis aſpicat. OQuare in nouiſſimo ſoluetur. Capitulum. IIIII. decimaſeptima it autez ut oi/ tum eſt ſaibanas in apertam ple Dlcutõnem de latebꝛis erüpet odio rum. Hec erit emʒ nouiſſima pſecutio.No uiſlimo ĩminẽte iudicio quando ſctã eccle: ſia toto oꝛbeterraꝝ patiet. vniuerſa vide⸗ licet ciuitas cbꝛiſti ab vniueꝛſa ciuitate dya boli quantacũqʒ erit vtraq; ſuperterram. Vnde aplus. Refrigeſcet caritas multoꝛũ et abundabit iniquitas. Unde daniel. Et erittempus inquit tribulationis quale nõ fuit ex quo nata eſt gens ſuperterram vſqʒ . —R ad tempus illnd. Ouanto tempoꝛe erit vlti a tribulatioo. Ec peꝛſecutio no⸗ uiſſima futa ab antichꝛiſto. tribꝰ annis et lex menſibꝰ erit. Mon eni venietad viuos et moꝛtuos iudicãdoſ cbꝛ ſtus. niſi pus venerit ad ſeducendos iani: ma moꝛtuos aduerſarius eius anticbꝛ⸗ ſtus. quem dominus bieſus interficlet ſpi⸗ ritu oꝛis ſui. ð ¶ De aduentu helie et enoch „ (KCapitulum. I. Eniet tunc helias tbeſbites. anteqʒ veniat dies domi ni magnus etilluſtris.qui conueꝛ tet coꝛ patris ad filium. et coꝛ bois ad ꝓxi⸗ mum ſuum.ne foꝛte veniens percutiaʒ ter ram penitus. ſer bunc beliam me gnum mirabilemq; ppbetaʒ expoſita ſibilege no⸗ uiſſimo tempoꝛe ante iudiciũ iudeos ĩ chꝛi ſtum verumad eſt in cbꝛiſtum noſtrum eẽ credituros celeberrimum eſt in ſermonib⸗ coꝛdibuſqʒ fidelũ. Ipſe quiſpeante aduen tum iudicis ſaluatoꝛis non immerito ſpe⸗ ratur eẽ venturꝰ.qui etiã nunc niuere non immerito credii. Curru nanqʒ igneo raptꝰ eſt derebusbumams.quod euidentiſſime ſcriptura ſacra teſtatur. Cum venerit ergo exponendolegem ſpiritualiter. quam nüc iudei carnaliter ſapiunt. cõuertet coꝛ pꝛis ad filiũ.ideſt. coꝛ patru ad ſilios.Cunc enĩ coꝛpatrũ ad filios conuertet cum intelligẽ tis patrü pꝛoduceiur adintelligentiã filio⸗ rum.et coꝛ filioꝝad patres eoꝝ.dum in id quod conſenſeruntilli. conſentiunt et iſti. De qualitate perſone iudicis luguſtinus de trinitate. (Cabitulum. VII. in malicia perſeuerant.in illo iudicio puni endi ſunt ſicut alibi ſcriptum eſt. Uidebũt in quem pupugerunt. Cum eniboni etma li viſuri ſunt iudicem viuoꝝ et moꝛtuoꝛuʒ pꝛoculdubio eum videre mali nõ poterũt. niſipm foꝛmam qua filius bominis eſt ſed tamen in claritate in qua iudicabit.non in bumulitate in qua iudicatus eſt. Non eniʒ iterum chꝛiſtus in cruce videndus eſt. Ce⸗ terumillam deifoꝛmam in qua equalis eſt deo patri.pꝛoculdubio impij non videbũt NMon eni ſunt mundicoꝛdes Beati ei mun dicoꝛdes quoniã ip̃i deum pidebũt. Alio⸗ quin ſi filius dei iudex in foꝛma in q̊ equal eſt patri etiam impijs cũ iudicaturꝰeſt ap⸗ parebit.quid eſt ergo quod pꝛo magno di⸗ lectoꝛi ſuo pollicetur dicens.Ego diligã eũ et oſtendam meip̃m illi. Quapꝛopter ſiliꝰ bomims iudicaturus eſt.nec tamen ex bu mana poteſtate. ſed ex ea qua filius deieſt. Et rurſus filiꝰdei iudicaturꝰeſt. nectamen in ea foꝛma aſparens in qua deus eſt equa lis patri. ſed in ea qua filius bominis eſt. Itaqʒ vtrũqʒ dici põt.et filiꝰ hoĩs iudica⸗ bit. et nonfiliꝰbominis iudicabit. quia filiꝰ bominis iudicabit. vt verum ſit quod ait. Cum venerit filius boĩs tunc ↄgregabunt ante eü oẽs gentes.etnon filꝰbois iudica bit. vt verũ ſit quod ait. Ego non iudieo. et ego non quero glonam meã eſt qͥ querat⸗ iudicet. Mam ſᷣm boc ꝙ in iudicio non ſoꝛ mo dei.ſʒz foꝛms ſilij bois olparebit. nec ĩe . WBm uenerit filiuſ bominis in gloꝛia ſua.et omẽs an geli cũ eo tunc congregabunt an/ omnes gentes. Et inder quiſpe qui ecimaſeptima . — pater iudicabit. m boc enĩ dictum eſt. Na ter non iudicat quenqʒ. ſed omne iudiciuʒ; dedit ſilio. Scoðᷣm autem quod dictumeſt. dedit pater filio vitam babere in ſemetip̃o. non vtiqʒ dicitur pater nõ iudicat quenqᷓ⸗. Scðm boc eniquodequalem pater genu it ſinum indicat cum illo. Scom boc ergo dictum eſt quodin iudicio non foꝛma dei. ſed foꝛma filij bominis apparebit. Non qa non iudicabit. qaui dedit omne iudicium fi⸗ lio cum de illo dicat filius. eſt qui querat et iudicet. ſed ita dictum eſt. pater nõ udicat quenqʒ;ſedomne iudicium dedit filio. ac ſi diceret. patrem nemo videbit in iudicio vi noꝛumet moꝛtuoꝛum. ſed omnes ſilum. quia et filius bominis eſt pt poſſitet ab im pijs videri. cum et illi videbunt in quez pu pugerunt. Omne ergo iudicium dedit fi⸗ lio.quia iudex in foꝛma filij bominis aſpa⸗ rebit.que foꝛma non eſt patris ſed filij. nec ea filij in qua equalis ẽ patri.ſedin qua mi⸗ noꝛ eſt patre:vt ſit in iudicio bonis ⁊ maliſ conſpicuus. Quando autem iudicem vi⸗ debunt mali.non eis pidebitur bonus. q̃a non adeuʒ gaudebunt coꝛde. ſed tunc plan gent ſe omnes tribusterre. ꝗn numero vn qʒ maloꝛum omnium et inſidelium. viſio illa filij bominis necbonus erit impijs qui mittentur in ignem eternum. nec ſummuz bonum erit iuſtis. Adbuc emnm pocat eos ad regnum quod eis paratum eſt ab oꝛigi ne mundi. Sicut enim illis dicet. Ite ma⸗ ledicti in ignem eternum.ſiciſtis dicet. Ae nite benedictipatris mei poſſidete paratũ vobis regnum. c. Et ſicut ibunt uliin am⸗ buſtionem eternam. ſiciuſti in pitã eternã. OQuid eſt ãt vita eterna ? mſi vt cognolcãt te inquit verũ deum et quem miſiſti ielum cbꝛiſtum.ſcilicet iam in illa claꝛitate dequa dicit patri.quam babui apud te pᷣuſq̃ʒ mũ: dusfieret. Tunceniʒ tradetregnum deo et patri.pt intret ſeruus bonus in gaudiũ do⸗ mini ſu. O—B De celeritate iudicij. Auguſtin⸗ ad conſentium. Csp. VIII. . . HWars«a decimaſeptima 1₰οℛ 1matti Et apoſtolꝰ. Cogitationibꝰinq̃t accuſanti 4 Nathamo iquit bus vel excuſantibꝰin die qua udicabu ðs ab gaen ceſt in puctotẽꝑis occulta bominũ ſm euangeliũ men ꝑihᷣm Woceſt uan ncinn pot. in inſce xp̃m. Etiam dñs ſic futur? teſtis eſt intellt⸗ 4 iboc eſt. in ſumma celeritatein nouiſſima gendus veloxr. cum ſine moꝛa reuocaturuſ tuba. boc eſt. in nouiſſimo ſigno qd dabii eſtin memoꝛiã vnde ↄuincat puniatqʒ cõ rſa compleank Eaner enun maͤttuta et ſcientim. e 4. moꝛtui reſurgentincoꝛruꝑti et nos comu – Be oꝛdine re i3. . dn tabimur. Ergo iſtamcõmutatoemimeli? ⸗ — inrelin gendi. Din ſine dubitatõne opoꝛtet intelligi.quia om ☚ . n nes iuſti et miuſtirelurrecturi lunt.ſʒ ſicut opheta Eſaiaſ dn dominus in euãgelio loquitur. Qui bene Reſurgentinquit moꝛtui. relur N H fecerunt in reſurrecnonem vite.qui mala gent qui erant in ſepulcris. Ande on egerunt in reſurrectionem iudicij. ꝗudicin apoſtolꝰ. ꝗpe dñs in iuſſu et ĩ voce arcban n galpellans penam ſempiternam. ſicut alio geli a ĩtuba dei deſcẽdit de celo et moꝛtui qᷓ m loco.q non credit inquit iam iudicatus eſt in cbꝛiſto ſunt reſurgent pᷣmi. Deinde nos n Nꝛoinde illi q ad iudiciuʒ reſurrecturi ſit piuentes qreliqui ſumꝰſimulcũ illis rapie , nõ cõmutabuntin illam incoꝛruptelã que mur in nubibus obuiam chuſto in aera. et N nec doloꝛis penã vel corruptõneʒ pati pot. ua ſemꝑcum dño erimus. Hec verba apo le Ala nãqʒ fideliuzʒ eſt atqʒ mnctoꝝiſti vero ſtolica reſurrectionem moꝛtuoꝝ futuram. z perpetua damnatõne cruciabuntur. quia quãdo veniet vtiqʒ cbꝛiſtꝰad viuos ⁊ moꝛ D ignis eoꝝ nõ extinguet.et vermis eoꝝnon tuos iudicandos pꝛeclariſſime oſtendunt. NH moꝛiet᷑ac ꝑ boc incoꝛrupii qudem reſur / Sedqueri ſolet vtrum illi quos bic viuen gent integritate membꝛoꝝſʒ nõ a coꝛrum tesinuenturꝰ eſt cbꝛiſtus. quoꝝ perſonas on pendi doloꝛe penarũ cum audierint. Ite in in ſe atqʒillos quiiunc ſecum viuebãt trãſ⸗ n gnem eeer nũ qͥ paratꝰeſt dyabolo etange fjigurabat apoſtolꝰ.nunq; omnino moꝛi⸗ No lis eꝰ.a quo auditu malo non timebit iu/ turiſint. an in ipo tempoꝛis puncto q cum gr Ruuuuus. reſurgentibus rapientur in nubibus obui m Be eodem. am chꝛiſto in aera ad ummonfalnarem per uc —α☚119 eulin moꝛtem mira celeritate tranſibunt? Sier⸗ d1 radi oculi no⸗/ goſanctos qui reperientur cbꝛſto veniẽte N9H v/ſtri nõ citiꝰpuenit ad ppinquioꝛa eiqʒ in obuiam rapientur crediderimus in nH eardid ad longinquioꝛa ſed vtraq; eodem raptu de moꝛtalibus coꝛpoꝛibꝰ exi⸗ fi interuallla celeꝛitate parili contingitita cen turos.et ad eadẽ moxĩmoꝛtalia redituros. NN1 in ictu oculi ſicut apoſtolus dicit fit reſur/ nullas in verbis apoſtoli patiemur angu⸗ i rectio moꝛtuoꝑꝝ. omnipotentie dei et ineffa ſtias. ſiue vbi dicit. Cu qd ſeminas non vi⸗ N4 bili nutui tam facile ? queqʒ recẽtia q; duu uificatur niſi pus moꝛiai.ſiue vbi dicit.om G4n turno tempoꝛe dilapſa cadauera ſuſcitare. nes reſurgemus. aut omnes doꝛmiemus. e qꝛ necillipꝑ ĩmoꝛtalitatem muificabuntur. N6 Ne eodem.C niſi quamliber banlulumtn nlemonane H AS j, acper boca reſurrectione non erunt aliem d Kit Oiciu ipſo geien doꝛmitione pꝛecedunt. quãuis bꝛe⸗ inopinato aduentu dñi celern ulſſima non tamen nulla “ Amũ quodtardiſſimũ putabatur . fin Quia ipᷣas conſcientias ſine ſermonis pꝛo ¶ Quomodo intelligendũ ẽ quod . lixitate conmũcet. In cogitationibus eniʒ ſcriptũ eſt. uiuos et moꝛtuos iudi⸗ . Capitulum. X. ſicut ſcriptum eſt impij interrogatio erit. cabit. carne viuentes inuenturꝰeſt eiꝰaduentus. Moꝛtuog aũt qͥ de coꝛpe pᷣuſʒ veniat exi⸗ erut vel exitun ſunt. Siue viuos iuſtoset moꝛtuos imuſtos.quoniã iudicabũtiuſti iudicabũt iniuſii. ¶ Be reſurrectione coꝛpoꝛũ que et qualia reſurgert. ms oculis videatur. reſurrectõem fieri poſ ſe deſperant. Et dum anda olſa inſpicunt bec veſtiri carnib? rurſumqʒad vitam viri deſcerepoſſe diſfidunt.q reſurrectõnis ſidẽ ex obedientia nõ tenẽt. certe bancexratõne tenere debuerũt: Quid enĩ quotidieniſire ſurreciõem noſtram in elementis mundꝰ imitatur? Per quotidiana quipe momẽ ta lux ip̃a tempoꝛalis quaſi moꝛitur.dum ſuꝑuenientibꝰnoctis tenebꝛis ea que aſpi ciebatur ſubtrabitur.et quaſi quotidie re⸗ ſurgit dum luxablata oculis ſuſpꝛeſſa.iten nocte reparat᷑ Per momenta qʒ tempoꝝꝛ cernimꝰ arbuſta viriditatem folioꝝ amitte re.a fructuũ pꝛolatione ceſſare. Et ecceſubiꝛ to quaſi exareſcente ligno velut quadã re ſurrectione veniente videmꝰſolia erumpe⸗ re.fructus grandeſcere.ettotam arboꝛẽ re⸗ diuiuo decoꝛe veſtiri Sed ecce reſurrectõʒ audio. effectum tñ ipiꝰ reſurrectõis exqui⸗ ro. Credo nanqʒ quia reſurrecturus ſum. ſed volo vt audiam qualis.Sciendũ q pe mibi eſt ptrum in quodam alio ſubtili fo: taſſe vel aerio an in eo quo moꝛiar coꝛpo⸗ re ſurgam. Sed ſiin gerio coꝛpoꝛereſurre xero.iam ego non ero qui reſlurgo. Ham quo eſt vera reſrrectio ſi vera nõ poterit eſſe caro? Aperts ergo ratio ſuggerit.qꝛ ſi VBobꝰ?modis ac cipi niuos ⁊ moꝛuos iudica⸗ 2 bit. Siue moꝛtuos inteligimus qs hicnondum moꝛtuos ſedandbuc in iſta WBnt nõnulli qui oſiderantes ꝙ ſpũs a carne ſolui 1tur.q caro in putredinẽ vertitur. putredo in puluereʒ redigitur. ꝙ puluis in elementa ſoluitur. vt nequaq̃ʒ; abbuma decimaſeptima . vera caro nõ fuerit pculoubio reſutrectio vera nõ erit. Heqʒ ei vera reſurrecno dici poteſt vbi nõ relurgit qd cecidit Unde enã redemptoꝛ noſter dubitantibꝰdeſua relur⸗ rectione diſcipulis oſtendit manꝰet latus. palpando oſſa et carnẽ pᷣbuit dicens. al pateet videte qꝛſpus carnẽ et oſſa nõ babʒ ſicut me videtis babere. Jam vo derelurre ctione carnis non ſicut quidã reuixerũt ue rũqʒ ſunt moꝛtui.ſed in eternã vnã ſiẽ chbꝛi⸗ ſtiipiꝰreſurrectio quẽadmodũ poſſuʒbꝛe⸗ uiter diſputare. et ommbꝰ? queſtionibꝰ gque de bacre moueri ſolent ſatiſfacere non iue⸗ nio. Reſurrecturam tamen omniũ carneʒ qcunqʒ natiſũt et naſcunt et moꝛtui ſunt ⁊ moꝛient.nullo modo chꝛiſtianus dubitaz- debet. VUnde pꝛimo occurrit de aboꝛtiuis fetibus queſtio.q iam quideʒ natiſũt ĩ pte⸗ ris matrũ.ſednondũ ita nati vtiaʒ poſſint renaſci. Si reſurrecturos eos dixerimꝰ.de bis quiiam foꝛmaniſunt toleraripᷣt vtrũqʒ qd ðꝛ. Infoꝛmes vero aboꝛtiuos qͥs non pꝛocliuius arbitret perue.ſicut ſemina que concepta non fuerint? Sed negare qs au⸗ deat.et ſi affirmare nõ audeat id acturam reſurrectionẽ.vt qͥcqd foꝛme deſuit implea tur. Atque ita ſit perfectio que acceſſua erat tempoꝛe quẽadmodiſm non erunt vi cia que acceſſerũttempoꝛe. pt neqʒin eo ãd aptum et congruum dies allaturi fuerant natura fraudetur.neq; in eo daduerſum et ↄtrarium dies attulerint natura turpet. ſed integretur qd nondũ erat integrũ ſicut inſtaurabitur qd nondũ erat viciatũ. De aboꝛtinis et monſtris vtrum reſt urgen & qualia aluguſtinus. Capitulum. XII. Bper boc ſcru⸗ puloſuſime quidem inter doctiſ ſimosquer ſoletet diſputari po teſt. qd vtrum ab boie inueniri poſſit igno ro. Quando incipit bomo in ptero viuere vtꝛum ſit quedam vita occua que nondũ motibꝰpiuentis aſpareat.Hã negare vixiſ/ ſe puerperia que pꝛopterea membꝛ:atim exſecantur et eijciunẽ ex vteris ̃gnantiuz. ne matrem quoqʒ ſi moꝛtua ibirelinquã⸗ tur occidant impudẽtia nimia videtur. Ex q aũt incipit bomo niuere.ex illo vtiqʒiam moꝛ poteſt. moꝛtuuſ vero vbicunqʒ moꝛs illi euenire potuit quomodo ad reſurrecti onem moꝛtuoꝝ non pertineat reperire nõ poſſunt.Heqʒ enim monſtra que naſcun tur et vinunt quamlibet cito moꝛiant. aut reſurrectura negabuntur. aut non viciata reſurrectura credenda ſunt.aut non potiꝰ coꝛrecta emendataqʒ natura. Ablit eniz vt illum bimembꝛem qui nuper natus eſt in ouinte.dequo fratreſ dilectiſſimi qui eum vderunt retulerunt.etbeatꝰ HNieronimus pꝛeſbyter ſcriptum reliquit. Abſit inquaʒ vt vnum duplicem bominem ac nõ ponꝰ duos bomines.quodfuturũ fuerat ſi gemi ni naſcerentur reſurrecturos exiſtimemꝰ. AIta et cetera quia ſinguli quiqʒ partus vel amplius vel minus aliqd habendo quadã mmia defoꝛmitate mõſtra dicuntur ad bu mane nature foꝛmam reſurrectõe reuoca bũtur ita vt ſingule anime.ſingula ſua coꝛ poꝛa obtineant nullis coberentibus.etiaʒ quecũqʒ coberenna nata fuerant.ſed ſeoꝛ⸗ ſum ſibiſingulis ſua membꝛ:a geſtantibus quibꝰbumani coꝛpoꝛis cõplebititegritas. Mon perit deoterrena materies de q̃ moꝛ: taliũ creat caro.ſedĩ quẽlibet puluerẽ cine: rem ve ſoluat᷑.in quoſlibet alitus auraſqʒ diffugiat in quãcũq; alioꝝ coꝛpoꝝſubſtan nã vel in ſᷣa elementa vertat in quoꝛũcun qʒ animalium vel bominum cibum cedat carnemaʒ muteturilli anime bumane pu⸗ cto tꝑis redit.q illã pᷣmitus vt bomo ſieret animauit. ¶BDe modo reſurrectionis Alugu ſtinus de ciuitate dei 0 Cap. XIII. Embꝛoꝛũ omniũ refoꝛmatio.non ſolum exterra. ve rum etiã ex alioꝑ elementoꝝſecre⸗ Niſſimo ſinu quo dilapſa cadauera receſſe⸗ runt in tempous puncto reuertenda et re⸗ integranda pꝛomittitur. ꝗꝓpa itaqʒ materi⸗ es terrena que diſcebẽte anima fit cadauer decimaſeptima non ita reſurrectõne reparabitur. vt ea aue oilabuntur. a in alias atqʒ in alias aliaruʒ rerum ſpecies foꝛmaſqʒ vertuntur. quam uis ad coꝛpus redeant vnde dilapſi ſũt.ad eaſdem qʒ coꝛpoꝛis partes vbi fuerunt re⸗ dire necelſe ſit. Alioquin ſi cepillꝰ redit qd tam crebꝛa tonſura detraxit.ſi vnguibꝰ? qᷣd totiens dempſit exſectio immoderata et in decens cogitant bꝰet ideo reſurrectionem carnis non credentibꝰ occurrit informital Sed quemadmodũ ſi ſtatua cuiuſlibʒ vo lubiliſ metalli.aut in igaem liqueſceret aut contereretur in puluerem. aut confundere tur in maſſam et eam velit artifex rurſꝰ ex illius materie quantitate reparare mibil in terelſet ad eius integritatem que particula materie cuicunqʒ membꝛo ſtatue reddere tur. dum totum tamen ex quooſtituta fue⸗, rat reſtituta reſumeret. ꝗta deꝰ mirabiliter atq; ineffabiliter artifex de toto quo caro noſtra conſtiterat eam mirabili et ineſfabi li celeritate reſtituet.nec aliqd attinebit ad eius rei integritatem. vtrum capilli ad ca pillos redeant.an vngues ad vngues.an quicquid eoꝛuʒ perierat mutetur in carnẽ et in paꝛtes alias coꝛpoꝛis reuocet.curante artificis pꝛouidentia ne quid indecens fiat NMec illud eſt ↄſequens vt ideo diuerſa ſta tura ſit reuiuiſcentiũ ſinguloꝝ.quia fuerat diuerſa vpiuentiũ.aut macri cum eadeʒma cie. aut pingues cum eadem pinguedie re uiuiſcant. Ged ſi boc eſt in conſilio creato ris. vt in effigie ſua cuiuſcũqʒ ꝓpᷣetas et di ſcernibilis ſimilitudo ſeruetur. in ceteris ãt coꝛpoꝛisboms equalia cuncta reddantur. ita modificabiturilla in vnoquoqʒ materi es pt nec aliquid ex ea pereat.⁊ qdalicui de fuerit. ie ſuſpleat. qui et ð nibilo potuit qd voluit operari. Si aũt in coꝛpoꝛibus reſur gentiuʒ rationabilis inequalitas erit. ſicut pocũ quibꝰ impletur cantus.boc ſiet cuiqʒ de materia coꝛpoꝛis ſui.quodet bominem reddat angelicis cenbus ⁊ nibil incoueniẽi eoꝝingerat ſenſibꝰ. Indecoꝝ quiſpe aliqd d ibinön erit. ſed quicquid futurum eſt. H de cebit. quis nec futurum eſt linõ decebit. s RM “Sy Exemplum ſupꝛadictoꝛum. Mẽ de ciuitate dei libꝛo.xxiij. C Capitulum. III. D B eni ſtatuaz po/ teſt artifer bomo quam pꝛopter — aliquam cauſam defoꝛmem fece⸗ rat conflare.et pulcerrimam reddere ita pt nibil ſubſtantie. ſed ſola defoꝛmitas pereat acſiquidin illa foꝛma pꝛioꝛe indecenter ex⸗ tabat nec parilitati partium cõgruebat nõ detoto vnde fecerat amputare atqʒ ſepare ſed ita conſpergere vniuerſo atqʒ miſcere. nyt nec feditatem faciat. nec minuat quanti⸗ tatem.quid de omnipotente ſentiendũ eſt. ¶GS, coꝛpora ſanctoꝛum ſine vi⸗ cio reſurgent et incoꝛruptibilia. EYluguſtinus in enchiridion. Eſurgent igitur ſanctoꝛũ coꝛpoꝛa ſine pllo vido. öüöVneolla defoꝛmitate. ſicut ſine vl la coꝛruptione. onere. difficultate. in quibꝰ tanta felicitas erit pꝛopter quodet ſpiritu glia dicta ſunt. cum pꝛoculdubio coꝛpoꝛa futura ſunt.non ſpiritus. Sed ſicut nunc animale coꝛpus diciturquodtunccoꝛpus non anima eſt. ta tunc ſpirituale coꝛpꝰerit coꝛpus tamen non ſpiritus erit. MDꝛ:oinde quantum attinet adcoꝛruptõnẽ quenunc oggrauatanimã et vicia quibus caro ad⸗ uerſus ſpũm concupiſcit.tuncnõ erit caro coꝛpus ſedſpiritus.quia et celeſtia coꝛpo⸗ ra perbibentur. pꝛopterquod dictum eſt. Caro et ſanguis regnuz deinõ poſſidebũt. et tanq; exponẽs.quod ait. neqʒ coꝛrupno inquit incoꝛruptionem poſſidebit. Quod pꝛius dixit caro et ſanguis.boc poſteriꝰdi⸗ rxit coꝛruptionem.et qd pᷣns dixitregnũ dei boc poſterius incoꝛruptõnem. Quantum auüt attinet ad ſubſtantiam. etiam tũt caro erit. pꝛopter qd et poſt reſurrectõem evꝛpꝰ⸗ chꝛiſti caro aſpellatum eſt. Sediõ ait apo ſtolus. Semiatur coꝛpus animale. ſurget ſpirituale. Quoniam tanta erit tunc con⸗ . (Decimaſeptima . coꝛdia carnis a ſpũs Nuificante ſpũ ſineſu ſtentaculo alicuiꝰindigentie ſubditam car nem. vt nibil nobis repugnet ex nobis. ſed ſicut foꝛis nemineʒ.ita nec intus noaipᷣos patiemurinimicos. . (, infantes non in ea ſtatura gqua moꝛtui ſunt reſurgent. Augu „ ſtinus iterum de ciuitate dei. ¶Capitulum. xVI. Wio ergo dictu⸗ ri ſumus de infantibus niſi qͥa nõ 1in ea reſurrecturi ſũt coꝛpoꝛis exi guitate qua moꝛtui ſed quod eis tardius acceſſurum erat tempoꝛe. boc ſunt illo dei opere miroatʒ celerrimo recepturi. In ſen⸗ tentia quiſpe dñi vbi ait. capillus capitis peſtri non peribit.dictum eſt non defutuꝛũ eſſe quod fuit. non ant negatuʒ eſt quod de fuit affuturũ. Defuit auteʒ infanti moꝛtuo perfecta quãtitas ſui coꝛpoꝛis.pfecto qpe infanti deeſt vtiqʒ perfectio coꝛpoꝛalis ma gnitudinis que cum acceſſerit iam ſtatura longioꝛ eſſe non poſſit. Hunc perfectionis moduü ſicbabent omnes vt cum ulo conci⸗ piantur atqʒ naſcani.ſed babent roõnenon in mole. ſicut ißa membꝛa iam omnia ſunt latenter in ſemine cum enam natis nõnul⸗ la adbuc deſint ſicut dẽtes aut ſiqd eiuſmo di. In qua rõne vniuſcuiuſqʒ matenie indi⸗ ta coꝛpoꝛaliiam quodãmodo ptita dicam liniamento initiatum videtur eſſe qdᷣ non⸗ dum eſt. imo quod latet. ſedacceſſutempo⸗ ris erit.vel potius aſparebit. In bac ergo infans iam aut bꝛeuis aut longus eſt.qui longus bꝛeuis ve futurus eſt. Reſtat ergo vt ſuam quiſqʒ recipiat menſuram quam pel babuit in iuuentute etiã ſi ſenex eſt moꝛ tuus.pel fuerat babiturus ſi ante eſt defun ctus.vt nec vltra nec infra iuuemileʒ ſoꝛmã reſurgant coꝛpoꝛa moꝛtuoꝝ.ſed in ea etate et roboꝛe vſqʒ ad quam bic chꝛiſtũ ꝑueniſ: ſe cognouimꝰ. Circa triginta qpe annos diſfimierunt etiam ſeculi buius doctiſſi⸗ mieſſe bominis iuuentutemque cũ fuerit ſpacio pꝛopꝛio terminata.inde iam boiem in detrimenta pergere grauioꝛis ac ſenilis etatis. ⁊ iõ ñ eſſe dictũ in menſurã coꝛpoꝛis vel in menſur ſtature.ſʒ in mẽſuraʒ etatis mane chꝛiſti. H omẽs in ea ſtatura reſurgẽt qua in perfecta etate.id eſt.iuuem li habuerũt vl habituri eſſent ſi vi⸗ uerent. Auguſtin? in libꝛo de ciui⸗ luo quoo ait apo ſtolꝰpᷣdeſtinatos confoꝛmes imagi ms filij dei. ſic poteſt accipi.vt quem admodũ nobis ulle moꝛtalitateita et nos il liiĩmoꝛtalitate efficiamur ↄfoꝛmes. Sicũt in bis verbis q̃ foꝛma reſurrectura ſint coꝛ⸗ poꝛa ſumꝰadmoniti.ſicut illa mẽſura.ita ⁊ iſtaↄfoꝛmatio nõ qntitatis intelligenda eſt ſed etatis. Reſurgẽt itaqʒ pẽs tam magni coꝛpe qua vel erãt vel futuĩi erantiuuenili etate. Siqs vo in eo coꝛpis modo in a de/ functꝰẽ reſurrectuꝛũ vnũquẽqʒ tendit.no eſt cũ ullo laboꝛiola cõtradictione pugnan/ dum. ¶ Vtrum coꝛpoꝛa repꝛoboꝝ reſur gẽt cũ vicus et defoꝛmitatibꝰ.Alu/⸗ guſtinꝰ ĩ enchiridion. ¶Ca.XVIII. Wicuqz uero ab lla pditioms maſſa qᷓ facta ẽ per boĩeʒ pᷣmũ nõ liberantꝑ vnũ me ĩi vnuſquiſqʒ cũ ſua carne.ſ vt cũ dyabo loet angelis eiꝰ puniant. ANtrũ ſane ipi cuʒ picijs ſuis et defoꝛmitatibꝰ ſuoꝑcoꝛpoꝝre ſurgant. quecũqʒ in eis defoꝛmia et vicioſa mẽbꝛa geſtauerũtinquirendo laboꝛare qdð opus eſt?. Meqʒ eni fatigare nos debet in⸗ certa eoꝝ vel babitudo vel pulcritudo.qꝛũ eritcerta ⁊ ſempiterna damnatio.Nec mo ueat quo in eis erit coꝛpꝰ incoꝛruptibile. ſi dolere poterit. Aut qũo coꝛruptibile.ſi nõ poterit? Mon ei eſt vera vita. niſi vbi felicit piuit.nec vera ĩcoꝛruptio.niſi vbi ſalꝰnullo doloꝛe coꝛrũgi. Abiãt infelixmoꝛinõ ſim tur. et vtua dicã moꝛs ipᷣa non moꝛit. ⁊ vbi doloꝛ ꝑppetuꝰnõ interimit ſʒaffligit ipa coꝛ diatoꝛẽ dei et bominũ reſurgẽt quidẽ etiaz (ecimaſeptima ruptio et non finil bec in ſepturis ſctis ſcda moꝛs ð. Nec pᷣma tñ q̃ ſuu coꝛpꝰ aĩa relin quere cogit.nec ſcdᷣa q̃ penale coꝛpꝰ animã relinqᷓre nõ ꝑmittitur. boĩ accidiſis ſinemo peccaſſet. itiſſima ſane omniũ pena erit eoꝝã pᷣter peccatum ad oꝛginale traxerũt nullũ inſuꝑ addiderunt. ⁊in ceteris qͥ addi derũt. tãto quiſqʒibi tolerabilioꝛẽ babebit tate di.xxiiji. ¶ Capitulum.xVII. „α☚ee minoꝛẽ miqtatẽ. Ouũo terrena coꝛpoꝛain celo ma nebũt. Auguſtinus de ciuitate dei libꝛo tredecimo. ¶ Capitulũ.xlx. Eceſſe eſt aiunt ᷣ/ n dam vt terrena coꝛpoꝛa naturale (pondꝰpel in terra teneat vlcogat adterrã. et ideo in celo eſſe nõ poſſũt.ꝛn⸗ mũ quidẽilli boĩes in terra erãt nemoꝛoſa atʒz fructuoſa que paradiſi nomẽ obtinuit. Et de põderib? elementoꝝ ſic argumẽtanĩ Quoniã ſcʒ magiſtro platone didicerunt. mũdi duo coꝛꝑa maxĩa atʒ poſtrema duo⸗ bus medijo.aere ſcilʒ et aqua eſſe copulata atqʒ cõiuncta.cꝑ H inquiũt quoniaʒ ter ra abbinc ſurſũ verſus eſt pᷣma.ſcdᷣa aqua ſuꝑ terrã. tertiꝰ aer ſupꝑ aquã.quartũ ſuper aerẽ celũ. non poteſt eſſe terrenũ coꝛpus in celo. omẽtis enĩ ppꝛijs vtoꝛdinẽ ſuũ te⸗ neantſua elemẽta libꝛant. Ecce qualibꝰ ar· gumẽtis omnipoiẽtie dei bũana ↄtradicit ifirmitas quã poſſidet vanitaſ. Quid ergo faciuntin aere tot terrena coꝛꝑa cũ a terra ſit aer tertiꝰ. niſi foꝛte qͥ ꝑ plumarũ et pẽna rũ leuitatẽ donauit auiũ terrenis coꝛpibꝰ vt poꝛtenẽ in aere.ĩmoꝛtalibꝰfactis coꝛpoꝛi bus bommü non poterit donare virtutẽ q̃ in celo etiã valeãt babitare? Nam cumter renoꝝcoꝛpoꝝ ſicutonera geſtando ſentire ↄſueuimꝰ q̃nto maioꝛeſt qnttas tanto fit maioꝛ et grauitas.tñ mẽbꝛa ſuecarnis poꝛ tat leuioꝛa anima cum in ſanitate robuſta ſũt qᷓʒ in languoꝛe cũ macra lũt.⁊ cum alijs geſtaͤtibꝰ oneroſioꝛ ſit ſaluꝰ validꝰ qᷓʒ exi⸗ lis et moꝛbidꝰ.ipᷣe iñ ad ſuũ coꝛpꝰmouẽdũ atʒ poꝛtandũ agilioꝛ eſt. e in bona valitu: dine plus babet molis qʒ cũ ipeſte nn fa me minimũ roboꝛis.tantũ palet etiã in b.⸗ bendis terrenis coꝛꝑibꝰ. qᷓzuis adbuc coꝛ: ruptibilibꝰatʒ moꝛtalibꝰ nõ qᷓntitatis pon⸗ dus:ſed temperatõis modꝰ. Et qᷣs verbis explicat qntum diſtat inter pᷣſentẽ qm dici⸗ mus ſanitatẽ ⁊ imoꝛtalitate futuraʒ. Hon itaq; redarguãt noſtrã fideʒ philoſophi de coꝛpoꝝ põderibꝰ. Eſt eni ſichinc ſurſũ ver ſusterra pᷣma. aqua ſcdᷣa.aer tertiꝰ. celum quartuʒ nt ſuꝑoia anime ſit natura.ſNam et ariſtonles quartũ coꝛpꝰeam dixit eſſe. et plato nullũ. Si quintũ eſſet. certe ſuperius eſſet ceteris. Cum vero nullũ eſt. multoma gis ſuperat omia. In terrenoergo qd facit coꝛpoꝛe? In bacmole qᷣd agit ſubtiliꝰom⸗ nibꝰ? In boc pondere qd agit leuioꝛ oibꝰ? In bac tarditate q d agit celerioꝛ: ommnbꝰ?? Ita ne per buius tam excelleus nature me ritum non poteꝛit effici vt coꝛpus eius leue tur in celum? Et cum valeat nunc natura coꝛpoꝛum terrenoꝛum depꝛimereanimas deoꝛſum.aliquando et amime leuare ſurſũ terrena coꝛpoꝛa nõ valebunt? Poſtremo ſiita eſt elementoꝛũ oꝛdo diſpolitus pt ſjm platonem duobꝰmedijs ideſt. aere 2 aqua duo extremand eſt. ignis etterra iungãtur celiqʒ obtineat ille ſummum locum. Hec autem ima velut fundamentum mundi.⸗ ideoin celo non poteſt eſſie terra. Cur eſt ignis in terra? Scom banc quiſpe roõnem ita iſta duo elementa in locis pꝛopꝛijsimo ac ſummo.terra et ignis eſſe debuerunt. vt quemadmoduʒ nolunt in ſummo eſſe poſi ſe quod imum eſt.ita nec in imo elſſe poſſe quod ſummum eſt. Sicut ergo putãt nul lam vel eſſe vel ſuturam eſſe particulaʒ ter⸗ re in celota nullam particulam videre de⸗ buimus ignis in terra. MHunc vero non ſo⸗ lum in terris veꝛum etiam ſub ternis ita eſt vt eum eructent vertices montium. pꝛeter quod in vſibus bominũ et eſſe ignem in teꝛ ra.et eum naſci videmus exterra.quando⸗ qʒ et de lignis et de lapidibus naſcitur que ſunt coꝛpoꝛa ſine dubitationeterrena. cur ergo nolunt vt credamus naturam coꝛpo/ rum terrenoꝛum aliquando incoꝛruptibi⸗ lem factam in celo conuenentem futuram Decimaſeptima . ſicut nuncignis coꝛruptibilis bis cõn enit terris. Hibiligitur aſſeꝛunt ex ponderibus atqʒ oꝛdine elementoꝛum.vnde omnipotẽ: ti deo quo minus faciat coꝛpoꝛa noſtra ta⸗ lia.vt etiam in celo poſſint babitare pꝛeſcri⸗ bant. Buale ſit futurum iudicium.Au guſti 7 inus. Cabitulum. XX. Weoam uis intel ligenda eſt diuina. qua fit vt cui⸗ qʒʒ opa lua nel mala velbona cun⸗ ta in memoꝛiam reuocentur.et mentis in tuitu mira celeritate cernãtur vr accuſet vl excuſʒ ſcientia conſcientiam. atqʒ ita ſimul et omnes et ſinguli iudicentur. Gue nimi⸗ rum pis diuina libꝛi nomen accepit.an ea quiſpe quodãmodolegitur quicquida fa⸗ ciente recolitur. O, deus cõſcientia noſtra teſte vtetur ad iudicandũ nos. Grego⸗ rius in moꝛalibus. hentente mdt⸗ ce vniuſcuiuſqʒ conſcientia adte imonium erit beducta. tũc om⸗ is ante oculos culpa reducitur. et mẽs ſu⸗ per gebẽne incendia ſuo grauius igne cru ciatur. De eodem Auguſtinus in ome ia Fauſtini. Eceſſe eſt ut ſepiꝰ cogitemus quales erimus in die liudicij puriſſimis angeloꝝoſpe⸗ ctibus offerendi ⁊ eterno iudici rationẽ de libꝛis ↄſcientie reddituri.Remotis eni om nibus pꝛobationibus certum eſt in dieilla ipſum ante ſe bominem conſtituendum. ipſam ſibi animaʒ in coꝛdis ſpeculo demõ ſtrandam.et teſtes contra eam non de ſo ris aliunde ſed intus de ſemetipſa pꝛoferẽ dos adijcienda erunt non aliqua peregri naſen nimium nota teſtimonio.d eſt. ope ra lua. „ Auguſtinus in libꝛo de ciuitate dei Capitulum. XXII. poꝛe nõ ſolũ vniuerſaliter de genere demo nitũ peccatoꝝ.ſed eĩ de ſinguloꝝ operibꝰp· pꝛijs q gerũt arbitrio volutatis. Meſcimꝰ eni q iudicio dei bonꝰille ſit pauꝑ.malꝰ ille ſit diues iſte gaudeat quẽ ꝓſuis ꝑditiſmo ribꝰcruciaridebuiſſe ꝑſuadet. Exeat de iu⸗ icio nõ ſolũ inultꝰ.verũ etiã damnatꝰ in⸗ nocens aut iniquitate iudicis pꝛeſſus.aut — —— 8 eius aduerſariꝰnõ ſolũ impunitꝰ veꝝeiiaʒ imudicatꝰinſultet. Impius optime valeat. pius languoꝛibꝰtabeſcat.Latrocinẽt ſaniſi miſſimi iuuenes.⁊q̃ nec ve bo quẽqʒ ledere potuerũt diuerſa mo:boꝝatrocitate affli⸗ gant.Infanteſ vnles rebꝰbũanis imatura moꝛte rapiant.⁊ qͥ videt᷑ nec naſci debuiſſe diutiſſime in ſuꝑ viuat.plenꝰcriminibꝰſub limet honoꝛibꝰ.⁊ homieʒ ſine querela tene⸗ bꝛeignobilitatis abſcõdãt.et cetera bmõi. gguſtinꝰ in eodem deeodem. Buc quando nõ ſolũ in malo ſũtboni.⁊ ĩbono ma l q̃d videt imnuſtü.verũ etiã plerũ⸗ et iueſtisabiles pie erꝰ. Cũ vᷣo adillud d iu dicü venerimꝰ qd tempꝰiã ppᷣe dies iubi⸗ cij.et aliquãdo dies dñi nuncupat.nõ ſolũ tũc quecũqʒ iudicabũ:.verũ etiã quecunqʒ ab inicio iudicata.et quecũqʒ vſqʒ ad illuo tempꝰiudicãda ſũt aparebũt eẽ iuſtiſſima fiat vtnuc tam multa ac pene oĩa iuſta iu⸗ Bmualoe occul ta ſint diuia iudicia curĩ bac vita (Ouare deus in pꝛeſenti indicat. oicat oeꝰ hoc tem⸗/ nũ atʒ bominũ pt miſeri ſint ꝓpi pᷣmoꝝn me falſis obꝛutꝰteſtimonijs.ecõtrario ſceleſtꝰ qʒ ⁊ malis mala eueniũt.⁊bonisbona pꝛo⸗/ ueniũt.magis inſcrutabilia ſũtiudicia dei. Abi S qʒ manifeſtabii qiuſto iudicio deiꝛ dicia dei lateã: ſenſus mẽteſqʒ moꝛtalium. cũ tñ in bacre pionfidem nõ lateatiuſtum eſe ödlate. de eodẽ Gregoꝛiꝰ ĩ moꝛalibꝰ nonnũqʒbonis male ſit. malis bene. tũcoc cultioꝛa ſũt cũ et bonis bicbene eſt.⁊ malis male. Nam cũ bomis male eſt. malis bene. B foꝛtaſſis depᷣbendit.qͥa et boni ſiqua bic deliquerũt bic recipiũt vt abeterna plemꝰ damnatõe liberent. et malibona que p bac vita faciüut. bic inuemiũt vt ad ſola in poſte- rũ toꝛmẽta pirabant᷑.vnde ⁊ ardenti diuiti ð S in inferno ðꝛ. Memẽto fili qa accepiſtuabo na in vitatua et lazarꝰ.ſ.m. At cũ bonis hic beneẽ et malis male incertũ valde fit vtruʒ bom idcirco bona accipiant vt puocatiad aliqd meliꝰcreſcant.an iuſto latentiqʒ iudi cio H̊ ſuoꝝ operũ remuneratõem ꝑcipiant vtrum maloſ idcirco aduerſa feriant pt ab eternis ſuſplicijs defendãt.an bic eoꝝ pena incipiat pt quandoqʒ cõplenda ad pltima gebenne toꝛmenta pducat. EUtem de eodẽ. idem in octauo. obus moois in bac vita boĩeʒ deꝰ indicat.qꝛaut bmala pᷣlentia irrogare iã toꝛmẽ ta ſequentia incipit. aut toꝛmẽta ſequentia flagellis pᷣſentibꝰextingut bierunt ſcti coꝛpoꝛaliter qua⸗ do mundys ardebit Auguſtinus. — (Capitulum. XXIII. lum nouũ poꝛe ↄflagratoõis eiꝰvnbi erũt ſancti cuʒ eos babentes coꝛpa in aliquo coꝛpoꝛaliloco eẽ neceſie ſit. poſſumꝰ reſpõdere eos futuros eſſe in ſuꝑioꝛibꝰptibꝰ.q ita nõ aſcẽdet flam ma illiꝰincendij quẽadmodũ nec vnda di⸗ luuij.Talia q pe ulis inerunt coꝛꝑa vt illic ſint ybi eſſe voluerint. ſed nec ignẽ ↄflagra⸗ tionis illiꝰptimeſcent ĩmoꝛtales atqʒ incoꝛ: mund? ardebit ante; pꝓiüllo ce⸗ vt a pꝛemijs vite ſequẽtis inuaneſcant. E et terra noua reponat.eo ipᷣo tẽé⸗ ruptibiles factiſi nroꝝtriũ illoꝝcoꝛrupti⸗ bilia coꝛꝑa atʒ moꝛtalia in camino ardenti illeſa viuere potuerunt. * R : SBe ſtatu futuri ſeculi. De inno⸗ natione mundi. (Tapitulum. l. VYWoicatis his qui ſeri pti non ſũt in libꝛo vite.et in eternu ignem milſſis qͥ ignis cuiuſmodi e in aua mundi troꝛ neminẽ. niſi foꝛte cui ſpũs diuin? oſten dit. Cũcfiguꝛa buiꝰ mũdi mũdanoꝝigniũ ↄfla gratione p̃teribit. ſicut factũ eſt müda naꝝaquavinundatõne diluuiũ. Itaqʒilla pt dixi ↄflagratõne müdana elemẽtoꝝ coꝛ ruptibiliũ qualitates q coꝛruptibilibꝰnris coꝛpoꝛibꝰↄgruebãt ardendo penitꝰ interi⸗ bunt. atqʒ ipa ſubſtantia eas qualitateſ ba bebit q coꝛpoꝛibꝰ imoꝛtalibuſ mirabili mu tatione conuemiat. vt ſcz mund? innouat? in meliꝰ. apte accõmodet boibꝰ etiaʒzcarne in mehꝰ innouatis. Nqui ao aliquio ardebut ſc; vt iuſti oẽs a in dno vi⸗ deant gaudia qᷓ ꝑcipiũt. et in ulis re pictant ſuſplicia qᷓ euaſerũt. quatinꝰ?tanto magis ineternũ diuine graue debitoꝛes ſe nir cõſpiciunt.qᷓ ei adiutono vicerũt. ¶O, boni malag vid libonos. (Capitulum. III. Nui erunt in penis q / dqd agat᷑ intus in gaudio dñine: ſciüt. Qui vero erunt in illo gau Dio quid agatur foꝛis ĩtenebiiſ exterioꝛbꝰ Be moꝛte ſecunda. Dn enim nulla ſʒ ſempiterna moꝛs erit. quãdo nec Vuers amma poterit deũ nõ babẽ do.ec doloꝛibꝰcoꝛpoꝛis carere moꝛiendo VPiꝛima moꝛs animã pellit a coꝛꝑe nolẽtẽ. = — pvel terre parte futurꝰ ſit. bominẽ ſcire arbi⸗ elſſe cognoſcant. quanto ineternũ mala pu idebũt nõ ma alijs leui ſecunda moꝛs animã nolentẽ tenet in coꝛ⸗ poꝛe. Et ab vtraqʒ moꝛte cõmuniter id ba⸗/ betur. vt quod nõ vult anima de ſuo coꝛpo (Bmalt ideirco ſemper viuent ut ſemper moꝛiantur. Cap. IlII. llic anima poſita beata eſſe pdiditet eſſe nõ pdidit. x qua re ſemꝑ cogit vt et moꝛtes⸗ ſine moꝛte.et defectũ ſine defectu.et finẽ ſine ſine patiat.quatinꝰei et moꝛs imoꝛtalis ſit. et defect? indeficiens. ⁊ finis infinitꝰ. Anet oiſſimilitu do paſſoꝝ enam in ſimilitudine paſſionũ. licʒ ſub eodẽ toꝛmẽto nõ eſtidem virtus et viciũ. Mam ſicut ſub vno igne auruʒ rutilat palea fumat et ſub eadẽ tribula ſtipule cominuunt frumenta purgant᷑. nec ideo cũ oleo amurca ↄſundit. qa eodẽ pꝛeli pondere expᷣmit᷑ ta vna eadẽ qʒ vis irruens bonos pꝛobat.purgat. eli⸗ quat. malos damnat. vaſtat.exterminat ã tum intereſt non qualia ſed qualis quiſq; Patlat 2 e eodem Equaq́z negan/ dü eſt etiã ipᷣm eternũ ignẽ ꝓdi⸗ uerſitate meritoꝝ qʒuis maloꝛũ s Neuidꝛẽ alijs futurũ eſie grauioꝛẽ. ſiue ĩiꝰvis atqʒ ardoꝛ pꝛo pena digna cuiuſaʒ varier. ſiue ſpᷣe equaluer ardeat.ſq nõ equa⸗ li moleſtia ſentiatur. PBe eodem. Igebenne ignis.ſqʒ nõ oẽs vnomõ eteni qntu erigit culpa tantu illic ſentietur pena. HNam ſicin ;̊ mũdo ſub vno ſole mul tiↄſtituunĩ.nec iñ eiuſoẽ ſolis ardoꝛẽ equa liter ſentiijt.da oliꝰ plus eſtuat atzaliꝰ mi⸗ ES, eternus igllis non equaliter cruciabit oẽs. (Capitulum. V. us quioem eſt cruciat pctõꝛes. Aniuſcuiuſqʒ * . 4 S — — nus ita illic in vno ignenõ vnꝰeſt modꝰ in⸗ cendij.quia qd bic diuerſitas coꝛpoꝝ.illic agit diuerſitas pctõꝝ.vt ⁊ ignẽ nõ diſſimilẽ habeant.et tñ eoſoem ſingulos diſſimiliter exuragat.“ Güo iuſtũ ſit vt pꝛo tempoꝛali culpa eterna pena reddatur. Augu⸗⸗ ſtinus de ciunitate deii. Capitulum. VI. no ergo ueruz eſt inquiunt qd ait cbꝛiſtus veſter. In qua menſura mẽlſi fueritis ea: dem remetiet vobis. Si tempoꝛale pecca⸗ tum ſuſplicio pumteterno. Hec attendunt nõ ꝓpter equale tꝑis ſpaciũ.ſed ppter vicil ſitudineʒ mali.id eſt. vt qͥ male fecerit mala patiat dictã fuiſſe eandẽ menſurã. De indi cijs enim etcõdemnation bꝰdñs loqueba⸗ tur. pꝛoinde q̃ iudicat et condemnat iniu⸗ ſte ſi iudicatur ⁊ cõodemnat᷑iuſte.in eabem menſura recipit.q̃ʒuis nõ boc qᷓd dedit. Ju⸗ dicio eniʒ fecit. iudicio et patit᷑.q;ʒuis dam/ natõem fecerit qd iniquũ eſt. patit᷑ damna tionẽ q̊d iuſtũ eſt. Nec quiſq̃ʒ exiſtit q̃ con cedat tam cito nocentiũ ſinienda eẽ toꝛmẽ ta qᷓʒ cito factũ eſt bomicidiũ vel adulteriũ pel ſacrilegiũ pel quodlibet aliud ſcelꝰ non tempoꝛis longitudine. ſed iniquitatis ⁊ im pietatis magnitudine metiendum. ¶Be eodem. ps ait i qua men⸗ ſura menſi fueritis remetiet vobil ideſt. quod feceris patieris.nõ vt ſi ſtupꝛum fecerit ſtupꝛum patiatur. ſed qᷣd peccato iſto facit legi hoc ei lex faciet. id eſt quia legem talia pꝛobibentem deſua vi⸗ ta abſtulit. aufeꝛat eum etiam ipᷣa lex de bo minũ vita quã regit. Idem. Holite iudica⸗ re vtnon iudicemim. In quo enim iudicio iudicaueritis in eo iudicabimim. Muũquid ſi iniquo iudicio iudicabũt.iniquo iudica bũtur? abſit. Nulla quiſpe iniquitasaꝑpð deum. Sedita dictum eſt. in ano iudiao udicaneꝛitis ĩ eo iudicabimi.tãq ſi dicere (Decimaoctaua In q̃ volũtate bñ feceritis ĩ ip̃a liberabimiĩ. vł ĩ qᷓ volũtate male feceritis ĩ ip̃a puniemĩ Ex qlitatibꝰquipe voluntatũ nõ ex tẽpoꝛũ ſpacijs ſiuerecte facta ſiue peccata metient Alioquin maius peccatum baberet arbo⸗ rem deiſcere qᷓʒ bominẽ occidere. Illud enĩ fit longa moꝛa ictibus multis. boc vno ictu bꝛeuiſſimo tempoꝛe. In bac quiſpe ſenten tia ad bocſolum eadem menlura eſt. vt d non pꝛeſtititei nõ pꝛeſtetur. Atqʒita quod ip̃e iudicatur erit eternũ.qʒuis quod iudi⸗ cauerit eternũ eſſe nequiuerit. In eadeʒ igi⸗ tur menſura qʒuis non eternoꝝ malefacto rum eterna ſuſplicia remetientur. vt quia eternam pvoluit babere peccati perfruitio⸗ nemanueniat eternam vindicte ſeueritatẽ. ¶Nem in eodem. cire uelim quũo iu ſtum ſit vt culpa que cum ſine ꝑ⸗ petrata eſt ſine fine puniat? Gre⸗ goꝛus boc recte diceretur ſi diſtrictus iuz dex non coꝛda bominuʒ ſed facta penlaret. iniqui enim ideo cum fine deliquerunt. qᷣa cum fine vixerunt.HNam voluiſſent vnqʒ ſi potuiſſent ſine fine viuere vt potuiſſent ſine ſine peccare. Oſtendunt enĩ quia in pecca⸗ to ſemper viuere cupiunt.qui nunãʒ deſi⸗ nunt peccaꝛe cum viuunt. Ald magnam er go mſticiam pertinet iudicantis vt nunqʒ; careant ſuplicio.qui in vita bacnunaʒ vo luerunt carere peccato. ¶ Quomodo dyabolus nunc cru/ ciatur.et quomodo cruciabituri fu turo. Capitulum. VII. Aiquus hoſtis nequicie ſue vinculis aſtrictus aliud eſt quod nũc patit.aliud jd in fine patietur. Euia enima lucis inti meoꝛdine cecidit nunc ſemetipᷣm intrinſe⸗ cus boꝛroꝛis caligine contunin ſen poſt H̊ amaritudine inuoluetur. quia ſuper bie eꝰ ſucplicia non ſolum onfnimoda ſed etiam infinita pꝛeporantur.aue videlicet euns pe na tunc inicium accipit cum diſtrictus ad exremum iudex vent. Be eodem. . Moꝛte guͦt carniſ alieno dysbolo vnde nimiũ ſup⸗ bus incedit moꝛs alteriꝰ generis p paratur in eternoigne tartari. quo non ſo⸗ lum cum terrenis ſed etiam cum aerijs coꝛ poꝛibus excruciari ſpiritus poſſint. ¶ O, boſt damnationem repꝛobo rum ſancti plenius cognoſcẽt gra⸗ tiam dei. Capitulum. VIII. manentibus igi tur angelis et bominibꝰ repꝛobis nius qui onicontulerit eis gratiꝛa. ¶ S damnatiſ malis ſancti intra but in vitã eternã. ¶ Capitulũ.lX. Wut enim impijſ dicet. Ite maledicti in ignẽ eternũ. iſic iuſtis. Venite benedicti patris mei percipite paratũ vobis regnuʒ.et ſicut — ibunt illi in ambuſtionem eternas.ſic iuſti in vitam eternã. Quid eſt aut vita eterna? niſi vt cognoſcant te inquit verũ deũ ⁊ quẽ miſiſti hieſum chꝛiſtü.ſcʒ iam in illa clari⸗ tate de qua dicit patri.quaʒ babni apud te Ppuſq̃ʒ mundꝰſieret. Tuc eni tradet regnũ Deo patri pt intret ſeruus bonꝰ in gaudiuʒ dñ lui. Wubieſt Plancti ptiqʒ dictũ eſt pꝛo inimicis veſtris oꝛste⸗ un eterna pena tunc ſancti ſciẽt ple Huũo iuſii tũc non cõpatienturr ſſunt pꝛo inimicis ſuis q̊s tũcarde/ re nidebũt non oꝛabunt. Quibus/ oecimaoctaua. ctuoſaʒpenitentiã eoꝝ coꝛda ↄuertere atqʒ ipᷣa ↄuer ſione ſaluare. Qund enĩ aliud pꝛo inimicis oꝛandũ eſt.miſi ̊ qᷣd apoſtolꝰ ait. vt deꝰ det illis penitentiã ad cognoſcendaʒ veritatẽ. et reſipiſcant a dyaboli laqueis a quo captitenentur ad ipſius voluntatem. ¶ Be eodem. et quomodo pꝛoillis tunc oꝛabii qui iam nullaten? poſſũt ad iuſti⸗ qʒ cauſa eſt cur non oꝛeturtunc ꝓ boibus eternoigne damnatis.que nunc etiaʒ cau: ſa eſt vt non oꝛetur pꝛo dyabolo et angelis eius eterno ſupplicio deputatis.que nunc etiam cauſa eſt vt non oꝛent ſancti boies ꝓ bominbus infidelibus impijſqʒ defunctll. niſi quia de eis vtiqʒ quos eterno ſu plicio deputatos iam nouerunt.ante illum iudi⸗ cis iuſti conſpectum oꝛationis ſue meritũ caſſari refugiunt. O, ſi nunc q́; muẽtes iu⸗ ſtiet moꝛtuis ⁊ damnatis iniuſtis minme copatiuntur.quando adbuc aliquid iudi⸗ cabile de ſua cauſa ſeſe perpen etiaʒipi no⸗ uerunt.quanto diſtrictiꝰtunciniquoꝝtoꝛ⸗ menta relpiciunt. quando b omni vicio coꝛruptionis exuti ipſiiam iuſticie vicimꝰ atqʒ artius inherebunt. Sic quiſpe eoꝛum mentes per boc ꝙ iuſtiſſimoinberent iudꝛ ciius diſtrictionis abſoꝛbet. vt omino eis non libeat quicquid abillius eterne regu⸗ le ſubttilitate diſcoꝛdat. DBe viſione dei. Capitulum. XI. deo quia in veriſſima ſcriptura legitur. Be ati mundo coꝛde quoniã ip̃i denñ videbunt et cetera talia. SGi queris quomodo inuiſi⸗ bilis ſit dictꝰſi videri pᷣt?rñdeo iuiſibilẽ eſſe natura.pideri ãt cũ vult ſicut vult.Pluri⸗ ms eniz viſus eſt nõ ſicuti eſt. ſed qli ſpecie Uacet quod oiciſ ie opera ab iniquitate cõmutari. Eadẽ .ita Y queris utrum poſſit deꝰ videri? reſpondeo po⸗ teſt. Si queris vnde ſciaz? reſpõ illi placuit aparere. Quid ergo eſt qddicit eadeʒ auctoꝛitas. Deũ nemo vidit vnqʒ et qd aplus planiꝰ explicans.quẽ nemo inqt bominũ vidit nec videre p̃ᷣt. Rüo ergo vi⸗ dit deũ Abꝛabaʒ Pſaac Jacob Job Moy ſes ichbeas Plaias et ſi qͥ alij ſunt.de qui bus veraciſſima ſcriptura teſtatur ꝙ deuʒ viderint ſi deuʒz nemo vidit vnqʒ quem ne⸗ mo bominũ pidit nec videre põt. agna queſtio eſt qũo nõ ſit ↄtrariũ ꝙtot antiqui deũ viderũt ſi deũ nemo vidit vnqʒ quẽ ne mo bominũ vidit nec videre poteſt. Certe refelli nõ pᷣt vt dicit Ambꝛoſiꝰ vel patrẽ vel filiũ vel certe ſpũmſanctuʒ:ſi tñ eſt ſctiſpũs piſio ea ſpecie videri quaʒ volũtas elegerit nõnatura foꝛmauerit. Quẽ qᷓ; ſpũmſctũm niſum accepimꝰin colũba et ideo deum ne mo vidit vnqʒ.qa eam q̃ in deo babitat ple nitudinẽ diuinuatis nemo cõſpexit nemo mente aut oculis cõpꝛebẽdit. Vñ moyſes ait deo cum q et vt amicꝰ amico facie ad fa⸗ ciẽ loquebat. Si inueni grãm anteteoſtẽ de mibi temetipᷣm. Nuid ergo? ille nõ erat ipᷣe? ſi non eſſet ipᷣe.ei nõ diceret oñde mibi temetip̃ᷣm. ſed oñde mibi deü et tñ ſi ei? na⸗ „ turã ſubſtannãqʒ; ↄſpiceret multo minꝰ di⸗ ceret oſtẽde mihi temetipᷣm. Jpe ergo ergt in ea ſpecie qua aſparere voluerat.lHoaũt ipſe aſparebat in natura ppᷣa quaz moyſes videre cupiebat. Ea qpe pmittit ſctis ĩalia vita.vnde qð rñſuʒ eſt Moyhl.Hon pide⸗ bit me bõ et viuet. verũ eſt. qa nemo poteſt ſi videre faciẽ dñi et viuere.i.nemo põt eum ĩ hac vita viuẽs videre ſicuti eſt. Nam miti viderũt.ſʒ qð polũtas elegit nõ qd natura ſceleratꝰqñ ð ſuo ſcelere abiullo iterrogatꝰ ⁊iudicatꝰẽ cłeniã ipe dyabolꝰqñ veit cũ an gelis vt coꝛã illo aſſiſteretſi beati mũdicoꝛ des.q.i.d.v.Rñdeo.nũquã eſſe ↄſequẽs vt etiã videãt deuzqͥ voces abeofactas aliqñ audiũt. Neqʒ eniz viderũt eũ qͥ audieri qñ dixit adð filiũ.et clarificaui etiterũ clariſica⸗ bo. Neruntñnõ eſſe miranduʒ ſi aliquãdo nõ mũdicoꝛdel etiã videãt deũ iſpecie quã volũtas eiꝰfecerit. latente inuiſibili ⁊ apund ſe incõmutabil monẽtenatura. Si queris Ire. foꝛmauit. Si qris qũo eũ vidit vel Can decimgoctaua vtru etiam ſicuti eſt aliquando poſſit vide ri? reſpõdeo nilijs boc eſſe pꝛomiſſum. de q; bus dictum eſt. Scimus quia cum apa⸗ ruerit ſimies et enmus.quando videbimꝰ eũ ſicuti eſt. MHunc eni queritur qũo pidea tur deus non ea ſpecie qua in iſto ſclo qui⸗ buſdam voluit aſparere ſed qũo videatur in illoregno vbi eum filij eiꝰ videbũt ſicunt eſt? Tunc quiſpe ſatiabitur in bomis del⸗ derioꝝeoꝝ.Hon enim indigm deum vide⸗ bunt de quibẽ dictum eſt. Tollatur impiꝰ ne videat claritatem dei.quibꝰ etiã dicetur Ite in ignem eternum quiparatus eſt dya bolo etangelis eius. ¶ Nldꝛomilit aut deꝰ ſe oſtenſurum dilectoꝛbus ſuis cum patre vnüũ deü.nõ quũo in boc ſeculo in coꝛꝑe viſꝰ eſta bomis et a malis.et in iudicio etiam fu turo quo ſic vẽturus eſt qũo viſus eſt iens in celum. boc eſt in eadem foꝛma filij bomi ms eandem foꝛmam videbunt quibus di⸗ cturus eſt. Eſuriui ⁊ non dediſtis mibi ma ducare.qa ⁊ indei videbunt in quem pupu gerunt. non illam deifoꝛmam in qua nõar bitratus eſt rapinã eſſe equalem deo.in illa die tunc videbunt ſicuti eſt. NHecideo vide⸗ bunt.quia pauperes ſpũ in hac vita fſuerüt quia mites.quia lugentes⁊c.ſed quia mũ⸗ do ſunt coꝛde.quoniam mũdo coꝛde vide⸗ bitur q̃ nec in loco videt.nec oculis coꝛpo⸗ ralibꝰpidet.nec conſcribit viſu.nec tactu te⸗ netur.nec auditur affatu. nec ſentitur incel. I. (Quid diltet inter videre et crede Capitulum.XII. ter uioere et creoe⸗/ re boc diſtare dicimus.qͥa pᷣſenna vidẽtur. creduntur abſentia. lane foꝛſan ſatis eſt ſip̃ſentia illa boc loco intelligamus dicta que pꝛeſto ſũt ſenſibꝰſiue animi ſiue coꝛpo ris. pnde etiaʒ ducto vocabulo pᷣſentia no⸗ minãsur. Sicut enim banc lucem coꝛpoꝛiſ ſenſu. ſic et meam voluntatem plane video qꝛ pꝛeſtoeſt animimer ſenſibꝰatʒ imꝰ mibt pꝛeſens eſt. Si qs vero mibi indicet volun tatem ſuam cuiusos et voxm ibip̃lens eſt tñ qꝛ ĩa volũtas qua mibi indicat latet ſen ſum coꝛꝑis et animi mei credo non video. Aut ſi mentiri eum exiſtimo non credo.et ſi foꝛte vt dicit ita ſit. Creduntur ergo illa qᷓ abſüt ſenſibꝰ noſtris ſi mdet idoneũ qᷓd eiꝰ teſtimoniũ pbibetur. Mec qꝛ dixi ea crediq̃ abſunta ſenſibus noſtris ſic accipiãtur.vt inter illa deputent᷑ que aliquando vidimꝰ. et nos vidiſſe retinemꝰ.certiqʒ ſumus quã uis non tunc pꝛeſto ſint cum recolunt a no bis.Meqʒ eni inter credita ſed inter vila de putantur.et ideo nota ſunt.non quia fideʒ habuimꝰalijs teſtibꝰ.ſeð quia nos vidiſſe ſine dubio recoꝛdamur et ſcimꝰ. Cõſtat igi tur ſcientia noſtra ex piſis rebus et creditis ſed in bis que vidimus et videmus noſipſi teſtes ſumus. In bis autem que credimus alijs teſtibmouemur ad fidem cũ earum reꝛũ quas nec nidiſſe nos recolimus nec vi dimꝰ.dant ſigna velin vocibꝰ pel in lris łi quibuſcunqʒ documentis qbus viſis non viſa credantur. Mon autes immerito ſcire nos dicimꝰñ ſolũ ea qͥ vidimꝰaut videmꝰ. verũ etiam illa que ydoneis adquãcunqʒ rem cõmotiteſtimonijs vel teſtibus credi mus. Moꝛro ſic ſcire nõ incõgruenter dici mus etiã illud qd certiſſimũ cꝛedimꝰ Minc factum eſt vt etiã recte credita et ſi nõaſſint ſenſibus noſtris videre mẽte dicamur. Cũ itaqz dicit homini crede chꝛiſtu relurrexil a moꝛtuis ſi credit. attende quid videat.ar oecimaoctaua. modo credatur vł non credatur. Sed ſi di uinarũ ſcpᷣturarũ eaꝝſcʒ q̃ canonice in ec⸗ cleſia nominantur perſpicua firmatur aus ctoꝛitate ſine vlla dubitatõne credendũ eſt. Alijs vero teſtibus vel teſtimonijs quibꝰ Iliquid credendum elſe ſuadetur tibi crede re vel non credere liceat.quantuʒ me ea ad⸗ monenti ad faclendaz fidem vel babere vyk non babere ꝑppenderis.Si eni ea que non vidimus boc eſt in pꝛeſenti apparentia non ſenſimus vel mente vel coꝛpoꝛe neqʒ ð ſcri ptuꝛis ſanctis vellegendo vel audiendodi dicimus.nulla omino cꝛedidiſſemus.vnde ſciremꝰeſſe ciuitates vbi nunq̃; fuimꝰvel a romulo conditam romam. pvel vt de pꝛo⸗ pioꝛibus loquar conſtantinopolima con⸗ ſtantino? vnde poſtremo ſciremꝰ qui nã parentes nos pꝛocreaſſent quibus patribꝰ auis maioꝛibus geniti eſſemus. Talium quiſpe cũ plurima ſciamus non tamen ea pvel vllo ſenſu pꝛeſentia ſicut ſolem.ſicut no ſtri ammi voluntatẽ pel canonicoꝛum elo⸗ quioꝛum auctoꝛitatem ſicut adam fuiſſe pᷣ mum bominem aut chꝛiſtũ in carne natũ paſſumqʒ et reſurrexiſſe didicimꝰ.ſed alijs referentibus de quoꝛum teſtimomoin boc dumtaxat rerũ genere minime dubitandũ eſſe putauimus.ſatis vt pᷣto iſta mea pꝛo locutione recognouiſti quid ſit pidere vel mente vel ſpiritu vel coꝛpe.et quid ab eis di ſtet credere. QNuod quidem fit mente et vit tende quid credat. 2 ptrũqʒ diſcerne. Nidet detur mente. quomam mentinoſtre fides pominem cuius aubit vocem et ip̃a voxin perſpicua eſt. Sed tamen quod eade; ſide uiſis coꝛpoꝛalibus deputatur ſm ea que ſu cceditur abeſt et ab aſpectu coꝛpis noſtri. pꝛa diximus. Hecduo ſunt teſtis teſtimo ſicut abeſt coꝛpus in quo chꝛiſtus relurre⸗ nium.quoꝛum ab oculos vnum.alterũ ag xit. et abaſpectu alterius mentis ſicutabeſt aureſ pertinet. ſed bunc teſtem foꝛtaſie alio ab aſpectu mentis noſtrefides tua.q̃ʒuis rum teſtimonioꝛum auctoꝛitate cõfirmat eam eſlſein te credam cũ eam nõ videã coꝛ⸗ diuinarum ſcilicet ſeturarum vel quorũ poꝛe quod nec tu potes.nec mẽte qdtu po libet alioꝛum quibus eſt motus ad ſidem. tes.ſicut ego mesm qdtu non potes. ſcripture ad piſa pertinent coꝛpoꝛis oculo rum ſi eas legit. vel aurium ſiaudiuit. Qð igitur non ſic oſtendero.vtaut coꝛgis aut animi ſenſu viſum peꝛceptumqʒ teneatur. et tamen dixera aliquid quod aut verum quidem aut falſum eſſe neceſſe ſit.ſed nullo rum duoꝝ genere vdeatur reſtat vt tantu ¶e viſione coꝛpoꝛali et ſpiritua Lli in futuro. ¶Capitulum. XIII. jruz eſt dicere q; ancti coꝛpoꝛalia tunc babebunt pt nõ polſint oculos claude atqaʒ aperire cũ velint. Duriꝰ aũt q ibi deũ quiſ⸗ quis oculos clauſerit nõ videbit. Si enip pbeta Heliſeꝰpuerũ ſuũ ges abſens coꝛꝑe pidit accipientẽ munera que dedit ei Maa man ſyrus queʒ ꝓpbeta memoꝛatꝰa lepꝛe defoꝛmitate mundauerat qð ſeruus neqʒ doö ſuo non nddente latenter le feciſſe puta uerat. quãto ma gis in illo coꝛpoꝛe ſpiritua ,li videbunt ſancti omma non ſolum ſi ocu RW los claudant. verum etiam vnde ſunt ab⸗ W G ſentes coꝛpoꝛe. . EGi volubiles erũt illic cogitatio⸗ 22 nes noſtre. ¶ Capitulum. XIIII. RKoindoe uerbum 32 q ſonat foꝛis ſignũ eſt verbi qᷣd intus lucet. cui magis vᷣbi cõpe⸗ nt nomẽ. Ham ũülud qd ꝓfertur carmis oꝛe vox verbi eſt. verbũqʒ ipim ðꝛ ꝓpter illuda quo vt foꝛis apareret aſſũdtũ ẽ. Idẽ in eo⸗ dem paulopoſt. Quappter ita ðꝛullud dei perbũ pt dei cog tatio non dicaĩ nec aliqo eẽ quaſi volubile credatin deo qͥd nuncac ☛N apiat nũc recipiat foꝛmã vt verbũ ſit.eam pe poſſit amittere atqʒinfoꝛmii quodamo ⸗ do volutari. Et paulopoſt. Dicui quidem 4 o exs in ſchturis lanctis cogitatões dei. ſʒz eo 4 1locutionis mo oibi et oblimio dei ðꝛ. q̃ vti⸗ 4 , gaopetarein ðo nulla eſt. Et paulopoſt . Et tũc quibẽ cz in eterna vta verbů noſian . nõ eritfalſu.qa neqʒ mentiemur neqʒ falle 6 mur. Foꝛtaſis etiam non erunt volubiles 2 noſtre cogitanones ab alijs in alia euntes atqʒ redeutes. ſed omnem ſcientiam vnoſi n mul ↄſpectu videbumꝰ. Cñ cũ et B fuerit ſi et fuerit ſoꝛmata erit creatura q̃ foꝛmabii 4 lis fuit vt mbil iam deſit eꝰ foꝛme ad quam êM puenire debeꝛet. Sed iñ coequanda nõ eꝛit “ illi ſimplicitati vbiñfoꝛmabile aliquid foꝛ⸗ ℳ matũ vel refoꝛmatũ eſt. ſed foꝛma neqʒĩfoꝛ: mig neqʒ foꝛmata ipᷣa wi eſt eterna imuta⸗ biliſqzſubſtantia. 4 ualis et quanta exit felicitas beatitudo futura. (Cap. XV. , . . uanta erit felici⸗/ 4 tas pbi nullũ erit malñ. nullum N 7 4 i4 28 onmnia in omnibꝰ. Ioem in eodẽ. Certe vbi latebit bonuʒ. vacabit dei laudibꝰ q erit ibi volet ſpus. bi erit ptinꝰcoꝛpꝰ.nec polet ali⸗ qᷣd ſpũs qᷓd nec ſpm poſſit decere nec coꝛ⸗ pus. Aera ibi gla erit vbi laudats nec er⸗ roꝛe qſq̃; nec adulatõne laudabii. Nerꝰ bo noꝛ q nulli negabit᷑ digno.nulli defert᷑indi⸗ gno.ſednec ad eũ ambiet vllus vbi nullus pmittel elſe niſn digne er pax vbi nibil aduerli neca ſeiplo nec obali q ʒ panet. pmiñ vꝛutis erit ipeqͥ ntutem dedit. eiqʒ le ipm qᷓ meliꝰa maius nibil poſſit elſe pmiſit OQuid enm eſt aliud qd ꝓpbeta dixu. Ero illoꝝ deꝰ.etipi erũt mibi ſplłus.niſi ego ero vnde ſatientur. ego ero quecunqʒ boneſte ab omnibus deſiderantur. et vita et lalus. vicius et copia. glona ⁊ bonoꝛ. pax⁊ omiĩa bona. Sic eniʒ et ilud recte intelligi quod git apoſtolus. At ſit deus omnia in omm⸗ bus. Ape enim erit finis deſiderioꝝ noſtro⸗ rũ quiſine fine videbitur.ſine faſtidio ama bitur. ſine fatigatione laudabii. boc mun⸗ hic effectus.bic actus pꝛofecto erit omibul . ſicut ipa vita eterna cõmunis. Ceterũ qui futuri ſunt pꝛo meritis pꝛemioꝝetiam gra dus bonoꝛum atqʒ gloꝛarũ qs eſt idoneꝰ cogitare quanto minus dicere? Qy tamẽ futuri ſũt nõ eſt ambigenduʒ atqʒ ita etiaʒ beata illa ciuitas magnũ in ie donuʒ vide⸗ bit qd nulli ſuꝑioꝛi nullꝰinferioꝛ inuidebit ſiẽ nũc nõ inuidet arcbangelis angeli cete⸗ r.. Tam nolet eſſe vnuſquiſqʒ quod non ac cepit qʒuis ſit pacatiſimo vinculo concoꝛ die ei qui accepit obſtriciꝰ q; nec in coꝛpo/ re vult oculus eſſe qui eſt digitus.cũ mem bꝛum vtruqʒ connneattotius partis paca ta compago.ſic taqʒ babebit donuʒ alius alio minus vt boc q; donũ babeat ne velit ¶ In tribus onſtare beatitudiney ram. (Capitulum. XVI. Bi eſſe noſtrũ nõ babebit moꝛtem ibi nolſe noſtrũ non babebit errwez ibi amare no ſrũ nõ babebit offenſionem. — — (, ſanctis in futuro non ad do: loꝛem ſedo ad gaudium ꝓficiat pꝛete nemoꝛia. ¶Capitulu. XVII it ergo illius ci tis ⁊ vna in oibꝰa non ſepara ritoꝝ juita bilis in ſingulis volũtas libera et ab oĩ malo liberata.⁊ impleta oĩbono.fru⸗ ens indeſinẽter eternoꝝ iocũditate gaudio rũ.oblita culpaꝝ.oblita penaꝛũ tñ necideo ſue oblita liberatõis vt liberatoꝛiſuo nõ ſit grata. Quũtum ergo attinet abſcientiã ra tionalẽ memoꝛ erit pᷣteritoꝝetiã maloꝛum ſuoꝝ. Quantũ ãt ad experienus ſenſũ ime— ” moꝛ. Nam et peritiſſimꝰmedicꝰ ſic arte ſci/, MU . untur oẽs moꝛbos coꝛꝑis nouit. Sicut ãt coꝛpoꝛe ſentiũt plurimos neſcit qᷓs ipᷣe non paſſus eſt. Atergo ſcientie maloꝝ due ſũt. S= Ana qua potentiã mẽtis nõ latent. Alteꝛa l qua erperiẽtis ſenſibꝰ inberent. Aliter q pe S ſciunt oĩa vicia ꝑ ſapientie doctrinã.aliter M “”” ꝑinſipientis peſſimã vitã ita et obliuiones S malonꝝ due ſut. Aliter nãqʒ ea obliuiſcitur eruditus ⁊ doctꝰ.aliter expertꝰ paſſꝰ. JFlle ſi peritiam negligatiſte ſi miſeria careat. Scðm banc obliuionẽ quã poſterioꝛi lo/ co poſuinõ erũt memoꝛes ſancti p̃teritoꝛũ maloꝝ. Carebut ei malis omnibꝰsita vt pe⸗ nitus deleatab eoꝝ ſenſibꝰ.⁊tñ potẽtia ſciẽ tie que magna in eis eꝛit non ſolum ſua pꝛe terita ſed etiaʒ damnatoꝛũ eos ſempiterna miſeria non latebit. ꝗbi vacabimꝰ et vide⸗ bimus.videbimꝰ et amabimus.amabimꝰ2 et laudabimus. Ecce quid erit in fine ſine fine. Expliciüt ſententie libꝛi ſecundi ma giſtri Hugonis de ſancto Aictoꝛe de incarnatione verbi.et impletöõne et erbebitione gratie dei et de ſacra⸗ mentis noui teſtamẽn vſqʒ adfinẽz ⁊cõſümatõem omniũ feliciter. ꝗm⸗ pꝛeſſi ſunt iſti duolibꝛ Elrgenti’ne. Enno dñi. MM. cccc. lxxxv. Finiti in ⸗ .²ͦDnW die ſciõnmarne Abdon Sennes . . R Wülr . “ „ — 2=ð ðèð ð = ðèð 5, ð = =ðð èð S 4 2 „ = . 8 2 ð . E 14 Sr . „ . 2 DE me⸗ 2 ð⁴ 3 4 4 34 R4* 3 ee ð = èð =ð . . . . 35 SM = £ 2 . = = S “l . ð S ð . =ð S. = 5 . è . E = 8 . . 3 .l = = 2 GU ð èòð = = ðòð?ðü 5 . 5 . Sè . = . e rrereEE 4 . ð = B * 4 1 — „ . . “ 4 2 —= — è õ . ðð ðð è 188O elesolng -„Pepuels Toloelesqe-eA uiOO lelseuIAXAMMM HquIO JeISE MANA 2 A 61 . 9 6 Ssnoo⸗