Gb726_fol_2
author: Raimundus, de Sebunda

N 1245 11902549 021

Caunuuuuuumtanuop,boan

Tobingen

ð JM DZ M MU ”M . è Z Z JM
2 . „
—
—
.M
4
*
.

¶ Incipit Theologia naturalis/ ſiueli
ber creaturaꝝ. ſpecialiter de homie/⁊ de
natura e inqntũ homo.⁊ de his q̃ ſunt

ei neceſſaria/ad cognoſcẽdũ ſeipᷣm/⁊ de
um ⁊ ome debitũ / ad gað homo tenet et
obligat/ tam deo qᷓ; pximo. cõpoſitus a
venetabili viro/magiſtro Raymundo
de Sabunde/ In artibo ⁊ medicina do
ctoꝛe.⁊ ĩ ſacra pagina egregio ꝓfeſſoꝛe.

.

R
26827. EE
K222

=

gloꝛiam altiſſime 2 glo⸗/
rioſiſſime trinitatis / vir/
ginis Marie ⁊ totiꝰ cu/
rie celeſtis / In noĩe dñi
noſtri ihu xpᷣi/ad vtilita
ſalutẽ dĩm chꝛiſtianoꝝ.ſeqͥtur ſci/
entia libꝛi creaturaꝝ/ſiue libꝛi nature. et
Ifſciẽtia de hoĩe/q̃ eſt ꝓpꝛia homĩ inq̃ntũ
HDate / hõ eſt. Queẽ neceſſaria om̃i hoĩ.⁊ ei na/
ia lib'i/ turalis ⁊ ↄueniẽs.ꝑ quã ipᷣe illumĩatur
Jad cognoſcẽdũ ſeipᷣm ⁊ ſuũ cõditoꝛẽ.et
oſhe debitũ ad qð hõ tenet᷑ inqntũ ẽ hõ
. G Et de regula nature/ ꝑ quã etiã cogno/

l
1222
2214

2274
222474
EEEE

ee E NK KRe RNRe

22NNAE

2 E
ſſtem

Vtili/ deo q; ꝓximo.Et nõ ſolũ illumĩabit᷑ ad
tas libꝛi cognoſcẽdũ /ĩmo ꝑ iſtã ſciẽtiã volũtas
moucbit᷑ ⁊ excitabit᷑ ſponte.⁊ cũ leticia
ad volendũ ⁊ faciẽduʒ ex amoꝛe.Et nõ
ſolũ hec/ſi iſta ſciẽtia docet oẽm hoĩem
cognoſcere realiter/ſine difficultate ⁊ la/

boꝛe/oẽm vᷣitatẽ homĩ neceſſariã /tã de
oie qᷓ; de deo. Et oĩa q̃ ſunt neceſſaria

homi/ad ſalutẽ ⁊ ſuã ꝑfectionẽ.⁊ vt ꝑue
niat ad vitã eternã. Et ꝑ iſtam ſcientiã
hõ cognoſcit ſine difficultate ⁊ realiter/
qcqͥd in ſacra ſcptura cõtinetur.Et qͥ c/

qd in ſacra ſcptura dicit᷑ ⁊ pᷣcipit᷑ꝑ iſtã

. ſciẽtiã cognoſcit᷑ infallibilit/ cũ magna
certitudineæ.ita intellect human/cuʒ
RM õoymi ſecuritate ⁊ certitudĩie/omi dubita/

ſtionẽ in iſta ſcia.Et ꝑ iſtã ſciẽtiam/põt

ſolui oĩs q̃ſtio.q̃ debet ſciri tã de deo qᷓ;

de ſeipᷣo.⁊ G ſine difficultate.Et cogno/

ſcunt᷑ in h libꝛo / oẽs erroꝛes antiquoꝛuz

laudẽ et

ſcit qlibet oĩa ad q̃ obligat᷑ naturalit/tã

tione poſtpoſita / oti ſacre ſcpture aſſen
tiat/⁊ certificat᷑/vt nõ poſſit dubitare qᷓ

ppieeppon paganoꝝ ac infideliuʒ.

iſtã ſcientiã/tota fides catholica/in/
fallibiter cognoſcit᷑ ⁊ ꝓbat᷑ eſſe vera.Et
oĩs ſecta q̃ eſt ↄtra fidem catholicã/co/
gnoſcit᷑ ⁊ ꝓbatur infallibilit᷑ eſſe falſa et
erronea. Et iõ nunc in fine mũdi/eſt ne/
ceſſaria om̃i xpᷣiano / vt qlibet ſit muni/
tus/ſolidatus/⁊ certus ĩ fide catholica/
ↄtra impugnatoꝛes fidei.vt nullꝰ deci/
piatur/⁊ ſit paratꝰmoꝛi ꝓ ea.¶ Vlteriuſ Neceſſi
P iſtã ſcientiã / intelligit faciliter qlibet/ taſ huiꝰ
omnes doctoꝛes ſctõs. Immo iſta eſt libiꝛ
incoꝛꝑata in libꝛis eoꝝ.ſed nõ apparert.
Dicut alphabetũ eſt incoꝛꝑatũ in oĩbo
libꝛis. Ita iſta ſcia eſt ſicut albphabetuz
oĩm doctoꝝ.⁊ iõ ſicut alphabetuʒ pᷣmo
debet ſciri. Quare qͥlibet ſi vult intellige
re oẽs doctoꝛes/⁊ totã ſacram ſcpturaʒ
habeat iſtã ſcientia/ qꝛ eſt lumẽ oĩm ſciẽ
tiarũ. Jõ ſi vis eſſe ſolidat/fundatu./
firmatꝰ/cert. addiſce pᷣmo hanc ſciẽéti⸗
Aliter eris vagus/ꝓfugus/nõ habens
ſtabilitatẽ in teipᷣo.qꝛ iſta eſt radix ⁊ oꝛi/
go ⁊ fundamẽtũ omniũ ſcientiaꝝ/ q̃ ſũt
homĩ neceſſarie ad ſalutem. ⁊ ideo qui
habet in ſe ſalutem in ſpe / debet habere
pꝛimo in ſeradicem ſalutꝭ. Et ideo qui
habet iſtã ſcientiã/hʒ fundamẽtũ⁊ radi

cem oĩs veritatis.i¶ VUlteriꝰ. Iſta ſcien Suffi⸗

tia nulla alia ĩdiget ſciẽtia neq; arte. Nõ cietiali⸗
em̃ pᷣſupponit grãmaticã atq; logicam bi
neq; aliquã de liberalibo ſciẽtijs ſiue ar/
tibo / nec phiſicã neq; methaphiſicã.qꝛ
iſta eſt p ma ⁊ homĩ neceſſaria.⁊ oꝛdinat
oẽs alias ad bonũ finẽ/⁊ ad verã homi
nũ veritatẽ ⁊ vtilitatẽ.Quia iſta ſcia do
cet hominẽ cognoſcere ſeipᷣm/⁊ ꝓpt qͥd
factus ſit.⁊ a quo factꝰ ſit. Quid eſt bo/
nũ ſuũ.⁊ qͥd malũ ſuũ.qͥd debet facere,)
⁊ ad qͥd eſt obligatx/⁊ cui ipᷣe obligatur·
⁊ niſi hõ cognoſcat oĩa iſta.qͥd ꝓficiunt
alie ſcientie: Om̃es em̃ ſcietie ſunt vere
vanitates ſi ila deficiat.qꝛ homĩes illis
vtunt᷑ male ⁊ ad damnũ ſuũ.qꝛ ipſe ne/
ſcit quo vadat.nec vnde venit.nec vbiẽ
vnde etiaʒ docet cognoſcere oẽs coꝛru/
ptiones ⁊ defectꝰ hoĩs/⁊ damnationẽ ⁊
vnde venerit homi.Et in qᷓ ſtatu eſt hõ.
⁊ in quo pᷣ mo fuit/⁊ vnde cecidit ⁊ quo
iuit /⁊ tũ elõgat a ſua pᷣma ꝑfectõe Et
a 8

ðũ ü .

. „☚
7
—
. „
4 5 . 7
. „. 8
2
4 . —— .
* 2 1

rabiles ſnĩas.Ita ↄfoꝛmit ipſe creatu/

docet qliter repari põt homo/⁊ q̃ ſũt ne
ceſſariaad ſuã repationẽ. Et iõ iſta ſciẽ
cia eſt cõmunis/tam laycis q; clericis ⁊

ofm̃i ↄditõi hoĩm.⁊ põt hr̃e infra mẽſeʒ

⁊ ſine laboꝛe.nec oꝑtet alid impectoꝛa

ri. Nec hr̃e aliquẽ libꝛũ ĩ ſcᷣtis. Nec pᷣt
tradi obliuiõi/ſi ſemel hita fuerit. Et fa/

cit hoĩem letũ.hũilẽ.benignũ.obediẽtẽ
⁊ hfr̃e oĩa vicia odio.⁊ pctã.⁊ diligere vᷣ/

Mogch
tie

tutes/⁊ nõ inflat neq; extollit ſcientem.

¶Nꝛeterea hec ſcia arguit p argumenta

ifallibilia.qbo nullꝰpot ↄtradicere QOm̃
arguit ꝑ illa qᷓ ſũt certiſſima cuilibʒ hoĩ

exꝑientiã. ſq; ꝑ oẽs creaturas ⁊ ꝑ na/
turas ipᷣiꝰ hoĩs/⁊ ꝑ ipſũmet hoĩem oĩa

ꝓbat. ⁊ ꝑ illa q̃ hõ certiſſime ↄsᷣſcit de ſe/

ipᷣo ꝑ exꝑientiã/⁊ maxie ꝑ expientiã cu/

Erteri/
oꝛ vtili/
tas libꝛi

iuſlibet intra ſeipᷣm. Et iõ iſta ſcia nõ q̃/
rit alios teſtes q; ißmmet hoĩem.¶ Itẽ
hec ſcia in pncipio apparet valde vilis
⁊ nulliꝰvaloꝛis.eo qꝛ incipit a reb mini
mis q̃s qͥlibet vilipẽdit.ſʒ tũ in fine ſeqͥ/

tInr fructꝰnobiliſſimꝰ⁊ infinitꝰ/ſcʒ noti/

cia de deo ⁊ de hoĩe.Quia q̃nto magꝭ in

cipit ĩ reb hũilibo.tãto mag aſcẽdit ad

celeſtia 1 ardua.Et iõ qͥ vult hr̃e fructũ
cxercitet ſe pmo ĩ pᷣncipijs humilib hu
iuſmodi ſcie/⁊ nõ ↄtẽnsat.qꝛ aliter nullũ

fructũ hr̃et. Quia puer niſi bñ pᷣmo fue/

rit exercitatꝰ in cognitõe alphabeti ⁊ cu/

iuſſibet lr̃e ꝑ ſe/nõ poterit poſtea bñ ad/

diſcere ad legẽdũ.Et iõ nõ ſit alicui gra
ue/qꝛ plus ſciet infra mẽſem ꝑ iſtã ſciaʒ
q́;ᷓ ꝑ centũ annos ſtudẽdo doctoꝛes Et
hec ſcĩa nihil allegat.neq; ſacrã ſcpturã

necq; alis doctoꝛes.immo iſta ↄfirmat

Duo li/
bꝛi nob
dati ĩfra
ti.xxij.

ſacrã ſcpturã /⁊ ꝑ eaʒ hõ credit firmiter

ſacre ſcpture.⁊ iõ pᷣcedit ſacrã ſcpturã q

ad nos.i¶ Uñ duo ſunt libꝛi nobis dati
a deo.ſcz liber vniuerſitat creaturaꝝ ſi/
ueliber nature.Et aliꝰeſt liber ſacre ſcri
pture. Pꝛimꝰ liber fuit datꝰ hoĩ a pᷣnci/
pio dũ vniuerſitas reꝝ fuit ↄdita.qm̃ q̃

libet creatura nõ eſt niſi q̃daʒ lr̃a digito

dei ſchta.⁊ ex pluribo creaturꝭ ſic ex plu

ribo lr̃is cõponit᷑ liber. Ita cõponit li⸗
ber creaturaꝝ. in q̊ libꝛo etiã ↄtinet᷑ hõ/

güt ſciam ⁊ diuerſas ſigni

⁊ eſt pᷣncipalioꝛ lr̃a ipᷣiꝰlibꝛi.Et ſiẽ lr̃e ⁊

dictões facte ex lr̃is/impoꝛtant ⁊ inclu/

. . „ .

ficatões ⁊ mi

bꝛo in q̊ ſcpta ſit nõ poſſit hr̃i.ↄuenien/
tiſſimũ fuit(ne fruſtra hõ eſſet capax do

re ſimul ↄiũcte/⁊ adĩuicẽ cõꝑate.impoꝛ
tãt ⁊ ſignificãt diuerſas ſignificatões ⁊
ſnias/⁊ ↄtinẽt ſciam homi neceſſariã.
¶ Secũdus aũt liber ſepture datꝰẽ hoĩ

ſecũdo.⁊ h̊ in defectu hᷣmi libꝛi.eo qꝛ hõ

neſciebat in pmo legere/qꝛ erat cecꝰ.ſed
tñ pmꝰliber creaturaꝝ eſt oĩbo cõis.ſed
liber ſcpture nõ eſt cõis/qꝛ ſolũ clerici le
gere ſciũt in eo.¶ Jtẽ pᷣmꝰ liber.ſ.nature Differẽ
nõ pᷣt falſificari nec deleri/neq; falſe ĩter/ tia libꝛo
p̃ᷣtari.iõ heretici nõ pñt eũ falſe intellige rũ iſtoꝝ
re/nec aliqͥs pᷣt in eo fieri hereticꝰ. Secch
ſecũdus pᷣt falſificari ⁊ falſe interpᷣtari/⁊
male intelligi. Attamẽ vterq; liber ẽ ab
eodẽ.qꝛ idẽ dñs ⁊ creaturas cõdidit/et
ſacrã ſcturã reuelauit. Et iõ ↄueniunt
ad inuicẽ.⁊ nõ ↄtradicit vnꝰ alteri.ſʒ ſũi
Rmac nobᷣ ↄnatural.ſecũdꝰſuꝑnatura
is. Pꝛeterea cũ hõ ſit naturalr rõnalis.
⁊ ſuſceptibił diſciplie ⁊ doctrine. Et cũ

naturabra ſua creatõe nullã habeat actu

doctrinã neq; ſciam.ſit tñ apt ad ſuſci ⸗n
piendũ eã.Et cũ doctrina ⁊ ſcĩa ſine li

ctrine ⁊ ſcĩe diuina ſcia hoĩ libꝛũ crea

uerit. in qᷓ ꝑ ſe⁊ ſine magiſtro poſſit ſtu/
dere doctrinã neceſſariã. ꝓpter h̊ totuʒ

iſtũ mundũ viſibilẽ ſibi creauit.⁊ dedit
tãqᷓ; libꝛũ ꝓpꝛiũ ⁊ naturalẽ ⁊ infallibilẽ
dei digito ſcriptũ / vbi ſingle creature qi
lr̃e ſũt.nõ hũano arbitrio/ ſʒ diuĩo iuuã
te iudicio.ad demõſtrãdũ hoĩ ſapiam⁊
doctrinã ſibi neceſſariã ad ſalutẽ. Quã Addi/

qdẽ ſapiaʒ nullꝰ pᷣt videre/neq; legere ꝑ ſcẽtis qᷓ;;

ſe in dicto libꝛo ſꝑ aꝑto niſi fuerit a deo litas
illũinatꝰ ⁊ a pctõ oꝛiginali mũdatꝰ. Et
iõ nulłantiq̃ꝝ phoꝝ paganoꝝ pᷣt legere
hãc ſciam.qꝛ erãt excecati q̃ntũ ad ꝓpꝛi
am ſalutẽ.qᷓ;uis ĩ dicto libꝛo legerũt ali
quã ſcĩiam.⁊ oẽm quã habuerũt ab eo/
dẽ cõtraxerũt.ſʒ verã ſapiam q̃ ducit ad
vitã et᷑nã q;uis fuerat in eo ſcpᷣta/legere
nõ potuerũt.i Iſta aũt ſcia nõ eſt aliud Qnid/
niſi cogitare ⁊ videre ſapiam ſcpᷣtã ĩ cre ditaſ hꝰ

gaturis/⁊ extrahere ipᷣam ab illis.⁊ pone ſcie

re in aĩa/⁊ videre ſignificatõeʒ creatura/
rũ.Et ſic cõꝑando vnã creaturã ad aliã

⁊9iũgere ſiẽ dictionẽ dictõi·⁊ ex tali cõ/⸗

Ttes rant O
woni hlppin
muone to maio
ſiſri guiann
I A

ſnctione
tio vero
cognof
poccelc
fideliii⸗
ventacts
ſubijcin

(GHanis Tteſtiüe

(oritos
ctm
woagie
Etſi
ſtimo
gopo
magie
cxeis
tiſſimi
Etqu
diſtätes
Untom

DAnqna
1pprie
cegnis
tenp
eſ Etch
bauurde
londe
uicetiſ
luce

ntine
Niſenic
heceſſni
nedabin
heiche⸗
ntce/
ipcös
ſlicn⸗
lbeſumd

ene,
nlboig
cieſeiie
tiöopann
Paeißii
GPürumn
lrfönnis

dlrniene D
61*

iunetione reſultat ſententia ⁊ ſignifica/
tio vera. dum tũ ſciat homo intelligere
⁊ cognoſcere Et quia ſacroſancta roma-
na eccleſia eſt mater omniũ chꝛiſtianoꝝ
fideliũ.⁊ magiſtra gratie ⁊ fidei regula⁊
veritatis.idcirco ſue coꝛrectõi totaliter
ſubij citur quicquid hic dicitur ⁊ conti/
¶ Sceqᷣtur radix oꝛigo
damentũ iſtius ſcientie.

● „ 5 —

Wia bõ natu⸗

raliter ſemꝑ querit certitudi/
nem ⁊ euidentiã claram.nec
aliter quieſcit nec q eſcere põt.donec ve/
nerit ad vltimũ gradũ ſue certitudinis.
Vlerum qꝛ certitudo ⁊ ꝓbatio ſuos ha/
bet gradus.⁊ eſt maioꝛ ⁊ minoꝛ certitu/

Nirtus do.maioꝛ ⁊ minoꝛ ꝓbatio. Uirtus aũt

nin ei Pbatoiſ pbationis ? cauſa toti certitudinis oꝛi

tac ſuch/
ſciaſineli
ionenicn⸗
ſacaparde
Nilihreie
nopoſſtſn
ppinbron
mnit tdetn
i inalbli
learaml
oiiotni
vilpu.
lue Oi oH
leggeg ſinn
Ueritadeo is
ödad. S
opitlen
müsepyl
olegritti
nit⸗
riduetl
ſcbtalegtt

habetan

iiin daH
listole ſti

ubcheH

e ex teſti tur ex certitudine ⁊ virtute teſtimonioꝝ
ijs ⁊ teſtiũ ex quibꝰ dependet ⁊ cauſat᷑ tota
certitudo. Uñ quãto magis teſtes ſunt
certi.manifeſti.⁊ indubitati.⁊ veri.tãto

magis eſt certũ illud qð ex eis pbatur.

Et ſi teſtes ſint ita certi ⁊ maniteſti ⁊ te/⸗
ſtimonia eoꝝ ita manifeſta vt nullo mo/
do poſſit dubitari.nec nobis poſſint eẽ
magis manifeſta⁊ certioꝛa.tũc illud qð
ex eis ꝓbabit᷑.ſine dubio erit nobis cer/
tiſſimũ manitfeſtiſſimũ ⁊ euidẽtiſſimuʒ
Et quia qnto ſunt teſtes magꝭ extranei
diſtãtes elongati a re de qua dubitatur.
tanto minoꝛẽ fidem ⁊ certitudinẽ gene/⸗
Teſtes rant.Quãto aũt teſtes ſunt magis vici

vicini ni ꝓpinqui ⁊ intranei ⁊ indubitati.tan /
maioꝛẽ to maioꝛẽ fidem faciũt ⁊ credulitatẽ Et
fidẽ faci quia nulla res magis vicina. magis ꝓ/
unt pinqua ⁊ magis intranea vel intrinſeca.

⁊,ꝓpꝛia alteri eſt qᷓ; ißanet ſibi. Et ideo
qͥ cquid ꝓbatur de aliqua re ꝑ ipammet
rem.⁊ ꝑ naturã ꝓpꝛiam.maxime certuʒ
eſt. Et cũ nulla res creata ſit ꝓpinquioꝛ
bomi.q; iÄfemet homo ſibiiõ qͥcquid ꝓ/
batur de homie ꝑ ipſũmet hoĩem. ⁊ per
ſuam ꝓpꝛiã naturã ⁊ ꝑ illa que ſunt ſibi
certa.de illo maxime certũ manifeſtũ et
euidẽtiſſimũ eſt ipᷣi homiĩ.Et iſta eſt vti
ltas certitudo ⁊ maxima credulitas.ꝗᷓ

De oꝛigine buius ſcie

poſſit cauſari vel creari ꝑ ꝓpbationẽ. Et

ideo ipᷣemet homo⁊ ſua ꝓpꝛia natura de

bet eſſe mediũ argumentũ ⁊ teſtimoniũ c oglcere
lios ex
ſeipſo

ad ꝓbandũ om̃ia de hoic.ſ.que ꝑtinent
ad ſalutẽ homĩs.vel ad damnationẽ vł lc
felicitatẽ.vel ad bonũ vel ad malũ eius
Aliter aũt hõ nunq; erit vleim te certus
Neceſſe eſt ergo ꝙ homo cognoſcat ſe/
ipᷣm ⁊ ſuam naturã ſi aliquid velit certii
ſime ꝓbare de ſeipſo. ⁊ quia hõ eſt extra
ſeipᷣm.⁊ elongatꝰ⁊ diſtans a ſeipo ꝑ ma/
ximã diſtantiã.nec vnq;ᷓ habitauit ĩ do
mo ꝓpꝛia ſcʒ in ſeipᷣo.ĩmo ſemꝑ manſit

extra domũ ſuã ⁊ extra ſe.⁊ ex eo qꝛ igno
rat ſeipᷣm.neſcit ſeipᷣm.⁊ de tanto eſt el⸗⸗
gatus⁊ diſtata ſeipᷣo.⁊ tantũ extra ſeipᷣʒ

eſt.de qᷓnto ignoꝛat ſeipᷣm.⁊ quia totali/
ter neſcit ſeipᷣm.ideo totaliter eſt extra ſe/
ipᷣm.⁊ ꝑ ↄſequẽs quia nunq; habitauit
in ſeipſo neq; intrauit in ſe.nec vidit ſe.
ignoꝛat ſe.neſcit quid valet.⁊ ideo dat ſe
ꝓ nihilo ſcʒ pꝛo peccato.⁊ ꝓ paruo gau/
dio ⁊ modica delectatione. Quia ů ho/
mo totaliter eſt extra ſe. ideo ſi debet vi/
dere ſe.neceſſe eſt ꝙ intret in ſe ⁊ intra ſe.
⁊ veniat ad ſe ⁊ habitet intra ſe. Aliter ẽ
impoſſibile ꝙ cognoſcat ſenec videat ſe
neq; ſuũ valoꝛem.ſuã naturã.⁊ ſuã pui/

critudinẽ naturalẽ. Et quia hõ ignoꝛat

ſeipᷣm a neceſſitate.⁊ neſcit domũ ſuam

in qua debet habitate. ideo neceſſe eſt ꝙ;

alie res ducant eum in ſeĩm. Uerũ qꝛ
homo eſt in alio loco ſᷣm naturam.ideo
ſi debet aſcendere ad ſe. neceſſe eſt eũ ha/
bere ſcalam ꝑ quã aſcendet ad ſe. Tunc
autẽ homo aſcendit ⁊ vadit ad ſe quan/

do incipit ſeipʒʒ cognoſcere.⁊ tot paſſus

⁊ gradus facit ⁊ aſcendit.quot cogniti/

ones de ſeipo acquirit. Et tũc intrat in
ſeipᷣm.quãdo cognoſcit ſeipᷣm. Et quia

modus cognoſcẽdi homis eſt vt per il/
la que ſunt ſibi magis ⁊ pᷣmo nota.cog/
ſcat que ſunt ſibi ignota.⁊ ꝑ illa que ſcit
aſcendet ad illa que neſcit.⁊ cũ ſemꝑ res
minus nobiles ⁊ inferioꝛes ſint homini

pᷣmo cognite.⁊ res pfecte dignioꝛes no⸗/
bilioꝛes ſunt ei vltimo cognite.Etidco
quia homo eſt res dignioꝛ ſuꝑioꝛ ⁊ ꝑfe/
ctioꝛ huiꝰmundi ꝓpt᷑ hoc cognoſcit ali
as res inferioꝛes.⁊ vltimo cognoſcitſe⸗

9

5 dz

1
D

R

ipᷣm. Ona ppter vt homoſqui tm̃ eſt clõ
gatus a ſe ꝑ cognitõeʒ.quia totalit᷑igno

rat ſe ⁊ ſit extra ſe) poſſit reduci ⁊ venire
dad ſe ꝑ cognitionẽ.ideo eſt oꝛdinata re/
rum ⁊ creaturarũ vniuerſitas tanq; iter
via ⁊ ſcala ĩmobilis ⁊ naturalis.habẽs
gradꝰ firmos ⁊ ĩmobiles. ꝑ quã homo
vcniat ⁊ aſcẽdetad ſeĩm. In qua vna
res cſt inf erioꝛ.⁊ alia ſuꝑioꝛ.vna pꝑfecti/
oꝛ ⁊ alia minꝰ ꝑfecta.vna nobilioꝛ ⁊ di/
gnioꝛ qᷓ; alia ad modũ cuiuſdaʒ ſcalea/
ſcẽdẽdo(Et ideo vt hõ poſſit venire ad

ſui ipᷣius cognitionẽ neceſie erit ſequẽtẽ oꝛ/

Diuiſio dinem obſeruare.i¶ Pꝛimo optet videre

i/ ſa erare quãlibet rem in ſc.⁊ qͥd habet ĩ
ſeipᷣa.i Becũdo hoc ↄſiderato oꝑtʒ cõ/
parare hoĩem qui eſt ſuᷣmus inter om/
nes res mũdi ad om̃s alias res Et iſta
comꝑatio fit duoba modis. Pꝛimo ſcʒ
per ↄueniẽtiã. Et ſecũdo ꝑ differẽtiam.
ita ꝙ; neceſſe eſt ↄſiderare quã ↄueniẽti/
am habet hõ cum alijs reb ⁊ quã diffe/

rentiã. Poſtea ex iſta ↄueniẽtia ⁊ differ?

tia manifeſtabunt᷑ oĩa que ſcire debemꝰ
de homiĩe de deo. OQuia ꝑ illa que ſunt
inferioꝛa homĩs itineramꝰ ⁊ aſcẽdimꝰ

ad hominc.Etꝑ hominẽ imꝰ ⁊ aſcendi

imis in deũ.ſicuti ꝑ verã ſcalam ꝑ quaʒ
debemaſcendere in cognoſcẽdo.Aliter
eſt impoſſibile veritatẽ cognoſcere recte
Ita q duo ſunt aſcẽſus ⁊ due diete. Pꝛi
ma dieta eſt mꝰ aſcẽſus.⁊ eſt de oĩbus
inferioꝛibovſq; ad hominẽ. Secũda di
eta ⁊ ſecundꝰaſcẽſus eſt de hoĩe vſq; ad

Hate/Benera deum. Ouantüu ad pꝛimũ videndũ eſt

A

Ales gduſ quomõ multi ſunt gradꝰ reꝝ in mundo

reꝝ adi/ diſtincti adinuicẽ. imobiles ⁊ firmi.ex
uicẽ que quibs ſcala nature cõponit᷑ ⁊ oꝛdinatur

3B: ſcala Et oꝑtet cos numerare ⁊ cogitare quẽ/

nature libet ꝑ ſe.vñ tota rerum vniuerſitas re/
. ducitur ad q̃ttuoꝛ gradꝰgenerales.ex qͥ‚/
bus quattuoꝛ eſt cõpoſita ſcala nature.
Sed tamẽ infra quẽlibet gradũ gencra
lem ſũt multi gradꝰ ſpeciales.qͥ ſub vno
gradu gencrali ↄtinent᷑ Generales autẽ
gradus ſic oꝛdinant᷑ adinuicẽ.O m̃e qð
eſt vcl eſt tm̃.⁊ nõ viuit.nec ſentit.nec in
celligit.nec diſcernit.nec vult libere. ecce

». *

⁊ ↄſiderare oꝛdinẽ rerũ int᷑ ſe.⁊ diuerſos
radus reꝝ oꝛdinataꝝ in vniuerſo.⁊ cõö/

pꝛimus gdus. Ucel eſt ⁊ viuit t̃ ⁊ non
ſcntit nec intelligit ⁊c̃.ecce ſecunꝰ gra/
dus. Uelcſt viuit ſentit tm̃.⁊ nõ intelli/
git ⁊c. ecce terciꝰ gradus. Uel eſt. viuit.
entit. intelligit vult libere. ecce quartus
gradus. Sic ergo iſta q̃ttuoꝛ.eſſe.viue/
re.ſentire.⁊ intelligere.ↄtinẽt ome qð eſt
⁊ in iſtis q̃ttuoꝛ om̃ia claudunt᷑.⁊ nihil

eſt extra iſta q̃ttuoꝛ. Per intelligere enix
comp̃hendit᷑ diſcernere ⁊ vellelhberce. Pꝛim
¶ In pmo ergo gdu ſuntom̃ia q̃ habẽt õdusre
cẽ tmn.⁊ nõ viuere nec ſentire nec intelli/rum

gere. Et ſub iſto gradu compᷣhẽdunt᷑ in
finite res.que q;uis o m̃es in hoc cõue/
niãt. qꝙ habẽt eſſe tm ⁊ nõ viuere nec ſen
tire ⁊c̃.tamẽ ſub illo eſſe tm̃ multũ diffe/
runt adinuicẽ ſ̃ᷣm q vna res habet nobi
lius ⁊ dignius eẽ q; altera.⁊ nobilioꝛẽ ⁊
dignioꝛem virtutẽ ⁊ oꝑationẽ qᷓ; altera.
Undepmo ĩ iſto gradu cõtinent᷑ clemẽ

ta.ſcʒ terra.ignis.aqua.⁊ aer.⁊ vnũqð⸗

qʒ; habet ſuã ꝓpꝛiã naturã ꝑ ſe ſepꝑatam
ab alijs.ſimilr aqua aer ⁊ ignis.Et ẽ oꝛ

do inter ipᷣa.qꝛ terra eſt infimũ ⁊ q̃ſi nuil
lius nobilitat.aqua nobilioꝛ ⁊ dignioꝛ
⁊ ger dignioꝛ q; aqua.⁊ ignis nobilioꝛ

q; acr.Cõſiderãdũ eſt ergo qðᷣlibet iſto

rum p ſe q̊ntum fieri poterit.vt videaf–
quid habet in ſe.groſſe ⁊ vulgari modo
Dub iſto etiã gradu ↄtinent᷑ omia que
generant᷑ infra terrã.ſicut ſunt minera/

lia vt metalla.ſicut eſt argentũviuũ.plũ
bum.ferrũ.cupꝛũ.auꝝ.argentũ.ſtãnuʒ.
que differunt adinuicẽ fᷣm maioꝛẽ ⁊ mi
noꝛẽ nobilitatẽ. Et eſt etiã laʒuꝝ qð ex/

cedit om̃e metallũ in nobilitate ⁊ pᷣcioſi
tate Et eſt etiã ibi ſulphur ſalpetra ſalgẽ
ma ⁊ aluna que ſunt magne vᷣtutis ⁊ vi⸗
goꝛis. In iſto etiã gradu ſunt om̃es la-

pides.tam pᷣcioſi q; etiã alij. Cogita er/
go qnta virtus.qᷓntus valoꝛ eſt in lapi/

dibus pcioſis.nõ ex ꝑte quãtitatꝭ.ſʒ æ
parte virtutꝭ.vcluti ſunt Carbunculus

Jacinctꝰ Smaragdꝰ Criſtallꝰ Coꝛal/
lus ⁊c̃. In iſto etiã gradu continẽt᷑ om/

nes celi.⁊ oĩa coꝛꝑa celeſtia.om̃es pla⸗/

nete. om̃es ſtelle.ac etiã alia que habent

im̃ eſſe ⁊ nõ viuere.⁊ om̃es res artificia
les.que in hoc oẽs ↄueniunt.qꝛ habent
eſſe tm̃ ⁊ non viuere.¶ In ſccundo ãdu

eualernt

Ce leſin
Fin etihi,
illadich
ſurium.
2ſiniſtrt
plante
lercto⸗
oocn

lurconti

iey ofſin

Veodicl

tur gene⸗
tatenpe
mouent
quäd
ſuntdue
Etres:
ſſto gro
ſczſpecl
diffaun
wackt
tienkn
TWirtun
eſtalis

IñE
auirea
operot
plusqᷓ
du cot.
laſiueii
malla tea
latlligat
ſpecies.
famtd
agcſpec
tes ear
libus
malia
Gdiſt
malig⸗
haben
chilia.
buo⸗S
Oled⸗
(ns ?

nit ſſine
eoncn,
manz ⸗
Dachn
tcregunn
nmorcſerin
met ofſecdt⸗
indunt rnbi
finreligorn

Mmmeßeriäloodm

Conßfinti
ncinbocc,
nöpinorneſe
m mulrüdiſe⸗
Unobebatch
mnnobiict
Aoneidn.
Cötinantdene
1Ar. 1 Migb/

fieſenuon

icnis tic

fmüräim

licr dignien

icis Nedle
cgoclb aed

ent. n i⸗
1rulgninot⸗

tnmiefiucdtt.
Cttuntnne
miili
Namnſinn .

nmiotit
ilencöͤ,

ituee pcee.

ſelpenſag
neputist
ſunt unn
i.. Loguc⸗
lorckulp⸗
Loboncus
Lcoyrnliteß
fuitſ
oothu
es iNfo
inng hullt
imot

Scðös
Ed' reꝝ

ſcale ſunt omia illa que habent eẽ ⁊ viue

retm̃ ⁊ nõ ſentire neq; intelligere.vnde
illa dicũt᷑ viuere q̃ ꝑ ſe mouent᷑ ſine alio
ſurſum ⁊ deoꝛſum añ ⁊ retro ad dexterã

2 ſiniſtrã.In iſto gradu cõtinent᷑ om̃es
plante ⁊ arboꝛes⁊ herbe.quia dicunt᷑ vi
uere.nam mouent᷑ ſurſum deoꝛſum an/

teretro ⁊c.per ſe ⁊ ſine alio.⁊ hoc quan/⸗
do creſcunt ſurſum deoꝛſum ante⁊ retro
⁊ ꝑ ſe trahũt alimentũ a terra.⁊ nutriun

tur continue ⁊ creſcunt ⁊ augmẽtant᷑ et
generant ſua ſemina ⁊ ſuos fructus. Et

ideo dicunt᷑ viuentia.quia ꝑ ſe nutriun
tur generant᷑ ⁊ augmentant᷑.⁊ hoc ꝑ vir

tutem ꝓpꝛiã quã habent in ſe.⁊ ideo ꝑ ſe

Terci

Sd' reꝝ omiaill⸗ bent e⸗
tm̃.Et iſtud ſentire cõtinet ſub ſe videre
audire guſtare odoꝛare ⁊ tangere ⁊ oms

mouent᷑.⁊ hoc nõ habent elemẽta niſi ꝑ
quãdã ſimilitudinẽ. In iſto aũt gradu
ſunt due differentie. ſcz herbe ⁊ arboꝛes.
Et res dignioꝛ ẽ arboꝛ qᷓ; herba. Sub

iſto gradu cõtinent᷑ innumerabiles res

ſcʒ ſpecies ⁊ complexiones arboꝛũ que

differunt ad inuicem. ⁊ vna nõ eſt alia.⁊
vna eſt nobilioꝛ altera. Similiter con/
tinent᷑ innumerabiles ſpecies herbarũ.
2⁊ virtutes ⁊ nature earũ quarũ vna non
eſt alia.⁊ quelibet habet ſuam ꝓpꝛiã na

turam ⁊ virtutẽ.i¶ In tercio gradu ſunt
omia illa que habent eẽ viuere ⁊ ſentire

operatõònes quas habent anĩalia bꝛuta

plus q;ᷓ arboꝛes ⁊ herbe. Dub iſto gra/

du cõtinent᷑ om̃ia anĩalia ſiue ſint in ter
ra ſiueĩ aqua ſiue in aere.ſicut ſunt ani/
malia terreſtria qᷓdrupedia reptilia vo/

latilia atq; piſces. Conſidera quot ſunt
ſpecies animaliũ que ambulant ſuꝑ ter

ram ⁊ differentias ⁊ diuerſitates eooꝛum

ac ſpecies⁊ differentias auiũ.⁊ nobilita

qq diſtinguũt᷑ Quoniã quedã ſunt ani

tes earum. ſimiliter piſt ciũ.¶ In anima/
libus autẽ ſunt tres gradus ꝑ quos ani
malia adinuicẽ oꝛdinant᷑ ⁊ diuidunt᷑ at

malia que habent ſenſum tactꝰ tm̃.⁊ nõ
habent memoꝛiã neq; auditũ.ſicut con
chilia ⁊ anialia arboꝛibo affixa ⁊ radici/
bus. Et iſte eſt ᷣmus ⁊ infimꝰ gradus.
Quedã em̃ ſunt que habent ſenſum ta/
ctus ⁊ memoꝛiã ⁊ nõ auditũ.vt foꝛmi⸗/

ca?⁊ iſte eſt ſecũdus gradꝰ.Quedã ſunt

que habent ſenſum memoꝛiã ⁊ audituʒ.

vt anialia ꝑfecta vt canis cattus ⁊ ſimi
lia.⁊ iſte eſt terci gradus.iQuartus /
dus nõ poteſt eſſe.ſcʒ ꝙ aliqua ſint que

habeãt auditũ ⁊ nõ memoꝛiã.quia vbi⸗

cunq; eſt auditus.ibi eſt memoꝛia reli⸗/

cta ex auditu. Pꝛima aĩalia quia nõ ha
bent memoꝛiã nõ habent etiã pꝛudenti

am.⁊ quia nõ habent auditũ nõ ſunt di
ſciplinabilia.nec poſſunt moueri delo/

co ad locũ diſtante. quia nnllũ qnĩal po

teſt moueri de loco ad locuʒ niſi habeat
memoꝛiã.i Secũda animalia que ſunt

in ſecundo gradu. quia habent memoꝛiꝛ
gam.habere poſſunt aliquã pꝛudentiã.?

moueri poſſunt de vno loco ad aliũ.ſi

dicimꝰꝙ aliqua pꝛudentia eſt in foꝛmi/

ca quãdo congreget grana frumenti ad

moꝛiã. ſed quia nõ habent auditũ ideo
nõ ſunt diſciplinabilia.iTercia anima
lia que ſunt in tercio gradu. quia habẽt
memoꝛiã ⁊ auditũ.ideo ſunt aliquo mo

do diſciplinabilia. vt canes ⁊ aues. Et

iſta om̃ia tam de pꝛimo q; ſecũdo ⁊ ter/
cio continent᷑ ſub generali gradu ſcilicʒ

ſub tercio.quia omia dicunt᷑ ſentientia.

Tamẽ anĩalia pꝛimi gradus ſunt ꝓpin
quiſſima plantis.⁊ iõ ſunt infima.ni
malia ſecũdi gradus ſunt magis diſtã/
tia a plantis.⁊ ideo ſunt nobilioꝛa.Ani
malia tercij gradus ſunt magis elonga/
ta a plantis.⁊ ideo ſunt adhuc nobilio/
ra.Et hoc de tercio gradu.i¶ In quarto
gradu ſunt om̃ia illa que habẽt eẽ.viue/

re.ſentire.⁊ intelligere.diſcernere.velle.⁊

nolle libere:ſiue que habent liberũ arbi⸗/

aliquẽ certũ locum. ⁊ hoc eſt ꝓpter me⸗

Quart⸗?
gaꝰ reꝝ

trium. In iſto gradu ſunt homĩes. quu

bus nihil deficit ĩ natura.neq; aliquid
poteſt eis vltra addi.quia ſupᷣ liberũ ar/

bitriũ nõ eſt aliquis gdus.nec eſt aſc-cen/

ſus vlterius in natura. Nõ em̃ eſt maioꝛ
dignitas naturalis qᷓ; ẽ liberũ arbitriuzʒ
vnde quia homies habẽt rationẽ.ideo
poſſunt intelligere.diſcernere.iudicare.

ratiocinari.⁊ ſunt capaces ⁊ ſuſceptibi/

les cognitõis exꝑimẽtalis.⁊ artis.⁊ ſci/
entie.ac doctrine.qð nõ habent alia ani

malia. Et quia habent libeꝝ arbitrium
Fm naturã.ideo poſſunt velle.⁊ nolle cõ

3 3

=ð

ſentire diſcernere ſponte ⁊ libere abſq;
coactione. qð nõ poſſunt alia animalia.
De iſto quarto gradu latius dicetur in
titulo.lxi.lxiij.⁊ lxv.⁊c. Et ſic cõpleta eſt
tota ſcala nature cuʒ ſuis gradibus. Et
hec eſt pꝛima cõſideratio in hac ſcientia

radicalis ⁊ fundamẽtalis.ſcʒ conſidera

re iſtos gradus in ſex bene plantare ⁊ ra
dicare eos in coꝛde⁊ figurare ſicut ĩ na
fura realiter. . 3
₰(Sequit᷑ comꝑatio homiĩs ad alias
W res inferioꝛes ſm cõuenientiã ⁊ differẽ/
tiaʒ ſiue comparatio quarti gradus ad
tres gradus pcedẽtes. Et pꝛimo ſᷣm cõ
*uenientiã ⁊ hoc dupliciter. ſq fm cõue⸗

nientiam generalem. ⁊ ſ̃ᷣm cõuenientiaʒ

iſtis gradibus rerũ que ſũt

in mundo per ſenſum ⁊ ex/

re. Nunc opꝑtet facere comꝑationẽ ⁊ cõ/
pararevnã rem ad aliam. ⁊ compare ho
minẽ ad om̃es alias res.⁊ hoc ſ᷑ᷣm con/
uenientiã ⁊ differẽtiã.ſcʒ in quo ↄuenit
homo in alijs reb inferioꝛ: ibo et in quo
differt ab eis.Et in iſta comꝑatione co/
gnoſcet ſeipᷣm.⁊ hoc qð eſt ſupꝛa ipſum

ſcʒ deũa ſuum conditoꝛẽ.i¶ Conſideret
ergo homo pꝛimo cõuenientiã quã ha-

bet cum alijs reb. Et pᷣmo generaliter.
Benera ſecundo ſpecialiter. Unde homo cõue⸗/
lis ↄue/ nit cum om̃ib alijs rebus inſenſibilibꝰ
nientia ⁊ habet cõuenientiã cum eis.quia habʒ
hoĩs cũ in ſe illa que alie res inſenſibiles habent
alijs re/ ⁊ eaſdẽ ꝑfectiones ⁊ om̃es gradus.Un
bus ge habet in ſeeſſe ſicut res in pꝛimo gra
du.vt ſunt elementa.quia ↄtinet in ſe(li/
cet inuiſibiliter) quattuoꝛ elemẽta ⁊ ſub
alia foꝛma.⁊ nutritur ꝑ elementa.⁊ ha/
bet vitã in eis ⁊ habitat in eis.⁊ ſine eis
nõ poteſt viuere ⁊ conſeruari ꝑ vnũ mo
mentũ.⁊ ſic cõuenit cum eis ⁊ cũ oĩbus
que habent eſſe tm̃ ⁊ nõ viuere generali
Sc&òa ter. Item cõuenit cum reba ſecundi gra/
ↄueniẽ/ dus vt ſunt plante ⁊ arboꝛes ⁊ herbe.qꝛ
tia habet eſſe viuere ⁊ nutriri ſicut ille au/
gmẽtari generare ⁊c̃. Quoniã homo vi

equibo nullus poteſt dubita

uit. nutrit᷑ creſcit. generat. ſicut arboꝛes
7 plante. Etiam cõnenit cũ rebus tercij Tercia

gradus. vt cum anialibo bꝛutis queha/ ↄueniẽ/
bent eſſe viucre ⁊ ſentire.vnde homo ha tia

bet viſum auditũ guſtum tactũ ⁊ odoꝛa
tum doꝛmire ⁊ vigilare comedere bibe/
re ſicut alia anialia. Ergo magnã cõue/
nientiã habet cũ eis. Illa ergo queſunt
in alijs rebo triũ graduũ ſunt in homie.
Ergo habet cõuenientiã cõfraternitatẽ
⁊ amiciciã cum om̃ibo alijs rebus infe/

rioꝛib. Sed tamẽ debet homo cõſide/ Nota

rare ꝙ illa que res inferioꝛes habẽt diui

ſim homo habet om̃ia illa coniũctim ?
ſimul vt declarandũ eſt. Nam omia ha

bet homo ⁊ nihil ſibi deficit deom̃ibus

quattuo: gradibo nec aliqͥd poteſt ſuꝑ/

addi.nec aliquis gradus poteſt eſſe ſn/
pꝛa hominẽz in dignitate.quia habet el/
ſe.viuere.ſentire.⁊ intelligere.⁊ liberum

arbitriũ.⁊ ſic que ſparſim ⁊ diuiſim ſũt

in alijs reb ꝑ ſuas poꝛtiões ſunt in ho/
mine cõiunctim ⁊ nihil ei deficit.
dic oſtendit᷑ fructus qui ex iſta com
paratione ſequitur. quoniã ad oculum
ꝓbatur ⁊ cõcluditur ꝙ aliquis eſt domi

nus inuiſibilis ſupꝛa hominẽ quiipſuzʒ
condidit ⁊ oes iſtos gradè oꝛdinauitt.

—

*7.

õſiderare quid debet homo

certe quia homo habet coniũctim ⁊ ſi/
militer illa que alie res habent diuiſim.

debet arguere ꝙ ille idez qͥ oꝛdinauit di/
uiſim alias res ⁊ naturas dando cuili/
bet ſuam poꝛtionẽ. ꝙ ille idem numero
⁊ nõ alius coniũxit om̃ia ſimul in ipſo

homie.ſcʒ coniũ xit eſſe.viuere.ſentire.⁊
ĩtelligere ⁊ liberũ arbitriũ.Ergo ille idẽ
qui dedit reb inferioꝛiba hoc qð habẽt
dedit homini hoc qð habet.Ergo ſicut

homo non dedit alicu i rei inferioꝛi hoc
qð hʒz Ita ſibimet ipᷣi nõ dedit illud qdᷣ
habet. Sicut ergo homo nõ dedit infe
rioꝛi rei eſſe neq; viuere neq; ſentire. Ita

nec homo dedit ſibijpſi.neq; eſſe viuere

neq; ſentire neq; intelligere. Ergo eadez

Bnc opoꝛtet

Barguere ⁊ cocludere ex iſta cõ
paratione.⁊ quid debet exinde arguere:

onn“⸗

umi
frof⸗
ni,C
dusno

Vi ſog iu

e imimnit

c limitaut

bacnt
ſgolende
1planns!
ointaln
minesbet
lerpole
Pitiſtani
nocke
coplem
deficit.

noiſac

caor Eta
guoſfii

ouhtſa
lbecycl
Aulllded
ſnöv

3
4

Menkoran
öhaber
ſurataE
oꝛomib
Mnitauit,
mugiter.
nigorgin⸗
lbetſunm
ſgencnit
Aenonit
horeskbe
(gliordine
Uinnkan
hncias⸗
Cunnitq⸗
etnot
Glis cn⸗
thoibne
Undieſt
di. no
mab.

ntarbeg

nlebanckit
Uctürdet
megcrebir
moghicine
Cocpeime
mtinbani
Göfunni
ſonbus ie

Ponni

eshabai
Lcenüögint
Famoßian
ardeoſſibie
aorct ſ⸗
polceſcſeſu⸗
guigbaberc
ge ꝛlbounn
1 diuiinſit
9 ſant nho⸗
cich

adoh
wisc domi
nmecalhoi
3 R

ponel
ocht hon
gorer Meb
engor
nümimn l,
tdiuilin.
zGinaundi
dando Ci/
jem nrme
imnlinpe
uce
Eigeleii
oeöknn
Ewri
nteioiht⸗
eirinngs
höͦettif⸗
imnr) 4
gGeſun
S

tio

„„„»
Ti.iiii.

manus oiĩa fecit. Idem dũs. idem arti/

ferx omia oꝛdinauit ꝓp oꝛtionauit ⁊ limi
tauit.¶ Oueram ergo quare res pᷣmi g/

Querẽ/
do duẽ
ĩ cogni/
tionẽ ði

neq; viuere neq; ſentire vt elemẽta?tquis
limitauit eis vt nõ plus haberẽt: Etq
limitauit arboꝛibo ⁊ plantis.vt nõ habe
rent plus q; viuere.⁊ anĩalibo vt nõ ha/
berent plus q; ſentire: Quis fecit ania/
lia aſcendere ad illũ gradũ vltra arboꝛei
2 plantas ⁊ nõ vltra: quis menſurauit
eis in tali menſura ⁊ nõ alia: quare ho/

mines habẽt vltra iſta tria itelligere vel

1 cõplemẽtũ ⁊ in eo

le ⁊ nolle ⁊ libeꝝ arbitriũ: Quis coniũ/
xit iſta tria cum libero arbitrio ſił.⁊ vl/
tra nõ eſt aſcenſus:ſed in homie eſt finiſ/
ſunt omia ⁊ ei nihil
deficit?: Quis exaltauit hominẽ vltra ar
boꝛes ⁊ anĩalia bꝛuta: Queramꝰ an ho/
mo iſta coniũxit in ſeipᷣo vt nihil ei defi/

ciat: Et an ipe ſeipſum ſic exaltauit ⁊ ſu

pꝛa omia alia eleuauit.an alius hoc fect
Dueramꝰ an iſta oꝛdinauerũt ⁊ menſu/

rauerunt ſeipᷣa:vt qdᷣlibet tm̃ ⁊ nõ plus
haberet vel alius alter ab eis hoc fec.an

oiĩa iſta dederint ſibimet hoc qð h

Solu⸗

magiſter. idem artifex. eadem man om/
nia oꝛdĩauit.mẽſurauit.limitauit.⁊ cui-

abent

tm̃ ⁊ nõ vltra vel aliquis alius dedit eiſ
Sed eſt impoſſibile ꝙ om̃ia iſta ſeipſa

menſurauerũt ⁊ ſibijpſis dederunt hoc

qð habent.⁊ tamẽ ſunt oꝛdinata ⁊ men/
ſurata. Ergo aliquis alius exiſtẽs ſuꝑi/
oꝛ om̃ibo iſta oꝛdinauit.menſurauit ⁊ li
mitauit.⁊ dedit eis qdð habẽt. Ergo idẽ

libet ſuum ꝓpꝛiũ graduʒ dedit. Et ille
idem qui fecit aſcendere arboꝛes ſupꝛa
elementa in dignitate.⁊ anĩalia ſupꝛa ar
boꝛes.⁊ homiĩes ſupꝛa aĩalia.Et ille idẽ
qui oꝛdinauit vt arboꝛes viuerẽt ⁊ nu/
trirent᷑ capiendo cibũ ĩmediate a terra
p radices ↄiũctas infra terrã.illemet oꝛ
dinauit ꝙ anialia viuerẽt ⁊ nutrirent᷑ ꝑ
os ⁊ nõ ꝑ radices.⁊ homies ſimiliter vt
qᷓ;uis cõmune ſit viuere herbis anĩalibꝰ
⁊ hoĩbus.nihilominꝰ nobilioꝛ modꝰ vi/
uendi eſt in anĩalibo q; in arboꝛibo ⁊ her⸗
bis.⁊ nobilioꝛ adhuc in hoĩbo q; in ani
malibo. Et quis hoc oꝛdinauit:⁊ quis

ſinuenit iſtos tres modos ⁊ gradus nii

4 S RWü —S
. 4
1 .
— —

triendi viuendi? Nõne idẽ dominꝰ et

—

idem artifex: Pꝛeterea quis oĩa iſta cõ/

Alia rõö

ſeruat vt qdᷣlibet maneat in ſuo gradu.ĩ ad idem

ſuo ſtatu.⁊ ĩ ſuo oꝛdine:Quis fecit iſtoſ

gradus ſtabiles vt pmaneãt cõtinue ſi/
ne cõfuſione:Ouis manutenet vt terra

maneat terra.⁊ aqua aqua ⁊c̃: Nõne ii

dominꝰ qui oꝛdinauit ⁊ quidedit:Con
cluſio. Ergo tu homo qð accepiſti ha/
bes ab eodeʒ a quo alie res acceperũt h
qð habent.Ergo tu ꝑtines etiã ad oꝛdi

Coclu⸗
ſio vni⸗
vi ſüũmi

nem aliarũ rerum.⁊ facis vnũ oꝛdinem dei

cum eis.⁊ vnã hierarchiã. Ergo ſequi᷑
ꝙ tu es illius cui ſunt alieres ⁊ conſer⸗
uaris ⁊ gubernaris ab illo eodem a quo
alie res gubernant᷑ ⁊ cõſeruant᷑. Ergo ſi-
cut alie res nõ ſunt ſuijpᷣius. ſed ſunt illi
us qui fecit eas.vnde ſequit᷑ ꝙ tu homo
nõ es tuijpᷣius.ſʒ illius cuiꝰſunt alie res
Ergo tu es illius cuiꝰeſt terra.cuius eſt

gqua ⁊c̃. ⁊ alia elementa in quibo tu ha/

bitas. UVlterius ↄclude ⁊ argue.Cu ho-

mo nõ dediſti tibi hoc qð habes.nec reſ
inferioꝛes dederunt tibi hoc qð habes.
nec talẽ te fecerunt.ergo aliquis maioꝛ
qᷓ; tu. Et quiẽ ſupꝛa te dedit tibi hoc qd
babes. qꝛ ab alio habes poſtq; a teipſo

noõ habes.nec ab eterno habuiſti.

¶ Quõ neceſſario eſt vnus dũs tm qui
eſt ſupꝛa homines. MM
(Titulus. iiij.
Retereg neceſ
ſario ſequit᷑ ꝙ ille qui eſt ſupꝛa
bominẽ.a quo homo habʒ qͥc
nid habet eſt vnꝰ dominꝰ ⁊ nõ plures

9

Quãuis em̃ ſint plures ⁊ inumerabiles Pꝛobat

res ⁊ diuerſe.in iſtis quattuoꝛ gradibus ꝙ ſit v/

inter om̃es.O mia em̃ habent oꝛdinem
vnũ.om̃ia em̃ ſunt cõiuncta oĩa colliga

tamẽ nõ eſt niſi vnꝰoꝛdo vna oꝛdinatio nus deꝰ

ta in vno oꝛdine. Om̃ia aſcẽdũt oꝛdina

te de gradu in gradũ.de minoꝛe ad ma/
ius ſemꝑ ad dignioꝛa aſcendẽdo.Ergo
vnitas oꝛdinis demõſtrat vnũ ſolũ oꝛ/
dinatoꝛẽ.vnũ gubernatoꝛẽ.vnũ artifi/
cem.qui tã diuerſa ↄiunxit in vno oꝛdi/

ne. Itẽ quõ tam diuerſe res ⁊ contrarie Scdða
adinuicẽ.ſicut ſunt aqua ⁊ ignis.humi/ ratio

dũ⁊ ſiccũ,⁊ alie res multe adinuicecon-
R

trariantes poſſunt ↄiungi in vno oꝛdie

Quarta
ratio

22ſeruari infra vnũ oꝛdinẽ. niſi cẽt vnꝰ
ſol'numero qui oĩs oꝛdinauit. Hõ eniʒ

duo ↄtraria naturaliter pñt cõuenire in
vno oꝛdie niſi ꝑ vnũ oꝛdinatoꝛẽ. Ergo
ↄtrarietas reꝝ in vno oꝛdine arguit vnũ
artificẽ tm̃. Pꝛeterea elemẽta intrãt her/

bas ⁊ arboꝛes ⁊ nutriunt eas.⁊ fructus

eaꝝ ↄtinue.Et fructꝰ ⁊ herbe intrãt ani/
malia ⁊ nutriũt ea. Etetiã tam fructus

q; herbe aialiũ q; carnes intrãt homies

⁊ nutriunt eos. ⁊ celeſtia coꝛꝑa vt ſolet
lu na cõtinue influũt in iſta inferioꝛa.et
dant vigoꝛẽ ⁊ lumẽ ⁊ caloꝛẽ ↄtinue eis.
⁊ iſta recipiũt.Ouia vnũ tendit ad al⸗
terum.vt videmꝰ ꝑ exꝑientiã ꝙ vnũ ſu /
ſtinet aliud.⁊ oĩa ſe mutuo iuuãt ⁊ infe
rioꝛa ſeruiũt maioꝛibo ⁊ ſuꝑioꝛibo oꝛdia⸗
te.⁊ in hoc faciunt vnũ oꝛdinẽ.vnã ami

ciciã.vnã vnitatẽ.Ergo ſequit᷑ ꝙ tm̃ eſft

ynus qᷣ oĩa iſta gubernat ⁊ oꝛdinat⁊ cõ/
federat ĩ vnꝗ ſocietatẽ. Itẽ videmus q;

bmꝰſecundꝰa terciꝰ gradus oꝛdinãt᷑ ad

quartũ tanq; ad dignioꝛẽ ſunt ꝓpter il- 4

lum.ſʒ in pᷣmo gradu eſt maxima reꝝ di
uerſitas.multe ſpecies ⁊ nature. ⁊ in ſe/
cundo gdu eſt maxima reꝝ ⁊ ſpecierum
diuerſitas.⁊ ĩ tercio ſimiliter. Sed ĩ q̃r
to ⁊ ſupꝛemo.nõ eſt niſi vna natura vna
ſpecies ſcʒ homo.⁊ oẽs hoĩes ſunt eiuſ

dem nature ⁊ dignitatis naturał. nec eſt

aliqua diuerſitas.qꝛ equaliter om̃s hñt
libeꝝ arbitriũ.qð eſt ppꝛia dignitas ho
minis ⁊ ſupᷣma.ꝑ qð facit ſuũ ꝓpꝛiũ qᷓ/
dum. ⁊ differt ab alijs gradib Si ergo

pflures ⁊ inumerabiles nature reꝝ ⁊ di/

non/

uerſe q̃ ſunt in mũdo tendũt ad vnã ſo/
lam naturã ⁊ nõ ad plures tanq; ad ſu/
ꝑioꝛem ⁊ dignioꝛẽ eis.⁊ vni ſoli ſeruiũt
⁊ nõ plurib.videlicʒ hũane nature. Er
go multo magis hũana natura dʒ tẽde/
re ad vnã ſolãa naturã ſibi ſuꝑioꝛẽ ⁊ do/
minantẽ ⁊ad plures.⁊ ſᷣuire vni ſoli na

ture ⁊ nõ plurib naturis. Unde em̃ eẽt

hoc ꝙ alie nature lferioꝛes ⁊ minꝰdigne
tenderẽet ad vnitatẽ ⁊ vnicã naturã ſolã

tãq; ad maioꝛc.⁊ hũana natura q̃ digni

oꝛ eſt tẽderet ad plures naturas tãq́; ad
maioꝛes ⁊ dñantes.⁊ oẽs res inferioꝛeſ

boietenq ũt ad vnitatẽ.⁊ hũana natura

ÜN

. ..— . . . = 2 7 ——N—
V —— e .
. . . . . 5 5 5.
G * *
. .

⁊ in indiuiduis.hũana natura eſt vna ĩ
natura ⁊ ĩ ſpecie.ſʒ plures ⁊ diuerſa ĩ in/
diuiduis.Ergo illa natura q̃ eſt ſupᷣ ho
minẽ ⁊ q̃ dñat᷑ homĩ dʒ eſſe vna.in natu
ra ⁊ in ſpecie ⁊ vna ĩ indiuiduis. Ita q;

8

—
——

M
dignioꝛ oĩb ad quã tendũt alie oẽs ten hoſe
deret ad diuerſitatẽ: Hoc nõ patit᷑ natu cühi
ra noꝛdo reꝝ ꝙ ĩferioꝛaꝛ minꝰ digna tẽ Cõclu, poi
dãt⁊ oꝛdinẽt᷑ ad melt?foꝛt? ad nobiliꝰ dit eflle mumj/
⁊ ſupioꝛa ⁊ magꝭ digna tendãt ad peiꝰ⁊ vnũ do guo
debilb. Sʒ meliꝰ⁊ foꝛtiꝰ⁊ digniꝰeſt ten im turin
dere ad vnitatem q; ad diuerſitatẽ ꝛ aclh tſe
vnũ q; ad plura.qꝛ tẽdere ad vnitatẽt et 1ſept
ad vnũ.eſt tẽdere ad eẽ.ad bonũ.ad foꝛ/ dciil
titudinẽ.⁊ ad ↄſeruationẽ. Sʒ ire ⁊ ten ſtol
dere ad diuerſitatẽ ⁊ pluralitatẽ.ẽ ire ad nana
nõ eſſe.ad malũ.⁊ ad diuiſionẽ.ad debi unnp
litatẽ.⁊ ad deſtructionẽ Quare ſi omes oigo:
nature ⁊ ſpẽs inferioꝛes tendũt ad vni/ 10
cam naturã tm.ſ.ad hũanã multo ma
gis hũana natura oꝛdinat᷑ ad vnã ſolaz
naturã ſibi dñantẽ ⁊ ſuᷣmã.cuidʒ ſoli
fuire ⁊ nõ ad plures. Ergo vna ſola na 1
turga eſt ſupᷣ hoĩem q̃ dñathomi.
D. nõ ſolũ eſt vna ſz ẽ magis vna qᷓ Juar
Eva vlteriꝰ reſtat oſtẽdere q; ilaa linrec
7 vnatura q̃ ex ſtit vltra hominẽ et Tnitia, ifintu
(S cui ſubijcit᷑ hõ nõ ſolũ ſit vna ĩ/ tẽ diuie hoibee
o mag vna q; hũana natura. Sieni nate ꝓp⸗ ic
hũana natura ad quã tendũt oẽs res in bat uini
ferioꝛis nature.ẽ magꝭ vna q; ſũt oẽͤsn eiüplic
ferioꝛes.qꝛ ille ſunt plures ⁊ diuerſe naͤ iIiti
ture ⁊ ſpẽs.⁊ inter eas c magna diuerſi/ maane
tas ⁊ modica vnitas. in hũana aũt na/ ho
tura eſt vnitas.in natura ⁊ in ſpecie.Er foda.
go ſiltr in natura illa q eſt ſu hominẽ. ? d::
cui hõ ſubijcit᷑ dicit᷑ eſſe magis vna ᷓ poten
hũana natura. ⁊ in ea debet maioꝛ vni/ himni
tas eẽ. Sʒ inferioꝛes nature q ſeruiunt Uiz, fninge
huũane ſunt plures ⁊ diuerſe in ſpeciebꝰ

lani ludicin
Nlo racet
lüe ihfinit
aͤſunt

S

2 11 turaqe
in ea nõ debʒ eẽ niſi vna natura.vna ſpe niqni,
cies.⁊ vnũ ĩdiuiduũ.⁊ nulla diuerſitas tagen
in idiuiduis. aliter nõ eẽt magis vna G ZSDieſe
hüana natura. Ergo ſic hũana natura u degn,
eſt ſolũ vna ⁊ eadẽ ſpecie.ã illa q̃ eſt ſup kin o *
hũanã naturã dʒ eẽ vna ⁊ eadẽ numero en in 3
nullo mõ multiplicata. q; vltra vnitatẽ Aure
in ſpecie.nõ eſt maioꝛ vnitas.q; vnitas ſ en
in numero. vt ſiẽ oẽs nature inferioꝛes ln

DU

hoĩe.ſunt colligate cũ vna natura ſpẽ.ſ.
ni (. cũ hũana. Ita huana natura qᷓ eſt vna
blo 4 ſola ĩ ſpecie.ſit colligata cũ vna alia na-
en nie tura ſuꝑioꝛe ꝗᷓ ſit tota vna nũero. vt mũ
tnn dus ſit colligat⁊ vn a terminet ꝛ finia
ck tur in ſũma vnitate ⁊ maioꝛi q̃ poſſit eẽ.
ecg Et ſic hũana natura eſt alia ⁊ diſtincta.
n 2 ſepata ab alijs naturis inferioꝛibo Jta
un etiã illa natura q eſt ſupᷣ hoĩem. q̃ oꝛdia
cr uit oĩa.ẽ ſũme diſtincta ⁊ ſeꝑpata ab hũa
ſDei na natura er ab oib alijs natun pͦs ſn
un um ꝓpꝛiũ eẽ in ſe. Et hecẽ diula natura
nx oĩa oꝛdinãs.oĩa regẽs.⁊ etiã oĩa ↄuãs
D NV— CTuulus. vw.
un na natura ꝗᷓ eſt ſup oẽs natu
. ras dʒ eẽ maioꝛ q; om̃es alie
; Ata etiã dʒ eſſe maioꝛ q; hũana natura.
1 Sʒ hũana natura ẽ infinita in poſſibi/
u litate.qꝛ eſt młtiplicabil(q̃ntũ eſt de ſe
nea Unie infinitũ.qꝛ ſibi nõ repiignat.qͥn duobꝰ

na i te dte.

e hoĩbo exiſtetib. ſcʒ mare ⁊ femia pcreet᷑
dicni mute N

terciꝰqᷓntũ ẽ de natura. Ita ſilr eſt de na

EGndn tura ignis.qꝛ ĩ infinitũ pᷣt creſcere ⁊ mł/
dich tiplicari appoſitis cõbeuiſtibilib. Ergo
ek diuĩa natura cũ nõ ſit facta.ẽ maioꝛ bu/⸗
laſ⸗ mana ⁊ q́ oẽs nature facre. Si buma
n, na natura ſit infinita poſſibilitate.cũ ſit
k luacta.ſeqᷣt ꝙ diuĩa natura ſit ĩfinita ma/
aoet gis. ⁊ H nõ pᷣt eẽ niſi actu.qꝛ inter actũ et
5 potentiã nihilẽ mediũ.Et qꝛ nullo mõ
rti⸗ pt młtiplicari in ĩdiuiduo.ſeqͥtt totaa
in Ut ĩ p/ finita aciu eſtĩ vno indiuiduo.⁊ extra i
ic⸗ cedenti lud idiuiduũ nõ pᷣt eẽ Ergo diuia natu
ui capitlo raꝗᷓ eſt ſupᷣ hoĩeʒ ẽ vnũ ſolũ indiuiduũ
in· pbatũ ẽ inkinitũ actu. ſiẽ ſi oẽs hoĩes poſſibiles
ibo ſunt infiniti eent vn ꝛ ſingulan hõ. x
8 vnũ indiuiduũ.Ergo ꝓbatũ ẽ ꝙ illa na
uhe niduũ q̃ fec ea. eſt vng ſolo nũero ⁊ ifini
ſcs ta actu.⁊ ꝑ ↄñs ꝙ vnꝰẽ ſoł dñs et deus
lS Si ei eent płes.an cẽnt ↄtrarij ⁊ diſcoꝛ
G69 Pꝛobat des.an amici ⁊ ↄcoꝛdes. Si diſcoꝛdes
Nnoun ꝙ ñ ſint oꝛdo reꝝ nõ eẽt vnꝰ.neq; mũdꝰcẽt colli/
H Pples dij gat'1 oꝛdiapſicẽ. Si amici et 2coꝛdes
D ut eẽnt neceſſarij inſił ↄiũcti.A utvnꝰ
Nde fufficeret. Di ambo eent neceſſarij tũc
. ſy vn? indigeret altero. et nccario ſꝑ de/

berẽt eẽ ↄiũcti adinuicẽ. Et ̊ nõ p̃t eſſe

qꝛ tũc nõ poſſent dare alicui rei nec eſſe.
nec viuere.nec ſentire.nec intelligere. ne
q; ↄſeruare oꝛdinẽ reꝝ in ſuo ſtatu. quia
ambo eẽnt indigẽtes cũvnꝰ nõ poſſet eẽ
ſine altero. Si aũt vnꝰ ſufficeret ſuꝑflu/
um eẽt ponere alteꝝ ſine neceſſitateet H
oꝛdo reꝝ nõ ꝑmittit.vñ nõ ſũt duo ſoleſ
qꝛ vnꝰſufficit.neq; in aialib et hoĩbus
duo capita.qꝛ vnũ ſufficit. Ita nõ ſunt
duo mũdi.qꝛ vnꝰ ſufficit.neq; duo dñii
mũdo.qꝛ vnꝰ ſufficit. Si igit᷑ in reb ife
rioꝛibo ẽ talis vnitas ⁊ nulla ſuꝑfluitas
Quõ in tã ſupᷣma natura et pfectiſſima
eẽt ſuꝑfluitas q̃ ſic oĩa oꝛdĩauit.Cõclu⸗/
Ecce hõex iſta cõpatõecũ alijs (ſio

rebo et naturis ↄſiderãdo ↄueniẽtiſſima

quã habes cũ eis.et cõpando vnã natu
rã cũ alia.et vnũ gradu cũ alio.ĩueniſti
et ↄcluſiſti aliã naturã ĩuiſibilẽ eẽ ſupᷣ te
ſiẽ tu es ſuꝑ alias creaturas q̃ oẽs iſtos
radꝰoꝛdinauit et mẽſurauit ĩ reb.g ali
5s eſt ſup te qͥ eſt maioꝛ qᷓ; tu. Illiꝰ g es
opꝰ.illiꝰes factura et creatura. Manus
ſue ſic te fecerũt. Ille ů eſt dñs tuꝰet pa
tu.et oĩm aliaꝝ reꝝ q̃ ſũt infra te.deide
habes ſuꝑioꝛẽ habes vnũ et nõ plures
ndem quẽ habẽt alie res.

Per heiſogütrucn gduũ ad
de ꝓbat᷑ ꝙ ipe hʒ eẽ. viuere. ſentire et i/
telligere ſiue lib itriñ6. Ti. vij.

qug per

ipſos q̃ttuoꝛ qdꝰ cõꝑpando

——

7

vnũ ad alteꝝ.hõ ad tãtam

aſcẽdit noticiã ꝙ iuenit ſuũ factoꝛẽ quẽ

nõ videbat eẽ realit᷑ et exiſtere vnũ nũe/
ro ⁊ actu ĩfinitũ ñ dʒ deliſtere ab inqᷣſitõ
ne.ĩmo mag dʒ laboꝛare ſi potit ipʒ ma
gis ↄgᷣſcere i ſpẽali.ſ.q̃lis ſit qᷓles ↄditio
nes hʒ. Et h̊ cõꝑando iſtos q̃ttuoꝛ gdꝰ
ad ipᷣm. Vñ poſtq; ipᷣe ſolus.et nullus
alius oꝛdiauit ꝓduxit ⁊ mẽſurauit iſtos
gradꝰ.ſ.ec.viuere.ſentire.⁊ intelligere.ſi
ne libeꝝ arbitriũ.dãdo aliqbo eẽ tm. ali/
q bꝰ eẽ ⁊ viuere tm̃. g̊ ſeqͥt᷑ nccẽario ꝙ ipᷣe
hʒ ĩ ſeipo iſtos gdꝰpꝰq; dᷣdit alijſ.& ſeqͥt
ꝙ ipeẽ. viuit.ſentit.⁊ ĩtelligit.et hʒ libeꝝ
arbitriũ. Ergo hʒ eẽ viuere ſentire et in⸗
telligere et velle et nolle libere et ſponte.
a 5

* 3

Dusõ deus habet in ſe eſſe viuere ſen
—(Litulus. viiiijj.
X quia ipe a nilo recipit iſta q-
en Rmnihil eſt ſup ipm a qͥ recipet iſta

qꝛ ipᷣemet nõ dedit ſibi eẽ nec viuere nec
ſentire.etiã qꝛ tũc aliqñ ea nõ habuiſſet.

⁊ ſic aliqũ nõ fuiſſet. Ergo qñ nõ erat

modo poterat ſibijp̃i dare vł alijs: Igi
tur iſta nõ ſunt ſibi data.nec ab aliq̊ nec
a ſeipᷣo.⁊ tñ hʒ ea.ergo ab et᷑no ⁊ ſinepᷣn
cipio habʒz a ſeipᷣo.g̊ nihil recipit.nꝰ iſta
ſunt recepta in eo nec data ⁊ tũ habet et
ſunt in eo realit᷑ ⁊ veriſſime.ſequit᷑ ꝙ ſũt
in eo ſine mẽſura ⁊ ſine termino. Quare
cõcludit᷑ ꝙ ſuũ eſſe eſt infinitũ ĩmenſu⸗
ratũ ⁊ ſine termĩo.⁊ ſimiliter ſuũ viuere
ſuũ ſentire ſuũ intelligere ?vꝛc.
¶ Hic tractat᷑ de his quattuoꝛ gdibus
ꝓut ſunt in deo.⁊ oñditur qualiter cõue
niunt ⁊ cõꝑpant᷑ adinuicẽ.Et pꝛimo oſtẽ

dit᷑ ꝙ; eſſeẽ pncipiũ radix ⁊ fundametũ

XTquia nos videm p erpientt/
am ꝙ eẽ poteſt inueniri ſine vi/
uere. ſine ſentire. ⁊ ſine intellige/
re vt in reb pᷣmi gradus ſed nõ ecõuer/
ſo. ſine eẽ em̃ nõ põt inueniri viuere.ne/
q; etiã ſentire ſine eẽ.neq; intelligere ſimi
liter.qꝛ om̃e qð viuit.eſt.ſʒ nõ ecõuerſo.
⁊ om̃e qð ſentit viuit.ſʒ nõ ecõuerſo.Et
ofe qð intelligit ſentit. ⁊ nõ econuerſo.
ipm eẽ em̃ ſeꝑatim põt reꝑiri ſine alijs.
ſed alia nõ pñt inueniri ſine eẽ. Seqᷣtur
ergo ꝙ oĩa alia ſuſtentant᷑ ⁊ fundant᷑ in
ipᷣo eẽ.Ergo eẽ eſt pᷣncipiũ radix atq; fũ
damẽtũ oĩm alioꝝ⁊ oĩa poꝛtat.⁊ ipᷣm eẽ
a niło poꝛtat᷑ neq; ſuſtinet᷑ neq; fundat᷑.
in deo idẽ ſũt viuere ſentire intel/
ligere ⁊ oĩa alia idẽ ſunt ꝙ ipſum eſſe et
idem met eſſe.. MV

RTaquia oĩa iſta ſunt in deo vt p
batũ eſt. eſſe in deo erit bncipi

NAergo habet oĩa iſta ſine mẽſura-
ſine termino ⁊ ſine limitatiõe. Quia qͥs
limitaſſet vel mẽſuraſſet ſibi cuʒ a nullo
habeat.nec etiã ipᷣemet ſibi menſurauit.

um radix ⁊ fundamẽtũ alioꝝ.⁊

cũ ipᷣe a nullo receperit eſſe nec ꝑ ↄñs vi-
uere ſentire nec intelligere. Ergo ſeqtur
ꝙ viuere in ipᷣo nõ ẽ receptũ in ipſo eſſe.
neq; ſentire in ipᷣo viuere.nec intelligere
ſeu libeꝝ arbitriũ in ipſo ſentire. ⁊ ſicde
alijs. Quare ſequit᷑ ꝙ viuere nõ eſt ↄdiũ⸗iũ⸗/
ctum cũ eẽ.nec ſentire cũ viuere.nec ĩtel
ligere cũ alijs.nec in eo eſt aliq̃ ↄiunctio
ipᷣoꝝ.Quia qͥs ↄ iũ xiſſet ea ſil:qs adiũ/

xiſſet vnũ alteri:cũ nullłꝰ ſit añ ipᷣm.nec

ſup̃ ipᷣm. qm̃ ſi in eo eẽt aliq̃ ↄiũctio.tũc

abſq;ʒ fallo eẽt fact.⁊ ſic eũ aliqs feciſſet
⁊ ↄiũxiſſet vnũ alteri ⁊ ſic aliqũ nõ fuiſ/

ſet nec etiã ſibimet ↄiũxiſſet.qꝛ tũc nõ eſ

ſet ſũme ſimplex.qꝛↄiũctõ opponit᷑ ſim
plicitati cũ fiat inter diuerſa. Sʒ cũ ve/
riſſime ſint in eo qꝛ alijs dedit.ſequit᷑ ne
ceſſario ꝙ in deo eẽ viuere ſentire ⁊ intel
ligere nõ ſunt ↄiũcta.ſʒ in ipᷣo deo viue⸗/
re eſt idẽ ꝙ eẽ.⁊ ſentire idẽ ꝙ eẽ.⁊ intelli⸗/
gere idẽ ꝙ eẽ.̊ oĩa idẽ ſunt ꝙ eẽ.⁊ qᷣcqͥd
eſt in ipᷣo idẽ ꝙ eẽ.g̊ oĩa idẽ ſunt ꝙ eẽ.qꝛ

eæẽ eſt ncipiũꝛfundamẽtũ.̊ in deo nr̃o

idẽ eſt eẽ ꝙ viuere.idẽ eẽ ꝙ ſentire. idẽ eẽ
ꝙ intelligere. ⁊ ſic de alijs.⁊ eẽ eſt oĩa.et
oĩa ſunt ipſũmet eẽ.ðals in ipᷣo aliq̃ ↄiũ/

ctio eẽt ex diuerſis qð eſt impoſſibile.

¶D, eẽ eſt radicale fundamentũ ⁊ re/
gula ad pbandũ ⁊ cognoſcendũ ofia
alia de deo ⁊ ꝙ quale eſt ſuũ eẽ talia ſunt

—

ia 1 oĩa ↄueniũt ei ꝑ e.
RTitulus. xi.
qꝛ eſſeeſt pꝛimũ.⁊ in deo ola

alia ſüt idẽ ꝙ eẽ. Ergo ſequit᷑ ꝙ
1qcqd

qᷣcqͥd ðꝛ de eẽ dei.ðꝛ ð oĩbo alijſ.

hñt. viuere. ſentire.intelligere. velle ⁊ nol

le. 7 qꝛ eẽ eſt pᷣmũ.oĩa ↄueniũt ei ꝑ ſuũ eẽ

Jõ ſi volum coãſcere q̃le eſt ſuũ viuere
ſuũ ſentire.ſuũ ĩtelligere.ſuũ velle ⁊ alia
nõ optet niſi videre q̃le ẽ ſuũ eẽ.ꝭ̊ totum
fundamẽtũ ẽ in eẽ.⁊ tales ↄditiões q̃les
hʒ ſuũ eẽ tales hñt oĩa alia.⁊ ꝑ ipᷣʒ eẽ tã/

qᷓ; ꝑ mediũ pꝛobant᷑ omia alia Ecce ha
bemus vnũ fundamentũ radicabile aac

ſciendũ ⁊ ad cognoſcendũ om̃ia de deo
noſtro.cognito ergo ipo eſſe.omia ma/
nifeſta videbunt᷑ nobis.Ecce ergo bꝛe/

uiſſimã doctrinã.cognoſcamigit᷑ ipᷣm

EKvol
ppriene
dedoch

4

iGe inocſe⸗

ihn pumotp
adi municati

e nnole

4

1 cq́d attribuit ipi eẽ attribuit᷑ oibw aii
is.⁊ eo mõ q̊ eſſe ſe hʒ in deo.eodẽ mõoſe

,ä

—
SESE

4

=0
—,

tuco⸗ nec
unctock
goipi⸗
Cperitel
Ergoſui
lratenul
onen ſee
tntemine
ginoport
ſummen
ſnplocet
basſeci
Cderock

(Ehe ſinplicſ

edde
(deadet
ſenigo
ſerp⸗
offeq
ſſotho
ldaren
umeſe.
Ubi Ie
teligeree
ſegutehe
ſumugin
beteſſer
hlo glig
um cſſe⸗
din
chſunzel

S

he poeſe,

nit punaes

Guitur 4
ſerd
ſure

Eoie
goſeh
nl
eindlig
höckni⸗
gengil
Goimnad
lcsgi⸗
Wmiön he

iütio ic

lisfeſa
gind i⸗
tücno
honkfin
1Gzeire
it ſauene
ſtnered
Hodedine
Pi aind,
garich⸗
untgei⸗g
Bindeonio
anit iit⸗
nichdng
o ii⸗
nhoſt⸗
monit
mndiſfi

ngn
lut
buikoipel

codenoͦ

revclerye
utiiptit
küii iun
rcen

in

B
. 1
4 8
5 2
. 7
„S

eẽ ſi volumꝰ alia cognoſcere.⁊ videamuſ
ꝓpꝛietates ipᷣius eſſe
de conditioniba?
de doctrina ibing eſte.

¶ Zitulus. xij.
Via ergo ipſum cfi⸗ eſt ianua
pꝛincipiũ ad intrandũ in omia
alia. Jdeo queramꝰ conditionẽ
Dei eſſe ip̃ius eſſe vnde quia eſſe dei nõ eſt rece/
nõ ẽplu ptum ꝑ ipſũ met deum.nec datũ nec cõ
ra nẽ di municatũ ſimiliter ab aliquo. ſequit᷑ q;
uerſa in ſuo eſſe nulla eſt pluralitas nec multi
tudo. nec intelligi poteſt. nec aliqua cõ
iunctio eſt in ſuo eſſe duoꝛũ vel pluriuʒ
quia quis cõiunxiſſet ea:cum a nullo re
ceperit eſſe nec ipſemet dedit ſibi ſuũ eẽ
Ergo ſuũ eſſe ſcʒ dei nullã habet plura/
litatẽ nullã diuerſitatẽ nullã compoſiti/
onem. ſed habet oiĩimodã ⁊ ſummã vni/
tatem indiuiſibilẽ ⁊ ſimplicitatẽ carens
oĩno partibi.ac ꝑ hoc ipſum eſſe dei eſt
ſumme vnũ ſum me indiuiſibile⁊ ſũme
ſimplex.⁊ ꝑ ↄſequẽs puriſſimũ nihil ha
bens ſecũ ꝓmixtum. Pꝛeterea ſequitur
deus eſt luũ met eſſe. eo ꝙ ſuũ eſſe eſt

Eſſe dei ſimpliciſſimũ.⁊ quia a nullo recepit eſſe

eſt ſuuz ⁊ ideo de ſe habet ſuũ eſſe. ⁊ eſt ipſũmet
eſſe elſſe.⁊ totũ eſſe.⁊ nulla alia res eſt ſuũ eſ/
ſe quia om̃is alia res recipit ab ipᷣo ſuũ
eſſe. ⁊ ꝑ ↄſequẽs habent nõ eſſe de ſe. qe
oſe q de ſe nõ habz eſſe. de ſe habet nõ
eſſe.⁊ hoc ideo quia inter eſſe ⁊ nõ eẽ nõ
eſt dare mediũ. Ergo nulla alia res ẽ ſu/
um eſſe.ſed magis dicitur de ſe nõ eſſe et
nihil. Igitur in om̃i alia re poſſumꝰ in/
teelligere eſſe ⁊ nõ eſſe.nõ eſſe de ſeipᷣa. eſ⸗
D ſe autẽ habet ab alio. In deo aut nõ poſ
öſuyjmus intelligere nõ eſſe. quia de ſe ha/
bet eſſe ⁊ nullo modo nõ eẽ.Et ideo om
nis alia res dicit᷑ habere eſſe.ſed nõ ẽ ſu/
um eſſe.ſed deus habet eſſe ⁊ eſt ſuũ eſſe
Sed impꝛopꝛie dicit᷑ habere eſſe quia
eſt ſunz eſſe. Colligamus iam ꝓbata de

Eſſe dei ipſo eſſe. vnde dei eẽ nõ eſt ab alio rece/

excludit ptum.⁊ eſt ſimpliciſſimũ ⁊ ẽ ipemet de⸗
oẽ nõ eẽ us.⁊ deus eſt ipſũmet eẽ Et inde ergo ſe
AYuitur ꝙ eẽ dei eſt infinite elongatũ a nõ

eſſe ⁊ ab ipo nihil.vnde quia deꝰeſt ißm

eſſe.⁊ eſt ſnũ ecẽ.⁊ nõ ab alio acceptũ.ſuũ
eſſe nõ venit a no eẽ, neq; de nihilo. nec

ꝛietatibo. ctiã

ab aliquo.ſed eſt totaliter pꝛimũ.quia ſi
eſſe nõ eẽt pꝛimũ.tunc nõ eẽ ⁊ nihil eſſet
pꝛimũ.⁊ tunc ipᷣm eẽ nunq; poſſet exiſte
re.quia nunq; nõ eẽ ⁊ nihil de ſenõ po/
tuiſſent feciſſe ecẽ. Ergo neceſſario ipſuʒ
eſſe eſt pncipiũ totaliter.ergo ip m fugat
totaliter nõ eẽ ⁊ iᷣm nihil. Et ideo ipſũ
nõ eſſe et nihil nullo modo poſſunt ali/
quid in ipᷣo deo eẽ. nec poſſunt ipᷣm de⸗/
ſtruere nec diminuere. Et per ↄſequẽs
ipſum eẽ qð eſt deus nõ poteſt nõ eſſe.
Igeo ſemp neceſſe eſt eẽ. et impoſſibile

eſt nõ eẽ. Et ꝑ ↄſequẽs nunq; eſt defici/

ens nunq; incipiens. Sed eſt etern ſi/
ne pꝛincipio⁊ ſine fine.i¶ UVlterius quia
ipſuʒ eẽ cũ ſit pꝛimũ fugat totaliter ißm
nõ eẽ.ſequitur ꝙ ipᷣm eẽ qð eſt deus eſt Eſſe dei
infinitũ ĩterminatũ nõ limitatũ nõ clau eſt ĩfini-
ſum.quia eẽ nõ poteſt reſtringi niſi ꝑ nõ tum
eſſe qð eſt ſuũ oppoſitũ.Et quia nulluʒ
nõ eẽ poteſt eẽ in ipſo eẽ.ſequitur ꝙ eſſe

ſe extendit in infinitũ. Et 8 cõſequens

ipᷣm eẽ qð eſt ipemet deus. habʒz in ſeqᷣc
quid ꝑtinet ad eẽ.Et ideo om̃s modos
et gradus eẽndi.⁊ infinitos modos⁊ g/
dus eẽndi habet.ſicut ſi eſſet infinitũ in
quantitate.vt infinita magnitudo com -
plecteretur et compᷣhenderet om̃es gra/ —
dus et modos qntitatis.vt⁊ ſi eẽt inrninn =
tum numero infinitos numeros cõple/ H
cteretur. ifinitos modos ⁊ gradus nu
meroꝛũ comp̃ᷣhenderet. Ita infinitũ eẽ
habet infinitos modos et gradus eẽn/
di.et etiã fugat a ſe infinitos modos et
gradus nõ cẽndi ⁊ infinita nõ eẽ.⁊ quic
quid ꝑtinet ad nõ eẽ. Quare ſequitur ꝙ E ſſe dei
ad nihil eſt in potentia.⁊ nihil poteſt re/nõ ẽĩ po
cipere cũ nulla additio ei poſſet fieri.qꝛ tẽtia
nullũ eẽ ei deficit.quia tũc in ipᷣo eẽt ali/
qð nullũ eẽ ⁊ deficeret ei aliqð eẽ.naʒ nöd
eſſet adhuc qð poſſet eẽ.et adderet᷑ ei aaiili
quid. IJdeo neceſſe ẽ ꝙ ſit ſemꝑ actu à
quid poteſt eẽ. Et exinde ſequitur ꝙ eſt

actualiſſimũ ⁊ cõpletiſſimũ et ꝑfectiſſi/

mũ maximũ. Et quia in infinuũ elõga
tur a nõ eſſe. ideo eſt ĩimutabiliſſimũ.qꝛ

ſi mutaret᷑ hret aliqͥd nõ eẽ.ſcʒ añ muta/ Eſſedei

tionem loci ad quem ⁊ poſt mutationẽ ẽ ĩmuta
loci a quo ſed ſo ꝑmanet id qð ẽ ſine oĩ bile
vmutatoe. nec decurrit de vno inaliud,.

infinitiſſimũ actu actualiſſimũ cõpletiſ

ſimũ ĩmutabiliſſimũ⁊ eternũ.Et omia

iſta ꝓbant᷑ ꝑ vnũ fundamẽtũ. 5
KRegula 2 doctrina ad ꝓbãdum om/

fundamentũ ⁊ pꝛima radix ẽ/ꝙ ipᷣm eſ/

ſe. Iſta tria ſimul cõiuncta manifeſtant

om ia de ipᷣo eẽ.Et quicqͥd ſequit᷑ ad iſta

neceſſario veruʒ eſt. ⁊ quicqͥd repugnat

iſtis. neceſſario iĩpoſſibile eſt ⁊ falſuʒ. vt

bet nõ eſſe alterius dei.quia nõ eſt ipſuʒ

2

ergo nõ habet pᷣteritũ eſſe. nec futurũ eſ- finitum a nõ cẽ ⁊ a nihil/⁊ ipᷣm nõ cſſeet Erin
ſe.lſed tm̃ cẽ pñs.id eſt nihil eẽ noni acqͥ/ nihil in infinitũ elõgant᷑ab cẽ pſo.Et ſ ote⸗
rere poteſt. nec poteſt aliquid qð habet quia eẽ pᷣmũ ⁊ eternũ.ideo nõ eẽ totalit᷑ ſhio⸗
perdere. Item quia deꝰ eſt eẽ inſinitum fugatũ eſt ab ipᷣo cẽ.⁊ qcqͥd ꝑtinet ad nõ in
nõ terminatũ.ideo eſt fons ⁊ mare infi / eſie/elongat᷑ a deo qͥ eſt ſuũ cẽ.⁊ qͥcquid en inrt
nitum eẽndi infinitũ ſine menſura ſine ptinet ad ipᷣm eẽ/neceſſario eſt in eo. Jõ ſen,
termino ſine fundo. Concludamꝰ ⁊ col ſi vis ĩtelligere veritatẽ certiſſime. com, mnac.
ligamus illa que dicta ſũt de ipſo eẽ qd para ſemꝑ ipᷣm eẽ ad nõ eẽ ⁊ qͥcquid po lui
eſt deus. Dicam ergo ꝙ eſſe dei nõ ẽ ac teſt dici vel cogitari qð ꝑtinet ad eẽ vel ur
ceptũ ab aliquo.⁊ ideo pᷣmũ totalit᷑ſim ad nõ eſſe.Cõiunge aũt iſta inſimul.ſcʒ noc
pliciſſimũ/fugans totalit᷑ ĩm nõ eſſe ? eſſe dei nõ eſt acceptũ.deus eſt ſuũ eſſe.⁊ lan
nihil/in infinitũ elõgatũ ab eo. Et ideo eſt ipſum eẽ ⁊ totaliter ſugat ipſum nõ eſ Man

nia de eſſe. ipſo⸗ CCerbi gratia.ſi querat᷑ ſi poſſent eſſe duo
doelle e no ui. talia eſſe.ſcʒ vt dictum eſt.ſcʒ quoꝛũ eſſe In
Tautẽ habeam regulaʒ ⁊ mo/ nõ eſt acceptũ ⁊ ſint ſuũ eſſe ⁊ fugant to hec
dum ad ꝓbandũ oĩa de ipo eẽ. taliter a ſe nõ eſſe.ſtatiʒ dicet᷑ ꝙ nõ.quia deoffil
2 ſicoꝛdinato modo ꝓcedamꝰ. apparcet repugnãtia. Si em̃ ſũt duo ta cor
Opoꝛtet facere vnũ fundamẽtũ ⁊ vnaʒ lia eſſe.iam ipᷣm eẽ nõ fugat totaliter ipʒ honon
radicẽ/in quo oĩa fundent᷑. Pꝛimũ aut nõ eſſe.quia v nũ tale eẽ qʒ eſtdeus ha/ iliEto

hobeteel

ſe nõ eſt acceptũ ab aliquo nec a ſeĩo et poſtq; ſunt duo diuiſa eſſe.⁊ vnũ nõ eſt ugnnt
ideo eſt pᷣmũ eſſe. Et exinde ſeqͥtur om̃ße de altero.quia qðlibet eſt indiuiſibile ꝑ noceE
Eſſe dei quod dictũ eſt de ipᷣo. Itẽ ad iſtud fun / ſe.⁊ ſic vnũ deficit alteri.⁊ in quolibet ei ELicco
nõ ẽ ac/ damentũ/ſcʒ ꝙ eſſe dei nõ eſt acceptum ſe infinitũ nõ eẽ.quia ita magnũ eſt nõ conſegt
cepium ⁊ eſt pᷣmũ eſſe.ſeqᷣtur vnũ aliud /ſcʒ eẽ eſſe.quia nõ eſſe vnius eẽt in eẽ alterius tenec
dei in infinitũ elongat᷑a nõ eſſe.⁊ ab ibo Et quia quilibet habet infinitũ cẽ.ideo batn
nihil. ⁊ fſugat totaliter ipᷣm nõ eſſe. Per in quolibet eſſet infinitũ nõ eſſe.⁊ ſic in wrini⸗
iſta duo oĩa radicaliter pbant᷑ ⁊ ↄ-cluduũñ ſimul eſſet in vno ⁊ eodẽ infinitũ eſſe et ficheE
tur. Unde qꝛ ipᷣm cẽ dei nõ eſt acceptũ infinitũ nõ eſſe.qð eſt impoſſibile. Oua dplr topl
ab aliquo. Ideo ſeqtur ꝙ eſt totaliter ? re ſequitur ꝙ impoſſibile eſt niſi vnũ ta ſan hinmg
mũ.Et vlterius ſeqtur ꝙ eſt ſimpliciſſi leeſſe vt dictum eſt.ergo impoſſibileee i miigui
mũ ⁊ ſine ꝑtibus.Et exinde ſeqͥtur ꝙ eẽ niſi vnum deũ eſſe.qui eſt ipſum eſſe.et O⸗ ſolu enovice
dei eſt ipemet deꝰ. ⁊ ꝙ de eſt ipſũmet eẽ. eſt ſuum eſſe.⁊ qui fugat totaliter ipſuʒ ſit vnus plerce
Et exinde ſeàtur/ꝙ elongat᷑ in infinitũ nõ ec̃. Pꝛeterea ſi querat᷑ ſi in deo ſit om deus demno/
Eſſe dei a nõ eſſe.⁊ fugat totaliter ipᷣm nõ eſſe et nis foꝛtitudo omnis virtus om̃is pote demus.
fugat oẽ nihil.⁊ ꝙ nõ eſſe ⁊ nihil nullũ poſſe ha ſtas.ſtatim reſpondet᷑ ꝙ ſic.quia deus inppꝛi⸗
nõ eẽ bent ↄtra ipᷣm.⁊ exinde tũc ↄcluduntur eſt ipſum eſſe.⁊ in infinitũ elõgatura nõ guig ee
ia. Uñ qꝛ ipᷣm eẽ pꝛimũ qð eſt deꝰ/io/ eſſe. Et ideo neceſſario in eo eſt quicqͥd deinöen
taliter fugat ipᷣm nõ eſſe. Jõ ipᷣm eẽ qdʒ pertinet ⁊ cõuenit ad eẽ ⁊ fugatur ab eo uce.
eſt ipemet deꝰ.nõ poteſt nõ eſſe/nec defi quicqͥd ꝑtinet ad nõ eſſe. Et ideo debttbti Ai naze
cere ſed neceſſe eſt eẽ ideo eternũ.iõ non litas ĩpotẽtia fragilitas ꝑtinẽtad nõ eẽ. Mlalen
poteſt ei fieri additiovł diminutio neg Et foꝛtitudo viri poteſtas ꝑtinẽt ad eẽ flttſi
mutatio.⁊ ſic ẽ neceſſariũ/q ẽ ꝑfectiſſi Jõ debilitas fragilitas ĩpotentia ĩ infi . Aunse
mũ ⁊ cõpletiſſimũ /habẽs omnẽ pleni/ nitũ elõgat᷑ ab eo.⁊ foꝛtitudo viriꝰ pote/ es unnöen
4 tudinẽ eẽndi.Et ideo eſt fons infinitiſ/ ⸗ſGtas ſunt ĩfinitũ ĩ eo.Et iõ eẽ eſt foꝛtiſſlſli it dadeiſ
ſimus eeẽndi.quia poſtq; elongat᷑ in in,/ mũ potetiſſimũ ⁊ vᷣtuoſiſſimũ elõgatũ lſte

bägt
röckcg
gniu
NN
ocſtinay,
1ccanit
uunetagein

kninimn

cſtliͤcſ
Sthunti⸗
ummitm

CEth

iorergn
inn
cſoncſ
cucticſ.
ſerfugner
tenei
n ütdrott
Ntttlum;
ckdas ha⸗
nunöckine;

„1Wänock

f

inciuibit
Ancroſbe
zmagrüchn
inei diot
nfiniici
noche. tſeit

intni A-ta

poſhich⸗
Eni ut
mpoſbleck
pümeſet
Nliteriotg
indeoſton
useffisſc

S
—

V

in infinitũ ab omi fragilitate debilita/
te⁊ impotentia. Itẽ ſi querat᷑.An in deo

ſit potentia creandi⁊ faciẽdi aliquid de

nihilo. Jam ſoluit᷑ iſta queſtio ſimiliter
quia in deo neceſſario eſt quicqͥd magiſ
pertinet ad eẽ q; ad nõ eẽ.Et ideo qꝛ po

tentia creandi ꝑtinet ad eẽ.⁊ impotẽtia

ptinet ad nõ eẽ. Ideo neceſſario in deo

eſt iſta potentia. ałs eẽt in deo aliquod
nõ eẽ.qð eſt impoſſibilile.
e duplici eẽ ⁊ duplici nõ eẽ.ſicut de
duplici nihil.
Titulus. xiiij.
Tlia dictum eſt ꝙ eẽ dei fugat a
ſe om̃e nõ eẽ.⁊ per ↄſequẽs nul/
lum eẽ ei deficit.quia nullum eẽ
eſt extra ipᷣm.ſicut ꝑ contrariũ dicimus
ꝙ homo nõ habet eẽ terre nec eſſe aque.
nec eẽ ignis nec arboꝛis.nec aʒini ⁊ ſic

de om̃ib alijs.ita ꝙ homo habz tot nõ

cẽ.quot ſunt res que remouent᷑ ab eo.qꝛ
homo nõ eſt aſinus.ideo nõ habet eẽ aſi
ni. Et quia homo nõ eſt lapis.ideo nõ

habct eẽ lapidis. Et ideo eẽ homĩs non

fugat totaliter nõ eẽ.ſed ſolũ fugat vnũ

conſequẽs ſeqͥtur ꝙ eẽ dei habet in ſe eẽ
terre.eẽ aque aeris ⁊ ignis.⁊ ecẽ omniuʒ
quattuoꝛ graduũ.⁊ omniũ que cõtinen
tur in ipſis gradibo.quia nullũ eẽ dei de

ficit. Et iõ eẽ dei eſtvniuerſale oim Sʒ

Duplex

tñ duplex eſt eẽ terre.aque.ignis.⁊ om/

eſſe crea nium alioꝛũ. Unũ in ſe ⁊ in natura pꝛo

ture

pꝛia quã videmꝰ. Aliud eſt in eẽ dei qðᷣ
eẽ nõ videmus.Sicut domꝰhabet du⸗
plex eẽ.vnũ in ꝓpꝛia natura extra qð vi
demus.Aliud in aĩa artificis qð nõ vi/⸗
demus. Res aũt q̃ntũ ad eẽ qð habent
in ꝓpꝛia natura.hoc eẽ nõ habent ĩ deo.

quia eẽ dei nõ poteſt eſſe tale eẽ.quia eſſe
Dei nõ eſt iſta terra iſta aqua.⁊ ſic de alijſ

Quia eẽ dei eſt ĩdiuiſibile ĩimutabile et᷑/

Ti. xij. num ⁊c̃.vt ꝓbatũ eſt. Cerra aũt ⁊ qqua

⁊ alia elemẽta ſunt mutabilia diuiſibilia
finita.⁊ ſic ꝑ oppoſitũ ſunt.Et ꝑ conſe/
quens eſſe eoꝝ ꝓut ſunt in eoꝝ ꝓpꝛia na

Eſſe dᷣi tura nõ eſt in eſſe dei. Sed cũ neceſſe ſit

eſt oẽ eẽ eẽ dei ſit om̃eeſſe.quia extra dei eẽ nõ

poteſt aliquid eſſe. deo oꝑtet ꝙ ſit ali⸗

W

etiam in eẽ dei ⁊ in deo.

nõ eẽ.Et quia eẽ dei fugata ſe om̃enõ eſ
ſe. ideo habet neceſſario om̃e eẽ. Et per

eekereeb r, „„„„ „ „
H l.xuu. et. xD. E er ſentia dei

nd eſſe omniũ reꝝ q; eẽppꝛiũ.quia neceſ

ſe eſt ꝙ om̃ia habeãt eẽ in deo. I ſtud au

tem eẽ. eſt ſicut eẽ domꝰ in aĩa artificis.
⁊ eſſe ipᷣius artificis in aia qð nõ ſemꝑ
habuit. Sed eſt differẽtia. qꝛ artifex re/

cepit eẽ ipᷣius rei quia aliquãdo nõ ha⸗-

buit Sed eẽ dei nihil poteſt acciꝑe.nul
la additio poteſt ei fieri.quia in eo eſt in
finita ſimplicitas.nulla cõiunctio.Et

ideo neceſſe eſt ꝙ eẽ dei ab eterno habe/

at in ſe eẽ omniũ reꝝ. Et neceſſe eſt ꝙ eẽ
omniũ reꝝ ſit eternũ in deo.⁊ neceſſe eſt
ꝙ ſit idem cũ eſſe dei.quia in eẽ dei nul /
la poteſt fieri pluralitas ſed ſumma ſim
plicitas.Et ideo ſunt vnũ eẽ om̃ia in eſ
ſe dei qð eſt ſumme vnuʒ. ⁊ ſic nihil no/
uum eſt apud deũ.ſed omia ſunt ab eter
no. WDZ
¶Dy eſſe oĩm rerũ in ꝓpꝛia natura. eſt

(Litulus. xxx.
Tgquia eẽ dei fugat ome nõ eè.
ideo nullũ eẽ poteſt eẽ extra ipʒʒ.
Et cum creature habeãt ꝓpꝛiũ
eſſe reale diſtinctũ ⁊ ſeꝑatũ ab eẽ dei. er/

go illud eẽ reale nõ eſt in deo. Et dicen/

dum q eẽ tale reale reꝝʒ omniũ neceſſari

um eſt in deo. Hõ quideʒ q ſit idem eſſe Nota

dei. ſed neceſſe eſt ꝙ veniat ab eſſe dei. et

oꝛiatur ab eẽ ipᷣius dei totaliter. Quia eſ

ſe dei eſt pꝛimũ ⁊ nõ acceptũ neq; ince/
ptum. ⁊ ergo neceſſe eſt ꝙ om̃e aliud eẽ
oꝛiatur ab iſto eẽ.⁊ pullulet ab iſto eẽ tã/
q; a radice.Et quia eẽ dei eſt indiuiſibi/
le ſumme ſimplex.ideo tale eẽ reꝝ impoſ
ſibile eſt ꝙ ſit deciſum. aut ſumptũ ab eſ

ſe dei qð eſt infrangibile. Ergo neceſſeẽ

qꝙ fit ⁊ venit de nõ eẽ ⁊ de nihilo.poſtqỹᷓ
nõ põt venire de ceẽ qð ẽ deus. Et quia
nõ eẽ ⁊ nihil nõ poſſunt ꝓducere aliqͥd.

ergo neceſſe ẽ ꝙ eẽ pᷣmũ ꝓduxerit omne Eſſe pꝛi
aliud eẽ reale de nõ eẽ ⁊ denihil.vndeſo mũ pꝛo
lum eẽ põt pꝛoducere eẽ.ſicut ignis ig/ duxit a/
nem ⁊ ſimile ſuũ ſimile.Cũ ergo eẽ om/ lia

nium rerũ reale nõ ſit eẽ dei ſed aliud. er

go neccſſe ẽ ꝙ ſit pꝛoductũ ab eẽ dei (qð
cſt pꝛimũ ⁊ pꝛincipaliſſimũ)de nõ eſſe⁊
de nihilo.Et ideo ſequitur ꝙ eẽ tale rea/

le ꝓ tãto eſt ĩ deo.qꝛ totalit᷑ venit a deo ⁊

ab eẽ ſuo. ⁊ ẽ ꝓductũ de nihilo. ⁊ totalix

Duplex
eſſe

Citulus. xvi.

cõſeruatur in tali eſſe ab ipſo eſſe dei. Et

ſi pꝛimo nõ haberent eſſe in deo ⁊ in eſſe
dei ab eterno. nõ poſſent habere eſſe rea

le in ipo.qꝛ iſtud eẽ reale venit ab ipo eẽ
quod habent in deo ab eterno. Sicut ů

inuenimꝰdu plex eẽ. Unũ eſt eẽ pꝛimuʒ
⁊ nõ acceptũ ſimpliciſſimũ/fugans oĩ/
no nõ eſſe.qꝛ nunq; habuit nõ ee/ qð eſt
eternũ ⁊ imutatũ.Et aliud eſt eẽ qð de/
ſcẽdit ab iſto eẽ/⁊ ẽ aliud ab eo.qð ꝓdu/
ctum eſt ab ipᷣo eẽ pᷣmo de nõ eſſe ⁊ de ni

hilo.⁊ hoc eſt eẽ oĩm rerum aliaꝝ. Pꝛi/

muũ eſſe eſt ſimpliciſſimũ ⁊ indiuiſum.et

ſecundũ eſſe eſt diuiſum ꝑ multas ꝑtes.
ſcʒ ꝑ tot partes quot ſunt res.⁊ eſt mul/
tiplicatũ. Unde pᷣmo eſt diuiſum ꝑ q̃t/
tuoꝛ gradus in generali.⁊ poſtea quili/

bet gradus eſt diuiſus ꝑ multa eẽ in ſpe

ciali.⁊ ꝑ multas ſpecies.⁊ quelibet ſpe/
cies ꝑ multa indiuidua. Poſtq; & ſunt
duo eſſe vera ⁊ indubitata.⁊ vnũ eſt pꝛi

mũ nõ acceptũ ab aliquo.neq; ſumptũ

ꝑ ſe exiſtẽs eternũ ⁊ imutabiliſſimũ ⁊ ſu
ſtentatũ neceſſe eſt ꝙ aliud eſſe quia nõ
eſt idẽ ꝙ pꝛimũ eſſeoꝛiat᷑ ⁊veniat a pᷣmo

eſſe.als eẽt equale alteri eſſe.quia nõ eſſjʒ

acceptũ.⁊ hoc ẽ impoſſibile vt ſint duo
equalia eſſe pᷣma.Ergo eẽ qð repitur ali

ud ab eẽ pꝛimo qð a nullo eſt acceptum
oꝛitur ab illo.Et quia pᷣmũ eẽ nõ poteſt
diuidi neq; diminui neq; mutari. Ideo
impoſſibile eſt ꝙ aliud eſſepoſſit recipi

de illo eſſe. neceſſario oꝑtet ꝙ oꝛtũ ſit
de nõ eſſe totaliter. Ergo ſeqͥtur neceſſa/
rio ꝙ om̃e aliud eẽ ſit pꝛoductũ a pᷣmo

eſſe. de nõ eſſe ⁊ de nihilo a pᷣmo. Ergo

om̃es q̃ttuoꝛ gradus qui faciũt aliud eſ
ſea bmo ſunt pnctioen eſſe ⁊ de nihi
lo a pꝛimo eſſe.
¶ Comꝑatio iſtoꝝ duoꝝ adinuicem.
ECuulus.x

eſſe qðᷣ eſt ꝑ ſe.ſed non venit de
ò eſſe. ꝓducit aliud eſſe de nõ

eſſe. Ideo habuit ipʒ neceſſario in ſeipo
anteq; ꝓduceret ipᷣm.quia om̃e qð ꝓdu
citur ab aliquo. neceſſario eſt ꝙ pꝛiuſqᷓ;
ꝓdncatur ab illo ſit in eo.ſicut domꝰ pꝛi

us eſt in anĩia artificis.anteq; pꝛoducat᷑

ab artitice. aliter impoſſibile eſſet q; artt

fex poſſet ꝓducere domũ extra in tali eẽ
reali.neq; pictoꝛ imaginẽ. Ergo eſſeqð
eſt pꝛoductũ.neceſſario fuit pᷣmitus an

teq; ꝓduceret᷑ in pᷣmo eſſe ab eterno. Et

ideo quia eẽ aliud qð ẽ pꝛoductũ. eſt de
nõ eſſe pꝛoductũ.Ideo habuit alias cõ

ditiones qᷓ; pᷣmũ eſſe.qð nõ eſt acceptuzʒ

ab aliquo.vñ nõ potuit eſſe equale ei.et
ideo neceſſario habuit eẽ diminutũ⁊ in/
completũ.⁊ neceſſario habuit nõ eẽ ſibi
admixtũ.quia de nõ eſſe venit.nec potu
it habere om̃e eẽ.ſed ꝑteʒ de eẽ. Ideo ne

ceſſario habuit eẽ finitũ mẽſuratũ.limi

tatum.⁊ terminatũ. Sicut ergo qꝛ pꝛi/
mũ eſſe nõ eſt acceptũ ab aliquo.⁊ ſecũ/
dum eſſe eſt acceptũ de nõ eſſe ⁊ de nihi/
lo. Ergo oẽs cõditiones que cõueniũt

pmo eẽ.ꝑ hoc quia nõ eſt acceptũ ab ali

5

e Niteenli
i unich

vnpc

anood
mil
hGttotalie
nuuhif
comdene
Gicsſun

4 ooppolit
gadeceden
Cptinegd
bancuoie
1tcceptürt

—
☛

Purſuoaut

E=

4

tdeld

S
—
See

(A NYr

quo.⁊ ſecũdũ eẽ eſt acceptũ de nõ eẽ ⁊ de

nihilo. Sic remouet᷑ ab alio eſſe.ꝑ hoc
quia eſt acceptũ ab aliquo de nõ cẽ.⁊ op
poſite cõditiones ei ↄueniunt. Et ideo
quia pmũ eẽ eſt pꝛimũ⁊ pmatũ tenet.qꝛ
nõ eſt ab aliquo acceptũ. Ideo aliud eẽ
eſt ſecundũ.quia eſt acceptũ ab alio de
nõ eẽ.Et ſicut eſſe dei qð eſt pꝛimũ cẽ.⁊
ſum me ſimplex nullã habẽs pluralitatẽ

Cõditö
nes mũ

di

Scða

ro quia nõ eſt acceptũ ab aliquo ⁊ eſt p/

mũ.Ita om̃e aliud eẽ eſt compoſitũ ha
bens aliquã pluralitatẽ.eo quia eſt acce
ptum ab aliquo ⁊ nõ eſt pꝛimũ. Ideo ĩ

om̃i alio cẽ.habemintelligerealiud pe
ter eẽ.ſcʒ nõ eẽ.quia venit de nõ eẽ.⁊ po/

teſt redire ad nõ eſſe. ineſſe aũt dei.nihil
poſſumꝰintelligere de nõ ecẽ.quia nõ ve/
nit de nõ eẽ.nec poteſt redire in nõ eſſe.

Item ſicut deus eſt ſummũ cẽ ⁊ eſt ipᷣm

met eẽ̃.⁊ nõ eſt aliud niſi eẽ.quia nõ ẽac/
ceptum de nõ eẽ.quia ẽ ſumme ſimplex
ſine vlla pluralitate. Ita nullum aliud
ab eſſe dei eſt ſuum eſſe. nec ipſum met eẽ

ſed eſt aliud q́; eſſe.quia acceptuʒ eſt de

nõ eſſe. ⁊ habet aliquã pluralitatẽ. Itezʒ
ſicut eſſe dei fugat om̃e nõ eſſe totaliter.
⁊ in infinitum elongatur a nõ eſſe.co qꝛ

Tercia

Quarta

nõ eſt acceptũ a nõ eſſe. nec de aliq̊. Ita
nullũ aliud eẽ fugat to taliter nõ ccẽ.necĩ

infinitũ elõgant᷑ a nõ ccẽ.ĩmo neccſſario
ip̃ m creatũ cẽ vadit ad nõ eẽ vñ venit.

moceck

beichegr

E
—

—

fomanite

=

Gtnosad
lireqöca
(libilikg
ſitdenoͤce
Nſecates.
n. Kg
optetaſi

ſttücßr
dl. Ete

chqo via
Aliud qon
locoꝛit
Juſuntd⸗
Otrob//
Chiotfione
ſhieck om
ornſgeknen
Ccſtisocc

(ccſtmüs

egbiße
lunco⸗ge⸗
noͤpoͤtee
bus eeft
bis man
us vnd
dimonife
Kctrnu
ſaedagn
itngede

di. ſcʒ ꝙ de nihiloꝛ de nõ eẽ venerit. Et

lecſſtant Quita eo q; ꝓductũ eſt de nõ eẽ. Pꝛeterea quẽ/

mrint admodũ eẽ dei eſt imutabiliſſimũ ⁊ in / ſic mõ cognoſcimꝰmũdũ de nõ eſſe⁊ de
dec uariabiliſſimũ.co qꝛ nõ eſt acceptũ ⁊ fu nihilo veniſſe.⁊ pꝛoductũ fuiſſe qð pꝛi/
unpmin gat totaliter nõ eſſe. Ita om̃e aliud eẽ eſft mo neſciebamꝰ.Et ita fuit ibi aſcenſus
ban e mutabiliſſimũ⁊ variabile.eo qꝛ eſt pydaua ⁊ deſcenſus.⁊vnũ eẽ manifeſtauit aluuid·
eniicn ctum de nõ ec. nec fugat totaliter nõ eẽ. eſſe.⁊ ad inuicẽ ſe manifeſtant ⁊ reuelllt ·
Nbnittlg Sic g̊ ſunt duo eẽ realia diſtincta.ſcʒ eẽ Et exĩde poſſumꝰ dicere ꝙ eſſe tot mũüũ
nſten Duo es dei 7 eẽ mũdi. Etiã ſunt due radices ad diẽ quaſi punctꝰ ⁊centrũ reſpectu eẽ dei è
ſegnkit realit᷑ di ꝓbandũ cõditiões amboꝝ.⁊ hñt radi/ qð ẽ ipᷣm eẽ.quia ipᷣm eẽ deiẽ infinitum
dininti ſtincta ces op poſitas. Quig radix ad ꝓbandũ actu.⁊ elongatũa nõ eſſe.ſed eẽ mundiẽ
dultnö e oĩa de eẽ dei eſt. qꝛ nõ eſt acceptũ neq; re finitum de nõ eẽ ⁊ denihilo ꝓpductum. .*
VntNn ceptũ neq; datuʒ ab aliqᷓ. Radix aũtad ⁊ deus ꝓduxit mundũ ſicut artifex do/
deci⸗ nte ꝓbandũ oĩa deeẽ mũdieſt.qꝛ ẽ acceptũ mũ, Comꝑa vnũ ad aliud.⁊ vide ꝙ eẽ
mäſrüin receptũ atq; datũ ⁊ de nõ eẽ pductum toti mũdi nõ ẽ niſi quidã punctꝰ.dum
Cragocni Löꝑpa/ Rurſus auũt reuertẽtes cõparamꝰ vnuʒ compꝑpatur ad ipᷣm eẽ dei maximũ⁊ ſine
idd tio duo ecad aliud. vt nob mag manikfeſtef. Er menſuũs.ð
ſtnmi rü cẽad dicam ꝙ vnũ ee. ſcqʒ eẽ mũdi ↄtinẽs qt iſum eẽ dei pduxit totũ eẽ mũdi
ne m inuicẽé tuoꝛ⸗ gradꝰ. eſt nob manifeſt pmopſe. denõe e⁊ de nihilo voluntarie ⁊ ꝑ mo —
mni imo manikeſtiſſimü? certiſſimũ ⁊ ꝑdu/ dum artis. ⁊ nõ naturaliter. nec ec necei
idefictt. citnos ad aliud eẽ. ⁊ fecit nob im inue ſiaatt.
cſege neoscroracemailing Eitegeh eſk — Eitulus xxiij.
Er, allibilit. ꝙ iſtud eẽ mũdi ẽ ꝓductũ ⁊ ve P S lir ſ
de Erin 5 nit de nõ eẽ. Et aliud ẽ eẽ qð eſt ipm eſſe 6 quo lter E H
nuitentq i ſe exiſtẽs.⁊ nõ ẽ ꝓductũ.neq; venit de ſe mundl de nihilo ꝓductũ ẽ
oodludei nõ eẽ. Et q cẽ mũdi poſtq; ẽ pductum. Vigeam ſi pꝛoductũẽ natu/
füab riode oꝑtet ꝙ ſit ꝓductũ ab ipᷣo eẽ occultiſſi / Eraliter ⁊ ex neceſſitate.ſicut ignis natura
nlanzue. mo. qð eſt de. Et iõ eẽ occultiſſimũ dei liter ꝓducit caloꝛẽ. vel volũtarie ſicut ar

eſt tãq; radix ⁊ ẽ vera oꝛigo ipᷣiꝰ eẽ mun

tifex domũ. Et dicẽdũ ẽ ꝙ ſic. ꝑ moduʒ De ar/

biohluiti di. Et eẽ mũdiẽ ſicut truncꝰ frondes ? artis ⁊ nõ naturaliter nec ex neceſſitate. tificialłxr
aicnotci bꝛãche arboꝝ. Et iõ ſicut ĩ arboꝛeẽ vnũ Quia em eſſe deiẽ ideʒ qð intelligere et ꝓduxit
aonhoſit H ſcʒ qð videt᷑ſcʒ qcquid ẽ ſupꝛa terrã.et velle ſeu libeꝝ arbitriuʒ. Igdeo ꝓducere mũdũ
wcniktut aliud qð nõ videt᷑ ſqʒ radix occulta.⁊ tñ dei ẽ per intellectũ et voluntatẽ.et intelli
nini Jnl illud oꝛit᷑ qdᷣ videt᷑.ex illo qð nõ vide᷑. gendo et volendo ꝓduxit om̃e qð ꝓdu/
aralulnt Ita ſunt duo eẽ tm̃.vnũ qð videt᷑ ⁊ ap/ xit. UVlterius quia eẽ mũdi ẽ extraneum
deocpo⸗ pearet nobᷣ.ſcʒ totũ eẽ mũdicũ ſuis bꝛã/ ab eẽ dei.et nõ ẽ de natura ſua.quia ẽ de
niͦdcohi chis ⁊ frondibo ramis ⁊ floꝛib.qð diui nõ eſie et de nihil.et eẽ dei nunq; habnit
igniand ſibile eſt p multos dus. Aliud ẽ eẽ qd nõ eẽ̃. Ideo ſeqtur ꝙ eẽ mũdi ꝓductũ ẽ
ireintͦc „ nõ videt᷑ nec apparet.ſcʒ ipᷣm eẽ dei ꝑ ſe ſicut res artificiales ꝓducunt᷑ ab arte.
ſcncin exiſtẽs occultiſſimũ.⁊ tñ illud eẽ qð vi · Quia ſicut res artificiales nõ ſũt de na⸗
gpinnbet det᷑ eſt mũdꝰ.⁊ oꝛit᷑ ab illo qð nõ videt̃᷑. tura artificis.immo eẽ earũ ẽ extraneuʒz
mmeim id ẽ ab ipo eẽ dei. Sʒ tñ in h̊ eſt diſſimi ab artifice. Ita eẽ mundinõ ẽ denatum
nulumin litudo.q; radix eſt ꝑs arboꝛis.ſed eẽ dei dei.ĩmo ẽ extraneũ ab ipᷣo. Et iõ totũ eẽ
cipnni nõ põt eẽ pars alicu. Neq; ex iſtis du /· mũdi ẽ qſi vna res artificiał.vel vna do
ecgthen obus ecẽ fit vnũ. Sic eẽ mũdieratno/ mus. vlł vnũ palatiũ ꝓductũ p artema
rani bis manifeſtiſſimuʒ pᷣmo. ſed neſcieba⸗ deo. Et iõ ſiẽ artitex ꝓducit domũ volũ
cſeNan mus vnde venerat. Sed iſtud eẽ mun/ tarie. ñ ex neceſſitate neq; naturalr. itia
1rA di manifeſtauit nobis aliud eẽ.ſcʒ eẽ dei depduxit mũdũ volũtarie? artificialr .—
Ernd qð eſt pꝛimũ eſſe.⁊ cognouimꝰ ꝙ iſtud ⁊ꝛñ naturalr Exã ſeqᷣ?᷑ e ſiẽ artifex añq; Loꝛre⸗
ignic eſſe dei a nullo venerat. Deinde iterum ꝓducat domũ.hʒĩ itellectu ſuo totã foꝛ lariũ pᷣ⸗
ſontnſin iſtud eẽ dei manifeſtauit nobis eẽ mun/ mã atq; imaginẽ et ſilitudinẽ ⁊ ydeã do mum

i

mus.Aliter eẽtimpoſſibile ꝙ ꝓpducere
tur. Ita ipᷣm eẽ dei ꝓducens / gqð eſt iözʒ
intelligendo ⁊ volendo ꝓducere ⁊ intel
lectus habuit in ſe foꝛmã ⁊ ydeã mũdi⸗
Anteq; ipᷣm ꝓduceret/aliter eẽt impoſſi/
Secũ bile ꝙ mundũ ꝓduxiſſet.Et quia deus
dum nihil poteſt reciꝑe vt ꝓbatũ eſt. JIdeo a
Ti. xij. nullo alio potuit accipe foꝛmaʒ mundi
nec ſimilitudinẽ. Et ideo ab eterno ha/
buit in intellectu ſuo foꝛmã totiꝰ mũdi.
Etꝑ ↄiſequens ab eterno totus mundꝰ
fuit in deo ⁊ in eẽ dei/⁊ qꝛ in eẽ ſimplicii
ſimo nulla eſt pluralitas.⁊ eẽ dei ⁊ deus
idem ſunt/ſed ꝙ mundꝰ vt eſt in eẽ dei ẽ
in deo. eſt igem qð deus ⁊ eſſe dei. Et
quia eſſe dei eſt nobilius et dignius qᷓ;
eſſe mundi/quod eſt pꝓductũ de nihilo.
Igeo ſeqᷣtur ꝙ nobilius ⁊ digni eſſeha
dig / bet mũdus in deo ſine aliqua compati/
niꝰeẽ in one.q;ᷓ in pꝛopꝛia exiſtentia ⁊ natura.qꝛ
deo q; i in ppꝛia exiſtentia/eẽ mundi eſt de nihi/
ſe lo ꝓductum / ⁊ in deo habet eẽ eternum
Quar/ quod nũq; habuit nõ eſſe. Uerum quia
tum artifex indiget materia ĩ qua ponat foꝛ/
mã domꝰ. ſed ipſuʒ eẽ quod eſt deus/to
tum de nihilo ꝓduxit. quia qͥcquid eſt
pᷣter ipſum/eſt ab ipo de nihilo ꝓductuʒ
Et exinde ſequit᷑/ꝙ artifex/ſicut ipepo
teſt ĩfinitas domos ꝓducere/per domũ
ſuam quã ipᷣe habet in mente ⁊ in intelle
ctu/abſq; diminutiõe domus queeſt in

Terciũ

NMuüd?
dz dig⸗

mente. Ita deus q eſt ip̃m eẽ/ poteſt p

ducere infinitos mũdos/ꝑ mũdũ queʒ
habet in intellectu ſuo/abſq; diminutio
nneiſtimũdi.⁊ maxie.quia totũ de nibi/
Quĩtũ lo ꝓduxit. Et quia pducit om̃ia volen/
do ⁊ intelligendo.iõ totũ mundũ pdu⸗/
it ſine laboꝛe/ ſine fatigatione ⁊ ſine pe/
Serxtũ na.Et quia artifex pducit domũ melio
ri modo quo fieri põt.⁊ hoc iuxta exigẽ
tiã domꝰ. Ita deus ꝓduxit mundũ me
lioꝛi modo quo fieri potuit ⁊ debuit/iu⸗/
xta exigentiam mũdi. Ita ꝙ nihil vltra
potuit addi vel minui/ nec eſt aliqð ſu/
Septi / perfluũ.Sed q: artifex ponit ſolam foꝛ
mum mam in materia/⁊ nõ facit ipam materi
am.Igdeo nõ eſt neceſſe ꝙ artifex ſit ſem
per cũ domo. ĩmo dom facta poteſt ꝑ
ſe ſtare. ⁊ remanere ⁊ cõſeruari ſine pᷣſen/
tag artificis.ſed nõ ſic de mũdo reſpectu

poſſit defitere mũdo.quia eẽ dei neceſſa

⁊ nõ naturaliter ↄſeruat mũdũ. Ita eti/

dei artificis. Quia em̃ ipᷣe deus artifer
nõ ſolũ ponit foꝛmã in materia.ſed tam
materiã qᷓ; foꝛmã ⁊ totũ/de nõ eſſe.⁊ de
nihilo ꝓducit. Ideo ↄtinue neceſſariaẽ
p̃ᷣſentia ipᷣius dei eẽ in toto mũdo. Nec
mundus põt p ſe ſtare ⁊ cõſeruari/abſ⸗
qʒ; pᷣſentia inceſſabili dei ꝑ vnũ momen
tum.ĩmo ſtatim rediret in nõ eẽ ⁊ in ni/
hil totꝰ mũdus. qꝛ de nihilo venit. Jõ
neceſſario eo indiget mũdus / ſi debeat “
nõ in nõ eſſe vel in nihil redigi.⁊ ꝙ trrt
eſſe dei ſit pᷣſens ꝑ totum eẽ mũdi. Non
tñ ꝙ ſit incluſum in totũ eẽ mundi.ĩmo
etiã eſt extra mũdũ in infinitũ. Et ſic ſũ
mus artifex deꝰ/oↄtinue poꝛtat⁊ ſuſtinet
⁊ cõtinet totũ mundũ in pugillo ⁊ ĩ ma
nu ſua.⁊ ipᷣm ſuſtinet ſinelaboꝛe.qꝛ volẽ
do. Item ex hoc ſequit᷑ ꝙ ſummꝰ artifex Octa⸗
deus nunq; doꝛ mit ſed ſemꝑ vigilat.qꝛ uum
ſi doꝛmiret totus mũdus in nihilũ redi
ret. Item qᷓ;ᷓuis pᷣſentia ipᷣius eẽ dei non

rio eſt vbiq;.Attamẽ qꝛ ſolũ volũtarie‚/

am ſola voluntate poſſet deſtruere mun
dum/t ĩ nihil redigere ſivellzʒ/quia ex ni
hilo venit. Pꝛeterea ſeqͥt᷑ſ‚ꝙ ipʒʒ eẽ dei ar
tificis ſummi/ſemꝑ ⁊ ↄtinue mũdũ de
nihilo ꝓducit/eo ꝙ ipᷣe mũdũ contiune·
cõſeruat/cõtinet ⁊ manutenet /ne redeat Ticvij

Nonuʒ

in nihil. ⁊ ideo ipᷣm ↄtinue creat ſicut ſol
ſuos radios continue creat in aere.Ali/
ter ſi nõ ꝓduceret continue radij defice/
rent. Ideo de nocte radij nõ ſunt in aere
ſed eſſe deſinũt. Ita müdus eẽ deſineret
ſi nõ a deo ↄtinue crearet᷑ ⁊ ↄſeruaref.
D. deus /qᷣ eſt ipm eẽ per ſe ſubſiſtts
pduxit eẽ mundi de nihilo/abſq; ſui in
digenti. —. —

C(CTitulus. xviij. .
Tquia iã indubitabiliterẽ cõ/
cluſum / ꝙ deus eſt ipᷣm met eẽ/
⁊ in infinitũ elongatũ a nõ eẽ et
a nihil/a fugat a ſe omne nõ ec. pleniſſi⸗
mum pfectiſſimuʒ indigens nullo alio
eẽ. ⁊ eſt infinitũ eẽ/voluntarie ⁊ nõ natu
raliter/ſed vt artifex ꝓduxit mundũ/qꝛ
als ſequeret᷑ q ipʒ eẽ eternũ / p ſe exiſtẽs
in infinitũ elongatũ a nõ eſſe. indigeret
ipᷣo cẽ ꝓducto de nõ eẽ⁊ꝛ de nihilo. qðẽ

Nurai
ſmüͤ⸗hyb⸗a
oſethh
gliocepe
clnit 9
kns on
6iguin
das
ſoloct
ſckaon.

JN
Wo
Wadent
1boche

ii niſen⸗

n, ünciden
(ceipmn
ſſepcun
Uoi denocer
N nibyiſtg
denoͤcoy
urckofnt
Ccennuc
sati
fetindig
gianpe
deſtwen
Scdpe
rolltas
laberetl
Utderon
luoeet⸗
iiſenoß
iiroturcl
litgsie
cibſede
ſeteeſine
exheceſt
meraſug
ſſtaſunt

(cecllori

gucßde⸗
ntöe o⸗
nteece
gedein
Nauuc
dür
llie

KD H . 9 . “D NWNN D — ℳr.
CTixix et xx. Depꝛoductõe mũdi
enurilen abſurdũ valde ⁊ impoſſibile. cũ ipſum ueniebat ercellentiſſimo eẽdei. et etiãẽ ee⸗
Nderöch eẽ qð eſt deus ſit ꝑfectiſſimũ completiſ/ mũdi.⁊ ꝙ deo neq; mũdo repngnet Et
nmehenlt⸗ ſimũü. habens ĩ ſeoẽm plenitudinẽ. qu? ꝑↄſequẽs nõ fuit eternꝰ. ſed de nono fa
wonün poſlet h̊ eſſe: quõ tale eſſe idigerʒ B eſſe?· ct. Aliter ꝓduxiſſet mũdũ ↄtra ſeißm.
ncſ 2 alio eẽ pducto ab ipſo ð nihilo: Ergo Neq; ꝓpter hocĩ eẽ deiẽ alid nouitas.
Appnüne ↄcludit᷑ ꝙ deus qui eſt ipᷣm eẽ ꝑ ſe ſubſi neq; aliqð eẽ nouũ vel nouũ velle. qꝛe ab
umnötgn ſtens ꝓduxit totũ eẽ mũdi de nõ eẽ abſ eterno voluit ꝓpducere mũdũ ĩ eẽ reali al
nblormi, qʒ aliqua ſui indigentig. tero ab ipſo ⁊ de nõ eẽ. Et voluit ab et/
nüdne iden ¶ Oo deus quiẽ ſuũ eẽ pduxit mundũ no ꝙ; mũdus ꝓduceret᷑ ꝑ illũ moduʒ. p
ntdgi:i de nono et no ab eterno. neq; eſſe mun / quẽ magis ſuũ eẽ excellẽtiſſimũ ꝑfectiſ
mcinidedhae. dlieſt eternũ.ſed nouũ. ¶ Titulus. xix. ſimũ manifeſtaret.⁊ appareret ⁊ diſtin⸗
Nücinmnti⸗ TLaꝛ duo ſut ee. vnuʒ qð ẽ ipm gueret᷑ ab illo eẽ ð nihilo ꝓducto. IJdeo
nſnti bi eſſe nõ acceptũ denõ eẽ. ⁊ aliud ab eterno voluit ſuuz eẽ pᷣcederet eſſe
eporrretſite — qð nõ ẽ ipᷣm ec. ſed ẽ acceptũ ð̊5 mũdi. ⁊ B duratiõe. qꝛ aliter ↄtra ſe vo⸗
npuclinin nõ eẽ de nihiloq;. qð ĩ infinitũ elongak luiſſet. Ergo ab eterno voluit ꝙ tunc ꝓ
nelborent a pmo eſſe. hz ↄditões oppoſitas pꝛi/ duceret᷑ quando ꝓductus eſt. ,„ ð
LT.i. xiiij mi eſſe vt ꝓbatũ ẽ. Rurſus etiã qꝛ eẽ ꝓ/ MD) ipᷣm eẽ qð ẽ deus ꝓduxit totũ eẽ
kgümmnin xiij mielle vt paru⸗ ea q c 2
ünprine ct. xvvi. ductũ de nihilo ẽ ſumme ineqle ipſi eſſe müdi ppter finẽ ncipalẽ et ꝓpt ſeipᷣm.
innſen qð ẽ ipᷣmmet eẽ. Et iteꝝ.qͥa de qͥ ẽ ſunʒ Eitulus.xxx.
wginnhüink ſt. t mundũ abſq; ſui indigẽtis Tloniã aũt pbatũ ẽ infallibilir Ti. xvi.
öinseedann △ e. ꝓduxit mundũ abſq; ſui indigẽtia Clonia aüt . E infallibilir Ti. xyi.
guckda TEvij de nõ eẽ.volũtarie ⁊ nõ naturalit. exom c veꝝ ꝙ deꝰ ꝓduxit mũdü de ⁊. xvij.
i mine nibo iſtis patet.ꝙ taliter debebat pduci⸗ nihilo ꝑ modu artis.⁊ ſicutar/
midi de nõ ec.volũtarie ⁊ nõ naturalit᷑. Seqᷣ tifex domũ. Et q om̃is artifex opat᷑qᷣ c
nud June tur ex om̃ib iſtꝭ. ꝙ taliter debebat ꝓdu q d oꝑat᷑ ꝓpter aliqd. ⁊ ꝓpter aliqueʒ fi/
Cehruaenn ci eẽ mũdi.vt maniteſtaret᷑ omis ineqtli nẽ ⁊ intẽtionẽ. Et iõ neceſſe ẽ⁊ ĩpoſſibi
nchz nute tas. ?taliter. ꝙ p eẽ mũdi nulla appare le aliter cẽ.q; ꝙ ipſe ſumm artifex deus
gigiziurf⸗ ret indigẽtia ipſi dei. nec itelligi nec co/ ꝓduxerit mudũ totũ ꝓpter aliquẽ fine.
Nimenitit gitari poſſit. Que qͥdẽ indigentia ſi et. ⁊? ꝓpter aliquã intẽtionẽ. Et ideo qꝛ ni /
enidäcne deſtrueret totale eſſe dei ⁊ ſuã ꝑfectionẽ. hil eratpᷣter ipᷣm.iõ nõ potuit ꝓducere
–TD Sed potiꝰvt cognoſceretumma libe / mũdũ ꝓpter aliquẽ aliũ q;; ꝓpter ſeivᷣm
raerſauf ralitas ⁊ bonitas ipſiꝰ. et ſine mũildo Mõ em potuit ꝓducere mũdũ ppter nõ
arrinane;aH haberet ſuũ pfectũ eẽ. Et iõ mũdũ ꝓdu cẽ.ergo pꝓpterec. Ergo ꝓpter ſemetiůßm
inenchnh xitde nouo ⁊ nõ ab eterno. Quia ſimũ/ q ſolũ eẽ ꝗ Rurſuʒ etiã q; eẽ de nihilo
nöſnumnage dus eẽt ꝓductꝰ ab eterno ⁊ nõ denouo. ꝓductũ.nõ potuit eeè ſemꝑ ꝓpter eẽ. qð
Cscideinen ⁊ ipſe nõ pᷣcederet mundũ duratiõe.tũc nunq; habuit nõ eẽ.cũ non ſint niſi iſta
launtt, iã notaret᷑ inter deũ ⁊ mundũ aliq̃ equa dui eẽ. vnuũ c ꝓpter aliud. Ded cũ ip
ſeſlhſſi litas ĩ eternitate. Et ꝑ ↄſequẽs notare ſe de nullo mõ indiget mũdo.quõ ergo
qꝙ ipſe de indigeret mũdo. ⁊ nõ potuiſ/ ipſe fecit mũdũ ꝓpter ſemetipᷣm:¶ Dicẽ
. ſet eẽ ſine mũdo. Et etiã q; naturaliter ꝰꝭ dũẽ.qꝙ deus nõ fecit mundũ ita ꝙ ibſe
i. „ ex neceſtate pduxerit mundũ.et nõ ex indigeret mũdo. nec ipſo eẽ pducto de
birabliec⸗ mera ſua volũtate⁊ liberalitate. Et ola nõ eẽ.ſed vtißm eẽ pfectiſſimũ ⁊ indefi
gakiöniti iſta ſunt abſurdiſſima. et ĩicõgrua ipſiee cies qo ẽde ſine ſui diminutõe. omnni
ngini excellẽtiſſimo dei. Si aũt mundꝰ ſit p/ cabile alteri extra ſe. daret cõmunicãdo
tenöci ductdenouo.⁊ ipſepᷣceſſit mundu du/ ſeipᷣm.Etiõ ꝓduit ipm cè nouũ deni⸗/
iens niin ratõe.totũ oppoſitũ ſignificat᷑ etdeno/ hilo.vt iſtud eẽ creatuʒ ꝑticiparet illud
netnn tat. ⁊ excellẽtia ⁊ nobilitas ⁊ pfectio ipi cternu eẽ. Nõ qdẽ ꝙ vnii ee mutaret in
nh urcit⸗ uss eẽ dei manifeſtãi.Et qꝛ deꝰnõ ꝓdu/ galiud eẽ. B eẽtipoſſibile. Sed ipᷣm eẽ
bun lce rxit mundũ ↄtra ſeipᷣm.et ipᷣm ꝓduxit ꝑ de nihilo ꝓductũ vniret᷑ ipſi cẽ imutabi
n, Cirt modũ artis intelligẽdo ⁊ volendo. Jta livt ꝑficeret᷑i co. vt ſcʒ eẽnt ibi duo bobog
ihbt ↄcludit᷑ ꝙ pduxit o mõ quo magis cõ ſcʒ ipᷣm eẽ ꝓductũ.⁊ipſa ↄmunicatõ

mnnio ſeu pticipatõ ipi eẽ excellẽtiſſimiꝛ

optimi. vt ſic mailſeſtaret ſua libalitaſ. q
ſine ĩidigẽtia ſuivoluit ꝓducer̃ aliõ eẽvt

ci ſe cõicarʒ Hec ĩdiguit ipᷣm eẽ qð ẽ deꝰ

vt ſe cõicarʒ alicui extra.ſʒ ſua mera liba
litate ſevoluit cõicare. Diẽ ̊ ex ↄditõi/
b iſtoꝝ duoꝝ eẽ.ẽ ↄcluſũ ꝙ ipᷣm eẽ mði
ẽde nihilo ꝓductũ.eo qꝛ ẽ ð nõ eẽ.ncca

rio ẽ oꝛdĩatũ ad aliud eẽ.qð ñ veit ð nõ

eæẽ.⁊ ẽ ppt᷑ iᷣm.⁊ ipᷣm eẽ qdð ẽ de.co qꝛ ẽ

pfectiſſimũ.ẽ finis ⁊ ↄplemẽtũ ⁊ ꝓꝑfectõ

alter?ee. ipᷣm eẽ mũdideñ eẽ ꝓ/
ductũ.reſpicit ipʒ eẽ qð ẽ deꝰ. ⁊ ligat᷑ cũ
co triplici reſpectu et luiſibililigamine.
Uoniã aut ome QZitulꝰ.xxi

tria reſpicit.ſ.artificẽ pᷣmo ſicut
ad cãʒ efficiẽtẽ. Scðo ad foꝛmã ⁊ ſiłitu
dinẽ ĩ ĩtellectu artificꝭ exiſtẽtẽ.ſic ad cãʒ

rio reſpicit deũ ſp tiplici reſpecm. Pꝛi
mo feſpicit ipᷣm ſic ſuũ artificẽ ⁊ cãʒ effi
ciẽtẽ.etiã reſpicit ipᷣm tãq; cãʒ exẽplarez

bñtẽ ĩ ſe foꝛmã toti mũdi ab ecno. Ter

cio tãq; cãz finalẽ npt᷑ᷣquã c. Cãʒ autẽ
naturalẽ nõ reſpicit mũdꝰ.qꝛ ð nihilo ẽ.
⁊ ſic eẽ mði nihil aliud reſpicit niſi deũ.
iõ totꝰ mũdꝰea deo.⁊ ſᷣm deũ.⁊ ꝓpt de/
um. 7 de ẽ cã mũdi efficiẽs.exẽplaris ⁊
finał.⁊ ſic ꝓduxit mũdũ ex ſe.ſᷣm ſe.⁊ ꝓp/
pter ſe (Der atõe iſtoꝝ duoꝝ eẽ ad
2

2

Woniã gauté

natura.vnũ et᷑nũ.⁊ aliud no/
nũ. Et qꝛ eẽr ñ tacq;
oppoſitũ ⁊ iimicũ.Jõ ſic ſũt duo eẽ.it
ↄſiderãdaſũt duo nõ cẽ et duo nihil ei

nit᷑ ipſi eẽ erno ⁊ ipᷣm reſpicit.Aliud no
Eẽ ⁊ nihil.reſpicit iᷣm eẽ nouũ ⁊ eidẽ op
ponit᷑ ⁊3r—iat᷑. Cõſiderãdũ ẽ &̊ diligẽter
quõ vnũqðq; iſtoꝝ duoꝝ eẽ. ſe hẽat ad

nõ eẽ ⁊ ad nihil ſibi oppoſitũ.vñ alit᷑ ſe

hʒ nõ eẽ ⁊ nihil ad ðᷣmũ eẽ etnũ alit᷑ ad
ipᷣm cẽ nouũ.Quia ipᷣm eẽ etnuʒ pᷣcedit
nõ eẽ⁊ nihil ſibi oppoſitũ.⁊ iõ ẽ pmũ ð

artificiũ vt domus.necario ad

exeplarẽ. Tercio ad finẽ ꝓpt᷑ qu? domꝰ
facta ẽ. Quia ̊ totũ eẽ mũdi ẽ pductũa
deo ꝑ modũ artꝭ ⁊ rei artifficial.iõ ncca⸗

duo nihilꝛ ad duo nõ e= xxij.

duo ſt eẽ realia ⁊ exñtia ĩ rez

eẽ reſpicit ñ eẽ ⁊ nihil tãq; ſuũ

coꝛrñdẽtia. Unũ nõ eẽ ſeu nihiloppo⸗

yvtilitate ex ſeipſo.Et iõ qꝛ ẽpmũ q; ñ eꝭ
ſibi oppoſitũ.⁊ hʒ poſſeſſiõʒ pmitatio.ĩ
ffinitũ expellit nõ eẽ ⁊ nihil.et ꝑ ↄſeq̃ns
ſine mẽſura ſe extẽdit.et iõ nõ ee ⁊ nihil.
nullũ pñt hẽe locũ ĩ ipſo eẽ.qꝛ ipᷣm eẽoc

cupat totũ.eo qꝛ ẽ pmũ. Siẽ etiã ſi nõ

eſſe ⁊ nihil. eẽt pmũ ⁊ pᷣcederet eẽ.et hiet

poſſeſſiõʒ hᷣmitatꝭ.iĩ ifinitũ ſe extẽderʒ.⁊

totũ occuparʒ.⁊ ipᷣm eẽ nullũ locũ bꝛet
1⁊ ſic totũ eẽt nõ eẽ nihil.⁊ ipᷣm nihil eẽt
eternũ.⁊? eẽ nõ hẽetvñ veniret.qꝛ ipᷣm ñ
elſſe ſeu nihil.nõ ꝓduceret aliqͥd. qꝛ ſolũ

eẽ põt ꝓducereeẽ. nec faceret ipᷣm eẽ ſibi

oppoſitũ.Quia aũt ipᷣm eẽ pmũ ẽ.iõ cũ
ſint duo ↄꝛia oppoſita.⁊ vnũ oppoſitũ

nũq; creat vl ꝓducit.ſʒ deſtruit ⁊ expel-

lit i ifinitũ nõ eẽ ⁊ nihil. Et iõ qꝛ nõ eeft
mſi ec.ipᷣm nõ eẽ⁊ nihil nõ hñt vñ vein·
Ant ĩ ipſo eẽ.qꝛ nõ pñt venire de ipᷣo eſſe
Et ex h̊ nccario ↄcludũt᷑ extaliↄpatõe.
ꝙ tale eẽ nccario hʒ ĩ ſe.ex ſe et de ſe et de

natura ſua eẽ. et cqᷣq ẽ ʒ nõ eẽ.ĩ ĩfinitũ
et ſine menſura.Qm̃ ſi aliqͥd deficeret ei

qð põt pueniread eẽ. ̊ ia nõ eẽt.⁊ ſicni
hil poſſet eẽ ĩ ipo eẽ.qð ẽ ĩpoſſibile. JõO

eẽ neceffario ẽ pmariũ.abſolutũ a nullo

depẽdẽs.eternũ.ſimpliciſſimũ.actualiſ
ſimũ.pꝑfectiſſimũ.et ſũme vnũ.ĩmutatũ
⁊ ĩmẽſũ.qꝛ oĩa iſta ꝑtinẽtad eſſe.⁊ nullo

mõ ĩitellectꝰ intelligẽs ipᷣm.põt cogitare

oppoſita iſtoꝝ.ĩmo iſta ſuntita certa q;

nullo mõ pñt dubitari.nec pᷣmũ eẽ põt

cogitarinõ ec.⁊ tale eẽ noiat deũ.Et ex-

inde ↄcludit᷑ ncc̃ario.ꝙ eſſe qð ẽde? hʒ

oẽʒ ptãtẽ.ome dñiuʒ ſup nõ eẽ ⁊ ſupᷣ ni -
hil. ⁊ iſta ẽ pma ptãs ⁊ amoꝛ q̃ poſſit eẽ’.

⁊ iſta epma ↄpatõ. ¶ Deↄpatõemoi
ad ſuũ nõ eſſe et ni ee 81

cẽ mũdi.ſe hẽat ad nõ eẽ ⁊ nihil.

oppoſito mõ ſe hʒ q; mũ eẽ.qũ nõ eẽ ⁊

nihil pᷣceſſerũt tale eẽ eis oppoſitũ.etiõ

nõ eẽ mði⁊ nihil.pᷣceſſerũt eẽ ipi mðii
ꝓba exiſtentia.qꝛ ipᷣm eẽ qð nõ ẽ de. bʒ
ſuũ ꝓpuʒ nõ eẽ ⁊ nihil.ſʒ nõ ꝓntec mði
Eĩee dei.qꝛ tũc nõ eẽ et nihil.nõ pceſſiſ/
ſent tale eẽ. Pꝛĩo ̊.nõ eẽ habuit bᷣmatũ
reſpectu eẽ mði.⁊ eẽ mũdi ſibi oppoſitũ

nõ potuiſſʒ habuiſſe exiſtetiã.niſipmũ

Vnc reſtatvidereqlit᷑ alteꝝ eẽ. ſ.

vñ maniteſtuʒ ẽ ꝙ alio mõ.ĩimo

ii

ſeaen
le co 1

i; zvrich

.
1detalin
gechenan
linccſomea

qndijnoͤe

ginihil
heipotiti
nmmſnn
ſtontipit
öſanioe
koſeingik
ſerſopnt
elimaev
aroras
noͤckadet
„lquenof
lenocte
ECtencel
hlireſpeen
lmtorriſ
ifnotab⸗
gtotümuͤ
hoͤſis pnn
lob paͤn
Baudes
lntedoi
ninobie
pothltf,

duoxceg
il⸗
du

DLer
kiichſol⸗

aemd
ſautluna
cpitaſo
Ptotüre
Flume⸗
be⸗rüöſ
Itpm
1⸗ lio re⸗
nücdef
deroctee
Cogtun⸗

hihniͤz⸗
ſinini
Ulai
nbn
eig i⸗
Olaiüi
Uanicft
nlüſaise
keönnh
nntgeinf
ualic giii
Cmrihniſbi
neepmütiöc

1nüogpvi

Netnittcne
Ktiö gnic

D

.

töhäiei.

mirdeßoſe
keetnlapriͤe

tladelege

töciiiini
godefcantel
inöci ſeni
ipeſſivle.
Poolutüatet⸗

nernü invati
meſeen
n bötcogiet
imtigamg
nepmüchot
irdei Ere
Cegdideh
etigu
i poſſitẽ
crOnent
Cnoͤennii
Aiorinn

ici iniet
eppii

itctfini
bͤieni
ibi de
ſbubridnn
tſnaſpoli
i iipnn

e qð ẽ de ͥ hʒ plenũ impiũ ſup̃ ñ eẽ.
ri ex eo qꝛ ieſſc veis realit om̃e eſſe. vt ſup
Ti.xiiij pbatũ eſt) extraxiſſet mũdũ detali ñ eſſe

7 de tali nihil.qꝛ ꝑ ſe nõ potuit exire ð ñ

rlſſe. cũ ſit eiꝰoppoſituʒ. ⁊ iõ niſi ipᷣm de

qͥ ẽ eſſe manutenerz ⁊ defenderet ↄtinue
⁊ inceſſanter ꝑ ſuã manũ foꝛtẽ.totũ eſſe

mũdi nõ eſſe⁊ S ipᷣm nihil. ſtatiʒ redi/
ret ĩ nihil.vñ extractũ ẽ.Et iõ eſſe mũdi

ſp ẽ ĩ potẽtia ad nõ eſſede ſe.et ſꝑ pᷣt ñ eẽ

natura ſua. Et qꝛ nõ eẽ ⁊ nihil.nullã re/

ſiſtentiã pñt facere õᷣ ipᷣm eſſe qð eſt deꝰ
iõ ſequit᷑ ꝙ eſſe qð ẽ deꝰ.hʒ om̃e pᷣceptũ
⁊ ome imꝑiũ.oẽm ptãtẽ ⁊ dñiuʒ ſupᷣ nõ
eſſe ⁊ ſup nihil. Et iõ põt ſine q̃cũq; im
pedimẽto.ſine q̃cũq; reſiſtẽtia.facere qc
qͥd vult.et qͥcqͥd ſibi placet.ſolo velle de
nõ eẽ et de nihil.⁊ ꝓducere ĩ eẽ reali.et ꝑp
ↄſequens ſine fatigatõe ⁊ ſine laboꝛe.qꝛ
velle nõ ẽ fatigari qñ nulla fit reſiſtentia
Et exinde ſeqͥt᷑ totũ eẽ mũdi ẽ tãq; ni
hil ĩ reſpectu dei· Ergo iã habem deuʒ

nfm foꝛtiſſimũ.oĩpotentẽ.cternũ.iĩfini/
tũ.ĩmutabile ⁊ ſũmevnũ.qͥ nõ pᷣtñ eſſe.
q̃ totũ mũdũ fecit ð nihilo. Ergo cũ tu

hõ ſis bncipalioꝛ ꝑs mði.ſeqͥt᷑ ꝙ tu es
tot pduct?⁊ fact de nõ eſſe ⁊ de nihilo.
Baugdes. qꝛ tu habes tã nobilẽ.tã excel
lentẽ ⁊ oĩpotentẽ creatoꝛẽ ⁊ ↄditoꝛem.qͥ
tã nobilẽ ⁊ excellentẽ creaturã ſic tu es.
potuit facerede nihilo.

tãq; ſol.⁊ eſſe mi ẽ tãq; luna ⁊ vmbꝛꝗ.
duo lumĩaria magna.ſ.lumina

na.⁊ ẽ mdᷣi et minꝰ. Pꝛimũ ẽ tãq; ſol.qꝛ

ſicut luna de ſe nullũ hʒ lumẽ.ſʒ totũ re/

cipit a ſole.ita eẽ mũdi nullũ hʒ eẽ deſe.
iz totü recipit de eſſe eno. Et ſic ſolde ſe

hʒ lumẽ.⁊ nullũ lumẽ r̃cipit ab alio coꝛ/
pe.⁊ iõ ſp plenꝰẽ lumiĩe.nũqᷓ; deficiens.

Ita pmũ eſſe de ſeipſo hʒ ſuũ eẽ.⁊ a nul
lo alio recepit ſuũ eſſe. ⁊ ſꝑ hʒ plenũ eſſe

nũqᷓ; deficiẽs.Et ſiẽ ꝑ lumẽ q videmꝰ2

de nocte cogitamꝰlumen ſoł qð ẽ occul
tũ de nocte. Ita ꝑ eſſe moi qʒ; videmꝰ.
cogitamꝰ eẽ dei qð nõ videmꝰ.Et ſic lu

dnagccad eno lumiaria. et ꝙ eẽdei eſt e

urulns rriiſi, —
Cces quõ abem5uo eẽ. tãq;

re mai ⁊ lumiare minꝰ. Peimũ
Etãqᷓ; ſol.⁊ ẽ eternũ et ma.ſcdᷣm ẽſiẽ lu

Deparatõe mũdi ad eẽ=

mẽ lune ĩ pñjtia ſoł nihil apporet.ſic eſſe
mũdi ĩ pñtia ipſiꝰeẽ dei nihil apꝑet.Etx
d mnganpeoniniit ad eẽ dei tũc minꝰ
apparet. Sʒ dũ p ſe ↄſiderat᷑tũc appa
ret magnũ ecẽ.ſicut lumẽ lunedũ elõgat᷑
a ſole apparet maiꝰ. Iſta duo eſſe ſunt
duo lumia ĩtellectꝰ Pꝛimũ ẽ lumẽ et᷑nũ
ideficiẽs.ſ.deꝰ.ſcdᷣm ẽ lumen nouũ.i.fa
ctũ.ſ.mũdꝰhũñs tot radios q̃t ſunt crea
ture. Pꝛĩo lucet nobᷣ debile lumẽ factũ.

ſcʒ mũdꝰ.⁊ ipᷣm poſſumꝰ videre ſine pRK

culo ⁊ dãno oculoꝝ.ſic lumen lune. Et
poſtea ꝑ iſtud lumẽ debile cogitamꝰ ali

ud lumẽ foꝛtiſſimũ ſoł.ſ.dei.ſicut ocłi ñũ

pñt videre lumen ſol directe ꝑ ſe ſine de⸗
ſtructõe oculoꝝ. Sʒ tñ ĩ luna bñ vide/
mꝰlumẽ ſoł ſine dãno oculoꝝ · Ita ocli

njr̃i interioꝛes.nõ pñt ꝑ ſe videre ð dire⸗
cto ipᷣm eẽ dei eternũ.lumioſũ⁊ excellen

tiſſimũ ĩ ̊ mũdo ſine deſtructõe ocloꝝ

Et iõ eſſe mi ẽ ſiẽ᷑ vmbꝛa ꝑ quã poſſu/

mꝰitueri⁊ reſpicere ipᷣm eẽ eternũ.qð eſt

lumẽ ⁊ ſpeculũ diuĩe eẽntie ĩfinitũ etum

menſuũ.Alit᷑ eſt nobᷣ videre ipoſſibile ni
ſi ſic ſol ꝑ vmbꝛã. Et ſic ſufficit ad pñs
de ipſo eẽ duplici.⁊ de nõ eſſe et nihil. et
ꝙ; pꝛimũ eſſe eſt ianua alioox.
Dequit docttſa ð ipo viuere.⁊ pᷣmo
viucrefa Ti. xxv

Oſtqʒ dictu e

fũdamẽtałlr cũ ðᷣi adiutoꝛio
deeſſe.qð ẽ füdamentũ et ia/
nua oĩm. Nũc ſcdᷣo loco dicemꝰ de viue
re. Sicutaũt eẽ ſe hʒ ad viuere.⁊ ad ſen
tire. et ĩtelligere. Ita viuere ſe hʒ ad ſen/

tire ⁊ ĩtelligere.qꝛ etiã eẽ inueniri pᷣt ſine
viuere et alijs.⁊ iõ facit ꝑ ſe pᷣmũ gradũ

Ita viuere põt inueniri ſeꝑatim ab ipᷣo
ſentireꝛ ĩtelligere.⁊ ñ ecõuerſo.nã oẽ qð
ſentit viuit.ſʒ ñ om̃e qð vinit ſentit.Et
etiã oẽ qð ĩtelligitviuit.ſʒ ñ ecõuerſo.et
viuerepᷣt inueniri ſine ſentire ⁊ ſine ĩteł/
ligere.ſʒ nõ ſine eẽ.qꝛ om̃e qð viuit ẽ.Et
ideo viuere facit ꝑ leſcdᷣʒ gradũ.vñ no/
bilius eſt viuere q; eẽ tm̃. deo opoꝛtet
ↄſiderare ipᷣm viuere ꝑ ſe.ſicut ↄſidera/
tũ eſt ipſum eſſe ꝑ ſe. r

O, dupliciter pbat᷑ viuere eſſe in deo

itulus. xxvi.

TTi xvi.

Voniã aũteſſerepit᷑ ſepatim ꝑ
ſeĩ pᷣmo gdu. Jõ ↄſideramꝰip

uere ⁊ ſine ĩtelligere. Ita ſilr qꝛ viuere re
pit᷑ ſeꝑatim ſine ſentire et intelligere.ita

ſilr ↄſiderabimꝰ ipᷣm viuere ꝑ ſe.ſine itel

ligere et ſine ſentire. Siẽ aũt ꝑ eẽ mũdi
qð videmꝰ⁊ ẽ mãiteſtiſſimũ.arguimꝰeẽ
aliud.ſ.ipᷣm eẽ dei.ꝙ nõ videmꝰſic viue
re dei a q̃ ꝓuenit viuere mũdi.qð ẽ nob
manifeſtiſſimũ.⁊ hoc iã ꝓbatuʒ eſt. Sʒ
gliter ꝓbat᷑ viuere eẽ ĩ deo.⁊ B̊ pꝑ ipᷣm ec̃.
q? oĩa ↄueniũtĩ deo pꝑ ſuũ eẽ.vñ qꝛ deꝰẽ
ſuũ eẽ.⁊ eẽ eſt pmũ q; nõ eẽ. Idco neceſ
ſario de hʒ eẽ.⁊ ẽ q cùd ẽ õᷣ nõ eẽ.⁊ qͥcqͥd
ↄuenit cũ eẽ.Et qꝛ viuere ↄuenit cũ eẽ.
⁊ eſt nobiliſſimũ eẽ.iõ neceſſario ẽ ĩ deo
viuere ⁊ ĩ eẽ ſuo.Et ꝑ eũdeʒ modũ dice
mꝰde ipᷣo ſentireꝛ de ſpo ĩtelligere. qꝛ cõ
neniũt cũ eẽ.iõ ſunt ĩ deo neceſſario.Et
lilr dicẽdũ ẽ de poſſe⁊ de velle.⁊ de bõi
tate ? de vᷣitate.⁊ de om̃ib.qꝛ p cẽ oĩa ꝓ
bat᷑. Et ipᷣm dei eẽ nccario oĩa includit.
Et dũ noĩo ipᷣm cẽ dei.dicẽdo ipᷣmviue
re.ſctire ⁊ itelligere.velle.poſſe eẽ bonũ⁊
veꝝ ⁊ oĩa.nihil aliud dico.nec aliàd ad/
do ſupᷣ ſuũ cẽ.qꝛ ſuũ eẽ ẽ oĩa iſta de ncci/
tate. Sʒ ĩ alijs reb dũ dico eẽ.ñ ĩtelligo
viuere.nec ſentire.nec ĩtelligere.qꝛ eẽ in
uenit᷑ ſine ill. Et dũ dico ſentire.nõ dico

itelligere.qꝛ ſentire repit᷑ſine intelligere.

Ti. vij.
i.xi.

Sʒ deo dü dico eẽ oĩa ĩtelligo. Dic
duobo mogis viuere ꝓbat᷑ eẽ in deo.⁊ ꝑ
creaturas q̊s fecitqͥ bo dedit viucre. Et
p ſuũ eẽ.Et ita de alis ſicut de viuere.
¶ O. ſilis ꝓceſſus ⁊ oꝛdo ſit ĩ ipᷣo viue

re.

telieur o ee. Et ꝙ oĩa q ꝓbata ſũt de

¶Tituly xxvij

8 ipᷣo eẽ.oĩa alia cogſcũt et fiũt
maitfeſtata.qꝛ oĩa claudũt᷑ ĩ io

P ſe ⁊ iunctũ cũ alio.qꝛ mag gaudet dũ

ſe qꝛ maggaudʒ dũ audit qdðᷣlibʒ

Jaudu deũ eẽ ⁊ viuere qᷓ; eẽ ſolu.⁊ dũ au/

2
.
.
—

dit deũ cc.viuere.ſentire ⁊ ĩtelligere.poſ
ſe. velle.veꝝ.bonũ.⁊ ſic ð alijs.qᷓ; qñ au
git eũ im̃ eẽ. Jõ ↄgruũ ẽ vt de q̊libʒ ꝑ ſe
lo mur.q Yoꝛma aũt ⁊ mod dicẽdi de
oĩbo ẽ ſilis et tał.ſic ſuit ð ipo eẽ.q; oĩa ĩ
deo ſũt idẽ qð cẽ.⁊ ſũt ipʒ met ec.et iõ ſic

ſü eẽ i deo ꝑ ſe ſine alijs .ſ.ſine vi

eẽ deiñ ẽ acceptũ ab ipſo deo. nc ab aliq

nec vẽit de ñ viuere.nec de ñ eẽ. nec ð a/

lio Ita viuere dei ñ ẽ acceptũ ab ipo o

nec ab aliq̊.nec vẽit de nõ viuere nec de

aliqͥ alio. Et iõ ſic eẽ dei ẽ totalłr pᷣmũ et

ſimpliciſſimũ.⁊ ꝑ pſeq̃ns ſiẽ de ẽ ſuũ eẽ

⁊ eẽ idẽ ẽ qð deꝰ.ita de ẽ ſuũviuere ⁊ ip/
ſü met viuer. ⁊ viuere di ẽ idẽ qʒ de.⁊ p O. deẽ

ↄſeqns deỹẽ vita.⁊ nõ ẽ niſivita. Itẽnł vita

la alia res q; de ẽ ſuũ eẽ.qꝛ q̃libʒ alia re/
cipit ab alio eẽ.⁊ p ↄſeq̃ns ð ſehʒ nõ eẽ.
Itg nulla alia res ẽ ſuũ viuere.q; fcipit
viuere ab alio.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns de ſe hʒ nõvi/

uere. Et ſic ĩ oĩ alia re qᷓ hʒviuere.poſſu

mæẽitelligere nõviuere.ĩ deo aũt ñ poſſu
mæcogitare nõ viuere.qꝛ de ſeipo hʒ vi⸗
uere. Et ipᷣm viueredei eſt ibemet deus.
Peerea ſicẽ eẽ dei ĩ ifinitũ elõgat᷑ a nõ eẽ.
⁊ fugat totalłr ipᷣm ñ eẽ. Ita viueredei ĩ
ifinitũ elõgat᷑a nõviuere.⁊ fſugat totałr
ipᷣm nõviuere. Jõ ſic eẽ dei ẽ ccnũ.nũq;
icipiẽs.nũqᷓ; deficiẽs:ĩmutabile.iuꝗria
bile.actualiſſimũ.ↄpletiſſimũ ⁊ pfectiſ⸗
ſimũ.Jõ hʒ optieviuere.Et oĩa qᷓ dicta

viuere.qꝛ idẽ ſũt ĩ deo. ¶ Beneral doct᷑
na tã ad ee.viuere⁊ oia alia Tixxviij.
7 WUauis aũt docena hita de ipᷣo
eſſe dei.ſufficiat ad viuereetad
oĩa.iñ ð q̃libʒ ꝑte ſine aliavt ple
abeat᷑ noticia.h̊ dat᷑ doctrina gene

io ĩ ipᷣo eẽ.⁊ ꝑ eẽ ad oĩa alia. Vñ debe⸗/

mꝰↄparecẽ ad nõ eẽ duoba modis.ſ.añ
cẽ ⁊ pꝰeẽ.vt dicamꝰſic.ꝙ ñ ecẽ duoba mo

ligit᷑ añ eẽ vocat᷑ negatiuũ.⁊ ẽ puriſſimũ

auis qt ꝑ cognitõʒ iã habita nihil. ſcᷣm ñ eẽ qð ſeqͥt ipᷣm eẽ. vocat᷑ñ

ſüt de iſto cheftco. ADine de ip̃o xiij.

ral ad oĩa ⁊ ſũme facił ⁊ leuiſſima.Etp

HNon eẽ

dis cogitat᷑. Uno mõ ꝙ ſit añ eſſe.Aliò cogitat
mõ ꝙ ſepe ſcq̃t᷑ ißm. Pꝛimũ ñ cẽ qð itel duobuſ

modis.

do al pllit
ihöyi heta
re he/ e car
gtiuen Ueren
uokie ttiect

=

cẽ puatiuũ ſeu coꝛruptiuũ.ſic ipᷣm cẽpᷣt gatiunu
pari ad ipᷣm nõ eẽ añ ⁊ pꝰ. Deide qrẽ Eſſep/
dũ.qð ẽ pᷣmũ.añ eẽ vl ñ eẽ:⁊ ſi eẽ habu/ uatiuũ⸗

it añ ſeñ ecẽ: Et rñdẽdũ ẽ ꝙ ð nccitatecẽ
dei ẽ pmũ.⁊ ñ habuit añ ſeñ cc.Et exin
de nccanio ſeàt᷑.ꝙ; pꝰipᷣm cẽ ñ pᷣt ſeqͥ ñ ee
ſic ipm cẽ caret ñ eẽ añ ⁊ pꝰ.Et ſi caret ñ

cẽ negatiuo ⁊ puatiuo ſeu coꝛruptiuo.ꝑ

2⁊ſeqns ẽ etnũ ĩdeficicẽs ⁊c. Et iſtð ec eſt
de Aliud aũt eẽ moi hʒ nõ eẽ añ ſe.⁊ pᷣt
bꝛĩeñ eẽ pꝰſe. Quia cũ mũdꝰñ ſit de ʒ

(yl ſtmüc

ſctimo: deſahß⸗
o berri,

oͤcec̃
niau
Scaui

deißo yn

pnopüe
ce itadup
fegot
deper verenege
fßtor ſait⸗

luur con⸗

e
☛
n1

ipmüͤa
babuita
yieree
geſivt
ſtee.g

ii. ſicceno

geſeqt.
den vin
viuere⸗
ieree
ncd
rhen

1o mo.

nulgoc⸗
mutni
lpo nec⸗

mäcie⸗
Uere?t

vd viuitis
uhein etno 11

ſzoiay
nere i
ſodene
clüden
venitde

nien

echs
deſiceni,
yinarnn
etotakrnit

ſieeiſi

eurinert

nipin Jin

Geihdler
noöſehz ii⸗
inntgint
nodeſehli⸗
jriengen
deotütipoſi
ndeſtrhnn
ſſtianada.
icgtani
Jriaedai
trugrwat
wubleium
g

Tine.
Cend biundeße
Nas riugetnt
reſnenignh
gtooamc
rlauiſinat
nis Uiocbe

bnocisan
ciduchyno
ſtancſte d
müßcecdit

Ardicas deihen

talis

nõ eẽ añ ſe.⁊ ſic ſtat ĩ medio nõ eẽ negati

ni⁊ pᷣuatiui.qꝛ vẽit de ñ eẽ.⁊ pᷣt ireĩ ñ eẽ?·
Siẽ aũt fecimꝰ ð ipᷣo eẽ.ita ſiłt faciemꝰ

de ipᷣo viuere. ⁊ de oĩb alijs. Uñ cũ nõ
Ti.xvi. ſit mũdꝰetnꝰ.vt ꝓbatũ ẽ ſupᷣ ·ſic habnit
pncipiũ et hẽbit finẽ᷑. Itẽ ſic duplex ẽ ñ

Ti.xiiij eẽ.ita duplex ẽ nõ viuere. Pꝛimũ ñ viue

reẽ qð pᷣt cogitari añ viuere.⁊ iſtð ẽ ñvi
Duplex uere negatiuũ.ſecundũ nõ viuere eſt.qð
ñviuere ſequit᷑ pꝰ viuere.⁊ iſtud nõ viuereẽ pᷣua/

ẽpmũ.an viuere/an ñviuere:⁊ ſi viuere

habuit añ ſe nõ viuere:Et dicẽdũ eſt

vinereẽ pᷣmũ.⁊ nõ habuit añ ſeñ viuere

qꝛ ſi ñ viuere eẽtᷣ mũ.tũc viuere nõ poſ
ſet eẽ. qꝛ viuere nõ pᷣt venire deñ viuere.
ſiẽ eẽ nõ pᷣt vẽire de nõ eẽ.vt ſupᷣ.Et exi/

ge ſeqͥt. ꝙ viuere ab etno fuit. et nihil hʒ
de ñ viuere.ſʒ ẽ puriſſimũ.elõgatũ a nõ

viuere.qꝛ viuere totũ occupat.Et iõ qa

vinuere ẽ pncipiũ.nõ hʒ añ ſe nõ viuere.
ſecq;„᷑ ÿnccario ꝙ ipᷣmviuere qð ẽ pmũ nõ

p̃t hꝛe pꝰſeñ vinere. qe viuere totũ occu
De ca/ pauit.⁊ ꝑ ↄſeqᷓns moꝛi ſeu moꝛteñ ſuſti

ret nõ vi net.⁊ talevinereẽ deꝰ. Et ita d Sq ẽviue
uere ne re.caret ñ viuere añ ⁊ pꝰ.et ſic caret ñ vi/

„ . X
gatiue 2 uere negatiuo et p uatiuo.Et iõ ab et᷑no C

Puatiue et ĩ etnũ viuit. ſine Pncipio ſine fine. ⁊
iõ moꝛi ſeu moꝛs ñ habuit dñiuʒ ſup ip
O. des ſü. Jõ ſolꝰ ẽ imoꝛtał de ſua ꝓpa natura
eſtimoꝛ de ſeipo. Et exinde ſet᷑. ꝙ ĩ ipo ſolo vi/

uere ⁊ ĩ ſua vita.nulla pᷣt eẽ mutabilitas
nulla additio.nulla dim inutõ.qꝛ ñ põt
mutari ĩ nõ viuere.qͥa iã nõ viuere eẽt ĩ
idðõß̃o.nec pᷣt ꝑdere ſuũviuere.qꝛ tũc moꝛs
Ti.xv. eẽt iĩ ipo.i Et q iã pꝛobatũ ẽ ꝙ totũ eẽ
mũdiẽ ab et᷑no ĩ deo.Et qꝛ de ẽ ipᷣmvi/
uere ⁊ totẽ vita.ſeqͥ᷑ q om̃e qdð factũ ẽ.
Diĩa vi/ Viuitĩ deo.et ẽ vita ĩ deo.⁊ oĩa viuũt ab
nunt in erno ⁊ ĩ eternũ ĩ deo.⁊ iõ nihil moꝛit ðo
deo 6 oĩa viuũt ei.¶ Rurſus qe de ißm vi

nere.iõ om̃e aliud viuere ẽ ꝓductũ ab ip
ſo de nõ viuere.ſic om̃e aliud eẽ eſt ꝓdu

crtũ de nõ eẽ.Etiõ ome aliud viuere.q

venit de nõ viuere. pᷣt hꝛe nõ viuere poſt

viuere.i.moꝛi.Et ſicom̃e qð viuit pᷣter

ipm viuere qð ẽ deꝰ. venit de nõ viuere

neceſſario.et pᷣt ire ĩ nõ viuere puatiunũ.

—

iĩ moꝛtẽ pꝰ viuere.q;tũ ẽ de ſe. Et iõ ni

vitã.ſolo velle.ſola ptãte. et ſic ipſe eſt ve

tiuũ⁊ coꝛruptiuũ.⁊ hʒ ſpãle nomẽ.ſ.imo
Moꝛs. riſeu moꝛs.¶ Querẽdũ ẽ poſtmodũ qð

ſimanuteneatab ipſo qð ẽ viuere.⁊ co⸗
ſeruet᷑ ↄtinue.ſtatim vᷣreret iĩ nõviuereæ
ĩ moꝛi. Pꝛeterea ſeqᷣt᷑ ꝙ ipſe de bʒ oẽm

ptãtẽ.ome imꝑiũ.om̃e dñiuʒ.om̃e pᷣce
ptuũ ſupᷣ nõ viuere.⁊ ſupᷣ moꝛtẽ.⁊ iõ põt

extrahere qͥcqͥd vult de nõ viuere ad vi /
nere ſine om̃i ĩpedimẽtoꝰ reſiſtetia.⁊ eti
am de moꝛte põt reducere qͥcqͥ dvult ad
. Duovi/
duas vitas ⁊ duo viuere realia.vnũ oc/ uere rea
cultũ.et aliud manifeſtũ.vnuʒ eternũ.et lia.
aliud nouũ de nõ viuere acceptũ.Cõpa
ipſa adinuiceʒ.⁊ poſtea ad nõ viuere ſi᷑
feciſti de eẽ. ⁊ hẽbis noticiã ↄpletã ð iꝰ Tuxvij

rus dũs vite et moꝛtis. Ecce ò habemꝰ

ſo viuere. Uideò& hõ quõ inueniſti tuuʒ

ↄditoꝛẽ qͥ viuit ĩ eternũ.etẽ vita etna.à
nõ põt moꝛi.qͥ tibi deditde nõ viuerevi
uere.et te ↄſeruat ne reuertaris ĩ nõ viue
re et ĩ moꝛtẽ.qꝛ ipſeẽ dñs vite ⁊ moꝛtꝭ et
immoꝛtal. ¶ Doctrina de ipſo ſenti⸗
re.etẽ terci gradqdus ¶ Litulus.xxix.

„77 —
Jecut dictl e
deipſo eẽ ⁊ de ipſoviuere.ita
dicẽdũ ẽ de ipſo ſentire Quia
ſentire ꝑ ſe facit terciũ gradũ in natura.
nã eẽ ⁊ viuere pñt eẽ ſine ſentire.et ipſuʒ
ſentire põt eẽ ſine intelligere. Sicut aũt
duo ſunt cẽ et duo viuere.ſ.vnuʒ qð vi/
demꝰ.et aliud occultiſſimũ qð nõ vide-
mꝰ. Ita ſunt duo ſentire. vnũ mãifeſtũ
qdð videmꝰ. et aliud occultiſſimũ qð nõ
videmꝰ. Per illud qdᷣ videmus.cogno/
ſcimꝰ⁊ ꝑpuenimꝰ ad illud qð nõ videmꝰ
et ꝓbam ſentire eſſe ĩ deo.qꝛ dedit aliss
Itẽ etiã ꝑ eſſeẽ ꝓbatũ ſentire eſſe ĩ deo. Ti.x.

q ſentire ẽ eſſe et nobile eẽ. et iõ nccario
ẽ ĩ deo.Aliter ĩ ipſo eẽt nõ eẽ.nec hꝛet qc

qͥd ẽp nõ eẽ.nec ect om̃e eẽ qð ẽ ĩpoſſibi
le. Et q; de ẽ ſuũ eẽ et ſuũ viuere.ita ẽ ſu
um ſentire.etẽ ipᷣm ſentire.qꝛ idẽ ẽ eſſevi

nerxre qð ſentire ĩ deo. Et iõ ĩ deo eſt vide
re.· audire et om̃e ſentire. Nõ tñ tale ſenti

reẽ ĩ deo ſicut ĩ alijs reb.qꝛ h̊ ẽ ipoſſibi
le.ſed nobiliſſimo et ꝑfectiſſimo mõ.ſiẽ

ei ↄuenit.i Rurſuʒ ſicut dictũ ẽ de ipſo Tixxx

viuere.ita dicẽdũ ẽ de ipſo ſentire.qꝛ ſen viij.
tire põt ↄpariad ñ ſentire añ etpꝰ.pmũ
nõ ſentireẽ negatiuũ tm̃.ſcðm ebngtt⸗
bz.

Inſenſi uũ⁊voxat᷑iſenſibilitas.Et qꝛ ſentire in
buitas deo ẽ p mũ qᷓ; ñ ſentire.iõ añ ſe ñ habnit
ñ ſentire.ſic viuere ẽ pᷣmũ.Et iõ ſeqͥt᷑ q
oſt ſentire nõ pᷣt ſeqͥ ñ ſentire nec ĩſenſi/
De ab buitas.⸗ J5 ab etnoꝛ in et᷑nũ ſentit.ſʒ oẽ
erno ſen aliud ſentire ꝓductũ ẽ ab ipᷣo de nõſen/
tit tire.⁊ habuit añ ſe ñ ſentire.et iõ pᷣt redi/
reĩ nõ ſentire ⁊ ĩ iſenſibilitatẽ.niſi mãau/
teneat᷑ ab ipᷣo.qͥ ẽ ſuũ ſentire.et qͥ ſolꝰ nõ
põt eẽ inſenſibił. Et iõ om̃e alind qð hʒ
ſentire.ſentit ꝑ ipᷣm.vidit.audit.tangit
odoꝛat.⁊ guſtat ꝑ ipᷣm.Et ſic om̃e qð ẽ
⁊ viuit.p ipᷣm ẽ ⁊ viuit.ita om̃e qð ſentit
Et ſicut hʒ oẽm ptãtẽ ⁊ imꝑiũ ſupᷣ ñ eẽ.
⁊ ſup nõ viuere.ita et ſupᷣ nõ ſentire. Joõ
poteſt extrahere qcòd vult de nõ ſentire
ad ſentire.et oĩa q̃ dicta ſũt de eẽ.dicant᷑
de ſentire. octrina de ipſo in/
telligere. itulus. xx. —R

MWig ipſũ itel

igere vltimꝰ cĩ ſcala natu
re.⁊ ꝑ ↄñs ẽ nobiliſſimꝰ. Jõ
de ipᷣo loqᷓndũ ẽ apliꝰqᷓ; de viuerc⁊ ſenti
vxv. re. Uñ q: ꝓbatũ eſt ꝙ oẽs q̃ttuoꝛ gda p/
ducti ſũt de nõ cẽ́. Jõ ĩtelligit᷑ ꝙ ĩmðo
illud qð ẽ.ẽ ꝓductũ de nõ eẽ.⁊ de ñ ĩtelli
gere. Et iõ nccario ſeòt᷑.ꝙ ille q ꝓduxit
7 dedit ĩtelligere.hʒ ĩ ſeipſo ĩtelligere.qðᷣ
Ti. xij. ẽ nobiliſſimũ eẽ. Pꝛctea ꝑ ipᷣm eẽ h̊ idẽ ẽ
2. xiij. ꝓbatũ iã.qm̃ ipᷣm eẽ dei ẽdeus.⁊ de eſt
ipᷣm eẽ.⁊ hʒ qcqͥd ꝑtinet ad eẽ et ꝑptinere
pᷣt. Et q ĩtelligere ꝑtinet ad eẽ.imo ẽ no
biliſſimũ cẽ ⁊ excellẽtiſſimũ.g nccio eſſe
Ddei ẽ itelligere.alit᷑ deficeret ĩ ſuo eẽ illud
qð ẽ nobuiſſimũ.ſʒ cuʒ eẽ dei ſit ſumme
ſimplex.⁊ ĩ eo nulla ſitↄpoſitõ.ſequit᷑ ꝙ
ipᷣm met eẽ dei.ẽ ipᷣm met intelligere Et
iõ qᷣcqd ꝓbatũ ẽ de eẽ dei.iã ꝓbatũ ẽ de
itelligere. Nec oꝑtz ꝓbare ð nouo. ſʒ ſo/
liũ applicare ad itelligere.q Dicamꝰ ꝑ
oꝛdinẽ ſiẽ dictũ ẽ de eẽ. Uñ ſic eẽ deiñ ẽ
acceptũ ab aliq.neq; etiã ab ipᷣo do nec
datũ nec cõicatũ. Ita nec ipᷣm itelligere
dei. Et ſic eẽ dei ẽ pᷣmũ totalxr.ita intelli
gereẽ pmũ.Et ſic eẽ dei ẽ ſimpliciſſimũ
. idiuiſibile.ita ĩtelligere. Et ſic eẽ dei ẽ ſũ
Desẽe ſu me vnũ.ita itelligere dei. Et ſiẽ deꝰẽ ſuũ
um itel Ec. ⁊ c ipᷣm ec.ſic deꝰẽ ſuũ ĩtelligere.⁊ ẽ ip
ligere ſümet itelligere.⁊ ipᷣm ĩitelligereẽ deẽ Et

Tirxvij

Tit. xij.
2 xiij.

Intelli⸗
gere dei
nẽ acce/

5 .
Citulr

gere ctcqͥd ptiet ad ĩtelligere. Etſicẽad

vno ĩ aliud.nec hʒ pᷣteritũ nec futuꝝ.ſed

ſendũ.ita nõ indiget aliqͥ alio ad intelli
qꝛ ĩ ipᷣo eẽ ẽ totꝰ mũdꝰ.etqcqᷣd pᷣt eẽ.iðᷣo
ꝛ ipe ĩtelligit ſuũ eẽ ↄtinue.ĩtelligit ⁊ vi
⁊ cognoſcit ꝑ ſuũ eẽ qð ẽ ſpeculũvniuer
itelligit ſe hꝛeeẽ eternũ.⁊ ſe viuerei et᷑nũ

ifinitos gd'cdi. itelligẽdo ſuũ eẽ. Ut.
teri qꝛ duo ſũt tm̃ eẽ vtꝓbatũ c.ſ.cc dei

quẽadmodũ eẽ deiceo qꝛ ẽ pmũ)elõgat᷑t

ifinitũ a ñ eẽ.⁊ fugat totalr ñ cẽ.⁊ añ ſeñ

habuit ñ eẽ.nec pꝰſe pᷣt hie ñ eẽ. Ita ĩtel

ligere dei eo ꝙ ẽ pmũ.ẽ idẽ qð ipʒ eẽ. Jõ
elõgat᷑ ĩ ifinitũ a ñ ĩtelligere. Nec añ ſeñ
habuit ñ ĩtelligere negatiuũ qð ẽ nihil.
neq; ptpꝰſe hꝛe ñ ĩtelligere puatiuũ qð
E igrare.Et ſic eẽ dei nũq;ᷓ ẽ icipiẽs nuunn
Eſt infl

q; deſinẽs.iõ ẽ exnũ. Itẽ ſic cẽ dei ẽ ifini

⁊ ſine mẽſura.Et ſic eẽ dei nõ pᷣtreſtigi
Pnõ eẽ.ita ĩtelligere dei nõ põt reſtrigiꝑ
ñ itelligere.⁊ iõ ĩ ſuo ĩtelligere ẽ oẽ ĩtelli/

tũ ſine mẽſum.ita ĩtelligere dei ẽ ifinitũ nitůũü.

eẽ dei nõ pᷣt fieri additio neq; diminutõ
necaliq mutatio. ita nec ad ĩtelligere pᷣt
fieri additio.mntatiovł aliqᷓ diuiſio.Et
iõ ſic eẽ dei nõ ẽ ĩ potẽtia ad aliqd eẽ ne
pt reciꝑe. ita ĩtelligere dei nõ ẽ ĩ potẽtia
ad aliqð itelligere.nec ĩ ſuo ĩtelligerebt
agliqd recipi.Et ſiẽ̃ ſuũ eẽ ẽ ſ in actu cõ Eſtſꝑ ĩ
ꝓletiſſimu.ꝑfectiſſimũ.ita ſuũ ĩtelligere actu
eſt ſꝑ i actu ↄpletũ et ꝑfectũ. Ulteri ſic
ſuũ cẽẽ immutabile.⁊ iõ nõ decurrit ab

im pñs.Ita ſuuʒ itelligere nõ diſcurrit Nõ ẽꝑ
ab vno ĩ aliud. nec hʒ pᷣteritũ nec ſutuꝝ diſcurſũ
ſG tm̃ pñs.⁊ iõ ſũtei pñtia oĩa ab ex᷑no ?⸗
i etnũ.Et ſic deꝰnõ ĩdiget aliq̊ alio ad eſ

gẽdũ.qꝛ ſiẽ de ſeipᷣo ẽ.ita de ſeipᷣo intelli /
git.Etqꝛ eẽ dei ẽ ĩfinitũ.⁊ ipᷣe ↄtinuein
telligit ſuũ eẽ.iõ ſꝑ intelligit ifinitũ. Eet·
Intelli

dit totũ mudũ om̃ia q̃ pñt eẽ.Et qꝛ in
ſuo eẽ ſũt oĩa ſił.iõ oĩa ſil ĩtelligit⁊ videt

ſale.iĩ ͥ oĩa ſũt ⁊ cognoſcũt᷑. Pꝛeterea qꝛ
pfectiſſime cognoſcit ſeipᷣm ⁊ intelligit.
qꝛ tãtũ ẽ ſuũ ĩtelligere qᷓ;tũ ẽ ſuũ eẽ̃.et iõ

⁊ eẽ imoꝛtalẽ.omipotẽtẽ.pfectiſſimũ.et
pleniſſime ĩtelligit ſuũ eẽ tale qle ipᷣm ẽ. S
Etqꝛ idẽẽ ſuũ eẽ ⁊ ſuũ ĩtelligere.iõ ĩtelli
git ſuũ intelligere. Et qᷣ ĩ ipo eẽ dei ſũt
ifiniti gaꝰeẽndi actu vt ꝓbatũ ẽ.Et qͥa
ipe ĩtelligit totalit᷑ ſuũ eẽ.iõ ſil intelligit

moS

Dupler plere
ſicli plrn

Intelli ⸗⸗

—

Vi ifiniti
Ninese

ſuntte
oisard

afueru
loes et
ſcitete⸗
bleci⸗
rifin
ttoiaſ
numer
(ic
thge
es
drig
labil
furſt
intell

ce cctloge
ſeliger
hiepe
igno
abpitt
umit
oſpeg
finiti
ſeclige
bioali
ligeres
gerens
mann
cetj
ſſecti
ſiönd
Mare⸗
leed 4

hnich
ncetenti
ici
egozt
er üf
mügzirni
rbunnnig
kicpin
1

ſtciii g

arda ifniini
nopoertig,

lriden.

lien Etſes
Nq;dinins
girlinft
Adinlakt
Galicdaide⸗
o ircligerit
iſo naencd S
nſuüuligre
ni Vrodſt
nödecunitd
fünerfunnſe

ARer

enödionn Ki

S

Ntünctun)
tnoincban
tialortl

io 6aad

deſijoicl
efennu
gtüinii1
aui 1

Nicligten t

itc Lige
icligennt
ſpecllönh
t dratug

8

Zixvi. infinitũ ⁊ eẽ mi pducrũ ab ipo eẽ dei.

tinẽs q̃ttuoꝛ q̊d

Intelli/

git actu
totũ eſſe

qus ↄtinet q̃ſi inũerabilia.⁊ qe totũ eſſe

mũdi ẽ pductũ ab co. Jõ ſil actu intelli

9

git. cognoſcit ⁊ videt totũ eẽ mi.et oẽs

gradꝰ ſpecies? naturas. oĩa idiuidua.
etqͥcqͥd ↄtinet᷑i toto mo.⁊. qcqᷣd fuit. ẽ?
⁊ erit et põt eẽ. Jõ ſił ⁊ actu videt ⁊ nüe/

—

rat totã arenã maris.⁊ guttas oĩm aqᷣꝝ

oẽs ptes terre.⁊ oĩa q Ptinent᷑ terra ⁊
I viſceribo terre.oẽs ſtellaꝝ celi.oẽs dies

oẽs hoꝛas.oia momẽta tꝑ m. q fuerunt

ſunt ⁊ erũt.om̃es herbas ⁊ vᷣtutes eaꝝ.

oss arboꝛes ⁊ folia eaꝝ.oĩa temia⁊ gra/

Dupler

nõ itelli
gere

na. oẽs aues.piſces⁊ pecoꝛa.oẽs hoĩes

qͥ fuerũt ſũt et erũt. Et cogitatões.intẽè/

töes et deſideria eoꝝ.⁊ oꝑa et vᷣba ſil oĩa
ſcit et cognoſcit et videt clariſſime.
hil ẽ ei occultũ.Ecce q̃leẽ ſuũ ĩtelligere.
q; ĩfinitũ ĩercogitabile.et ita neceſſe ẽ eẽ
et oĩa ſũt tãq; nihil apud eũ. Pꝛetea qͥᷣa
numerari pñt nũeri ifinitũ et młtipli/
cari.et etiã figurari. Jõ ipᷣe actu et ſil in
telligit ifinitos nũeros. et ĩfinitas figu/
ras.vt ifinitos triãgulos.ĩfinitos qua

drãgulos ⁊c̃.qͥ multiplicãt᷑ĩ ĩfinitũ.Et

iõ ſcia dei ẽ ifinita.innũerabil.inexcogi
tabil.⁊ ſapĩe eiꝰnõ eſt numerꝰ.i¶ Sicut
rurſũ ↄpatũ fuit eẽ ad nõ eẽ.ita ↄꝑari pᷣt
intelligere ad nõ itelligere. Quia ſiẽ du/
plex ẽnõ eẽ.negatiuũ ⁊ pᷣuatiuũ.ita du/⸗
plex nõ ĩtelligere.ſ.negatiuũ ⁊ puatiuũ.
et iõ qꝛ ĩtelligere deiẽ pmũ.⁊ ipᷣe de ẽ in
telligere. iõ nõ vẽit de nõ ĩtelligere.nꝰ pᷣt

heꝛie pꝰſe nõ ĩtelligere puatiuũ.qð vocat

ignoꝛãtia. Dʒz ois alia res q ĩtelligit. re
cipit ſuũ ĩtelligere.iõ nõ põt hꝛe totũ ſu
um ĩtelligere.ſicut nec totum eſſe. Ideo

finitũ ⁊ mẽſuratuʒ.nec põt aliqᷓ alia res

generales. 2 q libet /Sͤ/

det clariſſime.et nè⸗

gere ⁊ ignoꝛare. eo qꝛ eſt ipm intelligere.
Jõ põt deducereqᷣcqd vult de nõ eẽꝛ ñ
intelligere ad eſſe ⁊ ad intelligere.⁊ de ig
noꝛare ad ſcire. ¶O

—

ralis ad om̃iq ꝗᷓ; dicunt᷑ de deo.
Iitulus. xxrii.
Urſum poneda ẽ hic q̃dã regu

idẽ eẽ qð itelligere idẽẽ eẽ qd honũ eſſe.
idẽ qð verũ eẽ.⁊ ſic de alijs. Ita ĩ deo p

ueda regula gene

Mla generał ad oĩa pᷣdicta ⁊ ſubſe
auẽtia. Et ẽiſta Quia ſicutĩ 90
idẽẽ eſſe qð viuere.et idẽ ẽ eẽ qð ſentire·

Hota.

oppoſituʒ. idẽẽ nõ eſſeqð nõ viuere. qʒ
nõ ſentire.qð nõ ĩtelligere.qð nõ bonũ.

nõ venꝝ eẽ. ⁊ ſic de oĩbj. Ergo qͥ dicit de/
um nõ viuere.dicit deũ nõ eẽ. Et q dicit
deũ nõ intelligere dicit deuz nõ eſſe. Et
qͥ dicit deũ nõ bonũ.nõ verũ.nõ iuſtuʒ.
aut nõ poſſe.dicit eũ nõ eſſe.Ergo ſicut
impoſſibile eſt deũ nõ eſſe.ita impoſſibi
le eſt deñ nõ vuiere.nõ ſentire.nõ intelli
gere.nõ bonũ eſſe.et ſic de alus Et ſicut
deus fugat a ſe ꝑ ſuũ eſſe omenõ eſſe.ita
fugat ome nõ intelligere omne nõ poſſe
ome nõ bonũ.onmienõ veꝝ.⁊ ſic de alijs
¶ Ou ꝑ intelligere pꝛobat q deus nõ ?
coꝛpus neq; res coꝛpoꝛalig.
— (itulus. xxxij.

Uoniã autẽ pꝛobatũ eſt iam in
deo eſſe idẽ eſſe quod intelligere
et intellectus. Et quia intellige/

reeſtn
intelligere trahit ad ſe omia alia. ſcilicet
ſſe vinere et ſentire. et intelligere cõuer/
tit ad ſe om̃ia pᷣdicta. Ideo totũ eſſe dei
eſt intellectuale et ſpirituale. et ſimiliter
totũ viuere dei eſt intellectuale.⁊ ſimili/
ter totũ ſentire dei eſt intellectuale et ſpi

ale et eſt ſpirituale. Et quia eſſe dei ſim/

ofe aliud ĩtelligere pᷣterq; ĩtelligere rituale. Et quicqͥd in deo eſt intellectu/

ltelligere ifinita ſił.ſed ſucceſſiue. Et qꝛ
oĩs alia res qꝗᷓ ĩtelligit.habuit de nõ ĩitel/
ligere ſuũ itelligere. Jõ põt hꝛepintelli
gere nõ intelligere.ſic nõ eẽ poſt eſſe.niſi
manu om̃ipotẽtis teneat᷑ ab ipſo deo.ꝗᷣ

pliciſſimũ eſt ꝑ ſe exiſtens ſine partibus
Igeo totum pure intellectus.et ideo to
tum intellectualiſſimuʒ et ſpiritualiſſi/
mũ.Et exinde ſequit᷑ ꝙ eſſedeinõ ẽ coꝛ
pus neq; coꝛpoꝛale.Et hoc pꝛobatur ꝑ

obiliſſimũ eſſeet ſupꝛemũ. Ideo

Ti. xxxi

Supꝛa

k eẽ et ĩtelligere.aliter ſtatim rediret ĩ nõ quartum gradum ſcale.quia intelligere tłi.

eſſe et ĩ nõ ltelligere. Sicut de hʒ ptatẽ
ſup nõ eſſe. eo qꝛ eſt ißm eſſe. et ſupꝛa nõ
viuere. eo qꝛ ẽ ipᷣm viuere.⁊ ſupᷣ nõ ſenti

re.eo q; ẽ ipm ſentire.ita et ſup nõ intelli

non eſt operatio coꝛpoꝛalis.nec fit cuʒ

coꝛpooeo.
idem pꝛobatur per viuereetper

ſentire.
S b 4

M „ liij xxe =

Ti xij

C
6
*

coꝛpꝰ

Icctiã nec viuere nec ſentire eſt

Loꝛ pe.et etiã ſentire. Quia viue⸗
ita ⁊ coꝛpꝰduo ſũt.⁊ ſentire etiãꝛ

pit᷑coꝛpꝰſine viuere ⁊ ſentire.vt ptʒ ĩp/
mo gdu ſcale.Quia oĩa ↄteta in pᷣmo g
du ſunt coꝛꝑea.⁊ tñ nõ viuũt neq; ſenii
unt. Et ſilr totũ dei ſentire.ẽ ſpũale ⁊ in

tellectuale. & viuere et vita. et ſentire ſeu
ſenſus.nõ ſũt coꝛpꝰnec de rõne coꝛꝑis.

qꝛ ſi eẽnt coꝛpꝰviuerẽt⁊ ſentirẽt.ſʒ tũcvi
uit et ſentit coꝛpꝰ.cũ ſenſus et vita ↄiũ/
gũt᷑ cũ eo.iõ coꝛpꝰpᷣt ſeꝑari aviuer̃⁊ a ſẽ
tire. Qõð ptʒ.qꝛ qñ arboꝛes ꝑdũt viuere
et vitã.remanẽt coꝛꝑa ſine viuere.et qũ
aĩalia moꝛiũt᷑ remanẽt coꝛꝑa ſine viue/
reet ſine ſentire. Ergo aliud ẽ coꝛpꝰ ⁊ ali

ud viuereet ſentire.et qꝛ i deo ẽ viuereñ

receptũ.neq; iũctũ cũ aliq̊.ſʒ ſimpliciſſi
mũ.ſequit᷑ ꝙ i deo nullũ ẽ coꝛpꝰ.nec de
89 c res coꝛꝑal.ſed totꝰ ſpũaliſſimus.

1 Ppter h hʒ intellectũ.¶ Tuul⸗ xxxiiij

Tqꝛdeus eſt

ẽ viſibił ocło coꝛꝑali.qꝛ nul/⸗

lũ coloꝛẽ hʒ.nec aliquã figurã.nec ẽ pal

bil. qꝛ ſenſus q; ſũt cões nobis ⁊ beſtijs.
ſolũ appᷣhẽdũt ⁊ ſentiũt coꝛꝑa et accidẽ

tia coꝛpoꝝ.vt viſus appᷣhẽdit coloꝛes?

figuras.et lucẽ coꝛpalẽ.A¶ uditꝰſonoſ q
fiũt ĩ aere qͥ ẽ coꝛpꝰ.Et odoꝛat odoꝛes.

et guſtꝰſapoꝛes.et tactꝰ calidũ et frigidũ

Et iõ qꝛ de ẽ res ſolũ ĩtellectual ⁊ ſpũab

nõ pᷣt cosòᷣſci nec videri necappᷣhẽdi niſi

P ĩtellectũ et ꝑ intelligere. Quare ſeqt ꝙ;

ſolꝰhõ ĩ mdo pᷣt cosſcere et appᷣhendere

deũ.et ꝙ aĩalia bꝛuta nullo mõ pñtcojꝭᷣ
ſcere deũ. Et iõ ꝓpt᷑ h̊ hõ hʒ ĩtellectũ vt
poſſit cogſcere ↄditoꝛẽ ſuũ.¶ O, ĩĩfini

tũ ĩtellectualia et ſpũalia exced ũt coꝛpa
lia et ſenſibilia.et ꝗꝙ viſibilia nihil ſüt re⸗/

ſpectu iuiſibiliũ Titułꝰ. xxxv.

tũ ẽ ꝙ eẽ dei ẽ ĩfinitũꝛ ſine mẽſu

oꝛpꝰ.qᷓ;uiſ viuere ſit ↄiũctũ cũ

. pꝰſũt realit᷑ diſticta. Uñ nõ ẽ de na/
tura coꝛpis ꝙ viuat.nec ꝙ ſentiat. qꝛ re

ſenſus ad ſentiẽdũ viſibilia ⁊ ſenſibilia.

VUoniã aũt iã ĩfallibilit᷑ mõſtra

oluſhõ deũ cognoſcit

ra. et æ ĩ ſuo actu ſũt ĩfinita eẽ. et totů

ſuiũ ee ẽ itellectuale. ſpũale et inuiſibile. Ti xxxx

Et iſta viſibilia coꝛꝑalia ac ſenſibilia ſe ij
ꝓducta de nõ eẽ.et ſũt finita et menſura
ta.Ergo ſequit᷑ ꝙ inuiſibilia.iĩtellectua/
lia et ſpũalia.excedũt ſine mẽſura coꝛꝛpa
lia et viſibilia. Et ꝑ ↄſeq̃ns iſtaviſibula
q̃ apparẽt nobᷣ.ſũt q̃ſi nihilĩ ↄpatiõead
ĩuiſibilia q̃ nõ apparẽt.Quia nõ habẽt
menſurã neq; terminũ.Jõ ciuitas etre
gnũ ĩuiſibiliũ nõ hʒ menſurã.neq; clau
dit᷑ neq; ᷑ᷣmiat᷑ Et cũ ĩtellect hoiĩs ſit fa
ctꝰad vidẽdũ ĩtellectualia ⁊ iuiſibilia.et

cũ etiã ſenſibilia ſũt bõa ipᷣiꝰſenſus JAta
itel ectualia ſũt bõa ipᷣtꝰitellect. Seqͥt᷑

ꝙ bõa itellectꝰſũt etna.ĩfinita.ĩmutabi

lia.lnũerabilia. ſp exiſtẽtia.ſʒ bõa ſenſuſ
ſũt de nouo facta finita.mutabilia.vari
abilia · et nõ ſemꝑ exiſtentia.

1NVoniã aüt de dedit alijs velle
libere. ſpõte et abſq; coactõe 1i
beyxꝝ arbitriũ et libᷣtatẽ volẽdi.ſe

ſolꝰ?hõ põt deũ cognoſcere ĩ B moo

quit᷑ ncc̃ario cũ h̊ ſit nobiliſſimũ ꝙ; deꝰ

ctõe ⁊ libeꝝ arbitriũ.et plẽiſſimã libᷣtatẽ hẽat li/

volẽdi.h idẽ ꝓbat᷑ ꝑ ſuũ eẽ ĩtellcũale.qꝛ beꝝ ar/
totꝰĩtellectuał et ſpũalł.iõ nõ/⸗

vbicũq; ẽ itelliger ſeu ĩtellectꝰ.ibi ncc̃io bitriu

—

tatẽ.Et iõ q cqͥd vult ſola ſua ppavolũ/
tate vnlt. Et qꝛ i deo idẽ ẽ eẽ qð velle.et
eẽ deiẽ ĩmutabile.ĩuariabile.et᷑nũ. ple
tiſſimũ.nullo extra ſe idigẽs.ſic pbatũẽ

ſup̃ ti. xij. Jõ ſua volũtas ẽ imutabil.in Uolun

ugriabiłl.et᷑na ↄpletiſſima ⁊ pfectiſſima tas deiẽ

nullo alio ĩdigẽs extra ſe cũ ſit plẽiſſima ĩmuta-/

oĩpotẽtiſſima ſicſuũ eẽ. Rurſus qꝛ ſuũ bilis
eẽ ẽ pmũ.nobiliſſimũ.optimũ ⁊ ꝑfectiſ
ſimũ.⁊ qꝛ deꝰ ĩtelligit pmo ſe ⁊ ſuũ eẽ.ſe
qͥt᷑ ꝙ pmovlt ſeipᷣʒʒ⁊ ſuũ eẽ ⁊ ſuã ꝑfecto,
pleniſſimã. Et exĩde ſeqͥt᷑ ꝙ oĩa alia aſe
vult ppt᷑ ſeipᷣm.ñ ꝙ idigeat.ſʒ ꝙ alijs ſe „
cõicetextra ſe.Etqꝛ pᷣmovult ſeipʒ.iõ pp Eternũ
mo vult ſibipi bonũ. etiõ nihil pᷣt yelle gaudiũ
g ſeipᷣʒ.nec ꝑ ↄñs facer̃ õ ſeipᷣʒ.iõ ñ põt dei.
velle ſe ñ eẽ.⁊ qꝛ hʒ in ſeipᷣo q càd vultet
oẽm plenitudinẽ.Jõ ẽi ↄtinuo gaudio

coſitan⸗

bʒ ĩ ſeipo velle libere ⁊ ſponte abſq; coa/QOʒ deꝰ

velle ſeu volũtas liba.⁊ ꝑ ↄñs libeʒ er
bitriũ. Et qꝛ volũtaſdei qᷓ ẽ idẽ qð velle
Epma volũtas.iõ nullã aliã ſeqͥ pᷣtvolũ

Hitagtec
we mrp⸗
l tſine

rü

Eolaſic
ſtgbiel

cültclec
biſn
obotodi
ſthaglt
ſgern.oc
opatozqg⸗
Affimat.
bare neg
opatöes
ſeytälli
Habace

(6ti ierdis

ſond ⸗

(wwle agni n

lectu⸗
uit⸗
nooꝛd
ageẽ
luta Ete
haiüe
lungin
nnhecte

ngo. Kt
fenthi
leheqt
maliin.
eiatil
chy
——

.
nſat De gaudiũ ĩ ſeipo ⁊ etnã letici¶am. iõ ois volũtas ꝗᷓ deuiat a volũtate ðiæ
1 anſbt do p itelligere ſen ſitellectũ. ↄcludũt᷑ ab ea diſcoꝛdat.ẽ toꝛtuoſa.iiuſta⁊ mala
nnnnn Apbant pfectoes n nobilitatco volun- eo ꝙ deniat ab ipſa bma rectitudine.
in tatis dci. (NRitulus. Exxvij. O pꝑ volũtatẽ ⁊ libᷣtatẽ poſſumꝰ oẽs
ninmn Tixrxr. 0 9CUſii E ebectoͤcs ocludere deo (Ki.rxir⸗
wüned CRocluine Bncluſü t i deo liben ar,. Ti. xxx
Niogaacd ꝙ intellect dei ĩtelligit actu bliltriũ.⁊ qꝛ ẽ p mũ⁊ et᷑nũ.iõ ſua vi.
unöd ſp oiĩa ⁊ infinita.neq; ĩ io pᷣt Alibtas ẽpᷣma. etna.pleniſſima ?
Nctnpc ee aliq̃ igerãtia.Et cũ volũtas ĩ deo ideʒ ſũma. Et iõ nullo mõ pᷣt depᷣmi vł vio⸗
niräan ſit qð ĩtellectus.⁊ velle idẽ qð ĩtelligere lari.Et exide ſeqt᷑ ꝙ hʒ oĩa q ꝑtinẽt ach
A hida Li. xxx/ vt ꝓbatũ E. Jõ ipoſſibile ẽ ꝙ volũtaſ ðöᷣi ſũmã libertatẽ. ⁊ ſine àb ñ pᷣt eẽ ſüma .
ininia vi. poſſit aliqͥd velleõ rõeʒ.⁊ rectũ iudi/ plæẽiſſima libtaſ.Jð qcqd vultẽ.⁊ qᷣcqͥd Quic/
utſadi. ciũ ĩtellectꝰ. Cui hma opatõ ẽitelligef nõ vult ñcẽ. ⁊ eo mõ qͥ vult et ſic vnlt eſt, qd vult
iheſgig vᷣba ⁊ ſenſũ vᷣboꝝ. vt ifra ti. xiij. Scoa Et exide ſcqͥ i ẽtal qlis eẽ vnlt.⁊ tãt/ deus eſt
Sd oꝑatõ ẽ diſcutere ꝑ rõeʒ. an res ĩtellec ta qt eẽ vult.alit ſua volũtas eẽt ſtricta.
ffniinn ſit vavlfalſa iuſta vl iiuſta. q diſculſiöe ⁊ ꝑↄñs eo ñ eẽt ſũma libtaſ.⁊ iõ nccio
ubörſit facta.rõcinat᷑ intellect tũc ꝑ ſuã ſcöam ẽ oĩpotẽes ꝗᷓ vult eẽ oipotes. ſ. ime bon 2
MZ opatõʒ qð ẽ veꝝ ⁊ iuſtũ appꝛobat ⁊ ve ſũme benignꝰ.ſũme iuſt ſume pius.ſũ
niu. affirmat. Sʒz qð falſũ ẽ ⁊ iiuſtũ ẽ.repꝛio me miicoꝛs.ſũme ſcies. etola nihilo
. Tim bat⁊? negat. vt ifra ti lxvij.⁊ ꝑ iſiasduaſ ꝓducẽs.qꝛ tal? tat vult eẽ Ite ſeqt qỹi In deo
Mroe opatões itellect oꝑat᷑ natalra ncciia co ẽ oẽ dñiuʒ. oẽ lpin. er geiim dfs et ẽ omne
rale te. vt ti. li. Et ſic e? opatões ſũt inſte? r? ſũmꝰipatoꝛ.⁊ ſoc nuli ali? pter ioʒ.qa dñium.
GcnacRun nabilel. qꝛ regulãt᷑ ꝑ rectũ indiciũ ſue di tal vult eẽt tãtꝰ.Et oĩa iſta fũdãti vo/
blhilit Eoõð ti. nie rõis vt ſup deductũ ẽ.Et ide ſeqͥ q lũtate ⁊ libtate.qꝛ de vult eẽ ĩfiniꝰ ĩoĩ⸗
daninig Des nõ nihil ̈t velle iiuſtũ nec ĩoꝛdiatũ.nihil i b pfectõiby.⁊ ſi ñ eẽt tal qlisg vnlt eẽ tã
nn ebſgcn pᷣt velle quũ.nihil õᷣ volũtatẽ verã⁊ vᷣtatẽ OQm̃ tus nũqᷓ; poſſʒ eẽ. qꝛ nulł aliꝰ poſſp eũ ta
äſnüikni 4 iniuſtũ. ſi poſſʒ.iã volũtas ſua deuiaret ab intel lẽ ⁊ tãtũ facere nec ipᷣemet.⁊ tñ vellet eẽ
iceſglii en lectu. ? ſic ñ eẽt idẽ qð intellectꝰ. Et iõ ſe ⁊ ñ poſſi.et ſicpoſſ e ĩ exna pẽa ⁊ miſe
Ac, binid et quit᷑ ꝙ volũtas dei ẽrectiſſima.iuſtiſſi ria.qð ẽ abſurdũ valde.⁊ ſic nccio ĩ ſeip
1Nisbd ma. oꝛdĩatiſſima? reglatiſſima.⁊ G̊ͥ ex ſe ſoẽ tal ⁊ tãat.q̃lis ⁊ q;tꝭ ipᷣe vult eẽ etex
iiiilö ipa.q;ꝛ ẽ pma ⁊ a nullo oꝛdiata nec regu tra ipᷣm nihil pᷣt eẽ niſi ſic vult eẽ ⁊ ꝑmit
dücg;nei lata. Et qꝛ idẽ qð ĩtellectꝰ.⁊ ñ ſolũẽ q̊ᷣ tit eẽ. Et ſic ꝑ voluntatẽ ⁊ libtatẽ poſſu
dngeeo ſz etiã ẽ pma rectitudo.bᷣma iuſticia?⁊ iꝰ moĩa pbareð deo ſi volumꝰ. Attũ ꝑ li
cegolec ſamet iuſticia. Et regla pᷣma q̃ ñ pᷣt obli htatẽ ꝓbat᷑ ſpalit dñinʒ eẽ ĩ deo. q? vybi
Gieckni. q̃ri.nec toꝛtuoſa eẽ.qꝛ nõpᷣt declinarea ¶cẽplæxa libᷣtas ibiẽ plenũ dñiuʒ. ⁊ iõ 180⁰
i ſiphnii Uolun vitate. cũ ſit ipamet vᷣitas. Et exide ſeꝗq & naturale dñiuʒ⁊ pᷣmũ etet᷑nũ.q ſua li
eimuntb 1 1383 delẽ tur ꝙ; volũtas deiẽ rectiſſima.ſctiſſima bertas Epma et exna. J 5 ex ſeibo Edng
r fetin u rectiſſi⸗ ⁊ ſüme bõa.ĩmo ẽ ipᷣa bõitas⁊ pᷣma bo ⁊ pᷣmoñs et etnet oĩpotẽs.ſol?et ver⸗
ciitpein ſa ma tas. Et ſeqt exide q nullü malũ pᷣt face· qꝛ ſua ptas.ſuũ dñium nulla põt ptate
iegiin re.nihil ĩiuſtũ.nihil ioꝛdiatũ.qꝛñ pᷣtvel impediri.qꝛ neq; nõ eſſe põt ei reſiſtere.
weinitleaad. le neq; facere ĩiuſte q nihil pᷣtvelle facere Et ideo ĩ eoẽ ſũma libertas.ſũma maie
, rilil niſi qʒ p̃t facere.Et q;uis ꝑmittat fieri ſtas.et potetia que nulli ſubijci põt.
o iinch malũ.tñ nũq; relinqͥt illð ioꝛdinatũ.ſel ¶ Depoſſe (Titulus. xl.
en oꝛdiĩat ilð malũ ĩ bonũ. WWns aüt ĩm poſſe no fuerit
igon ,. ¶ D. nulla aliavolũtas ẽ recta niſi ↄ coꝛ poſitũ ĩ ſcala qᷣttuoꝛ ꝗduũ exvi/
Cenſe⸗ 6 ℳ Jexcũ volũtate dei. Zitul/xxtvin⸗ ſe. Rttñ ocludit᷑ neceſſario ĩ li/ Ti.i⸗
munii Uloniã ãt volũtas deiẽ pᷣma.et (bet gradu ſcale.Etq libet grad ſcale pᷣ/
tunt i 5, ipᷣamet rectitudo.ipᷣa iuſticia. p ſupponit ipᷣm poſſe et includit. Unde
end ma regula.iõ nihil ẽ rectũ:nihil ome quod ẽ.poteſt eẽ. Sed nõ om̃eqð
mgs

potege Silr ofßeab viuitßtriuereſS

nõ ome qð pᷣt viuere viuit. Eodẽ mõ oẽ
qð lentit vl ĩtelligit vk vult. pᷣt ſentire.
Itelligere.velle.et nõ ecõuerſo.ſʒ tñ ipᷣm

poſle nõ facit gdũ aliquẽ ĩ rebo.qꝛ nõ pᷣt

pmo poſiecẽa ñq; fuit.qꝛ ſi nõ potuiſſʒ

repiri poſſeĩ aliqᷓ re ſeꝑatim ſine eẽ. At/

ñ ec mðᷣiꝓductũ ẽ ex nihilo.habuit tñũ

fuiſſe.nõ eẽt.⁊ iſtud poſſe eẽ nõ erat ali/
qͥd extra deũ.Uñ iõ eſſe mᷣi potuit hꝛe

cẽ. qꝛ: deꝰ potuit ꝓducere ipᷣm ĩ eẽ.Sʒ ð

ſe poteſt hie nõ eẽ. In deo aüt idẽ ẽ eſſe
dʒðẽ poſſc.vñ qꝛ de c.iõ potuit eẽ. Et qͥa
pt ec.iõ eſt.Et ſilłr ð viuere.ĩtelligereve

„„ — „—

le. idẽ ẽ viuere qð itelligere qð poſſe.et

velle qð poſſe.Et ſicut eẽ dei ẽ ifinitũ ſi/
ne menſura.ita ⁊ ſuũ poſſe.⁊ oĩa q̃ dicta
ſũt de eẽ dei et de poſle dei. Jõ poſſedei
ẽ ppmũ.eternũ ⁊ icõmutabile.i infinitũ

clõgatũ a nõ eẽ.eta ñ poſſe.ct ab ĩpoten

xo idẽ ẽ eẽ qð poſſe

4

tia.⁊ iõ ẽ oĩpotẽs Et inde ſeqͥt᷑ ꝙ de nõ
pᷣt ñ cẽ.nec pᷣtñ viuere.qꝛ idẽ ẽ i deo vi/
nere qð poſſe viuere. Nec deꝰ pᷣt ñ ĩtelli/
gere.qꝛ idẽ ẽ ĩ deo ĩtelligere qð poſſe ĩtel
ligere. Ulteri ſeqͥ Pee purꝰactꝰ.qꝛ ĩ
Siẽ aũt ĩ ðᷣo idẽ ẽ eẽ
qð poſſe.ita ĩ deo idẽ nõ eẽ qð nõ poſſe
eẽ.⁊ idẽ ẽ nõ poſſe eẽ et ĩpoſſibile eẽ. Jõ
ſi de?nõ ẽ de?nõ pᷣt eẽ. Ita de oĩb.. vt ſi
de?nõ ẽ bonꝰneq; iuſtꝰneq; piꝰ⁊c̃.ñ pᷣt
eſſe bonꝰneq; iuſtꝰ ⁊c̃. Et hq̊ ↄfirmat᷑.qꝛ

nullꝰ?poſſz ipᷣm facere bonũ ſi nõ eẽt bo

m. ulłp̃t ſibi aliqͥd dare.nec ipſemet
ſibipᷣt dare eẽ vł aliqͥd.qꝛ ſi poſſʒ ſibi ali
qͥd dare.ſeq̃ret᷑ ꝙ ĩ deo eẽt aliq̃ ĩdigẽtia.
ſaltẽ ipſi rei quã ipᷣemet ſibi dare potuiſ
ſet.⁊ ſic deꝰnõ eẽt pfectiſſimꝰvt ꝓbatũ ẽ
ſup̃ ti. xij. Ergo vlł totũ hʒ.vclipoſſibi/
leẽ ꝙ habeat. ¶ Duõ intelligit᷑ de
us eſt omnipotens. ¶ itulus. xli.
aũt q̃rat᷑ quõ de'ẽ oĩpotens.
dicit᷑ q; oĩa poteſt facere q̃ po/
tentie ſunt.Om̃ poſſe coꝛrũpi.

poſſe ĩ nihilũ redigi.poſſe deficere ⁊c.q̃
Arguũt ipotẽtiã.⁊ ñ poſſe mag q; poſſe

Et ibi ĩtelligit᷑ ĩpotẽtia ꝑ potẽtiã.qꝛ qᷓ;
to płaliqͥs hʒ talẽ potentiã tãto auerſi/
tas ⁊ puerſitas ĩ illo ſũt potẽtioꝛes.⁊ ip
ſeĩ eis ĩpotẽtioꝛ.Oĩa illa pᷣt deꝰ⁊ ſola.
q̃ poſſe potẽtia ẽ.ĩmo ab eiꝰ potẽtia pᷣdi

Litulus.xli xliixliii

Ctudte potẽtie di
tudo ſapie.Etiõ qꝛvbi ẽ plẽitudo ſapie

eta remouem. vt de nõ ẽ nõ oĩpotens

nõ iuſtꝰ.⁊ ſic de alijs.vt oĩa infirmitat?

vl debilitatẽ vel maliciã aut ĩpotentiaʒ
ꝓbat᷑ ĩ deo eẽ poſſe. et plei
ia aũt ↄcluſũ ẽ ꝙ itelligere et

△

tia intelligit᷑ totũ h̊ iuxta eiꝰ potẽtie ple
nitudinẽ ↄpᷣhendit᷑.et totũ ĩ ſuo eẽ ↄclu
it᷑. Nã ſi aliqͥd q́; ad pfectõis ſũmita/
tẽ intelligeret.qð nõ realiter hꝛet ĩ ſepᷣo.
iã latiꝰ ſe extẽderet ꝑ ſapiam q; ꝑ poten
tiã.et vna ⁊ eadẽ res eet ſeipſa maioꝛ.et
ſeipſa mĩoꝛ.qð ĩplicat. Si igit᷑ de iĩtelli

git aliqͥd de plenitudie potẽtie qð hĩeñ

poſſet. maiꝰ erit aliqᷣd ĩ e intelligereſeu
noſcere q; ĩ ei poſſeqꝝ vtrũq; nihil ali/
ud ẽ qᷓ; im cẽ.Exit̊ vnũ ⁊ idẽ eẽ ſeipſo

małet ſeipſo minꝰ.qð natura nõ patit᷑

¶ D. ꝑ intelligerer ſapere

nitudo potetie
Tixl

X
S=

noſſe ſeu ſape dei.et eiꝰ poſſe ſeu
potẽtia.idẽ ſũt qð ſuũ eẽ Jõ nihil mag
nihil meliẽ ĩ ei intelligere ſeu noſſeqᷓ; ĩ
poſſe. Quicqͥd g̊ optimũ ab eiꝰſapie

Dʒ cũ ĩtellectꝰ dei ĩtelligit oem gradad

potẽtie.Et ꝑ ↄſcq̃ns oẽ poſſe⁊ plenitu

dinẽ potẽtie.Et ſile argumentũ p̃t fieri
ð plenitudĩe oĩs pfectõiſ. Seqͥt᷑ ̊ q de

us nihil madꝰnihil melb ſeipᷣo pᷣt intelli ⸗

gere.⁊ q cqͥd ꝑfectõiſpᷣt ĩtelligere.H̊ totũ

hʒ. ¶ OD, ecõuerſo p poſſe. ⁊ ex plenitu
dine potetie ꝓbat᷑ plenitudo ſapie⁊c et
etiã oĩs elis cimmr. xliij.
cut ãt explẽitudie ſapĩe ↄclu/
dit᷑ plẽitudo potẽtie.ita ex plei/
otẽtie ðine ↄcludit᷑ ⁊ ꝓbat᷑ pleni

ibi ñ pᷣtdeficere plẽitudo potẽtie. Nã ſi

aliqd deficeret ex pleitudieſapie qð hẽe

poſſʒ.etiãðᷣficerʒ ex potẽtia quã ĩ ðo hꝛe
n poſſzʒ.igit᷑ſi ẽ ſũma ſapĩa ĩ do ſeqͥt᷑ ꝙẽ
etiã ĩ eo ſüma potẽtia qꝛ ĩ eo ñ ẽↄpoſitõ
ſiz vnũ ẽ alið. Et ↄfoꝛmit pᷣt dicið plẽi⸗/
tudie bõitatꝭ.vᷣitatꝭ et pietatꝭ ⁊c.vbi ᷣẽ
plenitudo potẽtie.ibiẽ oĩs pfectioꝛ ple
nitudo oĩm bonoꝝ. ¶ O

Ui aũt vᷣe oĩpotes ẽ. oẽm qq
otẽtie hʒ. & ſine difficultate pᷣt

facere qð nullꝰalius põt.⁊ vt nullus ali

us poſſet aliqͥd.⁊ vt ſtatim ꝓdantom̃s

ano vher niſi
Vvolpoteng. (Zuukl. cluij.

Ppoſeq

ſhoſeer
iͤötfienn

deũ t
Sal⸗
honitroci

V Bieicint

ödeſtue
ſtalüdeſ

(Coipotes.

(potente.x

“ pob mälkck

ctüdenthil
noiuchim⸗
piuere ſenti
fiü. Etvir
ſlatäaüßt
Kioiby
lk aitore

Etypai
nodüitate
wüſonp⸗
bleigren

oi
here uii

ſicſẽ
ſiceſin
tirrinar

Vtpywincge

ehs pende
bor mig

nodeüei

doſee Er
oigalla.

zpnücig
ſaninb
ſgorcüpe
auen ſai
roja
ſ

a
Dem

ciceofe

— K

REN 4

Nacdoſtg

Jönbing

anücckhi

wtüiſuoen

ere
. 2„ £

Nfenös int
Dumöon
Siigtnoiti
Politeghii
cinnlleti
mügnhlat
nit gic;ſco
uumfähnt
igtoen gi

Gumonüßtfo
Pl. Seztsonr
pootmnt,
ticlgmnbtii
voſetapinn

mueſyex

nitt uapli/

itrbakpigi
gländoſht
eſchiegon
d nüini
aidelie⸗
picoñi

netinle
un iti

big

„

5(NMBic tractat oñdit quõ pductõ mũ
di adeo facta ð nibilo.nob lã certamãi

CTi xlv. xlvi De eterna generatoe fili

eoꝝ potẽtias Alit ve ſi eèt oĩpotẽs ſi BH

ñ poſſʒ.Ergo ſeqͥ t᷑ nulłꝰtal ẽ oĩpotẽs

qͥpCt fieri nihil potẽs Siẽ gᷣom̃eqð ẽ ci

tra deũ. pᷣt redigi ĩ ñ eẽ. ita etiã ĩ nõ poſſe

Seqᷣ⁴⅜ qꝙ vn ſolꝰẽ oĩpotẽs.qᷣ nõ pᷣſup⸗

ponit nõ eẽ.ſʒ hʒ eſſe etnũ et ĩmẽſuratũ.
Si eiĩ cẽnt duo oĩpotẽteſ.tũc vn poſſu
aliũ deſtruere.als ñ eẽt oĩpotẽs.⁊ Epofl
ſet aliũ deſtruere. tũc ille qͥ deſtrueret᷑ nõ

ter. Sedͤt &ͤ ꝙ nẽ poſſibile eẽ niſi vnũ
oipotentẽ. videlicet deũ viuũ ⁊ eternuũ.
(XZi.xlv. Epilogatõ oĩm pᷣdictoꝝ.
P pdict po umꝰↄcludere.qlit᷑

ſũ.diſtictũ oꝛdiatũ ꝑ qᷓttuoꝛ q̊
AP)ecit nos aſcẽdere ad alið eſſe.⁊ ipᷣm
nob mãtfeſtauit.a q̊ totũ eẽ moi eſt ꝓdu
ctũ de nihilo de nouo.Et ĩ pᷣmo eẽ ncca
rio ĩuenimꝰexiſtere oẽs gdqᷓttuoꝛ.ſ.eſſe

viuere. ſentire ⁊ ĩtelligere ſeu libeꝝ arbi/

triũ. Et vltra iuenim ipᷣm poſſe qð nõ
facit ãdũ ſʒ füdat oẽs gc. ac etiã inclu
dit᷑i oĩib gdibo.Et ſic luenimꝰ ĩfallibi/

gere. velle ⁊ poſſe.⁊ ꝙ oĩa ſũt ei idẽ qð eẽ
Et vltra iuenimꝰↄditões ⁊ ꝓpetates et
nobilitates diui eẽ. qlit᷑ ſit eſe ĩcreatũ.hᷣ
mũ.ſempit᷑nũ.incõmutabile.ĩcoꝛrupti/
dile.icreatũ.etxnũ ⁊c. Et oẽs iſte ꝓpeta/
tes ↄueniũt eq̃lit᷑ alijs.qm̃ tale ẽ ſuũ vi/
nere.ſuũ ĩtelligere.ſuũ velle.ſuũ poſſe ſiẽ
ſuũ eſſe. Quãuis aũt oĩa ↄueniũt deo ꝑ
ſuũ ee.tñ mag appꝛopate aliq̃ ↄueniũt

ei ꝑ viuere.aliqͥ ꝑ itelligere.aliqͥ ꝑ poſſe.

vt ꝑ viuere ꝙ ẽ imoꝛtal.p ĩtelligere ſapi

ens.pꝛudẽs. verꝰ.iudex.Et ꝑvelle ꝙ eſt
bonꝰ. mitꝭ.benignꝰſcũs.rect᷑ iuſtꝰliha
p poſſe ꝙ ẽ oĩpotẽs. Sic ů̊ pᷣmo cosſci
mꝰ deũ eẽ.viuere.ſentire.ĩtelligere.velle
poſſe.Et ꝑ iſta poſtea cozſcimꝰↄuenire

cei oĩa alia.⁊ oĩa ĩcludũt᷑ĩ ſuo eẽ Cõiũge
& vnũ cñ alio.⁊ ↄpa adiuiceʒ ſil.⁊ ĩtelli/
ges mirabilia ð deo.vᷣbi gr̃a. ↄiũge ĩtel/
igerecũ poſſe⁊ velle.qꝛ tãtũ ẽ ſu poſſe
ntü ẽ ſuũ velle ⁊ ſuũ ĩtelligere ⁊ ecõuer

ſic habebis maximã ſcientiã dedeo.

— ..

tãa ⁊ et᷑nã ĩ deo.q ẽ ðꝑ

eẽt oĩpotẽs.qꝛ ñ poſſz reſiſtere potẽtie al

eẽ mᷣi(qð ẽ q̃ſi qddã coꝛpꝰ diui

lit᷑ ↄditoꝛẽ mði.eẽ.viuere.ſentire.intelli

ſo. qꝛ oĩa vnũ ſũt.⁊ vnũ et idẽ qð eſſe.et

.,ð

feſtat. ⁊ arguit alia pqucro; ſuma oeck .
na ꝓpꝛia naturaet

ſuo ꝓpꝛio ee. In q ꝓducit de ð deo.⁊ 9
quaoñdit᷑ ſũma t᷑nitas ĩ vo. Wicn

Oſtq̊ʒ per eẽ

mði ꝑ q̃ttuoꝛ gddiuiſũ? oꝛ
giatũ.p exꝑiẽtiã nob manife
ſtiſſimũ.aſcẽdimꝰ ad vidẽdũ ⁊cogſcen -/
dũ ĩfallibilit᷑ aliud eẽ.qð erat occultiſſi/

mũ..qð ẽ ſũmũ et ifinitũ vt cognoſcimꝰ

ifallibilit᷑. ꝙ totũ eẽ mði ẽ pductũ deni/

hilo. de nouo ab illo eẽ ſußmo. ⁊ ꝙẽ qſi

pũctꝰ⁊ nihil.reſpectu ĩfinitatᷣ ⁊ imẽſita
tis ill etni eẽ. Et ſic ꝑ ↄſeq̃ns mãifeſtũ
nob vnapductio.q̃ erat nob occłta.ſ.
ꝓductõ mðið nihilo.facta ab illo eẽ ek/
no.ĩcõmutabili qð ẽ deꝰ Poſtq; illap

ductio ẽ cognita. nũc vlteriꝰlaboꝛãdũ ⸗

foꝛti.ſi ꝑ iſtã pductõʒ ꝑ dei graʒ nobis
manifeſtã.poterimꝰ aſcẽdere ad cogſcẽ/
dũ ⁊ ad vidẽdũ aliã ꝓductõʒ excellẽtio

2

rẽ.melioꝛẽ⁊ altioꝛẽ q; ſit iſta.vt aſcẽdãꝰ

ð gdu ĩ gdũ.⁊ ð̊ vnqa ꝓductõe ad aliã.ſi

cut ð vno eẽ ad aliud eẽ. Uñ pma pdu/

ctio nobᷣ cognita.facta ð nihilo ⁊ nõ eẽ.

nobil ẽ excellẽs.potẽs.⁊ mãifeſtat nobᷣ

excellẽtiã.potẽtiã ⁊ ſapiaʒ ⁊ bonitatẽ di
uini eẽ Sz ſine bonitate aliqli nobilioꝛ cpace/
excellẽtioꝛ melioꝛ altioꝛ dignioꝛ⁊ maioꝛ

eẽt ꝓductõ ð ipᷣo ðᷣino met eẽ etno.ifini/

to ⁊ excelletiſſimo.q; pductõ ð nihilo.⁊
magꝭ radical⁊ natał ipᷣi So.et ð tãẽto de
q;to eẽ Zinũ et ernũ diſtat a nibil. Sicẽ̃. Duplex
hõ artitex ꝓducit domũ inq; tũ artifex? ꝓductio
ñ iq;tũ hõ.ð aliẽa nata a ſe. Et etiã pdu hois
cit hoĩeʒ ſibi ſileʒ vinẽtẽ ð ſua ꝓpa nat᷑a
⁊ ſpa ĩq;tũ hõ ⁊ ñ ĩq;tũ artifex. Sʒ no⸗
bilioꝛ.altioꝛꝛ magis radical etoueniẽs
hoĩ iqtũ hõ ẽpductõ q̃ pducit᷑ hõ.q; il
la q pꝓducit᷑ domꝰ.qꝛ i vna pducit᷑ hõ ðᷣ
hoie.viuẽs ð viuẽte et ð ppa nat᷑a et nõö
aliẽa.ſʒ ĩ alia ñ ꝓducit᷑ domꝰð hoĩe.ſʒ ð

erxtranea nata ab hoĩe Cõfoꝛmit cũ de

qͥ ẽ ipʒ eet᷑nũ. pduxit totuʒ eẽ moi tãq;
artitex.ñ ð̊ ppo eẽ.nec ð ꝓpa nat᷑a. ſ de
nihilo.qð i ĩfinitũ elõgat᷑ ab io. Si ei
ꝓducat alt᷑ alteꝝ. nõ neiſta ꝓductio erit Deus &
excellẽtiſſia.qꝛ⁊cꝰ viu pduẽ deũ viuũ ð deo pꝛo
ſua nata głoſiſſia.artifex eĩ ñ pduõð ſua qucit᷑.

2

ppꝛia natura aliqd extraneũ. Nõneem̃

iſta pductõ erit radicał.natural 22ue

niẽs deo ĩiq;tũ d ⁊ maxĩe ꝓpa.h̊ ̊nic
inueſtigãdũ.an ſicut deꝰ inq; tuʒ artifex

ꝓduxit totũ mũdũ de nihilo.Ita inq;

tũ deus ꝓducat de ſuappꝛia natura⁊ de

ſuo ꝓpꝛio eẽ alterũ aliquẽ. ſic pvnã p/
ductõʒ poſſumꝰ arguere alterã eẽ ð ncci

tare ſie vnũ eẽ arguit᷑ aliud eẽ de ncci/

tate. ¶ Hic ponũt᷑ rõnes ꝓbãtes pdu
ctõeʒ eẽ ĩ deo deſua ꝓpꝛia natura.
—(Litulus xlyviA.

Rõpꝛi Pꝛio ſic. ꝓductio q̃ ↄuenit deo inq;tuʒ
ma de?eſt. ẽ magis ↄuenies deo qᷓ; pductio

q̃ ↄuenit deo inq;tũ artifex ẽ. Sʒ ꝓdu/

ↄuenit deo naturalr inq;tũ deꝰẽ.⁊ ꝓdu

Sʒ cũ potuit deꝰ vtrãq; ꝓductõʒ feeiſ/
ſecũ ſit deꝰ om̃ipotẽs.ſequit᷑ ꝙ ꝓductio
q̃ ꝓducit᷑ de dedeo. ⁊ de ꝓppa natura ðᷣi.
ẽ magis ↄueniẽs deo q; pductõ q̃ ꝓdu

cit᷑ mũdꝰde nihilo. Uñ pᷣma ẽↄnatura
lis.radical.ꝓpꝛia.intriſeca.⁊ alia ẽ arti /

ficiał ⁊ extriſeca. Si ů̊ ꝓductio q̃ minꝰ

R ↄuenit deo exiſtat ĩ re.⁊ H̊ inq; tũ deꝰeſt.

tiic illa q̃ magis ↄuenit deo maxie h̊ qͥa

2

GScõdᷣa ↄuenit h̊ pus exiſtit ¶ Itẽ B hoĩ magis
ratio placet qð naturalit᷑ pducit.⁊ ̊ mag di

Pr dili / ligit qd de natura ſua generauit. a ſibi
git filiũ ſileĩ natura exiſtit.q; domũ vel aliã reʒ

artificialit᷑ pductã. q̃ nõ ẽ de natura ſua⸗

ſed aliena.⁊ ſineꝰꝑatõe diligit magis rẽ
pꝛoductã ð ſua natura q; rẽ pꝛoductã ꝑ
Tercia artẽ ⁊ ceta nõ de natura ſua.¶ Itẽ magꝭ

6Pʒæopla ↄplacebit ðᷣo naturalit ſi pꝛoduxerit na

cet ſibiĩ turalit᷑ aliquẽ ſiłem ſibi de natura ſua qͥ
filio ſit deꝰ.q; pꝛoducẽdo mũdũ ꝑartẽ.qͥ nõ

ẽ de natura ſua ſʒ denihilo. ⁊ nõ ẽ deus.

NQuarta ¶ Itẽ ſi deꝰ voluit aliqͥd ꝓducere ð nihi
lo.& młto mag aliqͥd voluit ꝓducere ð
Ti.xlvi ſeipſo.et q̊ ẽ de ſi potuit. Sʒ ꝓbatũ ẽ ꝙ
aninnags qꝛ pꝛoduxit mũdũ ð ni

ilo.etiã pꝛoduxit deũ de ſe ⁊ de ſua px'o

Uod aũt ĩ deo ſit ꝓductõ ð ſua
ꝓpꝛia natura de neceſſitate.⁊ ũñ
ppgoſilſit alit ee. oſtendit᷑ multꝭ rõi
bus.⁊ B ↄꝑando artificialẽ ad naturalẽ

ctio qᷓ ꝓducit᷑ de de deoꝛ de pbo eẽ dei.

ctio q pducit᷑ mũd denihilo a deo . cõ
neniẽs deo artificialit᷑ inq;tũ artifex eſt

de ẽ. marxie exiſtet.qꝛ illð qð mag deo

quẽ aliũ pꝛoductũ de ſua ꝓpa natura ſũ
me ſileʒ ⁊ ↄfoꝛmẽ ſibi.veil ei iherebit ſũòũ/
ma diſplicẽtia. qð ẽ ĩpoſſibile.¶¶ Pꝛetea Sexta
deↄplacet ĩ ſocietate ⁊ ↄgaudet.qꝛ alit
nõ pꝛoduxiſſʒ mũdũ denihilo Dʒ ſi de
us ↄplacet ĩ ſocietate alteriꝰ ab ipſo po
ducti de nõ eẽ. ſine ↄꝑatõe ↄplacebiti

⁊ natura.vt ei nõ differat ſũma ↄplacẽ⸗⸗
tia ſocietatꝭ ſue ↄfoꝛmis. ¶ Ite de/ E rea
liſſime infinitꝰ iſinite vᷣtut⁊ infiniti vi/

pꝛia natura.vñ poſtq;ᷓ pꝛoduxit mũdũ
ſignũ ẽ ꝙ ĩ ipſo cõplacuit.qꝛ ſi nõ ↄpla-
cuiſſet.tũc nõ pꝛoduxiſſet.Ergo multo
magis ↄplacuit ĩ pꝛoducẽdo deũ deſe⸗

ipſo. q́; mũdũ ð nihilo. qꝛ excellẽtiſſima
pꝛoductio vna ⁊ infinita reſpectu alte

ri.Et h.qꝛ q̃nto magis res ẽ pꝛoducè⸗/
ti ſilioꝛ.tãto magꝭ ↄplacet ei.qꝛ pꝛ gau/
det magis ĩ filio pꝛoducto.qᷓ; ĩ domo fa
cta ꝑ ipᷣm. Cũ & magis ſit deſiderabie
⁊ delectabile deo pꝛoducere de ſua ppa

natura ꝙ;ᷓ de aliena. Jõ ẽ meliꝰet magis Deꝰpꝛi /
credẽdũ.qꝙ ipſe de ſeipſo et de ſua ꝓpꝛia mo pʒdu
natura pꝛoduxit pmo deũ ⁊ paſtea mũ xit fuin.

dũ.qꝛ illud qð ſibiẽ magꝭ delectabile ⁊ deinde
amabile. ⁊ qð ſibi magis ↄuenit h̊ fecit. mundũ
qꝛ ipſe hʒ actu ome qð vult. vt ꝓbatũůs.

ſi vult et nõ f
⁊ impotẽtia.qð abſurdũ ẽ ð deo cogita ix.
re.qꝛ ↄtinue ĩtelligeret ſe nõ poſſe ĩ ertnũ
qð deſideraret.⁊ & ibi eẽt triſticia eterna
Et exinde ſequit᷑ etiã.ꝙ ſi deꝰhʒ ĩ ſe eter
nã diſplicẽtiã.ꝙ nõ oꝑabit᷑ nec ꝓducet
aliqͥd de nihilo.qꝛ nihil pᷣt ꝓducere niſi
ↄplacẽtiã.ſequit᷑ g̊ ꝙ mũdꝰ nõ ẽ.et rti
6 falſũ. Sic & ↄcludit᷑ ꝙ ſi deẽ nõ pio
duxit aliquẽ de natura ſua.qð nihilẽ p

ductũ ĩ eẽ Peetea de ↄplacz ĩ pꝛoducẽ Quinta

do creaturas ſibi mag ſiles.⁊ qnto ſt ſi
bi magis ſiles magꝭ ↄplacet.a ſequit᷑
ſũme ↄplacet ĩ pꝛoducẽdo aliquẽ ſibiſi

miiẽ ĩnatura ?⁊ ſuba. Sz nullot eẽ ſibi Fili eltt

ſibis neq; ↄfoꝛmis ſũme.niſi ſit deſua ꝓ patri ꝑ

oĩs creatura ẽ pꝛoducta de nihilo.⁊ iðᷣo

pꝛia natura ⁊ ſu ba.⁊ de ſuo ꝓpꝛio eẽ.qꝛ oĩa ſilis

nõ põt eẽ deo ſũme ſilis et ↄfoꝛmis.Et

qꝛ neceſſe ẽ ĩ deo eẽ ſũmã ↄplacẽtiã ⁊ vl
timũ gradũ ↄplacẽtie qᷓ nõ poſſit cogi /
tari maioꝛ.Ergo neceſſe ẽ ꝙ de hʒ ali /

—

ſocietate alter pꝛoducti de ſua ꝓpa ſoa

ia ctio q no⸗

Septia

cpris e
I mei acun
fli eo pauct

,SaP [ꝛam =

guctaft
lute nolu

Alier cto
Cuctom

ſuinatur
cantepe⸗
blecpinfi
bio. O
duo dil⸗
biletol

deorepit
mapaue
1: Tiſta
ſenetet.
ſueimag
lüdenih
ſakinitü:
docdis

fatill

xtikici
ſibilep
pmii
Heeden
Pcccer
ctionẽ
featnea
ſoceyn
atcpitin
Uipcnct⸗

viciibor
unnine
Kgllgartif
dehoienan
dehoieſee
llit Onar
boc nöͤer
Urtficiali
tüci
dedede

„ „
Ci. V U * T.⸗ i

õs

De eterna generatõe fili

ginn goris erſuͦma natutakſuͦmeactiuaz ſ. cſt occultiſſim: pqucty oecultiſimns.
aSn Pꝛodu me ĩ actu. Ergo neceſſario ſequit᷑ꝙ ſiti ¶ Itẽ totũ cẽ mũdi eſt a nihilo ꝓductu;
Pencktin kEifinita ctio qᷓ non poſſet excogitari maioꝛ. vtꝓ Pꝓducit naturglit᷑ ſuã imaginẽ ↄtinue et
W ducta m ſuũ totũ vigoꝛc.⁊ totã ſuã vir inceſſant᷑.vt ſol ſuũ radiũ q eſt imago ſo
mägni Aliter eẽt ocioſus ſm ſuã naturã. Sʒ ꝓ cũq; alia res ꝓducit ſuã imaginẽ. vt pa
ni ductio mũdi cũ ſit ð nihilo ⁊ finita ſim tet ĩ ſpeculo. Ergo quareſilrde qui de/
itdeitnte ſuã naturã.⁊ quaſi ꝓductio vniꝰpũcti ? dit hoc alijs rebo.nõ ꝓducet ſuã natura
ardei cẽtri reſpectu infinitatis dei.⁊ ẽ impoſſi lẽ imaginẽ de ſeipſo ↄtinueꝛ inceſſanter
iner bile ꝙ infinitũ ĩ actu poſſet ꝓduci de ni/ ſed cũ deꝰ ſit intellectualiſſimus.ſpũalii
aree hilo. Oð ſi poſſet.ſequit᷑ ꝙ poſſent eſſe ſimꝰet ſimpliciſſimꝰ.vt ꝓbatuʒ ẽ ſup t.
dein duo dni ↄtrarij infiniti actu. qd ẽĩpoſſi xxxij.opoꝛtet ⁊ ncceẽ. q imago dei pꝛo/
Nngſnnii bile. vt ꝓbatũ ẽ ſup̃ ti. ciij. Ergo neceſſe ducta ab ipſo deo de ſeipſo et de natura
dan de un Eucat i ifinitũ de ſua natura? ſub/ ſua. intelliges ſit ſicut ipſe. Si em̃ ꝓdu
s unihſe inn ſtatia.⁊ de ſuo eẽ infinito. Un poſtq; in citde nihilo res coꝛ ꝑales viuẽtes ⁊ ĩtel⸗

lun ri

tiſinanken : ma ꝓductio q̃ nulla poſſet intelligi ma,- imago ꝓducta de ſua natura ppa.⁊ ema
ieddeogin,. ioꝛ.⁊ iſta ẽ ꝓductio talis infiniti ſicut ip nata de ſua ſubſtãtia.erit viuẽs ⁊ intelli
nöpoſſeiccni ſemet eſt. Et hoc nõ põt eẽ niſi pductio gẽs.mo neceſſeẽ ꝙ ſit ei total et totalix
riſtcitgen ſue imaginis. Poſtq; ergo ꝓduxit fini · ↄfoꝛmis et nõ mĩoꝛ.eo qꝛ de ipᷣomet oꝛi
ſdehiſan tũ de nihilo. neceſſe eſt ꝙ ù mo ꝓduxerit tur tãq; radiꝰ.ſplẽdoꝛ et figura ſeu ima-
bik necpdnce infinitũ de ſeipᷣo.vt ſit ĩ eo plenitudo ꝓ/ go ſue ſube. ¶ O, idẽ ꝓbat᷑ ex pleni/
ncnedi ductõis.et iſta ẽ plenitudo natural ⁊ nõ tudine iocũditat q̃ nõ põt deficere vbi
nüc è af. artificialis. et ideo ẽ nccaria.vt ꝓbat᷑in cois pfectio. ¶Litul?. clir.
igſdennn fra ti.li.¶ Sic &comꝑando ꝓductõem Alia aũt nihil meli.nihil dulci

iugönhleg e

imimmit dau ſibile pductionẽ artificiale; de nihilo ee Atate. Ergo ncceeſt ĩ deo eẽ ſum,
ſlstetoſi pmã.ĩmo neceſſeẽ ꝓductionẽ naturalezʒ ¶ mã iocũditatem.qua nõ poſſit cogitari

anitnig

hotigneſi

inftiſti K ctionẽ mũdi de nihilo factã a deo. mãi/ Ymis.ĩ qua ſit ver amoꝛ ⁊ vera dilectio.
iſüitp feſtat᷑ nobis alia ꝓqucrio ĩ deo qᷓ et de ¶⁊ ritus amoꝛ quo nõ poſſit maioꝛ exoo
Ntbiether q̃ repit᷑ in eẽ ꝓducto de nihilo.põt pba/ rio: Si aüt deus pqucat aliquẽ aliũ de
jinnig npductio deide deo. ¶Titulus. xlviij ſua ſubſtatia q ſit de pfectus ſicut ipeẽ Genera
nlchiͤn 4 ter poſſumus idẽ pbarep pꝓ erit ibi ſũma iocũditas ſũma ſocietas⁊ tio filij ẽ
19 ſron ductões reꝑtas in creaturis.ar ſumma dilectio.qꝛ diliget alteꝝ a ſe pʒdu ſũme io
ode Aauẽdo ꝑ illas ꝓductõʒ eẽ ĩ deo. ctũ deſua natura infinitũ.⁊ ꝓductꝰdi/ cũda.
tegd “ vñ cũ ĩ homine(ſͥ eſt i quarto gradu ſca liget ipᷣm ꝓducentẽ in infinitũ:et ſic erit
antunß le)reꝑiant᷑ due pductões.ſ.vna natura ibi ſumma dilectio ex ꝑte vtriuſq;.⁊ perr
gaibe daug et alia artificialis.qꝛ hõ ꝓducithominẽz ↄſeqns ſumma ⁊ ĩfinita oenltab.
ſibi 4 dDe hoie naturaliter.⁊ domũ ꝑ artẽ.et nõ aũt deꝰ caret ſocietate ſue nature.tũc ca/
n ee de hoie ſed de aliena natura.⁊ ſic artifici rebit ſũma iocũditate.quam nõ põt hẽe
mme alit᷑. Quare in ſummo deo qͥ dedit hoĩ cũ creatura de nihilo facta. Ergo vt in
n tupei hoc.nõ erũt due ꝓductões.ſ.naturał et deo ſit plena iocũditas.neceſſeẽ ꝙ pdu
lic ye artificialis.ſed ĩ deo repit᷑ pductio artifi cat alteꝝ aliquẽ deſuo ꝓpꝛio ecẽ. quẽ dili
delup ccialis.ſ.ꝓductio mũdi de nihilo. Ergo gat ſicut ſeipᷣm.eta quo diligat᷑ ĩ ſůmno.
vinen tiã erit ꝓductio naturalis.ĩ qua pꝓducet ¶qð ſi nõ põt.tũc ꝑ ſuã impotentiã pbuaet .·
deũ dedeo. ſed iſta ẽoccultiſſima.qꝛ deꝰ infinita iocunditate.quã nõ põthꝛeqQꝛ·
NG:Minii⸗ M C’”=–ð”

deo repit᷑ ꝓductio.ncce eſt ꝙ i eo ſit ſum

artificialẽ ⁊ naturalẽ.reꝑpiemꝰ impoſ

pᷣcedere artificialẽ.⁊ ꝓductũ ſᷣm naturã
5pcedere pꝛoductũ ſm artẽ.⁊ ſic ꝑ pꝛodu

ligẽtes.̊᷑ quãto magis ſine compꝑatiõe

8. nihil amabiliꝰſũma iocũdi/

ne ſocietate alteriꝰſũme ſibi ſilis⁊ cõfoꝛ

maioꝛ.ſed ſũma iocunditas nõ pot eẽ ſi

Scvo.

tãto magis dãt.hihil recipiunt.vt vide

nõ põt ꝓducere deſua ꝓpꝛia natura ali/

gquẽ ſibi cõfoꝛmẽ.⁊ tũc ẽ defectuoſus in

diſſima ſũt.qꝛ iã totũ fuit ꝓbatũ⁊ decla

ſua naturꝗ.qꝛ nõ põt illud qð ẽ ſibi me/
lia dulciꝰ⁊ amabilius.ſʒ oĩa iſta abſur

ratũ ĩ iũ ·q; deo nihil põt deficere.qͥa
ipſe hʒ ab ecerno om̃e ↄplementũ in ſe/
ipſo.⁊ ꝑ ↄſeqᷓns ſummã iocũditatt.

(Dz ex dare ⁊2 plenitudie dãdi manife
ſtokide
cttrinitas ſumma.

ĩdeo eterna ꝓductio deſuo ꝓpo ec̃.
¶ Titulus. l.

ſimũ ⁊ ſũme ꝓpꝛiũ.iõ ꝑ naturã

Uoniã aũt dareẽ deo naturaliſ

Pꝛimo

meↄuenit.poterimꝰ ꝓbareĩ deo eẽ ſum

mã ⁊ eternã ꝓductõʒ ⁊ ſummã trinitatẽ

Sed tñ opꝑtet pᷣmo ꝓbare.ꝙ de natura
dei ſit dare. Hoc at oñdi pᷣmo ꝑ mũ/

di ꝓductõeʒ.q; de i ꝓductõe mũdi cuili
bet rei dedit ſuũ eẽ ↄpletũ.iuxta ſuã na/

turã ⁊ ̃m ſuã capacitatẽ.⁊ qualibs adi/
pleuit ſᷣm ꝙ caꝑe potuit licʒ nulla crea/

turaꝝ ſibi aliqͥd pus dediſſ. q nõ feciſ
ſet niſi de ſua natura eẽt dare.Et h oſtẽè/

dit ⁊ ꝓbat mod dandi.qꝛ ipſe dedit ſin
gul creaturis.q̃ dedit vt et ipſe alijs da/

rẽt.Et h̊ oſtendũt res ab ipſo ꝓducte.q

q;to maioꝛes ⁊ dignioꝛes ſũt⁊ ſuꝑioꝛeſ.

mus.q coꝛpꝑa celeſtia q̃ ↄtinueꝛ inceſſaã

ter dãt ⁊ influũt ĩ iſta ĩferioꝛa.⁊ nihil re/

cipiũt ab eis.⁊ tñ nunq; diminuũt᷑ ⁊ de
creſcũti dãdo.nec vnq; ceſſant dare.vt
ſol inceſſãter ſuas dat influẽtias.ſuũ lu/
mẽ.⁊ ſuũ caloꝛẽ iſtis iĩferioꝛibo.necvnq;

Tercio

ſubtrahit ſuã influẽtiaʒ. Tercio h̊ ꝓbãt
⁊ oſtẽdũt elemẽta.q̃ a deo ĩ eſſeſic ſũt ꝓ/

ducta.vt ⁊ ipſa ſinguł creatun ſe dent vt

. ex ipſis cuiuſſibet reieẽ ⁊ natura cõferat
Quarto
friuci'. a ca dãt hoĩibo ⁊ bꝛutꝭ ad ↄſeruãs/

Quarto h etiã ꝓbãt res ab ipis elemẽtꝭ
ĩ eẽ ꝓducte.vt arboꝛes ⁊ herbe⁊ ſolia et

dgã vitã eoꝝ.⁊ nõ ſolũ dãt ilł illud qð ꝓ/

ducũt ĩ eſx.ĩmo ſeipᷣas.vt trũcos ⁊ pal-

mitcs ⁊ radices ad calefaciẽdũ.⁊ ad do
mos cdificãdũ.ac alia nccaria ſaciẽdũ.

In do ẽ
ſummn

dare

⁊ ſic de alijs. Etĩ h̊ oñdit᷑ ꝙ ſũma nobi

litas ẽ dare.⁊ ꝑ ↄñs ĩ deo.cũ ſit nobiliſ/
ſimꝰ⁊ creatoꝛ oim.ẽ ipᷣm dare ĩ ſũmo q/

du.qꝛ etiã int hoĩes nobilioꝛes q; ma

ipſi daretãq; ꝑ ilud qð deo ſÜò/

Stll.

è S S 6 „*
.
4 — . *
. . . * .
4
.
. “ . . 4 7
RW.è
,.

gis dãt q; minꝰ nobiles. Sic Sↄdude

re poſſumꝰꝙ dare ẽ deo naturaliſſimũ.

pꝓpꝛijſſimũ ⁊ ↄueniẽtiſſimũ.Et qꝛ idẽ ẽ

deo dare ⁊ eẽ.qꝛ als eẽtĩ deo diũctio di ·

uerſoꝝ.qð ẽ ĩpoſſibile.vt ꝓbatũ ẽ ſupᷣ ti.

x. Jõð ſic eẽ ſuũ ẽ ĩfinituʒ ſine mẽſura.tiitiaa
ꝙ tota natura ſua ẽ eẽ.ſic ⁊ dare.⁊ ĩ ifini Daredi

tũ elõget᷑ a nõ dare.⁊ ꝑ ↄñs ſequit᷑ꝙ ni ẽ ifinitũ
hil poſſit niſi totũ det.nec poſſit deſine,

re niſi det totuʒ Jõ neceſſe ẽ ꝙ ſit ĩfinit
dãs ⁊ infinit recipiẽs ſeu cõicãs.vt nõ

Hõ aut poſſet eẽ talis.ſi tm̃ aliquãtã ꝑ/

tẽ ſue ſube ⁊ nature darʒ alteri.qꝛ tũc da
tũ eẽt finitũ.O ptet ꝙꝙ det ⁊ cõicet totã Par de⸗
ſuã naturã ⁊ ſubam infinitã.⁊ totũ ſuũ dit filio
cẽ excellẽtiſſimũ et nobiliſſimũ vni alte/ totũ ſuũ
ri. vt.ſ.ſit ali ab eo ꝓduct eque nobilis eſſe.
ſicut ipſe pducens.q̊ ſit ꝑ oĩa eq̃lis ſibi.
ita nobit.ita magnꝰ⁊ infinitſic ipſe in

om̃ibo ꝑfectiõibo.q¶ Et qꝛ maioꝛ ẽ datio
actuał q; potẽtialł.et intriſeca qᷓ; extriſe

ca.⁊ ſubᷣalis qᷓ; accidetal.⁊ de ꝓppꝛia na/
tura q; de nihilo ꝓducta.iõ neceſſeẽ ꝙ ĩ
doo ſit ab et᷑no talis datio.⁊ ꝑ ↄñs ꝓdu
ctio ↄſubᷣalł actuał ⁊ eq̃ nobilł ſic ẽ ꝓdn

cẽs. Nã dare qð fit ex ꝑte dei creaturis.

dũ dat eẽ creaturꝭ de nihilo.ẽ q̃ſi pũctꝰ
nihil reſpectu infinite bonitatis ⁊ ĩmẽſi
tat ſue. Uñn mai dare qð põt eſſe.ẽ.qñ
dãs cõicattotã ſubam ſuã⁊ naturã alte
ri. Niſi &̊ det totũ ſuũ ec.vt alt᷑ habeat ſi
cut ipᷣe.cũ eẽ dei ſit ĩdiuiſibile.nihil dat
de ſuo ꝓpo.nec dat qð ẽ meli.ĩmo reti/
net ſibi totũ.⁊ iõ quarꝰ?⁊ ſũme retinẽs⁊
nõ dãs qð eſt dei naturã. NHec ſufficit
dare tale eẽ.ſic̃ datũ ẽ creaturis.qꝛ ipſuʒ
cẽ creaturaꝝ ẽ de nihilo ⁊ vᷣtibile nibi

Jõ nõ põt eẽ ſũmũ datũ. Dic g̊ veld
nõ ẽ deꝰ. vel neceſſe eſt q; det totã ſuã na

turã alteri ab ipſo ꝓducto de ſeipᷣo.vtni

hil habeat qðᷣ nõ ſit ↄmunicatũ ⁊ datũ.

Et h eſt ſüime magniticẽtie. ſainegtia
it

ſum.nihil hꝛe neq; velle hꝛe qð nõ ſi

teri cõicatũ. Et ſic ꝓbata ẽ eterna ꝓdu/

ctio deide ſuo ꝓpꝛio eſſe.
O, ex pᷣdictis oſtendit᷑ ſumma trini

impliciſſimũ ⁊ inuiſibiliſſimũ.

¶ Titulus. li.

poſſit cogitari maioꝛ.et ſit eternus dis

Eterna
vſu bal
⁊ actual

ctio filij

tas bſanen ideo iſumma vnitate vniꝰ

N

ſuntduo
pducet
eſt infinitii
pormbleen
maosdan

en pot idero
(me ſondisc
en idinibi
oynäcte

==

ccſeevrdel

„

innliodif
ncipies
leabalio⸗
ledas in

ſE cpiigini⸗
ao ceo ipſep

Phr. Aliterdiſtin
duos fealt
glius. habe
Ltcgt toriͦ
mrèao

ii mnacdi⸗
ofubckin

13

l. litas eth
eqnse⸗
rageptie
fectöe N.
no mino:
bob Jf
lterernam

mſmſct no i

ficti Mieiee

1

hol herhie

dv ſenngl
e lotiſtrin
lockdig
konoctſine
unne
Moctreci
ſridn⸗
lefineaſt
ödeſines.
deſine
Ngginto
lnmnan
mannlis⸗

end

=

S dya

nanciſi,

W
dediitiſ
idoanͤiige.

crdanetiinide

Nenſa dos
nsſcqntoi
hoſtrdeir
ſeigſtitt
cöcigrtn⸗
ſtamnui⸗
imglariiig
alaigſich

mnirin müſti

4

irümnige i

agvencbe
oisciloſt.
aniteen
Pemaveideio
ila öernit
rdepeung,
iönectſeigi

aporepen n

noblſiiet
edeguind i
bioeiſpicct

Onimnst iniſh

goportſtifi
ir utmi

nicterri.

Gelinof
üünercmes!
fi Prſuftit

Atuns ih

4
1IN.
6

Zqꝛ dare nõ põt eẽ ſine recipe.
neq; dãs ſine recipiẽte.iõ ncca/
Anio ĩ eſſe diuio ⁊ ĩ natura diuina
ſunt duo.ſ.vnꝰdãs ⁊ alter recipiẽs.vnꝰ

vgducẽs.et alter ꝓductus. Et qꝛ eſſe dei

Unitalſ
eſſentie
patris

dartcögti de

Diſtin/
ctio ꝑſo
narum.

Coeq̃li

eſt infinitũ.indiuiſũ.et ſũme ſimplex. ĩ⸗/
partibile nõ habẽs ptes.ideo nõ poteſt
vna ps dari ⁊ alia retineri.ſed totũ eẽ ne
ceſſeẽ vt det᷑ et ↄmunicet᷑.et totũ eẽ reci/
piat᷑.idcirco totũ dat᷑ totũ retinet᷑ Per

ſona dãs et ꝑſona recipiẽs habẽt idẽ eẽ

indiuiſibile.ac realẽ vnã naturã nume/
ro.vnã et eandẽ ſubſtãtiã ſimpliciſſimã
1 nullo differũt niſi ꝙ vnꝰ ẽ dãs. et alter
recipiẽs.hic habẽs eẽ diuinũ a ſeipᷣo.il/

le ab alio.vnꝰ ꝓducẽs.alter ꝓductꝰ. Et
qꝛ dãs inq; tũ dãs nõ ẽ recipieæ. necre
cipiẽs inq;tũ recipiẽs ẽ dãs.nec pꝛodu

cẽs ẽ ipſe ꝓductꝰ.imo neceſſario duo re
aliter diſtincti. iõ iã ĩ eẽ diuino ĩuenimꝰ
duos realiter diſtictos.ita ꝙ vnꝰ nõ eſt
alius.habẽtes idẽ eẽ et totũ eẽdiuinum

Et qꝛ totũ eſſe diuinũ dat᷑ ⁊ nihil retine
tur qͥn ↄmunicet᷑ ideo neceſſaria eſt ibi

ſũma coeq̃litas.ſũma ↄfoꝛmitas.ſũma

tas pꝛiſ ↄſubſtãtialitas.germanitas.et ĩſeꝑabi/
et filij. litas.et h̊ ex ſũma ↄmunicabilitate.et ꝑ

Nõ eſt ĩ
eis poꝛi
tas Ddu/
ratõis

ↄſeq̃ns ẽ ibi ſũma coeternitas.et ſũma⁊
cadẽ ptãs.et nihil płꝰĩ vno q; ĩ alio ð ꝑ
fectõe.Nec ideo vnꝰmaioꝛ qꝛ dãs.⁊ ali
us minoꝛ qꝛ recipiẽs.qꝛ idẽ eſſeẽ in am/
bobo. Jõ ſunt vnũ eẽntialiter.ſubſtãtia/
liter et naturalit᷑.et ꝑ ↄſeq̃ns ẽ vnꝰ deus
tm.et nõ ſunt duo dij qa nõ hñt ĩ ſe niſi
vnũ et idẽ eſſe numero et indiuiſũ. Itẽ
nec vnꝰẽ poꝛ ſᷣm duratõem.nec alter po
ſterioꝛ.qꝛ licet vnꝰoꝛiat᷑ et ꝓducat᷑ ab a/
lio.tñ ſiłr ſunt ab eterno ⁊ ſine initio.de
us eſt dãs.qꝛ ſua natura ẽ dare.⁊ idðᷣo ab
eterno et ſine initio ẽ.aliꝰrecipies ĩ eadẽ

natura.qꝛ ab eterno.cõtinue et ſemꝑ ſũt

dãs et recipiẽs ſil.nec pñt ſepari.Et iõ
iſtud dare ⁊ iſtud recipe ẽ ſine initio et ſi
ne fine.⁊ ſp ẽ vnꝰ dãs.⁊ aliꝰrecipiẽs.nũ

q; deſinẽs. qꝛ ſi deſineret eẽ dãs et ꝓpdu/

cẽs.deſineret eẽ recipiẽs.i¶ Ecceò& iã cũ
dei adiutoꝛio inuenimꝰ vnã ꝓductõem
in natura diuina.que quidẽ ꝓductio eſt
naturalis ⁊ neceſſaria ſiue pꝑ modũ natu

re.Et qꝛ de ẽ ſpũał ⁊ itellectuał nature

duo. Pꝛima aũt pductio ĩ eẽ diuio ẽ na/

⁊ totꝰſpũs.⁊ nullo mõ coꝛpꝰnec res coꝛ Ti.xxx

palis.ideo neceſſeẽ pducat et det na/ ij.
turã ſuã alteri.ſᷣm modũ nature intelle/
ctuał et ſpũalis.i Et qꝛ ĩ om̃i natura in

telligibili ẽ itellectꝰ et volũtas.et intelle

ſitate.⁊ volũtas liberal et nõ nccaria.et
opꝑat᷑libereet nõ de nccitate.ideo neceſ/

ſeẽ ꝙ oĩs ꝓductio queẽ i diuina natura

ſit ꝓ modũ intellectꝰ.et ſit natural et ne/
ceſſaria. vel ꝑ modũ volũtatis.⁊ ſit libe
raliſ.nec ſunt alij modi ꝓducẽdi niſi iſfſii
Pꝛodu/
turał.⁊ iõ ꝑ modũ intellectꝰ. et ſic neceſ ctio filij
ſaria. Uñ deꝰ intelligedo ſuũ eè et ſuam ẽ natalł.
ſubam. ꝓducit neceſſario ſuã imaginz

figurã ſui eẽ et ſue ſube.ſicut ſol radiũ.⁊

cõmunicat ⁊ dat ſue imaginitotã ſuam
ſubaʒ. Et q; ꝓductio ẽ ꝑ modũ nature.
ideo vocat᷑ generatio. et qa pductus eſt Uocat

eque nobilis et ꝑ ſe ſubſiſtes ſicut ꝓdu genera/
cẽs.⁊ eſt pfecta imago ꝓducẽtis.iõ vo/ tio.
cat᷑ fili eiꝰ.et ꝓducẽs vocat᷑ pater.Et qꝛ Dẽ filiꝰ

p ꝓdu xit filiũ intelligẽdo ſe.ideo filius

vocat᷑ vbũ pꝛis.Et q; illud qd ꝓducit᷑ Dẽ ᷣbũ
ꝑ modũ intellectꝰ vocat᷑ vbũ intellectu patris
ale ſiue noticia ſeu ſapĩa.ideo vocatma Dẽ ima
go ⁊ vᷣbũ ⁊ ſapietia pꝛis.Et qꝛ quilibʒ go pꝛis
eſt ꝑ ſe ſubſiſtẽs et natura intellectualis
et rationalis.ideo vterq; vocat᷑ perſona Uocat
Et ſic ſunt due ꝓſone i diuina natura ꝑ pſona
vnã ꝓductõeʒ.coeq̃les.coom̃ipotẽtes⁊
coeterne. Nec põt eſſe niſi vna pductio ĩ
deo ꝑ modũ nature⁊ ꝑ vnũ moduʒ.qͥa

de ꝓducit naturalr tatũ qᷓntũ pᷣt.et pᷣm

tota ſuã vᷣtutẽ.Et iõ qꝛ ẽ actꝰpurꝰ⁊ infi
nite actiuꝰtotꝰ.qͥcqͥd põt ꝑ modũ natun
re ꝓduxit vna vice.Jõ nõ poteſt eẽ niſi Eſt ſo/
vnꝰ pductꝰ ꝑ modũ nature.qꝛ ĩ illo mi lũ vnus
nat᷑ tota ꝓductio. NHec pater põtvltra ꝓ filius.
ducere ꝑ illũ modũ.qꝛ ꝓduxit qͥcqͥd po
tuit ꝑ modũ nature.et ſufficit ei vnꝰpꝛo
ductus.et vnus filius.et vna ꝓductio
Pillũ moduʒz.qꝛ ꝓductus ẽ infinitus. x·
ꝓductio infinita.Etſic nõ poteſt eſſeni
ſi vnus filius.vna imago.vnũ verbuz.
BPichtia patris i inte etna
D, ꝓductio p modũ intellectet na/
hcis d retta⸗mannkeſtar nobis de ne,
ceſſitate eſſe in deitatealiqua pduction-
c

Citulus.li. Depꝛoceſſiõe ſpũ

4
— – =èð

õ èò .
. Z

ꝓ aliũ modũ:ſꝑ modum volũtatis ⁊ li

iſtã pduc

„(Zitulus. lij.

C &α ſemper

opoꝛtet nos ꝓcedereoꝛdina/
te.⁊ de gradu ĩ gradũ.ideo ꝑ
õem ſummã⁊ infinita iaʒ di⸗/
ctã.dei gr̃a inuẽtã.debemꝰ vltercurre/⸗
re ad inueniẽdũ ſi eſt ĩ eſſe diuino glia ꝓ
ductio. Et qꝛ pater dãs eſt intelligẽs. et
filius ꝓductꝰrecipiẽs ſilr eſt intelliges.
etnõ ignoꝛans.⁊ cũ ex dare⁊ reciꝑpeqñ

De ꝓceſ ſunt ꝑfecta.optet ꝙ ꝓcedat ⁊ ſequat᷑ ali/

ſiõe ſpi/
rituſſcti

ud.qd nõ eſt dare neq; reciꝑe.ſ.amoꝛ.iõ

cũ ĩ diuia natura ſit dare ⁊ reciꝑe.⁊ dis

⁊ recipiẽs.opoꝛtet q;

te ĩ recipientẽ.⁊ a recipiete ĩ dantẽ. et ſic
eſt ibi pceſſio amoꝛis ab vno i alter i. et.
cconuerſo.ct ſic eſt ibi tercia rfes ꝓducta.

ſcʒ ꝗqmoꝛ.que quideʒ res nõ eſt pater ne/

g filius. ſed ꝓcedens neceſſario degm/
bobhb-. qꝛ pater nõ põt nõ amare ſua ima
ginẽ.ſuũ filiũ ab ipſo ꝓductũ.cui dedit
om̃e qð hʒ.nec fulius põt nõ amare pa/

4 .

ie q genuit eü equalẽ ꝑ omnia ſibi. Et
ſic ꝑ ᷣmã ꝓductiõem inuenimꝰſecũda.

2 pma pꝛobat et manifeſtat ſcdᷣam.⁊ ſic

ſiiunt due pductões i diuina natura mul
ti differetes. qꝛ pma eſt p modũ intelle-
cctus.naturalis et neceſſaria. ⁊ ſccũda ꝑ
modũ volũtatis: libertatis.⁊ ſic volũ/
taria.qꝛ pꝛoduect ꝑ iſtã pꝛoductõem eſt

Spüſ/
ſanct? a
pꝛe et fi⸗
lio pꝛo/
cedit.

amoꝛ ⁊ charitas.ſed amoꝛ a volũtate p/
cedit ¶ Rurſus iſta ꝓductio fit a duobꝰ
ſimul.ſ.a pꝛe et filio.qꝛ ambo pꝛoducũt
terciũ.ſed p ma ꝓductio fit ab vno tm.ſ.
aꝗ patre. Sed qꝛ pater nõ eſt pꝛioꝛ filio.

ſed ab eterno ſũt ſimul.ideo nõ pus ꝓce

dit amoꝛ a patre ĩ filiũ qᷓ; a filio ĩ patrẽ.

amoꝛ: ab ambobo tanq; ab vno ⁊ ꝑvnũ
modũ.ſ.ꝑ volũtatẽ liberalẽ. Rurſus ſi/

Filiꝰde
imago.
verbũ.

cut pꝛoduct p modũ natureꝛ intellectꝰ

nominat᷑ imago.verbũ et filius.imago
nomiĩat᷑ tanq; habẽs ſimilitudinẽ expᷣſ/
ſam ⁊ cõfoꝛmẽ patris. Uerbũ noĩat ip/
ſum tanq; ſimilitudinẽ expᷣſſiuã ⁊ intel/

ſectualt. Et filius taq; ſimilitudinẽ ꝑ ſe
bſiſtere 2 ↄnaturale Jo ꝓduct ꝑ mo

nexꝰ. charitas. et vinculũ noĩat ißm. vt

duos ꝓductos. diſtinctos realit᷑.qͥ ſunt Trini/

ita ſp ũſſctũs eſt eq̃lis ꝑ omia pꝛi ⁊ füio.
ea recipe.? dis q: ꝓducit᷑ ab ambobv taq; ab vno. ie/
ꝓcedat aino a v ½ε & Epoſterioꝛ eis ꝓpter hocqe ẽtercius.
duratõis.ſed tm̃ oꝛdo oꝛigis.Jõ pꝛ eſt
pꝛimꝰ. et a nullo recipit eſſe diuinuʒ. nec
oꝛit᷑ ab aliqᷓ̊. Filius eſt ſcs.qꝛ mo oꝛi
turꝗ patre.nõ pꝛioꝛitate tpꝑis. Spũſlã
ctus eſt tercius.qꝛ ab ambobo pꝛocedit
Et tñ oẽs tres equales ſunt.quia habẽt

fatis hʒ a ſe eſie.⁊ ꝑx modũ dãtis tin. Ni
liꝰ habet eẽ diuinũ ꝑ modũ recipiedi b

ceſſio.Et ſicĩ eſſe diuino ẽ vera oꝛigo t
vera diſtinctio ⁊ tñ idẽ eſſe.nec tñ eſt ibi
poꝛitas neq; poſterioꝛitas durationis
nec pꝛoceſſionis. ſicut patʒz in ſole. quia

q; radi.et ſilr de igne.qꝛ licet ſplẽdoꝛ et
treit caloꝛ oꝛiant᷑ ab igne.tñ ſil ſũt.nec ignis
ideo nõ ſunt due ꝓductões amoꝛis pa/
tris et filij.ſed vna tm.et ideo pꝛoduci ⁊aſpũſ
nit ⁊ ſpũſſcũs ĩfinitꝰ.qꝛ ncceẽ ꝙ amoꝛ
q ꝓcedit a pꝛeĩfiliũ ⁊ ecõuerſo.ſit infini
tus. qꝛ pꝛz amat filiũ q;tũ pᷣt.⁊ fili amat

lifinitũ.igitamoꝛ qͥ ẽ ſpũſſcũs ẽ ifinit

Ilit᷑ recto oꝛdĩe dei auxilio ĩuenim ĩ eẽ
dinio duas etnas pd

dũ volũtatis vocat᷑ donũ.amoꝛ. chari/Spũſ⸗
as.vel nexꝰ.vinculũ.et ſpũſſcũs pꝛis⁊ ſctũs ðꝛ

filij.qꝛ iſta ſũt volũtaria.donũ nomiat multis
ipᷣm vtvolũtariũ donũ ſeu datũ..¶moꝛ nomib

donũvolũtariũ pᷣmũ ⁊ pncipiũ.Spũſ
ſanctꝰnoĩat ipᷣm.vt donũ volũtariũ pꝛi
mü et ꝑ ſe ſubſiſtes. ſiue hypoſtaticũ qBGd
idẽ ẽ.¶ Ecce diſtictos modos ꝓducẽzẽdi

equales ĩ omib.qꝛ habẽt eãdẽ numero tas ꝑſo)
eſſentiã.⁊ idẽ eẽ ĩdiuiſũ. Sicut em̃ fili?ꝰ naꝝ co⸗

Eequalis ꝑ oĩa pꝛi.nec vnꝰmaioꝛ altero cludirt

ſed ab eterno ſimul ſut.qͥa ibi nõ oꝛdo

idẽ eſſe diuinũ.⁊ eandẽ ſubam indiuiſa:.
ſed ꝑ tres modos.Quia pꝛ tãq; fõs dei/

alio tm.⁊ B ꝑ modũ generatõis.⁊ qͥcqͥd
hʒ. hʒ tanq́; ei datũ a pꝛe. Sed ſpuũſſan
ctus hʒ diuinũ eſſe ꝑx modũ ꝓcedẽtꝭ ſeu
ꝓcedẽdi ab vtroq; ad modũ volũtatis.
ideo ſua ꝓductio vocat᷑ ſpiratio ſiue ꝓ/

q;uis radiꝰoꝛiat᷑a ſole.tũ nõ ẽ pꝛius ſol

ẽpoꝛ q;ᷓ ſplẽdoꝛ.ſic ⁊ caloꝛ.ſic pꝛ⁊ filiꝰ

—.—

⁊ſpũſicũs eq̃les ſt.⁊ pꝛ ĩfinitꝰ. ⁊ filiꝰ ĩfi-

pꝛeʒ q;iũ pᷣt.⁊ qꝛ pꝛ pᷣt ĩ ĩfinituʒ.⁊ filiꝰpᷣt

2 ille ẽtcia ꝑſona.⁊ p os eqlis pꝛiꝛ fi.
lio ĩ ifinituʒ.ſic ambo ſũt ifiniti.Ecce

ctões ĩdeſinẽtes

5..

I
in

Enl daſibil
ſea Nonapi

Vwhanarm
ſeytipe
wügrec
icregte ifi
turadiiz
ſciuſare⸗
wisrerle:
ickutn
numcro.
cifiita
kfinni
finiteri
Harurefl
Ergopo
nit ealit
aubpo
aſcenumn
Morepnge
mamzpfeea
Simnerge
maynltn
Gtari E
mibonun
necmaia
mglorq
diemet
ciaaurd
ſterhoie

ceyni
eicen
leia,

iſſt

iann n ,

Gi

Püſſciszir ioj
Lpuls
gloit

„donänant
ndan n
Angiäkßi
bnapiüi
poͤnin
Ppoſeri
nocosalit

s felltgin D

iabwoſe
hocgenens
ubbindicd
vigis. dick
ſedinmnnz
69,0:bnoor⸗

i. Gpiſ.

bobpeabi
nt quughabit
tbamindiuiſ⸗
giticfied⸗
Lüdinstn
Ndürrcpitin
oi den
Oeb iſen
ocü petvi in
oci wolitnns
fpinnolep⸗
germnang
ſetermckhi
ountonis
ginſole.
noͤepeinoſ

iciee
Oimmaiie
Wiedrd ee

LTi.lii.⁊ liii. De ſumma trinitate

pechẽſibile ab boie.

”́MU MW 3
*V *

95

ct tres ꝑſonas eq̃les.realit᷑ diſtinctas.et
tñ nõ ẽ niſi vna ſuba.vna natura.vnuʒ
celſſe indiuiſum.infinitũ ĩ tribus. H
¶ O⸗ hõ põt ĩduci ad ↄccdẽdũ.ꝙ vna
2 cade

ſuba infinita.indiuiſa poſſit eſſe

I tribo realiter diſtinctis. q;uis ſit icom/
Titulus. liij.

Wonia 9

aliq iã nota nobis ĩ rebo creatis fiet ma/
nitfeſtatio.vt non videat᷑ipoſſibile.ĩmo

mero.põt eẽ ĩ pluribo realit᷑.vt patet. qa
vna natura huũana ẽ ĩ plurib realit᷑ eadẽ

ſpẽ.vt ĩ petro ⁊ iohe.Quare nõ dabimꝰ

vnũ gradũ maioꝛẽ ĩvnitate ipſiꝰnature

et idẽtitas poſt vnitateʒ ĩ ſpẽ.ẽ vnitas ĩ
numero. Ergo ſiẽ natura diuĩa icreata.
et ifinita.aſcẽdit ſꝑ ſupꝛa naturã creatã
ct finitã ſine mẽſura.ita vnitas natureĩ/
finite ⁊ ĩcreate.aſcẽdit ſemꝑ ſupᷣ vnitatẽ

nature finite ⁊ create. et hoc ſine mẽſura
Ergo poſtq; natura creata eadẽ ſpẽ.ĩue ad intelligedũ illa q̃ dicta ut. ecce exem

nit᷑ realit ĩ pluribo.et ei reougnare nõ pᷣt
qͥn ; poſſit.g̊ ipſa natura ĩfinitaĩcreata

eadẽ numero.inuenit᷑ realit ĩ trib.⁊ ſibi
nõ repugnat.Itẽ vbi maioꝛ vnitas.ibi
maioꝛ gednr
ũ

& inter ꝑſonas ĩ diuis nccario ẽ q ſit
ma vnitas.q̃ nõ poſſit eſſe maioꝛ nec co

gitari. Et ita ẽ ꝙ ſit vna ſuba ncc̃ario in
tribo numero. aliter nõ eẽt maxiĩa vnitaſ

nec maioꝛ que poſſit eẽ aut cogitari.nec

Plurali

tas ꝑpſo/
nay

maioꝛ q; inter ꝑſonas creatas.ſicut ĩter

boĩem et hoĩeʒ.⁊ ſic poſſibił eſſet diſcoꝛ
dia aut diuiſio ĩter ꝑꝓſonas diuias ſicut
i eẽ.qð ẽ im
epluralitatẽ

ĩter hoĩes. vel poſſet intelli
poſſibile. Sicut ncceẽg eſſe pp·
ꝑſonaꝝ ĩ diula natura ſũma. ita neceſſe

eſt eẽ vnitatẽ ſube. Debet tñ hõ h ↄcede
re. licet nõ poſſit ↄpꝛehẽdere quõ poſſit
cxcc· Quia nõ ſequit᷑ ꝙ ſi nõ poſſitↄphen

1GE

valde incompᷣhẽſibile ẽ itelle⸗
cu hũano.ꝙ vna eadẽq; ſub-
ſtãtia ĩdiuiſa realit᷑ ſit ĩ plurib.iõ hic ꝑꝓ

atio. vt . ſic tria ſunt vnuʒ. et tñ
valgde poſſibile. Si em̃ vna natura crea
ta de nihilo.finita.eadẽ ſpecice.ſʒ nõ nu/⸗

ſunt de pluralitate pſonaꝝ ⁊ vi
ĩcreate.iĩfinite.⁊ ſine mẽſura.vt.ſ.ipᷣa na-
tura diuĩa.infinita.ĩcreata.vna.nccario
idiuiſa.realit᷑ ſit et poſſit eẽ ĩ pluribꝛ pꝑſo
nis realit᷑ diſtinctis: Uñ maioꝛ vnitas

verbũ actiuũ nis exſeipſo ſit ꝑfectũ

.ðẽ⁴,

—

.

dere ita eẽ. q; &nõ ſit. Uñ aliqũ hõ mul⸗
ta cognoſcit ꝑ exꝑientiã. q̃ m ↄpᷣhẽedere
nõ põtꝑ rõem. O, coꝛpꝰ⁊ aĩa q̃ ſũtval⸗

de diuerſa faciũt vnnʒ hoĩem hoc vide/
mus.ſed quõ hoc ficri poterit nõ compᷣ
hẽdimꝰ. Si & eſt ilud incomphẽſibile

quõ ſit.et tũ homo ꝑ expientiã h̊ cogno

ſcit eſſe. quãto magis id quod ꝑ nullam
exꝑientiã põt videri humanã ·⁊ tñ mul
ta p expientiã põt cognoſcere.q̃ ꝑrõem
nullo mõ põt comp̃hẽdere.et ecõuerſo.
UVt ratio ꝓbat ꝙ; idẽ ẽ ĩ deo.poſſe. intel/
ligereet velle. et ſunt ige; qd eſſe ĩ deo. et
hoc quõ fieri põt

nemo comp̃ᷣhẽdit.Cãtũ aũt eſt incom/

pꝛehẽſibile ꝙ eſſe dei ſit tria hec. ſ. poſſe.

intelligere ⁊ vele. quãtum q; tres pſone

ſunt vna ſubſtãtia et vnũ eſſe.⁊ tamẽ pᷣ/
mũ oẽs ↄcedunt. ¶ OQ, oĩa q̃ ꝓbata
tate ĩ di
uinis.pñt manifeſtari ꝑ verbũ actiuũz
paſſiuun. Titulus. liiij.
VUoniã aũt o ĩa pᷣdicta ſũt altiſſi

tia. iõ vt fiãt nobis aliqlit ppoꝛ
tionata. debẽt declarari ꝑ exẽpla.qͥ ma/
xime ſunt nobis familiaria. et cũ quib
clericꝰhabeat noticiã a puericia devᷣbo
actiuo ⁊ paſſiuo.ideo ꝑ illa qͥlibʒ cogno
it de ipſis. Ecce valde ↄgruũ aſcẽdere

plũ valde conneniẽs et nos illuminãg.

Sicut ſehʒ vᷣbũ actiuũ ad paſſiuuʒ.ct

ecõuerſo.ſic ſe hʒ ĩ diuinis pater ad fili/

um. et ecõuerſo. qꝛ pater eſt actiuũ ⁊ per

ſona actiua.et filius paſſiuuʒ et perſona
paſſiua. Sicut em̃ verbũ actiuũ eſt ple⸗
nũ et ꝑfectũ vᷣbũ.et a nullo alio vᷣbo oꝛi
tur nec pꝛoducit᷑inq;tũ actiuũ.imo eſt
pꝛimũ ſeipſo. Ita pꝛ ĩ deitate ẽ plenꝰde
ns.et ꝑfectꝰdeus.et a nullo alio oꝛit 7

nũ deſeipſo habet plenã ſignificatõem.
et ſuũ totũ ſignificatũ.ita pater in ſeipᷣo

2 abet plenã deitatẽ. et totũ eſſe diuinuz
et totũ continet in ſeipſo. Un ſignifirz

ma.⁊ nrm intellectũ ſuꝑpgredie/⸗

Prima
ↄueniẽ/
a.

ducif imo eſt pᷣma ꝑſona. ⁊ pꝛimũ pꝛin

tũ ſiue res ſignificata vᷣbi actiui. ẽ ſictut
eſſe dininũ ſeu ſubſtaͤtia diuig. Et ſicut Tercia.

.

. liiii.

*. -
. »

7. — . = . .
3 „* . , „ 1 * . . .
1. 5 —— .. 5 .

plenuʒ pduxiter ſeipſo vᷣbũ paſſiuũ.ita oiĩaalia ſ unt cõmunia.⁊ omia q̃ ſunt in gfns un
ꝙ actiuũ oꝛit᷑ a nullo. paſſiuuʒ oꝛit᷑ b patre ſub mõ actiuo et ſub illa ppꝛietate Pinchtüe⸗
actiuo ⁊ nõ ecõuerlo. eſcõm nõ ẽ pi paternali.ſũt ĩ filio ſub mõ paſſiuo 4 p. biſoliouent
mũ. actiuũ eſtpmũ ⁊ nõ ſcᷣm. Ita pꝛ hꝛietate filiali. Et ſic nccario ſũt duo di decloße
qnis ex ſeipſo ſit ꝑfect a plen de.pꝛo/ ſticti pꝛ? ⁊ ſili ꝓpter duas ꝓpꝛietates in bietſn
qucit iñ de ſeipſo flin tac; paſſiuũ. fi· cõmunicabiles. Itẽ ſicut vbũ paſſiuu,z Septia gi ſürgonen
liᷣ oꝛit᷑a pꝛe taq; a ſuo actiuo.⁊ nõ econ p oĩa ẽ equale ſuo vbo actiuo.·nec vnuz Exepliů ſloci
uerſo. Etfiloe: a pſona etpĩ bma p/ eſt maius attero. qe i verbo qctiuo repit vedimm aluſiee
Quarta ſona et nõ ſcdᷣa.Et ſic de neceſſitatever / ſignificatũ ⁊ modꝰſignificandi ꝓpꝛius tei trini irfalutiniztt
bũ actiuũ ꝓducitſuũ paſſiuũ vᷣbuʒ. ita et ĩ verbo paſſiuo ſilr rexit ice ighifira tate llnuni
ꝙ ipoſſibileẽ vᷣbũ actiuũ eſſeqͥn pꝛodu xtũ et ſu ppꝛiꝰmodꝰſignificãdi. Ita co⸗ titlei
cat vᷣbũ paſſiuũ.⁊ ſimul ſũt.q; nõ ẽ pꝛi/ fpoꝛmiter filius ꝑ omia ẽ equalis pẽi.nec umngilic
us actinn q́ᷓ; paſſiuũ.qꝛ actiuũ non pot vnꝰẽ maioꝛ altero.qꝛ ĩ pꝛe nõ ẽ niſi eſſe Gbüppeil
eſſe ſine paſſiuo. nec pᷣus eſt actiuũ ⁊ po diuinũ ⁊ ppꝛi modꝰ. ⁊ i filio idẽ cẽ diui egspihzin
ſtea paſſiuu. ſimul ſut. vl no ſunt. Ita nũ ꝛ⁊ ſu ppeimodus.ita idẽ eẽ ẽ ſub ettinte
pa qͥᷣ ẽ tor actiu de nccitate pducit ſuu, duobo, cũ modis inequalibovtrobiq; i. Gedininotot
filiũ.ita q ipoſſibileẽ deũ actiuũ eſſen eſſe vtrobiq;. ppꝛietas nõ eadẽ ſed coꝛre Gaonins.
Vygucat ppꝛiũ paſſiuij.necẽ pꝛi pꝛ acti· ſpondẽs. ſic tãtũ eſt ĩ vno ſicut in alte⸗ foſummade
OQuita. uus q; flli paſſiuꝰ. Itẽ ſicut verbũ acti ro. Et ſicut nos videm q; bi actiuuʒ Octang iuinle
uũ ↄ municat ſuo paſſiuo vᷣbo dũ ipſu, inq;tũ actiuũ hʒ ſuũ ppꝛiũ caſũ.ſ.accu⸗/ Exẽpluũu ic Nclii
ꝓducit qcqͥd habet.ſ.totũ ſuũ ſignifica ſatiuũ.et hoc eſt ſibi ꝓpꝛiũ inq;tuʒ acti/ de pꝛo/ tnücikſvoft
tũ. et qcqd ſetenet ex pte rei ſignilicste. uũ.⁊ iõ nuqᷓ; ↄmunicat illũ accuſatiuũ pꝛis ⸗ g (acale
et oĩa ſibi ↄmunicat.dempto ſuo mõ ꝓ ſuo vbo paſſiuo.⁊ ſilr ver bũ paſſiuũ in ſonaꝝ PHyrtonni
pꝛio et ſua ꝓpꝛietate ꝑ qu eſt actiuũ.qi q;tũ paſſiuũ hʒ ſuũ ppꝛiũ caſũi.ſ.ablati Atzcnnuit
un peiũ modũ nõ põt cõmunicare. et nũquẽ nõ actiuũ.ĩmo iſti caſus ſũt in/ un critton
ideo ſilr verbũ paſſiuũ habet ſuũ ꝓpꝛiũ cõicabiles inter ipſa qꝛ ipſis ↄueniũt ſegtmtthn
deo ſilr verbũ paſſiuũ habetſuũ ppꝛin icabiles inten ipſa.qꝛ ipſis ↄueniũt ꝑ higenuueet
modũ etſuã ꝓpꝛietatẽ quã nõ hʒ verbũ ſuas diſtictas ꝓpꝛictates.⁊ tñ ſi verbuʒ uprſinii
actiuũ.qꝛ actiuũ nõ ẽpaſſiuũ.necpaſſi actiuũ habeat aliquẽaliũj caſũ vltra pꝛo u damnon
uũ ẽ actiuũ.ſed tñ oĩa alia ſunt eis umu pꝛiũ accuſatiuũ. vt vl genitiuũ vel dati/ a orncbbü
nia dempt ppꝛijs modis.qͥ nõ pñt ſta nũ.vel aliũ accuſatiuũ vł ablatiuũ. qꝛ il N
reſimłĩ codẽ. ⁊ ideo neceſſeẽ ꝙ ſint duo lũnõ hʒ tacq; actiuũ. nec rone ꝓpꝛij mo
vba. nec pit eiſe vn verbũ etiñ babet di ſui.qrõeſui ſignificati : reiſignifiia ipd
VvVvnnnü et idẽ ſigniſicatũ.et vnã et candẽ rẽ te. vt v̈bi gra. iſtud vᷣbuʒ accuſo pter pè crll
ſignificatã. ⁊ nihilẽ ĩ actiuo qn etiã ſiti pꝛiũ accuſatiuũ hʒ genitiuuz. vt accuſo Rarute
Serta. paſſiuo vᷣbo. ſed alio mõ. Et ſicut vbuʒ teſcelert et iſto vᷣbũ do hʒ datiuũ.vt do an
actiuũ et paſſiuũ ſũt duo yᷣba diſticta p tibiffiliũ.⁊ doceo aliũ accuſatiuũ vt do iul A
pter duas ꝓpꝛietates diſtinctaſ. quenõ ceo te grãmaticã. H ẽ ali accuſatinꝰ.⁊ B Lullen
pñt eſſe ĩ yno ſimul.ita ſir ĩ inino eſſe. audio lectiõʒa mgro.ẽ ablatiuꝰ.iõ ſicut . Mecrnn
pater qui eſt totus actiuus. cõmunicat hic vᷣbũ paſſiuũ hʒ eũdẽ caſũ.quẽ habʒ ſdugpin
fuo filio paſſiuo dũ ipᷣm ꝓducit quicqd ſuũ vᷣbũ actiuũ vlira ꝓpꝛiũ accuſatiuũ. inteſd
babet tota ſuã eſſentiã ⁊ totũ ſui eſſe. et ¶ hʒ ctiã vltra ſuũ ꝓpꝛiũ ablatiuũ.et totũ Wadk
quicqd ſe tenet r dteſulcſer eẽ diuini. qͥcqͥd bʒ vᷣbũ actiuũvltra ꝓpꝛiũ accuſa (ſtdnad
⁊ oĩa cõmunicat.ſuo mõ ꝓpꝛio dempto tiuũ.hoc totũ cõicat ſuo vᷣbo paſſiuo. icſh
ſolũ. ſua ꝓpꝛietate actiua.p quã eſt pa/ ſicpmo hʒ actiuũpoſtea paſſiuũ Ideo de Alndne
ter ꝛ ſumme actiu. a poccõmunicare Se. accnſoꝛ a teſceleris. fili dar tibia a 4 Ation
nõõ põt. Silr ſuus fui paſſiuus habet tre doccoꝛ a te graãmaticã lectio audita glis J
mü ppꝛin ouͤn et ꝓpꝛietatẽ paſſiuam temg'o. logicalegit a mehẽrico. Et cã lgitop
coꝛreſpondentẽ ꝓpꝛietati actiue patris. huvẽ. qꝛ habẽt idẽ ſignificatũ. candeʒ tuein
quã ꝓpꝛietatẽ hꝛe nõ põt pater. Et iðõo r ſignificãt.⁊ illi caſus tenẽt ſe er pte ſi⸗ eneſ
pꝛ nõ eſt filius. filius nõ ẽ p?. ⁊ tamen gnificati.⁊ nõ ex ꝑte modi ꝓpꝛij.iõ ſunt dun, eon

.

4 „ »„
e 8
. . „ Z

WR caſus ↄmunes. J taofoꝛmiter ĩ deitate. uũ etverbũ paſſiuũ nõ ſunt res intelligggz ⸗
n Pã inq;tũ pater ⁊ getiuꝰ.habet aliq̃ q ſi tes. ideo nõ pꝛoducũt amoꝛẽ interſe.ſ-
dhaſin, bi ſoli ↄueniũt. vt eẽ pmuʒ pncipiũ. nõ tñ ſi verbũ actiuũ intelligeret ſuũ paſſi /
WE de alio pncipio ĩ deitate:eſſea ſe.⁊ inna/ uũ verbũ.ipᷣm diligeret taq; ſuã imagi ,/·
delunt ſcibilẽ. eſſe impꝛoductũ:et eſſe pmã pſo nẽ. ⁊verbũ paſſiuũ diligeret ſuũ actiuũ.
fbüninee ; n ſilkr generare. Et q; iſta ↄueniũt ei xꝓ qæ ab ipſo habz oĩa. et ſic eet ibi ſilitudo
ruo emki fnuũ moduũ ppꝛium inq;tũ p?. nõ cõicat tercie ꝑſone trinitate.iſſpũſſaneti.quia
hoeciniim ea uo filio paſſiuo ꝓducto ab ipſo. Et actiuũ ⁊ paſſiuũ ſemꝑ ſunt ſimul. et inſi
Cndi pl ian ſilr fili? inq; tuʒ fily et paſſiuꝰhʒ aliꝗ ã ſi mul ꝓducerẽt vnũ amore. Bziſflarge
Dikiceſnie bi ſolioueniũt.vt eẽ ꝓpductũ ꝑ modũna poſſum cõpareverbũ imꝑſonale paſ
fcidi n, ture ⁊ intellectꝰ.natũ eẽ.ſcdᷣaʒ ꝑſonã eẽ̃. ue vocis ipſi ſpũiſctõ.qꝛ vᷣbũ actiuũ et
egnniszüine imaginẽ cẽ.vᷣbũ eẽ. Et qꝛ iſta ↄueniunt vᷣbũ paſſiuũ ꝓducũt ibᷣm impſonale. et
Dienoe i. eiꝑ ſuũ ꝓpꝛiũ modũ.iõ ſolꝰhʒ. Sed tũ ab eis ꝓcedit ⁊ ſumit oĩa q̃ hʒ.⁊ ẽ tercu’n
iſlodeuu qᷣcqͥd p? hʒ inq; tũ deus.et ex ꝑte ipſius vᷣbũ ꝓductũ ab eis. Uñ capit vocẽ paſ/
ne iletiſtd eelſſe eẽntie. ⁊ oẽs ppꝛietates qᷓ̃ ↄueniũt ſiuãa paſſiuo.⁊ ſignificatiõez actiuã ab
Allppntii eſſe dinino totũ ↄmunicat ſuo filio. Et actiuo.⁊ hʒ ſuũ ꝓpꝛiũ modũ ⁊ ꝓetatt.
aggeſaann qꝛ eternitas.om̃ipotẽtia.ſumma ſapiẽ/ ⁊ nõ eſt actiuũ neq; paſſiuũ. Uñ diſtin
olertl . tia.ſumma bonitas veritas.voluntas guit᷑ ab actiuo ⁊ paſſiuo:qꝛ ſignificat 4
Fbüccti la. vita. ⁊ multa alia.ſe tenẽt ex ꝑte eẽ ⁊ eẽn / getermiate ſine certa pfona? nuero in
Nädd N di tie. ↄueniũt pĩi in;tũ deẽ ideo oĩa cõ habet idẽ ſignificatũ.⁊ rẽ eandẽ ſigniſi
ünzn 1 mũtcat ſuo filio. ſunt cõmunia⁊ ꝓpꝛia cat quã ſir ignificat actiuũ baſini Cin
liauninli Hona (Pꝛeterea ſicut verbũ paſſiuũ qcquid idem ſignificat᷑ dũ dicit lego lectionej).
hinaſinſin ü 2r u.2te hʒ ſi/ et lectio legit᷑ ac legit᷑ imꝑſonaliter ſum/
büpmlinüin i pʒ.hʒ vt datũ ⁊ receptũ.⁊ totuʒ tñ hʒ ſi et lectio legit᷑ac legit᷑ imꝑpſonaliter in
glnt ut actiuũ. ita fili qcqͥd bʒ. bʒ vt datũ ⁊ ptũ.ſed tamẽ nõ eodẽ modo.et ſicẽ ideʒ
lsſt Decia receptũ: ? totũ tñ bʒ qðᷣ pꝛ. Et ſicutſi ꝰ ſignificatuʒ et tres modi:et ideo furtii⸗
isolcnäüh bu actiuũ eẽt ab eterno. ncce eẽt etiãẽ ver verbaiſtinca.
NStiſrtn buz paſſiuũ eẽ ab ſtand Ita aꝛ Pater Zenerali enle rie⸗ MU—
RrãsãsH agab eterno.hncce ẽ filiũ ab eterno eẽ.Eti/· .(Titulus..
öaiinn Gn ecehae noh, niſi vnũ verbuʒ Ecolligentes ergo in generali.
— paſſiuũ. necpõt hẽe aliud.⁊ illud ei ſui omnia q; maniteſtata ? reuelata
Nthei e⸗ ficit. Ita pꝛz nõ habet niſi vnicũ filiuzs. it nobis ꝑ ſcalã quattuoꝛ gqra
wͤreli rneec põt aliũ hꝛẽe.qꝛ üle ſufficit ei.¶Ecce duũ nature poſſumꝰ videre qliter p cõ/
nnſn igit qualiter ẽ magna ſilitudo int patrẽ? paratõem hois qͥ eſt i qrto gradu ad ali
nni 1 filiu ab vna pte.⁊ verbũ actiuũ ⁊ paſ as res inferioꝛes tres.⁊ ipſoꝛũ ad inui/ Sri
tung uaſe ſiuũ ab altera pꝑte ita ꝙ multũ relucʒ no cæ&. et hoc ſᷣm ↄuenientiã generale aſcen Pꝛimo.,.
ſiuũ ab altera ꝑte ita ꝙ lucz 4 2 . Kee„
homni i beies myſteriũ diuinaꝝ ꝑſonaꝝ ĩ iſta ↄpa dimꝰad cognitiõem vndnatureſupᷣme ll
nn n⸗ tione.qꝛ vtrobiq; eſt vnũ ⁊ idẽ cõmune. ⁊ infinite.q̃ eſt ſup holem. v alis ſit zaannn
ualennen 7 due ppꝛietates. vt in vho actiuo ⁊ paſ ta ſit.⁊ inuenimꝰ ĩ illa natura =
drun ir . ſiuo idẽ ſignificatũ ⁊ duo modi.nã ide,ʒ viuere.ſentiret ĩtelli ere aliud ; ĩ aa „D
kaſicit⸗ ſignificatũ ĩtelligo dũ dico.amo? amoꝛ nature. Et ibi fecim aliã ſcalaʒ.ab ipſo
Ne nn ſe duobo modis.ſilr in patre ⁊ filio eſt ee ĩcipiẽdo.⁊ ꝓcedẽdo ad alios Sche
abllilidlt caqdẽ eſſentia que eſt ↄmunis.⁊ duo mo uenimꝰ i illaſumma natura ẽde Ule⸗,
ungnüͤ Duod diſen due ꝓpꝛietates.Et ſicut in verbo idẽeſt eẽ qðᷣ viuere.qdð lentire. qo nen Scdo/⅛
ofbonlin⸗ duode gctiuox paſſiuo eſt com patio intelleetu gere. Rurſum inuenimꝰillud eẽ ſpet⸗ 1 0.
1 ſi ma alis. Ita eſt in patrex filio.qꝛ pater ĩte cctũ.nõ acceptũ.ſed eternũ.⁊ ab illo eẽ
fihniiͤ ligẽdo ꝓduxit filiũ. ſicut vᷣbũ actiuuʒ ꝑ eterno ⁊ ab illa natura ẽꝓductuũ tatel
tcilie vᷣtutẽ intellectus ꝓduxit verbũ paſſiuũ mũdi⁊ tota ſcala nature. ⁊ hoc deni 1/ .
nebenn il dDdDdeee neceſſitate.Et ſichabemus exemplũ lo ⁊ de nono. Itẽꝑ iſtã vaucrione mun Tercio
ionien, Trede/ Valde ↄueniẽs et ſamiliare ad duas di/ qdide nihilo pᷣinuentã. aſcẽdim ad vna
nmi ielhe ede/ ninas ꝑſonas. Sed quia verbu; acti aliã ꝓductionẽ nobiliſſimã et eternam⸗
NGN

et ülã ↄcluſimꝰ eſſe. qd eſſe eſt de ipſo eẽ
diuino.p quaʒ inuenimꝰ ĩ natura diuĩa

duas ꝑſonas eternas.⁊ deũ de deo eẽ ꝓ

Quarto quctũ.⁊ qͥ ꝑ modum nature. Rurſus xꝓ
iſtã pductõem quã inuenimꝰin natura

diuia reꝑimꝰetia ibidẽ cẽ neceſſario ali/
am ꝓductõem de eſſe diuino.q̃ eſt ꝑ mo
dũ volũtatis et libertatis.ꝑ quã ꝓduci/
turtercia ꝑſona ĩ eſſe diuino. Et ſicĩ ge/
nerali ꝑ ſcalã nature iuenimꝰ quattuoꝛ.
ſcʒ eſſe diuinũ.et tres pductões ipſiꝰ eẽ
diuini.ſ.ipſius dei.⁊ tria ꝓducta a deo.

Pꝛima pꝛoductio inuẽta eſt in pjductio

ne mũdi et de nihilo extra ſe. Et ſecũda
ꝓductio eſt dei de deo intra ſe. ⁊ ab eter/
no ꝑ moduʒ nature.Tercia eſt ꝓductio
dei de natura diuina ꝑ modũ volũtatꝭ.
Et iſte due ſunt eterne.et ſine pncipio.⁊

ſine fine.nũq; ceſſates.Tria &̊ ſunt pꝛo/

ducta.ſ.mũdus.filius ⁊ ſpũſſanctus.⁊.
vnũ impꝛoductũ.ſ.pater. Filiꝰg ẽa pꝛe

ſpũſſanctus a patreet filio.et a pꝛe⁊ a fi

lieo et a ſpũſancto tãq; ab vuo mũdus ẽ
ꝓductus. Exiſtis om̃ibo poſſumꝰↄclu

dere talẽ diuiſione ĩ qua claudũt᷑ omia.
O me qð eſt vcl ẽ ab eterno et a ſeipo. vł
nõ eſt ab eterno nec a ſeipſo. vel ẽ ab eter

no etnõ a ſcipſo ſed ab alio. In pmap/
te diuiſionis ẽ pater.i alia ꝑte mũdꝰ.in
tercia filius et ſpũſſanctus.Et ſic ꝑ iſtũ
ꝓceſſũ inuenim deũ trinũ ⁊ vnũ.Unũ
ĩ eſſentia.et trinũ ĩ ꝑſonis.a quo om̃ia.ĩ
quo omia.etꝑ quẽ oĩa.qͥ viuit bndictꝰĩ

ſecula. Sequit᷑ comꝑatio homis

95 q eſti quarto gradu ad alias res inferi
* ores mü graduũ ém ouenietiã ſpale. ct
denuctuq ind colligitł. ¶Tuul. lvi.

Onſiderata

ↄpatiõe hoĩs ad alias res
inferioꝛes triũ graduũ ̃ᷣm
ↄueniẽtiã generalẽ.ex q̃ collectꝰ ẽ fructꝰ

ineſtimabil. Et qreadhur alia ↄueniẽè/
is.ideo nũcoſideran/

tia et ſiłitudo ſpãlis.ideo nũcↄſidera
dũ ẽ vñ hõ habet ↄuenientiã et ſimilitu

De foꝛ/ dinẽ ſpecialẽ vltra generalẽ. Pꝛimo cuʒ

matõne reho qᷓ ſunt ĩ pmo gradu q̃ tm̃ habẽt eſſe
hoĩs ſᷣʒ ſcʒ cũ elemẽtis et cũ coꝛꝑib celeſtibus.

itulus. lvi. . Hii.

habẽt tm̃ eſſe. nobilioꝛa ⁊ dignioꝛa ſunt

ſuꝑius et altius.et minꝰnobilia et minꝰ

digna ſunt inferi?⁊ infima vt celũ ſurſũ

ct terra deoꝛſum.Et inter elementa ſiłr.

ꝛ terra minꝰ digna.iõ infima.et aq̃ que
e dignioꝛ.ideo ſuꝑioꝛ ẽ qᷓ; terra. et aer qᷓ
aqua.et ignis qᷓ; aer. Ita ſiłrĩ coꝛpe ho

mis. caput eſt ſupꝛemũ ĩ altiſſimo loco

poſitũ.nobiliſſimũ ⁊ digniſſimuʒ inter
mẽbꝛa exterioꝛa.⁊ alia membꝛa minꝰ di
gna ſunt ifima.vt pedes.⁊ ſicut terra qꝛ

infima poꝛtãs oĩa elementa. Ita pedes

ſunt ifimi poꝛtãtes alia mẽbꝛa. Sicut
ergo inter elemẽta ſunt ſupius et inferiꝰ

ita in homie. Itẽ ſicut ſupioꝛa coꝛpa re

gũt inferioꝛa coꝛꝑa. ita caput et mẽbꝛa
ſuꝑioꝛa ⁊ manꝰregunt inferioꝛa mẽbꝛa.
Et ſicut coꝛpa celeſtia. vt ſolqͥ influitvi
tã omiba alijs coꝛꝑibi.⁊ dat eis lumẽ.⁊
influit vitã om̃ibo coꝛꝑpib viuẽtibo.col/
locat᷑i medio ſeptẽ planetaxꝝ.⁊ influit ſu
periꝰ⁊ inferiꝰſedẽs ĩ medio Ita in hoĩe

coꝛ qð influit vit ⁊ caloꝛẽ omibo mem⸗
bꝛis collocat᷑ in medio. et ibi ſedet influ

uenientiã et ſimilitudine.
Deconuenietia ſpecialiter hominie
ad res ſecundi gradus que habentviue
rez eſſeeem.
—((Litulus. Ivij.
Dhuc autẽ mi homo habes ma
gnã ↄuenientiã cũ rebus ſecun
1. digradꝰ.ſ.cũ arboꝛiby ⁊ plãtis
acherbis. Quia ſicut ſemẽ ⁊ granũ de qᷓ O, hõt

ens ſuꝑius ⁊ inferius. Ecce magnã cõ

pullulãs arboꝛ pꝰ certũ tpᷣs apparet. ſic̃ ſilis ar/

natura illiꝰſemĩs⁊ illius grani exigit.ſic boꝛibi
płãta ſerit᷑ ⁊ plãtat᷑ ĩ terra ⁊ claudit᷑ ꝑ cer
tũ tempus tãq; in ventre. Ita granũ et
ſemẽ de quo tu homo pullulas ponit᷑it
ſeminat᷑ĩ terra ſicut ĩ agro.⁊ ĩ veétrema⸗
tris tue et ibi claudit᷑ Et ſicut illud gra Scðᷣo.
nũ ſeu ſemẽ de quo naſcit᷑ arboꝛ ſeu pläã⸗
ta recipit materiã ⁊ augmẽtũ deterra.ſ.

vt exinde fiãt radices.trũcꝰ ⁊ ſilia. Jta

illud granũ deq̃ u pullulas recipit ma

teriã et augmentũ de terra.ſ.de ſanguie
menſtruo mulieꝝ in vẽtre matr.vnm me
c eleſtibus. bꝛa fiũt ⁊ creſcunt. Et ſicut de vno gra/ Tercio
coꝛpus Quia ſicut illa oꝛdinata ſunt inter ſe. ſic
hõ ẽ oꝛdinatus ĩ ſeipſo. Nã in illis que

no modico ⁊ paruo arboꝛũ iĩ quo nuila
eapparet diuerſitas.ſʒ ma ſilłitudo.

=

—

S =

–

cgttr
ſolin fore

ſormiterd

ianonule

1a9 creit 1.

ilutinnt
bes Crleſte

toollin
digttiman
erioꝛaytce
ſetinag ren

eonnnin
voſeminet
cuere

gniditam
fablia me
grboꝛibus
tes mirabi

(cs. Ien
(ogronop⸗

bunt diuc
cnt Ouis

öplures,

Uo mocic⸗

bꝛrgnoy

1h alo⸗
portione
rotcene
Vtduem
öplore
ſedeoſi
llt ſobei
locnultte
ͤneile
Clrinbon
lermafen
lpſione⸗
foꝛmant.
lehtibyer
Cctiä ipſis
leh che
ncpis
bls bon
Ulcentor
magna
bantuico⸗
Cinnirdr

uſihoie

löin

igiectn
cprani
nininmnin
nhimn
dareigluni
hrinithat
rmnthhiniſ
io Junboi
Koniynen,

Soenugnic
ialuchonne

ren

11

irhns inn
dorit gits

9 ooret. ſie M
enhn eſe e

1cnaitece
Jugen
linlnopont

alvinen
olve ℳ

tſcnrilug

lemnſ
ntiunn

iot
n

Vobbeen.

—

Ti. Hiii.⁊. lix.

erxeũt ⁊ pullulãt tot diuerſa.ſicut ſũt ra/
dices.trũcus.coꝛtex medulla.frondes.
folia.floꝛes ⁊ fructus. ⁊ ſemina.JIta cõ/
foꝛ miter de illo modico ſemine pꝛis tui
i quo nulla eſt diſſimilitudo nec diuerſi
tas exeũt ⁊ pullulãi tot diuerſa.ac mira

bilia ⁊ innu merabilia mẽbꝛa quottu ha

bes. exterioꝛa et interioꝛa. ſicut ſunt ca/
put. oculi.nares. aures.dentes.lingua.
digiti. manus.pedes ⁊c. habes etii in/
terioꝛavt coꝛ.pulmonẽ.ſtomachũ.epar
iteſtina.renes.oſſa.neruos et venas ⁊c.
que omnia exeunt⁊ pullulãt de ilo par

no ſemine patris tui.Ex q̃ tu potes cõ/

qui ðᷣ ita modico grano tot diuerſa ⁊ mi
rabilia mẽbꝛa extraxit. et ille idem qᷣ ĩ
arboꝛibus oꝛdinauit fieri tot diuerſita
tes mirabiles.ſicut radices.truncũ. frõ
des. Ille met oꝛdinauit ꝙ de ita modi-/
co grano patris tui tot mirabilia mem/

bꝛa ⁊ diuerſa ſicut ſunt in coꝛꝑetuo exi/
rent.Quis em̃ oꝛdinaui ꝙ tot partes?
nõ plures.⁊ tales pullularẽt de illo par/

uo modico grano arboꝛis ?et ꝙ tot mẽè/
b⸗ꝛa ⁊ nõ plura ⁊ talig et taliter diſpoſita
⁊ nõ alio mõ ſic menſurata inter ſe ſic p

poꝛtionata ĩ certa mẽſura ⁊ certo nume

ro ⁊ certo mõ.exirẽt de illo paruo grano
vtdue man?⁊ qnq; digiti ⁊ duo oculi ?
nõ plures neq; paucioꝛes.caput altũ.et

ſic de ↄſimiliby alijs. Quis iſta oꝛdina/
uit. fabꝛ icauit.diſpoſuit.mẽſuranuit. col

locauit.⁊ cuilibet officiũ ꝓpꝛiũ tribuit?

Nõne ille idẽ qͥ ĩ qꝗ boꝛibꝰ oꝛdinauit:ita
ſiłr in homib? Nũquid pater tuꝰ ⁊ ma
ter tua foꝛmauerũt iſta membꝛa: Nõne

ipſis neſcientibo et doꝛmientibo mẽbꝛa

foꝛmant᷑ occulte etiã młtotiẽs ipſis no

cludere.ꝙ tu homo es opus magni dei

viuat.

—

Becreatõe hois

ne ĩpetu facit illud qð intẽdit donec ad
finẽ ⁊ ſuũ intetũ pueniat. Ita ſilr arbo/
res ⁊ plãte oꝑant᷑ ad modũ oꝑatõis ar/

tificis.qͥ ronabiliter oꝑat᷑ vnũ poſt ali-

ud ꝓducẽdo oꝛdiate ac ſi cognoſcerẽt fi

nẽe ppt᷑ quẽ oꝑant᷑.⁊ ſic ꝓducũteoꝝ fru-/

ct?⁊ ſemia.floꝛes⁊ folia ꝓpt᷑ fructꝰ.⁊ qn
fruct?ſũt maturi.tũc ceſſantoꝑari exte.
ri.⁊ ſic arboꝛes plãtãt᷑.ſeminãt᷑.creſcũt
nutriunt᷑.angmẽtant᷑ ipſis neſciẽtibus
Ita hõ fuit plãtatꝰ.nutrit generatus
ipo ignoꝛãte. Ergo bñ ſilis ẽ hõ arboꝛi
bus. Et ſiẽ nutrimẽetuʒ qð hũt arboꝛes
capiũt a terra mixta cuʒ aq. ita tota ma/
gnitudo tui coꝛpis venit de terra mixra
cũ aqᷓ Ita vt ex nutrimẽto qð vẽit ex ele

at. ¶ De ↄuenietia hois ſpali ſili
tudie ad res tercij grad“ Titul;.vii
Ed adhuc ho magis ẽ ſilis ala

mẽt vt tra.hõ creſcat.augmẽte᷑⁊

femellã ĩ vtero · ⁊ ibidẽ mẽbꝛa aĩaliũ foꝛ
mant᷑. Ita tu hõ generaris ꝑ coitũ.et ꝑ
maſculũ ⁊ femellã ĩ vt᷑o mr̃is tue.Etſiẽ
anialia hũt caput.oculos.aures.nares

os liguã.dẽtes.coꝛ.epar.ſtomachuʒ et
glia mẽbꝛa. Ita tu hõ hẽs oĩa iſta. Et ſi
cut iſta ãbulãt ꝑ ſe ð loco ad locũ.vidẽt
audiũt.bibũt ⁊ comedũt.nutriũt᷑.dige/
rũt.egerũt.⁊ ſic de alijs. Ita tu hõ hẽs
oiĩa iſta. Ite alia magna ↄueniẽtia ſic ar

boꝛes.plãte.⁊ aĩalia oĩa ĩ terrã reuertũt᷑

ita coꝛpꝰhoĩs reuertit᷑ terrã. deterra
ſumptũ eſt. Eadẽ g̊ materia tui coꝛꝑis.
arboꝝ.plãtaꝝ. aialiũ.poſtq; reuertũtur

totũ ad vnã eteandẽ materii.
Qualis vtilitas colligit᷑ ex iſta cõpa

itulus.lix.

lentibo. et nõ cupiẽtib foꝛmant᷑. Qñqʒ tione ſpeciali. ¶
cetiã ipſis volẽtibo nõ pñt generare.Nõ A& lid auũt colliger debem ex iſta

netuc clariſſime manifeſtat᷑ ĩ foꝛmatioõe
tui coꝛpis potẽtia ĩmẽſa.ſapia ineſtima

bilis. bonitas ⁊ benignitas innũerabil

tui creatorꝭ.Qui ſic potẽter rõnabilit
cũ magna ſapia ⁊ benignitateomia mẽ

bꝛa tui coꝛꝑis oꝛganiʒauit.diſtinxit⁊ oꝛ

dinauit dulcit᷑ ⁊ inſenſibilit᷑ mre neſciẽ/

te ſupᷣ oĩa coꝛpa mði ita pulcre. Sicut
em̃ hõ qͥ pꝛudẽter agit illeoꝛdinate ⁊ ſi/

patõe ⁊ ↄuenientia ſpali hoĩs
ad q̃ttuoꝛ gradꝰ.q̃ ſignãt om̃ia iſta. Et

mis.aniĩaliũ ac aliaꝝ reꝝ et graquũ alio
rũ.vnũ cõſiliũ.vna ꝓuidentia. Secun

do arguũt ſummã potẽtiã.ſummã pꝛu

denti ſummã bonitatẽ eiuſdẽ. Arguit

Qlibo bꝛutis q; arboꝛibo plãtis. ſimilis
2 maioꝛẽ ↄuenietiã hẽs cuʒ eis. aĩaliby.
¶QNã ſiẽ illa generat᷑ ꝑ coitũ.⁊ maſculũ ⁊

hec ſpalis ↄuenientia et ſimilitudo.ar/⸗ Unꝰdo
guũt et dicũt bmo.qꝙ vnus ⁊ idem arti miꝰ⁊ ar
fex.vnꝰet idẽ dñs.vnꝰoꝛdinatoꝛ eſt ho tifex oĩʒ

Smo vnitas artificis ſũme potẽtis ſum

me pꝛudęẽtis ⁊ optimi. Nõ em̃ eẽt tanta

ↄueniẽtia⁊ ſi itudo homĩs cũ arboꝛib

prlatis et aĩalibo. ſi cent dno ↄſiliatoꝛes ĩ

reb. duo rectoꝛes.duo artificeſ.nec ope
ra plantaꝝ et arboꝝ ſicoꝛdinate ꝓcede/
rẽt ⁊ agerent᷑ ad modũ opeꝝ humanoꝝ
Heq; oẽs aſſimilarent᷑niſi ille idẽ rege/

ret ⁊ dirigeret opa ipſaꝝ arboꝝ ⁊ plãta/

rũ qͥ dedit hoĩ rõem.vnꝰ ẽ qͥ dedit hoĩ

tis nõ ſit rõvel intellectus. Sed multo
foꝛtiꝰ vnitas materie.et idẽtitas viuẽdi

tã hoĩm q́; animaliũ.arboꝝ⁊ plãtaꝝ ar

guit vnitatẽ artifid. Cũ em̃ ſit eadẽ ma
teria tã hoĩm qᷓ; aialiũ.arboꝝ ⁊ planta/
rũ.qꝛ oĩa reuertunt᷑ in terrã.⁊ ꝑ ↄſequẽs
ð terra facta ſunt a pncipio.ſicut nix ſũ/

pta de aqua q̃ reuertit᷑ in aquã in gelu ⁊

ſal ſitr. Sed tamẽ nec homo ſeu coꝛpꝰ
p ſeipᷣm factũ eſt de terra.nec tot ſpecies
animaliũ facte ſunt ꝑ ſe deterra.nec tot
ſpẽs arboꝝ ⁊ plantaꝝ fecerũt ſcipſas de
terra.qꝛ hoc opꝰeſt opꝰartificis haben
tis ſapiam ⁊ intellectũ. Scequit᷑ ergo q;
eſt artifexvnus.quide eadẽ materia oĩa
iſta fabꝛicauit.qꝛ ſi eſſent duoↄtrarij nõ
ↄuenirẽt in eodẽ mõ fabꝛicãdi neq; foꝛ
mãdi.neq; eſſet tãta ſimilitudo.neqʒ eſ-
ſet eadem materia.qꝛ vnus alteri nõ cõ/

Sũma municaret materis. Itẽ oſtendit ⁊ pꝛo/
ſapia i bat᷑ ſumma potẽtia.ſumma ſapiẽtia.ſũ/
liꝰ artifi ma bonitas ſummi artificis.qͥ de vna ⁊

cis.

cadẽ materia tot ĩnumerabiles et mira/
biles. ac diuerſas res et ſpẽs pꝛoducere
potuit.voluit.ſciuit ⁊ fecit. Uide quot

ſpẽs arboꝝ.herbaꝝ.plãtaꝝ.ac aĩaliũ.et

iñ oẽs de eadẽ materia. Sed multo mi
rabilius eſt de materia vili ac infima et
groſſiſſima poſſe et ſcire foꝛmare tã no/
bile coꝛpus ſicutẽ coꝛpꝰ humanũ.qð ẽ
capax aĩe rõnalis et intellectualis. q̃ eſt
imago ſummi artificis. Uide quãta eſt

diſtatia inter coꝛpꝰ humanũ et terraʒ in

nobilitate. Maioꝛ em̃ ẽ potẽtia ⁊ ſapĩa

poſſe de materia vili et groſſa facere no/

bile coꝛpꝰq; de materia nobili facere no

bile opus.ſicut etiã maioꝛ ſubtilitas eſt

ſcire facerede luto vaſa aurea et pulcra ⁊

4

CLCitulus. lix.

¶ Sequit᷑ ſcdᷣa ꝑs pncipalis lttope⸗
elt

—

p̃cioſa.q;ᷓ facere de auro et lapidibo p̃cio

ſis vaſa pᷣcioſa.Ex hoc & põt hõ certim
dinaliter arguere ſummã potẽtiã.ſũmã potẽtia
ſapiam ſui factoꝛis.et cõſiderare ꝙ qui illiꝰarti⸗

te potuit et ſciuit et voluit tã nobilem et ficis.

excellentẽ ſuꝑ oẽs alias res facere de ter
ra infima.⁊ ita te exaltare.quãta tibipo
terit facere.et quõ poterit te exaltare ma
gis ſi voluerit.et ad ſtatũ altioꝛẽ⁊ nobi⸗/

I em. vn⸗ lioꝛẽ eleuare. Ecce quot fruct. q̃t vti/
intellectũ.et qͥ dirigit oꝑa arboꝝ qͥ ſunt
ad modũ intellectꝰ.cũ i arboꝛibo ⁊ plan

litates.quot vtiles cognitiones poterit
hõ colligere ex iſta comꝑatiõe ſuipſius
ad creaturas inferioꝛes. Non &̊ ſpernat
eas.Illas em dʒ amarc.⁊ cogitare ſini
litudinẽ quã habet cũ eis et fraternitate
et humiliare ſe ꝑ eas.et fricare aiam ſuã

cũ eis. Ipſe em cognoſcũt eũ mirabiles

et excellentioꝛẽ eis ĩ multo.qꝛ eſt ĩ nobi/
litate excellẽtiſſima et dignitate ↄſtitutꝰ
ſuꝑ eas. Sed tamẽcogita qꝛ tu es crea/
tura. Nõ cm̃ ꝓpter tuã excelletiã deſine/

re potes qn ſis creatura. Noli ergo obli

uiſci qͥa es de numero creaturaꝝ. nec ſe/
Pari potes a cõſoꝛtio eaꝝ.qꝛ magnã ha
bes cum eis ↄuenientiã.ſ.eandẽ materi

am et eũdẽ artificẽ.Exercita teĩ cogni

tiõe eaꝝ.qꝛ quãto magis cognoſcis ip/
ſas.tãto magis cognoccis tuã dignita
tẽ. et acqͥres maioꝛẽ cognitiõeʒ et certio
rẽ de tuo ↄditoꝛe.Si gᷣvis q ĩ tefiat co
gnitio tuijpſ⁊ tui ↄditoꝛis.fiat pmoĩ
te cognitio creaturaꝝ. qꝛ q;to mag ap/

pꝛopinqᷓs te ad creaturas eas cogſcẽdo

tãto magappꝛopinqᷓbis ad te ipᷣm⁊ ad
tuũ ↄditoꝛẽ.Etqᷓ;to magis elõgas tea
creaturꝭ.tãto magꝭ elõgas te a teipᷣo eta
tuo ↄditoꝛe. Si creſcat in te cognitio
creaturaꝝ.creſcet ĩ teetiã cognitõ tuijpᷣi
us ⁊ tui ↄditorꝭi teipᷣo.⁊ ſi illa diminuit᷑
diminuit᷑ etiã illa.⁊ ſi illa annihilat᷑.etiã
illa ãnihilat᷑.Et ſi illa mãet etiã iſta ma
net.qꝛ ex illa naſcit᷑ illa.q¶ Et ſic ẽ finis q̃
ẽ deↄpꝑatõe hoĩs ad tres gradꝰ.ſᷣm cõ/
nenientiã generalẽ et ſpecialẽ.

nis.ſcʒ de comꝑatione hominis quee

in quarto gradu ad alias res inferioꝛes
tri graduũ penes deñtiã. et h duobus
modis.ſ.generaliteret ſpecialiter.

7

—

Sũma

indewan

Rriigie⸗
i Derbi
ſun kenet

habeuno⸗
tidedeogh
ggalias res
co ctquo
naanaͤtaſi
minepone
feſtabuntn
goteb h
coghon
Gocen e
ſainoban
(is nodis
nacogmud
Crden

—

ſpäliift

diſinach⸗
emmn
Dbltnen

K ücin

dfapno⸗
nictnni
mrqnib
ndeſtres
Gotemit
Cemulte
Mapatura

Winterſe
Manoch
enpd

tiähz

rhöc I
gtii
ſien⸗ abn
üänobinne ⸗

potiiſi

egfuegreden
e gnitgtbinn
tlectälenen
Ualtiorerneb
fucd irn⸗
mnoncgport
Nanöeſorpſus
Ponghen
1cogtarſni

Safenmnine

ftenraimii
Utcäminbis
geeſtinobi⸗
Vitgtenſind
ngem,
Ccllinideſne⸗
Holiarocbli
nmrar. necſe⸗

Gmacnäha

(ondiman
uagteicogi
8Cogolcei
o i digin
nnöga cand
ggitefute⸗
geis iönoi
wmng

ttihn

Arintal
cögtse
atcihots
nntecogiit
gniti wuiſt
idinin
mmmibiutc
a aülknm
Eticifno⸗
G nc
al,.
⸗ r

alias res ĩferioꝛes penes cõ/
nenietiã. Nũc aũt debemus ipᷣm ↄpare
penes dꝛam ad alias res inferioꝛesdũ
em̃ ↄpamꝰ vnã rem ad aliã.duo manitfe
ſtant᷑ nobis.ſ.cõueniẽtia ⁊ dꝛña vn ad
alteꝝ. ⁊ ꝑ iſtã duplicẽ ↄꝑatiõeʒ manite/
ſtat᷑ nobis natura cuiuſlibet rei natura-/
liter.qꝛ ipſa ẽ via nature. Iſta ẽ etiaʒz via
intrãdi ĩ noticiã cuiuſlibetrei.Et iõ ad
habẽdũ noticiã verã de hoiĩe.⁊ ex ↄſean
ti de deo ꝑ hoĩem.opoꝛtet hoĩem ↄpare
ad alias res.et videamꝰquõ ↄuenit cuʒ
eis et quõ differt.Et qꝛ iã vidim dei g/
tia quãta ſũt nob reuelata.ↄꝑando ho/
minẽ ꝑ ↄueniẽtiã. Nũcvideamꝰq̃ mani
feſtabunt᷑ nobis.ↄpando hoiem ad ali
gas res.cũ qͥbo ↄuenit ꝑ dꝛñaʒ.Et ſi ma/
gna cognouim ꝑ ↄueniẽtiã.magna co
gnoſcemꝰpꝑ dꝛñam.⁊ magis nobis vti/
lia.ĩmo h̊ erit ↄplemẽtũ totiꝰ nr̃e cogni/
toõis.nobis neceſſarie ad ſalutẽ. Nec pꝛi
ma cognitio pꝓdeſt nob ſine ſcõᷣa qͥ cq;.
bmo faciẽda ẽ duplex comꝑatio
.·ʒSEm dꝛnam oim qttuoꝛ graduũ. Pꝛimo
eneral vni grad? ad aliuʒ. Alia ſcða
ſpalis ifra quẽlibet gradua (¶ Tilxi.
MAteq́; aut ad p̃ᷣdictã ↄpationẽ
accedamus.pᷣmo volumꝰↄſide
are oeẽs tres qdꝰrerũ generales
iſtinctòs.⁊ GB penes dꝛñam int ſe.vt.ſ.
videamꝰ pceſſuʒ ĩ excellẽtia.nobilitate ⁊
Dignitate.ac ſuꝑioꝛitatevni gradus ad
aliũ.ac q̃rti gradꝰſuꝑ om̃s tres. Et iſta
dꝛña pmo aſiderata cẽ.⁊ iã ex pᷣdictꝭ ma
nikeſtata ẽ. Scðdo optet ↄſiderare ſpãlẽ.
infra quẽelibet gradũ generalẽ. Oultuʒ
em̃ dꝛñt res vniꝰ gradꝰ.qͥa ĩ vno gradu
licz ↄueniãt generalit᷑.ſũt tũ ſpẽs diſtin
cte multe.Et ideo oꝑtet videre qualiter
Vy80]nrnng natura differat ab altera.⁊ qlitvna
Dia rey eſt ſupioꝛ.dignioꝛ ⁊ nobilioꝛ qᷓ;ᷓ ſit alte/
ipꝛimo ra. Uerbi gr̃a. In pꝛimo gradu q̃ttnoꝛ
gradu elemẽta pꝑ eſſe tm̃ ↄueniunt.ſed tñ diffe/
. rũt inter ſe.qꝛ vnũ ẽ nobiliꝰ altero.⁊ eti/
am quodlibet habet ſuã ſingularẽ natu
rã.vt terra.aqua ⁊c̃.Terra em̃ infima ẽ
⁊ minꝰ digna.minns nobilis.et minus

adiutoꝛio ↄpauimꝰhoĩeʒ ad

aũt qrti grad'iĩ qbo ẽ libeꝝ arbitrium. vt hoĩes ſt᷑

iſtũ quartũ gradũ ſũt ĩdiuidua diueſa

NHã i alijs tribo gradib ſunt multe ſpẽs
⁊multũ diuerſe.qꝛ q̃libet hʒ ſuã naturã.
ſed in quarto gradu ẽ tm̃ vna natura. et
oẽs res iſt gradus ſũt vniꝰ nature.nec
vnꝰhomo ẽ nobilioꝛ ⁊ dignioꝛ altero ſᷣʒ
naturã.nã oẽs habẽt eq̃liter libeꝝ arbi/
triuʒ.pꝑ qðᷣ qrtꝰgradꝰↄſtituit᷑.⁊ ab alijs
diſtinguit᷑. ¶ Licet autẽ oẽs hoĩes ſunt Int᷑ ho
eiuſdẽ nature.tñ intra iſtum gradũ.⁊ in miĩes ſt
tra iſtã naturã humanã fiũt multi gra/ młtedẽe
dus ⁊ diuerſitates accidẽtales.⁊ multe acciden
dẽe ⁊ nobilitates.dignitates.ſuꝑioꝛita tales
tes ⁊ iferioꝛitates. Uñ illa fiũt ꝑ accidẽ
tia. pꝑ illa q̃ͥ adueniunt pꝰnaturã.⁊ B ꝑ
acqͥ ſitionẽ vel donatõem.Et ideo ſicut
in reb, ſecũdi et tercij gradint quelibet

pulcra. Aqua hʒ naturã ſupioꝛẽ. digni /
oꝛẽ.pu lcrioꝛẽ q; terra.⁊ aer qᷓ; aqua.⁊ ig
nis q; aer. Et ſilr inter metalla.qꝛ nobi

lius eſt auꝝ ; argentü. et argentu q; ſtẽ et

nũ.⁊ ſtannũ q; plumbũ. Inter lapides
etiã.quia vnus pᷣcioſus lapis nobilioꝛ
eſt altero. Et coꝛꝑa celeſtia.vt ſol.luna.
ſtelle. et alia ſunt nobilioꝛa q; om̃ia iſta
pᷣdicta.⁊ tamẽ omia iſta ↄueniũt ĩ vno
gradu generali.⁊ ſolũ habẽt eſſe ⁊ nõ vi

„ „ —

uere. SDimilit ẽ in reba qᷓ ſunt in ſecũdo Dꝛa reꝝ
gradu generali.qꝛ om̃ia cõueniũt gene/ ĩ ſccũdo
raliter. ⁊ habẽt eſſe.viuere.⁊ nõ ſentire.et gradu

tñ differũt in ſe.qꝛ arboꝛ ↄtinet ⁊ habet
infinitas ſpẽs ⁊ naturas. ⁊ ſiłr planta ⁊
herba ↄtinẽt in ſe innumerabiles ⁊ infi
nitas ſpẽs.quarũ quelibet hʒ ſuã ſingu
larẽ naturã diſtictã a natura alteriꝰ. Et
ſic ẽ ibi magna dꝛa. Cõfoꝛmit res q̃ ſũt Dꝛa reꝝ
ĩtercio gdu ↄueniũt: generali.ſ.ĩ eẽ.vi/ in tercio
uere⁊ ſentire.ſʒ dꝛñt multũ.qꝛ int᷑ eas ſt gradu
ĩifinite ⁊ ĩnũerabiles ſpẽs aĩaliũ.vt ẽ de/
claratũ añ. Nã q̃dã ſunt q̃ ambulãt ſu/
per terrã.alia habitãtifra terrã.alia ſupᷣ
aqs.alia ĩ aqs.alia ĩ aere.Etiã ↄſidera⁊
vide q̃t ſint ſpẽs differentes multũ. q̊t
dignitates.q̃t nobilitates.q̃t ſuꝑioꝛita/
tes.q̃t differẽtie ſuꝑ naturã.ij In rebus Oſfes

ſunt homĩes.nõ eſt dꝛñtia ſicut in aljs eiuſdem
gradibo.qm̃ in tribo gradibo pᷣdictis.⁊ ĩ nature
quolibet.ſũt ſpẽs multũ diuerſe.⁊ intra

— — — * *

2 mlta.⁊ nõ ſunt niſi vna ſpẽs ⁊ natura

nõ ſunt naturalia homi.licʒ autẽ ſintac/

diſcernit oĩa.⁊ hʒ volũtatẽ liberã: natu

adũ generalẽ.ſunt multi gradꝰ ſpecia dentia nobiliſſima nobilitat᷑ et etiã licz cens
ſo differetes uaturaliter et ſ̃m naturã/ dom̃es homies ſunt equales quantũ ad rey⸗On
ita infra quartũ graduʒ qͥ nõ habet niſi naturã. tamẽaccidẽtia pᷣdicta aliquibꝰ uͤ ſunt
vnã ſpeciẽ.ſunt multi gradus accidẽta / ſuꝑaddita.faciũt tales homines aſcẽde (Aſſirate
les ⁊ differẽtes ꝑ accidentia nobilioꝛa ⁊ reſupꝛa alios.ſicut pãni ꝓpter tincturã depanci
minus nobilia.magis digna et minus ⁊ tales hoĩes mag appꝛopinqnt deo. igliaguee
digna.ſupioꝛa ⁊ inferioꝛa.et ergo illud ¶ De comꝑatione homis ad alias res naſcunte
qð facit natura in rebus.hoc facit acci- nſcicog
dens ĩ homibus.queſunt ĩ quarto gra/ ondbfo
Hoĩes du.ſcʒ accidẽs intellectuale.CIñ qͥa bo/ nuchg
dꝛñt pe/ mo facit quartũ gradũ ꝑ intellectuʒ et ꝑ/ inpeumet
nes no/ libeꝝ arbitriũ. Ita pᷣma differẽtia inter funt
bilitatez homies ẽ nobilitas/ſuꝑioꝛias. Et iſte ¶ gderata ſupioꝛitate ⁊ inferioꝛi mrtſilif
1 ſupio/ gradus debet accipi penes accidẽtia in ate 71 dignitate ⁊ nobilitate vnius gra Aunt natur
ritatẽ. tellectualia.q̃ adueniũt intellectui et vo dus ad aliũ.⁊ vnius nature ad alterã.iĩ⸗ rät Se
lũtati ⁊ anime.⁊ nõ penes accidẽtia coꝛ tra eundẽ gradũ. Nũc videamꝰ quõ hõ Phignick
poꝛalia.que cõueniũt alijs rebꝰ ⁊ alijs i/ diſffert ab omibo rebo inferioꝛib triũ gra noe
ferioꝛibus gradib ꝑ naturaʒ. Et ratio/ duũ.qꝛ hec eſt clauis⁊ ſecretũ totius ve diackſagen
nabile eſt vt qꝛ res pᷣ mi.ſecundi et tercij recognitõis ⁊ nature humane⁊ totius ii
gradus opant᷑ naturaliter ⁊ nõ volũta/ boni. Uñ duplex eſt dꝛñtia homis ad n
rie.ꝙ diſtictio nobilitatis etdignitatis alias naturas.vna ↄmũis ⁊ generalis Ruple
fiat ieis m naturꝗ. Et qꝛ homies opeèꝛ alia ſpalis.Dꝛñtia ↄmunis ⁊ generał dꝛẽa hollaſ ini
rant᷑ fᷣm voluntateʒ. libertatẽ et intelle dicit᷑ q etiã repit᷑ iteralios gradꝰ. Quia ad alia cMiſne
ctũlrationabile ẽ ꝙ diſtinctio nobilita- ſicut vnꝰgradus differt ab altero.⁊ vna res.
tis ⁊ dignitatis.fiat ĩ eis ꝑ accidẽtia li / natura ab altera.q̃ ẽ dignioꝛ ⁊ nobilioꝛ.
beri arbitrij qᷓ ſunt voluntaria ⁊ intelle vyt arboꝛ q; tra.⁊ aſinꝰ q; ſit arboꝛ. Sic
ctualia. Ipſa autẽ accidẽtia intellectua ↄfoꝛmiter differt hõ ab alijs gradibo ꝑ
lia ꝑ que differũt homĩes.⁊ faciũt mul/ ſuã nobilitatẽꝛ dignitatẽ. eo ꝙ hʒ nobi⸗/
tftfteoos gradus ſpeciales inter homies ſũt lioꝛẽ⁊ dignioꝛẽ naturaʒ ſuꝑ alias res.X.
Ecceac iſta.poteſtas.iuriſdicio.officiũ.ſcientia ꝑ iſtã dꝛñtiã dignitatis ſue bñ ↄſidera/
cidẽtia ars.virtus.ſapiẽtia.⁊ ſiłia:.que aliquãa⸗ tã cognoſcimꝰ.q hõ habet maximã di/
qͥb ho/ do acquirunt᷑ ꝑ hoĩeʒ. aliqñ dant᷑ a deo gnitatẽ naturalẽ.inter oẽs res quas vi/
miĩeſ dif liberaliter. Et qꝛ ſũt accidẽtia.ideo poſ/ demꝰ.habet em̃ dignitatẽ liberi arbitrij Audicti
ferũüt ſunt ꝑdi.⁊ tamẽ qͥ ꝑdit manet hõ.⁊ ideo ita ꝙ hʒ rõem ꝑ quã iudicat.intelligit ⁊ uginla.

(ſnfe

cidẽtia.tamẽ multũ nobilitãt hoĩem et ralẽ libertatẽ.ita ꝙ nõ põt cogi.ſed opa iuclignel
dignificãt ⁊ exaltãt naturã humanaʒ.⁊ tur ex libertate ⁊ nõ ex neceſſitate.Etiõ — maoluitſe
faciũt vnũ hoĩem nobilioꝛẽ et etiẽã mul / qꝛ hõ habet iſtã dignitatẽ ſuꝑ alias res. nürhore
to dignioꝛeʒ altero.Et ſine iſtis natura habet duas excellẽtias naturales ſuper hochonn
humana eſſet nuda et expoliata. Etdi/ galias res. Pꝛimo peſt. pᷣficit᷑ ⁊ pꝛeponit᷑ Hõ pꝛe aſciatin
cunt᷑ ideo habit veſtietes ipſam natu⸗ omiboalijs rebo triũ graduũ. vt bꝛutis. eſt ceceis innlemn
rã.ꝓpter ndicunt veſtilimeli nohili⸗ auibo piſcibi.arboꝛibo ⁊ ceterꝭ.Et iõ qͥa cts dice
oꝛes:ita ſilr induti iſtis habitib nobili hõ habet dñiuʒ ſuꝑ oĩa inferioꝛa.⁊ omi tnadonng
oꝛes ſũt.Etẽ ſimilede pãno crudo nõ/ bus domiat ex dignitare liberi arbitri. womagn
dum pᷣparato. qꝛ licet plures pãni ſunt nulle createrei ſubijcit᷑ q; talẽ dignitaa oeſacere
eiuſdẽ valoꝛis.tamẽ ꝓpter tincturas ſu liberi arbitrij.Et iſta ẽ maioꝛ nobilitaaa onibiſte
peradditas creſcũti valoꝛe.et nobilita dignitas ⁊ excellẽtia natural q̃ poſſit eẽ ſonodiff
ſupꝛa alterũ alter. Ita ĩ homie. Siem in rebo. nec aliq̃ dignitas naturalis po/ defacere
natura humana ẽ nobiliſſima deſe ſuꝑ terit eſſe ſuꝑioꝛ.⁊ ideo nõ põt eſſeaſcen/ Corſilla
alias naturas.quãto magis ipſa ꝑ acci ſus ſuꝑ hãc dignitatẽ in natura. Et iſta ntcnn

tar

e

lesgunni
cntin
omhincgti
MMatmi
Opingfrde
is adal
ehesdifee
dan

romno tci,
rater ifen
larepninsge
mendaii
nean aih
wortonige

Crenitotnſte.

mmanertomns
ituhonist
iis tgnonis N

mmniot gent

1c. Ouid 10
alhodavne t.
niortnoblio⸗
ſtado⸗ O
ii
teco nehi
alaoſes!
ſebiſ ſicen
banminih
tlbciunin
iuligen
atien
S
.ſtate⸗ Dui
ſugalasts
Aurales in

S

fclcen
Nrünhs
en ig

inſontn
ritaiinn

nuierſretſia

innſti
unziull
zittlacn
mn n

140

=S—
—

4 „„ ☛☚

— F
1

dignitas nõ põt cognoſci niſi ꝑ cõpara

tionẽ ad eius oppoſitũ qð reꝑit᷑ in alijs

rebo. Qm̃ oẽs alie res inferioꝛes triũ ꝗä⸗/

duũ ſunt inferioꝛes hoĩe ⁊ oꝑant᷑ ex ne/

ceſſitate. Nã elem̃ta q̃ ſũtĩ pᷣmo gdu.oĩ

die ꝓducũt ex ncc̃itate arboꝛes herbas
⁊ alia que ex ipᷣis infra terrã ⁊ ſupꝛa eaʒ⸗
naſcunt᷑.⁊ ipᷣe arboꝛes ⁊ herbe que ſunt
in ſecũdo gradu ꝓducũt quotidie ex ſe

frondes.floꝛes.folia.vel fruct. Res ve

rNo tercij gradꝰ vt ſunt anĩalia pducũt ex

impetu nature.⁊ faciunt hoc ex impetu

qõ faciunt.nec poſſunt facere nec habẽt
proteſtatẽ faciendi aliud. Et ideo oẽs di
cunt᷑ naturaliter ſiue coacte facere id qᷣ

faciũt. Sołꝰ aũt homo opat᷑ libere. Et

iõ dignitas ſola liberi arbitrij ſeꝑat ho/

minẽ ab alijs reb inferioꝛib.iõ homo

dicit᷑ ſedere ſuꝑ oẽs res inferioꝛes.

in iſta differentia hoĩs ad alias
res fundat᷑ vna regula homi certiſſima
que eſt fundametũ firmiſſimũ ad ↄgno
ſcendũ ſine difficultate oĩa neceſſaria de
deo. XTitulus. xriꝗ.

*

Voniã aũt hõ habet ſuꝑ aĩalia
bꝛuta ⁊ alias res inferioꝛes ĩtel
Hõ pꝛe lectũ ⁊ voluntatẽ. Conſideran/

dlijs in/dum qͥd ⁊ qntũ poteſt hõ plus ꝑ ſuum
telligit intellectũ ⁊ ſuam volũtatẽ qᷓ; aĩalia. nec

alie res poſſunt.vt clarioꝛ differẽtia cogᷓ

ſcat᷑.vnde hõ ꝑ intellectũ põt intelligere

verba.ſermones.⁊ſnĩas.⁊pcipit ſignifi
cata dictionũ ⁊ ſᷣmonũ ⁊ hoc nõ faciũt
glia aĩalia. qꝛ ſolũ audiũt ſonũ verboꝛũ
ſegd ſignificationẽꝛ ſentẽtias nõ poſſunt

intelligere.ſed homo audit ⁊ intelligit ⁊
reuoluit ſignificatiõeʒ verboꝝ ⁊ ſermo/

nũ.⁊ hoc eſt pᷣmũ intelligere hoĩs.⁊ per

hoc homo maxime ſepat᷑ ab anĩalibo.et

aſcẽdit ſuꝑ illa.ita ꝙ iſta eſt pᷣma oꝑatio
intellectus.De ſcdᷣa aũt opatiõe intelle/
ctus dicet᷑ infra.ti.lxv.⁊ eſt quedã poꝛ/
ta ad oĩa alia.⁊ hoc eſt maximũ ⁊ digni

tas magna.ſi homĩ nõvidet᷑ gꝑ qð poſſe

hoc facere ſit magnũ.ĩmo apparet ſibi
ꝙ nihil ſit. ⁊ cauſa eſt.qꝛ nõ comꝑat ſeiꝰ
ſum ꝑ differẽtiã ad aĩalia que nõ poſſũt
hoc facere. Ideo ſi homo vult clare vi/

dere ſi illa q̃ hʒ ſint mag ⁊ magnedigni⸗/

tatis.com ꝑet ſeipᷣm ad inferioꝛa anialia

bꝛuta que nõ habent hoc. Et hoc eſttoꝝ⸗
tum ſecretũ ⁊ clauis totꝰ cognitõis ho

minis de ſeipᷣo.⁊ niſi faciat hoc nũq; co

gnoſcet ſeipᷣm.nec ↄtentabit᷑ de deo.⁊ ſi

hoc facit ⁊ ↄtinue facit.⁊ tũc ↄtinue ma
gis cognoſcit ſeipᷣm.⁊ ꝑ expientiã vide/
bit q; magna ſüt illa q̃ accepit vltra ani/
malia.⁊ gaudebit⁊ relinquet extra ſe oĩa
alia.⁊ erit ſemꝑ ↄtent de ſuo creatoꝛe.et
hoc ſit pᷣceptũ oĩbus hoĩbo. Nam hõ fa
ctus eſt magnꝰſuꝑ alia aĩalia.quia acce
pit ꝙ põt intelligere ⁊ ꝑciꝑe ſentẽtias ⁊
verboꝝ ſignificationes vltra ſonuʒ.⁊ ꝙ

põt reuoluere in coꝛde ſuo diuerſas ſen/

tẽtias ⁊ ſignificatões.⁊ nõ ſolũ hoc.ſed
poteſt aſcẽdere devna ſentẽtia ad aliã.et
de vna cogitatõe ad aliam.⁊ de minoꝛe
ad maioꝛẽ.quia põt intelligere ꝙ eſtma
gna poteſtas facere de aliquo aliqͥd.⁊ ẽ

maio: facere de nihilo aliqͥd. ĩmo ẽ ma⸗

xima poteſtas.ĩmo hoc põt hõ reuolue
re intra ſe. ac diſcutere ac etiã diſcurrere
devna ad aliã qð facere nõ pñt alia aĩa/

lia.⁊ qꝛ qcquid homo habet dignitatis

mitate holis

⁊ poteſtatis.totũ accepit ⁊ totũ ſibi da/
tum eſt a ſuo creatoꝛe.⁊ ille idem qͥ ðdit

eſſe ſolũ ⁊ nõ viuere reb pᷣmi gradꝰ.Et

eſſe viuere ⁊ nõ ſentire rebo ſecũdi gradꝰ
Et eſſe viuere ſentire ⁊ nõ intelligere re/
bus tercij gradꝰ Ille inq; dedit homini
eſſe viuere ſentire ⁊ ſuꝑaddit intelligere Intelli/
⁊ velle ⁊ cogitare ⁊ quicqͥd homo pᷣt vl/ gere ho
tra aĩalia.Et qꝛ creatura nõ põt aſcẽde/ minis ẽ
re ſupꝛa ſuũ creatoꝛẽ. Jõ impoſſibile eſt infra de
ꝙ homo ꝑ ſuũ intelligere ⁊ cogitareaſcẽ um
det ſupꝛa deũ qui creauit eſſe.⁊ etiã qui
eum creauit.⁊ dedit ei oĩa iſta. Ergo im/
poſſibile ẽ ꝙ intelligere cogitareꝛ deſide
rare ipᷣius hoĩs poſſit eẽ maius⁊ altius
qᷓ; ille qui dedit iſta homĩ Sequit᷑ ergo
ꝙ hõ nõ poteſt intelligere neq; cogitare
in coꝛde ſuo neq; deſiderare qð maius ẽ

4

⁊ meliꝰ ſuo cõditoꝛe.Aliter hõ eſſet maa

ioꝛ cogitãdo q; ſuus cõditoꝛ exiſtendo.
⁊ eſſet aliqͥd mai in creatura q; in crea/
toꝛe.quia ipſa cogitatio ſic exũs in coꝛ/
de creature eſſet aliq̃d maius ſuo creato
re.quia qð cogitat᷑ eſt in coꝛde.⁊ hoc eſt
abſurdum valde.Quõ em̃ creatoꝛ tribu
iſſet hoc ſue creature vt creatura maius 1

Ouid
ſit deus

De eſt

Deus ẽ
ſuũ eſſe

dad pband

ipſe ſit poſſet cogitare vel deſiderare
mavꝰvel meliꝰipſo.hoc natura nõ ſuſti/
net.⁊ qꝛ intelligere et cogitare deſiderare
et velle hoĩs põt creſcere in infinitũ ad
modũ numeroꝝ qͥ nõ habẽt terminũ ne
q; finẽ.qꝛ intellecto ⁊ cogitato quolibet
et q̊cunq; finito adhuc põt aſcẽdere co/
gitãdo et intelligẽdo et cogitare et deſi/
derare maiet meliꝰ Ergo poſtq; iſta po
teſtas data eſt homĩ ꝑ ſuũ intelligere et
velle.⁊ nõ alijs reb.ſequit᷑ ꝙ iũlle qͥ dedit
homĩ hãc poteſtatẽ eſt infinit et ſine mẽ
ſura.Et iſta differẽtia hoĩs ad alias res
pꝑ ptãtem intelligẽdi ⁊ cogitandi ⁊ deſi/
derandi. extrahit᷑ vna regula infallibił
de deo.q̃ eſt funda mẽtũ ⁊ radix ad ꝓbã-
dum et cognoſcẽd ũ certiſſime ⁊ ſine la/
boꝛe oĩa de deo. Et iſte mo dꝰcogſcendi
eſt ꝓpinquiſſimꝰ homi.qꝛ ex ppa cogi/
tatione ⁊ ex ppo intelligere pᷣt ꝓbare oĩa
de deo. nec oꝑtet ꝙ querat alia exempla.
extra ſe nec aliqð teſtimoniũ qᷓ; ſeipſum
Regula aũt que rad icat᷑ in hoĩeẽ iſta
q de eſt quo nihil maius cogitari pᷣt vł
deus ẽ maiꝰ qð cogitari põt. Et iõ ſeqͥt᷑
ꝙ de eſt qcͥd melicogitari põt.⁊ quic⸗
qd meliꝰẽ eſſe q;ᷓ nõ eẽ. Quicqͥd ò pᷣt ho/
mo ↄgitarc.pfectiſſimũ.optimũ digniſ/⸗/
ſimũ.nobiliſſimũ.⁊ altiſſimũ. Hoc eſt
de.Quecũq; &̊ poteſt hõ cogitare meli/

aooa nobilioꝛa ⁊c.illa poteſt deo attribue/
re. Et in iſta regula fundat᷑ tota ſciẽtia et
d. 5 nitio de deo certiſſiſme.

¶Sequit᷑ mod ⁊ pꝛactica iſtiꝰ regule
em din de deo.
itulus. lxiiij.

EC guig iſta re
e gula ſe extẽdit ad oĩa q̃ de deo
dicunt᷑.et oꝛit᷑ ex nobis et na/
tura hoĩs.iõ vtile et deſiderabile eſt vi/
dere pꝛacticã eiuſdẽ.et fundare oĩa ĩ ho/
mine.Om̃ aũt meliꝰeſt eſſe qᷓ; nõ eſſe.iõ
eſſe attribuit᷑ deo.et dicit᷑ de deo.cet idco
deꝰnõ põt cogitari nõ eſſe.Et qꝛ maius
eſt eſſe nõ acceptũ.nec ꝓductũ de nõ eẽ.
qᷓ; eſſe acceptũ et ꝓductũ de nõ eẽ.⁊ hoc
põt cogitari.iõ eſſe dei nõ eſt acceptũ nꝰ

ꝓductũ de nõ eſſe. Et qꝛ maieſt ꝙ deꝰ ẽ

ſui eſſe.q; ſi nõ cẽtiõ neceſſario de ẽ ſu⸗

—

55„

um eſſe poſtq; ᷣ poteſt cogitari hoc«ö
maius.Siliter quia maiꝰeſt eẽ eternnʒ
ſine bncipio et ſine fine.qᷓ; nõ eternũ.iõ
neceſſario dei eſſeẽ eternũ. Vñ poſſum E ſſe hei
cogitare eſſe qð hʒ pᷣncipiũ et finẽ. et eẽ ẽ eternij
qð habet pncipiũ et nõ finẽ.et h̊ eſt ma/
ius qᷓ; pmũ.et poſſum cogitare eẽ qd ca
ret pncipio et fine.et hoceſt maximũ.qꝛ
nõ poſſum cogitare maiꝰ nec plus.ideo
de neceſſario eſt tale eſſe.⁊ ſic eſt infinitꝰ Eſſe dei
⁊ habet eſſe infinitũ.qꝛ deꝰeſt maius qð ẽ ifinitũ
cogitari põt.⁊ quo nihil pᷣt cogitari ma
ius.⁊ qͥ cquid melius ẽ eſſe q; nõ eẽ. Itẽ

ſequit᷑ ꝙ de eſt ſũmũ eſſe omniũ.qꝙ ſolũ Eſſedei

exiſtens ꝑ ſeipᷣm,oĩa alia fecit ex nihilo. ẽ ſũmuʒ
qꝛ ſi nõ habebat hoc.iã nõ eſſet mai qð
cogitari poſſit.quia h̊ cogitari poſſet.q
eſſet abſurdiſſimũ. Item ſequit᷑ ꝙ deus

eſt om̃e eſſe.ergo eſt iuſtꝰ.verax.beatus. Deus ẽ

viuens.intelligẽs.qꝛ meliꝰeſt eſſe bonũ om̃eeſſe
qᷓ; nõ bonũ.et iuſtũ qᷓ; nõ iuſtũ.et vera⸗/
cem q; nõ veracẽ.et beatũ qᷓ; nõ beatũ.⁊
viuentẽ qᷓ; nõ viuentẽ ac intelligẽtẽ. Et
qꝛ maius et meliꝰ eſt eſſe ipam bonitatẽ
qᷓ; bonũ.⁊ iuſticiã qᷓ; inſtũ.et vitã qᷓ; vi/
uentẽ.et ſapientiã q; ſapientẽ.et ißam ve
ritatẽ q; veꝝ.⁊ ſic de oibus alijs.ideo ne

„ — — ——

ceſſari

Vlteri quia melius ẽ eſſe indiuiſibilem nitas
qᷓ; diuiſibilẽ.qꝛ diuiſibile põt faciliter
diſſolui.et ſic põt deſtrui et annihilari.
et ſimplicẽ qᷓ; cõpoſitũ.ideo deꝰ neceſſa/Deꝰ hʒ

rio hʒ eſſe indiuiſibile. ſumme ſimplex. cẽ idiu/

ſũme vnũ.ideo eſt ipᷣa vnitas et ipᷣa ſim ſibil
plicitas nihil habẽs cõpoſitũ.quia co⸗
poſitũ ſtat ex ꝑtibo que poſſunt ſeꝑari.?
ſic cõpoſitũ põt annihilari. J deo boni/
tas.ſapiẽtia.vita.veritas.et ſimilia.nõ
ſunt ꝑtes.ſed ſunt vnũ.et qðlibet eſt to/
tumqð deus.et qm̃ deus nõ habʒ ꝑtes
qm̃ quicqͥd eſt ex ꝑtibꝛ iunctũ.hoc nõ ẽ
vere et oĩno vnũ.ſed qðãmodo plura.
quia omne diuiſum a ſeipᷣo diſſolui põt
actu vel intellectu.que omia aliena ſunt
a deo. quia nihil melius excogitari po/
teſt eo. ¶ Item om̃e qð nullo loco clau
ditur aut tꝑe.maius eſt q;ᷓ illud qðᷣ loco
clauditur et temꝑe.qm̃ aũt nihil maius
eſt deo nec cogitari põt maius deo.ergo

P, eguitgd
ſon ht necpte
lik ſum cogit
invnobo
ſemelind⸗
bucmai
locis eet?
mab ege

ſſario ipe deus eſt ip̃a bonitas. ipᷣa in Deuns ẽ
ſticia.ipᷣa ſapientia.ipᷣa vita.ipᷣa veritas ſua bo/

ui teqheſt
s boolocis.

Ediclafe⸗
nul⸗hoͤpe

ſicolpöt

(t ꝛcgopoſt

1

ar qbe
lſet tücn
eligere
tudimalikat
ipfinitas o
habebitne
Ethpiti⸗
tößtcogi
gahen
ircceri
deſchgton
tucſeci
ſonerſc⸗
fedeon
mengacii
fmngeꝛſi
mancogtt
mügicii⸗
weciii.
lnocogin
nldroogie
ioolbeni
Ainfininbe
gia ſ
„ io magni
dio Hiſi
ſckei nmunini

ing ſttnnpan

Wimaicr
Gkarimeio
ctoirfn
Peeſtdeſn
Wocner
altcoie
daniſi
öcſtn

ckkigen
Sori

Nöcffiigiigg⸗
ecn
tnreige
cmginig
Pnecpiigitt
1ſcckifns E⸗

De? lo⸗/ ſequit q; deus neq; loco necq; tpe claudi

Deus e

co non pᷣt.necpᷣt cogi eẽ in aliquo loco.Itẽ poſ
claudit᷑ ſum cogitare ꝙꝙ vna res ſit ſemel ⁊ ſimul

in vno loco ſolũ.ſʒ maius eæt ſi ſimul et
ſemel in diuerſis ⁊ pluribo locis eẽt.⁊ ad
huc maiꝰeẽt ſi tota ſimul ⁊ ſemel in oĩb

locis eẽt ⁊ extra oẽm locũ.Ergo qꝛ h̊ eſt

mad.⁊ ego poſſum cogitare ⁊ intellige/
re ꝙ h̊ eſt mal.̊ deꝰ eſt ſił ⁊ ſemel in oĩ/

edmingi. vbiq; bus locis. 1 extra oẽm locũ. Itẽ ſeqͥtur

lötcoginn

tleöͤnus d

komniigdi ei⸗
feerernhiniſi
hnöͦcſernums
giunieſeg
gnkgdas
venrbanms der
ckeſebori di
öiuſüanen
jinöbeni
nteligat. t

anm bonitale

ex dicta regula ꝙ de plura pᷣt facere que
nullꝰhõ poteſt intelligere.⁊ H̊ eſt mai qᷓ;

Deoĩa ſi ſolũ põt facere qð hõ poteſt ĩtelligere.
⁊ ego poſſum cogitare ꝙ deꝰ multa pot

poteſt

facere q̃ hõ nõ pòt intelligere.qꝛ ſi nõ

eſſet.tũc nõ eẽt maiꝰ q;; ilud qð hõ põtĩ⸗

telligere.¶Et ꝑ iſtã regulã hõ põt certi/
tudinalit᷑ attribuere deo ſine dubitatiõe

avä N

gte gienſ
us alis ieone

bonins51i

önreis un
ſtinoinibien 1i
lepot uur
iaantbn
Noennſy, e

nne ſinnlt in

ian ſin
ſti gninch⸗
hſuntſcgan
enban
ſimiin i
adibetch⸗
nhabii⸗
ncti bocn
dinotoſni
bo diſoripit
ftiauin
nuloo od
luh n
iincinuus

us ℳ

infinitas ꝓpꝛietates ⁊ dignitates.ꝑ q̃s
habebit magnã ↄſolationẽ ⁊ gaudium.
Et h̊ᷣ ꝑ iſtũ modũ dicẽdiDeꝰẽ ita bonꝰ
ꝙ nõ pᷣt cogitari melioꝛ.deꝰ eſt ita beni/
gnus.piꝰ.mãſuetꝰ.iuſtꝰ.potẽs ⁊c̃.q; nõ
põt cogitari vltra.Et ↄfoꝛmit᷑ dicemui
de ſcia.foꝛtitudine.amoꝛe.gaudio.bea/

titudie.cõicatõe.gloꝛia.honoꝛe.retribu-

tione.⁊ ſic de alijs.Et inde poterꝭ adde/

re q̃ deo nõ ↄueniunt.ſ.odiũ.vt deꝰ odit
mendaciũ.viciũ ſuꝑbie.luxurie.dolum
fraudẽ.⁊ ſic dealijs.intm̃ vt non poſſit
maiꝰcogitari.Silr deꝰ diligit caritatẽ.
mũdiciã.hũilitatẽ.obedientiã.timoꝛẽ.
verecũdiã.⁊ ſilia intãtũ vt ñ poſſit ma/

ius cogitari. Si aũt addas cuilibʒ iſto
rũ duo adiectiua.ſ.eternũ ⁊ infinitũ.mł

tũ ↄſolaberis.vt ſic dicas.de eſt eterna
⁊ infinita bonitas.ĩfinita pietas.⁊ ſic ðRᷣ

alijs. Et ſic iſto mõ młtiplicãdo habe/

bis magnã noticiã de deo ⁊ ↄſolationẽ.

Ouõ co ¶ Itẽ ꝑ iſtã regulã põt etiã oñdi ſũma ⁊
gͤſcit᷑ tri eterna trinitas in deo.qꝛ oꝑtet q; in deo
nitas ſit tota ꝓductio:⁊ talis ꝙ nõ poſſit cogi
tari maioꝛ.⁊ tãta cõitate ꝙ nõ poſſit co⸗

gitari maioꝛ. ¶ Itẽ optet ꝙ in deo ſit p⸗/
ductio infinite ꝑſone.⁊ ita nobilis ſicut

ipe eſt de ſubſtãtia ꝓpa.alit᷑ nõ eſſet ſum

ma ꝓductio.ĩmo poſſet cogitari maioꝛ.

⁊ ꝙ ſit cõicatio infinita actu. iõ oꝑtetq;
det totã ſubſtãtiã ſuã infinitã alteri.alit᷑

nõ eſſet maioꝛ q; cogitari poſſit. ſʒ oꝑtet

—

ntũ in eo eſt cũ poſſet i

ꝙ in eo ſit pductio ꝑ moduʒ nature.⁊ p
modũ volũtatis ⁊ amoꝛis. Et iõ oꝑtet
ꝙ ſit duplex pductio in deo de ipſa ſub/⸗
ſtãtia dinĩia.⁊ ſint due ꝑſone ꝓducte eq̃/
les.aliter aliqͥd deficeret deo.⁊ poſſʒ co/
gitari maiꝰ ipᷣo qð eſt impoſſibile.Ecce
ergo q̃liter hõ ex vnitate⁊ magnitudine
cogitatõis ſue.⁊ ſui intellectꝰ ⁊ ex ppa et
intrinſeca oꝑatõe ſibi certiſſima.põt cer
titudinaliter cogſcere q̃lis ⁊ q̃ntus ſit ſu
us cõditoꝛ qͥ ipᷣm creauit ex nihilo.qm̃
neceſſario hʒ dicere ⁊ nõ pᷣt negare ſu
us cõditoꝛ eſt id quo nõ põt maioꝛ co/
gitari.⁊ ꝑ ↄñs eſt id qdðᷣ maiꝰ põt cogita
ri.⁊ iõ eſt q cquid eſt meliꝰeſſe qᷓ; nõ eſſe.

Itẽ nõ ſolũ neceſſario hoc hʒ dicere.im Hõ de
mo tenet᷑ facere attribuere ⁊ dare de iure iure na/

nature ſuo cõditoꝛi qcquid nobilitatis ture te-

dignitatis. ⁊ magnitudinis. ⁊ poteſtatꝭ net᷑ deo
⁊excelletie ⁊ bonitatis põt cogitari ⁊ te attribu/

netur affirmarede ipo. Om̃ ſicut cõdi/ ere oẽem
toꝛ ſuꝰmagnitficauit ipᷣm hoĩeʒ ſuꝑ om/ excelleti
nes mundi creaturas ſua libertate. JIta am
hõ tenet᷑ de iure nature inqntuzʒ poterit

magnificare.dignificare.⁊ exaltare ſuuʒ

cõditoꝛẽ. Jõ tenet᷑ ſibi attribuere: dare
qcq; magnũ ⁊ bonũ pᷣt ĩ coꝛde cogitare
⁊ facere eũ maioꝛẽ q̃ntũ poterit cũ acce/
perit ab eo poſſe ⁊ cogitare. Aliter hõ eſ
ſet cõditoꝛis ſui inimicꝰ capitalis.quia
hõ cũ his que cõditoꝛ ſuꝰei dedit eſt cõ/
tra ipᷣm ⁊ ijm diminuit ⁊ inferioꝛẽ facit
tũ in p̃m facere ſupꝛe
mũ.Jõ eſſet malꝰ⁊ puerſus ⁊ ↄtra totũ
oꝛdinẽ creaturaꝝ.ſi nõ faceret ipᷣm maio
rẽ inqntũ poſſet cũ eis que accepit attri/
buẽdo ſibi qͥcquid mai aut meliꝰ ẽ.UVñ
ſi cõditoꝛ hoĩs aſcẽdatad vnũ gradũ ſu
pꝛa hoĩem.nõ eſt miꝝ vt hõ qui eſt crea/

tus aſcẽdit vſq; ad ſupᷣmuʒ cogitãdo.et
etiã deſiderãdo ꝑ virtutẽ ſibi datã a deo
ꝙ cõditoꝛ ſuus habeatvltra vnũ gradũ
⁊aſcẽdat ĩ infinitũ exiſtẽdo. Et iſtũ gra

dum dʒz homo attribuere ſuo conditoꝛi

vt pᷣponat eũ oĩbus modis ſupᷣ ſe.quia

mai eſt eſſe infinitũ in exiſtẽdo q; in in/
telligendo ⁊ cogitãdo.Et iõ illud q ma
ius cogitari nõ põt eſie in ſolo intellectu

⁊ cogitatiõe minꝰ eſt qᷓ; dicere aliqͥd qðᷣ

põt cogitari in intellectu ⁊ etiã ſiceſſe in
d ꝛ

—

Ti.lxiij

Alia dik⸗

ferentia

hoĩs ad ctus.⁊ quia dũ homo affirmat aliqͥd re
alias reſ cipit illud. ⁊ dicit᷑ eſſe rceptũ dum ẽ af

re.qꝛ ſi dicat᷑ ꝙ ſit in ſolo intellectu ⁊ nõ
in re. Tunc illud q maius cogitari nõ
poteſt eſt illud qðᷣ maiꝰ cogitari pᷣt qð ẽ
impoſſibile. Ergo homo hʒ neceſſe af/

firmare ⁊ ↄcedere ꝙ illud quo marꝰ vel

₰

magis cogitari nõ põt eſt in intellectu ⁊
in re exiſtens realiter.
ic ponit᷑ regula ⁊ ars affirmãdi et
negãdi oĩa neceſſaria homi inqntũ ho/

mo eſt. Et iſta fundat᷑ in ſecũda opatõe

intellectus qᷓ eſt cõponere ⁊ diuidere et
affirmare vel negre.
itulus

mo habeat intellectum vltra
aĩalia alia.⁊ alias res. Ideo
p intellectũ et eius opationes ⁊ officia.
differt ab alijs reb inferioꝛibo. ⁊ viſa eſt
vna poteſtas ipᷣꝰintellect ⁊ vna oꝑatio
que eſt appꝛehendere vltra ſonũ ſignifi/
cata verboꝝ ⁊ ſermonũ ⁊ iſta erit pᷣma ⁊
poꝛta in domũ. De iſta ſatis dictũ eſt in

pᷣcedentibo.Et in iſta etiã opatione fun

data eſt vna regula.que poſita eſt ſupꝛa
ti. xiij.in fi. Ex qua ſeqͥtur vna alia oꝑa
tio.ſeu officiũ ipᷣius intellectus.q̃ eſt no
bilioꝛ. ꝑ quã ho mo mag adhuc differt

negare.hoc aũt eſt officiũ ſolius intelle/

firmatũ.qꝛ ꝑ affirmare oĩa intrant intel/

lectũ. ⁊ ꝑ negare refutant᷑.⁊ dum intelle

ctus affirmauit.⁊ ↄceſſit vnũ.iã recepit
illud. ⁊ tenet᷑ ⁊ obligat eſt de neceſſitate.
ad affirmandũ ⁊ cõcedendũ oĩa que ſũt
ligata ⁊ ↄiuncta cũ hᷣmo affirmato ⁊ cõ
ceſſo.q̃ ſequunt᷑ ad illud. Siłr eſt de ne
gatione.Et iõ affirmare vel negare affir
mant ⁊ ligãt ipᷣʒʒ intellectũ.⁊ iõ maximũ
piculũ eſt affirmare vel negare h̊ in illis

reb q̃ tangũt bonũ vel malũ hoĩs inqn

tũ homo eſt. ⁊ qũq; hõ affirmat hoc qð
eſt falſum ⁊ malũ ſuũ.⁊ ad ſuã deſtructi
onẽ.⁊ negat illud qð eſt veꝝ⁊ bonũ ſuũ
⁊ad ſuã ſaluationẽ. Jõ valde vtileeſt ⁊

neceſſariũ om̃i ho miĩ habere arteʒ affir⸗

mandi vel negandi.vt homo ſciat quid

„Ti —
Vm auͤt bo⸗

a bꝛutis.ſcʒ affirmare ⁊ negare.Uñ nul⸗
la res inferioꝛ homĩe.põt affirmare vel

debeat affirmate vel negate. ſen o cedere
vel refutare.⁊ ſic fit certꝰ⁊ nõ dubi.Nõ
quidẽ vt habeat artẽ affit mãdi vel negã
di oĩa.ſed ſolũ que ꝑtinẽt ad hoieʒ inq̃n
tum hõ eſt. Si em̃ hõ habet artẽ ſcribẽ
di.loquẽdi.⁊ dictandi.multo magis ha
bere debet artẽ affirmãdia negandi.que
magis pꝑtinent ad hominẽ inqntũ hõ ẽ.
⁊ in q b eſt ꝑiculũ maximũ de ꝑditione
hoĩs. Jõ dabit᷑ hec ars ⁊ regla affirmã
di ⁊ negandi.q̃ magis ꝑtinẽt ad hoiem
inq̃ntũ hõ eſt.⁊ maxime illaꝝ q̃ ſunt ſup
naturã ⁊ intellectũ ⁊ ſupᷣ hoiem.nõ qdẽ
ꝙꝙ hõ ꝓpter hoc de facto ↄcedat ⁊ affir/
mat. ⁊ recipiat ⁊ credat. ſʒ ꝙ cognoſcat

debitũ ⁊ obligationẽ affirmãdi ⁊ credẽè/ Hõ na⸗
di.ita ꝙ qͥ libet hõ videbit ſe eſſe obliga/ turaliter
tum de iure nature.⁊ teneri ad affirman obligesß
dum ⁊ credendũ.qᷓ;uis de facto nõ affir ad affir

mat nec credat.Aliud eſt em̃ cognoſcere mãdũ ⁊

⁊ videre ſe obligatũ eſſe ad faciẽdũ aliqᷣd creden⸗/

⁊ aliud eſt facere de facto illud.qꝛ nõ ꝓ/ dum
pter hoc facit.qᷓ;uis ſe ↄgnoſcit obliga-
tum ad faciẽdũ illud. ſicut hõ põt cosg/
ſcere ⁊ videre ſe obligatũ de iure nature.
ad credendũ ⁊ affirmãdũ aliqͥd.⁊ tñ nõ
ꝓpter hoc affirmabit nec credet. Unde
regula põt poni ꝙ qñ aliqͥd ꝓbat᷑ de ho
mine ꝑtinẽs ad oꝑatiões hois inqntuz
hõ eſt. ↄcludit᷑ ꝙ dʒ vel tenet᷑ vel obliga
tur hoc facere rõne ⁊ nõ coacte. qꝛ ſi eſſʒ
obligat de neceſſitate.tũc nõ poſſet ĩ cõ
trariũ. nec haberet libeꝝ arbitrium. Et
etiã dicit᷑ ꝙ hõ tenet᷑ hoc ⁊ hoc facere.et
tñ nõ ſequit᷑ ꝙ facit hoc ⁊ hoc. Et iõ cõ
cludit᷑ de facto homĩs.ſcʒ ꝙ tenet᷑ ꝑp mo
dũ obligatõis ⁊ debiti.qꝛ ex rõne tenet᷑
facere ⁊ nõ ꝑ modũ facti. Et h̊ eſt iõ.qꝛ
hõ eſt dñs ſuoꝝ opeꝝ. In reb aũt ſecũ/
di ct tercij gradꝰcõciudit᷑ ꝙ res illoꝝ fa
ciunt ex neceſſitate id qð faciũt. Jõ ſu-p
ficit oñdere et ꝓbare homĩ.debitũ ſuuʒ
et obligationẽ ſuã naturalẽ Et qꝛ iſta ſci
entia eſt de hoĩe inq̃ntũ hõ eſt. Jõ debe
mus hic ꝓbare debitũ et obligationem
hoĩs inqntũ hõ eſt.ad qͥd tenef᷑ et quid
debet facere.hoc aũt eſt ſcia de hoĩe. Nõ
aũt oꝑtet ꝓbare q homo eſt. qꝛ hoc no⸗
tum eſt. nec ꝙviuit. ſentit. et intclligit. qꝛ
hocꝑ exꝑimentü notum eſt. Sʒ nõdũ

G le⸗

votüct
zadztten
tibpilua
mine des
miinecſer
glas reoß/
ſevelvin
Eeralsdet
ſolemoptal
ſoröntus
aadeterit
mine ſcdto
mineqder
d alias ret
zuenietii
Pcopation
mine.ſ
Omauthe
luntatech
Abrtis0
gocuoant:

“r höctocloe

lione voli
lonevpiace
ſcthöfgce
Mitclectä

6irnol⸗r

höucit
Nlenitaf
umoffian
vladgri
mmyexeln
n

S
haein
1 2 gdan
Hoͤtdnul
lpomta⸗
latoniſie
/. ſuünmnni⸗
ſinn cröͤſi
nituykdeſn,
engcſti
— Upni
ſednſen

Aien

mingniti⸗
müde ggie
inegh fmi
Cnnitnetwin
tiina.

Pboiemtättti

drla ttf ⸗
„Boagete

ſrmicttad⸗ N
bitkeſechien mir
noiadeffmndis

defacvorogfrt
keñcogolertie
G ſaciciͦglas eid
lng, e
Coſetoblige
nhöpötcog⸗
ideinre atwe
üia riͤ
cortca. U
iis baideh
boistnanm
tnckrdoblge

can crich

7

icnöͦpolgi
rtinun Ct
erboethtet
ehoe⸗ Eaͤ
zctenct on
iͤ t
,Eibckig
nrchvtiaeö
kenes laß
cit ,4
ni detiimi
gekighi
chn
tobignn
Onn
cke hene
gitt/

lxvi.et

4
1
. .

*lxvij.

notũ eſt ꝑ ſe qlis dz eſſe hõ ⁊ tenet eſſe.et
q d dʒ⁊ tenet᷑ facere.Et iõ in ꝑtibo pᷣcedẽ

tibo. p illa q̃ nota erãt ꝑ expientiã.de ho⸗/
mine ⁊ de alijs reb( vt qꝛ notuʒ erat ho-

minẽ eſſe.viuere.ſentire.⁊ intelligere. et
alias res pᷣmi ſecũdi ⁊ tercij gdus vel eſ

ſe tm̃ vel viuere tm̃ ⁊ pbatũ fuit deum

eẽ.⁊ q̃lis debebat eſſe.⁊ q̃ntꝰ.⁊ ꝙ; neceſſa
rio ſemꝑ talis erat ⁊ tantꝰ.⁊ q̃lis neceſſa
rio ⁊ qntus debebat eſſe.Et iõ tota ſciẽ/
tia de pᷣteritis fuit mag de deo q; de ho

mine.ſed tota ꝑs ſeq̃ns erit mag deho
mine q; de deo.⁊ hoc fiet ꝑ cõꝑationem

ad alias res.aliqũ ꝑ differetiã.aliqñ per
ↄueniẽtiã qũq; ꝑ ambo ĩſimul.⁊ aliqñ

p cõꝑationẽ hoĩs ad deũ vel dei ad ho/

mint.⁊ qñq; ꝑ cõꝑatõeʒ ho ĩ ad hoĩeʒ
Om̃ aũt hõ vt homo.hʒ intellectũ ⁊ vo
luntatẽ cũ libertate.⁊ ꝑ ̊ eſt hõ.⁊ differt
a bꝛutis ⁊ alijs rebb inferioꝛib. Jõ oĩa
q̃̊ᷓ ↄcludent᷑ ⁊ ꝓbabunt᷑ de hoĩe inq̃ntuʒ

bpo eſt. ↄcludent᷑ vel rone intellectꝰtm̃. yv

ratione volũtatis ⁊ libertatis tm̃.vel ra
tione vtriuſq; inſimul.Quia qͥcquid te/
net?᷑ hõ facere ⁊ dʒ.inqᷓntũ hõ.vel pꝑtinet
ad ĩtellectũ.vel ad volũtatẽ.vel ad vtrũ
q́; ſimul.⁊ etiã qͥcqͥd ei ↄuenit inqntum
hõ.ↄuenit ei rõne illoꝝ Et qꝛ intellectui

ↄuenit affirmare vel negare.qꝛ hoc ẽ ſu.

um officiuz. Jõ ꝓbemꝰ qd ei tenet᷑ hõ.
vł ad quid obligat᷑ de iure nature affir⸗
mare vel negare. M

Titulus. lxvi.
Uoniã aũt ars in qᷓ tota iſta arſ
affirmãdi ſeu credẽdi ſtat eſt h.
ſ. qꝙ oĩs res dʒ ⁊ tenet᷑ vti his. q̃
hʒ ad ſuã vtilitatẽ ⁊ ad ſuũ bonũ ⁊ meli/
us.⁊ ad augmẽtũ boni ſui.⁊ G̊ inq̃ntuʒ
põt.⁊ nulla res dʒ vti his q̃ habʒ ↄtra ſe
ipᷣam.⁊ ad ꝓpꝛiã deſtructionẽ ⁊ annihi
lationẽ ſue vtilitatis ⁊ boni.qͥnĩmo dʒ
ſuã naturꝗ ↄſeruare.dʒ exaltare ⁊ digni/
ficare⁊ ðſinere oĩa illa.⁊ expellere q̃ ipᷣaʒ
nitunt᷑ deſtruere ⁊ minoꝛare. Hoc autez

manitceſtuʒz eſt. ꝙ qlibet res habet id qð
DW habet ad ſui ↄſeruationẽ ⁊ vtilitatẽ.⁊ nõ

ad ſuũ ꝓpꝛiũ damnũ ⁊ malũ.⁊ cuilibet
rei data ſunt oĩa qᷓ habet./ꝓpt᷑ bonũ ſuũ
⁊ nõ ꝓpt᷑ maliũ.⁊ vt qlibet res acqrat ſu

am pfectionẽ.ſuũ bonũ ⁊ ſuũ cõplemen
tum.⁊ nõ ſuã deſtructionẽ ⁊ ſuũ maluʒ.
nec faceret aliqͥd ↄtra ſeißam. Hoc aũt
videmꝰꝑ expientiã in reb pᷣmi ſecũdi ⁊
tercij ꝗᷓdus( vt vᷣbi gratia ĩ elemẽtꝭ) Nã
qdðᷣlibet multiplicat ſeipᷣm.⁊ auget ſe in/
qntũ põt.⁊ deſtruit ſuũ ↄtrariũ.⁊ nũqᷓ;
facit aliqͥd ↄtra ſeipᷣm.nec ↄtra ſuã natu
ram.ſʒ attrahit oleũ in ligmo ⁊ ſeipᷣm in
candela vt viuat ⁊ ↄſeruet᷑ in eſſe. Item
videmꝰin arboꝛiba ⁊ plantis.quõ attra
hunt alimtũ ad ſuã vtilitatẽ.⁊ attrahũt
id qð eſt ↄueniẽs eis.⁊ nũqᷓ; diſcõueni/
ens.⁊ ↄfirmant ſuas radices in terra.vt
viuãt ⁊ nutriãt᷑. ⁊ ꝓfũdãt radices ita vt
firmiꝰ ſtent. ⁊ multiplicãt ſuã naturam
inqntũ poſſunt vt durẽt. Silit᷑ faciunt
aĩialia iuxta ſuã naturã.Cũ aũt hõ ſirde Hõ de
numero reꝝ.⁊ ſit res naturalis de q̃ᷓrto⁊ iure tene
de nobilioꝛi gdu.tenct᷑ ⁊ obligat᷑ de iure tur vti
nature.vti oĩbo que hʒ in ſe.⁊ q̃ ſibi data datꝭ ſibi
ſunt ad ſui vtilitatẽ ⁊ ad ſuũ bonũ.⁊ ad ad vtili⸗
augmentũ ſuũ ⁊ ad ſuã melioꝛationẽ.et tatem
hoc qntũ põt.Et nullo mõ dʒ vti his
ſunt ↄtra ſeipᷣm.⁊ ad deſtructionẽ ſuii
us.⁊ minoꝛationẽ ⁊ ãnihilationẽ.quia

gliter eſſet ↄtra oꝛdinẽ vniuerſi ?⁊ omniũ

creaturaꝝ.⁊ ect deuiatus a toto oꝛdie re
rum.¶ Ex iſto fundamẽto firmiſſimo pꝓp
oẽs creaturas ↄfirmato.ſeqͥ tur de neceſ
ſitate. ꝙꝙ cũ homo habeat intellectũ ⁊ vo
lũtatẽ vltra alia aĩalia.⁊ ꝑ illa differt ab Hõ de
eis.⁊ eſt hõ.ꝙ dz tenet᷑ ⁊ obligat᷑ de iure iuretene⸗
nature.vti ſuo intellectu ⁊ ſua voluntate tur vti d
ad ſuũ bonũ.⁊ ad ſuã vtilitatẽ.ſcʒ ad ſu tellectu ?
um gaudiũ ⁊ leticiã.ad maioꝛẽ ſpem.cõ volũtate
ſolationẽ.pacẽ.qetem.⁊ ↄfidentiã ⁊ con ad bonũ
tra damnũ malũ triſticiã deſperatõeʒ. et
ↄtra oĩa aduerſa. Vñ cũ hõ debeat ꝑ ſu⸗

um intellectũ ⁊ volũtatẽ acqͥrere totũ ſu

um bonũ.⁊ totã ſuã pfectionẽ.dignita/

tẽ ⁊ nobilitatẽ inq̃ntũ homo eſt. ideo ipᷣe

nõ debet vti illis ↄtra ſeipᷣm.⁊ ad ſuã de
ſtructionẽ ⁊ ↄtra hoĩem. ſed ꝓ hoĩe.
¶ Bic ponit᷑ ↄcluſio in qua ↄcludit᷑ re⸗
gula ⁊ ars affirmãdi ⁊ negandi.
Litulus. lxvj.
Voniã aũt ad intellectũ ptinet
affirmare negare credere ⁊ de/
negare. eſtactus ſcunl 4 ſeqᷣ
3

.
—

cur poſt cogitare. qͥ etiã eſt in duas ꝑtes
diuiſus oppoſitas.qꝛ affi mare ⁊ nega/
re ſunt oppoſita. Et hoc eſt ppt h. q oẽ

qdð cogitat᷑ ⁊ dicit᷑.hʒ ſuũ oppoſitũ ſibi
repugnãs ⁊ ↄtradictoꝛiũ.que ſimul nõ
poſſunt eſſe.ſʒ neceſſario illud qð cogi-
tat᷑ ⁊ ðꝛ eſſe.eſt veꝝ vel nõ veꝝ. iõ hõ dz

vnũ affirmare.⁊ aliud negare.⁊ vnã ꝑ/

tem reciꝑe ⁊ admittere tanq; verã.⁊ ali/
am repellere tanq; falſam. Et ſic ↄcludi

Hõ na / tur ꝙ hõ de iure nature dz ⁊ tenet᷑ affir⸗

uraliter
tenet᷑ re/
cipe qðᷣ
ẽ ſibima
ge vtile

Ho te⸗

mare credere ⁊ recipe illã ꝑtem. tanqᷓ q̃

magis eſt ad eꝰ vtilitatẽ.ad eins bonuz

⁊ melioꝛationẽ.pfectionẽ.⁊ dignitatẽ.⁊
exaltationẽ.inq̃ntũ hõ eſt.⁊ ꝑ quẽ gene/
rat᷑ in homĩe gaudiũ.⁊ leticia.ↄſolatio.

ſpes.ↄfidentia.ſecuritas.⁊ fugat᷑ triſti/
cia.deſpatio ab ipᷣo hoĩe.⁊ ꝑ ↄñs ſequi/
tur ꝙ debet affirmare illã ꝑtem tanq; ve
ram. que magis eſt amabilis. deſidera/

bilis deſe ⁊ de ſua natura.⁊ q̃ magis ha
bet de eſſe. ⁊ de bono. ⁊ aliam ꝑtem op/
poſitã tenctur negare tanq; falſam ⁊ a ſe
fugare tanq; inimicã ſibi. Si aũt hõ fa
cit oppoſitũ.tũc vtit᷑ intellectu ſuo con/

tra ſeipᷣm. ⁊ ↄtra hoĩes.⁊ ↄtra ſuũlbonũ.

⁊ ad ſuũ damnũ ⁊ deſperationẽ.⁊ tũc fa

cit ↄtra totuʒ oꝛdinẽ reꝝ.quia q̃libet res

inferioꝛ hoĩe vtitur his que ſunt ad ſuũ
bonũ.⁊ homo faciẽdo alio mõ.vtit᷑ ad
ſuũ damnũ ⁊ deſtructionẽ ſuo intellectu

⁊ voluntate.⁊ iõ facit ↄtra curſum natu
re ⁊ oĩm reꝝ.⁊ ↄtra hoĩem.ideo tunc nõ
dʒ dici hõ.quia facit ↄtra hoĩem⁊ habʒ
intellectũ deuiatũ ⁊ coꝛruptũ.Et q;uis

nõ intelligat quõ fieri põt.nec quõ põt
eſſe veꝝ.nõ eſt excuſatꝰquin teneat᷑ affir
mare ⁊ credere.i¶ Et ſi aliqͥs dicat.quare

net᷑ cre/ tu affirmas ⁊ credis illud qð nõ intelli/
dere id gis.quia foꝛſitan eſt falſum. ad H̊ reſpon
qð ẽ ſibi detur ꝙ excuſat᷑ ꝑ hoc.quia credit ad ſu
mag v/ um bonũ ad ſuã vtilitatẽ.quia hoc te/

„

tile eti

eſt

az netur facere naturaliter ⁊ de iure nature.
ſiñ iĩtelli ⁊ qui facit m ſuã naturã facit id qd de/
git quõ

bet.⁊ aui facit id qð debet excuſatus eſt
Neq; intcllect poteſt in hoc errare.poſt
qᷓ; credit illud ⁊ affirmat.qð eſt ſibi ma/
ximũ bonũ.⁊ oppoſitũ eius eſt puatio
ſui boni. quia tunc facit maximũ bonũ
ſibijpi.⁊ ſue voluntati Et boc tenet᷑ face

re.quia intellectus fact eſt ⁊ datus bo/
mini ad ipᷣius vtilitatẽ ⁊ nõ cõtra ſe.Et
quia melius eſt homini ſine comꝑauõe

affirmare ⁊ credere ꝑtem que eſt ꝓ ſeiů=wo

⁊ꝓ bono ſuo.q; affirmare oppoſitũ.qe

hoc tenet᷑ facere.quia quelibet res tenet
facere qð eſt melius ꝓ ſe.⁊ ſufficit homĩ

ad videndũ ⁊ ad cognoſcẽdũ certitudi

naliter qð affirmare ⁊ credere debet.licʒ

nõ intelligit quomodo eſt. Si cm̃ ho/⸗

mo affirmet ⁊ credat ꝑtem oppoſitam

que eſt pꝛiuatio ſui boni.tunc recipit in

ſeipᷣo inimicum ſuum. ⁊ illud quod in/

cra ſe eſt expellit et fugat amicũ ſuum et

illud qð eſt ꝓ ſe.⁊ ideo cſt ꝑuerſus valde

2 maximꝰinimicus. et aduerſari ſuipᷣi

us et nocens ſibipſi.et nulli ꝓficiens.?

ſic eſt repꝛehenſibilis ⁊ ab omi creatura

merito ↄdemnat᷑. Et ideo cſt ſtultiſſimꝰ
⁊ ſine ſenſu Et iſtud eſt certiſſimũ ſignũ

— —

ct argumẽtũ. ꝙ ſi aliquis homo its faci

at.⁊ nolit credere ⁊ affirm

Qninõ

are qð melius vult ce
eſt ꝓ ſe.ꝙ ipᷣe poſſidetur ab inimico ſuo dere qG
moꝛtali.qui dominat᷑ intellectui ſuo.ct meli eit
tenet ipſuʒ ligatũ et vinculatũ.et nõ poſ ꝓ ſe poſ

ſit vti ipſo intellectu nec officio eius.af/ ſidet ab

firmando et credendo ad ſuam vtilita/

inimico

tem ·ſed ad ſuum damnũ etcõtra ſeipᷣm ſuo

⁊2ↄtra totum oꝛdinẽ vniuerſi⁊ omniuʒ
creaturaꝝ. Et talis homo eſt ſicut ille

qui habet ſtomachũ coꝛruptũ plenum
malis humoꝛibo.qui nõ poteſt recipere

aliquem cibũ bonũ ſed ſtiatim enomit.
Sic talis intellectꝰ ⁊ talis homis volũ
tas.nõ poteſt reciꝑe iũlud qðᷣ eſt bonum

eæt melius credendo. quia eſt coꝛruptio

in eis.Ecce igit᷑ concluſio.ars.et regula

ac debitũ affirmandi et negandi. in hias

que ꝑtinent ad hoĩem inntũ hõ eſt cui
ↄcoꝛdet tota natura.
BSequitur modus ⁊ pꝛactica vtendi
pꝛedicta arte et ⁊ regula.qua ꝓbatur ꝙ
tota fides xpᷣiana eſt affirmanda et cre/
enda.et ꝙ; omnis homo deiurenaturę

rrEEEE5 .
firmare. ¶Titulus. lxviij.

CTautẽ pꝛedi⸗

mꝰꝑ pꝛacticã⁊ x exẽpla o

cta magis eluceſcant.declare

tenet credere. et obligat cam tencre ct al⸗

harü prin

us auter⸗
ponaturt
gum gön/

bictoꝛiii
lulte
flao..
eſexe
vultcognol
ſrmarecta
Fpampten
ambas pte
gem.2ccrik
ſſtmagis⸗
ſenquepe
lſſe. mai⸗
bitambas

puatiobon
is bonüt
olatone⸗
ſarimappe
1 recſtot
phomie

Dchetaſfin

phomie⸗
Dduee
pheien.
vnag ſog
ambedz

gn Jl

hdii grwopy
de porent

Genz misqon
Mhiotick⸗
Ponitigfi
malnsco⸗
ficgthoc⸗
bugkini
maödif
f initiü bo
teringy
bois v

iod

boſ de⸗
lno

Ounue bõ naturaliter tenetur credere

dedeint⸗
dcömte
neconti⸗
abeck e⸗
necppoſiig
nclbaronnt
ſffidon
itinn
rcordchgi
tan eppian

Lnnenth
1 ndeedc

Namiciinng
ttonciis e⸗
Cnctd ſui

Nuligicd e
4befigann

kockſuliſ

nſinäi

dus aũt exercendi eſt iſte.qꝙ ſi alicui pꝛo

ponatur aliqͥd ad affirmandũ vel negã/

dum.qð nõ poſſit intelligi ꝑ rationẽ.ſta
tim debet accipere eius oppoſitũ cõtra
dictoꝛiũ.⁊ facere duas ꝑtes oppoſitas.

quas impoſſibile eſt ſimul eſſe veras nꝰ

falſas.ſed de neceſſitate oꝑtet ſolũ vnazx

ptem eſſe veram ⁊ aliã falſam. et tunc ſi

vult cognoſcere.quã ꝑtẽ tenet᷑ ⁊ debʒ af

firmare et credere. cum tm̃ poſſibile eſt

vnam ptem eſſe verã.debet comparare
ambas ptes inter ſe.et poſtea ad homi/
nem.⁊ ex iſta cõꝑatione videbit que ꝑs
eſt magis amabilis. et deſiderabilis de
ſe.⁊ que pars magis cũ eo.⁊ cũ maioꝛi
cſſe. ⁊ maioꝛi bono. Et dum compara/
bit ambas ꝑtes ad hoĩem. videbit que
illarũ ꝑtium eſt bonũ homĩs. vel que ẽ

puatio boni homĩs.vel que eritad ma/
ius bonũ homis.ſcʒ ad maius gaudiũ

Gbono ſln

nurcönalrs e

Dinimicoſto a
dleamiſno. dtt
culati anöe,
tſcven⸗
4s ſon in

.

iccnt ejn⸗
giuait omin;

onock ſul
empti Nangn
gockanqt.

ſinnaunt
lobonis
Ccscbonun
ackconußne
bansnngi
Negnnaniit
imnühocke

ↄſolationẽ ⁊ ſecuritatẽ.⁊ ſic de aljs.⁊ ſic
ſtatim apparebit que pars eſt homie.
⁊ que eſt ↄtra hoĩem. vel que eſt magis

ꝓ homiĩe.⁊ tunc facto iſto diſcurſu: ſtatĩ
debet affirmare ⁊ credere illã ꝑtem q̃ eſt

p bomie. vel que magis eſt pꝛo homie.

Uel que eſt contra hoĩem.⁊ que minus
ꝓ hoĩe negare et refutare. Quia poſtq;
vna ſola poſſit affirmari et credi.⁊ nõ ſił

ambe. dz illa affirmari et credi q̃ eſt ꝓ ho

Op deũ
eẽ eſt cre
denduz

mine. ct nõ illa q̃ eſt ↄtra hoĩem. vt vᷣbi
gr̃a. Illa ꝓponat᷑ deꝰ ẽ. Fiãt ſtatim due
ꝓtes oppoſite.ſ.deũ eſſe.et deũ nõ eſſe.et
cõparent᷑ iſte due ꝑtes inter ſe.et videa/
mus q̃ ↄuenit cũ eſſe et cum bono et cuzʒz
maioꝛi eẽ.⁊ que nõ I ſta ꝑs deũ eſſe.que
ponit infinitũ eſſe.⁊ infinitũ bonũ.quo
maius cogitari nõ põt.qꝛ deũ eſſe ſigni/
ficat hoc.et alia oppoſita.ſcʒ deũ nõ eẽ.
puat᷑ infinito eẽ ⁊ infinito bono. Maxi

mas; differẽtia eſt inter infinitũ eſſe etĩ/

finitũ bonũ.et inter infinitũ malũ. Cll⸗

terius videamꝰ que iſtaꝝ eſt ad bonum

hoiĩs.vcl deũ eſſe vel deũ nõ eſſe. Nõne

iſta ꝑs deũ eſſe? Qnia ex iſta ꝑte deũ eẽ.

ſeqͥtur maximũ bonũ hoĩ. ſcʒ gaudium
pſolatio.ſpes.et fiducia.Et ſic meliꝰ eſt

boi.deũ eſſe qᷓ; deũ nõ eſſe.qꝛ ex iſta ꝑte

deũ nõ eſſe malũ et nõ bonũ ſequit᷑ hoĩ
Ergo hõ tenet᷑ de iure nature affirmaxe

esH

et credere iſtã ꝑtem.deeſt.⁊ reciꝑe in ſe⸗
ipᷣo tanq; magis amabilẽ ⁊ deſiderabilẽ
in ſe.et melioꝛẽ et vtilioꝛẽ ſibi.et nõ aliazʒ

ptem nullo mõ amabilẽ.nec deſiderabi/

lem in ſe.nec bonaʒ nec vtilẽ homĩ.ĩmo
puantẽ bonũ ſuũ.ideo odibilẽ.Alit᷑ vte
retur homo intellectu ſuo ad malũ ſuuzʒ
et contra ſeipᷣm.qð nõ conuenit homini
inq̃ntů homo eſt. Quale em̃ bonum po
terit ſibi dare iſta.deꝰnõ eſt: QOnalis fru
ctus põt ſequi ex iſta? Et q̃re homovult
ſe iungere ꝑti ſterili et ſine fructu.quep/

uat ſuũ bonũ:Quare vult illi dare locũ

in coꝛde ſuo.et dare ſibi fidẽ?: Nõne me/

liꝰẽ ſe iũgere ⁊ hr̃e fidẽ cũ ꝑte fructuo/ſa

q̃ põit ſuũ bonũ? Nõne meliꝰẽ ſibi dare
locũ ⁊ fidẽ ſuã? Si eĩ hõ ſociet ſe cũ iſta
pte.deꝰẽ.et recipit eã in ĩtellectu ſuo cre
dẽdo.affirmãdo.et adherẽdo. vt plãtet
eã ĩ ſe ecce quãta bona ſequũtex h̊. NHã ĩ
j tellectꝰ efficit᷑ exaltatꝰac nobilioꝛ.excellẽ
tioꝛ.et dignioꝛ.et recipit magnuʒ incre
mentũ et aſcẽſum ꝑfectioꝛẽ.et vadit de
nõ eſſe ad ec. eo ꝙ cõiungit ſe cũ ꝑte ma
gis am abili.et q̃ magis cõuenit cuʒ eſſe
ct cum bono.et recipit influentiã ab eo.
quia intellectus efficitur illiuns nobilita
tis et dignitatis et ꝑfectõis.q̃le eſt illud
qð credit. Ideo debʒ ſe totũ dare ꝑti no
bilioꝛi et ꝑfectioꝛi. Si aũt ſociet ſe cum
ꝑte oppoſita.q̃ eſt.deũ nõ eſſe.tũc intelle
ctus efficit᷑ pꝛauꝰ.et tendit ad nihil⁊ ad
nõ eſſe et ad mala infinita. Quare ↄclu/
ditur ꝙ hõ de iure nature tenet᷑ ⁊ obliga
tur affirmare iſtã ꝑtẽ.deꝰ eſt et aliãͤ ptem
ei oppoſitã negare et refutare.deꝰnõ eſt.
Et h̊ dicit oĩs creatura hoĩ.ꝙ h̊ dʒ face

re. Sʒ vlteri ſeqͥt᷑ ꝙꝙ ven eſt. deũ eſſe. qꝛ

poſtq; hõ de iure nature tenet᷑et obliga

tur hoc credere et affirmare et natura nõ

mentitur. ergo ſequitur ꝙ hoc eſt affir⸗/
mabile ct credibile ⁊ verum.quia homo
nõ obligatur naturaliter ad falſum. ſed
obligatur naturaliter ad verum. ergo ſe
quitur deum eſſe.. Secundo concludi
tur ꝙ h̊ eſt veꝝ.ex tali debito nature.qꝛ ĩ
natura nullũ falſũ eſt.nec ẽ obligatio na
turalis ad falſum. Ecce ergo modnʒ et
pꝛacticã trahendi homĩes nõ credẽtez
ad credendũ ⁊ ad affirmandũ Uls,4 nõ

intelligunt ꝑ rõnẽ.⁊ ꝑ iſtũ modũ intelle· potẽtie et vᷣtutis.ꝙ ipᷣe poſſit deũ pduce . undbae
ctus roboꝛat᷑ ⁊ ↄfoꝛtat᷑ vt firmiꝰcredat. rede ſeipᷣo qᷓ; ꝙ nõ poſſʒ.Etiaʒ qꝛ exhb p gienn
liud cxemplũ de vnitate dei. deus ꝓuxit exſe deum et filiũ. In hoc E d
CTitulus lxix. urguit᷑ maxima cõicatio.et ex hoc hõ ca znonan
Lterius vt magis ars videat᷑. pit quandã fiduciã decõmunicabilita/ Deag
ponat᷑ exemplũ. Si eſt tm̃ vnꝰ te dei.quia deus totã ſuam ſubſtantiaʒ
de.ſtatim fiant due ptes vt di/ potentiã ⁊ ſapientiam.cõicat vni alteri.
ctum eſt.⁊ ſunt iſte.deũ eſſe tm vnũ.⁊ de Si aũt nõ cõicaret. nõ eſſet ita bonus .
Ti.lx/ um nõ eẽ tm̃ vnũ ſʒ plures.De neceſſita nec ſumme cõicatiuus.ſed multo meli Nchtn10
viij. te ergo earũ vna eſt vera tm̃ ⁊ nõ ambe. eſt.deũ habere ſe ſũme cõicatiuũ qᷓ; eius ackroͤt
Zm̃ v/ Vt ergo cognoſcamꝰquã ꝑtem debea/ oppoſitũ.vnde ex hoc poteſt homĩ ſur/ inigde
nũ eẽ de mus affirmare.⁊ credere.cõparemꝰ iſtã gere gaudiũ ⁊ ſolamẽ magnũ erga deuz ieſetfuc
um ẽ cre ptẽ deus eſt tm vnꝰ.ad aliã ſibi oppoſi / ſi totũ cõicat quicqͥd habet.et ꝙ nihil re Mioro
dendũ tam.⁊ poſtea ad hominẽ.⁊ tandẽ ꝓceſſũ tinet qð nõ cõicat. Sʒ ex ꝑte oppoſita. aiaſde
Li.lx/ faciamꝰſicut in alio exemplo. Vñn ſtatiz ſcʒ ꝙ in deo nulla eſt ꝓductio deſua p/ bctizy
viij. ꝗpparebit ꝙ iſta.deꝰ tm̃ eſt vnꝰ.eſt magg pꝛia natura.nullũ bonũ ſeqͥtur homini. inali
amabilis.qᷓ; iſta.plures dij ſunt.qꝛ iſta et etiam eſt iocundiꝰ deũ credere fecun/ nteücrn
magis cõuenit cum bono homĩs. Naʒ dum et nõ ſterilem. qꝛ qui credit oppoſi Giaut
vide quãta mala ſequerent᷑ ad iſtaʒ.plu/ tum diminuit deũ.et ꝑ ↄſequens bonũ homo no
res ſunt dij ſeꝑati ⁊ diuiſi inter ſe.ꝑ volũ hominis.Qui aũt affirmat deũ habere ſentiaſccn
tatem et ſubſtantiã.poteſtatem et ſapien filiũ.de ſua ꝓpꝛia natura generatuʒ.dat potetinoe
tiam. Nam ſi ſint plures.quilibet habe deo eſſe ſummũ bonũ.etꝑ ↄſequẽs affir mcor
bit ſuã ꝓpꝛiã volũtatẽ.et ꝑ ↄſcequẽs po // mat bonũ homĩs. Quare ſeqͥtur ꝙ ho⸗/ Weol
terit eſſe diuiſio et diſcoꝛdia inter eos. et mo tenet᷑ affirmare ⁊ credere in deo eſſe Sormi
quilibet diligeret honoꝛẽ ꝓpꝛiũ.tũc ho/- plenam ꝓductionẽ de ſua natura.et ne/ Etwun
mo eſſet in magna tribulatõe ⁊ pena.im gare oppoſitũ.quia pᷣma pars eſt ad bo Guuit
mo totũvniuerſum deſtrueret᷑ x eꝛum num homiĩs. et ſecũda ps ad malũ ho/ bioc
diſcoꝛdia et etiã hõ nunq; eſſet ſecurus minis.qꝛ diminuit bonũ hoĩs.qꝛ q̃ntũ dei
neqʒ in quiete.nec pace.ĩmo natura nõ bonũ ſeqͥtur hoĩ de vno.tantũ malũ ſe/
poſſet pati duos dños nec dnos deos. quit᷑ci exeiꝰ oppoſito.qꝛ puat totũ bo⸗ 4
ſed ſi tm̃ eſt vnꝰoñs ⁊ deus.vitant᷑ mnn num hominis.
ta mala.et ſequunt᷑ infinita bona.Et ſic De oĩpotẽtia.ſapĩa.⁊ bonitate dei. Ppoles
bonũ eſt homĩ eſſe tm̃ vnũ deũ ⁊ wvfſſim̃. Xitulus.lxxrr. ſinam
et eẽ plures deos ſeu dños eſt valde ma Tem bonũ eſt hoĩ hr̃e deũ oĩ⸗/ ?
lum.imo peſſimũ hoĩ.et eſt ↄtra holem i porẽtẽ.ſũme ſapiẽtẽ.et ſũme bo aaan
Et ideo hõ dʒ cred ere et affu mare iſtaz ü.et op poſitũ eẽt malũ hoĩs. ch n
ptem.ſcʒ eſſe vnũ et ſingularẽ dñm et de ſcqʒ nõ hr̃e deũ oĩpotẽtẽ neq; ſũme ſapiẽ ſie
um. et dzʒ negare agliã ꝑtem. Tunc vlteri tẽ. neq; ſũme bonũ. Et etiã ↄuenit hoĩ ſnin
us ſequit᷑ ꝙ veꝝ eſt. ꝙ eſt im̃ vnus ſolus h'fe deũ ita potẽtẽ. ita ſapiẽtẽ.ᷣita bonũ. nadge
Ti.lxv / dũs et deus ex obligatione.vt ſupꝛa in q̊ᷓ cogitari nõ poterit vltra.et oppoſituzʒ adee
iij. pᷣdicto exempllo. ebeſt totũ malũ hoĩs.Ouare ſeqͥt᷑ ꝙ hõ n Hor,
¶ De ꝓductione diuina inter ſe. dz affirmare ⁊ credere illud. qð deo ma/ ut
G(KEitulusxxx. gulis ↄuenit et ſibi inqntũ hõ ẽ. Eth̊ ẽto W
Tem ſi ꝓponat᷑vltra hoc.ſi deꝰ tũ illð qð magꝭ cadit ad eẽ q; ad nõ ec᷑. lſt
pꝓdu xit filiũ de natura ſua ſibi ſũ ¶ De vitate dei et figelitate et alijs ꝓpe 2èò
— ecqlẽ.vel ſi in deo nõ eſt ꝓdu/ tatibo. ¶Zitulus. xxij. N.
ctio de ꝓpꝛia ſubſtãtia et natura. Certe em bonũ eſt hoĩ hr̃e deũ vacẽ. .
magis eſt amabile deũ eſſe ꝓductum de ac ſũme vᷣacẽ.⁊ ſũme fidelẽ.ſũme
ſua ſubſtantia. q; ſterilẽ ⁊ nõ ꝓductũ.q· benignũ.ſũme piũ.⁊ ſime clemę
boĩẽ mag deſiderabile.ꝙ de ſuꝰ ẽ tãate cẽ.⁊ miſericoꝛdẽ.⁊ oppoſitũ eius eſt ma ninn

”MUDꝑ Dl. kexv.lxr i.

mm hols ergo bomo tenet᷑ affirmare ⁊
credere deũ veracẽ.fidelẽ ⁊c̃.⁊ etiã nega
re oppoſitũ.quia tenet᷑ facere bonũ ſuũ

me we

Ohönaturalalae

„5
*

Pmaläſtum. krii

UVUlia bonũ eſt hom habere deũ
ita potentẽ ꝙ oĩa creauit ex nihi
lo. celum. terrã.mare ⁊ oĩa in eis

ↄtenta.⁊ oppoſitũ eius eſt malũ homĩs
vel eſt nõ bonũ homĩ. eſt etiã bonũ ho/
mini.q de nihilo fuit creatꝰ.⁊ melius qᷓ;
i eſſet factꝰ de aliquo. qm̃ ex hoc oꝛitur

maioꝛ ↄfidentia.maioꝛ ſpes ⁊ ſecuritas

quia ſi de potuit eũ facere talem ex nihi
lo etiaʒ poteſt eũ reſuſcitare ⁊ reſtaurare
qñ in aliquid quaſi nihil redigit᷑ ⁊ pote/
rit eũ exaltare ⁊ facereeũ multo maioꝛeʒ
Si ant deus feciſſet hoĩem de aliquo.

homo nõ haberet tantã ſpem de ſua po/

tentia ſicut modo habet.quia maioꝛ eſt
potẽtia ad creandũ.q; ad faciendũ ſine
xtiam com patõe.Hebet igit᷑ homo affir
mare potiillud qð eſt ad totũ bonũ eiꝰ
; ↄtrariũ eiꝰ⁊ qð eſt ad totũ malũ eius
Et vltimo ſeqͥtur tunc ꝙ veꝝ eſt ꝙ deuſ
creauit oĩa ex nihilo.⁊ ꝙ homo eſt ex ni/

DHilo creatꝰ.eo mõ quo iam dictũ eſt.

hõ factus. ⁊ humanitas vnita
lit deitati in vna ꝑſona.q; ei op
poſituzʒ . ĩmo hec vnio eſt ſũma pfectio.

De incarnatione Titulus. xxiiij.
() Reterea meli eſt homi q; de ſit

ſũm a nobilitas.ſũma dignitas.⁊ ſüma
exaltatio.ac ſummũ bonũ homĩs.⁊ ma

ius qð poſſit eſſe.Ergo qui affirmat et
credit ꝙ nunq; deꝰfiet homo.nec poſſit
fieri.amouet qu ãtũ in eo eſt ſũmã ⁊ ma/
ximã ꝑfectionẽ homĩs.⁊ puat humanã

naturã tanto bono.ergo talis eſt inimi/

cus homiĩis.inq̃ntũ homo eſt ⁊ humane
nature.⁊ eſt contra hominẽ.Ergo meli⸗
us eſt homĩ affirmare ⁊ credere ꝙ deus
factus ſit homo.qᷓ; eius oppoſitũ.
Pe ↄceptõe ſilij dei ⁊ hũana natura.
— (Litulus. croyv.
Tem mell eſt homĩ 1 digniu
saffirmare⁊ credere.qꝙ ille homo
HMcuius dignitas vnita eſt deitati
ſit ↄceptus de ſpũſancto.qᷓ; de ſemĩe vi/
rili.⁊ ſine carnali ↄcupiſcentia.⁊ meliꝰ⁊

dignius eſt credere.ꝙ ſit natus de virgi

neq; de muliere coꝛrupta.quia in oĩbui
his nobilitat᷑ humana natura.quia cuʒ

ille hõ ſit nobilioꝛ et excellẽtioꝛ oiba hoĩ
bus. nꝰ poſſit eẽ nobilioꝛ.nec mag exal
tatꝰ. meliꝰ eſt ⁊ dignius.vt habeat oẽm
nobilitatẽ ⁊ dignitatẽ ex ꝑte ſue ↄcepti/
onis ⁊ natiuitatis.⁊ meliꝰ ⁊ dignius eſt
credere hoc qᷓ; eius oppoſitũ.quia hoc
ponit nobilitatẽ in humana natura. ſcʒ
ꝙ habet talẽ hominẽ ⁊ oppoſitũ pone/
ret indignitatẽ ⁊ ignobilitatẽ in natura
humana.⁊ etiã hoc eſt ſũme amabile et
deſiderabile homĩ inqntuʒz ho mo eſt. q;
humana natura intantũ ſit dilecta deo.
ꝙ ipe de dignareſt eſſe homo. ⁊ hoc eſt
ꝓ hoĩe.aliud vᷣo ↄtra hominẽ.
¶ Dereſurrectione moꝛtuoꝛum.
itulus. xxyvl.
Mterimelius eſt homĩ affirma
re⁊ credere reſurrectionẽ moꝛtu
oꝛum in coꝛꝑe⁊ ania.qᷓ; eius op
poſitũ.?qꝙ tota natura hũana reſurget
a moꝛtuis.⁊ mutabitur in ĩmoꝛtalitatẽ.
qm̃ affirmare ⁊ credere hoc.ponit hoĩeʒ
⁊ naturã humanã in maxio gaudio.ſpe
⁊ fiducia.ac cõſolatione magna ⁊ digni
tate.exaltatõe ⁊ oꝛnatu.qð bonũ exaltat
cũ ſuꝑ oĩa alia aĩalia. Credere aũt ⁊ af/
firmare oppoſitũ.nullũ bonũ ponit in
natura humana. ĩmo om̃e bonũ remo/
uet ⁊ pᷣuat.Ergo ille qui affirmat ⁊ cre/
dit oppoſitũ.eſt ↄtra hoĩem⁊ eſt inimi/
cus homiĩs inqntũ hõ eſt.⁊ ꝑ ↄſequẽs ẽ
ↄtra ſeipᷣm. UVñ etiã ſũmea mabileẽ vt
hõ credat ſe ⁊ totã naturã hũanã in fu/
turo debere reſurgere ⁊ oppoſitũ elꝰ eſt
valde odibile ⁊ triſtabile. Itẽ melius et
iocũdiꝰ eſt hoĩ credere.qꝙ iã aliqͥᷣs reſur/
rexit a moꝛtuis ad vitaʒ ĩmoꝛtalẽ.qᷓ; e
nullłꝰreſurrexiſſen qꝛ ̊ ponit hoĩez i ma/
ioꝛi fiducia ⁊ pe ⁊ ↄſolatõe future reſur/
rectõis Siaũt adhuc nulłꝰreſurrexiſſʒ
nõ eẽt tãta ſpes aut tãta ſecuritas ĩ hoĩe
defutuna reſurrectõe. Si aũt aliqͥs cre/
dat futurã reſurrectõʒ generalẽ.⁊ nõ cre
det aliquẽ reſurrexiſſe. mĩoꝛẽ hẽbit ſpeʒ
⁊ↄfidẽtiã ð h̊ ꝙ ipᷣemet reſurget.ille ãt qͥ
vtrũ q; credit.hʒ maioꝛẽ ſpeʒ⁊ ↄfidẽtiã.
8̊ h̊ eſt hoĩ meliꝰ credere q; e oppoſitũ.

(Deaſcenſione ad celos.
Litulus. lxxvij.
Relna madsefbenniaffimma⸗
p re ⁊ credere.qꝙ iam aliqs homo
aſcendit ad celos qᷓ; eꝰ oppoſi⸗/
tum.quia ex hoc ſequit᷑ maxima ſpes cõ
ſolatio ⁊ ſecuritas ac gaudiũ hũane na/

ture. ac etiã ponit maximã dignitatẽ et

exaltationẽ in humana natura.⁊ maxi/
mũ deſideriũ eundi ad celũ ⁊ relinquen

di terrã.Oppoſitũ aũt credere nullũ bo

num facit homing.
Beinicio vniuerſali.

iij.

firmare.qꝙ iudiciũ fiet vniuerſa

deo ſuã vltimã mercedem ſᷣm opꝑa ſua
; credere e oppoſitũ.quoniã ex ̊ ho/

=– Titulus.
Tem melideſt Pomi credere⁊ af

in quo oẽs hoĩes recipient a

ſticia ? deſolatio. Sed quia homo tene
tur credere illa.ꝑ q̃ in ipſo maiꝰgeneraf᷑

ga udiũ ſeu conſolatio ⁊ ſpes.nam habe
re ſpem eſt magna conſolatio ⁊ magnuʒ
bonũ.habere eius oppoſitũ eſt magnũ
malum ⁊ deſperatio. Et ſic qui nõ vult
credere illa ꝑ que generat᷑ in homĩe ma⸗/
gna ↄſolatio ⁊ ſpes.facit ↄtra ſeipſum ⁊
ↄtra hominẽ inqntũ homo eſt.⁊ eſt cau/

ſa ſue deſperatõis.

Cõcluſio de oĩb iſtis de fide xpᷣiana
¶ Titulus.lxxx.
ia ergo quicqͥd continet᷑ in fi/
expᷣiana eſt magis amabile et
deſiderabile homi inqntuʒ ho/
mo eſt.qᷓ; eius oppoſitũ.vt nihil eſt ma
gis amabile et deſiderabile.qᷓ; illud qð
conuenit cum bono homĩs ⁊ cum eſſe.
Sed fides xpᷣiana magis cõuenit cum

mines inducent᷑ ad oꝑandũ bonũ.⁊ ad bono hoĩs ⁊ cum eſſe ꝑpetuo. ergo ipᷣa
melioꝛãdũ oꝑa ſua vt remunerent᷑. ⁊ ad magis eſt deſiderabilis qᷓ; eius oppoſi⸗/

fugiendũ mala oꝑa.ne puniant᷑ aut cõ/

m. Iteʒ ex credulitate fidei xpᷣiane.ſe/

demnent᷑. Itẽ eſt neceſſariũ homĩ creÄde- quunt᷑ infinita bona ⁊ gaudia hoĩs in/

re affirmare ſi vult eſſe bonꝰ. ⁊ cõnenit
rõne liberi arbitrij homĩ.q cũ homo ꝑp

qntũ hõ eſt. ſ. euʒ eſſe creatũ ad imaginẽ
ſui creatoꝛis.deũ eſſe hominẽ ꝓpter ipᷣʒ

libeꝝ arbitriũ poſſʒ facere bonũ ſen ma hominẽ.debere reſurgere cum eodẽ coꝛ

lum. ⁊ nõ cõpellitur ab aliquo.⁊ tamẽte

netur eſſe bonꝰ⁊ nõ malꝰ¶ Sũme vti/

le eſt neceſſariũ homĩi credere ⁊ affima- mine maxima gaudia.i

re futurũ eẽ iudiciũ.in quo vnuſqͥſq; re/
cipiet ſcᷣm ꝙ geſſit ĩ coꝛꝑeſummũ bo⸗
num vel ſummũ malũ.ſummã gloꝛiam

vel ſummãa ↄfuſionẽ.ſi aũt nõ credit tũc
nõ conabit᷑ ad bonũ.ĩmo viuet ſᷣm car/

nehm vt bꝛutũ.⁊ inſequet᷑ cõcupiſcẽtias
carnales ⁊ delectatões carnis.
De immoꝛtalitate anime
Zuulus.lxxir.
Tem eſt homi meliꝰ credere af
i firmare ꝙ hõ animã habeat im
moꝛtalẽ.q; eðoppoſitũ.qm̃ h̊ ẽ
magna exaltatio ⁊ dignuas ⁊ bonũ hu/
mane nature.⁊ ꝑ hoc mag ſeꝑatura be
ſtijs ⁊ appꝛopinquat deo. ⁊ generat᷑ in

hoĩe magnũ gaudiũ magna ſpes⁊ fidu

cia. Iſta em̃ credulitas ſine cõꝑanoneẽ
multo melioꝛ q; cred ere aĩie moꝛtalitatẽ.
qquia ſi credat moꝛtalitatẽ ipius aĩe. qͥd
impoꝛtat gaudij ſeu ↄſolatõis: nulla au

tem conſolatio poteſt eſſe in illo.ſed tri /

poꝛe gloꝛificato.ipſuʒ debere ꝑfrui eter/
na gloꝛia.⁊ ſimilia.que Seneront in ho/
ppoſitũ vᷣo ei
nullũ eoꝝ generat.ſed pᷣuatio totius bo
ni ſui. Gequitur exinde.ꝙ quilibet ho⸗/
mo tenet᷑ de iure nature.credere fidẽ xpᷣi

Anam ⁊ negareeius oppoſitũ.quia eum

Optet audita ⁊ intellecta fide xpᷣiana.eaʒ
affirmare vel negare.⁊ eiꝰ oppoſitũ cre/
dere vel refutare. Poſtq; ̊ eſt melꝰ hoĩ
credere fidẽ xpᷣianã qᷓ; oppoſitũ el.ſeqͥt᷑
ꝙetiã tenet᷑ potiꝰ credere ⁊ affirmare il⸗
lud qð ẽ ei meliꝰ.qꝛ ipᷣe nõ dʒvti ſuo ĩtel⸗
lectu ad ipᷣi malũ ⁊ triſticiã.ſz ad gaudi
um ⁊ ↄſolationẽ.⁊ ad bonũ ipᷣi.ſicut fa
ciunt alie creature..Aliter ſequeret᷑ ꝙ ho
mo eſſet deuiatꝰ⁊ aliena Pa iport a ra⸗
tione ⁊ ab oꝛdĩe oĩm creaturaꝝ. nec fac
vt hõ.ĩmo ↄ hoĩeʒ inqntũ hõ eſt.⁊ ad ſu

um malũ ⁊ dãnũ.⁊ nõ ad ſuã ꝑfectõeʒ⁊

ad ſuũ bonũ Et qꝛ hõ inqntũ hõ.ñ eſtõ
hoiĩeʒ.ſcqͥtur qͥ nõ vult affirmare ⁊ cre
dere fidẽ xpᷣianã.ꝙ ille hʒ aliqͥ intra ſe.
qð eſt ↄtra hoĩeʒ⁊ inimicat᷑ boĩ ⁊ deſtru

bone
turgfioe
wri ine
coplemit
ckageri
re hünnen
llet ulbe
oppoſtif
lannregert
muni qnti
Geatmmrasit
Aiegennur
noogdſion
oius ſeqen
unänul
doonegzab
nabephi
Punanoe

Ana citco

fmartar
blerme

(Conehois

Nhendan

Poſcähen
4deoten
lunhaebe
humeſte
blonnen
Cu

ngnot
untt
Cemagen
iin
cauinön
nbomienn
mſöhint
ektckn

thtt
Poanediet
linanen bo⸗
e nhlekn
h.Zilch
Io1an ſe
cönentan
mo. hoßt
Gus eppoſ⸗
aröianete⸗
cu boisi
iimagni
ime pptri;
amcoci
betpfmice
mominbe
ppoſtizoc
nottis d.
ranihre
nuetfini
ſig
etjunch
wpoſtüte
Ctme ho
oſrücit
Afmm!
üga
üißiud
ſenotl
ſhvtn⸗
N.
häntst
nuiginß⸗
iich,
mmtcn
ſlincht

publicata

C.i. k. De lib

it bonũ hoĩs inqntũ hõ eſt. Ulteriꝰſeq̃/
tur ꝙ fides xpᷣiana nullo mõ eſt ↄtra na
turã.ĩmo ꝓ natura ⁊ ꝓ bono naturead
cõplemẽtũ nature ⁊ ad eꝰ ꝑfectionẽ.qꝛ
eſt ad exaltatõeʒ ⁊ dignificationẽ natu/

re hũane.ppt᷑ quã oẽs alie nature ſũt fa

cte.⁊ cui oẽs alie nature ſeruiũt.⁊ ꝑ ↄpñs
oppoſitũ fidei eſt ↄtra naturã ⁊ p malo
nature.qꝛvilificat ac deſtruit naturã hu

manã qntũ in eo eſt.⁊ ꝑ ↄñs om̃s alias

creaturas inferioꝛes.qꝛ vt dictũ eſt oẽs
alie creature ſunt facte ꝓpt᷑ hoĩem.nã qͥ

nocet dño nocet oĩb ſubditis dñi. Ui/

terius ſeqͥtur ꝙ qͥ credit ⁊ affirmat fidẽ

xpᷣianã nullo mõ eſt increpabilis neq; a

deo neq;ab aliq̃ creatura.quia credit qð
meliꝰẽ ꝓ hũana natura.Et licet ꝙ fides
xpᷣiana nõ eẽt vera qð eſt ĩpoſſibile.excu
ſatus eẽt coꝛã deo ⁊ oĩb creaturis.qꝛ af
firmat ⁊ eredit ꝑtẽ melioꝛẽ ⁊ magꝭ ama/
bilẽ ⁊ q̃ magis eſt ꝓ bono vtilitate ⁊ ꝑfe
ctione hoĩs inq̃ntũ hõ eſt.⁊ B tenet᷑ face
re.̊ em̃ clamat oĩs creatura.⁊qͥ facit qd
Debet eſt excuſat in oĩbus. ⁊ qͥ facit op/

poſitũ ille increpãdus eſt ⁊ culpa dignꝰ

a deo ⁊ a natura⁊ ab om̃i creatura.⁊ nul
lam habet excuſationẽ.qꝛ reliquit qð bo

„

num eſt ⁊ eligit malũ ⁊ ꝑtem magꝭ odi/

bilem neq; vtilem. .
Alia confirmatio ad debitum
Litulus.lxxxi.

Tem etiã ꝙ nõ ſolũ fides xpᷣia/
na eſt magis amabilis ⁊ deſide
abilis q; eioppoſitũ.ſʒ etiã eſt
cata p̃dièta annũciata? pᷣconiʒata
Eoꝛbẽ vniuerſum.pꝑ hoĩes etiã ſanctiſſi

mos oĩs natõis.etiã credere nolẽtibus

ſunt dãnatões eterne ꝓnoſticate.Et cre
dentibo eterna pᷣmia ſunt ꝓmiſſa. Etiaʒ
ꝓ ↄfirmatõe ⁊ vᷣitate fidei xpᷣiane q; plu
res moꝛtui ⁊ martyriʒzati ſunt volũtarie
Oppoſitũ vᷣo fidei nõ eſt pᷣdicatũ neq;

annũciatũ ꝑ vniuerſũ oꝛbẽ cũ cõmina/

tiõe pene eterne. neq; cũ ꝓmiſſione vite
eterne.neq; etiã ꝓ ſuſtinẽdo oppoſitũ fi

dei moꝛtui ſũt plures ⁊ deuoti viri.Eti

am in ipᷣa vixerũt ĩfiniti hoĩes.nobiles

7 magnates laudabilit᷑ ⁊ mãſuete vſq; ĩ

finẽ. Oia iſta⁊ plura alia redqũt hoĩeſ
nõ credẽteſ neq; affirmãtes fidẽ xpᷣianã

inexcuſabiles ⁊ culpabiles ⁊ vigoꝛãt et

ↄfirmãt credẽtes ⁊ faciũt eos ſtabiles ĩ

fide ⁊ oĩno excuſabiles. Tutũ eſt ̊ ⁊ ſe⸗
curũ ſtare in fide tã rõnabili in q̃ hõ cre

dit ſuã ꝑfectionẽ ⁊ bonũ.ad qð eſt factꝰ

a deo ⁊ oꝛdiatꝰ.i¶ Ecce ̊ qlis cognitio

generat᷑ in nobis dũ cõparamꝰholeʒ ad

glias res interioꝛes ꝑ ↄueniẽtiã ⁊ diffe/

rẽtiã.qm̃ ex h̊ magꝭ coòſcimꝰ noſmetip/
ſos.ac nr̃am naturã ac debitũ obliga

tionẽ. ⁊ ſic generat᷑ ſcia de hoĩe inãntuʒ

homo eſt.
de cõ

atione hoĩs ad alias res put

bus eb ꝗᷓ ĩmediate ducũt hoĩem in co/

e e ¶ Zitulus. lxxxij.
230mm 9 gut
H

*

gis familiaris ⁊ placẽs.iõ qᷓntũ poſſu/

ã hoĩs.⁊ꝑ nr̃am naturã quã intra nos

oĩs ad tres õdus ĩferioꝛes coguerimꝰ
deũ eſſe? ſuas ꝓpetates.tũ adhuc reſtat
alius modus valde ſecurꝰ groſſus.⁊ q̃

Ab oiby poteſt videri faciliter ꝑ queʒ na⸗/

ſcitur cognitio de hoĩe ⁊ de oꝑibus eiuſ
que vltra ducit in cognitionẽ dei certiſ/
ſimã. Iſte aũt modꝰeſt ꝑ differẽtiã libe⸗/
ri arbitrij. Unde autẽ om̃es res trium
graduũ inferioꝛũ carent libero arbitrio
Igdeo opꝑantur ſua opera nõ libere ⁊ vo/
luntarie. ſed ex neceſſitate nature vel ex
impetu.nec habent poteſtatẽ ⁊ domini/
um ſuaꝝ oꝑationũ.nec cognoſcunt ſua

oꝑa neq; iudicãt de ſuis oꝑibus.nec ſci

unt qd faciũt.⁊ hoc eſt.qꝛ nõ hñt liberũ

arbitriũ. ſʒ hõ qͥ ẽ in q̃rto ꝗdu ꝓpt᷑ ̊ e
hʒz libeꝝ arbitriũ.iõ eſt dñs ſuaꝝ oꝑatio- õ eſt

M

eſt ⁊ penes differetiã liberi arburij ꝑp
qð fit cognitio certiſſima de hoĩe ⁊ oꝑi/

cognitio de deo qᷓ oꝛit᷑ ex ppᷣa
natura eſt nobis certioꝛ ꝛ ma

us laboꝛate debemꝰ vt coëſcamꝰnatu⸗
ẽmꝰ coëſcamꝰ deũ ⁊ oĩa de deo.qꝛ tiüc

2gnitio ẽ nob valde ꝓpinq cũ ẽ itra noſ
Quãuis aũt multis modis ꝑ cõꝑatõeʒ

—

„

nũ. Jõ opat᷑liber ⁊ ſiẽdñs ⁊ nò ex neceſ dñs ſua
ſitate ⁊ pᷣt iudicare de ſuis oꝑibo ⁊ deli/ rü oꝑa⸗
berare añq; faciat. Iſta &̊ eſt generał dif tionum

ferẽtia hoĩs ex vna ꝑte ⁊ oĩm aliaꝝ rerũ
⁊ oꝑatõnũ illaꝝ ex ꝑte alta.qꝛ hõ inq;tũ
hõ oꝑat᷑ ex libᷣo arbitrio.ſjj alie res oꝑãt᷑

Opera
hoĩs di
cũt᷑ ſua

Impu⸗/
tãt᷑ ſibi

Sũt lau
dabilia

Et ſunt
culpabi
lia

Eis de/
bet᷑ natu
raliter pᷣ
mium

Hõ bz
li. arbi.
vtñ ma
le ogꝑet᷑

ex neceſſitate. Exinde ſequit᷑ ꝙ opatões
hoĩs inqntũ hois.młtũ differũt ab opa
tionibo aliaꝝ reꝝ.⁊ ſũt alterius cõditõis
⁊ alteriꝰnature. Nã oꝑa hoĩm ſũt digniſ⸗
ſima⁊ nobiliſſima de ſua nat᷑a eo qꝛ ſunt
facta cũ deliberatõe ⁊ libᷣtate volũtatꝭ.q̃ᷓ
nõ capit eſtimatõʒ.⁊ excedũt in dignita
te ſine menſura oꝑa aliaꝝ reꝝ. Iteʒ ꝓpt᷑
iſtam differẽtiã ſequit᷑ ꝙ oꝑa hoĩs dicũ
tur ſua.quia ſunt ſua poteſtate facta.ſed
opa aliaꝝ rerum nõ ſunt ipᷣaꝝ reruʒ que
oꝑantur.qꝛ potiꝰagunt᷑ q; agunt. Item
ſequiturex hoc ꝙ oꝑa hoĩs imputãtur
homi.ſed oꝑa aliaꝝ rerum nõ imputãt᷑
eis. Item ex iſta differẽtia ſequit᷑ ꝙ oꝑa
hoĩs inqᷓntũ homo eſt ſunt laudabilia ⁊
honoꝛabilia vel vituꝑabilia appꝛoba/
biliavel repꝛobabilia.⁊ ſunt remunera/
bilia ⁊ punibilia.Et iõ iudicabilia⁊ ex/
aminabilia. Uñ in hoĩe remanet aliqð
qdð nõ eſtopus.ſi ſeͥtur ad opus.⁊ hoc
eſt meritũ vel demeritũ ſeu culpa Ita ꝙꝙ
ipᷣa oꝑa poſtq; ſunt facta relinquũt ĩ ho
mine meritũ vel culpã.⁊ hoc eſt iõ.quia
oꝑatur cum libertate ac rõne vel volũta
te. Sed oꝑa aliaꝝ rerum nõ habẽt tales
ꝓpꝛietates eo quia nõ ſunt tales.⁊ ideo
oꝑa hoĩs oꝛdinãt hoĩem veſtiunt acoꝛ⸗
nãt vel maculãt ⁊ viciant hoĩem ꝓpter
illud qð remanet ex ipᷣis. Ulteriꝰ qꝛ ho⸗/
mo bene poteſt oꝑari vel male.⁊ hoc vo⸗
lũtarie.⁊ ex hoc generat᷑ ⁊ remanet ĩ ho/
mine culpa ſeu pꝛemiũ. Ideo vltra oꝑpa
homiĩs debet᷑ de iure nature aliqð.ſcʒ pᷣ⸗/
miũ vel pena qð nõ debet᷑ oꝑib aliarũ
rerum. Uñ homo tenet᷑ oꝑari inqntum
poterit.qꝛ nõ debet eſſe ocioſus.qꝛ debʒ
implere mũdũ ſuis oꝑibo. ſicut alie res

ↄtinue ⁊ inceſſanter oꝑant᷑ ⁊ nõ ſunt oci

oſe.⁊ tenet᷑ meli oꝑari q̊ poterit ſicut fa/
ciũt alie res. Naʒ ex hoc decoꝛat᷑ vniuer
ſum ⁊ totus oꝛdo creaturarũ.qꝛ nõ ꝓpt᷑
hoc habet libertatẽ.ſ.vt nõ oꝑpetur.ſʒ vt
nõ male opetur.qꝛ ſi ad hoc haberet li⸗/
berum arbitriũvt male oꝑaret᷑ tũc habe
ret illud ad ſuũ malũ damnũ⁊ ꝑditionẽ

qðsð abſurdũ eſt cogitare ĩi homiĩe.cũ alie

res id qð habẽt nõ habent ad ſuũ dam/
num ⁊ malũ.ſed eaꝝ ꝑfectionẽ. ſʒ habet
liberũ arbitriũ vt ↄtinue ⁊ ĩceſſanter be

CTCLTlitulus. lxxtcttii.

ne opetur ſicut alie res.et q; ex illo libero
arbitrio ↄſequant᷑ pᷣmia ⁊ retributões qᷓ
in alijs rebo nõ poſſunt ſeqͥ.qꝛ nõ oꝑant᷑
ex libertate.nam ſi hõ nõ oꝑetur ocioſuſ
eſt ⁊ nõ oꝑatur ad qð oꝛdinat᷑ẽ.⁊ ſi ma/
le opatur tunc nõ oꝑat ſicut alie res in/
ferioꝛes q̃ oꝑpant᷑ ex neceſſitate.Et ſi ho/
mo tunc facit ⁊ oꝑpatur mala.tunc vult
mala oꝑari ⁊ nõ bona cũ poterit ita be⸗/
ne bona facere ſicut cetere res faciũt bo/
na.⁊ ergo ipᷣe ſolus deſtruit oꝛdinẽ crea
turaꝝ ⁊ ledit ꝓpꝛiaʒ naturã ⁊ diminuit
bonũ ꝓpꝛiũ ⁊ coꝛrũpit ſeipſum.⁊ ipᷣe ꝑ⸗/
turbat armoniã totius vniuerſi cui ipᷣe
pncipalioꝛ ꝑs extitit. Et ergo deiurena
turali debet᷑ ſibi vituꝑium ⁊ ↄfuſio.⁊ ſi
facit id qð debet.tũc oꝛnat ⁊ decoꝛatoꝛ/

dinem vniuerſi.⁊ meret᷑ habere pꝛemiũ

⁊ honoꝛẽ.Et ſic ſunt q̃ttuoꝛ que ſequun Quattu
tur ad oꝑa hoĩs de natura ſua ⁊ non ad oꝛ nat᷑a/
alia oꝑa aliaꝝ rerum.ſcʒ meritũ ⁊ culpa lit᷑ ſequũ
pena ⁊ gloꝛia.⁊ eſt tanta obligatio vni/tur ado
us ad alterũ ꝙ vnũ nõ poteſt ſine altero pera ho
eſſe.neq; poſſunt ſeꝑari.qꝛ pᷣmo ad oꝑa minis
hominis poſtq; ſunt facta.ſequitur vel
culpa vel meritũ.⁊ poſtea ad culpã ſeqͥ/
tur pena.⁊ ad meritũ pꝛemiuʒ. Recolli⸗
gendo igit᷑ om̃ia oꝑa homĩs inntum
homo eſt.inuenient᷑ tales ppꝛietates in
ſeꝑabiles vltra oꝑa aliaꝝ reruʒ.ſcʒ ꝙ di⸗
cuntur ſua⁊ imputant᷑ homĩ.⁊ ex eis na
ſcitur meritũ vel culpa.⁊ ideo eis debe/
tur pena vel pᷣmiũ.Et ꝓpterea ſuntlau/
dabilia vel vituperabilia.pᷣmiabilia vel
punibilia.⁊ ſi ſunt benefacta ſunt hono
rabilia vel digniſſima.⁊ ſi ſunt male fa/
cta tunc ſunt vitupꝑabilia ⁊ repᷣhenſibi⸗/
lia.⁊ vel decoꝛant vniuerſum vel detur/
pant. Et om̃es iſtas cõditiones habet
ex ſua radice.ſcʒ quia ſũt volũtarie et cx
libertate facta.Ecce qualiter ex comꝑa/

tione homis ad alias res penes differẽ/

tiam liberi arbitrij generat᷑ et naſcit᷑ ma
gna cognitio et ſcientia de homĩe inqn/
tum homo ẽ.et exoꝑibus eius. Que vl
terius inducet nos ad magnã dei noti/
ciam et cognitionẽ infallibilẽ.
Hic oñdit᷑ qᷓtiter cognitio nũc habi
ta de hoĩe et opib ei ducit nos et faciat
aſcẽdere ĩ dei ↄgnitõez et ſuaꝝ ꝓbetatü.

raſuat
ſcins de
mualiar.
icicablli
Vopötremune
Nev bomistet

6 ſttliſs ſi⸗

Afonungrare
enſuobe.
ſboctace

ſi inmnig

mnaligope
pülblla
ſuiopmüe
Eſtfruſtra⸗
ſaſcewiunt
homoepe
Etfrutra
ſtra.Sth
inkcrior⸗
atibon
zoeni
ſegaika
uri.
amari
nhomn
untcap
oboc⸗
iiwoci
imimion
Ghochr⸗
rebynann
patiet ſi
eſt. Uñr
coereſpo
onobileg
unnl
lurijili
Rehp viit
endü reh
türtyin
Neliſg,2
in ſfnnnlig.;
icf hßnial
e⸗ niceon

PX/1 lxxxiij. 7 PAit&XJ e Ao liberum
Ti. De cognitõe dei pern
wnbui, itulus. lxxxiij. dex ad iudicãdũ: Et hoc vt merita ?⁊ de
Gröoe 2 oni gutez; merita nõ ſint fruſtra nec ĩ vacuũ talia.
Lanrochi NerO boc nõ põt pati oꝛdovniuerſi. Ergo ne
natin hõ inq; tũ hõ. ẽ tal nature celſſario coꝛrñdebit homĩ iuxta opa ſuaa
tienni facit opa ſua talia. ad q̊ͥ ð na gliqͥs pᷣmiatoꝛ ſeu punitoꝛ maioꝛ hoiſe.
tan Eſbe tura ſua ſequit᷑ meritũ vel demeritũ.etꝑ Itẽ qͥa oꝑa homis imputant᷑ homi. t·
Au.mett ↄſeq̃ns debet᷑ eis pᷣmiũ vl pena.⁊ dicũt ideo ſi maleagit ipſe ẽ ĩ culpa illius ma⸗
dotmtindr Smpqmialia vel punibilia.⁊ ꝑ cõſeq̃ᷓns etiaʒ li.etiã eſt ĩ eo culpa. ergo in culpa eſt ho⸗ H
rsſcirbe iudicabilia vel examiabilia. Et qꝛ hõ ñ mo ñ maleopat᷑. ⁊ qñ facit qð non de/
nütanticn⸗ poõt remunerare inq;tũ hõ è. ⁊ cum oꝑa bet facere ſibi totũ imputandũ eſt.quia
ritdii Oyſit a/ homĩs requirãt hoc: Ideo neceſſe eſt ᷓpoteſtatẽ faciẽdi habet ⁊ nõ faciẽdi. Er
Düntßt iqs pꝛe ſit aliqs ſupꝛa hoĩeʒ maioꝛ.qͥ poſſit hoc go poſtq; ẽ ĩculpa.alicui fit offenſa.ali/
nünſafß⸗ latoꝛ ł remunerare vel punire.et coꝛrñdere ſibi cui fit iniuria q̃ eſti natura Ergo homo
odein Puniton ſim ſua oꝑa. Si em̃ nõ eẽt aliqͥs qͥ poſ/ ſtatim alicuiobligat᷑.dũ ẽ ĩ culpa ligat
dgſin operum ſet hoc faccre.ſequeret᷑ ꝙ hõ eet fruſtra debitoꝛ fit. qꝛ culpa inq;tum culpa obli
ng bomis. inuanũ. qꝛ opa eius eſſent fruſtra.q; v· gat hoiem denatura ſua ad penã ⁊ facit
Nbei na alia opa aliarum rex ſunt pᷣmialia et hoiĩem debitoꝛẽ naturalit. Ettot q̃t ſũt
oecign in pũibilia. ect ſi null it qͥ coꝛrñdeat opib culpe. tot fiunt obligatões ad penã. 2 B
ziunnmitt, ſuis pᷣmiãdo.ſequit᷑ ꝙ totũ vniuerſum impoſſibileẽ aliter eẽ. Ergo de iure na/
gen i eſt fruſtra ⁊ inoꝛdinatũ.q;ꝛ om̃ia inferio ture hõ remanet obligat ad penã ppter
nanitah ra ſeruiunt homi. et ſunt pꝓpter hoĩcm. ? culpã. Sequit᷑ ergo ꝙ aliqͥs eſt ſuꝑioꝛ
linofti n homo ẽ ꝑs pncipalis vniuerſi.Et ſihõ homiĩe.cuiẽ obligat?hõ ppter culpã. et
tfeilna in eſt fruſtra.ſequit᷑ ꝙ totuʒ reſiduũ eſt fru cuifit debitoꝛ qñ maſe opat᷑.et etiã cu,z
zönoddante ſtra. Et tñ videmus ad ſenſum. q omia culpa nõ poſſit remouceri niſi ꝑ veniãäv
Gine 1 inferioꝛa vſq; ad hoĩem ſunt oꝛdinata. ꝑ ſolutõem pene.Et cũñ hõ nõ poſſit ſi -
1ugalhiſt et tñ homo non oꝛdinanit illa. Sequit᷑ bimet dare veniã de ſua culpa. nec ſolue
mni eoc ̊ ꝙ etiã homo erit oꝛdinatus. Et etiaz re neq; remitteredebitũ ppꝛiũ.ſequit᷑
mis nim ſequit᷑ ꝙ aliqͥ rñdebit homĩ ſᷣm eiꝰ na aliqͥs eſt ſupꝛa hoĩem qͥ põt hoc faceren
8ppriannt⸗ turã. Aliter eẽt dare vacuũ in vniuerſo. dare vel remittere.Quia ;̊ nccario cultlꝰ⸗
eat et maximũ.ĩmo totũ erit vacuũ.qꝛ ope pa homis arguit et ↄcludit deũ eẽ.⁊ ſilx
onittton ra homĩs ſunt vacua.qͥa de natura ſua meritũ homiĩs arguit deũ eẽ. Et iðo bo
teeocsdn ſunt capacia pᷣmij vel punitionis. Et ſi nũ argumentuʒ põt foꝛmari ex iſto. hõö
muinlu, eis hoc nõ det᷑ tunc manebũt vacua.et p̃t peccare. de eſt. Silr dicẽgo. hõ pt
jninlun tñ vacuũ eẽ ĩ natura ẽ impoſſibile.etiaz bñſfacere ⁊ hꝛe merituʒ ergo de eſt. Sic
n unbono⸗ ĩ mimis reb.qꝛ citi celũ deſcẽderet an/ & oꝑa homis inq;tũ hõ eſt.nccario cõ/
intnadlep q; hoc ꝑmitteret.Exquo ergo ĩ mimis cludũt aliquẽ eẽ maioꝛẽ ſupꝛa hominez
1 öbanitd reba natura nõ patit᷑.quomõ ĩ maximis qui ſitpᷣmiatoꝛ et punitoꝛ.remuneratoꝛ
um veden patiet᷑.ſicut ſunt oꝑa homĩs inq;;tũ hõ et retributoꝛ. , xoꝑiba homis
itonesbet eſt. Uñvidemus q; ĩ natura cuilibet rei oſtendit᷑ illequi eſt ſupꝛa oiem pᷣmi-/
wönmees coꝛreſpõdet qð ſibi ꝓpꝛiũ eſt. et ꝓpoꝛti/ atoꝛ et punitoꝛ.ẽ ſumme potẽs.ſumme
luncen onabileac debitũ. qꝛ nihil remãet vacu ſapies.ſũmeiuſtus. ¶ Titulus.lxxxiiij
gchnbili, um. ſed cuilibet rei coꝛreſpõdet ſᷣm ſua,ʒ W☚22 d recte
— naturã illud qð cxigit. Clt verbi gratia. CN 9recte
holiedi, Reba viſibilib coꝛreſpõdet ocul advi/ et debite remuncrãduʒ. et ad
aul dendũ reb audibilibo auris ad audien — Randum cuilibet opi q m
givn du reb intelligibili intcllecuus er ſic naturã ſnã ei debet᷑ neceſſeẽqoĩa ona
, de alijs. ⁊ hoc ẽ vt om̃ia iſta nõ fiãt fru/ poꝛdinent᷑. examinent᷑ diſcutiant acre
h Hoi rñ ſtra talia. Quare ergo non ſilr coꝛrũdet cteiudicent᷑ Aliter eẽt inoꝛdinatio ⁊ cõ
ne giti det aliqͥ ſ reba pᷣmialibo pᷣmiatoꝛ ad pᷣmiãdũ ⁊ pu/ sfuſio ĩ vniuerſo.qð natura non patitur
apan⸗ pᷣmiatoꝛ nitoꝛ ad puniẽdũ.⁊ reba iudicabilib⸗ iua Quia videmus ꝙ nobilioꝛ aĩa? icoꝛpe

humano q; in coꝛpe aſini.eo qꝛ ei debet
meritũ.pᷣmiũ ⁊ remuneratio.⁊ alterinõ
Debet᷑. Et qꝛ oꝑa hoĩs ſũt magis vł mi
nus remunerabilia.vel etiõ mag vl mi
nus punibilia.ſᷣm ꝙ cũↄplacẽtia maio/
ri vl miĩoꝛi fuerit facta.⁊ f̃ᷣm maioꝛe; vł
minoꝛẽ cognitõʒ.⁊ ſᷣm ꝙ fuerũt magis
vel minꝰbona.magis vel minꝰetiã ma/
la. Ideo ncceẽ qille qͥ debet pᷣmiare vel
punire.cognoſcat.diſcutiat ⁊ diſcernat
oĩia oꝑa hoĩs.⁊ ꝙ põderet⁊ ꝙ nullo mõ
poſſit falli.vt ſic recte ⁊ infallibilit᷑iudi/
cet. et hoc quãtũ ⁊ q̃le.⁊ vt oĩa recte ⁊ iu

ſttee iudicet.⁊ oĩa ſint ꝓpoꝛtionata.⁊ ĩ na

tura nihil inoꝛdinatũ ſit.qð eſſet ſi qdᷣli/
bet opus hoĩs nõ haberet qð ei debere
Oꝑtʒ pᷣ Et iõ neceſſeẽ.qꝙ aliqͥs ſit qͥ habeat ple-
miatoꝛ:ẽ nã ⁊ pfectã cognitiõem de om̃iba oꝑib

hꝛeoiĩm humanis.⁊ iaectapre viaent opa oia

ↄgnitõʒ totiꝰhũane nature.Silr ſciat ⁊ cogno/⸗
ſcat oẽs cogitatões⁊ deſideria hoĩm.ac
ctiã vᷣba.⁊ oĩa interioꝛa ⁊ exterioꝛa.⁊ q a
opꝰhoiĩis ſᷣm intẽtionẽ faciẽtis ẽ magis
vel minꝰpᷣmiabile vel punibile.ideo ne/
ceſſe ẽ vt ille qͥ debet eſſe pᷣmiatoꝛ vł pu/
nitoꝛ.pꝑfecte ⁊ clare cognoſcat oẽs inten
tiões ⁊ voluntates occultas oĩim hoĩm

rareſeu punire aliqð opꝰhominis.qꝛ to
tũ oꝛit᷑ ex intẽtõe ⁊ volũtate.Et iſtaẽ ra
dix⁊ oꝛigo remuneratõis ⁊ punitõnis.

O, vide mul operant᷑ Jõ neceſſeẽ ꝙ ſimul et ſe/
at omia mel etiã videat oĩa oꝑa oĩim hoĩm viuẽ
oꝑa ho / tiũ. Et ſilr etiã intentões ⁊ volũtates et
minũ ſił deſideria ac ᷣba.⁊ nõ ſolũ oĩm viuẽtiuʒ
ſegd oim pᷣteritoꝝ. Quia neceſſeẽ ꝙ nihil
obliuiſcat᷑ ſed ola retineat ĩ memoꝛia.vt
nõ ſit aliqd mimũ opꝰ.qð ñ habeat qð
ci debet᷑. Cogitemꝰ⁊ pẽſemꝰquãtũ eſiet
videre ⁊ cognoſcere oꝑa.cogitatõnes
volũtates atq; deſideria vniꝰhoĩs.a pn
cipio ſue diſcretõis vſq; ad finẽ vite ſue
2 płl duoꝝ.⁊ adhuc płtriũvel q̃ttuoꝛ.⁊
q̃d tũc miliũ miliũ: Siq̊ cogitemꝰ⁊ pẽ⸗
ſemꝰq̃t miliũ milia fuerũt hoĩm.⁊ quot
adhuc ſũt.⁊ qͥt milia miliũ fuerũt cogi /

tatões.tot miliu ⁊ volutates.vᷣba⁊ ope⸗

ra. ⁊ qd omibo ill de iure debetur. Ecce

,

go ſũme potes remũcratoꝛ⁊ punitoꝛ.qꝛ

S

poſſumↄcludere ꝙ ſapiẽtia ſciẽtia i

Citulus. xxxx 7. xxxVI. “ .

lius qͥẽ ſupꝛa hoĩem. neceſſeẽ ꝙ nõ ha⸗/
beat mẽſurã.⁊ ꝙ ñ hẽat ᷑minũ.Eſt sſũ
me ſapiẽs.ſumme ſciẽs.ſummecogno⸗/
ſcẽs.ac ſumme ⁊ ꝑfecte ac clariſſime oĩa
vidẽs.Sic g̊ oĩa nuda et aꝑta ſunt ocu
lis eius.⁊ nihil inuiſibile ẽ ĩ ↄſpectu eiꝰ.
Eſt&̊ iudex ſapiẽtiſſimꝰ.ſciẽtiſſimꝰ.nul
lo mõ fallibił.et ideoẽ eẽqꝛ hoc arguũt nie
et exigũt oꝑa homis ð eoꝝ natura inq;
tũ hõ eſt. Tlide & ſcientiã dei infinitã.la
tiſſimã ⁊ ꝓfüdiſſimã.qꝛ G̊ requirũt ope
ra homĩs vt recte ⁊ debite remũeret᷑ut
puniat. ¶ OQ/ ẽ etiã ſunmme potẽs.
Altulus. xxxxrr.
q ad remunerãdũ? punien
dũ nõ ſufficit rectũ iudiciũ. ne-,

reqͥ ri᷑ potẽtia.vt poſſit de factis dare et
retribuere cuilibet qð ei debet᷑.ac puni/
re qdᷣlibet opꝰ ſm ſuã exigẽtiã.⁊ illð qðᷣ
iuſte ẽ ſnĩatũ poſſit etiã exeqͥ. Et qꝛ oꝑa
hũane natxe ſt q̃ſi ĩfinita.iõ rerit᷑ ifinita
potẽtia ad remũerãdũ ⁊ ad puniẽdũ.et

etiã requirũt diuerſas maioꝛes ⁊ mino

res retributões ac penas.ſᷣm ꝙ oꝑa ſũt
magis bona vel magis mala. Jõ neceſ

es ⁊ volun ſeẽqlille qͥ eſt ſu hoĩem.nõ ſolũ oĩavi/
Alit ipoſſibile eẽt.ꝙ poſſet recte remũe

deat ⁊ cognoſcat ⁊ iudicet.ſʒ etiã ꝙ ha⸗
beat pleniſſimã ptãtẽ remunerãdi pu/
niẽdi.vt ſic nihil remaneat irremũeratũ
ſeu ĩpunitũ ex ꝑte ſue ĩpotẽtie.qꝛ als eẽt
aliqð inoꝛdinatũ ⁊ vacuum ĩ vniuerſo.
qð ẽipoſſibile.vt ſuꝑi pbatũ c. Eſt er/
Ime potẽs remũcratoꝛ? punitoꝛ.qꝛ iij.
exigũt oꝑa hoĩs inq;tũ hõ ẽ cui nihil

põt reſiſtere. ¶ O, etiã ẽ ſüme iuſtus.

Litulus. lxxxv..
Uia aũt nõ ſufficit hẽe ſcĩam et

ſapiam ad recte iudicãdũ et di-
ſcernẽdũ.ac habere potẽtiã niſi
etiã habeat bonã volũtatẽ ad h̊ rectevo
lẽdũ.Et ꝑ ↄſeqns ꝙ babeat ſũmã et re/
ctiſſimã iuſticiã.vt ſic velit iuſtiſſime ⁊
equiſſime dare cuilibet qð ſuũ eſt.⁊ ꝙ ei
debet᷑ ꝑ iuſticiã.nec ſit acceptoꝛ ꝑſonaꝝ
ſz retribuat ⁊ puniat ſᷣm merita: deme⸗/
rita.vt nullũ bonũ relinqt ñ remũeratũ
neq; nullũ malũ ĩpunitũ.Eſt iõ ncce ꝙ
hẽat iuſticiã ĩflexibilẽ ⁊ iuariabilẽ. incꝗ
uertibilẽ ⁊ imutabilẽ, alit oꝛdovniueri

q; ſciẽtia aut ſapiẽtia. ĩmo etiaz

t.
R

Ti.lxxx

lr

yenacot
ſtus remu
goigitoin
berofbinnt
ſaudement
nſitalqf
gilberſitin
feiuſus.
rüinchün
nio oſt
munoraruid
Nobirolit
Kingetamine
Cbinockon
benttcöpeſc⸗
nſtzcho
cüopehoinn
ſedcbitlpe
(Ona
Punttorctns

meioſin⸗
Debetrecti
nulidche⸗
Cpalesren
iubices c
miſenun
mis onpe

WUnin

imntipore
nuniſaini
ſtcii tl
ckglerſen⸗
nöpöteſe⸗
eb ſint e⸗
fetpotektat
Etyolunta
ltla cet ſup
mana no
ntinicn
iͤtlihoͤt
latoꝛs .

cinpoſſt

hoſeſte

Uneſceinc

Kigri)
Nni Ste
caniſineit
tapnſunen
tlohacnc
ſcüiiſin
drmnm i
Duniiipe
ſercnöäontte

hmmepoti

.
gicitneni
lit inoei
deftaisdrec
debekacpend
ſgeni tilo
c; Lgon
tointifina
Aaponidu
giores 1 mino
8fnqgohaſit
mal. Jonen
öſpcin⸗
a hetie
muncicip⸗
auincmügni
inecedloll
un igru
dbmie Ele A
Ger uliceg in
ibiainbi
fümeiuſnd⸗

e. .
athitſn
nndicicicn
Neadhnum
Parſinitd
35 nickint
manur .
iming
iti 7
S=

7

eaunniu

—

periret. q fieri nõ põt. Eſt ͤſumme in/
ſtus remũeratoꝛ ⁊ punitoꝛ.¶ Recolligẽé/
do igit᷑ oĩa dicamꝰ.qꝙ hõ inq;tũ hõ hʒli⸗

beꝝ arbitriũ.ꝑ qð facit opera meritoꝛia

ſeu demeritoꝛia. Et iõ neceſſe ẽ ꝙ i natu

ra ſit aliqͥs pᷣmiatoꝛ vel punitoꝛ. Et etiã
qꝙ iudex ſit ſüme ſapiẽs.ſũme potẽs.ſũ/

me iuſtus. Sũ me ſapiẽs.vt ꝑ ſuã igno-

rantiã nihil mancat indiſcuſſu; Sume

potẽs.vt ꝑ ſuã ĩpotẽtiã nipil maneat ir
remuneratũ ſeu ipunitũ. Sũm
vt ꝑ ſuã volũtatẽ coꝛruptã nihil mane/

ſme iuſtus

at indeterminatũ. Sed totuʒ qð libero

arbitrio eſt ↄmiſſum.ꝓfectã ⁊ ↄpletã ha-
beat recõpẽſaʒ.hoc aũt clamat totũ vni

uerſuʒ.cuiꝰhõ pᷣncipalioꝛ ꝑs exiſtit.Et

etiã opa hoim h̊ requirũt.ꝗᷓ volũt habe
re debitũ.ſ.penã vel pꝛemiũ.

¶ Oop necelſeſit ꝙ ſitvnus pꝛemiatoꝛ ⁊

punitoꝛ et nõ plures. nec niſi vn iudex.

¶ Citulus.lxxxvij.

nerabilia ſeu punibilia.⁊ hoc ex
vna et eadẽ radice.ſ.qꝛ ꝓcedunt
erx liberò arbitrio.qd ẽ vniꝰet eiuſdẽ na/

ture ĩ om̃iba homĩbo. Quia etiã oĩaopa
debẽt rectiſſime remũerari ſeu punirũet
nullũ debet relinqͥ.⁊ ſi eſſent plures pn/

cipales remuneratoꝛes ⁊ punitoꝛes ſeu

iudices.eẽt inoꝛdinatio ⁊ ↄſuſio maxi/

ma ĩ remunerãdo ⁊ puniẽdo.et oꝑa ho/
miĩs non poſſent recte pᷣmiari ⁊ puniri.
nec examinari⁊? iudicari. Uſi opꝑteret q;
tantã poteſtatẽ haberet vnꝰ ſicut alter.⁊
tantã ſciẽtiã ſeu ſa piẽtiã.poteſtatẽ ac iu/
ſticiã ac volũtatẽ ſicut alter.⁊ qðᷣ vnꝰſci
ret alter ſciret.⁊ ſemꝑ eẽnt cõcoꝛdes.ſʒ G̊

nõ põt eſſe.qꝛ ̊ repugnat nature ꝙ; plu/

res ſint.qꝛ ſi eſſent plures.⁊ qlibet habe
ret poteſtatẽ diſtinctã ab alio.et ſcientiã
et voluntateʒ.poſſent eſſe diſcoꝛdes.Et

etiã cẽt ſuꝑfluitas ĩ natura.⁊ ſic opa hu

mana nõ poſſent recte ſeu debite oꝛdia/
ri⁊ indicari.q

ſet impoſſibile ꝙ haberẽt qðᷣ eis debere
tur ꝑ iuſticiã.⁊ vniuerſũ eẽt inoꝛdinatũ
nec poſſet ſtare. Et etiã qꝛ libeꝝ arbitri/

um ellet eiuſdez ⁊ vnius naturei om̃ib

qꝛ oĩia oꝑa homĩs ſunt remu-

ix indicari.i¶ Sic ergo oꝑa homis in⸗
q;tũ hõ eſt.requirũt et exigũt tm̃ vnũ pᷣ/
miatoꝛẽ ⁊ punitoꝛẽ ac iudicẽ.qꝛ aliter eol

CTi.eee¶Que ſit remũeratio hois

homibo. qðᷣ eſt radix ⁊ oꝛigo retributio

nis meriti et demeriti.quia requirũt tiũ̃

vnũ et eundẽ retributoꝛẽ ac iudicẽ ⁊ nnö

plures. ¶¶ O, oncipalis remũeratio
homis inq;tũ homo.eſt intellectualis.
ſpũalis ⁊ inuiſibilis ⁊ nõ coꝛpalis.
— (Witulus. lxxxviij.
Nlia aũt oꝑa bomis ſunt remu
nerabilia ⁊ punibilia ꝓpter libe
rũ arbitriũ.qð eſt cauſa et radix
remuneratõis ac punitõis.Et cũ hõ ſit
homo ꝓpter libeꝝ arbitrium.⁊ ꝑ hoc ſe/
parat᷑ a beſtijs. Siłr cũ liberũ arbitriũ
ſit intellectuale.ſpũale ⁊ inuiſibile.⁊ nul
lo mõ coꝛꝑale.nec ſenſibile neq; viſibi
lei ſequit᷑ pncipalis remuneratio aut
punitio homĩs inq; tũ hõ eſt.debet etiiäs·
eſſe intellectualis.ſpũalis et inniſibilis. Hoĩſre
⁊2 nullo mõ coꝛꝑalis neq; ſenſibiliſ ned; munera
viſibilis.qꝛ remuneratio coꝛrũdet radi/ tio ẽ iui/
ci.q̃ nõ eſt coꝛꝑalis.poſtq; tota radixvñ ſibilis
oꝛit᷑ meritũ eſt ſpũalis.nec etiã remune
rare dz eſſe coꝛꝑale.qꝛ nullũ coꝛꝑale põt
cõpari ad intellectuale ⁊ ad ſpũale.neq;
oẽs res coꝛpales poſſent ſatiſfacere vni
rei opate homĩs inq; tũ homo ẽ. ſi iuſte
dz remunerari. Sic opꝰhois inq;tuz
hõ eſt.requirit remunerationẽ itellectu/
alẽ ⁊ ſpnᷣalẽ.⁊ ſiirde punitõe hoĩs inq;
tũ hõ eſt.qꝛ ſua pncipalis punitio ẽ ſpũ
alis.intellectualł ⁊ nõ coꝛꝑalis.Quia re
muneratio hoĩs dʒ recipi ĩ hoĩe.et eẽ in
hoĩe ⁊ nõ extra hoĩem.ideo eſt neceſſe Remũe
remuneratio homĩs inq;tũ hõ ẽtrecipi/ ratio dʒ
atur ĩ libero arbitrio a q̊ͥ oꝛit᷑ merituʒ.et recipi ĩ

neceſſe ẽ ꝙ ĩ libero arbitrio ſit capacitaſ libo ar

pᷣmij ad pᷣmiñ.⁊ ideo cũ libeꝝ arbitriuʒ bitrio.
ↄpᷣhẽdat volũtatẽ ⁊ intellectũ.ſequit᷑ ꝙ
pncipal remuneratio homĩis inq;tũ hõ
eſt. eſt in ipſa volũtate ⁊ intellectu. et per
ↄſeq̃ns tòta capacitas pᷣmij pncibalis.
Ergo totũ qð debet᷑ hoĩ inq;tũ hõ ẽ. eſt
ex ſuis oꝑibo in bonũ et remuneratõ vo
lüratis ⁊ intellectꝰ. Sequit᷑ criã ꝙ pnci
pale bonũ hoĩs inoztũ hõ c. ẽ bonũ ĩitel.
lectualez volũtatis.⁊ p ↄſeᷓns malum

hoĩs inq; tũ hõ ẽ.ẽ malũ intellect ⁊ vo/

lũtatis. Exinde ſeqͥt ꝙ diuitie ettheſau
ri hois inq;tũ homo ẽ.ſunt intellectua⸗
les ⁊ iuiſibiles.⁊ nõ ſenſibiles ꝑ aliquẽ
e ¾

CTitulus.lxxxixxc. De pꝛemio hbois ſin

Regnũ
2 dinitie
hoiſſüt
ſpũalia.

Nõ ẽ tẽ
poꝛgle

Bonũꝛ
malum
hois no
poꝛali.

tſiõe. Et ſicut dictũ ẽ de bono.ita ſiliter

nõ ceſt in pena coꝛꝑali Sic igit᷑ cõcludẽ

lectualis.ſpũalis ⁊ inuiſibilis.nec ꝑ ali/

ſenſum coꝛpalẽ. Et etiã ſequit᷑ ꝙ regnũ
ho mis tnq tũ hõ eſtẽ etiã intellectuale
⁊ nõ coꝛpalc.Et qꝛ libeꝝ arbitriũ abſti/
net vel abſtrahit a loco et tempoꝛe.et nõ
ſubijcit᷑ eis de natura ſua.nec ẽ temꝑale
neq; locale.ſequit᷑ etiã ꝙ bonũ hois in /
qᷓ;tũ homo ẽnõ eſt temꝑale neq; locale.
neq; dinitie homĩs ſunt temꝑales neq;
locales.⁊ ideo ſunt extra tpᷣs et extra lo-/

cũ.a ergo nõ fluunt a pᷣſenti in futuꝝ ne

qʒ; pᷣtereũt.ſed ſemꝑ manẽt in eodeʒ ſta/
tu.⁊ ideo eterne⁊ immutabiles.ac incoꝛ
ruptibiles ⁊ fixe.Et exinde ſequit᷑ ꝙ bo
nũ homls inq; thᷣi hõ eſt.nõ ↄſiſtit in ali
quo qð ſit ↄmune homibe⁊ beſtijs.⁊ iõ
nõ ↄſiſtit ĩ aliqua re qᷓ põt videri oculis
coꝛꝑalibus.neq; audiri.neq; tãgi.neqʒ
odoꝛari.neq; guſtari.neqʒ etiã imagina
ri ĩ aliqua re lata.lõga ſeu ꝓfunda.necex
tẽſq extẽſionecoꝛꝑali.Et ꝑ ↄſequẽs bo⸗
nũ hoĩs nõ ↄſiſtit ĩ aliqᷓ coꝛꝑali delecta

dicendũ ẽ de malo homis inq; tũ hõ eſt
q; ſuum malũ ſit aliq qð ↄmune nõ ſit
cũ beſtijs.Et ideo malũ homis inq; tũ
homo eſt. nõ cõſiſtit in aliqua reſenſibi
li ꝑ aliquẽ ſenſum coꝛpis.⁊ ꝑ ↄſequens

do dicamus.ꝙ pncipalis remuneratio
ho mĩs ⁊ etiã punitio inq; tũ hõ.eſt inteł

quẽ ſenſuʒ coꝛpoꝛalẽ appᷣhẽſibił. Quia

quale eſt liberũ arbitriũ.neceſſe eſt ꝙ ta/

. .

lis ſit remuneratio.et talis punitio.
¶ O, ꝑ pᷣdicta oĩs hõ põt certitudina/

luter cognoſccre qua lege debeat tenere.

Ti. xxx
Viy.

EZitulus. lxrxrit.
qꝛ remuneratõ pᷣncipalis ho
mis inq; tũ homo eſt. eſt intelle/
tualis.ſpũalis et inuiſibilis.et
nullo mõ coꝛꝑalis neq; viſibilis.vt iaʒ
ꝓbatuʒ eſt.ſequit᷑ neceſſario ꝙ om̃is lex
ſeu ſecia.q̃ ponit pᷣncipale bonũ hoĩs.et
pncipalẽ remuneratõem in rebo coꝛpali
bus. viſibilibo ⁊ ſenſibilib. ꝙ tal ſit mẽ/
doſa.falſa ⁊ deceptiua. et ꝙ illa eſt cõtra
hoĩem inq; tũ hõ eſt.ct tales hoĩes tenẽ/
tes talẽ ſectã ſeu legẽ ſunt decepti.⁊ que
rũt vanitatẽ ⁊ mẽdaciũ.⁊ oẽs ſunt pdi/
ti.et quicũq; inceꝑit talẽ legẽ.decipit ſe/

ſp̃m. ⁊ fit deceptoꝛ alioꝝ. Et oppoſituʒ

poſſumꝰↄcludere. ꝙ illa lex qᷓ ponit pn/
cipaie bonũ hoĩs.⁊ pncipalẽ remunera

tionẽ eiꝰ ĩ rebo intellectualibo.ſpũalib⁊

inuiſibilibo ac eternis.et q̃ magis clõgäi

tura coꝛꝑalibo rebo ⁊ a delectatõibo coꝛ
palibo. ꝙ talis lex ẽ ſctiſſima.veriſſima.

ac ſaluberrima. ⁊ talis eſt lex homĩs in/
q;tũ hõ eſt.Et ideo ſequit᷑ oẽs hoies
tenẽtes talẽ legẽ.ſunt ĩveritate.⁊ tdunt
ad vcꝝ bonnʒ.⁊ ad veras dinitias.etad
veros theſauros. Et ſequit᷑ ꝙ tał qͥ fun
dauit ⁊ inſtituit talẽ legẽ.q; fuit verꝰ.ſã⸗

ctus.pfectꝰ.ſine dolo ⁊ ſine fraude.dili /
gens bonũ homis iniq;tũ homo ẽ et co

Solte veꝝ bonũ hoĩs.Ex h̊ ſe’quit᷑
libet hõ põt certitudinalit᷑ cognoſcere
uã legẽ dʒ tenere.⁊ ĩ q̃ deheat viuere.
O opera homis dens nõ ſtatim r⸗e ⸗
munerat. neq; punit ſed expectat.
KRuulus. xrr.

Honigz gute
exlibero arbitrio tãq;ᷓ a radi/
ce. oꝛit᷑ meritũ vel culpa.et ex
merito ſequit᷑ pᷣmiũ.⁊ ex culpa pena.q a

ſi tollis libeꝝ arbitriũ.etiã tollis culpaz

et pᷣmiũ.penã ⁊ meritũ.nã totũ bonum
homis inq;tũ homo ẽ.eſt habere meri/
tũ.⁊ totũ malũ homĩs ẽ habere culpaʒ.
et ex meritis ſuis naſcit᷑ pᷣmiuʒ.⁊ ex cul/

pa pena.ideo quanto hõ plura hʒ meri

ta tãto etiã plura habet pᷣmia.et ſuũ bo)
nũ plus creſcit.Et ideo ſequit᷑ ꝙ nõ ſta Nõ ſta/

tim dũ bonũ opꝰeſt factũ.ꝙ finali retri tim pu/

butõe remuneret᷑.qꝛ tũc amplius hõ nõ nit᷑ vłre
poſſet hzẽe alia pᷣmia ſeu merita.ſed eẽt ſi mũerat᷑
nalis retributio.ſed qꝛ homo põt conti hõ.
nue accumulare merita.debet expectari
totalis remuneratio omniũ meritoꝝ vſ
q; in finẽ.vt ſimul remuneret᷑ de omni/
bus ⁊ totũ pꝛemiũ recipiat ſimul. Rur/
ſus etiã ſi ſtatim homo dũ habet culpaʒ
puniret᷑ punitõe finali.et pena ſibidebi
ta. ⁊ ſtatim fieret cxecutio et iudiciũ.iaʒ
eſſet totaliter ↄdẽnatus ⁊ ꝑditus.⁊ non
poſſet amplireꝑari neq; reſtaurari.Et Pctõꝛ ẽ
qꝛ hõ qᷓ;diu viuit ẽ ↄuertibił ð malo in expectã
bonũ.⁊ ð bono ĩ malũ ex ꝑte liberi arbi/ qus.
trij.⁊ ſi male oꝑat ẽ.pᷣt cognoſcer̃ culpã

(idiciponin

unli.
an cſital⸗

li

andliſiſ⸗
inhaoſſbi
ltſeogbon
ammali
nrilbenan
Oebetor men
pinutunpo

vtno
ſnian
mmichoenan

bmn nbin
iic punttoeg,
pnigt t

boniaad me
Cioctüne!
nbeigſre
leg igenebon
ſanin

A
b

Nc
icelbaun⸗
o Mad
ſinoginic
figobonu
Velſturoce

ongni

eauigiopil

cſeincoce
Pſtdinigiſg
hnirſc

fcdnereinh
Murgbüanar
Nupgtr
E Peps!
aherodep
natinchtün
hlltpriäm
ideoneceg
Eopemeſe⸗
falockliqn
tigmnkon
gnoeqnop
Mͤria locg
ſſſcpaiod

De perpeluitate liberi arbitrii

i xci.⁊

et malũ ſuũ.⁊ reuocariad bonũet h̊j nõ eret iſta ſepario locał. qꝛ mał debet᷑ ſeꝑa

oppen
dihenng F impoſſibile.ideo ipſeẽ expectãdꝰ.ſive tio a bonis.et bonis debet᷑ ſeꝑatio ama
Münennnn lit ſe ad bonũ opꝰ ↄuertere.⁊ relinq̃re v⸗ lis.et ideo deꝰqͥ ẽ pᷣmiatoꝛ et punitoꝛaac
lb hin am malã.Et hãc expectatõeʒ reqͥrit na rectiſſimꝰ inderx.dʒ ſepare finaliter iſtas
nugscie, tura liberi arbitrij.nõ ex merito.qꝛ einõ duas ꝑtes hoĩm ab inuicẽ maioꝛi ſeꝑa/
lemöen debet᷑ ex merito niſi punitio.ſed q; ex eo tiõeqᷓ poſſit eſſe. Et ideo qꝛ ſeꝑatio loza
maprin Pꝛobat cimutari põt ⁊ ↄuerti.Et ideo neceſſe lis maioꝛ q̃ poſſit eſſe.ẽ ꝙ vna ꝑs poni
terbonisi deü eſſe ẽ iudicẽ punitoꝛẽ eẽ miſericoꝛdẽ ad expe ſupᷣ omes celos ·et ſup omia loca.et alia
radig miſeri⸗ ctandũ. vt nõ ſtatim iudicet ac puniat. pꝓs ponat᷑ ĩ medio terre. Vñ circũferen Pꝛobat
—–— coꝛdem ac finalẽ ſniam det. q; meli eſt holeʒ ſaltia et centꝝ diſtãt ſũme.Et qꝛ mediũ ter infernũ
üiindt uari q; ↄdẽnari. Sic &̊ natura hoĩs exp reẽ centꝝ mundi.ideo vna ꝑs dʒ ibi ha eſſeĩ me
nketiin te liberi arbitrij exigit talẽ remunerato/ bitare.⁊ alia ꝑs hoĩm dʒ habitareſupꝛa dio tre
girſeſc⸗ rẽ et punitoꝛeʒ.qͥ neq; ſtatim remuneret circũferentiaʒ vltimi celi:. Et habitabüüut
amgn. neq; puniat ſtatiz. ſed ſemꝑ reſpiciat ad ibi ppetue. a⸗ tal habitatio ↄuenit vr
ientidg bonũ et ad meli homiĩs ipſius.⁊ ꝑ ↄſe q; ex ppꝛia natura. Itẽ qꝛ remuneratio
Etheni. q quẽs eſt ſüme miſericoꝛs.qꝛ ꝑcit: expe/ bonoꝝ open et punitio maloꝝ.dʒ fieril
onc ctat hoĩeʒ.ſi velit ſuã malã vitã relique/ diſtinctis locis ⁊ ↄgruis.ideo debẽt eſſe
Cerru. reet facere bonum. Duehabitates et due ciuitates ſepate
Anug Oy ex opio hois oſteditpuae eedn. oppoſite. Sic igit᷑ ex oꝑibo concludere
ni nin QClipales ciuitates. 7 ppetuas habitatõeſ poſſumꝰduas eẽ ciuitates pncipales e æ⸗
e . hoĩm. padiſum ⁊ infernuũ. ¶ Zi. xci. Bnernar Rahbitatoes oſen ab inicẽ diſti⸗·
— TWAATI&Dα g̊ ctas localiter. quaꝝ vna vocat᷑ adiſus
ante Wauis gutez; et altera infernd. In quan nag eſt ni
aol oẽs hoĩes ſint eiuſdẽ nature ſi veꝝ⁊ puꝝ bonũ homiĩs inq;tũ hõ eſt.
motiihtmi- et ↄueniant ĩ libero arbitrio. in alia nõ debet eſſe niſi malũ totũ hols
Ndaitan tñ qꝛ libeꝝ arbitriũ põt tẽdereꝛ ire ꝑ du et verũ malũ ipſiꝰ.In vna ſola pᷣmiatio
tipapenn as vias.et duo itinera ↄtraria et oppo- bonoꝝ opeꝝ.in alia ſola punitio ⁊ pena
hüplio ſita ad inuicẽ.qꝛ pᷣt ire ꝑ viã meriti ope maloꝝ operũ.Et ſic poſſumꝰcõcludere ria lo
nimükenn rãdo bonl grioz culpemale oꝑando eæẽ tria loca. Unꝰẽ loc bñ opandi⁊ me/ ca hoiʒ.
tbabornen vel ſtare ocioſe.et qꝛ meritũ⁊ culpa ſunt ritoꝛie vel male et culpabilit᷑.⁊ ĩ illo loo
baraihn⸗ vie repugnãtes ad inuiceʒnec pñt ſun ꝓ nũcſumꝰ. Alia duo loca ſũt remũera,/
znitztta⸗/, eſſe in eodẽ. Et exinde ſequitq homĩes tõis ⁊ punitõis.quoꝝ vnꝰẽ altiſſimꝰ.et
Spunhn pñt diuidi. ſepari.et eſſe ↄtrarij ac inimi aliꝰ pfũdiſſimꝰ Deloco vᷣo purgatoꝛij Infra
nugdilto. ci inter ſe qꝛ quidã pñt ire ꝑ viã meriti. alibi dicet᷑. cnzeropin hois in ti. clxiiij
ct quidã x. viaʒ culpe.Et qꝛ nõ ſunt niſi

utetöln t.
Ginalrennſ.

tpiushiti iſte
in i ſint
nopotati hi
chachn
nii nanorn
nortdeonc

iſte due vie in homib ↄtrarie.ideo ſota
natura hũana nõ põt diuidi.niſi in has

duas pꝑtes ↄtrarias.et ĩ has ↄgregatio/
nes.Et qꝛ ꝑs hoĩm q̃ ambulat ꝑ viam

q;tũ hõẽ.oſtẽdit imoꝛtalitas ⁊ ppetui /
bitrij.

tas liberi art Kitulus.xcij.

culpeet opeꝝ puniẽdoꝝ.ↄtrariat᷑ et ini · q;diu viuat acqᷣrat meritũ vł cupã.⁊ de
ilł nõ recipit retributões nec punitiões ma.

micat᷑ inq;tũ põt alteri ꝑti hoĩm.qᷓ am/
bulat ꝑ viã meriti et opeꝝ remunerãdo/
rũ.ideo neceſſeẽ ꝙ iſte due ꝑtes ab inui/

cẽ ppetue ſeꝑent᷑ tali elongatõe et diſtan

tia locali qua nõ poſſit eẽ maioꝛ.vt ſicut

elögant᷑ ꝑ volũta tẽ ⁊ culpã et meritũ elõ
gatõe q̃ nõ põt eẽ maioꝛ.ita etiã elõgent᷑

diſtãtia locali qᷓ nõ põt eẽ maioꝛ.Lalis
em̃ ſepatio debet᷑ eis ex eoꝝ ꝓpꝛia natu/
ra.Neq; ectoueniẽs remũeratio.niſi fi

.

dũ viuit. ⁊ oꝛdo vniuerſi nõ patit᷑ ꝙ ali
q̃d q;tũcũq; modicũ remaneat irremu/
neratũ neq; ipunitũ.iõ neceſſeẽ ꝙ rema
neat libeꝝ arbitriũ qð ſiat radix merito

rũ ⁊ culpaꝝ.vt recipiat debitũ⁊ rectã re

tributõeʒ ſiue punitõʒ.qð fieri ñ poſſet
niſi remanerʒ libeꝝ arbitriũ. Uñ cũ cul
gtiã ꝙ maneat libeꝝ arbitriũ ĩ q̊ẽ culpa

qm̃ ex oꝑib hoĩs inqᷓ;tũ hõ Infra ti
ẽ.naſcit᷑meritũ vel culpa.quib tu.ccx/
debet᷑ punitio vł pᷣmiũ.⁊ cũ hõ vlj.
Rõ pꝛi⸗

pa vel meritũ remanet pꝰ moꝛtẽ.ncc̃eeſt

Ratõ ſe
cunda

vel meritũ,⁊ cui debet᷑ punitio vl rerbu

tio. ⁊ ĩ qͥ ẽ capacitas pᷣmij vel punitõis.

qᷓ;diu nõ ẽ deſtructũ.ſʒ nulla res deſtrui

tur niſi ꝑ ſuũ pꝛiũ ̊ meritũ non põt de

ſtrui niſiꝑ culpã.neq; culpa niſi ꝑ meri

tũ. Si ; meritũ poſtulat pᷣmiũ.et qꝛ nõ
SIſtruit᷑ niſi ꝑ culpã eꝰ ptrariũ.ſequit᷑ ꝙ

qdiu nõ ẽculpa.manct meritũ⁊ pᷣmiũ.

et qũñ meritũ ſuſcipit pᷣmiũ.tũc ꝑficit᷑.qꝛ
vnũ ↄplet ⁊ ꝑficit aliud. Et ſic ſequi᷑
meritũ hoĩs inq; tũ hõ eſt.ẽ ꝑpetuũ qᷓn/

tũẽ deſe. nec põt deſtrui niſi p culpa.ſʒ nitũ.et eſſe ĩ pᷣmio velĩ pena.Nec eſt da/

culpa nõ põt eſſe qdin meritũ ẽ.tñ me/

vbi pᷣmiũ ẽ.nulla põt eſſe culpa.ergo ad

huc ſequit᷑ ꝙ pᷣmiũ eſt ꝑpetuuʒ. ⁊ p oſe/

quẽs libeꝝ arbitrin ĩ quoẽ meritü. Si/
milit᷑ qꝛ culpa nõ põt deſtrui niſi ꝑ meri

pao.nec delet.ĩmo eã ↄplet et ꝑficit.qꝛ pe
na ei debet. et hoc ſuũ ↄplemẽtũ.iõ dũ
cCulpa recipit ſuã penaʒ.nõ deſtruit᷑ſed

tuʒz. qꝛ pena ſeu punitio nõ deſtruit cul/

imo manet.⁊ ẽ ↄiũcta cũ pena ſicut ma/

teria cũ ſua foꝛma et ſuo ↄplemẽto:Da/

re em̃ debitã penã nõẽ deſtruere culpã.

qꝛ culpa ⁊ punitio ↄcoꝛdãt.qꝛ vnuʒ nõ

põt deſtruere aliud. Culpa em̃ nõ delcc᷑
niſi ꝑ veniã.⁊ venia nõ debet᷑ niſi merẽè/
ti ⁊ petẽti eã.⁊ nullus meret᷑ veniã niſia
culpa habeat abſolutõem.⁊ ſemꝑ impu

tat᷑ donec ꝑↄtrariũ expellatſ.ſicut gene
rata ẽ culpa volẽdo.ac ſic volũtarie itra

nit ⁊ libere cũ ↄplacẽtia. ita nolẽdo.diſ⸗

ne illo qͥ punit᷑ ergo ſi punitio põt eſſeꝝ
petua.liberũ arbitriũ põt eſſe pꝑpetuum
qðð punit᷑. Sicut em̃ ſequela infirmita

plicẽdo.libere ac voluntarie expellat᷑. et
etiã odio habeat᷑.⁊ tũc veniam merebit᷑

Aliter ſemꝑ manebit culpa.⁊ imputabi
tur.et ideo põt eſſe ꝑpetua.⁊ maxime.qꝛ

nõ põt poſt moꝛtẽ deleri.et ꝑ ↄſequens
libeꝝ arbitriũ ẽ ꝑpetuuʒ.¶ Itẽ punitio
manet q;diu culpa manet.qͥa punitio ñ

deſtruit culpã.ſed punitio nõ põt eſſe ſi/

tis manet q;diu ipſa infirmitas manet.

et infirmitas manet q;diu eiꝰ cauſa ma/
net.ita punitio et pena.q̃ eſt doloꝛ ac ſe/

quela culpe.manebit q;diu culpamane

* D
—R

ctiã culpa ꝑpetua. qꝛ tãdiu aliqd durat

oꝛi cõicatũ et ẽ vltima ? finalꝰ
Jopleĩ ſcia hois 2

bit. Sile eſt de merito ⁊ pᷣmio.qꝛ tãdiu
manebit pᷣmiuʒ qᷓ;diu manebit meritũ.
ſed meritũ põt ſp manere.qꝛ nõ deſtrui
niſi ꝑ culpã. Sed ſi pᷣmiũ ſemꝑ manet.

ſemꝑ etiã manebit illeqͥ pᷣmiat᷑.qꝛ pᷣmiũ

elſe nõ põt ſine pᷣmiato.ſed hocẽ liberuz
Arbitriũ.ergo libeꝝ arbitrium põt ſenq
manere.⁊ ſemꝑ manet.⁊ ẽ ꝑpetuũ.⁊ nac

tura ſua eſt talis. Oꝛdo ergo eſt.ꝙ libeꝝ

arbitriũ vel bñ opat᷑.vel male.vel eſt oci

oſum. Et exinde ſequit᷑ pᷣmiũ ⁊ meritũ.
culpa et punitio.Et ſic neceſſe ẽ liberuzʒ

arbitriũ ĩ eternũ manere pᷣmiatũ vel pu

re aliã viã mediã ꝑ quã poſſet ambula/

. — . ⸗ .
, 3. . . 2 . „ 2
4 4 . .
e 4 „1 Ri „* 8
— . .

.„
Xðð

re vel fugere.¶ Ecce igit᷑ q̃liter hõ inqn/ Cõeclu/

ſum libeꝝ arbitriũoſtituũt.⁊ ꝑ ↄſequẽs
aĩa homĩis ẽ immoꝛtalis ⁊ ꝑpetua.et xi

uẽs moꝛtuo coꝛpe.i¶ Tractareaũt ð foꝛ
ma et qualitate pᷣmioꝝ et penaꝝ.⁊ ð foꝛ/

ma iudicãdiĩ ſpeciali.nõ ẽ pᷣCGſentis intẽ/

tiõis.ſed ſufficit generalit᷑ oſtẽdiſſe ea q̃ᷓ
dicta ſunt de hoie⁊ de deo. Oſtẽſum eſt
ctiã.qualiter compando hoĩeʒ ad aligs
res p differentiã liberi arbitrij.naſcitve

ra ⁊ magna cognitio de homie⁊ deoꝑi
bus eius.que ducit nos ĩ cognitõeʒ dei
infallibilẽ 2 ꝓppinquã. Et ĩ iſta dꝛña ge/
nerali liberi arbitrij.fundat᷑ tota cogni/
tio de homĩe inq;tũ homo eſt i generali.
Optimũ eſt ergo ſe exercitare ĩ iſta ↄꝑa/

tione differentiã generalẽe.
¶ De ↄbatise homis ad om̃s res trinʒ
graduũ inferioꝝ. ſitiaz ſpãlẽ
modũ dif

crẽdi ſingularẽ.nulli rei iferi-

—

aholis. (Titr

Oſtqs viſum

Eẽ ðᷣ ↄpatõe hoĩs ad alias res
pdraʒ modũ differẽdi gene
rTalẽ.qͥ erat ꝑs ipſiꝰↄpatõis.ex qᷓoꝑatõe

ſcdᷣaʒ pteè iſti ↄſideratõis.q̃ ẽ ð ↄpatiõe

hois ad alias res penes dẽqʒ et moduʒ
differẽdi ſpãlẽ.Et iſta ẽ final⁊ vltia cõ/

oꝛtꝰẽ magnfructꝰ. nũc reſtat ↄſiderare

patio de extrahit᷑ vltimꝰfruciꝰa final.

tm hõ eſt. er ꝑteliberi arbitrij oſtẽdit᷑ cla dit.li ar
riſſime eẽ imoꝛtal et ꝑpetuꝰ.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns
intellect? voluntas ſũt ĩmoꝛtales.qͥ ip moꝛtale

bi. eẽ im

1„

S S=

tinnſen
hoienotut.
hueii

Pyaliqni
ſiti
Pzniqvi hut
ohzala E
ſionenitbon
tdignntat
ſanigialak
boꝛcs rbe
gentictign

el aiclln

*

(dippülis

Sr⸗

i anzſälier

noc'noeg

ece Oescn

ſugs dignita
(öo109
noolliotalis.
cognoſctſe

baecöhet.

(päti vaer

io gideſ⸗

n

(ſcütiͤ

woðdige
(caͤtüſpſe
noblltate
ofſibo ſel

t adignitnte

hti ugcine
Rly dintme,

Oognitel
orckaccep
Utonipalte
Kcognoſcit
Ooſcit g
feiduoc

lgrer diſce

ini

*
nödch
üſenonme
pniktaini

mmumpö:n.
epcnit,
awtiglie

Amicnickan
Pudg meti
nertſcelben
kötininin
pcna rctde

ipoſctanh„

„8

gliaſ res iffert ab glio. q
5ʒz aliquã dignitatẽ ſuꝑ aliũ. et ifra aliũ

iis dena

hois ad

2 , „
1 1 .
.. SDS S . . . .V

Sdito. a qlibet grady differt ab alio. q

graduʒ. Silr vng res differt ab alia. qꝛ

„ —

pʒ aliquã naturã.aliquã pfectõem quã

nõ bʒ alia. Et tal moq differendi nõ ſo
lũ ↄuenit homĩ ſed om̃ibo. Sicut el hö

babʒ dignitatẽ ſup alias res ita alieres

hñt dignitateʒ ſup res alias inferioꝛes.
ſicuti aialia hñt dignitatẽ maioꝛẽ q; ar ·
boꝛes.⁊ arboꝛes q; lapides. ⁊ auꝝ q; a-

gentũ.et ignis q; aqᷓ. et ſol q;ᷓ luna. et lu

totũaplemẽtũ hoĩs.⁊ ſic erit ↄpletadö ⸗
Benera hoiĩe noticia. ¶ Pꝛia em̃ dꝛna ⁊ pin mo
dus differẽdi fuit generał et cõis.⁊ fuit
p hꝛe.⁊ iſte modꝰↄuenit oĩb reb ⁊ oĩibꝰ

.

7 autẽ dicta dza hoĩs ad aliaæ
rres magis clare videat᷑ cõſide/
Arabimꝰqnq; ρoꝛdiatos qͥ int

ſe ↄtinẽt᷑ ĩ pdicto mõ differẽdi.vel ſunt

colligati cuʒ eo. Pꝛim gradè.ſ. hĩe ali/
quã pfectõem.vel hẽe eſſe.vel viuere ⁊ c.

Bcds ẽ cognoſcere ſe hẽe.⁊ cognoſcere

etiã qͥd alia habẽt. Terciꝰgradus eſt co
gnoſcere. ꝙ a ſeipſo nõ hʒ hoc qð hʒ.ſed
ab alio hʒ ⁊ accepit h̊ qð hʒ.⁊ ꝙ alie res

OQuartus grad ẽpoſſe querere⁊ ĩueni/

et a q̊ alie res acceperũt h̊ qð hñt. Qui/

4 tIus grad“ẽ poſſe tenere illuʒ a q̃ͥ accepit
kälierhoii i Speabl na & ſtella. ¶ Dz vn al; mod differ? du inuẽerꝰẽ. et regratiari illi ĩdeſinẽter.et
tbimokictchele dea hoiſ di ſpalis.qͥ ſolũ ↄuenit homi.pꝓ quẽ mo po ſſe habitarecũ eo inſepabilit᷑. Pꝛimũ
at s i ad aliaſ duʒ ſpãliter hõ differt ab omibo. Et iſte graduʒ habẽt oĩa q̃ ſunt.ſ.hꝛe.qͥa q̃libet
timnortales i n modꝰnõ ẽ ꝑ hꝛe ſed ꝑ cognoſcere ſe ha⸗

Vütt obotis

tppenuan
mmeaitöfe

Epenar.töſo⸗

eßſennsinti/

Uroſtisiſeag .
dedOfinntt .
inbiri nir
debemie Nlg
6Sicogttsgf
Etiifaing⸗
mdatwtncn
Mockiectnd.

mumrilloes
5
Vofsfoni

nn;

Fenulireikc

Poisgallihſ⸗
Nüdifit
je ecnrnit
sgi

— =

—
=ẽ,
— — =2

,

—
— —
2 —

—
=
—
— — —
— =
— —
— —
S

w.

bere. Oẽs em̃ res inferioꝛes hoĩe habet
ſuas dignitates. ac ſuas naturas ⁊ pfe

ctões a ſuo ↄditoꝛe.et vna płqᷓ; alia.⁊ ẽ

cognoſcũt ſe hꝛe.nec pñt cosſcere ſe ha⸗/

nobilioꝛ alia.ſed tñ q́;uis habeãt.tũ nõ

bere qð hũt.nec qͥd eſt illud qð hũt.nec

quãtũ valet. nec cognoſcũt ſe eẽ ĩ ilo 5/
AQIu ĩ q̊ ſũt.neq; in ila dignitate neq; pul
critudie ĩ q̃ ſüt Quia aĩalia bꝛuta nõ co
gnoſcũt qntũ ipſa acceperũt vltra arbo

res ð dignitate.neq; arboꝛeſ cognoſcũt

quãtũ ipſe acceperũt pł de dignitateet
nobilitate q; lapides et elemẽta. et ſic de
ofibo. ſed ſolꝰhõ hʒ hoc ſpãliter. etacce
/ pit de ſuo ↄditoꝛe ·ꝙ ñ ſolũ hʒ excelletiã

et dignitate; ſuꝑ omia alia.ĩmo accepit

ber illud cũ quo põt cognoſcere ſe hẽe taleʒ
„dignitatẽ. DHõ ⅝ nõ ſolũ plus⁊ maioꝛeʒ

dignitatẽ habet. ſed etiã cognoſcit ſe ha/⸗
bere et accepiſſe plus et maioꝛem digni
tatem q; alie creature. Et ſic habet pł.
et cognoſcit plus ſe habere.et etiam co/

gnoſcit ꝙ alie res nõ cognoſcũt ſe habe

re id quod habẽt.et cognoſcit ꝙ ipſe ſo/

lus eſt qui cognoſcit.et ſuã excellentiã ⁊

gliaꝝ reꝝ.Accepit etiã ſolus ꝙ; põt iudi
care⁊ diſcerner̃ int᷑ melioꝛes res ac peio

res.nobilioꝛes ac vilioes.

nent᷑qnq; grad ad inui fi⸗.
(ETitulus. xciij.

¶O, in iſta dꝛñtia ⁊ mõ differẽdi cõti/

res dʒ hůe hoc qð hʒ.ſ.ſuã naturã.ſuam
pfectõem et ſuã ꝓpꝛietate. Alios aũt q̃t
tuoꝛ grac'ſolus hõ hʒ ĩ mũdo.ſ.cogno
ſcereſe hꝛe. et cognoſcere ſe accepiſſe ab
alio ⁊ nõ a ſeipſo.⁊ poſſe q̃rere ⁊ inueni/
re illũ ꝗ quo hʒ.⁊ ipᷣm cognoſcere ⁊ inuẽ
tũ poſſe tenere.et illi regratiai.

Da dor bomo baberga t gaudere de his

quebabet et alieres nnõ.
„ Titulus. xx.
Uid aut valct et quid pdeſt ali/

cui rei hẽe aliquã nobilitateʒ ſi/
ue excelletiã⁊ nobilioꝛẽ natura.
⁊ nõ cogſcere ſehꝛe:Quid pdeſt theſau/
rũ hĩe infinitũ.⁊ neſcire neq; cognoſce/
eſehbẽe: Quale gaudiuʒ vel leticiã hꝛet

inde: Certe nullũ.⁊ eſt q̃ſi nõ hꝛet Hoc

aqũt eſt ĩ omnibo q̃ ſunt ifra hoĩem. Que
glia.quale gaudiuʒ ẽ qque.qẽ nobilioꝛ
terra.et igni ꝙ ẽ nobilioꝛ aqua. et ſoli q;
eſt nobilioꝛ alijs coꝛꝑibo celeſtibo.⁊ roſe
ꝙ eſt pulcerrimus floꝛũ.et auro ꝙ eſt pᷣ/
cioſius metalloꝛum.et arboꝛib ꝙ ſünt
nobilioꝛes qᷓ; elementa.et animalibo ꝙ
ſunt nobilioꝛa q́; arboꝛes: Certe nulluʒ
gaudii.nulla leticia ſiue głia ẽ eis de h.
Ethui cauſa ẽ.quia ipſa nõ cognoſcũt

ſe habere talem naturam pulcrã.neq; ia Homo
lem dignitatẽ.nec cognoſcũt ꝙ alia infe gaudet
rioꝛa ſunt minus digna. E g gaudiũ ex HB ꝙ
B ehabere id ſcit ſe ha
qð habet. ⁊ non ex hoc qð hʒ. Quid em̃ bereqd
M 2 4 habet.

oꝛit᷑ ex hoc.qꝙ aliqua res ſcit

0 Pobligat deo

* . . „ . . „ 4 . .
ð . ---

pficeret homini haberetantã dignitate riſſimũ ⁊ argumẽtũ infallibile. q ipe cõ OQ oia cbhott

ſuꝑ omes creaturas.⁊ habere excellenti ditoꝛ oim deꝰ.nõ fecit creaturas ĩferio/ ſũt crea 1volun
am liberi arbitrij.⁊ nõ ſcire ſe hꝛe.Qua/⸗ res ꝓprt ſeipᷣas nec ꝓpt᷑ bonũ eaꝝ.ſj oẽs ta ppter s rol
le gaudiũ ſen gloꝛia eſſet? Ecce iã hic in fecit ⁊ oꝛdiauit ꝓpt hoĩeʒ ⁊ ꝓpter bonũ hoiem D
cipit gaudiũ et gloꝛia ⁊ bonũ.qð ipſe co hoĩs.⁊ ꝓpt᷑ eiꝰvtilitatẽ.vł ꝓpx ſernitii. aa,
gnoſcit ſe habere. Sed adhuc nõ ſuffi vbł ꝓpt᷑ nccitatẽ.vł ꝓpt᷑ ſolatiũ⁊ gaudiũ “ cknn
cit cognoſcere ſe accepiſſe ab alio.et ꝙ a bois.vel ꝓpter doctrinã. et ꝙ qcqͥd deꝰ 8W
ſeipſo nõ habet. niſi poſſit querere et in- dedit creaturꝭ.dediteis ꝓpt᷑ hoĩeʒ.et qᷣc ord
uenire illũ a quo habet. Nec adhuc ſuf/ qͥd habẽt ⁊ acceperũt creature ĩferioꝛes le 1 n
ficit illũ inuenire.niſi ſciat⁊ poterit illu, a creatoꝛe.totũ habẽt⁊ acceperũt ꝓpter erie
tenere et ſibi debite regratiari. Iſta autẽ hoĩem.et nõ ꝓpter ſeipſas. Quid em p-/ ainn
om̃ia homo ſolus ĩ vniuerſo habet.ſo/ ficit eis qð hñt:qꝛ neſciũtſe hꝛe. Et exi/ feittaun
lus homo accepit.⁊ nulla alia res inferi de ptʒ.ꝙ oẽs creature ĩferioꝛes ſũt colli Cſantip .
oꝛ. Homo gᷣ habet ⁊ cognoſcit ſe habe / gate cũ hoie.qꝛ qð eis deficit. h hõ hʒ ꝓ l deo.n
re.et etiã põt tenere illũ a quo accepit.? ipſis.qꝛ ipſe hõ põt cognoſcere ſehꝛeiicd glioigen
põt illi regratiari. Ecce igit᷑ qualit᷑ iſſa qð hʒ.quantũ hʒ.⁊ etiã qͥd hñt alie ccean cthitkt
om̃ia ſunt oꝛdinata ad inuicẽ.⁊ vnũ nõ ture.⁊ quatũ hñt Etiõ qꝛ ſol?hõ h̊ acee iilcli
valet ſine alio.et q̃liter homo hʒ oĩa ct ꝓ pit.⁊ alijs deficit.hõ accepitꝓ omibuſ. Hõ efſrt btſicdecl
ſeetꝓp alijs vt dictũ eſt. Et ppter hoc ie ergo oĩa faciũt cũ ipſovnũ coꝛpus.vnã rex oim ſchocſde
quit ſolus hõ põt gaudereð his que ciuitatẽ.et vnũ regnũ.vbi ipſehõ eſt ca reꝝ. niat ſche
pʒ. hoc inq;tũ põt. et alieres non pñt put et rex.Cũ em̃ oẽs creature ĩferioꝛes nngirſe
gaud ere ð his q̃ habẽt inq; tũ habẽt. q a ⁊ ip oereperint qͥcqͥd habẽtabvno nigoCa⸗
eis deficiũt quattuoꝛ gradus ex quibuſ et eodẽ et ſoli homĩ datũ eſtvt poſſit co/ Penanll
naſcit᷑ gaudiũ.et leticia ſequi gnoſcere ſeipᷣm. et qcqͥd ipᷣe accepit⁊ qͥc dofulh
90 nataliter 4De iſtã dĩ am homĩs ad alias res. quid alia hñt et acceperũt.⁊ ipſe ſol poſ üüicntſan
24 amtfeſtat debitũ de iure nature.⁊ natu ſit cognoſcereillũ qͥ dedit.tenet᷑ illi reti Hõ te, Ghiar
S opſe ralis et vera obligatio indelibil. qa ſol gripꝓ ſe et ꝓ omibo alijs. Signũ cm̃ ve/ net᷑ po nüibon
et ꝓp cxeaturis- bõ ĩ vniuerio ſolideo ẽ naturaliterobli/ riſſimũ ẽ ꝙ om̃ia ſüt data homi ⁊ om̃ia lijs do dip/
— gatus ·ct pmo tam ꝓ ſeq; ꝓ omnibo cre ſunt vnũ cuz hoie. Et ideo ſołꝰhõ dicit᷑ regtiari “
Ti rc aturis. „(WTitulus cri. gecepille ppee et aliecrtane n lcut
115„ Ppꝛie accepiſſe⸗qꝛ nõꝓ ſe. ſed ꝓp hoiĩegc⸗
WBohig 9ute; ceperũt quod rarperct rigip ſeip⸗/
dictũ ẽ q habere⁊ nõ cogno ſis accepiſſ. ent. haberent cũ quo cogno AAAcit
Lere ſehie. nullu gaudiuʒ ge- ſcerẽt ſe hie ⁊ accepiſſe.⁊ poſſent üllu co/ ltocpar
nerat rei habẽti.nec ẽ aliqua gloꝛia.⁊ cũ gnoſcer ca q̊ accepert ⁊ iülli regtiari.ſicut ir
ↄditoꝛ ⁊ creatoꝛ oĩm.dederit omibo cre/ hõ pt. Dic 8tu ſolꝰ hõ accepiſti. Alcce Solus nhönge
aturis inferioꝛibo homie elſe. ⁊ nobile ee Pilti eĩ qᷣcqd habes ĩ teipo. et accepiſti hõ acce- Penieniy
et vni plus. et alteri minus. ⁊ tñ nulli ea qᷣcqͥd hñt alie creature.r ille nihil acce/ pita ðo obeniianin
rũ dedit cũ quo poſſit cognoſcere ſe hie perũtp ſeipſis.ſʒ iu es accipiẽs et acce/ lnthon
illud qð ſibidatum cſt. qꝛ neſciũt ſe hie ptoꝛl Vniuerſo. ⁊ ſo de; eſt dãs ? dona/ lonignlin
gqʒs habet nec dedit eis cnz q̊ poſſint co toꝛ.¶ Oia & ſũt. claudũt᷑ tribo. ſ. dato hanigepce
mgopolſcere ſe acepiſſe qð hũt. necilũa ᷓ re. accipiẽtea dono. Sutͤtria tñ. lde. unſcnlte
3 . Pabaren ec cũ 8 oſſint regtiari ſibi. ſolꝰ? us dãs.hõ accipiẽs.mũdus 7 creature . oeſttrepel
duiũt hõ i vniuerſo hoc hʒ ? ccepit. pt donü ſeu munꝰ. Et qꝛ er dare etrecipe. Hõ na⸗ ig inlumi
. cognofeere ſe hie ⁊ accepiſſe.⁊ cognoſce et ex dado et recipiẽdo oꝛit᷑ obligatõ na/ turaliter ſleniribon
reiũᷣlũ a qᷓ hʒ. et illi retiari. Etidco q̃rẽè turalis ex ꝑte recipiẽtis.⁊ omis quidat obligat ſlbenp,
du et inueſtigãdũ ẽqle ſignuʒ choc.qd aliqð bonũ ſiue donũ.libere. volũtarie. do regti rönne
ſan icicar . 3 arguẽdũ ẽ ex hoc. ꝙ ſch Eetno ex nccitate.obligat illũ qͥ recipit. et ari p oĩ⸗ ſteſee
ſoli hoĩ datũ ẽ H.et nõ alijs creaturꝭ.Et boc maxime ſi lle q recipit no poõt eſſe ſ bocrea⸗/ in
veniſime dicere poſſumꝰ hoc ſignũ ve neillo dono. Quia ergo ſolus deus dat tunis. eicon
finagi

Cnünanti
ag ehode
prt oigaie
Uuureifnions
ccherit
tſebie Lgi
morcbſätcoli
farbhöz,
olccre ehiri⸗
bötaiegen
eſokthöbee

Pipoßbal h⸗
cpno ni it

iipſeböckan e
umricions
bababbrio
rtpolitco
decchitri⸗
W
kllirizi i
Sigüchife n
ubonitoſin ir
wrhöni n
mreno
Küphoittr
Ouuiple⸗
cigo n
Uenillacee ,
aoiis dac
–
kimnin
inutcn

nge,
b⸗ ine Hin

⁊ ſoł?hõ recipit.⁊ oĩa ſunt homĩ data li

bere⁊ voluntarie.et nõ ex ncc̃itate natu
re. ex oib hisↄcludit᷑ infallibilit natu
rale debitũ.ac nccaria ⁊ natural obliga
tio hoĩs ad deũ creatoꝛẽ oĩm.et ꝙ ſolus

hõ tenet᷑ naturalit᷑ ⁊ nccario ĩ q mundo
deo. et ꝙ alie creature nõ teneant᷑ deo de

his q̃ habent.ſʒ ſolus hõ obligat᷑ deo ꝓ

omibo creatur inſimul.⁊ ꝓ qlibet ĩ ꝑti/
culari.Et ſic oẽs creatureclamãt⁊ teſti/

ficãt᷑ naturalit᷑ ſolũ hoĩem ĩ q̊ mũdo eſſe
obligatũ ꝓ ipſis.Et nõ ſolũ hõ eſt obli /

gat deo ꝓcreaturis.ſed etiã ꝓ ſeipſo.et

Oia ſer
uiũt coꝛ
ꝑi hoĩs

ꝓ his q̃ accepit ĩ ſeipſoet qͥ cd hzʒ totuʒ
accepit Et ſic deꝰ dedit totũ mundũ ho
mini.et etiã dedit ſibi qͥcqͥd habetĩ ſeip/

ſo. ⁊ ſic dedit immet hoieʒ ſibijpſi. Et
ſic hõ eſt datus ſibijpſi.⁊ eſt datũ ⁊ acci

piẽs.⁊ ſic homo accepit ſeipᷣm⁊ accepit

mundũ.⁊ ſic ipſe obligat᷑ ꝓ ſeipſo ⁊ pꝛo

mũdo.¶ Cõcluſa eſt ergo ⁊ inuẽta obli/

atio naturalis homis ad deũ indelibi/
is. ⁊ infallibilis ⁊ nõ negabilis.ſed ma

nifeſta et ſumme viſibilis.

Hicdeclarat erpimẽtaliter. ꝙomia

ſeruiũt homi.⁊ ſunt ad bonu homis.
((itulus. xcvil.

ideo opoꝛtet etiã videre qualiter ſeruiũt
homi.et qualiter ſunt ad bonũ homis.
⁊ vt hõ magis cognoſcat ſe obligatũ eẽ
P expientia viſibilem. Uñ qꝛ homo nõ
habet niſi animã et coꝛpus.⁊ ideo quic
qͥd ſeruit homiĩ. vel quicqͥd eſt ad bonũ
homĩs.vel ſeruit anĩe vel coꝛꝑi.et eſt ad

bonũ aĩe vel coꝛꝑpis.Et pᷣmo declarabi
mus.ſ.qualiter oĩa ſeruiũt coꝛꝑi.vel ad
neceſſitatẽ.vel ad delectatiõʒ.vel ſolatiũ
ſen adiutoꝛiũ Uñ aliq̃ ſũt creature q̃ ſũt
nccarie homiĩ.⁊ hoc q;tũ ad coꝛpus ſine

quibo coꝛpꝰnõ põt eẽneq; pmanere. ſiẽ
ſunt qᷓttuoꝛ elementa et ſol ⁊ multa alia.

Neceſſe ẽ em̃ homi vti terra.aere.ſole.et
ſilibh. Iſta em neceſſitas magꝭ videt᷑.ſ.
cogitãdo ⁊ imaginãdo ipſoꝝ abſentiã.

Nã ſi imaginemur terrã nõ eẽ.quõ poſ/

viuere: Exrgo iſta ſüt nece

eſt. ꝙ om̃ia unt ppter bomi
dneʒ.· et qcquid om̃es creature
acceperũt.totũ acceperũt ꝓpter hoĩem.

ſemꝰ manere: Itẽſi aqua.ſi ignis.ſi aer.
ſi ſol.auferrent᷑ a nobis. e au poſſemꝰ·
aria oĩino. ſi
ne quib hõ viuere nõ poſſet.Etſi nõ e··
ſent arboꝛeſ.neq; plate.neq; blada.qus
hõ iocunde viueret ⁊ bñ: Et ſi nõ eſſent

aiĩalia.quõ homo viueret decẽter.qꝛ ali

qua ſunt ſibi ĩ cibũ.aliq ĩ adiutoꝛiũ.ali

qua ad vtrũqʒ. aliq̃ ad ſolatiũ.aliq̃ inex .

emplũ.Oiĩa & iſta ſunt homĩ neceſſaria
quo ad coꝛpꝰ.⁊ hõ nõ põt carere iſtis.?-
accipit bñficiũ iſtoꝝ velit nolit.⁊ G̊ icei
ſanter ⁊ ↄtinue. Sic& oĩa q̃ ſunt ĩi mun
do ſũt ꝓ hoie.⁊ die ac nocte laboꝛãt pꝛo
hoĩe.et ſeruiũt ſibi ↄtinue.Etſicvniuer
ſum eſt ꝓ hoĩe.⁊ ꝓpter hoĩem.et ꝓpt᷑ bo
nũ ſuũ ſic mirabiliter oꝛdinatuzʒ. Etſi

foꝛte dicat hõ.qꝛ iſta q̃ ſeruiũt homi.eti

am ſeruiũt ⁊ beſtijs ⁊ aĩlalibo.vt inſpira
tio aeris.lumẽ ſolis.aqua.terra.herbe.⁊
alia plura.Ad hoc rñdet᷑ veruʒ eſt. ſed
ſeruiẽdo beſtijs et bꝛutis ſeruiũt homĩ.
qꝛ beſtie et anialia ſunt ꝓpter hominẽ.⁊
nõ ꝓpter ſe.⁊ ideo ſeruitiũ quod fit pꝛo
pter hoĩeʒ.ſ.animalib.fit homini. Si⸗/
ue ergo illa q̃ ſerniũt homi.ſiueilla q̃ ſer
niunt ſeruiẽtiba homi neceſſaria ſũt.Er
go omia ſunt data homi.om̃ia obſequi
um ipẽdũt homi. Uide igit᷑ hõ iſtũ mũ
dũ vniuerſũ.⁊ↄſidera ſi ſit aliqͥd ĩ eo qd
tibi nõ fuiat.Ois em̃ natura ad h̊ labo
rat ĩ obſequijs tuis.vt famulet᷑vtilitati
tue.deſeruiatq; tuis nccitatibo ⁊ delecta
mẽtꝭ ſm affluẽtiã ĩdeſinẽtẽ. Hoc celũ.ꝭ̊
terra.̊ aer.H̊ mare.h̊ cũ oĩb q̃ i eis ſunt
ↄplere nõ ceſſant Hoc etiã circũitꝰtom
ꝑ qttuoꝛ tꝑa anni.innouãdo ⁊ renouan
do oĩa libet anno ↄtinue miſtrant. Co
gita à hõ qͥs h̊ inſtituit.qs iſtud pᷣcepit
nature vt ſic vnanimit᷑ tibi ᷣuiat. Bñfi
ciũ ſentꝭ.⁊ h̊ negare nõ potes. Quare &̊
datoꝛẽ tati bũficij nõ cognoſc? Qm̃ h
darũ nõ ẽ tuũ debitũ.ſʒ alienũ bñſficiũ.
Vnñ tu nõ accepiſti ea q̃ habes a teipſo⸗
&à nec alie res q̃ ſeruiũt tibi acceperuntil
la q̃ habẽt a ſeipſis.qꝛ tũc eẽnt maioꝛes
q́; tu. Hec etiã a te acceperunt. Sed cũ
tu accipis ſeruitiũ eaꝝ reꝝ.⁊ↄtinue acci⸗
pis bñficiuʒ eaꝝ.⁊ nõ dediſti reb id qʒ

babẽt. et ꝑ qð ſeruiũt tibi.necoꝛdinaſti

itulus. xcviii. xcix.

/

—

.

ipſas res vt ſeruirent tibi. cũ ſp accipis gaudetet põt gaudere dehis qꝗᷓ hʒ. etde Oĩa ſüt +–
ſeruitiũ ab eis. ergo obligatꝰes ꝓ illo be his qᷓ̃ habẽt alie creature.⁊ qꝛ alie creatu ad gau/ nacnil
mnncficio ſuſcepto. ſed nõ obligalis ipſis renõ pñt gaudereð his qᷓ habet. q; gau diũ boſſ (nue
rebo ꝗᷓ tibi ſeruiũt.qꝛ licet tibiſeruiãt.nõ diũ oꝛit᷑ ex eo.ꝙ aliq res cognoſcit ſe hꝛe ſei lan
Hoõõ te/ t libere. ſz quodã mõ coacte. Ergo ali/ cha hʒ. ⁊ qꝛ ſolꝰ hõ cognoſcit ſe he id ee⸗ . e
netdeo cui alteri obligaris. nõ alicui intcrioꝛi. S& qð bʒ. ? etiã ſcit illud qd habẽt aliecrea Nenlio⸗
regtiari alicui ſuꝑioꝛi. qͥ oẽs res tibi ſic ſeruire fa ture.ideo hõ põt gauderedeſe⁊ de alijs Gan
cit. Multũ tibidedit.qͥ tibi hoc totrũ creaturis.⁊ totũ gaudiũ hoiĩs eſt.q alie AGatureint
dedit. Multiü ergo illi obligaris. tene creature habẽt id qd habẽt ad gaudiuz HKHKH
ris illi regrariari: q tibi tantu dare volu hoĩs. ipſe nullũ gaudiuʒ habẽet debis aach
it. Vñ oĩs creatura clamat tibi.accibe q̃ habet.ſed totũ gaudiũ qð quelibet reſ er ro⸗
redde.accipe bſſiciũ.accipe ſᷣuitiũ.red/deberet habere de his q̃ hʒ ⁊ de ſua pul/ honni
dedebitũ. Celũ dicit Miſtro nibilumẽ critudie ſolus homo habet. quia ſolus ſß nllbabe
in die vt vigiles.tenebꝛas ĩ noctevt doꝛ homo cognoſcit ipſas res habereid qd in pedolu
mias ⁊ qeſcaſ.ego ad tuã recreatõʒ facio habent.et gaudet.quia habẽt id qð ha/ Iij tgions
tpm innouatões ac mutatões.ſ.tpamẽ bent.maxime quia cognoſcit ꝙ illa que oectſe
tũ veris.feruoꝛẽ eſtatis.plenitudinẽ au/ habent.habent ꝓ ipſo.Et ideo quia ho hotctttſa
tumni.⁊ frigꝰ hyemis.ego vario dies et mo gaundet de his que habet ipſe in ſeip fiſpicor
noctes.nũc bꝛeues.nũc lõgas.vt varie/ ſo.ſic etiam gaudet de his que alie crea/ um. iuce
tas tollat faſtidiũ.⁊ oꝛdo faciat delecta/ ture habent pꝛo ipſo. Uerbi gratia.Zo limne O
mẽtũ.Aer dicit. Cõmunico tibi flatũůvpi tum gaudiũ quod deberet habere aqua miabeb
talẽ.et mitto tibi ad tuũ obſequiũ omne de ſua claritate et pulcritudie.homo ha moate
genꝰauiũ.Aqua dicit. Potũ tibi pbeo. bet.et totum quod deberet habere roſa (ſange
ſoꝛdes tuas purgo.rigo ſicca et arida. et que eſt pulcerrimus floꝛũ.homo habet. hräc
ad tuũ cibũ miĩſtro diuerſa genera piſci / ⁊ totum gaudiũ quod deberet hĩẽe ſol ð Ltdͤh
um. Terra dic. Ego te poꝛto. ego tenu/ ſua luce ⁊ nobilitate.ſolus homo habet. Mlinnl
trio.panefoꝛto.vino teletifico.oĩm geEt ſimile eſt de ſtellis.Et ſic patʒ om it vic
neꝝ fructibo oblecto diuerſis aĩalibꝛ mẽ nes creature quicquid ſuntet habẽt. ad pckatp
ſam tuaz repleo. Dũdꝰtot dicit. Uide gaudiũ hominis habent.etnõ ad gau/ mdine
quõ te amauit qͥ ppter te fecit meſeruire diũ ꝓpꝛium. 1 eg
tibi.qꝛ ſactꝰ ſum ꝓpter te.vt et tu ſeruiaj ¶ Maioꝛ declaratio gaudij. molii⸗
illi ͥ fecit me.⁊ tenet ꝓpter te.et te ppter · õü =òèU im
ſe. Si ſentis bñficiũ redde debitũ. Ec- Tẽ adhuc euidẽtius patet ⁊ po ſlicce⸗
ceg̊ qualiter om̃ia que ſuntĩ mundo ſer i teſt declarari.quõ oẽs creature euonii
niũt exꝑimentaliter homiĩ.et ſunt ad bo nt ad gaudiũ hoĩs.ĩmo nullũ (mfedign
num hominis ex parte coꝛpis. gaudiũ hĩet hõ.niſi eẽnt inferioꝛes crea cfeanuris
¶ O, etiã ſunt ad bonũ hois oĩa q;dtuʒ ture.ex co qꝛ nõ cognoſceret ſe eẽ nobilẽ eekuril
dad aiam. quia vel ſun kad gancls r ant ⁊ excellentẽ creaturã.neq; cognoſceret ſe tialee
doctrinã. (QLitulus. xcvij. ißp̃m. H dũ hõ ↄpat ſeipᷣm ad alias cre felbber
— On güt tot ſ aturas inferioꝛeſ.tũc cognoſcit ſe no omnes
II Oe ul bilioꝛẽ crcaturã.⁊ ſuã naturã eẽ dignio ctävolt
iſte mũdvniuerſus ſolũ ẽad rẽ ⁊ melioꝛẽ oĩm aliaꝝ reruʒ. Ita q; alie öglije
— eeruitiü hoĩs⁊ obſequiũ quãẽ creature faciũt videri ⁊ apparere nobili ſogatine
tũ ad coꝛpꝰ.iĩmo magis ẽ ad aiaʒ.qꝛ nõ tatẽ nature hũane.ſicut ſubditi.milites. gliascre
aliqᷓ creatura qntũ cũq; modica qͥn hõ ⁊ barones faciũt apparere nobilitatẽ re ſcappan
poſſit extrahere a b ipſa aliquã doctrinã gis.et tũc hõ gaudet.qꝛ hbʒ pulcrioꝛeʒ et gugiin
vłdocumẽtũ.vł aliqd bonũ. Vñ om̃s dignioꝛẽ naturã ſuꝑ oẽs alias creaturaſ (ſpſinn
creatureſunt velad gaudiũ hoĩs velad et gaudetqꝝ ſibi plus datũ eſt qᷓ omni/ * mgnole
doctrinã. Et pᷣmo videamꝰ qlit oẽs ſůt bus alijs creaturꝭ.⁊ ꝙ ſua natura exalta ſeigno
Ti.xcv ad gaudiũ hois. Viñ dictũ eſt ꝙ ſolꝰhõ taẽſuꝑ elemẽta.ſuꝑ lapides et arboꝛes. nahonn

aie buſt et ſuꝑ om̃ia bꝛuta et de hoc homo habz
nann magnũ gaudiũ.⁊ maxime quãdo videt
tiu ſetantü eſſedilectuz pꝛeomniby creatu/
Hokfii ris a ſuo cõditoꝛe.qui ſola ſua volunta/
wctchei te ⁊ benignitate et bonitate fecit homi/
Wa nin nẽ talẽ.et voluit om̃ibo alijs pᷣferri.Iſta
debrri oyfſia nõ cogitaret homo.niſi eſſent alie
bosii creature inferioꝛes.qꝛ reſpiciendo alias
berglgnti Ccreaturas. tüc homo ſe compat ad ilas
behires et videt ꝙ ille multo minꝰacceperunt ;
echeo aipſe. ſic comꝑando hoĩem ad om̃es. et
hrdein ANnalir hominẽ ad quãlibʒ p ſe. Si ergo homo
be ge hõ pt ſi/ vult habere gaundiũ de his que habet. et
shabetdd bl gau/ que data ſunt ſibi. cõpare ſedebet ad in/
Nbätiücöh diu acqͥ ferioꝛes creaturas.et tũc videbit ſeipᷣʒ⁊
etgilgge ec. cosſcet ſeip̃m. et dignitatẽ ſuaʒ. nec alit
ticevcnabe proterit ſeipʒ coëſcere Oñ eĩ cõꝑat ſtatu
baipenih rã ſui coꝛꝑis ad ſtaturã alioꝛũ animali/
8 nelectn um. tũc cognoſcit ſuã dignitatẽ et nobi
rbigmnn litatẽ.Quia animalia reſpiciũt ſemꝑ ter
nbarmgt rã.et habent faciẽ ſemꝑ verſus terrã.bo
ciehonode mo autẽ reſpicit celũ.et habet caput ⁊ fa
r ebeeni ciẽ ſemꝑ ad cclũ et animalia habent fa/
ihonobeb⸗ cturã curuã.⁊ hõ habet ſtaturã rectam.
condieſoc Et dũ homo etiaʒ videt.quomõ cetera
edanehh nimmalia ambulent. r Iliterinſe amba⸗
ſennin lat. videt differẽtiã magnã.⁊ dũ etiã cõ/
”l parat pulcritudinẽ faciei ſuead pulcri-
Sc. udinẽ alioꝝ animaliuʒ. et pedes ad pe/
andug⸗ des.et manus ſuas ad mẽbꝛa alioꝝ ani
. maliũ.tũc certe hõ cognoſcit ſuã nobi⸗/
uſ. litatẽ. ⁊ multuʒ gaudet.et reputat ſcex h
. ſolũ eſſe diuitẽ.qꝛ cognoſcit ꝙ conditoꝛ
Tohuct aoom niũ creaturaꝝ.ſibi tantã voluit con/
Hsem ferre dignitatẽ ⁊ excellẽtiã p om̃ibo alijs
iginomli creaturis. maxime qꝛ voluit ipᷣm facere
ciresd creaturã rationalẽ.et alias creaturas ir/
naſecerobli ratiõales et bꝛuta ·et qꝛ voluit ei confer/
cognoſon re liberũ arbitriũ.⁊ nõ alijs creaturis.q̃
mnad ditg ommnes ſunt ſerue reſpectu homĩs.et dũ
Coſetſein etiã voluit homi dare imaginẽ ſuam.et
urici d noõ alijs creaturis. ⁊ iſtam dignitatẽ ⁊ ß
i rogatiuã cognoſcitſe babere bomo ſuꝑ
omrſol Alias crcaturas ad quas ſecompat. Et
bcliniin ſic apparet ꝙ alie creature ſunt om̃s ad
ge rcbllit gaudiũ homiĩs. quia ꝑ ipſas cognoſcit
hnngd H ſeipſum. et hocẽ maximũ bonũ homis
guli cognoſcere ſeipᷣm et maximũ malũ ho⸗
ic Innn mrmis ignoꝛare ſeipᷣm E etiã res inferi/
umnclli oꝛes homine ſunt ad magnã doctrinaʒ

Oia ſunt ad gaudiũ bois

damꝰergo iteꝝ ex dictis.ꝙ oĩa q̃ ſunt in dit oĩa

et cognitionẽ homis.Uñ ꝑ anĩalia bꝛa⸗

ta cogᷣſcit.ꝙ ſuũ vltimũ ac finale ⁊ verruö ððG
bonũ.ñ ↄſiſtit ĩ iſtxreba coꝛꝑalibo⁊ ſenii··
bilibo ac ĩ delectamẽtꝭ coꝛꝑis.ſic ĩ btibz

do. comedẽedo.luxuriãdo.quia iſta oliill.

ↄmnnicant᷑ etiã beſtijs:ideo arguit hõ.

wvwmdebet hie alia bona.q̊ nõↄueniũt ani

malibo ſicut ipſe hõ excedit alia anialia.
Et ideo cognoſcit ꝙ ſuavltima felicitaſ
nõ ↄſiſtit ĩ iſtis reb coꝛpalibo.quiba eti/
am vtunt᷑ beſtie. Et ſi aialia non eſſent
foꝛte crederet ꝙ nõ eẽnt maioꝛa alia bo/
na ꝓ ipſo.ſed ſolũ iſta.⁊ ideo iſtã cogni/
tionẽ habet ꝓpter aialiai Ulteriꝰnõ eſt᷑
aliq̃ creatura.a qua hõ non poſſit eta
here aliquã doctrinã ant aliqd exemplũ
ad ſuũ bonũ et ad ſuam vtilitatẽ. Ct ſic
oĩa vel ſunt ad bonũ coꝛꝑis.velanime.
vel vtriuſq; ſimul. Pꝛeterea iã decara·
tũ eſt ĩ ſcala nature.q̃ ↄpoſita ẽ ex om̃ibꝰ
creaturis.qualiter hõ aſcẽdit ĩ cognitio
nẽ ſui creatoꝛis.⁊ acrit magna ſcietia,——
de deo.ita ꝙ oẽs creature intimãthomi
ad acquirendũverã ſcientiã homĩ necen
ſariã. vt declaratũ ẽ. Et nõ ſolũ hoc.ſedq Sup̃ ti
etiã plures alias ſciẽtias ꝗᷓ nõ ſũt neceſ/ tulo.i.
ſarie ſimplicit᷑.ſed ĩ illis põt hõ delecta/
ri.ſicut ſũt geometria.ariſmetrica.muſi/

—

ca.aſtrologia.phia naturał.⁊ metaphi

a.

oẽs oꝛte ſũt a creaturis.¶ Cõclu/ Cõclu⸗

mũdo.facta ſunt ꝓpter boĩem:⁊ ꝙ nul/ eẽ ꝓptex

la creatura inferioꝛ hoĩeẽ ꝓpter ſeipſaʒ. hoĩiem
nec ad bonũ ſuipſi.ſed ꝓpter hoĩem.⁊
ad ſᷣuiẽdũ coꝛꝑivł aĩe vicʒ had nccitatẽ
vel ad vtilitatè ſeu ad iuuamẽ ſine ↄſola

tionẽ ſiue gaudiũ.aut doctrinã et exem/

plũ.Sequit᷑ ergo ꝙ homo eſt obligat½

deo ꝓ om̃ib his et ꝓ toto mũdo,.qꝛ pio
pter ipᷣm factus eſt. Ueriſſima ergo ⁊ re
alis obligatio homis ẽ ad deũ.⁊ illa ſcri-
ptaẽ ĩ omibo creaturis. et iſta obligatio
eſt mũ ligamẽ ⁊ vinculũ quo hõ ligat

cũ deo. Sic ergo creature ligant᷑ cu ho

mie.qꝛ ſũt ꝓpter hoĩeʒ.⁊ exinde hõ liga-

tur cũ deo ꝑ talẽ obligatõem.qꝛ accepit
ab eo. ⁊ ſic factus eſt debitoꝛ.:

Sealirioito eehe zinodhte
iſtiobligatõis. ? bmo demagnitudine
obligationis. M tulus.

— “
. 2

*

32

damẽtis obligatõis ipſi.vt magis co/

tie ipſi?⁊ modi.q̃ oĩa oꝛiunt᷑ vel exꝑte re

tudo obligatõis qᷓ; magna ſit ⁊ quanta
Tantũ
hõ obli/
gat deo
qᷓ;tũ ac/
cepit

ideo pᷣmo videbimꝰ magnitudinẽ obli
gatõis rõne donoꝝ acceptoꝝ.Uñ ma/

moꝛãda ſunt om̃ia dona et accepta ꝓ qͥ
bus ẽ obligat? deo hõ ⁊ tenet᷑ quantu fie
rii potcrit. Et qꝛ pᷣmo hõ obligat᷑ deo p
Ti.xc/ toto mũdo etꝓ omibo creaturis.idco tã
vi. tũ obligaĩ quãtũ totꝰmũdꝰ valet ⁊ oẽs
Hõ ob creature. Uñ ipſa terra accepit totũ qð
ligat᷑ ðo hʒ a deo.qꝛ accepit eẽ denõ eẽ ⁊ de nihi⸗
ꝓ oibuſ lo.qꝛ terra plus habet q; nihil.Et qꝛ ac
crcaturs cepit ꝓ homie.ideo homo tenet᷑ p ea red
gere deo.quantũ terra teneret᷑ deo.ſi ipᷣa

homi.Aliud em̃ eſt dicere quantũ terra
valet homĩ.⁊ quãtũ terra valet i ſe.quia
alius eſt iſte valoꝛ.aliꝰ ille. Iteʒ obligat᷑
ꝓ ſeruitio qð facu⁊ impendit ſibi terra.

ipſa aqua obligaret᷑ ſi ipſa hoc accepiſſʒ
ꝓ ſe qd accepit ꝓ homie.⁊ plus qᷓ; terra.
quia ẽ lucidioꝛ et clarioꝛ. Etergo quan
to plus ipᷣa accepit.de tãto plus hõ de/
bet regratiarideo. Itẽ homo etiã capit
ſeruitiũ deaqua.ꝓ quo tenet᷑ deo regra/
tiari ⁊ ſernire.et tantũ deo tenet᷑ p aqua.

ger accepit àcqͥd habet a deo.et qꝛ acce/
pit eſſe de nõ eſſe.et accepit nobilioꝛem
naturã q; aqua ⁊ terra.ideo płꝰtenet᷑aer
deo q; rerra ⁊ aqua.Sed qꝛ non cogno
ſcit ſe hẽe ⁊ accepiſſe qð hʒ.⁊ hõ cogno/

cereꝓ aere.qð aer teneret᷑ ſi cognoſcerʒ.

LCiitulus. c.
Woniã oautẽ
““ manifeſtata eſt obligatio inr
hHhoiem ⁊ deũ.q̃ oꝛta ẽ ex acce
pptõe ct donatõe. Uiſis ergo radiceꝛ fũ/
gnoſcãt᷑ vidẽde ſunt ↄditões ⁊ circũſtã

cipiẽtis.vel ex ꝑte dãtis.vel ex ꝑte doni
⁊ rei date.¶ Et ppᷣmo ↄſiderãda ẽ magni

Etqꝛ donũ ⁊ acceptũ ẽ manitfeſtiſſimũ

gnitudo obligatõis creſcit ex magnitu
dine donoꝝ.⁊ tãta c obligatio quaãta ſũt
dona.ideo põderãda ac mẽſurãda⁊ me

pꝓfſſe accepiſſet.⁊ ad tantũ obligat᷑ quãtũ
yvylrglet.⁊ terra tantũ valet quãtũ płvalct
galiq d q; nihil.ĩmo etiã quãtũ ipſa valet
ſegd pꝓpter hoĩem acceperũt.⁊ ꝓpter hoc

VUlteriꝰobligat᷑homo deoꝓ aq/quantũ

ꝓ quãto nollet carere aqua. Vlteriꝰ qͥa

ſcit p ipſo gere. ideo homo tenet᷑ deo fa⸗

e

⁊ ſihoc qd hʒ p ſeipſo hiet. ⁊ etiaʒ pilloo.

ſeruitio qð aerattribuit homi.⁊ no
let carere aere. Siłr eſt de igne⁊c.¶ Jia

ergo duplici via. tenet᷑ ⁊ obligat᷑ ho deo Duptr
ꝓcreaturis Pꝛimo qꝛ nulla creatura co obligat
gnoſcit ſe hꝛe id qð hʒ. et ideo neſcit qͥd hõ ðo p
deo dz quãtũ debet.⁊ tñ accepit.⁊ iðo creaturꝭ
tenetr᷑ deo reddereꝓ his q̃ accepſt. Et q

ſolꝰ hõ ſcit ⁊ cognoſcit hoc.ideo ipſehö
tenet᷑ facere ꝓ q̃libet creatura id qð q̃li/

bet creatura deberet facere deo. qꝛ ipſe ẽ
ſolꝰi mũdo qͥ põt⁊ ſcit. Sicut ſi in aliqᷓ
ciuitate nõ cẽt niſi vnꝰſapiẽs. et oẽs alij
cẽnt iſipiẽtes vel pueri.⁊ ſi aliqͥs pncepi

faceret vnũ magnũ bonuʒ ciuitati illie et
cuilibet.nõne ille qͥ ẽ ſapiẽs deberetraed
deregr̃aꝝ actões.et loqͥ ꝓ omibb:Etſi,/GwmQp0
fieret.nõne totũ imputaret᷑ illi ⁊ ñ aljs?

Dic eſt ſiłr de deo ⁊ de alijs creaturis
ho mie.qꝛ ſol?hõ ſcit. et alie creature ne/

ſciũt. Igit᷑ hõ ꝓ om̃ibo tenet᷑ reſpõdere.
Scðo tenet᷑ hõ ꝓ om̃ibo creatur deo.
qꝛ creature acceperũt a deo qͥcàd habẽt
et nõ acceperũt ꝓpter ſeipſas.ſed ꝓpter
hoĩem.et ꝓ homie videlicet ad ſeruien -.
dũ ei.Et ideo ſicut dñs obligat᷑ p om̃i ⸗Bg
bus.q̃ dant᷑ ſeruis ſuis ꝓpter iᷣm.⁊ nõö
ſerui.ita hõ tenet᷑ deo ꝓ oib q̃ dant᷑ cceo
turis ppter ipᷣm.⁊ nõ ipſe creature.qꝛ b
qð ipie creature acceperunt.nõ ꝓpter/ſe

vt ſeruirẽt homi.¶ Et ad cognoſcendũ Quãtũ
quãta ſit obligatio ꝓ q̃libet creatura.p/ hõ obli⸗
mũ ↄſiderãda ẽ creatura quãtũ valeat ĩ gat᷑ deo

ſeipſa.⁊ quãtũ valeatvna plus q; altera p creata

in nobilitate.pfectõe.⁊ ĩ natura.et i vni

uerſo. Scdðᷣo ↄſiderandũ ẽ ſeruitiũꝛ bñũ

ficiũ qð recipit hõ de creatura.et quãtũ
creatura valet homĩ.et quãtũ homĩẽ ne
ceſſaria.⁊ ↄſiderãda ẽ nobilitas⁊ igno/
bilitas creature ſeruiẽtis. Uñ q;uis ali
qñ creatura minꝰnobil ⁊ infima.ſit po/⸗
mĩ magis neceſſaria.⁊ mag ſeruiat ho/
mini q; creatura magis nobil ⁊ ſupioꝛ.
attamẽ ſeruitiũ qdð impẽdit illa creatura
magis nobilis.eſt digniꝰet nobilius.et
magis hõ tenet᷑ ꝓ ſeruitio dignioꝛis cre
ature q;ᷓ alteriꝰ. Quia ſicut creatura ex/
cedit creaturã ĩ nobilitate. ita ſernitium.
creature nobilioꝛis excedit ſeruitiũ cre⸗

11

(den fnepfanre
(irüpii (Erehash
mio) fdirchi
(gö, ounckeg
aoos aytziti
po oblenmtde

Gureminue
ſtate ldet
enhtenckel
ltis. iydee
precutllua
Comitspl
1Canigtürn
Oitocifes
ocnüſruiti
1olpllopl
nognühono
anoneglag
litoſemii
ſinsleruit
otroclitne
homoplust
lplnspßuit
Nisaplus,
licemen
inüqin
htopiat
Meimmc; ginli

ocrnn
ücſcgetne

onmebpeb

byopſopor.
iihnoven

ulkonobins

ſoſepab
ſuntondinan
rmeyclni
libetöeuſ
gtureqſan
iane vin⸗
olltcpehe
nſhlr ötj

Ngunſ
A hid

lngumg

ritennccti

aceht i
hoeitaiſh
edaghe⸗

Piis goidl

1
1

1ſiaics nee
nuzcnile
iis en
pommEi.
Nekilitſnae

Alüseanmns!
gliearaturene
et epoͤter
borannden

deoccidhee
is ſn
l
8obiiglton

poterönenn

oiidl an

egunnl

aun öppn⸗
rit re
Mnli
Prcumng/ ,ho
gariineni g
Gnriziln ,e⸗

uungirn
iiſaumind
Gnmm,Gri⸗
nitäbonict
obiinst e⸗
1. Uiäen
rufmni⸗

fiagehitſeen

ES

=

Ti.ci. De magnitudie obligatõis x

ature minus nobilis.q;uis nõ in neceſ9/
Ti.xc / ſitate.vt declaratũ eſt ꝑ exemplũ. Plus
vij. eñm tenet᷑ aliqs dũs ꝓ ſeruitio vnius mi
litis.q; decẽ alioꝝ inferioꝝ qꝛ plus ap/
pꝛeciat᷑ illud ſeruitiũ.Et ſeruitiũ vnius
comitis plus appꝛeciat᷑ q; decẽ milituʒ
⁊ ſeruitiũ vni ducis.qᷓ; multoꝝ comitũ
Quãto eĩ res q̃ ſeruit fuerit nobilioꝛ. tã/
to etiã ſeruitiũ factũ ꝑ talẽ rem.ẽ nobili/
us. 2 illo plus obligat᷑. Hoc em̃ eſt ad

magnũ honoꝛẽ.⁊ magnã nobilitatẽ⁊ ex

altationẽ alicuiꝰ rei.ꝙ res nobiles ⁊ ex/

cellẽtes ſeruiãt ei. Sic ̊ ↄſiderãda ẽ ne

ceſſitas ſeruitij ⁊ nobilitas.⁊ ipᷣa nobili
tas cxcellit neceſſitatẽ. Et ex h̊ ſequit᷑ ꝙ
homo plus tenet᷑p ſeruitio aque q;ᷓ terre
⁊ plus ꝓ ſᷣuitio aeris q; aque.⁊ ignis q;
geris.⁊ plus ꝓ ſeruitio ſolis.lune.⁊ ſtel/
laꝝ q; elemẽtoꝝ. ⁊ plus ꝓ ſeruitio reruʒ
viuẽtiũ qᷓ; ñ viuẽtiũ.⁊ płꝓ f uitio aĩaliũ
bꝛutoꝝ q; arboꝝ ⁊ herbaꝝ.⁊ plłꝰ ꝓ fuitõ
hoĩm qᷓ; aialiũ.Et h̊ totũ eſt rõne nobi/
litatis creature ſeruiẽtis.cuiꝰvnũ ſerui/
tiũ qñq; eſt nobiliꝰ qᷓ; mille aliaꝝ creatu

raꝝ minꝰ nobiliũ.ſicut etiã ſeruitiũ mẽ/

bꝛoꝝ ſupioꝝ. ſicut cerebꝛi capitis.ocu/
loꝛũ.lingue. manuũ. coꝛdis ⁊ ceteroꝝ.ẽ
multo nobiliꝰſeruitio alioꝝ mẽbꝛoꝝ in/
Lõclu/ ferioꝝ.ſicut pedũ ⁊ tibiaꝝ ⁊ ceteroꝛum.
dit qnti ¶ Ex oĩibus his fundat᷑ regla de magni
tatẽ ob/ tudine obligatõis. videlicet ꝙ cõſiderã
ligatõiſ dum eſt de qlibet creatura qᷓntũ hʒ ⁊ ac/
hoĩs ad cepit.⁊ qntũ ſibi datũ eſt.⁊ ꝑ ↄñs q̃ntũ
deü pꝛo obligaret᷑ deo.ſi ſciret ſe bre id qð habet

creat᷑is ⁊ ſiꝓ ſeipſa haberet.Et qꝛ oẽs creature

rare valoꝛẽ creaturaꝝ ꝑ grad.⁊? etiã ĩ q/
libet ãdu ſunt multi gradꝰ. Vñ ille cre

eẽ ⁊ nõ viuere.tenent᷑ deo ꝓ eſſe qð acce/

perũt.qꝛ habẽt plus q; nõ eſſe ⁊ plus q;
nihil.⁊ iõ tãtũ debẽt deo qntũ eſſe plus
valet q; nõ eſſe. Et qꝛ in illo eſſe ſunt ad
adhuc multi gradꝰ ac differẽtie nobili⸗/
tatis ⁊ pulcritudinis.qꝛ vna res hʒ no⸗

Eodem biliꝰ⁊ pulcri eſſe ; alia.iõ plus tenen

ille res qᷓ pulcri habẽteſſe. Et quia ho⸗
mo obligat᷑ ꝓ creaturis vt dictuʒ eſt.iõ
ipᷣetenet᷑ p oĩbus ꝓ qbus tenent᷑ creatu

titulo

llter. creature que ſunt in ſecundo

gradu.plus tenent᷑ q; ile queſunt in pᷣ/
mo gradu./⁊ ſimilit᷑ ille q̃ ſunt ĩ tercio j̊/
du plus q; de ſecũdo gradu.qꝛ habẽt ̊
qð ille ⁊ plus.⁊ iõ obligant᷑ deo płꝰ.Et Eodem
vt dictũ eſt hõ obligat deo ꝓ oĩbus cre titulo
aturis.qꝛ creature acceperũt id qð hũñt.
nõ ꝓpter ſeipᷣas ſʒ ppter hoiem. Sũtei
in itis gradibo multi gradꝰ alij vt dictũ Ti.i.
eſt in ſcala nature.de aĩalibo.de auibo. de
piſcibo ⁊ ſiłlibus. Pꝛo oĩb his obligat᷑
hõ deo. qꝛ hoc eſſe nobile qdðᷣ habʒ nobi
lius vna creatura q; alia.totuʒ habet p/
pter hoĩem.i¶ Ecce qnta obligatio ho
minis erga deũ.⁊ q̃ntuʒ tenet᷑ hõ deo ꝓ
toto mũdo.Tãtũ em̃ q̃ntũ valʒ qdð mũ
dus accepit.⁊ q̃libʒ creatura ꝓ homine
a deo. Satis g eſt hõ obligatꝰ deo pꝛo
mũdo.⁊ ſi nihil aliud accepiſſet.
ꝛ magis eſt obligat homo deo pꝛo
his q̃ accepit in ſeipᷣo qᷓ; ꝓ toto mũdo.
LXLX qm̃ hõ accepit a deo qͥcquid
hbaꝛabet in ſcipo ſicut alie creature

iôi ſi hõ obligat᷑ ꝓ his que acce/
perũt alie creature qꝛ ꝓ ipᷣo acceperunt.
⁊ qꝛ ipᷣe ſolus ↄgnoſcit eas accepiſſe qd Supꝛa
acceperunt.⁊ q̃ntũ acceperunt.multo er titulo.c.
go magis debet eſſeobligatꝰ deo ꝓ his
que ipᷣemet accepitꝓ ſeipo.cũ ipᷣecogno
ſcat ſe habere ⁊ accepiſſe.⁊ q̃ntum valet
q accepit.cũ etiã cognoſcat qᷓntũ pluus
accepit q; alie creature.⁊ qᷓntũ valeat id Supꝛa
qð accepit plus. Sicut homo tenetp titulo.c⸗
toto mũdo.ita tenet᷑ ꝓ toto ſeipᷣo.quia ſi in fi.
cut de dedit totũ mũdũ homi.ita dedit
hoĩlem ſibijpᷣi. Jõ tãtũ tenet᷑ homo ꝓſe. Pꝛecio⸗
qntũ ipemet valet.QO, aũt hõ multũ va ſitas ho
leat ⁊ ſit multũ in natura ſua pᷣcioſus.h̊ mis hic
oñdit ⁊ manifeſtat totꝰ iſte mũdꝰ.⁊ oẽs oñdituxr
creature queſunt in eo.quia totꝰ iſte mũ
dus fact eſt ꝓpter hoĩem ⁊ p homie. er⸗/
go homo plus ponderat ⁊ magis eſt pᷣ⸗/
cioſus.qᷓ; totus mũdꝰ⁊ oẽs creature in/
ſimul.cũ tamẽ in natura ſint tã nobiles
⁊ excellentes creature ⁊ tam pᷣcioſe ⁊ taʒ
magneæ.q̃ oẽs ſunt ꝓpter hominẽ. ⁊ ſer/
uiunt homiĩ.ſicut ſunt elementa ⁊ viunen
tia ac ſentiẽtia.⁊ coꝛꝑa celeſtia incoꝛru/
ptibilia ⁊ ꝑpetua.⁊ inter oĩa maxie ipſe Supꝛa
ſol. Utaũt ex pᷣcioſitate ⁊ magnirnaine ti. xcvij.

„

—. –

ſeruitoꝝ.cognoſcat᷑ magnitudo ⁊ nobi (Titulus. cbiſj. tmbhit
litas ipiꝰ nature cui ſeruit᷑. cogitare poſ Voniã auteʒ hõ nõ poteſt ſcite co nethode⸗
ſumus qnta eſt magnitudo. pᷣcioſitas ?⁊ quãtũ obligat᷑ deo ꝓ ſeipſo niſi gho 1pondeni
— valoꝛ nature hũane.cui totus mundus ſciat qᷓntũ valeat ⁊ ponderet. et / hoidarüi
plenus taʒ magnis ⁊ pᷣcioſis creaturis qꝛ totꝰhõ inſimul eſt magni ponderis ⁊ o, nagistel
continue ſeruit. Scij.⁊ plus ponderat q; fotꝰ mundꝰ. iõ Dj mal
¶ Hic ↄcludit᷑ ĩmoꝛtalitas aĩe rõnalis ſicut mũdus nõ poteſt põderari. niſi ſit ce mde
3 ¶ Tuulus. cij. iin ptes ſuas diuiſus.iõ homo młto mi/ icedeno
Pꝛecio/ Tſine dubio pᷣcioſitas ⁊ nobi/ /Qnus poterit ponderari.niſi diuidat᷑ per ſtdetü piue
ſitas ho litas creaturaꝝ homi ſeruiẽtiuʒ (ptes.⁊ ꝑtes ipᷣe ponderent᷑.⁊ ſic melius ec riugeg
mĩs ex manifeſtãt ⁊ dicunt nobis ꝙ in ſciemꝰpondꝰ ipᷣius hoĩs inſimul ⁊ pᷣciũ rütpptbe
ꝑte anĩe hoĩe eſt aliqð ĩmoꝛtale ⁊ incoꝛruptibile quãtũ fieri poterit.Et pᷣmo diuidat᷑ ho hrisitn
ac ꝑpetuũ ſꝑ viuẽs.qꝛ creature q̃dã ſer · mo in ſuas ꝑtes generales ⁊ magnas.⁊ Oſteviceo
uiẽtes homi.ſunt incoꝛtuptibiles ⁊ ſem poſtea iteꝝ ille ꝑtes diuidant᷑ ĩ ꝑtes ſpe/⸗ nocheiset
per durãtes in ſuo eſſe.ſine aliq diminn ciales ⁊ ꝑuas.qꝛ quelibet ꝑs in hoie eſt znobid ai
tione.ſicut ſol ⁊ coꝛꝑa celeſtia. Uñ eniz magni pᷣcij ⁊ valoꝛis.i Partes aũt ma⸗ D
eſſet hoc:qͥs oꝛdo eſſet iſte: q creature ꝗᷓ gne ⁊ groſſe in qs põt diuidi homo totꝰ ſebiiere⸗
ↄtinue ſeruiũt hoĩ ⁊ ad hoc facte ſunt et ſunt eſie.viuere.⁊ ſentire. ⁊ ĩtelligere.ſeu arſgtt
oꝛdinate.eſſent tante nobilitatis ꝑfecti- libeꝝ arbitriũ. VUel ꝑtes magne⁊ groſſe Peenb
onis ⁊ pᷣcioſitatis ꝙ eẽnt oĩno incoꝛru/ hois.ſũt coꝛpꝰ⁊ aĩa.ſed ꝑtes ſpeciales ? /Cſerpoky
ptibiles ⁊ ꝑpetue.⁊ ꝙ hõ cui ſeruiũt eſſſʒ xue ſunt ptes coꝛꝑis⁊ ale.qꝛ coꝛpꝰhʒ ſu R intn
totus coꝛruptibilis ac moꝛtalis.⁊ nihil as ptes ſur ⁊ aia. Ponderanaꝰ eſt hõ uba he⸗ ß
eſſet in eo ĩmoꝛtale: Ergo in hoĩe eſt ali · fm oẽs ſuas ꝑtes magnas pᷣmo.ſecun/ i Unnn
quid ĩmoꝛtale. Sed h̊ non eſt coꝛpꝰ.qꝛ do fm oẽs ſuas ptes puqas. Põderet & Pꝛecio⸗ Nant
coꝛpus moꝛit ergo in hoie eſt aligs v· bhoõ ſeipᷣm m eẽ bmo. qeſt hma pꝑs. Clñ ſitas bo. uli
trra coꝛpꝰ.qð ẽ imoꝛtale ⁊ ꝑpetuũ. Hoc hoõ dʒ cogitare aliqñ nõ fuerat.⁊ nibil mis r⸗⸗ ,N ue⸗
Qut nõ p̃t eſſe niſi id qð eſt excellenti in erat.Accepit̊ homo pᷣmo h̊ vt eſſe inci ne eſſe Rn hae
hoie. ⁊ hoc eſt libeꝝ arbitriũ. Et ꝑ ↄnſis pet.cũ nõ eſſet.⁊ aliqͥd fieret cũ nihil fo/ wd . 1
aia hoĩs eſt ĩmoꝛtalis in qᷓ eſt libeꝝ arbi ret añ.Ergo bonũ accepit qñ eẽ accepit Rtcs Aſtant
triũ radicatũ ⁊ plantatũ. Ergo magni/ qꝛ nõ erat ⁊ nihil hẽbat Et qᷓ;uis alie cre nlbich
tudo ⁊ pcioſitas creaturaꝝ.ondunt ho/ ature ſiłr acceperũt eẽ cum nõ eẽnt.⁊ fa/ N niſ
mminẽeſſe magni pᷣcij.qꝛ ſibi eõtinue ⁊ in cte ſunt cũ nihil eſſent añ.⁊ de dedit eis in n
ceſſanter ſeruiũt. Si ergo ipᷣe hõ digni/ cẽ cũ nõ eſſent ꝓpt᷑ hoĩem.⁊ ꝓpt eſſe ho⸗ enn
oꝛðẽ alijs creaturis nbi rutetib⸗ plu/ mis.⁊iõ pcioſi eſt eẽ hoĩs q; eſſe aliarũ ſbitl
res tales creature ſunt ppetue.ſeqturq reꝑ. Uñ eſſe oĩm reſpicit eẽ homis ⁊3aa nnlih
ho6õ jntũ ad maioꝛẽ pꝑtẽ ſit ꝑpetuꝰ,. Clel ip̃m tendit tãq; ad pncipaliꝰ mar eſſe nniſc
ſeruiẽs erit pᷣcioſi?⁊ nobilius illo cui ſer ⁊pcioſi.ppt᷑ qð eſt eſſe oĩm creaturarũ MNogara
,uitur qð eſt hõ.⁊ ergo eſſʒ ibi oꝛdo ĩ vni Ecceigit᷑ qntuʒ põderat eſſe homis qð rchdn
u· uerſo puerſus. q tñ eſt ↄtra naturã oꝛ; accepit.qᷓntũ valet.⁊ qᷓnti pcij eſt. Oul⸗ (oſmn
dinis.qꝛ oꝛdo de ſe dicit regulatũ ⁊ non tũ ̊ obligat᷑ hõ deo ꝓ eſſe qð accepit.ei beygt
puerſum. Exrgo ſeqͥtur. ꝙ hõ eſt magni Sᷓ;uis nihil plus accepiſſet.plus valʒ eẽ emekhe
pcij.⁊ magni ponderis ⁊valoꝛis. Nam hois ſupꝛa nihil.qᷓ; eẽ oĩm creaturarum ltos ſn
deus ded it homĩ magnũ donũ. qñ de · Itẽ nõ ſolũ accepit hõ eſſe. ĩmo ampliꝰ dnimt
dit homĩ immet hominẽ. Plus igitur qꝛ pulcrũ ⁊ foꝛmoſũ eſſe ⁊ artificioſum. muzoie
dedit illi ĩ hoc.q; q dedit ſibi totũ mũ/ hoc em̃ eſt maiꝰ qᷓ; eſſe tm̃ ⁊ aliquid mm. ckſupene
dum.quia homo plus valet q;ᷓ tot mũ/ Plura em̃ ſunt qᷓ habẽt eſſe.ſʒ nõ habet (mnuinn
dus.⁊ iõ obligat᷑ deo ꝓ tanto.qntum iße pnlcrũ eſſe neq; foꝛmoſũ.ſic hõ hʒ.Et ſi vimpate
valett:::: aliqͥbus ſit datũ pulcrũ eẽ. attñ eſſe ho/ Weſſeo
: 4D, ponderandeſt hõ ꝑ ꝑtes ſuas vt mis eſt pulcriꝰ ⁊ ſoꝛmoſi.q; oim aliaꝝ erb
2ſciat᷑ quantũ valaeaeat. xreaturaꝝ. 2 etiã ſi habẽt pulcrũ eſſe toe N zuunl

De magnitudie obligatõis ee

ho cte

kdeope uere ⁊ ſentire q̃ ſunt in homĩe.ſunt pprt
dchpſiſi

libeꝝ arbitriũ ĩmediate. Ecce mirabile
regimẽ nature libeꝝ arbitriũ eſt rex. UIũ
viuere ⁊ ſentire q̃ ſunt in hoĩe ſunt ipᷣa ſe

tum h hũt ppter hominẽ. q̃re multũ te/
Pꝛecio / net᷑ hõ deo. ¶ Itẽ ſecũdo hõ dz cõgitare
ſitas ho ⁊ ponderareſe ꝑ viuere. Uñ nõ ſolũ eſt
ugnipe mis rõ / hoĩ datũ eſſe pulcrũ.ſed deꝰ voluit eum

Giw'nn ne viue/ magis exaltare ⁊ dedit illi viuere ⁊ vitiẽ des liberi arbitrij.in qbus imediate ſe/
tpöten iit re VUVñ maiꝰ ſine cõꝑatione eſt viuere qᷓ; ee det libeꝝ arbitriũ.Et qꝛ imediate ſerui/
öhononln, tm̃.⁊ maiꝰeſt accipe viuerede nõ viuere unt ei.iõ ſunt nobiliſſima in hoĩe.qꝛ im
funiidinettz⸗ ÿ eſſe de nõ eſſe. Et licet alijs creaturis mediate ſũt ↄiũcta libero arbitrio.⁊ ſer/
onni ienits ſit datũ viuere. attñ hoc eſt eis datuʒ ꝓ/ uiunt ei.⁊ poꝛtant eũ ſicut equꝰdũm ſu/
disihinlthed pter viuere qð eſt in hoĩe.qꝛ oĩa q̃ viuut um Deinde om̃e aliud eſſe extra hoĩem
tönodinif viuũt ꝓpt᷑ hominẽ. Jõ pcioſioꝛ eſt viia in creaturis.⁊ om̃e viuere.⁊ ome ſentire .
ndstne hoĩs.ꝙ;ᷓ vita oĩm aliaꝝ creaturaꝝ. Uñ ſunt ꝓpter eẽ. viuere.⁊ ſentire.q ſunt ĩ ho
nniͤnkiͤotsid of̃e viuere oĩm creaturaꝝ tendit ad vi, mine. Oiĩa & que ſunt in hoiĩe.laboꝛãt in
S nere hoĩs.⁊ reſpicit illud tãq; pncipali ipᷣo ↄtinue⁊ inceſſant᷑.vt maneat ⁊ ſede
(Pstäng nobili.⁊ iõ viuere hoĩs tãq; pncipa- at ipᷣerex ſcʒ libeꝝ arb itriũ qð eſt imoi
tdinididene⸗ le vinere.excellit om̃e viuere. Magne 5 tale pꝑpetuũ ⁊ diuinũ.Jõ tota natura ex Ti.ci.
re tirlerr nobilitatis eſt viuere qð eſt in homĩe. ? tra hoĩem eſt ſollicita ꝓ hoĩe.vt ſedes li
esnaegtetgl płobligat᷑ hõ deo ꝓ ſuo viuere.qᷓ; ꝓ vi⸗ beriarbitrij qᷓ eſt in hoĩe cõſeruet᷑ duret
gesenit: ucre oĩm creaturaꝝ. ꝗ Ulteriꝰ tercio p? 2 ꝑmaneat.Iñ oĩa q̃ ſunt inferioꝛa hbe/
e Paeo, cſſer voſt viugre eſ hoĩ dari ſennt er miehütqada eſe in boic rineludunt Dis ha
nUtas ho hõ elenat alt. Et licet alijs ſit ſir datü in hoie. la clemta. arboꝛes. plate. T aia bẽt qy⸗
gusönain mis rõ/ attñ totũ H habẽt ꝓpt᷑ hoĩem.Et nõ ſo lia oĩa hñt eſſe ĩ eo. qꝛ cũ elemẽtis eſt. cũ dã eiſeĩ
Nns. Hüinti ne ſeẽtire lũ ſentire. ĩmo multis modis. vt videre arboꝛiboꝛ plantis viuit. cũ aĩaliba ſentit hoĩe
zcknuggbitn audiretc. O qntus oꝛnateſt iſte.⁊ qnta Attñ eſſe nobili hñt clemeta in hoĩe qᷓ;
inifnnmnetih i nobilitas. Et ſilr eſt iſtud dilatandũ ſii in ſeißis. arboꝛes nobiliꝰ viuere. ⁊ aĩa⸗
Probnreſein u Pꝛecio/ bpus decẽ ⁊ viuere.¶ Ulteri dʒ hõ ſeivʒ lia nobiliſentire in homie q; in ſeipſis.
Pewcindt. ſitas ho ponderare ꝑ ſuũ ꝓpꝛiũ valoꝛẽ. videlicet Et hec eſt ratio. quia omnia habent in
räcikhi mĩs rõ/ ꝓꝑ libeꝝ arbitriũ. Hõ eĩ accepit ſolũ eſſe- homine eſſe humanum.⁊ ſunt coniuu/
galc neli. ar pulcrũ eſſe.nõ ſolũ viuere ⁊ nobile viu ccta cum libero arbitrio quod eſt digniſ/
E bi. re. nõ ſoluʒ ſentire.⁊ cõpletum ſentire.ſy ſimũ inter oĩa creata ꝑ qð in hoĩeeſt pn
annddDplus. Supa oia iſta accepit libeꝝ arbi cipat?⁊ dominiũ ⁊ regnũ.⁊ iõ oĩa q̃ cõ/
t huim ti. rem grandiſſimã. in natura digniſ- iungunt᷑ cũ eo nobilitant᷑ ?⁊ dignificant
ſnigin ſimã ⁊ nobiliſſimã.Ecce pᷣcioſitatẽ llbe Exinde ſeqtur ꝙ oia elemẽta ⁊ atboꝛes
niuzllun ri arbitrij. qꝛ nulli alteri datũ eſt niſi bo ⁊ aĩalia habẽt aſpectũ ad illud eſſe nobi
– mini ſpecialit᷑ Ecce ſpeciale pᷣuilegiũ et le qð habẽt in hoĩe.⁊ oꝛdinant᷑ ad illud.
Gntanal 1 pᷣꝛogatiua hoĩs.qm̃ viuere.eẽ.ſentire ali ⁊ ſunt ꝓpr illud.⁊ appetũt cõſeruare na
ingeamm is rebo data ſunt etiã ſiẽ hoĩ. Cõmunia turaliter illud.ꝛ in h̊ nobilitant᷑. Non
iſbanſeg ergo ſunt alijs creaturꝭ ⁊ hoĩ. Sʒ h ſcʒ aũt oĩa iſta imediate ↄiungunt᷑ cũ libe/
nicich libeꝝ arbitriũ ſpecialit datũ eſt hoĩ NHõ tro arbitrio. neq; eq̃liter appꝛopinqnt ei.
cecdot em̃ eſt hoĩ ⁊ alijs cõmune. Iſta ̊ ſpecdcia qꝛ nõ ſunt eq̃ digna.ſed ꝑ quẽdã pulcrũ
iſaprerht litas ſignificat pᷣcioſitatẽ liberi arbitrij 2 oꝛdinẽ maioꝛẽvel minoꝛẽ dignitatẽ.ma
einoummnn dignitatẽ. Plus ̊ ponderat libeꝝ arbi / gis vel minꝰ appꝛopinq̃nt. Vñ eſſe ele⸗
eſe momm triũ q; oĩa alia.ſcʒ eſſe. viuere. ſentire. iõ5 mẽétoꝝ qð ẽ in hoĩe eſt infimũ.⁊ ibi poꝛ
ſaumnfoiin eſt ſupꝛa oĩa eleuatũ.digniſſimũ ⁊ altiſ- ta F ⁊ collocat᷑ vita vegetatiua.q; nobili
tddn ſimũ in natura.Ecceibi maieſtatẽ natu oꝛ.deinde vita vegetatiua poꝛtat ipſum
cſe Kl re.imꝑatoꝛẽ ⁊ regẽ totinature.Om̃e igi ſentire ⁊ ſenſitiuaʒ.qꝛ dignioꝛ eſt iſta qᷓ;
ſetie,e tur eſſe.om̃e vinere. om̃e ſentire ẽ ppter alia. vltimo ipᷣm ſentire ſiue vᷣtus ſenſi/
gidcho⸗ liibex arbitriũ. VUñ ſicut om̃eeſſe qð eſt tiua cũ oĩb ſuis ptibo.nobilius poꝛtat
ientin . in creaturis ⁊ ome viuere 2 ſentire. ſunt 13 libeꝝ arbitriũ. ⁊ iõ ibi ſedet.2 regnat
icſen Pppter cſſe.viuere ⁊ ſeutire hoĩs.ita eẽ vi milla: ibilvnat ibidniat ſibepaſbicnĩ
2

S —

Solus VUlter aũt libeꝝ arbitriuʒ nihil poꝛtat

Et h;̊ oſtèdit ipᷣe oꝛdo nature. Uñ plus

ibint
desſedet creatũ vcl ſedet in eo.qꝛ nihil creatuʒ eſt imitant᷑ ipᷣe creature deũ que viuũt. q; q n
in li.ar. ſupꝛa ipᷣm.ſed ipᷣm eſt ſupꝛa oĩa.̊ ſolum ſunttm̃.⁊ꝛ plus ille que ſentiũt qᷓ; ille que 4 jcaha
ſiẽ rer cxrcatoꝛ dʒ ibi ſedere.Quiavalde rõnabi viuũt. Maxime imitat᷑ hõ deũ habẽs norlut
le eſt. ꝙ ſicut libeꝝ arbitriũ qð eſt ſupꝛa libeꝝ arbitriũ.qꝛ in ſcala nature niłla cre “
oĩa creata.ſedet ſupꝛa oĩa alia. ita crea- gtura eſt ſupꝛa.quia in eo eſt finis ⁊ cõ/ nolnrne
toꝛ qͥ eſt ſupꝛa liberũ arbitriũ.ſedeat ſu plementũ.⁊ plena ⁊ completa imitatio. w voton
ipᷣm. Ecce libeꝝ arbitriũ factũ eſt ſeſdes imago ⁊ ſiłitudo creatoꝛis. Ulide g qn/ Pagn

dei. ibi em̃ ſol?deꝰdebet imꝑpare.dñari.
⁊ regnare. Uide &̊ q̃liter libeꝝ arbitriuʒ
imediate ⁊ ſine medio ↄiungit᷑ deo.⁊ cũ
ſũmo creatoꝛe.⁊ tãgit ipᷣm ſine medio ⁊

iungunt᷑ cũ vita vegetatiua.⁊ vita vege

ti ponderis eſt hõ.q̃ᷓnti valoꝛis ⁊ quãti
pᷣcij ꝑ libeꝝ arbitriũ. Uide ̊ q̃ntũ acce/
pit homo quale donũ.qꝛ accepit liberũ
Ar bitriũ.pꝑpetuũ ac ĩmoꝛtale.Uide q̃n/

etiã aliter põt diuidi.⁊ cõiter in

tiav radorette
Ein bott See
ſeckl lgaruqun

poꝛtat ipᷣm.⁊ nõ põt magis ſibi appꝛo / tum tenet᷑ ⁊ obligat᷑ homo deo. qͥ ñſolus ( ein
pinq̃re. Ecce ſũmã homis dignitatẽ ꝑ accepit tantũ donũ ſpecialiſſimũ.⁊ acce (ſdo degit De⸗
libeꝝ arbitriũ.qꝛ factũ ẽ dei habitachkm pit alia dona. ante tñ nihil habuit. Dic Pouan
ppetuũ ⁊ ĩmoꝛtale. Oiĩa aũt ĩ natura cla igit᷑ diuidendo hoĩem ꝑ ꝑtes ſuas ma/ hona Et
mãt libeꝝ arbitriũ eſſe pᷣcioſiſſimũ ⁊ di,· gnas.⁊ eas ponderãdo.cogitare poſſu/ örelgte
gniſſimũ ſupꝛa oĩa.⁊ oꝛdo creaturaꝝ ̊ mus pondꝰ⁊ pciũ totiꝰhoĩs ⁊ valoꝛem (lgnkde
.— clamat hoc clare manifeſtat.¶ Uide qli Plus ꝗg̊ ſine dubiovalet homo qᷓ; totus oibus dei
Repetit ter ipᷣm eẽ repit᷑ in oĩb creaturis genera mund. ⁊ ů plus obligat᷑ deo ꝓ ſeipo qᷓ; Ut ſu hõfmnolu
pcioſita liter.qꝛ eſt infimũ oĩm. deindevide qus ꝓ toto mũdo. J nuigilare igit᷑ debet vt titło. ci. mumatbil
teʒ hoĩs viuere eſt in paucioꝛibuſ.⁊ eſt nobilius. ſciat qͥd accepit.cũ hoc ſcire poſſit ⁊ alie mnerpal⸗
rõne li. deinde ſentire adhuc nobilius.⁊ in pauu res h̊ cognoſcere nõ poſſuun. oöntns
arbi. cioꝛibo q;ᷓ viuere.⁊ vltra attẽde quomõ ¶ OD. ponderanaꝰ eſt etiãẽ homo ꝑ giaz ſonidis⸗
ipᷣm libeꝝ arbitriũ reꝑit᷑ adhuc in pau/ ⁊ coꝛpꝰq̃ ſunt pncipales ptes eius. funite
cioꝛibo.qꝛ eſt in ſolis hoĩbo. Iſte oꝛdo (Xitulus. ciiij. hoopbis
manifeſte declarat dignitatẽ liberi arbi/ Uoniã aũt totꝰ hõ nõ ſolũ diui (Onn
rtrij.qꝛ ↄiungit oĩa cũ deo.qꝛ elemẽta cõ ditur in ꝑtes ſupꝛadictas. imo ece⸗

tatiua cũ ſenſitiua.⁊ ſenſitiua cuʒ libero ¶ duas ꝑtes pᷣncipales.q̃ ſunt coꝛpꝰ⁊ aĩa 1
ar bitrio.⁊ libeꝝ arbitriũ ĩmediate cum ⁊ ex qͥb cõpoſitus eſt.iõ ſi volumꝰ ſcire Ti.ciij.
So. Ecce igit᷑ qliter deus eleuauit hoĩe,z quid accepit hõ.aliter qᷓ; ę. modũ ſupꝛa n
ꝑ qndã ſcalã de gdu in gdũ.donec veit dictũ ⁊ dariꝰ.ponderemꝰ hoĩem ex ꝑte hroineo
⁊ traxitvſq; in ſeiᷣm. Neq; potuit eleua coꝛpꝑis ⁊ aie.⁊ videamꝰ q̃nte nobilitatis Pꝛecio/ bliar non
ri ꝑ naturã nec maioꝛẽ acciꝑe dignitatẽ /⁊ valoꝛis ſint coꝛpꝰ⁊ aia.Et pᷣmo nobi/ ſitas ho Ilnſini⸗
naturalẽ. qꝛ tractꝰẽ ⁊ eleuatꝰ vſq; ad dei litatẽ coꝛꝑis.quia eſt mirabiliſſime di/ mis rõ/ copline
ſilitudinẽ ⁊ imaginẽ viuã. Nã liberum ſpoſitũ ⁊ oꝛganiſatũ.ſapiẽtiſſime oꝛdia ne coꝛ⸗ imnpene⸗
arbitriũ ẽ imago dei viua.Et qd altius tum ⁊ fabꝛicatũ.ſuꝑ omia mũdi coꝛꝑa. poꝛis Eenl, ficandod
digni. ⁊ nobili. ⁊ qͥd meliꝰ eſſe poterit Ecce qnta ꝓpoꝛtio . q̃nta oꝛdinatio eſt (ioata oibusm
imagine dei viui: Multũ aũt dedit deꝰ inter oia mẽbꝛa.quõ ſunt inter ſe cõnexa 1oga, lipllcita⸗
hoĩ qñ dedit ſibi eſſecuʒ nõ eſſet.adhuc inter ſe ppoꝛtionata. Unũ em̃ iuuat ali Wr gnadiue
plꝰ?. qñ dedit ſibi viuere. ⁊ multo pł? qñ nud. vnũ ſeruit alteri. Ecce qᷓnta pulcri⸗ Eeren oiungunn
dedit ſibi ſentire.ſed maximũ. qñ dedit tudo. Uidepmo fari hois. ⁊ manus ⁊ unſi baiſimü,
ſibi libeꝝ arbitriũ.qð eſt ĩimoꝛtale ⁊ ꝑpe pedes.quia nihil in eis iuenies ſuꝑfluũ ln, mamnltit
tuũ.⁊ dedit ſibi ſuã imaginẽ.ſuã ſimili / nihil diminutũ. Ecæe ſtaturã hominis fofd wm nobt
tudinẽ᷑.qꝛ tũc fecit eũ ſibi ſilem in natu/ pulcerrimã erectã. Quãti ergo ponde/ init umd po
ra.⁊ quaſi de ſuo genere.⁊ nullã aliã cre- ris qntivaloꝛis hõ ſit.poteſt eſtimare qͥſ R
aturã mundi ad hãc dignitatẽ elcuauit. ꝑcoꝛpꝰhumanũ. Plus &̊ tenet᷑ hõ ðᷣb innit
Uñ ſine dubio in hoie eſt plena dei ima ſuo coꝛꝑe q;ꝓ ſoto mundo. UVtaũt ma Utſu güfin
go⁊ ſilitudo creata.nec vltra eſt aſcefus gis ponderem coꝛpus.videamus ipſa tiullo.ci⸗ niſi

De magnitudie obligatõis ee

zun i .
niuic mẽbꝛa in ſeãntũ valeãt. t qntũ appᷣcier
önenn homo qðlibet mẽbꝛũ. Uideamꝰ q̃ntuʒ
D i appᷣciet hõ manũ ſuaʒ. Pꝛo qᷓnto nollet
— carere ſua manu: ⁊ ſi nõ haberet manuʒ.
Wwimm qntum vellet dare vt haberet. Certe ho⸗
4 Du mo ſane mẽtis nollet amittere manũ ſu/
dnezin am ꝓ toto mũdo. ĩmo daret totũ mun/
ragtgi dum ꝙ manꝰ ſua nõ auferret᷑.⁊ ſi eſſʒ ab
loctig· Cõclu/ lata daret totũ mundũ ſi poſſet vt reha/
4 uehe cit᷑ ma/ beret. Sed qᷓntuʒ reputaret ſe hõ eẽ ob/
oenle Naiu ioꝛ obli ligatũ.qui ſibi manũ ablatã reſtauraret
moded ge gatõ ho intãtũ etiã hõ obligat᷑ deo.qͥ ſibi manũ
cullſiniug mis do dedit. Sed qͥd loquimur de tota mann
lbühabuei⸗ Homo vno digito nollet carere ꝓ maòꝭᷣ
Pbtesſuns ny bono. Et ſic qntũ obligat᷑ deo de illo q;
Cogitnepoſin nõ vellet carere digito.de tãto etiam hõ
hoist vacen obbligat᷑ deo de duob.. trib q̃ttuoꝛ. ⁊ de
thonowns oĩbus.de q̃nto nollet carere ũlis. Silit᷑
tdeopllio 15 hõ reuoluat ⁊ pẽſet de oĩbo mẽbꝛis.⁊ in
neigt ehrſtſl⸗ nu merabilib in hoiĩe exiſtẽtiby.tam oꝛ/
aepolſttaie nate ⁊ pulcre fabꝛicatis⁊ homini datis
ſunt Pꝛo qnto &̊ nollet carere oĩbus ⁊ ſingu
üͦbonadrig lis mẽbꝛis. ꝓ tanto etiã obligat᷑ deo.Et
Nscne. ſi amiſerit etiã mẽbꝛa. adhuc obligatur
6. deo ꝓ his.qꝛ accepit ſemel ⁊ deꝰdedit.
Penöüͤi ¶ O, plus obligat᷑ homo ꝓ ania q; pꝛo
miuciar in coꝛbo⸗.
ndteäinn (Titulus cvo. 3 f
inahti⸗ Icut ergo hõ habet coꝛpꝰ mira
itonn,lie 1 H iliſſime oꝛganiſatuʒ ⁊ fabꝛica/
pnuiini 2 tum ſupꝛa oĩa coꝛꝑa mũdiin q̊
ingh ſunt oĩa coꝛꝑa diſſi lłia.pulcerrima.viſi/
dn tits i bilia ⁊ manifeſta.ita habet animã excel/
* ni a lentiſſimã ⁊ nobiliſſimã. coꝛreſpõdentẽ
ien Nion coꝛꝑi.iuxta ſuã capacitatẽ ⁊ dignitatem
v ine 10 implentẽ ipᷣm coꝛpꝰ.⁊ oĩa oꝛgana viui /⸗
nin Ex mk- ficando. dando vitã ⁊ ſenſum ac motuʒ
nitian, tiplicita oĩbus mẽbꝛis.ita ꝙ ſicut ĩ coꝛpꝑe eſt mł/
nceinnnd te oꝛga/ tiplicitas oꝛganoꝝ pulcerrimoꝝ.⁊ ma/
tinig unn noꝝ coꝛ gna diuerſitas ⁊ differẽtia inter ea.tamẽ
icfnnal pis argu ↄiungunt᷑.⁊ faciunt vnũ coꝛpus mira/
rinpix iI mulri⸗ biliſſimũ. JIta ppoꝛtionabilit habʒ ani
6s1muns plicita/ ma multiplicitatẽ ⁊ multitudinẽ officio
gissbofri tẽ offici/ rum nobiuliſſimoꝝ ⁊ mirabiliũ.ſeu virtu
arihonns oꝝ anie tum ⁊ poteſtatẽ naturaliũ ⁊ inuiſibiliũ.
icco ult iuxta exigẽtiã oꝛganoꝝ coꝛpis.ita q̃t
— ſunt mẽbꝛa oꝛganiſata ⁊ diſtĩcta.tot ſũt
g 46 etiã virtutes⁊ officia diſtincta ipᷣius ani
hun d 4 mDe inunſibiles. 1 ita ala intrat coꝛpꝰ.to⸗/
Dõ ta plena officijs ⁊ virtutib ac poteſtati

deo
—

bus.vt totũ impleat coꝛpꝰ⁊ nullũ vacu
um mẽbꝛũ relinquat. Sicut em vnꝰhõ
põt habere diuerſa officia.⁊ diuerſas ar
tes quas exercet ꝑ diuerſa inſtrumẽta et
diſſimilia. ita ania habet diuerſa officia
⁊ diuerſas virtutes q̃s exercet.⁊ diſſimi
lia mẽbꝛa.⁊ inſtrumẽta diuerſa.Diuerſi

tas oꝛganoꝝ ⁊ inſtrumẽtoꝛũ in coꝛpe

arguit diuerſitatẽ poteſtatũ ⁊ virtutũ in

aĩa.¶ Dunt tñ etiã aliq poteſtates ĩ aĩia
que nõ exercẽt᷑ ꝑ oꝛgana.Et qꝛ oẽs oꝑa

tiones ꝓcedunt ab aĩa. neceſie eſt ꝙ tot
ſint virtutes.tot officia.tot poteſtates ĩ
ala.q̃t ſunt oꝑpatões diſſiles inter ſe. Et

quia oĩa que ſunt extra hoĩem.ſunt oꝛdi

nata ꝑ pulcrũ oꝛdinẽ ſᷣm ſuꝑiꝰ ⁊ inferiꝰ
ſ̃m maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ dignitatẽ.ita ꝙ nõ
oĩa ſunt equalia.⁊ etiã ciuitates ⁊ regna
ſunt oꝛdinata ſ̃m diuerſitatẽ officioꝛuʒ.
ita ꝙ officia nõ ſunt ſiłia. neq; equalia ĩ
dignitate.⁊ tñ oĩa facta ſunt ꝓpt᷑ hoĩem

Ex ine/
q̃litate
officioꝝ
ĩ mẽbꝛiſ
arguit i
eq̃ litas
officioꝝ

ergo młto magis debẽt eſſe oꝛdinata of in ania

ficia naturalia in aĩa.⁊ virtutes ⁊ pote/
ſtates.ſᷣm ſuꝑius ⁊ infer.ſᷣm maioꝛẽ ⁊
minoꝛẽ dignitatẽ.Jõ nõ om̃s virtutes
nec poteſtates ſunt eqles vel officia ſunt
eq̃lia in ipᷣa aĩa.ſʒ alique ſunt mediocxes
aliq̃ ſuꝑioꝛes.aliq̃ infime.aliq̃ mag no
biles.aliq̃ minꝰ nobiles. Jõ aia ẽ qdðᷣdã
regnũ in ſe.quia habet ſuas poteſtates.
ſua officia oꝛdinata ad moduʒ regni.qꝛ
ſuꝑioꝛes virtutes ⁊ poteſtates imꝑant
pꝛecipiunt.⁊ dñantur inferioꝛib.⁊ eas
regunt ⁊ gubernant. Sed ⁊ virtutes in

Aia eſt
qddã re
gnum

ferioꝛes obediunt famulant᷑ ⁊ ſeruiunt

ſupioꝛibus.⁊ recipiunt mãdata ab eis.
Et ideo regnũ eſt bene diſpoſitũ ⁊ in pa
ce.quando ſuꝑioꝛ poteſtas vt regia vel
imperialis.bene regit ⁊ imperat.⁊ infe/
rioꝛ poteſtas obedit ⁊ famulat᷑.Ita igi/
tur in regno anime eſt bona diſpoſitio ⁊
bona pax⁊ trãquillitas.qñ ſuꝑioꝛes po
teſtates que ſunt in ania beneregũt ⁊ im
perant.⁊ inferioꝛes bene obediunt ⁊ fa/

*

mulantur.i¶ Jncipiamꝰ aũt ab infimis

oꝑationibus anime. Infime auteʒ que

ſunt in homiĩe.ſunt nutrire.augmentare

generare.Cõmuniter in hoĩe pꝛimo ap

Decla⸗
tias aie

paret nutritio augmentatio generatio.

f 3

Et ideo quia iſte tres operationes ſunt

düſſimiles, neceſſe eſt ꝙ ſint tres vᷣtutes

⁊ poteſtates diſſimiles in anĩa eis coꝛre
ſpondęètes. Ideo eſt in aĩa virtus nutri

endi.augmẽtanai ⁊ generãdi. Et ſic ſũt

ibi officia tria naturalia.⁊ iſta tria ↄtinẽ
tur ſub vna poteſtate generali.q̃ vocat
De po / virtus vegetatiua. Et iſte tres virtutes
tẽtia ve/ ſunt in regno aĩie ad modũ laboꝛatoꝛuʒ.
getatiua agricolaꝝ.⁊ mercatoꝝ.qm̃ ſicut iſti ĩceſ-/
ſanter laboꝛãt ad ſuſtinẽdũ alios ſtatus
nobiles regni.qm̃ aliter nullꝰſtatus poſ
ſet durare niſi iſti ↄtinue oꝑarent᷑.⁊ ideo
iſti poꝛtãt totũ pondꝰregni ⁊ oẽs ſtatuſ
ſuꝑioꝛes. Ita ↄfoꝛmiter iſti tres ſtatus
ſiue vᷣtutes infime ↄtinẽt ⁊ poꝛtãt alias
virtutes ⁊ poteſtates ſuꝑioꝛes ac nobi/
les in regno aĩe.⁊ ↄtinue ⁊ inceſſant᷑ la/
boꝛant ꝓ eis.⁊ poꝛtãt pondꝰtotiꝰregni.
⁊ oẽs ſtatꝰſuꝑioꝝ poteſtatũ ⁊ officioꝛuzʒ
¶ Et iſte etiã tres vᷣtutes hñt q̃ttuoꝛ ali
4929238 eis famulãtes ⁊ miſtrãtes eis ↄtinue
De pti/ ſcʒ. Uirtutẽ appetitiuã ſeu attractiuam
bꝰvege/ cuiꝰofficiũ eſt cibũ deſiderare ⁊ acciꝑe.

tatie po Uirtutẽ retentiuã.cuiꝰeſt cibũ retinere.

Uirtutẽ digeſtiuã.cuiꝰeſt cibũ coq̃re et
digerere. Virtutẽ expulſiuã.cuiꝰ eſt ſuꝑ
fluitates expellere.⁊ bonũ chimũ in oĩa
mẽbꝛa delegare. Oia eiĩ iſta officia exer /
cet aĩa cum inſtrumẽtis ⁊ oꝛganis coꝛ/
palibo.ita ꝙ iſte poteſtates ⁊ vᷣtutes ſũt
ligate cũ coꝛꝑe.⁊ oꝑatões eaꝝ fiunt cuʒ
coꝛꝑe.⁊ mediante coꝛꝑe. Ideo etiã foꝛ/
tificant᷑ ⁊ debilitant᷑ iſte oꝑatões ſm de
bilitates ⁊ foꝛtificationes coꝛꝑis.ita q;
q̃nto coꝛpꝰeſt foꝛtiꝰ.tanto etiã iſte virtu
tes ſunt foꝛtioꝛes.Et iõ iſte virtutes di
De potẽ cunt᷑ virtutes coꝛꝑales.i¶ Poſt iſtũvero
tia ſenſi/ ſtatum in regno aĩe.ſequunt᷑ alij ſtatꝰ ſu
tiua ⁊ e perioꝝ virtutũ ⁊ poteſtatũ ⁊ officioꝛuʒ
ꝑtibus magis nobiliũ. Uñ in hoĩe ſunt oꝑatio
nes alique magꝭ nobiles qᷓ; pᷣdicte.q̃ tñ
nõ ſunt ſupᷣme.ſed mediocres.ſicut ſunt
videre.audire.odoꝛare.guſtare.⁊ tange
re.Et qꝛ iſte oꝑatões ſunt diſſimiles.ne
ceſſe eſt ꝙ ĩ aĩa ſint etiã qnq; poteſtates
Dliuiſſimiles.iſtis oꝑationibo coꝛrũdẽtes.
f(II(cczʒ. Poteſtas viſiua.cuiꝰ officiũ eſt appᷣ
hendere ⁊ cognoſcere coloꝛes.figuras ⁊
lucẽ.⁊ iſta vᷣtus eſt ↄiuncta cũ oculis.⁊
ala exercet iſtud officiũ cũ oculis. Alia

tentie

virtus eſt poteſtas auditiua. cuius offi
cium eſt ſcire ⁊ cognoſcere ſonos ⁊ vo-
ces ⁊ armonias.ac ↄſonantias ſonoꝝꝛ ?⁊
vocũ.Et iſta virtus eſt ↄiuncta cũ auri
bus. ⁊ cum illis exercet illud officcium.
Alia virtus eſt olfactiua.que appꝛehen
dit odoꝛes.Et ſiliter de guſtu⁊ de tactu
Ecce mirabile matrimoniũ inter mem
bꝛa coꝛꝑis oꝛganica exvna ꝑte.⁊ virtun
tes ⁊ poteſtates ſeu officia aĩc ex alia pte
Eccecoꝛpus cũ multitudine oꝛgano·
pulcerrimoꝝ. Ecce animã cũ multitu/

dine ⁊ varietate virtutũ.poteſtatũ ⁊ ofi⸗

cioꝛum nobiliũ.Om̃s aũt virtutes iſte
7 poteſtates ↄtinent᷑ ſub vna virtute et
ptãte generali ſeu cõi q̃ ðꝛ ſenſitiua. Et
iõ oẽs iſte vᷣtutes dicũt᷑ ſẽſitiue.⁊ vocãt᷑ Poten/⸗
coꝛꝑales ⁊ carnales ſeu oꝛganice.qꝛ ſũt tie ſenſi/
cõiuncte cũ coꝛꝑe ⁊ carne ⁊ oꝛgano.Et tiue di/

oꝑatõnes eaꝝ ſunt cũ adiutoꝛio oꝛgani cunt᷑ o

coꝛꝑalis.iõ etiã debilitant᷑ et foꝛtificant᷑ ganice
f̃m ꝙ oꝛganũ debilitat᷑ ⁊ foꝛtificat᷑. Itẽ coꝛꝑaleſ

etiã iſte poteſtates dicũt᷑ ſeruiles ſeu ſer catnalei
ue.⁊ nõ libere.⁊ hoc ideo.quia ſunt liga ⁊ ſerue

te cuʒ coꝛpꝑe.⁊ etiã ſubiecte ſunt alijs po/

teſtatibo ſuꝑioꝛibo naturalib. Quãuis
autẽ iſte poteſtates omnes vno nomie

dicunt᷑ coꝛꝑales. attamẽ inter eas eſt di
nitas ⁊ maioꝛitas.nec ſũt eq̃les. Quia

icut vnus ſenſus excellit aliũ in locoꝛũ Differ

diuerſitate. ita excellit eum in virtuteet tia eaꝝ ⁊
nobilitate. VUnde odoꝛatus excellit gu/ nobil⸗
ſtum rõne ſitus ⁊ loci:quia ſentit ⁊ ꝑci/tas
pit longinqus. Similit᷑ audit excellit
odoꝛatũ.longius em̃ odoꝛamꝰ q; guſta

mus Et longiquiꝰaudimꝰ q; odoꝛamꝰ

⁊ ſic oculi excellunt aures.longiꝰ em̃ vi/
demus q; audimꝰ. Senſus aũt tactus
eſt infimus omniũ.⁊ eſt ꝑ totũ coꝛpus
expãſus.q¶ Pꝛeter aũt iſtas virtutes ſeun
ſenſus exterioꝛes. habet anĩa alios ſen/ De ſeſu
ſus interioꝛes occultos ⁊ nobilioꝛes.q ↄmuni
habent oꝛgana interioꝛa occulta in cere
bꝛo ⁊ capite.que quidẽ virtutes.ſũt ſen/
ſus cõmunis.imaginatiua. fantaſtica.
eſtimatiua ⁊ memoꝛatiua.¶¶ Poſt pᷣdi⸗/
ctas virtutes ⁊ officia.alia virtus eſt et De vᷣtu

poteſtas in regno anie.ſcʒ virtus moti/ te moti⸗/

ua de loco ad locũ.Et ꝑ iſtam virtutem ua

anĩia dilatat ⁊ extendit mebꝛa conſtrin/

tn gigboi
((ü ſeigrgt⸗
uue Ural

trutrtt
Topatur e
Etofut
gana corp⸗
mnanns,
Gtumt pot
guncnonet
Phrfnegiant
nelins ſta
ſhtntü por
benttotüre

tumn. Vnd
t mepoteſtat
, mseſtnec
Alccrus7

casopati
gliud eſtof
fcium vol
cintvnü
bus gliax
öſuntooll
ſoredeccu
ſedhantst
Gagni⸗
Gficuntp
(pop⸗
polgles
Etidoo
tseſtſer
linticop
bentrſ
Etlöſet
ſſeletͤim
llpano,
ſliniſüm
gediſcems
ſrimpane
Klinudie

curöti

ee inn

thſnes

inn ſ

bitriüe

ciinto⸗

— git detrebue Ged Larogefari ſe irauta. tot mirabilib⸗ Eiutitn 3 5
N 2 opatur oꝑ DPantea aRllt⸗ ibo et officijs naturalibo. Et nõ ſo/
nunteginn Et om̃ia iſta ſi dinẽ.⁊ fiunt ꝑ oꝛ teſtatib et officijs natural
ncag nen t om̃ia iſta ſunt ꝑ oꝛ lũ aĩa hʒ in ſe potẽtias.vᷣtutes et officia·
Muncncien ana coꝛꝑalia.ſ.ꝑ neruos ꝑ pedes ⁊ per lũ aĩa in epotecas-vrütes el e 10. Qs gfa
* . ES k, ia. ã põt dotari de nouo. ra
riludofinn 5 Per iſtum ſtatũ pᷣdictarũ vir/ naturalia.ĩmo etiã põt dotari d e, ſupaddi-
manus.i¶ Per iſtum ſtatũ absr Dnarf or inouis vᷣtutib pote/ ſupaddi
Agechohe tutum⁊ poteſtatũ ac officioꝝ que habẽt Garidnecvrc ong aranlenh mo turnatu
nindm dinnctione cnz oꝛgano coꝛpalrrovan⸗ ralibo et tuitis. et H tã gram ſui crea/ rali reò
oniünmnmn tur mediante carne.ſeqtur in regno ani/ et iſitionẽ Ppꝛij laboꝛis. anĩe
Vnatetti eali ſupꝛemꝰ ⁊ nobiliſſimuſ toꝛis q; ꝑ acquiſi ee
nglinid mealius ſtatus ſupꝛem ꝛn ha/ ¶ Sic ů bõ poteſt videre obligationẽ et
lcnnign virtutũ. poteſtatũ.ſeu officioꝝ. que ha· ¶ Sic ů hõ poteſt vic gationee
cnanalag virtutũ. poteſtatũ.ſeu officioꝝ. qu de, ptre aĩe ſue quã accepita deo tà mirabilẽ?
— bene el egimsomnli vutmd gleiſn⸗ ervellee naturaliter diuitẽ. abundãtẽ
Imichnn ODe itel⸗ zman. nde in vornineſun due li vir plenã tot officijs.tot poteſtatibo.tot vir
botckniif. lectu et me poteſtates ſupꝛs arannlle ſunt in / tutibo. aptã ad recipiendũ nouas et no-
unmmh volüta / tus eſt nec poteſtas n rebabent dickin biliſſimas ſuꝑ potẽtias naturales pote
brmnen te tellectus ⁊ voluntas. que habent diſti ſtates ⁊ ᷣtutes. Põderet hõ aiam ſuĩũẽ
rſniia cias nationen: viſtinct officla: quia ſm pꝑtes ſuas.⁊ videbit ꝑtiũ valoꝛẽ ine/
ſeinmtwii ie aliud eſt officiũ intelligendi. aliud ſtimabilẽ. et inappᷣciabilẽ et incogitabi
genice ei u ficium volẽdi.Et iſte due Patelatre a le Quis eſtimabit antu valet inkelle 2“5
netgmno t H ciunt vnũ ſtatum ſeꝑpatum ab alijs tate jntum valet libertas.qᷓntum valʒ volũ
Gimorognic bus aliaꝝ virtutũ ĩ regno anie.quia iſte ae. anthmwvalet memorla Erillr doeta
laſutfn e 5 ſuntcolligale neccoinncfe ramnnp ciu. et de guſtu. et de odoꝛatu. de auditu
infun idd poꝛe nec cum oꝛgano coꝛpali.ſed ſunt ꝑ de viſn. et ſicdealijs. Logitet ergo ho⸗
inisiitel Kemlrane e e an nen, ſo⸗ mo magnitudinẽ obligatõnis erga deũ
uuſunlgtA Ar it ppter foꝛtitudinẽ ſeu debilitatẽ creatoꝛ? ſnũet tam ꝓ his que accepit ex
arcgsd. tificant᷑ ppter foꝛtitudinẽ ſe toto mũdo.qui ꝓpter ipᷣm fa
Grinaien õo nt᷑ autẽ ſpirituales ⁊ incoꝛ tra ſe.ſcʒ ꝓ toto mũdo.qui ꝓpter ipn
RKZMl coꝛpoꝝ.Dicunt᷑ autẽ ſpirit ſt. tã etiã ꝓ his q̃ ie accepit intra
mib. üs —nnraaſos ſoir j les ⁊ intellectuales ctus eſt.tã etiã ꝓ his q̃ iſ cr iI
poꝛales leu imateriales ⁊ in c. e. 1 oibb mẽbꝛis ſuis
nnes wokehne . anig piſta⸗ ſtates 2 virtu/⸗ ſeſcʒ ꝓ toto coꝛpe. 1Pe O 1
eed tideo ania p iſtas poteſtate⸗ 1.7 atibo ⁊ vir
n Etio gat iſtan duau virtuti idã pᷣn/ noꝝ accepton qᷓ ſũt tã mãifeſta ꝙ; nega⸗
moculign aĩe ſtat impialis ⁊ regalis.⁊ quidã pᷣn/ Inö poſſun.
uſntta Ou cipatus ⁊ ſupᷣma curia qui ſunt ſicut cõ rinõ Nohunt bligatois ex pte dã
utl gll ſiliarij ſũmi regis. iudicãtes ⁊ ſ eten emagnicud ¶Titulus. cvl.
n e ac diſcernẽtes ⁊ oſentiẽtes . e x as obligatio no ſolum creſcit
öcann rex imꝑans ⁊ mandãs ac pᷣcipiẽs.qð cõ — ex magnitudine et multitudine
bong inn ſiliũ iudicauit 2 decreuit. Itafoꝛmie donoꝝ. ĩmo magis ex volütate
iusitun regno aie. ⁊ in ſtatu ſupmo eſt intellect⸗ ffectu dantis ipſum donu vel ipſius
nͤc ſeu cach aſiiardin ealla nen 4 doni.10 pẽſanda ẽ magnitudo obligati
tunnnto Alulens. Et eſt volũtas imꝑia aigb. onis pᷣncipali? ex ꝑte dãtis ſcʒ ðᷣi.Et qꝛ
mintinſ n ens ⁊ imꝑans et executionẽ demã a⸗ duo ſut dona. vnn ſt ſenſibile viſibile. Dupli⸗
1nobiots /NH t h ſine ꝗcunq; impedimẽto. Et iſtev “ uo lur dona. vni eit ſibile et occultũ. cia ſunt
1ob . dicit liberũ arbitriũ. ⁊ iõ libe? maniteſtũ et aliud ẽ ĩuiſibile et occultũ.
occltunn timꝰ ſtat dicit᷑ liberũ arbitriü. iõ libeꝝ manilte anifeſtü eſt mũdꝰ. et qcqd hõ dona
nrsin ayrbitriũ eſt ſũᷣmꝰ ſtatꝰ aie.¶ Sic patet Donüm i iuiſibile et occultũ ẽ amoꝛ
Vinmns — Afoimeit iu ro exñs.eſt bʒ ĩ ſe. Donũ ĩuiſibile et o⸗ or
dus imuill Cõclu/ ꝙ aia hoĩs vna ⁊ eadẽ nume n dantis qui eſt inuiſibilis et occultus.
dèait qpaia qödã regnũ in ſeipᷣa. naturale.ↄtines in vantis qui e ð datur ẽ amoꝛ. ⁊ amoꝛ
de Ci alis de liter diſtinctos ſtatꝰ. mirabiliꝭ Unde pꝛimũ q .r ltus et
h E regnü ſenaturalite irtutü. prätü. ſen eſt donũ. ſed quia eſt occultus et
ennl in naturale oꝛdinatos.diuerſaꝝ virtutũ.ptãtũ. ſer pꝛumu .
Setimm officioꝝ.ſcʒ ĩfimos.medios.et ſupᷣmoſ

De magnitudie obligatõis be⸗

inuiſibilis.ideo quaſi nõ repotart do⸗/

Ti.xlvi

Tixc/
vi.

num.⁊ tamen eſt pꝛimũ.⁊ radix atq; fũ/
damentũ omniũ alioꝝ donoꝝ. ⁊ omnia
alia dona ſequunt᷑ amoꝛẽ. ⁊ pꝛocedunt
ab amoꝛe tanq; a radice ⁊ pꝛincipalido
no.Et ideo omia alia dona nõ ſunt niſi

ſigna amoꝛis. ⁊ declarant ⁊ manifeſtãt

ipſum amoꝛẽ occultũ ⁊ inuiſib ilẽ.eo q;

ipᷣa dona videntur.⁊ ipe amoꝛ nõ videt᷑
⁊ ideo in dono videtur et relucet amoꝛ.
Sicut em̃ fumus arguit ignem infalli

biliter. ita dona exterioꝛa arguunt amo

rem infallibiliter dantis.Quãuis pᷣmo

detur.⁊ ſit pꝛimũ donuʒ.attamẽ pꝛimo

apparent dona alia.⁊ recte oſtendunt q̃/

lis ⁊ quantus ſit amoꝛ. Unde hoc eſt ſi

mile ſicut de pꝛoductõe mundiviſibilis

⁊ manifeſti.que manifeſtat aliã ꝓducti/
onem occultam in deo.que eſt maioꝛ in
infinitũ ⁊ eterna.ita donum viſibile qð
videmus.manifeſtat donũ ĩuiſibile dei
occultũ.ſcʒ ſunm amoꝛẽ.qui pᷣceſſit om
nia dona. quia niſi pᷣus dilexiſſet nihil
dediſſzʒ.ita ꝙ ipᷣa dona exterioꝛa. ſũt vi
⁊ ſcala ad veniendũ ad amoꝛẽ dei. ⁊ ipᷣ

inueniendũ.Quia ergo ipᷣa dona ſuntp

ma ſigna ⁊ argumenta amoꝛis. ideo ex
quãtitate ⁊ pꝛogatiua donoꝝ.recte poſ-/
ſumus arguere ⁊ concludere.quãtitateʒ

⁊ pᷣꝛogatiuã amoꝛis.Et quia deus totũ

mundũ fecit ppter hominẽ. ideo in to/
to mũdo pᷣmo dilexit hominẽ.⁊ pᷣncipa

liter. ⁊ omia alia dilexit ꝓpter hominem
Et ſic in alijs creaturꝭ nõ diligit niſi ho

minẽ. Et quia ſuꝑ om̃es creaturas exal
tauit hominẽ⁊ oꝛnauit.⁊ dotauit in coꝛ

poꝛe ⁊ ĩ aĩa.ſequitur ꝙ ſuꝑ om̃es creatu

ras ⁊ pꝛe ceterꝭ dilexit hominẽ.Et quo/
niã amoꝛ dei qð eſt donum occultũ e.
excellit ⁊ ſuperat om̃es creaturas ⁊ om/

nia dona creata.ideo ſuꝑ om̃es creatu/

ras dilexit hominẽ. Cum etiã amoꝛ dei

erga hominẽ ſit puriſſimꝰ. veriſſimꝰ. ſe/
curiſſimꝰ.ſinceriſſimꝰ ⁊ ſumme liberaliſ
ac gratuitus.quia ipᷣe pꝛimo dilexit ho/
minẽ.⁊ amoꝛ ſuus pꝛeceſſit. nec dilexit
hominẽ ꝓpter aliqð qð habebat ab ho/
mine.nec aliquid pꝛius dedit ei homo.
vt eũ deus ſic diligeret ⁊ tanta dona do/
naret.ſed ſua bonitate ſola.ac pura libe/
ralitate pꝛeuenit hominẽ amando ipſuz

anteq; eſſet gratis ⁊ gratuite.⁊ dãdo ſua
ineſtimabilia. Sequitur ergo ꝙ homo
obligatur deo creatoꝛi ſuo plus ſine cõ/
paratiõe ꝓ amoꝛe ſuo liberaliſſimo.quo
pꝛimo dilexit eum.qᷓ; ꝓ oĩbus alijs do/
nis.de quãto magis valet amoꝛ dei. q;
oẽs alie creature. Duo ̊ ſunt penſanda
diligẽter. ſcʒ dona dei. ⁊ amoꝛ dei q pᷣceſ/⸗
ſerunt. Magna aũt eſt obligatio ex ꝑte
donoꝝ.ſed maxiĩa ex ꝑte amoꝛis.Eccegꝭᷣ
duo ligamĩa.ꝑ q̃ obligat deꝰ ſibi hoĩem
⁊ reddit eum ſibi obligatũ. Declarata ẽ
g̊ magnitudo obligatõis ex ꝑte dantis
ſcʒ dei.q̃ oꝛit᷑ ex puritate ⁊ ſinceritate ſui
nobiliſſimi amoꝛis oĩa dona pᷣcedẽtis.
qͥ amoꝛ tãtũ ẽ excellẽs q̃ntũ ille qͥ amat.
Et qͥd excellẽtiꝰ deo.qͥd potẽtiꝰ deo.qͥd
meld.qͥd nobiliꝰ: Ergo nihil excelletꝰ.
nihil meliꝰſeu nobiliꝰamoꝛe dei.
¶ De magnitudie obligatõis ex ꝑteac/
cipietis.ſcʒ ipᷣiꝰhoĩs. Dncvf.
On ſolũ aũt magnitudo dono/
ſ.⁊ amoꝛ dãtis ſinceriſſimꝰ et
puriſſimꝰcauſant magnitudiez
obligatõis.ſʒ etiã neceſſitas ineuitabił
ipᷣꝰaccipiẽtis.ſcʒ hoĩs. Nõ em̃ ſicut eſt Neceſſi/
libera volũtas ⁊ gtuitas ex ꝑte dãtis et tas acci
nõ neceſſitas.ita eſt libertas ex ꝑte acci/ piẽdi ob
pientis.qꝛ hõ velit nolit neceſſeẽ ſibi vt ligat ho
accipiat dona ⁊ bona dei.ſine qͥba nõ pᷣt minem
eẽ vno momẽto. Refutet em̃ ſi põt.⁊ di/ deo

cat.nõ indigeo aere neq; tra.nõ indigeo

ſole.iã ſine illis viuere poſſum.ãpliꝰ nõ
recipiã dona ⁊ bñficia dei. Uideteg in⸗/
euitabilẽ neceſſitatẽ hoĩs accipiẽdi do/
na ⁊ bñficia dei.⁊ ↄtinuã ⁊ inceſſabileʒ.

Uligete quõ deꝰliberalit᷑ ⁊ inceſſant ⁊

tis tribuit ſua dona.⁊ ſuccurrit ĩdigẽtie
hoĩs nũq; deficit.nũqᷓ; denegat. Rurſũ
eſt alia neceſſitas ⁊ maioꝛ in hoĩe.qꝛ cõ Necelſſi/

tinue ⁊ inceſſant᷑ indiget ↄſeruari ⁊ ma/ tas ↄſer

nuteneri ĩ eſſe.qꝛ de nihilo ẽ.⁊ ĩ nihil re/ uatõnis
diret.ſi nõ a manu dei ↄ fuaret᷑ vt iã oñ/ obligat

ſum ẽ.Ecce quõ hõ ſũme indiget deo. hominẽ

qꝛ ſine ipᷣo nlło mõ pt eſſe. nec pᷣtdurare doo
p vnũ momentũ. Quia & hõ ſp indiget Tixvij
Zo.⁊ capit ab ipᷣo inceſſant᷑ ⁊ neceſſario in fi.

oia pᷣdicta.nec aliqͥs aliꝰ pᷣt ſibi dare illa

ſequitur etiã tunc ꝙ homo ſoli dco obli
gatur. ⁊ ſũme obligat᷑ tanq; amico.ſũ⸗

gibus pe

morintin
verlen,
(Aoſumd
minerſ.
oblgation
(Decan

ppentbl
U

mi
ſci
donühois
gliareſeps
ſcgedein
ſccoſüme⸗
circüſtitia
(oligotös
e quentſui

c codiarot

I bucaleq
naglaco
ini cts
w ed,/ chtonrs
tös Wacdie
honis Aigeotti
mMmMmctio
bilstin
fuptibilt
bilio gel
Atutaln

ibꝛo natt
1gcneral
es eatn
iſtncne
gatioto
Bötai
rcliquun
lcgtiohe
ſuls ci
(cof

„.

mittdice
ragogh
noplns ſnec⸗
benliſnogn
dibusais
Aaamadi;
ſnme
ordihzt
toblignoge
tanons Enz

udoſbibiin

mi⸗ Damni
srgtedents
etſincongein
don cllans.
jntüileme
poten deoc
nibaaraln,
noredal.
inntr
Lm'an.
Cincodon⸗
8ſincoiſſinde

ſins nauibl

Föchſent i

Gergeditse

mok en ſüf
tnſſtiſbit
aſnrchnöftt

ch vittA N
tulunna r
ſun inln
tain
cciiidi do⸗
urſbi
incecſantt,
Cunitiafft

aegt u
inboie 90 n

4
„ . c
„.
2. cix.
35

mo ꝛ⁊ intimo.qͥ eum in neceſſita te ſũma
2 continua nõ deſerit neq; deficit. Sic

ergo ſũma ⁊ extrema neceſſitas qua ho/

mo inceſſanter poſtulat.ↄcludit ſũmaʒ
obligationẽ hoĩs ad deũ.

¶¶ De ceteris cõditionibo circũſtãtüs ⁊

——

ꝓpetatibo iſti obligatõis.

Uia aũt iſta obligatio ligat ho/
minẽ cũ deo.⁊ dũ mag cogno/

ſcit᷑ magis ligat.⁊ hoc eſt totum

bonũ hoĩs ꝙ ſu cũ deo ligatus.⁊ ab oĩ
glia re ſeꝑstꝰ.qꝛ nihil ꝓdeſt hoĩ cogno/
ſcere deũ.niſi iungat᷑ ei ⁊ ſociet᷑ cuʒ deo.
idco ſũme vtile eſt cogitare ⁊ cognoſcere

yl.

Pꝛ imi/
tas ob/
nd ligatois
umagnundg

bomis

oibus patens. ⁊ quilibet põt eã legere ĩ

circũſtãtias.cõditões ⁊ ꝓpetates iſtius
obligatõis q̃ᷓntũ fieri poterit.quia tunc
querit ſuũ bonũ.Uiſa aũt eſt magnitu/
do dicte obligatiõis.⁊ vñ oꝛit᷑.ſʒ ſũt ad
huc alie q; plures cõditões eius.ij Uñ
vna alia conditio eſt.ſcʒ pᷣmaritas obli⸗
gatõis.quia iſta obligatio eſt pᷣma ⁊ p/
cedit omnẽ aliã obligationẽ.⁊ iõ om̃is
a lia obligatio vcra ⁊ iuſta fundat᷑ in iſta
⁊2 ſdeo etiã in iſta obligatione fundat᷑ iuſ

pmũ ⁊ pᷣma iuſticia.⁊ ab iſta oꝛitur pꝛi/

ma actio. Item iſta obligatio eſt infalli
bilis ⁊ indelibilis ⁊ ĩmoꝛtalis ac incoꝛ/
tuptbilis.⁊ carta ⁊ ſcptura eius indeli/
bilis qꝛ ſcppta digito dei in qualibet cre/
atura in ipᷣo hoiĩe.⁊ in coꝛꝑe ⁊ in ania.et

libꝛo nature. IJtem oĩbus eſt cõmunis

⁊ general ⁊ naturalis.⁊ ipᷣe homo ⁊ om
nes creature dicunt ⁊ ſunt teſtimoniuʒ

vreriſſimũ hurꝰobligatõis.⁊ iõ nulſłꝰ po
teſt negare. Ulteriꝰ hec obligatio eſt ob/

ligatio totiꝰ vniucrſi ⁊ ꝓtoto vniuerſo.
Buũt aũt multe alie cõditões.q̃ de pñti
reliquunt᷑.q̃̊s qlibet ꝑ ſepᷣt inueſtigare.
Et ſic cũ adiutoꝛio dei maniteſta eſt ob/
ligatio hoĩs inqntũ hõ eſt ad deũ, cum
ſuis cõditõibo ⁊ circũſtantis.
¶ HDic oſtẽdit᷑ d hõ dʒ ⁊ tenet᷑ ac obli⸗

Qga/ deo dare ꝓ oĩb datis acceptis.

. Titulus.cix.

Onig gaute
demõſtratũ eſt hoĩem inq̃n/
C hoiqze veriſſime⁊ ſũme

⸗

De redditõe boĩs obligati

lius hʒ. amabiliꝰ⁊ nobiliꝰqð poſſit dari

gt ĩ ſe aliqͥd naturalit᷑ qdð poſſit dare⁊ re deo red
erepꝓ illo. Que aũt maioꝛ pena q; ſe cos/
nõ eſſet donũ pfectũ neq; recõpenſatio. talit᷑ ? p

mo nõ habet in ſe tale donum quod poſ-

reſpondeant obligationi ⁊ modis et cõ

obligatũ ⁊ debituz deo ꝓ oĩb que acce/
pit.iõ neceſſe eſt demõſtrare qͥd debʒ hõ
dare deo.qꝛ oĩs debitoꝛ ⁊ qͥ eſt obligatꝰ.
ad aliqͥd eſt obligatꝰ⁊ aliqͥd debʒ.Et qꝛ
hõ ſoli deo eſt debitoꝛ⁊ obligat.⁊ qcqͥd
hʒ accepit ab eo.iõ tenet᷑ dare deo ⁊ retri
buere qͥcquid pᷣt.⁊ om̃e qð pᷣcioſiꝰac me

rua volatarin

⁊ melioꝛi mõ quo põt.Ergo qͥcquid hõ
hʒz in ſe qð poſſit dari.iã eſt deo totũ de/
bitũ ⁊ obligatũ de iure nature. Cõſide/
rare aũt oꝑtet vtꝝ habeat aliqͥd qð ſit ꝓ
pꝛie ſuũ qð poſſit dare ⁊ ſit deo accepto)
bile.Et neceſſeẽ ꝙ ita.Quia poſtq;; oſtẽ Ti.xc·
ſum eſt infallibiliter hoĩem eſſe ſümeob vi. DUDWU—U
ligatũ deo de iure nature.ĩmo noſcitur Hõ hʒ
totus obligatus.⁊ cũ hõ cogſcat ſe totũ natura/
obligatũ ⁊v eriſſime cogſcit ſe oĩa acce/ lit᷑ aliq d
piſſe q̃ hʒ.ſeqͥ tur ꝙ neceſſe ẽ ꝙ hõ habe/ qð põt

tribuere deo ꝓ bñficijs acceptis.alit᷑ in/ dere
uanũ eẽt obligatꝰ.⁊ obligatio naturalii
eẽt fruſtra qð eſt ĩpoſſibile.⁊ hõ eẽt natu
ralit᷑ ↄſtitutꝰin maxia pena.qꝛ cogͤſceret
ſe oia accepiſſe.⁊ ꝑ ↄñs obligatũ eẽ ⁊ de
bitoꝛẽ.⁊ tñ nihil hr̃e vñ poſſet ſoluere et
recõpẽſare ꝓ tãtis bñficijs acceptis ↄti
nue ⁊ inceſſant᷑.⁊ tñ vellet ⁊ nõ poſſʒ.qꝛ
naturale eſt ꝙ oĩs qͥ accipit aliqð bñfici
um ꝙ ülle velit ⁊ deſideret aliqͥd retribu/

ſcere debitoꝛẽ ⁊ eſſe obligatũ et velle ſoꝛ)
uere.et tñ nõ hr̃e vnde poſſʒ ſoluere:Er
eſt neceſſe ꝙ hõ habeat aliqͥd qð poſ
it dare ꝓ oĩbo que accepit.Et quia nul- Hõ hzʒ
lus vere iuſte et ꝓpꝛie poteſt dare alicui aliquid
qð nõ eſt vere et totaliter ſuũ.quia aliter qð ẽ to

neq; retributio conueniẽs.nec etiam ac pꝛie ſuũ
ceptabilis.idco neceſſe eſt ꝙ homo ha/
beat aliquid qð ſit totaliter ⁊ ꝓpꝛie ſuũ.
et qð ſit in mera et libera ſua poteſtate et
dñio. nihil autem poteſt dici qð ſit ve
re et pꝛopꝛie ſuum quod poſſit ab eo au⸗
ferri aliquo modo. aut tolli per violen/
tiam ipſo nolente et inuito. Si autẽ ho⸗

ſit dare. non erit acceptabile deo. quia
opoꝛtet ꝙ retributio ⁊ recõpenſatio coꝛ

* .
SS .

Retribu
tio hõis
ds eſſe li
bera? vo
luntaria

Quid ſit
illud q
ppꝛie ſit
hoĩs

—

ditoibus ipᷣius dantis.Et quia deꝰ de/

dit libere.ſpõte.ac voluntarie:⁊ gratis ſi
ne neceſſitate.ſine coactõe.⁊ ex ſincero ⁊
puriſſimo amoꝛe.⁊ ex tali libertate ⁊ ſpoõ
tanea volũtate.⁊ tali amoꝛe tãq; a radi/

ce.tota eſt obligatio.iõ neceſſe eſt ꝙ retri

butio ⁊ recõpenſatio ↄfoꝛmis ſit ⁊ coꝛre
ſpondens ſcʒ ꝙ ſit libera.ſpontanea.vo⸗
luntaria ⁊ nõ coacta. Uñ nullũ donum
eſt acceptabile niſi tale.qð ꝓcedat de in/
timo coꝛdis affectu.i¶ Oꝑtet aũt inqͥre/
re ſi homo habeat tale donũ.⁊ aliqͥd qðᷣ
ſit vere ⁊ ꝓpꝛie ſuuʒ ⁊ in ſuo dñio. ita ꝙ;
nemo poſſit ab co tollere illð iuito. Vñ
talis res nõ poteſt eſſe aliquid extra bo
minẽ.quia om̃ia que ſunt extra hominẽ
poſſunt tolli ab homĩe ꝑ violentiã ipſo
nolente. Ideo nõ ſunt vere.⁊ ꝓpꝛie ſua
nec in ſua mera ⁊ libera poteſtate quare
de illis nõ põt fieri recompenſatio deo.

Ullterius talis res nõ põt eſſe coꝛpꝰho/

exiſtit. Reſtat & ꝙ talis res ſit aĩa.vel ali

minis.nec aliquid deeiꝰ coꝛpoꝛe.nec vi

ta coꝛpalis.qꝛ ⁊ totũ coꝛpꝰ⁊ qdᷣlibet mẽæ

bꝛũ ⁊ vita homiĩs poſſunt tolli ipᷣo inui

to ⁊ ꝑ violentiã.⁊ ꝑ ↄſequẽs nõ ſunt ve/
re ⁊ ꝓpꝛie ſua.nec in ſua mera poteſtate.
Flec etiã omia iſta ſunt maxĩe pᷣcioſa et
optima que habeat hõ. ⁊ hõ debet dare
optimũ qð habet.⁊ qð pᷣcioſi⁊ melius
quid qð ſit in anĩa. Nõ aũt poteſt eẽ to/
ta anĩa.quia quedaʒ eiꝰ ꝑtes ⁊ virtutes
ſunt ↄiuncte cũ coꝛꝑe ⁊ oꝛgano coꝛꝑali.
Et ideo ille ꝑtes ⁊ ille virtutes nõ ſunt ĩ
libera ⁊ pura poteſtate homĩs.ſicut nec
coꝛpus.Reſtat ergo ꝙ illa ꝑs ſit nobili/
oꝛ ⁊ potioꝛ ꝑs ipᷣius anĩe.vel ſit ĩ illa ꝑte
que eſt ſeꝑata a coꝛꝑe.i.a carne ⁊ oꝛgano
coꝛꝑali.⁊ nullo mõ ſit ↄiuncta cũ carne

Litulus. cx.

vel donũ liberale ⁊ ſpõtaneũ.qð ſit ĩ pu Uolun

raa mera libertate? dñio volũtatꝭ Tale tateeta/
aũt donũ eſt amoꝛ ſołꝰ.pcedens libere⁊ moꝛe re

ſponte a volũtate. Sola aũtvolũtas pᷣt tbuimꝰ
dare. ⁊ pᷣmũ qð dare pᷣt eſt amoꝛ. Ergo deo
amoꝛ eſt pᷣmũ donũ volũtatis ⁊ ma? et
pᷣcioſius.qꝛ eſt donũ liberaliſſimũ.ſpon
taneũ.⁊ voluntariũ.⁊ nullo mõ pᷣt cogi
vel auferri.nec tolli ꝑ violentiã ipſi hoi
inuito. Nihil ̊ habet hõ qð ſit vere ⁊ ꝓ/
ꝛie ſuũ.niſi amoꝛẽ.qꝛ eſt in ipᷣa ſola vo
ũtate q̃ ſola eſt dña imꝑatrix.⁊ regina.
hñs ĩperiũ ⁊ dñiũ in hoĩe. Ergo amoꝛ
eſt totꝰ theſaurꝰhoĩs.⁊ honoꝛabilioꝛ.pᷣ/
cioſioꝛ.carioꝛ.⁊ ꝓpinqͥoꝛ qͥ ſit in hoĩe
dare pᷣt. Inuenimꝰ g̊ rem quã q̃rebamꝰ
⁊ talẽ q̃lẽ inqrebamꝰ.nõ eſt extra hoĩiem
ſed in hoĩe.nõ eſt extra hoĩem.neq; ĩ coꝛ
poꝛe.ſed in aĩa.nec in tota aĩa.ſed in ſu5
ma pte aie ⁊ nobiliſſima. Habet ů̊ bõ in
ſeipᷣo aliqͥd ⁊ in ſua poteſtate qð dare pᷣt
deo.⁊ de q̊ põt retribuere ⁊ recõpenſare

tribuere ⁊ dare ſibi totũ ſuũ amoꝛẽ q̃n/ amoꝛeʒ

tum põt.⁊ melioꝛi mõ quo pᷣt cupſolus tenet hõö

eſt ⁊ totaliter. Totꝰ ergo amoꝛ hoĩs eſt dare deo
deo dehit?⁊ obligat de iure nature. In⸗
uenimꝰergo rem quã hõ debet ⁊ tenetur
deo dare ⁊ retribuere ꝓ oĩbus acceptis
⁊ donis dei. ſcʒ ip̃ᷣm amoꝛem liberalẽ ac
ſpontaneũ ⁊ totum..
O ſola amoꝛis retributio eſt ↄueniẽ

tiſſima retributio ⁊ magis acceptabilis

doeooo.
(SZitulus. cx.
Uoniam autẽ declaratũ eſt iaʒ Ti.xcvi
in pꝛecedentibus ex parte dã Ti. cvi⸗
tis.ſcilicet dei.duo pꝛoceſſerũt.
ſcilicʒ amoꝛ et dona eius cxterioꝛa ⁊ ma

Hoc aũt eſt liberũ arbitriũ.qð ẽ res no nifeſta.⁊ ꝙ; amoꝛ dei pꝛeceſſit omnia do

biliſſima ⁊ pᷣcioſiſſima in ania puꝝ ſpi/
rituale.⁊ hoc cõuenit cũ deo ſpirituali ⁊

nullo modo coꝛꝑali. Sed in libero ar/ fuiſſet.pꝛimum ergo qð dedit deus

na.quia niſi pꝛeceſſiſſet.nihil datum fu
iſſet a deo.⁊ ienihi ab pomine dccepei
,

bitrio ſunt due ꝑtes.ſ.intellectꝰ ⁊ volun/ mini eſt amoꝛ ſuus ⁊ exinde peramoꝛeʒ

tas.⁊ ſola voluntas eſt libera.ſpõtanea.
⁊ in ipᷣa eſt mera libertas:⁊ dñiũ.imperi
um.⁊ nulla coactio vel violẽtia pᷣt in ea
eſſe.qꝛ ſola dña eſt ſuijpᷣius.⁊ dñiũ ꝓce/
dit a voluntate.aliter nõ eſſet dñiũ. Er/

go talis res quã qrimus erit voluntas.

omnia data ſunt et accepta. Omnia er/⸗
go ſunt data per amoꝛem.¶ Et qꝛ amoꝛ

requirit amoꝛem.⁊ amare requirit ama/

ri de ſua natura. nec aliter ſatiſfit amoꝛi
niſi ꝑ amoꝛẽ.ĩmo conquerit᷑ niſi ſibi red
datur amoꝛp amoꝛe.iõ reddẽdꝰẽ amoꝛ.

lmai imninfnin
wn morlibon
EE odoe ad weckvobel
ei·¶ Tenet᷑ ergo hõ ⁊ obligat᷑ deo ſoli re Cotum it Garen

Ti. cxi⸗
1 1 ni⸗

—

V Onincii
imni/ꝛcfrin
daniſch

doi ccx
iivtammo:
zmoradie
um donor
nodel vtſ
antecholig
deditomie
moghieon⸗

mnim amord.

glig yt coꝛ
couenid
Gordiata
places. ge!
Ite etü
lſſimus?
Goffigali

4

Pokorecce
ponuder⸗
bogloſcut
ökonohe
ndchent⸗
mnneſial,
nisenſan
Catuncgen
Aoiimari
1. Volae.
UIne liet

epecz hlugte

ienh
dulgeſnn
Nöͤgecen
Amarc
ftfüruen
lucuno

Mooſci

Nlktbebe
Morem.)
1o ſtpot
Ie om

ni

Aümstnu
beniſnüe
nnloniftn
violmi Hihe
öc ſeng
cknöeſ
ngamr,1ngi
boir Sipenn
bonorsdlig
dſruhwe
mqräiehn

*

DRHõ

=

ck anbin

boien gin
otndin gine.

1 Mobasbin
Akae göoyrot
ne tmöpendre

digtdeolleE

Amo: Quia etiã pmũ donũ dei eſtamoꝛ eius.

dʒ retri/ ⁊ eſt pꝛimũ fundamentũ ⁊ radix omnia
bui deo dangi. leqͥtur ex his ꝙ illud qð pus an/

amati te omia eſt ↄuenientius debet retribui⁊

reddi ex ꝑte homĩs ipᷣideo.pᷣmo aman/

ti.vt amoꝛ retribuatp amoꝛe.⁊ hõ debz

ppmo radici ⁊ fundamẽto ⁊ cauſe omni/
um donoꝝ coꝛreſpondere. ſcʒ amoꝛi ipᷣi

us dei. vt ſicut deus pmo dilexit hoĩem

antcq; aliquid daret᷑ ei?⁊ exinde ꝑ amoꝛẽ
dedit om̃ia que dedit.ita homo debet pᷣ
mo ante om̃ia ipᷣm amare.⁊ dare ſibi ſu/⸗
um amoꝛẽ.⁊ exinde ꝑ amoꝛẽ dare omia

alia.vt coꝛreſpõdeat deo ꝓpoꝛtionabili

ter ⁊ ↄueniẽter.aliter nõ eſſet ꝓpoꝛtio ne

qʒ oꝛdiata retributio.nꝰ? ꝑ ↄſequẽs deo

placẽs.qꝛ nihil inoꝛdinatũ placet deo.
Itẽ eti quia ſicut amoꝛ dei eſt libera/

liſſimus ⁊ pcioſiſſimꝰ ſine compatione.

Amoꝛ ẽ

q́ᷓ; omia alia dona exterioꝛa. ⁊ excellit ea
in infinitum.ita quoq; ꝓpoꝛtionabilit᷑

Spcioſiuſ amoꝛ liberalis ipius hois ſine comꝑati

gvoßtcu ole H

Goancrbeiht

õ

hödebet

poibrs h

nornbedd

onctN

14

Nhmäücte.
gernunil

no oetſe⸗
slnminn
Actſronnun
nihldamn
dalmn
nſt
entmnn,
ninſng
iſ ,
lician⸗

=—

mn

d red/ one eſt nobilioꝛ. pᷣcioſioꝛ ⁊ amabilioꝛ q;
dipõot

omia que poſʒ dare.⁊ o m̃ia alia ſine cõ
patione excellit.ergo pᷣmũ qð debet ho⸗
mo reddere ꝓ ſuo amoꝛe deo eſt amoꝛ li

beralis.ſicut amoꝛ dei ẽ liberalis. Poſt/

q; homo habet fundamẽtũ ⁊ radicẽ q̃re

ipᷣm debeat a mare.⁊ quia deꝰ eum pᷣmo
gmauit.ſi aliter eum amaret nõ eſſet ↄue

nieẽs cauſa neq; retributio.nec coꝛreſpõ
detia.neq; acceptabilis deo. ¶ Pꝛeterea

ad ↄfirmationẽ. NHaʒ amoꝛ p ſe ſine oĩb
alijs placet.⁊ ẽ qamabilis ꝑ ſe ⁊ ꝑ ſe acce/
Amoꝛ ptabilis.ꝑ ſe iocunqꝰ ꝑ ſe dulcis.ſʒ nul
ſꝑ placz la alia pꝑ ſe placent ſine amoꝛe. nihil ama

bile. nihil acceptabile. nihil iocundũ vł

dulce ſineamoꝛe.Limoꝛ em̃ ſine amoꝛe
nõ acceptatur nec honoꝛ.nec alia dona.
Amoꝛ em̃ ſemp eſt acceptabilis. nunqᷓ;
refutatur nunq; diſplicet. Et ideo quã/

tũcunq;ʒ ſit aliquis potens.diues ⁊ ple/

nus omi bono.ſemꝑ vult amari.⁊ ſemꝑ

vult habere amoꝛeʒ . Nunq; em̃ refutat
amoꝛem. Et ideo ſeqͥtur ꝙ qᷓ;uis ipᷣe de

vltama

„

„

us ſit potentiſſimꝰ⁊ ditiſſimꝰ⁊ pleniſſi/
mus omni bono. ⁊ tamen amari vult

maxima res eſt amoꝛ. qui ſolus ꝑ ſe eſt

¶ O/ ſolus amoꝛ eſt in q

ſemp nũq; refutat amoꝛẽ. Magna imo

futabilis.Debet igitur talẽ rem pᷣcioſiſſ
mã ⁊ acceptabiliſſimã retribuere ⁊ da/
re deo poſtq; habet in ſe.et obligat᷑ deo
dare quicquid melius ⁊ dulcius ac no/
bilius habet. Concludit᷑ igitur ꝙ ſola

gamoꝛis retributio.eſt cõueniens ⁊ acce

ptabile donũ deil.
22 uo poteſt ho⸗
mo coꝛreſpondere creatoꝛi.⁊ de ſimili re
pendere vicoenm.
¶XZitulus.cxi. HM
St autẽ magna amoꝛis digni/
tas. pᷣcioſitas. ⁊ excellẽtia.quia
ſolus amoꝛ eſt in quo et ex quo
homo poteſt coꝛreſpondere ſuo creato/
ri.qᷓ;uis nõ ex equo nec equaliter vel de
ſimili rependere vicẽ. Unde ſi deus ira

ſcitur homĩ.homo nõ reiraſcitur deo ſʒ
expaueſcit.ſi deꝰredarguit hoieʒ. homo

nõ redorguit deũ.ſi etiaʒ iudicat homi/
nem.nõ reiudicat᷑ ab ho mĩe ⁊ ſic deali/

is. Sedvideamus deamoꝛe. Undecũ

deus amat hoĩeʒ.nõ vult aliud q́; ama/
ri iteꝝ. Uult g̊ hoĩem ſibi coꝛrñ dere in
amoꝛe.⁊ de ſilłi repẽdere vicẽ.in q̊ oñdit᷑
maxima amoꝛis pcioſitas.qᷓ;uis hõ nõ

poſſit ex e̊ coꝛrñdere.nec tãtum amare

qntũ amat᷑ a deo.eo qꝛ minoꝛ ẽ ⁊ crccatu

ra.⁊ iõ minꝰ diligit.ĩmo ſi hõ ſe totũ con

uertat ĩ amoꝛẽ.nihil adhuc erit in cõꝑa/
tione amoꝛis dei erga hominẽ.qꝛ amoꝛ
dei in infinitũ ſuꝑat ⁊ vincit amoꝛẽ ho/

mis.q̃ntũcunq; magnũ. Attñ dz hõ ex Hõ ex
ſeipᷣo toto ex tota mente⁊ ex tota virtu/ ſetoto
te ⁊ ex toto coꝛde icoꝛreſpondere amoꝛi bet deu
creatoꝛis ſui.vt ipſum amet qntum po/ amare

terit.vt ex toto ſeipſo amet.et melioꝛi et
purioꝛi modo quo poterit.qꝛ deus pᷣn/
cipaliter vult amoꝛẽ ſibi retribui ꝓ ſuo
amoꝛe.⁊ pꝛo ſuis beneficijs. Ideo vult
illum mundiſſimũ.caſtiſſimũ. puriſſi/
mum. ſſinceriſſimũ ⁊ ſanctiſſimũ eſſe.ſi/
cut amoꝛ ſuus erga hominẽ eſt puriſſi /
mus mundiſſimus. ⁊ ſic de aljs.Ali/

ter nõ eſſet coꝛreſpondentia nec ſimilitu

do.quia eſſet valde incõueniens⁊ turpe
reddere deo pꝛo amoꝛe ſuo puriſſimo et
ſinceriſſimo ĩimundũ ⁊ coꝛruptũ amoꝛẽ
ſed debet reddere amoꝛem pꝛo amoꝛe
poſtq; habet. et ſimilem pꝛo ſimili in

— .

CLiitulus.cxii

q̃ntuʒ poteſt. Patet ̊ quõ homo ꝑ amo

rẽ poteſt deo coꝛreſpõdere.⁊ ei aſſimila/

ri.q niła creatura dei hʒ alia Maxima

ergo eſt ⁊ digniſſima res amoꝛ.qꝛ facit
hominẽ deo ſilem.

nõ ſibijpᷣi hmo.quia totnʒ a deo accepit

quicqͥd habet vt dictũ eſt. Jdeo dʒ ſnũ Ti.cix.

amoꝛẽ dare deo.qꝛ totuʒ qð habet acce⸗/
pit a deo.et nulli debet dare ꝑtem. quia
a nullo alio aliqͥd accepit.⁊ ergo pꝛimo

6

*
—*

1
1

6
Ne

In nor,
i mi fone

Ci.

füͤtatenpea
tpuriodic
hoͤdebetſe
rio melioꝛt

Duo oꝛdine. quali modo obligatur debet dare deo. Et quia hõ ↄtinue etin / . natöcdei
homo dare deo amoꝛẽ ⁊ ĩm amare. ceſſanter ↄſeruat᷑a deo.et capit benefici Hõ ſo cotis ei
— Titulus.cr. um ↄtinue ab eo.quia ſine co eſſenõ poſ tenet᷑ alſ ſciü itact
Ti.xcvi VUoniã autẽ hic tractauimꝰ de ſet.et quia oẽs creature impẽdqũt ſibi ſer marede ig vin?
. debitis in ſpeciali in qb homo uitium et bñficiũ ſineq bus nõ poſſʒ du um ſeſernitiü⸗
obligat᷑ deo.⁊ inueſtigauimus rare ꝑ vnũ momẽtuʒ.ideo ſcqtur ꝙ ſine Poͤnecti⸗
oĩa illa q̃ homo tenet᷑ dare deo.⁊ tota co intermiſſione et ſine ceſſatõe homo tene gture indel
gnitio oĩm illoꝛũ que dz homo reddere tur reddere et dare deo ſuũ amoꝛẽ. et ipʒ ctectoffit
deo oꝛit᷑ ex obligatõe iam fundata in et amare ꝓ om̃imomẽto. Patet ̊ quo oꝛ/ volätatede
num.Et ideo ſi volumꝰhabere veram? dine.quali modo obligat᷑ hõ dare amo edebitügt
in lallibilẽ certitudinẽ de oĩbus illis que rem ſuũ deo et ipᷣm amare.qm̃ pmo.to/ oſfitpe die
hõ obligat᷑ deo reddere. neceſſe eſt ſemꝑ taliter.inceſſanter.et ↄtinue.etꝓ oĩ mo/ ſöneboct
25 recurrere ad ipᷣam obligationẽ.qm̃ ipſa mento. oes creatu
E eſt radix fundamentũ ⁊ oꝛigo.ac lumen (O), creature oẽs inceſſanter clamant bödebetio
8 indeficiẽs ad cognoſcendũ quid homo ad hominẽ ꝙ reddat deo debitũ amoꝛiſ Oui hoc
derbeat facere ⁊ dare deo. Et iõ qui non qð debet ct oſtẽdũt qliter reddere debet fciüröap
cognoſcit obligationẽ iſtã nõ cognoſcit ¶ Titulus. cxiij. nidütneg
quid renetur ⁊ debet dare deo.Et qꝛ ob/ On ſolũ aũt amoꝛ deiↄtinnus. nſoninbo
ligatio oꝛit᷑ ex dare ⁊ reciꝑe.quia ſolłꝰ de/ nunq; ceſſans erga hoĩem cla/ ere dͤn
us dedit et ſolꝰ homo accepit.qm̃ ſi dꝰ T Amat ↄtinue. ꝙ hõ inceſſanter de taticndina
nihil dediſſet ⁊ hõ nihil accepiſſet nulla bet reddere beneficiũ et debitũ amoꝛis. Pdeciz
obligatio cẽt.nec modꝰ.n? oꝛdo nec foꝛ pmo.totaliter.foꝛtiter.ex toto ſeipᷣo.⁊ ex emmccc
ma reddendi⁊ dandi deo debituʒ. Oꝛi᷑ toto coꝛde.et quantũ poterit.et melioꝛi enc
ergo ex modo ⁊ foꝛma dandi et accipiẽ⸗ modoet purioꝛi qͥbus poterit.quia deꝰ S
di.Et ideo ſi volumꝰcognoſcere modũ pmo dilexit hominẽ et inter oẽs creatu/
⁊ foꝛmã et oꝛdinẽ d andi etreddẽdi deo ras mũdidilexit deꝰ hoĩem pᷣmo.ĩmo ĩ ui n
debitũ obligatõis.oꝑtʒ ↄſiderare ꝑ qu? toto mũdo nõ dilexit niſi hoicem.qm̃ to ncne
modũ.oꝛdinẽ.⁊ foꝛmaʒ homo accepit. tum mũdũ et oẽs creaturas in eo ſecip n⸗
qꝛ ho mo obligat᷑ ex hoc qꝛ accepit. Ei pter hoĩem. et ſic dilexit ſolũ hoĩem. Ue an
cut.et qualiter accepit.ſicet taliter obli / rum etiã oẽs creature et totꝰ mũdus G̊ ſen lin
Deo te / gatur reddere qð debet.Et qm homo pᷣ idem clamãt ad hoĩem inceſſanter. SDi Nuumn .
nemur pᷣ mum donũ qð vnq; accepit fuit amoꝛ cutetiã totus mũdꝰex pᷣcepto et volũta ſanun
mo dare dei . qꝛ de pmo quãdo ipʒʒ de nihilo foꝛ te dei ſeruit hoĩ. et etiã oẽs creature im/ . nleoi
gmoꝛẽ mauit ipᷣm dilexit. Ideo homo pmo ob pendũt ſeruitiũ ⁊ bñficiũ de melioꝛi qð d nncrlb
lAlitgatur ct tenet᷑ reddere et dare deo amo habent. et totũ qð habẽt meli dãt hoĩ. fti Penieg
Ti.cx. rem ſuũ vt ꝓbatũ eſt. Ideo videamus vt manifeſtũ eſt ꝑ exꝑientiã. ita hõ debz Ti. x chc l min
modũ.foꝛmã.⁊ oꝛdinẽ.qiib obligatur ſeruire deo.et impẽdere et dare de melio vij. imn Enlln
homo.et debet dare deo amoꝛẽ.¶ TInde ri qð habet.ettotũ qð meliꝰhabet. ſed il Maran
quia homo quicàͥed boni habet accepit lud qð meliꝰ homo hʒ eſt amoꝛ. ̊ om̃is ſoon
a deo.ideo.quia deꝰ ipᷣm dilexit.et nihil creatura dicit ꝙ hõ debet ſeruire deo. et Kealigen
accepit a ſeipo.nec ab alio q;ᷓ a deo.ideo dare deo debitũ et ſeruitiũ amoꝛis tãqᷓ; Nbetenſe
nulli obligat᷑ niſi ðo. Nec etiã ſibijpᷣi ob de melioꝛi.qꝛ ipᷣe creature de melioꝛi ſer⸗ pͦſpöten
ligatur dare aliqͥd. quia nihil accepit a nuiunt et dant hoĩ qð habẽt.etꝑ ↄſcqns W
ſeipo. ſed ſolum a deo. Et ergo ſetun homo debet ſeruire de volũtare et liber Wibefe
homo debet ſuũ amoꝛẽ pᷣmo dare deo. tate ſicut alie creature ſeruiũt hoi ex vo/ uan

7 7

Ci. cxiii ¶Deredditõe hoĩs obligati

lũtate ⁊ pᷣcepto dei.melioꝛi mõ quo pñt lo mõ põt eſſe coactus neq; de neceſſita
et purioꝛi et verioꝛi et nõ ſicto. Sic etiã te datus .ideo ſolũ ſeruitiũ amoꝛis ẽ ho
hõ debet ſeruire deo. et dare debitũ amo mis. cet eſt ſolũ deo acceptabileꝗ Sicer Duplex
ris melioꝛi mõ quo põt.et ſinceꝝ non fi go ẽduplex modus ſeruiedi.vnus.ſ.ex modus
ctũ Nõne etiã ſicut oẽs creature ex oꝛdi neceſſitate naturaliter. et alter exvolũta/ ſeruiedi

adedten
Jcdiii
göhide “
epeen g
tgoen
Doonnuegie

Hõͤ dz
amare
deũ me/
lioꝛi mõ

htbanfn
necocſthöe n
umpecitſbitg de⸗

=

huefünesn.

dcoſcätrgin

müenckgfi
Pannsoen
l hödmrm
Neqpo
ne. apoine

ſantercumm
vdcbiniamce
Encogr dlt

agaboien eon
mncchemode

ſcdiinnn
toto ſed

ont ami
gatgugrade

ncise
ienpnoin e

iibongf⸗
miate⸗
uhein de
ſnr'nicieb
atintr Gi
ipt avolin
8re
ingeni,
dic,
ting
Yrtrtie
Gikta ſtl
mn dons
inmdo
ümensc
ede en

„ſoer,
iin/l
giteie N

ordeigtinnn.

i Nhkn

à põt.

. 4

natõe dei quãtũ pñt totis ſuis viribus.

extotis ſeipſis ſeruiũt homi et pᷣſtãt bñ/
ficiũ.ita etiã tenet᷑ hõ inq;tũ põt totꝭ ſu

is viribo.⁊ ex toto ſeipᷣo ſuire deo.⁊ pᷣſta

re ſeruitiũ ⁊ debitũ amoꝛis qð vere dʒꝛ:

Nõne etiã inceſſant᷑ ⁊ cõtinue ſicut cre/
ature indeſinẽter ꝑ oẽzʒ modũ dieac no/
cte et om̃i tꝑeſerinũt homi ex mãdato ⁊
volũtate dei.ita etiã debet hõ deo redde

re debitũ amoꝛis inceſſant᷑indeſinẽter.

orjfi tpe.die ac nocte.⁊ ꝑ om̃e momẽztũ:

Noõne boc rõnale eſt: Nõne rurſuʒ ſicut

oẽs creature ſoli homĩ ſeruiũt.ita etiam
hõ debet ſoli deo ſeruire. et nulli alteri?

Quia hoc qð faciũt creature homĩ.hoc
faciũt pᷣcepto et volũtatedei.neq; aliud
intẽdũt.neq; ad aliud oꝛdinate ſunt niſi
vt ſeruiãt homĩ.Debet gᷣ etiã ſilr hõ fa/
cere.et nõ intẽdere aliud.neqʒ ſuã volũ/
tatẽ oꝛdinare ad aliud q; ad ſeruitiũ dᷣi.

NHNõne etiã creatine faciũt homi ſeruiti/
unm acceptabile et gratũ: Ita ſilr hõ de/
bet dgre deo acceptabile et gratũ ſerniti/

uunm. Sed nullũ eſt ſeruitiũ deo delecta/

biliꝰet placibiliꝰq; ſernitiũ amoꝛis.Itẽ

etiã quẽadmodũ creature ſeruiũt homiĩ

Hõ de⸗
bet vᷣui/
re ðᷣo ex

libᷣtate

ſ̃m ꝓpꝛiã naturã quã habẽt.⁊ ſᷣm ꝓpꝛi/
um ſuũ moduʒ. ita debet hõ ſeruire deo
iuxta ſuã ppꝛiã naturã.et ꝓpꝛiũ moduʒ
ſue nature. Et iõ ſicut creature ſeruiunt
homi naturaliter ⁊ ex neceſſitate.⁊ qua⸗
ſi ad modũ ſeruoꝝ.qꝛ iſta ẽ ꝓpꝛia natu/
ra eaꝝ.qꝛ nõ habẽt libertatẽ.ita etiaʒꝭ hõ
dz ſernire ex libertate.ſpõte.et bona⁊ li/
bera volũtate.qꝛ talis ẽ ſua naturavt ſic
agat.qꝛ aliter nõ ageret vt hõ.Et ideo ſi
cut creature ſeruiũt homi.ſᷣm ꝙ ſunt ta
les et ſuo mõ.ita hõ debet ſeruire ðᷣo ſᷣm

ꝙẽtalis et ſuo mõ. Idco ſeruitiũ hoĩis

debet eſſe vt hois. et ideo debet eſſe libe⸗/
rũ.ſpõtaneũ.⁊ volũtariũ et nõ coactuʒ.

Et ideo quicqͥd hõ debet dare deo d ebz

dare libere. ſpõte. et voltarie.et nõ coa/
cte.Et qꝛ nihil eſt magis libeꝝvel mag
ſpontaneũ ac voluntariũ qᷓ; amoꝛ.qͥ nul

te ſeu volũtarius.Pꝛimꝰẽ creaturaꝝ er/deo

ga hoĩem. Scds dz eſſe homis erga de
um.q;uis etiã ſeruitiũ creaturarũ ex ꝑte
dei madantis, oꝛdinatis et volẽtis ſit li
beꝝ ⁊ volũtariuʒ. Tlidete ergo quõ ipſe

amoꝛ dei veriſſimus.purus ⁊ liberaliſſi

mus et gratiſſimꝰpᷣueniẽs hoĩem/⁊ ↄti

muerga hoĩem ex vna pte.et ex alia pte

ſernitiũ et bñficiũ qð faciũt creatureſo/

li homi ex dei volũtate ⁊ oꝛdinatõe et ex

melioꝛi qð habent.et melioꝛi.purioꝛi.⁊
tius quo pñtac totis viribo.inceſſant᷑.
indeſinẽter et cõtinue:et ꝑ oẽm modum
placibili? et acceptabiliꝰ quo pñt.et m
ſuã ꝓpꝛiã naturã et modũ. Iſta duo in

quà clamãt inceſſanter ad hoĩem. ꝙ ip
ſe debet tenet ſeruire deo ſoli. et dare ei

ſoli id melius qð hʒ.et reddere⁊ ſoluere

oꝛi.verioꝛi quo poterit.ſine fictõe.foꝛti/
us quo poterit.et totis viribo.inceſſant
ĩdeſinẽter.et ↄtinue.ĩ om̃i momẽto.pla/

cibiliꝰ. acceptabilius quo poterit.⁊ ſᷣm
naturã ꝓpꝛiã.et ſuũ modũ.etideo libe/

re et ſpõteac volũtarie. Clamãt ergo in
ceſſanter iſte creature.et dicũt ipſi homĩ
qͥ deo reddere dʒ.et qle deo dʒ reddere.
¶ Doctrina ⁊ regula generalis docens

hoiĩem qliter et quõ debeat dareac red/
dere deo oĩa illa q tenet᷑ ei dareꝛ reddere

—

Uoniã de vult. ꝙ ſibi det᷑ red
1 Adgakt illud qo ſibi debet᷑ ab hoĩe
I in qbo ei obligat᷑ hõ de iure na
ture.·et h reqᷣrit et exigit ꝙ ſibi det᷑et ſol/
uat᷑ eo mõ quo ſibi debet᷑ qͥa nihil ẽ deo
acceptabile.nec ſeruitiũ nec aliqd aliud
niſi ſit ꝑ modũ et foꝛmã ſicut ei debet᷑. ⁊
ideo ne hõ ꝑdat tpᷣs ſuũ et ſeruitiũ.neceęſ
ſeẽ ꝙ cognoſcat ⁊ ſciat.qͥd.q̃liter et quõ
debet dare deo ⁊ exoluereomne qð eide
betvt ſit ſibi acceptabile. Iſtud aũt põot
hõ cognoſcere infallibilit᷑ꝑ creaturas.
q̃ hoĩ fuiũt ex dei oꝛdinatõeet volũtate
8

Titulus. cxB.

ac bñ̃placito. qm in h̊ ꝙ deefecit crauu

ras. oꝛdinauit ad ſeruiẽduʒ homĩi ſoli.
et ad dãdũ homĩ bñficiũ.ſignificat ⁊ de
Llarat qꝙ ipſe vult. ꝙ hõ ſilr ſeruiat ei. et
ſuo mõ. Uñ qꝛ ſeruitiũ creaturaꝝ qð ĩ/
peẽdii homĩ ẽ pmũ.ideo ẽ regula ⁊ doc
na ſcᷣi ſeruitij.qð hõ dʒ reddere deo.qꝛ

ſemitiũ creaturaꝝ ẽ iuxta deivoluntat.

et iõ ẽ bñ ordinatũ.et tale quale eẽdʒ Et
ideo ĩ om̃ibo q̃ hõ dʒ reddere deo r̃cipit

.
„ Erryv..
UVPniã aũt hoĩes hñt aliqlit li-

poſſit cogi ex volũtate.q; hecẽ ppᷣa na/
tura volũtatꝭ vt cogi nõ poſſit.Et exin
eſeq?ᷣꝙ qlibetẽ dñs ſue volũtatꝭ. et ꝑ
nñs cũ amoꝛ ꝓcedat a voluntate ppria
ſm purã libertatẽ.ſequit᷑ ꝙ qͥlibetẽdñs

ꝓ exemplo ⁊ mgr̃o.qliter creature inferi ſui amorꝭ eqlit. et põt dare cui voluerit.

oꝛes ſeruiũt.et dãt ſuũ bñficiũ homini
Vt arboꝛes nõ ſolũ dãt fruct ſuos hoĩ
ſed dãt eos maturos ⁊ dulces.bonos ⁊
placibiles et acceptabiles.⁊ ̊ ex oꝛdina
tiõe diuina.⁊ ad h̊ laboꝛãt.qꝛ hõ nõ ac/
tarer aliten ·HNõ em̃ hõ acceptarʒ fru
ctimaturos virides ⁊ amaros.nec coꝛ
ruptos.imo tales refutaret ⁊ dimitterz.
ita qꝙ arboꝛes inuanũ laboꝛarẽet. Ita cõ
ſfoꝛmiter debet hõ deo reddere nõ ſoluʒ
ſeruitin; ⁊ amoꝛ? ⁊ timoꝛẽ vel honoꝛc.⁊
Hõ dz qͤcqͥd aliud.ſed etiã debet dare amoꝛem
dare vðo matuꝝ.dulcẽ.placibilẽ.bonũ.veꝝ ⁊ pfe
amoꝛeʒ ctũ.Et ita de timoꝛe ⁊ honoꝛe.⁊ de om̃i
integrũ. ſeruitio.Et ad hoc quãtũ põt laboꝛare
d.ꝛzz. qꝛ aliter deꝰ nõ acceptaret Hõ em̃ de

us acceptat amoꝛẽ coꝛruptũ.neq; timo

rẽ.neq; honoꝛẽ.nec ſeruitiũ.ĩmo dimit
tit.⁊ homo inuanũ laboꝛat. Et ſicut ar/
boꝛes nõ ſeruiũt homĩ cũ dolo nec cum
fraude.ſed ſimplicit: pure ſine aliqua fi
ctiõe.ſed cũ bona intẽtione.vt ſit ei acce
ptabile. ¶ Eſt igit᷑regula⁊ doctrina cer
taꝛ inſfallibilis ⁊ generalis homiĩ. ꝙ ita
debet ſe hẽe erga deũ ad dandũ ſibi ſer/
nitiũ.amoꝛẽ.iimoꝛẽ ⁊ honoꝛẽ.⁊ om̃e qð
dʒ ſuo mõ.ſicut creature inferioꝛes ſe ha
bẽt erga ipᷣm hoĩem ad pᷣſtandũ ei ſerui
tiũ et bñficiũ ſuo mõ.⁊ ad hoc quantuʒ
põt debet laboꝛare.vt ſicut creature pſᷣui
unt ei.ipſe ſeruiat deo ſuo mõ.nec ceſſa/
re debet donec ita faciat.Et ſic hõ pᷣt co
gnoſcere ꝑ creaturas inferioꝛes.ꝙ nihil
fictũ.doloſum.fraudulentũ.coꝛruptuʒ
vel impuꝝ. eſt acceptabile deo.ſed magę
odibile vel refutable.
¶ D. nulla põt eẽ excuſatio ð nõ
do ⁊ cxoluẽdo debitũ ↄtinuũ amon deo
Nnec ꝓpter penurias vel impotetiaʒ neq;

nullo mõ impediri volũtatẽ¶ Et cũ
volũtas ſy habeat amoꝛem. et ſit plena

gmoꝛe.neq; vnq; deficit ĩ amoꝛe.nec di
minuit᷑ ppteramoꝛẽ.qͥa etiaʒ hõ ↄtinue
⁊ inceſſant᷑ obligat᷑ reddere deo ↄtinuũ
debituz amor de iure nature.vt certiſſi/

me ꝓbatũ c.Exindeſequit᷑ꝙ nulla põt
cẽ excuſatio alicui homi de nõ reddẽdo
⁊ exoluendo deo debitũ. Iſtud em̃ debi
tũ amor nõ pᷣt ꝓpter aliquã impotẽtiã

gqut penuriã ipediri.qͥn hõ poterit iſtud
ſp ⁊ iceſſant᷑ exoluere.nec bibẽdo nec co

medẽdo.nec oꝑando. Et ſic ſicut ſꝑ ob
ligat᷑ amare deũ.ſic pᷣt ſi vult inceſſant᷑ ⁊
ↄtinue.ſine ĩpedimento ipᷣm amare die
ac nocte.⁊ oĩ momẽto.⁊ ĩ oĩ loco. Rur
ſũ.qꝛ i amãdo nulla ẽ fatigatio.nullꝰ la⸗/

„

tedi

atigations lenitij ſen laborls pens.

bey arbitriũ. ⁊ tãtũ hʒ deliöta⸗
te volũtatꝭ vn ſic alter.cũ nulꝰ

Ticxij.

boꝛ. nulla triſticia:nullꝰdoloꝛ.nec aliqð Conti/
ũ.iĩmo flenata pena ⁊ alaboꝛeꝛ a fa nuex ſp
tigatõe ⁊ a tedio.⁊ oẽs laboꝛes alleuiat. tenemur

ac reddit eos ſuaueſ.qꝛ dulceẽ amare.⁊ eum a/
delectabile dat gaudiũ ⁊ leticiã. Et exi/ mare

de ſeqᷣt᷑.q nulla pᷣt eẽ excuſatõ alicuið ñ
reddẽdo ⁊ ſoluẽdo deo ↄtinuũ debitũ ⁊
ſᷣuitiũ amorꝭ ↄtinue eticeſſant᷑. neq; ꝓ/
pter fatigatõʒ neq; tediũ ſeu penã labo/

ris ĩ ↄtinue amando. In oibo aũt alii
opatõiba ẽ fatigatõ.laboꝛ ſeu pena acte
diũ pᷣterq; ĩ amãdo.Et ex co&ᷣſceret
hõ.qᷓlit᷑obligatõis debitũ ⁊ radicale P

mũ ⁊ pᷣncipale qð tenet᷑ reddere exolue
reꝓ bñficijs acceptꝭ.ñ ẽ gue neq; põde/
roſũ nec ĩpoꝛtabile.ĩmo leuiſſimuʒ.ſua/
uiſſimuʒ ⁊ delectabile valde.Et h̊ ſũme

mãitfeſtat ſũma ðᷣi dulcedo ⁊ benignitaſ

dei erga hoieʒ.q̃ ñ voluit hoĩeʒ obligare
ad rẽ penoſã.laboꝛioſã ⁊ fatigabilẽ. Cõ
cludat᷑s ꝙ nulla pᷣt eẽ excuſatio ð ñ red/
dẽdo ⁊ exoluẽdo debitũ ↄtinue amoꝛis

*

deo hecp⸗

zſcll

—

ti 1ofßef
fecacret
lͤhomis

.

ℳ ℳ
ſniſſmü ptea

zziſeocop
ſechſeruiti
Utzfuiti
nü pmoen

nio acbo⸗
ſſtat ſect⸗
Veredeo n

ead maxi
nüromoe
Ftller ffuci
nemagn

(edthrgs.

Rdai
todo
re. Etg
daivtlin
eiige

Detti göncdd
üdach ödeie

ito, teni
Fri mi boisſo

lui

iniynl
Elctit
noſoisg
cürytii
bicinn
in
leppez
liecregtn
bödzn
am ptii
rigade
lüoꝛdie
llitate
blgat⸗
ſnn

Ehittit
iübedeihe

ſ Aercip
Pr

poſſt Sinn
ne wolitn,
woung

koäldriG
raion.
Volücifd

en aſtn
tlanor ſec
ciphözan

Lordeo mnͤ,
umentemſ 00

guitonntudi
idenoͤnwdito
cñdd
igni inpoti
höpormtitu
Cbibecotl
ſcſcnſpod
iltinetſut
wiön merr
toilocoſc

nigrom.
nitl
ntalbarmn
rdultinnne:
lnui Gin N

ninünhi
Mnnüdenii!
chant. nech,
lupenilch

notütn
Nrſcnr.
teb in
diitla

roConane

ide
ſn e,i
ihrith
teeti0
böe

—

—

umime

vxi.

”M

deo.nec pꝓpt᷑ penuriã ·ĩpotentiã.nec fati

—

O

atõz ſen labor penã.
tũ ⁊ om̃e ſᷣuitiũ qð obligat᷑ et dʒ hõ deo

E

homis vtilitatẽ. bonũz ↄmodũ.

„Titulus. cxvi. H

Bian
pt
mMööſtratũ ẽ.deũ eẽ ĩfinitũ.ple
¶ niſſimũ.pfectiſſimũ.⁊ nullo ĩdigẽtẽ.qͥa
hʒ ĩ ſeoẽ ↄplemẽtũ.iõ ĩdigere nõ pᷣt aliq̊
neq; ſeruitio.neq; vtilitate aut ↄmodo.
Vt ů ſᷣuitiũ ĩferioꝝ creaturaꝝ nõ ſitva⸗/
nũ.pmo em̃ vẽit ad magnãvtilitatẽ ho
mis.ac bonũ⁊ ↄmodũ.vt expiẽtia mãi
feſtat.ſeqͥt᷑ ꝙ ſeruitiũ hoĩs qð tenet᷑ exol
uere deo.nõ dʒ eẽ vanũ ⁊ inutile.ĩmo dʒ

9°

—

eẽ ad maximã vtilitatẽ.⁊ ad maximũ bo
nũ ⁊ ↄmodũ et ꝓpficuũ alicuiꝰ. Si eĩ tã
vtile ⁊ fructuoſũ ẽ ſᷣuitiũ creaturaꝝ.nõ/
ne mag ſineↄpatõe ſᷣuitiũ hoĩs excellit
creaturas.⁊ ẽ vtile ⁊ fructuoſũ.et maxĩe
dz ſeqͥ aliqͥd vtilitatꝭ et ꝓfectꝰ. et de tãto
Into hõ excellit alias creaturas inferio/
res. Et qꝛ ſeruitiũ hoĩs nõ pᷣt veniread
dei vtilitatẽ. qꝛ deꝰ nulla idiget vtilitate

nec ĩdigere pᷣt.ſeqͥ᷑ ꝙ totũ ſeruitiũ hoĩs
Oẽ fui / qð reddit deo reuertit᷑ ĩ vtilitatẽ ꝓpaʒ et
tiũ deið nõ dei. et ꝑ ↄñs cũ ſeruitiũ ipſaꝝ creatu
tit᷑i no/ raꝝ redũdat ĩ magnã vtilitatẽ ⁊ ꝓfectuzʒ

ſtrã vti/ hoĩs.ſeqᷣ? ſeruitiũ hoĩs redũdatĩ ma
litatẽ ximã vtilitatẽ ⁊ ĩieſtimabileꝰmodũ hoiſ
Et ſic tã ſeruitiũ creaturaꝝ qᷓ; puitiũ ii

us hoĩs ad deũ.totũ vẽit ⁊ redũdat ĩ ꝓfe

ctũ ⁊ vtilitatẽ hoĩs. Et ꝓpt᷑ ̊ hõ dʒ ma

Lgiclinari tot viribo ad deo ſeruiendũ
ñ magꝭ tenet᷑ hõ ſibijpᷣi ad ſuã vtilita
tẽ ꝓpaʒ q; alie creature tenẽt᷑ ſibi.⁊ cũ a/
lie creature ſᷣuiũt hoĩ ad ipᷣiꝰvtilitateʒ.
hõ dz mlio magẽ ſeruire deo ad ſuã pp/
am vtilitatẽ.alit᷑ hõ eẽtõ ſeiᷣm O admi

rãda dei bõitas ⁊ amoꝛ erga hoĩeʒ.qͥ to⸗
tũ oꝛdiĩauit ad bonũ homis 2 ↄpmodũz?
vtilitatẽ.⁊ nõ ſuijpſiꝰ.Et ex ̊ hõ maxie
obligat᷑ deo vt eũ diligat ⁊ amet ſine mẽ

ſura.¶ De ↄpatõe iſtoꝝ duoꝝ ſeruitio/
rũ ad hoĩeʒ.et int᷑ ſe ¶ Ti. cxvij

Voniã vᷣo duo ſũt ſᷣuitia.bmũ

¶ D, omedebi/

eddere ⁊ ſoluere redũdat ⁊ reuertit᷑ ĩſo

pᷣcedẽtibo ĩfallibilit᷑ de/

reſpiciũt ho ĩeʒ Pꝛimũ.ſ.ceataꝝ r̃ſpicit

.? ſeruitiũ creataꝝ ad hoieʒ.ſcðʒ

uitiũ hoĩs ad deũ.⁊ cũ ambo ſintad

bonũ hoĩs vt dictũ ẽ iõ opt viderequõ Tucx/

2pant᷑ ad ipᷣm hoĩeʒ ⁊ q̃lit᷑ int ſe differãt vi.
Vñ pᷣmũ ſnitiũ.ſ.creaturaꝝ ad hoĩeʒ.ẽ
naturale ⁊ ex nccitate et nõ ex libᷣtate.a

creature ex nccitate ⁊ naturałr fuiũt ho

miĩ neq; pñt oppoſitũ facere. Sʒ ſcom
ſeruitiũ.ſ.hoĩs ad deũ.ẽ volũtariũ et li/

. „ „

ben. Et exideſeqͥt᷑ vna dꝛa.ſ.ꝙ ſeruitiuʒ Seruiti

creaturaꝝ nõ eſt remũerabileneq; pᷣmia um hoiſ
bile.qꝛ nõ ẽ factũ ex livᷣtate. Jõ creature ẽ remue
ñ ſũt remũerabiles ð ſeruitio hoĩ ĩpẽſo. rabile.
ſʒ ſeruitiũ hoĩs eo ꝙ volũtariũ ⁊ ex liꝰb
tate ñ ex nccitate coactõis.ẽ de nata ſua
pᷣmiabile ⁊ remũerabile.Nã ð tãto fᷣui/
tiũ hoĩs qð ĩpẽdit᷑ deo.ẽ nobiliꝰ⁊ altiꝰ.
ð qᷓ;to libᷣtas excedit ſeruitutẽ⁊ ncc̃itatẽ
Vñ q;uis hõ tenet᷑ ⁊ obligat᷑ ſeruire ðᷣo
ex debito. attñ qꝛ ̊ ſeruitiũ ẽᷣ libeꝝ⁊ ſpõ
taneũ.iõ ẽ remũerabile Pʒ et mãifeſta
ẽ dẽa iſtoꝝ duoꝝ ſeruitioꝝ int᷑ ſe. ¶ Et re
ſtat ↄꝑare ãbo ſeruitia ad ipᷣm hoĩeʒ.cũ
ambo ſint ad ſuã vtilitatẽ ⁊ cõmodũ.et

oſiderare oꝑtet q̃re ſint nccaria iſta duo

ſeruitia hoĩ.et qͥd hʒ et recipit ꝑ pᷣmũ ſer
nitiũ. et qd ꝑ ſcm.et ꝑ qð recipit maiꝰ
bonũ.et qð ẽ ſibi mai nccariuʒ et vtile.

an pᷣmũ vł ſcᷣm. Pꝛopt᷑ qd ↄſiderãdũn

ẽ ꝙ hõ ñ ſolũ ĩdiget eẽ et durare ĩ eẽ.imo
etiã ĩidiget bñ eẽ.⁊ optimũ eẽ.Tal em̃ ẽ
natura hoĩs.q̃ nõ pᷣtↄtẽtari niſi hẽat bñ
eẽ et optie eẽ et ad hotinue laboꝛat q;tũ
pᷣt. Quia ̊ hõ ĩdiget durareet pmanere
ĩ eẽ.ĩmo ĩdiget bñ eẽ.iõ ſũt duo pſᷣuitia q̃

æ hoĩs.⁊ duratõʒ ipi eẽ. Scom vᷣuitiũ Serui⸗

hois reſpicit bñ eẽ hoĩs.et optieeẽ hoĩs tiũ crea/

Creature em̃ ſeruiũt hoĩ.vt ſit ⁊ duret ⁊ turaruʒ
pmaneat ĩ eẽ.et ipe hõ dʒ ſeruire deo. vt fit hõ vt
ei bñ ſit et optĩe. et vt p tale ſeruitiũ reci/ hẽat eẽ.
piat bñ eẽ et optĩiea deo. Uũ cũ vtrũq;
ſeruitiũ ſit ad bonũ hoĩs.⁊ hõ nõ pᷣthe
neq; recipe alia bõa niſi iſta duo.ſ.dura
re ĩ eẽ.et hᷣe bñ eẽ.ſeqͥt᷑ ꝙ iſta duo ſerui/ .
tia ſũt ꝓpt᷑ eẽ et ꝓpt᷑ bñ eẽ hoĩs.et cũ ꝑ Serui/
mũ ſeruitiũ.ſ.creaturarũ hõ ꝑmaneatet tiũ hoĩi
duret ĩ eẽ. ſeqͥt᷑ ꝙ ꝑ ſcᷣm ſeruitiũ cuʒ ſit qð facit
maiꝰet excellẽtiꝰhõ recipiat bñ eſſe.Si deo ẽ ſi⸗/
cut maiꝰẽ bñ eẽ q eſſe.ita maius ẽ ſerui/ biad be

tiũ ſcoᷣm q; pᷣmũ.Quẽadmodũs ſerui/ ne eſſe.

gz

Citulus. c

*% 5 .

tiuũ creaturaꝝẽ homiĩ ↄtinue nccariũ vt
Duret ⁊ pꝑmaneat ĩ eẽ.ita nccariũ ẽ hoĩvt
ipᷣeↄtinue ſeruiat deo.vt heat ⁊ recipiat
bũ eẽ. Et quẽadmodũ ſi ſeruitiũ creatu
raꝝ deficiat hoĩ.hõ ſtati moꝛit᷑: ꝑdit ſu

um eẽ.vt expiẽtia mãifeſtat.qꝛ hõ nõ pᷣt
durare ꝑ vnũ momẽtuʒ.ſi deficiat ei ger
vyl terra.ita ſilr ſi deficiat ſeruitiũ qð hõ
dz facere ðᷣo.⁊ hõ ñ ſeruit deo.ſtati ꝑdit
hoõ ſuũ bñ eẽ.et acqͥrit male eẽ. Sicut g̊
exdefectu ſeruitij creaturaꝝ ꝑdit hõ ſuũ
cẽ. Ita ꝑ defectũ ꝓpꝛij ſeruitij ſui qð dʒ
Põ ſer/ facere deo ꝑdit ſuũ bñ eſſe. Et ideo ſicut
niẽs dðᷣo ðꝛ hoĩem moꝛi qñ ꝑdit ſuũ eẽ.ita ðꝛ mo
moꝛtuꝰ ri.et magis qñ ꝑdit ſuuʒ bñ eẽ Jõ hõ qͥ
eſt. nõ ſeruit deo moꝛtuꝰẽ. Sicut &̊ creatu/
re indeſinẽter ſeruiũt homĩvt duret ĩ eẽ·
ita ipſe inceſſant᷑ dʒ ſeruire deo. vt ei bñ
ſit et habeat bñ eẽ. Itẽ ſicut hoĩ nihil p/

ficit eẽ niſi hẽat bñ eẽ.ita nõ ꝓficit ei ſer-

uitiũ qð faciũt ei creature.niſi ipᷣe ſerui/

Oo bõ at deo. Et quẽadmodũ magis ẽnccari

ſeruiat um hoĩ ⁊ magis amabile bñ eẽ q́; & tm̃.
So ẽſibi ita magis neceſſariũ ẽ homiĩ ſeruitiũ qð

maxime ipſe dʒ impẽdere deoiq; ſeruitiũ qð ſibi

ncẽium faciũt creature.et magis amabile. Siẽ
g̊ indiget hõ płbñ eſſe qᷓ; eẽ tm̃. ita pluſ
indiget ſeruitio qð debet impẽdere deo
qᷓ; ſeruitio creaturarũ. Sicut & ſe hʒ bñ
eẽ ad eẽ.ita ſeruitiũ qð hõ facit deo.ſe hʒ
ad ſeruitiũ qð ſibi impendũt alie creatu
re.Et quẽadmodũ eſſe ẽ ꝓpter bñ eẽ.ita
ſeruitiũ creaturaꝝ ẽppter ſeruitiũ quod
hõ facit deo.Et ideo ſicut creature ſunt
vä,p„lt ſeruiãt homi.ita hõ eſt vt ſeruiat deo
IJIJaõ ſi ſcõm ſeruitiũ deficit.p mũ eſt fru/
fſſtra. Jõ ꝑditũ eſt ſeruitiũ creaturaꝝ.qñ
homi ſeruiũt nõ ſeruientideo. Et talis
hoõ inq;tũ in eo eſt. fruſtrat totũ vniuer/
ſum.Et ſicut oꝛdinatũ eſt ꝙ hõ nõ poſ/
ſit durare l eſſe niſi creature ſeruiant ei.
ita oꝛdinatũ ẽꝙ hõ nõ recipiat bñ cẽ ni
ſi ſerniat deo. Ecce gᷣ äliter iſta duo fᷣui/
tia hñtↄpatõem ad inuicẽ ⁊ ad hoĩem.
N¶ Oꝓ ſeruitiũ creaturaꝑ hõ põt qua/
ſiad oculũ videreꝙ neceſſario deus eſt.
gqui manuten

Titulus. cxviiſ.
qͥa hõ nõ põt durare nec per
manere in eſſe neq; alie crea ture

niſi ipſas manuteneat ĩ eẽ deus.⁊ etim
hõ nõ põt ꝑmanereĩ eſſe neq; durare.ni
ſi creature manuteneãt ipᷣm ĩ eẽ.vt exꝑi/
entia manifeſtat. Si em hõ qͥ maioꝛ ẽ?⁊
nobilioꝛ non põt manuteneri neq; pdu
rare niſi a creaturis manuteneat᷑. q̃ ſunt

multũ inferioꝛes eo.ſic etiaʒ ĩpoſſibile

vt alie creature mannteneãt᷑ abſq; adiu/
toꝛio alicui.ergo cẽnt maioꝛes hoĩe.q·
hõ eẽt indigẽs. et aliecreature nullo idi/
gerẽt. Sʒ hõ nõ mãautenet creaturas in
ferioꝛes.ĩmo manutenet᷑ ab eis.ſequi/
tur ꝙ aliqͥ s ali?manuteneat ipſas crea/
turas vt durẽt ĩ eẽ.⁊ ꝑ cõſequẽs ille ides
manutenet hoĩeʒ.qͥ manutenẽdo hoĩes
manutenet creaturas ꝓpter hoĩeʒ.⁊ ma
nutenẽdo creaturas manutenet hoĩem
ſcʒ de ppter hoĩem. Etꝑ ↄñs ſequit᷑ ꝙ
hõ tenet᷑ deo Pᷣmoeꝓſe ⁊ ꝓ oĩb creaturꝭ.
et etiã creaturis ꝓpter ſeruitiũ eaꝝ.
[Dye iſta duo ſeruitia tot mũgcob
ligatꝰ.vnit ⁊ mirabiliter oꝛdinat deo⁊
cum dooo. (Titulus. cxix.

Lce mirabilẽ obligatõʒ ⁊ mira
bilẽ oꝛdinẽ ĩvniuerſo ꝑ iſta duo

ſeruitia.qꝛ creature ĩferioꝛes ſer
uiũt hoĩ.⁊ ſũt ꝓpt᷑ hoĩeʒ.et ſeruiẽdo hoi
ſũt colligateꝛ vnite cũ hoĩe.Et ſic pmũ
ſuitiã colligat oĩa ĩferioꝛa cũ hoĩe.Deiĩ
de hõ dʒ ſᷣuire ðᷣo ꝑ amoꝛẽ.⁊ ſic hõſuiẽ
do deo colligat᷑ cũ deo.ſic alie create ſer moꝛ col

uiẽdo hoĩ colligãt᷑ cũ hoĩe. Etſicſcᷣm ligat ho
ſeruitiũ colligat hoĩeʒz cũ deo. Et ſicob/ mine ce/

ligatio amoꝛis ↄplet ac ↄſũmat ac col/ deo.
ligat totũ mundũ. Uñ pᷣmo ab amoꝛe
oĩla pcedũt ⁊ ꝓceſſerũt.⁊ ĩ amoꝛe ↄſum/
mant᷑. Et iõ amoꝛ cõplet oĩa.qꝛ pᷣmo ꝑ
amoꝛẽ oẽs creaturas oꝛdiauit ad hoieʒ
deinde hõ ꝑ amoꝛẽ ↄiũgit᷑ ⁊ colligat᷑ cũ
deo. Et iõ ſi hõ nõ colligat᷑ cũ deo ei ſer⸗

uiẽdo.tũc mũdꝰẽ inoꝛdinatꝛ diſſigatꝰ

Et hec duo ſeruitia ſunt ad bonũ totale
homiĩs.et nõ alicuiꝰalteriꝰ.qꝛ pmuʒ ad

eſſe. ſcᷣm vo ad bñ eſſe. qm creature ſer Ti. cx/

uiẽdo homĩ nullaʒ vtiliratẽ recipiũt ab vij.
hoiĩe.ſed hõ recipit totã vtilitatẽ etamo
dũ.niſi qꝛ nobilitant᷑ ſeruiẽdo homĩ.ſʒ

hõ ſeruiẽdo deo recipit ſolã vtilitateʒ et

cõmodũ ſeruitij. ac nobilitat᷑ ſeruiendo
ei. Uidete q̃lit᷑ ꝑ hec duo ᷣuitia totus

.——

Quõ a⸗

dote, talitobii

—

mͤchecol
ijnond
Ir ligns ninn
lise nccan
di therptec⸗
v herptedan
logn Lbois
e ſoͤnnen
Nſeucrotcht
Fodurnt
ſefrugitt.

tNVNN? Il

ſnn miabi
ſſbib oibo⸗
enſbikinu
geccrpalqn
ſcaſlign
cleanglrin
Clitdmnu
Eſcoppen
dei tinteran
ſiores oügn
Umn. Eccem
Mien Et
Nedon
otigpe.
(dic
feciiat
modebi

unur Idariq⸗
ſong luſticii

nan leſiiame
I dundere

nicrent
lbfi
Mfo ſe
ffiet
uundeie

nunnmn
nnichngg,
Rböqmnt
icheniſetzden

neitag ,.
miidresl
raamenlloic-
Ma aanmgis
went is
cſeqnegſlecg
mmrmnic boig
pteboig 1n
nunnetboien
Ioofsſognitg
pohonm,
unückr.
Awt nig o
Gcinn N
nlns .
ignö; 1

incmohitrdn
mmeiſinchl
ſniän
hoir Ltſeni

oacühord 1

wte t ichifii

ſtnitcrl
woie Etln
iamc/ N
nu 0
no zbamd
riamorcoſum
toin, ndnn n
Gianig bit
Gtrcoligi
“
Cnur rligl
muiiſi
n ine d
gßun ,
igtenaul
iynlini

4

—

4

.

moꝛem

mũdꝰẽ colligat ⁊ vnit itra ſe⁊ cũ deoꝛ

daaa ipᷣm oꝛdinar mirabilit᷑ ¶ Ecceduas
Duplex ligas mirabiles ĩ mũdo. Pꝛĩa ẽ natura/

colliga/ lis ⁊ nccaria.videlʒ creaturaꝝ ad hoĩeʒ.

tioo mòi ⁊ Gᷓ ex ꝑte creaturarũ.q̃ nccario fᷣuiũt ei.
aizideſtli cũ deo ¶lʒ ex pte dei ſit libera et ſpõtanea. Scða

liga.ſ.hoĩs ad deũ.ẽ libera⁊ voluntaria
ac ſpõtanea.Et iõ pᷣma liga ſꝑ durat et
ꝑſeuerat q;tũ ad creaturas.ſed ſcdᷣa liga
nõ ſp durat neq; ligat ĩ oibo hoĩbo.ĩmo
ſepe frãgit᷑: deſinit Pꝛima ligaẽ pulcra
magna ⁊ mirabil.ſ’ ſcdöᷣa ẽ pulcrioꝛ.ma/
ioꝛ ⁊ mirabilioꝛ. Pꝛiĩa liga ẽ ſenſibilis ⁊
viſibil ⁊ oibo maniteſta.ſed ſcðᷣa liga eſt
inſenſibil.inuiſibił ⁊ occulta.Pꝛima li
ga ẽ coꝛꝑal creaturaꝝ ad hoĩem ⁊ extrin
ſeca.ſcða liga ẽ hoĩs ad deũ.ſpũal et in
tellectuał ⁊ itrinſeca Nã de tãto ſcdᷣa ex
cellit pᷣmã.quãto ſpũale excellit coꝛpale

Et ſic apparet ꝙ hõ ẽ q̃ddaʒ mediũ iter

deũ ⁊ inter creaturas.ꝑ qð creature infe
rioꝛes ↄiũgunt᷑ ⁊ redeũt cũ deo ⁊ ad de/
um. Ecce mediũ ↄiũgẽs extrema.ſ.deũ
⁊ hoĩem.Et ex ̊ apparet ꝙ mirabilis⁊
valde bona eſt obligatio hoĩs ad deũ.q̃
totũ ↄplet.⁊ ↄſũmatvniuerſũ.et hoĩem
ad deũ colligat.vt ab eo eẽ et optimũ eẽ
recipiat. ¶ O er pma obligatõe ⁊ ex p/⸗

„.
4

mo debito amor hoĩs ad deũ.oꝛit᷑ alia

obligatio nccaria ad aliud debitũ amo/
6. Litulus. crrc.

Ti cxij Bon 4 gutcz
Ti.c pbatũ ẽ pbatõe expimẽtali q;

bec ẽpobligatio acpᷣncipal ⁊ pmũ debi
tũ.⁊ iõ ſeqͥt ꝙ ſoluer̃ ⁊ reddere iſta alicui

alteri.ẽ facere ĩiuſte⁊ iuſticiã.qꝛ iſtð iun

ſte tenemur reddere deo. Seqͥ; t᷑ exide ꝙ;
totꝰ amoꝛ hoiĩs ſit dei iuſtiſſime. ⁊ dᷣo to

Deo te/ talit obligat? debit q nulli alri pote/

nemur rit dari q́ deo.⁊ ſih fecerit. tũc faceret 3
totuʒ a/ iuſticiã ⁊ ĩiuſte.nec pↄns pᷣt niſi iiuſteꝑ
tẽ ſui amorꝭ darealicui.neq; amoꝛẽ ſuuzʒ
dare.
⁊ poñs ſeqͥOqꝙ nulla creata facit hoĩ ali

atura deiẽ ⁊ iõ totũ bonũ qð creata faẽ

hõ dz ðo totũ ſuũ amoꝛẽ.⁊

diuidere. Et exh̊ ſeqᷣt᷑ ; hõ nõ tenet ali⸗
cui creature dare amoꝛẽ exdebito ppter

Deamoꝛe dei ⁊ pꝛoximi

delaẽ qm̃ alit᷑ ſeq̃ret totꝰ mũqꝰñ eſſʒ

obligat deo.Et etiã ſeqͥt᷑ ꝙ nullꝰ hõ hʒ
ſib ijpᷣi attribuere.qũñ ſacit aliqð bñficiũ
alicui.ſed deo.nec dʒ exigere ex eo debi⸗
tũ obligatõis.neq; amoꝛẽ.neq; honoꝛẽ
nec aliqð bñficiũ ſʒ dʒ totũ attbuere ðo
Dʒ qm̃ hõ dʒ deo pᷣmo ſuũ amoꝛẽdare
tãq; ſibi debitũ ⁊ vᷣe obligatũ.iõ etiã dʒ
et obligat᷑ amoꝛẽ dare oĩbo his q dei ſũt
ic;tũ dei ſũt Et cũ oĩs creatca ſit dei.ſeqͥ
tur etiã ꝙ hõ tenet᷑ amare oẽs creaturaſ
q̃ dei ſũt inq;tũ dei ſũt.⁊ ad h̊ obligat᷑et
tenet᷑ facere ĩ vtute pᷣme obligatõis et p
mi debiti. Et ſic ex pᷣma obligatõe et de/
bito.oꝛit᷑ ſcdᷣa obligatio ⁊ ſcᷣm debitũ.
qð ↄtinet᷑ ĩ pᷣma obligatõe.et iõ pꝓpeñ ẽ
alia obligatio nec aliud debituʒ a pᷣma.
Et qꝛ nõ om̃s creature ſũt eq̃les.⁊ inter
oẽs illa ẽ maioꝛ.q ẽ dei imago viua.etqᷓ Hoĩpꝰ
poꝛtat ſuã imaginẽ⁊ ſuã ſilitudinẽ.⁊ iõ deũ de/
hõ ſtati pꝰdeũ.dʒ ⁊ obligat᷑ amare ſuaʒ bemꝰ a/
imaginẽ viuẽtẽ.⁊ illã creaturaʒ q̃ poꝛtat moꝛem.
imaginẽ ⁊ ſiłitudinẽ ſuã.qꝛ pꝰdeũ ſequi
tur ĩmediate imago ſua. Et qͥa hõ inter
oẽs creaturas mũdiẽ imago dei viua.⁊
poꝛtat ſuã imaginẽ et ſilitudinẽ iõ ĩme/
diate pꝰdeũ dʒ dari hoĩ amoꝛ tanq; ima
gini ⁊ ſilitudini dei ⁊ ipſiꝰviue creature
Quia ſicẽ tenet᷑ amare deuʒ.ita etiã tenet

amare imaginẽ dei. ¶ O, tot oꝛdo cre/

pleta imago dei impᷣſſa et creta.

Xitulus.cxxi.

po hõ ſit tota inago dei et cõ
pleta. cogſcer p oſſum oꝛdinẽ

reaturau. Uñ ĩ creatur ẽoꝛdo

ieis ſũt młti gradꝰ vt iã declaratuʒ ẽ.⁊ Ti.i.

oĩs creat᷑a aliq̃ mõ imitat᷑deũ. vna mi/

nalia magꝭ Uñ mag imitãt᷑ deũ viuẽ

tia qᷓ; ñ viuẽtia.⁊ mag ſenſitiua qᷓ; ñ ſen
ſitiua.⁊ magꝭ adhuc itellectiua q; ñ itel/
lectiua. Ergo cũ ĩ creaturꝭ ſit qdaʒ ſcala
imitãdi deũ ᷣm mag⁊ minꝰ.vt ad ocu
lũ videri pᷣt.et creat᷑e habẽt oꝛdinẽ int᷑ ſe
imitãdo deũ ĩ nat᷑a.ita ꝙ ĩ hoĩeẽ finis et
ſtatꝰ⁊ vltimꝰqᷣdꝰ imitãdi.q; ĩ iſo ↄple᷑
ſcala imitatõis.ſignũ ẽ.poſtq; nulla cre
ata ẽ ſupᷣ hoĩeʒ i H mᷣo.⁊ ĩ iſto oꝛdie
ĩ hoſe ſitopleta imitatõ.alit᷑ eĩ eẽt iunnũ
ichoata ſcala imitatõis niſi ↄpleret᷑et p
9

E et
—

ↄp̃ᷣs ſeqͥt᷑ ꝙ hõ ẽ ðᷣi imago ↄpleta⁊ tota. oꝛia pᷣmo debito ⁊ a pᷣma obligatõe. ſbtüuden
q ĩ eo ↄplet᷑ cala imitatõiſ.Et ſic hõ ʒ quã obligatiſt oẽs hoies.ſeqͥt᷑ poſtq; honolich
ſuã natura.⁊ iq;tũ hõ ẽ.ẽ ipᷣa imago dei ma obligatõ ſit iuſtiſſima ⁊ rectiſſimaꝰ ctondee
tota ⁊ ↄpleta. Siẽ ſigillũ impᷣmit totaz S iure nate.⁊ ĩ iure nat᷑e fũdata.q eẽ iſta nuͤhoſb⸗
ſuã imaginẽ ĩ cera ita deꝰ impſſit totã ſu ſcdða obligatõ ſit iuſtiſſima rectiſimaꝛi tigliabikd
am imaginẽ i hoĩe.⁊ hõ totũdeũ rpñtat iure nat᷑efũdata.et ꝑ ↄñs ſicut pᷣma ob⸗ ſhetitomt
Et ſic patẽt᷑ oꝛdo creatarũ mãiteſtat ipʒ ligatõ.et pᷣmũ debuũ ẽ pma iuſticia.ita nodi eb⸗
hoiĩeʒ eẽ ↄpletã imaginẽ dᷣiviuẽtẽ. Et qꝛ iſta ſcða obligatio ⁊ ſcðᷣm debitũ ẽ ſcdᷣa ppter. Vtlit
totꝰ de' ẽ ſpũal ⁊ ĩtelligibił.iõ eẽ ſua ima inuſticia nat᷑al.et qꝛ qlibʒ hõ ẽ imago dei noͦeppkal
go ꝑfecta⁊ ↄpleta ẽ ſpũab ⁊tota ĩtellecttu ¶m aiaʒz.ſeqͥ᷑ ols hõ tenet̃diliger aiaz geſui vtlit
alis. ⁊ nllo mõ coꝛꝑał.Exide ſeqͥ cũ alteriꝰſic ſuã ꝓpaʒ¶ Ex iſtꝭ oĩba pʒ ꝙ ʒ Duo ſe ummm iofſi
hoõ hẽat Dduas ꝑtes ĩ ſe.ſ.coꝛpꝰ⁊ aiam.et ius etoꝛdinẽ nate.debẽt eẽ duo ligamĩa ligamĩa libetholft
aĩa ẽ ſpuũal ⁊ ĩtellectuał ꝙ hõ ẽ imago di etvicła amon i hoĩb. Pꝛimũ dʒ eẽ hoĩſ amoꝛis nikeſtatco⸗

ↄpleta ſ̃m aĩaʒ.Et iõ cũ hõ pꝰ deũ tene cuiuſſibet ad deũ.qꝛ qͥlibʒ hõ ẽ obligat

at᷑ amare imaginẽ ðii.ſeqͥ᷑ ꝙ pꝰ deũ tenet

amgreaiaz D dei imaginẽ ſpuᷣalè ⁊ in

tellectualẽ. ¶ O, qlibʒ tenet᷑ ⁊ obligat

aamare oẽʒ hoĩeʒ. ⸗
e X— q oĩs hõ iq;tuʒ hõ

pax ⁊ 2coꝛdia:qꝛ oẽs tenet᷑ ſe amareppt

tus pmo ac ligat deo ꝑ amoꝛẽ. S
Fo ligamẽ et viculũ.dʒ ec oĩim hoĩm ad

Ei. cxxij. ainuicẽ ꝑ amoꝛẽc. Et ſcm ligamẽ oꝛiĩ a p/

Dare amoꝛẽ pᷣmo dðo. Etſic dʒ eẽ obliga .
coõm

tatẽ hoĩs. Etqꝛ h ẽ pᷣmũ qð hoĩes dñt

dnlaretich

On

1

lb;dzſenn

651 ſo hʒ dei mo. ⁊ vᷣtute illiꝰ oẽs hoĩes dũt ſe amare li geatunehis
umI0inmgginẽ. ⁊ vt ſic qlibʒ tenet᷑ poſt adiniceʒ.qꝛ ſũt dei imago.et qͥ ibet ẽ dei ig ſeeicuſel
deũ ei imagineʒ amare et ex B.qꝛ qlibet imago. Et iõ qꝛ ſcðᷣʒ ligamẽ oꝛi᷑a pᷣmo z gücicrwoli⸗
poꝛtat ĩ ſe imaginèe dei.&ᷣ qlibʒ dʒ amari ſi pᷣmũ nõ c.ſcm eſſe nõ põt.ec ſiᷣmuʒ ont fnicgointh.
ĩq;tũ poꝛtat imaginẽ dei.⁊ h̊ ſiue ſit ami ſit.nccario ſcᷣm ẽ.Et ſic creature ligãt pocßtäicis
cſiue inimicꝰ.ſiue ꝓficiat ſibi.ſiue noce cũ hoĩe ſᷣniẽdo ei.et hoĩes ligãt᷑ cuʒ deo ſoiczchitc⸗
gt ſibi.qꝛ ſꝑ ẽ hõ.⁊ ꝑↄñs viua ði imago cũ amãdo..etꝑ ↄñs tũc hoĩes colligant ripenoi,
⁊2 q;diu ẽ hõ.tãdiu ẽ di imago M ois int ſeamãdo ſe adiuicẽ. Et ſic ꝑ oꝛdinẽ reulämi
hõ obligat᷑ amare quẽcũ q; aliũ ſic ſeiſʒ vniuerſũ dʒ eẽ colligatũ.Ecce mirabilẽ neczrura
Lq oiſhõ obligat᷑ Tuicxxij oꝛdinẽ. De dilexit mo ⁊ ↄtinue diligit cartico
amare ſeipᷣʒʒ. eo ⁊ iq;tũ ẽ hõ ⁊ ima hoiĩes.⁊ creat᷑e maiteſtãtotinuã iſtã dile Citnenn
go dei viua. qͥa eq̃lit᷑ ẽ hõ. ſe᷑t ccideʒ ſuiẽdo hoĩbo.⁊ ſic deꝰ trahit ad ſe anacign
oĩs hõ tenet᷑ amare oeʒ alteꝝ hoĩeʒ ſic ſe hoĩeſamãdo⁊ obligãdoꝰtinue⁊ ꝑ amo iese
ipᷣm.⁊ tãtũ ſic ſeiſʒ.qꝛ oẽs hoĩcs ſtvniꝰ rẽ tracti dñt amar̃ deũ pᷣmo.⁊ eiide obli jobilore
nate iq;tũ hoĩes.⁊ eodẽ mõ ſũt dei ima/ gati ſüt ſeiuicẽ amare ↄtinne ¶ O, iſſtöo.. cfuſrho
go ⁊ vnifoꝛmit᷑.ſeqͥ ᷑ q oẽs hoĩes dñt ſe debitũ ſcðʒ ſeu obligatõ amor⸗ erga oẽʒ hoilynö
amare adiuicẽ tanq; naturã vnã ⁊ vn hoieʒ.redũdat et reuertit᷑ i olã hoĩs vti a=. scegkeſ,
di imaginẽ. Et iõ qlibʒ dʒ reputare aliũ litatẽ.bonũ etↄmodũ. ¶ Cucxxuiij. o ordingtiͤe
tãq; ſeipᷣʒ⁊ ñ diuiſũ neq;diuerſũ ab eo.⁊ NQUliayo iã ꝓbatũ cẽ.ꝙ oẽ debitů ⁊ Ti. cxvi ries npbi⸗
oẽ bonũ hoĩs ĩq;tũ hõ⁊ iq;tũ dᷣi imago uitiũ. qð hõ obligat᷑ de iurena i tiönin
F.ẽvnũ ⁊ idẽ reſpectu oĩm hoim. ⁊ↄuẽit ☚d ucurereddere et exoluere deo.redũ nt itühoͤee
vni ſic alt᷑i.et cũ qͥlibʒ tenct mare alteꝝ at et reuertit᷑ i ſolã hoĩs vtilitatẽ et cõ/ z,/ ͤtbigh
ſiẽ ſeipᷣm. ſeqͥt᷑ q oẽ bonũ qð aliber vnſt moduʒ. Jõ ſeqͥ nccario ꝙ cũ iſtõ ſcoᷣm nla ninaen
ſibi⁊ optat ſibi ĩq;tũ ẽ hõ et imago ði.h̊ ebitũ qð qͥlibʒ hõ tenet᷑ alteri oꝛiat abi vhenitden
etiã dʒ velle ⁊ optare oĩ hoi.inq; tũ ẽ dei mo qᷓ hõ obligat᷑deo.qd mñ torũ rehdun ctaon
imago. Ergo cũ ſit oĩſ hõ eiuſdẽ nature dat et ſuertit᷑ hoĩs vtuitatẽ et ñ dei. Et foizi
cũ ipo.ſcqͥt᷑ etiã ꝙ int᷑ oẽs homĩes dʒ eẽ/ iõ ſeqͥ᷑ ꝙ hoĩes dñt ſe amare adiuicẽ.qͥa oifnin
maxiĩa liga ð iure nat̃e.⁊ maxia vnitas. it dei imago. q; totũ ẽ ad bonũ et vtili r ligt.

vnã cãʒ adiuicẽ.qꝛ ſũt ði imago viua.? ⁊ tenẽt᷑ facere ſeqt᷑ qamare deü bmo et ſe eie
ꝑ ↄñs oẽs hoies debẽt eẽ tãq; vn hõ et hoies.qꝛ ſũtdei imago.ẽ pᷣmũ bonũ bo Nict
ñ ples.Et qꝛ iſta obligatõ⁊ iſt debitũ mis radicaleac pncipale.Etiõ ome bo nds
ſ4
. A

mcbignen

g tof

matmiſ
tfücerngeiſ,

marernfinai.

18 ſarpnnch

Pmaiuſicaan

ömdebtiiſcn
Bhöinudi
encidigi,

ritobge d
tceNolen
Peinüdztidi an

ibzhoͤtoigt
Uicdzeichie
amori Oodn
Cbinhein

nligameonitd

dics diͤtſenmar
ocrqibcedi
mmiorikapr⸗
öpötckſipnn
ſcaaaurelgit

ies igit andn

cboicschlin
Eſcpoti
ni Kaemmi
no 19tnwedig

tittinnitfia

ſcdenehea

Gootnuee,

tmd C

Crcig..
gen ,,

igedchi
igndeintnn

gnotdihlii
isint

vgeiſſnn

Cuniguiß
mi nütn⸗
tinigiud
mimuni,
a⸗ min
iccte
mneul
4 NMom

1. et, cxxvj.

——————

nũ aliud hoĩs neceſſe eſt vt oꝛiat᷑ ab iſto

bono tãq; a pncipio pᷣmo et radicali.et

qͥcqͥd nõ oꝛit᷑ ab iſto bono.nõ ẽ veꝝ bo/
nũ hoĩs.Et ſic apparet ꝙnto plł“ mul
tiplicabit᷑debitũ homis erga deũ ⁊ cre⸗
ſcit.tãto multiplicabit᷑ bonũ hoĩs et cõ

modũ.:et ꝑ ↄñs apparet ꝙ oia facta ſũt

pꝓpter vtilitatẽ hoĩs et nõ dei. et ipſe hõ

nõ ẽ ppt alteriꝰ vtilitatẽ.ſʒ ꝓpt᷑ ſeipʒ tm̃

ac ſuã vtilitatẽ. ¶ O, ome ſᷣnitiũ crea

nikteſtat ꝙ; oẽs hoĩes adiuicẽ debẽt ſe re/
pntare taq; vnũ hoiem. Citulꝰ. cxxv
‚On ſolũ ex vᷣtute bme obligatõ
niſq̃ oẽs hoĩes ſũt obligati.ipᷣi
ſ debẽt reputare vnũ hoĩeʒ.⁊ qͥᷣ
libʒ dʒ ſenmare. ⁊ alteꝝ ſiẽ ſcipʒ.ĩmo ipᷣe
QDuili/ creature ̊ idẽ ſignificãt⁊ mãifeſtãt. IJp
dz alteꝝ ſe eĩ create q̃ facte ſũt ꝓpt᷑ hoĩeʒ ad ſᷣniẽ/
ſiẽ ſeipʒ qũ ei exvolutate dei.nullã dꝛam faciũt ĩ
amare puiẽdo int᷑ hoĩes ac bñficiũ ĩpẽdẽdo.ĩ/
mo q;tũ ĩ eis ẽ.ñ płfuiũtvni hoĩ qᷓ; al/
teri.ſʒ eq̃lit᷑ oiba q;tũ ĩ eis ẽ.nõ płlabo/
rãt ꝓ vno q; ꝓ alto.nullũ reputãt maio/
rẽ.nullũ mĩoꝛẽ.ñ reſpiciũt neq; nobiles
neq; rurales. Nã ̊ appet manifteſte diſ
currẽdo ꝑ creatas. Hã ſic tra ſᷣuit ruſti/
co.ita etiaʒ ſᷣuit regi.et ſiẽr om̃ibo. Silr
ger.aq̃.ignis.arboꝛes.plãte.et aĩalia.qᷓ;
tũ ĩ eis c. Et h̊ maxie apparet ſole.qͥ eſt
nobilioꝛ creatura.qͥ pł ſuꝑ om̃s creatu

ras fuit hoĩb. HNã ipſe cq̃lit᷑ puit omibꝰ

hoibo.nõ pł?vni qᷓ; alteri Quid ẽg̊ ꝙ ſic

oẽs creat᷑e idrũt᷑ ſpᷣuiũt oibo hoĩbo exdei

Ofñes oꝛdinatiõe.niſi ꝙ oẽs hoĩes reputãt᷑ q̃ſi

homĩes vnꝰhõ. et ꝙ oẽs hoĩes debẽt ſe reputare

debẽt ſe tãq; ynũ hoĩeʒ: Uñ creat᷑e ſᷣuiũt hoĩ in
reputar̃ qᷓ;tũ hõ ẽ et creatura dei.et iõ eq̃les repu
tanq; v/ tãt oẽs hoĩes.Etiõ ꝙ ſeruiũt hoĩ inq;/
nuz ho/ tũ imago dei ẽ. ſignificat ꝙ tale ſeruitiũ
minẽ.· ↄuenit dei imagẽ.et iõ honoꝛabilłxr. dili/
AAggggsrt et pure hõ dʒ accipe ſᷣuitiũ a creatu/
ris ĩiq;tũ dei imago ẽ.nec ali dignũ q;
hoĩ ſ̃uiat᷑. Et iõ tał ms tã nobiuibo cre

aturis plenꝰfactꝰẽ ppt᷑ hoĩem.qꝛ hõ dei

imago ẽ. et imago dei tã nobil et hono/
rabil ẽ./ q tã nobiles et excellẽtes create
debeãt ei ᷣuire. Nõ em̃ eſtimet hõ ꝙ iſte

mõðs ſibi ſᷣniat niſi ex eo qꝛ ẽ imago ðᷣi.?

nõ ꝓptea qꝛ tal vł tab ẽ. Sisülle creat᷑e

tfuraꝝ ĩdrũter ſine acceptõe pſonaꝝ cui
libet hoĩ fuiẽtiũ.inq;tũ ẽ imago ði ma

uiat hoĩ itu hõ poꝛtatdei imagine.

mlto magvnꝰhõ dʒ alteꝝ honoꝛaret⁊ ei
FfFuire ĩq; tũ poꝛtat ði imaginẽ viuã.⁊ tä
to pl?q́;to hõ magꝭ cogſcit h̊.et inq; tuʒ
hoõ ſperat ex h̊ aliqͥd ſibi accumulare pᷣ/
mij. Creature & maãifeſtãt. ꝙ oẽs hoĩes
ſub vna vocatõc.et ppt᷑ vnã cãm ſede/

bẽt amare adiuicẽ.qꝛ vnꝰ poꝛtat imagi /

nsẽ dei ſiẽ alt᷑.et ſic ſe debẽt reputare.vt et

q̃ſi vnꝰhõ.Si& cõe ᷣnitiũ creaturaꝛiü
drũter ſine acceptõe ꝑſonaꝝ cuilibʒ hoè
ſuit inq;tũ dei eſt imago.ſeàòt᷑ q oẽs ho
miĩes ſe debẽt reputare tãq; vnũ hoieʒ.⁊
Pↄñs debẽt ſe diligere adiuicẽ ſic ſeipᷣʒ.
qꝛ ſicut hoĩem. ¶ Recollectio eoꝝ q̃ di

cũt om̃s hoĩes debereſe reputare tanq;ᷓ

¶KTitnlus. cxvvi.
Oncludamꝰ& ꝙ cõitas vni ſo⸗
liꝰdei ecnatłr viuentꝭ.cui? qͥ libet
hõ inq; tũ ẽ vina imago et ↄfoꝛ/
mis.et cõis amoꝛ ipſi di erga ocẽe hoi=ei
inq;tũ ſũt hoĩes et ſue imagies.eadẽac
ceptio bñficioꝝ.eadẽ ĩdigẽtia:eadẽ obli
gatio.et ꝓ eadeʒ cã q̃ qlibet hõ obligaf
vni et eidẽ dño.eadẽ ↄſeruatio dei q̊ͥ oẽeſ/

hoĩes ↄſeruãt᷑ i eẽ.idẽ et cõe ᷣuitiũ.Cre⸗

ature moꝛiũt᷑ cuʒ hoĩe.et indrñt᷑ ſerniũt

hoi ſine acceptõe ꝑſonaꝝ.⁊ ĩſuꝑ etiã cẽ
foꝛmitas et vnitas eiuſdẽ nat᷑e et nois i

oĩbo.hec oĩa ſił collecta.clariſſime dicũt

et ↄcludũt hoĩes oẽs debere ſe repʒutare

adĩiuicẽ tãq; vnũ polez enebe Pirdd
iuicẽ maximã vnitatẽ.¶ Et exoĩb ſupᷣ/ Duplex
dictꝭ mãifeſtat᷑ duplex frat᷑nitas hoĩs. fnim.
vna generał ad oẽs creatas.qꝛ hõ ẽ cre/ hoĩm.

atura dei.et hʒ eẽ a deo. et alie create ſiłr

1iõ hõ hʒ rõne iſtiꝰoꝛigiſ general ab vno

et eodẽ pꝛe fraternitatẽ generalẽ cũ om̃i
creatura.vlia fraternitas ẽ ſpãł int᷑ oẽs
hoies.qꝛ ſunta deo tanq; abvno patre.

et qlibet eſteius imago.Et iſta ẽfrat᷑ni

tas maioꝛ que eſſe poſſit.
D ex vnitate que debet eſſe deiure
nature inter homies oꝛit᷑ foꝛtitudo ma-
xima et inuincibllis.
Litulus. cxrvyvi.
q Woniã aũt oĩſ foꝛtitudo oꝛit᷑ ex
ynitate. debilitas oꝛit᷑ ex diui
ione et q;to maioꝛ ẽ vnitas.tãto maioꝛ

Ciitulus.cxxviii.

E ſoꝛtitudo.⁊ vbi ẽ ſũma vnitas q̃ debʒ
cẽ inter hoĩes.oꝛit᷑ ex hoc ꝙ pmo qlibet
hõ ẽ vnitꝰcũ deo ꝑ amoꝛẽ.⁊ deinde qͥ/
libet ẽ dei imago clara ⁊ viua⁊ vera. Jõ
ex ↄſeq̃nti debent ſeinuicẽ amare. et hꝛe
vnitateʒ. Et impoſſibile ẽ ꝙ aliqͥs amet

deũ qͥn amet imaginẽ eius viuã.⁊ qᷓnto

magis amat erꝰ pſonaʒ.tãto mag amet
ciꝰimagineʒ.Et iõ cũ vnuſquiſq; hõ ſit
dei imago viuẽs.q̃nto ̊ qͥs amat deuʒ.
tãto etiã magis amabit quẽlibet hoĩeʒ.
⁊ q̃nto mag vnꝰhõ amabit aliuʒ.tanto
magis illi vnit᷑. Iſtavnitas durabit qᷓ;
diu amoꝛ durat. et amoꝛ ſꝑ põt durare.

Int ho / ergo etiã vnitas ſemꝑ poteſt durare.Et
miĩes pᷣt exinde ſequit᷑ ꝙ inter homĩes põt eſſep
eſſe ꝑpe/ petuitas⁊ ꝑpetua vnitas.qꝛ iſtavnitas
tuavni/ qᷓ ꝓuenit ex tali amoꝛe.facit hoĩes vnũ.

tas.

gatio p̃di

iõ mutat vnũ hoĩem ĩ aliuʒ. ⁊ trãſfert.et
ccõuerſo. Et hoĩes habẽt ſp iſtã vniõʒ.
et ſunt tãtũ vnũ ꝙ nõ pñt eẽ mag vnũ.

Et qꝛ ex maxia vnitateↄſurgit maxima

foꝛtitudo.ideo hoĩcs dũ ſũt vniti ꝑ iſtũ
modũ.habẽt maximã foꝛtitudinẽ et in/

nincibilẽ. Et ſic ptʒ ꝙ homĩes dũ reſpi

ciũt ad deũ.inde vniunt᷑ inter ſe.⁊ fiunt
vnũ.⁊ ꝑ ↄſeãns foꝛtificãt᷑ int᷑ ſe.ac ma/
gis ſoꝛtificant᷑ etdũ hoĩes reſpiciũt ad
ſeipſos et nõ qad deũ.ſed qlibet ad ſcipᷣm
tũc diuidunt᷑ inter ſe.⁊ fiũt plłes.⁊ ꝑ cõ/

ſeq̃ns debilitãt᷑. ⁊ tota foꝛtitudo deſtrni

tur.qᷓ ſolũ oꝛit᷑ ex vnitate.Ideo iſtavni/
tas ẽ totũ bonũ hois ac tota foꝛtitudo.
⁊ quãto magis creſcit.tãto magꝭ creſcit

oẽs eẽ pñt ĩ iſta vnitate.iõ oẽs pñt ꝑtici
pari vnũ bonũ ĩſimul ſine diminutõne.
neq; vnꝰ ipediat aliũ.Et cũ iſta vni as

ꝓcedat ex mera volũtatex libertate.ideo
nõ põt deſtrui ꝑ violẽtiã.neq; ꝑ aliquã

potẽtiã. Jõ ſequit᷑ q ĩ ea ẽ foꝛtitudo in/
uincibił.⁊ fit bonũ verũ incoꝛruptibile
et ĩmoꝛtale. Uidete quãtũ bonn e de
uenire homĩex amoꝛe⁊ ſocietate quã hʒ
ad deũ et ad hoĩes.qꝛ h̊ ẽ totũ bonũ ipᷣo
rũ hoĩm.pfectũ ⁊ veꝝ. ¶ Bꝛeuis epylo
icton. limlus crxvii.
Sylogãtes auũt generaliter totũ

ꝓceſſu huiꝰlibꝛi iã dictũ.videre

bonũ hoĩs.Et qꝛ iſtꝗ vnitas põt ſp du⸗
raore.iõ bonũ hoĩs põt eẽ ꝑpetuũ. Et qꝛ

1 — ðä
——

poſſumus qualiterpmo incipiendoa
infimis creaturis.⁊ a pᷣ mo gradu ⁊ in
rioꝛi ſcala nature aſcẽdẽdo.paulatim ꝑ

*

uenimꝰad verã noticiã et cognitiõʒ dei

inuiſibile. ſũme potet.ſũme ſapiẽt ⁊ ſũ
mibõi.ita ꝙ creature nos duxerũt⁊ ele⸗
nauerũt q̃ſi ꝑ quãdã ſcalã oꝛdiatiſſimã

ad deũ creatoꝛẽ oĩm.tãq; ad vnũ ſũmũ

bncipiũ et pꝛeʒ ⁊ creatoꝛẽ oĩm.⁊ iteꝝ ipᷣe

creature duxerũt nos ꝓfũdiꝰ ac intimiꝰ
ad ipᷣm deũ.quia duxerũt nos ad amã/

dũ deũ.⁊ ĩ amoꝛẽ ei.⁊ oñderũt nos ſũ/
me eẽ obligatos ipſi⁊ ad eũ totalit᷑ amã
dũ.Et ſic q;tũ ĩ eis ẽ.vnierũt et ↄiũxer̃t
nos cũ deo q̃ſi mr̃imoniũ faciẽtes.Dei
de deſcẽdimꝰ ab ipᷣo ſũmo creatoꝛe ad ip
ſas creaturas.ita ꝙ ꝑ amoꝛẽ creatoride
ſcẽdimꝰ ad amoꝛẽ oĩim creaturaꝝ.Quia
amãdo deũ creatoꝛẽ.amamꝰ oẽs creatu

ras.⁊ oĩa q̃ ſunt ſui inq;tũ ſũt ſui. Et ſi N
amamꝰoẽs creaturas ꝓpt᷑ ipᷣʒʒ.Et ſic fiit

aſcẽſus ⁊ deſcẽſus. Pꝛĩo aſcẽſus a crea/

turꝭad creatoꝛẽ̃.ſcdᷣo deſcẽſus a creatoꝛe
ad creaturas oẽs. Pꝛio em̃ amabamus

creaturas.qꝛ erãt pulcre ⁊ bone.⁊ qꝛ no
bis fuiebãt.⁊ ꝓpt᷑ nos.
mꝰeas ꝓpt᷑ creatoꝛẽ.ſ.qꝛ ſunt ipſiꝰ⁊ ipſe
fecit eas.ĩmo etiã diligimꝰ noſmetipᷣos
qꝛ ſumꝰdei.Et iſte amoꝛ ẽ ꝑfectuſ.bonꝰ
durabiłnobił ⁊ ꝑmanẽs.qꝛ oꝛit᷑ a crea
toꝛe nobiliſſimo.ab altiſſimo ⁊ a ſũmo.
Et ſic appꝑet q; amoꝛ dũ dathᷣmo ðo nõ
pꝓdit᷑ñ diminuit᷑ĩmo creſcit ⁊ multipli

cat᷑ ĩ ifinitũ.⁊ extendit᷑ ſine mẽſura.qꝛ ꝑ

ꝗmoꝛẽ dei amãt᷑ oẽs creat᷑e.⁊ oĩa q̃ ſt᷑ ði.
Et ſic oĩla amãt᷑ ꝑ vnũ amoꝛẽ.etiĩ vᷣtute
vniꝰamorꝭet nulla res ẽ qͥn ſit amata ꝓ
vᷣtutẽ iſt amor.Et iõ amoꝛ nr̃ dũ dat

do ẽ altiſſimꝰ vniuerſaliſſimꝰ ⁊ latiſſimꝰ

*„

Sciẽtia de natura amoꝛis.ſen de ei

cõditionibus.viribo et ppꝛietatibo.et de

fructu amoꝛis. Titulus. cxxix.

„

Woniã aute;

lit in nr̃a ptãte ↄſiſtat niſi ſołꝰ amoꝛ.et ꝑ
ſeqᷓns theſaurꝰ noſter totũ bonũ noſt
amoꝛ bonus.et totũ malum noſtrũ e
moꝛ malꝰ. Quia poſtq; nihil habemꝰ

1 infe

o boniſumn i

e

Eticutnihi

—

Scðdo ãt ama/

Ticx ii

mãitfeſtũ ẽ ꝙ nihil hẽmꝰĩ no
bis qð vere nñm ſit. ⁊ qd tota

vata amnoris et vnm b9

mus boni.

-

=
—
SN
—
=
—
—
S

7

S=E
—
=

it wo innh
palus Oul⸗
Zſtverenol
dnbamoren
pno. niple
Etöſiociotn
Licnitpcin
nsciilland
Cätotü boni
ſmalüpoſtre
snöͤeſtalin⸗
Hödaliudnide
tübonünoſtä
Urqababere
cognie
Mis
Germwääd
Goinipotde
gmnore tic
iichgitod
Gontpgep
oegpni

E

kchzenmen
nishocſitn

Nue nalriamn

nnOuuan
niw büͤdoni

faſna ice

unmorni

8

lret ſyt

iilsnid,

unrii
eſ iopſe
Mhnini

☛

ems ahnoib et fructib.

mnognantit
do nulnin
ake
elapiigtſi
ds durgitrie
Miorcinſini
Gad mni ſini
intiu
Pfüd rin
rutnos amni⸗
oſgenit woſi⸗
eüimi
mienitcoiirir
nlii fanirs de
nocenorenin
moregenorde
Grann Onn
num oStn
üſütſui Etir
priö; Ctſef
oaiſse
Gnsgene.
chamabannse
nerbonence
Scoitin
luntirpe
Und poſnaes
gregfondor
is lkin
iſſnnotind
inuſhnwctd
utnunpl
ineniuna
lronſtd
nore Ki tnt
zuſtamga
mornidud
ſin nſin
nris

ulns

a
inſehn
ſiiemna⸗
nimiſen

.

enoſtꝝ niſi amoꝛẽ. ſi tũcamoꝛ

nõ ẽ bonꝰ.qͥcqͥd tũc habemꝰnõ ẽ bonũ.
et ſi amoꝛ noſterẽ bonꝰ. qͥcqͥd tũc habe/⸗

mus ẽ bonũ. Vñ ſi amoꝛ: noſterẽ bonꝰ.
Solus boni ſumꝰ.ſi malꝰẽ.mali ſu lus
amoꝛ fa em̃ amoꝛ facit hoĩem bonũ vel malum.
cit hoĩey Et ſicut nihil melius ẽ ĩ nobis q; amoꝛ
bonũ vł bonꝰ.ita nihil peius ẽ in nobiſ q; amoꝛ

malum. malus. Quia etiã nibil habemꝰ ĩ nobis

qdð ſit vere noſtꝝ niſi amoꝛẽ.ideo qñũ de/
dimꝰamoꝛẽ noſtꝝ.oĩa dedimus q̃ habe
mus.⁊ nihil ampliꝰhabemꝰ qð demus
Et iõ ſi ꝑdidimꝰ amoꝛẽ noſtꝝ.qͥcqqͥd ha
bemꝰꝑdidimꝰ. ⁊ ꝑ ↄſeq̃ns ꝑditi ſumus
Tũc aũt ꝑdidimꝰamoꝛẽ nr̃m.qñ dedi/
mus eũ illi cui dare nõ debemus.Quia
ctiã totũ bonũ noſtꝝ ẽ amoꝛ bonꝰ.⁊ to/

tũ malũ noſtꝝẽ amoꝛ malus.ſequit᷑ d

tus nõ eſt aliud qᷓ́; amoꝛ bonꝰ.et viciuʒ
nõ ẽ aliud niſi amoꝛ malus.Et cũ to/
tũ bonũ noſtrũ ſit ↄſtitutũ ĩ amoꝛe.ſeqͥ/
tur ꝙ qͥ habet ſcientiã ⁊ cognitõʒ ð amo-
re.hʒ cognitõem ⁊ ſcientiam detoto bo⸗
no homis.et qͥ ignoꝛat naturã amoꝛis.
ignoꝛat totũ bonũ homĩs. Ergo qͥlibet
quãtũ põt.debet hẽe noticiã et ſciam de
amoꝛe.Et ideo hic tradet᷑ ĩ ſpeciali ſcia
⁊ cognitio de amoꝛe.⁊ de natura etↄdi/
cionibo ac ꝓpꝛietatibo ⁊ fructu eius.
¶D, pncipał foꝛtitudoꝛ ppetas amo-
ris c.ꝙ vnit amantẽ cũ a mato.2 mutat⸗
ↄuertit ⁊ trãffoꝛmat amãtẽ i rẽ amata
W CKitulus. cxxrxr.
Abet aũt amoꝛ vim ⁊ vᷣtutẽ vni
eudi.mutãdi.ↄuertẽdi ac tranſ/
MAfoꝛmãdi. Et iſtaẽ ſua ppa nata
R2 odicio inſepabilis. Et ideo vnit ama
tLẽ cũ re amata.⁊ trãſfoꝛmat exinde ⁊ cõ/
uertit ac mutat amãtẽ ĩ rẽ amatã.Et qᷓ;
nis hoc ſit nobis notũ ꝑ expientiã.tñ ꝑ
naturã amoꝛis põt nobis h̊ manifeſta/
ri.Quia amoꝛ ð ſui natura ẽ donũ.⁊ eſt
pmũ donũ.ita ꝙ; ẽ res donabil denatu/
ra ſua.⁊ ideo non põt detineri qͥn det᷑.⁊
q amoꝛ nõ põt cogi.ideo ẽ donũ libera
liter et ſpõte datũ.et qꝛ donũ ſpõte datũ

— .*

Amoꝛ
dei eſt p
mũ do/
num.

ccuilliꝰcui datũ ẽ. ac totalit᷑ trãſiatũ⁊ trãſ/

foꝛmatũ ĩ eꝰ dominiũ.et qꝛ amoꝛ eſt ta

le donũ.ipſe amoꝛẽilliꝰ cui dat᷑ ⁊ trãſſer

In dominiũ rei amate,.Et iõ res ama/

iõe amoꝛis

ta poſſidetet obtinet ĩ ſua ptãte.ĩ ſuo do
minio amoꝛẽ ſibi datum libere ac ſpõte.
qꝛ ſuꝰẽ poſtqᷓ; ſibi datus ẽ᷑. Et cũ amoꝛ
trahat et ducat ſecũ totaʒ volũtatẽ q̃ hʒ

totũ imꝑiũ in hoĩe.ideo qͥ vadat ducit
cet trahit ac poꝛtat ſecũ totũ hoĩem.et ꝑp

ↄſeq̃ns cuicunq; dat᷑ ie amoꝛ.dat᷑ tota
volũtas et tot hõ. Et exinde apparʒ ꝙ;
amoꝛ ⁊ volũtas ĩmutant᷑ ⁊ ↄuertunt᷑ ac
trãſpoꝛtant᷑i dniuz et naturã rei amate.
Et iõ amoꝛ mutat rẽ amantẽ ĩ r amatã
⁊ amantẽ cũ amato vnit.et facit vnũ de
duobo.qꝛ amãs fit vnũ cũ reamata ꝑ
tutẽ amoꝛis. Ecce q; magnaẽ foꝛtitu
do amorꝭ ⁊ ꝓppetas.qꝛ hʒ vim vnitiuã.
mutatiuã.ↄuerſiuã⁊ trãſfoꝛmatiuãvni
us ĩ alteꝝ.¶ Qual ſit iſta mutatio et cõö
nerſio. (Titulus. cxxxi.
—Seagürue io ſeu mutatio ſ
Enaturalł.nõ ẽ coacta.nõ ẽ violẽ̃
ta.nõ ẽ penoſa nec laboꝛioſa.ſed ẽ libera
ſeu liberalł.ſpõtanea.volũtaria.ex libali
tate facta.placibił ⁊ delectabił⁊ dulcis.
Et qꝛ amoꝛ q̃cũq; vadat.ſꝑ vadit ſpon
te.libere·volũtarie.placibilit᷑ delectabi/
lit᷑ ⁊ dulcit᷑.⁊ iõ volũtas q̃ ꝑ amoꝛẽvnit
⁊ↄiũgit᷑ cũ re amata.nõ pᷣt ſeꝑari ab ipᷣa

niſi libere ⁊ ſponte ac volũtarie.qͥa ñ pᷣt

cogi.qꝛ tũc nõ eẽt volũtas neq; amoꝛ ſi
cogeret᷑. Et iſta vnio ſeu ↄiũctio ẽ foꝛtiſ
ſima.qꝛvolũtas nõ pᷣt ſeꝑari a reamata mon eſt
ꝑ violẽtiꝗ.ſʒ ſolũ volũtarieac ſpõte. Li coꝛtiſſi/
cet aũt amoꝛ mutet voluntatẽ in rẽgma ma.
tã.tñ amoꝛ ſemꝑ remanet amoꝛ⁊ libera
lis amoꝛ.qͥa amoꝛ quocũq; vadatſemp
remanet i ſua natura.⁊ volũtas ſemp re
manet volũtas.nec deſtruit᷑um mutat
ſed ipſa voluntas recipit modũ.foꝛmã.
et naturã rei amate.⁊ induit᷑ ac veſtit᷑ ve
ſtimẽtis rei amate.⁊ poꝛtat habitũ ei.?ꝰ
denoĩat᷑ a reamata.qᷣa talis ẽ amoꝛ qua Amoꝛð⸗
lis ẽ res amata.⁊ talis ẽ volũtas qlis eſt noĩiaca
amoꝛ. Res em̃ pᷣmo amata dat nomen re ama⸗
amoꝛi⁊ volũtati.qa volũtas de ſenñ eni gg.

Unioa-

ſi volũtas.nec hʒ aliud nomẽ.nec amoꝛ
nõ ẽ niſi amoꝛ.nec hʒ aliud nomẽ ð ſe.ſʒ

res amata dat ſibi nomẽ ſuũ ĩ quã muta⸗
tur. Jõ ſi volũtas amattrã.tũc ð crẽa
vel terrea.et amoꝛ ðꝛ terrenꝰ. Et ſiamat
res moꝛtuas ac mutas.tunc ðꝛ moꝛtag

Titulus.cxxxii.⁊ x

en res bꝛutales et beſti arboꝛes et plãtas.et ihi habẽt eẽt
ales.tũc ðꝛ bꝛutũ et beſtiale.et amoꝛ bꝛu

etmuta. Et ſi amat res bꝛutales et beſti⸗

talł.Et ſi amat hoĩes .tunc ðꝛ humana.

PEt ſi amat deũ tũc ðꝛ diuina et amoꝛ di
uinꝰ. Et ita homo põt ꝑ amoꝛẽ mutari.
trãſfoꝛ mari.et ↄuerti ĩ aliã rẽ nobilioꝛẽ.
yel turpioꝛẽ libere et ſpõte. ¶ O, ꝑ iſtã
ↄuerſionẽ ⁊ mutatiõeʒ amoꝛis.volũtas
prost exaltari. nobilitari et aſcẽdere ſupꝛa
ſe.et etiã põt vilificari.coꝛrũpi.et deſcen

dere infra ſe. (Litulus. cxxxij.

Tãa volũtas p amoꝛẽ ↄuertit᷑
li rẽ pmo amatã.et recipit mate/

riã et foꝛmã eiꝰ.iõ ipſa volũtas

exaltat᷑ vel depmit᷑ nobilitat᷑ vel ignobi
litat᷑ ſeu vilificat᷑. aſcẽditvl deſcẽdit. fm ¶ O, nulla res de
nec ei debet dari pᷣmo.niſi habeat amo/

ꝙ res p mo amata ẽ dignioꝛ vel nobili/⸗
oꝛ q; volũtas ſit.vel aſcẽdit ſupᷣ ſeipſaʒ.
vel ᷣm q ẽ inferioꝛ vel infra voluntatẽ.

AVlIñ res pmo amaia põt eẽ ſuꝑioꝛvl in/
fexioꝛ. vel elis reſpectu noſtre volũtatꝭ
Si gvolũtas det pmo amoꝛẽ ſuum rei

ſupioꝛi.maioꝛi et dignioꝛi ac nobilioꝛi

„

q; ipſa ſit.tũci.

düuü nobilioꝛẽ. ac fit nobilioꝛ⁊ dignioꝛ.⁊

Volun iate.ideo ſequit᷑ ꝙ volùtas dʒ pmoda
re amoꝛẽ ſuũ deo ſoli.vt ipſa mutet᷑ ⁊ cõ
mo dare uertat᷑ ac trãſfoꝛmet᷑ in mel⁊ nobiliꝰac
gmoꝛez digniꝰ. Hoc aũt clare docet natura ꝑ ex

tas dz pᷣ

—

aſcẽdit ſupᷣ ſe Sed ſi det ſuũ amoꝛẽ eq̃/

li. nõ aſcẽdit.neqʒ fit nobilioꝛ q;; añ. Di
aũt det ſuũ amoꝛẽ rei inferioꝛiet minus

nobili q; ipſa ſit.tũc ipſa vilificat᷑. et de/

ſcẽdit a ſua nobilitate ⁊ a ſuo gradu et a
ſtatu ſue nature.qꝛ ſemp mutat᷑ et cõuer
tit᷑ in rẽ pᷣmo amatã.et ab ea denomiat᷑.
Et qa oĩs bona mutatio ſeuↄuerſio ſeu

trãſfoꝛmatio dʒ eſſeĩ meliꝰet nobilius ⁊

ialti. et nõ ĩ inferiꝰſibi.neq; ĩ viliꝰ.iðᷣo

voluntas nr̃a nõ dʒ dare amoꝛẽ ſuũ niſi

rei ſuꝑioꝛi ⁊ nobilioꝛi.ac dignioꝛi et alti
oꝛi q; iᷣa ſit.qꝛ aliter nõ mutaret᷑nec cõ
uerteret᷑ ĩ nobil neq; aſcenderet. Et qa

nihil ẽ ſupᷣ volũtatẽ noſtrã niſi deꝰ iĩme⸗/

ſuũ deo periẽtiã ĩ ipſis gradibo q̃ttuoꝛ.qꝛ inferi/

oꝛa et minꝰdigna mutant᷑ in ſuꝑioꝛa et

magis digna.⁊ ea q̃ ſũt ĩ pᷣmo gradu.vt

elemẽta.mutant᷑ ⁊ cõuertũt᷑ ĩ res q̃ ſunt

ſcði gradꝰ.et res ſcðᷣi gradꝰ mutãt᷑ ĩi res

tercij gradꝰ.qꝛ aqua.terraet aer.mutãt᷑

ĩ naturã aĩaliũ.⁊ ibi capiũt eẽ nobilius.
Sic etiam aĩalia

lũtas cũ ſit libera ſpõt

pſa mutat᷑⁊ ↄuertit᷑ i gra

lius.et arboꝛes ꝑ fructꝰ.et plãten

Et ſicẽ oꝛdo nature. ti⸗
vbi capiũt nobiliꝰeſſe q;ᷓ in ſ⸗

tate.dʒ mutari ĩ meliet in alti

ioꝛẽ graduũu

ſcz vt ipſa mutet᷑ ĩ eſſe diuinũ.aliter ipſa
faceret ↄtra totũ oꝛdinẽ vniuerſi.⁊ ↄtra
ſeipſã. Quare tota natura clamat ꝙ res

bmo amata dʒ eẽ deꝰ. alit᷑ ei fieret ĩiuria

natural.cũ ſit nobilioꝛ ⁊ dignioꝛ om̃ib⸗

Et ſic ptʒ ꝙ nr̃a volũtas pᷣt aſcẽdere v

deſcẽdere.nobilitari vel vilificari.

¶ O) nulla res ẽdigna deſe amoꝛenfo

rẽ quẽ poſſet reddere.et etiaʒ poſſet ntjm

gmoꝛẽ melioꝛare et nobilitare.

Titulus.cxxxiij.

nũ nobiliſſimũ et digniſſimuʒ.
Weo qꝛ ẽ liberaliſſimũ.et mutat ip

ſam voluntatẽ ĩ naturã alterius.ĩ domi

VUVoniã aũt amoꝛ noſter eſt do/

niũ rei amate.ita ꝙ res pᷣmo amata do
minat᷑ volũtati nr̃e.⁊ qꝛ nõ eſt dignum
nec iuſtũ nec debitũ.ꝙ res ĩſerioꝛ habe-

at dñium rei ſuꝑioꝛis.nec dñet᷑ ei.iõ nul

la res inferioꝛ ẽ dignavolũtate nr̃a amo

re nr̃o de ſe nec ꝑ ſe.qꝛ tũc dñaret᷑ volun

tati nr̃e.Etiõ qꝛvoluntas ẽ intellectuał

⁊ ſpũalis de natura ſua.iõ ẽ ſuꝑioꝛ om̃i
re coꝛꝑali.ideo nulla res coꝛꝑalis eſt di/

gna amoꝛenf̃o.q̃re nec coꝛpus noſtrũ. coꝛꝑale

Nulluʒ

nec aĩalia.nec aurum.nec argentũ.neq; ẽ dignũ

ſol. neq; luna.nec arboꝛes.neq; elemẽta amoꝛe

ſunt digna amoꝛe nr̃o liberali. Itẽnõẽ noſtro.
dignũ ꝙ res eqlis dñet᷑ eli.ſed cũ vo/

lũtas nr̃a ſit creata.ↄſtat ꝙ om̃is volũ/
tas creata inq;tũ ẽ creata ẽ ei eq̃lis.ideo

nulla voluntas creata deſe ⁊ pᷣmo eſt di

gna amoꝛe nr̃o.qꝛ tũc hẽet dominiũ vo

lũtatis nr̃e. Sed qꝛ ſolũ dignũ.iuſtuʒ ⁊

debitũ eſt ꝙ res ſuꝑioꝛ.maioꝛ⁊ dignioꝛ

Solna

habeat dominiũ rei inferioꝛis et dñetur
ei. et qꝛ ſolꝰdeꝰẽ ſupioꝛ voluntate nr̃a ac
maioꝛ.ideo ipſeſolꝰ ẽ dignꝰ de ſeamoꝛe
nr̃o.pmo et ꝑ ſe.Et ſic ꝑ naturam amo
ris ↄcludit᷑ ꝙ ſolũ dignũ eſt ꝙ de amet᷑
ꝑ ſe et pꝛimo a voluntate noſtra. et nul/

deus di
gn eẽa⸗
moꝛeno
ſtro.

Galitz ni

to hil by
igdeoqädatan

hllrenneribi
bici volun
Hürecipiat d
noꝛ cino
gono curur
Ktboniſuürl
Pnullaroodel.
li noqzaozde

Alortnotit
i räntüv

(froluntaräck

(ckdignaar

wlürtegani
ſcidremmori
bernllete; Ct
otordemino

u rfoncade
ugt giſtnnecten⸗
wedo pligſätd
hakonen

(noreſotr⸗
gporpoſet
lbernlien

Wksf

Wünocke
Oultad
Moeccdlt
ſchvthlie⸗
Akinmgonn
Ange tis
Cpumacn
betqnagi
chpitgbi
teſtobilis
ceſecipſa,
napatniit
lgtinteng
Ktamoꝛ.
UAbiis
Moxolil
hility

hunnüdlrhe
eVniucnſ tn
mnacntenn
Aleafinin
tdiginefih
1sötaſcätarſt
n
ddeſcanorenio

Uitn.
ni.
oenoſter etdo⸗
adigniſinn;
mü ammatio
Aous idonni
bmoemaade
Eenöckdigron
siſoiorbebe
nerdickaiönrl
folütuenian
ticdöart von
tsiintlrn

siienſ

/

gConplof⸗

ynsſetti NMe
rmmmti nch ida
nic genin NN
Cl Jtnin

liſed cn
cofiu i
niaciis i
Cerinueh
iadonmnuͤſp
digiſi⸗

„ 5 9

Ci. cxxxiiii

la alia res. Rurſũ qꝛ amoꝛ ẽ donũ ⁊ pꝛi/
mü donũü. et totũ qð habemꝰ.⁊ qð volũ
tas niĩa hʒ.⁊ nihil aliud hʒ qð ſit ſuuʒ:/⁊
iieo qñ dat amoꝛẽ.totũ qð hʒ dat. et ni/

hil retinet ſibi. Et qꝛ nõ eſt iuſtũ.nõ ẽ de

bitũ.ꝙ voluntas det totũ qð hʒ.et ꝙni
hil recipiat.cũ em̃ dat amoꝛẽ dʒ recipere
qmoꝛẽ.cũ amoꝛ requirat amoꝛẽ.⁊ volũ/

tas nõ curat niſi de amoꝛe.qͥa ſolꝰ amoꝛ

eſt bonũ ſuũ ⁊ ſuꝰtheſaurꝰ.⁊ ideo ſequit᷑
ꝙ nulla res de ſe ẽ digna amoꝛe nĩo libe

rali.neq; ei dʒ dari amoꝛ niſi ipſa poſſit

datũ.⁊ q̃ntũ valet.Et qꝛ etiã amoꝛ ẽ do

nnnü voluntariũ ctlibeꝝ. ideo etiam nulla
ress eſt digna amoꝛe tali.niſi etiã habeat
volũtatẽ ꝑ quã poſſit volũtarie ⁊ libere

repẽdere amoꝛẽ.qꝛ liberalitas requirit li
beralitateʒ.Et ideo ↄcludit᷑ ꝙ nulla res
iferioꝛ ac minoꝛ volũtate.ẽ digna amo/

Nulla renf̃o. nec eidebet dari amoꝛ. Quareſe/

creata ẽ quit᷑ ꝙ nec terra. nec aqua. nec elemẽta.

digna a nec aurũ.neq; argentuʒ.nec anĩalia.nec

D no coꝛꝑalia.ſũt digna amoꝛe nr̃o.qꝛ nõ ha

o. bent amoꝛẽ queʒz pñt repẽdere.ac dareꝓ
amoꝛe noſtro. Quare ſequit᷑. ꝙ qñ dat᷑
gmoꝛ noſter talibo reb q̃ nõ pñt reddere
liberaliter. neq; habẽt amoꝛẽ liberalẽ.q;
voluũtas recipit maxima dãna. Pꝛĩo qͥa
volũtas efficit᷑ vilis.inferioꝛ.coꝛꝑalis.
⁊ recedit ac degenerat a natura ſue digni
tatis et excellẽtie.et vnitac ↄiungit᷑ cuʒ
rebo totaliter extraneis.qꝛ volũtas mu/
tat᷑ in reʒ amatã.⁊ efficit᷑ ſimilis rei quã
amat. et talis eſt ſicut ipſa. S

bet. quia pdit ſuum amoꝛẽ.quia nihil re
cipit ab illis rebus.qͥa nullũ amoꝛẽ po/

teſt ab illis reciꝑe cum nulluʒ habeant.

et ſic ipſa voluntas cum amoꝛe ſuo ẽ ex/
tra patriã ſuã.extra naturã ſuaʒ.⁊ habi/

tat in terra aliena et extranea vbi nullus

4

eſt amoꝛ.⁊ ideo pauꝑꝛima.denudata ni
hil hñs.ac mutata.⁊ ↄuerſa in res extra

nevas. ⁊ iõ pdit ſeipᷣazx. ⁊ ipᷣe res nõ dãt ſe
ſpſas volũtati.qꝛ ñ pñt.⁊ facit iiuriã re/
be nobilib ⁊ dignis ſuo amoꝛe.quibo ſe

noluit dare. Seqt᷑ ex iſtꝭ ꝙ tales res nõ

ſũt digne amoꝛe nr̃o.imo ẽz naturã da/
reæeis nr̃m amoꝛẽ.qꝛ etiã cũ nr̃a volun/

feddere amoꝛẽ.et cognoſcere amoꝛẽ ſibi

ngt. et tals eſt ſicu Secũdo re⸗
cipit magnũ damnũ .et ꝑdit quicqͥd ha

tas dat amoꝛẽ.nõ ſolũ reqͥrit amoꝛẽ. ſed
nobilioꝛẽ et dignioꝛeʒ qᷓ; dat.et etiam q;

amoꝛ ſuus quẽ det nobiliteta reamata.
Etqꝛ ſolus de qͥ ẽ ſupioꝛ nr̃ volũtate. Solus
põt nobis dare nobilioꝛẽ amoꝛem q; ſit deꝰ dat
noſten amoꝛ.et h ĩ infinitũ.qͥa ſolus ſuꝰ nobᷣ no/
amoꝛ ðẽ infinit ⁊ increat.et etiã ipᷣeſolũ bilioꝛeʒ
põt exaltareet nobilitare amoꝛẽ nr̃m ſi / amoꝛẽ?
bidatũ.ſequit᷑ &̊ ex oĩb ſupᷣdictꝭ.qꝙ ſolꝰ
deꝰe dign amoꝛe nr̃o.⁊ nulla res ĩferioꝛ
ẽ digna amoꝛe nr̃o. niſi poterit refũdere
amoꝛẽ.⁊ etiã poterit melioꝛare ⁊ nobili/
tare nrj̃m amoꝛẽ. Quaræe ſi ſit res alia p/
mo amata q; deus.fit deꝰ maxima iniu
riꝗ naturaliterz maximus Atemptus.
¶Do tãtũ ſe extẽdit amoꝛ ſeu volũtas.
q; tũ ſe extedit res pmo amata. nec vltra
aſcẽdit vel deſcẽdit. ¶ Titul.cxxxiiij.
NLloniã aũt amo:ꝛ mutatamanz
tẽ et voluntatẽ in rẽ amatã et in Titu.c⸗
aſuũ dominiũ.ita ꝙ res amataaſ
ſimilat ſibi volũtatẽ.⁊ cõicat ei ſuã ſili/
tudinẽ.⁊ foꝛmat eã ſua foꝛma.atq; deno
miat ipᷣm amoꝛẽ.ita ꝙ ipſe amoꝛ tot eſt Titu.c⸗
de natura rei amate.⁊ ideo qꝛ amoꝛẽ ita Fxxi.
ligat ⁊ vnitus cũ re amata.iõ volũtas
traãſfoꝛmat rẽ amatã ĩ ſe Jõ amoꝛ nõ pᷣt
aſcẽdere ſupᷣ rẽpᷣmo amatas.nec volun/
tas.eo ꝙ ipᷣe amoꝛ extẽditſe ad oĩia addq
ſe extẽdit res bmo amata. ⁊ ad oĩia q ſũt
ligata cũ ipſa. ⁊ nõ vltra. Et ideo quãto Ulitas
res bmo amata erit mag cõis ⁊vniuer/ amorꝭ ẽ
ſalis. tãto ipſe amoꝛ erit magis vniuer/ Areama
ſal ⁊ cõis.⁊ etiã volũtas.⁊ quãto res p/⸗ ta.
mo amata erit mag ꝑticularꝭ.tãto etiaz
volũtas erit magꝭ ꝑticulari⁊ minꝰcõis
Vñ qꝛ ipſa volũtas ꝑ amoꝛẽ tranſfoꝛ/
mat᷑ ⁊ mutat᷑ i rę amatã ⁊ ſequit᷑ eã.ideo
res pᷣmo amata totalit᷑ obtĩet ⁊ poſſidet
ipſam volũtatẽ.⁊ habʒ totã poſſeſſionẽ
amoꝛis.Et ſic res pᷣmo amata ẽvna.ita
generat᷑ ⁊ fit vnꝰpmꝰamoꝛ ĩ volũtate. qͥ
totꝰẽ de natura rei pᷣmo amate.ita ꝙ ſic
nõ pñt eẽ ples res pᷣmo amate.ita nõ pᷣt
eẽ niſi vn bᷣmꝰamoꝛ ĩ volũtate.Jõ res
etfundat pᷣmũ amoꝛẽ in volũtate.qui ẽ
radix. caput ⁊ oꝛigo oĩm alioꝝ amoꝝ qͥ
pullulant a volũtate. Yit ergo ĩ volũta/
te nr̃a vna pᷣma radix oĩm alioꝛuʒ amo/

rũ.q̃ radix recipit ſuã vᷣtutẽ totã a repꝛi/
mao amara.ab illo pꝛimo amoꝛe pullu
Oẽs a/ lãt.exeũt ⁊ pcedũt om̃s alij amoꝛes Et
joꝛes a iõ ĩ aĩa fit qdã magna arboꝛ amor cui
pꝛimoa/ radixẽ pᷣmꝰ amoꝛ qꝗ ſe multiplicat in tot
moꝛe ex/ amoꝛes q̊t ſt res qᷓ habẽt colligantiam
eunt cuʒ repᷣmo amata.et oẽs illi amoꝛes ſũt
incluſi ĩ illo pᷣmo amoꝛe. qͥ eſt baſis ⁊ cã
oĩm. Sicut em̃ ab vno ſemĩeſeu grano
pullulãt infinita grana.ita abvno amo
re pullulãt infinitiamoꝛes tãq; ab vno
ſemiĩe.Et ſicut oĩa grana q̃ exeũt ð pmo
grano ſũt ill nature cuiꝰeſt granũvnde
exierũt.ita oẽs amoꝛes qͥ exeũt de pᷣmo
amoꝛe ſunt ill?nature cui ẽ pmꝰ amoꝛ.
Oualis ẽ radix talia ſunt omia q̃ pullu/
lãt de radice.Qualis ẽ fons tales ſũt ri/
uuli.Et ideo ſi pᷣmꝰamoꝛ fuit bonꝰ oẽs
glij ſunt boni.⁊ ſi iuſtꝰ iuſti.et ſi oꝛdina/
tus oꝛdinati.Et ſi pᷣm ẽ malus ⁊ coꝛru
ptus. alij etiã erunt mali ⁊ coꝛrupti.Et
orſns nõ ſunt niſi vnꝰamoꝛ.qꝛ nõ eſt niſi
vyärnna res pmo amata.⁊ omia alia amata
amant᷑ in vᷣtute rei pᷣmo amate.qꝛ ꝓpter
illã amant᷑ eo ꝙ ſunt colligata cũ ea.etĩ
om̃ibo nõ amat᷑ niſires pᷣmo amata.Et
exinde ſequit᷑ ꝙ neceſſario amat᷑ quicqͥd
ↄiunctũ eſt cũ rebmo amata. et neceſſa/
rio odio habet᷑ quicòͥd eſt cõtra rẽ pᷣmo
gmatã.et tot odia generant᷑ t res appa
ſsꝛimꝰ rent ↄtra eã. Ded tm q; pmꝰamoꝛ eſtra
amoꝛ eſt dix om alioꝝ amoꝛum.ideo ſicut radix
occuliꝰ. ſemꝑ ẽocculta et nõ apparet extra⁊ ola
glia ꝗᷓ exeũt de radice vidẽtur.ita pꝛimꝰ
gqmoꝛ ẽ occultꝰ.et nõ apparetextra ſe.ſʒ
alij amoꝛes q exeũt ab eo ſunt valde ma-
nifeſti et apparẽtes.ita ꝙ res pmo ama
ta. eo ꝙ eſt pᷣma.vehemẽtiſſime et ſoꝛtiſ
ſime ↄiũgit᷑ cũ volũtate.et trahit totam
ad ſe.et ipſa volũtas etiã ↄiũgit᷑ foꝛtiſſi
me cũ ea.q: nihil eſt qð impedit. Jõ ta/
lis pᷣmꝰ amoꝛ eſt ita foꝛtisita ſolidatus
ꝙ nullo mõ põt deſtrui.niſi veniat alia
res pᷣmo amata.⁊ q̃ pmoamet᷑ foꝛtioꝛ et
maioꝛ qᷓ; pma.et que cxcellit totaliter reʒ
pmo amatã.et eradicet illũ pᷣmũ amoꝛẽ
a volũtate. Nec ipſavolütas põt hoc fa
cere.nec vult nec põt velle ꝑ ſeipſaʒ.Et
qꝛ tota nobilitatio.tota foꝛtitudo et vir
tus et extẽſio oꝛit᷑a repᷣmo amata.ideo

quãta res pᷣmo amata ẽ foꝛtioꝛ.maglv/
tuoſa.magis potens.ac magis vnita.⁊
qꝛ deus ẽ potẽtiſſimꝰ.foꝛtiſſimꝰ⁊ ĩmoꝛ/ deiẽ foꝛ
taliſſimꝰ.vᷣtuoſiſſimꝰ ac ſũme vnꝰ.ideo tiſſimꝰ
qñ deusẽ res pᷣmo amata.⁊ ipſa volun
tas vnit᷑ eipmo ꝑ amoꝛẽ.iũcefficit᷑ po/

tẽtiſſima.vᷣtuoſiſſima.foꝛtiſſima ⁊ vni/

tiſſima.Et ideo tũc ſumme ↄfoꝛtat᷑i ro

boꝛat᷑. Et hoc totuʒ fit vᷣtute rei pꝛimo
amate quedeus ẽ Et tunc abillo amoꝛe

Amoꝛ

pullulãt infiniti amoꝛeſ.qꝛ illeamoꝛ eſt

ↄmũiſſimꝰ⁊ vniuerſaliſſimꝰ ad om̃ia ſe

— .

extendẽs ſicut deus. Uñ qꝛ oĩs creatu/

Amoꝛ

ra reſpicit deũ ⁊ ẽ dei.ideoille amoꝛ pꝛi/ dei ẽ ad

mus q; ẽ dei.extẽdit ſe ad oẽs creaturas.

oẽs cre⸗

etamant᷑ oẽs creatureĩ vᷣtute pᷣmiamo/ daturas.

ris.Et ſic amoꝛ dei qñ eſt pᷣmꝰ.includit
in ſe oẽs glios amoꝛes.vt ſicutoĩs crea
turareſpicitdeũ.ita omig amoꝛ creatu/

re includet᷑ amoꝛe dei. Siaũt res pti-
mo amata ſit creatura ⁊ non deus.tu
amoꝛ pmꝰqͥ eſt fundatꝰ i creatura.ettoo
tus ſ̃ᷣm naturã creature.nõ ſepõt exten

dere ad creatoꝛẽ niſi cdario.ct hoc ꝓpt᷑

creaturã.ita ꝙ de non poſſit amari.niſi

inq;tũ reſpicit illã creaturã pᷣmo amatã
iuuat eã.et hʒ colligantiã cũca.⁊ ideo

nõ amat᷑ tũc de ſed creatura.q; nõ ama

tur niſi in vᷣtute creaturect ꝓpter creatu
rꝗ.i¶Cõcluſuʒ ẽ ergo ꝙ quãatũſe exten/
dit res pᷣmo amata. tantũ extẽdit ſe vo/
lũtas ⁊ qmoꝛ.⁊ ideo ſequit᷑ꝙ pᷣmꝰ amoꝛ
qͥ eſt vnus ſoł.radicat᷑ ĩ volũtate ⁊ vᷣtu/
te rei ᷣmo amate.q̃ ẽradix.fons.oꝛigo.
⁊ pᷣncipiũ.cauſa⁊ caput oĩm alioꝝ amo
rũ.Et exinde pñt extrahi.ↄcludi et elici
multe alie concluſiones.
Silitndo ⁊ exẽplũ famuliaread ocu/

ta ad voluntate ⁊ amoꝛẽ.ſicut vir ſpon⸗/
ſus ſeu manit ſe hʒ ad ſponſaʒ ſeu vxoꝛẽ

ts reſpectuvoluntatis nr̃e ita ꝙ
ipſa nr̃a volitas trãſfoꝛmat᷑ i ej.⁊ ipſa
res pmo amata denoĩat. ðᷣtermiat⁊ ſpe
ficat voluntatẽ ⁊ amoꝛẽ nrjm./⁊ nobili
at ⁊ exaltat ac dignitficat. etetiã foꝛtiſi/

lũ.ĩ quo oĩa q̃ dicta ſuntdeamoꝛe mani

dñiũ⁊ pᷣncipalitatẽ ac ſuꝑioꝛita

—

S

Uanr dicnun 8

ianeegj tint
moomata p

iſcco ft o⸗

pfum volian
lornio ſuo
fimoniüpot
znoonanh⸗

Nltöcseins
gitcodinee
hinmfimor
Pinis pne
lerhabetſub
ſllterſehabe
Soluntate
faſpontane
ſeiſponte,
Virreſpecmt
betreopno⸗
1cönerd⸗
Mynüvip⸗
aniäv
fackſca
ninpoſ
lemiam
ematenöt
leEtid
diagſunt
woomar⸗
tumagoe
leervix:
looemo⸗/
nrtorm
nm aun
Ndere
öcbiknft

volütns n

„

nnenon
efſupꝛaſe

lab poteſt

ſuftaſe.2

Dp rönon
I wunts.

wobmog
uſachn
li

dtnereigino
cdbiloanoe

leant

tießit

Ceolleummg i
Woiss di
ipurönimno gan

ctiömirhti
Ptſarsen
niganeegan,

Siin⸗

Nondensate
iaummat⸗

ENöepitenn
riadhece

poſſeamni

1

Mmidnwund

Micioti
muntönn
uragw

uifitn
mümnirew
Gtgfminn

imlattfd
Gindlionend⸗

aAudidtc

.
nlimahn
deamoh
Gnsfen
ponizſumn

önont

mmiuhn

Ti.cxxx

cat ae roboꝛat.firmat ⁊ ↄfoꝛtat.⁊ hoc fit
rõne vniõis ⁊ ↄiũctõis volũtarie ⁊ ſpõ
tanee.qᷓ eſt inter volũtatẽ ⁊ ißam rem p/

mo amatã ꝑ amoꝛẽ liberalẽ ⁊ ſpõtaneũ

2 ideo fit quoddã mr̃imoniũ inter ipᷣaʒ

nr̃am volũtatẽ ⁊ rem pmo amatã.Et ta
lis vnio ſeu ↄiũctio.libere⁊ ſponte facta

à
. 5 5£ . R —„ . . „
2
.

SItem aliqͥs homo pauper ⁊ de

mr̃imoniũ poteſt appellari. eo qꝛ ipᷣa reſ/

pmo amata.habet modũ viri ⁊ ſponſi.⁊

ↄditões eius ⁊ ipᷣa voluntas habet mo
dũ ⁊ cõditiões mulieris ⁊ ſponſe. Siẽ
em̃ in mr̃imonio ſeu ↄiugio vir hʒ do⸗/
miniũ.pncipalitatẽ ⁊ ſuꝑioꝛitatẽ.⁊ mu/
lier habet ſubiectionẽ ⁊ inferioꝛitatẽ.ita
ſiliter ſe habet res p mo amata ad ipam
voluntatẽ.⁊ vtraq; ↄiunctio eſt volũta/
ria.ſpontanea ⁊ libera.⁊ fit ꝑ amoꝛẽ libe
re ⁊ ſponte.⁊ q̃ſi oẽs conditões q̃s habʒ
vir reſpectu mulieris.⁊ ecõtra. ſiles ha/
bet res pᷣmo amata reſpectu volũtatis.
7 ecõuerſo. Unde ſicut mulier nõ habet
niſi vnũ viꝝ ⁊ ſponſum. ita volũtas nõ

habet niſi vnã rem pᷣmo amataʒ cũ qua

facit ſuũ mr̃imoniũ.Et ſieut mr̃imoni/
um poſtq; factũ eſt nõ ſeꝑat᷑ niſi ꝑ moꝛ/
tem.ita mr̃imoniũ volũtatis ⁊ rei pᷣmo

amate nõ ſeꝑat᷑ niſi ꝑ moꝛtẽ.⁊ h̊ de ſe vel

E ſe.Et ideo rõne iſtius ↄueniẽtie oĩa q̃
dicta ſunt de amoꝛe ⁊ volũtate ⁊ de re p/
mo amata.poſſumꝰclare videre ꝑ expiẽ
tiam ad oculũ in mr̃imonio reali.qð fit
inter viꝝ ⁊ młlierẽ.quia vtrobiq; fit ſiłr
⁊ eodẽ mõ.ſed ibi in volũtate occulte.et
in viro ⁊ muliere manifeſte.i¶ Et iõ reſu
mamꝰ que dicta ſunt de amoꝛe ⁊ volun/⸗
tate.⁊ dere pᷣmo amata.⁊ ſic mãifeſte vi
debit᷑ ꝑ mr̃imoniũ viri ⁊ mulieris ſicut

dictum eſt. Uñ dictũ eſt em̃ ꝙ; p amoꝛẽ
volũtas mutat᷑ cõnertit᷑ ⁊ tranſfoꝛmat᷑

Tucxx/ in rem amatã.Et etiã dictũ eſt.ꝙ volũ⸗
tas poteſt exaltari.no bilitari ⁊ aſcende/

õ
.——

re ſupꝛa ſe.ac etiã vilificari ⁊ deſcendere

infra ſe.⁊ hoc f̃ᷣm naturã ⁊ conditioneʒ

Ti. cxx/ rei pᷣmo amate. Et etiã ꝙ tãtũ aſcendit

„-
xiiij.

voluntas.⁊ ad tantũ ſe extendit qᷓntum
res pᷣmo amata.⁊ cetera alia.¶ UVt ergo
oĩa ſta clarevideamꝰ.exẽplũ tale faciẽꝰ.
¶ Exeplũ familiare ad oia que pñt di/
cide amoꝛe ⁊ volutate ⁊ re pᷣmo amata.

*

empla

genere infimo. nulliꝰ reputatõiſ
habens ſex vel octo filias eiuſ/

dem cõditionis.certũ eſt om̃s iſtas eq̃/

les eſſe.natura.genere ⁊ in nobilitate.di

gnitate ⁊ pauꝑtate.vna nãc nõ excellit

aliã. ⁊ nõ poterũt eſſe magꝭ equales.tũc
ↄtingat ꝙ vna eaꝝ ↄiungat᷑ x mrfimoni
um vni ruſtico ſicut ipᷣa eſt.⁊ alia vni ci/
ui qui nõ multũ ipᷣam excedat in nobili
tate.terciavero vni militari.quarta mili
ti.quita comiti.ſexta duci.ſeptima regi.
octaua impatoꝛi. Ecce oẽ᷑s iſte puellea
pncipio de natura ſua ꝓpa erãt cquales
nulla alia nobilioꝛ.nllła potẽtioꝛ.ditioꝛ.

ſen dignioꝛ. ſʒ ꝑ copulationẽ cũ viris vi

demus maxim differẽtiã inter eas ⁊ ĩ/
equalitatẽ.qꝛ pᷣma eſt ruſtica.alia modi
cũ excedit.tercia magis exaltat᷑. quarta
multũ exaltat᷑.qnta adhuc magis.ſexta
⁊ ſeptima adhuc plus.octaua eſt maxie
exaltata qꝛ eſt vxoꝛ imꝑatoꝛis. Sʒ iſiaa·
nobilitatio.exaltatõ.⁊ aſcẽſus.venit tſim
ex ꝑte viroꝝ bo mr̃imonialic ↄiungun
tur.⁊ nõ ex ꝑte mulicꝝ.qꝛ oẽs erant eq̃/
les. Et ſic apparet q; mulier ſpõſa mu/
tat in viꝝ ſponſum⁊ ab ipᷣo denoĩat᷑.ſpe
cificat᷑ ⁊ determinat᷑. Siliter autẽ fit de VUolun⸗
volũtate.ita ꝙ; ipᷣa põt exaltari ⁊ aſcẽde/ tas no/
re ſᷣm naturã rei amate.⁊ ſᷣm gradũ ſuũ bilitiat

Et iõ ipᷣa volũtas denoĩat᷑ terrena.ſi reſ ̃ᷣm na/

pmo amata ſit trena.⁊ ſi res pᷣmo ama/ turã rei
ta ſit bꝛutalis.ipᷣa denoĩat᷑ bꝛutalis.⁊ ſi amate
res talis ſit humana.ipſa denominatur
humana. 2 ſi res pᷣmo amata ſit deus.
ipᷣa denominat᷑ diuiua.⁊ qꝛ deus eſt rex
imꝑatoꝛq; ſũmꝰ.etiã ipᷣa dicet᷑ regina et
imꝑatrix omniũ ſicut deꝰ.Et tũc volũ/
tas nõ põt aſcẽdere ad maioꝛẽ dignita/
tem ⁊ excellentiã.neq; põt habere maio
rem ſponſum. Et tñ oẽs volũtates pꝛi/
mo ſunt eq̃les in natura.ſed poſtea vna
aſcendit ⁊ exaltat᷑ ſupꝛa aliã ᷣm ſpõſum
cui ↄiungit᷑.ſᷣm ꝙ res pᷣmo amata⁊ cui
pmo ↄiungit᷑ eſt magis vel minꝰ digna
Item ſicut videmꝰ ꝙ mulier q̃ eſt vera
ſponſa.cũ ſuo vero ſpõſo hʒ vnũ nouuʒ
amoꝛẽ.qͥ nouiter cauſat᷑ qui eſt vnus.in

virtute illius pᷣmi amoꝛis amant᷑ deno/

uo oẽs alij.qui habẽt colligationẽ il⸗

itulus. ii. Aliun
ilo ſponſo viro ſuo.⁊ oẽs quos vir ſuus qñ de?eſt res pᷣmo amata. talis eſt volũ tgtni
diligit. ipᷣa diligit. ⁊ iñ antea nõ dilexit. tas nr̃a.Sed qñ ↄiungit᷑ꝑ amoꝛẽ cum Amoꝛ: bbecſe
vcl ſi amabat.nõ ꝓpter viꝝ neq; virtute repmo amata. qᷓ eſt ĩfirma. mobilis.va/ creafan ehlll e
viri amabat. ſed mõ Fencrat nouiamo/ riabilis.fluens.indigẽs.nõ hñs ꝑ ſe ſuf᷑ ſo ẽ deſi are⸗
res.⁊ tot amoꝛes naſcunt᷑ de pᷣmo amo/ ficientiã. tunc ipᷣa volũtas eſt in tribula ciens icdi
re quot ſunt illa que vir amat.⁊ qᷓ habẽét tioue.nullã habẽs ſecuritatẽ in ſeipᷣa:qꝛ wſe nr
vnitatẽ cũ viro.⁊ pᷣ oĩbus amat ſuũ vi / ſceqͥ tur rem pᷣmo amatã.⁊ multa mala ve tleſaren nn⸗
rũ.⁊ oẽs amat virtute viri.qͥ ſunt amici ninnt illi ꝑ illã. Uñ oꝑtet q; tot res dili⸗ WE
⁊ cognati viri.⁊ ſic in amoꝛe viri inclu/ gat quot ſunt res qͥb res pᷣmo amata ĩ/ ic ſinſetn
dunt᷑ oẽs alij amoꝛes tanq; in radice. et diget ⁊ ſine qbus eſſe neq; ꝑmanerepõt i kudooh id
ille amoꝛ pᷣmꝰ continet oẽs alios amo⸗ Et quia üle res ſunt coꝛruptibiles. flu/ yten no
res. ſi autẽ vir moꝛiat᷑ ⁊ mulier accipiat xibiles.ꝑdibiles.iõ volũtas ſemꝑ eſt in mnmm roli⸗
.Y aliũ viꝝ ſponſum.tunc deſtruit᷑ ille pꝛi / tcribulatiõe nũq; ſecura.⁊ talis res pᷣmo gicüt
mus amoꝛ.⁊ p ↄñs omes alij amoꝛes amata eſt creatura. ⁊ talis eſt voluntas. lebittinte
habebãt oꝛtũ ab illo amoꝛe.⁊ cauſatur qñ res pmo amata eſt creatura.⁊ tamen us onb t
vnus aliꝰ nouus amoꝛ.qͥ eſt radix alioꝝ ſpᷣa voluntas nõ deſiſtit amare illã rem. ii ſoſianc .
amoꝝ. Sicut aũt fit de młiere reſpectu qꝛ poſtq; amata eſt pᷣmo.ille amoꝛ nõ pᷣt Inl ſeniſide⸗
viri.ita fit de volũtate reſpectu rei põmo deſtrui niſi ꝑ aliã rem pᷣmo amatã.ſicut ylnt ſeneliud a
amate.ſ iſtud mr̃imoniũ eſt inuiſibilen ſi mlier ↄiugat᷑viro.nũqᷓ; deſiſtat amare epoteſen
Per a / ſpũale ⁊ occultuʒ. Uñ ſi deꝰſit res hmo ipᷣm. Itẽ ſicut ineptiſſimũ eſſet ⁊ ð na üuihloſcue
moꝛẽ ðᷣi amata.neceſſe ẽ ꝙ ꝑ virtutẽ illius pꝛtimi cturã ↄiungere mlłierẽ cũ bꝛuto. ita etiaʒ mordalno
amãtur amoꝛis ament᷑ oĩa que de amat.Et tũc Stra naturã eẽt ſi voluntas nr̃a q̃ eſt de Aureeſtpen
oĩa q̃ de voluntas eſt potẽtiſſima ad amandum natura ſpũᷣali ↄiungat᷑ ꝑ amoꝛẽ cũ re p/ n, necck
uſamat qꝛ habet amoꝛẽ ſuũ cõmunẽ.ſũme vni/ mo amata nature extranee. Ut cũ auro gmanaut
zerlolen quẽ põt oĩa amare ſine laboꝛe. argẽto.⁊ reba mutis ⁊ irrõnabilibo. Itẽ intaan
ſine difficultate.ita ꝙ ꝑ vnũ amoꝛẽ oĩa ſicut mulier dicit᷑ ꝑdita qñ dat᷑ in ſpon/ abißaol
amabit.nec in ſeipᷣa diuidit᷑.ſj ſ manet ſam viro malo et nequã.ita etiã volũtaſ 1ppin⸗
müiin vno amoꝛc. qꝛ ſemꝑ manct in vna re dicit᷑ ꝑdita.qñ ꝑ amoꝛẽ ↄiungit᷑ cum re ſuüanen
Amoꝛ pmo amata. Item ſicut mulier ſi ↄDuuga mala ⁊ peſſima.Et vt oĩa ↄcludamꝰ in duobetcb
dei ẽ ide tur vni bono.diuiti. foꝛti.potenti.nobi oĩb q̃ dicunt᷑ de amoꝛe ⁊ voluntate ⁊ de mubitſi
ficiens li viro.tũc manet in ſecuritate.in pace.ĩ re pᷣmo amata.recurrẽdũ eſt ad illud exẽ gviͤſip
gaaudio.⁊ in quiete.⁊ ſi ↄiugat᷑ vni viro plum iam dictũ de puellis.qꝛ ibi clare rwoͤno⸗
malo puerſo.miſo.panpꝑi.tũc ſemꝑ erit oiĩa videre poſſumuaas. Neſßener.
in tribulatõe ⁊ miſeria.ita ſiłr qñ volun ¶ Capitulũ d amoꝛibe bmis. utaho⸗:
tas ↄiungit᷑ cum re pᷣmo amata.q̃ ſit bo nõ ſunt niſi du 8 bmi Unus clilten
S na.foꝛtiſſima.ditiſſima.⁊ potentiſſima. amoꝛ dei. qͥ ðꝛ amoꝛ cõis.vniuerſalis. nettſee
ſſolida.ĩmobilis. eterna et inuariabilis. ſeu volũtas cõis ⁊ vniuerſalis.⁊ aliꝰ eſt habenbdn
nullo indigens.in ſe habẽs omnẽ ſuffi· amoꝛ ſuijpᷣius.qͥ dicit᷑ ppus ⁊ puatus. duosredn
ceientiã.tunc ipᷣa eſt in pace in ↄſolatõe ? ſeu volũtas ꝓpa ⁊ buataaaas. Doſſunti?
in gaudio. ⁊ nullo mõ p̃t turbari.nec le⸗ –EZuuulus. cxxxvij. FFmniomon
di. nec affligi.niſi in re quã amat ⁊ dili/ Wi 4 D ctü Tiax ltisdno
git. Et ꝓpterea qͥ ilã rem ſolũ amat que „ 19 19 lctu xiiij. (gnition
auferri nõ põt.nõ põt ledi neq; habere eſt ꝙ ex re hmo amata? ex vo ſeſtſeie⸗
defectũ. qꝛ neq; pᷣter illã reʒ aliqd appe- luntatefit in nobis vn ꝰñamoꝛ iöes en
tit habens ſufficientiã in illa.nec ſollici ¶ qui poſtq; eſt generatꝰẽ radix.caputoꝛi viki
tatur de amiſſiõe ill.quia eaʒ ꝑdere nõ go.⁊ pncipiũ ⁊ pᷣmũ fundamentũ oĩm Naleiin
poteſt niſi velit. Quia & illa res ſufficiẽe/ alioꝝ amoꝝ.⁊ ꝙ invirtute illiꝰpmi amo
eſt.nõ patit᷑ indigentiã.qꝛ influxibilis ? nis oĩa alia ament᷑⁊ ꝙ ꝑ illũ pᷣmũ amo/ +
ſmutabilis.nõ põt ſuſtinere aliquã vio⸗ rẽ naſcunt᷑ de nouo ĩnumerabiles amo/ ln
lentiã.neq; ſentire mutabilitatẽ. Et ideo ſres.vel pñt naſci.⁊ H̊ declaratũ eſt etiã ꝑ du

an tloihi

Ngkdamnin

curuge⸗ nſche
tüanulaemte
ratgtattb⸗
spnommn;,
enechonmapir

nndigtsh
lock won.
taumnmt
titammrlimn.
noileamatoß⸗
pnoantifan
iis deſſtume
ſinicſeti
cübu iunz
nns nitik o

kamoricie⸗

nee. Utcäe

fröndii de

ucidi nſon
ni incii win
riniungk ann
oitoclcen'

e xvi.

.

Ti. cxx/⸗

Cerngſbl tug.
wolünslendn

ↄſiderãdũ quot ſunt amoꝛes pᷣmi.⁊ q̃li /

Tot ſũt
amoꝛes
bmi qt

res pꝛi/
mo ama
te

Ti cxx/ exẽplũ familiare. Et iõ ſeqͥtur ꝙ qͥ vult
habere firmã ⁊ ſolidã cognitõzʒ de amo/

re. neceſſe eſt ꝙ cognoſcat naturã. cõdi⸗/
tiones.⁊ ꝓpetates pᷣmi amoꝛis Et qꝛ h
nũc debʒ tradi ſcia deamoꝛe.iõ ad com
plendũ eiꝰ ſciam qntũ nobis ſufficit ⁊ ẽ
vtile ſcire.traccandũ ẽ de ipo pᷣmo amo
re inq̃ntũ pᷣmꝰ eſt. Jã em̃ dictũ eſt ꝙ nõ
poſſunt eſſe ĩ nobis neq; in volũtate no
ſtra duo bmi amoꝛes ſimul.niſi vnꝰtm̃.
ꝓpterea.qꝛ nõ põt eſſe niſivna res pᷣmo
amata a volũtate.⁊ nõ due ſimul. Sed

ter ſe hñt inter ſe. U tot poſſũt eẽ amo/
res pᷣmi.q̃t poſſunt eẽ res pᷣmo amate a
volũtate.Et qꝛ res pᷣmo amata nõ põt
eſſe niſi deꝰ.vel creatura facta de nihilo.

ſeu aliud qð deus nõ eſt.iõ pᷣmus amoꝛ

nõ põt eſſe niſi dei ſitvł creature facte de

nihilo.ſeu alicuiꝰ qð nõ eſt deꝰ. Et ſi a/

moꝛ dei nõ eſt pᷣmꝰ.neceſſe ẽ ꝙ amoꝛ cre
ature eſt pᷣmꝰ.qꝛ ſi deꝰ nõ ſit res pᷣmo a/
mata. neceſſe eſt ꝙ creatura ſit res pᷣmo
amata.aut aliqͥd qð nõ ſit deꝰ: Rurſum
inter creaturas oẽs illa erit ᷣmo amata
ab ipa volũtate. q̃ eſt ſibi magis amica

⁊ ppinq̊.⁊ qꝛ ipᷣa volũtas põt reflectere
ſuũ amoꝛẽad ſeipᷣam ⁊ põt vti ſeipſa vt

duabo reb ⁊ ꝑ ↄñs ipᷣa volũtas pᷣmo a/
mabit ſeipᷣam tãqᷓ; maxĩe amicã ⁊ ꝓpin

qquã ſibijpſi.Et ſic inter om̃s creaturas
res pᷣmo amata erit ipᷣa volũtas ꝓpa. ſi/

ue ipᷣemet hõ.ita ꝙ ſi deꝰ nõ ſit res pᷣmo

amata.hõ dat amoꝛẽ pᷣmũ ſibijpᷣi. qᷓ; ali

cui alteri.Et ſic ſi amoꝛ dei nõ ſit pᷣmus
neceſſe ẽ ꝙ amoꝛ ſuijpᷣius ſit pmꝰ Et ſic
habemꝰduos pᷣmos amoꝛes.⁊ ad iſtos

duos reducunt᷑ oẽs alij amoꝛes. Due &e

poſſunt eẽ res pᷣmo amate.⁊ ꝑ ↄñs duo
pmi amoꝛes. Habemꝰ gcognitionẽ de
iſtis duobo amoꝛibo.⁊ habemꝰ cõpletaʒ
cognitionẽ de amoꝛe.q̃ntũ nobis neceſ
ſe eſt ſcire. Queramꝰ ꝓpꝛietates ⁊ cõ/
ditões cuiuſſibet.⁊ quõ ſe habeãt int᷑ſe.
iſti duo amoꝛes pᷣ mi ſint int᷑ ſe ca
pitales inimici ⁊ ↄtrarij.
D Titulus. cxxxviij.
Tqꝛ nõ pñᷣ t eſſe due res pᷣmoa/
mate ſil ab ipᷣa volũtate.ſicutnꝰ
duo ſponſi pmi vni ſponſe.nec

ſit ſecũdꝰ.⁊ ſub alio.alit᷑ nõ põt ſtare ſub

* De duobus pꝛimis amoꝛibus

duo rectoꝛes nec duo epi pᷣmi vni eccle
ſie. qᷓre ſi duo viri volũt habere vnã ſpõ

ſam.erunt capitales inimici inter ſe. Et
iõ neceſſe eſt.ꝙ iſti duo amoꝛes erũt ini/

mici inter ſe capitales.qꝛ nõ pñʒ t eſſe ſił.

vt qͥlibet ſit hmꝰ.Et iõ inq̃ntũ quilibet

vult eſſe pᷣmꝰ⁊ vult hr̃e pꝛimitatẽ.repu/

gnãt ⁊ nõ pñf ſtare in volũtate.⁊ iſta re/
pugnãtia oꝛit᷑ rõne pᷣmitatis.q̃ nõ põt

eſſe niſi vni.Et iõ ſi amoꝛ dei ſit pᷣmꝰ et

amoꝛ ſuijpᷣius ſi voluerit intrare.oꝑtet
ꝙ ſit ſecũdꝰ.aut nõ põt ſtare ſub rõne pᷣ/
mitatis.⁊ ſi amoꝛ ſuijpᷣius ſit pᷣmꝰ.⁊ a/
moꝛ dei ſi vult eſſe in voluntate.oꝑtet q;

rõne pᷣmitatis. Et ſic amoꝛ dei inqntuʒ Amoꝛ
pmus nõ hʒ aliquẽ inimicũ in volũtate dei eta/⸗
nr̃a.niſi amoꝛẽ noſtrijpſiꝰ.qꝛ ſolꝰ pᷣt eſſe moꝛ ſui⸗/

pmus ⁊ vult eẽ pᷣmꝰ.⁊ ille ſolꝰpõt ſibi fa ipᷣꝰſunt
cere bellũ.Et iõ qꝛ iſti duo amoꝛes ſunt inimici
inimici inq̃ntũ pᷣmi. hũñt ↄtrarias ꝓpe/

tates ⁊ cõditiones.Et iõ cognitis ꝓpᷣe
tatibo vniꝰ cogſcent᷑ ⁊ cõditões alteriꝰ.
„ peogatiua pmitatis de iure vni
ſoli iſtoꝝ amoꝝ pᷣt cõpetere ⁊ ſolum vni

debet. (RXitulus. cxxxix.
qm̃ iſti duo amoꝛes GEEn

gnant ſuꝑ poſſeſſiõe pmitatis.
A⁊cũ nõ poſſit eẽ niſi vnꝰ pᷣmꝰ.⁊
optz ſcʒ ꝙ ſit.iõ ncce ẽ ꝙ vni ſoli debeat᷑
de iure poſſeſſionis.⁊ det᷑ poſſeſſio pᷣmi
tatꝭ ſeu pᷣꝛogatiua Et qꝛ oĩa iura nature
⁊oẽs creature cõcluſerũt.q̃ nõ pñt men
tiri.ꝙ amoꝛ dei de iure dz eſſe Pᷣmꝰ. ⁊ ꝙ
deꝰ dz eſſe res bmo amata.⁊ ꝙ ei ſolꝰ de/

bet᷑ totamoꝛ pᷣmꝰ⁊ nulli alteri.ac hʒ ex
naturali obligatõe.q̃ nõ pñt negari.Et
ſic iã declaratũ eſt ꝙ amoꝛ dei debet h̃e Ti. cxx⸗
de iure ⁊ iuſticia.poſſeſſionẽ pᷣmitatis ⁊ xiij.
pꝛogatiuã.⁊ ꝙ deꝰ dʒ eẽ res pmo amata

⁊ etiã natura amoꝛis h̊ reqͥrit ꝙ ei ſcʒ ðo

det vt iã ꝓbatũ eſt. qꝛ nulla res digna ẽ Ticxx⸗

bmo amoꝛe nr̃o niſi deꝰ.Et exindeↄclu xiijj.
dit᷑ ꝙ amoꝛ dei qͥ ſol' dʒ eſſepᷣmꝰ inno
bis de iure ⁊ debito obligatõis.Et ſi ſit Amoꝛ

pmꝰ vt dʒz eſſe. tũc ipᷣe eſt oꝛdinatꝰ.iuſtꝰ. oꝛdiatꝰ

verꝰ. rectꝰ.⁊ iſta pᷣma iuſticia.ᷣma recti/ vel inoꝛ
tudo ẽ volũtatis.Sʒ ſi amoꝛ ſuijpᷣiꝰſeu dinatꝰ ẽ

ꝓpꝛũ ſit pᷣmꝰ.ita ꝙ bᷣmo aliqͥs det amo/
rem ſibijpi. ⁊ talit᷑ ꝙ ipᷣemet ſres bmo

Dant ſi/⸗
bübi pꝛi
mo amo
rẽdupkr
E3 deũ

amata.tũc iſte amo: ꝑ oppoſuũ pᷣmi a/

moꝛis dicti cũ de iure nature nõ debeat
eſſe pᷣmꝰ. eſt inoꝛdiuatꝰ.iniuſtꝰ.falſus.
toꝛtuoſus.indebitꝰ.ↄtra deũ.ↄtra veri/
tatẽ.ↄtra totũ oꝛdineʒ nature.⁊ eſtpᷣma

iniuſticia.pᷣ ma inoꝛdinatio.pma iniun

ria dei.pma offenſa dei.pᷣmũ malũ.pꝛi/

mũ viciũ.⁊ pᷣma obliqͥtas. Uñ cũ do pᷣ

mo mihip̃ᷣi amoꝛẽ cui nõ debeo.⁊ñ do

deo cui pᷣmo debeo.tũc facio deo maxi/

mã iniuriã.maximũ cõtemptũ.qꝛ aufe
ro ſibi debitũ ſuũ.⁊ amoꝛem quẽ ſibi de
beo.⁊ facio ſibi maximã iniuſticiã⁊ ma
ximũ dedecus.⁊ eſt dei cõtemptꝰ pᷣmꝰ⁊
maximꝰ.Et iõ qñ hõ dat pᷣmo ſibijpᷣi ⁊
ſue ꝓpꝛie yolũtati amoꝛẽ duobo modis
eſt ↄtra deuũ. Pꝛimo qꝛ ipe hõ eſt res pꝛi
mo amata.⁊ ſolũ deeſt res pᷣmo aman/
da de iure nature.⁊ B; ex ſua dignitate.et
ſic ie hõ vel ip̃amet volũtas recipit lo/
cũ pᷣmũ.⁊ pCᷣꝛogatiuã ac pᷣmitatẽ. qq̃ ſoli

deo debek. Scdðo qꝛ ipe hõ dat amoꝛẽ ſi
bimetipᷣi pᷣmo.⁊ in h̊ facit deo maxDimãa

iniuriã.qꝛ tollit ab eo qð ſuũ eſt.⁊ dat ſi

bi cui nõ debet. ⁊ etiã accipit met hono

rẽ ⁊ amoꝛẽ dei⁊ ſic inq̃ntũ dans ⁊ inq̃n
tum recipiens inimicat᷑ deo.⁊ eſt cõtra
deũ. Si aũt res pᷣmo amata eſt alia res
q; ip̃e hõ.tunc ſolũ vno mõ.ſcʒ inq̃ntuʒ

dans iniuſte alteri.qð ſolũ deo debet᷑.

D. hõ qui pᷣmo amat ſeipᷣm. facit ſe⸗
ipᷣm tanq; deũ ⁊ pponit ſedo.
Titulus. cll.
Adqꝛ pꝛogatiua p mitat ſoli ðᷣo
debet᷑ ⁊ nllłi alti.⁊ ſibi ſoli debet᷑
BPpmo amoꝛ.iõ qͥ pᷣmo dat amo/
rẽ ⁊ pꝛ ogatiuã pᷣmitat alteri q; deo.dat
alteri qð ſoli ðo cõuenit ⁊ qð ſoli deo de

bet᷑.⁊ ꝑ ↄñs repugnat ei.⁊ ↄſentit in illã
rẽ tanq; deuʒ. Si hõ dat amoꝛẽ alteri

Amaäs
bmo ſe/
ipᷣʒ facit
ſe tanq;
deum

rei q; ſibijpſi.tũc ↄſtituit ⁊ facit illã rem

tanq; deũ. Si aũt pꝛimo amat ſeipᷣm.⁊
ipe ſit res pꝛimo amata.tũc facit ſeipſũ
tanq; deũ.⁊ tũc nõ ſolũ eſt ð deũ.qꝛ au/
fert deo qð ſibi debet᷑.ſʒ eſt ð deũ magis

⁊ maxie.qꝛ facit ſeipſuʒ tanq; deũ.qꝛ re/
cipit dignitatẽ ⁊ pꝛogatiuã pꝛimitatis.

tũc hõ de directo qntũ in eo eſt deſtru
it ⁊ annihilat deũ.⁊ facit deũ nõ deũ Et
hec eſt ſũma inimicicia.ſũma ↄtrarietaſ

qua nõ poteſt eſſe maioꝛ.Quia qͥ facit ſe

regẽ.facit cõtra regẽ.⁊ ſũme inimicat᷑ re
gi. Et ſic hõ efficit᷑ ſũme ĩimicꝰ⁊ aduer/
ſariꝰ dei capitalis ⁊ totalis.⁊ de directo
pugnat ↄtra deũ. Et qꝛ amoꝛ cõuertit.

mutat.⁊ tranſponit voluntatẽ ſeu aman

tẽ in rẽ amatã.iõ tunc ipſa volũtas ſeu

gꝗamoꝛ mutat᷑.ↄuertit᷑ ⁊ tranſfoꝛmat᷑ inne
ip ſaʒ.ſeu ipᷣa volũtas totaliter mutat᷑ et

ↄuertit᷑ in ſeipſaʒ.⁊ facit ſeipſaʒ ſuũ pꝛo

pꝛiũ fundam̃tũ extra deũ ⁊ ↄtra deuʒ. et
ſceqtur ſolũ ſeipſaʒ ⁊ amat ſolũ ſeipᷣaʒ Et

qꝛ pᷣmo amat ſe.iõ qamat oĩa alia q̃ amat

ꝓpter ſe.⁊ in oĩbo nõ diligit niſi ſe. Et
ipᷣavolũtas ẽ res pᷣmo amata.iõ hʒ totuü
dñiuʒ ⁊ totũ ĩperiũ ſuijpᷣiꝰ.⁊ ſolũ dña᷑
ſibij pſi et nullã aliã ſeqͥ tur volũtatẽ.ſeull
ipſa eſt pma in ſeipſa.⁊ facit ſeipſaʒ pꝛi
mã.Et iõ tũc eſt ↄtra deũ.qꝛ aufert deo

qð ſoli ei ꝓpꝛiũ eſt Et qꝛ ſoli deo ꝓpꝛiuʒ
eſt habere ppꝛiã volũtatẽ: ⁊ nullã aliaʒ
habere ſupꝛa ſe quã ſequat᷑ ⁊ eẽ pᷣmã vo
lũtatẽ.⁊ velle quicquid vult pꝛopꝛia vo
luntate. Sʒ qñ hõ p mo amat ſeipſuʒ ⁊
ſuã voluntatẽ.tũc vult illud qð vult ꝓ/
pꝛia voluntate.⁊ nullã aliã ſeqͥtur volũ/
tatẽ.Et iõ aufert tũc deo q̃ſi coꝛonã ſuã
Quia ſicut coꝛona ſoli regi cõpetit.ſica/

mare ꝓpꝛiã volũtatẽ cõpetit ſoli deo Et

ſicut inhonoꝛaret ⁊ iniuriaret᷑ regi in ſũ/
mo qui auferret regi coꝛonã ſuã.ita hõ ĩ

hoc iniuriat᷑ ⁊ inhbonoꝛat deũ ſi aufert ſi

bi ſuũ pꝛiuilegiũ.ſ.ꝓpꝛie volũtatis.qꝛ
illud ſol de debet habere. Et ſic qꝛ exa/
moꝛeſuijpſiꝰſeqͥtur ꝓpꝛia voluntas.iõ

ſeqͥtur maxia inimicicia ↄtra deũ de di⸗
recto.Et qꝛ hõ facit ſe tãtũ.iõ fac̃ ſe tan

qᷓ; deũ. Jõ ex ↄſequẽti appetit ⁊ vultet
deſiderat illa q̃ ſoli ðo vᷣbent᷑ ſcʒ ꝓpꝛiuʒ

honoꝛẽ laudẽ ⁊ gloꝛiã. Quia poſtq; hõ
facit ſe tanq; deũ.opꝑtet ex ↄſequẽti ꝙ ve

lit ſibi dari q̃ ðo ðbent᷑. Quia ſeqtur ꝙ
qui facit ſe regẽvult illa q regi ðbent Et
tũc hõ facit in ſemetipᷣo ſuũ regnũ ꝓpꝛi
um dñiuʒ. extra deũ.et inchoat aliud re
gnũ qð eſt cõtra deũ.Ergo hõ qͥ pꝛimo
amat ſcipſuʒ et ↄſtituit ſe tanq; deũ. fa⸗
cit deo iniuriã et ↄtra deũ.et facit ſe ini/
micũ capitalẽ dei.et ꝑ ↄſequẽs pugnat

ſꝑ ↄtra deũ.et aufert ↄtinue qð ðo debe

Inn gnicoye

mrinantz
ſuitus aud
ſinutiynbe
nuracſkett
ia gtmort
taamo⸗
narnoſrihn

fun
giöfivt

Ns Ntindic

mncir-o
oſſesomort
ſüanore⸗
ſeceſeegſ
1tonsOrn
Geotunt
tpwdin
Gcber
borüͤnf⸗

mMmſt

Mboorit
eugtio
hnnio
Maqm
n Lick
müboni
Pimnzen
tranlt

4

Miny honi no
(lin iroimb

N Oinnel
diolucis
lonis.x

erigz
tſümeininie⸗
meüncetr
dtaligre
1amacinen
l

ihapſi
trunfunrt

1

—

=
=

—
=

==&
= =
= ☛ ☛ = =

.

1

totnlinnte.
dekſähigſin

deimde

muſoliſiie⸗

moitninicnn

dligenite e

vamnarn öbzni

gif.tſitii.

cur volüͤti, id

rctſopſsn

deni g amende⸗
eloldew pri
ut: thyligi;
gutteenivo
Aruleopray
nommnſeipſ
iludcöruk,⸗
idüäſtämrni,
dcqſ oopſiſi

ingicipeta9)

cöantidwe
nunninguſ

ronäniithD

crrdiiſin
oremnüini
mekicce
guwuntis
Gyndeiden
i iöftiſen
pattifit
bentio;,
Orupoßßl
ter r
Outti

Lix.

tur inq̃ntuʒ in eo eſt. Sic ů ſolus amoꝛ
ſuijp̃ius ex q̊ ſetur ꝓpꝛiã voluntatẽ.cõ
ſtituit ĩm hoĩem inimicũ dei capitalẽY.
¶D ſicut amoꝛ dei qñ eſt pᷣmus.eſt p/⸗

2*

ma radix⁊ pᷣma oꝛigox fons oim bono

,G —

rũ.ita amoꝛ ſuijpſiꝰ qñ eſt pmus.eſt pꝛi

maloꝛum.
.— ¶ Titulus.cxli.
Sile ĩi/ Voniã aũt iſti duo amoꝛes.iõ
fra titlo ſunt pᷣme radices amoꝛis.⁊ om
cxcixr.· niũ amoꝝ alioꝝ qui fiunt ab ho
mine.qꝛ amoꝛ eſt cauſa oĩm ⁊ ꝑ amoꝛeʒ
om̃ia fiunt.Et qꝛ ſunt capitales inimi/
ci.iõ ſi vnꝰeſt bonꝰoꝑtet q; alter ſit malꝰ
Et qꝛ amoꝛ dei dʒ eſſe pᷣmꝰ ſolum ⁊ tũc
ſt rectus.bonꝰ.iuſtus.verꝰ.⁊ ſᷣm deuʒ

Ti. cxx
ma radix. optet ꝙ oĩa oꝛiant᷑ ab illo.ſcʒ
ofes amoꝛes.⁊ ꝙ oĩa q̃ fiunt fiant ſᷣm
illũ amoꝛẽ.Et qꝛ eſt pᷣma radix bona.iõ
neceſſe ẽ ꝙ ſit radix oĩm bonoꝝ ⁊ oꝛigo
⁊ fons Quia q̃lis eſt radix talia ſunt oĩa
que oꝛiunt᷑ de radice Et qꝛ amoꝛ dei qũ
eſt pmꝰin nobis.eſt pᷣmũ bonũ noſtrũ.
iõ oĩa bona nr̃a oꝛiunt᷑ ab eo.⁊ nihil eſt
bonũ nr̃m niſi oꝛiat᷑ ab ipᷣo.Et nullum
malũ pᷣt oꝛiri ab ipᷣo.iõ quia eſt pma iu/
ſticia nr̃a ⁊ ideo oĩs iuſticia nr̃a oꝛit᷑ ab
ipᷣo.Et etiã eſt pᷣmũ bonũ noſtrũ.ideo ẽ
pma lux nr̃a ⁊ lumẽ noſtrũ a q̊ oꝛit᷑ om̃e
lumẽ noſtrũ.⁊ etiã eſt oĩs rectitudo nr̃a
a quo oꝛit᷑ oĩs rectitudo nr̃a.Et eſt pᷣma

oꝛdinatio recta.a qua oꝛit᷑ oĩs recta oꝛ
dinatio. Et eſt pᷣma amicicia vera ⁊ bo/

na.a q̃ naſcit᷑ ois amicicia nr̃a bona⁊ ve
ra.Et eſt pᷣma foꝛtitudo ⁊ pᷣma vita ⁊ p
mũ bonũ.a q̊ oꝛit᷑ om̃e bonũ noſtruʒ.et
pꝛimꝰamoꝛ.pꝛima quies pꝛima pax et
frnrnanqllitas.a q bus oꝛit᷑ oĩs pax vera et
Amoꝛ quies vera.Sicut ̊ amoꝛ dei eſt pꝛimũ
dei ẽ ra / bonũ noſtrũ exiſtẽs in nobis.⁊ iõ eſt ra/
dix oĩm dix oĩm bonoꝝ noſtroꝝ. ſeqͥtur ꝙ eſt ra/
bonoꝝ dirx in nobis finis ⁊ oꝛigo om̃is iuſticie
oĩs lucis ⁊ lumĩs.vere pacis vere ↄſola

tionis.vere leticie.veri gaudij.vere qͥetꝭ

vere amicicie.oĩs vᷣtutis⁊ veritatis.oĩs
foꝛtitudinis.oĩs vite.oĩm bonoꝝ opeꝝ
⁊ oĩm quecũq; ſunt bona hoĩ.Quig ha
bet in ſe amoꝛẽ dei.pꝛimo hʒ in ſe radicẽ

t iam dictũ eſt.⁊ iõ qꝛ amoꝛ dei eſt pꝛi /⸗

tot bonoꝝ ⁊ oĩm bonoꝝ. ⁊ oĩa iſta ꝓce/
dunt a re pꝛimo amata. q̃ eſt deus.qͥ eſt
om̃e bonũ.⁊ qꝛ amoꝛ ↄuertit voluntatẽ
noſtrã in rem pꝛimo amatã.iõ cõuertit.
mutat. ⁊ tranſfoꝛmat totaliter hoĩem in
deũ ⁊ in ſuã voluntatẽ.⁊ ſic facit hoĩem
diuinũvnũ cũ deo.amicũ dei.Et qꝛ de / Amoꝛ
us eſt cõmuniſſimꝰ⁊ vniuerſaliſſimꝰad dei facit
oĩa.iõ qꝛ tãtũ ſe extendit amoꝛ qntũ res volũtatẽ
amata. ſeqͥtur ꝙ amoꝛ dei facit volũta/ merã cõ

tcẽ noſtrã cõmunẽ ⁊ vniuerſalẽ cõmuni/ munem

cabilẽ⁊ extẽſibilẽ ad oĩa.iõ amat nõ ꝓpt᷑ ad oĩia
neceſſitatẽ⁊ indigentiã ſʒ qꝛ dei ſunt.Et
iõ qꝛ deus nõ indiget creaturis.iõ etiaʒ
tũc volũtas nulla indigebit creatura.et

p ↄñs talis volũtas nullã habebit indi
gentis. nõ eſt fluctuãs.nõ eſt variabilis

ſed eſt ſtabilis.firma ⁊ ſolida.⁊ G̊ haber.
quia res pꝛimo amata eſt deꝰ. Sicut Examo

gũt amoꝛ dei qñ eſt pꝛimꝰ.eſt pꝛima ra/ reꝓpꝛio

dix oĩm bonoꝝ ĩ nobis.eo qꝛ eſt pꝛimũ ſunt oĩa
bonũ noſtrũ exñs in nobis.ita ꝑ oppo/ mala
ſitũ neceſſe eſt ꝙ amoꝛ ꝓpꝛius ſeu pꝛiua .
tus.qͥ eſt amoꝛ ſuijpᷣiꝰqñ eſt pꝛimꝰ.ſit pᷣ
ma radix oĩm maloꝝ.⁊ neceſſe eſt ꝙ oĩa
mala oꝛiant᷑ ab illo.quia pꝛimũ malũ ẽ
radix ⁊ oꝛigo ⁊ exoꝛdiũ oim maloꝝ.Et
iõ amoꝛ ſuijpſiꝰ.ſeu ꝓpꝛie volũtatis eſt
oꝛigo⁊ radix oĩs iniuſticie oĩs vicij oĩs
peccati.⁊ oĩs cecitatis ⁊ ignoꝛãtie.⁊ bꝛe
uniter oiĩm doloꝝ ⁊ maloꝝ.⁊ iõ ab ipᷣo ne/
ceſſario oꝛiunt᷑ tot mala ⁊ venena ⁊ ma/
cule.Qui g̊ hʒ in ſeipᷣo amoꝛẽ ſuijpſi hʒ
in ſe plantatã radicẽ oĩm maloꝝ.Etoĩa
iſta ꝓcedũt ex eo ꝙ res pꝛimo amata eſt
ipᷣamet volũtas ſeu ipᷣe homo.nõ quia
eſt amata.ſed quia eſt pꝛimo amata.nec
quia eſt amoꝛ ſuijpſius.ſʒ quia ẽ pꝛimꝰ
inquantuʒz pꝛimꝰ. ⁊ ideo eſt contra de· Amoꝛ
um. extra deũ.⁊ ſine deo.Et ſicut deꝰ eſt ſuijpᷣiꝰ ẽ
fons ⁊ oꝛigo ⁊ radix oĩm bonoꝝ.ita ipᷣa eſt radix

volũtas:qñ eſt pꝛimo amata.eſt radix ? oĩm ma

oꝛigo oĩm maloꝝ.⁊ eſt penitꝰ cõtra deũ loꝛum
eo qꝛ facit ſe pꝛimã voluntatẽ cõtra de/
um.ideo facit ſe deũ falſum. Ideo ſicut
deus verus eſt oꝛigo oĩm bonoꝝ. ita ꝓ/
pꝛia voluntas qᷓ eſt falſus de eſt oꝛigo
oĩm maloꝝ.Et quia ipᷣa res pᷣmo ama/
ta eſt creatura de nihilo facta ⁊ in ſe nul
lam habẽs firmitatẽ ſed ſꝑ tenchens ad

nõ eſſe de natura ſua ⁊ eſt ſemp indigẽs.

Due ſũt
radices
oim bo
noꝝ ſcz
2 malo/
rum

⁊ iõ cũ amoꝛ mutat amãtẽ in rẽ amatã.
tũc hõ nullã hʒ in ſe firmitatem.nullã ſe
curitatẽ.ſʒ ſp fluctuat ⁊ indiget.nũq; qͥe
ſcit.co ꝙ eſt mutatꝰ in creaturã. ſcʒ in ſe/
ipſũ.Et iõ qꝛ creatura eſt in ſe vanitas.
iõ hõ tunc ↄuerſus ẽ in vanitatẽ. Et qꝛ
hõ indiget alijs creaturꝭ.ſine qͥbo eſſe nõ
põt.iõ tũc amat alias creaturas ꝓpt᷑ in/
digentiã ⁊ ꝓpt᷑ vanitatẽ.⁊ ẽ ſubiectꝰ eis
Et qꝛ creature coꝛrũpunt᷑ ⁊ mutant᷑ ⁊ñ
ꝑmanẽt.iõ ipᷣa ẽ ĩ ↄtinua ſollicitudine ⁊

tribulatõe.Sic g̊ amoꝛ ſuijpſiꝰ qñ ẽ pꝛi

mus.ſacit hoĩem inimicũ dei capitaleʒ.
⁊ facit ipſũ malũ ⁊ puerſuʒ ac plenũ oĩ/
bus malis ⁊ ſubiectũ alijs creatur. Et
ſic habemꝰduas radices pᷣmas oppoſi
tas vnã oĩm bonoꝝ.aliã oĩm maloꝝ. et
neceſſe eſt ſꝑ vnã vel aliã eſſe in volũta/
te ⁊ in hoĩe.⁊ oꝑat᷑ ↄtrarias res in volũ
tate.Etpᷣma radix ſq; amoꝛ dei qñ eſt pᷣ
mus facit volũtatẽ diuinã cõem ⁊ vni⸗/
uerſalẽ cõicabilẽ.ſed alia radix ſcʒ amoꝛ

ſuijpſi qñ eſt pᷣmꝰfacit volũtatẽ ↄtra de
um.⁊ ꝓpꝛiã ⁊ pᷣuatã ⁊ totã ſuijpſiꝰ ⁊ in

cõicabilẽ. Pꝛima facit voluntatẽ iuſtã.
ſanctã ⁊ rectã.bonã.benignã.⁊ hũilẽ.ſʒ
amoꝛ ſuipſiꝰ reddit voluntatẽ iniuſtã.
malã. puerſaʒ ⁊ malignã⁊ ſupbã.Amoꝛ

dei facit volũtatẽ q etaʒ pacificã ⁊ ami/

cabilẽ.ſʒ amoꝛ ſuijpᷣiꝰ reddit ipᷣam inqͥe/
tam litigioſam ⁊ diſcoꝛdẽ.Amoꝛ dei fa/

cit voluntatẽ largiſſimã ampliſſimaʒ et

maximã.ſʒ amoꝛ ſuijpſi reddit ipᷣaʒ ſtri
ctiſſimã minimã.Amoꝛ dei facit volũ
tatẽ in ſũma libertate nulli creature ſub

iectã.ſed om̃i creature inferioꝛi dñantẽ.

ſed amoꝛ ſuijpᷣiꝰ ponit ipᷣam in ſũma ca
ptiuitate ⁊ om̃i creature ſubiectã Amoꝛ
dei facit ipᷣam iĩmobilẽ.ſtabilẽ.firmã.fi/

ram. ſed amoꝛ ſuijpſiꝰreddit ipᷣaʒ fluctu
antẽ.inſtabilẽ. mobilẽ. ac variabilẽ. A/

moꝛ dei facit ipᷣaʒ mitiſſimã vnitiſſimã
in ſe.⁊ iõ foꝛtiſſimã.ſʒ amoꝛ ſuijpſiꝰ red/
dit ipſaʒ diuiſibilẽ frangibilẽ.⁊ iõ valde
debilẽ. moꝛ dei facit ipſaʒ plenã. ſatu/

rã diuitẽ.iʒ amoꝛ ſuijpſiꝰfacit eã vacuã

eſurientẽ pauꝑem ⁊ indigẽtẽ. moꝛ dei
facit voluntatẽ habitare in ꝓbo regno.
in ꝓpa terra.⁊ in ꝓpꝛia patria.⁊ ĩ domo

eſt qꝛ amoꝛ dei lux eſt ⁊ lumẽi is Amoz
⁊ ideo facit videre ſeipᷣm⁊ ſuũ oppoſitũ deiẽ lux

ſua.ſz amo: ſuijpᷣfacit ipaʒ exire deter⸗
ra ꝓpa.de patria ꝓpꝛia.de domo ꝓpꝛia
⁊ habitare in terra aliena.⁊ in patria ex/

tranea ⁊ facit ipſaʒ vagã extra domũ ſu
am.Amoꝛ dei facit voluntatẽ pulcerri⸗
mã ⁊ amabilẽ.ſʒ amoꝛ ſuijpſiꝰ facit eam
turpiſſimã ⁊ odibilẽ ab oib.
Aamor der ⁊ amoꝛ ſuijpſi ſunt due
poꝛte.due ianue ⁊ duo pncipia ac duo
lumina cognitõis hois.

Titulus. cxlij.
Tquia ab ſctis ogolv amoꝛibo Sile/

oꝛiunt᷑ oĩa.pcedũt oĩa ⁊ fiũt oĩa
gubernant᷑ oĩa ſcʒ q̃ fiunt ab
hoĩb voluntarie.iõ cũ iſti duo amoꝛes
ſint cauſa oĩm alioꝝ amoꝝ.ſeqͥtur ꝙ ab
ipᷣis depẽdet tota cognitio alioꝝ.ſcʒ bo/
noꝝ ⁊ maloꝝ.qꝛ amoꝛ dei eſt pncipium
ad cosgſcẽdũ oĩia bona hoĩs.⁊ amoꝛ ſui/
ipᷣius ſeu ꝓpꝛiꝰeſt pncipiũ ad cogſcẽdũ
oĩa mala hoĩs.Et qͥ ignoꝛat amoꝛẽ dei.
ignoꝛat om̃ia bona hoĩs.⁊ qui ignoꝛat
amoꝛẽ ſuijpſiꝰ.ignoꝛat oĩa mala hoĩs.
Quia qͥ ignoꝛat radices ⁊ cauſas bono/
rũ ⁊ maloꝝ hoĩs.nõ videt bonũ nec ma
lum.qꝛ nõ videt ianuas nec poꝛtas bo/
noꝛũ ⁊ maloꝝ.Ettñ magna eſt differen
tia inter iſtas duas radices.Quia qͥ ha
bet amoꝛẽ dei pᷣmo in ſe.talis cognoſcit
ipſuʒ ꝑ ipſuʒ. Etiã cognoſcit amoꝛẽ ali

um.ſcʒ ſuijpſiꝰ⁊ oĩa que ſequunt᷑ ex illo.
Et qͥ hʒ in ſeipſo amoꝛẽ ſuijpſiꝰ pᷣmo.ta

. S
5

fra titlo

lis nõ cogſcit neq; amoꝛẽ dei neq; ſuiji

us neq; illa qͥ ↄſequunt᷑ ex eis.Et cauſa

—

illuminãs

ſcʒ amoꝛẽ ſuijpſiꝰ ⁊ illa q̃ oꝛiunt᷑ ab eis.

Amoꝛ

ſed amoꝛ ſuijpius qꝛ eſt tenebꝛa ⁊ obſcu Amo⸗
ritas pᷣma de natura ſua.iõ abſcondit⁊ ſunpᷣi ẽ
obſcurat ſeipᷣm⁊ celat ne videat᷑ atq; ob tenebꝛa

ſcurat ⁊ excecat intellectũ ne videat ipᷣm
amoꝛẽ.Et iõ qͥ habet talẽ amoꝛẽ.oĩa bo
na ⁊ mala hoĩs ignoꝛat.⁊ nihil videt de
bonis ⁊ malis hoĩs.qꝛ tenebꝛe totũ poſ
ſidẽt ⁊ nulla lux eſt in eo.⁊ talis eſt igno

rantiſſimꝰ. Et quia etiaʒ radix eſt ſp oc/

culta ⁊ latẽs.ideo difficile eſt cognoſce/
reipſaʒ radieẽ quia eſt cauſa latẽtiſſima
omniũ maloꝛũ. Sic igit᷑ ſicut habemꝰ

duas radices omniũ bonoꝝ et maloꝝ.

=

— Z

—

alli
leagiu
—

ababend
cognitione
tinne deben
ſghorenan
mus duobcl
cinittena
came

follsan

1

nl
aber
duogmozes
ſurabale
glius veror.
ſnuromorp
fönecoꝛpise
volupratis.
moſeüöman
ſau cxcclent.
nio, Etiſd⸗
nmo bonaſeiol⸗

——

=SS=

Pvuzi mrimosar

, gganecle

SS=

ſſey ⸗

—.—

din prübonon

=nY

Mcna ſawancüs
1

=2☚
—

nlia nont1or
mnlianins
ſeoanat
Feotpaes
gnatllag
peuntefn
onate
cen ting
nis Inr
leogged
pprü t
uoram
dlcunkqn
gmoꝛ poe
futgu
ſopolupt
nordinan
Chnigrii
prii dee
Ppoteſt
göpo⸗
mmyelip
Chyirg

e

ütointfüdiftih
din ſgifintc⸗
iiſtiduonnas
nop arge
itoglop ſgbo⸗
deickönapun
hois tancſin
piüad ogitſj
vorgramarid.
6,1uiignonat
oinnalbois,
31cnasbono⸗
Gabonüncen
gnecporisb⸗

ices QOruda

uis coghoct

Folitumaed

ſegvont el⸗
eſipl hnmn
inttynn
esEaud
mmi Auminis .
1müoppoſti M
Niunt abeg,/
mcheatobſa/
dbſcollifi
enicat ae⸗ 4
ineritanhn
ſamotic
nnkte
mcbetton
1lalockh
nurtic
ſeckcſd
Nbuſing
fiunben

—
—

=—

——
— —

ita habemꝰ duas poꝛtas ad intrãdũ in
cognitionẽ omniũ bonoꝝ ⁊ maloꝝ.Cõ
tinue ᷣ debemusvidere iſtas poꝛtas ne
ignoꝛemꝰeas.quia ſi ignoꝛamꝰeas.igra
mus duas ciuitates.ſcʒ ciuitatẽ bonoꝝ
⁊ ciuitatẽ malonꝛ.

ex amoꝛe ſuijpſius naſcunt᷑ duo

pᷣncipales amoꝛes diſtincti.
(Litulus.cxliij.
Tquia hõ habet aĩam ⁊ coꝛp⸗
q̃ nõ ſũt idẽ neq; appetũt idẽ.iõ

duo am
ſatur ab altero. Nã vnus eſt rõne aniĩe.
glius vero rõne coꝛꝑis. Rõne anĩe cau/
ſatur amoꝛ ꝓpꝛij honoꝛis ⁊ excellẽtie. et

rõne coꝛꝑis cauſat᷑ amoꝛ delectatiõis et

voluptatis coꝛꝑalis.Ulñ qui amat pꝛi/
mo ſeipᷣm.amat ſtatim honoꝛẽ ꝓpꝛium
ſeu excellentiã.vł amat delectationẽ car

nis.Et iſta duo amat tanq; duo maxia
Extamo bona ſuijpſi. Et deinde ad iſtos duos

re ſuiji maximos amoꝛes ſequunt᷑ alij amoꝛes
us na / quia neceſſario amat om̃ia illa que ad ꝓ
ſcũt᷑ oĩia pꝛiũ honoꝛẽ augendũ defendendũ ⁊ cõ
peccata ſeruandũ.vel ad coꝛꝑis delectatõeʒ ꝑti/
moꝛtłia nent. ⁊ ↄtrahitur amicicia magna ⁊ fa-
miliaritas cũ illis rebus.Et ideo neceſ⸗/
ſario amat bona exterioꝛa.ſcʒ diuitias ⁊
res tꝑales ⁊ abundãtiã earum.⁊ magis
amat illa que magis valẽt ad hoc.Et qꝛ
pecunie multũ valent advtrũq;.ideo ſũ
mæ amat eas.Et ſic cõtrahit᷑ maxia ami
cicia ⁊ ſingularis familiaritas cũ pecu/
nijs.mat etiã ſciẽtias officia: dignita
tes que valent ad honoꝛẽ⁊ excellentiam
ꝓpꝛiã.Et ſic ex amoꝛe ſuijpſi oꝛiunt᷑ q̃t
tuoꝛ amoꝛes vicioſi.mali et coꝛrupti qͥ

dicunt᷑ quatruoꝛ vicia.ſſuꝑbia.que eſt

amoꝛ ꝓpꝛij honoꝛis⁊ excellentie.⁊ luxu
ria ⁊ gula que ſunt amoꝛ coꝛꝑis ⁊ carna
lis voluptatis. er a uaricia que eſt amoꝛ
inoꝛdinatus rerũ cciecioꝝ ⁊ maximepe
cuniarũ. Et qui amar Honoꝛe ꝓpꝛiũ et

ꝓpꝛiã delectationẽ. habet odio om̃e id

qð poteſt deſtruere vel din: inuere illuʒ.
vel qdᷣ poteſt venire contra ipſuʒ hono/
rem vel ipſaʒ delectationẽ. et exinde na/
ſcitur ira queeſt amoꝛ vindicte contrail

los qui nituntur ledere honoꝛẽ ꝓpꝛiuʒ

Ti. ie De douobus pꝛimis gmoꝛibus

ab amoꝛe ſuijp̃ᷣius fluũt ⁊ oꝛiũt
oꝛes diſtincti quoꝝ vnꝰnõ cau/

vel delectationẽ coꝛꝑpalem. Naſcitur eti/
am iĩuidia que habet odiũ de alieno bo⸗/
no inquãtuʒ poteſt diminuere ꝓpꝛiuʒ.
et amoꝛẽ de alieno malo inquãtũ nõ po
teſt diminuere. Naſcitur etiã ex amoꝛe ꝓ
pꝛie delectationis coꝛꝑis amoꝛ quietis
coꝛꝑis.et fugiuntur laboꝛes et exercicia
et hec eſt pigritia et accidia ſen negligen
tia. Et ſic om̃ia vicia oꝛiuntur ex amo/
re ſuijpſius et ꝓbo.
ſolus amoꝛ dei quando eſt pᷣmuſ
cauſat verã vnionẽ inter homines et fa/
cit eos vnum.Et ſolus amoꝛ ſuijpſius
ſeu pꝛopꝛius facit diuiſionẽ et litem in/
ter eos. ¶ itulus.cxliij.
NVUoniã autẽ amoꝛ mutat volun
tatẽ in rem pᷣmo amatã. ideo ſi
res pmo amata ſit vna numero
tm̃.exiſtens cõmunis omibo hoĩbus.?
lla res ſit pᷣmo amata a qlibet.tunc om
nes illi amoꝛes ſunt ſibes et confoꝛmes.
et neceſſario om̃es illi amantes habent
vnionẽ inter ſe.Et ideo ſi amoꝛ dei ſit p
mus in q̊libet hoĩe.eſt pᷣ ma radix tm̃.qꝛ
res pᷣmo amata ẽ vna nũero ab oibo hoĩ

bus et ĩdiuiſibil ⁊ cõis oĩb.⁊ inſuꝑ oẽſ

tales amoꝛes ſũt ↄſiles et ↄfoꝛmes ⁊ o/⸗
riunt᷑ ab vna et eadẽ re.ab vno ⁊ eodem
capite.Jõ tũc neceſſario ẽ vnitas pax?
ↄcoꝛdia vᷣa int᷑ hoĩes.qꝛ nullamat pp⸗
am volũtatẽ ſʒ tm̃ dei.Et iõ tũc tatl diuu·
ſio et diſcoꝛdia nõ hũt poꝛtã ꝑ quã pfßiit
intrane int᷑ hoĩes.qꝛ amoꝛ dei qͥ ẽ in q̃li/
bet bmꝰclaudit totũ vt nõ intrẽt.Et tũc
neceſſario oꝑtet ꝙ oẽs ſe amẽt adinuicẽ
qꝛ amoꝛ cuiniſſibet oꝛitur ab alto loco
ſcʒ a deo. Et ſic amoꝛ dei qñ ẽ pᷣmꝰ in ůꝗͤ/⸗
libet cauſat verã vnionẽ ⁊ ↄcoꝛdiã inter Amoꝛ
hoĩes ⁊ vnit eos ⁊ facit vnũ. Sʒ qñ qͥli dei cau/
bet amat ſeipᷣʒʒ pᷣmo.⁊ ſuã ꝓpꝛiãvolũta/ ſat vnio
tẽ.ita ꝙ amoꝛ ſuijpſi ẽ pᷣmꝰin qͥlibʒ.tũc nẽ inter
res b mo amata a qlibet nõ ẽ vna nũero hoies
cõis oĩb.imo tot ſũt res pmo amate q̃t
ſũt hoĩes.qꝛ qͥ libetẽ ↄuerſus ⁊ mutat ĩ
ſeipʒʒ ſingularit᷑ ⁊ ĩ ſuã ꝓpꝛia volũtatẽ et
ſeqͥt᷑ eã ⁊ ꝑ ↄñs amat pᷣmo ſuũ ꝓpᷣnʒ ho
noꝛẽ ⁊ ſuã ſingłarẽ excellẽtiã ⁊ ſuã ꝓpaʒ
delectionẽ coꝛꝑalẽ.iõ nõ pᷣt amare aliuʒ
honoꝛẽ neq; aliã excellẽtiã niſi ꝓpt᷑ ſuuʒ

honoꝛẽ.⁊ inqntũ auget ⁊ Aerat ppꝛlu

Litulus. cxho.

honoꝛẽ ⁊ cũ multiplicat. Et iõ im pugt
honoꝛẽ aliũ vt defendat honoꝛẽ ſuũ Et
ſic pᷣponit ſuũ honoꝛẽ oĩ alio hon oꝛi.et
neceſſario hʒ odio oẽm aliũ honoꝛem qͥ
põt diminuere ſuũ honoꝛẽ.Etqꝛ iã ſup
mõſtratũ eſt.ꝙ qͥ ſe pꝛimo amat facit ſe
deũ inqntũ ĩ eo eſt.eo qꝛ amat ſuã ꝓpꝛi/
am volũtatẽ.⁊ ſuũ ſingularẽ honoꝛẽ pꝛi

ſingularẽ hoĩeʒ.Et iõ talis ẽ ligatꝰcũ ſe
ipſo tãq; cũ h̊ hoĩe ſinglari.Et cũ h hõ
tãq; ſingularit᷑ vt ̊ indiuiduũ eſt diui/
ſus ſeꝑpatꝰ ab om̃i alio hoĩe ⁊ ab oĩ alia
re ſingulari q̃cũq; ſit illa ⁊ cuʒ nulla alia
re ↄuenit.ꝓpt h̊ iſte amoꝛ ẽ ſingularꝭ ꝓ/
pꝛi puatꝰ⁊ nõ cõis.Et qꝛ tãtũ ſe extẽ
dit amoꝛ q̃ntũ res amata ⁊ nõ aſcendit

mo.⁊ iõ q̃t erũt hoĩes amãtes ſeios et ſupᷣ.iõ qꝛ res pᷣmo amata ẽ h̊ ſingulariſ/ (gurinamore
ſuã ꝓpꝛiã volũtatẽ ⁊ ſuũ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ ſimꝰhõ inq̃ntũ eſt .iõ iſte amoꝛ nõ pCGt Pocpüdach
tot erũt dij in mũdo diniſi ⁊ ſeꝑati inter ſe extẽdere neq; aſcẽdere ad cõem hoĩs Screinleißo
ſe nõ hñtes ad inuicẽ vnitatẽ.qꝛ nõ ẽ reſ rõnẽ ⁊ iõ nõ extẽdit ſead hoĩeʒ inqntuz Alſino,nan
vna exñs eadeʒ numero pᷣmo amata ab hõẽ.qꝛ ẽ res cõis ⁊ altioꝛ. Et iõ tũc nõ gndei⸗Th
oĩbus a qua oꝛitur vnitas inter hoĩes ? p̃t amare alios inq̃ntũ ſũt hoĩes.qꝛ hic Cghoſcncün
ſocietas vera. Et iõ neceſſario tũc optet amoꝛ nõ pt aſcẽdere vltra hũc hoĩem ⁊ on rekcsenninice
ſuijpᷣius ꝙ ſit lis diuiſio ⁊ diſcoꝛdia.inimicicia. inqntũ hic hõ ẽ.Et qꝛ iſte amoꝛ ẽ pmꝰ. 1 (arſonsdan
facit di / ira.odiũ.⁊ bellũ inter homĩes.qꝛ qͥlibet itõ ex iſto exibunt oẽs alij amoꝛes ⁊ oẽs lic ſecadnoane
ſcoꝛdiaʒ vult ↄſeruare cuſtodire augmẽtare.⁊ de/ erũt amoꝛes puati.⁊ diligẽt bonũ ſuũpᷣ 6u bowrtidige
inter ho fendere ſuũ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ quẽ pꝛimo a/ uatũ pᷣmo.ſcʒ ſuũ honoꝛẽ.ſuã pᷣuatã ex/ cs Eenontrani
mines mat.⁊ H̊ nõ põt fieri ſine diſcoꝛdia.lite ? cellentiã. nec ſe pᷣt extẽdere iſte amoꝛ niſi cl 1tpinodate
odio.qꝛ nullꝰ ĩ hoc mũdo hʒ ſufficiẽtiã ad illa q̃ reſpiciũt ſuũ bonũ pᷣuatůvytho (unchdei
neq; de honoꝛe neq; de coꝛꝑalibo volu/ noꝛẽ ꝓpꝛiũ.delectatões ppꝛiã.⁊ volũta/ eeſcolde⸗
ptatibo de ſe.ſʒ ſꝑ indiget alijs ⁊ alioꝝ iu tẽ ꝓpaʒ Et iõ diliget alios hoĩes inq;tũ NN
uamẽtis.Et ſic patet ꝙ amoꝛ ſuijpᷣiꝰſeu valẽt adſuũ bonũ pᷣuatũ ad ſuũ honoꝛẽ pinodcn
ꝓpꝛius aut ꝓpꝛia volũtas cauſat veraz ðlectatõeʒ ⁊ volũtatẽ ⁊ nõ alit᷑ neq; als cudact
diuiſionẽ i B mũdo.diſcoꝛdiã. litẽ ⁊ bel Et ſub iſto reſpectu⁊ ſub iſta cĩ amabit dchcid
lum.Et ꝑ ↄñs ſołamoꝛ ꝓpꝛiꝰ eſt cauſa oia q̃ amabit.Et in oĩbo nõ amabit niſi Wepot
oĩm malas radix ⁊ fundamẽtũ om̃is ſeipᷣʒ.qꝛ oĩa amabit ꝓpt᷑ ſe.Et ſic poſſu/ Ednih
diſcoꝛdie.Amoꝛ vero dei pꝛimo eſt cau mus ↄcludere cũ amoꝛ ſuijpᷣiꝰ ſeu pꝛi finine
ſa omniũ bonoꝝ ⁊ om̃is cõcoꝛdie ſieut uatꝰſit radix oĩim maloꝝ.⁊ amoꝛ ꝓpꝛiuſ e
pꝛius dictum eſt. ooPtiaf ex ꝙ res bmo amata ẽ h̊ hõ.⁊ iõ dm
O) oĩs hõ qui amat ſeipᷣm pꝛimo/a/ fãq; hic hõ ẽ radix ⁊ oꝛigo oĩm maloꝝ. deheribi
mat ſe tanq; huc hoĩeʒ ⁊ nõ tanq; hoĩe,z qꝛ qͥlibet qͥ amat pᷣmo ſeipʒʒ tãq;ᷓ hũc ſin nogni
¶ Titulus. cxly. gularẽ holez. ab oib ẽ diuiſus ⁊ ſeꝑat. mlne
()) Coni aũt qcqͥd eſt vel ẽ ſingu Sʒ qꝛ deꝰẽ cõis ⁊ vniuerſalis oĩbo crea i⸗ i
lare vel eſt coe. qꝛ ſingularitas ? turis qꝛ oẽs ab ipo veniũt ⁊ ab ipo ma⸗ inen
cõitas ſunt duo modi oppoliti cões oi· nutenet᷑ ⁊29ſeruat᷑. Jõ qñ de ẽres pmo ni
bus.Et iõ qͥ pᷣmo amat ſeipʒʒ neceſſe ẽ amata tũc amoꝛ tal eſt cõis ⁊ vniuer ſal 7
amet ſe ſicut hũc hoĩeʒ ⁊ nõ tãq; hoĩeʒ. ⁊ iõ eſt radix oim bonoꝝ. Sic cõitas ſd
Et qlibet hõ eſt h̊ hõ ſingularꝭ exñs.iõ ⁊ vniuerſalitas reddunt omoꝛẽ bonũ ⁊ idn
idẽ nũero hñs ſuã ꝓpꝛiã ⁊ ſingularẽ exi ſinglaritas ⁊ ꝓpetas reddũt amoꝛẽ ma moam
ſtentiã ⁊ pſonã.⁊ eſt diuiſus⁊ ſeꝑitus a lũ.Quãto g̊ amoꝛ mag cõis ẽ ⁊ vniuer noſih
q̃ͥlibet alio hoĩe eo qꝛ eſt hic hõ ⁊ nõ ẽ ali ſalis tãto melioꝛ ẽ.etqnto mag ꝑticula ho
us. Et iõ qͥ amat ſeipʒʒ amat ſeipʒ tanq; ris tanto peioꝛ.Et h̊ totũ oꝛit᷑ a repmo wtn
hunc hoĩeʒ ⁊ ſub rõne ſingulari tm̃ ⁊ nõ amata et ſᷣm ꝙẽ mag cõis ⁊ vniuerſa/ dens,
rõne cõitatis.qꝛ ẽ ſeꝑat⁊ diuiſus ab oi⸗ lis.aut magis puata et ſingularis. dnrerf
bus alijs.qꝛ amoꝛ mutat amãtẽ in rẽ a /⸗ ¶ D. qlibet hõ pᷣt facere certitudinalit᷑ Müo
matã. Et qꝛ res amata ẽ h̊ ſingularꝭ hõ ct ꝑ expientia exeplon ſciaz ſibijßi er ſe⸗ groe
⁊ h̊ indiuiduũ.iõ tũc qꝛ pꝛio amat ſeiſʒ ipᷣo ꝑ amoꝛẽ ſuijpᷣiꝰ q̃li foꝛma ſebre ðᷣbe lnt
eſt mutat cõuerſus traſfoꝛmat in huc at erga deũ.et qd ðbeat ðo inqntũ dec. aͤſn

—

elsilneei Litulus. cxlvi. uum pꝛimo debeo amare voluntatẽ ſuaz
km. Etait Voniã aũt hõ qͥlibet debet co/ ⁊ ſolũ ſequi eam ⁊ nullã aliã. Similiter
inicüͤcſdi hari qᷓntuʒ poterit vt certiſſime co quia amo meipᷣm ⁊ ſequoꝛ pᷣmo volũ
dboietchaie videat om̃ia que debet dare deo tatẽ.deſidero.volo.amo.p mo honoꝛeʒ
aznlii quia hoc eſt bonũ ſuum.Et iõ qꝛ homo meũ ⁊ illũ volo exaltare conſeruare? au
noriſtgiin, . nõ poteſt eſſe magis certus.q; ꝑ ſeipſũ. gmentare⁊ honoꝛẽ meũ pᷣpono omiho
Etctinie ⁊ quando in ſeipᷣo videt quid debeat vl noꝛi. volo ꝙ om̃es mihi dent honoꝛez
natgtnöttgt quid debet facere deo. ideo dabitur hic ⁊ cõſeruent ⁊ augmentẽt illũ.Ergo con⸗
mi hiigtr, quedam bꝛeuiſſima doctrina que fun foꝛ miter hoc debeo deo.ſ.velle deſidera
öſknn i datur in amoꝛe ſuijpſius.ſeu amoꝛe pꝛo/ re ⁊ amare pᷣmo honoꝛẽ ſuuʒ ⁊ ↄſeruare
racenet pꝛio.ꝑ quã doctrinã om̃ishomo poteſt illum ⁊ augmẽtare ⁊ cxaltare ⁊ eius ho/
aadoig n videre in ſeipo tanq; in exemplari ꝓpin- noꝛẽomi honoꝛi pponere.? debeo velle
Ben Eriiiei D quiſſimo. qualiter ipᷣe debeat ſe habere ꝙpom̃es honoꝛẽ ſuũ augmẽtent.conſer/
füthoin nhe. erga deũ. ⁊ nõ indigebit niſi ſeio ad h uent.⁊ defendãt. Ita ꝙ deum pᷣponem
mhichen; . cognoſcendũ.nec oꝑtebit querere alios mihi. Similiter añ diligo honoꝛẽ meũ
RZ ir, Ti.cxx/ dteſtes extrinſecos Unde iã monſtrati pmo habeo odio omnẽ aliũ honoꝛẽ qui
= 6 xij. eſt ꝙ ſolus deus de iure nature debet eſ / nõ cõcoꝛdat cũ honoꝛe meo.⁊ inqntum
ltütiſiͤ Ti.cxx/ ſe res pᷣmo amata.⁊ ideo ſoli deo hoc de honoꝛẽ meũ minueret.⁊ contra illũ pu/
— xix. betur vt ſibi pꝛimo amoꝛ detur. Et exin gno et iraſcoꝛ. Similiter debet habere
eritemeeeif l. de monſtratũ fuit ꝙ ͥ pᷣmo amat ſeißm odio omnẽ honoꝛem quinõ concoꝛdat
eſu Ti. cxl/ 1 pꝛimo dat amoꝛẽ ſibimet ꝙ ipſe facit cum honoꝛe dei. ⁊ inqntum poſſum de⸗/
mniſuminy Iij. ſetanq; deü. quia ipe eſt res pꝛimo ama beo diminuere ⁊ deſinere illum. ⁊ debeo
Dit woli, ta q;ᷣ ſoli deo debitũ eſt. Si ergo pᷣmo pugnare contra omnẽ aliũ honoꝛẽ qui
bsboicginchi diligo meipm. cõſtituo medeũ.quia qd poteſt diminuere honoꝛẽ dei. Confoꝛ/
fiasfüonet pꝛimo debeo ðᷣo hoc do mihi. ⁊ ſicteneo miter ſi pᷣmo amo meipᷣm amo pᷣmo lau
nditnec ſS locũ dei ex meipᷣo.⁊ ꝑ cõſequẽs omia ꝗq gdem meã.⁊ volo laudari ab oibus.⁊ vo
ubiſtciint t Deberẽ dare deo ⁊ attribuere do mihijpi lo q om̃es dicant bonũ de me.⁊ ꝙ nul/
ipnöancbini. vnde poſtq; amoꝛ eſt pꝛimũ qð debitũ lus dicat de me malũ.⁊ volo habere ma
te Eiſchoſx eſt dari pᷣmo ſoli deo.⁊ ego do mihimet gnam famã ⁊ magnũ honoꝛẽ ⁊ nomen.
orſißt an ipᷣi pꝛimo. Et ꝑ ↄſequẽs do mihi ommfia Ita ſimiliter quia debeo amare deũ.de/
bptanan que ſequunt᷑ amoꝛẽ pꝛimũ ⁊ que ligant beo poneredeũ loco mei.⁊ ideo debeo pᷣ⸗
manibroth cum amoꝛe. Et quia oia illa que alida mo laudem ſuã amare.⁊ velle ꝙ laudet .
Nigooiren debet ſibimetipᷣi vel vult ſibi dari vel fie ab oĩbus.⁊ velle ꝙ deus habeat magnã
ſetätun ri. eo quia pꝛimo amat ſeipᷣʒʒ inqntũ pꝛiꝰ famã ⁊ magnũ nomẽ.⁊ ꝙ nullus vitu/
dinligtt⸗ mo diligit ſeipᷣm. oĩa illa debet dare deo peret ſuã famã neq; ſuum nomẽ.Quia
S ſoli. ⁊ etiam velle qð ei ſoli detur. eo quia poſtq; mihimetipᷣi volo iſta.debeo iſta
füttabiönnn pꝛimo debet amare deũ. Si ergo alijs magis velle de deo.q;ꝛ pᷣmo debeo ama/
ſninun vult ſcire que ſũt illa que debet daredeo re deũ. Et ſi pᷣmo credo mihimetipᷣi. et
Gösrrind videat que ſunt illa que vult pꝛo ſeipo ⁊ volo q alij dent fidem ⁊ credulitatẽ mi/
1Ouftin⸗ ſibi dari ⁊ quid ꝓ ſeipo facit. eo quia pꝛi hi⁊ nullus reputet me mendacẽ. Ita qꝛ
honai i mo amat ſeip m· vnde illa que vult ⁊ faẽ pꝛimo debeo amare deũ. debeo deu po/
ainnnim peo ſeipo ⁊ vult ſibi dari ⁊ fieri eo. Et ꝓ/ nere loco mei.⁊ debeo pᷣmo credere 2 da-
ͤsir ninn pter hoc. quia pꝛimo amat ſeipᷣm vult re fidem ⁊ credulitatẽ et velle ꝙ omneg
onng oian facit tanq; deo ſibijpᷣi.Quia tunc eſt q̃ſi alij dent fidem ⁊ credulitatẽ ſibi ⁊ nul
iretanin deus. ⁊ tũc erit certus ꝙ; om̃ia illa debet reputet eum mendacẽ. Similiter ſi pꝛi⸗/
1 1 ict⸗ dare ⁊ facere p ipᷣo.⁊ velle ſoli deo dari ? mo diligo me volo ꝙ omnia ſpectantia
ni ꝓ ſeipᷣo fieri.ponat ergo deũ loco ſuiji / ad meconſeruentur.Ita quia pꝛimo de/
n R us.⁊ iõ quia qñ amo meipᷣm. pmo amo beo deum amare. debeo velle ꝙ omnia q̃ᷓ
eſce voluntate meã ⁊ ſequoꝛ eã ⁊ nullã aliazʒ. ſunt dei ⁊ que ꝑtinent deo cõſeruentur ⁊
Fehr Etiõ ſimilit᷑ quia pᷣmo debeo amare de/ creſcãt ⁊ nõ diminuant᷑. Et ſimiliter de

M
—

Ciitulus.?· De fructu duoꝛũ amoꝛũ

oĩlbus alijs qᷓ facio.q̃ volo.⁊ q̃ deſidero

mihi debeo excellenti' velle deſiderare
de deo. Sic ů manikeſtũ eſt ꝙ qlibet hõ
põt habere verã ⁊ certam cognitionẽ de

bis q̃ debet dare ⁊ facere deo.⁊ ; ꝑ amo-

re ſuiſpius ſeu p ppꝛiũ amoꝛcqʒ qũ oĩa qᷓ
qlibet facit.⁊ vult ſibi fieri inqntũ ẽ res
pmo amata.dʒ facere et velle fieri deo qͥ

ſolus dz eſſe res pᷣmo amata. Quia in
q̃libet tenet locũ ⁊ occupat locuʒ dei.qꝛ

de dz eſſe ibi vbi iße eſt. dʒ g ipe remoue
re ſeipᷣm de illo loco pᷣmitatis ⁊ dare ðᷣo
locũ illũ.⁊ tũc faciet deo in veritate oĩa
illa qᷓ ſibimet faciebat vel fieri volebat.
qꝛ iſta in veritate debẽt eſſe. Et ſic amoꝛ
ſuijpᷣiꝰ⁊ ꝓpꝛius qñ eſt pmꝰmaniteſtat ⁊
declarat ꝑ exꝑientiã modũ ⁊ foꝛmã q̃lit
nos debem? nos habere erga deũ. Et ſic

patet q qlibet in ſeipo poꝛtat modũ.ſfoꝛ

ma.⁊ exẽplar.ſcriptis ⁊ depictis.quõ ⁊
qliter ſe debeat habere erga deũ. ⁊ hec eſt
ſcia certiſſima ⁊ clariſſima quã nemo pᷣt
negare.qꝛ videt ea in ſeipᷣo ꝙ falli ñ pᷣt.
Der vltimo ⁊ finali fructu qͥ n aſcit᷑ ex
iſtis duobo amoꝛib.
— itulus. cxlviſj.
WHOhig autez
vltimũ ⁊ finale qð expectat᷑ ĩ
oſi re⁊ deſiderat᷑ eſt fructꝰ.
⁊ nihil aliud expectat᷑ vltra.⁊ H̊ manife/
ſtũ eſt in ſemibo ⁊ plãtis ⁊ arboꝛibo.qꝛ ꝓ
pter fructũ oĩa finaliter fiũt. Quia illud
qð de qlibet re colligit᷑ eſt fructꝰ eiꝰ.Di/
uerſa aũt ſemia habent᷑ a diuerſis fructi
bus.⁊ diuerſe arboꝛes ⁊ plãte hñt diuer
ſos fructꝰ.⁊ etiã diuerſa ſemĩa ꝓducunt
diuerſos fructita ꝙ qᷣlibet ſemẽ hʒ ſu⸗
unm ꝓpꝛiũ fructũ.⁊ qͥlibet fructꝰ hʒ ſuuʒ
ꝓpꝛiũ ſemẽ.Etiõ qꝛ in volũtate nr̃a tã/
qᷓ; in agro ſpũ ali.⁊ terra ſpũali pñt eſſe ⁊
ſemĩari ⁊ plãtari ⁊ ratificari duo amoꝛeſ
pmi.⁊ amoꝛ dei ⁊ amoꝛ ſuijpᷣiꝰtãq; duo
ſemĩa due pᷣme plãte.⁊ due pmeradices
Et iõ ↄſiderãdũ eſt cũ ſũma diligẽtia q̃
lem fructũ ꝓducet nobis qðlibet ſemen
qlibet plãta.⁊ q̃libet radix finalit᷑. ⁊ quẽ
fructũ colligemꝰde amoꝛe dei.qͥ eſt pᷣmꝰ
in nobis.⁊ qͥq de amoꝛe ꝓpꝛio qñ erit pᷣ
mus.Et qꝛ nõ ſunt neq; pñit eſſe plures

7 14

* .

radices q;ᷓ due pᷣme radices amoꝛis.et
duo pᷣma ſemĩa. Jõ etiã nõ pñ̃t eſſe fina

liter niſi duo fructꝰ finales ⁊ vltimi.Et

qꝛ ſemĩa ⁊ radices cõtrariant᷑ ⁊ opponũ
tur ⁊ inimicant᷑ ad inuicẽ ita ꝙ nõ pñt
aliq̃ mõ inſimul eẽ in eadeʒ terra.qꝛ vna
radix deſtruit aliã totaliter. Jõ etiaʒ ne⸗
neceſſe erit ꝙ fructꝰ finales ⁊ ꝓpꝛij iſtaz
duaxꝝ radicũ inter ſe cõtrarient᷑ opponã

tur.⁊ inimicãt᷑.⁊ nõ poſſunt aliq̊ modo
inſimul eſſe. Et neceſſeẽ ꝙ vno aliũ oĩ/
no deſtruat.occidat.euellat.et expellat.
Cõſiderãdũ & qͥ ſunt iſti fructus.
¶ O, gaudiũ durans ſine fine.⁊ triſti⸗/
cia ſine fine.ſũt duo fructꝰ q finaliter na/
ſcunt᷑ in volũtate tãq; in agro de amoꝛe
dei. Draaotereiſinnyh, tãq; de duo
bus ſemĩbus in ea pꝛimo ſemiatis.
itulus.cxlviij.
quia ex oĩb q̃ hõ facit ⁊ oꝑa
tur.nõ remanet finaliter ĩ hoĩe⁊
Lipᷣꝰ volũtate.niſi gaudiũ vel tri
ſticia.ita ꝙ; gaudiũ et triſticia ſunt duo
finalia ⁊ vltima q̃ naſcunt᷑ ⁊ oꝛiunt᷑ ĩ vo
lũtate ⁊ in coꝛde hoĩs.⁊ ad iſta duo ter/
minant᷑ oĩa q̃ facit hõ.Quia qͥcqͥd facit
hõ nõ pᷣt aliud colligere in ſeipᷣo.neq; ſe/
cũ ducere ſeu poꝛtare qð manet niſi gau

diũ vel triſticia. ̊ ẽ em totũ ſuũ lucꝝ qd

de ſuis laboꝛibo ſecũ poꝛtat.vñ iſta duo
ſũt colligata ꝙ ſequũt᷑ oẽ opꝰ hoĩs.⁊ ne
ceſſe ẽ ꝙ ſeq̃t᷑ gaudiũ vł triſticia ĩ eo. Et

iõ gaudiũ veltriſticia ſũt fructq̃s colli/

git hõ de oĩbo. Et ꝓpt᷑ h̊ qͥcqͥd hõ oꝑat
oꝑat᷑ pꝓpt᷑ gaudiũ ⁊ hʒ finaliter gaudiũ.
nec aliud vult niſi gaudiũ.⁊ qñ hʒ gau/
diũ nil aliud q̃rit.qꝛ gaudiũ ipᷣm ĩplet.
Et nulla res alia pᷣt ipᷣm ſatiare niſi gau
diũ.Et . triſticia opponit᷑ gaudio ⁊ ei

cõtrariat᷑. Jõ hõ ſꝑ fugit triſticiã ⁊ q̃rit

Nota

Hõö ſp

gaudiũ.Et qꝛ veꝝ gaudiũ ẽ verꝰ fructꝰ q̃rit gau
hoĩs bonꝰ.⁊ vᷣa triſticia ẽ verꝰfructma dium

lus.⁊ qꝛ qlibet fruciꝰhʒ ſuũ ſemẽ ꝓpꝛiũ.
Jõ neceſſe ẽ ꝙ ipᷣm veꝝ gaudiũ habeat
ſuũ ſemẽ ꝓpꝛiũ de q̊ naſcat᷑.⁊ etiã ipᷣa tri

ſticia. Et cũ in hoĩe nõ pñt eẽ niſi duo ſe

mĩa pᷣma.⁊ due pᷣme radices ſcʒ duo a⸗

moꝛes iã dicti. Jõ neceſſe ẽ ꝙ oĩa alia ex

Tiax⸗

iſtꝭ naſcãt᷑: oꝛiãt᷑ ⁊ ꝙ hẽant iſta ſemĩa.⁊ xvij.

ſiẽ nõ ſũt niſi duo pᷣma ſemia ↄria inter

E

unſmm
(oboben

ſinllesf
Gudiüc
mablls
ſaturdebol
Ktcenmntia
oloſemie⸗
pg⸗
moredai7
detmoteſuti
benspno⸗
ſcunsobebe

Dmoepp
alcsſczge

(dednn

crid vul⸗
Oaeniſtie
ebetülua⸗
Sine benail
N Nrcktes
hno Rcane

bg gndien
ghuif neneg

noen
linobobe
1amar:

tmimnor,

uubllen
Niſenoy⸗

EIn ctamare
Ecki, talis amo

unl dus finn
lio ſndig
QLien
herak an⸗
betuage
ſe eſt de
uoriab
nere
ſͤiſ

licnemni ——
inoſteien Iaſe. due pᷣmeradices.ita nõ ſũt niſi duo
gleg inlini ffruciꝰↄtrarij ſcʒ gaudiũ ⁊ triſticia. Sic
mnimttohi ergo habem duas pmas radices ⁊ du/
nice ing ij os finales fruct illaꝝ radicuʒ. Et quia
gogzimnan gaudiũ eſt bon fruct ⁊ deſideratus et
lie Jöanp⸗ amabilis. deo eſt neceſſe ꝙ oꝛiat᷑ ⁊ na/
ulsippi ſcatur de bono ſemine⁊ de bona radice.
nnen Et qꝛ triſticia eſt mal fructꝰ.ideo eſt de
oſuntüüſton malo ſemiĩe ⁊ de mala radice.Et iõ neceſ
kign ie ſe eſt e ven gandiũ oꝛiatura pullulet de
Nela i amoꝛe dei.⁊ vera triſticia ⁊ finalis oꝛiat᷑
ſnns. de amoꝛe ſuijpᷣius ſen ꝓpꝛio. Et ſic ha⸗
ſneſietni bemus pmo agrũ ſcʒ iᷣam voluntateʒ.
mennein ecundo habem duo ſemia ⁊ amoꝛẽ dei
* o · amoꝛẽ ppꝛinñ. Et habemduos fruct?
e .. finales ſcz gaudiũ ⁊ triſticdii.
n g (Declaratio qliter exdei amoꝛe qñ eſt
nn —– (EZitulus. cxlirx.
ſböfutret oniã aũt vbi amoꝛ nõ eſt. vl/
fimlimihoe gq lum gaudiñ nõ põt eſſe quia ex
ſigroiürin Mdſolo amoꝛe naſcit᷑ gaudiuʒ. Uñ
ikich ſun doo agaudiũ generat᷑ qñ voluntas habet illo
ntꝛcinntide qð vult ⁊ amat. Si em̃ nihil amat nec
mdich duotmn aliquid vult tune nullũ gaudiũ habet.
Druzectei 1 Sed triſticia ſilr generat᷑ qñ voluntas
rinſohoeo habet illud qò nõ vult neq; etiaʒ amat.
pnantnin Examo ſed babet illud qð habet odio.Et iõ qñ
toriuülne re di ne/ deus eſt res mo amata ab ipᷣa volũta/
nmn r̃ilae ceſſario te. tũc ex tali amoꝛe neceſſario generatur
liop'isi gaudiuʒ gaudiũ.qꝛ de nõ põt moꝛi.nõ põt defi⸗
Imiisè ſequif᷑ cere neq; deꝑdi ab ipᷣa volũtate. ſʒ ſy eſt
Fachooget lũtas habet ſꝑ pncipaliter illud qð vult
lin gndii. ⁊ qð qamat:⁊ hʒ ſo rem amatã indeficiẽ/
ireñbygin⸗ tem ĩmoꝛtalẽ.iĩmutabilẽ.ſꝑ viuentẽ.in/
günipl uariabilẽ ⁊ nullo indigentẽ.Et iõ amoꝛ
atimenii h dei ſemꝑ põt durare ⁊ ꝑmanere.qꝛ talis
t ncoti AAmoꝛ eſt amoꝛ. qllis eſt res pmo amata. Et iõ
Imſtci ii deieeſt / talis amoꝛ erit imoꝛtalis indeficiẽs. fi/
iivcf/ “ Moꝛtal xus. firmꝰ. ĩmobilis. ſp viuens nullo a/
bii⸗ Ffutman lio indigens. ↄtinue manẽs ⁊ durans.
e. ni Tlide ergo ꝙ volũtas noſtra in qua ge/
ſůſn a nerat᷑ amoꝛ. ⁊ ſeminat᷑ eſt imoꝛtalis ⁊ ꝑ/
gci⸗ 4 petua ac ſpuͦglis. Quia res pᷣmo amata
in que eſt deꝰ eſt ĩmoꝛtalis impaſſibilis et
ſtci , inuariabilis. ſũme bonꝰ. ſũme amabił.
n ne 1 ſũme delectabilis.ſũme ſpũalis.⁊ ſũme
ige irin ↄueniẽtiſſimꝰ volũtati qͥ ſolus eſt dignꝰ
uin pmo amari.⁊ cui pᷣmitus debet᷑ amoꝛ.ſe
.

meqqs cõditões.q̃s ꝓpetates hʒ ipſe a/ xiiij.

efructu amoꝛis dei

quit᷑ q talis amoꝛ qͥ hʒ talia fundamẽta
imoꝛtalia erit ĩimoꝛtal ⁊ ĩꝑpetũ durãs
ſine fine.ſine termino nũq; deficiẽs.qꝛ
ipᷣa volũtas ꝑ amoꝛẽ mutat᷑ in naturaʒ

rei amate.Ergo ſeòtur ꝙ qͥcquid ſentit
de re amata.ſentit᷑ etiã de amante. Et ſi .
res amata eſt indeficiẽs ⁊ ĩmoꝛtał etiaz Eodẽii

vt ꝓbatũ eſt ſeqͥtur ꝙ volũtas nr̃a ſi pꝛi tulo

mo amet deũ ſit ĩmoꝛtalis.indeficiens.
firma.ſecura.fixa. inuariabił.ſꝑ viuẽs. .
ſemꝑ durãs.ſine fine.ſine termio. Et qꝛ Infini⸗

ex tali amoꝛe neceſſario oꝛit᷑ gaudiũ.ſeqͥ tũ gau/
tur ꝙ tale gaudiũ erit ſemꝑ durans ſine diũ amo
riabile.fimũ.ſolidũ.fixũ.⁊ immoꝛtale.
manẽs in ipᷣa volũtate. Sicut em̃ ex a/
moꝛe oꝛit᷑ gaudiũ.ita ex et᷑no amoꝛe oꝛi
tur eternũ gaudiũ Declaratũ eſt & q̃liter
ex dei amoꝛe qñ eſt pᷣmꝰin voluntate oꝛi
atur in ipᷣa gaudiũ durãs ſine fine.
¶De cõditioniba ⁊ ꝓpꝛietatib qbo in⸗
dutũ eſt iſtud gaunduuim.
— ((Litulus. ell..
ALodꝛ vt dictũ eſt gaudiũ eſt fru Ti. cxl⸗
ctus amoꝛis.iõ tale erit gaudiũ viij.
AAliis ẽ amoꝛ.⁊ tal eſt amoꝛ q̃lis ẽ
ta.Et qꝛ iã mõſtratũ eſt certiſſi /Ti.cxx/

-

fine nũq; deficiẽs nunq; fluens.ſʒ inna ris dei

moꝛ dei.iõ ſeqͥt᷑ ꝙ ſiles cõditões ⁊ ſiles
ꝓbetates erũt ĩ gaudio oꝛto ⁊ nato de il
lo amoꝛe. Quia q̃lis arboꝛ tal fructꝰ eiꝰ
Et iõ qꝛ amoꝛ di qũ ẽ pᷣmꝰ.ẽ ſemẽ iuſtũ
ſctm̃ veꝝ ⁊ oꝛdinatũ.puꝝ ſinceꝝ ⁊ ĩma/

culatũ.mũdiſſimũ diuinũ ⁊ optimũ re/

ctũ ⁊ ſᷣm naturã hoĩs inq̃ntũ hõ ẽᷣ. Exĩ

de ſeqͥt᷑ ꝙ iſtud gaudiũ qð naſcit᷑ de tali

amoꝛeẽ fructꝰ iuſtꝰ.ſctĩſſimꝰ verꝰoꝛdĩia/
tus purꝰſincerꝰ imaculatꝰ mũdiſſimꝰ di
uinꝰ optimꝰ⁊ rectꝰ.⁊ eſt gaudiũ qð ↄue

nit hoĩ inqᷓntũ hõ ẽ. ⁊ ̃ᷣm naturã hoĩis.

⁊ ẽ tot ſᷣm deũ.Quia ſic totꝰamoꝛẽ ſᷣm
deũ.ita totũ gaudiũ ẽ ſᷣm deũ.qꝛ ex illo

gmoꝛce oꝛitur gaudiũ.⁊ ſic totũ gaudiũ

oꝛit᷑t naſcit᷑ de deo.⁊ radicat᷑ĩ deo ⁊ ĩ cre
atoꝛe.⁊ nõ ĩ creatura ⁊ durabit tãdiu qᷓ;
diu deꝰ creatoꝛ durabit.⁊ qꝛ de durabit
ſpʒ.ſic gaudiũ etiã qð inde ſurgit dura/
bit ſp. Et qꝛvbiẽ veꝝ gaudiũ ibi ẽ vᷣa le
ticia. Jõ tale gaudiũ includit verã leti/

ciam.verã iocunditatẽ. verã hylaritatẽ

—RT H N

Ciitulus.cli. et. cli..

delectationẽ verã.⁊ delectamentũ verũ.
verã cõplacentiã.quietẽ trãquillitatem
delicias.exultatões.iubilatões.ſuauita-
tem.dulcedinẽ.ſatietatẽ.⁊ verã ſaturita/
tem. Et qꝛ gaudiũ erit eternũ ſo durans
ſine fine.ſeqturq cũ illo gaudio erũt oĩa
iſta ⁊ leticia eterna ⁊ vera ſine fine. dele/

ctatio eterna.vera ⁊ recta iocũditas eter

na.hylaritas ſp durans cõplacentia per
petua tranqͥllitas eterne delicie.exulta/

tio. iubilatio ſine fine. Ecce ò̊ cõditões
⁊ pꝓpetates in qͥb erit veſtitũ⁊ fulcitum

ißpm gaudium

Bandiũ
amoꝛis
dei ẽ vi⸗
ta hoĩs

O, gaudiũ qð naſcit᷑ de ꝛe deiẽ
tota vita hois ⁊ voluntas.
Titulus.cil.
qm̃ iſtud gaudiũ eſt fructus
Igdeo qꝛ fructꝰnaſcunt᷑ ⁊ oꝛiun/
tur ꝓpter vitã ⁊ ad dandũ vitã
⁊ nutrimentũ ac ſuſtentationẽ. ſeqͥ tur q
iſtud gaudiũ dat vitã ⁊ nutrimẽtũ hoĩ
⁊ eius volũtati.Et de ipᷣo ipſa volũtas
viuet ⁊ nutriet᷑⁊ eſt ppꝛia vita homĩs ⁊
coꝛdis. Sicut em̃ triſticia eſt moꝛs ho⸗
minis.ita gaudiũ eſt vita hoĩs. Ibi em̃
nulla vita ẽ vbi nullũ gaudiuũ. Sʒ vbi

triſticia eſt ibi moꝛtis nunciꝰ vel moꝛs.

MHam gaudiũ dilatat coꝛ.foꝛtificat ⁊ cõö⸗

Habẽs
amoꝛem
dei habz
verã vi/
tam

foꝛtat nutrit ⁊ delectat. Et ideo nil alið
vult vel deſiderat niſi gaudi ũ.ꝑ cõtrari
um vero ipᷣa triſticia moꝛtificat ↄſtrin-
git. debilitat deſtruit ⁊ annihilat. Et ne
mo eã vult.neq; etiã appetit. Nullꝰeniʒ
vult eſſe in triſticia ↄtinua neq; in tribu
latione ſʒ in gaudio continuo. Sicut eĩ
triſticia eſt moꝛs aĩe.ita gaudiũ eſt vita
anie. Qui ego habet veꝝ gaudiũ ⁊ ppe
tuũ.babet vitã verã ⁊ ꝑpetuã.⁊ q habʒ/
veram triſticiã ⁊ ꝑpetuã hʒ moꝛtẽ veraʒ
⁊ ꝑpetuã.Ergo qͥ habet amoꝛẽ dei in ſe
habet vitã verã ⁊ ꝑpetuã.Quia de ipſo
amoꝛe dei naſcit᷑ verũ gaudiũ qð eſt vi/
ta vera. Qui ergo habet veꝝ gaudiũ hʒ
totũ cõplementũ.quia ̊ totũ bonũ qð
hõ vult habere eſt ißm gaudiũ qð eſt vi
ta eius.⁊ qñ habet gaudiũ habet totum

q vult habere.⁊ nihil aliud vult habe/

re.quia oĩa vulthabere ꝓpter gaudium
⁊ vt gaudiũ habeat.E t quia iſtud gau/
dium oꝛit᷑ de amoꝛe dei ſolũ ⁊ denlla re

alia. iõ ſequit᷑ ꝙad habendũ totũ bonſñ Habẽs
noſtrũ⁊ totã vitã noſtrã totũ cõplemẽ amoꝛem

tum noſtrũ.fufficit habere vnicã reʒ.ſcʒ ðᷣi hʒ to
amoꝛẽ dei.Et quia amoꝛ dei ẽ intra ho/ tũ bonũ

minẽ ⁊ nõ extra.quia eſt in voluntate et
in coꝛde.ideo ſeq tur ꝙq ad habẽdũ totuʒ
bonũ noſtrũ.⁊ totũ qð finalit᷑ volumꝰꝰ.
ſcʒ ipᷣm gaudiũ.nõ eſt neceſſe habere ali
quas res extraneas. Et ꝑ ↄñs necauꝝ
nec argentuʒ.neq; lapides pᷣcioſos.nec
honoꝛẽ nec dignitates. nec officia neq;
delectatões neq; ſciẽtias.nec bona tꝑa/
lia.neq; cibos neq; potus. Sufficit er
o habere amoꝛẽ dei de quo naſcit᷑ om̃e
bonũ noſtrũ.⁊ totũ gaudiũ.Et qꝛ amoꝛ

poꝛtare totũ bonũ ſuũ in ſua voluntate tat totuʒ
Et quia voluntas eſt ſemꝑ in ſua liber/ ſuũ bo/

tate.⁊ in ſuo dñio.⁊ nullo mõ poteſt co/ nũ ĩ coꝛ

gi.neq; põt auferri ab ea aliqͥd niſi ipſa de
volente.ſic ꝙ ipᷣa volũtas ſi vult nõ põt
in eternũ ꝑdere bonũ ſuũ.nec ſuũ gaudi
um. Et ꝑ ↄñs vitã ſuã.qꝛ nemo poteſt
tollere ab ip̃a amoꝛem dei in q̊ eſt vita ⁊
om̃e gaudiũ niſi ipᷣa velit. Cõcludamꝰ
ergo ꝙ ipᷣm gaudiũ qð naſcit᷑ deamoꝛe
dei. eſt tota vita hoĩs ⁊ voluntas.
Degauclo qar, naſeit⸗ amoꝛe dei dðd
bomo viuit in boc munno.

Uoniã aũt ipᷣm gaudiũ ſetur
amoꝛẽ.⁊ pᷣus eſt amoꝛ qᷓ; gaudi
um. aquia ei fructus eſt.ideo ne/
ceſſe eſt ꝙ ſicut dilatat᷑ ⁊ extendit᷑ amoꝛ
ſicut creſcit amoꝛ.ſicut młtiplicat᷑ amo2ꝛ
ita dilatet᷑ ⁊ extendat᷑ gaudiũ ·ita creſcat Ti./
ygaudiũ.ita multiplicet gaudiuʒ. Et qꝛ xiũj.
iã monſtratũ eſt ꝙ ex amoꝛedei qñ eſt pᷣ
nus oꝛiant᷑ ⁊ multiplicent᷑ multi ⁊ infi/
niti amoꝛes.qꝛ neceſſeẽ ꝙ qͥ pᷣmo amat
deuz. amet oĩa que dei ſunt.Et iõ amoꝛ
dei extendit ſead om̃es creaturas inqn/
tum dei ſunt.ſʒ pᷣmo ſe extẽdit in imagi/
nem dei viuã. Et quia qlibet hõ eſt ima

Amans

go dei.iõ qꝛ bᷣmo amat deũ.ſtatiʒ amat pᷣmo de
eius imaginẽ viuã.⁊ ꝑ ↄñs amatomnẽ um etiã
hoĩem.⁊ exinde oꝛit᷑ ſtatim gaudiũ exta amat ho

li amoꝛe.Quia ſicut de amoꝛedei oꝛitur minem
gaudiũ ita etiaʒ de amoꝛe ſue imaginis
viue.inqntũ ẽ di imago.⁊ ſic tot gaudia

dei poꝛtat᷑ in ſola voluntate.gꝭ̊ homo pᷣt deũ poꝛ

Smas noſſo

–

nobebitc
deiimagine
mmabirinch
ncii t
nmico. Ete
ſztͤedein
Mubit olb
a Croebidee
Eticdeana

„

☛ =

—

=
=
=

—
=
—

E(e boni tmult

E
=—

Plin ci⸗
Pvnoſenni
ries ibocn.
finublliffn
ſtigeudio.
wapoe
Viuitetiſu
ſcutnenot
ſbocmund
hiäücannir
unt gandiü,O
by botbzi
odi, do ide⸗
itas i ſiddda.
Cge, büerdaſe
iottigeon
zatriäi

de elg igeocia
depicit iri neg
uurdee
Gli Pare
edeidu⸗
(Oan
emoeedeip

mri

—.

B enm
nolpfi
ſalnguit
mpnſ gnciüy
ppecit ia Etſi
nci gntün
ſand aiodeen

Ti cliij.
cliii.
niniin habebit quot hoĩes amabit.inq;tũ ſunt
emtizgien dei imagines. Et ſic de qᷣlibet hoĩe quẽ
ndetimnde ſ amabit inq;tu eſt imago dei. poterit hꝛe
nnlmg gandiũ .2 ſic multiplicabit gandiũ in h
aededitin mũdo. Et etiã qlibet gandebit de ſeipᷣo
finglt ing Amanſ inq; tũ ẽ dei imago viua. Vlteriꝰetia 3 4
taſt creatas amabit oes creaturas incztuͦ dei ſůt. ſic
— pꝓpt deũ gaudebit deomi creatura inqtu dei eſt.
aie Gaudz Et ſic de amoꝛedei inq; rũ ẽ hm . naſcet
neiſing oibo cre homiĩ ⁊ multiplicabunt᷑ innumerabilia
8irdan Hgtis gaudia. ꝗᷓ oĩia habẽt oꝛtuʒ ab vna radice
aSſn, Ab vno ſemine ſ. ab amoꝛe. Et iõ ia; höõ
–R viuẽs ĩ hoc mũdo.recipit et colligit ine
eüs n. ſtimabilẽ fructuz de dei amoꝛe.qꝛ ſemꝑ
ndi dipmln eſt ĩ gaudio.qꝛ ſꝑ eſt i amoꝛe recto etbo/
urihaftin no.⁊ ꝑ ↄſequẽs ↄtinueẽ ĩ vita.⁊ ↄtinue
inſuntim mn viuit.et iſtud gaudiũ nemo põt tollere.
miniuie ti ſicut nemo põt tollere amoꝛẽ. Nec oꝑtzʒ
onöucteo i⸗ ĩhoc mundo hꝛe auꝝ nec argentũ.neq;
cantie niht Abüiũdantiã reꝝ tꝑaliũ ad habendũ iſtud
mimi Amanſ gaudiuũ. Quiaò habet amoꝛẽ dei ĩ hoc
umſii deuz hʒ mũdo:hʒ ſuas diuitias in ſeipᷣo intraſe.
NR ſugs di/ ꝗqs nõ videt. nemo ſcit nec cognoſcit ni
Mnidto nitias i ſiqͥ habet. Et ideo qͥ habet amoꝛẽ dei. ni
. Ciena coꝛde. hil extra ſedeſiderat. nihil extra cõcupi/
onckdenn ſ(ccit.ideo nulli inuidet.nil alienũ deſide/
tVodge rat. qꝛ iã ĩ ſe abundat. ⁊ eſt plenꝰſuo bo/
Icanmi Amãs no. i.ſuo gaudio. qð eſt vita coꝛdis. Et
deuü ola ideo oĩa alia ꝓ nihilo reputat. ⁊ ideo nõ
dDeſpicit ſitit neq; eſurit bona coꝛꝑalia. ſed ſolu;
n guditoan curat de amoꝛedei.de quo totũ oꝛit᷑ gau
ktmnuggi diũ. Patet ̊ gaudiũ qð naſcit᷑ de amo/
Erecklinſt re dei dũ homo viuit in hoc mũdo.
antimn ¶ O. gaudium ſempiternuʒ qð oꝛif de
platng amoꝛe dei põt eſſe taleꝛ ſile ĩ infinit ho
Ain la mibo ſicuti Eno: eri quolibet põt eẽ ſulſ
mitc, Eg pheiüä gandinfneimpedimeto alten :
tnuutif qꝛ vna res pòt eſſe pᷣmo ama
m ta ab omito bomitorſ deus eti
4 Sie.. auolibet põt eſſe amoꝛ dei ſilis.
n etideo ſequit᷑ ꝙ etiã iſtud gaudiũ pCᷣtna-
cunne ſci et generari ĩ quolibet hoĩe.et tale põt
nittutn hꝛie vnus ſicut alius. Quia ſicut om̃s ſi
lbahe nt mul pñt habere amoꝛẽ dei.ita pñt habe
ülnnn Baudi/, re gaudiuz q naſcit᷑ de amoꝛeiſto. Nec
sinin mme um vniꝰ gaudiũ vni põt impedire gaudiũ alte/
ngt nñn ipedit rius Et ſic oẽs hoĩes pñt habere ſimile
narmttln gaudiũ gaudiũ.⁊ pñt impleri gaudio.⁊ tñ pꝛo/
Mu alterius pter hoc null'habet minus. et tale gau⸗

diũ habere põt vnus ſicut alius.et qui⸗·

libet põt hẽe ſuũ ſingulare gaudiuʒ et ꝓ
pꝛiũ.et tñ tale erit vnũ ſicut aliud.qꝛ ſüt
ſiłia.ſiẽ amoꝛ talis vnus ſic ⁊ aliud gan
diũ põt de nouo multiplicari ſemꝑ.⁊ ſo

kotnerinond gaudiũ et generari.Quia

icet ſint innumerabiles hoĩes.⁊ illi ha/

beãt gaudiũ.attñ de nouo pñtinnume-

rabiles generari.augmẽtari.et nũq; ter/

minari.ſed ſemꝑ multiplicari. Et tamẽ

ꝓpter hoc gaudiũ alterius non minuit᷑

Duãto hoĩes multiplicant᷑ tãto gau/⸗ Sicut
diũ magis et magis multiplicat᷑. Et to hbomies
ta cã eſt.qꝛ res pmo amata ẽ ipſe deus.⁊ ſic et a⸗

eſt ipſa res pᷣmo amata quã vnuſquiſq; moꝛ dei
põt habere ĩ volũtate ⁊ coꝛde amataʒ.et ⁊ gaudi

talis amoꝛ põt eſſe ĩ quolibet.⁊ ſicvnus um m/

amoꝛẽ.qꝛ eſt vna res pᷣmo amata et per tiplic
ↄſequẽs erit vnũ gaudiũ multiplicatuʒ
in infinitis homibo. Sic ergo exvna re
gaudiũ põt ĩ infinitũ multiplicari.ſine
diminutõe.qꝛ nõ ꝓpter hoc deꝰ ꝑdit ali /
quid de ſuo.Ecce &̊ q̃liter oẽs hoĩes⁊ ſi
ſint infiniti.pñt hẽe inſimul totũ ſuum

bonũ.totã ſuã vitã.ſ.totũ ſnũ gaudiuʒ.

et hoc ex ipſo ſolo deo.Et q̃liter ipſeſo⸗
lus eſt p ſeipᷣm ſufficiẽs dare vitaʒ ĩſim
omibo homĩbo.⁊ eternũ et ſine ſui dimi /
nutiõe.et hoc ꝑ amoꝛẽ ſuũ.Vlidete & qᷣli
ter bona vera hoĩm nunq; diminuunt.
ſed ſemꝑ creſcere pñt.et nõ habẽt menſu

rã neq; terminñ.ſed magis multiplica/
tis homib magis multiplicant᷑ etiäã bo

tur ex dei amoꝛepoſt vitã coꝛꝑalẽ.⁊ oſte
det᷑ ex ꝑfectõe gaudij et amoꝛis. ꝙ ania
clare deũ creatoꝛẽ ſuũ facie ad faciẽ. et ſi
VUoniã aũt ipᷣm gaudiũ eſt fru/
ctus amoꝛis dei.et ideo neceſſe
eſt ꝙ iſtud gaudiuʒ ſilr impleaf†
veniat ĩ tantã plenitudinẽ.ĩ tantã abuũu
dantiã.qꝙ nõ poſſit eẽ maioꝛ neq; creſce-
e vltra.ita ꝙ aia nõ poſſit caꝑe ampliꝰ
egaudio.vt ſic gaudiũ plenuʒ fiat.Et
q? aĩia amauit deuz pmo ꝑ voluntatẽ.iõ Pluſ a⸗
tali amoꝛe ſequit᷑ gaudiũ.Et qꝛ volũ mas de
tas totaliter p amoꝛẽvnit᷑ deo.ſequit᷑ eri um plꝰ
am ipſa vniet ei ꝑ fruitiõem et ꝑ gau/ vniet ei
diũ qð ẽ fruct amoꝛis.Et cum exclara aernirs

Ciitulus. clv.

cognite dei ſequit᷑ maioꝛ amoꝛ. Quia

vbi maioꝛ cognitio eſt. ibi maioꝛ amoꝛ
aut maiꝰ odiũ ẽ. Et quãto magis aliqd

bonũ cognoſcit᷑ tãto magis amat᷑.SDʒ
ꝛ deꝰẽ ſoluʒ bonũ nr̃m.quãto ergo euʒ

magis cognoſcimꝰ.tãto magis eu ama
bimus.⁊ quãto magis eũ amauimꝰ.tã
to magis gaudiũ habebimꝰ. Et qꝛ etii

denõ põt cognoſci⁊ nõ amari.eo qꝛ eſt
ſũme bonꝰ.ſũme benignꝰ.ſũme ſapiens
ſũme nobilis.ſũme pulcer.⁊ ĩ eo ẽ pleni/
ttIiudo oĩm gaudioꝝ ⁊ diuitigaꝝ. Neq; pa-
Parie tit ĩ aliquo bono defectũ. Si ̊ deꝰ vult

amans a nobis marxie amari.ſequit᷑etiã ꝙ vult

deũ ma/ a nobis maxiecognoſci.⁊ vt gaudiũ no
xie cog̊/ ſtrũ ĩ eo plenũ ſit.neceſſe eſt vt ania vide
ſcʒ.gau/ at ipᷣm deũ faciead faciẽ.⁊ hec cognitio
debit et eſt clara.certa ac pfectiſſima ⁊ ad vota.⁊
fruet eo. tãtũ quãtum voluerũt ſine medio vt ſic
magis diligat᷑.⁊ vt ſic aie maiꝰ gaudiuʒ
oꝛiat᷑.qꝛ iſtud aliter eſſe nõ potuit Quia
niſi deus quẽ pmo aĩa amauit ĩ fide oñ
dat ſe ⁊ manifeſtet clare ⁊ clariſſime non
faceret debitũ ⁊ ius amorꝭ. Quia amoꝛ
verus et purus om̃ia aꝑit. om̃ia ſecreta
reuelat. Hoc aũt requirit natura amo/
ris.Et qꝛ aĩia pᷣmo amanit qñ eũ nõ vi/
dit meret᷑ eũ videre facie ad faciẽ duʒ eo
fruct᷑ vt maius gaudiũ ex eo conſequat᷑
Et quãto clarius eum videbit.tãto ma⸗/
gis eũ amabit.⁊ quãto magis amabit.
etiã tanto magis gaudebit.qꝛ res quaʒ
gliqͥs habet qñ eſt bona. magis gaude/
bit quãto eã magis cognoſcit.Etꝑ op/
poſitũ ẽ dere mala.Quãto aliqͥs rẽ ma-
ili quã habet cognoſcit.tanto eã magis
odio habet.Ergo ille qͥ pᷣmo deuʒ ama/

uit cũ ſit bonus ⁊ optimus.cũ ipᷣm ma

gis cognoſcititãto ipᷣm magis amabit
Cogni/ ⁊ ꝑ ↄſequẽs magꝭ gaudebit.⁊ ſic cogni⸗/
tio erit tio erit cã maioꝛis amorꝭ.⁊ amoꝛ erit cã
cã maio/ maioꝛis gaudij.et tantũ gaudebit anĩa
ris amo/ quãtũ amabit.quãtũ cognoſcet ⁊ vide/
ris. bit. 2 vt ꝑfectiſſime gaudeat.opoꝛtet vt
pfectiſſime amet.⁊ opoꝛtet vt perfectiſſi

mecogſcat. et videat ſi ꝑfectiſſime ama/

reet gaudere debeat. Et ideo plenitudo

gaudij arguit ⁊ oſtẽdit.ꝙ om̃ia clare vi,/Y

ebit. cognoſcet deum creatoꝛem ſuũ.
ſumme bonũ.ſumme benignũ. ſũmeſu

G

—

auẽ ⁊ delectabilẽ. Quia qñ clariſſime vi dainnlorl
debit cũ eẽ talẽ. foꝛtius amabit eu.⁊ foꝛ/ ſpizfert
tius tũc gaudebit.Et quia pfectio gau ſbiagende
dij oꝛit᷑ ex ꝑfectiõe ⁊ nobilitate amoꝛis. anur ſuuc
Igeo vt gaudiũ ſu ꝑfectiſſimũ.opoꝛte A moꝛ mmeneini
bit ꝙ amoꝛ ſit pfectiſſimꝰ.⁊ qamoꝛ aſcẽ perfec lntiißee
dit ad gradũ vltime ꝑfectõis ⁊ dignita/ tiſſmun fntoop
tis. Nõ aũt erit talis niſiqlis ↄuenit ðo habebit (mñinonii
Etideo qꝛ deus deſe ⁊ ppterſe eſt ſme gaudii mſeinni
amabilis. eo qꝛ eſt ſüme bonus ⁊? totus pfectiſſi gutſnucon
bonꝰ.ĩmo ipſa bonitas⁊ puriſſima bo/ mui· inelegni
nitas ẽ. ſũme benignus ⁊ ſũma benignig 4 tiavurb
tas ⁊ tota benignitas.ettotus liberalis ſtepncionl
ſũmedulcis.ſũme ſuauis.perfectiſſime ccorpiehi
amãs.ſũme verus et ſũme potes.ſũme Etuos
ſapiẽs.et ſũme ꝑfectus.Et ꝓpter hoc ſe e: üct
quit᷑.amoꝛ nõ erit ꝑfectus.neq; aſcẽdet edi o
ad vltimũ gradũ ꝑfectõis.dignitatis ⁊ nicſenn5
puritatis.niſi aia amet ipſũ deũ creato/ gioleannt
rẽ ſuũ ꝓpter ſuã ſolã bonitatẽ.benigni/ co ͤe
tatẽ ⁊ liberalitatẽ⁊ pulcritudinẽ ſuã.Et phättti
nõ ppter dona. neq; ꝓpter obligatõʒ. q⸗ Aaßteb
de amabił.puriſſimꝰ.nobiliſſimꝰ ⁊ ꝑfe n dictne
ctiſſimꝰẽ. Et ex tali amoꝛe ſequit᷑ ꝑfectii ie N
ſimũ ⁊ puriſſimũ gaudiũ. Et qꝛ ad ꝑfe nacc iſot
ctioneʒ gaudij requiri᷑ ſũma ſecuritas. uMm nici
ita ꝙ om̃ ia ſint certiſſima ? ſecuriſſin. iſſea
ita ꝙ nũq; ꝑdet tale gaudiũ. Et iðo vt Derf e teinn
aia pfecte gaud eat. cerit ſũme certa ⁊ ſecu ctiſſime nü
ra.qꝛ nũqᷓ; poterit amitteretale gaudiũ. gaudẽés nu
1 q; de nuq; velit auferre ab eo tale gau eritſun ſton
diu. etiã ꝙ; nulſeſt ita potens ꝙ poſſit imeſecau Renn
auferre ab eo ꝙ; aĩa clariſſime cognoſcet rſus n rd⸗
Ddei.⁊ pfectiſſime amabit cũ.⁊ ↄgnoſcJ uwe ſalen
q; poterit ipſũ nõ amare eo qꝛ ↄgnoſcit kudr ſerll
qꝛ deꝰẽ.qꝛ ᷑ ſũma bonitas.ineternũ dili iglemagss
get eã. ⁊ ſic aia erit ſecuriſſima.qꝛ ipᷣa in Mfnt
exnũ diliget deũ. Et ꝙ in eternũ creatoꝛ ſogedel
deeã amabit.⁊ ꝙ ĩ et᷑nũ videbit eũ.⁊ ꝙ denchioo
nulla alia res poterit deſtruere eam ne/ terg en
q; ulũ amoꝛẽ. Et ꝑ ↄſequẽs erit ſecuriſ- Aſcideren
ſima de ſuo eterno gaudio.qð in eternũ crttcopn
nõ amittet.ſed tenebit ineternun. gieraron
4Enatuna gaudi amori enen⸗ ſee
dit᷑ ꝙ aia recupabit coꝛpus ſuumi ionn
tu magis amabili.ct ꝑ ola ſibi cõſoꝛmi/ Otſicne⸗
ter.ĩ quo poterit aia magis gaudere. ücrdig
(WZitulus. clll. pngei
Taqm̃ aia q̊ pmo amatdeu? ett unblio⸗
am ſeipſã inq;tũ ẽ dei ⁊ in tue kind
ndn

iacſickiſz
Kllhe
dmmitit,
vobiimeent

nſininh

nagösenigin⸗
niſiſisnnii
e pplſecklineg
mebonns ng
ast uniſirado ti
ustſünubaigt

inse

Ans. oafſigiſine
ünepotis ſin
8. Ctppenhore
ns Neg ite
ois. dignini
aipſädeinte
onitati enigti
laiucineſni E
pimoblagtiz⸗
Nobilicind tge
weſegitpfeon⸗
dii. Etgtad
kſüma anis
Inatſaniſnn
Gndii Etöon
ümaanrn
iuniegngi
metbeottlgn N
Rpomghiſt n
nimagvln n
udi
ec
inenid
iſima. ipen
nacrucenn
vidcbtiͦt
Enotoamk
ſgnis t on
Go gonan
inekert

=

imoꝛta⸗/

Cichoi De fructu amoꝛis dei

dei imago viua. Et idᷣo poſtq; aſa amat

ſcipſaʒ vult bonũ ſibimet.⁊ amat bonũ

ſibi. et gandetde bono ſuo.qm̃ ganima

amat ſuũ coꝛpꝰnaturali amoꝛe. et hʒ na

.

murale inclinatõcʒ ad illud. Et qꝛ deꝰ co

pulanit aĩaz cũ coꝛꝑe. ⁊ coꝛpꝰcũ aĩa.⁊ al

ligauit coꝛpꝰaie.⁊ fecit quoddã natura

O) ais
amat
coꝛpus

neec coꝛpꝰẽ hõ.ſed inſil aĩa et coꝛpus ſũt

le mrimoniũ ĩter ea.⁊ aia cognoſcit coꝛ

pus eſſe factũ ꝓpter ipſam. Et ideo aia

amat ſuũ eoꝛpꝰet omnia ſua mẽbꝛa. Et
exinde ſequit᷑ꝙ aĩa vult recuꝑare coꝛpꝰ

ſuũ.et vult bonũ ſui coꝛꝑis.Et ctiaʒ da

aĩa ẽ pncipalis ꝑs hoĩs et nõ totus hõ.

bõ. Et ideo h̊ eſt ad pfectionẽ aĩe ꝙ ipſa

recupet ſuũ coꝛpꝰ.qꝛ melius et ꝑfectius
Etoiũ qᷓ; ps.⁊ etiã hoĩes totũ eſſe ;ᷓ am/

mã eſſe tm̃. Et ideo qꝛ aĩa amat ſuã pꝑfe

ctionẽ.amat ſuũ coꝛpus et remanet cuʒ

eo. et ꝑ cõſequens vult et appetit ſuũ

coꝛpꝰei reſtauret᷑.nec põt velle ↄtrariũ.
Quia h̊ habet ex naturali inclinatione.
Et ideo vt gaudiũ anie impleat᷑ neceſſe

O) coꝛ/
pꝰ?tãdeʒ

ẽ ꝙ ei reſtituat᷑ coꝛpꝰſuũ.⁊ hoc ĩ illa foꝛ⸗/

reſtituek ma.ĩ illo ſtatu ĩ quo erit magis amabile

gie

ipſi aĩe.ac magis ↄfoꝛme. et magis pꝛo

poꝛtionatũ.còueniens ⁊ delectabileᷣm

ſtatũ ipſiaĩe.et in quo poterit ipſa ania

magis gaudere.⁊ ꝑ ↄſequẽs erit neceſſe

vät ſit plenũ gaudiũ ꝙ reſtituat᷑ ei ſuũ coꝛ

☛S

pus ĩ maxia pulcritudine ⁊ in ſũmo de

Coꝛpuſ coꝛe et ſpaſſibile ⁊ ĩmoꝛtale.ſpũale.ſubti
reſtituet᷑ le.agile.claꝝ.ſicut ſol fulgens ⁊ reſplen/

dẽs. qꝛ iſto ſtatu erit magiſamabile ip
ſi aĩe. magis ↄfoꝛmeet magis ꝓpoꝛtio/

natũ ſm ſtatũ ipſius aĩe. et hoc poterit
facere deuſ. Si em̃ potuit facere animã

de nihilo cuʒ nõ eſſet.et potuit facere de
terra coꝛpus tale.et potuit facere terraʒ
aſcẽdere ad tantã dignitatẽ.vt ex ipſa fi
eret coꝛpus ita mirabile vt ↄiungeretur
gĩe rationali et intellectuali poꝛtãti ſuaʒ

imaginẽviuã.quare nõ poſſʒ facereaſcẽ

dere ipſuʒ coꝛpꝰ ad altioꝛẽ gradũ q; añn:

Et ſicut anĩa mutata eſt ad altioꝛeʒ gra/

dũ et dignioꝛẽ ſtatũ. Ita etiã expedit vt
coꝛpus eius mutcet᷑ in ſtatũ etiã altioꝛeʒ

et nobilioꝛẽ gradũ et dignioꝛẽ foꝛmã p/⸗

poꝛtionabiliter. Et ſicut anima aſcẽdit.
ita aſcendit coꝛpus ſuo modo.Itẽſicut

rurſum qꝙ anima amat omes creaturas

Eituluos. clil.
Uoniã autẽ gaudiũ eſt fructus
vltimus qui expectat᷑ nihil ali

—
⸗n

anima mutata eſt in deũ ⁊ in naturã dei

Loꝛpꝰ

p voluntatẽ etamoꝛẽ. Ita etiã mutetur quantũ

coꝛpus in animã quantũ fieri poterit ?⁊ poſſibi ,/

in naturã anime ſm poſſibilitatẽ.⁊ quã leẽ ſeqͥt᷑

tũ nature coꝛpis non repugnat.vt ſicut
anima facta eſt diuina.ita coꝛpus ſactũ
ſpũale. et hoc cõcludit et oſtedit ꝑfectio
gaudij et natura amoꝛis. Sic ergo ani
ma vult tale coꝛpꝰ ſibi reſtitui. quod ſit
impaſſibile.ſubtile.agile.clarũ ſicut ſol.
et cũ om̃i decoꝛe ⁊ pulcritudine ⁊ ĩmoꝛ/
tale.et hoc poterit deus facere.Ergo vt

giaz.

om̃ibus modis anima gaudeat. ita fiet

inquantum dei ſunt. Et ideo vt anima
magis et pluribus modis gaudeat.to
tus mũdus et creature debent diſponi.
renouari et in ſtatu poni.in quo magis

Oẽs cre-

ake fno⸗/
uabunk

amabiles⁊ placibiles ſint.vt ſicex eis ſe

quat᷑ maius et maius gaudiũ. Ut ſicut

ania eſt mutata.innouata etrenouata in
ſtatũ altioꝛẽ et dignioꝛẽ.⁊ coꝛpus quoecd

eſt ppter animã fuerit etiã mutatũ ⁊ in⸗
nouatũ in altioꝛẽ ⁊ dignioꝛẽ ſtatũ.ita to

tus mũdus qͥ; factus eſt ꝓpter hoĩeʒ de

bet renouari⁊ iĩmutari ĩ altioꝛẽ ⁊ dignio

rẽ ſtatũ.ad gaudiuʒz ipſius hoĩs.vt ſicut

aĩa eſt veſtita nona veſte amoꝛis ꝑfectii

ſtitũ nouo habitu etiã pulcerrima veſte

ſimi in ſeipſa. et etiã coꝛpus ſuuʒ eſt veo/

impaſſibilitatis. claritatis. agilitatis et
ĩmoꝛtalitatis.ita etiãẽ totus mũdꝰ⁊ oss
creature mũdi q̃ facte ſũt ꝓpter hoĩeʒ.in

duant᷑ etiã noua veſte.vt totũ ſit ꝓpoꝛti

onatũ.vt ipſo hoĩe qͥ ẽ rex ⁊ dñs miin/

nouato ⁊ exaltato.ſerui ſuict oĩa q̃ ſũt ꝓ

pter ipᷣm facta.etiã innouent᷑ ⁊ exaltent

Et ſiẽ oĩa pceſſerũt ex amoꝛe ⁊ ſũt ppter

amoꝛẽ. et ex amoꝛe naſcit᷑ gaudiũ tanqᷓ
fruciꝰ eiꝰ.· ita oĩa ſint ĩ gaudio ⁊ talit dii/

ponant᷑. vt ex ipſis ſequat᷑ ma gaudiũ

⁊cludit ⁊ ꝓbat debere ſien innouatiõeʒ

totius mudi et oĩm creaturax.·

¶ De magnitudine gaudij poſt hãc vi

licatione.

ud expeciat᷑ niſigaudiũ.Et qꝛ

mmate veniũt i ſũma abũdãtia ⁊ multitu

Aine. ſicut apparet in arboꝛibo. vñ vide

mus q de vno ſemiĩe. ſ.ð vna pug nuce

exibit vna magna arboꝛ.⁊ ex illa arboꝛe

Ecribunt ĩfinite nuces vel amigdala.⁊ tñ
oia veniẽt de vno ꝑuo ſemĩe.Etiðo qͥa

gaudiuʒ ẽ final fructꝰqͥ venit de amoꝛe.
neceſſe ẽ ꝙ ipᷣm gaudiũ finalit᷑ ⁊ vltima

te venigtĩ maxima abũdãtia ⁊ multitu/⸗

plicant? quãto magis dehet multiplica

nſfructſpũales. Cidem magnitudi-
nẽ ⁊ multitudinẽ ipſius gaudij qð expe

ctat᷑.⁊ q; gaudiũ naſcit᷑ de amoꝛe dei.iõ

neceſſeẽ ꝙ gaudiũ ſe extẽdat ad tantuʒ.
ad quãtũ extẽdit᷑ amoꝛ.⁊ magnificet᷑ ad

bet gau

debit de

ſeipſo.

deũ amabit ſeipᷣm. ⁊ ꝑ ↄſequẽs de bono
ſuo gaudebit. Quia quãto aliqs amat

aliquẽ.tãtũ gaudet de bono ſuo.Et iðo
Olibet gaudebit de bono ſuo tantũ quã
tuz amabit ſeipᷣm. Et qm̃ gaudebit vbi

habebit gaudiũ ſempiternũ. ⁊ vbi erit le
ticia ſempiterna.iocũditas⁊ delectatio.

2 ois pfectio ſempirna. ibi hẽbit plenuʒ
gaudiũ et qcqͥd vult habebit.⁊ quicqͥd

nõ vult nõ habebit. vbi erit immoꝛtali/
tas ppetua.impaſſibilitas eterna.agili/
ias.ſubtilitas et claritas coꝛpis vt ſoł.
prfecta cognitio et clariſſima viſio de ſũ/

ma amicicia.de deo creatoꝛe ſuo.QHuan

tũ igit᷑ ſi poterit videre ſe exaltatũ.tãtuʒ

poterit gaudere. qꝛ videbit ſe abundare

Quili/
bet gau
debit de
aglio

licijs Et q; quãtũ qͥs amat ali

um. detanto gaudebit de bono ſuo. Et

is haberet ſile bonuz et ſimile

gandiũ quẽ tãtũ amaret ſicut ſeipm.tã/
iiũ gauderet de bono illius ſicut ð bono

ſuo.⁊ nõ minus gauderet de illo q; de ſe
ipſo.⁊ ſic duplicaret᷑ gaudiũ.⁊ ſi terciuʒ

ftriplicaret. et ſiquartũ.⁊ ſic dealijs.ſem
permulalplicac gaudiũ ĩ milleſies mi
.

* *

es milia.Et ſic tantũ quãtũ multiplica

rent᷑ hoĩes quos amaret ſicut ſeißm qui
haberẽt ſile ⁊ tale bonũ ſicut ipᷣe.tantuz

m liiplicarẽt᷑ e gaudia.⁊ h totũ faceret
ſpᷣe amoꝛ.qꝛ ad multiplicatõʒ amorimł

a. intãtũ augmentaret᷑ gaudiũ ĩ milleſi

ma cum dei auxilio.

rabiles ſũt hoĩes hñtes ſilia ⁊ eadẽ bõa umvni-/

tiplicaret᷑ gaudiũ. Et qꝛ demõſtratũ eſt Titu.c/
q pᷣmo amat deuʒ amabit oẽm alium xxxiiij.
hoieʒ ſiẽ ſeipᷣm.⁊ oĩs qͥ amabit deũ pᷣmo
hẽbit oĩa ſupᷣdicta bona. Ergo ſi innũe Baudi/

innumerabilia erũt gaudia cuiuſlibʒ.qꝛ us erit

Si g̊hõ de tanto bono ſuo vix poterit

cape ſuũ gaudiũ.quõ capax erit tot gan

* 7

dioꝝ ⁊ tãtaꝝ deliciaꝝ. Et iſuꝑ q; dictũ Eodeti
ẽ.quãtũ qͥs diligit aliũ.tantũ gaudebit tulo.
deſuo bono. Etideo qꝛ poſt hãc vitaʒ P

lus a

vnuſqͥ ſq; plłamabit deũ ſine ↄpatõeq́; mabiꝰ

plicatòcm gaudij.⁊ abundãtiã quã qli

betà pꝛimo amat deũ colliget de amoꝛe

dei Et ſi plãtauerit eũ i ſeipſo pᷣmo.ecce

quos fructꝰ⁊ ĩ quãta multiplicatõe col
liget. ⁊ oĩa iſta erũt eterna.qᷓ nũq; defici

ſeipm. ⁊ qᷓ́ oes alios ſecũ.⁊ ita plus gan deuʒ
debit de dei bono q; de ſuo oimq; ſuoꝝ noſiõꝓos
Quia quãto amoꝛ creccit detãto gaudi aut alioſ
a quatu exted 22 Ing um creſcit. Ecce magnitudinẽ⁊ multi
tantũ ad quãtũ amoꝛ. UIñ q qlibʒ poſt

ent.qꝛ amoꝛ dei ex quo omia oꝛiunt᷑ rit

eternꝰ⁊ ĩdeficicẽs.⁊ ſic ẽ radix. Et ita ra/
dix fruct ineternũ durabũt.et ĩeternũ

viuet hõ detot et de tatis fructib etnis
⁊ indeficiẽtibo. Ecceqͥs et q̃les fructus
colliget hõ et aĩa de ipſo amoꝛe dei tãcq;

de vno ſemie. tãq; de vna radice ĩ volũ/

get notate oꝛdinẽ toti ꝓceſſus. Pꝛĩo eĩ

tate plãtata tanq; in agro ſpũali. Decla
ratus ẽ ergo finalis et vltimus frucꝰè q⸗
naſcet᷑ ex amoꝛe dei qñ erit pᷣmꝰ· videte

inuẽta fuit obligatõ amoꝛis. Scdo na Litu.c⸗
tura amoꝛis.Tercio fruciꝰ'amoꝛis qui xix.

gaudiũ. Sic ergo obligãt noſad amo Cucxl
rẽ.⁊ oĩa facta ſũt.⁊ nobis datappt᷑ amo vij·

rẽ.⁊ qnoꝛ ꝓpt᷑ gaudiũ.ct gandiũ ꝓpt᷑ ni
hi aliud.in trib aũt totũ claudit.in ob

ligamine.in amoꝛe⁊ ĩ gandio.Lot er/
go oꝛdo creaturaꝝ.tota ſcala natureon
dũt nobis obligationẽ ad deũ ⁊ debitũ
amoꝛis.⁊ etiã gaudiũ.Ex creaturꝭ ma/

nifeſtat᷑ obligatio. Ex obligatione de/
bitũ amoꝛis. Et ex amoꝛe gaudiuʒ. Et
ſicꝑ ſcalã nature continueaſcendimus
de bono in melius .et de infimis ad ſũ

Tiulus, clvij.

S=

nullꝰmin aliũ q; ſeipm diliget. et iõ nõ gaudiin
gliter gaudebit qͥſq; ꝓ ſinguł q; ꝓ ſeipſo alteriuſ.

—

6
idie
WWt
ndinalthien
n Ctiocoden
tom gnnii

mwolütatevul

grübonoro
c(Aliti tbocer
ſpincvoluptu
Ponsoen

(evdlitasho⸗

ſuntbongeae

plaite Etie⸗
piti Lopöthobore

S

n ticcllnütg

I. eailgör

=—

haocgeggad
ſrnl anödn
aeen
wciollns

cneen
Nerdimin
lucipi

Soli li rol

ſbpei ungertl
mmns leggucſüo
ſckimi,norroci⸗
tegangii
ſophittci.
Aiäßſtg
hirn
(decepci
degig

e
7 S
Sj
—
S

4 4

elvij.

tu amoꝛis pꝛopꝛii

Eenfniirn Deſuctu naſcit deamoꝛe ppꝛio et amoꝛis ppꝛij.ↄcludem ppꝛietates ? o
ma toiriinn pnato ſeu ꝓpꝛie volũtatis.⁊ oſtẽdit᷑ ð ditões iſtigaudij.Et q; iã ↄcluſuʒ ẽ ꝙ Titu. c⸗
unadidän taliamoꝛenõ poteſt naſci ven gaudiuʒ. amo: ꝓpꝛiꝰ⁊ ſue ꝓpꝛievolũtatis ẽ inoꝛ/ rir.
nn. Eiciini ſed ſophiſticũ et deceptiuũ ac tm̃ appa dinatꝰ. iniuſtꝰ. indebit.toꝛtuoſus.fal i. cxli
ulei ſus.vicioſus et coꝛruptꝰ.iĩmũdꝰ. cõtra

naturã hoĩs inq;tũ hõ eſt.etotra totum
oꝛdinẽ vniuerſi.cõtra om̃es creatungs.
peſſimꝰ. neqͥ ſſimus.turpiſſimus. mali/
gniſſimꝰ.imo eſt pmũ malũ.⁊ radix om
niũ maloꝝ.pꝛimũ viciũ.pᷣmũ venenuʒ.
pma moꝛs.pᷣma tenebꝛa.pꝛima cecitaſ.

ſintaitin rrirens. q intus poꝛtat triſticiã latente qᷓ
ncinittze naſci poſt gandii.

res Wonigz autẽ

4
5„vult ⁊ amat. et etiã ſperat cer
titudinalit᷑ hẽe.tũc exinde ſequit᷑ gaudi

i Enci N um. Et ideo de amoꝛe ꝓpꝛie volũtatpᷣt pma falſitas.pᷣmũ mẽdaciũ.⁊ radix om
,Umntght n generari gaudiũ.Quia qͥ amat ſuã ꝓpꝛi/ niũ mẽdacioꝝ.pᷣma iniuſticia.pᷣma tur
hotbii am volũtatẽ.vult ſibijpſi ꝓpꝛiã laudeʒ. pitudo.Etideo gaudiũ qð naſcit᷑ ex ta /
nftne ritß i pꝓpꝛiũ honoꝛẽ ꝓpꝛiã głiam.⁊ ꝓpꝛiaʒ ex li amoꝛe.neceſſario habet ppꝛietates ta b
Wzinplse a . cellẽtiã. ⁊ hoc ex ꝑte aĩe.vult etiã ⁊ amat amoꝛis.Ideo tale gaudiũ neceſſario eſt Baudi/
eſocing ing ſibimet voluptates ⁊ delectationes coꝛ inoꝛdinatũ.iniuſtũ. indebitũ.falſũ.vici uʒ hoĩs
r detigci m poꝛis.⁊ ꝑ ↄſequens vult ⁊ amat oĩa illa oſũ.coꝛruptũ.ĩmũdũ.ↄtra naturã hoiſ de ſeipᷣo
Dimdine:nnli que valẽt ad hoc⁊ ad habẽdũ illa.ſicut ↄtra totũ oꝛdinẽvniuerſũ.ↄtra oẽs cre/ ẽ inoꝛdi
mgini gigl ſfluunt bona exterioꝛa. dignitates ⁊ officia aturas.peſſimũ.maligniſſimũ.nequiſſi natũ.
lrnneAmoꝛ p/ et ſciẽtie. Et ideo qꝛ hõ dũ viuitĩ h mũ/ mũ.turpiſſimũ.vicioſũ.venenoſũ.moꝛ
hbnocr Petiã do põt habere oĩa pdicta.ſ.honoꝛẽ.lau/ tale.tenebꝛoſũ.mẽdoſuʒ.qꝛ talis ẽ radix
hleplcrde d b; ga u/ dẽ.excellẽtiã ⁊ gloꝛiã.delectatões coꝛpo vñ oꝛit᷑. Tale ẽ gaudiũ qð qͥs habet de
marüihdeii diu ris.⁊ illa qvalẽt ad hoc.iõ põt gaudere? ſuo amoꝛe ꝓpꝛio.et de amoꝛe ſue laudiſ.
cchucnnnict habere gaudiũ.Et qꝛ iſta pñt ꝑdiet de/ ſue ꝓpꝛie excellẽtie ppꝛij honoꝛiſ. ꝓpꝛie
imdir Etiadnn ſtrui.et nõ durãt ſed trãſeunt.⁊ hõ timet gloꝛie.et de voluptate carnis.⁊ deom̃i/
nbird iami Edere ea. Et etiã qꝛ q amat aliquã rẽè.hʒ bus q̃ ipſe amat ꝓpter iſta.Et qꝛ vbieſt
offucthenn odio illud qð deſtruit illã reʒ. vel põt di/ gaudiũ ibi eſt leticia.⁊ delectatio⁊ exnl-
Paäloffn minuere illa. Et ideo qͥ amat oĩa ſupᷣdi/ tatio.iõ etiaʒ erit ibi talis delectatio.talł
bammrd i cta:inccario hʒ odio oĩa illa q̃ pñt ðſtru exultatio.talis leticia. talis cõplacentia
Nunieinn ere ⁊ diminuere ꝓpꝛiũ honoꝛeʒ;. ppꝛiam Et qꝛ tale gaudiij ẽ coꝛruptũ.iniuſtum
bünl dan laudẽ. ꝓpꝛiã excellẽtiã. ⁊ voluptatẽ pꝛo/ peſſimũ ⁊c. Ideo etiã talis leticia.talis
umefA SBaudi/ Peiã. 7 oia ᷓ valẽt ad hoc. Et exindeſeq́ delectatio. talis ↄplacentia. talis exulta
r OE uz ppꝛij fur. ꝙ ex tali gaudio naſcit᷑ triſticia ⁊ ta tio.ſunt ꝑeſſime.coꝛrupte.inoꝛdinate et —+
ig htod d ainoꝛis le gaudiũ ↄuertit᷑ ĩ triſticiaʒ.qꝛ extaliti/ iniuſte.Et qꝛ iã declaratũ eſt.q; amoꝛ ꝓ Titu.c⸗
Sα° Dtit itri/ moꝛe ⁊ odio ſequit᷑ triſticia.⁊ exꝑditiõe pꝛiꝰſeinj ꝓpꝛie volũtatis totalit ⁊ dedire xxxvij.
mors gi ſticiäãä. ⁊ deſtructiõe taliũ ſequit᷑ triſticia. Et iõ ccto ↄtſa deũ.ſine deo.aduerſus deuʒ .ex i. cxl.
inoſend tale gaudiũ ẽfalſuʒ. vanũ.eceptiuuʒ et taa deũ.pᷣter deũ.etiã inimicat᷑ deo.⁊ cõ
ptm l ſophiſticũ/qꝛ int abſcõdit maioꝛẽ triſti ſtituit hoĩem inimicuʒ dei capitalẽ. eo.
WR ciã q;ᷓ ſit gaudiũ. Et ſic de amoꝛe ꝓpꝛio qꝛ qͥ pᷣmo amat ſe ⁊ ſuã ppꝛiã voluntatẽ
ugn een nõ põt naſci niſi gaudiũ falſum et vanũ facit ſeipᷣm deũet aufert inq;tũ in eo eſt
nan /, ac deceptiuũ.qð triſticiã impoꝛtat. ſuã ꝓpꝛiã coꝛonã a deo.ſ.pnilegiũ ſuep
un depditõib 2 ppꝛietatib ⁊ idumẽtis pꝛie volũtatis. Ideo ſequit᷑ ꝙ iſtð gau/ GBaudi⸗
annegli quib indutũ eſt gaudiũ qð naſcitur de diũ qð hõ habet de tali amoꝛeẽ ↄtra de/ uʒ ꝓpꝛij
godan! amoꝛe ſue ꝓpꝛie voluntatis. um.et aduerſus deũ:extra deũ.ſine deo. amorꝭ ẽ
cn ,A(Litulus. cvij. Et totaliter 2 de directo inimicatur deo 7 deũ.
oblnan t Tdꝛ qlis ẽ radix tale ẽ ilud qd Etꝑ ↄſequẽs tũc homo gaudet.letatur
eng NN ſequit᷑ ex radice.iõ neceſſario ta delectat᷑ cõplacet et exultat contra et ad
Hvtic, ſ Ae erit gaudiuʒ qlis erit amoꝛ ex uerſus deũ.⁊ cõtra ſuamvoluntatẽ.Et
Ninsde. qᷓoꝛit᷑.Etiõ ex ꝓpꝛietatibs ↄditiõibuſ; creatura cõtra creatoꝛeʒet opus contra
⸗

piie volũtatis.ibi eſt ↄtẽ

amari hbmo. ergo tale gaudiũ qðᷣ oꝛit᷑ de
tali amoꝛeoꝛi

Eſt ini⸗
micũðo

ctatẽ ⁊ inimiciciã ↄtra deu. Quia amoꝛ
pꝓpꝛ:iĩ quo ẽ dei ↄtẽptus.ẽ radix ⁊ initi /

itulus. clirxr.

ſuũ artificẽ. Et qꝛ etiã vbiẽ amoꝛ ſue p/⸗
tdei qͥ eſt tãa/

tus ſicut ipſe ẽ. Quia ſol deus digheſt

de ↄtẽpiu dei. ⁊ in cõtem

—

ptũ. ⁊ offenſam. ⁊ iniuriã eius. Et iõ il/
lud gaudiũ ẽ ſumme deo inimicu.et au

get⁊ multiplicat.ↄplet ⁊ ↄſũ mat ↄtrari

um inimicicie dei. iniurie ⁊ offenſe eius

Duia dũ hõ magis gaudet ↄtra deuʒ.⁊

letat᷑.tũc efficit᷑ et cauſat᷑ maioꝛ inimicꝰ

cd.Et q: gaudiũ eſt inimicũ cõtra deũ.

ct ideo ↄfirmat inimiciciã ↄtradeũ.Et
ilideo iſtud gaudiũ poꝛtatet abſcõdit in/
tra ſe lateter ſummũ venenũ.peſſimũ ve

nenũ.et maximũ virus. peſſimã moꝛtẽ.

q: poꝛtat ſecũ et abſcõdit inmriã dei.of/⸗
fenſam dei. ⁊ inimiciciaʒ ſui creatoꝛis.j
nihil ẽ peius ⁊ venenoſi.nihil moꝛtaliꝰ
nihil magis nociuũ.nihil dãnabiliꝰ.ni
hil magę lctiſſimũ vel leſiuũ. nihil dam/
nabilius. nihil triſtius.⁊ nihil indelecta

biliꝰ. Malü em̃ ẽ amareↄtra deũ. ſʒ ml

to peiꝰ ẽ letari ⁊ gaudere.ↄplacere⁊ exul
tare ↄtra deuʒ.⁊ iniuriã et offenſam dei.
¶ Sic ſ̊ patẽt ↄditões ⁊ ꝓpꝛietates qui
bus indutũ ẽ gaudiũ qð naſcitdeamo/
re ſuipſiꝰ et ſue ppꝛie volũtatis.de ꝓpo
honoꝛe ꝓpꝛia laude. ꝓpꝛia glłia.de dele⸗/
ctatõe carnis.et de oibꝰ q̊ ſequunt᷑ ad p

pꝛiü qmoꝛẽ.qm̃ tale gaudiũ ẽ inoꝛdina/
tũ.iniuſtũ.indebitũ.ſalſũ.vicioſũ.men/
doſü.coꝛruptũ.ĩmũdũ.malignũ. peſſi/

mũ.neqͥſſimũ.veneno plenuʒ. moꝛtale.

ↄtra naturã hoĩs.õ totũ oꝛdinẽ vniuer

ſi. oẽs creaturas.ſine deo.pᷣter deũ.ex/
tradeũ.⁊ 5 deũ. momentaneuʒ nõ ꝑma

nẽs.fluẽs ĩ momẽto.tranſiẽs.poꝛtãs ſe

cũ ⁊ abſcõdẽs triſticiã ⁊ dei iiuriã ⁊ of/
fenſã.Ecce fruct' qͥ naſcit᷑ de amoꝛe ꝓ

pꝛio.dũ hõ viuit ĩ ð̊ mᷣo. ¶ De duob

2

ↄpꝑatõe eoꝝ ad inu

ℳ

duo amoꝛes potrar

icẽ cũ duo

les inimici.ita ſũt duo gaudia ad ĩuiceʒ
cõtraria ⁊ totaliter inimica.et ideo ſicut
duo ꝗqmoꝛes pᷣmi.⁊ amoꝛ dei? amoꝛ ſui

ipſius nõ pñt ſil eẽ ĩ voluntate.Ita nec

ſe deſtruũt expellũt.ynũq; fugat aliud

2*

Pꝛimũ gaudiũ qð oꝛit᷑ de amoꝛe dei na

iſta duo gaudia q̃ oꝛiunt᷑ ab eis.nõ pñt
ſil ſtare ĩ volũtate.ſʒ nccario ad inniceʒ

ſcit᷑ ĩ vitate.⁊ ẽ veꝝ. Scðm gaudiũ qð gaudiũ

amoꝛe dei oꝛit᷑ de iuſticia.ſcõm qð ðᷣ a/
moꝛe ſuijpſiꝰnaſcit᷑ oꝛit᷑ de falſitate⁊ ĩiu

ſticia. Dꝛimũ igit᷑ naſcit᷑ radice oĩimv
tutũ.ſcᷣm oꝛit᷑ deradice oĩʒvicioꝝ.Pꝛi
mũ oꝛit᷑ ð raTdice oiĩim bonoꝝ.ſcdmð ra

dice oĩʒ maloꝝ.Pꝛimũ oꝛit᷑ deet᷑nitate.

ſcom de vanitate. Pꝛimũ de ĩcoꝛrupti/

naſcit᷑ de amoꝛe ſuijpſ.naſcit᷑ de falſita et eoꝛuʒ
im inimicicie ffenſe te.⁊? ẽ falſũ. Pꝛimũ gaudiũ qð naſcitde dꝛñtia
Et gaudiũ qð naſcit᷑ exinde.ↄplet ipſa,ʒ
inimiciciam.⁊ augmẽtat ⁊ multiplicat.

bilitate. ſcõʒ oꝛit᷑ ðͥ coꝛruptibilitate Pꝛi

mü gaudiũ oꝛit᷑ ð deo.ſcðʒ gaudiũ oꝛi᷑

ſine deo. extra deũ ⁊ 5 deũ. Pꝛimũ gau/

diũ ↄiũgit.ↄſolidat.reficit et ſatiat et -
nit hoĩem cũ deo/ſcoõm gaudiũ diuidit.
elongat.ſeꝑat.et ponit hoĩem extra deũ

Pꝛimũ gaudiũ młtiplicat: auget ami/

ĩimiciciã cũ deo. Pꝛimũ gaudiũ ↄplet.
ſatiat. ſolidat.dulcificat volũtatẽ.ſcdᷣm

gaudiũ amarificat.ðᷣbilitat.enacuat vo

ſũtatẽꝛ fac eã fluctuãtẽ.inqetã. iſtabilẽ.
eſuriẽtẽ ⁊ ſitiẽtẽ.Pꝛimũ gaudiũ ẽ ſʒ na/

ciciã cũ deo.ſcdᷣm vᷣo augʒ ⁊ iłtiplicat

turã hoĩs iq;tũ hõ ẽ. ſcom gaudiũ eſt ?
naturã hoĩs ĩq;tũ hõ ẽ.Pꝛimũ ẽ ̃ᷣm oꝛ

dinẽ vniuerſi ⁊ oĩm creaturaꝝ.ſcᷣʒ gan

diũ ẽ ↄ oꝛdinẽ totũ vniuerſi ⁊ oĩm crea/

tuũ.ſedᷣm ẽ fluẽs.trãſiẽs ⁊ momentane

um. Pꝛimũ gaudiũ qð naſcit᷑ de amo/
redeippõt hii de amoꝛedei ſine laboꝛe. ſi

ne es. ſine adiutoꝛio alioꝝ.ſj ſcᷣm
gaudiũ qð naſcit᷑ de amoꝛe ſunpſiꝰnon
põt hꝛi niſi cũ laboꝛe.cũ expẽſis.cũ m
titudie reꝝ tꝑaliũ.cũ dãno alioꝝ ⁊ ðᷣſtru

cctõe. Pꝛimũ gaudiũ nũq; vᷣt᷑ triſtici/

am. ſed ſcdᷣm gaudiũ ſp vᷣtit ĩtriſticiã et
doloꝛẽ. Pꝛimũ gaudiũ facit hoĩem be⸗
nignũ.ſuauẽ.mitẽ ⁊ mãſuetuz.ſed ſcvᷣm

gaudiũ facit hoĩeʒ malignũ.crudele pe
ſimũ. Primũ gaudiũ młtiplicat.auget
2lſeruat.foꝛtificat.nutrit.pacẽ.vnitate·

turaꝝ. Pꝛimũ ẽ durãs. ꝓꝑmanẽs ⁊ ꝑpe⸗-

, Umnolignit

Che

(caſcöfngal

rinetſemint

debno gal

ſipotſegſc

rſegniln
dii ercitathe

Gnciicch
einügana

ſidacotbi
(öimgaudi
ableoctib
„tranaturi
umecioi⸗
opep ſeſſc
malopope⸗

hütiſcön
hüit eitn

biilineczol

uodeonib

Primügen

Woimbon
mdidunn
Oidewii
neheisi⸗
dicönani
tüho⸗
martad
Cncläi
ſeönere⸗
plean
Pmugble

bleccio⸗

irgchantn
ihgticon

ol

duogn
Gegau
nnſine

Enuggiin
ncn idbſ
Wedatinaf
hunmr zn
nkabeis ͤhit
Ccnogtinng
nügfugrtlun.

deamardi Ne.

=

nentüczgl

Nalckdeigig ain

bdiügöinitdedii
n nc y
ldefglinnin
tönndrroin
croizrico
onor Mön
ioritdeetninr.
müdeiconp⸗
Upnbiitgteſ
gucüüt
ei Peinüge⸗
ſataliray⸗
Covciüdinit
Niencn deid

õ

ugtnipler
ni gndii ni⸗
wlinni n
int Aanrſ⸗
naci ifzbl⸗
igucüießiſn
ciick⸗
temiene
n
MAtoin
omanis M
91 mothentane
nackdeann,
deſtelltf

penes d
duo gaudia ↄueniũt ĩ noĩe.qꝛvtrũq; vo
cat᷑ gaudiũ Itẽ ↄueniũt.qꝛ vtrũq; hʒ ecẽ
iv volũtate. Itẽ ↄneniũt. qꝛ oĩa q̃ fiũt.fi/
nnt ppt᷑ gaudiũ.ſiuevnũ ſiue aliud Sʒ
diaiſtoꝝ gaudioꝝ capitoꝑando iſta ad

*clxi.

ↄocoꝛdiã. qamiciciã. ⁊ oẽ bonũ int᷑ hoĩes.
ſegd ſcdm gaudiũ multiplicat omeↄtra/
rriiũ. et ſemiat int᷑ hoĩes om̃e malũ.¶ Ite?
de pmo gaudio nullũ põt ſeꝗͥ malũ.nul
mvider̃ q̃ attribuũt᷑ vni gaudio⁊ q̃ alte

lũ põt ſeqͥ ſcãdalũ.ſʒ ex ſcdᷣo gaudio nõ

post ſeqͥ niſi malũ ⁊ ſcãdalũ. Pꝛimũ gau
diũ excitat ad oꝑandũ om̃e bonũ.ſcᷣm
gaudiũ excitat ad oꝑpandũ ome malum
Pꝛimũ gaudiũ ẽ vitale.ſalutifeꝝ.lauda

bile. amabile.deſiderabile.głioſũ.hone/

ſtũ.delectabile.et ſᷣm naturã⁊ rõem.ſed
ſcm gaudiũ ẽ moꝛtale ⁊ moꝛtifeꝝ.vitu
pabile.odibile.vicioſũ.ignominioſum.
ↄtra naturã.⁊ ↄtra rõem. Pꝛimũ gaudi
um ẽ cã.oꝛigo ⁊ motiuũ omniũ bonoꝝ
opex.ſed ſcᷣm ẽ cã.oꝛigo⁊ motiuũ oim
maloꝝ opeꝝ. Pꝛimũ gaudiuʒ ꝓficit ſpʒ

bhñti.ſcdᷣm gaudiũ ẽ ſpͥ dãnoſuʒ ⁊ nocet

hñti. Pꝛimũ gaudiũ ẽ qᷓ deo nihil ama⸗/
biliꝰneq; placibiliꝰ.ſed ſcðõm gaudiuʒ ẽ

ſ, H eg

quo deo nihil odibiliꝰ et diſplicibilius.
Primũ gaudiũ auget amoꝛẽ ⁊ deſideri
um oim bonoꝝ.ſed ſcdᷣm gaudiũ auget
amoꝛẽ oĩm maloꝝ et deſideriũ oĩm vici

oꝛũ. Primũ gaudiũ ẽ ↄueniẽtiſſimũ na
ture hoĩs inq; tũ hõ ẽ.ſʒ ſcðᷣm gaudiũ ẽ
diſcõueniẽtiſſimũ ⁊ ↄtra naturã hoĩs ĩ/

tũ hõ ẽ.Et iõ nihil peiĩ homiĩe.nihil

moꝛtaliꝰ.nihil magꝭ dãnoſum. Pꝛimũ
gaudiũ illumiĩat ⁊ clarificat ĩtellectuʒ.ſʒ
icðm excecat⁊ obtenebꝛat ĩtellectũ.ĩmo

ↄplet cecitatẽ aĩe Pꝛimũ gaudiũ ẽ ſũme
pᷣmiabile.ſed ſcðᷣm gaudiũ ẽ ſũme puni
bile et cã oĩs punitòis.et ꝓpter ipᷣm de
bet᷑ ſũma pena.Ecce& q̃ntũ malũ natũ
?7 generatũ ẽ ĩ coꝛde et volũtate.qũ ĩ ea
E natũ et oꝛtũ tale gaudiũ venenoſũ.q̃n

ta malignitas et quãta malicia.
(Regula

—

1 A elclg.
(Titulus. cͤlcr.
NWaut oia pdicta faciliꝰ opᷣhen/
dat᷑.debẽt iſta duo gaudiaↄꝑa/
ri. Pꝛio penes ↄuenientiã.ſcõᷣo
vñtiaʒ. Penes ↄueniẽtiã.qꝛ iſta

cõpandi iſta duo gaudia vt

mos.vł ad deũ vel ad oꝑpatões ⁊ effectꝰ

turas.Et ſic diuerſimodeↄpando pot᷑i

s .

radices vñ oꝛiũt᷑.ſiad vpuos amoꝛes pᷣ /

ds faciũt ĩ natura hoĩs vł ad ipſas crea

ri. ppetates ⁊ ↄditões vtroꝛũq;. Ergo

exercita teipᷣm nũc ĩ duoba amoꝛib.nũc

ĩ duob gandijs· mõ ↄſiderãdovnũ ꝑ ſe
mõ ↄpꝑando cũ alio.⁊ ſic habeb magnã

cognitõeʒ de bono et malo hoĩs inq;tũ
hõẽ.¶ Cõſiderãdũ tñ ẽ.ꝙ gaudiũ ẽ illᷣ
qð ſuꝑ oĩa petit᷑ querit᷑: deſiderat᷑⁊ oĩa

deſiderant᷑ ppter gaudiũ. Et ideo ipᷣm
gaudiũ ſtatim attrabit hominẽ ad ſe.qꝛ

Baudi⸗
um eſt

talis nature. c ideo omnis deceptio fit

ratiõe gaudij. et nullłdecipit᷑ niſi ꝓpter
gaudiũ.et iõ gaudiũ inq;tũ gaudiuʒ ſo

attrahit ⁊ appetit᷑ ſp. Seqͥt᷑ etiã ꝙ ma-⸗

lü gaudiũ attrahit ſꝑ ⁊ appetit᷑ nõ quia H

malũ.ſʒ qꝛ gaudiũ ĩpoꝛtat delectatödem H

Deinde excecat hoĩeʒ. ⁊ totũ ↄuertit ad

ſe. et dominat᷑ totaliter homĩ. Nihil auüt

foꝛtius q; gaudiũ et delectatio.q;ꝛ om̃ia

vincit.omia ad ſe trahit.omia ad ſe con

rens ⁊ tranſitoꝛiũ.

*

uertit. omibo dñat᷑ Et ideo ſuꝑ omiaſfu·
giendũ ẽ malignũ gaudiũ.ſophiſticuunz.
fraudulentũ ⁊ deceptoꝛiũ.falſum.appa

¶ De finali fructu qui naſcit poſt bĩc

vitã de amoꝛe ppꝛio.⁊ de ſuo malo gaun

dio. Et oſtendit᷑ ꝙ triſticia vera q finezʒ

ris.⁊ ſui.et ꝓpꝛij gaudij.

Zitulus.cli.

Woniꝗ autez
liã mõſtratuʒz ẽ.q̃le ⁊ quãtum
gaudiũ naſcet᷑ ĩ voluntate pꝰ

hãc vitã ex amoꝛe dei.exinde ↄcludit᷑ ꝙ

vbi nõ eſt amoꝛ dei.ibi erit buatio illiꝰ⁊

talis gaudij ⁊ tãti gaudij.erit etiaʒ pua/
tio infinitoꝝ gaudioꝝ. Sʒ nõ ſolũ pꝛi/
uatio talis gaudij.ſʒ puatõ ꝑfecta⁊ pu/
ra oĩs gaudij.Et ꝑ ↄñs non erit ibi niſi

nõ habet eſt finalis fructus ꝓpꝛij amo/

pura ⁊ ſimplicit᷑ triſticia. Uñvolũtas ẽ

tal nature ꝙ ĩ ea pᷣt generari gaudiũ vel

triſticia.qꝛ aliqñ habet qð vult.et nõ hʒ

qð nõ vult.et aliqñ habet qð non vult⸗

2 non habet qð vult. Et triſticia cauſat

qñ aliquis nõ habet id quod vult et qñ

Eterna
dãnatõ
ẽeterna
triſticia.

habcet id quod ſummeodio habet. et nõ

poteſta ſe peller⸗ Hõ em̃ maioꝛ triſti/
cia eſt q;ᷓ nõ habere id quod vult hõ ſem

per ⁊ deſiderat? ↄtinuo deſiderat. Neq
cm ẽ maioꝛ triſticia qᷓ; habere ſemꝑ ⁊ cöO/⸗/⸗

tinue ĩ ſeipſo id qð hõ nõ vult.⁊ qð ſum

me habet odio. et nõ poſſe a ſe repellere.

Et maxime ſi illud ſit in ipſa voluntate.
Et quoniaʒ anima poſt hanc vitã pua/

bit᷑ omniba que amabat.⁊ nihil habebit
quogd amet. qͥa nõ habebit nec ꝓpꝛium
honoꝛẽ.nec laudẽ.nec gloꝛiaʒ.nec dele⸗
ctationẽ coꝛꝑis.nec aliquid quod ama //
bat.ideo pꝛiuabit᷑ om̃i gaudio qð habe

bat dũ viuebat in hoc mũdo.et nullum

aliud gaudiũ poterit habere. Et qͥa erit
etiã pᷣuata amoꝛedei. quia ſecũ nõ poꝛ⸗
tabitamoꝛẽ dei.qꝛ erit totalit᷑ extra amo
rem dei.ideo etiaʒ nullũ gaudiũ bonum
potit habere. Et ſic erit ðuata om̃i gau/
dio tam bono q; malo. Et quia anima
poſt hanc vitã erit exuta a coꝛꝑe⁊ a car /

ne.ideo tũc ipᷣa aia erit cognoſcẽs ſecla

re. videbit ſeipſam. ⁊ reducet᷑ ad ſeipſã
Aiĩa exu / qꝛ erit pñs ſibijpſi. Jõ cogitabit circa ſe
ta occu/ ipſam. ⁊ ſentiet ſeipam.⁊ intelligꝭ ꝓpter
pabitur quod facta erat.⁊q̊t bona habitura erat

xirca ſe/ et quantuʒ bonum ꝑdidit.⁊ quare ꝑdi/

ipſam

dit. Et cognoſcet ꝙ ipſamet fnit in cau

ſa q̃re pᷣuata ẽ tãto bono.et ꝙ ipſa fuitĩ

culpa.⁊ iõ ſibimet imputabit Et ↄgno

ſcet clariſſime ꝙ incternũ pdidit.⁊ ꝙ nüũ
q́; rehabebit.⁊ tamẽ vellet hꝛeet deſide⸗

rabit hꝛe.et nõ poterit nõ deſiderare.im

no neceſſario ð ſiderabit. Et quãto ma
glliis ipſa intelligit illud bonũ.tãto magꝭ

defſid erabit illud bonũ.Ecceg ſũma tri

ſticiga cognoſcere bonũ qð habitura erat

⁊ qdð ſibi debebat᷑ ſᷣm naturã.et nccario

velle ⁊ deſigerare illud hꝛe.qꝛ qlibet res

nccario deſiderat hĩe bonũ ſuũ qñ cosë⸗
ſcit.⁊ vltra nunq; poſſe hꝛe.⁊ ſcire ſe ine
ternũ nõ poſſe hꝛe. Coniũge ergo iſta ſi

mul.⁊ vide quãta erit hec triſticia.Et qꝛ
aĩa nõ erit occupata niſi cinca ſeipſaʒ.iõ

hoc ↄtinue cogitabit.et nõ poterit H̊ nõ

cogitare.Et ideo iſta cogitatio dabit ſi/
bi ꝑpetuã ⁊ eternã triſticiaʒ. Vlteriꝰ qͥa
aĩa tũc tota reducta ad ſeipſam clare vi/
debit ſeipſã.ideo videbit clariſſime vo/

diũ.

Citulus. ci.

luntatẽ ſuã eſſe inimicã deo.eſſe toꝛtuo/Aia eru
ſam.defoꝛmẽ.ꝑuerſam.⁊ ↄtra naturam taclare
ſuã turpiſſimã ⁊ inoꝛdinatiſſimã ⁊ totã ↄaſcʒ ſe
deuiataʒ. et videbit ſe clare ſicut eſt.et qͥa ipſam

totaliter eſt cõtra deũ.Et quicqͥd eſt cõ/
trariũ deo:neceſſario eſt turpiſſimũ.per

uerſiſſimũ ⁊c̃eo qꝛ deus eſt pulcerrimꝰ

oꝛdinatiſſimus ⁊c. ideo anima que erit

cõtraria deo.neceſſario erit ꝑ oppoſitũ.
Et quia anĩa clariſſime cognoſcet ⁊ vi/

debit ſeipſam ⁊ ſine medio.et videbit ſe
eſſe talẽ vt eſt dictũ.et quia totũ hocerit
contra naturã ſuam. et nõ deberet habe
re et hoc habebit.⁊ etiaʒ quia anima ne
ceſſario habebit odio ſuum malũ.ſuam
turpitudinẽ.ſuam confuſionẽ.quomo/
do em̃ nõ habebit om̃ia illa odio in ſeiꝰ
ſa. cuʒz haberet ea odio in alijs reb.ideo
ex tali odio generabit᷑ ſumma triſticia ĩ
anima.eo quia ſemꝑ habebitodio ſuu,ʒ
malum..et vellet expellere a ſe.tamẽ ine-
ternũ nõ poterit.Et ſic ĩ ſeipſa habebit
ineternũ illud qð ſumme habet odio.et
ſic ipſa anima erit ſibijpſi cauſa triſticie
ſumme. Et talis triſticia erit cõtinua et
eterna.quia anima ſempꝑp erit pᷣſens ſibi /
ipſi.Et ita ex ipſa oꝛiet᷑ ſibi triſticia.⁊ iõ
habebit odio ſeipſaʒ ſumme.etvellet nõö

eſſe.eo quia nõ poterit ſuſtinere nec tole/

rare ſeipſam pꝓpter ſuam turpitudinem
defoꝛmitateʒ et hoꝛribilitatẽ. Quia nul/

la maioꝛ turpitudo.nulla maioꝛ ðᷣfoꝛmi

tas.nulla maioꝛ hoꝛribilitas.qᷓ; ivp ſius

voluntatis ⁊ anime.nihilq; magis odi⸗/

bile. nihil magis diſplicibile q;; ſit volũ

tas turpis et defoꝛmis.Et ſicĩ ipſa erit

fons et oꝛigo acradix eternetriſticie Et
om̃ia iſta habebũt oꝛtũ ex amoꝛe ſuijpſi

us.ex eo quia anima amauit pmo ſuam

voluntatẽ ꝓpꝛiã.⁊ om̃ia amauit ſᷣm ſu/
am voluntatẽ ꝓpꝛiam extra deũ.contra

deũ.extra voluntatẽ dei.et cõtra dei vo/

6£

SS

1.
.

uti Aninu del
ide noneſeet
ocodeuge
nctipſan
ſoͤcſſe ti⸗
knoͤſein
nuerboe.
ni⸗gia re

K ſieres⸗Eta

1

ſoen toamanitſ
Mpeopte⸗

clopmnof
Pyterſe
Pprerſeipt
Uadenztor
caoꝛickſi
adeſcipſn
ſoihiſppt
niaſbidi⸗
naſbidi⸗

OKien ſaont

iohnd.
Uunchde
Amonect
ſooſtſn
ſui ap
colene
ſfulſer
oing
pane
ugooimn
fone ſcg⸗
uoo mmeinrdl
bit tgsetſn
(ca⸗Opatöes

. ig de vo ſ admen
lũtatẽ. Et ſic ex tali amoꝛe ſequit᷑ ſſmuʒ Sũmũ ͦſlne

odiũ ⁊ ſũma diſplicẽtia ſuijpſi.⁊ ex tali odiũ
odio ſequit᷑ ſũma triſticia.Et loco ꝗmo
ris ꝓpꝛij generatũ ẽ odiũ.⁊ ipᷣm odium
eſt radix ⁊ oꝛigo triſticie.et ipſa ania erit

tota Ena odio.et nihil erit i ipſa niſi o/

ũ. Sicut aũt amoꝛ dei erit radix exni
gaudij.ita odiũ erit radix eterne triſticie

Ertoßt
ndei
tate
titinoꝛe
oioſſt

niſnnnn tEtexodio ſuijpſius ſequit᷑ odiũ dei.qͥa
arſangen Dãnati anima vellet tũc nõ eſſe.⁊ nõ poterit tũc
E giiei in odiẽt de non eſſe. et ideo neceſſario habebit tunc
mſtin um ocio deũ qui dedit ſibi eſſe et qui manu
mocklene tenet ipſam in eſſe. Et ideo vellet deum
oainn, nõ eſſe vt ipᷣa nõ eſſet. Et qꝛ deus nõ po
var orc teſt nõ eſſe.ideo erit ſũma triſticia ĩ ani/
len nii ma exhoc. Itẽ habebit odio omnẽcrea
mrã. quia vellet ꝙ nihil eſſet nec iõa nec
antt Ahlieres. Er qe hoc non poterit eſſe. ſicex

umin OPaient boc ſequit᷑ odiũ oĩm q̃ ſunt.vt ſicut pꝛi/ qð ſume habʒ odio.qð vie
oẽʒ crea/us amauit ſeipſã pᷣmo.⁊ om̃ia alia ama nue recoꝛdabit᷑ deilł ð qb nollet.Et ſic

rhödehenztte
Bqnianmmnn
Cummaliſiun
fuſoni one
llaocionſih⸗
inalonchid
ummatnketi

Abebitodioſnn

nraſe tne he⸗
iſapla bctit

nebabatocio,

Niaaua mitice

cact cötinnet

nereſnme

kibimſtcnti

ummecelad d

ſſingenectd

nawindn

liati Ouunnt
unairoieni
dileg s
lrntpil
b ſevi
icipſen
niſierk
Lamareſnißi
auu bno⸗ n
amanut nb⸗
umdian

Acörada,,
aCNR. 6

=

8 42

nit pꝛopter ſe ⁊ ſm ſe.ita poſtea habebit

pter ſeipſam. m ſeipſaz. T de eibſa er
tra deuʒz totaliter.ita poſtea om̃is triſti/-

cia oꝛiet᷑ ſibiſ̃m ſeipſam.et ꝓpter ſeipſã
et de ſeipſa.Et ſicut pꝛius nihil placuit

ſibi niſi ꝓpter ſeipſaʒ et de ſeipſa.ita om/

nia ſibi diſp liceant ꝓpter ſeipſaʒ.et ipſa
met ſibi diſpliceat.ſicut ſibijpſi pꝛiꝰ cõ/
Odient placuit.Et ſicut pꝛius fuit amica ſuip
ſeipſum ſius pmo. ita poſtea fit inimica ſuſpſi

us pᷣmo. Etſicut anima pᷣus fecerat ſe
tanq; deũ cõtra deũ.dãdo ſibijpſi bᷣmo
amoꝛẽ et ꝓpter ſe.⁊ ꝑ ↄſequẽs fecerat in

ſeipſa ſui pncipiũ. ſuuʒ fundamentü. et

ſuuũ capnut.ponẽdo ſe loco dei.⁊ facien/
do ſerẽ pᷣmo amatã. Et ideo ſicut deus
ſi fuiſſet res bmo amata eſſet fons et oꝛi

go oĩm gaudioꝛũ ipſi anĩe.ita ꝑ oppoſi

tũ ipſamet ſibijpſi fit pꝛincipiũ.fons et
oꝛigo oĩm triſticiaꝝ.Et quia anima tũc

tione.ſed ſemꝑ erit ĩ cõtinua cogitatiõe.

ſemp erit ĩ actu ſicut ignis.⁊ ſemꝑ cõti/

Aĩa co/ nue intellect opabit᷑ ⁊ memoꝛia ⁊ volũ
gitabit tas et ſubito.ideo tũc aĩa cogitabit oẽs

oẽs oꝑa/opatiões ſuas quas fecit.omia venient
tões ſu/ ad memoꝛiã ⁊ videbit.eo ꝙ poꝛiabit ſe

as. (i ſil itudines oĩm ſuoꝝ opeꝝ in ſeipſa.

Et qꝛ om̃ia oꝑa ſua ſuerũt cõtra deũ.ex

tra deũ.ↄtra naturã. ↄtra rationẽ. cõtra
veritatẽ.ↄtra oꝛdinationeʒ rectam.ideo

erãt inoꝛdinata.turpia.defoꝛmia.hoꝛri

biliſſima ð natura ſua odibiliſſima.fal

ſiiſſima cõtra ſeipſaʒ.cõtra ſuã ꝓpꝛiã na

turam. Et ipſa ania neceſſario habebit
odio om̃ia illa oꝑa.⁊ cognoſcet turpitu

Ti. De finali fructu

ogio pᷣmo ſe. et omia alia habebit odio
pPpter ſe. Et ſicut bus nõ gaudebat niſi

nõ quieſcet nec potcrit ceſſare a cogita-/

dinẽ ⁊ defoꝛmitatẽ ⁊ hoꝛribilitatẽ ⁊ ↄfu Niaco⸗
ſionẽ illoꝝ opeꝝ.⁊ quãto magis cogno/ gnoſcet
ſcet.tto magis habebit odio.⁊ tñ ſemꝑ turpitu/
erũt ſibi pᷣſentia in memoꝛia ineternũ.et dinẽ ſu/
ineternuʒ nõ delebunt᷑ de memoꝛia.ſed oꝝ oꝑm

ſemꝑ viuent ĩ memoꝛia. Si tñ ipſa ani

ma ea videre nec cogitare vellet neq; re/
coꝛdari.ſʒ ſemꝑ vellet obliuiſci⁊ nõ po/

terit. Et ſic erit ĩ aia ↄtinua triſticia ⁊ ſũ
ma.qꝛ ↄtinue habebit ĩ ſe ⁊ videbit in ſe
qð ſũme habʒ odio.qð nolletvidere.ↄti

oẽs ſue cogitatões.oẽs ſui actꝰ.oĩs me/
moꝛia.oĩs cogitatio.ofis viſio. oĩs re

coꝛdatio.om̃e velle ſuuzʒ.om̃e ſuũ nolle.
ome deſideriũ.⁊ qͥcqͥd ĩ aĩa põt eſſe.erũt

3ꝛia. ⁊ erũt ĩ ↄtinuũ toꝛmẽtũ⁊ eternã tri
ſo viuet. ſemp erit ſemp durabit. ? in e-
nũ nullã ſentiet neq; ꝑcipiet dulcedinẽ.

neq; ſuauitatẽ.qꝛ ↄtinue erit ĩ triſticia et

odio ꝑ purã amaritudinẽ ⁊ aſpitat? o9
tra naturã ſuã.·q ſo appetit dulcedin’ert
ſuauitaté. ⁊ gaudiũ et delectatiõʒ. Et ſic
poſſumꝰcõcludere ꝙ aĩa dũ viuit ecra

deũ⁊ j deũ.⁊ amat cõtra deũ.⁊ facit ſua

opa deũ.ipſa ſempꝑ multiplicat ⁊ ↄgre
gat. acqͥrit et theſauriſat oia illa vñ ſibi

oꝛiat᷑ poſtea etna miſeria ⁊ triſticia.⁊ ia
ipᷣamet aia facit ſibijpſi ſuã penã.ſuam
triſticiã⁊ ſuũ toꝛmẽtũ.Quãta aũt pena

c.quãt doloꝛ.quãtũ toꝛmentũ hꝛe tales⸗
triſticiã ↄtinuà ĩtra ſeipſã.cũ oĩa ſũt pꝓ/

pinqſſima ipſi aie.Oꝛ ipamet ẽ ſibipñ/
tiſſima.⁊ oĩa oꝑa ſua.et oẽs cogitatões
ſue Nõ ẽ itellectꝰ.nõ ẽ mẽoꝛia.nõ eſt coꝛ
hoĩs qð poſſit hoc cogitare.cũ tota tri⸗

ſticia illa ſit intellectual ⁊ ſpũalis.⁊ iðo

excedit oẽm triſticiã coꝛpalẽ ſine cõꝑati
one. Et ſic manifeſtiſſime declaratũ ẽꝙ
triſticia pura q̃ finẽ nõ hʒ.ẽ finał fructꝰ

qui naſcit᷑ ex amoꝛe ꝓpꝛio ⁊ ꝓppꝛie volũ

tatis. Et hec eſt moꝛs eteng.
¶ O iſta triſticia futura nũc occultiſſi

ma põt videri ĩ clara experietia.
Sta aũt triſticia.iſta pena. iſtꝭ
toꝛmentuʒ.iſte doloꝛ poteſt ma/
feſtari ĩ vera experientia mul⸗

Pꝛſa ex
Pientia.

ſimũ.p quod eſſetꝰ

ANia cogʒᷣ
ſcet ſe ꝑ/
didiſſe ĩ
finitum
bonũ.

S cdða
exꝑiẽtia

Citulus. clxii·

tis modio et erperientijs manifeſtiſſi /

mis. ¶ Pꝛimo ſic. Nã ꝑ expientiã vide/

mus q; quando aliquis poterat habere

aliquod bonũ magnũ ſibi cõuenientiſ/

totã vitam ſuã. vt verbi gra tia.imꝑatũ.
ducatũ:cardinalatũ ſen epiſcopatũ.vel

aliquod hmõi.ſiue officiũ.ſiue benefici

um. ⁊ maximein terra ⁊ i loco ꝓpꝛio.⁊ ſi
iſte perdat tale ⁊ tam magnũ bonuʒ per

culpam ſuaʒ.et alius habeat. et ipſemet

—

ſit in cauſa et nõ alius. nõne totiẽs quo
tiens cogitat ſe ꝑdidiſſe tantũ bonuꝭ ꝑ
ſuam culpã. vidẽdo ꝙ nullus alius ha⸗
buiſſet. eſſet ĩ magna triſticia. ita ꝙ ſola

„

cogitatio daret ſibi magnã triſticiaʒ in
coꝛde ſuo ſecrete.et quãto magis cogno

ſceret hoc bonuʒ eſſe maius tãto magis
Doleret:? Et ts men tota triſticia oꝛiret ex
Dic ergo iſte
continuã cauſam triſticie.

hoc.qꝛ ſua culpa ꝑdidit.
haberet in ſe
Ad ppoſitũ. Sic erit ð anima.quia co/
itabit videlicet et cognoſcet clariſſime

epdidiſſe per ſuã culpam ꝓpꝛiam infi⸗
nitũ bonũ. infinitũ gaudin ⁊ eternũ. qðᷣ

nũq; in eternuʒ habebit. et tamẽ alij ha⸗
bẽt. nõne ipſe ineternũ iſta c
triſtabit᷑: Et quia hoc inceſſanter cogi/

tabit. inceſſanter triſtabit᷑ et talem cogi-

tationẽ ꝑdere nõ poterit.¶ ecũdo po
terit iſta mãifeſtari triſticia ex partetur/

pitudinis ⁊ deſoꝛmitatis ipſius anime
et ſuoꝛũ opeꝝ. Quoniã quilibet quãtũ⸗/
cũq; malus ab hoꝛret et habetodio tur/
pitudinẽ⁊ defoꝛmitateʒ ĩ oĩibo reb ſuis.
fiñ ſibi diſplicebũt q ſunt õ deũ.ſ̊ qe de Hota

quia ĩ om̃ibus que habet. diligit atq; af

fertat pulcritudinẽ⁊ amenitatẽ. Et quã

to magis ille res ſunt ſibi magis ꝓpin/
que et intrance et magis chare:tãto ma/
gis abhoꝛret et habet odio turpitudinẽ
ct defoꝛmitatẽ.et magis amatin eis pul

critudinẽ quia abhoꝛret turpitudinẽ et
defoꝛmitatẽ in domo ſug magis q; ĩo?ꝛ/

to. ⁊ magis in veſtibus q;; ĩ domo.et in
pſona ꝓpꝛia q;ᷓ aliena. et ſic de alijs mul

tis ſimili. Sic ergo anima amat na/

turaliter pulcritudinẽ. mundiciã⁊ ame-/

nitarẽ. ⁊ habet odio turpitudinẽ. immũ

4

diciã obſcuritateʒ. et defoꝛmitatem. Et
quãto maioꝛ eſt turpitudo ⁊ defoꝛmital

ſtatus cxaltatus p ſitu.
piſſima

cogitãdo cõ lã?2t

maioꝛ:itãto mag⸗ abhoꝛret. quãto ma

gis eſt in nobilioꝛireet dignioꝛi ſibi pꝛo
pinqua. ita ꝙ homo nõ poſſet pati ali/
quã turpitudinẽ ĩ rebus ſuis. Ad ꝓpo⸗/⸗
ſitũ. Cũ anima queẽcõtraria deo ſit tur
ſſima. defoꝛmatiſſima et inoꝛdinatii /
ſima. eo ꝙ deus eſt pulcerrimꝰ ⁊ oꝛdina
tiſſimꝰ.ſi ergo anima videat ĩ ſeipſꝗa tan
tã turpitudinẽ: defoꝛmitatẽ.neceſſario
abhoꝛrebit ⁊ odio habebit illã.nec pote Dãnat

rit amare neq; p ati. Et quiaatinuevide odio he⸗
bit ſeipſam. ↄtinue ↄtriſtabit᷑ ⁊ tãto ma bit tu
gis quãto babebit magis odio illã tur pitudi-·

pitudinẽ ⁊ defoꝛmitatẽꝭ.· Si em̃ de ẽſũ nẽpci
me delectabił ⁊ amabił ⁊ ſũmũ gaudii

de ſua natura.neceſſe ẽ ꝙ quicqd ẽntra
dciũ ſit ſũme triſtabile. ſummeodibile. ?

det triſticiã ðᷣ natura ſua.Ergo nccario
ipſa aĩa que ẽotra deũ⁊ ↄtraria deo. erit
valde triſtabilis et odibilis.⁊ dabittri
ſticiã ſibipſi cuʒ ſeipſam viderit. Et ſi
om̃ia ꝗᷓ ſunt facta ſᷣm rationẽ.fᷣm oꝛdi/

nẽ. ſm meſurã. m regulã. et m deum.
ſũt pulcerrima⁊ delectabilia amabilia

ex natura ſua.neceſſeeſt ꝙ om̃ia q facta

ſũt ↄtra rationẽ.ↄtra oꝛdinẽ.ↄtra regu/

lã⁊ ↄtra deũ.ſint turpiſſima.defoꝛmatiſ
ma. triſtabiliſſima odibiliſſima ò na
tura ſua. Ergo cũ ipſa aĩa poꝛtetĩ ſeipßa
tãq; ĩ libꝛo viuo omia opera turpia.de⸗/

fo: mia.·qᷓ fecit ↄtra rationẽ. ↄtraoꝛdinẽ

ↄtra regulã.ↄtra deũ.ſint turpiſſima.de
foꝛmatiſſima:neceſſe ẽ codio habeatea
abhoꝛreat nec poterit eaamare.immo
ncceẽ ꝙ ſibi diſpliceãt ſine mẽſura. Nõ

natura ſua ſũt odibilia ⁊ defoꝛmatoꝛia.

eæt qꝛ ſũt ðᷣ ſuã ꝓpꝛiã naturã et ꝓpꝛiã ra/

tionẽ. Et ſic cũ anima nõ poſſer cunrere
nec ambulare niſi ſm duas vias. ſcʒ per
viã amoꝛis dei. vel per viã amoꝛis pꝛso
pꝛij.nã ſemꝑ młtiplicat⁊ auget ſibi cau
ſam ſue triſticie vel ſui gaudij. ſiambu/·
lat perviaʒ amoꝛis ꝓpꝛie volũtatis tũc
am bulat extra deü vel cõtra deum. et ſic
multiplicat et auget malũ ſuũ.Et totuz;
apparebit dũ ſepabit᷑ a coꝛꝑe ⁊ a carne. S
Itẽ tercio pᷣt maiſeſtari triſticia anie. Tercia

5 1.
„
.
. —

quia ipſa anima ſentit ĩ coꝛꝑe doloꝛeʒ ⁊ exxiẽtia

☚

ifirmitate vulnera? mala coꝛpꝑis lelis

1

ſ

ic

noteih
gicdaetin
incapite ino
coctinolis
ſinereoutpa
omagisan
Uulnerauaet
a malozque
alnperfuuüc

Pectnitot
n vodecni
gochanima
Imny bimduzſepe
ini ſcntet ülnd

Nnima vuln

(diuinat volun

Nrrarations

menſurdc

lglio indinn
ſualeſo crſn
ſuadefomit
(Mdſtas ſun
leſtasin
ſubchod
( ſunde
inclina
aͤur
ninſy
ſn. Et
ſeyllne
dicon
con lahp
dchemns,
incgllgta.
ſarioſcnte
Kabikam
bittgls
bütipol
ſcpine
traratoen
barteſe
io 4
nayolix
tſa⸗
lictmnſei
nmnn⸗
mden

ſtgnion
niſdin,
ſene 1

mmmde ſtne

cinondinnſ⸗

min'nncin
leriſigatn
tue elſini

drllimn da

kabitznn bir

ociollin in
Dicwwiſi i

pqucigien

mmcocble:

1Eoncir

Nraudee

is dehin
n r

oni nod
Dafnden.
diin madl
Goſhi aaan

WineN
ſnadcenn

4büſmdn
upaniſi

NN
=

D

4

unm ma/ lum duz ſepabit a coꝛpoꝛe. neceſſe eſt o

. 3 Toöoclu⸗
,N dit

Bönon

.

Ci.eeij. De finali fructu pꝛopꝛii amoꝛis

nem. et ſtatim ſentit quicqͥd eſt ↄtra coꝛ/
pus.⁊ quicqͥd nõ conuenit coꝛpoꝛi.aut
quicqͥd eſt in coꝛpoꝛe ſuꝑflunʒ. vt patet
in capite.in oculo.in auribus.in ſtoma/
cho et in alijs mẽbꝛis.ita ꝙ nõ poteſt ſu
ſtinere aut pati talia in coꝛꝑe Ergo mul
to magis anima. quãdo ſentit in ſeipſa
vulnera ſua aut ſuaʒ infirmitatẽ.aut ali/
udd maluʒ quodcũq; aut quicqͥd fuerit ĩ
ea ſuperfluũ et contra naturã ſuam.do/
„. lebit et triſtabit᷑ ſine comꝑatione eo am/
Dãnat⸗ plius de quãto erit ſibi ppinquius.Er
ſetiet ſu/ go cũ anima poꝛtet ſecũ totũ ſuum ma/

ſentiet illud ineternũ et doleat. Uñ tũc
gqnima vulnerat᷑ et ledit᷑qñ volũtas in/
clinat᷑ voluntarie ꝑ cõſenſum ↄtra deũ.
ↄtra rationẽ.ↄtra oꝛdinẽ.cõtra regulã ⁊
maenſurã.cõtra deũ et contra ſeipſam. et
ttalis inclinatio eſt ſuũ malũ.ſuũ vulnꝰ.
ſua leſio.et ſua ĩfirmitas.ſua turpitudo.
ſua defoꝛmitas.et ſua obliqͥtas.ſua toꝛ/
tuoſitas.ſua malignitas.ſuꝰ caſus.ſua
uerſitas.ſua iniuſticia.ſua inoꝛdinatõ
ſuũ oppꝛobꝛiũ.ſuum vituperiũ.ſuũ vi/
ciũ.ſua deuiatio.Et ideo tot quot habʒ
inclinatões tales,. ⁊ totiens quotiẽs in/
clinat᷑ contra deum. tot acquirit vulne/
ra in ſeipſa.et totiens ipſa vulnerat ſeip
ſam. Et ideo anima qñ ſeꝑatur a carne
ſic vulnerata. ſic leſa.ſic inclinata cõtra
deũ.cõtra rationẽ.contra oꝛdinẽ rectuʒ.
coõtra ſeipſam.ſic obliqua.ſic turpis.ſic
defoꝛmis.ſic deuiata.ſic inoꝛdinata. ſic
irregulata.ſic maculata et cõfuſa. neceſ/
ſario ſentiet iſta vulnera.⁊ neceſſario tri
ſtabit. ⁊ maxime.quia ineternũ remane/
bit talis.quia iſta vulnera ſemꝑ remane
bũt ĩ volũtate.Et ipſa anĩa tũc cogno/
ſcet ꝑ intellectũ ſuum.qꝙ hoc eſt totũ cõ/
tra ratõem.cõtra veritatẽ.⁊ ꝙ totum de
beret eſſe ꝑ oppoſitũ.Et ideo triſtabit᷑ ĩ
xternũ.Et quãto magis cognoſcet.tan
to magis triſtabit᷑ ⁊ magis ex hoc triſta
bit᷑. quia cognoſcet ꝙ ipſamet ex ſua p/
pꝛia volũtate ⁊ libertate.nullo cogẽte eã
fecit ſeipſam talem.q Sic igit᷑ declara/
ta eſt triſticia futura.occultiſſima ⁊ eter/
na ꝑ ratiões ⁊ exempla ſenſibilia. quam
anima patiet᷑ ſine fine de ſeipſa ⁊ ꝑ ſeip/

—;———

ſam et in ſeipſa. quam triſticiaz ipſamet

plecit.⁊ fundauit ĩ ſeipſa.dum erat cõiũ

cta coꝛpi.⁊ ĩ carne ſuꝑ teram.
O, nõ ſolum patiet᷑ anima eternam

triſticiam a ſeipſa ĩtrinſecus. ſed etiaʒ a
pena ſibi debita ⁊ a deo inflicta ꝑ vim

4

ctam ⁊ iuſticiam exterus.

Eitulus. clxrrij.
qm aia que pᷣmo amauit ſu
am ꝓpꝛiam volũtatẽ. fecit mari
mã iniuriã.maximã offenſam.

maximũ vituperiũ ⁊ maximũ dedecus
deo creatoꝛi ſuo/qm̃ deus dedit eẽ. ̊ pꝛi
mo debet amari ſolũ. qꝛ ei pᷣmo debekpᷣ
rogatiua pᷣmitatis vt pꝛobatũ eſt.⁊ ipſa Titu.c/
anima remouit a deo iſtã dignitatem.et xxxiij.

dedit ſibijpſi ⁊ ſuevolũtati iiuſtiſſime.⁊ Titu.c/
hoc nullo mõ fieri dʒ.Et ſic duplicit fa xxxix.

cit cõtra deuʒ.ſ.inquãtũ dãs ⁊ recipiẽs

pmitatẽ amoꝛis.Et ꝑ cõſequẽs fuit ibi

maxima iniuria ſui creatoꝛis ⁊ ↄtemptꝰ
q ſolus ẽ dignus amari pᷣmo. Et ſic de⸗
us creatoꝛ ẽ viliſſime ↄtemptꝰ.⁊ ꝑ cõſe/
quẽſ ẽ iiuriat ⁊ offenſus ſine mẽſura ab
ipſa aĩa.⁊ maxime qꝛ ſe poſuit loco dei.⁊
p ↄſcquẽs fecit ſeipſam deũ quãtũ in ea
fuit. ⁊ om̃ia que deo debebant de iureſi
bimet tribuit. ⁊ alijs tribuere voluit et a

deo remouit.qa ab ipᷣo remouit pᷣuilegi
um ꝓpꝛie volũtatis.qð ſoli deo debet᷑ ⁊
ↄuenit ſingulariſſime.⁊ etiã honoꝛẽ.lau

dẽ gloꝛia. qᷓ ſoli deo pᷣmo debebant᷑ ab
ipſo abſtulit ⁊ ſibi ꝓpꝛie dedit.⁊ ſemꝑ q̃

ſinit ⁊ amauit ꝓpꝛiuʒ honoꝛẽ ⁊ ꝓpꝛiam
landẽ.⁊ nõ dei.⁊ voluit ꝙ illi qͥ debebãt
dare deo laudẽ.darẽt ſibi.et laboꝛarẽt ꝓ
laude ⁊ bonoꝛe ſuo ⁊ nõ dei.⁊ ſic ipſa in

hoc fecit ſe inimicã capitalem dei.et cõ/⸗
tempſit ⁊ iniuriauit et offendit ĩ infini/

tũ deũ creatoꝛẽ ſuũ.volẽdo ſuã laudẽ p/

pꝛiaʒ. ⁊ deſtruẽdo honoꝛẽ ⁊ laudẽ dei.⁊
nõ ſolũ hoc.ſed ipſa delectata ẽ.⁊ gaudi
um habuit ĩ ppꝛia ⁊ ſingulari laude.etĩ

ꝓpꝛio honoꝛe.⁊ in illis que ſunt conra

deũ.Et hec eſt maioꝛ offenſa.maioꝛ iuu
ria habere gaudiũ.leticiã.delectatiõʒ cõ
ta deũ.hꝛe placitũ ⁊ cõplacetiam cõtra
deum. 1 complacere ſibijpſi deum. Et
nõ ſoluʒ hoc. ſed ipſa aia quepmo ama⸗

nit ſuã ppꝛiã voluntatẽ. ↄmiſit ↄtra cce

atoꝛẽ ſun ſummã ingratitudint᷑. qꝛ non
cognouit ſumma bñjficia innumerabi

lia recepta q̃ ſibideꝰↄtulit inceſſant gra
tis ex ſua ſola et ineffabili bonitate ſine

ſuis meritis ꝓpter q̃ ipſa aia erat perpe
tue obligata deo totaliter ad ipᷣm aman
dũ pmo totaliter ſuꝑ om̃ia ad deo ſerui
endũ. Et tñ ipſa nullo mõ ſeruiuit deo.
nec amauit deũ .neq; ſoluit deo debituʒ
obligatõis.ſed ſeruiuit ſibijpſi.cet ſuam

pVpꝛiã voluntatẽ fecit et nõ dei.ↄtemnẽ/
do deũ ⁊ eius voluntatẽ ac cius amoꝛt᷑.

Et nõ obſtãtib iſtis.deũ ↄtemnẽdo.in

in iãdo. offendẽdo. ct ſummã ingratitu
dinẽ ↄmittẽdo.ipſa anima ↄtinue vſa ẽ

bñficijs ⁊ donis creatoꝛis ſui. recipien
do ↄtinue bñficia ⁊ ſcruitia ab cis aug/
mẽtando ſemꝑ ingratiiud int᷑. Quia er/

go aia ↄtempſit atq; iniuriauit et offen/

dit om̃ipotentẽ deũ.⁊ ↄtempſit ac iniu/

riauit deũ creaioꝛẽ ſuũ.ſumme bonum.
ſummebenignuʒ. ſumme liberale ſũme

largũ ⸗: cõtra ip in ingratitudinẽ fecit in

finitã.quia etiã ipſa exiſtẽs ſua creatura

et opꝰ manuũ ſuaꝝ.iniuriauit ac cõtem
pſit ſuũ factoꝛẽ et opificc. ⁊ habuit con/
trariãvolũtatẽ ↄtra eũ.⁊ ipᷣm impugna

uit totis viribo ſuis.ct toto coꝛde ſuo.et
ſe ſupꝛa creatoꝛẽ ſuũ crexit.⁊ deũ creato

rẽ ſuũ inferiꝰ depſſit. ⁊ eñ ꝓ nihilo repu/
tanit quãtũ in ca fſuit.et dei volũtatẽ an

nihilauit.ac omia ꝓpter ſeipſaʒ amauit

ct omia ad ſuã voluntatẽ ꝓpꝛiã taq; ad
fineẽvltimũ oꝛdinauit.⁊ ad ſe tanq; ſi ad
deũ oꝛdinata ſuiſſent oꝛdinauit.qa deũ
oẽs creaturas quãtũ potuitad ſcipſjaʒ

oꝛdinauit.⁊ hoc ↄtra dei volũtatẽ.etqa

ctiã ipſa ania poꝛtabat imaginẽ ſui crea
toꝛis pulcerrimã et nobiliſſimã.⁊ detur
pauit ⁊ defoꝛmauit.denigrauit eã. et fe/
cit eã turpiſſimã.ſumme defoꝛmẽ.ſũme
bhoꝛribilẽ ad iniuriã. ↄtemptũ et offenſã

Deda/
natꝭ fiet

gicia omia bñficia ĩ ingratitudinẽ ſitſumma
iniuria.fumma offenſa. ſumma ingrati
tudo.⁊ ſumma neqtia.⁊ certe ſũma ſtul/

dei ſui crcatoꝛis.· et ideo meruit irã et in/
dignationẽ fuicreatoꝛis.⁊ vt de ipſa fi/
at füma inſticia ⁊ vidicta.Et qꝛ creatu/

al; nier tue. ⁊ oſtdit᷑ ꝙ loc? dz eſſe in
ſũmavi rg atomnẽdo ſuũ creatoꝛẽ. et ↄuertendo

ticia.eo qꝛ eſt tanta iniuria et offenſa.q̃n
tus eſt illeqͥ offenſus ẽ.⁊ tãta eſt ingrati
tudo quãta ſunt bñficia recepta.⁊ quan
ta eſt liberalitas ⁊ largitas tribuẽtis.id
circo ipſa aĩa lucrata eſt ⁊ meruit infini/
tã penã ⁊ punitionẽ.et totiẽs lucrata eſt
infinitã penã.quotiẽs multiplicauit cõ
temptũ dei.⁊ iniuriã ⁊ offenſaʒ dei. Di
em̃ oꝛdinatũ ẽ.ꝙ qͥ facit crimẽ leſe maie
ſtatis.capite ſuo truncat᷑.q̃ tũc debʒ eſſe
pena anime cõtemnẽtis deũ om̃ipoten/
tẽ ⁊ ſummã maieſtatẽ: Et qͥs poteritex
cogitare punitõem ei debitã: Et qꝛ ani
ma totaliter dũ ſepat᷑ a coꝛꝑe eſt inimica
capuᷣalis dei.⁊ eſt ↄtra ſuã om̃ipotenti/

„ „ — „

am ⁊ iuſticiã.i

at ſuã vindictã ↄtra eã. Uñ quia cõtem
ptus ⁊ iniuria et offenſaẽ facta ptra de-
um qui ẽ iuſticia.ideo neceſſe erit ꝙ ipſa

iuſticia met iniuriata.offenſa et cõtemn /

pta vindicet ſuũ cõtemptũ.ſuã iniuriaz
et ſuã offenſam. Et qꝛ eſtomipotẽs po-
terit.et quia eſt ſapieẽtiſſimꝰ.ſcietvtiq; fa
cere ſuã vindictã. Sic ergo ipſe cõtem
pꝓtus dei et gaudiũ ſiue delectatio cõtra
deuz eſt foꝛmata inimicicia ipſi anime·
queneceſſario cũ oĩa ſintↄiũcta cũ amo
re ꝓpꝛie volũtatis.cõcludũt de neceſſa/
rio penã et punitionẽ infligendã anime
exterius ꝑ vindictã iuſticie. Quia ergo
anima nõ põt pᷣmo amare ſuã ppꝛiã vo

luntatẽ. nec deuiare. nec facere malũ ni ,/
ſi ↄtemnẽdo.iniuriãdo/⁊ offendẽdo de/

um. et gaudẽdo et delectãdo cõtra iůßm.
ct infinitã ingratitudinẽ ↄmittẽdo/iðo
vltra malũ et triſticiã ꝑpetuã quã ipſa-
met facit ſibipſi.et in quaʒ cadit ꝑ ſei

ſam. incurrit aliã penam et aliã triſtici
am p iuſticiam. quia incurrit indignan
onẽ dei ⁊ iram eius ꝑpetuam ac inimici

ciã ꝓpter ↄtemptũ ⁊ iniurii.

¶ Deloco ⁊ inſtrumẽto punitõis ppe
infim oim in
ijci fecs tori mũdi. ꝙ ig

quo debẽ

———

1P
. ererwiobe 6s nõ ↄſumens neclu⸗

cens erit inſtrumentũ puniendi.

„—

B deo neceſſeẽq ira dei⁊ vĩ Totaliſ
dicta ⁊ indignatio veniãt totaliter cõtra indistõö
cã tanq; ↄtra inimicã ſuã foꝛmatã.et ꝙ di erit 3
inſticia dei eternalit᷑ puniat eã.⁊ exerce/ dãnatol
EPſo deioleti
woin mMcohnli

ſint. Mnngan

iig/ ocmmm
“ pi Cipſun

' drii
Ulae

—

XLTaA
A ief
inſt
Vcogialien
Podinſtrun
gomne. Etq
gicti iuſtice

—

—
E

n ſuedeleni
cch panitiocorfe

SE

gocio ſued
giinprenp
Yennot Ete

moinneet

„

Een iaribiin
cao Nokothocc

ict nfenns gn

Dinat neee

füwpicepi

1i/ mergppen

Ccrurea
(Eidios
fiodzpu
traräcte

lurcop
intenma
Hecmyt
Ghe⸗
copelion

i ncniet
hinr pacgein
ige deüntmi

diningin
cnüi
ſiſian
volüͤtate
poterite
aaͤſuain
Ayitii
Gi⸗
eplerl
rama
Uhier⸗

ehmn
Uufeechentnn
ns mbrie i
ſttnentifit

ttotislne

ulthlentch
toffnizde
oimilce nn⸗

Alij iedette
1Sdeäofie
Etgenr

dchti⸗Sion
eeckinnin
näofmnpotnn,

ſrigindetn
ättoalencin i
ſifongiag e
unigt ei dennd N

Uiarugcim

ecr Mde.

cſtengha
vfnlnc cten,

riſiinungn.
ctoſſipotisO

ſin dcorng

Eedcdannnocin

Ccuipcbanin⸗

ryüchcin.

Aucirdenatt-

Nrin ol n

chenemiin
Lafhbilnde

Gocömhhn
yminitoß⸗
enitit⸗
mnas Mr,
Gntmie
an nnd

,r

ni,

un
opon
nin

„

☛

i clxiiij.

——

——
.

TZLqꝛ neceſſeẽ punitio ipſius
QAAaie fiat ĩ aliquo loco ⁊ cũ aliquo
inſtrumẽto.iõ optet inqͥrere ĩ q̊
loco aĩa eternaliter collocet᷑ ⁊ puniat᷑.et
p qð inſtrumẽtũ fiat vindicta punitõis
eterne.Et qꝛ cã ⁊ oꝛigo punitõis ꝑ vin/
dictã iuſticie ẽ ipſe ↄtẽptꝰ dei.et gaudiũ
Dãnati ſiue delectatio ↄtra deũ. iõ neceſſe erit ꝙ;
ſũmecõ punitio coꝛreſpõdeat ipſi ↄtẽptui dei et

tenent᷑. gaudio ſiue delectatiõi.iõ neceſſe erit ꝙ;

qꝛ aia ↄtempſit deũ. ꝙ etiã ipſa ſumme
ↄtemnat᷑. Et qꝛ ↄtẽpſit creatoꝛẽ creatu/
raꝝ oĩm.neceſſeẽ ꝙ ipſa ↄtẽnat᷑ ab om̃i/
Et ab bus creaturis. Etiõ erit neceſſe ꝙ ipᷣa p

oĩbo cre/ ijciat᷑ locũ infimũ? maxime lõginquũ

aturꝭ cõ a celo.⁊ hoc erit ĩ mediũ terre.ĩ quo erit
tẽnen? inf ernus ꝓfũdiſſimꝰ. Et vt ꝑfectiſſime
pↄtẽnat᷑. nccce erit ꝙ feces oĩm reꝝ coꝛꝑa/
liũ ibidẽ pijciant᷑.ĩ qbo ipſa aia totaliter
Ad fe/ defigat᷑.vt ipſa q̃ ſpũalis ẽᷣĩ ipſis fecib⸗
ces oĩm reꝝ coꝛꝑaliũ ĩmergat᷑.⁊ ↄtra ſuã volun/
reꝝ pij / tatẽ⁊ appetitũ naturalẽ.vt ſic ab infima
cient᷑. natura patiat᷑.Et iõ neceſſe erit ꝙ om̃es
creature a ſuis fecibo purgent᷑.⁊ om̃s fe
ces ĩ dicto loco ponant᷑. Et qm̃ delecta
tio dð puniri ꝑ oppoſitũ.ſ.ꝑ triſticiã cõ/
trariã et afflictõeʒ.⁊ qꝛ ignis inter om̃s
In ig / creaturas ẽ magis afflictiuꝰ.iõ ncce erit
ne puni ꝙ ipſa maligna delectatio ꝑ ignẽ punia
eur tur coꝛꝑalẽ.qͥ ↄburat et nõ cõſumat nec
interimat.et nunq; ineternũ extinguat᷑.
nec mutet᷑ nec creſcat. nec diminnat᷑.vt
ſcʒ ipſa aĩa ſit inſeꝑabiliter alligata igni
coꝛpali ↄtra ſuã volũtatem. Sicut em̃
O, aĩa aia q;uis ſit ſpũalis potuit dᷣlectari ⁊ cõ
patietur placere ĩ reba coꝛꝑalibo inoꝛdinate cõtra
ab igne deũ ⁊ ratiõʒ.ita etiã poterit triſtari ⁊ pu
coꝛꝑali. niri ac affligiĩ eis ꝑ iuſticiã.Et ita ipſa
diuina iuſticia poterit facere talẽ ignem
etuũ ĩ quo ipſa aĩa eternaliter puniat᷑
A ſicut aĩa potuit alligari coꝛꝑi ꝑ dei
volũtateʒ ⁊ oꝛdinationẽ vt hõ fieret. ita
poterit alligari igni coꝛꝑali ĩſeꝑabiliter
ad ſuã iuſticiã exercẽdã.nõ vt aĩa influ/
at vitãꝗ igni coꝛꝑali.ſed vt recipiat penã
ĩ eo. Sicut em̃ deꝰ potuit aĩiam ↄiũgere
coꝛpi.et ſibi dare inclinatõem et appeti/
tũ vt amaret coꝛpus ⁊ appeteret illð na

turaliter. ⁊ inclinaret᷑ ad illud.et ſentiret

in illo ad ꝑfectõem nature.ita poterit ip

e finali fru

tu pꝛopꝛii amoꝛis

ſam alligare igni coꝛꝑali.et dare inclina
tionẽ ſibi ⁊ appetitũ contra illũ.⁊ ĩmit/
tere timoꝛẽ ⁊ terroꝛẽ.vt ſit alligata cõtra
ſuã voluntatẽ.⁊ vt ſentiat ipᷣm igneꝭ ad
ↄplemẽtũ iuſticie ſue.Quãdo ergo ani
ma ſit puniẽda et alligãda ꝑ iuſticiã ex/
terius.⁊ hoc debet fieri ꝑ naturã coꝛꝑa/
lem. et cũ aliqua res coꝛꝑalis nõ ſit tan/
tũ actiua.tantũ afflictiua ſicut ignis.cõ
uenientiſſimũ eſt vt anima puniat᷑ eter/
naliter in igne.qui cõcremet.vꝛat ⁊ non
ↄſumat.nec ĩterimat neq; lnceat.Quia
em̃ om̃is pena.om̃is punitio fit ratõne

triſticie. vt vbi nulla ẽ triſticia nulla ſit

et pena.⁊ om̃is triſticia nihil aliud eſt qᷓ;
facere cõtra volũtatẽ.ideo erit neceſſe ꝙ
om̃is punitio fiat ꝑ illa ꝑ que maioꝛ fit
triſticia.⁊ ꝑ ilũ modũ ꝑ quẽ maioꝛ po/
terit fieri triſticia. Et iõ neceſſe erit ꝙ fi/

etꝑ illa que magis erũt ↄtra volũtatẽ.et

etiã ꝙ ipſe ignis eternꝰ affligẽs ſit cõcre
mãs et vꝛẽs.ſʒ nõ cõſumẽs.⁊ nullo mõ
lucẽs.vt ſic maioꝛẽ triſticiam inferat. et
magis ſit contra voluntatt.
Camatoꝛ kardeclararlo ponit᷑ fů=⸗
lamentũ quare poterit hõ puniri.⁊ q̃re
et puniri. et qualiter debeat puniri.
Zitulus.clv.
Xaiũt tota cognitio puniẽdi fa
ciliꝰvideat᷑.tria ſũt vidẽda fun
adamẽta ĩ ùbo ↄſiſtit tota recttu
do punitõis. Pꝛimũ fundamẽtũ ẽſcire Quare
qre poterit hõ puniri. Uñ nulla res pᷣt hõ põt
puniri niſi habeat volũtatẽ.qͥa aliq̃ res Punin
põt ideo puniri.qꝛ põt fieri aliqͥd cõtra
ſuã volũtatẽ. Si aũt nihil põt fieri con
tra voluntatẽ alicuiꝰ.tũc illa res nõ põt
puniri. Et qꝛ homo habet voluntatẽ. et
põt fieri aliquid cõtra ſuã voluntatem.

debet pu

ideo homo poteſt puniri. Et exindeſeqͥ Pꝛimo

tur ꝙ poteſt pati triſticiã.quia poteſt ali
quid fieri cõtra ſuam voluntatẽ. Et q l ee
voluntas homis eſt immoꝛtalis ⁊ ꝑpe
tua.ideo homo põt puniri ꝑpetue.⁊ po
teſt pati pꝑpetuam triſticiã.quia ꝑpetue
põt aliquid fieri cõtra ſuam voluntatẽ.
Et exindeſequit᷑ ꝙ deus nõ põt puniri Scðo.
nec pati triſticiã.qꝛ nihil poteſt fieri con
tra eius voluntatẽ.quia ipſo volẽte aut
ꝑmittẽte.om̃ia ſiñt. Eteiiã ede ſems

vyult ſuũ honoꝛẽ ⁊ bonũ ſuũ.ideo om̃ia

reducitad ſuũ honoꝛẽ ⁊ ſuũ bonũ.⁊ nul

lus põt ſacere ↄtra iſtã volũtatẽ qͥn im/
prleat᷑. Sic habem? fundamentũ qua
Tercio re aia põt puniri et pati triſticiã.Et exĩ/
de ſequit᷑ ꝙ quanto volũtas ẽ maioꝛ et
foꝛtioꝛ et altioꝛ.tãto ẽ magis ſuſceptiua

punitõis ⁊ triſticie. intẽſine et extenſiue
Igeo ſi volũtas eſſet infinita.⁊ aliquid

poſſet fieri cõtra eius voluntateʒs.tũc eiꝰ

volũtas poſſet pati triſticiaʒ infinitam.

Quare ¶ Scom autẽ fundamẽtũ quarehomo

hõ ſit di poteſt puniri.⁊ ſit dignus punitiõe eſt.

gnꝰ pu/ qꝛ põt facere cõtra voluntateʒ dei. Et ſi
nõ faceret ↄtra volũtatẽ dei.nũqᷓ; debe/
ret puniri.Quoniã etià homo faciẽs cõ
tra voluntatẽ dei.quãtum in eo eſt facit

nitõe

deo infinitã triſticiaʒ.quia volũtas dei

eſt infinita.ideo iuſtũ ẽ ꝙ deus facit cõ/

tra homis voluntatẽ. Dilr homo ẽ di⸗

gInus recipe infinitã tiſticiaʒ.quia deo
fecit infinitã triſticiã quantũ in eo fuit.

Etqͥa nõ poteſt in ſe intẽſiue recipein/
finitã triſticiã ſimul.ideo ſucceſſiue ſine

fiſhe recipit. Et etiã qa hõ fecit cõtra dei
volũtatẽ ꝑpetue.qꝛ ſemꝑ mãſit in ealdez
volũtate ↄtra dei volũtatẽ.iõ pueniens

eſt ꝙ; de' faciat ꝑpetue ↄtra hoĩs volũta

Pꝛimo. tes Et exinde ſequit᷑ ꝙ qui facit magis

cõtra deivolũtateʒ debet magis puniri.

et magis pati triſticiã.⁊ magis deus de

Ouglit᷑ bet facere ↄtra ei volũtate.qſCerciũ fũ/

hõ debz damẽtuʒ liter hõ debet puniri. Vñ qͥa

puniri volũtas nõ punit᷑ niſi qa patit᷑ triſticiã.
igdeo punire aiaʒ e dare triſticiã ſibi.iðᷣo
pctica ⁊ ars puniedi ſumet᷑ ab ipᷣa triſti
cig.ſ.ſcire illa admiſtrare q̃ dãt triſticiã.

Etido pfectiſſime punire ẽ ↄpletiſſime
ad miſtrare illa qᷓ cõpletiſſime dabũt tri/

ſtticia. Quãuis em̃ oĩia qᷓ̃ fiũt ↄtra volũ/
tatẽ dent triſticiã.attamẽ ſᷣm maiꝰ⁊ mi/
nnus ſunt ↄtra volũtatẽ. Et qͥa ipᷣa volũ
tfas mala ⁊ inoꝛdinata pᷣmo appetit ho/
no:ẽ.laudẽ ⁊ excellẽtiã.ideo dare ſibi cõ

trariũ.iſ.vituperiũ.ↄfuſionẽ.ↄtemptũ ⁊

oppꝛobꝛiũ ſempiternũ.eſt maximeotra

volũtatẽ.⁊ ſemꝑ dat ei maximã triſtici/
am. Et ideo cũ anima queẽ natura ſpi
alis ⁊ e xcellẽs.ſit cũ re coꝛꝑali infima li

ECata.⁊ patiat᷑ ab ipſa re ↄtinue.eſt cõtra

honoꝛẽipſius anime.Ideo eſt maxima

pena ei ꝙ ſit ligata cũ igne coꝛꝑali.⁊ ma

gis eſt cõtra voluntateʒ qꝙ ipſa volũtas
ↄtra ſuã naturã cremet᷑ ⁊ vꝛat᷑ in igne q;

ſi coꝛpus vꝛeret᷑ Et quia etiã anima ma

lg et inoꝛdinata voluit delectatiões coꝛ/
poꝛales.⁊ voluit delectari coꝛpaliter.iõ

tiat doloꝛẽ in re coꝛꝑali.ſ.ĩ igne. Et h⸗od
eſt dare ſibi maximã triſticiã. Et ſic ha/ Recapi

bemus tria fundamẽta in quibe cõſiſtit tulat et

noticia tribulatõis ⁊ remuneratõnis.ſ. ꝗdoppo
quare põt homo remũerari.⁊ quarede/ ſitum ſe

bet hõ remunerari.⁊ qualiter dʒ remũe/ cõfert

rari. Clñ ideo ẽ hõ aptꝰ vt poſſit remu/
nerari.qꝛ habet volũtateʒ.⁊ qͥa põt fieri

aliquid ſ̃m eius volũtatẽ.⁊ ad e volũn

tatẽ.⁊ exinde põt habere gaudiũ et letici

am. Jò ea q̃ nõ habẽt volũtatẽ.nõ ſunt

apta ad hoc vt poſſint remũerari.qͥa nö

habẽt i q́. Et ſᷣm ꝙ maioꝛẽ⁊ minoꝛẽ ha
bẽt volũtatẽ.magis vł minꝰpũt remũe

rari.qavbi maioꝛ volũtas ibi maioꝛ ap
titudo ⁊ capacitas ad remũerãdũ. Sʒ
quare hõ debet remunerari cãẽ.qꝛ facit
dei volũtatẽ.⁊ ſic quãtũ ĩ eo ẽ.dat⁊ facit
deo gaudiũ infinitũ.Et iõ dignꝰẽ ꝙ de

us det ſibi ecõtra gaudiũ infinitũ in du

mõ.ſucceſſiueet extẽſiue capiat.Et qͥa
homo ſemp fecit dei volũtateʒ. et fecit ei
ſemꝑ gaudiũ.ido dignũ ⁊ iuſtũ ẽ ꝙd

etiã ſaciat ſꝑ ipſi? hoĩs ſic faciẽtis volũ
tatẽ.⁊ ꝑↄſeq̃ᷓns vt habeat ꝑpetuũ ⁊ ſem
piternũ gaudiũ. Sed qualiter hõ debe
at remunerari.fũdamẽtũ capiet᷑ ex gan
dio et leticia.qꝛ remunerare hoĩem.ẽ fa /
cere ſ̃m eius voluntatẽ.et hoc eſt dare ſi

bi gaudiũ.Et ſic remunerare homineʒ

nõ eſt aliud q; dare ſibi gaudiũ.et com/
pletiſſime remunerare.eſt dare illa q̃ cõ/
pletiſſime dant gaudiũ.et illa que mag
ſunt ꝓpinqua volũtati.⁊ magis ſũt ſᷣm

natura voluntatis magis dant gaudiũ

Igeo quia eſt oꝛdo in dãdo gaudiũ.Et
quia volũtas pᷣmo amat deũ.nõ vult ni

ſi amoꝛẽ bonũ pᷣmo et pᷣncipaliter.quia

amoꝛ bonus eſt ̃m natura voluntatis
bone et oꝛdinate.⁊ ideo neceſſe eſt ꝙ dek

ratõe.qꝛ hõ nõ poteſt caꝑe infinitũ gau
diũ ĩtẽſiue.ideoq; ſi caꝑe nõ poteſt ho

ingecom
foc vulty-
luntatepo

E
nif
(itnobis

iEttmn vol
dicit deus

Gingtefim
creaturede
guid hoe⸗
eſtinaean
uf. Etgn
ffotol.
Ecadin
Nocen
ſnde
pihoe
etapife
daivoli
oſtenu
lart
miqpo

fetpit heceſecc
Rc;z kraeins
igro, loſtatni
i. tar.

ſticiägi⸗
1fecttin
bentcor
Tan ſcutho

N ls facte
rine wohom
leii moho

blleer Wonte
lnebeo inhſib

In LLi

—
necnnlle

69 Papoü
rntin

*

acnünnnn

idcennitcn
Eunicnnini

apls in

ſilge Eihe
nitiai Eſche

innihifitn

uami 1qunde

Oualrdznnit ie

Evtpoſit enn

ez 1epuͤtſi

tate,1dedai⸗

gegandiäceicd

volötus nöſn
immiamiqen
Miorir inaehe
lninopittnie
ins bimnaiora
mnigici⸗G
narnicii geſt

1

iüicoe dartfaet

Etödigrige

Mü nniniind

Ceröͤhock

nec On

/

litutz Mi
itniinn

Ntgpenien.

artälte
.

cclighod

tiapictan

auchoicneh
chocc
mome on,

recipiẽt

Ent coꝛ/

clxvi.clxvij

—

amoꝛ ei ⁊ augmentet᷑ amoꝛ eius et com/
pleat᷑. Ideo deus cõplebit ipſi volunta
ti ipſum amoꝛeʒ.quia hoc vult ipſa vo/
luntas oꝛdinata cõpletiſſime amare de
um.⁊ tũc dabit ei plenũ gaudium. ⁊ de/
inde complebit voluntatẽ ĩ viſiõe.quia
hoc vult volũtas.⁊ deus facit ad ei vo
luntatẽ poſtq; ipſa fecit ad deivolũtatẽ.
¶ Hic oſtẽdit᷑ que ſit volũtas dei.
(itulus. clxrxir.
E.a que ſit volũtas dei hoc ma
nifeſtant nobis creature et oꝛdo
gqeaturaꝝ.quia quicqͥd ſignitfi/
cãt nobis creature et dicũt nobis.totuʒ
eſt ᷣm voluntatẽ dei et hoc vult deus. B
dicit deus. quia om̃es creature ſunt oꝛ/
dinate ſᷣm voluntateʒ dei. Ideo quãdo
creature dicunt vel ſignificãt nobis ali/
quid.hoc eſt ſ̃ᷣm voluntatẽ ſuã.quia nil
eſt in creaturis oꝛdinatũ cõtra deivolũ/

tatẽ. Et quia quicqͥd cõcluſum eſt ĩ hoc

libꝛo. totũ extractũ eſt ab ipſis creaturiſ
ct ab oꝛdine ⁊ comꝑationc creaturaruʒ.
Igdeo quicqͥd cõcluſum eſt ĩ hoc libꝛo.ẽ
gm deivolũtatẽ. Ergo qui facitotra ſcri
pta ĩ hoc libꝛo.facit cõtra dei volũtatẽ.
et qui facit ea que hic ſcripta ſunt. facit
dei volũtatẽ. O) ab ipſa triſticia
oſtendit᷑ꝙ aĩa que erit eternaliter puni/
enda recuꝑabit coꝛpus ꝓpꝛiũ in illo ſta
tu ĩ quo erit magis triſtabile et odibile.
⁊ ↄtra volũtatẽ aie. ¶ Titulus. clxvij.
. Tquia tota punitio anie eſt tri
ſticia. ⁊ nihil punit eã niſi id qðᷣ
dat ei niſticiaʒ. ⁊ nihil dat ei tri/
ſticiã nii ſit cõtra eius voluntateʒ.ideo
neceſſe eſt ꝙ aĩa recupet ſuũ coꝛpus cõ/
tra eius voluntatẽ.⁊ in illa foꝛma et in il

Dãnati

coꝛpꝰ 3

ſuaz vo/ lo ſtatu ĩ quo magis erit ↄtra eius volũ/
lütatẽ.

tatẽ.⁊ ꝑ ↄſequẽs ĩ quo maioꝛẽ ĩferattri/
ſticiã ale.vt ſicut via eſt ſuo coꝛne ꝓpꝛio

2 fecit in coꝛpe ↄtra dei volũtatẽ.ita ha/

beat coꝛpus cõtra ſuam voluntateʒ. Et
ſicut hõ fecit cõtra dei voluntatẽ.ita de/
us faciet cõtra homĩs volũtatẽ.⁊ ſic to/
pꝰ imoꝛ tus homo puniat᷑.et nõ tm̃ ania que eſt

Accipi/

taleꝛpaſ pars homis. Et quia magis erit cõtra

ſibile et voluntateʒ aniĩe coꝛpus ſi ſit paſſibile q;

tenebꝛo impaſſibile.ideo recupabit ipᷣm paſſibi
ſum. le. Etetiã qꝛ magis erit cõtra aie volun

emageliendine 7 multi

omib triſtet.⁊ i null ↄſolet᷑ ĩeternũ. Et

De finali fructu pꝛopꝛii

tatẽ ſi ſit paſſibileet tamẽ ĩmoꝛtale.q;ᷓ ſi
eſſet moꝛtale.ideo recuꝑabit ipᷣm ĩmoꝛ/
tale.Et qꝛ magis erit cõtra volũtates ſi

ſit tenebꝛoſum qᷓ; ſi eſſet luciduʒ.ideo re/

cuꝑabit ipᷣm tenebꝛoſuʒ. Quia etiã erit
ↄtra eius volũtatẽ ſi ſit põderoſum q; ſi
eſſet leue.ideo recupabit ipᷣm põderoſuʒ
Et vt omia cõcludãt᷑.erit tale quale ma

gis erit cõtra voluntatẽ ipſius anie. Re

cuperabit ergo ipᷣm immoꝛtale. paſſibi/
le.tenebꝛoſum.põderoſum.grauiſſimũ.
obſcuriſſimũ ⁊ defoꝛmiſſimũ.Et om̃ia
cõcludunt᷑ ex parte triſtiti.
iplicatõe tri/
anc vitã. ¶Titulꝰ. clxviij.

ſticie poſt

NVUoniã aĩa que pᷣmo amauit ſu
am voluntatẽ.et ſuum ꝓpꝛium
honoꝛẽ.et ſuam ꝓpꝛiã laudem.

et fecit cõtra voluntatẽ dei.⁊ etiã deſtru/
xit eam quantũ ĩ ea fuit.⁊ etiã annihila/
uit deũ et ſuũ honoꝛẽ.⁊ ſic fecit ſe inimi/
cã deo:ſequit᷑ etiã ꝙ ĩ hoc ↄtempſit oẽs
creaturas.⁊ om̃es eas iniuriauit.⁊ ini/
nicã oĩm earũ ſe conſtituit. poſtq; crea

toꝛis oĩm inimica ſemꝑ fuit.⁊ abuſa eſt

omibus creaturis.⁊ eis maximã iniuri

am fecit quia eas ad honoꝛẽ dei factas

ſupꝛa deum amauit.et in iniuriã deicõ/
uertit. Et ideo neceſſeeſt ꝙ omnis crea/

tura vindicet iniuriã ſui creatoꝛis ⁊ pꝛo

pꝛiã ↄtra ipſam animã. que tota fuit de
dita iniuria creatoꝛis omniũ cuʒ ipſa eſ
ſet creatura. Et ideo neceſſe erit ꝙ om̃is
creat᷑a ſit ᷣ volũtatẽ ipſiꝰaĩe et ĩ triſticiã
cius.vt nullũ gaudiũ.nullã leticiã.nul/
lã ↄſolatiõem recipiat ab aliqᷓ creatura.
neq; ĩ ſeipſa.qͥa creatura eſt.Et ſic crea/

toꝛ ⁊ oĩs creatura ⁊ ipſamet aĩa ⁊ ſua ꝓ/
pꝛia natura quã ipſamet iniuriauit ⁊ cõ

tẽpſit.oĩa erũt ↄtra aĩam ⁊ ĩ triſticiã aie.
Et nõ ſolũ creatoꝛ⁊ oĩs creatura.ſ etiã

maluʒ qð fecit turpitudo ⁊ defoꝛmitas

erũt ↄtra eã et ĩ triſticiã eiꝰ. Et ſic omne
malũ ⁊ om̃e bonũ erũtotra eã.Etqͥcqͥd
ẽ eritĩ triſticiã aĩe.⁊ ab om̃ibo dʒ pati.yt
nec i bono nec ĩ malooſolet᷑.neq; gaude

at nec letet᷑.nec etiã ĩ malis alioꝝipſa cõ

ſolet᷑ nec ſolamẽ ſit ei miſeria alioꝛũ.ſed
om̃ia ſint ĩ angmẽtũ ſue triſticie.et ſic in

K 2

„

&.

ſic et ipſe creatoꝛ ⁊ omis creatura ⁊ om̃e
malũ tã culpe q; pene ⁊ om̃e gaudiũ ali

oꝛũ et malũ alioꝝ.om̃ia ſint ĩ triſticiam

qĩe q pmo amauit ſuã ꝓpaiaʒ voluntatẽ
nõ deũ. Sed ꝑ oppoſitũ et ipſe creatoꝛ
omis creatura.⁊ om̃e bonũ.⁊ om̃ema

lũ tã culpe q; pene.⁊ gaudiũ alioꝝ ⁊ ma

mo amauit deũ.et nil põt ei dare iriſtici

am. Et ſic apparet magnitudo ⁊ multi/
tudo triſticie.et etiã lõgitudo ⁊ duratio

ꝗq̊ generabit᷑ ĩ anima examoꝛe ꝓpꝛio ⁊ p

Duo ſr
tm̃ loca
gĩe.

nato.Et ſic tradita ẽ vera et infallibilis

certitudo ð duobo finalibo fructib. qui

ſequunt᷑ ex duob pᷣmis amoꝛilb.

¶ O⸗ ex iſtis duoho amoꝛibo coõcludit᷑
inſfallibiliter duas eẽ ciuitates ppetugs
omib.

modis ↄtrarias ⁊ inimicas.
Titulus. clirx.
Icut auteʒ puriſſimũ gaudiũ ⁊

Nicẽ ſepant᷑ ⁊ elongant᷑ita opoꝛ
tet eſſe duas ciuitates.⁊ duo habitacla.
et duo loca q̃ ab inuicẽ ſeꝑant᷑: elõgant᷑
localiter.tãta elõgatione.tãta diſtantia

q̃ nõ poſſit eſſe maioꝛ.quaꝝ vna ſit cui

tas gaudij.alia ſit ciuitaſ triſticie.vna a/
moꝛis.alia odij.vna vite ecne.alia moꝛ

tis eterne.vna ad pᷣmiãdũ.aliqaad puni
endũ⁊ vindicandũ.vnaĩ qua recipiant

ꝗmici dei.alia ĩ q̃ recipiant᷑ inimici dei.

vna bonoꝝ.alig maloꝝ.vna ĩ qua ſit pu
rus ꝗmoꝛ.alia ĩ qua ſit purũ odiũ.vna ĩ
qua ſit palaciũ dei.alia ĩ q̃ ſint carcercs
⁊ toꝛ mẽta.vna ĩ qua ſit puꝝ bonũ.alia ĩ
qua ſit puꝝ malũ.vna in q̃ ſit pura pax.

glia in ꝗᷓ ſit pura diſcoꝛdia.vna oꝛdina/
tiſſima.alia inoꝛdinatiſſima.vna ĩ qua

ſit ome bonũ.alia ĩ qua ſit om̃e malunʒ.

na altiſſima. alia ptundiſſima. vna dla
riſſima ĩ q̃ ſit pura lux.alia in q̃ ſit obſcu

uriſſima triſticia totaliter ab ĩi/

lũ alioꝝ.omia erũt in gaudiũ anie q̃ pꝛi

Aiitulus. clxrir.
LCLCitulu Clxxx.

piſtos duos amoꝛes ſunt inimici int᷑ ſe
Igeo cũ inimici nõ debeãt ſimul habi⸗
tare:neceſſeẽ ꝙ ſint due cinitates diſtin
cic? ſepate ac oppoſite? nõ plures TIñn
p expientiã. ꝙ omes res vnius

videm ꝑ exꝑ
nature.vnius inclinationis.tendũt ad

vnũ locũ.⁊ collocant᷑ ĩ vno loco.⁊ con⸗

gregant᷑ adinuicẽ.⁊ ſeꝑpant᷑ ab alijs. Er
go cũ om̃es homines qui pmo amaue/
runt ſeipſos ſint vnius nature.⁊ vnius
inclinatõis ⁊ rationis.om̃es debẽt ſitu/
ari inſimul ⁊ cõgregari.⁊ ĩ vno loco po/

ni.quia faciunt vnũ coꝛpus. Et cũ om

nes homies qui pᷣmo amauerũt deum.
ſint etiꝗ vnius inclinatõis ⁊ vnius na/
ture ⁊ rõnis.ideo etiã debent ĩſimul cõ/

gregari. ⁊ ab alijs ſepari.et ꝑ ſe colloca/
ri.Et cũ nõ ſint niſi iſte due inclinatões

hominũ ⁊ nõ plures.nõ debent eſſe niſi

ritas ⁊ tenebꝛe.Et vt om̃ia concludant

vno vᷣbo.iĩ vna erit bonũ qð nõ põtco⸗

gitari.iĩ alia erit malũ qð nõ põt cogita/

riiEt iſtas duas ciuitates neceſſeẽ eſſe
⁊ nõ plures. Cũ em̃ nõ ſunt niſiduo pꝛi

mi ꝗqmoꝛcs.neceſſario optet ꝙ homĩes

vel habeãt vnũ vel aliũ.cũ iſti duo amo

res ſint inimici capitales ⁊ adinuiceʒ ſe
deſtruãt. Et ꝑ ↄſequẽs iſti duo homĩes

due ciuitates hominũ.Et quia locus ⁊

habitatio debet dari cuilibet rei km ſuã
naturam. et nõ contra ſuaʒ natura.ideo

neceſſe eſt ꝙ iſte due ciuitates ſeu habi⸗
tationes ſint oꝛdinate⁊ ſituate ſᷣm ꝙ cõ

nenit nature hominũ inhabitantiũ. Et
ideo illi qui pꝛimo amauerũt ſeipos ſũůt
inimici dei capitales.quia quilibʒ fecit

ſe deũ. et ꝑ cõſequẽs ſunt inimici om̃is
creature.ideo neceſſe eſt ꝙ ponãturĩ lo/

co remotiſſimo a deo m ſuam naturaa
et dignitatẽ quãtũ fieri poterit.⁊ hoc eſt

mediũ terre.et ĩ loco remotiſſimo ab oĩ
creatura ⁊ nobilitate om̃is creature·Et

etiã neceſſe ẽ ꝙ qͥ pmo amauerũt deũ.
ſint amicidei.⁊ ponant᷑ iĩ loco ꝓpinſſi
mo deo ſm naturã ſuã ⁊ dignitatẽ. ct H
ẽ celuʒ. Ergo vna ciuitas erit ĩ celo.alia

2 „ „„ei

vᷣ̈0 i medio terre.Iteʒ qͥ pᷣmo amauerũt
ſuã ꝓpꝛiã voluntatẽ ſunt extra deũ ⁊ ex/⸗
tra oẽm creaturã.ĩmo fecerũt ſe nõ crea
turas.ſʒ fecerũt ſeipᷣos nihil.⁊ a deo elõ

gauer᷑̃t ſe totalit᷑ ̊ debẽt collocari iuxta

eoꝝ naturã.⁊ ꝑ ↄñs debẽt poni ſᷣm öbi
tũ oꝛdinẽ extra oẽs creaturas ppe nihil
Et tał loc?eſt mediũ terre.qꝛ terra eſto⸗-
pe nihil. Sʒ hoĩes qͥ pmo amauerunt
deũ.eo ꝙ facti ſũt dij ꝑ amoꝛẽ.⁊ ſuntin
tra deũ.debẽt poni ſuꝑ oẽſ creaturas lo
calit᷑. ⁊ iᷣo ſupꝛa celũ. Et ſequit᷑ pmi
debẽt poni ĩfra oẽm locũ.et ſcði ſup oẽ

ĩ medio

l .ê õ æ=
Sð

1

och Jei⸗
ſos habe
mines b
pliſſinz
ciſimmii
bethieloc

un li ſnter

o⸗

tnußqz
Erdo
betkm pp
alcedereae

Lealij debe

Locus
danatẽ

terre

„ f, „

AN

ci Ougt
duas cllit
itpfunt
Vnaecrili
gnü. imo
no nagts
ſummus
ſumepotẽ
Pfitteere
ſntkienen
Dcpißtni
(Gekaad
cabpidin
culuſid
Potdm
(S
tiegr

Peade

———

mrinmaie
cätſſnilbet⸗
Clitgnsdi
höplnsl
Mmesnsmnn
onig tite⸗
rnoloentcnn
mkabiis 0
uibnomme
natuwtrnus
nes Dchefſan
lwnohhedo⸗
Pno. Ltchen
manenidan
dig tynnen
bent iümlc⸗

idpecleu

Deſnelnnis
ſdcbentiſeni
Etqrubav:

nbetruifn bi di

Banriiccd it

Uuns ſahabi

ingefmngtih
hibitantiü⸗OSn

cnit ſihcoſt
niucpilzſet
rinimidiofßs
Pponinnib⸗

nſuumnume
oentt et

tiſtwwih
un 1
ugitdeng⸗
lwoppineſi

Dignrate

oammnii 0=
ndeitan N

gritſenön
hittnul

ctphn

1

ðð

Duarta

.

Tercia locũ. Itẽ hoĩes qͥ hmo amauerunt ſeip
ſos. habẽt volũtatẽ ſtrictiſſimã.ſed ho/

ratio
mines qͥ pᷣmo amauerũt deũ habẽt am/

pliſſimã. Ergo pmi debẽt hẽe locũ ſtri/

ctiſſimũ.⁊ hoc eſt mediũ terre.⁊ ſcdᷣi de
bet hꝛelocũ ampliſſimũ.⁊ hoc ẽ ſup ce⸗/
lũ Pꝛeterea nihil leuiꝰamoꝛe dei.⁊ nihil

ratio grauiꝰq́; amoꝛ ſuijpſiꝰ. ⁊ nihil põderoſi

us. Ergo ſequit᷑ ꝙ locꝰ cũ dʒ dari cuili/

bet m ꝓpꝛiã naturã.ſequit᷑ illidebẽt

aſcẽdere ad ſupᷣmũ locũ.⁊ ſnꝑ oẽm locũ
et alij debẽt deſcẽdere ĩ ꝓfundiſſimũ lo/
cũ.Quare ſequit᷑ ꝙduo amoꝛes arguũt

Koclu⸗ ar duo amoꝛes argu
dit. duas ciuitates de nccitate.quare vna E
in pfundiſſimo.⁊ alia ĩ altiſſimo.quarũ
vna ẽ exiliũ.alia patria. Et hoc ſũme cõ
gruũ.ĩmo neceſſariũ ẽ om̃i regi. Quare
nõ magis deo ẽ ſuꝑ oẽs reges. qui eſt
ſummꝰ iudex.ſũme iuſtꝰ.ſũme ſapiẽs.⁊
ſũme potẽs: Et iõ ſicut feeit hoĩes qui

pñt tẽdere ꝑ duas vias oppoſitas.⁊ poſ

ſunt fieri amici ſui ⁊ inimici ſui.⁊ pũt eẽ
digni pᷣmiari vel puniri eternalix.iõ ne/

ceſſe fuit ꝙ oꝛdiauerit a pncipio duo lo/

ca ſpãlia? duo habitacula iuxta naturã
cuiuſlibet. aliter remaneret aliqd inoꝛdi
natũ.maxiĩe ĩ hoĩe ꝓpt᷑ quẽ facta ſũt oĩa

¶ Sequit᷑ deodio. et oſtẽdit᷑ q obliga/

tio extendit ſe ad odiũ ſicut ad amoꝛe et
eac

ceſt ſnia de odio ⁊ deamoꝛe.

30 21

rtacta auxilio ð o

ligatõe amoꝛis ⁊ de ipᷣo amo
re:et odiũ ẽ ↄtrariũ amoꝛi.iõ tractandũ
ẽ de odio ſicut deamoꝛe.⁊ qꝛ eadẽẽ ſciẽ/
tia de odio ⁊ amoꝛe.ideo oĩa q̃ tradita ⁊
ꝓbata ſunt de amoꝛe.pñt ꝓbari deodio
ſuo mõ. Vñ ſicut volũtas hʒ amoꝛẽ.ita
hʒ odiũ.Et ſicut põt amare.ita põt odi
re.ita ꝙ ĩ voluntate ẽ amoꝛ ⁊ odium.ſed
apmoꝛẽ pmo.et odiũ ſcoo.Amoꝛẽ pnci/
pale qð ẽ ĩ volũtate.et odiũ ẽ ſcdᷣariuʒ.⁊
ſemꝑ ad amoꝛẽ ſequit᷑ odiũ.Et qꝛ iaʒ ꝓ/
bata eſt obligatio de amoꝛe.ſ.q;ꝛ bõ obli
gat᷑ ad amandũ deũ pᷣmo ex toto coꝛde.
ex tota volũtate.et ex tota ſua poleſtate.
et quantũ poterit.⁊ melioꝛi mõ quo po/
teritet ↄtinue.iĩdeſinẽter et foꝛtiter. ⁊ ſic

nõ inq;tũ amoꝛ nec i

dealijs ↄditõibo. Exinde neceſſario cõ Natali/
cludit᷑ ꝙ etiaʒ hõ obligat᷑ de iure nature ter tene/
ad odienduʒ quicqͥd è vel põt eſſe cõtra mur odi
deũ.quicqͥd inimicat᷑ et cõtrariat᷑ deo.⁊ re ↄtra/
hoc pᷣmo. ex toto coꝛde:ex tota volunta ria deo.
te quantũ põt.⁊ melioꝛi mõ quo põt.cõ
tinue ⁊ indeſinẽter et foꝛtiter.ita ꝙ eadeʒ
eſt obligatio de odio et de amoꝛe.Et qͥa
nulla creatura inq;tum eſt creatura ẽ cõ
tra deum. ideo hõ nõ debet habereodio
aliquã creaturã. Sed ſicut homo pᷣmo
debet amare deũita pᷣmo debet odire id
quod pᷣmo eſt cõtra deũ.Et quia id qð
pmo eſt ↄtra deũ.⁊ inimicatdeo bmo.
et pmo ẽ rebelle deo eſt ꝓpꝛia voluntas
et ꝓpꝛiꝰamoꝛ et pᷣuatus.vt iã ꝓbatũ eſt Titu.c/
nõ inq;tũ cinq;tũ volũtas.ſed xliiij.
inq; tum ꝓpꝛia voluntas.ideo ſequit᷑ ꝙ
omis homo pᷣmo ⁊ pᷣncipaliter ⁊ ſupꝛa
omia ex toto coꝛde quantũ poterit foꝛti
ter. ↄtinue. indeſinẽter. obligat᷑ ⁊ debʒ ð Pꝛopa
iure naturc odire ppꝛiã voluũtatẽ inquã volũtaſ
tum ꝓpꝛia eſt.et pꝛiuatũ amoꝛẽ inq;tuʒ bmo o⸗/
pꝛiuat᷑ eſt. Et ſicut quia pᷣmo homo te/ diẽdaẽ.
net᷑amare deũ.⁊ↄſequẽter om̃ia quedei

ſunt. ita qꝛ pᷣmo debet odire ꝓpꝛiã vo/

luntatẽ. ita om̃ia debet odire q̃ ſequunt
ex ꝓpꝛia voluntate.et colligant᷑ cũ ea. et
oꝛiunt᷑ ab ea. Et qꝛ amoꝛ ꝓpꝛij honoꝛis Pꝛopꝛi
et ppꝛie laudis ⁊ excellẽtie ſequunt᷑ ppꝛi us bho⸗
am voluntatẽ. et etiã delectatõis carna/ noꝛ ſecũ
lis.ideo homo debet habere odio ꝓpꝛi/ do ẽ odi
um honoꝛẽ. ꝓpꝛiam laudẽ. ꝓpꝛias excel endus
lentiã.et etiã delectationẽ carnalẽ Et q
ad iſta ſequunt᷑ auaricia.inuidia.ira.ac
cidia.iõhomo tenet᷑ de iure nature odi/
re om̃ia iſta. Itẽ ſicut ex vno amoꝛe ſeq̃
bant᷑ multi amoꝛeſ.ita ex vno odio ſenn
tur multa odia. Itẽ qꝛ ex ꝓpꝛia volũta/ Tercio
te ſequit᷑ tempt dei.vituperiũ.dedec ↄteptuſ.
dei. offenſa dei. iniuria dei. ideo obliga / deiẽ odi
tur et tenetodire quantuʒ poteſt cõtem/ endus

8

ptũ dei.⁊ omnẽ offenſaʒ ⁊ iniuriã dei. eet
vituperiuʒ dei. Itẽ ſicut homo obligae w·
ĩmediate poſt deũ ſuam imaginẽ viuaʒ
amare.ita etiã obligat᷑odire quicqd eſt
contra imagineʒ dei viuã.⁊ quicqͥd ini/
micat ei.et turpat et deſtruit eã. Item ſi
cut quilibet homo debet et tenet amare
omnẽ aliũ hominẽſicut ſeipᷣm. nad Per

NNLoire quicàd ẽ ↄtra aliũ hoĩem.ſicut c
AJAJAuid & cotra ſeipſum. Itẽ ſicut quilibet
ho mo dz qmare ſeipm quig eſt dei.et eſt

imago dei.ita debet odire quicqͥd ẽ con

tra ſcipſum eo qꝛ eſt cõtra deũ.⁊ qꝛ ẽ con

tra ſeibᷣm inq;tũ dei eſt.⁊ inq;tũ dei ima

go eſt. ¶¶ Denatura et viribus 2 ppꝛri

——— ò

us odij et de frucm eius.

cipalis foꝛtitudo et ꝓpꝛictas
amoꝛis ẽ. ꝙ vnit amantẽ cuʒ
mutat ⁊ ↄuertit.ita pᷣncipalis

aoogliẽtẽ a re quã habet odio.Et ſicut oĩs

vynvnitas.om̃is vnio.om̃is ꝓpinq̃tio ho/

miĩs ſit ꝑ amoꝛẽ ⁊ nõ aliter.⁊ ſicut quan
to magis amat᷑ aliq res.ſit magis vnio.
ita quãato magis habet᷑ odio.fit magis

ſtãtia et diuũio voluntaria ab aliq̃ renõ
ſt niſi odiũ.Et ideo tunc volũtas eſt ꝑ
fecte elõgata.qñ habet ꝑfectũ odiũ. Et
ſicut amoꝛ trãſfoꝛmat amantẽ ĩ rẽ ama/
tã.ita ꝙ volũtas recipit foꝛmã reiama/
te.ita odiũ expoliat volũtatem a foꝛma
rei exoſe.⁊ hoc eſt veꝝ qñ amoꝛ rei ↄtra/
rie eſt mꝰet habet᷑. Itẽ ſicut amoꝛ non
põt cogi nec violẽtari.ĩmo vadit libere.
yvolutarie quocũq; vadit.ita odium nõ
pot cogi.ĩmovolũtarie vadit. Pꝛeterea

ctiã ſicut tantũ ſe extẽdit amoꝛ.quantuʒ
ſeextẽdit res pmo amata.ita tantũ ſe ex

tẽdit odiũ qntũ ſe extẽdit res pᷣmo exoſa
De duob odijs ſicut de duoboamo⸗/
ribus. Titulus. clxxxij.
¶ AIcut etiã ſunt duo amoꝛes pꝛi/
mict pncipales.ita etiã ſũt duo
E odia pᷣma et pꝛincipalia cis con
traria. Sicut em̃ ẽ amoꝛ dei et amoꝛ ſui

Odius ipſius ſeu amoꝛ ꝓpꝛie volũtatis.ita eti /

dei ⁊ ſni am eſt odiũ dei.⁊ odiũ ſupſius ſeu odi

ipſius lm ꝓpꝛievoluntatis.ita ꝙ qlibet amoꝛ

bhabet ſuum ꝓpꝛium odiuʒ ſibi oppoſi/

tum. Et ſicut duo pꝛimi amoꝛes ſũt in/

ter ſeinimici capitales.cõtrarij ⁊ aduer
ſarij. et non pñt eſſe inſimul.ita iſta duo
odia ſunt int᷑ ſecapitalia inimica.adner

ſaria ⁊ cõrraria. Et ideo amoꝛ dei etodi

ut etiã pꝛĩ⸗

foꝛtitudo odij ẽ.ꝙ diuidit.ſepat elõgat

diuiſio ⁊ elõgatio. Sic ůᷣ elõgatio ⁊ di⸗/

Citulus.clxxi cxxxti.

um dei opponunt interſe. ⁊ amoꝛ ſujp

629

ſius et odiũ ſuijpſius opponunt᷑ etiã et
odiũ dei et odiũ ſuij pſi etiã opponunt
Et ideo amoꝛ dei et odiuʒ ſuijpſius ſeu
ꝓpꝛie volũtatis cõueniũt.et amoꝛ ſuijp
ſius et odiũ dei etiã ↄueniũt ⁊ ſimulſta
repñt.Et poſſumus dicere ꝙ amoꝛ dei
et odiuʒ dei opponunt᷑ cõtradictoꝛie.et

amoꝛ ſuijpſius et odiũ ſuijpſius etiam

opponũtur contradictoꝛie.Sed amoꝛ
dei⁊ amoꝛ ſuijpſius contrarie opponũ
tur.et odiũ dei et odiũ ſuijpſius ſubcon
tfrarie. Sed odiũ ſuijpſius et amoꝛ dei
ſubalternãtur.ctiã amoꝛ ſuijpſius⁊ odi
um dei ſubalternãtur. Ergo ad amoꝛeʒ
ſuijpſius ſen ꝓpꝛie volũtatis ſequit᷑ odi
um dei.⁊ ad amoꝛeʒs ſequit᷑ odiũ ſuijpſi /

us ſen ꝓpꝛie volũtatis.Et amoꝛ deifu/⸗
gat totaliter odiũ dei.⁊ amoꝛ ꝓpꝛius fu

gat etiã odiũ ſnippſius.Et qͥ recedit ab
qmoꝛe ſuijpſius vadit ad amoꝛẽ dei.nec
põt ire alibi.ſicut qͥ recedit a frigiditate
vagdit ad caliditatẽ. nec põt ire alibi Si
militer qui recedit ab amoꝛe dei. neceſſe
eſt ꝙ veniat ad amoꝛẽ ſuijpſiꝰ ſeu pᷣuatũ
gamoꝛẽ.nec põt venire ad aliũ locũ.ſicut
qui recedit a caliditate.neceſſeẽ qꝙ veni⸗

at ad frigiditatez. Et ſilr ẽ de odio.qꝛ qͥ

recedit ab odio ſue ꝓpꝛievoluntatis.ſta

tim vadit ad odiuʒ dei.et qui recedit ab

odio dei.ſtatim vadit ad odiũ ſuſjpſius

Et ſic ipſa volũtas qᷓ currit ⁊ ambulat.
et vadit et venit.vel ſtat vel quieſcit.ne/
ceſſe eſt ꝙ vel vadat ad amoꝛes deiet ad

odiũ ſuijpſius.vel ad amoꝛẽ ſuijpſius⁊
ad odiũ dei.Et neceſſe eſt ꝙ ſuꝑſtet vel

quieſcat.maneat.habitet ĩ iſtis.quia nõ

põt habitare extra illa.vel de yno adali
ud moueat᷑ ⁊ ambulet.nec põt exire nec

ãbulare extra iſta.ſicut aã de frigiditate

ꝗad caliditatẽ.⁊ ecõuerſo. Sed ẽ dꝛñtia

in iſta ambulatõe.qͥa ſicut aq̃ ꝑ ſe currit

ad frigiditatẽ᷑.⁊ ꝑ ſe quieſcit.⁊ habitati
illa.et hoc ſine adiutoꝛio alterᷣ.et ad ca
liditatem nõ põt cunere.nec venire nec
ibi manere ꝑ ſe niſi cũ adiutoꝛio alteriꝰ.
ita volũtas ꝑ ſe cunit ⁊ venitad amoꝛẽ

ſuijpſi.et ꝑ ſe ĩ illo qͥeſcit et habitat ſine

adiutoꝛio alter.ſed ad amo:ẽdei võ pᷣt
cunere nec venire.nec ibi mancre ꝑ ſe ui

dan etſcde

ſeigkamod
fſegilaſunt
ſonduotür
ſpicitalind
ſuieralinc
niis. Etan
iͦſuüoppe
ſan ppꝛiex
ſſtdeamo
ſuipſivst⸗
lanqami
htinors
Nricadb⸗
Cppdſde
Khafee
EPirſe
bonüa⸗
arde
ſuſpſi

nück vocko

nal ltſiey

Nuuen
odiüo
amare
lioniſn
exbonoe
maloen
hrincip
ſognnika
volütat
agmoꝛe:
amore
deioꝛin
queban
S bon
Wtb

Sogtemng
ns degbkoti

uftodiiſtii ⸗

Etamerdaft
mor ppzvsſi
Etq rtitn
lamorideinec.

gafiik
Ntireldi Di

etde⸗ naccſ
iplſapu
balüſdſan

eecſig N .

fideocog
golnenof
ncrinatteh

ociiiie

mtt Muol-
iit,
etgdaci
iſihſus
Fühſent
ſtis abiano
deſto Ktii
Sagen
iten,
ed etd
odand
ermmnn
moN
ia hor
igiſ
egen

.—

duplici odio.

. aqm̃ amoꝛ tenet pᷣncipalitatẽ
. et p mitatęʒ; odij.ſemꝑ em̃ amoꝛ

„

Leclxiiꝗf.

ſi cũ adiutoꝛio alteriuſ. Et potes facere
comꝑationẽ de aqua ad voluntatẽ.⁊ de

caliditate et frigiditate ad amoꝛeʒ dei et
ſuijpſius.Ererce ergo te.

.

NLitulus.clxxiij.

ẽpncipał etpꝛimus.⁊ ex amoꝛe

oꝛit᷑ odiũ.idco em̃ habeo odiũ alicuius

rei.qꝛ amo aliqͥd.et iðo qͥa ſũtduo amo

res ita ſunt duo odia.et qͥlibet amoꝛ ip/

ſoꝝ duoꝛũ reſpicit duo odia.qꝛ vnuʒ re/
ſpicit aliud tanq; oppoſitũ ⁊ inimicum
ſuũ.et aliud tanq; ſuũ amicũ ⁊ ſibiↄue/
niẽs. Et amoꝛ dei reſpicit odiũ dei tan/
qᷓ; ſuũ oppoſitũ.et reſpicit odiũ ſuijpſiꝰ
ſeu ꝓpꝛie volũtatis tanq; amicũ.Et ſiłr
eſt de amoꝛe ſuijpſius qui reſpicit odiuzʒ
ſuijpſius tanqᷓ; oppoſituʒ.et odium dei

tanq; amicũ. Et ideo ſicut amoꝛ dei eſt

Odiuʒ

optimꝰ.oꝛdinatꝰ.iuſtus.et ſic ð ceteris

pꝓpꝛietatibo iã dictis. ita odiũ dei qð eſt

oppoſitũ eſt peſſimũ.inoꝛdinatuʒ.iniu/
ſtũ.et ſic de aljs ↄditionibo oppoſitis.

Et ſiłr ſequit᷑ q odiũ ꝓpꝛie volũtatis ẽ

bonũ oꝛdiatũ.iuſtũ.et ſic de alijs.ſicut
gamoꝛ dei cũ quo conuenit.Et ſiłr amoꝛ

ſuipſius eſt peſſimus. inoꝛdinatiſſimꝰ

et ſic de alijs.ideo ſequit᷑ ꝙ odiũ ſuũpſi

bonũ et us eſt oꝛdinatũ bonũ ⁊c̃. qa ei opponit᷑

maluũ

et ſic vnũ odiũ eſt bonũ et aliud malum

Duig ergo ex amoꝛeoꝛit᷑ odiũ.et bonuʒ
odiũ oꝛit᷑ e bono amoꝛe.et malũ ex ma

lo amoꝛe.poſſumus dicere ꝙ fructus il
li qui ſequunt᷑ ex bono amoꝛe.ſequũtur
ex bono odio. et illi fructꝰ qni ſequũt᷑ ex
malo amoꝛe ſequunt᷑ ex malo odio.ſʒ tñ
pꝛincipaliter ratiöe amoꝛis.quia odiuzʒ
ſequit᷑amoꝛem.Et ſic de odio ſne ppꝛie
volũtatis ſequunt ſuctqui ſequunt᷑ ex
amoꝛe dei.⁊ pꝛiuant᷑ fruct qͥ ſequunt᷑ ex
amoꝛe ꝓpꝛio et om̃ia mala ſua.⁊ ð odio

dei oꝛiunt᷑ om̃es peſſimi fructus qui ſe

quebant᷑ ex amoꝛe ꝓpꝛio.et pꝛiuant᷑om
nes boni fructus quioꝛiebant᷑ex amoꝛe
dei Et hec ſufficiant que ſunt de amoꝛe
etodio.et de pᷣmo debito obligationis

De fructu odii

tur. que hõ debetet obligat dare et red/

¶De fructibo amoꝛis qni oꝛiunt᷑ ex iſto

Wen debl amoꝛis deii.

glereden vltra amoꝛẽ. Et pmo ĩ genera/

i. et poſtea in ſ 4 et
Me⸗ itulus. clx riu.
Woniam tro
ctatuʒ eſt autẽ cum dei adiu/
toꝛio de pᷣncipali et pᷣmo de⸗/

1. et

bito obligatiõis naturalis qð hõ debet
dare deo de iure naturali.ſ.de ipſo amo⸗

re.et viſum ẽ q̃liter ipſa obligatio ⁊ debi
tũ et ſolutio debiti.ſ.dare amoꝛẽ deo.to
tũ redũdat in maximũ bonũ hoĩs.iĩmo
hoc eſt totũ bonũ hoĩs inq;tũ hõ eſt.qꝛ
uertit hoĩem in deũ.et dat gaudiuʒ in
finitũ.ideo qͥa tantũ bonũ ſequit᷑ homĩ
ſi det ſibi amoꝛẽ.debet hõ ↄtinue inqͥre/

re et inneſtigaei i ſot hʒ aliqd aliucd

in ſe qd poſſit dare qdð ↄueniat deo.qii
ſicut de amoꝛe ſequit᷑ maximꝰ fructꝰhoĩ
et maximũ bonũ ·ita de oĩb alijs q̃ da/
bit deo ſequet᷑ maximꝰfructꝰ ⁊ maximũ

bonũ homini.Et ſicut ſi hõ nõ datdeo

Fo erc

6

o4

amoꝛẽ.ſequit᷑ ĩfinitũ damnũ ⁊ malůho

mi.ita ſi nõ dederit deo alia q̃ dʒ ei dare.

ſequet᷑ infinitũ damnũ ⁊ malũ homini.

Et iſta xtilitas. iſte fructus.iſtud bonũ

maximũ.⁊ vitatio mali tãti debẽt incli/

nare hoĩem. vt det oĩa qᷓ poterit deo. Et Oĩa de

nõ ſolũ hec debẽt inclinare hoſez vt det bemus

deo oĩa qᷓ poterit.ſed etiã foꝛtiſſima ob/ dzo dare

ligatio iã ꝓbata.qᷣa vᷣtute ill oĩa q̃ põt
dare debet deo. Uñ qꝛ hõ ẽ opus dei.et

deus eſt ſuus opiterx et ſuus artifex. qui
cum totũ fecit cũ nõ eſſet.et homo eſt fa

ctura dei et creatura.et nõ ſolũ hoc.ſed
et ꝓpter ipſum fecit deus om̃ia alia ope
ra et alias creaturas.idᷣo quicqͥd hõ haa
bet⁊ quicqͥd põt totũ accipit a deo.⁊ iõ
totũ debz ſuo artifici.⁊ tãtũ obligathõ
deo qntũ opꝰſuo artifici.⁊ mag adhuc.
qꝛ deꝰ totũ fecit et ipᷣm hoĩem ⁊ oĩa alia.
Et qͥa opꝰ dʒ amare ſuũ artiticẽ.⁊ time/
re et laudareet honoꝛare ſi põt h̊ facere.
ideo cũ hõ ſit opꝰdei viuũ.⁊ poſſit ama
re.timere.laudare.honoꝛare ⁊ głificare.

dz oĩa iſta dare deo. et nulli alteri dʒ iſta
dare. quia nulli aliqd debet niſi deo.cui

totum ſe debz. ¶ Ut aũt hõ clarecogno

Sequunt᷑ alia debita que deo deben / ſcat ã ſunt illa ſpecialiter q debet kaae

½

nore
* 6 „

S

*

des debet cogitare in ſeipſo. ꝙ, quicq;d
hʒ opus aliqð.totum poſuit ⁊ oꝛdiauit

6

.—

Liberũ
arbitri/
um tene
mur do
dare.

poſuit fruſtra.⁊ ꝙ ille qui facit opꝰ vl fi
cri facit ꝓpter ſeipᷣm facit vt ei ſeruiat in
aliquo.et ſᷣm ꝙ ſeruitiũ exigit ⁊ requirit

taliter fit? diſponit opus.Et idᷣo aliter
fit domꝰ.aliter gladius.aliter ſerra.alit᷑
clauis. Et qͥa homo cognoſcit ſe eẽ opꝰ
dei factũ ab ipſo ſolo.pot cognoſcere ꝓ
quicqͥd poſuit deus plus ĩ homie q; in
glijs rebo. ꝙ totũ poſuit ꝓpter ſeruitiuʒ

ſuũ.ſ.vt de hoc ſeruiat ei pꝛincipaliter ⁊

nõ inuanũ.⁊ ꝙ; quicqͥd hʒ totũ habet ꝓ
pter ſuuʒ artificẽ.ita ꝙ ſicut quicqͥd ha/
bet res alie.qꝛ facte ſunt ꝓpter homineʒ
habẽt ppter hoĩem. ita ꝙ; quicqͥd habʒ
hõ vltra alia opera facta habet ꝓpter de
um.et vt de hoc ſeruiat deo ĩmediate.qꝛ
inter deũ et hominẽ nullũ eſt mediũ. Et
ideo qͥa hõ habet libeꝝ arbitriũ:ſ.intelle

ctũ et voluntatẽ.cũ quo põt intelligere.

velle.amare.timere.honoꝛare.gr̃as red
dere.cognoſcere bñficia laudare? hono
rare.adoꝛare.oꝛare.depᷣcari.ſupplicare.
credere.cõfidere.magnificare.głificare.

bñdicere.gaudere.letari⁊ exultare.⁊ alie
res nõ habẽt om̃ia iſta.nec habẽt cuʒ q̊

poſſent hec facere.ſeqͥt ꝙ hõ habet om/

nia iſta ppter deũ ĩmediate. vt cuʒ iſtis

ſeruiat deo.⁊ oĩg iſta applicet deo facto

ri ſuo.et om̃ia reddat ei. Quid em̃ debet

cognoſcere ipſum opus factũ niſi facto

re ſuum poſtq; poteſt et habet cuʒ quo⸗
Ad quid datũ ẽ ſibia factoꝛe ſuo vt hoc

poſſit facere niſi vt ipſi um cognoſcat:

NDuid debet qamareopus factũ.quid de

bet velle niſi ſuum factoꝛẽ poſtq; poteſt
et habet cuʒ quo: Ad quid dediſſet ſibi
hoc niſi vt amaret ipſum:Cui debet da
re amoꝛẽ opus niſi factoꝛi ſuo:Quid de
bet aliud timere opus factuʒ niſi facto/

rem ſuum.poſtò; cognoſcit ipſuʒ.et ha/

bet cũ quo poteſt timere:Ad quid datũ
eẽt ſibivt poſſit timere.niſi vt timeret ip
ſum? Quẽ debet honoꝛare opus factuʒ
de nihilo.niſi factoꝛẽ ſuuʒ poſtq; poteſt
et ſcit: Cuidabit honoꝛẽ ⁊ reuerentiam
niſi factoꝛi ſuo: Quem aliũ debet adoꝛa
reopus niſi opificeʒ poſtq; poteſt:Cui

debet ſupplicare. cuidebz cumnare genn
nit opus factum de nihilo niſi factoꝛi ſuo-z
artifex ꝓpter aliqͥd. ⁊ nõĩ vanuʒ.⁊ nihil Quẽdebetoꝛare. quẽ debet depcari niſi
factoꝛẽ ſuuʒ poſtq; põt: Cuidebet gr̃as

reddere op totaliter factũ denõ eſſe.ni/

ſi factoꝛi ſuo poſtq; ſcit ⁊ põt: Cui totũ.

ſe debet op? niſi factoꝛi

ſi factoꝛi ſuo: Queʒ debet amare. quẽ dzʒ
gloꝛificare.quẽ dʒ magnitieare au bñ⸗
*Kui de⸗
bet dare laudẽ et gloꝛiã et honoꝛẽ.niſi fa
ctoꝛi ſuo poſtqᷓ; põt:? Cui ipᷣm opus fa -

dicere ipᷣm opꝰniſi ſuũ opificẽ:

ctũ de nihilo debet credere.⁊ in q̊ dʒ ſpa

re.in q̊ dʒ ↄfidere.niſi in factoꝛe ſuo: De
quo dʒ letari ⁊ gaudereꝛ exultareopus.
niſi deo ſuo artifice? In qͥ dz ↄplacere.i
quo debet conſolari. niſi in ſuo factoꝛe:
Quãtũ obligat᷑ opꝰfactũ ð nihilo facto
ſuo. qui feit ipm ⁊ viuũ. ? poſſit co.

Lui obligat᷑ ni ⸗

gnoſcere ſuũ factoꝛeʒ: Quedignitas elt

iſta. qꝛ opꝰ poſſit cogſcere ſuũ opificez
Quãtum obligat op factoꝛi ſuo q fecit
im. cü nibi et ſimileſibr cui dedit ſu⸗
am imaginẽ viuentẽ. intellligẽtẽ.cogno
ſcẽtẽ.⁊ amãtẽ et memoꝛãtẽ.cuidedit ĩex
ſeipᷣm mouere.⁊ ð vno loco ad aliũ ꝑ ſe
ãbulare: Quãtũ obligatopꝰiſt facto/
ri ſuo.q fecit ĩm mar.excellẽt.digni⸗

alti. nobiliꝰ.⁊ ſuꝑiꝰoĩbo alis oꝑibo ſu/

is. qͥ iᷣm magnificauit. nobilitauitſux

oĩa alia oꝑa ſua.cui ſoli⁊ ñ alijs ſuã inia

poſuit.qͥ fecit ivm dñm alioꝝ oꝑm ſuo
rũ /ꝓpt᷑ qð fecit etoꝛdiauit oia oꝑa ſua.

T⁊ipᷣm ꝓpter nullũ aliud opꝰfecit.necad
aliud oꝛdinauit niſi ad ſeipᷣm ĩmediate:

Duꝗatũ obligat᷑ illð opꝰfactoꝛi ſuo.q fe

cit ipᷣm ſolũ.⁊ nõ alia oꝑa.⁊ oꝛdiauitad
hoc.ſ.vt ineternũ maneat ſecũ.et ſecum
habitet. ⁊ cũ eo habeat etnũ gaudiũ et/
nã leticiã cũ eo.⁊ viuat ineternũ ĩ ſuaſo

cietate.vt et ſibi cõmunicet bona ſua.ſe
ipſum.et quicqͥd habet: Quantũ obli/
gat᷑opus ũllud factoꝛiſuo.cui ſoli etnõ
alijs voluit dare nomẽ filij. ⁊ ipᷣm filiu;
appellare.⁊ noĩeſuo nominari etſeipᷣm
patrẽ eius vocari.cum nõ ſit de natura

ſua.ſed de nihilo factuʒ: Ecce ergo exeo

quia homo eſt op dei factũ de mhilo.

=

ſaitöeo pe

i dr
e

cocnoſetſ⸗
itannd
tettaccrot

pon

ſtes quos

teſtargucre

ctinchtun

hobetalien

oi teſuo Jn

c pötame

nen golae⸗
(Cns ſäähsrin
Qincn ſcdalsd
alo. Nochn

Nockod
Gtarns

„, Uoeſtin

Labdi e i⸗
olo, n

Etnig
daloct
Ckoami
Bizpe

Cchlpot
6rani
toicene
lktdclcta
Ponoqgen
unrtgn
Moetbo
ifntüp
müont
tüdeſa
ilete
pceſ
nihtpe
ckhen
erde

Hange
animmni

adchen
Ouidide .
andeſöcſenn
1Don uni
Cuioblgge⸗
camm gi
egvebi,

cCcognoſcit ſe eſſeopus dei. poteſt clariſ/

rre ⁊ facere.⁊ p
Do bomo e

piice Kig.

tthonginiſt
uppnontet,
r inad

norrſnde.

zerulenrons⸗
nadzopbemi

Ginſuoſtne.

önihiofen⸗

idgoſt

unghutt
rſui gnfig:
oiſiog ſeet
bildeditſo⸗
Aligen ogn
ii idallin
ideciptpoſt

deus re ſuo. deo põt hõ arguere.qꝙ quia ip/
amad

7 l. 4rrv*
l: cxxvi.

ſimecognoſcere quantũ obligat᷑ deo. et

qy omia ꝗᷓ põt debet factoꝛi ſuo deo da⸗/
ter iᷣm habet ommia.

is quel ſo

Litulus. clxxv.

nullü

teſt arguere ꝑ ſuas ↄditiones quas ha/

bet inq́;tum homo.quas ↄditõnes nõ

habẽt alie res coꝛreſpõdęẽtes ĩ deo facto

ſe põt amare.deus ẽ amandus.et qꝛ põt

Logno cognoſcere ? telligere deus ẽ cogno⸗
cedus ſcẽèdus ⁊ intelligibilis.⁊ qꝛ hõ põt time

imen re. deus eſt timẽdus.⁊ qꝛ põt honoꝛare

codtdgte

kopzitſnn⸗

disctni.
aligg

linide
irconſo
Loinogtin,
Firtun
nindine

„*
7.
„ -

au
dus.

ctoriſloch⸗ H

alut
tſcicſon
iͦgnli/
ceniii
voluſu

SD—
= ☛ =

de eſt honoꝛãdus.et qꝛ põt adoꝛare. de
us eſt adoꝛãdus.⁊ qꝛ poteſt oꝛare.deus
eſt oꝛandus.⁊ quia poteſt depᷣcari deus
eſlſt depᷣcãdus.et quia põt ſupplicare.de/
us eſt ſupplicãdus. Et qꝛ poteſt lauda
dã re. gloꝛificare et benedicere. deus eſt lan/
dãdus.gloꝛificãdus et benedicendus.
Et quia homo põt cognoſcere bñficia.
deus eſt bñficioꝛũ largitoꝛ.et quia po/

teſt admirari. de? ẽ admirabilis factoꝛ.
Et qa poteſt credere.deus eſt credendꝰ
et quia poteſt ſperare in ipſo eſt ſperan/

dũ:.Et quia homo poteſt cõfidere ĩ deo
eſt ↄfidendũ.⁊ deus eſt fidelis.⁊ qͥa po/
teſt delectari.deus ẽdelectabilis. Et qͥa
homo querit ſemꝑ veritatẽ.ideo deus ẽ

verax.et quia ſemꝑ deſiderat bonũ.iðo

deus eſt bonus. Et quia homo poteſt ĩ
infinitũ petere.ideo deus poteſt in infi/
nitũ dare.Et quia homo poteſt in infi
nitũ deſiderare.de poteſt in infinitũ ſa/
tiare. Et quia homo poteſt bñfacere.de

us poteſt ipſum remunerare.Etqͥa ho⸗

mo põt peccareet malefacere. deus po/
ceſt ibſum punire.Et quia homo poteſt
cadere deus põt leuare ipſum.Et quia

habet in leipſo
lias creaturas⁊ ex ꝓpꝛijs cõditi
onibus põt arguereↄditiones ⁊ ꝓpꝛie/

AAVlia ergo ĩmediate hõ eſtppter
Vdeiũ.⁊ omia q habet.habet pꝛo
pter deu. ⁊ inter deũ ⁊ homineʒ
eſt mediũ.ideo inter deũ et homi/
nẽ erit coꝛreſpõdentia ꝓpoꝛtionalis.vt
Deus coꝛreſpõdeat homi iuxta ſuas cõ/
yditões ꝓpoꝛtionabiliter. Uñ homo po

O generaliter oĩa tenemure⸗

homo poͤt eſſereus. deus poteſt eſſe u-

dex.Et qͥa homo põt veniaʒ poſtulare.

deus põt ei ꝑcere.Et quia homo poteſt
eſſe infirmus.deus põt ipᷣm ſanare. Et
qꝛ homo eſt miſerabilis.deus eſt mileri
coꝛs.Et qa homo eſt debilis ⁊ fragilis.
deus eſt foꝛtis. Et ſic de ↄditõnibo ipſi/

us homiĩs poſſum ppoꝛtionabiliter ar
guere ꝑ coꝛreſpõdentiã ↄditões dei.ecõ

uerſo ex cõditiõibo dei poſſumus argu/
ere ad hominẽ.vt qꝛ deus eſt pᷣmo amã
dus.ideo homo debet ipſum pmo ama·
re.et ei pᷣmo debet᷑ amoꝛ.Et.quia de?eft·

»„ † * „ †

hmo et ſolũ timẽdus.ideo homo debet

ipſum bmo et ſolũ timere. et ei debet p/
mo timoꝛ. Et quia deus eſt pᷣmo ⁊ ſoluʒ
honoꝛãdꝰ.ideo hõ debet ipᷣm pmo ho⸗
noꝛare.et ei debet᷑ hmo honoꝛ.Et ſic de

alijs ↄditionib.Et quodãmodo eſt ſi⸗

mile de ala ad coꝛpus ⁊ econuerſo.ſicut

de hoĩe ad deũ.qꝛ ſicut ſibi adinnicẽ coꝛ
reſpõdẽt aia ⁊ coꝛpꝰ.ita deus ⁊ hõ. UVñ

qꝛ coꝛpus hʒ oculos.ideo ala habet vir
tutẽ vidẽdi.Et qꝛ coꝛpꝰ habet aures.iö
ala habet poteſtatẽ audiedi.Et qꝛ coꝛ21ł.l8
pus bhabet naſum. ideo aia habet vtute
odoꝛãdi.Et qꝛ coꝛpus hʒ pedes.aia hʒ
vᷣtutẽ ambulãdi.Et ſic de alijs.Et ecõ/⸗
uerſo poſſumꝰ arguereð aiaad coꝛpus.
et debitũ deo deben
dlibet ꝑ ſe hʒ ſi

y licet quodlib
tur vtute amoꝛis.t
ꝓpꝛia roõem

ſe hʒ ſuaʒ

debiti.ſ.ratõne amoꝛis.quia om̃ia ſunt
obligata⁊ ↄnexa cũ amoꝛe.⁊ oĩa ſeqnüt
amoꝛẽ.⁊ oĩa ſunt incluſa ĩ amoꝛe ⁊ ideo
cui hõ debet totũ amoꝛẽ pᷣmo ⁊ pncipa
liter.illi etiã debet totũ timoꝛẽ pᷣmo ⁊ to
taliter. 2 illi etia; ðʒ totũ honoꝛẽ bmo et
totalit᷑ ⁊ quãtuʒ põt.illi etiã dʒ oẽm lan/
dẽ.oẽm obediẽtiã.omnẽ fidẽ.etquicqd

——

dare põt etdeo

ſit hmü donũ. in ipſo ſunt ola vona. ſe

ſpeciale quareꝰʒ deo dari.·
tulus. clxxoitt.

Uãuis autem omia etvniuerſa
debita que homo debet deo de/
beant᷑ ̈tute pmiet pꝛincipalis

Suenit. Uñ oĩia iſta di⸗/
ia ſunt.ſ.amoꝛ.timoꝛ.ho⸗
noꝛ.laus.glłia ⁊ obediẽtia.fides.ſpes et
ↄfidęeétia.⁊ deo cõueniũt.ergo cuʒ amoꝛ

„2*

Diĩia de
bẽt᷑ deo
ſub ſua

röoöne.

— 4

ina. qe hõ vni ſolũ obligat᷑ ct totũ debet

illi. Attñ vnũqð q; iſtoꝝ debitoꝝ debet᷑
deo p ſuã ꝓpꝛiã rõem ſpecialẽ.Et ꝑ ali/

am rõem ĩ ſpeciali deo debet᷑ moꝛ. et ꝑ

aliã timoꝛ.⁊ pꝑ aliaʒ honoꝛ.⁊ ſic dealijs.
Onia cm̃ ſũt diſtincta ⁊ diuerſa donaĩ
ter ſe.et vnũ nõ eſt aliud.iðᷣo ſub vna ra
tione debet dari vnũ.⁊ ſub alia rõne ali/
ud. VUnde amoꝛ nõ eſt timoꝛ nec honoꝛ
nec timoꝛ ẽ honoꝛ.nec põt dari amoꝛ ſi/
ne timoꝛet honoꝛe.nec timoꝛ ſine hono

re et ecõuerſo. Quãuis ̊ oĩa debeantur

Deus ẽ deo. iñ ſub diſtinctis rõbo. Uñ deus ẽ

amãd.

Timen
dus.

Hono⸗/

rãdus

pᷣmo qamãdus.qꝛẽ pmo bonꝰ ⁊ ſumme
bonꝰ.⁊ ſol?bonus.qꝛ nihilẽ bonuʒ niſi
pꝑ ipᷣm.⁊ ab ipſo.⁊ eo mõ quo ẽ bonus ẽ
amãdus.⁊ qꝛ ẽ ſũme bonꝰ ẽ ſũme amã/

dus qꝛẽ puriſſime bonus eſt puriſſime

amãdus.⁊ qꝛ ĩ infinitũ ẽ bon ĩ infinitũ

ẽamãdus.qꝛ nihilẽ bonũ niſi ꝓpter ip/

ſum.nihil ẽ amãdũ niſi ꝓpter ipᷣm. Iteʒ
de debet omo amariab hoic. qa de ip/
ſum pmo amauit.⁊ ꝓpter dona ct bñfi

cia q̃ illi dedit.qꝛ totũ quod habʒ ille de

dit. et ab eo accepit et ſeißm. Pꝛopterea
deus ẽ timẽdꝰ⁊ ei debet᷑timoꝛ.qꝛ ẽ dñs

om̃ipotẽs.et eo mõ quo ẽ dũs eſt timen

dus.et eo modo debet᷑ ei nimoꝛ. Etideo

quia ẽ om̃ipotẽs deus.⁊ infinitꝰ.⁊ ſum

mus.ideo debet᷑ ei ſummꝰtim
tus.⁊ ẽ ĩ infinitũ timẽdus.Et qꝛ eſt pꝛi/
mo dñs.ideo ei debet᷑ ſoli timoꝛ.⁊ ſolus

Stimẽdus.Et qꝛ veriſſimeẽ dñs. veriſ/

ſimeẽ timẽdus.Et qꝛ ſemꝑ ẽ dñs.ſem/
per eſt timendus Et quia ſolus eſt dñs

homis? nullus alius.ideo dʒ timeri ab

hoie ſolꝰ. Pꝛeterea deo debet honoꝛ et ẽ
honoꝛãdus.qꝛ ẽ pᷣmꝰet qꝛ pᷣncipiũ.⁊ qͥa
maioꝛ. et eo mõ quo eſt pꝛimꝰ ⁊ maioꝛ et

pᷣncipiũ.ẽ honoꝛãdꝰ.Et qꝛ ẽ pᷣmũ pꝛin

cipiũ ⁊ ᷣmo.ideo pᷣmo honoꝛãdus ẽ.et

ei debet hmo honoꝛ. Et qꝛ ipſe ſolus eſt

pncipium ꝑ ſe.⁊ nihil ẽ pᷣncipiũ ꝑ ſe niſi
de. iõ ꝓpꝛie ſolus eſt honoꝛãdus ꝑ ſe.⁊
nihil eſt honoꝛandũ ꝑ ſeniſi ipſe.
q̃d honoꝛandũ eſt. eſt honoꝛãdũ ꝓpter
ipᷣm.et quicqͥd eſt pᷣncipiũ.eſt pᷣncipiuʒ
ꝓpter ipᷣm. Et qꝛ eſt ſummũ ⁊ infinituʒ

pncipiũ.ideo ſumme⁊ infinite honoꝛã
dus eſt. Et qꝛ eſt veriſſime pᷣncipiũ.iðo

timoꝛ infini

niſi ipſe. ⁊ quic

veriſſime eſt honoꝛãdus. Et quia eſt p
mũ pncipiuʒ homĩs.ideo ab homie de

bet pmo honoꝛari ⁊ dari honoꝛ. Item Et obe
deo debet᷑ obediẽtia.quia ẽ ſuꝑioꝛ.et eo diendũ

mõ quo eſt ſuꝑpioꝛ.eſt ei obediendũ. Itẽ

deus eſt laudãdus ⁊ gloꝛificãdus.quia Laudã

operarius et artifex ſeu opifex.⁊ eo mo dus.

do quo eſt operarius ſeu artifex. eſt lau/

dãdus ⁊ gloꝛificãdus.Et ideo quia eſt
ſummus et optimus et ſapiẽtiſſimus et
pꝛimus et ſolus operarius et artifex. iõ
ſolus et ſumme et bᷣmo eſt laudãdus et
gloꝛificãdus.⁊ ei debet᷑ laus et gloꝛia p
mo.Et quia eſt operarius et artifer ho

minis.ideo ab hoiĩe eſt laudãdus. Iteʒ Creden onor ae

bödaredes

—

acor hol

7
/
7

darl. hod

deus eſt credendus.⁊ ei debetur fides ⁊ dus. „fihitiol
credulitas. quia eſt verus et nõ mẽdar. nb us
et eo modo quo ẽ verus.eo modo deber in Lad
ei et fides. Et ideo quia ẽ pᷣmo verus et ——
pfecte verus.et eſt pᷣma veritas.ideo de ¶ ¶ .ag .
berf eipꝛimo et p ſe fides. ⁊ quia eſtumm erze
me verusideo debet᷑ ei ſumma fides et E
credulitas. Et quia ĩ infinitũ elõgatur T 1
a mẽdacio.quia nõ poteſt fallere nec fal ſaun
li. ideo in infinitũ debet ei credi. Pꝛete⸗/ HD
rea deo debet᷑ cõfidentia.quia ẽ fidelis. ne B
⁊ eo modo quo ẽfidelis.ei debet᷑ cõfidẽ e
tia. ⁊ in eo confidendũ eſt. Itẽ deo debe Speriõ“öBB de de
tur ſpes.⁊ in eo ſperanduʒ ẽ.quia potẽs dus. ſiue
et volens ⁊ ſciens iuuareet ſaluare ⁊ d a
re. eteo modo debet᷑ei ſpes quo modo ẽ ”
potens. et eo modo eſt in eo ſperanduʒ. eh
Et quia ſolus eſt potens.et nullus aliꝰ. ſhelt⸗
et pꝛimo potens et ſumme potẽs· ideo fpiſe
in eo eſt pꝛimo et ſolũ et ſumme ſperan/ (ordle
duũ.Et ſic ð om̃ibus.i¶ Sic ergo alia ra ſnin
tione eſt deus amãdus.alia rõne timen (ſeond
dns. alia rõne honoꝛãdus.et ſic de alijs hoopont
Et quia ĩ ipſo ſunt om̃es ratões iſte di/ etſolns
cte.ideo ſibi ſoli debet dare homo om̃ia coiſu⸗
iſta et p mo. Nõ ergo ſufficit homini da opuo n
re ſolũ amoꝛẽ.niſi etiã det timoꝛẽ etho/ dicaid
noꝛẽ.laudem et gloꝛiam.fidem.ſpem et (adeo.
obedientiã ⁊ confidentiã.quia omia de oſct
bent᷑ ei ſicut amoꝛ. Sed pꝛimo et pꝛin/ dchero
cipaliter amoꝛ.quia in hoc coꝛreſpõdet leſeſen
deo de ſimili. a de' amoꝛ eſt et dat amo iddet
rem.ſed nõ honoꝛ ⁊ timoꝛ.⁊ ſic de alijs. galit .
Et ideo pꝛincipaliſſimũ qð eidebet eſt ſide
amoꝛ.ſed non vult ſolũ amoꝛẽ. ſed vnlt gſ

Ke.

AVIl · clxxxvij.
e Tani
nbonn 6 . ¶ O ;uis ſint multeſ

mineſinne
icheini

lles rones qre

vna põt eẽ rõ generalex

ufciine poarte bomis. (DTitnlus.clrxvij. et obligat vltra amoꝛeédare. –
cnopiinacone 8 oniã oẽs pᷣdicte rões pnt cöo/⸗ ¶ Sequit᷑ de iſtis in ſpeciali.et pmo ð
nmmin tin. ccludi ivna rõneex pte dei.⁊ alia timoee. (ZDitulus. clxxvij. M.
Etitotuck — 4 ex ꝑte hoĩs.iðo poſſumꝰducere — ü
oéës 9

MnusIm6
oct hucidge.

finscteiz hõ daredeo. q; ẽopꝰei. Et eo mõ q̃ de
tnoench· ? facto hois. et ho ẽop/ ſuũ. eo eidebet
tungics d Dgri. ho Dz dare o. Etiõ amoꝛ.timoꝛ
dehmſim ga bonoꝛ. laus et glia. fides. ſpes. fiducia.
m idetia ebegierta gebent veodb haſe
anntii e ho op ſuu. de eſt factor eins. Elñ
Ginonoanmm hõ debet amare deũ.qꝛ ẽ opꝰeiꝰ.⁊ deꝰ eſt

miniiiok factoꝛ ſuꝰ. Hõ dʒ honoꝛare deũ.quia ẽ
– i. Et qͥa de'c factoꝛ hoĩs. ⁊ hõ ẽ opus
c.iõ dʒ ei ſũme obedire.Et ſic de alijs.

fiiiien Vnñ qꝛ de ẽ factoꝛ hoĩs.⁊ hõ ẽ opꝰ ſuũ.
— igdeo amat ipᷣm hoĩem.qꝛ factoꝛ gamat ſu
gaat ie. um opꝰ. et ipſi dat ſua bnficia. Quia de
ncu D us ẽ factoꝛ hoĩs.iõ deꝰ ẽ dñs eiꝰ.Et qͥa
3 a) ſi⸗ de ẽ factoꝛ hoĩs.iõ ẽ ncipiũ homĩs.et
ick Midudtr qꝛ ẽ factoꝛ hoĩs.ideo nõ decipit nec fal/

Cuze grugis a
posondi .

ctioꝛ nõ decipit opꝰſuũ.⁊ qͥa ẽ factoꝛ ho
is.ẽ homi fidelis.⁊ qͥaẽ hoĩs factoꝛ.

pnliziſ. ct opi ſuo.Et ſic de alijs. Quia igit᷑ hõ
rppid in Sop dei. ſolus ſe cognoſcit opꝰdei eſſe
ummepe ⁊ factũ a deo.⁊ aliq oꝑa nõ cognoſcũt ſe
Sccgoitt elſe oꝑa dei.nec eſſe facta a deo.et etiã ſo
Aiarönetn lus homo cognoſcit ſe eẽ obligatũ deo.
aſcin ett ſolus cognoſcit quid debet opus fa/
ntbcsltnn ctoꝛi ſuo.⁊ cognoſcit ꝙ oĩa pᷣdicta debʒ
rehonoofi opus ſuo factoꝛi.Et qꝛ põt dare oĩa pᷣ/
feothonnn dicta.ideo debet ⁊ obligat᷑ dareoĩa pᷣdi/
tünottt, cta deo. Cõiungeoĩa iſta ſimul. Hõ co
ſaen hn⸗ gnoſcit ſe eẽ opus dei. et cognoſcit quid
iͦaruafu debet opꝰfactoꝛiſuo.⁊ homo cognoſcit
Antmwget⸗ ſe eſſe ſeruũ dei ⁊ ſubditũ.⁊ cognoſcit qͥc
Grirfüal gquid debet ſeruus dño ſuo facere. et co/
ecmtind gnoſcit ſe omia accepiſſe a deo. ⁊ cogno
elNeil ę·. ſcitqͥd debet facere recipiẽs danti. et hõö
dad ognoleltſepoſſevare?: bobefeoia qus

dz dare. Exiſtis omnibo ſequit ꝙ bõ de

hm ſociatũ cũ alijs.ſ.timoꝛe⁊ honoꝛe· e. iſtis ommnibo ſeqꝗ
bet dare omia pᷣdicta deo.nec excuſat᷑ ſi

cvtbdonien cxct ſic de alijs. quia talit᷑ ei debet.
doia pdicta debet darieo ab hoĩe. tamæ liꝛ ĩſimul man eb
pte dei. alig ex na q deo debent. ⁊ q̃ homo dʒ daredeo. Wlten

oẽs ad duas generales ratões. Iſte aut
ue rões ſut opꝰ⁊ factoꝛ. Uñ oĩa debet
eo ab hoĩe.qꝛ de ẽ factoꝛ eius.⁊ ola dxʒ

ipſum ſequunt᷑ om̃ia alia debita ⁊ dona
et nihil poteſt dici donũ niſi ratõe amo/
ris.quia eſt pᷣmũ donuʒ.ideo neceſſario

2ſin, deũ. quia ẽé ter nõ eſſet donũ nec datuʒ.qꝛ ipſe amoꝛ
opꝰ eius. Hõ dʒ laudare deũ.qꝛ ẽ opus pmo habetnome
includit᷑ in alijs.et nihil poteſt eſſe verũ

tale niſi amoꝛ. Et ideo nihil eſt accep tui
niſi amoꝛ vlł ꝓpteramoꝛẽ. Et ppterhoc
lit hoĩem. ſed ſemp dicit ei veritatẽ. qꝛ fa dari abſq; amoꝛe.nõ ſunt acceptabilia.
quia nõ ſunt volũtaria.nec dulcificata.
nec mellificata cum dulcedine amoꝛis.
que eſt ma dulcedo. Ideo ſine amoꝛe
omia ſunt amara. Ideo nec dans gau/
det de dando.nec recipiẽs complacet in

iio neſcit deficerehomĩ. qͥa factoꝛ nõ defſi

adunlatio. Quia ergo ipſe amoꝛ eſt pꝛi-
mũ donũ ⁊ dehitũ.ideo ſcientia ⁊ cogni

amoꝛe. ¶ Incipiamergo pmo ab ipſo Dꝛza int

amoꝛ ẽ donũ liberale ⁊ ſpõtaneũ.et ideo „
dat cũ delectatõe ⁊ leticia.ſine fatigati/

ne ⁊? liberaliſſime.ſed timoꝛ ſolꝰ deſenõ

mur deo reddere

nõ dat.qꝛ hʒ et põt dare.Et ſic ĩ genera
li ⁊ iſimul maniteſtata ſunt debita etdo

y dictũ eſt tra

—=

2 tractatũ de amoꝛe
gquod eſt pmũ donũ er pᷣmuʒ
debitũ.in ſpeciali etiã tractatũ eſt ð aliſ
ebitis et donis in ſpeciali. Ged tamẽe
quia amoꝛ eſt h mũ debitũ etdonũ.⁊ ad

includit᷑ qmoꝛ in om̃i dono et dato.ali⸗
pmo habet nomen doni.et pꝛimũ ſemꝑ
donũ nec datũ niſi oꝛiatab amoꝛe.⁊ fũ/
det᷑ in amoꝛe.Et ſi amoꝛ nõ eſt nullũ do

nũ eſt.quia donũ debet eſſe voluntari·
liberũ.ſpontaneuʒ et gratnitũ.et nihuꝛk

timoꝛ.honoꝛ et obediẽtia ⁊c̃.que poſſũt

recipiẽdo.Et ꝓpter h̊ q timet ſine amo⸗/
re. habet penã ⁊ triſticiã.et qui honoꝛet·
ſine amoꝛe adulat᷑.quia nõ eſt honoꝛ. ſ,z-

tio de amoꝛeeſt pncipiũ et ianna ad co/
gnoſcenduʒ omia alia dona et debita.et
ſimilis ꝓceſſus eſt de omnibus ſicut de

timoꝛe. Uñ timoꝛ differt ab amoꝛe. às cimorẽt

one.ſine pena.ſine triſticia.ſine coactio⸗/

poteſt dari niſi cuʒ pena et triſticia.fati/

gatõe ⁊ coactõc. nõ ſpõte.nõ libere. qꝛ ñ
eſt donũ volũtariũ Etideo niſi ↄiũgat᷑
cũ amoꝛe dat triſticiã.penã et deſpatõeʒ

Et ideo ipſe timoꝛ ẽ pmꝰſeruꝰ.nullã liꝰö

tatẽ habẽs. Sed qñ ↄiũgit᷑ cuʒ amoꝛe.

iiäcé liber. ſpötancꝰ⁊ volũtariꝰ⁊ libera-

titus a ſeruitte ⁊ manumiſſus.et tũc nõ
pabet penaʒ nec triſticiã.ſed gaudium.
Sic ergo amoꝛ liberat timoꝛẽ a ſeruitu
te. ponit ipᷣm in libertatem. ⁊ hoc facit
amo: bonꝰ⁊ non amoꝛ malus.Et qᷣa ti/
moꝛ de ſeẽ ſeruus⁊ dat penã.ideo nõ de

bet multiplicari ſicut amoꝛ. Uñ ex vno

timoꝛe bono nõ ſequũt᷑ multi timoꝛes.

ſed quãto timoꝛ ẽ melioꝛ.tãto minꝰ mul
tiplicat᷑ IJdeo ex timoꝛedei nullꝰ aliꝰti/
moꝛ oꝛit᷑ſed ex amoꝛe dei ſcquũt᷑ infini/
ti amoꝛes.Et ſic amo: extendit᷑ quãtuʒ
res amata.ſed timoꝛ nõ cxtendit᷑ quãtũ
res que timet᷑.qꝛ nihil eſt timenduʒ niſi
deus. quia creatura nullo mõ eſt timen/
da.Et ſic dꝛñtia eſt inter timoꝛẽ ⁊ amo/
rẽ. quia timoꝛ nõ eſt donũvoluntariũ.⁊
dat penã de ſe⁊ triſticiaʒ qnãdo eſt ſołꝰ.
et nõ extendit᷑ et amoꝛ de ſe eſt volunta/

Conue/ riũ donũ.⁊ dat gaudiũ et extẽdit᷑.¶ Sʒ
niunt ti etiã multũ ↄuenit timoꝛ cũ amoꝛe. et eſt
moꝛ ⁊ a/ optima mixtura et optima ſocietas.qͥa
moꝛ.

dei timoꝛ inuat amoꝛc.qꝛ timoꝛvnit⁊ li
gat voluntatẽ magis cũ deo.Et ideo ti/
moꝛ ⁊ amoꝛ ſunt due cathene.duo claui
tenẽtes voluntatẽ fixam cũ deo.⁊ adin/
nicem ſe iuuant ⁊ foꝛtificãt. Vñ qͥa cre/
gtura facta eſt ex nihilo.et deus ẽ infini/
te poteſtatis.nõ eſſetↄueniens cõiũctio
creature cũ deo niſi ꝑ amoꝛẽ et timoꝛes.
nec aliter cõuenit creature amare deum
nec deo cõuenit alit᷑ amari.qꝛ apparet q̃ᷓ
dã eq̃litas ⁊ nulla ſuꝑioꝛitas.nec cẽt fir/
miſſima vnio inter creaturã ⁊ creatoꝛeʒ.
Et ideo qꝛ timoꝛ maxie ↄuenit cũ amo/
re.qͥa ipᷣmofoꝛtat.foꝛtificat et iuuat⁊ ſo-
lidat.⁊ habet virtutẽ vnitiuã.ideo poſt
amoꝛẽ tractari debet de timoꝛe.
¶ OD, ſicut duo qmoꝛes ſüt. ita ſũt duo
timoꝛes. itulus.clxxix.

Voniã aũt duo amoꝛes pꝛinci
pales iã dicti ſunt radices oĩim
bonoꝝ ⁊ maloꝝ que ꝑtinentad

hominẽ.ideo neceſſe eſt vt omia que ꝑti

nẽtad hominẽ.diuidant᷑ in duas ptes.
Et ideo neceſſe eſt ponere duos timoꝛeſ
ſicut duos amoꝛes. Unꝰ timoꝛ eſt qͥ oꝛi
tur ex amoꝛe dei.⁊ alius timoꝛ ẽ qui oꝛit᷑
ex amoꝛe ſuijpſiꝰ. Et ſicut ſe habẽt duo
amoꝛes inter ſe.ita ⁊ duo timoꝛeſ.Et iõ
timoꝛ qui oꝛit᷑ex amoꝛedei.⁊ ↄuenit cũ
deo. bonus.ſanctus et iuſtus ẽ.et habet
oẽs cõditiones ipſius amoꝛis dei. Sʒ
timoꝛ qui oꝛit᷑ ex amoꝛe ꝓpꝛio.ẽ malus
iniuſtus et inoꝛdinatus.et habet ofmm̃es
conditiones ꝓpꝛij amoꝛis.Et iſti duo
timoꝛes faciunt operatões contrarias.
quia timoꝛ dei nõ multiplicat᷑ ſed ſem/
per eſt vnus ſolus.quia qui timet deuʒ.
nihil timet aliud.quia nihil aliud eſt ti/
mendũ.et ideo vnit ⁊ foꝛtificat hominẽ
cũ deo.⁊ nullaʒ penã nec triſticiã dat.qꝛ
ſemp ↄiũctus ẽ cũ bono amoꝛe.Sed ti Timoꝛ
moꝛ qui oꝛit᷑ ex amoꝛe ſuijpſiꝰ.multipli malꝰmł

cat᷑ ĩ infinitũ.⁊ plus qᷓ; iße amoꝛ vñ oꝛi tiplicat

tur. immo ex vno amoꝛe oꝛiunt᷑ infiniti ĩ ĩfinitũ
timoꝛes. Et qͥa tioꝛ de ſe penã dat et tri/
ſticiã. niſi ſit iunctꝰ cũ bono amoꝛe.iðᷣo
quilibet timoꝛ qͥ oꝛit᷑ ex amoꝛe ſuijpſiꝰ.
dat penã⁊ triſticiã.⁊ iõ ad młtiplicatõʒ
timorꝭ ſequit᷑ multiplicatio penaꝝ ettri
ſticiaꝝ. Vñ iſta młtiplicatõ tiorꝭ claril
ſime manifeſtat venenoſitatẽ et maliciã
ipiꝰamorꝭ ꝓpꝛij.⁊ quãtũ noceat habẽti
Oui em̃ pᷣmo amat ſeip[ʒ.ſũme amat vi Amanſ
tã ſuã.ſuũ eẽ.⁊ ↄſũmatõʒ ſuijpſiꝰ.Et iõ ſeipſum

ſũme timet ꝑdere ſeipᷣm bmo ⁊ ſuãvitã. oĩa tiet

co ꝙ põt ꝑdi.·et deſtruiet coꝛrũpi.ꝗ a eet
res ꝑdibilis et deſtructibilis.et ipſe nõ
põt ↄſeruari ꝑ ſeip̃ᷣm.⁊ ꝑ ↄſequẽs timet
oĩa iſta q̃ pñt ꝑdere⁊ deſtruere ſen dimi
nuere ſeipᷣm et ſuũ eſſe et ſuã vitaʒ et ſibi
nocere Et idco timet moꝛtẽ.infirmitatẽ
ct peſtes.et fugit illas quãtũ põt.timet
terrã.timet aquas.aerẽ.ignem.venena.
famẽ.ſitim.aialia.timet homĩes qͥ poſ/
ſunt auferrevitã ſuã. Itẽ qui pᷣmo amat
ſeipſum. amat pᷣmo ꝓpꝛium honoꝛẽ.ꝓ/
priam famã.ct ſuã laudẽ et excellentiaʒ.
et ideo timet ꝑdere honoꝛẽ ſuum.ſuã fa
mã.et ſuã laudeʒz.et timet vituperia.et ꝑ
ↄſequẽſtimet oĩa illa q̃ pñt diminuere ⁊
deſtruereſuũ honoꝛẽ.ſuã famã ⁊ ſuũ no
men. Itẽ qͥ pᷣmo amatſeipᷣm.amat ſuas

.

6

—

ppruode
netaepo⸗
ſtwereyald
eotimen
niugind⸗p
Iicia gun
o pere.
ſrevclditm,
ſertimorn
ocroriurde
natpnoſch
unctiſeci.
lntĩn. J
fem paretes⸗
ſuiunt ſcu
Nſstimmcto
ictaoia ve
itegenerit
amatpötpe
Neibilis.
naraſerui

Einor femeldlic

„ 1

enm Pnaden

.

ſilagt kniron

fütolln
büglöön
71ſcemo
hoberio
amoreli
lodat
Dmneno olenide
lolun annczirn
ſinſe, unerdei
ock qugstime
ſehallen
bhöoſkin
tunara
timet.1
chptint
quipino
tſolüvn
cegturn
netqön
Reſedn
notimẽ⸗
Nenihito
MWribe

ng

Ci. αO timoꝛ debetur deo

tünn ꝓpꝛias delectationes carnis.⁊ iõ quiti/ eſt oꝛdo ꝑuerſus in natura. Sed timoꝛ
Päine ce met eae ꝑdere timet oĩa illa que pñt de/ deieſt ſm naturã hoĩs inqntuʒ ho eſt et
tinat io ſtruere vel diminuere illas delectatöões. Fᷣm oꝛdinẽ omniũ reꝝ.⁊ ideo nõ eſt ↄtra
u rkan Igeo timet toꝛmẽta.frigꝰ.caloꝛẽ.ama/ hoĩem.ſed cõuenit hoĩ inqntũ ho eſt. et
arſeduad ritudinẽ. pauꝑtatẽ bonoꝝ ⁊ penuriam. ideo ſꝑ ꝓficit hoĩ.Et ſic apparet q̃liter
Gumnar e6 Itẽ etiã quia pecunias diligit.iõ timet ſunt duo timoꝛes.ſicut duo amoꝛes.
ditolnnti eas pꝓdere. Jõ timet oĩa illa que pñtau/ Dy ſicut ſunt duo timoꝛes ↄtrarij.ita
uſnichh ferre vel diminuere pecunias.Ecceò q/ ſunt duo conteptus oppoſiti.
mmcrisd⸗ liter timoꝛ malꝰ multiplicat᷑ in infiniuu· . XLitulus.clxxx.
Ppro inan⸗ eo qꝛ oꝛitur de malo amoꝛe. Itẽ etiam ͥ quia etiã amoꝛi opponit᷑ odi
hebdoſg amat pmo ſeipᷣm amat oẽs illos q ſunt um. ⁊ duobo amoꝛibo opponũt᷑
Nis, Ltſtido⸗ ↄiuncti ſecũ.vel qͥ iuuant ipᷣm vel conſo duo odia.ita etiaʒ ſiliter timoꝛi
öcsconnms. lant᷑ ißm. Jõ amat amicos. filios.vxo/ opponit᷑ contẽpt.Et ſicut ſunt duo ti/
plicat ſ ſen rem.parẽtes.⁊ frẽs. ⁊ etiã oĩa illa que ei moꝛesita erũt duo ↄtẽptus.deo ſicut
dguitinada ſeruiunt.ſicut ſunt domꝰ. poſſeſſiões et eſt timoꝛ dei.ita eſt contẽpt dei. ſicut ẽ
mhlglucttG⸗ aĩglia.Et ideo timet oĩa iſta ꝑdere.⁊ per timoꝛ creature. ita eſt ↄtẽptus creature.
utifcarbone ↄñs timet oĩa illa q̃ pñt auferre iſta ſup / ſeu ↄtẽptus ſuijpᷣius.Et ideo ſiliter po
emitaidrg dicta oĩa vel deſtruere.¶ YFundamæetũ ̊ᷓ teſt fieri hec oppoſitio ⁊ cõꝑatio int du/
ne Outt qre generãt᷑ tot timoꝛes ẽ. quia illud qd os timoꝛes ⁊ duos ↄtẽptus. ſicut inter
iinuitns amat põt ꝑdi ⁊ deſtrui ⁊ auferri.⁊ ẽͦres duos amoꝛes ⁊ duo odia Uñ timoꝛ dei
Heanorri cnͤt pdibilis.Et ſic amoꝛ mał?nõ liberat ti / ⁊ timoꝛ creature ſeu qui oꝛit de amoꝛe p
aünkiniit ( A. mnoꝛ:éa ſeruitute ⁊ a pena. ĩmo ipᷣm timo pꝛio ſunt ↄtrarij. colenhi der cone
idtan ⸗. Aimoꝛ r multiplicat? penã auget. Sʒ q amat ptus creature ſeu ſuijhſt ſũt ſubcõtrarij
omoth dein mk pmo deũu. quia de nõ eſt res que põt de Szʒ timoꝛ dei? Ztept dei Zdicũt.⁊ tĩoꝛ
unmtſih tiplicat᷑ ſtrui vel auferri nec coꝛrũpi nec ꝑviolen creature etↄtẽpt᷑ creature etiã contradi/
Unti lckh ſi tolli.nec aliqͥd ſibi põt nocere.iõ ni· cunt. Et timoꝛ dei⁊ ↄtemptus creature
ARcdec hil alið timet.ſʒ ſolũ timet eũ quẽ amat. ſubalternant᷑.⁊ timoꝛ creature ⁊ ↄtẽptꝰ
wren 2 ſic amoꝛ dei nõ multiplicat timoꝛes ſyj dei etiã ſubalternant᷑. Cõꝑa ergo timo/
taiifen habet ſolũ vnicũ timoꝛẽ.⁊ ille timoꝛ cu, reʒ ad amoꝛẽ.⁊ duos timoꝛes ad duoes
i ag liberat ab inlinitie timoꝛ ibo ma/ amares⸗ ad ↄtẽptus.⁊ ſic acquires ma ——
d is qͥ dant penã ⁊ triſticiaʒ. Et qꝛ timoꝛ gnã ſcientiã de timoꝛe. PeAV Aſen n
Binentn, Amans alicui deber quia dñs.⁊ ille auteme⸗ eſt ¶ O, honoꝛ ⁊ vtilitas ſeu ↄmodũ ſũ E 6 vid
iine Boͤi⸗ ſeipſum tanq; ſeruꝰ. & ſequit᷑ ꝙ homo qͥ pᷣmo nõ duo ꝓpter que om̃ia tunt. uu Ho
hmuitii e oim ſcr, timet deũ. ſubijcit᷑ ⁊ eſt ſeruꝰ oĩm rerum —- Titulus. clxxxi. Loie⸗
tmmn nus eſt quas timet. 2 9ſtituit ſe ſeruũ oĩm illarũ . W 4 i ”èů
lsaihed rexꝝ.⁊ ille res om̃es dñantur hoĩ.⁊ ideo 39U 8 gutez
Nlcvistind hõ ↄſtituit ſe ſeruũ ⁊ ſubiectũ oĩm crea/ ſit tractatũ de honoꝛe aliqli/
maerſandin turaꝝ.⁊ om̃is creatura dñatur ei.qꝛ oes ter ſimul cũ amoꝛe⁊ alis de
nüricpatſt timet.⁊ ſic incurrit infinitas ſeruiiutes bitis.attamẽ honoꝛ requirit ſpecialẽ tra
Ceinfimnint ⁊ captiuitates ⁊ ꝑdit libertatẽ ſuã. Sed ctatũ ab alijs diſtinctũ ꝓpter ſuã ſingu/
niti pöttn qui pmo timet deũ. eſt ſolũ ſeruꝰ vnius. larẽ naturã ⁊ excellentiã quia om̃ia que
an vMN ⁊ ſolũ vnũ habet dñm qui eſt dñs oĩm facta ſunt ⁊ fiunt. ꝓpter honoꝛeʒ fiunt.
fonstp creaturaꝝ. Qui timet deũ pᷣmo quia ti / VUVnde oĩa que fiunt vel fieri poſſunt ad
enihnon met qð timendũ eſt. iõ habz bonũ timo Duo reducunt᷑.ſcʒ ad honoꝛẽ ⁊ vtilitatẽ.
iunbonet/ rẽ.ſed qui nõ timet deũ pᷣmo.timet qð p NQuia oẽ qdð fit.vel fit ppt᷑ honoꝛẽ vel pꝓ
gctli mo timẽdũ nõ eſt.quia timet creaturas pr vtilitatẽ.vł ꝓpt᷑ vtrũq; ſil.ita ꝙ ho/
tiun tis⸗ de nihilo factas.⁊ talis timoꝛ eſt cõtra noꝛ ⁊vtilitas ſut duo fructꝰqͥ colligũt ſfi
inth naturã hoĩs inqntũ hõ eſt.⁊ cõtra totũ naliter ab oĩbus.Cũ aũt de fecerit mũ
. ge oꝛdinẽ creaturaꝝ.quia creature ſunt fa- dum.neceſſe eſt ꝙ vel fecit ꝓpter hono/
7

„

cte ppter hominẽ ad ſeruiẽdũ boi ⁊ ſie

rem vel ꝓpter vrllicatc wel pter vruͦ

———

inſimul. Vnde cũ nõ ſint niſiduo ſcʒ de
us ⁊ creatura.neceſſe eſt ꝙ oĩa fiant.vel

Soli ðo
honoꝛ

Hoñĩ vti

litas

S

Titulus.clxxxii.et.clxxxiüũ.

2„

ꝓpter deũ. vel ꝓpter creaturã.vel ꝓpter
vtrũq; inſimul.Et qꝛ creatura ſꝑ eſt in/
digens qꝛ de nihilo facta.⁊ nõ pᷣt ꝑ ſe cẽ
nec exiſtere.⁊ ſic pᷣt creſcere in bonitate ⁊
pfectõe ⁊ melioꝛ fieri intra ſe.iõ ei ſolum
debet᷑ vtilitas ſeu cõmodũ ⁊ nõ honoꝛ.
Sʒ quia de creatoꝛ ẽ plenus intra ſe oĩ

pfectõe.nullo indigẽs extra ſe.qꝛ nullo
modo pt creſcere in ſeipᷣo.qꝛ ſũme plenꝰ

⁊ iõ quia in ipᷣo nulla eſt nec põt eſſe in/
digentia.qꝛ ẽ ſũme diues oĩba abũdans
habẽs om̃e cõplemẽtũ.ideo ei nulla de/

bet vtilitas. ſz ſolũ honoꝛ.Et ſic creatu⸗/
re ſolũ debet᷑vtilitas.⁊ deo creatoꝛi ſolũ

honoꝛ. Et qꝛ de eſt ſũme bonꝰ iõ nihil

p̃ht oꝑari qͥn ſit ꝓpter vtilitatẽ. Ideo iſta

duo ſunt ſimul ↄiuncta in oĩ oꝑe ſuo ſcʒ
honoꝛ ⁊ vtilitas.qꝛ honoꝛ ſine vtilitate

videt᷑ eſſe vanitas.qð nõ pᷣt eſſe in ſũmo
bono.iõ deꝰnõ poteſt oꝑari ꝓpter ſoluʒ
honoꝛẽ.iõ oĩa que deꝰ oꝑat᷑ ꝓpter hono/

rẽ oꝑatur.⁊ vtilitatẽ.ſcʒ ꝓpt᷑ honoꝛẽ ſu/
um cui debet᷑.⁊ ꝓpter vtilitatẽ creature

cui ↄuenit vtilitas ⁊ cõomodũ.aliter ſua

opatio nõ haberet finẽ cõpletũ ⁊ plenuʒ

qð eſſe nõ pᷣt. Et ſic oĩa ↄſiſtũt in duobꝰ

ſcʒ in honoꝛe ⁊ vtilitate.⁊ ꝓpt᷑ iſta duo

oĩa fiũt.⁊ vtilitas ↄuenit indigẽti.⁊ ho⸗

noꝛ nõ indigęti ſiue pleno in ſe. Cũ eniʒ
deus opat᷑ oĩa q̃ oꝑatur ꝓpter ſe pᷣmo.⁊

ipſe nõ poſſit aliqͥd reciꝑe intra nec cre

ſcere intra nec augeri.ſeq tur ꝙ nõ poteſt
oꝑari extra ſe niſi ꝓpter honoꝛẽ ⁊ gloꝛiã
q̃ ſunt exterioꝛa bona Impoſſibile ẽ em̃
ꝙ; ꝓpter nihil oꝑet᷑. Et cũ ſit ſũme bonꝰ

eſt ipoſſibile ꝙ oꝑet᷑ niſi pꝓpt᷑ aliquã vti/

litatẽ.⁊ qꝛ ipᷣe nulla vtilitate indiget.iõ

neceſſe eſt q; oꝑetur ꝓpter vtilitatẽ crea⸗

ture. Et ſic honoꝛ dei ⁊ vtilitas creatu/

reſp ſunt colligata in oꝑibus ſuis.
¶ Quãuis ſimul ſunt honoꝛ ⁊ vtilitas.

attamẽ magis pncipalis ẽ honoꝛ q; vti

litas.

itulus.clxxxij.

tas creature.iõ magis eſt pnci/
palis honoꝛ dei.qᷓ; vtilitas cre/

ature.⁊ de tanto qᷓnto de eſt pᷣncipalioꝛ

Z qm honoꝛ ꝑtinet deo.⁊ vtili

; creatura. ĩmo ſicut deꝰ 2 creatura ĩin

* — . *

finitũ diſtant.ita diſtant in infinitũ ſi/

ne mẽſura honoꝛ dei ⁊ vtilitas creature
Et iõ qᷓ;uis ſib oꝑeturppter ſuũ honoꝛẽ

⁊ creature vtilitatẽ.attamẽ magis pᷣnci/

paliter oꝑat᷑ ⁊ pᷣmo ꝓpter ſuũ honoꝛẽ.⁊

minꝰ pncipaliter ⁊ ſecũdario ꝓpt᷑ crea/
ture vtilitatẽ.ita ꝙ pncipaliꝰ reſpicit ſu/

um honoꝛẽ qᷓ; creature vtilitatẽ. Sicut

em̃ pᷣmo eſt de qᷓ; creatura.ita ſiłiter pꝛi

mo debet reſpicere deꝰ ea qᷓ ꝑtinẽt ad ipʒ
;; ea q̃ ꝑtinent ad creaturã. licet vtrũq;
ſil reſpiciat. Et iõ ſequit᷑ ꝙ deꝰ pncipali
ter fecit mũdũ ⁊ oĩa q̃ in eo ſũt ꝓpter ſu/

um honoꝛẽ ⁊ ad ſuã laudẽ ⁊ głiaʒ.vt ſcʒ

cxinde ſeq̃tur diuinꝰhonoꝛ.⁊ etiã ↄſeq̃n

ter ꝓpter creaturevtilitatẽ. Et exinde ſe/
quit᷑ ꝙ deus oĩa põt q̃cunq; pñt ꝑtine/

re ad ꝓpꝛiã laudẽ ⁊ verã gloꝛiã ⁊ veram

vtilitatẽ ⁊ ad veꝝ honoꝛẽ.⁊ ꝙ oĩa q̃ deꝰ
oꝑatur in mũdo.opꝑat᷑ ad ſuũ honoꝛẽ.⁊
nihil põt facere ↄtra ſuũ honoꝛẽ.Et iõ
oẽs creature ſunt facte ad ſuũ honoꝛem
ad ſuã laudẽ.⁊ regimẽ mundi⁊ oĩm cre

aturaꝝ ⁊ toti vniuerſi totũ eſt ad ſuum

honoꝛẽ.Et qꝛ vtilitas creature eſt liga/
ta cũ honoꝛe dei.iõ ſeq tur ꝙ q̃nto mag
deus reſpicit ſuũ honoꝛẽ.tãto magẽ re/
ſpicit vtilitateʒ ⁊ cõmodum creature.⁊
qnto magis vult ſuum honoꝛem tanto
magis vult vtilitatẽ creature.⁊ q̃nto ma

gis creſcit honoꝛ dei. tãto magis ereſcine
vtilitas creature.Et ſicut deꝰ nihil pᷣt fa
cereↄtra ſuũ honoꝛẽ.ita nihi pᷣt facere

q̃ntũ eſt de ſe ↄtra vtilitatẽ creatirav.qꝛ
inſimul ſunt colligata.Quãuis q̊ de in

tendat ſuũ honoꝛẽ pncipaliter.tñ nõ pᷣt
facere ſuũ honoꝛẽ niſi faciat creaturarũ

vtilitatẽ ⁊ cõmodũ.qꝛ ſũme bonꝰ nõ pᷣt
nocere q̃ntũ eſt de ſe.iõ ſũme nõ pᷣt de ſe
niſi ꝓficere. Utilitas ò creaturaꝝ⁊ com/
modũ ſeqͥtur ſ honoꝛẽ deii.
D ſicut de ſolũ intẽdit vnũ honoꝛẽ
ita ſolũ reſpicit ⁊ intendit vnã vtilitates

—

pꝛincipalem.
— ¶ Zitulus. clxxxiif.
T qm̃ vtilitas ſeq tur honoꝛem
bei. 2 nõ p̃t ab eo ſeꝑari. ⁊ cũ deꝰ
eſpiciat vtrũq; inſimul. ſeqtur
ꝙ ſicut ſolũ reſpicit vnũ honoꝛẽ ſcʒ ſuũ

l⸗

kuarhicttt
poltertpnm
Vtilinsde
luodeus ſo
Gnioſintmi
Pncppeliscn
Etqereatu

ib mnn ſein
mi arrrepict⸗

cſo Irtlitrozel

e vrlitategrent

hocmüse
nopmod
ſtiltatehoi
früqhelun

MmMlitateho

Vuilltateno
polis vtlin
Vtllitetes,
lgo boio n
lekvtlta
ſübonort
Winice⸗
warmin
Gimcen
itnsb

Huten dippent

untad tendüta

limſe ten

homis mren⸗
Ticdhy minioy
Hioſ
lomnoi
rMühone
len queſ
Aboci⸗
hoigſth
döthon⸗
Gpſtaiße
4
geand

oann⸗

.

enn
mũhe
lUrtb
dlge

de tenentie
mininfiii
Enimngot
Pterſühotot⸗
nind penn,
chilepliſl

E =

tntlini Ginen

unginſtunpi

9 . R 1„
dnnaanf;
umri.lrurnig

iqdohhl
ſincoſütpyri⸗
ndergtern
boncntetigin
ltni Cnuh⸗
icung in⸗
cigorüürnon
noꝛt?10ii
Kadſuühne
ſübonni eid

e O ſäh

emuncnteinet
fitotückntſun
gaummcklg
S
mi tiong d
odun aunt
bonoren eno
–
iotusot.
n it
nhiittuge

Miaramrt E

Minszden

lig foſ

in nmnn
ntbor i

nerſtat

dau
gnin
ini
em
giont 6d
n ſe
miſhi⸗

2

ita reſpicit vnã vtilitatẽ phcipalẽ pnci/
paliter ⁊ pᷣmo. Quia em̃ creature debet᷑
vtilitas.⁊ deo honoꝛ.iõ qꝛ ipᷣe eſt vnꝰſo/
lus deus.ſolũ eſt vnꝰ honoꝛ. Ita ſiliter
q;uis ſint multe creature.attamẽ vna eſt
pncipalis creatura ſuꝑ om̃s creaturas.
Et qꝛ creatura rõnalis eſt ſupᷣ oẽs crea/
Deꝰ itẽ/ turas.iõ ſeqͥtur ꝙ pᷣncipaliter deꝰ inten/
dit vtili dit ⁊ reſpicit vtilitatẽ creature rõnalis.

tateʒz ho ⁊ vtilitateʒ aliaꝝ creaturaꝝ reſpicit ꝓpt
minis vtilitatẽ creature rõnalis. Et qꝛ ſol?ꝰ hõ

in hoc mũdo eſt creatura rõnalis.iõ de/
us bmo ⁊ pncipaliter in mũdo reſpicit
vtilitatẽ hoĩs.⁊ vtilitates aliaꝝ creatu/
rarũ que ſunt in hoc mũdo.reſpicitppt᷑
vtilitatẽ hoĩs.⁊ vtilitatẽ hoĩs ꝓpt᷑ aliaʒ
vtilitatẽ nõ reſpicit. Jõ ſolũ vna ẽ pᷣnci
palis vtilitas ad quã oꝛdinant᷑ oẽs alie
vtilitates.⁊ hec eſt hoĩs vtilitas.⁊ vtili
tas hoĩs nõ eſt ꝓpf aliã vtilitatẽ.qꝛ nul
la eſt vtilitas alia ſupᷣ vtilitatẽ hoĩs.ſed
ſolũ honoꝛ dei laus ⁊ głia ſunt ſupᷣ hoĩſ
vtilitatẽ.qꝛ amoꝛ ⁊ honoꝛ dei ẽ ſuꝑioꝛqᷓ;
hoĩs vtilitas.Ecce ̊ oꝛdinẽ.vtilitates
oĩm creaturaꝝ ſũt ꝓpt᷑ vtilitatẽ hoĩs.et
vtilitas hoĩs ꝓpt᷑ honoꝛẽ dei ẽ.⁊ honoꝛ
Oia ten ði ꝓpt᷑ nihil alið ẽ qᷓ; pꝓpt᷑ deũ Ergo oĩa
dunt ad tendũt ad vtilitatẽ hoĩs ⁊ ad dei hono/
vtilitatẽ rem· Et qꝛ iaʒ pbatũ eſt ꝙ de oĩa q̃ oꝑa
homĩs tur exteriꝰ.oꝑat᷑ ppter honoꝛẽ ſuũ ⁊ ho/
Ti.clxx/ minis vtilitatẽ.⁊ ſic honoꝛ dei ⁊ vtilitaſ
xi. hoĩs ſunt ſimul ↄiuncta ⁊ colligata nec
ſepari pñt. Et ſic habemus in vniuerſo
vnũ honoꝛẽ ſolũ.⁊ vnã pᷣncipalẽ vtilita
tem.que ſunt duo fructꝰtotius vniuerſi
Et hoc ẽ valde ↄuenies.qꝙ ſolũ vtilitas
hoĩs ſit pᷣncipalis.qꝛ ſicut ſolꝰhõ ſcit et
põt honoꝛare deũ in vniuerſo ⁊ laudare
ꝙ ita ipᷣe ſol recipiat vtilitatẽ.
ꝑ dei honoꝛẽ ⁊ vtilitatẽ h
creature rõnalis rõ de o

oꝑatur de extraſe.
qm̃ de oꝑatur oĩa que oꝑat᷑
extra ſe ad ſuũ honoꝛẽ ⁊ ad ſuaʒ
gloꝛiã. ⁊ etiã ad vtilitatẽ homĩs
ſeu creature rõnalis.⁊ nihil pᷣt oꝑani cõ/
tra ſuũ honoꝛẽ.nec ↄtra creature rõnaliſ
vtilitatẽ.iõ cũ finis bncipalis ꝓpt᷑ quẽ
oꝑat᷑ exteriꝰ ſit honoꝛ ſuꝰ ⁊ głia cũ vtili/

oĩs ſeu
ibo que

tate creature.ſeqͥtur ꝙ oĩa q̃ de ipᷣo pñt
dici in oꝑe extra ſe.⁊ oĩa oꝑa e pñt exte
riꝰ reduci ad honoꝛẽ ⁊ vtilitatẽ.⁊ ꝙ per
honoꝛẽ ⁊ vtilitatẽ pᷣt reddi rõ de oibus
q̃ oꝑat᷑ de exterꝰ.Qui g̊ vult hr̃e ſciam
de diuinis oꝑib.cognoſcat vnũ hono⸗/
rem dei.⁊ illa q̃ ꝑtinẽt ad ſuũ honoꝛeʒ et
ſuã gloꝛiã.⁊ etiã cognoſcat vtilitatẽ ho⸗/
mĩs.ſeu creature rõnalis. Om̃ neceſſeẽ
ꝙ opa diuina ↄcoꝛdent ⁊ ↄueniãt cũ ho
noꝛe diuĩo. ⁊ nullo mõ repugnẽt nec cõ
tradicant.⁊ etiã oꝑtet ꝙ ↄueniãt cũ vti
litate creature rõnal. Simꝰ ů bene radi
cati in dei honoꝛe⁊ in vera hoĩs vtilita/

te.qꝛ in iſtis oĩa diuina oꝑa radicãt᷑. Et

inde ſeqtur ꝙ qui nõ ſꝑ videt ↄſiderat ⁊
cogitat dei honoꝛẽ⁊ gloꝛiã nec ipᷣam ho

minis vtilitatẽ. nihil pᷣt ĩtelligere de oꝑi

bus dei. ĩmo penit ignoꝛat.qꝛ nõ videt
lumẽ in q̊ vident᷑ oꝑa dei.Et quia deus
eſt poteſtas.eſt ſapiẽtia.eſt bonitas.ẽ iu
ſticia.⁊ ſic de alijs.iõ oĩa opat᷑ ad hono/
rem ⁊ gliam ſue poteſtatis.ſue ſapiẽtie.
ſue bonitatis.ſue iuſticie.ſue virtutis.⁊
ſic de alijs.ita ꝙ nihil pᷣt facere ↄtra ho/
noꝛem ſue poteſtatis. nec ↄtra honoꝛeʒ

ſue ſapientie. nec ↄtra honoꝛẽ ſue boni/

tatis. Et oĩa oꝑa diuina pñt reduci ad

poteſtatẽ.ſapiẽtiam ⁊ bonitatẽ.⁊ ꝑ hec

tria oꝑat᷑ oĩa extra ſe.⁊ ad iſta tria redu/
cunt᷑ alia.Ad opandũ em̃ iſta tria ſuffi/
ciunt.ſcʒ bonitas.poteſtas.⁊ ſapiẽtia.⁊
iſta tria ſimul requirunt᷑. nec vnuʒ ſuffi⸗

HDy in diuĩo honoꝛe includit᷑ vtilitaſ
hoiĩs ſeu creature rõnalis.
Zqꝛ de oꝑat᷑ om̃ia oꝑa ſua ad
honoꝛẽ ſue ptãti.ſue ſapientie.⁊
Lſue bonitatis.⁊ honoꝛ ⁊ gloꝛia
bonitatꝭ eſt oꝑari vtiliter ⁊ comode ad
maioꝛẽ vtilitatẽ.iõ ſetur q; vtilitas ſʒ
includit᷑ in dei honoꝛe.⁊ niło mõ honoꝛ
diuinꝰpᷣt ſeparea ſe vtilitatẽ creature qꝛ
nullo mõ pᷣt facere ↄtra honoꝛẽ ſue boni
tatis.in cuiꝰhonoꝛe ſꝑ includit᷑ vtilitas
⁊ cõmodũ alicuiꝰ. Et iõ cũ dico dei ho
noꝛẽ dico creature vtilitatẽ.nec eſt neceſ
ſe expmere ipᷣam vtilitatẽ.qꝛ dei honoꝝꝛ
totũ ĩpoꝛtat.Et ſic diatotalic edennt

Ciitulus.clxxxvi.clxxxvi⸗

gitari ſapiẽtiꝰ.ita vtili᷑ꝛ benigne enõ
poſſit cogitari benigni nec vtil ⁊ ̊ re.-
qͥrit honoꝛ ⁊ głia ſue ptãtis ſue ſapĩe et
bonitatis. Quare ↄcludit᷑ ꝙ qᷓnto oꝑpa
ſũt magꝭ ardua. magnifica magis.alta
mag. mag incõpꝛehẽſibilia ⁊ magꝭ mi
rabilia. ſubtilia ⁊ difficilia.et mag⁊ plu
ribo vtilia.magis deo ↄueniũt et ꝑtinẽt.
cũ oĩa q̃ magis ꝑtinẽt ad honoꝛẽ ⁊ glo/

4*
vAN&

gis des

ad diuinũ honoꝛ?. ⁊ de oĩb põt reddi
rõ per diuinũ honoee.
60 diuinꝰhonoꝛ ꝓbat oꝑpa dei

—

exteri

us eſſe. potẽtiſſime. optime. ſapientiſſi/

me. 2 beniuoletiſſime facta.
itulus. clxxxvi.

8 ſapiẽtie.⁊ ſue bonitatꝭ.nec aliter
põt ea oꝑari.⁊ qꝛ honoꝛ ⁊ glłia ptãtis ẽ

potẽtiſſime potẽter oꝑari.⁊ honoꝛ ⁊ glo
ria ſapie ſue eſt ſapiẽter ſapiẽtiſſime p/⸗

poꝛtionabilit᷑ ⁊ ꝓpoꝛtiõabiliſſime ⁊ cõ/

gruẽtiſſime ⁊ oꝛdinatiſſime oꝑari⁊ glo
ria bonitatis eſt bñ ⁊ optime beniuolen
ter ⁊ beniuolẽtiſſime.vtiliter⁊ vtiliſſime

oꝑari.iõ ſeqᷣtur ꝙ oꝑa dei ſunt potẽtiſſi/
me.ſapiẽtiſſime ⁊ optime facta.Et ideo

oĩa oꝑa dei ſnnt ꝓpoꝛtionabiliſſima.oꝛ

dinatiſſima.cõgruẽtiſſima ⁊ vtiliſſima.

Jõ nihilp̃t eſſe in diuĩs oꝑibo ĩpꝛopoꝛ⸗

tionatũ incõgruũ.nihil inutile.nihil ſu
hn nec diminutũ.vel inoꝛdinatũ.
O q̃nto oꝑa ſunt magis ardua.ma/
gnifica.altioꝛa.magis mirabilia ⁊ diffi
cilia.⁊ m uri comuni

nagis deo oueniunt ? ꝑtinent.
Nienscler .

.

lia ſoli deo ↄueniũt ⁊ ptinẽt. et
to honoꝛ ⁊ glia eſt maioꝛ ma
is deò ptinet. ⁊ qnto magꝭ honoꝛ aſcẽ
dit tãto magis deo ↄuenit.⁊ q̃nto magꝭ

aliq ptinẽt ⁊ reſpiciũt ad honoꝛẽ ⁊ glo/
riã dei.magis deo ꝑtinẽt. et qꝛ qnto oꝑa

ſunt magis ardua.magis alta.magꝭ mi
rabilia.mag ſubtilia et difficilia. magiſ
ptinẽt ad glłiaʒ et honoꝛẽ diuĩe ptãtis ⁊
ſapĩe diuĩe.q̃nto etiã aliq̃ ſunt magꝭ vti

lia ⁊ płibo cõia.tãto magꝭ ꝑtinẽt ad glo

riã et honoꝛẽ et laudẽ diuine bonitat.&

cũ deo cõueniat qcqͥd pᷣt eſſe magꝭ ⁊ ꝑti

neat ad honoꝛẽ ſue ſũme ptãt.et ſue ſũ/
me ſapie et infinite bonitatꝭ.ſeqͥt᷑ ꝙ oꝑa
ſũme ptãtis et ſũme bonitatꝭ deo ↄueni
unt et ꝑtinẽt.ct q̃nto magis ſũt talia.tã/
to etiã mag ei ↄueniũt.Et ꝑ ↄñs ei cõ/
uenit ad honoꝛẽ ſue ptãtis ſapĩe et boni
tatis ita potẽter oꝑari ꝙ nõ poſſit potẽ
tentiꝰcogitari:ita ſapiẽter ꝙ ñ poſſit co/

VUoniã aũt de oꝑatur oĩa opa
ſua ad honoꝛẽ ſue poteſtatꝭ.ſue

caũt oñditur ſic.qm̃ honoꝛ⁊

riã ſuã et laudẽ magis ei ↄueniũt.i Et

exinde pñt multa alia ↄcludi et ſeqͥ. CIñn
põt ſeqͥ ꝙ qcqͥd magis ꝑtinet ad hono/
rẽ ⁊ gliam dei.magis oꝑtet eſſe mag dx-
fieri.Et iõ magis oꝑtet mũdũ eſſe pdu
ctum totaliter de nihilo q; de aliq̊. ⁊ ma
gis de nouo q; ab eterno.qꝛ magis h̊ ꝑ/
tinet ad honoꝛẽ ⁊ glłiam ſue ptãtis ⁊ bo
nitatis. Itẽ ſetur ꝙ qnto opera erunt
magis vtilia hoĩ ⁊ creature rõnali.ma/
gis fiẽt. qꝛ h̊ magꝭ eſt ad honoꝛẽ ſue bo/

nitatis. Itẽ qꝛ ↄuenit deo vt honoꝛ ſuꝰ

⁊ głia creſcãt exteri qntũ fieri poterit.et
hoc nõ poſſit fieri niſi ꝑ oꝑa.ideo cõue/
nit deo facere oꝑa ſũme bonitatis.ſũme
poteſtatis.ſumme ſapĩe et benignitatis
Sic ã ꝑ ipᷣm honoꝛẽ dei poſſumꝰ coö⸗
ſcere ꝙ deo ↄuenit magis extra ſe oparrii

ↄſiderãdo honoꝛẽ⁊ głiam ſue poteſtad.

ſue ſapĩe.et bonitatis et iuſticie et miſei

coꝛdie et pietatis.Et ex oĩbo põt ↄcludi

qꝙ opꝑadei ex ſe ↄſũmabunt finienk 1 ter

minabunt᷑ in ſũmo honoꝛe in ſũma lau⸗/
de et in ſũma glłia ſue poteſtatis. ſueſa/

piẽtie. bonitatis et iuſticie. et ꝙ tũcceſſa

bit oꝑari exteri.qñ honoꝛ ſuꝰ.laus ſua
et gloꝛia erũt completa. —
DO, honoꝛ dei cũ gloꝛia et laude ĩ eter
nu durabit et ſine fine ꝑmanebit.
¶Litulus. clxxxviij. .
Via aũt iaʒ dictũ eſt ꝙ qͥcquid
opꝑat᷑ de exterꝰ.oꝑatur ad ho/
noꝛẽ et głiam et laudẽ ſue pote⸗/

ſtatis ſapĩe et bonitat.iõ quia dea nul

R—

at et cõpleat᷑ qꝛ aliter honoꝛ ⁊ gloꝛia ſue
poteſtatis deſtruerent. Et ꝑ ↄñs ſeqᷣt q
oĩa debẽt terminari et ↄſũmariad ſuum
honoꝛẽ et ad ſuã laudẽ et gloꝛiaʒ. Et qꝛ
nõ eſſet ſũmꝰ honoꝛ nec ſũma gloꝛia.niſi
bonoꝛ et glia ſua durarẽtet ꝑpetarent

n

e bitonat
lo pᷣt impediri.neceſſe eſt ꝙ honoꝛ ſuꝰ fi⸗

ſermüt
honordeiß
Eto ons0

4

ni. Etqeh⸗
mgoeltcc
aernilateh
ogtetcpfin
Deälaudar

uu ſuis4

ſetaeatun
fet innani
ger gliazſt
hot fien
nüdorare
fü Etlico
thaudisar
aͤtior gio
hoteſeſin
dzopeman
Etiöni
Petuabit
oſinefine

P ſeck ſ
Loſnegliu
ſttbonmi
Amrhn
hlüqdce
Glumne
nödaene
0e eſthono⸗

ermirobe
noſis. E
rlauefe
biſthe
emii
nd
Nibe
homoe

aubongi:e .

uchiit .S

8ptinerat n .
Orcreſſemgg
amüciͦcſean
ödenliem
nogenigel-⸗

nhe tütstbo

Intoopos oude

Murerönal,a;

Adboporenebo⸗
Nort bonri?
tifiipore
ogr icocönt⸗

dhoninnsſine

eabenighits⸗

deipoſan o

Gsgnnſeegonn.
lun bepoſ ,
tinſkictdin.
toih td

Hlatfinik:

noreinſünge /

utnni
cytul
zmizlusin

acqᷣſitꝰ

põt

—

* 3

in eternũ vt nũẽqᷓ ceſſent.iõ neceſſe eſt q;

honoꝛ dei ꝑmaneat in et᷑nũ ⁊ głia ⁊ lauſ

Et pꝑ ↄñᷣis opꝑa dei debẽt ꝑmanere in eter
nũ.Et qꝛ honoꝛ reqtrit honoꝛãtẽ.⁊ glo/
ria gloꝛificantẽ.⁊ laus laudantẽ.iõ ꝓpt᷑
sternitatẽ honoꝛis dei ⁊ ſue głie ⁊ laudiſ

oꝑtet ꝙ ſint creature q̃ poſſint in eternũ
deũ laudare honoꝛare ⁊ głificare de oꝑi
bus ſuis.⁊ q̃ cosëſcãt oꝑa.Si em̃ nulla
eſſet creatura q̃ cosſceret oꝑa dei ⁊ vide
ret.inuanũ de oꝑaret᷑ ppt᷑ honoꝛẽ ⁊ lau
dẽ ⁊ Fliaz ſuã.Et qꝛ ſola creatura rõnalł
facere.iõ creatura rõnal dʒ in eter
nũ durare ꝓpt᷑ honoꝛẽ dei ⁊ laudẽ ⁊ glo
riã.Et ſic ꝑpetuitas honoꝛis dei ⁊ glie
⁊ laudis arguit ꝑpetuitatẽ creature lau/
dãtis⁊ gloꝛificãtis.Et qꝛ honoꝛ dei nõ
põt eſſe ſine vtilitate.iõ ſicut honoꝛ dei
dz ppetuari. ita dʒ etiã vtilitas ꝑpetua/
ri.Et iõ etiã vtilitas creature rõnalis ꝑ
petuabit᷑.vt ſimul maneat honoꝛ ⁊ vtili
tas ſine fine. N
O, honoꝛ dei eſt duplex. ⁊ dupliciter
debetur. ððMUKrd

Onſiderandi aitq, vonozvno
mõ eſt naturalis ⁊ debet᷑ ex debi

Io nature.ſcʒ rõne pᷣmitatꝭ ⁊ pn/
cipalitatis ⁊ auctoꝛitatis.Et iſte honoꝛ

debetx᷑ alicuiqꝛ eſt pncipiũ ⁊ pᷣmũ.qꝛ oẽ

pncipiũ⁊ pᷣmũ inq̃ntũ tale.ẽ honoꝛãdũ

Et qꝛ ſol de eſt pᷣncipiũ pᷣmũ totaliter.
⁊ nihil eſt ĩm pᷣmũ pᷣncipiũ niſi ꝑ ißm.

iõ ipᷣe eſt ſolꝰ honoꝛãdꝰiſto honoꝛe pᷣmo
⁊ om̃e aliud inq̃ntũ eſt pᷣncipiũ ⁊ pᷣmũ

eſt honoꝛãdũ.qꝛ repñtat ipʒ. Et iõ pat
⁊ imr̃ ⁊ pncipat honoꝛant᷑qꝛ ſunt pᷣnci
piũ qdaʒ. Et talis honoꝛ nõ includit

gliam nec laudẽ nec famã.nec nomẽ. qꝛ
nõ dat᷑ nec debet᷑ niſi rõne pmitatꝭᷣ.Aliꝰ

Honoꝛ eſt honoꝛ qui nõ eſta natura nec ex de/

bito nature.ſʒ eſt honoꝛ acqͥ ſitꝰ ⁊ debitꝰ
ex mirabiliba oꝑibo honoꝛabilibo ⁊ glo⸗
rioſis.Et iſte honoꝛ includit in ſe gliaʒ
⁊ laudẽ.famã ⁊ excellẽtiã ⁊ bñdictioneʒ

Et iſte honoꝛ iunctꝰ cũ laude ⁊ glia eſt

pꝛemiũ extrinſecũ. ⁊ remuneratio exteri
oꝛ bonoꝝ opeꝝ.qðdð debetur ab oĩb co/
noſcẽtibo talia oꝑa. Uñ fruci? exterioꝛ
bonoꝝ opeꝝ.eſt honoꝛ. laus. gloꝛia, fa⸗/

—S

cõplacet in opibo boni

bonoꝛ deo debetur

ma. bñdictio.⁊ ſunt coꝛona bonoꝝ ope

rũ.qꝛ ꝓpter honoꝛẽ głiam ⁊ laudẽ coꝛo/

nant᷑ exteriꝰbona oꝑa.qꝛ digna ſunt ex/

teri coꝛonari.Et qꝛ ſolꝰ deꝰ facit bona
opa.⁊ oĩa bona oꝑa ꝑ ipᷣm fiũt.⁊ qᷓ;uis
creature oꝑent᷑. tñ ab ipſo hũt ꝙ oꝑent
⁊ nõ a ſeipᷣis.qꝛ de nihilo facte ſunt.⁊ iõ

ipᷣe creature ⁊ oꝑa creaturaꝝ bona ipᷣiuſ

dei ſunt radicalit᷑ ⁊ pncipalit᷑.iõ honoꝛ
laus ⁊ głlia q̃ ſunt pᷣmiũ exteriꝰ ⁊ coꝛona

Honoꝛ
Epᷣmiuz
vᷣtutis

Soli

bonoꝝ opeꝝ ſoli deo debent. Siue ů de deo ho⸗

us ĩmediate oꝑet᷑ ꝑ ſeipᷣm ſeu ꝑ creaturã
ſp ipᷣe honoꝛ laus ⁊ gloꝛia dei ſunt ⁊ ſoli
deo debẽt᷑. Sʒ qꝛ creatura rõnalis oꝑat᷑
ſimul cũ deo libere voluntarie ⁊ ſponte.

„ — 9 —

8.iõ debet᷑ eipᷣ/

noꝛ

Homi

miũ ⁊ remuneratio rõne libertatꝭ ⁊ com debet᷑ pᷣ⸗

placẽtie in bonis oꝑibo.ſj nõ debet᷑ ipſi

creature pᷣmiũ nec remuneratio exteriuſ

ſʒ interi.qꝛ eẽt ei vanitas. Et iõ nõ ðbe
tur creature honoꝛ nec głia neclaus ex
opibo ſuis.ſʒ ſolũ vtilitas interi.qꝛ cre/
atura dʒ pfici ⁊ cõpleri ⁊ creſcere intra ſe

donec ſit cõpleta. Qñ ̊ de oꝑat᷑ ꝑ ſe im
mediate ſine creatura.tũc talia oꝑa non
pñ̃t pᷣmiari.ne remunerari niſi excerius

ꝑ honoꝛẽ laudẽ ⁊ gliam. ⁊ ̊ ſoli deo de⸗

mium ĩ
terius

bet᷑.qꝛ eſt plenꝰinteriꝰ⁊ intra ſe.Sed qñ

oꝑat᷑ ꝑ creaturã rönalẽ tũc debent᷑ duo

pᷣmia.vnũ interiꝰaliud exterius.vnũ ꝓ

deo.aliud ꝓ creaturis. Pꝛemiũ dei ẽ ho
noꝛ opꝑis ⁊ laus ⁊ głia.pᷣmiũ creature eſt
vtilitas.⁊ H̊ eſt valde rõnabile.vt ſicut
duo ↄcurrũt volũtarie ſimul ad vnum.
ꝙ vterq; habeat pᷣmiũ ſibi ↄueniẽs. ſcʒ
deꝰhonoꝛẽ.⁊ creatura vtilitatẽ.Quid eĩ

Pꝛemi⸗
um der

faceret creatura ĩdigẽs de honoꝛe ⁊ glo

ria. ⁊ qͥd faceret deꝰ ſũme plenꝰ de vtilita
te.cũ deꝰ nõ poſſit creſcere intra ſe.⁊ crea
tura poſſit creſcere intra ſe.Et ſic honoꝛ

Honoꝛ

eſt pᷣmiũ extrinſecũ.⁊ vtilitas ẽ pᷣmiũ in ẽ pᷣmiuʒ

trinſecuʒ. Et ſic deꝰ pᷣmiat ⁊ remunerat extrinſe/⸗
creaturã rõnalẽ inter.dando ſibi pᷣmi/ cũ vtili/
um pficiẽdi eã ⁊ cõplenddò ⁊ augmẽtan/ tas ĩtrin

do.⁊ ipᷣa creatura rõnal vt ipe hõ pᷣmiat
⁊ remunerat deũ ⁊ coꝛonat exteri.dãdo
ſibi laudẽ ⁊ głliam ⁊ honoꝛẽ ⁊ bñdictiõʒ

de ipis opibo.Et ita vterq; hʒ ſuũ pᷣmiũ

Et in h̊ oñdit᷑ magna dei dignatio.qui

vult a ſua creata pᷣmiari. bonoꝛarl. lau⸗

ſecum

Honoꝛ dari ⁊ gloꝛificari.Et inde ſeͥtur ꝙ; poſt
dei ẽ ma q; honoꝛ laus ⁊ gloꝛia ſũt pᷣmiũ qð deo
ioꝛ toto debet᷑ exter.ꝙ excedunt oĩa creata ſine
mũdo mẽſura.Et iõ maioꝛ eſt honoꝛ dei qᷓ; to
tus mũdus.qꝛ hoc eſt coꝛona ſua exteri
oꝛ.Et iõ qui aufert ſibi honoꝛẽ.pł tol/
lit q;ᷓ ſi tolleret totũ mũduʒ. Et iõ iniu/
ria dei nõ põt ꝑ om̃s creaturas reꝑari.
Dicamꝰg̊ ꝙ qͥcquid dat᷑ vel acqͥrit᷑ vel ẽ
intrinſecũ bonũ illi rei cui dat᷑.ita ꝙ eſt
eiꝰ ꝑfectio ⁊ cõplemẽtũ vel iuuamẽtuʒ.
vel eſt bonũ extrinſecũ nõ ꝑtinẽs ad ꝑ/
fectionẽ vel ad cõplemẽtũ nec ad adiu/
toꝛiũ.⁊ B eſt honoꝛ laus ⁊ gloꝛia.ſed pꝛi
mũ eſt vtilitas.⁊ hoc debet᷑ ſolũ creatu/
ris.ſʒ alið ſolũ deo.Quicqͥd ̊ ꝑtinet ad
pfectionẽ ⁊ cõplemẽtũ ⁊ ad adiutoꝛiuʒ.
ipᷣi creature debet dari. Sʒ qͥcquid non
ꝓtinet ad ꝑficiendũ nec ad cõplendũ rẽ
nec ad adiutoꝛiuʒ ſoli deo debet dari. et
hoc eſt honoꝛ.gloꝛia.laus.bñdictio.ãti
arũ actio.⁊ oĩa q̃ exteriꝰdant᷑. Et ex hoc
poſſumꝰ videre ꝙ duplex eſt crementũ.
⁊ dupliciter aliq̃ᷓ res hʒ creſcere ſcʒ intra
ſe ⁊ extra ſe. Nã tunc aliq̃ res creſcit ĩtra
ſe ⁊ interiꝰdũ cõpletur ⁊ ꝑficitur. Ettã
diu creſcit ⁊ põt creſcere donec pueniat
ad vltimũ cõplemẽtũ. Sʒ tũc aliq̃ res
creſcit exteriꝰ⁊ extra ſe.dũ acqͥrit hbono/
rẽ.laudẽ ⁊ głiaʒ ⁊ famã Et iſtð cremẽtũ
ntillo mõ ĩtrat ĩtra rẽ.nꝰ? vnit᷑ ei.qꝛ honoꝛ
głia.fama.niło mõ ſũt ĩtra rẽ.ſʒ extra rẽ
nec ꝑtinẽt ad rẽ.⁊ iõ ſũt cremẽta exterio
ra.nꝰ cõplẽt nec pficiũt ipᷣaʒ rẽ. Et iõ ta
le cremẽtũ nõ debet᷑ creature ſʒ pᷣmũ.qꝛ
creatura pᷣt creſcere intra ſe. Et iõ ſi non
Querẽs habeat in ſe totũ ſuũ cremẽtũ ⁊ q̃rat ex/
honoꝛeʒ tra ſe cremẽtũ q̃rit vanitatẽ.qꝛ ipᷣa exñs
qrit va/ vacua a ſua ꝑfectõe a ꝓpꝛia bonitate in
nitatem terioꝛi.a ſuo cõplemento interiꝰq̃rit cre/
mmaentũ extra ſe qð nullo mõ põt intrare
rem nec ꝑficere.Et iõ ſi creatura rõnal
npnoõdũ cõpleta q̃rat honoꝛẽ gliam laudẽ
4.eceterd. tũc intra ſe implet᷑ vacuitateꝛ va
nitate.⁊ efficitacua a ſua ꝓpꝛia ꝑfectio
ne ⁊ bonitate interioꝛi.⁊ intrat in eã va/
nitas ⁊ inanitas q̃ᷓ eſt vacuitas ꝓpe pfe
ctionis ⁊ bonitatis et vtilitatis.et in ea
nulla eſt ſoliditas n“firmitas,. qꝛ ibi nõ
eſt ꝓpꝛia bonitas.nec ꝑfectio.nec põteẽ

firmitas.Et iõ ſibi nihil pficit cremẽtũ
exterꝰ.honoꝛis laudis ⁊ głie.ĩmo dum
mag vult creſcere exteri deficit interiꝰ
⁊ remanet paupꝑꝛima intra re. Et q̃ntuzʒ
q̃rit extra ſe de honoꝛe laude ⁊ głia.tãtũ
ꝑdit intra ſe de ꝑfectõe ⁊ bonitate ⁊ vera
vtilitate ꝓpꝛia.Et qꝛ oĩs res appetit ſꝑ

—

creſcere donec ſit cõpleta.iõ creatura rò/ Quere/

—

nalis ſi nõ q̃rit creſcere interiꝰ.neceſſe eſt re hono

vt q̃rat creſcere exteriꝰ.iõ ſi nõ q̃rit ꝓpꝛi reʒ eſtꝰ

am bonitatẽ ĩtra ſe.neceſſe eſt ꝙ querat rõnem
honoꝛẽ laudẽ ⁊ glłiam extra ſe.⁊ h̊ eſt cõ⸗
tra naturã ⁊ ↄtra rõnẽ ꝙ res exiſtẽs va/
cua intra ſe ⁊ carens ꝓpꝛia ꝑfectõe.q̃rat
honoꝛẽ extra ſe⁊ głiam.cũ ſit pauꝑꝛima

miſerrima.Et iõ cremẽtũ extrinſecuim

nõ debet᷑ creature. Sʒ quia de eſt plenꝰ
intra ſe.⁊ nullo mõ poteſt inter creſcere
iõ ei ſoli debent᷑ laus et głia ⁊ honoꝛ.qꝛ
in deo nulla põt eſſe vanitas neq; vacui
tas.qꝛ in eo eſt ſũma plenitudo. Sic &&
habemꝰ duplex cremẽtũ.vnũ extrinſecũ Epilo/
aliud intrinſecũ.vnũ ꝑtinẽs creature.a/ gat
liud ꝑtinẽs creatoꝛi. Et habemꝰ etiã q
honoꝛ debet᷑ pncipio inqntũ pᷣncipiũ ẽ
7 debet᷑ etiã bonis oꝑibo.Etꝑ ↄñs deo
debet᷑ honoꝛ duplicit᷑.⁊ qꝛ eſt hmũ pᷣnci
piũ.⁊ etiã ꝓpter opa bona. Pꝛimus ho
noꝛ eſt naturalis.ſecũdus eſt acqͥſitꝰ.et
iſte honoꝛ acqͥ ſitus eſt cremẽtũ exterb.q̃
eſt ſy ↄiunctꝰcũ gloꝛia ⁊ laude.O, autẽ

ſp bono opi debeat᷑ laus ⁊ gliaꝛ honoꝛ.

ſignũ ẽ euidẽtiſſimũ.qꝛ hõ timet facere

mala coꝛã hoĩbo ꝓpter vituperiũ ⁊ ↄfu/

ſionẽ.qꝛ vituperiũ ⁊ ↄfuſio dant᷑ ꝓpter
mala opa ⁊ acqͥrunt᷑ ex ipᷣis.Ergo ꝑ cõ⸗/
trariũ bonis oꝑib debet᷑ honoꝛ laus et
gloꝛia. Si ů̊ de' facit oꝑa bona.ei debe⸗/
tur honoꝛ laus ⁊ gloia.

O, de lecit creaturã rõönalẽ ⁊ totum
mũdũ ppt᷑ honoꝛẽ qͥ acqᷣrit᷑⁊ debet᷑ ⁊ ſe
quitur ꝓpt᷑ oꝑa vt ipᷣe creſceret in creatu
ra rõnali extra ſe.⁊ ipᷣa rõnalis creatura
creſceret ſimul intra ſe.

Woniãg au
denõ põt creſcere in ſeipon?
intra ſe qꝛ infinit eſt ⁊ ſũme

Pfecs ſ
fumßtar
iſadnoge
licde pot
ſu uust
ECtcühone
gerakdenn
ſeonopee
1gecfamrk
hororlons
nnnöpiel
giüopaſun
cognoſcer
honoꝛede
gturakact

(ceintre

creceren
lancde
lano ? ſue
lo tfieni

ſe itur fe⸗
N wienſ
ito danonat
(galcert tiigac

hotarl
ſccoce
tncde
citeie
ciing
oco
E
licnde⸗
lomugt
ceat i
ſcſectd
Nnes
ſetenn
liincn
honi⸗
melerd
tlohali
ſeerind
mmehtü.
letraſe
teriug
imeeſt⸗
ſopolis
ert
Ggitio
Mtg

8iclrinonn
eefetimn
nuin ghi
erbonimennt
aionsehyrt⸗
nüöemnſi
inrnbtd
lͤſtruͤjnt inee
ucſeckgann i
dermnſethkc
betitis
Mrnpſegiriin
üſthugin
maücmnincan
gnundeeſtn
ſtinatta⸗
glurbon⸗g
nitas ne ui
mimco. Gez
imiariicd h
tisennntag
baben eiig
näptüpnepiͤ
l Lioiode
cckpnüdtd
ona Peinesbo.
nockeriſt
omniinn4
1lunceſa
tgkotlen.
eMWantice
iodantt
Egorch
khonorlene
2donnann

—,2

—
—

==
E

rochai

—„☚

De fruct

tura pᷣt creſcere in ſeipᷣa ⁊ intra ſe.iõ ꝓpt᷑

iſta duo cremẽta debẽt fieri oĩa Et quia
tũc deꝰ põt creſcere extra ſe qñ ſuꝰhonoꝛ

ſua laus ⁊ ſua głia ⁊ ſua fama creſcunt.
Et cũ honoꝛ ↄiunctꝰ cũ głia ⁊ cũ laude

Aacqͥrat᷑ de nouo ⁊ ſeq̃tur oꝑa.ſequitur q;
ie oĩa oꝑa extra ſe facit. vt ꝑ illa ſeq̃tur

⁊ acqratur honoꝛ cũ laude ⁊ glia.Et qꝛ
honoꝛ laus ⁊ głia q̃ ſũt exterioꝛa cremẽ/

ta nõ pñũjt eſſe niſi deꝰ cogſcat᷑ ⁊ cogſcant᷑

ctiã oꝑa ſua.⁊ cũ ſola creatura rõnal pᷣt
cognoſcere deũ ⁊ oꝑa ſua.ſeqͥtur ꝙ ꝓpt᷑

honoꝛẽ dei ⁊ laudẽ ⁊ głiam. rõnalis cre

atura facta ſit.Et iõ cũ deꝰ nõ poſſit cre

ſcere intra ſe ſʒ extra ſe.⁊ cxtra ſe nõ poſſit

Hõ fa/

ct⸗eſt vt
deꝰ ĩ eo

creſceret

creſcere niſi in creaturꝭ ipᷣis creſcat.⁊ qꝛ
tunc deꝰ creſcit extra ſe qũ ſuꝰ honoꝛ ſua

laus ⁊ ſua glia et ſua fama creſcunt. et h
nõ pt fieri niſi ĩ ſola creatura rõnali. iõ ſe

qͥtur ꝙ fecit creaturã rõnalevt ipᷣe creſce

ret ĩ ea ſcʒ vt cognitio dei noua⁊ noticia

dei noua fieret i ipᷣa creatura. QOñ em̃m no

ticia ⁊ cognitio dei creſcit.tũc creſcit ſuꝰ

honoꝛ. laus ſua.⁊ ſua gloꝛia et fama.Et
ideo qñ noticia dei multiplicat᷑ ⁊ creſcit

tunc deꝰcreſcit ⁊ multiplicat᷑. Uñ noti⸗/

cia rei eſt ſilitudo rei.⁊ ideo qñ fit noti/

cia in creatura rõnali de deo. tunc qða/
modo fit de de nouo. qꝛ ſua ſiłitudo fit

in creatura rõnali.Et q̃nto maioꝛ fit no

ticia dei.tanto magis creſcit deꝰ.Et q̃n/
to magis creſcit noticia dei.tãto magis
creicit ſuꝰhonoꝛ ſua laus ⁊ ſua głia.Et
ſic fecit deus hoĩes ⁊ creaturas rõnales
vt in eis creſceret.Et quia dum de cre/

ſcit extra ſe in hoĩbus ⁊ in creatura rů=na
li.ipᷣa creatura rõnalis creſcit intra ſe.et

homies creſcunt interiꝰ. ideo ſimul et ſe
mel et deus creſcit extra ſe in creatura ra
tionali. et creatura rõnalis creſcit intra

mentũ. S r
extra ſe.eſt crementũ creature rõnalis in

terius et intra ſe.et crementũ ipᷣius crea/

ture eſt crementũ dei.Et ſic creatura ra/

tionalis intra ſe creſcit. duʒ deus creſcit
in ea.et tunc deus creſcit in ip̃a.dum fit
cognitio et noticia dei in ipſa. Ettalis
noticia fit in creatura ꝑ opera dei.qꝛ co/

— — -

pfectꝰ.ſ. ed tñ põt creſcere extra ſe.⁊ crea/

ic ergo crementũ dei exteriꝰ⁊

ghoſcẽdo oꝑa dei cognoſcideus ⁊ ma
nifeſtatur extra ſe.et dũ cognoſcit᷑ ꝑ ſua
oꝑa tũc honoꝛat᷑ laudat᷑ et gloꝛificatur.
Sic g̊ oꝑatur de extra ſe vt cognoſcat᷑

exterius et exinde honoꝛet᷑ laudet᷑ et glo

rificetur.et honoꝛ ſuꝰ et laus ſua młtcipli
centur.⁊ ex ↄſequẽti vt creatura rõnalis

ipᷣm cognoſcẽdo creſcat de ſua cognitõe

et impleat᷑ noticia ipᷣiꝰ.et exinde honoꝛ

laus et gloꝛia dei creſcat et młtiplicetur

in ipᷣa creatura rõnali.ã dũ deũ cozgſcit
ipᷣm honoꝛificat.laudat ⁊ głificat. Sic

gad dno iſta cremẽta tendũt oĩa opa ði

q̃ tũ ſunt vnũ cremẽtũ. Si eĩ de ñ cre

ſceret extra ſe.nec creatura rõnalis poſſʒ
creſcere intra ſe. Etqꝛ rõnalis creatura
hʒ intellectũ et volũtatẽ.iõ deꝰ debʒ cre/
ſcere in intellectu et volũtate ipᷣiꝰ creatu/
re.et ipᷣa creatura dʒ impleri de deo tam
in intellectu qᷓ; in volũtate ad honoꝛem

laudẽ et gliam dei. Et q aliter creſcit in
tellectꝰaliter volũtas.et aliud eſt cremen

tũ vni et aliud alterꝰ.⁊ vtrũq; incremẽ

Des dz

creſcerei
ĩtellectu
⁊ volũta
te hoĩs

tũ oꝑtet ꝙ fiat de deo. iõ opꝑtet ꝙ deꝰ mk

tis modis creſcat extra ſe.et iõ ſunt plu/

res modi creſcẽdi dei extra ſe.qꝛ creatu⸗/

ſe. Uñ de creſcit dũ noticia de deo cre⸗
ſcit.et de creſcit dum amoꝛ dei creſcit.et

de creſcit dũ timoꝛ de deo creſcit. et de

ra rönalis młtis modis pᷣt creſcere ĩtra

creſcit dũ ſpes et ↄfidẽtia in deũ creſcũt

de creſcit dũ fides ĩ deũ creſcit.⁊ dũ oĩa
creſcũt tũc honoꝛ laus ⁊ głia dei creſcũt

Et iõ etiã ſiłr creatura rõnał vt ipſe hõö

creſcit intra ſe dũ fit in eo et generat᷑ co

gnitio dei. creſcit etiã qũ fit ĩ eo amoꝛ ði

Creſcit etiã qñ generat᷑ in eo timoꝛ dei.

ſpes ĩ deo.ↄfidẽtia in deũ.et fides ĩ deũ

Iſta g̊ ſũt incremẽta dei extra ſe.et incre

mẽta creature rõnalis ſeu hoĩs intra ſe.

. reſci Attñ licet multis modis creſcat de ex/ Duo pn
ſe et in deo et de deo. et eſt vnũ et idẽ cre/

tra ſe. et creatura rõnalis intra ſe.tñ duo cipalia ĩ
ſũt pᷣncipalia ĩcremẽta ſic duo ſũt q̃ pñt cremẽta

mẽtũ volũtatis.Lũc ergo creſcit intel/
lect? in deo et de deo. et de in intellectu.

creſcere in creatura. ſcʒ intellectꝰ et volũ hois
tas. Iſta aũt duo incremẽta ſũt noticuaa ·
et amoꝛ. Unð cognitio et noticia dei eſt
incremẽtũ intellectꝰ.ſʒ amoꝛ dei ẽ incre/

dũ creſcit dei cognitio et noticia ze 4 Et.

tũc creſcit deꝰ in volũtate et volũtas in

deo. dũ creſcit amoꝛ dei in volũtate. Sʒ
tñ pᷣmũ incrementũ. ſcʒ cognitio et no/

ticia dei.ẽ fundamẽtũ oĩm ⁊ radix. Si

em̃ nõ ſit cognitio dei.nõ erit amoꝛ dei.
nec timoꝛ.nec honoꝛ.nec laus. nec głia
dei.Ecceg qᷓnta vnitas ⁊ qnta ꝓpinqui
tas.⁊ q̃nta obligatio dei cũ hoibo⁊ cum
rõnali creatura.qꝛ deꝰ voluit creſcere ex/
teri in ipᷣis hoĩbo vt ipᷣi creſcerẽt in eo ⁊
ſimul honoꝛ laus ⁊ głia dei fierẽt. ⁊ ho/
mines intra ſe creſcerẽt. Ecce q̃liter ho/
noꝛ laus ⁊ glia dei fecit rõnalẽ creaturã
⁊ hoĩes fieri.Ecce q̃liter honoꝛ dei fecit
hoĩes creſcere ⁊ ĩpleri. Ecce q̃liter laus
dei. glia dei fecit mundũ qͥ nõ erat fieri.
Ecceq̃liter honoꝛ ⁊ głia dei fecit deũ ex
tra ſe oꝑari.Diligere ̊ͤ debemꝰſuꝑ om̃s
creaturas honoꝛẽ laudẽ ⁊ gliam dei.qꝛ
fecit nos fieri.fecit nos eſſe. Pꝛeponere
debem?oĩbus honoꝛẽ ði ꝓpt᷑ quẽ ſumꝰ
Cuſtodire debemꝰhonoꝛẽdei.ppt᷑ quẽ
ĩmoꝛtales erimꝰ.⁊ ppetue viuemꝰ.
Do ſicut de oĩa oꝑat᷑ ꝓpter ſuã lau/
dẽ ſun honoꝛẽ ⁊ gliam.ita oꝑatur oia ꝓ
pter ſuũ noſen.
Uoniã aũt quicqͥd pᷣt de nouo

qꝛ deꝰ nõ põt ſibi de nouo acqͥ/
rere aliquã rem.cũ oẽs res mũdi ipſefe/
cerit. ⁊ ſic cũ ſint ſue.nõ põt eas de nouo
cqͥrere. Itẽ fruſtra acqreret cũ niła re ĩ
digeat qꝛ eſt infinitꝰ ⁊ ſic ſũme plenꝰ in/
tra ſe.ergo qcqͥd de nouo pᷣt ſibi deꝰ acqͥ
rere eſt ſolũ nomẽ. Et ̊ deo maxiĩe cõue
nit.qꝛ ſolũ põt extra ſe creſcere.qꝛ acqͥre/
re h̊ eſt creſcere extra ſe põt.⁊ nõ intra ſe.
Uiñ tũc aliqua res extra ſe creſcit.qñ no

mẽ nouũ acqͥrit.⁊ q̃nto magis illud no/

men creſcit.tãto magis res extra ſeipam
creſcit. Nomẽ aũt acqͥrit᷑ ex oꝑibo q̃ ap/
parent ⁊ vident᷑. Qñ em̃ oꝑa ſũt bñ fa/
cta. neceſſario ex eis ſetur honoꝛ laus

Deacqͥ fama ⁊ glłia.cũ attribuant᷑ ⁊ debẽt attri⸗

int nomẽ hui illi cuieſt illud opꝰbñ factũ.⁊ tunc

res illa cuiꝰeſt opꝰ⁊ cui attribuit᷑ acqͥrit
ſibi nomẽ nouũ ex tali opere.Acqͥrere ̊
nomẽ ẽ acrere nouũ honoꝛẽ nouã lau/
dem.⁊ nouã głiaʒ ⁊ famã nouã ex ꝓpꝛi⸗/

acqᷣri vel eſtres vel eſt nomen. et

is opib.Et qꝛ opꝑa pñj eſſe bñ facta vel
male facta.iõ ex opibo pᷣt acqͥri nomẽ bo

nũ vel nomẽ malũ.Quia ſicut ex oꝑib⸗

bñ factis de neceſſitate ſeͥt᷑e honoꝛ laus Exopi

⁊ glia.ita ex oꝑibo malefactis ſeqᷣtur de/ bacqri
decus vituperiũ ⁊ inhonoꝛatio. Unde tur no/

iſteẽ oꝛdo. qm̃ res pmo eſt. ⁊ deinde dat᷑ mẽ bo

ſibi nomẽ ꝓpꝛiũ ĩpoꝛtãs ⁊ repñtãs ⁊ ſi num
gnificãs illã rẽ diſtincte ⁊ determinate.
vt vᷣbi gra.pmo hõ ẽ⁊ deĩde dat᷑ ſibi no
mẽ ꝓpꝛiũ.Etiſtud nomẽ nõ dat᷑ ꝓpter
oꝑa bñ facta.qꝛ añ noĩs ꝓpꝛij ĩpoſitõeʒ

nõdum homo operatus eſt aliqð opus NHota
bene factum.nec male factum. ſed ſigni pulceri
ficat rem nudã ſine oꝑibo.Et iõ habere mũ exẽ/

iſtud nomẽ nõ eſt acquirere honoꝛẽ.nec plum
laudẽ.nec głiam nec famã.ſʒ poſtea ho/
mo ꝑ curſum vite ſue oꝑatur bona oꝑa
bñ facta.⁊ tũcacqͥrit honoꝛẽ ⁊ laudeʒ et

gliam ⁊ famã ꝓpf oꝑa.⁊ acqͥrit nouum

nomẽ ꝓpter opus.⁊ ſᷣm naturã oꝑis a
quirit nomẽ.⁊ ex młtis oꝑibo młta noſĩa

Et oĩa iſta nomia acquiſita ex operitꝰ

cõiungunt᷑ cum pᷣmo nomiĩe ipſius rei.
qð erat nudum ſine honoꝛe ſine fama.⁊

ſic pᷣmũ nomẽ efficit᷑᷑magnũ ⁊ honoꝛa/

bile ⁊ laudabile et fſamoſum.⁊ creſcit in
nobilitate.in honoꝛe in fama in laudeet

in gloꝛia ppter opera rei cur eſt. Si er/

go a pncipio nomẽ rei eſt ſine honoꝛe ſi
ne laude ⁊ ſine fama.ſed poſtea ꝓpt᷑ oꝑa
tiones rei cuius eſt ipᷣm nomẽ creſcit et
efficit᷑ magnũ in honoꝛe in laude in fa/
ma.⁊ tãtũ qᷓntũ creſcũt oꝑa bona tatuʒ
creſcit nomẽ rei in nobilitate ⁊ in digni⸗
tate.⁊ opꝑa illius rei a pncipio vſq; ad fi/
nem impoꝛtant᷑ poſtea pꝑ illud nomen.⁊
dum illud nomẽ audit᷑ intelligunt᷑ om/
nia opa ſua. Ita ergo res duʒ operat᷑ fa

cit creſcere ſuũ nomẽ ⁊ dũ mag opat fa
cit ipᷣm magis creſcere.quia nomen ſe⸗
quitur rem. Et ideo quiappter bñ facta

opera de neceſſitate ſequitur honoꝛ.lauſ

gloꝛia. fama. ? iſta ſunt exterioꝛa ⁊ extra

rem. ſicut nomẽ etiã eſt extra rem non
eſt ipᷣa res.ideo ipᷣe honoꝛ ipᷣa laus⁊ glo
ria ⁊ fama coniungunt᷑ cum nomie ipᷣi/
us rei.et per ipſum nomẽ ipᷣa res imple
tur honoꝛe.laude.gloꝛia ⁊ fama.Uñ cũ
honoꝛ.laus.głia et fama que ſequũt ad

un Ktpofe
m eploib
hole bergee
ai lnee

ſontoportt
magspon
manſaücs
vcöißafe⸗
ſrdeißan
freit ſetn
ſama deben
pet geſe
gera⸗Ou
ſedehono⸗

opeenoo

iöm nom
ciöm no

landenge

mancrein.

denk voi ⸗
paret 1
iglibdebe
Tipz nom
honorlan
deberdarl
Ohafacit
ütißn

omen fonoſum
ic' d gron
Piicitae moidſe
ſat

felanse
bpmüg.
chiickh
ntc
honin
fite he
uthan
inoiei⸗
Etcäſot
ohebfife
nctiöe⸗
turedif
lauoge⸗
bſifnetn
1deodel

lule Et
Gazoie

„*

beſttifmn opera nõ poſſint intrare ĩam rem cui 2 nullũ nomẽ creature de ſe dz honoꝛari
taehinih ſunt oꝑa.⁊ ipſa res nihil habeat extra ſe laudari. gloꝛificari. Et ſeqͥtur vlteriꝰ ꝗ;
naſenen magis ꝓpinquũ magis familiare q́; no hoc eſt ꝓpꝛiũ ſoli deo.ſcʒ acquirere no/
gifbanimt men ſuũ qð impoꝛtat totalẽ ipaʒ rem. et men veri honoꝛis ⁊ laudis ⁊ gloꝛie. Et
tfigistind⸗ pꝑ qð ipᷣa res vbicũq; poꝛtat᷑.imo pᷣqdica ꝑↄſequẽs cõcluditur ꝙ deꝰ oꝑatur om/
Cnoate Dtn tur de ipa in recto qð nihil aliud exteri· nia extra ſe ꝓpter ſuũ nomen. ſcʒ vt ĩple
chrdaicedi i, facit.ſeqtur ꝙ ipᷣe houoꝛ ipᷣa laus.glłia ? atur om̃i vero honoꝛe vera laude gloꝛia
rniinin fama debent᷑ noĩ ipᷣius rei.eo qꝛ ißm no et fama. vt ſit magnum magnificum.
etdamnie. mẽ pᷣt creſcere ⁊ impleri de honoꝛe ⁊ lau honoꝛabile ⁊ gloꝛioſum.ſfamoſum⁊ lau
Nicedtdn de⁊c. Quia & ipa res nõ p̃t creſcere inrra dabile. vt poſtq; nõ poteſt creſcere intra

ſe de honoꝛe nec delaude nec de fama.et

ſe. creſcat exterius in ſuo nomie Et ideo

ſequitur ꝙ ſicut oꝑatur omia ꝓpter ſui

Sckiqu fe ꝙ ip̃ᷣm nomẽ creſcat impleat᷑ honoꝛe. honoꝛẽ laudem ⁊ gloꝛiã.ita oꝑatur om/
nn igini laude ⁊ głia ⁊ fama.vt poſtq; nõ poſſũt nia ꝓpter ſuũ nomen. Et ꝑↄſequẽs ſeqͥ
böttn in manere in ipa re: remaneãt in ſuo noie ? tur ꝙ idem eſt opari ppter ſuũ nomen.
narbennin dent᷑ noĩ ſuo.Ecce ̊ oꝑa exeũt are⁊ ag ⁊opari pter ſuam laudẽ⁊ gloꝛiã ⁊ ho⸗)
nißinis parẽt ⁊ videntur exterius.⁊ exoꝑibus noꝛem. Et ideo neceſſe erit ꝙ quicquid
— talibo debet᷑ honoꝛ laus qᷓ ſunt exterioꝛa fiit vel fieri poteſt ĩ toto vniuerſo ſiue bo
nmerllgn ⁊ ipᷣʒ nomẽ rei eſt exter apparet.ideo num ſiue malũ vVeniat ad honoꝛẽ 7 lau⸗
* honoꝛ laus fama⁊ glia q̃ ſequũt᷑ ad opa dem ⁊ gloꝛiã noĩs ſui.Etiã q cquid iaʒ
aniet debẽt dari noĩ ipᷣi rei oꝑantꝭ. Ergo iſba coõcluſuʒ eſt ⁊ dictũ eſt de honoꝛe dei. cõ
chhhnten opa faciũt exteri creſcere iᷣm nomen.⁊ cludi ⁊ dici põt de ſuo noĩe.
ananeg faciũt ipᷣm nomẽ honoꝛabile laundabile nomen dei exoꝑpiba acaſitu reſpt
neh -Homen famoſum ⁊ glioſum ⁊ bñdicendũ.Jpʒ cit ſpꝑ verã vtilitatẽ hoĩs ⁊ cõmodi
nienſut alic?ou, aüt nome pt dnobo modis creſcere. Pꝛi KTitulus, cxco..
nmeſinefmmu plicitcre mo in ſeipᷣo.ſcʒ dũ creſcit ⁊ implet᷑ hono Uoniã auteʒ iam declaratũ eſt Ti. clxx
ugnithan ſcit re laude głia ⁊ fama ppt᷑ oꝑa.⁊ iſtud eſt honoꝛ verus ⁊ vtilitas vera xi. ⁊.titu
ſumsolith bpᷣmũ crementũ. Secũdo creſcit nomẽ·ſint ita colligata ꝙ non poſſunt lo. clxxx
fmmuinuutt cũ iã eſt plenũ in ſe.qũ młtiplicat᷑ ⁊ dila ſepari.ita ꝙ verꝰ honoꝛ dei reſpicit ſem/ xiij.
nabf Sie tat᷑ ⁊ extẽdit᷑ ꝑ plures hoĩes in coꝛdibꝰ per veram vtilitatẽ nõ ſuã ſed alterius.
Ctitebennel hominũ Et S ꝓpr oꝑa bñ facta q̃ appa ⁊ vera vtilitas reſpicit ſemꝑ verũ hono
lpokappkan rẽt. neceſſario ſeqͥtur vᷣe honoꝛ laus glo /rem.ideo verus honoꝛ dei ſꝑ reſpicit ve
wonigtil ria ⁊ fama rei cuiꝰ ſunt oꝑa q̃ ↄiungunt᷑ / ram hois vtilitatẽ.⁊ vera hoĩs vtilitas
Anbotk inc⸗ cũ noĩe ipᷣiꝰ rei ⁊ faciũt nomẽ magnum. ſempꝑ reſpicit veꝝ honoꝛẽ dei.Et qꝛ om
ubonn tin; Et cũ ſołꝰ deꝰ oꝑet᷑ oꝑa bñ facta.⁊ om̃ia nia q ꝑtinent ad honoꝛẽ dei ꝑtinent ad
uerindigt⸗ oꝑa bñ facta ſint ipſi dei.qꝛ oĩs creatu/ ſuũ nomẽ.⁊ ſuũ nomẽ exteri acqritur⁊
orſce ra eſt ipi dei opꝰ.⁊ ꝑ ↄñs om̃e opꝰcrea/ ↄſtituit᷑ ex oĩib oꝑibo qᷓ̃ ꝑtinentad hono
iladnomen ture bñ factũ eſt opꝰdei.ſeqtur ꝙ honoꝛ rem ⁊ laudeʒ ⁊ gloꝛiã.ideo etiã ſeq tur
ueligont,a laus gloꝛia ⁊ fama q̃ ſequũt᷑ ad oĩg oi ſuũ nomẽ ex opibo extra ſe acqſitũ ſo re⸗
dlzc bñ facta oĩm reꝝ.vᷣe ⁊ veriſſime dei ſunt ſpicit vtilitatẽ hoĩs verã. Quia cm̃ de
inigoot 2deo debent yere dari. ⁊ nulli alteri rei. oĩa fecit ꝓpter homĩs vtilitatẽ.⁊ cũ no/
v no Solum Et poↄñs ſobipe debʒ acqrere nomẽ ex men dei acqͥratur ex oꝑibus que facit ex
pentite nomẽ dði oꝑibo oĩb bñ factis.⁊ ſolũ ſuũ nomẽ de tra ſe.ſeqtur ꝙ etiam ſuũ nomen ptinet
W dz creſce bet creſcere in vniuerſo in vero honoꝛe ad homis vtilitat mo de tanto nome
mmuimn rei mu/ laude gloꝛia ⁊ fama in dignitate ⁊ nobi dei acquiſitum magis pꝑtinet ad vtilita⸗/
mumin do litate.Et ꝑ ↄñs oĩs honoꝛ oĩs laus ois tem homis.de quãto ſuum nomen exce
iörlun glia ⁊oĩs fama ĩ vᷣitate oĩm opeꝝ bñ fa/ dit oẽs alias creaturas. Pł g ꝓficit płꝰ
en gißi/ ctoꝝ noĩ ipᷣ dei dñt dari.Et iõ ſolũ ſuũ valet ⁊ plus eſt vtile nomẽ dei homini.
n gſnhe nomẽ dz eſſe honoꝛabile. laudabile.fa⸗ q́; omnes creature ſimul. Et plus valet
i moſum.glioſum.magnificũ ⁊ bñdictũ. nomen dei qᷓ oẽs creature.quia nomen
atitt L D

4

Nomen
dei vtile

eſt hoĩ

Nomen
oĩpoten

tis
Dñi
Inſti

Boni

tis

Sapien

C

dei reſpicit deũ. ⁊ de directo ⁊ pncipalit
ad ipᷣm ꝑtinet.⁊ eſt magꝭ ꝓpinquũ ei qᷓ;
oẽs creature.Creature ⁊ oĩa ꝗq de oꝑa
tur ſunt ⁊ fiunt vt dei nomẽ cõſtituat᷑ et
acqͥrat᷑.⁊ poſtea ipᷣm nomẽ dei ↄſtitutuʒ

1 acqᷣ ſitũ.facit ⁊ cauſat totã vtilitatẽ ho

mĩs.Si eĩ de nihil oꝑaret᷑ extra ſe.nul/
lũ nomẽ acqͥreret extra ſe. Quia &̊O nomẽ
dei reſpicit verã vtilitatẽ hoĩs.⁊ cũ ve⸗
ra vtilitas hoĩs ſit vt amet ⁊ timeat deũ

honoꝛet ⁊ laudet ⁊ gloꝛificet eũ.ſperet ?⁊

ↄfidat in eo.credat ⁊ obediat ei.vt ſcʒ fi

at ⁊ naſcat᷑ in hoĩe amoꝛ dei.timoꝛ dei ?

ſpes elꝰ.ↄfidẽtia in deo ⁊ fides ⁊ obedi/
entia ⁊ totalit᷑ hõ vniat᷑ deo.ſeͥtur ꝙ no
men dei acqͥſitũ exſuis oꝑibo ſꝑ reſpicit
ad iſta ſupꝛadicta.ſcʒ vt ꝑ nomẽ dei ge⸗/
neret᷑ in hoĩe amoꝛ dei ⁊ timoꝛ dei.ſpes
⁊ ↄfidentia.fides ⁊ obediẽtia.Jõ hoc ſe

qtur ꝙ totaliter debet eẽ nomẽ dei extra

ſe ↄſtitutũ ⁊ acqͥſitũ vt poſſit cauſare in
hoĩe ⁊ generare amoꝛẽ.timoꝛẽ.ſpem.ↄfi

dentiã.fidẽ ⁊ obediẽtiã.git᷑ qͥcqd ꝑti/

net ad nomẽ dei.ptinet ad timoꝛẽ vel a/

moꝛ?ẽ vel ſpem vel ↄfidentiã ⁊c.Et etiaʒ
nomẽ dei acqͥſitũ.dʒ eẽ nomẽ amoꝛis.ti

moꝛis.ſpei.ↄfidentie.fidei.⁊ obediẽtie.
honoꝛ is.laudis ⁊ głie.vt ſit ꝓpoꝛtiona
tũ ⁊ ↄueniens hoĩ ad eiꝰ vtilitatẽ.Et iõ
vt nomẽ dei ↄueniẽtiſſime ⁊ cõgruen/

tiſſime ↄſtituat᷑ ad verã hoĩs vtilitateʒ.

ↄuenit ꝙ deꝰ faciat oꝑpa amoꝛis.oꝑa ti/

moꝛis. opa fidei. ⁊ fidelitatis. opa ſpei

ↄtidentie ⁊ obediẽtie.oꝑa honoꝛis lau/
dis ⁊ gloꝛie. Et iõ ↄuenit deo vt faciat
extra ſe oꝑa oĩpotẽtie vt acrat nomen
oĩpotẽtis.vt ꝑ q̊ nomẽ timoꝛ dei gene/
ret᷑ in hoibo. Cõuenit etiã vt faciat oꝑa
ꝑ q̃ acqͥrat H̊ͥ nomen dñs extra ſe.vt ꝑ B
nomẽ generet᷑ timoꝛ in hoĩbo. Cõuenit
etiã vt faciat opa iuſticie ⁊ iudicij.vt ac
qͥrat nomẽ iuſti ⁊ iudicis.vt etiã ꝑ ̊ no
men generet᷑ timoꝛ in hoĩbo Cõuenit eti
am vt faciat oꝑa cxteriꝰ oꝑa ſũme boni/
tatis.vt acqͥrat exteri: hoc nomẽ bonus
vt ꝑ ̊ nomẽ generet᷑ amoꝛ dei in hoĩb⸗
Cõuenit etiãvt faciat oꝑa ſũme ſapiẽtie
extra ſe.vt acqͥrat nomẽ ſapiẽtis extra ſe
⁊ ſũme ſapientis.vt ſic laudet᷑ ab hoĩbi.

Cõuenit etiãvt faciat oꝑa ꝑ que acqrat

nomẽ ⁊ famã exterius.vt ſcʒ ſit ⁊ noĩeł

veracit᷑ fidelis.⁊ verus ⁊ pvꝰ.miſericoꝛs

⁊ benignus.ſanctꝰ.amicus.adiutoꝛ.ſal
uatoꝛ. ꝓtectoꝛ.vt ſic ꝑ hec noĩa generet᷑ i

hoĩbus ſpes.cõfidentia⁊ fides in eum,.B

Sic ergo cõuenit vt ex multis oꝑatio/

nibus acqͥrat de multa noĩa. et ex mul/
tis noĩbus ↄſtituat᷑ ⁊ integret᷑ vnuʒ no/
men dei magnũ.gloꝛioſum. laudabile.

honoꝛabile.magnificũ.famoſuʒ.admi⸗/

rgbile.amabile ⁊ timẽdũ.Et h̊ eſt ſũme

vtile hoĩ. Uñ qꝛ volũtas nõ trahit᷑ niſi
excitet᷑iõ oꝑtet ꝙ nomẽ dei exteri acq/
ſitum ſit tale ꝙ excitet volũtatẽ ⁊ excitet

dad timoꝛẽ: ad amoꝛẽ ⁊c̃.Quãuis eĩ deꝰ

ab eterno ſit dñs oĩpotens.ſapiens. iu/
ſtus.⁊ bonꝰ.verax.fidelis.⁊ ſic de alijs.
attamẽ hoc nõ eſſet manifeſtũ nec notũ

exterius extra ſe.⁊ iõ quia res mãifeſtat᷑

exteriper oꝑatio nes ſuas.ↄuenientiſſi
mũ eſt deũ opari extra ſe oꝑa per q̃ acqͥ‚
rat nomen ⁊ famã apud homiĩes. vt ſic

cognoſcat᷑ ⁊ nominet᷑ ad honoꝛeʒ ſuiet
vtilitatẽ hominũ.Deo em̃ nõ eſt neceſſe
habere exter nomẽ niſi vt cognoſcatur

ab hominibus.
¶ Duid intelligit᷑ x nomẽ dei acqſitũ.
LTLTLTL düt oĩa clari maniteſtent᷑cõ
vy ſigderãdũ eſt qͥd intelligat᷑ ꝑ no/
mst dei acqͥ ſitũ. Uñ nomẽ rei ex

tra rẽ eſt. qꝛ nõ eſt ipᷣa res.ſjj repñtat ipᷣazx

rem.⁊ ſignificat ⁊ notificat. Per nomẽ
aũt dei exteri acqͥſitũ intelligit tota illa
cognitio ⁊ tota illa noticia ã habetur de

Illa no

mina ex
citãt ho
minẽ

nino: ce⸗
am. Nomes
n eſtimati
goo incora
Ettalenomea
(Cinat trep
Alßinceſti
nbochon
caſan cin
auonͤn⸗
Geninarnn
deo nec ihn
Etoonsd
honoriock
Nmires
füdäſun⸗

Lochd löitt
Wis di hoisde

deo ⁊ acqͥrit᷑ ꝑ illa opera q̃ oꝑat᷑ extra ſe.

Vñ de nõ ↄᷣſſcit᷑ extra ſe niſi per oꝑa qᷓ
apparẽt. ⁊ ſüt manifeſta. Tota & illa no/
ticia q̃ acqͥrit᷑ de deo ex oꝑibi.vocat᷑ no/
mẽ dei.Tãtũ eĩ coãſcit᷑ de ðᷣo.qᷓntũ oꝑa

ſua manitfeſtãt. Per oꝑa qᷓ de⸗ oꝑat᷑ ex
tra ſe generat᷑ noticia de ipo in coꝛdibu

hoĩʒ.ſiue eſtiatio ſiue reputatõ ſeu fama

2 B ẽ nomẽ dei acqͥſitũ apud hoĩes.Uñ

nomẽ bonũ acqͥ ſitũ.ẽ noticia ſeu fama
ſiue eſtĩatio ſeu reputatio cũ laude ⁊ ho
noꝛe acqͥſita ⁊ generata in coꝛdib hoĩʒ
de aliq̊.ſiẽ ꝑ ↄᷣriũ malũ nomẽ eſt noticia
ſeu fama ſiue eſtimatio cuʒ vituperio et
ↄtẽptu acquiſita de aliq̃ in coꝛdiba hoĩ⸗

Dobne mo
nan düm⸗
1 eo

mmuibis bini

habien
tygs
Canfet⸗
daimnul
ſua no⸗
cltu⸗⸗
ſalibileer
llſchi
(etcf

hlaie
fomnt
ſblitni
lathfi
enne
ffinin
trſeöz
liogin
Neltü,

icgſernie
1pbniin
ND 1
e nolgona,
in —
r mulis cono
unoin gerrl,
ntegetmnun,
oſun. tgi⸗
i amoſtzeenͤ

di Etöckſin⸗

us nömhitii

deicnebz

polütmtitatiin ci

tens ſcpiad in
dis.ſcdeti.
Mifeſtüneenoni
niomtiliſ:
1us ucianii
opapeich⸗
dbomiw. Nie
bororgz ſic
cñröͤckneecſe
litcoghoſcat

onidattiſt̃
maniſeſtent⸗⸗

Ti. cxcii. De fructu bonoꝛis dei

TCaãtũ & bʒ aliqͥs de noĩe.q̃ntũ hʒ de fa/
ma ⁊ reputatõe ⁊ eſtimatione in coꝛdib
alioꝝ. Et qͥ nulliꝰeſt reputatõis ⁊ eſtima
tionis.nulliꝰeſt noĩs apud hoĩes nec a/
licuiꝰ honoꝛis.Tantũ em̃ honoꝛat᷑ ali/
quis ab alijs.q̃ntũ cognoſcit᷑ reputat᷑ ⁊
eſtimat᷑ apud eos.Et qꝛ iſta eſtimatio
ſeu reputatio ſeu noticia pᷣt ẽ maioꝛ vel
minoꝛ: ⁊ creſcere⁊ diminui.̊ ⁊ honoꝛ eti
am. NHomẽ dei acqſitũ.ẽ pᷣma noticia
ſeu eſtimatio ſeu reputatio generata de
nouo in coꝛdibo hoim de deo ꝑ oꝑa ſua
Et tale nomẽ hʒ deꝰ apud hoĩies. ſᷣm ꝙ

eſtimat᷑ ⁊ reputat᷑ ab eis et cognoſcitur.
Et ſᷣm eſtimat᷑ et reputat᷑ ab hoĩbus.

ſᷣm hoc honoꝛat᷑ ab eis. Et qꝛ talis no/
ticia ſeu eſtimatio cauſatur per oꝑa dei.
iõ quonia nõ cognoſcit oꝑa dei nec co/
gitat inqntũ dei ſunt.nihil cognoſcit de
deo nec ipᷣm eſtimat aliqd nec reputat.
Etꝑ ↄnñs de nulli nomis nec fame nec
honoꝛis eſt apud illũ. Et ſᷣm ꝙ magis
vel minꝰcognoſcit oꝑa dei aliqͥs inqn/
tũ dei ſunt.ſᷣm hoc nomẽ dei creſcit ĩ il/

Locus lo. Et exinde ſeqᷣtur ꝙ locꝰ⁊ habitaculũ
nois dᷣi nois dei in q̊ habitat eſt coꝛ boĩs. Unð
ẽcoꝛ ho nomẽ dei eſt extra deũ.et iõ oꝑtet ꝙ ha/⸗

minis bitet ĩ aliq̊ᷓ loco.et nullꝰ locꝰ ẽ in q̊ poſſit
habitare niſi in coꝛde hoĩs.iõ coꝛ hoĩs

gineliggtono

Dimnin
ßhhianſij
äbabeunde
ſopat annt,

eniiper an

Tonnzllat

tprocti
Nedoiͦien

iega

poinenl
nuilin
puchooli
vocculhi⸗
bailuten
inanur h;
nidtcn
nnehe
aubbe

eſt vas noĩs dei.Et qꝛ hoĩes multipli⸗
cant᷑ et ꝑ ↄñs coꝛda eoꝝ.iõ etiam nomẽ
dei multiplicari pᷣt ꝑ coꝛda hoĩm. Sed

iſtud i omẽ qð manet ⁊ latet in coꝛde eſt

occultũ et mãifeſtat᷑ exteriꝰ ꝑ alið nomẽ

ſenſibile audibile et viſibile qð eſt voca/
le vl ſcptũ coꝛreſpõdẽs noĩ exiſteti ĩ coꝛ

de.et repñtans ipᷣm exteriꝰ⁊ ſignificans
Et etiã honoꝛ occultꝰ in coꝛde ⁊ inuiſi/
bilis incluſus in nomiĩe occulto ipᷣiꝰcoꝛ
dis. maniteſtat᷑ exter ꝑ aliũ honoꝛẽ vi/
ſibilẽ.⁊ talis honoꝛ qᷣlis eſt int in coꝛde
talis repñtat᷑ extra ꝑ ſignũ viſibile. Oĩa
em̃ q̃ extra fiũt ꝑ boiem. ſunt ſigna coꝝ

qj fiunt in coꝛdeet.Sic̃ em̃ de manife

ſtat ſeipʒʒ ⁊ dat noticiã de ſeipo epa ex⸗
terioꝛa.ita hõ extra manifeſtat nonẽ di
occultũ.noticiã et eſtimationẽ occuuaʒ

Duplex de deo ꝑ ſignũ viſibile.⁊ etiã honoꝛẽ oe
enomen cultũ maniteſtat ꝑ honoꝛẽviſibilẽ. Sic

dei

ergo duplexẽ nomẽ dei.ſcʒ occultũ ⁊ vi

ſibile. vnũ intet alið extra.⁊ etiã duplex
honoꝛ.ſcʒ occultꝰet viſibił. vnꝰ interioꝛ
aliꝰexterioꝛ.Et iſta noĩa ſũt apud hoĩes

et fiũt in ipᷣis hoĩbo ꝑ oꝑa dei cognita.

inq̃ntũ dei ſunt.et iſta duo noĩa mẽſurã
tur ſᷣm menſurã cognitõis opeꝝ dei.qꝛ

tãatũ q̃ntũ opa dicogſcũt᷑ ab hoibo.tãtũ

noticia de deo generat᷑ in hoĩib. et tanta
eſtimatio et reputatio generat᷑ de deo in
ipis.et tãta qᷓnta eſt noticia eſtimatio et

reputatio de deo ĩ hoĩb.tãtũ noĩat᷑ exx

tra ꝑ vocẽ.⁊ tant ẽ honoꝛ exterioꝛ. Sic
g nomẽ vocale exter mẽſurat᷑ ſᷣm mẽſu
rã noticie ⁊ eſtimatõis ſeu reputatõis ĩ/
terioꝛis⁊ ipᷣa noticia ſeu eſtimatio mẽſu
rat᷑ ſᷣm mẽſurã ↄgnitõis opeꝝ dei inq̃n
tũ dei ſunt. Etiõ qꝛ oꝑa dei inq̃ntũ dei
ſunt nõ eq̃lit᷑ cognoſcũt᷑ ab oĩbus.iõ nõ
eſt ĩ oĩbo eqlis noticia. ſeu eſtimatio ſen
reputatio de ðᷣo.nec ꝑ ↄñs eq̃lit᷑ noĩant
exteri ab oĩbo.ſta & ſunt int᷑ ſe oꝛdĩata
nomẽ vocale exteriꝰ. noticia ſeu eſtima/
tio iterioꝛ.⁊ cognitio opeꝝ dei mẽſurat᷑
ſim maioꝛẽ vel minoꝛẽ capacitatẽ hoĩs.
⁊ ſm maioꝛẽvłl minoꝛẽ familiaritatẽ ho
mis.⁊ exercitiũ circa oꝑa ðᷣi coëſcẽda.ſʒ
ip̃a oꝑa mẽſurãt᷑.vel ꝑ cognitionẽ ipoꝝ
opeꝝ intra ſevel ꝑ cõꝑationẽ ad hoĩem.
ꝓpt᷑ quẽ fiũt.vel ꝑ cõꝑatõeʒ ad poteſta/
tem ⁊ ſapientiã ⁊ bonitatẽ dei vnde ꝓce
dunt. Radix ergo ⁊ fundamentũ et oꝛi/
go nomis dei acquiſiti ⁊ noticie ſeu eſti/
mationis que fiunt dedeo ſunt oꝑa dei
ergo ipᷣa oꝑa dei poꝛtant in ſeipſis et in/
cludunt radicaliter ⁊ fundamentaliter ⁊
oꝛiginaliter nomẽ dei exterius acquiſi/
tum ⁊ honoꝛẽ ⁊ laudẽ.gloꝛiã et famã ſu
am.Et ideolquãta ſunt oꝑa dei tãtũ eſt
nomẽ ſuum. et tantus eſt honoꝛ ſuus ⁊
laus ſua et gloꝛia et fama ſua veraciter ⁊

1

radicaliter et in ſe et deſe. Et poſſumus Nomen
ponere nomen dei trib modis. Pꝛimo dei ĩ oꝑi

7

modo in ipſis oꝑib. Et iſto modo no/ bus

men eſt ſibi acquiſitũ veraciter ⁊ de de/
bito ſtatim dum oꝑa facta ſunt.et etiam

honoꝛ laus⁊ gloꝛia.qꝛ ſꝑ ipᷣa opera poꝛ

tant ſecũ nomen dei.laudẽ gloꝛiã et ho/
noꝛem.⁊ nomen ⁊ laus. gloꝛia ⁊ honoꝛ.
ſemꝑ ↄſequunt᷑ oꝑa dei.Et iõ ipſa oꝑa
dei ſꝑ ſunt plena laude honoꝛeet gloꝛia

Nomen
dei ĩ coꝛ
de hoĩs

Pomen
dei ĩ vo/
cełb ſcri⸗/
pto

Epilo /
gat ð tri
plici no
mine

LCLCiitulus. cxciii.

dei ⁊ laudis eꝰ plena ẽ terra.⁊ oẽs crea⸗

ture q̃ ſũt oꝑa ðᷣi ſũt plene honoꝛe laude
⁊ głia ðᷣi.⁊ poꝛtãt ĩ ſeipᷣis ſy nomẽ dei ⁊
ſuũ honoꝛ laudẽ.głiam ⁊ famã Et iſtð
nomẽ eſt ĩmoꝛtale ⁊ ꝑpetuũ.⁊ etiam ho
noꝛ laus gloꝛia ⁊ fama. qꝛ poſtq; ſeł ſũt
ſemꝑ manẽt ⁊ nunq; deſtruunt᷑ ſʒ ſemꝑ
viuũt.Et iſtud eſt pᷣmũ nomẽ dei acqſi
tũ.⁊ pᷣmus honoꝛ ⁊ pᷣma laus. Deinde
ipᷣa oꝑa dei plena honoꝛe laude ⁊ gloꝛia
ſua ⁊ noĩe intrant coꝛ hoĩs ⁊ cognoſcũ/
tur ab hoĩe.⁊ veniunt ad eius noticiã.⁊
tunc poꝛtant᷑ in coꝛde hoĩs ⁊ relinquũt
in eo noticiã ⁊ ſilitudinẽ dei ſeu veſtigi/
um cũ honoꝛe laude ⁊ głia.eo quia ſunt

plena ſua ſil itudine ⁊ noticia eius ⁊ ho/

noꝛe.laude ⁊ gloꝛia.⁊ ideo dant illud qð
habent in ſeipſis. Et ſic ipᷣa dei oꝑa co/
gnita vt dei ſunt cauſant ⁊ ſaciunt in ho
mine noticiã eſtimationẽ ⁊ reputationẽ
de deo a quo ꝓcedunt.⁊ hoc cũ honoꝛe
laude ⁊ głia ⁊ bona fama. Et q̊ ẽ ſcõᷣm
nomẽ dei acquiſitũ in coꝛdibb hominũ.
Deinde ſeqͥtur terciũ nomẽ qð eſt ſenſi/
bile. viſibile ⁊ audibile in voce vel ĩ ſcri/

pto. Et iſtud nomẽ eſt ſignũ oꝛdinatuz
ad placitũ ad ſignificãdũ ⁊ repñtandũ

ſcdᷣm nomen⁊ etiã pmũ.Et iſtud nomẽ
magis eſt ſignũ noĩs q; ſit nomẽ. ſʒ in⸗
q̃ntũ ſignificat ⁊ repñtat verũ nomẽ di
citur nomẽ dei.¶ Ecce tria noĩia. Pꝛi/
mũ nomẽ acquiſitũ eſt qð ſedet in oibuſ
oꝑibus dei.⁊ eſt fixũ ⁊ ꝑmanens ⁊ ĩmu
tabile.⁊ nõ poteſt deleri.⁊ ſolũ ſemel ge/
neratũ eſt cũ ipᷣis oꝑibus. Sed ſecun/
dũ nomẽ qð habitat ĩ coꝛdiba hominũ.

qj̃n uis ſit fixũ ⁊ ꝑmanẽs. attñ poteſt de/

leri de coꝛdibo hoĩʒ.⁊ quotidie de nouo
generat᷑ ⁊ multiplicat᷑ f̃m ꝙ hoĩes mul
tiplicant᷑.et eſt idẽ apud om̃es hoĩes.ſʒ

variatur ſᷣm magis ⁊ minꝰ.⁊ ſᷣm ꝙ ma

glis vel minus creſcit. Sed tercium no
eeſt audibile vel ſcriptum non eſt idem

Nomen
der doꝛ/
mit

apud om̃s ho mines.ſed variat᷑ ᷣm di/
uerſitatẽ linguaꝝ ⁊ idiomatũ. Et ſicut
dictũ eſt de noĩe.ita dici poteſt de hono
re.laude ⁊ gloꝛia. Nomen ergo dei laus
honoꝛ ⁊ gioꝛia q̃ſi doꝛmiũt in ipᷣis oꝑi/

bus. et qſi ſunt in potentia ⁊ nõdũ actu/
ata.ſʒ poſtea dũ ipa oꝑa intrãt coꝛ hois

ria hoĩ et quedã minus. Et ſic oꝑa dei
nõ habẽt ſecqualiter ad hominẽ in quo
debet generari noticia de deo. et ↄñs 1
noticia ſeu cognitio generata de deo in
coꝛde homis p opa dei nõ eſt equalis.ſʒ
habet multos ꝗqadꝰ. Unde maioꝛ ẽ no
ticia que acqͥnt᷑ de deo ꝑ oꝑa dei q̃ ſunt
pꝓpinqua homiĩ.qᷓ; ꝑ oꝑa dei.que multũ
diſtanc ab homie. Et ctiã maioꝛ eſt co/
gnino que eſt generata de deo in homie.

cognoſcunt᷑.tunc ipᷣm nomẽ laus ho/
noꝛ ⁊ głia que ibi doꝛmiebãt excitant᷑:
euigilant ⁊ actuant᷑.⁊ vltimo ꝑ ſenſibile

ſignũ exteriꝰ manifeſtant᷑.Et ſic hõ qð/
ãmodo viuificat nomẽ dei ⁊ ſuũ hono⸗/
rem ⁊ laudẽ.gloꝛiã⁊ famã ſuã.Apparet
igitur ⁊ declaratũ eſt qͥd intelligit᷑ ꝑ no/
men dei acqͥſitũ ſibi de nouo ⁊ in quo fũ
datur radicaliter. Aliud autẽ nomẽ ha/

Nomen

bet deus ab eterno.qð nõ eſt acqͥ ſiũ ab dei et᷑nũ

opibus.⁊ hoc eſt hoc nomẽ eſſe.quia de

us eſt ipᷣm eſſe.Et hoc eſt pᷣmũ nomẽ in
quo includunt᷑ om̃ia noĩa.⁊ clauditur
om̃e nomẽ. vt declaratuʒ eſt in pncipio
libꝛi in capitulo de eſſe Et ſic de ab eter
no in ſeipᷣo abſq; mũdo ⁊ creaturis ha/

bet nomẽ vniuerſale in quo ↄtinet᷑ om̃e

nomẽ.Et ſicut in hoc noie eſſe continet
om̃e nomẽ.ita in noĩe dei acquiſito con
tinetur om̃is bonoꝛ.omnis laus gloꝛia
7 fama. MM

D. noticia de deo acqſita ꝑ oꝑa eius

in homibo habet multos gradus ⁊ eti/

am nomen eius. .
(Titulus. cxciiij.
oniã aũt opꝑa dei ſunt radix⁊
undamentũ noticie que de deo

dei habent gradꝰintra ſe.fſᷣm hoc etiam
noticia que acòrit᷑ in hoĩe dedeo ꝑ oꝑa
eius hʒ gradꝰ. Unde quedã ſũt opa dei
que multũ diſtant ab hoĩe.quedã ꝓpin
qua hoĩ.et quedã oꝑa ſunt ⁊ fiunt extra
hoĩeʒ.et q̃dã ſũt ⁊ fiũt ĩ hoĩe.⁊ illa q̃ fiũt
ĩ hoĩe.q̃dã fiũt in coꝛꝑe.q̃dã ĩaia. et eti/
am quedã ſunt oꝑa dei magis familia/

*

ꝑ ρa que ſunt in homĩe.q;ᷓ ꝑ illa q̃ ſunt
ectra hoĩem. et ꝑ oꝑa dei que fiunt ĩ ho/

acquirit᷑ in hoĩbus.ideo qꝛ oꝑa

Tiirtẽ

Noticia

neq̃lis

mine.q; ꝑ illa que fiunt extra hoĩcm. et
etiã maioꝛ eſt cognitio generata de deo

e ſuntincorpe

ſnhoiepla

iio mos phin
o biqniaop
dedeo in bo
cſtopus del.
nodü cognn
deimaogts ea
deoc duch
chnsdel⸗
umdeieſtp
iluühono⸗
opamaioꝛg
ſhen maioꝛ?
malus opns
ifeſas. ſe
ſcöminänt
de deo? me
Amaiorelan
bocognoſcl
Neceitadede
nckopus
Wenabe
ſonwan

padacn
Wahornin
ſonropei
aißnbe
daumpe
gbetiut
opodei⸗
penenni
tmont
Ktcnn?:
Popere
Nopacree
Ztgue
luudin
minn
re⸗
due nog

ito Nogeang
ſacgl antiann
maglo mniyc

latſenti
Uncreaſ
in⸗ Frac
lüaſteer
mn
n

ndonelroh⸗
nicditgreine,
nt et rhoch
edaitſnübon,
miſi Pppane
nonozinqbi

De fructu bonoꝛis dei

in boiĩe p illa que ſunt in anĩa. q;ᷓ ꝑ illa qᷓ

DNaioꝛ ſunt in coꝛꝑe.Et quia nullũ opus deiẽ
ↄgnitio magis ꝓpinquũ ipᷣi homiĩ q; ipᷣemet ſi/

de deo

Mdamironidt n

nöckrſäind t.
onicſtne.
eſtönüunin

doin,icndn
hzckingneni

Lticoer bin

ottunme
nqnonici
nictſeannt

daiagpiiton

mnisanoa

liupogzaus
otld dn

udaiſuntnafrt

votigegpedede
ſbos ccoe
aefnbocaun

vitdeded en
potiſütega
iegndin

unttfunm
hoir Wafit
dGiiinac
mpsfimlag
vonineine n

S=

—
S=

S=e

eded 4940 N

eran dedon
hͦckaluͤ
ſcenuo
vogudacin
ſagunti
zmuorcke⸗
deoihhhni⸗
iͦnui
einnibo⸗
miin. 4
Gnndeden

bi quia opꝰeſt dei.ideo noticia generata
de deo in hoĩe ꝑ cognitionẽ ſuijpſiꝰ.qui
eſt opus dei.eſt maioꝛ omniũ.Et ſic ho
mo dũ cognoſcit ſeiᷣm inq̃ntũ eſt opuſ

dei magis cognoſcit et magis videt de
deo. qᷓ; dũ cognoſcit pecus qð etiam eſt
opus dei. Et quia om̃e opus dei inq̃n/
tum dei eſt poꝛtat ſuã noticiã ſuũ nomẽ

⁊ ſuũ honoꝛẽ.ſuam laudẽ ⁊ ſuã głiam.⁊

opa maioꝛa ⁊ dignioꝛa poꝛtant maiꝰno

men maioꝛẽ laudẽ ⁊ gliam. iõ cuʒ hõ ſit
maius opus ðdði inter oẽs creaturas ma

nifeſtas. ſeqͥtur ꝙ homo duz cognoſcit

ſeipᷣm inqntũ eſt opꝰ dei magis eſtimat
de deo ⁊ magis reputat ⁊ maius nomẽ
⁊ maioꝛẽ laudẽ ⁊ glłiam ſibi dat.q; quã/
do cognoſcit alia opera. Et iſta noticia
acqͥſita de deo ꝑ cognitionẽ hoĩs.inq̃n/
tum eſt opus dei põt eſſe maioꝛ vel mi/

noꝛ.ſᷣm ꝙ homo magis vel minꝰcogno

ſcit⁊ videt ſeißm. Pꝛeterea quedã ſunt

ↄgnitio

dei expi
mẽtalis

opa dei que fiunt circa illa.que ſunt ex/

tra hominẽ ſcʒ in alijs creaturis. et alia
ſunt oꝑa q̃ fiunt in iomet homie ⁊ cir/
ca ipᷣm hoĩem.Et magis cognoſcit hõ
deum ꝑ opa quefiunt in homiĩe.qᷓ; ꝑ illa
que fiunt extra hominẽ.Itẽ quedã ſunt
opa dei.que om̃is hõ poteſt videre ꝑ ex

perientiã.⁊ alia ſunt que nõ videt niſi ꝑ

teſtimoniũ alioꝝ qui dixerũt ⁊ viderũt.
Et certiꝰ ⁊ magis cognoſcit homo deũ

ꝓ oꝑa que videt ⁊ ꝑcipit ꝑ expientiã qᷓ;

p oꝑa que cognoſcit ꝑ teſtimoniũ alioꝝ
Iteʒ quia nihil magis cognoſcit hõ q;
illud qð ſentit ⁊ videt ꝑ exꝑientiã.iõ no
ticia generata de deo ꝑ oꝑa dei que ho /
mo videt ꝑ exꝑientiã.tenet vltimũ gra/

dum cognitõis ꝑ oꝑa ſua. Et iſte hʒ du

os gradus.qꝛ aliqñ homo videt ꝑ exꝑi/
entiã opa que deꝰ oꝑatur circa aliũ ho/
minẽ.vel circa aliã rem extra ſe.aliqũ vi
det ⁊ ſentit ꝑ expientiã oꝑa que de oꝑa/
tur circa ſeipᷣm ſingulariter.Et iſteẽ vl/

timꝰgradus cognitionis p expientiã.⁊

iſte eſt certiſſimꝰ. ſolidiſſimꝰ.⁊ firmiſſi/

mus qui ſꝑ manet. ⁊ ibi eſt complemen

tum cognitõnis.UVñ iſta noticia nõ po

teſt eſſe niſi in vno hoĩe.nec poteſt alicui

cõmunicari.quia nulłꝰhomo pᷣt totalit᷑
pciꝑe nec ſentire illa qᷓ fiunt circa ſeipᷣm
ſicut ipemet hõö. Poteſt em̃ qͥlibet hõ co

gnoſcere ꝑ exꝑientiã oꝑa que fiũt circa

alios extra ſe.ſed nõ ſentire ſicut illa que
fiunt circa ſeipᷣm.ſʒ magis cognoſcit q̃
fiunt circa ſeipᷣm qᷓ; circa alios.iĩmo nul
lus aliꝰpoteſt ſentire illa q̃ fiunt circa ſe/

ipᷣm niſi ipᷣe ſolus. Sic ergo cognitio ꝑ

expientiã hʒ duos gradꝰ Et quia ꝑ ope
ra dei cognita generat᷑ noticia de deo in
homie.et ideo ↄgnitio quã homo habʒz
de oꝑibo q̃ fiunt circa ipᷣʒ eſt vltima.ma/

eſtimatio acquiſita de deo in hoĩe ꝑ oꝑpa

dei que fiunt circa ipᷣm ſingularit᷑.eſt vl/

tima. maxima.firmiſſima.ſolidiſſima.⁊
certiſſima.⁊ donec hõ cognoſcat deũ ꝑ

talia oꝑa.nõ habet verã certitudinẽ nec

ſecuritatẽ de deo. nec vere deuz honoꝛat
nec gloꝛificat nec cognoſcit nec amatnꝰ

timet. Si ergo bonũ eſt homiĩ habere ve

ram noticiã de deo. bonũ eſt ů ei ꝙ deus
oꝑetur in ipᷣo ⁊ circa ipᷣm.Et q̃nto plus

opabitur deꝰ circa ipᷣm ſingulariter.tan

to maioꝛẽ acqͥret de ðᷣo noticiã ꝑ expien/

tiam. Et iõ ſequit᷑ ꝙ ſᷣm ꝙ; deꝰmultꝭ mo

„ „ .

dis oꝑatur circa ipᷣm hominẽ.ſᷣm h̊ ho/

mo diuerſimode noĩat deũ.Aliqũ enim

Maxiĩa

ↄgnitio

xima ⁊ firmiſſima ⁊ ſolidiſſima ⁊ certiſ/ ddei exꝑi
ſima.iõ ſcquit᷑ ꝙ ↄgnitio ſeu noticia ſeu

mẽtalis

/

Hõ di⸗
uerſimo

nomĩat ⁊ dicit ⁊ cognoſcit ꝑ exꝑientiaʒ de noĩat
deũ eſſe potentẽ.qñ ſcʒ ſentit circa ſeipʒ deum

opa potẽtie dei.Aliqñ noĩat ipᷣm ſapien

tem. aliquãdo pium.aliqũ bonũ.aliqñ

mi icoꝛdẽ ⁊ benignũ ſᷣm q; diuerſimo/
de ſentit oꝑari deũ circa ſeipᷣm. Et tunc

homo acdrit certiſſimã noticiaʒ de deo

cum laude gloꝛia ⁊ honoꝛe. Et hoc mõ
qͥlibz homo dat magnũ nomẽ ꝓpt᷑ oꝑpa

ſingularia. que operatur deus in q̊libet.
Et ſic deꝰ acquirit nomẽ multipliciter.
Pꝛimo ſcʒ generalit᷑ ⁊ cõmuniter ab oĩ/
bus creaturis ex opibus vniuerſalibus

que ſunt cõmunia creaturis. Secundo
modo acquirit nomẽ ſpecialiter ⁊ ſingu

lariter in quolibz ho mie quãdo oꝑatur

ſingulariter ⁊ ſecrete in aliquo hoĩe.Et

ideo noticia dei ⁊ ſuũ nomẽ multiplica/

tur ⁊ creſcit in hoĩbo ꝑ talia oꝑa.Et ſᷣm
m

Deach
rit młti
plex no⸗
men

Epilo/
gat de g
dibo ex/
ꝓimẽta/

ticie dei

pꝓppꝛio coꝛpꝑe ſuo fieri. Tercius gdus eſt
popera que hõ ſentit ⁊ ꝑcipit fieri circa
ſuꝗ aiam. Et om̃ia iſta ꝑtinẽt ad nomẽ

ꝙ magis vel minꝰ opatur circa quẽlibet
pm hoc noticia ⁊ ſuũ nomẽ creſcit in q̊/

libet. Et hoc eſt vere cognoſcere deũ. ſen
tire oꝑa ſua circa ſeiᷣm ꝑ exꝑientiã.Itẽ
magis ſentit hõ ꝑ exꝑientiã oꝑa que de
us oꝑatur circa aĩiam q; circa coꝛpꝰ. qꝛ
aĩa que cognoſcit magis eſt ꝓpinqua ſi
bijpſi q; coꝛpꝰ.⁊ ideo maioꝛ ⁊ magis ac

quirit᷑ noticia de deo in homie ꝑ oꝑa ᷓ

oꝑatur circa ſuã aĩam.qᷓ; circa ipᷣm coꝛ/
pus.⁊ in illis oꝑibus eſt vltimus finis
⁊ vltima certitudo de deo ꝑ oꝑa.Eccegᷣ
qualiter noticia acqͥ ſita de deo ꝑ exꝑien
tiam ꝑ oꝑa q̃ homo videt ꝑ exꝑientiam
habet multos gdus. Pꝛimꝰgradꝰ eſt ꝑ
oꝑa que homo videt extra ſe ĩ aljs. Se
cundꝰgradus eſt ꝑ opa que hõ ſentit in

dei ⁊ ad laudẽ ⁊ głiam ⁊ honoꝛẽ.⁊ ad ſu
am famã. Sic ergo ſ̃m ꝙ opꝑa dei ſunt
cõ munia ⁊ vniuerſalia oibus vel pluri/
bus vel ſingularia ⁊ ſecreta. ſ̃m hoc ac/

quiritur de deo noticia cõmunis vel ſin

gularis ⁊ maioꝛ vel minoꝛ.Et ſichõ pᷣt

cognoſcere deuz ꝑ creaturas extra ſe in/

qntuʒ ſunt oꝑa dei ⁊ ꝑ ſeipᷣm inntũ eſt
opus dei.Et ꝑ oꝑa que opatur extra ſe

in alijs hoĩbus ⁊ creaturis. Et peroꝑa
que oꝑatur circa ſeipᷣm tam circa aiam
qᷓ; circa coꝛpꝰ.Et ꝑ ↄñs multis modis
poteſt ipᷣm laudare gloꝛificare magniti/
care.⁊ honoꝛificare ⁊ ei famã dare. Pa/
tet & ꝙ noticia de deo acquiſita ꝑ opera

eius in hoibus.habʒ multos gdus Et

ES 2 nomẽ inter⁊ exterius.

laudẽe ? gl

pꝓer ↄñs reputatio ⁊ eſtimatio dedeo eſt
maioꝛ vel minoꝛ in coꝛdibo hoĩm. ⁊ ha/

bet multos gdus.nec eſt equalis apud

om̃es.Et exinde ſeqͥtur ꝙ cũ ſᷣm maio/
rem vel minoꝛẽ reputationẽ ſeu eſtima/

tionẽ detur honoꝛ maioꝛ vel minoꝛ ⁊ eti
ꝗm laus⁊ gloꝛia ⁊ nomẽ.ſequit᷑ ꝙ ab oĩ/
bus hoibo nõ datur eq̃liter honoꝛ laus

Oeobligatõeh

maniteſtũ eſt ꝙ oĩa que deus opaturex
tra ſe in creaturis.oꝑatur ad ſuũ hono-
rem.laudẽ ⁊ gloꝛiã ⁊ nomẽ.⁊ etiã dictu
eſt ꝙ honoꝛ laus ⁊ głia ⁊ nomẽ dei acq⸗/⸗

ritur ⁊ generat᷑ ⁊ creſcit ꝑ opera bene fa/
cta ⁊ opa creaturaꝝ.⁊ quia hõ qui ẽ crea

tura nohilioꝛ dei queſit in mũdo poteſt

opari ⁊ habet poteſtatẽ operãdi. ideo ſe
quitur ꝙ homo debet ⁊ obligat᷑ operari
oiĩa opera ſua q̃ facit ꝓpter honoꝛẽ lau/

rigere om̃ia oꝑa ſua.vt ſcʒ per opa ſua ſe
quatur honoꝛ dei laus ⁊ glia ⁊ nomẽ ði
Ulteriꝰſeq tur ꝙ; homo debet ⁊ tenet᷑ ſo/
lum q̃ntum põt velle ⁊ laboꝛare vt ſuuzʒ

nomen fiat creſcat ⁊ multiplicet᷑ inqntũ
fieri poterit. Et qꝛ ꝑ opera hoĩs bene fa

cta.ſeq tur generat᷑ ⁊ fit maio:ꝛ laus ma/
ioꝛ gloꝛia.⁊ maius nomen.qᷓ; peropera
aliaꝝcreaturaꝝ.cum hõ ſit nobilioꝛ crea
tura.ſeqͥtur ꝙ nõ ſolũ homo debet ⁊ ob/
ligatur facere oĩa opera ſua ꝓpter hono
rem dei vt dictum eſt. ſed etiã tenet᷑ ⁊ de/
bet tãtũ oꝑari qᷓntum poterit⁊ multipli

care opera ſua ⁊ melioꝛi mõ quo poterit
operari.Et in hoc debet ↄtinue ⁊ incel/

ſanter ſtudere ⁊ oẽm diligentiã appone/
re ad hoc vt ꝑ opera ſua honoꝛ dei.laus
gloꝛia.fama ⁊ nomẽ creſcãt ⁊ multipli/
cent᷑.qᷓntũ fieri poterit. Et nõ ſiolũ hoc
tenet᷑ facere.ſed ⁊ velle: laboꝛare vt in oĩ
bus rebus.in oibo hoĩbo.⁊ in oĩbo ope/
ribus honoꝛ dei.laus gloꝛia nomẽ⁊ fa/
ma fiant creſcant: multiplicent᷑ äntum
fieri poterit.Aliter ſi homo facit ↄtrari/
um oim ſupꝛadictoꝝ. ſeqtur ꝙ homo ñ
operat᷑ vt creatura dei. nec vt opus dei
necvt hõ.ĩmo oꝑatur ↄtra deũ ⁊ contra
intentionẽ dei totaliter.⁊ ↄtra oꝛdinatio
nem diuinã.⁊ ↄtra finẽ ad quẽ facta ſũt

tate.nec poſſunt ſeꝑari honoꝛ dei ⁊ vtili

tas.⁊vbi maioꝛ honoꝛ dei.ibi maioꝛ vi
litas.⁊ qꝛ etiã tota vtilitas eſt hoĩs ⁊ nö⸗

dei. ſeqͥtur ꝙ qñ homo oꝑatur ad hono
rẽ laudẽ⁊ gloꝛiã dei ⁊ ipᷣe oꝑatur met ad
ſuã vtilitatẽ. ⁊ ꝙ qᷓnto magis homo la/
boꝛat vt honoꝛ dei creſcat ⁊ multiplicet᷑

tãto etiã magis laboꝛat vt ſua ꝓpꝛia vti

litas creſcat ⁊ młtiplicet᷑. Item quia hõ

*

Pꝛim

dem ⁊ gliam ⁊ nomẽ dei.⁊ ad h̊ debʒ di

oia. Et quia honoꝛ dei ſemꝑ eſt cũ vtili Tereio

Dce
U.
ulor

1

vchettobligt
faretarſen
potett. ſchen
tumſeiöm1
ſitoia qe
giank
und ſui te
Gthcfuctn
nunc loboꝛnt
depotentia⸗
kmagisl⸗
fvitiſuup
ins ſüͤmüc
caturcyh
dum viti ſin

ſa nöpeitvitn

eudit gbo⸗
fededeo19
hooia laq
ſnä loe
wenafami
Umaiorela
Nweiozan
Amonen
n⸗
Noonadne
homoden
nſan

—
tinetern
horo i
deieennſe
fedcede

pto oiagnc⸗

etraden.

polteſtad

ubonn
uuttdeie
um hone
Gagin

Quarto

hwint
Morn
tttoſhi
fünag
one,

Ci crcvi. BDe obligatõe honoꝛis dei

abo rat vel ihonoꝛat. Etideo ſeqͥtur q; om/
„. rat vel ihonoꝛat. E bet deo. ſcz
1 r, are honoꝛẽ dei? labo rat vel ĩ bita que homo debet deo. ſcz
Kn n deber nrnen licet᷑ inãntũ fieri n ne nroictago he noꝛ. et grigrer bediẽ
dibon rare vt cr 5ͤ obligat᷑ ponere to⸗ amoꝛ.timoꝛ. dulitas ⁊ cõfidentia
nomne tliidier poterit. ſeqtur ꝙ hõ oblig re vitam tia.ſpes.fides.⁊ cred oꝛẽ dei. ⁊ op/
atonidig m ſeip̃m. ⁊ totã vitã ſuã ⁊ dare vitam ducunt᷑ ⁊ ꝑtinẽt ad honoꝛẽ * e
Nt Hedcc. . tum ſeipᷣm. dh dei laudẽ re ncu oꝛẽ dei. Et iõ
D 1701 honoꝛ? . ſtoꝝ ſunt ↄtra honoꝛẽ dei. Et iõ
lctpopanbare ſuã ⁊ oĩa que habet ac 4 6 dat vi / poſita i τα iu , m. 2 q nõ
Aaeſ ↄñs ꝙ quãdo hõ dat vi ĩamat deũ bmo. honoꝛat ipᷣm. . .
guudigicrie 7272 gliam. Et ꝑ Rng id ad b ẽdei. qui amat ibm. Et qui
eſtinnüͤht tam ſuã ⁊ q cquid habe llitatẽ. quia amat ipᷣm wen bmo. inhono /
. M ee . . vtilitatẽ.q amat eum pmo. .
kopciciih ꝙ tũc facit maximã ſuam ltimuʒ amat deu 1 no am⸗ dus. Et ſi
drobigipent tunc laboꝛat qntũ põt vſe Quia nõ po rat ipᷣm. q 31 dũ eſt.iniuria ⁊
la ad dei honoꝛẽ. Quia nõ ò amat᷑ qð pᷣmo amandũe „
Pptcrhoneln, de potentia ad di honoꝛẽ. qᷓ; da n qᷣ timet deũ pᷣmo. hono
ee Nol ꝛare ad ði honoꝛi . mprꝰeſt. Et qͥ timet:
edeltasbdlzd teſt magis laboꝛare hoc eſt ſũma vti ↄtemp nõ timet inbonoꝛat. Etq́
vtGpcrogt e. re vitã ſuã ꝓ il i lucrũ hoĩs. Et iõ pi t ip̃ᷣm. ⁊ qui nõ obe
a . õmodũ⁊ lucrũ h obedit deo honoꝛat ipᷣm.⸗ pſum
ugt gluenenig litas. ſůmũ cõma dit.ſed ſũme lucra e at. Et qͥ ſperat in deo ipſu
nodaehntutz E tne nb * honoꝛẽ g 7 ideo nnhano 3 nõ ſperat in pee hen mnh
— RM terea etiã ſeqtur ⁊ cõ Et qͥ ↄfidit in deo hono: am.
un Oninto – neger obligat tenet rece 1ni coſicu inhonoꝛat. Etqͥ eche
oponbeeberi clu teri ⁊ attribuere ⁊ dicere idem deo ipᷣm honoꝛat. 2 qͥ nõ
ek ⁊ ↄfiteri ⁊ m dat fidem deo ip̃ nõ credit o
rmaiotlmnsn re de deo ptinent ad ſuũ honoꝛen it ei ĩm inhonoꝛat. ⁊ qui nõ credit ðᷣ
i oĩa illa que ꝑtin —— d ſuũ no/ dit ei ipᷣm 1 — — honoꝛat. Sic
vonenö;gronnn 150 ä laud ad ſuã gliam. ⁊ ad ſui talit. etiã ipᷣm inhon
anecn ſuã laudẽ ad ſuã gliam. ⁊ ad ent pmo? totalt . pmo. glo⸗
ho ſithobiioa ad ſua laudadt magis illa q̃ ꝑtine . deũ pmo. timere deũ pme
honodebatob, men.z ſan dẽad maioꝛẽ honoꝛe ficare ⁊ laudare deũ pᷣmo.obedire deo
gcchodad maioꝛẽ laudẽ ad maie t riſicare laudared 2 ↄfidere ĩ deo
i⸗ Vrm 3 maioꝛem gloꝛiam. q; illa que ꝑtinen bmorſp gare in den kio 3 ſbbad⸗
denatcnck 8 pfmo.et credere 2 g er
rinb ad minoꝛem. 5 eöSßmo.et 6 amare deũ pmo. nõ ti
nhaanmnit Ngiadnenatel b vel vcbe dar⸗ Pn. eizondobegnedeſage n.
wümgdoptn deo Feducunfad pono dcquid ſoei mere deu hmo.nõ obedire mo. nõ cõfi/
Crünern homo deo. ſp im honoꝛat vel inhono laudarenoſherge indeo Pio bᷣmo.c,5
üimi ratſen tent nainiuniat. SKtengnioondate eraufetoniintare
uumn arſei ertnlun crcri. tueſt eſt deü ilholrorade⸗ dant p hominẽ re⸗ Par,
nui Ti. clx/ anede farie extra ſe. facit · rien ad honoꝛare vel inh enoiene Eaaural
itonnti Eri. btermhb bonoren, t coia 3 deu ↄtemnere vel iniuriari. Seſicho⸗ dei A
hrncwy tulo.clxx extra ſe.ꝓtinẽt ad ſuũ honoꝛẽ.q are deü vel ihonoꝛare. omia claudũt dei vel
viheincyH Kule ptinẽt extra ſe.ꝑtinẽt ad ſuũ hon ſtatuz noꝛare deu vel ihonoꝛare. oñ op ecõtra
Nrum6“ Exij. oꝛ reſpicit ⁊ cõpꝛehẽdit totũ Et quia honoꝛare deũ ⁊ J
teodteun dei extra ſe.⁊ qꝛ hõ põt ⁊ debe S1 onunt᷑.ideo ſicut nulluʒ vij 1
Uligintifun dei extra ſe a vt ꝓbatũ eſt. et ¶ponunkt᷑. ideo ſi honoꝛare deũ.ita
A N eddere deo ⁊ dareplura vt ꝓbatüũ eſt. ei oteſt facere homo q; eit
orchboi — ene ehõ poteſt facere ðo e ae nullũ peius malũ pot. Hil maiꝰpo/
limobondl Ti.pxĩo oĩa que hõ . q; oĩa ðbita q̃ homo nullũ pei ſicut nihil man p
Ti. ſ. ur ꝙ oĩia qbome inhonoꝛare.Et ſicut nihil mai/ 1
ſecohned extra deũ.iõ ſecht ducunt᷑ ⁊ pꝑtinent deũ inhonoꝛare.Et honoꝛ dei. ſic nihil
NAdeäteoaum teſt ⁊ dʒz dare deo reducunt᷑⁊ p. bici/ teſt eſſe extra denz q; honoꝛ der honoꝛa-
Ndeld po dei. Et quia oĩa que reſpici⸗ peius poteſt eſſe extra deñ ;ᷓ inho
6 aa honoꝛẽ dei. Et quia oĩa o ad ſu/ peius poteſt eſſe extra deũ ẽ ſoluere
1nrodlan agd hon Preſpiciũt ⁊ ꝑtinent ad ſu/ Helgs Poteſt eit. dei. Sic ergo ſoluere ?
iaeeſ, t deũ exteri reſpiciũt ⁊ pꝑtinent ad is. tio dei ſen iniuria dei. Dic ere oꝛare. et
eugauifn unt deu exte el ad ↄtrariũ ſui honoꝛis. bitũ eſt iöm bon
ancki m honoꝛẽ. vel ad ↄtrariũ u in / redgere deo debitũ eſt iõm ! inhono⸗
dndckaͤn⸗ un nonr onẽ ſeu ↄtemptũ ⁊ in ſoluere neq; reddereeſt ip̃ᷣm inhono/
ddat ſcʒ ad inhonoꝛationẽ ſe lat deo ſem no ſoluere neq; redderee . Studere g
nonN Gnan id homo faciat deo ſem n ere et iniuriari. Vtugereg
ſbinuien iuriã.ideo qͥcquid homo fe ꝛat. Cu em̃ rareet ↄtemnere et iniur diligat deũ
deibingeen 14. oꝛat vel inbonoꝛat. Cũ em̃ ræ diligẽtiſſime vt diligat d
e Arth er ipᷣm honoꝛat vel inhonoꝛat ̈ inter debet homo diligẽtiſſin bet. Unde
inackkeßt b. inhonoꝛare cõtrarien inter t ſoluat deo qoͤ debet.
ne re onoꝛare ⁊ inhone vextra deñ de/ et reddat et ſolu i honoꝛẽ. quia ppter
ognn mia que fiunt exteriextra deũ de⸗ etrec 18 vult ſuũ honoꝛẽ. de,
r r ſe. ⁊ om̃ia ꝗq 4 5 ur ſinon quia deus vult ſuü hon ue homo de⸗
tchin ,, t fieri ad ſuũ honoꝛẽ. ſetur ꝙ; ſinon qu fecit om̃ia.et om̃ia que homo:
vroh⸗ bent fieri ad ſuũ h 3 Ge. ra ſuum illum fecit om̃ia. rtinet ad eius
miad Penort. Zen aſisbotel np bonae bertnecen recdere deo pe
igu bonoꝛẽ, Etꝑ ↄñs hõ de M
itleßin

m 2

LCLiitulus.cxcvii.et ccili.

hono:ẽ.ſeqtur q; deꝰ vult ꝙ homo red/
dat deo qð debet. ⁊ nihil poteſt velle cõ/
tra ſuum honoꝛem. —.
¶ De multiplicatõe honoꝛis ⁊ iniurie

—

ECitulus. cxcvij.
Via aũt oĩs creatura facta ẽ ad
honoꝛẽ dci.⁊ reſpicit honoꝛẽ ði
I1 ptinet ad honoꝛẽ dei.⁊ etiã re/
ſpicit deũ qdᷣãmodo.iõ honoꝛ dei reſpi
cit honoꝛẽ oĩm creaturaꝝ. ⁊ iniuria dei
reſpicit iniuriã oĩm creaturaꝝ.Et iõ qñ
honoꝛat᷑ deꝰ honoꝛant᷑ oĩa q̃ dei ſũt.ſcʒ
oss creature.Et qñ deꝰ inhonoꝛat᷑ ⁊ cõ/
rtrteeuimnit᷑ ſeu iniuriat᷑ etiã iniuriant᷑ ⁊ ↄtẽ/
peccãs nunt᷑ ⁊ inhonoꝛant᷑ oẽs creature.Et ſic

inhono/ in inhonoꝛare deũ ĩcludunt᷑ infinite in-

rat deũ ĩ honoꝛatõcs. ⁊ in iniuria dei includunt

infinitũ infinite iniurie ſimł ⁊ ſemel. Et ſic nihil

ita cito creſcit ⁊ multiplicat᷑ ſicut honoꝛ
⁊ iniuria.qꝛ honoꝛ vniꝰ eſt honoꝛ infini
toꝝ.⁊ iniuria vniꝰ.ſimul ⁊ ſemel eſt iniu
ria infinitoꝝ.Oui ergo honoꝛat deũ.ho
noꝛat oẽs creaturas.⁊ qͥ iniuriat deũ.ſi/
mulꝰ? ſemel iniuriat oẽs creaturas.ſicut
qui iniuriat regẽ iniuriat om̃s de regno
ſimul ⁊ ſemlmel.
¶ De honoꝛe ppꝛio

——.—

De hon ni ẽ ↄtrari hono /
ri dei tan

q; e capitalis inimicus.
Litulus. cxcviij.

oniaz iam
ꝓbatũ eſt ꝙ hõ debeat facere
oĩia oꝑa ſua ad honoꝛẽ dei. et
tenet᷑ laboꝛare qᷓ;tũ pᷣt.vt honoꝛ dei.lauſ
gloꝛia.⁊ fama⁊ nomẽ creſcãt ⁊ multipli
cent᷑ ntũ fieri poterit tã in ſeipᷣo qᷓ; ĩ oĩ/
bus alijs.alit᷑ ſi nõ faciat hoc tũc homo
noõ oꝑatur vt creatura dei nec vt opꝰdei
Imo facit ↄtra deũ ⁊ ↄtra intentionẽ to/
talem eiꝰ.⁊ ↄtra ſuã oꝛdinationẽ.qᷓ;uis
hoc ſit magnũ malũ. Sʒ tñ peius eſt ſi
opetur oĩa ⁊ faciat hõ q̃ facit ad ſuuʒ ꝓ/
pꝛiũ honoꝛẽ ⁊ ad ſuã ꝓpꝛiã laudẽ ⁊ glo/
riam.⁊ ad acqͥrendũ ſibijpſi nomẽ ⁊ fa/
mã.⁊ ad hoc ſtudeat ⁊ laboꝛet vt honoꝛ
ſuus ꝓpꝛi.laus głia ⁊ fama ⁊ nomẽ.fi/
Ant creſcãt ⁊ multiplicent᷑.qꝛ tũc hõ ſtu/
det ⁊ laboꝛat de directo ↄtra deũ.ĩmo ni
hil mag' eſt ↄtra deũ.nihil magis repu/
gnat deo. nihil mag inimicat᷑ deo q; ta⸗

manifeſtũ hoĩbo q́; honoꝛ laus ⁊ gloꝛia

lis honoꝛ ꝓp:iꝰ.talis laus.talis gloꝛia.
⁊ fama.qꝛ ↄtrariat᷑: inimicat᷑ de direto
honoꝛi di ⁊ ſue laudi ⁊ gloꝛie.⁊ ſtatui to
ti diuino extra ſe qͥᷓ ↄſiſtit in laude in glo Ti.clx⸗
ria ⁊ in honoꝛe.quia deꝰ oĩa fecit ꝓpt᷑ ſu/ xxi.
um honoꝛẽ.⁊ ſoli deo debet᷑ laus ⁊ głia. Ti.clx/

2 hoc eſt ſibi ꝓpꝛiũ.quia tũc homo facit xxix

pꝑ ſeipᷣm ſuũ ſtratũ ſicut deꝰ.ſeꝑpatꝰ⁊ diui
ſus a deo ⁊ ↄtra deũ.⁊ tollit rapit ⁊ fura
tur id qð eſt ꝓpꝛiũ deo. Et iõ ſeqͥtur q;
nullo mõ homo poteſt eẽ maioꝛ inimi/
cus eius viſibilis ⁊ manitfeſtꝰ.nullo mõ
poteſt magis iniuriare ⁊ inhonoꝛare de
um.qᷓ; qñ ſtudet ⁊ laboꝛat ⁊ facit oĩia ad
ſuũ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ ⁊ ſu ã glłliam ⁊ laudeʒ

ꝓpꝛiã.Et ſic patet q̃liter hõ ſubito pᷣt e Su bi /
fici inimicus dei capitalis.volẽdoppꝛi to effici·+
um honoꝛẽ⁊ laudẽ ⁊ głiaʒ.⁊ qualit᷑ ſubi qͥs iimi
to facit guerrã inter deũ ⁊ hoĩem. ⁊ ma/ cus dei

xima inimicicia ⁊ maxima diuiſio ⁊ diſ/
coꝛdia fit ꝓpter ꝓpꝛiũ honoꝛẽ laudem ⁊
gliam.quia hoc eſt de directo ireↄtraĩ/
tentionẽ dei.ↄtra coꝛ dei.⁊ cõtra funda/
mentũ dei.⁊ tangere coꝛ ipᷣiꝰdei.⁊ cõtra
totũ oꝛdinẽ vniuerſi. Et ꝑ ↄñs ſeqͥtur.
; ꝑ nihil magis hõ põt cognoſcere ma
nifeſte ⁊ exꝑimẽtalit᷑ ⁊ infallibilit᷑ ꝙ ipſe
vadit ↄtra deũ.⁊ ꝙ iniuriet ipᷣm. ⁊ ꝙ ſit
ↄtra ipᷣm.qᷓ; ꝑ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ.laudem et
głiam.⁊ qꝛ nihil magis exꝑimẽtalit᷑ vi /
ſibiliter ad oculũ maniteſtat iniuriã dei
⁊ offenſam ⁊ inimiciciã dei q; pꝓpꝛiꝰho/
noꝛ. ⁊ nihil magis ⁊ nihil faciliꝰ homo

ſentit ⁊ videt in ſeipo qᷓ; ppꝛiũ honoꝛẽ ⁊

ꝓpꝛiã laudẽ.Ergo ꝑ ꝓpꝛiũ honoꝛem et
kude ⁊ glłiam.tanq; ꝑ illud qð eſt ſũme

ſibi familiare oĩa poteſt cognoſcere ⁊ in
dicare expimentalit᷑. qꝛ nihil magis eſt

„

Et iõ ſicut ꝑ duos amoꝛes ſuꝑi dictos xvij.

oĩa potcrãt ꝓbari ita ſiłiter ꝑ duos ho/ Tucxlij

noꝛes Uñ dictũ fuit in tractatu deamo

re ꝙ duo amoꝛes.ſcʒ amoꝛ dei et amo2ꝛ

ſuijpſiꝰerãt due poꝛte ⁊ due pᷣme radiceſ

ad intelligendũ oĩa.ita ſiliter duo hono
res.ſcʒ honoꝛ dei et honoꝛ ꝓpꝛius ſunt

due poꝛte ad intelligẽdũ oĩa. Uñ mag

ſunt manifeſtioꝛes iſti duo honoꝛes qᷓ;

duo amoꝛes.quia magis maniteſtꝰẽ ho

noꝛ q́; amoꝛ.Et ideo ꝓbare ꝑ honoꝛem

ͦ oiuntade
n ünt duedt

on

Ti.cxx

S coꝛdeſ

mnnge
gl. Siarai
gmortatl

Auubaßkt

ſooꝛeban
noredel
ige
rpoe
nnctel
obus atno⸗:
lduob ho

(ecan
folppii

Gehergt
licge vüdictie
mden
mind.N
ſuahebe
nirepn

incord
aſero.

Aucts ſie G

Dpuzbo anlore

wje o, noert
Aporhy Monor
de vigtlr /

(atmnle
1 glizrl
ſiccor
(Arcahor
depy
fimin
lociꝛy

ccupat
W
coꝛga
ſodei:

Mder

lſine

lanotlis Se
nimickdedeen
¹ grierſni
rinntenge
N dinfetndei
debckingtei

tolltnhttin
.⸗Ktüting

feinan in
nanifeſf,lond

Fezinbonanede
on ſcteings
nägkimtheng

icrhöſtbin.G8
italisolign e.
gllazt gutilict
it boien inn

rimadiuiiendi
ibonorlutnt
cdiregoimmd
deicönafindx
i dei tein
Etpais on.
ot ogrolarnn
tinfalblto
ninngön iei
bonotincene
Csaginilk,
niſckartninide
diisH
anne
Fuühotoe
lunt
lagöcküͤne
wgnoſcoti

nbümagec
orts nokdoet⸗
ſtinnomrmnd
rcumndedt

6
mor dad ,

edarzſritaa.

—

lmm ſ
no: i,
eling
Mlobende
Gehe
Grploon

S=S=

D
ugtichontfi⸗
urde⸗ſatde

esAſt magis manifeſtũ q; pbare per amoꝛẽ
Ti.cxli. Sicut aũt oĩa bona reducebant᷑ ad dei
qmoꝛẽ.⁊ ab ipᷣo oꝛiebant᷑.⁊ oĩa mala re/
ducebant᷑ ad ꝓpꝛiũ amoꝛẽ ⁊ puatũ ⁊ ab
ipᷣo oꝛiebant᷑.ita oĩa bona reducunt᷑ ad
honoꝛẽ dei.⁊ ab ipſo oꝛiunt᷑ magis ma/
nmnffeſte ⁊ oĩa mala reducunt᷑ ad honoꝛes
ꝓpꝛiũ ⁊ puatũ.⁊ ab ipſo oꝛiunt᷑ magis
manifeſte.Quãuis aũt oĩa oꝛiant᷑ a du/
obus amoꝛibo.nõ tñ ita maniteſte.ſicut

a duob honoꝛib. ⁊ tñ ipᷣi duo honoꝛes
Ti. clłx/ oꝛiunt᷑ a duob amoꝛib vt dictũ eſt. qꝛ

xxi. 1.

ſunt due bme radices.
¶ Declaratio ad

Sienlus creis. S
oniã aũt ſupiꝰ iã tractatũ eſt
de honoꝛe dei ⁊ laude ⁊ głia⁊ fa
ma ⁊ noiĩc ſuo q̃liter ſcʒ ſit q̃liter
generat᷑ ⁊ q̃liter creſcit in coꝛdibo hoĩm.
vñ dictũ eſt ꝙ coꝛda hoĩm debẽt imple
i de cognitõe dei.⁊ ad H̊ facta ſunt vt fa
ma dei ⁊ nomẽ dei habitẽt ĩ coꝛdibo ho/⸗
minũ. vt ſcʒ hoĩes cogſcẽdo deũ ꝑ oꝑa

ih.

nã reputationẽ ⁊ opinionẽ.⁊ ꝑ ↄñs ipʒʒ
( honoꝛẽt.laudẽt⁊ magnificẽt ⁊ gloꝛificẽt

in coꝛdib eoꝝ.ſic ꝙ coꝛda hoĩm debent

—

Ouerẽs ſue.Sʒ hõ qui q̃rit ppꝛiũ honoꝛẽ.ꝓpꝛi
ꝓpuʒ ho am laudẽ⁊ ꝓpꝛiã gliaʒ⁊ famã ipᷣemet p
noꝛẽ oc/ mo occupat coꝛ ſuũ circa ſuũmet ꝓpuz
cupat lo honoꝛẽ.⁊ circa illũ cõtinue cogitat.⁊ ſo
cũ dei vigilat⁊ ſtudet.quõ honoꝛppꝛiꝰfiat cre
ſcat multiplicet᷑ ⁊ pmaneat.⁊ tñ deberet
occupare coꝛ ſuũ circa honoꝛẽ ðdi laudẽ
2 gliaz ⁊ in ipᷣo fieri cognitio de deo.Et
ſic coꝛ ſuũ qð eſt noĩs dei vas occupat
circa honoꝛẽ ppꝛiũ ſuũ.⁊ tenet occupa/
tũ de ꝓpꝛio honoꝛe.Et ĩ h̊ facit deo ma
xruimã iniuriã.qꝛ occupat ſibi ſuũ ꝓpꝛiũ
locũ ⁊ ponit illud qð eſt ↄtra deũ intꝰ in
Sc do coꝛde ſuo Itẽ nõ ſolũ occupat nec tenet

occupatũ ⁊ impeditũ ſuũ ꝓpꝛiũ coꝛ cir
ca ſuũ ꝓpꝛiũ honoꝛc.ĩmo qð peiꝰ ẽ vult

ꝙ coꝛ da alioꝝ hoĩm q̃ ſunt vaſa hono/

ris dei ⁊ nomiĩs ſui occupentur ⁊ reple/
antur de ſuo pꝛopꝛio honoꝛe de ſua lau

one ⁊ reputatione.ita ꝙ cogitent circa

ſua habeãt de deo bonã eſtimationẽ bo/

eſſe vaſa dei noĩs ⁊ honoꝛis ſui ⁊ laudiſ

De pꝛopꝛio bonoꝛe

ſua oꝑa.circa ſuã famã. circa ſuũ nomẽ

vt ipe cognoſcat᷑ ⁊ reputet᷑ ab homibo.⁊
vult ꝙ ſuꝰhonoꝛ.ſua laus ⁊ glia ⁊ ſuum
nomẽ ⁊ ſua fama ⁊ reputatio ſua diffun

dat᷑ creſcat⁊ multiplicet᷑ ⁊ habitet in coꝛ

dib hoĩm ⁊ ꝑmaneat in eternũ.⁊ ad B

laboꝛat qᷓntũ pᷣt. Uñ qui q̃rit pꝓpꝛiũ ho/

noꝛẽ.neceſſario vult ꝙ ille creſcat ⁊ mul

tiplicet᷑.⁊ nõ põt multiplicari niſi ĩ iſmfis

hoĩb. ⁊ ſic coꝛda hoĩʒ vult eẽ occupata
circa facta ſua cogitãda. ⁊ ñ circa dei fa
cta.circa ꝓpꝛiũ honoꝛẽ ⁊ nõ circa hono/

rẽ̃ dei.circa laudẽ ⁊ famã ſuã.⁊ circa no/

mẽ ſuũ magnificandũ ⁊ exaltãdũ ⁊ ho/

noꝛandũ.⁊ nõ circa honoꝛẽ dei nec no/

men. ⁊ vult tenere ipedita oĩa coꝛda ho/
minũ.⁊ ſeipᷣʒ multiplicare in eis.et vult

ꝓꝙ imago ſua mltiplicet᷑ ⁊ impᷣmat᷑ ĩ coꝛ
dib omniũ hoĩm vt ſp cogitent de ipſo

⁊ loquant᷑ de ipᷣo.Et ſicvult totũ mũdũ

eſſe occupatũ circa ſuũ honoꝛẽ.Et ꝑ cõ
ſequẽs vult deũ expellere de regno ſuo.
de habitaculo ſuo.⁊ de domo ſua ppꝛia
Ecce maxĩa inimicicia⁊ manifeſta ↄtra

rietas. grandiſſima iniuria. ↄtra deũ vel
le occupare velle impedire oĩa loca dei.

oia coꝛda hoĩm ⁊ ponere intꝰ inimicum
dei capitalẽ.ſcʒ honoꝛẽ ꝓpꝛiũ.qui eſt cõ
tra deũ. Ecceò qualiter ad oculũ mani/

Pꝛopꝛi/

feſtatur ꝙ hõ qñ querit ꝓpuʒ honoꝛẽ fit ns amoꝛ
verus ⁊ direct' inimicꝰdei.Et hõ ſi non facit ini/

qrit honoꝛẽ dei laudẽ głiaʒ ⁊ famã. qᷓrit micũ dei
ſuũ honoꝛẽ ſuã laudẽ gloꝛiã et famã p/

pꝛiã.⁊ ſi nõ oꝑatur ad dei honoꝛẽ.oꝑat᷑

ad ꝓpꝛiũ honoꝛẽ.nec eſt dare mediũ. Jõ

hõ neceſſario eſt ſ amicꝰ vł inimicꝰ dei
ſp eſt ꝓ deo vel ↄtra deũ.qꝛ nõ ẽ dare me
diũ.Qui ̊ nõ occupat᷑ nõ laboꝛat ñ co/
gitat.ñ vigilat circa honoꝛẽ.laudẽ ⁊ glo
riã ⁊ famã dei.ſignũ eſt ꝙ occupat᷑. cogi
tat.laboꝛat.vigilat.ſtudet.circa ꝓpꝛiuʒ
honoꝛẽ.circa ppꝛia laudẽ głliam. Et ꝑ Pꝛopuſ
2ↄñs nõ põt videre nec cogitare honoꝛẽ honoꝛ
dei. ⁊ gliam.qꝛ iam excecatꝰ eſt ꝑ ꝓpꝛiũ excecat

honoꝛẽ ⁊ ppꝛiã laudẽ.Cauere debet ſe
hõ tanq; a moꝛtaliſſimo veneno ⁊ ſubi-
to interficiẽte a ꝓpꝛio honoꝛe ⁊ ꝓpa lau
de ⁊ gloꝛia.⁊ ſꝑ vigilare circa dei hono⸗/
de.fama ⁊ nomiĩieſuo ⁊ de ſua eſtimati /

rem laudẽ et głiaʒ.Ecce& videte ad ocu

lum quõ hõ qͥ occupat᷑ et lab oꝛat ciraa

m 3

X

—

—– . .
9 .
4

ꝓpꝛiũ honoꝛẽ.ꝑdit totaliter ts ſuũ.vi
dete qualiter occupat᷑ circavanitatẽ ⁊ ni

hilũ. Tlidete quõ eſt ſeruꝰ ⁊ ſeruitoꝛ va⸗
nitatis ⁊ nihili. Uidete qliter facit deuʒ

ſuũ de vanitate ⁊ de nihilo.videte qᷓliter

exponit ſeipᷣʒ ⁊ qͥcquid hʒ ⁊ illa q̃ dei ſũt
ad vanitatẽ ⁊ nihilũ.videte quõ vult te
nere ſtatũ ſuũ ↄtra dei honoꝛẽ.et de his
q̃ dei ſunt.⁊ quõ laboꝛat circa ĩpoſſibile
Pꝛopuſ Quia ſolus honoꝛ dei fiet ⁊ ꝑmanebit.⁊
honoꝛ ñ oĩs aliꝰ ꝑibita deſtruet᷑ ⁊ ad nihilũ reuer
durat
ſuũ.niſi ſolꝰ deꝰ oĩpotẽs? Que creatura
pᷣt tenere honoꝛẽ ꝓpꝛiũ.) honoꝛẽ ſui cre
atoꝛis: Qualit᷑ opus de nihilo factũ po
terit tenere ꝓpꝛiũ ſtatũ ſuũ.ð ſtatũ ⁊ ho/
noꝛem ſui opificis om̃ipotentis: Que
maioꝛ ſtulticia que maioꝛ inoꝛdinatio.
que maioꝛ abſurditas.que maioꝛ ceci/
tas.quid magis õ rõnẽ.qͥd magis con
tra naturã.qᷓ; ꝙ opus de nihilo factũ.q̃/
rat ꝓpꝛiũ honoꝛẽ. ꝓpꝛiã laudẽ ⁊ głiam⁊
ꝓpꝛiã famã.ↄtra honoꝛẽ ⁊ laudẽ ſui cre
atoꝛis ⁊ furet᷑ ⁊ rapiat głiam ſui creato/
ris.⁊ ↄſtituat ſe inimicũ capitalẽ ſui fa/

ctoꝛis oĩpotẽtis? Et qͥd magis õ natu/
rã qᷓ; ꝙ opus ſpecialit᷑ factũ ad laudan

dqũ.honoꝛãdũ ⁊ gloꝛificandũ ⁊ magni/
ficandũ ſuũ factoꝛẽ.laboꝛet ⁊ ſtudeat to

ties virib ad laudandũ.honoꝛãdũ glo/

iſfficandũ honoꝛãdũ ⁊ magnificãdũ ſe/
ißp̃m in iniuriã ſui factoꝛis?

¶DO ſicut ad honoꝛẽ dei ſequitur vtili
tas hoĩs.ita ad honoꝛẽ ꝓpꝛiũ ſeqtur eiꝰ

inutilitas 21 damnu.

rit honoꝛẽ ſuũ ꝓpꝛiũ.ſuã lau/

ſuũ. totaliter eſt ̊ deũ. qꝛ deꝰ fecit oĩa et

iůißm hoiem ꝓpr ſuũ honoꝛẽ ⁊ ſuã laudẽ
7 gliam.ſʒ hõ querẽs ꝓpꝛiũ honoꝛẽ fa-
cilt oĩa ppter ſuũmet honoꝛẽ ⁊ oĩa redqu-
cit ad ſuũmet honoꝛẽ.⁊ ſeipᷣʒ ⁊ totũ mũ
dũ.⁊ oĩa q̃ de fecit ad ſuũ honoꝛẽ.vult
Honoꝛ ꝙ fᷣuiãt ſuo ꝓpo honoꝛi.⁊ ꝑ ↄñs ipᷣe ꝑ/

ꝓpus ꝑ uertit totũ mũdũ ⁊ totã oꝛdinatiõeʒ dei
uertit to qntũ põt ⁊ in eo ẽ.⁊ facit aliã oꝛdinatõʒ

mũ moʒ ꝑuerſam dei oꝛdinationẽ, ⁊ oꝛdinat ſe

Citulus. cc et coi.

tet᷑. Quis pᷣt manutenere ꝓpꝛiũ honoꝛẽ

dem głiam ⁊ famã ſuã: nomẽæ

ipᷣm ⁊ oẽs creaturas ad aliũ finẽ q; deuſ
oꝛdinauit.⁊ ad aliã intẽtionẽ oriã inten
tioni dei. Et ſic hõ tũc eſt totꝰ ꝑguerſus ĩ
ſeipᷣo.⁊ deo qͥ fecit oĩa ↄtrart.⁊ ꝑmuta/
tus in cõtrariũ finẽ oĩm creaturaꝝ.⁊ fa-
cit ſeipᷣm alteꝝ deũ ꝓpa auctoꝛitate. Et Ti.clx/
ſicut iam ꝓbatũ eſt ꝙ ad honoꝛẽ dei ſeqͥ xxv.
tur vtilitas hoĩs ⁊ ſemꝑ cũ dei honoꝛeẽ
ↄiuncta.nec pñt ſeꝑari.ita neceſſe ẽ ꝙ ex
ↄtrario honoꝛe ſeq̃tur oppoſitũ.ſcʒ ĩuti
litas.Etiõ neceſſe eſt ꝙ ad honoꝛẽ ꝓpꝛi
um hoĩs.ſcʒ qñ hõ querit honoꝛeppꝛiũ
ſeq̃tur iutilitas hoĩs ⁊ dãnũ ⁊ incõmo/
dũ.qꝛ iſti duo honoꝛes ſunt ↄtrarij ⁊ ini
mici adinuicẽ.et ex vno ſeqtur oĩs vtili/
tas.&̊ ex alio dʒ ſeqͥ oĩs inutilitas.Quia
&̊ iſte honoꝛ eſt ꝑuerſus.⁊ ꝑuertit totã oꝛ
diationẽ dei.neceſſe ẽ ꝙ ex ipſo hoĩ ſeq̃t
inutilitas ⁊ damnũ.Quia eĩ ſolideo de
bet᷑ honoꝛ ⁊ hoĩ vtilitas.iõ ſi hõ rapiat
honoꝛẽ ⁊ auferat deo qð ſuũ eſt.neceſſef
qꝙ ꝑdat vtilitatẽ ⁊ ꝑdat qð ſuũ erat.⁊ ac⸗ .
quirat ĩutilitatẽ et dãnũ ⁊ totũ ꝑuertat.
¶ Collectio dãnoꝝ ⁊ maloꝝ⁊ inutilita
tũ.q̃ ſequunt᷑ hoĩem qn qrit ꝓpꝛiuʒ hbo/
noꝛẽe. ¶ Titulus.cci.

£

Cce q̃t mala qtdãna ⁊ incõmo
da qnta inutilitas ſeq̃tur hoĩ ex .
ppo honoꝛe ? ꝓppa laude et ppa

gloꝛia. Pꝛimũ malũ eſt qꝛ hõ qͥ eſt factu Pꝛimo
ra dei ⁊ opꝰdei efficit᷑ capitał ⁊ foꝛmatꝰ·
inimic dei factoꝛis ſui Et qͥd pei hoĩẽ Ticc⸗
qᷓ; ppᷣus honoꝛ ꝑ quẽ fit inimicꝰ dei ⁊ ꝑ ix.·
quẽ deſtruit q̃ntũ in eo eſt deũ factoꝛẽ ſu
um.qꝛ deſtruit intẽtionẽ ſuã ſuũ hono/

rẽ. p ↄñs elõgat ſeipᷣm a deo ĩ infinitũ.

qꝛ tãtũ diſtat a deo qntũ ſua intẽtõe elõ
gat᷑ ab intẽtõe dei.Et qꝛ hõ intẽdit ſuu,
ꝓpꝛiũ honoꝛẽ ⁊ deꝰſuũ.qͥ in ſũmo elon
gant᷑ ⁊ diſtãt int᷑ ſe.iõ totalit᷑ tũc hõ di/
ſtat a ᷣo ⁊ elõgat᷑.Etqꝛ deꝰẽ totũ bonũ
hoĩs.⁊ totũ bonũ hoĩs ẽ ꝙ hõ ↄiungat᷑
⁊ vniat᷑ cũ ðᷣo.iõ q̃ntũ elõgat ſe a deo tã

Poſtq; hõ elõgat᷑ a bono ſuo ĩ infinituʒ
neceſſe ẽ ꝙ appꝛopinq̃t ſuo malo.⁊ ꝙq ca
dat in tãtũ pfundũ malũ.qntũ de eſt al
tũ bonũ.Etiõ neceſſe ẽ ꝙ cadat in inſi /
nitũ ꝓfundũ malũ ⁊ in carcerẽ ꝓfundiſ/
ſimũ ⁊ abyſiuzʒ· Itẽ alið malũ.Quia fae Tetclo

tdeofacte
fenſazalde

glua maln
gaſuü dan
ſui itioe
umhono:
ſöntom
ſſto ma
Ointo nüge ccce
Tict / geet glian

iketcogtt

gioercec⸗
fo: ppl
dei Etis
cättotalit
Umneextre
Ctiotüc
nec laq
necbonũ
Uerſoneca
Atot'eg
Sed daſuntin
Farſdci
cioine
Polita
piiglon
Beptio 1dect⸗
hoyor.
hoͤqe
tengd
lotulie
otali
eon
ſibonul
Dchuo nitine
ci
ſrapei
biletid
riceſo
feqe o
ſuü ho⸗
teg ina
qmett
Mkrgs.
Nterge
hami
whpe

ifnz

enoniäinn
ktwe nig

Numtnn,
nenneſt,

2nani et

dborgitiſt 4
Pcädeboſni
Lianertſtipg
oppoſtitgie

Pad horin
citbonnigi
dänütiin

8ſuntanmntin
oſeireihrth
inutiinsr
8,1ucmudie
peripohäſit
Muucildor
1. iöſhomi
ſücſt ani
göſuücat
it wtü gen.
nalor tioncia
rrppnze
tdingt hein⸗
lusſcamrhoig
Pbalancec zt
geböcki

—
——

Ppiut ttnn
Etighg huil

intmnde
tmi cgiſu
ui ſuühono⸗
deviinfintt.
ſaintiet⸗
—
ginſünotn
onultiichi
detoiben
gin
agtlnin.
Cuml
iuni
nn 1
nnl

Quarto

ſuã ꝑditiõeʒ.qꝛ oĩa reducit ad ſuũ ꝓpꝛi/

ODuinto

i. cxc/

*

ix.

Sexto

Septĩo

⁊totalit᷑ laboꝛat ⁊ ẽ extra ſeipᷣʒ.⁊ vult cre
ſcere extra ſe.⁊ remanet vacuꝰ itra ſe.nul/

Octauo

cit deo factoꝛi ſuo infinitã iniuriã et ol
fenſaʒ.et deſtruit ſuã oꝛdinatõeʒ et legẽ.

iõ meret᷑ infinitã penã et punitionẽ. Itẽ

aliud maluʒ. qꝛ oĩa q facit. facit ðᷣ ſeibßm

ad ſuũ dãnũ et ad ſuã deſtructionẽ et ad

um honoꝛẽ.qꝛ ꝑuerſus et ↄtrarꝰðo.Et
iõ q̃nto magꝭ vult facere ꝓpuʒ honoꝛẽ.
tãto mag facit ſuũ dãnuʒ. Itẽ aliud dã
nũ.qꝛ excecat ieipᷣm ꝑ ꝓbuʒ honoꝛẽ lau
dẽ et głiam.et q̃nto mag' q̃rit ſuũ hono

rẽ et cogitat circa illũ et ſtudet.tãto ma/

gis excecat᷑ in cognitõe dei.qꝛ ꝓpꝛiꝰho/

noꝛ.pꝓpa laus et ꝓba glłlia totalit᷑ ſuntõꝰ

deũ. Et iõ obtenebꝛãt ⁊ obſcurãt et exce
cãt totalit᷑ hoĩem et ponũt ipᷣm extra de
um.extra lucẽ.extra veritatẽ.et extra viã
Et iõ tũc hõ nõ põt cosſcere illa q̃ dei ſt
nec illa q̃ ꝑtinẽt ad hoĩem inqntũ hõ ẽ.
nec bonũ nec malũ hoĩs nec oꝛdinẽ vni
uerſi.nec aliq̊ mõ ſcia dei pᷣt recipi in eo.
qꝛ totꝰẽ ꝑuerſus et iõ ↄtrariꝰ. et iõ oĩa q̃

dei ſunt indicat inoꝛdiata.Itẽ alið ma/

lũ.qꝛ facit totũ fundamẽtũ ſuũ in mẽda

cio.in erroꝛe.in deceptiõe in vanitate in
nullitate et in nihilo.qꝛ ꝓpus honoꝛ ⁊ ꝓ
pꝛia laus hoĩs ẽ mẽdaciũ.erroꝛ falſiras

⁊ deceptio ⁊ vanitas ⁊ nullitas.Iteʒ qꝛ

honoꝛ eſt extra rẽ ⁊ nõ intrat ipᷣam rẽ.iõ
hõ q querit laboꝛare circa ꝓpꝛiũ hono/
rẽ. ⁊ ad illũ augmẽtãdũ ⁊ młtiplicãduʒ

totaliter edificat extra ſe.⁊ nihil intra ſe.

lũ bonũ hũs intra ſe.⁊ ſic nihil boni acqͥ

rit intra ſe.ſʒ tm̃ malũ. Itẽ inuanũ labo

rat ꝑdit ts ſuũ.tpᷣs exponit inane ⁊ fru
ſtra ꝑdit conatũ.pdit laboꝛẽ.⁊ ad ĩpoſſi

bile tẽdit.q;ꝛ nũq; ſuꝰhonoꝛ poterit ĩple
ri.qꝛ ſol?honoꝛ ði fiet cui nihil pᷣt reſiſte-

re.q; oĩpotẽs eſt ſoł qͥ põt manutenere
ſuũ honoꝛẽ.Ecce ̊ q̊t dãna q̃t inutilita
tes incurrit hõ qͥ q̃rit ſuũ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ

qm̃ eſt totalit᷑ ↄᷣ deũ õ ſeipᷣm.õ oẽs cre

aturas.⁊ 5 pncipalẽ intẽtionẽ ⁊ finẽ ꝓ/
pter quẽ facta ſunt oĩa.⁊ ad quẽ tẽdunt
oĩa. Uidete quõ hõ totis viribo toto
conamie fugere ⁊ fugare dʒ ꝓpuʒ hono
re⁊ ꝓpꝛiã laudẽ ⁊ ꝓpꝛiã gliam.

On e ppꝛio honoꝛe⁊ ꝓpꝛia laude et

— .
ẽ

De dano pꝛopꝛii honoꝛis

glia hoĩs. neceſſario ſeqᷣtur eideʒ eterna
fuſio eternũ vituperiũ. ſempiternum
oppꝛobꝛihim.
(Titulus. ccij.

X q honoꝛ verꝰ ⁊ ↄfuſio oppo

ria ⁊ oppꝛobꝛiũ.et honoꝛ nõ pᷣt
mutari niſi in ↄfuſionẽ.⁊ laus nõ niſi in

vituperiũ.⁊ głia niſi in oppꝛobꝛiũ⁊ ecõ
uerſo.ſicut calidũ in frigidũ ⁊ ecõtra.et
etiã nullus honoꝛ verus.niſi honoꝛ dei
nulla laus vera.niſi laus dei.nulla głia
vera.niſi gloꝛia dei.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns nulla glo
ria. nulla laus nullus honoꝛ ꝓmanebit
niſi dei.Et iõ ex honoꝛedei nõ poteſt ſe/
qui cõfuſio ſed honoꝛ.ex laude dei nõ pᷣt
ſequi vituperiũ.ſed laus.⁊ ex gloꝛia dei

nõ poteſt ſequi oppꝛobꝛiũ ſed głia. Et
iõ homo qui querit et laboꝛat circa ho/

noꝛẽ laudẽ et gloꝛiã dei.oꝑtet ꝙ tranſe/
at et ꝑueniat in verum ⁊ ppetuũ hono/
rem.⁊ veram et ꝑpetuã laudem et gloꝛi/
am. Sʒ quia honoꝛ ppꝛius homis eſt
ꝑuerſus.inoꝛdinatꝰ.falſus iniuſtus.in/
debitus.et ſimiliter de laude ⁊ gloꝛia.et
p ↄñs nõ ꝑmãebit ſʒ deſtruet᷑.iõ neceſſe
eſt ꝑ oppoſitũ.qꝙ ex tali honoꝛe ſeq̃t ↄjfſu
ſio.⁊ ex tali laude vituperiũ.⁊ ex tali glo
ria oꝑpꝛobꝛiũ.Et ſic neceſſcẽ ꝙ honoꝛ
ꝓpꝛiꝰ hois.⁊ ꝓpa laus ⁊ glłia trãſeãt in
eternã ↄfuſionẽ.ꝑpetuũ vituperiũ.et in
ſempiternũ oppꝛobꝛiũ.Et ſic qͥ q̃rit ppb
um honoꝛẽ. ꝓpꝛiã laudẽ.⁊ glłiaʒ.q̃rit et/
nã ↄfuſionẽ.ppetuũ vituperiũ ⁊ ſempi/

nunt᷑ et laus et vituperiũ et glo/

ternum oppꝛobꝛiũ ſuijpſius.Et eſt eti/Ti.clxi.

am ſimile de ꝓpꝛio amoꝛe. Haʒ ſicut de
ꝓpꝛio amoꝛe finalit ſeq̃t odiũ ꝑpetuum

ſuijpᷣpꝰ.ita ex ppo honoꝛe finalit᷑ ſeqt᷑ et-

na ↄfuſio ſuijpᷣiꝰ.Et nõ ſolũ h.ſʒ etiã ſũ
ma ĩutilitas.ſũmũ dãnuʒ ⁊ incõmoduʒ

Et ſic deſiderãs ppuʒ honoꝛẽ deſiderat
ſũmã ſuã ↄfuſionẽ.⁊ ſuã ſũ mã ĩutilitatẽ

O, ꝑ bonoꝛẽ laudẽ 1 gliaʒ? ꝑ coꝝꝑ ?⸗
riu.ſq p ofuſionẽ et vituperiũ mag viſi
biliter maifeſtat᷑ diſtinctioꝛ ſeꝑatio ipi⸗

hoĩs a bꝛutis aĩalibo q; pꝑ aliqd aliud.
(Litulus. cciiſj.

„

eæxientia eſt ren magiſtra.?
m 4

Woniaʒz anutẽ

— S õ 2 . 8
6

nec pñt dare alicui honoꝛẽ nec laudẽ nꝰ

głiam.nec oppoſita iſtoꝝ.ſcʒ inhonoꝛa

am eſt manifeſtũ.ꝙ ipᷣe ſolus hõ in mũ/

è “

et ſcala nature mãifeſtat.q deo ſũme cõ⸗
uenit honoꝛ laus et głia.

qͥb tñ nõ ↄuenit.⁊ oĩa q̃ hñt exponũtꝓ

CTi. aii Oy hõ cognoſcit hbonoꝛẽ deii c
qWuicquid videtur per experientiam eſt ſibiles et ſpirituales et nõ ad res coꝛpo/ lbien
multũ certũ.⁊ qꝛ honoꝛ laus ⁊ glia ⁊ fa rales nec bꝛutales.ſequitur ꝙ qnto res net n
ma ſunt nota hoĩbo ꝑ exꝑientiã. iõ illa qᷓeſt magis ſpũalis.intellectualis.iĩuiſibi ſ jiel
ꝓbant᷑ ⁊ ↄcludunt᷑ ꝑ honoꝛẽ ⁊ alia ſunt lis.et magis diſtat a bꝛutis.tãto magis 9
multũ certa homiba ⁊ ꝓpinqua. Et iõ eiↄuenit honoꝛ laus et glia. Et q; de ẽ ſinn.
qntũ poſſumꝰdebemꝰoĩa ꝓbareꝑ illa q ſũme ſpũalis.ſũme intellectualł. et ſũme ne⸗
ſunt nobis magis ꝓpinq̃ ⁊ familiaria. iuiſibilis.iõ ſeqͥtur ꝙ deo ſũmeet in ſũ/ f nclf
ſicut ſunt honoꝛ laus ⁊ glłia.et eoꝝ ↄtra mo ↄuenit honoꝛ laus et glia.et de ẽ Kve I
ria.ſcʒ inhonoꝛatio.ↄfuſio.vituperium ſũme honoꝛabil.laudabitł.et gloꝛificabi
Videmꝰaũt ꝑ exꝑientiã ꝙ aĩalia bꝛuta lis.Etꝑ ↄñs oppoſita iſtoꝝ ſcʒ inhono
q̃ ſunt infra hoĩeʒ. nõ cogſcunt honoꝛẽ ratio.ↄfuſio.vituperiũ.oppꝛobꝛiũ ⁊ ve
nec laudẽ nec głiam.nec oppoſita iſtoꝝ recũdia.ↄtempt diffamatio et irriſio.et
ſcʒ inhonoꝛationẽ nec ↄfuſionẽ nꝰ vitu oia q̃ ſũt ↄ honoꝛẽ.in ſũmo ei diſcöunenn
periũ. Et iõ videmꝰ ꝙ ipᷣa aĩalia neſciüt unt et ↄtrariant᷑. Et ſic oꝛdo creaturarũ Titłoi

nebonit

ohzrein

tionẽ. nec etiã appetũt n? querũt nec de ¶Pꝛobatio qꝙ dee velit defenſare et ma Did norede
ſiderãt honoꝛẽ nec laudẽ. nec gliam nec nutenere ſuũ ꝓpuʒz . tl, oiai fan
fama.nec nomẽ.nec timẽt inhonoꝛatö, Litulus. ccv. oc, ühone
nec timẽt ↄfuſionẽ nec verecundiã.nec VUod aũt deꝰ velit manutenere. h. cwlolideo
vituperiũ.nec oppꝛobꝛiũ nec ↄtemptuz defenſare. augmẽtare et ↄᷣuare . c hocctſon
nec ignominiã.nec deriſionẽ.nec diffa⸗ ſuũ honoꝛẽ qͥ maxiĩeet ĩ ſũmo ei pr. cpatnroi
mationẽ.q̃ oĩa ↄtrariant᷑ honoꝛi.nec tñ uenit.h̊ poſſumꝰmãifeſtare ex ꝑte hoĩſ Dci rcrnin
videmꝰꝙ aliqͥ mõ amãt⁊timẽt.ſjj ꝑ exi Si eĩ hoĩes tãtũ diligũt honoꝛẽ ꝓpꝛiũ Dicp nhrine

Vyih munsg

do cognoſcit oĩa iſta.⁊ pᷣt et ſcit dare aliihonoꝛe ꝓpo ad ilũ manutenẽdũ.defen Tippy vediig
cui.et pᷣt reciꝑe et appetere et q̃rereet de/ ¶ dendũ.et ↄſeruãdũ. ſcʒ auꝝ argẽtum et 1mann
ſigerare et tractare et inueſtigare. Uñ ᷣt amicos et qͥcqͥd eſt eis ſubiectũ.et qͥ cqd ſegliu
dare alijs honoꝛẽ.laudẽ et glłiam et qᷓre- mag diligũt.imo ⁊ qð płẽ ſeipᷣos expo dict
re ſibijpſi.et etiã ſuꝑ oĩa timet et fugitin nũt moꝛti.et vitã ꝓpꝛiã dãt ꝓ honoꝛeꝓ dednib
honoꝛationẽ.ↄfuſionẽ.verecũdiã.vitu/ pꝛio defendẽdo et manutenẽdo.q̃nto g̊ migen
periũ ⁊ oppꝛobꝛiũ et diffamationẽ. Et mag decui in ſũmo ↄuenit honoꝛ ⁊ de Is
cxinde poſſumꝰ cogaſcere manitfeſtiſſimã bert.diliget et ↄſeruabit. manutenebit et neol
Ddifferẽtiã et ſeꝑationẽ et diſtinctionẽ ad augmẽtabit ſuũ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ et illũ de uo f
oculũ inter hoĩes et oĩa aĩalia ꝑ honoꝛẽ fendet.Et ſi hõ eo qꝛ diligit ſuũ honoꝛẽ Punifck
laudẽ et gloꝛiã et ↄtraria iſtoꝝ. Et ideo ꝓpꝛiũ nullo mõ patit᷑ ꝙ ſuꝰ honoꝛ dimi hr, dictee⸗
ſeqtur ꝙ oĩa iſta aſcẽdunt ſuꝑ aĩalia. et nuat᷑.q̃nto minꝰ patiet᷑ deꝰſuũ honoꝛem i. ecicif
pↄñs ſunt res inſenſibiles et intellectu diminui.cui ſolũ debet᷑: Itẽ ſi hõ qͥ dili⸗ hr. genüge
gales et app̃henſibiles ꝑ intellectũ.Et iõ git ſuũ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ.hʒ odio oẽm aliũ obp ſooneci
ſeqtur ꝙ, honoꝛ laus et głia ⁊c.ſolũ ꝑti /⸗ honoꝛẽ.qͥ pᷣt ledere et deſtruere vł dimi/ l ede
nẽt ad res intellectuales et ſpũales. Et nuere ſuũ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ.q̃nto ò mag de cni
crinde etiã poſſumꝰcõcludere ꝙ hõ hʒ ĩ nus q diligit ſuũ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ et ſinglła/ D
ſe aliqͥd occultũ et inuiſibile.⁊ alios ooꝝ rẽ etcui in ſũmo ↄuenit.hẽbit odio oẽm deopft
los occultos.et alias aures.et aliũviſũ. aliũ honoꝛẽ cuiuſcũq; qͥ vriat᷑ ſuo hono ſentede
aliũ auditũ.ſuꝑ oĩa aĩalia qꝛ coaſcit ho⸗ ri vel nõ ↄcoꝛdat cũ ſuo honoꝛe.⁊ illum raune
noꝛẽ ⁊ ↄfuſionẽ ⁊c.et aĩalia nõ pñnt. deſtruet⁊ annihilabit:Ex h̊ poſſu mus ihn ed
Oꝛ exinde oñdit᷑ ꝙ maxie deo cõue · 2ↄcludere ꝙ deus deducet qͥcquid eſtvel *
nit hono. ¶ Titulus. cclij. erit vel fuit ad ſuum honoꝛẽ.⁊ ꝙ omnia cpobt uin⸗
AXqꝛ honoꝛ laus et glia ꝑtinẽt ſeruient ſuo honoꝛi.Et etiã poſſumꝰ vi *
ſoluz ad res intelleciuales inui- dereq; magna res eſt honoꝛ in ſe.et quõ i

— —

Ci. ccvi. O chꝛiſtus ſit veru

22
*2

nö . — 5 9 * „ „*
tuiman eſt aliqͥd excellẽtiſſimũ ⁊ aliqd ſupꝛa ho num qð eſt ꝓpꝛiũ dei vt ꝓbatũ eſt.dicit Hath.
Pnon mines.cũ hoĩes exponũt ſeipbos moꝛti ſe iudicaturũ om̃es hoĩes in fine mnu/ ix.
— ꝓillo manutenẽdo.⁊ qͥcquid habẽt dĩẽt qi.qð ſoli deo ↄuenit. Item dicit ſe reſn Joh. v.
tle dench⸗ ꝓ illo.⁊ pᷣeligunt moꝛi.qᷓ; æ honoꝛ mo/ ſcitaturũ om̃es homiĩes in fine mũdi.⁊ ⁊.vi.
ube riatur.. ꝓmittit dare vitã eternã oĩbus credenti
Nolcin Do p illa qᷓ dicta ſunt de honoꝛe dei bus in eum. Item miſit diſcipnlos ſu⸗ Marci
. hreed clariſſime ⁊ indubitat᷑ oñdit᷑ ꝙ ihs mpSs os ꝑ vniuerſum mundũ.ad pᷣdicanduʒ vltimo
ikraaſte eſt verꝰfiliꝰ dei et᷑ni patris oĩpotẽtis. nomẽ ſuũ ⁊ doctrinã ſuã nouã ⁊ inaudi
aguiti — itulus.ccvi. tam a ſeculo.⁊ nouã legẽ dando ꝓmittẽ
ditopſetho. b do credetibo vitã eternã ⁊ cõminãdo ĩ/
oppeche 2 200 credulis moꝛtẽ ⁊ damnationẽ eternam.
mmanolhigt L Bs xpᷣs quẽ colit ?1H aUfſa Item in noie ſuo eſt tota xpᷣianitas edi
ellwſlicn gd aũt ꝙ ihs xpᷣs quẽ colit ⁊ a – nn 8 cce
inocidiiet Iat tota xpᷣianitas ſit verꝰfilꝰ ficata ⁊ ante nõ erat.⁊ populus xpᷣianꝰ
codogummi 11 dei eterni.oĩpotẽtis.ſũme ſapientis.ſũ/ in quo eſt imperiũ romanũ et multa re/
r gdevſinh me bonitatis qͥ creauit mũdũ de nihilo gna mundi. colit xpᷣm ⁊ adoꝛat ⁊ credit
in opꝑtʒ reſumcre oĩa qᷓ ſunt iã ↄcluſa de bo tanq; verũ filiũ dei. vnum in eſſentia cũ
dnimn , Ti. clx/ noꝛedei. Uñ pbatũ eſt hmo ꝙ de oꝑpa? patrxre.equalẽ per om̃ia deo patri. ⁊ taq;
noe xxi. ⁊ ti/ oĩa ꝗᷓ facit extra ſe ꝓpt᷑ ſuñ honoꝛẽ ⁊ ad miſſum a deo.⁊ tanq; vnũ deũ cum ba,
9. uio. cl/ ſuũ honoꝛẽc.⁊ ad ſuã laudẽꝛ głiaʒ.¶ Itẽ tre.⁊ nõ tanq; duos deos. timet ip e
mun Errh. ſolldeo deber honoꝛ laus 1 gli ꝛ noꝛatißm tanc veru deũ crentoꝛeccli⸗
wemmee ion i. clx- hoc eſt ſoli deo ꝓpꝛiũ.¶ Itẽ ꝙ ſicut de terre.Et nõ ſolũ hoc.ſed etiã om̃es diſci
grita iſüns cxi tur oĩa ꝓpter ſuũ honoꝛẽ.ita oꝑatur puli ſui ⁊ apoſtoli qͥ ipᷣm pᷣdicauerũt.et
Kng t xci nerl nome dezre gen ma pꝛo honoꝛe ſuo laboꝛauerunt. ſunt ho/
taktegbd Z.1. cxci ppter ſuũ nomẽ. Itẽ ꝙ honoꝛ di ꝑma pꝛo honoꝛe ſuo laboꝛauerunt. ſunt ho/
ithone gri . cix/ nebit in eternũ. ¶ Itẽ ↄcluſum ẽ ꝑ crea noꝛati ⁊ exaltati ⁊ dignificati in hoc mũ
bi cxviij. turas ꝙ deo ſüme ↄuenit honoꝛ.⁊ ꝙ de hy do. Item ipſe pᷣmo venit ad populũ iu- Math.
änen e, in lini honoꝛẽ ſuũ.⁊ illũ defendet dcoꝛũ qui colebat ⁊ adoꝛabat ſolꝰ in mũ xv.
muniiin Tirtv nas viiiqit honoꝛe iĩo om do verũ deũ qui creauit celũ ⁊ terrã qui
Geupenginnt manutenebit. ſ IJtẽ pde hʒ odio om do verũ deü qu Se,neinn qu
ſibiccictee⸗ nẽ aliũ honoꝛẽ qͥ repugnat ſuo honoꝛi. õõ del. Neni eoe s
el⸗ vr Dictäi eſt itulo pᷣ l. G6; fil' miſſus a patre. Et multa alia po
vkeſffamn Lecnibi ctin biro henri S Pmus Dicere helarm ſunt manifente p
dithonntp de nihil pᷣt facere ↄtra ſuũ honoꝛẽ.n?e ſumus dicet iam ſunt manifeſta ,B
rſae mittere ꝗn toth reducat᷑ ad ſuũ honoꝛcʒ totũ mundũ.q Si ergo ille hõ ihs xðõs Pꝛimo
unlec ¶ Iſtis pᷣmiſſis veniamus ad ibᷣm xpᷣm nõ ſit verus filiꝰ dei equalis deo.nec ſit ꝓbatur
nncte quẽ colit ⁊ adoꝛat ppłs xpᷣianꝰ.⁊ videa/ vnꝰ deus cuʒ patre. nec ſit milng deo
nmrgiide mus v̈ba ⁊ facta ſua.⁊ oꝑa toti mundo yero.ſʒ totũ ſit mengaciũ. tũc eqtur
nulienn maniteſta. Uñ hocẽ manitfeſtũ ipe ſe ipe ſit Yerus inimic dei aduerſari dei.
in ni Jobßh. v / dicit eſſe ven filiũ di. ⁊ nõ ſolũ B. ſʒ dicit ↄtrari deo.ĩmo nullꝰẽ nec poteſt eẽ ma⸗/
lehnn iij. ſe eẽ eq̃lẽ deo.⁊ eſſe vnũ deũ in eẽntia eũ/ ioꝛ inimic? dei ſi nõ ſit ita ſicut ihs xpᷣs
gnibolan Johᷣ.x. qẽ nũero.in eadẽdeitate nũero.ſine dini dixit. Si & nõ ſit verus filiꝰdei.nec mii
Jiſteni Joh.x/ ſionecũ ðᷣo.IJtcẽ dic ꝙ hʒ totã deitatẽ ita ſus a deo patre.⁊ tamẽ ſe dicit eẽ filiuʒ et
Fodioon Nij. ꝙ eſt de? a patre.⁊ eſt ei eq̃lis ꝑ oĩa.⁊ ꝙ E miſſum a patre ⁊ venire in noĩe pr̃is ſui
ſtwot in AEernit a deo etemnaliter. ita eſt etern fi·2 tale nomẽ attribuit ſibi.⁊ oĩa q oꝑatur
nwnun lius ⁊ nunq; pabuit pᷣncipiũ. ſʒ ſʒ cum facit vt dei filius.ſed totũ ſit mendaciũ.
naic in⸗ deo pfe fuit. Itẽ dicit ꝑↄñs ſe eſſe oipo quõ deus verus qni aeauitcelu 27 en⸗
bebitocooc tentẽ deũ creatoꝛẽ oĩm ſicut pater.⁊ vnũ pateretur pmitteret ihm chꝛiſtũ 1. nõ
rutiohin eundẽ dũm cum deo pfe.et nõ duos. ſit miſſus ab eo nec ſit ſiens eius. vſur⸗
bonort Joh. v⸗/ Itẽ dicit ſe miſſũ a ðᷣo pr̃eſuo in mũdũ pare ſibi in mũdo totũ õ
Erßoeſin⸗ i. ⁊ dicit ſe veniſſe in noĩe pr̃is ſui q eſt de et exercere opera illa qᷣ ſoli maieſtati di⸗
gicgin Joh̃ᷣx. us. ⁊ nõ in noĩe ſuo. Pꝛeterea attribuit uine conueniunt Cum em̃ deus diligit
miig, ibi opꝑa ſua q̃ ſoli deo ↄueniunt.⁊ nullo ſuũ honoꝛẽ.⁊ facit oĩa ꝓpter ſuũ hono/
ſre

mõ aiteri. Unde remittit peccata homi

rem. quõ pateret᷑ ꝙ aliqs ali qui nõ ſit

LCitulus.ccvi.

de natura ſua.nec miſſus ab eo.ĩmo to/

taliter ↄtra ipᷣʒʒ vſurpet ſibippꝛiũ hono
rẽ: Ergo ſeqtur ꝙ cũ hic deſtruat totali
ter ſtatũ dei.⁊ honoꝛẽ veri dei de directo

ſi nõ ſit ita.q vel neceſſario ita eſt ꝙ ihs
xpᷣs eſtverꝰfiliꝰdei genitus de ſua ꝓpꝛia

ſubſtãtia ⁊ miſſus ab eo.vel ꝙ de? nõ eſt

Quia vero der eſt vt iaʒ ꝓbatũ eſt.⁊ ihs

xps nõ ẽ fili ſuus nec miſſus ab eo.nec

de ſuo ↄſenſu nec volũtate. ſeqͥtur ꝙ nõ
poterit pati deſtructioneʒ ſui honoꝛis.

Quis em̃ rex ſapiẽs pateret᷑ ⁊ ꝑmitteret

in regno ſuo in q̊ hʒ totũ dñiũ.ꝙ aliqͥs
alius extra neꝰ.qͥ nõ ſit filius ſuꝰ nec miſ
ſus ab eo.nec de ſua voluntate vellet re/
gnare ⁊ dñari in regno ſuo.⁊ ꝙ diceret
ſe eſſe veꝝ filiũ regis.⁊ miſſuzʒ a rege tã/
qᷓ; a pfe.⁊ noĩe regis faceret oĩia: Nõne
iſte talis eſſet ↄtra regẽ totaliter.⁊ maioꝛ
inimic'regis qui poſſit eſſe:A ſimili er/
go de deo. Cũ ů ihs xpᷣs regnet in mun/
do et regnauit ⁊ viguit.et obtinuit pᷣnci
patũ ⁊ dñiuʒ ꝑ mille ⁊ q̃dringentos an/
nos.et honoꝛat᷑ ⁊ adoꝛat᷑ ⁊ colit᷑et timet

et credit᷑ vt verus deꝰ.⁊ vt filius dei vt

eq̃lis patri vnus ĩ eſſentia cũ patre.nul/

lo mõ diuiſus ab eo. ſeqtur vel ipſe eſt

Scdðo

Joh. x.
liij.

Tercio xpᷣs ẽ verꝰfili dei miſſus a patre¶¶ Iteʒ

verus filiꝰdei.vel ꝙ deꝰ nõ eſt.

regnare.adoꝛari ⁊ coli et honoꝛari ab oĩ
bus tanq; ſuũ veꝝ filiũ ab eo miſſum.⁊

tanq; de ſua ꝓpꝛia ſubſtantia genitũ tã/

q; deũ veꝝ de deo vero genitũ et equale
P oĩa ei in poteſtate.ĩ maieſtate.in digni

tate.in ſapiẽtia in bonitate.⁊ in eternita

te ⁊ gloꝛia.i¶ Item ſi ihs xpᷣs nõ eſt verꝰ

filius dei nec miſſus a deo eterno. vnus

de cü eoꝛ et tñ dicit ſe eſſe veꝝ filium dei
miſſum a deo.tũc q̃ro an verꝰdeꝰſciat

aut ignoꝛet: Nõ põt ignoꝛare.̊ ſcit Sʒ

ſi ſcit ⁊ taceat.̊ pmittit regnareet adoꝛa

ri et honoꝛari mẽdacẽ in noĩe ſuo.⁊ per/

mittit mũdũ decipi in noĩe ſuo.qꝛ om/
nia que xpᷣs fecit.fecit in nomĩe patris.

Sʒ hoc eſt ↄtra honoꝛẽ diuinũ eidero

gat honoꝛi di de directo. ů ſeqtur ꝙ ihs

nullꝰaliꝰab initic mundivſq; modo aſ⸗/

ſumpſit ſibi tale nomẽ.nec talẽ honoꝛeʒ

diceretſe ven filiũ dei eſſe et deũ verũ.

eſt. ihs xpᷣs eſt filius dei.qui patit᷑ ipᷣʒ

vnum in eſſentia cum deo eterno. et eſſe
vnum deũ cũ deo.et miſſum ab eo.ihs
xpᷣs eſt ſolus qui de ſeipᷣo hoc dicit. Nõ
poteſt eſſe maius nomẽ q; iſtud.nec ma

ioꝛ honoꝛ.nec vltra eſt aſcenſus. Nulluſ

autẽ ante ihm chꝛiſtũ nec poſt eũ aſſum
pſit ſibi tam grandiſſimũ nomẽ. nec taʒ
grandiſſimũ honoꝛẽ. Unde machome

tus qui venit poſt ihm chꝛiſtũ per mul

tos annos nõ dixit ſe eſſe chꝛiſtum. nec
deum. nec filium dei.nec equalẽ.nec de

eſſentia deitatis.ſed dixit ſeipſum ꝓphe
tam. Nulla autẽ compatio eſt inter no-
men ꝓp hete et nomẽ filij dei.quia in in/

finitũ nomen filij dei excedit nomen p/
phete.quia nomt filij dei dicit equalem
honoꝛẽ deitati.quia filius ðᷣi neceſſario
deus ẽ. poſtẽ; genit?eſt de deitate. Qua⸗
re ſequitur ꝙ cum iſtud ſit maius nomẽ
qð poſſit eſſe.et maioꝛ honoꝛ qui poſſit

eſſe et cogitari.cum ih̊s chꝛiſtus aſſum

pſit ſibi iſtud nomẽ nouũ.nunq; auditũ
antea.et talẽ honoꝛẽ nouũ.ſeqͥtur ꝙ; vel
eſt talis qᷓ̃lem dicit ſe eſſe vel deus nõ eſt.
cum iſtud nomẽ adbuc duret et eius ho
noꝛ. Ergo ihs xpᷣs eſtverus filiꝰdei miſ
ſus a deo. Si autẽ poſt ihm xpᷣm venit
vel veniat aliqͥs qui aſſumat ſibi aliqð
nomẽ ex ꝑtedei.vel aſſumat ſibi nomen
dei.⁊ ſit ðᷣ ihm xpᷣm.iã ſignificauit deꝰ⁊
declarauit oẽm talẽ eẽ mẽdacẽ.et nõ ve⸗

nire ab ipᷣo.qꝛ ihs xpᷣs ẽ pᷣmo ab eo miſ⸗

ſus.⁊ eſt verꝰfiliꝰeiꝰ.Quare in h̊ ꝙ ꝑmi
ſit et voluit ihm xpᷣm reqre pᷣmo ſub no
miĩe ſuo.⁊ tãq; filiũ eius.declarauit om
nẽ aliũ qͥ ſit ð ihm xpᷣm. qͥ venit in noĩe
ſuo eẽ mẽdacẽ.eſſe falſuʒ et deceptoꝛẽnꝰ
eſſe miſſum ab eo.Quare nulł aliꝰ qͥ ſit
ↄtra ihm xpᷣm ? recipiẽdꝰ.nꝰ ei aliq̃̊ mõ

eſt credẽdũ nec obediẽdũ. Pꝛexea ſi ihs Quarto

xpᷣs nõ ſit verꝰfiliꝰdei.cũ ipᷣe aſſumat ſi/
bi nomẽ iſtud et honoꝛẽ iſtuʒ: ſeqtur ꝙ;
nullus eſt nec poteſt eſſe magis ↄtra de⸗/
um.nec maioꝛ aduerſarius nec inimicꝰ

dei q; ip̃ᷣe cum vſurpet ſibi nomen deita

tis.⁊ ꝑ ↄñs eſt capitalis inimicus deinqͥ
creauit celũ et terrã. Ergo ſeqͥtur ꝙ oẽs

illi q ꝑſecuti fuerint et occiderint ieſum

xpᷣm ꝓpter hanc cãm ⁊ ꝓpt hãc rõnẽ.qꝛ
faciebat ſe filiũ dei ⁊ dicebat ⁊ qꝛ aſſume

4

onſbiti
muntdeo ve⸗
(dorund
pilequin
DGium.
fammamart
es alios
urii tn
Neroppol
debeſt eſe
aari debll
iuiaſiu
pitalis
Elgoſe
Ceopai
lom mort
ppterhie
homeri
uin dei⸗d

cb gente

(atuo.ci

(rüdeic

Pusr
RCN
gennesd
daci
umor

MIlus
eſue

müͤ⸗
önri
hapmn
Unnhon
Cale
ngior1
fecantde
Um ſoß⸗

Ps to

Meon
Ultate⸗
bꝛii to
1ern
piane
ggere
Pperiün⸗
liqſug⸗
nohon
fideißi

emoe
füntu
hocdif
D
Menisfflll
cpoſteitfin

nunonnien.

ndenacene
dcheikühen

Ertgrai an
rkſepiung
Miockinrnn
lgdai gruin

Trtditrona-
daidictehtn
lns dinealr
tdedeinelhn
Gſtnauotnni
bonoer ggigei⸗
Scheino in
i.nuniztnti

iſunen
eyadanstöſ

cdungtuoto

ans dainil

könzin n
ſumuſbidled

mat binonen

igifciden

hidgci tow

inothon
mub/
rimmſbn
Deelnultoſt
zmmitin ot

Adecchtot .

ennlb ii i
P., Nsddiim

betaſel

iſtn omg
mugo,
nsnet uinn
binenan

Pſhl e

nen
hiir
maiin

Os chꝛiſtus ſit verus filius dei

M 8
*

bat ſibi iſtũ honoꝛẽ. q; omnes tales fece
runt deo vero maximũ honoꝛẽ quia oc/
ciderunt⁊ ꝑſecuti fuerũt ſuũ inimicũ ca
pitalẽ qui vſurpabat ſibi talẽ honoꝛẽ et
dñium.⁊ per ↄñis tales debent a deo mł
tum amari.honoꝛari ⁊ exaltari ſuꝑ om/
nes alios qͥ ſic vindicauerũt diuinã in/

iuriã ⁊ ↄſeruauerũt diuinũ honoꝛẽ. Et

per oppoſitũ.om̃s ſuſtinẽtes iſᷣm xpᷣm
debent eſſe in odiũ dei.⁊ depmi⁊ vilifi/
cari.debilificari ſuper oms gentes mũ/

di.quia ſuſtinẽt illũ qͥ eſt inimicꝰ dei ca/
pitalis.qͥ vſurpat ſibi taleʒ honoꝛẽ dei.
Ergo ſeq tur ex iſtis oĩibus ꝙ popuł iu
deoꝝ qui perſecutꝰẽ ihm xpᷣm.⁊ occidit
ipᷣm moꝛte turpiſſima⁊ crucifixit.⁊ hoc

ꝓpter hãc cauſaʒ.qꝛ aſſumebat ſibi iſtðᷣ

nomẽ ⁊ iſtũ honoꝛẽ.ſcʒ qꝛ faciebat ſe fui

um dei. debet eſſe ſuꝑ oẽs ppłos.⁊ ſuꝑ
osẽs gentes honoꝛatꝰ.exaltatꝰ ⁊ dignifi⸗

catus.cũ occideret inimicũ dei ⁊ aduer/d

ſariũ dei capitalẽ. Et per oppoſitũ po/
pulus xpᷣianꝰ qui ſuſtinet adoꝛat hono/

rat.⁊ colit ihm xpᷣm.dʒ eſſe ſuper om̃es
gentes depꝛeſſus.inhonoꝛatꝰ.⁊ in odio
dei ab ipo totaliter derelicitꝰ.Sed tñ to
tum oppoſuiũ eſt in facto.qꝛ ille ſolꝰ po/

pulus iudeoꝝ eſt in mũdo captiuacꝰ. de

pꝛeſſus.vilipẽſus.⁊ in oppꝛobꝛiũ totiꝰ
mũdidiſꝑſus.Et tñ anteq; occiderunt
ihm xpᷣm.erãt in honoꝛe.⁊ tñ deꝰ nõ de/
bet ꝑmittere ꝙ ille ppis qͥ vindicauit ſu
um honoꝛẽ ſit in vituperio totiꝰ mundi
cũ ei fecerit maximũ honoꝛẽ qͥ nõ pᷣt eẽ
maioꝛ. ⁊ cũ nlla ſit gens ĩ mũdo q̃ tãtũ
fecerit deo hbonoꝛẽ.occidẽdo aduerſari/
um ſuũ.⁊ defendẽdo honoꝛẽ ſuũ.ſi ihs
xpᷣs nõ ſit filiꝰ dei.⁊ tñ ſuſtinẽdo adhuc
tẽ ↄtra ihm xpᷣm manẽt iudei in capti/

nitate.⁊ ꝓpt᷑ hanc cauſaʒ ſunt in oppꝛo
bꝛiũ totꝭ mũdi.⁊ fuerũt ꝑ mille annos

1 qdringentos. Et ꝑ oppoſitũ populłꝰ

xvᷣianꝰ eſt ⁊ fuit in magno honoꝛe inma

gua exaltatõe? in mag dignitate.⁊ tenet
iperiũ romanũ.⁊ Gppt᷑ ihm xpᷣm.⁊ oẽs
illi qͥ ſuſtinuerũt ihm xpᷣm ſunt in maxi⸗/
mo honoꝛe ⁊ reuerẽtia in mũdo.⁊ fit fe/

ſtũ de ipᷣis.ſic ð ſuis apłis.de ſuis mar

yrib. de ſuis ↄfeſſoꝛibo.⁊ infra eccłiam
ihu xpᷣi ſunt ⁊ fuerũt imꝑatoꝛes reges ⁊

—

plura regna. Ergo ſeqtur ꝙ ißs xpᷣs eſt
filiꝰdei verꝰ.vel deꝰ nõ eſt deꝰ. IJtẽ iudei Quinto
occiderũt ihm xpᷣm ⁊ crucifixerũt qꝛ di
cebat ſe filiuʒ dei ⁊ miſſum a deo.⁊ G̊ eſt
maniteſtũ per totũ mũdũ.& ſi nõ eratve
rus filiꝰdei.poſt moꝛtẽ ſuã ꝑdere debu/

it iſtud nomẽ ⁊ iſtũ honoꝛẽ vt amplius
nõ fieret ſermo de iſto in mũdo. niſi ĩ ſu
um vituperiũ ⁊ dedecꝰ. ⁊ tñ poſt moꝛtẽ
ſuã magis regnauit ⁊ viguit no mẽ ſuũ

ᷓ̃ᷓ; ante.⁊ habuit maioꝛẽ honoꝛẽ q; ante.

—

qꝛ poſt moꝛtẽ ſuã Pdicatus E adoꝛatus
honoꝛatꝰ⁊ creditꝰ tanq; ver
equalis deo ꝑ oĩa.Si nõ erat verꝰ fili
us dei.cũ fuerit vere moꝛtuꝰper indeos

ſuos inimicos capitales occidetes eum

tanq; fuiũ dei.quõ poſt moꝛtẽ obtinuit
tãtũ nomẽ.tãtũ honoꝛẽ ꝑ vniuerſũ mũ/⸗
dũ: Et ſic ante moꝛtẽ⁊ magis poſt moꝛ

tẽ claruit ipm eẽ filiũ dei q; añ.& ſeqͥtur

filius dei ?

ꝙ ipe eſt verus filiꝰdei.IJtẽ nõ ſolũ ipſe

ihs xpᷣs fuit in maioꝛe honoꝛe poſt moꝛ
te.ſed etiã om̃ia que iudei fecerũt ei ĩ vi/
tuperiũ.ↄuerſa ſunt in honoꝛe maximũ

crux q̃ᷓ erat ſuppliciũ latronũ.ↄuerſa ẽ

ꝓpter ipᷣm in maximũ honoꝛc.Et tamẽ
ſi nõ cſſet verus filius dei.nõ ꝑ miliſſet

deus verus ipᷣm poſt moꝛteʒ honoꝛari.

nec illa que facta ſunt ſibi in vituperiuʒ.
conuerti in honoꝛẽ ſuũ. Pꝛeterea ſi chꝛi

ſtus nõ ſitverus filius dei eternus natꝰ
de deitate.tunc neceſſe eſt ꝙ; ſi pura cre/
atura. ⁊ tamẽ dicit ſe eſſe deũ ⁊ natuʒ de
deitate.ergo ſeqͥtur ꝙ dicit ſůmũ mẽda⸗/
ciũ.q̊ nõ poteſt eſſe maiꝰ.ſeqtur ergo q;

totaliter eſt ↄtra deũ.extra deũ.⁊ ꝑ pſñs

nõ amat verũ deum pmo.ex toto coꝛde.
ſed amat pꝛimo ſeipᷣm.amat pᷣmo ſuam
ꝓpꝛiã voluntatẽ.⁊ amat pꝛimo ſuum ꝓ
pꝛiũ honoꝛẽ.ſuam laudẽ.ſuam gloꝛiaʒ.
⁊ facit ſe deum ſua ꝓpꝛiavoluntate.⁊ au

ctoꝛitate. Et per ↄſequẽs eſt elongatus

in infinitũ a deo.⁊ habet in ſe om̃ia ma⸗/

la que ſequuntur ex ꝓpꝛio honoꝛe⁊ pꝛo
pꝛio qamoꝛe.ita ꝙ eſt iniuſtus.inoꝛdina
tus. ⁊ deuiatus a veritate. excecatus in

ſeipſo. nõ co gnoleen veritatem. nõ ha⸗/⸗
bens in ſeipſo quietẽ.nec verum gaudi/
um qð naſcit᷑ ex vero amoꝛe dei.⁊ ẽ ↄtra

hoiĩem inqntũ hõ eſt. ⁊ ↄtra bonũ boĩs.

Sexto

Ti.cxx/
xvj⸗

Joh. v.
Septĩo

Ciitulus.ccvii.

⁊otra ſeipᷣʒ.⁊ ↄtra oꝛdinationẽ vniuer/
ſi totius.⁊ eſt deus falſus.deceptuoſus
doloſus.fraudulẽtus.latro ꝓditoꝛ.ra/
piens ſibi honoꝛẽ diuinũ.Et ideo ẽ peſ
ſimus ⁊ peſſima creatura.nec aliqua cre
atura poteſt eſſe peioꝛ.eſt ſuꝑbiſſimꝰ⁊ in

ſũmo gradu ſuꝑbie.appetẽs omnẽ ho/

noꝛem ſibi ⁊ om nẽ laudẽ ⁊ omnẽ gloꝛiã
Item ſua ꝓpꝛia lex quam dedit oꝑtet q
ſit cõtra deũ cõtra veritatẽ ↄtra iuſticiaʒ

⁊ ↄtra naturã homis inqntũ homo ẽ.⁊
ↄtra oꝛdinẽ creaturaꝝ.ↄtra naturã libe/
ri arbitrij. Item habet in ſeipo radicem

⁊ fontem omniũ maloꝝ in ſummo gra/

du.ſcʒ amoꝛem ſuijpſiꝰ pꝛiuatũ.⁊ ꝑ con
ſequẽs habet in ſeipo radicẽ ⁊ oꝛiginem
totalẽ oĩs iniuſticie.oĩs peccati.oĩs vi/
cij.oĩs falſitatis ⁊ erroꝛis.doli.fraudis.
deceptionis.ſicut dictũ eſt ſuꝑius in ca
pitulo de duobo amoꝛibo. Sed tñ om̃ia
iſta ſunt falſiſſima.qꝛ lex ⁊ doctrina ihu

xp̃ᷣi eſt veriſſima.ſacratiſſima.puriſſima

mũdiſſima.iuſtiſſima. rectiſſima. oꝛdi/

natiſſima.nullo mõ cõtra deũ.ſed tota/

liter ᷣm deũ ↄuenientiſſima homĩ inq̃n
tum homo ẽ ⁊ toti oꝛdini creaturaꝝ. tẽ/
dens ad bonũ hoĩm.⁊ ad verũ bonum
⁊ ad veritatẽ.fraternitatẽ ⁊ ↄcoꝛdiam ⁊
pacem oĩm hoĩm.tota ſpũalis de rebuſ
eternistota fundata in amoꝛeveriſſimo
⁊ caſtiſſimo.pugnãs ↄtra radicẽ omni/
um maloꝝ.⁊ illã totaliter deſtrueus ſcʒ
ↄtra ꝓpꝛiũ amoꝛẽ ⁊ puatum.⁊ ↄtra ꝓp/
um honoꝛẽ ⁊ ꝓpꝛiã voluntatẽ. Et h̊ pa

tet diſcutiẽdo totũ nouũ teſtamẽtũ.in q̃ᷓ

continet᷑ lex ſua.Et ꝑ ↄñs ihs xpᷣs ẽ ve⸗/
rus filius dei.ſicut ipᷣemet dicit. Pꝛete/
rea ſi ih̊s xpᷣs nõ ſit verus filius dei.⁊ ꝑ
ↄñs nõ ſit verꝰ deus. ſicut ipᷣemet dicit
ſe eſſe.ſeqtur ꝙ eſt ſuꝑbiſſimꝰ.cupidiſſi/
mus.honoꝛis.laudis. gloꝛie.⁊ pꝛopꝛie
excellentie.ꝭ̊ impoſſibile ꝙ homo ſuper
bus qui vult reputari deus ⁊ credi cuʒ
nõ ſit. velit ſubire ⁊ recipe tam humilit᷑.
tam pacifice.tam libẽter.tã voluntarie.
tantã ↄfuſionẽ.tantã illuſionẽ.tantã de
iectionẽ.tantã paſſionẽ.tantã ignomini
oſam moꝛtẽ turpiſſimã. ⁊ ſubire ſponte

moꝛtẽ crucis.que crux erat in vitu peri/

um ⁊ ſcandalũ totius mũdi.Et t ihs

Xpᷣs voluntarie.ſponte. libenter volnit
pati om̃ia ſupꝛadicta.Et tñ oĩa iſta ſũt
ↄtra naturã ſuꝑbie.Quare ſequit᷑ ꝙ cuʒ
oĩa facta ihu xpᷣi ſint fundata ĩ ſũma hu
militate qua nõ poſſit eſſe maioꝛ. q ipſe

vere eſt filius dei. ⁊verus deꝰ.⁊ impoſſia

ctis.ꝙ ex ꝑte honoꝛis diuini.⁊ ex natu/

ra honoꝛis ↄcludit᷑ ꝙ ihs xpᷣs eſt verus
filius dei.⁊ eſt verus de.

Dy p ola ſupdicta ꝓbat᷑ j tota xpᷣia/
e an adel rnd crie

ciũ.ĩpoſſibile ẽ ipʒ errare.ĩpoſſibileẽ ipʒ
deficere.impoſſibile eſt ipᷣm aliqð malũ
agere.male oꝛdinare.male loqui.impoſ/
ſibile eſt ipᷣm velle aliquẽ deciꝑe.ĩpoſſi/

bile eſt ipᷣm velle alicui nocere.Et quia

ipᷣe dicit ꝗ; in deitate eſt pater ⁊ filius et
ſpũſſanctꝰ.⁊ ꝙ hi tres vnũ ſunt.⁊ q; ipᷣe

eſt ſecũda ꝑſona ĩ deitate. ſequit᷑ ꝙ ita
eſt. ⁊ B eſt veriſſimũ qꝙ tres pſone ſunt ĩ

diuinitate. Et ſic ꝓbata eſt ſũma trini/
tas ꝑſonaꝝ eo quia fil dei dicit. Item
quia met dicit ſe eſſe hominẽ ⁊ filiũ hoĩſ

ſeqͥ tur ꝙ ipᷣe eſt homo verus.⁊ ꝑ ↄñs ẽ

verus de? ⁊ verus hõ.quia ipᷣemet dicit

bile eſt aliter eẽ. Et ſic patet ex oĩbus di

quia ieſus
chꝛiſtus eſt verus fili dei. ſe /
auitur ꝙ quicqd dicit eſt ve/
rum.⁊ impoſſibile eſt iᷣm dicere mẽda/

V⸗

Joh.ii

⁊ quicqͥd ipᷣe dicit eſt ſũme auctoꝛitatis
1 infinite ⁊ ſũme veritatis.qꝛ eſt filꝰ dei
loquens ex ꝑte patris ⁊ auctoꝛitate pa/

tris. Item ſeqtur ꝙ; quicqͥd ipᷣe oꝛdina-/

uit. vel de mandato ſuo eſt oꝛdinatũ.to/⸗

tum eſt veriſſimũ.Et quia tota xpᷣiani/

tas habet oꝛtũ a ihu xpo ⁊ eſt fundata ĩ
ipᷣo ⁊ ꝑ ipᷣm ⁊ ſᷣm ipſum.ſeqᷣtur ꝙ ipa eſt
fundata in ſũma veritate.qꝛ in vero fi/

lio dei.Ouia ſi radix eſt vera ⁊ ſancta.to

tum quicqͥd inde ꝓcedit eſt veꝝ ⁊ ſcim̃.

Et quia qͥcquid in eccłia fit.⁊ eſt oꝛdĩa
tu m.totũ fit ⁊ eſt oꝛdinatũ in noie ⁊ au/

ctoꝛitate ihu xp̃ᷣi filij dei.ſequit᷑ ꝙ om̃ia

que fiunt in eccleſia ihu chꝛiſti ſunt ve/
riſſima ⁊ ſũme auctoꝛitatis.⁊ qͥcquid ec
cleſia facit inntũ ecclia eſt totũ veriſſi⸗
mũ ⁊ ſũme auctoꝛitatis eſtEt ꝑ ↄſeqns

—

Aucto /
ritas ec/
cleſie ꝓ/
batur

elſee

—

1.

it⸗

Ohi wbiple
potno blen
iipen crardi

cgichee
ancga
hataeauct
poefited
b wiſini⸗
ſt 1 mieant

1
„

——

ünonüte
bauttanri
dicitde

S=e

ever.
acihs
lichlos fi

Piianitat

gofmia

Auicr
Edebe

hobis/
Camentu
Koiman
unn Kte
Wr
onde
nceer
noͤge
deict
ccit
flüüd⸗
ſamn
oet
nnlh
ſorſitun
ſoooini

gayoli
Upatis
piſſims
ſacort
linsde
litatee
octar
ofnia⸗
ytlita
lon
itcta.
hirg
Pke

dentrnen .

Vmidin in
hun
utinkcn
nchnifinah

usddiee

Patetgeöſtd
diuinitgnan
bsröstifetg
n⸗

nnan
cij

r. 1

ig lein
ivensi N⸗
Niccsdictckre

nelogclinpo⸗

edenge deſſ.

nidene, Lcn)
thaurtflinsc
nüſn 10i
ur zinigt
Pmsgonrnn
Auckſünamm
Pdädict n)
oninitfiel
pns. 1 oͦ
Auinijcnun
ine aumnat
guCrüten

iedlru

Kcrcdinait⸗

gatona enn

t tfuni

Plimo
r ginnn
trantuc

rckran

e acinl
lufind in

9

N1 „

4.

quicqd ecclia xpᷣipbat eſt cõpꝛobatum

3 4 4
. . . „

⁊ quicqͥd repꝛobat ẽrepꝛobatũ.Et ſic p
bata ẽ auctoꝛitas eccłie. Itẽ poſtq; ihs

xp̃ᷣs ẽ filiꝰdei.ſequit᷑ ꝙ oẽs articuli ſunt
P,) bib
lia ſit va
pꝓbatr

veriſſimi. Itẽ ſequit᷑ ꝙ tota biblia eſt ve
ra.⁊ ĩ ea nullũ mẽdaciũ põt eſſe. Uñ to/

tũ nouũ teſtamẽtũ eſt a xpo.⁊ ipſemet
bauit antiquũ teſtamentũ et ꝓphetas.⁊

dicit ꝙ de ipſo loquebant᷑ ⁊ ꝑ cõſequẽs

neceſſe ẽ ꝙ ſit ven. et ſic vtrũq; teſtamẽ/
tũ ẽ ven. Ecce ergo qliter ꝓbari habʒ H̊

ſcʒ ꝙ ihs xpᷣs ẽ verus fili dei.⁊ ẽ funda
mentũ ⁊ radix vnica ad ꝓbandũ oẽs ar
ticulos fidei. et vtrũq; teſtamerũ.ꝛ tota
xpᷣianitatẽ.et totaʒ eccleſiã eſſe ĩveritate.

AAa omia reſpiciũt hm xpᷣm Ecce ergo
igten liter p vna veritaté pbant᷑ oĩa. Yüda/
böndiceetix
ripoſtbiriß
ſtüönaicnd

re ̊ debemus iſtã veritatẽ pncipaliter ĩ
nobis.ſ.q; ihs xpᷣs eſt filꝰ dei.qꝛ ẽ fun/
damentũ totiꝰſcpture et totius eccleſie.
et oĩm articuloꝝ fidei et oĩm ſacramẽto

rum. Et exinde ſequit᷑ ꝙ oẽs illi qͥ ſuntꝛ

CThꝛiſtꝰ
ſpötevo

luit pati

veniũt ↄtra ihm xpᷣm.ſunt ↄtra deuʒ.et

extra deũ.extra viã.et extra veritatẽ. Ti
mere ergo debet oĩs hõ Ihm xpᷣm Qui
nõ credit in eũ poſtq; ipſe eſt verꝰ filius

dei. et etiã infiniti hoies veraciter credi -

derũt in ipᷣm.et ipᷣm crediderũt eſſe veꝝ
filiũ dei miſſũ a patre et ppter hãc cau/
ſam moꝛtui ſunt.et volũtarie receperũt

moꝛtẽ.nõ põt excuſari. Sequit᷑ ergo

nullꝰhõ excuſat᷑. Si em̃ nullcredidi
ſuꝑ oĩa illi qui iaʒ xpᷣiani ſunt.ne deuiẽt
ab ipſo.ne ſint ↄtra ipᷣm. Suꝑ oĩa autẽ
ↄſiderare debet xpᷣianus ſummuzʒ opus
et arduiſſimũ etvltimũ qð fecitihs xps
qa volũtarie.ſponte.ſciẽter.libẽter volu
it pati ⁊ ſuſtinere tã ignominioſaʒ⁊ tur/
piſſimã paſſionẽ.qua de cauſa voluit h;

foꝛſitan Fenlari pohe⸗ LCauere debet

facere:Quia cũ eſſet ſapiẽtiſſimus.qꝛ fi
lius dei erat.nõ ſine maxima cauſa ⁊ vti

litate et neceſſitate voluit hoc facere.qͥa

hoc tangebat pſonã ſuam. Et ideo ſuꝑ

om̃ia ↄſideraredebet xpᷣianus.q̃ cauſa.
ꝗ̃ vtilitas.q̃ neceſſitas.qs fructus tante

nü tãta voluiſſe pati et ſuſtinere. Uñ ni

hil magis publicũ.nihil magis certum
apud oẽs hoĩes ð xpᷣo qᷓ paſſio ſua.Et

ido in paſſioneſua debemꝰfacere nouũ
fundamẽtũ tãq; in illo qd eſt nonſſimũ

et manifeltiſſimũ et indubitatũ. taͤnᷓ

in id qð fuit vltimũ ſuoꝝ opeꝝ.¶ Pꝛete
rea ↄſiderare debẽt homies. poſtq; de

1.

babuit filiũ.⁊ ipᷣm miſit homiby. ⁊ fecit

eũ ſimilẽ homĩby.cũ quãto amoꝛe.cum
quãto honoꝛe cũ quata deuotiõe debẽt
ipᷣm reciꝑeſ Si em̃ hoĩes recipiũt crea/
turas qͥa dei ſũt.et qͥa deus fecit eas.qn
to magis debẽt reciꝑe filiũ dei ad homi

nes miſſum: Et ſi vnꝰhomo amat aliũ

hoĩem.quia eſt imago deicreataquãto
magis debẽt homiĩes amare illũ hoĩem
qui ẽ filius dei:/Et ſi hoĩes debẽt ama/
redeũ.quia dedit eis oẽs ereaturas.q̃n/
to magis debẽt amaredeũ.qᷣa miſit eis
filiũ ſuũ ⁊ fecit eũ hominẽ: Plus ergoẽ
filius datus q; oẽs creature. qͥa fact᷑ eſt
de natura hoĩm.et non põt dari magis
homibo. qꝛ creature ſunt extra naturam
Its ſihoies arguüt ver amoꝛe dei

erga cos ppter creaturas quas fecit po

pter hoĩem. et dedit homĩbo:quãto ma/
gis pñt arguere amoꝛẽ dei.qꝛ miſit filiũ
ſuũ et fecit euʒ hoĩem:ſſẽſare etiã debet
homo cũ quãta deuotiõe.cũ quãto ho/
noꝛe debet recipe et audire verba q dicit
fuli dei ex ꝑte dei patris. Nõne debet re
linquere omia alia vᷣba.et reciꝑe vᷣba et

ſermões filij dei qᷓ locutus ẽ ex ꝑte pbꝛis?

Nõne ſemp debet legere libꝛ illũ in qi
ſunt vᷣba q̃ filꝰ dei dicit ex ꝑte dei Si
em̃ hõ recipit creaturas dei. nõne mag⸗
debet reciꝑe verba filij dei.q̃ dicit ex ꝑte
dei? Nõne etiaʒ homo debet accipedo/
ctrinã filij dei.et relinqreoẽm aliã doct᷑/
nã Cũ quanta ctiã obediẽtia ⁊ honoꝛe

debet homies obedire filio dei cũ ſit ve
rus homo: Què em̃ aliũ hominẽ debet

hoies imitari,/quẽ aliũ debẽt ſeqͥ.niſi ho
bẽt magis credere q; filio dei qͥ ẽ homo?

Cuihomis vᷣ̈ba vel facta debẽt homi-
gs ceſſitas. ꝗqs fructus tante nes pẽ are⁊ cogitare.niſi ba⁊ facta ho
paſſionis.qͥa impoſſibile ẽ filiũ dei ĩua⸗

mis qui ẽ filius dei: Quia ſua vᷣba et fa
cta excedũt ĩ infinitũ om̃ia vbaet facra
oĩim hoĩm. Nõne pnalet vnũ verbüũ filij
dei qᷓ; om̃ia verba oĩm hoĩm? Quid ſe/
n

Blioſũ
Ecreder
¶ Jeſum

Xm.

oſius.quid dulcius q; verba homis qͥ ẽ

in nobilitate. in dignitate.⁊ gloꝛia ⁊ ho⸗

euſins. d flrmins ·qͥd ſolidius:qd p̃ci/

filius dei:Quis maioꝛ ↄtemptus.quis
maioꝛ ſpꝛetus.qᷓ; ↄtemnere verba et fa-
cta filij dei.⁊ de ipſis nõ curare: Itẽ cuʒ
quãto honoꝛe.cũ quãta reucrẽtia debẽt
homies honoꝛare matrẽ homis qͥ eſt fi
lius dei: Cuʒ quãta etiã reuerẽtia debẽt
hoĩcs honoꝛare duces ⁊ milites ⁊ ſerui/
toꝛes homiĩs qui eſt filius dei:Cũ quã/
ta etiã deuotõe debẽt hẽi ⁊ tangi omnia
illa qᷓ tetigithõ qͥ eſt filius d cei?
Confoꝛtatio ⁊ cõfirmatio credenti-
um in Jeſum xpᷣm tanq; in vcrũ filium
Dei. Et increpatio nõ credentiiũn.

Tce in quata
ſecuritate ſunt à nüc credunt
in ieſum xpᷣm tanq; in veruzʒ
hominẽ et veꝝ filiũ dei.et qualiter incre
pandi ſunt ſummeqͥ nõ credũtPꝛimo
ↄſiderãdũ eſt qᷓ; gloꝛioſuʒ ẽ deſe.q; ama-
büe.qᷓ; iocundũ.qᷓ; bonũ eſſe cum filio
dei.ſequi filiũ dei.habere ſocietatẽ cũ fi/
lio dei. eſſe de regno. eſſe de pplo. eſſe de

gete filij dei. eſle ſub regimine. eſſe ſub re

gula.ſub doctrina.⁊ viuere ſub xtectiõe
filij dei. Nõne ẽ hoc magis glioſuʒ. ma⸗

gis nobile. mag honoꝛabile mag'ama⸗

bile. magis bonũ ⁊ ſecuꝝ et iocundũ.q;

ſequi puꝝ hoĩem qui nõ eſt filiꝰ dei.; ſe⸗
qui purã creaturã.qᷓ; credere in ꝓphetã

&; eſſe et viuere ſub regula.ſub doctrina

⁊ ſub regimine puri homĩs.⁊ ꝓphete et

creature: Ergo illi qui credũt in hoĩem
filiũ dei.tenẽt ⁊ credũt illud qð de ſe eſt
ſumme glioſum.ſũme nobile.ſũme ho/

noꝛab üe.ſũme amabile ſũme iocundũ.

⁊2 ſũme bonũ ⁊ ſecuꝝ.Et illi qͥ credũt in
puꝝ hoĩem et ꝓphetã qui nõ eſt filiꝰ dei
ſed pura creatura.tenẽt ⁊ credũt qð ð ſe
eſt minꝰgłioſum.minꝰamabile.minus
bonũ.minꝰ nobile.minꝰſecurũ.ĩmo de
tãto qͥ credũt in hoĩem filiũ dei ſunt no
bilioꝛes ⁊ altioꝛes ⁊ dignioꝛes ⁊ hono/
rabilioꝛes in ſua credulitate ⁊ fide.qᷓ; il/
li qͥ credũt in puꝝ hominẽet ꝓphetam.
ð quãto homo qui eſt filius dei.excedit

ta ſolũ. onfoꝛtari ergo ⁊ ↄfumari
debẽt xpᷣiani ĩ ſua credulitate etfide.qa

noꝛe hoĩem ui eſt pura creatura? pꝛ
pheta ſolũ.⸗

cqredũt in hominẽ filiũ dei. in hoiem de
um. quo nihil maius.⁊ alij hoĩeſcreduit ·
in holĩem puꝝ.ĩ hoiĩem ꝓphetã.⁊ inbo⸗·

minẽ purã creaturã.Et hoc ẽ pmũ con·
foꝛtatiuũ ⁊ ↄfirmatiuũ oĩm credentiũ ĩ
ihm vxpᷣm.tanq; in hoĩeʒ veꝝ ⁊ filiũ dei
veꝝ ¶ Scdðo ↄſiderãdũ ẽ.qꝙ ihs xps to
tus nouꝰ.mõ nouo apparuit ĩ mundo.
qꝛ añ enz nũq; talis apparuerat.nec pꝰ
eũ apparuit cũ tãto nole.cũ tãta aucto⸗
ritate.cũ tãto diuio honoꝛe.qͥ diceret ſe
eſſe veꝝ hoĩem ⁊ filiũ dei miſſũ a deo.ſic

ihs xp̃ᷣs dicit de ſeipſo. Uñ ipſelſe dicit In Jo⸗

eẽ dei filiũ ⁊ deũ veꝝ miſſuʒ a deo patre bane in

ſuo ⁊ hĩeoĩa qᷓ hʒ a pꝛeſuo ⁊ nõa ſeipo. multꝭlo
et he oẽm ptãtẽ ſibi datã a pꝛe.et tanq; s.
miſſus a deo.om̃ia fecit cuiꝰ ſe dicit eſe
filiũ.⁊ quẽ ↄfitet᷑ eſſe patrẽ ſuuʒ.⁊ tanq
verus filiꝰ dei.habẽs oẽm ptãtẽ ⁊ aucto
ritatẽ a pꝛe ſuꝑ oẽs hoĩes et creaturas.
pꝛis ſui mãdata denũciauit.pᷣconiſauit
toti mũdo ꝑ ſuos apłos.qꝙ ipſeẽ verꝰfi
li dei miſſus ĩ mũdũ.etiꝓmiſñit credẽti/
bus ĩ eũ vitã eternã.⁊ eos reſuſcitare in
nouiſſimo die.et pmiſit regnũ celoꝝ. re/
miſſionẽ pctõꝝ oĩm q̃ fecerũt ̊ deuʒ. et
cõminaiꝰẽ omibo nõ credẽtibo in eũ pe/
nas eternas.dãnatõem eternã.et moꝛtẽ
eternã.⁊ ignẽ eternũ.⁊ ꝙ i fine mũdive/
niet iudicareoẽs hoĩes.⁊ retribuere bo/
nis bona.⁊ mal mala.et dicit tales mi/
nas ⁊ ↄminatõcs.ita ꝙ nõ pñt eẽ necco
gitari maioꝛes. Ecceò generale manga
tũ qð vniuerſalit᷑ pceptũ oĩbo oms ↄpDbp/3
hẽdit.om̃s includit.neminẽ ſecludit· et
aucte pꝛis ex ꝑte fiij.Ecce dicit ſe tãtuʒ
ꝙ non poſſet ſe maioꝛẽ dicere.pmiſit tã
grãdes pmiſſiões.ꝙ nõ pñt eẽ maioꝛes
nec qͥbp pñt cogitari valẽtioꝛes.locutꝰẽ
cũ tãta aucte q̃ nꝰpᷣt eẽn t cogitari ma
ioꝛ.Et h̊ ẽ ſcdᷣin ↄfoꝛtatiuũ ⁊ ↄfirmati/
uũ oĩm credẽtiũ ĩ ihm xpᷣm.tãq; in veꝝ
hoĩem ⁊ veꝝ dei filiũ.ſ.generale manda
tũ oĩbo factũ.¶ Tercio ↄſiderãdũ qliter Doctri/

doctria ⁊ lex ihu xpᷣi ẽ ita ſctã.q nõ poſ na xpi

ſit eẽ ſãctioꝛ.ita bona ꝙ nõ poſſit eẽ me/ ſancta

lioꝛ. ita vtil bono hoĩs ⁊ ↄueniẽi inqtũ

ſopöteſen
deoethom4
Ktenciü of
getannünni
nucicns)i⸗
gicoctetde
fhoienan
Cüctdocnini
ſitmeicd
wadlligetu⸗
bommine
Gchesfitc
nagaucrüti
ſcſtoneſol⸗
rienſaſ
nitapenae
mmando⸗
Piſinenn
Uundac
Ehoct
Leicpan
Vernsh
Coritat
ggobec
(ztan
m hone

yrlöri⸗

ſintpan⸗
ſesaniec
honatese
Engttege
Cohitbn
Aluttn
mccvot

ſdfits
(ordide

cPödebern
tlitcs
litmnin
fhoniof
ſüſtkl⸗
hehie
(aldtß

—

namtzne hõẽ.q; nõ põt eſſe magis vtilis.ita con dliũ ſuũ.nec miſſum ab eo.⁊ tamen con⸗
llntfti coꝛdãs toti vniuerſo.et oꝛdini creatura/ ſtat ꝙ ipſe .iſs xpᷣs nomiĩeet auctoꝛitate
iden inbein m.qꝙ nõ põt magis ↄcoꝛdare.ita ↄmu/ dci viuipꝛis ſui regnauit.⁊ regnat?ꝛ do
audici nis om̃iboa homibo.ꝙ nõ põt eſſe płcõ minat᷑ ⁊ impauit⁊ impat. etia vſus ẽ et·
ppbrite. munis.ita tota ſᷣm veritatẽ ⁊ ſᷣm deũ.q vtit᷑ tãq; deus aucte ⁊ officio deitatꝭ ſu/
nõ põt eſſe magis ſᷣm deũ.itaↄueniens pꝛa totaʒ xpᷣianitatẽ et ſuꝑ om̃es homi , d

Abocigien

deo et homĩ.ꝙ nõ põt eſſe magis. Et h̊

nes quos deus celi creauit.et hoc ꝑ ma

ti eſt terciũ ↄfoꝛtatiuũ ⁊ cõfirmatiuũ oim gna tꝑa.Et hocẽ qͥntũ qð dʒ ↄfirmare
litgiheien credentiũ in ihjm xpᷣm.¶ Quarto cũ ſu/ credetes.¶ Koiũgamus ergo om̃ia iſta Epilo⸗
pomiinn pꝛadictis ↄſiderandũ eſt. e infiniti ho/ inſimul.et fiet vnũ confoꝛtatiuũ.coꝛro/ gat.
pponannup miĩes crediderũt ĩ im xpᷣm tanq; inve boꝛatiuũ ⁊ ↄfirmatiuũ nũc oĩm creden
Nleciti nen rũ hoĩem et veꝝ ſilium dei.et ſecuti ſunt tium in iſm xpᷣm.⁊ increpatiuũ nõ cre⸗/
oncre ddiete eũ et doctrinã ſuã.et legẽ ſuã.⁊ totalirvi dentiũ. Ecce melius.ſecuriꝰ.amabiliꝰ.
dainiſiente. xerũt ſm eã cũ ſumma deuotõe.cũ ſum et magis honoꝛabile ⁊ gloꝛioſuʒ ẽ ſequi
Diiitnu! ma diligetia. et ↄfeſſi ſunt ihᷣm xpᷣm eſſe hoĩem filiũ dei.q;ᷓ quẽcuq; aliũ. ⁊ crelde⸗
niſignnngmi veꝝ hominẽ ⁊ veꝝ filiũ dei publice. qui re in eũ q; in quecũq; aliũ puꝑ hoĩem et
naſc⸗ om̃es fideles fuerũt ihu xpᷣo ⁊ nunqᷓ; eũ purã creaturã.Et qm̃ ihs xpᷣs apparu

ieſvot ütin negauerũt. ĩmo innũerabiles ꝓ iſta con- it nouus ĩ mũdo. dicit ſe veꝝ filiuʒ dei
fel

ͤnec⸗ ione ſola.dederũt vitã coꝛꝑalẽvolũè Z⁊ veꝝ hoĩem miſſum a deo patre.qͥ cea
Nta inut tarie.⁊ ſuſtinuerũt libenter toꝛmẽta infi uit celũ ⁊ terraʒ.et noĩe ſuo ⁊ auctoꝛirate
mitmnn nita. penas ⁊ tribulatões innũerabiles ſua fecit oĩa.⁊ fecit ꝓmiſſiones ⁊ omina
oirmrittad ꝑꝓmanẽdo ſemꝑ fideles ĩ ↄfeſſione Jeſu tiones q̃ ſoli deo ꝑtinẽt.⁊ hoc om̃ibw ho
— rpi.ſine timoꝛe. ſine tremoꝛe.cũ ficucia mibv generali.⁊ dedit mãdata ⁊ pꝛece
amtſanint ⁊ audacia ſũma.et cũ ſũma foꝛtitudine. pta om̃i homiĩ.⁊ toti mundo generalia.
en Et boc totũẽ manifeſtü i tota xſianita deait legẽ ſcriſſimã qͥ nõ põt eſſe bunoꝛ
iennant, te.ĩ qua xpᷣs ihs regnat et regnauit tã; nec verioꝛ nec ſanctioꝛ et innũerabiles
woſenlinen⸗ verus hõ.et verꝰ fulius dei.cũ tanta au/ populi crediderũt iã ĩ eũ firmiſſime.⁊ ſe
ngucet ctoꝛitate qua nõ põt eſſe maioꝛ. cuʒ tan / cunti ſunt eũ ⁊ doctrinã ſuã fideliſſime.?
caitdn ta obediẽtia.qua nõ pᷣt cogitari maioꝛ. cũ ſũma deuotõe.⁊ nõ ↄſtat de oppoſi/
nGnni anol ioꝛ. Et fuit intantũ dilectꝰ. ꝓ eiꝰamo/ niby iſtis ſequit᷑ꝙ valdeſecuꝝẽ credere
giinetiff rex honoꝛe voluerũt innũerabiles dare in ißm xpᷣm et ſeq eũ.ꝛ ꝙ valde deteſta/
mtun pꝛiã vitã.· ⁊ relinqre omia qᷓ in mundo bilex increpabile ⁊ nullo mõ excuſabile
nngan ſunt. patrẽ.ſet matre. vxoꝛẽ.ſilios.⁊ fra c nõ qederei eũ. qe illi qui nõ credũt.- ni
nlemma honoꝛes ⁊ delectatões. Et aliqͥ iſtoꝝ ſfu tra ipos qͥ creqũt. et nihil⸗ põt allegarid5
loioffe⸗,„ erunt reges.aliqͥ potẽtes ĩ mũdo.duces ipᷣos.nec de celi põt eos ĩ aliq̃ increpa-/

nineſcentd

tdicſktin clericia ſapiẽtes ĩ mũdo. Ecce qᷣt impa ſunt em filiũ ſun crediderut tac; i
dicgt oi toꝛes.quot reges.quot regna.q̃tduces miſſũ a deo.et ſidecepti ſunt vel eẽnt. iin
oitcͦpiin t comites.qͥt potẽtes mũdi. ⁊ q̊tſapie nomie filij dei decepti eſſent.quod ſum
ſisl tes crediderũt ĩ iſm xpᷣm tãq; ĩ veꝝ fili ma deitas pati nõ poſſe.
itoſt unm dei ⁊ veg hoĩem. Et hocẽ quartum de mõ credẽdivᷣbis dei.Et oſtendi
zi finn qð debet nũc ↄfoꝛtare oẽs homies nũc ex ꝑte honoꝛis diuini.ꝙ hõ dʒ credereyꝰ
rn credẽtes in eũ.vt pmaneãt ⁊ magis cre/ bis dei pᷣmo ⁊ ꝑ ſe t ex eo ꝙ dicit ipſe.
lan eneen Rnogdeag, ꝓ̈nul itulus. ccix. l Ti
in d, li homi ↄſtat de oppoſito.ſ.q; Jh̊s xpᷣs ani 1 αοραο Titu.c⸗
reiſe 16 nõ ſit filiꝰdei verus ⁊ verus hõ giadhs Wonia 1990 e⸗ lxxxix.
S e* a deo pꝛę.nec ↄſtat alicui ꝙ de celi reuo claratũ ẽ. ꝙ deo debet honoꝛ
naſii cauenit ipm xpᷣm. ⁊ dixerit ipm no elſefi ĩſũmo. ⁊ hõ tenet dʒ deo ſũ⸗

comites. milites.⁊ aliqui fnerũt ſummi

re nec iculpare nec redarguere. Secuti

. .
2 . .
* .

ſunt em̃ filiũ ſuũ.⁊ ĩ eũ crediderũt tãq; ĩ

mü honoꝛem.⁊ qꝛ credere alicui ⁊ vbis
ſicut qui nõ credit alicui ⁊ vᷣbis eius.re
putat eum mendacẽ. vel velle mẽtiri. vl
poſſe mętiri.Et ideo cũ honoꝛ ſit crede/
re alicui verbis cius.ſequit᷑ ꝙ hõ debz
credere deo imo debet ei pᷣmo ⁊ ꝑ ſe ſine
alio teſtimonio.ſine alia aliqua ꝓbatiõe
npurea ſimplicit ſuo ſimplici vᷣbo ſoluzʒ
Aaaꝛ ipſe dicit vel dici fecit.credere.⁊ ꝑ cõ

ſequẽs debet hõ credere quicqͥd de di/

deo ⁊ v̈bis eius.ſ.credere om̃ia vᷣba dei
quig ipſe dicit. Aliter ſequeret᷑ ꝙ ipſe fa⸗
ceret deo maximũ vituperiũ ↄtra ſunmm
honoꝛẽ.qꝛ reputaret eũ mendacẽ.vł vel
le mẽtiri. vł fallere.vl poſſe falli.Si em̃
nsoõ volo credereverbis dei ppterea q:ꝛ ip
ſee dicit. ſed quero aliã ꝓbationẽ ⁊ aliucd

teſtimoniũ tũc magis credo alicui alte/

nqᷓ deo. ⁊ reputo aliqͥd aliud magis ve
raxqᷓ; dcũ.et ſi cedo deo et verbis eius
xo qꝛ mihi videt᷑et ꝓpter meã rationeʒ.

„⸗—

tüc magis credo mihimetipſi q; deo. et
reputo me magis veracẽ q; deũ. ⁊ ſic fa
cio deo maximũ viiuperiũ.⁊ↄtra ſuum
hono:.⁊ pono me ſupꝛa deũ.qꝛ pꝛimo
credo mihimetipſi ⁊ ratiõi mee ⁊ ſenſui
meo plus q; deo Sic ͤ honoꝛ dinin p
bat modũ ⁊ foꝛmꝗ credẽdi vᷣbis dei.ita

ꝙ ratio credendi deo et tota cã ⁊ tota ra

teↄſtitutus.magis credit᷑ eiratõe digni

tatis. Unde magis credit᷑regi qᷓ; alicui

alteri de regno. et pape q; alicui alteri ð

eccleſia. Quãto ergo magis.et maxime
debet credi deo ſuo ſimplici vᷣbo qui eſt

rex regũ et dñs dominãtiũ. Et quantã
iniuriã et quantũ vituperiuʒ faceret ali/
quis ſubditus regi.ſi nõ crederetverbis
eiꝰ:Quis eſſet auſus dicere regi.nõ cre/
doverbis veſtris:Quid igit᷑ dedeo de⸗/
bet eſſe: Itẽ etiaʒ ratione ſue infinite bo
nitatꝭ ⁊ puriſſime.debet ei credi ſimpli/

cii yerbo.et debet bomo credere quicqᷣd

deus dicit. quia dat᷑ fides et credulitas

verbis ⁊ dictis alicuiꝰhoĩs quia repu/
tat᷑ bonus.⁊ quãto magis aliquis repu
tatur bonus.tãto magis credit᷑ verbis
eius. Ergo cũ deus ſit ſumme⁊ infini ⸗
te bonus.maxime debet credi vᷣbis⁊ di
ctis eius ſuo ſimplici vᷣbo et qꝛ ipſe di /·

cit. Itẽ etiã rõne ſue veritatis infallibił.

qꝛ ẽ ſumme verax ⁊ ſumme ſapiẽs.qͥ nõo

pst falli. Et ideo debet ci credi ſimplici
et hö credereqꝗ- ter. Sic ergo rõne ſũmi honoꝛis qͥ eide
cit.ita ꝙ tota cauſa.tota radix.totũ fun
Adamẽtuʒ credẽdi v̈bis dei debet eſſe qͥa
ipſe dicit. ⁊ talẽ honoꝛẽ tenet᷑ ⁊ debz hö

bet᷑.⁊ rõne ſumme maieſtatis ⁊ potẽtiſſi

me auctoꝛitatis ⁊ dignitatis.⁊ rõne ſue
infinite bonitatis.⁊ rõne ſue vᷣitatꝭ ⁊ ſa/

pientie. dz ei credi ⁊ vᷣbis ei pᷣmo etꝑ ſe
imy’ liciter. quia ipſe dicit.

ſilis modu

ᷣbis

—

*

dei.ſicut factus eſt in creaturis que ſunt
facta dei. 1

(Kitulus. ccx.

cut ar tem

duo ſunt q; ꝓcedũt ab hoĩe er
tra ſe⁊ apparẽt exteri.ſ.fſactũ

dictũ.ſeu opꝰ⁊ vbũ.⁊ ꝑ iſta mãifeſtat

ſeipᷣm hõ exteriꝰ. ita ſitr q; hõ ẽ ad ima/
ginẽ ⁊ ſilitudinẽ dei.duo ſũt q̃ ꝓcedũta

deo. ⁊ ꝓcedũt ſiue apparẽt exterius.ſ.fa
ct ⁊ dicta.ſiue oꝑa et vᷣba. et ꝑ iſta duo
de; manikeſtat ſeiᷣm exter. Duo poſ

De du⸗

ſum hꝛe de deo exteri.ſ. facta et verba. plicit ſe
et ad iſta duo reducunt᷑omia q pcedunt manite-
a deo extra ſe.Et quia aliud ẽ factũ ⁊ ali ſtat.

edene ud eſt dictũ. et aliud ẽ opus.et aliud ẽ vᷣ/
iryx dz eſſe. qꝛ de dicit. Et iſte modus et
iſta foꝛma credẽdi deo.debet᷑ etiã ratiõe
cxcellẽtiſſime ſue maieſtatis ⁊ auctoꝛita
tis. Uñ quãto hõ eſt in maioꝛi dignita

biu.ideo alia eſt ſcietia de factis et operi

hus dei. et alia ẽ ſcientia de dictis et ver

bis dei. Et ſicut laboꝛauimad cogno/
ſcendũ facta et opa deiita debemus la

boꝛare ad cognoſcendũ vᷣba etdicta dei

ſiſint aliqua verba et dicta dei. Uñ ſciẽ
tia creaturarũ eſt ſciẽtia de factis et oꝑi
bus dei. et illa iam dicta eſt. Sed nunc
reſtat tractare de vᷣbis dei.etvidere ſide
us dicit et locutus ẽ aliqua verba.et ſi ẽ
aliquis liber in quo ſunt verba dei ſcri⸗/
pta.Et quia opera dei ꝑmanent facta ſi
cut ſunt ipſe creature q̃ ſunt nobis ma/
nifeſte ad oculũ.et ſunt omnibo nota et
ab om̃ibus vident᷑ et cognoſcunt᷑.⁊ om

nes vtunt᷑ eis. Sed verba dei ſi aliqua

ſunt in mũdo.nõ ſunt omibus manitfe/

Eccedi
uiſio li/
bꝛi.

Diſtert
Gcere
centſe
ſſeckin
iiſit

Pond
ſpode
dien
(.

4

ſtocticc

ad
ſſo.d
nzdeitan

cucrioſee
ladei .
Cofcertie
lompano
aolunrcte
cogltaroct
umggcto
ſtoreſpect
ſunt ethoc
netigntde
incofoem
yebadei
Parido.
citetſnie
aglinde
cainqt

slocnt

Cireipſ⸗
N
ay
polſen
ctuin
lead

feipt

ii
pyhs

lſt cu
roee
giaſe
mos de
deoerit
nec
deldond
lumnoeſi
i Etif
genwn
lolgs ge
Ocdoc
deo erit
deonob
Ulmmno
roꝛab⸗
loboc
gücin
bineae

ck ebnlins
Cns, uinn⸗
Nsalignigfen
Uummer inini,
ictedidbiod
do agid
itniginfllibiͤt
meſtpiig o
aeciſinple
lbororsede
Kaust hottſſ
tano, tröheſne
eſuefiengt⸗
sc'Pnoape.
d
Widicntitbis
unoqueint
lo

Gten
Mütabboiec
aneb. ſaci
giſamäreſt
eböigdinn
oſätäpeenin
–
ba⸗tR N.
m Duii
ſacn andn N

Differt
oaͤſcere.
creat᷑as
ſe et in
q;tũ ſũt

Ddei.

BHota
v̈bo dei

Gfncdpenum an.

luimital
ocAnlef/
oa cn
edicts e
nadcoo⸗
nchnin
ſbaadrni
nda ii⸗
Gactis col /
g ne ol

Gcniniti

navobo
ntuniin
nmmlni

ſta. et ideo ꝑ cognitionẽ creaturaruʒ ſeu

opeꝝ dei tanq; ꝑ pᷣmo nota et magma/
nifeſta. debemꝰ ire ad cognitionẽ verbo

ruʒ dei tanqᷓ; ad minꝰ nota.ita ꝙ ipſa fa
cta et ipſe creature dei ducẽt nos ad vet/
ba dei. Sicut aũt aliud eſt videre et co/
gnoſcere ipſas creaturas et oꝑa in ſe.nõ

comꝑando ad deũ.ſcd ſoluʒ cognoſcere
qa ſunt et exiſtũt.et neſcire cniꝰ ſunt nec

cogitare.et aliud ẽ cognoſcere ipſas cre

gturgas et oꝑa dei inq;tuʒ dei ſunt. et ſub
iſto reſpectu.et ſcire ꝙ dei ſũt. et ꝙ; a deo
ſunt.et hoc ẽ occultũ.et hoc querit᷑ et in

ueſtigat deſe. ſed pmũ ẽ maniteſtũ deſe.
ita cõfoꝛmiteraliud ẽ ſcire et intelligere

verba dei et audire in ſeet dicta nõ com

parãdo. ſed ſolũ intelligere quid ſignifi
cãt.et ſnĩiam verboꝝ.et neſcirecuiꝰſunt.
et aliud eſt ſcire et cognoſcere verba⁊ di/
cta inq;tũ dei ſunt.et ꝙ dei ſunt. et ꝙ de

us locnutus eſt ip ſa. Hã multi Po ſſũt au

dire ipſaverba.et pꝑcipere qͥd ſignificẽt ĩ
ſe.ſed nõ poſſunt cognoſcere ꝙ dei ſunt

talia verba. nec ꝙ a deo ſunt dicta. ſicut
poſſunt cognoſcere terraʒ ſub iſto reſpe/
ctu inqᷓ;tum dei eſt. et ꝙ dei ẽ. Sicut au

tẽ ad cognoſcẽdũ ipᷣas creaturas ꝙ dei
erãt.opoꝛtebat pᷣmo videreet cognoſce/

re ipſas creaturas in ſe.ita ꝙ iſte erit pꝛi

mus gradus cognitõis.qꝛvidebamus

ipfas creaturas eſſe abſq; dubio.et hoc

eſt certiſſimũ nobis.ſed ignoꝛabamus
vnde erãt et cu crãt. Deinde ꝑ iſtũ gra/
dũ aſcẽdimꝰad aliũ graduʒ.et cognoui/
mus deum eſſe.et ꝙ creature erãt dei⁊ a

deo erãt. Et iſte fuit ſecũdꝰgradus.De/
inde cognouimꝰ creaturas inq; tuʒ erãt
dei donũ. ita ꝙcognouimus ipſas crea
turas eſſe datas homibo a deo ad ſeruiẽ/
dũ. Et iſte fuit terc gradꝰcognoſcendi
creaturas. Sic ergo pᷣ mo cognouimuſ
ipſas creaturas in ſe.et ſciuimus ꝙ erãt

Scðdðo cognouimus ꝙ dei erant.et ꝙ a
deo erãt.Tercio ꝙ donũ dei erãt. et ꝙ a
deo nobis date erãt Pꝛimo ergo cogno

uimus qꝙ erãt.et ꝙ nobis ſeruiebãt. ſed
ignoꝛabamus vñ erãt et cuius erãt.Et
ideo hoc querebamus⁊ inuenimꝰ ꝙ dei
crãt.et inde cognouimꝰ ꝙ erãt date no/
bis ad ſeruiendũ. Ita ergo confoꝛmiter

W

vba et dicta alicuiꝰſint. ⁊ ab aliqno ſint

K—NMO

criptura ſacra

opoꝛtet pcedere circa verba et dicta dei O ſtedit

ad cognoſcendũ ꝙ dei ſunt. Uñ pꝛimo modꝰ ꝓ

opoꝛtet videre ipſaverba in ſe. et iſte erit cededi ĩ

pꝛimꝰ gradus. Deindep iſtũ pᷣmuʒ gra ſeq̃ntib⸗
dum aſcẽdemꝰad aliũ ſcoᷣm.iſ.cognoſce .

re cuiſunt verba et dicta. vtꝝ ſũt verba
dei vel homĩs. vel creature vel creatorꝭ.
Et terci gradꝰ erit cognoſcere ꝙ nobis

data ſunt ſicutcreature. Sicut aũt ipſe

creature nobis manifeſtauerũt deum.⁊
poꝛtabãt in ſeipſis aliqð ſignũ ꝑ quod

cognoſcimus vtꝝ ſunt dei vel hominis
creature vel creatoꝛis.ita ꝑ ipſametver/

ba poterimcognoſcere ſi dei ſũt. et ſide
us dicit illa. Miꝝ etiam erit ꝙ ſi poteri

mus cognoſcere ipſas creaturas cuus
erãt ꝑ ipſaſmet.ſi nõ poterimus cogno

ſcere de verbis. vtzꝝ ſunt dei ꝑ ipſa vᷣba.
ſed ad hoc inuabũt nos ipſe creature et
ſcientia ipſaꝝ. Uñ iã ꝑ ipſas creaturas

cognoſcimꝰdeũ eſſe.et ꝓpꝛietates et cõ/

ditões dei et modũ ſuũ.et quid cõuenit
ci. Et etiã cognoſcimꝰ ꝓpꝛietates et con
ditões creatureet modũ ſuum. et qͥd cõ

uenit ei. Ergo nũc nõ opoꝛtet niſi inue
ſtigare vtꝝ talia verba ſint dei.Et qͥa iã

ſcimus modũ et foꝛmã.et cõditões cre/
gture et creatoꝛ.is.ideo ipᷣametverba ſta

tim ſe debẽt manifeſtare.vtꝝ ſint deivel

hominis.vtrum habeant modũ creatu
re vel creatoꝛis. MB

biblia. et ꝙ biblia eſt liberdei. ꝗ
Uoniã aũt ĩ mũdo inuenimus
płles libꝛos et plura dicta et ſcri
pta etverba.neceſſe eſt ꝙ omnia

dicta.et omnis liber alicueſt. Et quia

omnis loquẽes vel dicens.vel eſt creatoꝛ
vel eſt creatura.et ſi eſt creatura.opoꝛtet
wwd ſit rõnalis.Et ideo om̃is loquẽs vłẽ
creatoꝛ de'.velẽ creatura rõnal.vel ẽ fa/

ctoꝛ.vel ẽ res facta.Et ideo om̃is liber.

omne verbum et omne dictu. vel eſt cre

atoꝛis.vel eſt creature rõnalis.Et quo/⸗
niã nos habemꝰvnũ libꝝ i mũdo qvo/
cat᷑ biblia.qͥ ↄtinet duo teſtamẽta.ſ.an/⸗

tiquũ et nouũ teſtamentũ.⁊ affirmat᷑ et
credit᷑ ꝙ ille liber eſt dei ⁊ a deo. et ꝙ deꝰ

n 3

dDiicit omia verba qᷓ ibi ↄtinent᷑ ideo in
ramſi poterimꝰcognoſcere ſi dictus li/
ber ⁊ verba.et dicta qᷓ ibidẽ ↄtincnt᷑.ſint
Deivel hominis.creature vel creatoꝛis.
Ad cognoſcẽdũ aũt hoc.opoꝛtet pon
derare ⁊ ↄſiderare ipᷣa vᷣba q̃ ibi ↄtinent
i ſe.⁊ opoꝛtet ↄſiderare modũ ⁊ foꝛmã ⁊
odltiões verboꝝ.⁊ qualiter dicunt᷑. Et
etiã opoꝛtet ↄſiderare modũ ⁊ foꝛmã lo
quẽdi ipſe dei creatoꝛis qui ei ↄuenit.et
etiã opoꝛtet ↄſiderare modũ ⁊ foꝛmã lo
quẽdi creature qͥ eisuenit. Deinde opoꝛ
tet comꝑare ipſa verba ad deũ creatoꝛẽ
⁊ ad ipſam creaturaʒ.⁊ videre ſi modꝰ⁊
foꝛma ⁊ ↄditio ipſoꝝverboꝛũ conuenit
S ingu deo creatoꝛi velcreature. ¶ Cõſiderãdũ
larꝭ mo/ ẽcergo pᷣmo.qꝙ ipſe liber biblie habet ſin
dꝰbiblie gularẽ modu.qꝛ in ipſo nõ fiũt ꝓbatio/
nes.nec rõnes.nec argumẽtatões ad ꝓ/
banduʒ illa qᷓ ibidicunt᷑ ſed ſimpliciter
abſq; ꝓbatione om̃ia dicit ⁊ affirmat.?
dicit ita eſſe ſimplici verbo ſine ꝓbatõe.
et tamẽ illa q̃ ibi dicunt᷑ ⁊ affirmant᷑ eſſe
vera:indigerent maximis ꝓbationiba ⁊
rationibo vt crederent᷑ ⁊ affirmarent᷑ ab
homibo.qꝛ homines nõ pnñᷣt credere nec
affirmare talia verba ꝑ ſe.quia nõ ſũt ꝑ
ſe manifeſta.nec ꝑ ſe cognita.Alij aute⸗
libꝛi aliter pꝓcedunt.quia ꝓbant᷑om̃ia q̃ᷓ
ibidicunt᷑ ꝑ ratões et argumẽtationes.
et incipiũt ab üllis q̃ͥ ꝑ ſe ſunt maniteſta
dꝗql ſenſum. Liber autẽ bibliea pᷣncipio
incipit. In pꝛincipio creauit deus celũ
et terrã. Etiã affirmat deũ eſſe.affirmat
deñũ creaſſe celũ ⁊ terram.affirmat mun/
dũ hbabuiſſe pꝛincipiũ.⁊ nihil ꝓbat.nec
hec ſunt nota ꝑ exꝑientiam.ĩmo ↄtra ex
perientiã. Uñ licet aliqui libꝛi dicãt de/
um eſſe.tamẽ hoc pꝛobant ꝑ multas ar/
gumentatões. Quia phus Ariſtoteles
fecit octo libꝛos phiſicoꝝ ad pꝛobãduʒ
ſolum hoc.iſ.deu eſſe.et etiam fecit in me
thaphiſica duodecim libꝛos ad pꝛobã/
dum deũ eſſe. Deg liber biblie incipit ĩ
hoc ꝙ dicit deũ eſſe.et ibifacit ſuũ pꝛin/
cipiũ ſine ꝓbatione. Quod ſignificat H
ofes alij libꝛi nõ laboꝛãt niſi ad pꝛo/
banũ et certificandũ deum eſſe.⁊ liber
biblie incipitibi ſine aliqua ꝓbatõne et
certificatõne. Quid ſignificat iſtemodꝰ

—

dicẽdi biblie ipſius: Et quid hoc ſigni Rñſio geldehe
ficat. niſi ꝙ ille qui loquit᷑i biblia. etdi/ ad qõcʒ Me vobiblen
cit illaverba.eſt tate auctoꝛitatis q; eide di rcſeni
bet credi ſimplici verbo abſq; alio pba/ uirdai
tiõe.abſq; aliqua alia certificatõe. abſq; ſigegural
aliquo teſtimonio. ? ſola ſua anctol·· ⸗ (Gueerj
tas ẽ tota certitudo. ꝓbatio ⁊ teſtimo cuno ari ſen
niũ ipſoꝝ verboꝝ.⁊ ꝙ; ſua auctoꝛitas.. uitlb
loquẽtis talia verba.excellit oẽs rnes. mag dede
⁊ omia teſtimonia.et ꝑ ↄſequẽs ꝙ pun-.e(ePpppcſign
let ſua auctoꝛitas ſola.⁊ ſuũ ſimplex ver (hFlllaver
bi plus q; omes alij libꝛi.⁊ q; omes ra exrquicqih
tiões oĩm alioꝝ libꝛoꝝ. qui pꝛobãt deũ odebel
eſſe.Et ꝑ oppoſitum quia alij libꝛi pꝛo/ (öbiblüi
bãt ꝑ ratões ꝑ argumẽtatões.ſignifia 00 tur Etyl
tur ꝙ ille qui loquit᷑ nõ eſt tante auctoiꝛ· doogtmagi
tatis.qꝙ ei debet credi ꝑ ſuũ ſimplex ver c(Equian
bů. Duo ergo ſunt modi dicẽdi ⁊ loquẽ Dupler Ccco dausloc⸗
gi. Unus eſt dicere ſiue docere et loqui modlo (int⸗
ſine phatõe. abſqh argumẽtatõe ⁊ ratõe. quẽdi. Tmagis
Alieſt dicere et ioqui cũ pbatiõe.cũ ar⸗ dodugti
gumẽtis ⁊ rõnibo.Pꝛimꝰmodꝰẽ aucto/ wmld⸗
ritatis.dignitatꝭ.excellẽtie.honorꝭ.ma/ fitasde
ieſtatis.dñationis.poteſtatis ⁊ ſuꝑioꝛi nesen
tatis.Et ſicut ſunt duo modidicendi ? omnee
loquẽdi.ita ſunt duo modi credẽdipꝛio nornn
poꝛtionabiliter. Un ẽcredere vᷣbis ſim Duplexr Cöwcni atcot
pliciter ⁊ dictis abſq; aliqua pbarioõe ct modus mig l/ maco
argumẽtatõe.ſed ꝑ ſolã auetoꝛitatẽ dicẽ crcdẽdi. hei geg iibenn
tis ⁊ loquẽtis.Aliꝰmodus eſt credere ꝑ mmavcr Aheu
ratões ⁊ ꝓbatões.O me ergo qð credi/ brihi ar
mus.vel credimus ꝑ auctoꝛitatẽ dicaecn/· llſip einpl
tis. vel r'em ꝓbantẽ. Et qm̃ iã ꝓbatuʒ Tit. cc poge. ppedie
eſt ex ꝑte honoꝛis.q modus credẽdi v/ ix. ſtepbe
bis dei eſt. ſ. credere verbis eius pmo et turtitg
ꝑ ſe abſq; ꝓbatione.abſq; teſtimonio.ſʒ gdeo ſn
ſolũ quia ipſe dicit Iſte em̃ eſt modꝰcre vi⸗
dendtanirtse . , riz ſa, oelate
endi qui ei debet̃ ⁊ ↄuenit.Et etiã ſeqᷣ iplec
tur.ꝙ modus dicendi ⁊ loquẽdidei in/ fatnn
quantü deus eſt. debet eſſe loqui ſimpli V
citer.ſine ꝓbatione.ſine argumẽtatõne. bardi
ſine rationibus.tanq; exiſtẽs dñs oĩm. auan
et imꝑatoꝛ etrex. tanqᷓ; habẽs omne do ſencen
miniũ.ome imperiũ.om̃e mandatum. linan
omne pꝛeceptũ.et nihil habẽs ſupꝛa ſe. ſci ſet
ſed omia infra ſe. Ergo cum liber biblie iavoe⸗
incipiat loqui ꝑ tatem modũ ⁊ foꝛmã.⁊ llee
ua ꝓcedit cõtinue ĩ toto ꝓceſſu ſuo.⁊ ta/⸗ intun
lis moqus ſoli deo conucnit.a taliterei an

ſguichoeſ
V
meennsgenn
nfenie hi

ſleſun nco

Catotncino⸗ Pꝛimo aturã.ſemꝑ loquit᷑ deus. Et ꝑ ↄſequẽs

Pdanad,
cltoeszis.
anmes ponit⸗

Nancsi

ſüfinpeee
Nitihoßen
gui wobitdei
aalilbeige⸗

ſe
kibhli adi

töeg igtia

Ktnunrenugod

nüſenglane,

tdicithane Dr
docceaoni m
intöer ue, Ie

pbanoöechar⸗

edenn
ichonofn ⸗

Kust pol
nocidienait
vdicetilipe⸗

ncerſtann
igupbiet
8 , . .
õ

luscknn

ecgelhln,
Nctorininid

bebzit
ſfmnnn⸗
nw
iEnii
ilu
eniſnl
Gmitnioͦe.
Sdnso
—*K

7

titni4

ſho. 6,
. lgltan.

—

— . W
3
9 12
* 1
* ce. Z
. 1
—

Ergo credi debet. ſequit ꝙ modꝰ loquẽdi ipſ .
ſi viblia ẽ. us biblie arguit ⁊ ꝓbat.⁊ oſtẽdit libꝝ bi

liber ði. blie eſſe dei ⁊ a deo.⁊ ꝙ deus dicit illa.⁊
ꝓſunt verba creatoꝛis ⁊ nõ creature.ni
ſi cregtura loqucret᷑ ex ꝑte dei.⁊ hocideʒ
eſt. Diue em̃ deus loquat᷑ ꝑ ſe ſiue ꝑ cre
ſequit᷑ ꝙ liber biblie magis eſt credibił.
⁊ magꝭ debemꝰei credere qꝛ nihil ꝓbat.
ſed ſimpliciter loquit᷑qᷓ; ſi pbaret.quia
in hoc ſignificat᷑ ꝙ de eſt locutus.et di⸗
xit illa verba. Etqͥa nos debemꝰ crede/
re quicqͥd deus dicit.eo quia ipſe dicit.
ideo debemꝰ magis credere verbis⁊ di/
ctis biblie quia nõ ꝓbant᷑.q; ſi pꝛobarẽ
Scðo. tur.Etvlterius ſequit᷑ duʒ minus p/⸗
bo„b—gat magis ꝓbat.et magis ſe redditvera

glis ſunt credibilia verba ⁊ dicta biblie.
⁊ magis vera ⁊ ſolida ⁊ firma.⁊ ab om̃i
dubitatione remota.qᷓ; alia verba alio/

rum libꝛoꝛum.de tanto de quãto aucto

ritas dei loquentis.excedit ⁊ ſuꝑatom/
nes rationes.om̃es argumẽtationes.⁊

omnes pꝛobationes omniũ alioꝛum li/

bꝛoꝛum qui ſunt hominnʒ.immo nuila

Kõueni eſt comꝑatio.i¶ Et ex iſtis apparet ſum

entia li/ ma concoꝛdia.ſumma ↄuenientia inter

bꝛi crea libꝛum nature ſen creaturarum et inter
turaꝝ et libꝛum biblie.quia liber creaturaruʒ di/

libꝛi bi/ cit. ꝙ debemus credere deo pꝛimo⁊ ꝑ ſe
blie. ſup

ꝓlogo.

tur ⁊ ita pꝛocedit· Uñ ipſe creature que

ꝗ deo ſunt ſumme cõueniũt.ſummecon

coꝛdãt cũ verbis dei.⁊ verbis b iblie. qꝛ
ipſe creature in nullo fundant᷑.in nullo

ſuſtẽtant᷑ niſi ĩ ſolo deo immediate.⁊ añ

ſe nihil habent niſi deum. Ita ipſa ver⸗

ba ⁊ dicta dei ⁊ ipſius biblie ĩ nullo fũ/
dant᷑.iĩ nullo ſuſtẽtant᷑ niſi in ſola dei au/

ctoꝛitate immediate.quia nõ fundant᷑i

aliqua ꝓbatione nec argumẽtatõne.Et
ſic in hoc ſignificat᷑ ꝙ ſicut creature ſũt
imediate adeo.qꝙ etiã verba biblie ſunt
immediatea deo. Et quoniã certitudo

⁊ firmitas ⁊ ſoliditas veritatis ipſibi/

blie ſanctiſſime oꝛitur? dependet ex ſola

cCLẽ. quia magis ſignificat ꝙ ẽa deo. ⁊
o deus locutus cẽ.Et exinde ſequit᷑ ꝙ ma/

⁊ ſimpliciter abſq; pbatione ſoluʒ.quia
ipie dicit.⁊ talis eſt modus loquẽdi dei
ſine ꝓbatione.et ipſe liber biblie ita loqͥ

deverbis dei ſcriptura ſacra

dei auctoꝛi tate infallibiliter. et in ea ſoli

fundat᷑.eo quia ipſe dicit.ſequit᷑ q; nul⸗/

lus poteſt credere ⁊ adherere verbis ſa⸗

cre biblie. niſi pꝛimo cognoſcat deũ eſſe
et cognoſcat ipſum eſſe veracẽ.⁊ nõ poſ

ſe mentiri. quia qui nõ habet noticiaʒ 8
deo.nõ poteſt cognoſcere vtrum biblia

ſit liber dei. Et ꝑ ↄſequens ſi nõ cogno⸗
ſcit ꝙ ſit dei.nõ credit ei.quia nõ pꝛobat
nec pꝛocedit ꝑ ratiões.Etꝑ conſequés
creditur.qꝙ liber creaturaruʒ debet pmo
ſciri.anteq; homo veniat ad libꝛum ſa⸗
cre ſcripture.quia liber creaturaruʒ do/
cet cognoſcere deum.⁊ ſuas ꝓpꝛietates
et ſuum modũ.Et ideo liber creaturaꝝ H
eſt poꝛta.via.ianua.introductoꝛiumet ⸗
lumen quoddam ad libꝛũ ſacre ſcriptu
re.in quo ſunt verba dei.⁊ ideo ille pᷣſup

ponitiſtun.
Sequit᷑ aliq ꝓbatio ad ꝓbãdũ ꝙ de/

Xitulus. ccri.
Reterea alia pꝛobatio ꝙ deꝰ di
cit verba queſũti biblia Quia
liber biblie pꝛocedit ꝑ modum
bꝛecepti et pꝛohibitionis. ꝑ modum ꝓpp
miſſionis et cõminationis. Undepꝛecci·
pit et pꝛohibet.et ꝓmittit pꝛomiſſiones
eternas et beneficia eterna.⁊ cõminatur
penas eternas et eterna mala. que fineʒ
nõ habẽt. Pꝛecipit em̃ ⁊ monet ⁊ exhoꝛ
tatur.et dat pꝛecepta omnibus homing
bus vt faciant bonũ.et ſintboni.pmii†, D
tendovitam eternã et beneficia ꝑpetua.

2⁊ pꝓhibet ne faciãt mala.ↄminãdo ð pe

nis eternis et malis ꝑpetuis. Sed iſte
modus loquẽdi⁊ dicẽdi.ſp modũ pᷣce/
pti.cũ ꝓhibitõe.cũ ꝓmiſſione bonoꝛuz
eternoꝝ.⁊ ↄminatione penaꝝ eternaruʒ
nulli creature cõuenit.ſʒ ſoli creatoꝛi cõ/
uenit.qui ſolus habet pᷣceptũ ⁊ manda
tũ.dominiũ ⁊ ꝓhibitionẽ ſuꝑ om̃es ho
mines.⁊ qui ſolus põt ꝓmittereet dare
bñficia eterna. et ↄminari ⁊ darepenas
eternas.⁊ punitões eternas ipſis hoĩb
OQue em̃ diceret creatura. ego iudicabo ꝓJoß. v.
oes hoĩes ĩ die iudicij.etdabo vnicuiq; Matt.
iuxta oꝑa ſua. bonis bona ⁊ mał mala: xxv.
Queem̃ eẽt illa creatura que ex ſeipſa et
ex ſua auctoꝛitate cõminaret᷑ omnibus
n 4

pomĩbo.p̃teritis. pñtibo ⁊ futuris de pe

nis eternis ·et diceret ſe indicare oẽs ho

Matt. mcs.ct om̃ia facta ⁊ vᷣba et cogitatõcs
.hoim. et oĩa ſimul diſcutere et iudicare.
Iſa.lx/ ſicut ſcribit᷑i libꝛo Iſaie: Que creatura
Diceret. ego reſuſcitabo om̃es homincs
Joh.v. ſimul.et dabo bonis vita cternaʒet mna

Xij

vi.

Matt. lis cternã penam: Que eſſet illa creatu

xxv. ra ꝗ pciꝑet et ꝓhiberet et daret pcepta et
phibitiocs omib hoib. ꝓmiſſionibus

„. 6

2ↄminatõnibo eternis.et que ꝓmitteret

omnibo bñ opantibo vitã cternã. ct ma/
leopantibo punitionẽ eternã: Que eſſet
illa creatura q̃ potcrit dicere.delcbo om

Benelis. Quc etiã eſſet illa creatuſa que
ꝓpꝛia auctoꝛitate pꝛouocaret.induceret

ei moneret omnes homines ad bonum

ct vt eſſent boni.⁊ rcuocaret a malo quã

tum fieri poteſt.modo ꝑ pᷣcepta modo

p ethoꝛtationes etↄminationes terribi
les.mõ per ꝓmiſſioncs eternas: Et ap
paret ꝙ cũ vᷣ̈ba ſacre ſcripture ſunt talia
vt dictũ eſt et apparet ꝑ ꝓceſſũ ſuum.q;
nulla creatura ex ſcipſa ⁊ ſuamet auctoꝛi
Pꝛobat tate potuit dicere talia vᷣba. Aut em̃ eẽt
a ſuffici bona creatura aut mala. Hõ põt eẽ ma/

ẽti diui/ la creatura.qꝛ verba ſacreſcpture repu/

ſiõe ꝙ vᷣ gnãt malce creature totalit᷑qm verba ſa/
ba bib / cre ſcpture pꝛouocãt.inducũt et monẽt
lie dixe/ quantũ fieri põt om̃es homĩes cum ex/

rit deus hoꝛtatione ⁊ pᷣcepto ꝓmiſſione ⁊ cõmi/
natione ad verũ bonũ homis inquãtuʒ
homo eſt. ſ.ad verũ amoꝛẽ intra ſe et ve/
ram vnitatẽ.ſocietatẽ ⁊ fratemitatem.et

pacem ⁊ cõcoꝛdiã.ſed mala creatura nõ

poteſt ex ſeipᷣa et ex natura ſua amareho

mines.nec veꝝ bonũ hoĩs inq;tũ hõ c̃.
nec ĩducere nec ꝓpuocare ipſos hoĩes ad
verũ bonũ hoĩs.iĩmo totũ ꝑ oppoſituʒ.
ꝛ mala creatura ẽ veꝝ bonũ hoĩs in/
q;tũ hõ ẽ.ct ilud deſtruit inqtũ põt.qͥa
mala creatura ẽ deuiata.et ẽ õᷣ veritateʒ.

. et habet ĩ ſe radicẽ oĩm maloꝝ.ſ.amoꝛeʒ
dSuatũ.2Ppſeqns bʒ oditiões? ppcta/
Titu. c/ tes ſuꝑiꝰdictas de amoꝛe ſuijpſi?z ꝓpe
ir. volũtatis. Quare ↄcludit᷑ ꝙ nulla crea/

Arrir.
icrit dicere verba ſacre ſcpture. Nec ctiã

nẽ hominẽ de lacie terre.⁊ inducã qquã

tura mala ex ſeipſa et ꝓpꝛia iclinatõe po

poterit bona creatura dicereverba ſare
ſcpture exſeipſa et ꝓpꝛio motu pꝛtimo.
qꝛverba ſacre ſcpture dicunt᷑ ꝑ modum
mãdati et pᷣcepti.ꝑ modũ ↄminatõis ⁊
anctoꝛitatis et dñationis.vt iam dictũ
eſt.ſed nulla creatura bona aſſumeret ſi/

bi talẽ auctoꝛitatẽ ex ſeipſa.vt pᷣciperett·

mãdaret et cõminaret᷑ de penis eternis-
et ꝓmitteret bona ſeu bñficia eterna.qͥa
tũc nõ eſſet bona creatura. immo pᷣſum
ptuoſa.que ex ſeipſa aſſumeret ſibi taleʒ
auctoꝛitatẽ pᷣcipiẽdi et ↄminãdi et ſic lo
quẽdi.que ſoli deo ꝑtinẽt.immo eẽt peſ

ſima ct ſumme ſuꝑba et cõtra deum. Et
hoc nõ põt eſſe.qꝛ bona creatura habet

ĩſe radicẽ oim bonoꝝ.Quareocludit᷑ q
nulla crcatura neq; bona neq; mala po/ dit q de
tuit pmo dicere ex ſeipſa ⁊ ꝓpꝛia inclina us dixit
tiõeet inuenire ſcpturã ſacram. Ergo re vba bi⸗

ſtat ⁊ ↄcludit᷑.ꝙ cuʒ iſta verba ſũt dicta blie.

ab aliq̊ pmo.et aliqͥs dixerit ea pᷣmo ⁊.ꝓ

pꝛia auctoꝛitate.ꝙ vel de dixit bmo ⁊ p

pꝛia aucte verba ſacre ſcripture. vel aliqᷓ
creatura ex mãdato et volũtateet oꝛdia
tiõe dei.et nõ ex ſeipᷣa.Et ſic mocet foꝛ/
ma vᷣboꝝ ſacre ſcbture oñdũt mãiteſtiſ-
ſime ꝙ de dixit vᷣba biblie. et ꝙ biblia ẽ
liber dei.¶ Quãuis qũt oĩa q ꝓbant᷑ ꝑli Dꝛa int
bꝛũ creaturaꝝ ſint ſcpta ĩ libꝛo ſacre ſcri liby cre
pture et ibi ↄtineant᷑et etiã illa qᷓ ibi ↄti aturane
nẽt᷑ ĩ libꝛo biblie ſint ĩ libꝛo creatarũ.iñ ſibꝝ bi⸗
aliter et aliter. Quiaĩ ſciẽtia libꝛicreatu⸗ plic.
rarum ſunt om̃ia ꝑ modũ ꝓbatiois.qa

ibi pbat᷑ ꝑ ipſas creaturas ꝙ ita dʒ face

rehõ. et ꝓbat᷑ debituʒ et obligatio hoĩis
erga ſuũ creatoꝛẽ. Dʒz ĩ libꝛo biblie oĩa
cadẽ illa cõtinent᷑ ꝑ aliũ moduʒ.ſ.ꝑ mo
dumpcepti.et ꝑ modũ mandati.ꝑ mo⸗/
dũ monitõis et exhoꝛtatiõis ꝓmittedo
et cõminãdo.Aliud aũt eſt ꝓbare qua
debet fieri. et aliud eſt pᷣcipere ⁊ manda/
rect monere et exhoꝛtari cũ ꝓmiſſionib⸗
et penis ꝙ fiat. Hoc em̃ ſolũ pninet au/
ctoꝛitati et dominio.bᷣmũ aũt nõ.ſ ꝓba
re.qͥa qͥlibet põt ꝓbare ꝙ fieri dʒ. ſed nõ
mãdare ꝙ fiat. Uñ ꝑ libꝝ creaturaꝝ ꝓ/
batum eſt. ꝙ homo debet amare pꝛuno
deum et ſuper omnia.ex toto coꝛde ⁊ to
ta mẽte.etex totis viribus. et ꝙ ad hoc
obligatur. ⁊ ꝙ om̃is homo debz amare

7

==

Koclu/

1 ccxij

. meubibi⸗
Pftodüimna

8

Mt ghtofiß,

Nend⸗II
gumanse
tnckgi
Souctorita
oer altioꝛet
decnaͤto m
ſhimparee
gturarüſen
mnotimet
honorädu
homo deb
rarecte
Ecreobec
pbcrbihl
föpmoc
Meccptie
appon
dooncer
Alowce
bexan
gelt
ſent
nmoce
loquinn

emotupein,
Wmkpnoenn
Nominröioe
Munmdici
aſmanſ⸗

tſche .

enigamn,
icharngt
imnoöam
nanſbing
miniciaſe⸗
binnocäpe
önmdeum Et
mann baebe

urrxclutin C
negz mauo gre

ppeinmclmn n
gan Lre i,

baitdinn h
maprortp
dictönotp
Pure adi
ütneaorci⸗
ſcnochabe⸗
itütnitt
leaqbo⸗

iniſpbuini Nir

lbrohn

—

=
—=

„ „

jri ii ſe⸗

luen

nii
pladzlle
onobos
gobiteoi
odnzbno
manion/
öio gnlitn
pymtgli
Ntr nt
glignnn
S
Iunpind
ntenn

ee
Nnem

ſecũdo omnẽ hominẽ ſicut ſeiſm. Sed
Deutẽr. ſaneta biblia dicit hoc ideʒ. ſed aliter. qꝛ
modũ mãdatiet pᷣcepti.⁊ nõ ꝑ modũ
MNDatt. pꝓbationis.⁊ ꝓmittit facientibꝰ hecvitã
eternã. Et iſte modus eſt altioꝛ ⁊ maio-:

vi.

quia maius e pᷣcipere q; pbare. Et in
oſtendit᷑ ꝙ liber biblie.quiloquit᷑ ꝑ. mo
dũ auctoꝛitatis ⁊ pᷣcepti.eſt de tanto ma

ioꝛ ⁊ altioꝛ et ſuꝑioꝛ q; liber creaturariũ.
de quãto maius eſt pᷣcipere.et mandare

ſeun im gare q; ꝓbare tm̃. Item liber cre/
gaturarũ ſeu nature ꝓbat.qꝙ deus eſt pꝛi⸗/

mo timẽdus ſuꝑ omnia.etlaudandus.

honoꝛãdus ⁊ gloꝛificãdus.⁊ ꝙ omnis
homo debet timere deum. laudare et ho
noꝛare et gloꝛificare.⁊ illi ſoli ſeruire. cre
dere. obedire. et in eo ſolo confidere. Et

liber biblie dicit hoc idẽ. ſed aliter. quia

nöõö p modum pꝛobationis. ſed ꝑ modũ

prꝛecepti et mãdati et exhoꝛtationis. vl/

tra ꝓponit pꝛemiũ et ꝓmittit retributio
nneum eternaʒ facientibus hec.ſ.timenti/
brus deu m.honoꝛantibo. gloꝛificantib⸗
eectt landantibus. Unde dicit. Time de⸗

unm.honoꝛa deum.ſeruies deo. honoꝛi/
fices laudes deum ⁊c̃.Et liber creatu
E i, rarum dicit et pꝛobat.hoc debeo facere.
gat. paret ſumma concoꝛdia. ſumma conſo
nãstia.⁊ ſum ma cõueniẽtia inter libꝛum
aucre ſcripture ⁊ libꝛũ creaiuraꝝ. et ꝙ li/

et liber biblie pᷣcepit.fac hoc.i¶ Et ſic ap

.— .

ber creaturaꝝ ſeruit et famulat᷑ libꝛo ſa/

modũ pᷣcepti ⁊ auctoꝛitatis.
ſacre biblie. liber eſt a deo.
RZitulus. ccci)
A terius eſt alia pꝛobatio.q; de/

ſunt verba que ſunt ſupꝛa homines. et
ſupꝛa naturã humanã totalit᷑ita ꝙ im/
pooſſibile eſt ꝙ homines dixerunt talia
verba de ſe pꝛimo.nec per ſe.nec inuene/

runt. Unde nullus poteſt dicere nec lo/

qui ꝑ ſe et ex ꝓpꝛia ſcietiailla que nõ po
teſt cogitare.qu ia omne quod dicit pꝛi ⸗

¶ Alia pꝛobatio eſt. ꝙ deus dixitverba

uus dicit ea que ſunt in libꝛo bi/
piie ſcripta. Unde ĩ libꝛo biblie

mo cogitat ĩcoꝛde. Sed v̈ba q̊ ſcribbta
ſunt in libꝛo biblie.nõ pñt pᷣmo cogita

riab homie.nec intelligi necunaginari.

nõ pñit pmo cadere i imaginatõe hoĩis.

immo ſunt ſupꝛa omnẽ intellectũ.ſupꝛa

omnẽè eſtimationẽ.⁊ ſupꝛa omnẽ opini/

onẽ ⁊ cogitationẽ omniũ hoĩim.⁊ ſũtto

taliter incogitabilia ab omni homie. eo
qꝛ ſunt altiſſima et pfundiſſima et ſecre/
tiſſima. Di ergo verba ſepture ſacre ſũt
ita alta et extra et ſupꝛa eſtimationẽ oim
hoĩm.ſequit᷑ ꝙ ſi nõ potuit hõ cogitare
omia illa pꝛimo nec innenire. ꝙ etiã nõ

potuit ex ſeipſo dicere nec loqͥ. Hoc au ///᷑,ſꝛobat

tem patet diſcurrẽdo ꝑ vtrũq; teſtamen ꝑvtrũq;

tũ. Quis em̃ homo potuit pᷣmo cogita teſtm̃ ꝙ

reĩ coꝛde ſuo.et affirmare? dicereq tres dey dixit

ꝑſone eſſent realiter diſtincte.ita ꝙ vna vᷣba bib
non eſt alia.⁊ eſſent vna ⁊ eadeʒ eſſentia lie.
⁊ ſubſtãtia numero.ita ꝙ vna et eadem Geũ.i.
res numero ⁊ eſſentia eẽt ĩ trib realit᷑ di Iſa.vi.
ſtinctis pſonis. et ꝙ tres pſoneeẽntvnꝰ ps.lxvi
deus ſimplex ⁊ indiuiſibilis. Hoc em̃ ẽ
ſupꝛa oẽm cogitatõem.⁊ ſupꝛa om̃e coꝛ
humanũ.nec aliqͥs homo põthoc pᷣmo
cogitare nec dicef. Gñ em̃ hõ potuit co

gitare. ꝙ vn? de eſſet tm̃. ſimplex ⁊ indi

uiſibilis.ſed ꝙ vnus de eſſet tres ꝑſone
realiter diſtincteꝛ equales in om̃ibo.hoc

nõ potuit bmo cadere in coꝛde hominũ

Ergo ſequit᷑ ꝙ ille qͥ dixit ⁊ pmo locut

eſt hoc, ꝙ vnus deus eſſet tres pſone. q;
cre ſcripture quaſi imperãti.mandãti et
pScipienti.et apparet ꝙ nõ differunt niſi
in modo dicẽdi et loquendi.quia vnus
loquitur ꝑ modum ꝓbationis.⁊ alter ꝑ

erat ſupꝛa homĩes et płꝰ q́; homo. erga
erat deus Ergo deus pmo dixit hoc. qꝛ

hõ nõ potuit.Quis em̃ homo pmodi⸗/

xiſſet ⁊ cogitaſſet hoc de deo.cuʒ adhuc

vix hoĩes cogitare pñt ꝙ vnus deus eſt

⁊ tamẽ iſta verba ſũt ſebta ĩ libꝛo biblie
in nouo ieſtamẽto ꝑ totum.⁊ ſᷣdicata ⁊
publicata ꝑ totum mundũ.i Itẽ quis

bomo vel creatura poſſet pmo erſeipſa

cogitare aut dicere vł affirmare ð facto
ſcz ꝙ deus fact'eſt homo. et ita eſt de
facto.⁊ ꝙ deus vnitus ẽ humanitati.et
humanitas vnita eſt deitati in vna ꝑſo/
na.ita ꝙ humanitas ⁊ deitas ſunt ivna

et eadẽ pſona.ita ꝙ deus ẽ homo. ⁊ hõ ẽ

deus.⁊ ꝙ hoc factum eſt ĩ ſecũda perſo

na deitatis trinitatis.ſcilicʒ filij.⁊ nõ in

pꝛima vel tercia perſona deitatis: Quia

ergo homo nõ potuit hoc pᷣmo cogita/
re.q̃ creatura poruit hoc pᷣmo dedeo ex
ſeipfa: Sic poſſetfoꝛte cogitarivel dici
ꝙ deberet fieri homo.ſed ꝙ de facto de/

us ſit factus homo.⁊ quãdo⁊ quõ.⁊ in

quo loco.qͥs homo potuit ð deo dicere

vl ð deo cogitare: NHcq; em̃ creatura bo

na nec mala potuit hoc pꝛimo dicere ex
ſeipſa Mala aũt nõ potuit hoc pᷣmo di

cere ex feipſa.quia hocẽ ad veꝝ bonũ et
exaltationẽ.⁊ ſummã dignitatẽ huma/
ne nature et maius bonũ qð poſſit eſſe.

Ncq; etiã bona creatura potuit hoc di⸗

cere pmo ex ſcipſa.qꝛ nulla creatura po
tuit hoc ſcire ex ſcipſa. Ergo ſi bona cre

atura dicit a deo habuit. quia aliter dice
re nõ potuit. Ergo qui bᷣmo hoc dicit?
reuelauit deꝰ? fuit.⁊ a deo pᷣmo reuelatuz

NYVtẽ ꝙ virgo ↄcipiat in vtero ſuo pue/
riũ ſine viro.et ꝙ pariat ipᷣm puerum exi
ſtens virgo.⁊ ꝓmanẽs vᷣgo poſt partũ.

fuit. Sʒ cũ totũ teſtamẽtũ nouũ ſit ple/

nũ iſtis verbis.ꝙ deus factus ẽ homo.

et homo nõ pᷣmo dicit. ergo deus dicit.

quis hõ potuit hoc pꝛimo cogitare aut
dicere.aut affirmare.cũ hoc ſit cõtravſũ

humanũ.et nullo modo poſſit cogitari

aut cadere in cogitatõe homiĩs.q̃ muli⸗/

lauit. ſ. q vᷣgo deberet ↄciꝑe ⁊ parcre.vel

Lu.i.

er potui hoc pᷣmo cogitare ex ſeip̃a:Er

go ſequit᷑ ꝙ qui pᷣmo hoc dixit vel reue/

deus fuit.vel ex ꝑte dei dixit. Sed hoc

ſcriptũ eſt ĩ libꝛo biblie.ſ.in nouo teſta/
mẽto.ſ.ꝙ virgo ↄcepit ⁊ peꝑit.et pꝰpar

tũ virge pmaſit.⁊ ꝙ ita factũ eſt. Ergo
ſequit ꝙ ſi ibi eſt. ꝙ aliqua dicit hoc de

ſeipſa. ſ. ꝙ ipſa cõcepit filiũ ſine viro. et
peꝑit ꝑmanẽs virgo.ſequit᷑ ꝙ ita eſt fa⸗
ctũ.⁊ ꝙ veꝝ ẽ.qꝛ ipſa mulier q̃ hoc dicit
nõ potuit hoc pᷣmo cogitare ex ſeipᷣa.qꝛ
hoc eſt extra oẽz eſtimationẽ.⁊ ↄtra om/

nẽ exꝑientiã conſuetã.Ergo ſi dicit ⁊ ex
ſeipſa cogitare nõ potuit.ſequit᷑ ꝙ dice/

re nõ potuit.niſi quia ſenſit ꝑ expientiã.
et vidit in ſeipſa ꝙ ita factũ eſt.ergo pꝛi/
us factũ eſt in ſeipſa qᷓ; dicit. quia aliter
dicere nõ potuit. Si autẽ idco dicit qa
ſibi reuelatũ eſt.quia ita deberet fieri:qa
ſolus deus potuit hoc reuelare. vel ali⸗/
quis ex parte eius.ſequit᷑ etiam ꝙ ita t.

Citulus.ccriii.

quia a deo dictů eſt. Si ergo dictuz eſt

hoc ꝙ virgo cõcepit et peꝑit.ſequitur ꝙ;

ia factũ eſt. Et ſi ita factũ eſt.a ſolo deo
factũ eſt. vel ergo deus dicit et reuelauit

ꝙ ita fieret. vel ſi deus nõ dicit vel reue⸗
lauit⁊ aliqua mulier dicit.ſequit᷑ ꝙ ides

dicit. quia ĩ ea deus hoc fecit pꝛiuſq; ip
ſa dixerit. Sic ergo vel hoc eſta deo di⸗

ctũ et factũ.pꝛius dictũ.poſtea factum.

yel eſt a deo pꝛimo factũ.et poſtea a mu

liere dictũ.et ſic ſemꝑ neceſſario ẽa deo.

Et ſic quia hoc dici nõ potuit a mulie-

re.niſi pꝛius deus hoc fecerit. nec deus
hoc dixerit niſi pita faceret:ſequitur
ita factũ eſt.¶ Pꝛeterea quecreaturaqs
homo potuit cogitare in coꝛdeſuo ⁊ di/
cere.ꝙ ſubſtantia panis inuiſibilis ſub

tur et mutet᷑ ſubſtãtialiter in coꝛpus hu

manũ viuũ.⁊ vinũ ↄuertat᷑ in ſanguine
humanũ viuũ. Nulla em̃ creatura potu

it h̊ pᷣmo cogitare nec dicere.⁊ tñ dictuz Matt.

eſt ⁊ ſcriptũ ĩ nouo teſtamẽto.Ergo ſeqͥ xxvi.
tur ꝙ deus dicit hoc. et ſupꝛa homines MWarẽ.
eſt hoc pᷣmo cogitare vel dicere.¶ Pꝛete xiiij.
rea quis homo potuit pᷣmo cogitare vł Lu. xxij
dicere ex ſeipſo.qꝙ; deus creauit mundũ. Joh.vi

dicẽdo tẽpus.et quãdo creauit modũ et
foꝛmã et oꝛdinẽ.ſicut ſcribit᷑ in antituo
pus ⁊ modus⁊ foꝛma creatiõis.⁊ oꝛdo
oĩm creaturarũ. Hoac em̃ nullo mõ põt
ſciri ab homiĩe.niſi aliqͥs ci dixerit.ſcꝭ q;
mũdus tali tempoꝛe ĩceperit.Quãuis
autẽ poteſt pꝛobari ꝙ mũdus ſit creatꝰ
et quare.et ꝓpter quem finẽ ſit creatus.

ſed tamẽ quãdo fuerit creatus.et q̃t an/

ni fuerũt ꝙ mũdꝰeſt creatꝰ ponẽdo cer/
tũ numeꝝ.nullo modo põt hocſcirebo
mo erx ſe neq; ꝓbare.O poꝛtʒ em̃ ille̊ᷣ
creauit mundũ hoc dixerit. Heq; em̃ p/
mus homo hoc dicere potuit.neq; aliqᷣſ
alius poſt eũ. Potuit em pᷣmꝰhõ ſcire ð
ſeipſo qñ creatus fuit.ſʒ quãdo alia cre
ata ſunt q̃ pceſſerũt ipſuʒ.hoc ſcire non
potuit. Unde ſcribit᷑ ꝙ pꝛimꝰhomo in/

ter om̃es creaturas vltimꝰfuit.⁊ ꝙ ſexta
die foꝛmatꝰ fuit.Quõ em̃ ſcire potuit ꝙ
illa dieſ qua ille foꝛmatus fuit erat ſexta
et ꝙ nõ pceſſiſſent niſi quinq; dies. niſi

Etlibge

ſ

teſtamẽto ĩ pꝛimo libꝛo.vbi ſcribit᷑ tem Geñ.i. H

hlieſnbi
ctcctuin
gopot fi
equidie
1feucloun
popotu
ee⸗
Pfise

oportetq
ſtoſittal
edpoſſi.
gliquom
fationẽ.
ciq alid
mareilu
noincen
homie.

Pbato

laoeme

(olcrſe
dehoe⸗
rdi⸗
obalia
nec
uctis
eſti

ANati
Ehoſ.
lhe in
htin ce
heritinli
bibleig

vixrſc b

Ptölon
lplonon
opoꝛtzq

P neinc,

ad lunke
oeſeihn
dnge cot
lleſunri
tühnon

4

odhetg

acodianz
Nregnir
icaſode
dictrarne
ſeanigite
feitiliig
Mecktdepd
doſtafuenn,
apoſtenn

5 1
Dell. be

ndin
otuir nel .

Cen. hadens
mnſegiarg
negeannncs

cordeſuotd ⸗

inuiſblisſib
buscönnt,
rincopysh
Ninngun
gummtpon
Adienz
Pabomines P

dione Oeet a.

nocogineſt

ranienuni
Anuoee

biſeblin Han
nos o

H

q deus dixerit ei? OQuia ergo in libꝛo bi

blie ſcribit᷑ ᷣm dierũ quo mũdꝰincepit
et certũ initiũ tempoꝛis.⁊ hoc nullo mo
do põt fieri ab homie. hoc ſignificat
llle qui dicit hoc.ẽ ſupꝛa omes homies

2 renelauit. Quia em nullus homo exſe

ipſo potuit hoc dicere nec ſcribere.ideo
oſtendit᷑ ꝙ nullus talis iſtũ libꝝ fecerit.

O mis em̃ hõ qͥ facit libꝝ ⁊ ſcribit ex ſe/

ipſo aliqͥd.vult ei credat᷑. et illi q le⸗

get libꝝ credãt verbis ſcriptis. Et ideo
opoꝛtet ꝙ illud qd homo ſcribitiĩ libꝛo
ſuo ſit tale. vel qð ſit ꝑ ſe manifeſtuʒ. vel
Qð poſſit exꝑientiã manifeſtari.vł qðᷣ

aliquo mõ poſſit induci xt credat᷑ velꝑ H
rationẽ.vel ꝑ ſenſũ.vel ꝑ ſignũ.vł ꝑ quẽ

cũq; aliũ moduũ.Quis em hõ põt affir⸗
mare ĩ libꝛo ſuo ex ſeipſo illud qð è om̃i/

no incertum.nec aliquo mõ ſciri põt ab
homie. neq; fieri põt credibile ꝑ aliquã
Ppbationẽ.nec ꝑ aliqð motiuũ.ſed eſtex
tra oẽm eſtimationẽ.⁊ extra oẽm opini/

onẽ: Quis ita fatuias eſſet. ita ſine ſenſu

quiex ſeipſo talia facexet ⁊ ſcriberet libz

dehoc: Sec certũ eſt ⁊ claꝝ.qꝙ; tpᷣs. ho/
ra ⁊ dies inceptõis mũdv. nullo mõ põt

ab aliquo hole ſciri. neq; pñt eſle ratöes
neq; ꝓſuaſiones.neq; ꝓbatões.neq; in/
ductiões.neq; ſigna.neqs exꝑientie. ne/

q o Ka“ſx eſtimatönes. quibo poſſit credi ꝙ tali

dDie incepit mũdus ⁊ nõ añ.immo &̊ eſt

ulo tik k

7iins
nsſto

no aghen
ponitoce⸗
iberſin
eßgl
Regciß,
niegi
n t
niconin
S
n tvvonh/
tunai
oich
entſen
gdics N

Epilo/

occultü homini cuicũq; ⁊ ignotiſſimũ.
Ergo ſequit᷑ ꝙ nullus homo fuit ita fa/

entia.qꝙ ex ſeipſo ſcpᷣſerit talia ⁊ affirma

ter ſcribit᷑ et affirmat᷑ tepus ⁊ dies ince/
ptõis mũdi.Ergo ſequit᷑ ꝙ homo exſe/
ipſo non ſcripſit nec affirmauit.Quare
opoꝛtʒ ꝙ illequi mundũ creauit.hoc re
uelauerit et ſcribi fecerit ⁊ dixerit.Et ſic

gaãdo cõ ↄcludit᷑ ꝙ deus dixitverba biblie. vl ho

cludit

ꝓ mo ex parte dei.⁊ ꝑ cõſequẽs ꝙ liber ſa/

poſitů̊ cxreſcripture eſt liber dei.et eſt a deo. Et

exinde cõcludit᷑ ꝙ quãto verba et dicta
que ſunt in ſacra biblia ſunt magis alta
et ſupꝛa omnẽ ratione ⁊ ſenſuʒ.et quãto
magis excedũt naturã humanã:qꝙ ma/
gis debẽt credi.⁊ duʒ vident᷑ magis diſ

tuus.ita ſtultus ita ſine ſenſu.ſine exꝑi/

uerit in libꝛo ſuo.ſed tamen ĩ pᷣmo libꝛo
biblie ĩ antiquo teſtamẽto certitudinali

ficilia ad credendũ. magis debẽtcredi.
quia tunc ſignũ eſt ꝙ ſunt a deo dicta et
nõ ab homiby. ⁊ homo debet credere c

quid deus dicit. Et exinde ſequit᷑.ꝙ qa
articuli fidei xpᷣiane ſunt altiſſimi et ſu-

pea omne hominẽ ꝙ erhoc ppter boc
ſunt magis credibiles. ⁊ maxime certi ?

firmi. Et ſic pꝛobatum eſt.ꝙ in mido

eſt vnus liber qui eſt liber dei et a do,.
qui nominatur biblia continens duues
teſtamenta. Et ꝙ deus dicit verba ĩ di

cto libꝛo ſcbta.ve aliquis ex parte ſua.

*

Hic concluduntur ex iam pꝛobatis
alique pꝛopꝛietates circa libꝛum dei.ex

qualiter ſedebet habere circa illum li ⸗/
Woniã aut iã pbatũ ẽ. q de ha Ti.ccxi

bet libꝑ. ⁊ ꝙ vnus liber dei ẽ in
mũdo.i quo ↄtinent᷑ verba que
deus dicit. ⁊ quis eſt iſte liber.nũcreſtat
oſtẽdere ⁊ ↄdudere aliqs ppetates ⁊ cõ
ditõnes illiꝰlibꝛi.et qualiter homo ſe dʒ
habere erga libꝛũ dei. VInde ex iſto fun/
damento.iſ.quia ille liber eſt dei.et quia
eus dicit verba illius libꝛi.multa pñt
ſequi ⁊ ↄcludi de illo libꝛo⁊ verbis eius
Vñ poſtqʒ ile liber eſt dei. et verba illiꝰ Pai p⸗
ſunt verba dei.ſequit᷑ ꝙ hõ debet crede/ betaſ bi
re totum libꝛũ. et omia verba ſcripta in blie
libꝛo.ita ꝙ totus liber eſt credẽdus fir·
miſſime ⁊ ex toto coꝛde abſq; aliquo dun·
bio.et h illo mõ qͥ ↄuenitlibꝛo ⁊ deo.vi/⸗
delicet ſimpliciter ſine aliq ꝓbatiõe ⁊ ar
gumẽtatione.ſed ſolũ qͥa dei ẽ ⁊ deus di
cit.et hoc ẽ totũ fundamentũ credẽdi ip
ſi libꝛo. Et ideo tota ipſa biblia et omia
verba eiꝰreducunt᷑ ad vnũ fundamẽtũ.
ad vnaʒ rõem.ſ.qꝛ dei eſt ⁊ deus dicit. et
ſub iſto fundamẽto ⁊ ſub iſta rõne ſunt
credẽda ⁊ accipiẽda om̃ia vᷣba ſacra bi/
blie.⁊ nõ ſub alia. Si aũt ꝑ iſtã poꝛtãt
p iſtud pꝛincipiũ ⁊ generale fundamen
tũ nõ intrat quis in ipſaʒ bibliaʒ.ſʒvult
intrare ꝑ aliam poꝛtã.ſ.ꝑ rationes ⁊ ar/
gumentationes.tũc intrare nõ poterit.
qꝛ iſte eſt ſolus modus ↄueniens tam li
bꝛo dei q; ipſi deo.Qui em̃ alit᷑ nõ vult
credere ipſi deo ⁊ libꝛo ſuo niſi ꝑ ratões
et pꝛobatões et argumentationes.tunc

.

facit maximaʒ iniuriã deo ⁊ libꝛo ſuo ⁊
vbis eius.qꝛ vult ire et intrare in libꝛuʒ
drcicõtra naturã et modũ libꝛi⁊ dei.Et
ideo neccſſeẽ ꝙ talis repellat᷑ a libꝛo dei

et liber ſibi claud af᷑.et ſecreta libꝛi nõ vi

*

dcat.eo qa iniuriauit libꝝ et deũ cuiꝰẽ⁊

ꝓbpetas.

Tercia
ꝓbetas

— ₰ 4
. .1. .

reputat ipm poſſe mẽtini. Et hoc eſt pꝛi
Scðöa

mũ qð ↄcludit᷑ delibꝛo dei.¶ UVlterius
ↄcludit᷑de libꝛo qͥa dei cſtet deus dicit.

qꝙ; nihil põt eſſe falſum in co.et nihil põt

eſſe inutile.nihil ſupfluuʒ nihil diminu/

tũ. et ideo nihilẽ ibi ↄtemnẽdũ.nihil re/
ſpuendũ.nihilq; iniquũ. Ulteri ↄclu/

dit᷑ de neceſſitate.eo quia deus dicit ver
ba dicto libꝛo ↄtẽta.ꝙ omia verba im/ dtunc facit maxi 1deo ?7v
eius. qͥa expellit verba dei deſua domo.

plebunt᷑ et nihil remanebit incõpletuʒ.
qm̃ deus nihil poteſt facere cõtra ſuum
honoꝛẽ.Uñ ſi nõ complerent᷑ vᷣba dei.

ipſemet mẽdæx eſſet. Idco ꝓpter ſuũ ho

noꝛeʒ neceſſe eſt ꝙ om̃ia vᷣba impleãtur
poſtq; vba dei ſunt et ipſe dicit. Siem̃

quilibet homo quãtũcunq; modicꝰ nõ

vult ꝙ verbũ ſuũ mẽdax ſit.ſed implea/
tur.quãto maioꝛ ẽ dñs.tãto magꝭ vult

verba ſua impleri.⁊ nõ retrocedcre.imo

vnꝰ rex citius exponeret totũ ſuũ regnũ

mBß verbũ ſuũ nõ impleret᷑. Quãto magꝭ

Ouarta
ꝓPbetas.

Nihil pᷣ
cioſiꝰ vᷣ/⸗
bo dei

ergo de adimplebit ᷣbũ ſuũ ⁊ illa q̃ di /

cit cũ ſit om̃ipotes: UVlteriuſ ↄcludit᷑ ꝙ

poſtq; deꝰhabet libꝛũ. et vᷣba dei ſunt in
mũdo.et de?locutꝰ eſt ꝙ hõ debet. obli⸗/

gat᷑ et tenet᷑ diligere et amare deũ et vᷣba
dei.q̃ ꝓceſſerũt deoꝛe ſuo.Vñ qͥa hõ de
bet amare deuz pmo et ſuꝑ oĩavt ꝓbatũ
=.ſequit᷑ ꝙ debet etiaʒ amare verba ſua.
Et qa nihil magis ꝓpinquũ deo qᷓ; ver
bũ ſuũ.qͥa verbũ ſuũ repñtat ipᷣmmet.⁊

nihil magis ptinet deo q; bu ſuũ. quia

exit de oꝛe ſuo.⁊ ꝑ ↄſequẽs nihil maius

nihil excellẽtius.nihil nobiliꝰ. nihil pᷣci

oſius.nihil meliꝰ.nihil potentius.nihil

gamabili q; vᷣbũ dei. Et ꝑ ↄſequẽs ſeqͥt᷑

Verbo
Zi ðöbet᷑
honoꝛ

qꝙ verbũ dei eſt ſuꝑ om̃s creaturas.etex
ccllit oẽs creaturas.⁊ magis ꝓpinquuʒ
ẽdeo.et magis ꝑtinet deo q́; oẽs creatu
re. Itẽ ſequit᷑ ꝙ ſicut hõ tene amare de
um. ita dʒ amare verbũ ſuũ repñtãs eũ
Et ſicut deo tenet᷑ dare oẽm honoꝛẽ ita
tenet᷑ dare verbo dei oẽm honoꝛẽ ⁊ oẽem
gloꝛiã et omnẽ laudẽ.⁊ debet ſe pone⸗

——

n

—

amare deñ plus q; oẽs creaturas ⁊ qᷓ ſe

ipᷣm.ita debet amare verbuʒ dei plus qᷓ;

ofs creaturas ⁊ q; ſem. Et paſequẽs
homo debet cauere ſuꝑ om̃ia necõtem/
nat.neiniuriet.ne offendat verbuʒ dei.

Et p aſequẽs ſequit ꝙ poſtq; hõ habet
ĩſeipſo locũ in quo pñt recipi vᷣba dei.ſ.

ipᷣm coꝛ.debet reciꝑe ĩ coꝛde verbũ dei.

et pᷣparare coꝛ ſuũ ad recipiẽdũ vᷣba ſua iij.
Et nulla alia verba debet pmo in coꝛde
ſuo reciꝑe.ſed dðʒ implere totũ coꝛ ſuum
de verbis dei. Et ideo hõ ſi recipiat pii

mo in coꝛde ſuo alia verba q; verba dei.
tunc facit maximã iniuniã deo ⁊ verbis

de ſuo loco ꝓpꝛio eis debito.⁊ ponit ibi
alia verba. Et qͥa etiã verbũ dei repᷣſen/⸗
tat deuʒ.et exit de oꝛe dei.et mittita deo.

ſequit᷑ ꝙ qͥ recipit verbũ deiĩ coꝛde ſuo. Quiver

4

dike

dickiun

ia ſöt vobüden

bican deigzeſt,

Tiac

recipit deũ.et qͥ habetverbuʒ deiĩ coꝛde bũ ði re
ſuo.habet deũ ĩ coꝛde ſuo.et qͥ poꝛtat v/ cipit de

hil mad.nihil melius.nihil nobili.ni/

hilpᷣcioſius.nihil amabili põt hõ habe
re in coꝛdeſuo qᷓ; verba dei.Et quia ver

bũ dei intrat coꝛ homĩs.⁊ nulla alia res

põt intrare ip̃m coꝛ niſi ip̃ᷣm verbũ.et ip

ſũ verbũ pncipaliter ĩ coꝛde habitat.iõ

nulla res ẽ magis ꝓpinqua coꝛdi qᷓ; ip/ iij

ſum verbũ habẽs ingreſſum ad coꝛ.Et

qͥa verbũ deiẽ viuũ ſicut deus viuit cu Terbi
ius ẽ ⁊ exit deoꝛe eius.ideo neceſſe eſt ꝙ dei vuin

3*

boda Ktaten

gio creat
tus verb
qua crea
ſdeo ver
aturand

mutabi
Dabi Etayis
N nn, moliſtin
tana ſubitoc
Uan

mytate
(eatur.
gturaſi
deiois
Mine

onn
dene
gtura⸗
taliter
Ammpe
vodi

„.
*

viuificet ip̃ᷣm coꝛ.⁊ faciat ipᷣm iocundũ ficat.

et letũ.Et qͥa eſt caliduʒ.qꝛ ẽ ardẽs igne

amoꝛis.ideo calefacit coꝛ.⁊ facit ardere Uerbũ
et inflãmari ĩ amoꝛe.Et qͥa eſt veꝝ et cer dei cale/

tũ.ideo firmat ipᷣm coꝛ ĩ veritate.et ſoli/ facit coꝛ

n

dat.et illum inat.⁊ clarificat.Et qͥaẽ vir

tuoſiſſimũ ⁊ potẽtiſſimũ ⁊ ſumme acti

uũ ⁊ opatiuũ.ideo oꝑat᷑ i coꝛde ſubito ⁊
mutar ad ſe.⁊ pꝓtegit.⁊ defendit.Et qꝛvᷣ

bũ dei ẽ altiſſimũ.ideo eleuat iſᷣm coꝛ et

trahit ad altiſſima Et ſic patẽt aliqueꝓ
pꝛierates verbidei ⁊ libꝛi ſui in qᷓ fũt ver
ba dei. ct etiã q̃liter ſe debet hõ hẽead li/
bꝛũ dei ⁊ verbũ dei.qm̃ dʒ pᷣmo dei libꝝ
ſiudere.audire.⁊ habere ⁊ legere.

¶ Kompano verbi deiadcreaturas.

¶ Liulus. ccxv.

—

„

ſetyn
ean
Nõ
oingl
Eiſca
vobüt
ſeon
Nenmd
ſug ſe
qqnñd
volent
(woo deus 5
oba porant
Zoae
ſeoſic
bis ſpo
ſonby.⸗
MWhom

tiade

Teturnori
dine
n Spani
otmianecötenn,
ndhrrabinde⸗
voſthhöbede

ODia ſüt

NVo ai ſunt nobis maniteſta qᷓ

do. ſcʒ creature ſue ⁊ verba ſua.
Sed iſta duo nõ ſunt eq̃lia.quia verbũ
dei eſt ſupꝛa hoĩem ⁊ ſupꝛa oẽm creatu/

ram. ⁊ oĩs creatura exiuit de nihilo. ſed

verbũ dei exit de oꝛe dei. Et iõ verbum

tehiſbadii ſubiecta dei qꝛ eſt maius oĩm creaturaꝝ.habʒ po

gerrtih
Chfilifinſn i
dcönoinente

etotüantun

höͤſinchirni
baönobndt
mädeotyeb
dadeſndon⸗
biiotponbi
cbüda tiſſen
namimkndn,
deiicnceſ
wezdeicoe di⸗
actporat

dei. Etidoni e.

blnoba,.
ibhötböhebe
dai Cqrurt
8duladlins
jönwtüͤct
webebirid 1

Glnco

ſundte

usrin
hnluneg gi
fönanncdi fat

Pimdigie
1ſictt n
eſraaen he
cnt Etctenn
irinmnen⸗
ſemteibin⸗
EdieEtt
orßncr⸗
epnuti
ingien
SM

Uerbũ

ſua

teſtatẽ ⁊ dñium ſupꝛa omnẽ creaturã.⁊

oĩs creatura ſubiecta eſt totaliter ⁊ peni

tus verbo dei.⁊ ideo ĩpoſſibile eſt ꝙ ali/
qua creatura poſſit raſiſtere verbo dei.et

ideo verbũ dei mutst creaturã.⁊ ipᷣa cre

dei mu/
tat crea/
turam

atura nõ pᷣt mutare verbũ dei.qꝛ eſt im/

mutabile inuariabileſicut deꝰa quo eſt.

Et quia verbũ dei eſt efficaciſſimũ vir/
tuoſiſſimũ ⁊ ſũme oꝑatiuũ ⁊ actiuũ.iõ
ſubito qñ mittit᷑ ⁊ venit ſupꝛa creaturã.
mutat eã ſine aliqua reſiſtentia. ⁊ om̃is

creatura obedit verbo dei. Itẽ oĩs crea/

atura ſũme diſtata verbo dei.qꝛ ꝑ vᷣbuʒ
dei oĩs creatura facta eſt.⁊ de nihilo ve/

nit in eſſe ꝑ virtutẽ verbi dei.quia habʒ
omnẽ virtutẽ ⁊ poteſtatẽ dei a q̃ eſt. Uñ

deus ꝑ verbũ e dicendo creauit oẽs cre
aturas.⁊ iõ ofis creatura ſubiecta ẽ to

taliter verbo dei.qꝛ ꝑ ipʒʒ eſſe habʒ et eti
am poꝛtat᷑ ⁊ ſuſtinet᷑ in eſſe. Uñ quia de

us dixit creature facte ſunt.⁊ ſi nõ dixiſ/⸗

ſet nulla creatura facta fuiſſet.⁊ ſic om̃is

creatura ideo eſt. q; deus dixit. Uñ pꝛi/
mũ qʒð exit a deo eſt verbũ ſuũ.⁊ ꝑ ipſuʒ

oĩa alia creant᷑.⁊ recipiũt eſſe de nihilo.

Et ſic apparet maxima inequalitas int
verbũ deix ſpᷣas creaturas.⁊ ꝙ neceſſe ẽ
eſſe omnẽ creaturã ſubiectaʒ verbo dei.
Item de dedit homĩ creaturas ⁊ verba

De ſo
lat᷑ nos
ꝑ verba

ſua. ſed plus dedit qñ dedit verba ſua.

qᷓ qñ dedit ereaturas ſuas.de nto pluſ

valent verba dei qᷓ; om̃s creature.Et ſic
deus duob mogis ↄſolatur hoĩem. ſcʒ
pꝓ creaturas ⁊ ꝑ verba ſua.⁊ plus ꝑ vᷣba

ᷓ; ꝑ creaturas.quia creature ſunt de ni/

Hilo.ſed verba dei exeunt de oꝛe dei. Et
ideo ſicut ſponſa plus cõſolatur de ver/
bis ſponſi q; de arra ſibi miſſa ⁊ de mu/
neribo. ⁊ ſubditꝰmagis appꝛeciat verba
regis qᷓ; munera ⁊ magis ↄſolatur.⁊ fili
us bonus pł?cõſolat᷑ de verbis patris

habemꝰ⁊ tenem de do in B mũ

e verbis dei et ſcriptura ſacra

re verba dei qᷓ creaturas ſunt munera
dei data ſicut arra.⁊ plus dʒ gaudere de
verbis dei q; decreaturis ſibi datis ad

ſeruiendũ. Si homo tãtũ ↄſolatur in

creaturis dei magis dʒ ↄſolari ⁊ letari iĩ

verbis dei. Et ſi recipit creaturas ðᷣi cũ

tanta diligentia. magis dz recipe verba

- „ „

dei ⁊ cũ maioꝛi reuerentia. Et ſi appꝛeci
at creaturas dei.multo magis dʒ appꝛe

ciare verba dei. Ualde em̃ cõtra roᷣnem
eſt ꝙ homo q̊tidie v tat᷑ cereaturis dei. et

oↄtẽnat verba dei.⁊ nolit audire verba

dei. Verba em̃ dei ꝓcedũt ⁊ exeũt de coꝛ

de dei. ⁊ ideo poꝛtant coꝛ dei ⁊ intentio/ Uerba

nem ⁊ voluntatẽ dei ⁊ intrant in coꝛ ho/ dei poꝛ⸗
minis. Sed creature exeunt de nihilo.⁊ tant coꝛ
ideo verba dei ſunt ꝓpinquiſſima deo. dei ⁊ ei
ſed creature ſunt quaſi alienea deo.quia intẽtõeʒ
de nihilo. Quare ſine comꝑatiõe p?ꝭ vo
let verbũ dei qᷓ; oẽs creature.⁊ deus płꝰ

appꝛeciatur verbuʒz ſuum q; omnes cre
aturas. Qui ergo nõ vult recipere nec

audire verba dei.nõ eſt dignꝙ vtat᷑ cre
aturis dei. Poſtq; ergo deꝰlocutꝰeſt ho

mini? dignat eſt loqui homibo.dñs ſer

uo.rex ſubdito. creatoꝛ creature.artifer·
opi manuũ ſuaꝝ.dñs infinite maieſtat Quinõ
rei ð nihilo facte.⁊verba ſua ſcripta ſũt. vult au/
magnã iniuriã facit homo deo ⁊ multũ dire ver

temnit eum ſi nõ vult audire. nec ᷣba ba dei
ſua reciꝑe.⁊ ↄtemptis illis audit legit et maxiei/

ſtudet ⁊ recipit verba hominũ. Magis iuriatur
debet hõ audireꝛ legere verba dei q; ver deo
ba hoĩs.magis debet audire verba cre/
atoꝛis qᷓ; verba creature.⁊ magis debet
audire illũ qͥ creauit oĩa q; illũ qui ẽ cre/
atus inter omia de nihilo. Dag debet

augire verba illiꝰ qui nõ poteſt mentiri
ſed eſt veritas.q; illius qͥ poteſt mentiri
⁊ decipi ⁊ deciꝑe.⁊ magis debet audire
verba illius qui viuit in eternũ.qᷓ; hoĩs

moꝛtalis.⁊ qui iaʒ moꝛtuꝰeſt ⁊ nõ viuit.
⁊ magis debʒ audire verba illius a quo
creatus eſt.⁊ qui dedit ei ſuã imaginẽ.⁊
a quo recepit qͥ cquid habet.q; verba il/

lius a quo nihil accepit.magis debz au

direverba illius qͥ cõtinueſeruat eum in
eſſe.⁊ indeſinẽter largit᷑ ⁊ dat ei ſua bñfi/

cia.ſine qbus nõ poteſt eſſe.q; illius a q̊

nullum beneficiũ recipit nec poteſt reci/
990

Citulus.ccxvi.

pere nec poteſt aliquid ſibi dare Mage

debet audire verba illius qͥ ꝓmittit ſibi

vitã eternã.qᷓ;ᷓ illius qͥ nihil ꝓmittit nec
aliquid poteſt dare. Multo mag debet

audire homo quiẽ opꝰ. verba illius ͥ fe
cit eum ⁊ ſui factoꝛis.q;ᷓ illius qͥ factꝰ eſt
⁊ magis verba dñi q; ſerui.regis q; ſub

diti. ⁊ oĩpotẽtis qᷓ; nihil potẽtis.⁊ illiꝰqͥ

de ſe eſt infinitũ ⁊ om̃e bonũ. qᷓ; illiꝰ qui

habet in ſe radicẽ oĩm maloꝝ. ⁊ illiꝰ qui
habet omnẽ hoĩem iudicare. qᷓ; illius qͥ
iudicandꝰeſt.⁊ multo magis debet dele
ctari in ſtudendo ⁊ legẽdo verba ⁊ libꝛũ
dei qᷣ creauit illũ qᷓ; illiꝰ qui creatus eſt.
Sis homo facit oppoſitũ iſtoꝝ.maxi⸗/

mã iniuriã ⁊ ↄtumeliã facit deo creato/

ri ſuo ⁊ verbis eius.

¶ Ougliter creature ⁊ verba dei ↄueni/

unt homini. (¶Titulus. cexvi.
Uloniã aũt homo habz coꝛp?ꝰet
a) animã.⁊ vnũ nõ eſt aliud. quia
gnia eſt intellectualis ⁊ ſpũalis.
⁊2 coꝛpꝰ

ſuã vitã. quia aliter viuit coꝛpꝰ qᷓ; ania.
Quãnuis em̃ coꝛpus viuit mediãte aĩa.
⁊ ex pñtia aĩe.attñ coꝛpꝰ indiget cibo ⁊
potu ⁊ nutrimẽto ⁊ ↄf̃uatiõe. Sic aũt
coꝛpus indiget cibo ⁊ nutrimento vt
viuat ⁊ nutriat᷑ ⁊ ↄ̃ᷣuet᷑ ⁊ augmẽtet᷑ alit

Oy vᷣbũ ꝑpiret ⁊ moꝛeret᷑. ita ſiłr aĩa indiget cibo

dei ẽ ei

bo

anime

⁊ potu ⁊ nutrimẽto ⁊ alimẽto.vt augmẽ
tetur nutriat᷑ ⁊ ↄſeruetur in vita ſua.qui

eſt amoꝛ bonus gaudiũ ⁊ ſpes et ↄſola/

tio ſᷣm deũ.Et qm̃ nutrimentũ ⁊ cibo et
alimentũ debet habere ↄueniẽtiã ſeu cõ
uenire cum re que alitur et nutritur.⁊ dʒ
intrare in rem nutriendã. et vniri cũ ea.

gliter nõ nutrit.et ideo qꝛ coꝛpus eſt ter/

reſtre et elemẽtale.ideo nutrit᷑ viuit ⁊ cre
ſcit de cibis et alimẽtis terreſtribo et ele/
mentalibo.tanq; ſibi ſimilibo.qͥ intrant
coꝛpus hoiĩs realiter et ꝑ ſuã pñtiã ex qͥ
bus fit bonus humoꝛ et ſanguis. ita cõ
foꝛmiter quia aniĩa eſt ſpũalis et intelle/
ctual.et nullo mõ terreſtrꝭ nec elemẽtał.
ideo nutriri ⁊ viuere dʒ de cibis ⁊ nutri/
mẽtis et alimẽtis ſpũalib ⁊ intellectua/
libo.⁊ nõ coꝛpalib nec terreſtribo tãq; ðᷣ
ſibi ſiłibo q̃ ſolũ pñt intrare aiam ꝑ ſuaʒ

pñ̃tiaʒ.Efqꝛ aĩa ad imaginẽ dei facta

terreſtre et elemẽtale.⁊ vtrũq; hz

æt nõ carnis ſʒ coꝛdis. Et iõ aĩalia bꝛu/ bü vie

et nullũ eſt mediũ int᷑ aĩam et deũ. iõ dʒ

nutriri et alimẽtari de cibis et alimen et
nutrimẽtis diuĩs q̃ imediate ꝓcedũt a
deo. Et qꝛ verbũ dei exit decoꝛde dei et
ꝓcedit de oꝛe eiꝰet pᷣt intrare in coꝛ aĩe et
eã penetrare.iõ ania dʒ nutriri et viuere.
creſcere et ſuſtẽtari in vᷣbis dei q̃ ꝓcedut
De oꝛe eiꝰ.et ſolũ verbũ dei eſt ꝓpꝛiũ ali ⸗
mentũ ꝓpꝛi cibo et ꝓpꝛiũ nutrimẽtũ ißbi
us aie ct coꝛdis. Sicut & cib terreſtris Uerbũ
et alimẽtũ coꝛꝑale intrãt in coꝛpꝰiã pꝛiꝰ dei coꝛ
viuũ.⁊ ipᷣm augmẽtãt.nutriũt coꝛrobo roboꝛat

⸗„

raãt ⁊ ↄſeruãt.ita verbũ dei qð intrat coꝛ ⁊ ↄpſᷣuat

et aiam iã pus viuã et viuentẽ.augmen animã
tat ipᷣaʒ et nutrit et coꝛroboꝛat ↄſeruat et
ſuſtentat in amoꝛedei ⁊ ſpe bona ergau
io et ↄſolatõe.et in oiba q̃ ꝑtinent ad vi
tã aie et coꝛdis.Ecce g̊ q̃lit᷑ↄueniũt hoĩ Epilo/
et ꝓpoꝛtionãt᷑ creature ct vᷣba dei.qꝛ cre gag
aturecoꝛꝑales reſpiciũt coꝛpꝰ⁊ vitã coꝛ
Paleʒ.⁊ vᷣba dei reſpiciũt aĩiam et vitam
ſpũ alẽ.vt ſicut coꝛpꝰqð eſt ꝓpt᷑ aĩiam vi
uit de creatun coꝛpalibo de nihilo fach.
ita aĩa q̃ eſt ꝓpt᷑ deũ.et ẽ ad imaginẽ dei
vinuit de vᷣbo qð iĩmediate ꝓcedit de oꝛe

Dei qð eſt ſpũale ⁊ intellectuale.et diui/

nũ. Ecce qᷓnta ꝓpinqͥtas hoĩs ad deuzʒ
qnta aſſimilatio.qᷓnta vnitas.q̃nta dei
bonitas.qꝛ verbũ qð exit immediate de
coꝛde dei intrat coꝛ hoĩs.verbũ qð ꝓce/
dit de oꝛe dei intrat in aiam hois. Et ni
Hil ꝓpinquiꝰdeo qᷓ; verbũ eiꝰ.iõ totali᷑ Uerbũ
trahbit coꝛ hoĩs et aĩiam ad deũ vñ cxit.⁊ dei tra/

facit coꝛ hoĩs vnũ cũ coꝛde dei. Eccegᷣ hit aĩaʒ

ↄueniẽtiſſime dedit deꝰhoĩ duo.ſcʒ cre/ ad deũ
gꝗturas et vᷣba ſua.creaturas ad augmẽ/

tandũ.nutriẽdũ et ↄſeruandũ coꝛpꝰĩ vi

ta ſua.et vᷣba ad augmẽtandũ.nutriẽdũ .
⁊ ↄſeruandũ aĩaʒ in vita ſua ꝓpa.Etiõ UVerbũ
verba deiſũt vᷣbavite et nõ coꝛꝑis ſʒ aĩe deiẽver

ta nõ pñt viuere de v̈bis dei. qꝛ nõ hůüt
aĩam ſpũalẽ nꝰ intellectualẽ nec dei ima

35

7* 2
, 39

ginẽ.Ecce q̃ntũ diſtãt ab inuicẽ.cibus

coꝛꝑis et cib aĩe.qꝛ cib qͥ nutrit coꝛpꝰ ẽ
coꝛruptibil.ſ cib qͥ nutrit aĩam ſcʒ ver .
bũ dei eſt incoꝛruptibilis ꝓꝑmanẽs ĩ eter Uerbũ

nũ.Sicut aũt hõ nõ facit ꝑ ſeipᷣm ciboſ di ẽ ĩcoꝛ
coꝛꝑales.ſʒ recipit iã factos et oꝛdiatos ruptibi
a deo.ita hõ nõ facit cibũ ſpũalẽ ſcʒ ipᷣm le

6

verüde
deo:y
potfgeen
W.
govine
göpecdt
ga
ſopceat
ruk
Dobi roctt nec
dai nw neccſtne
nieg rone
u ad h⸗
ſnne cellel

otoe ne verbe
alle atecipe

Untaia⸗
ttüdi
palit y
ſlacen
ſotagi⸗

ficta
t
TUobä taea
di habz ipa
modum pba
vuenie/ güͤß
levoli/ liber
on lbeo
lum.
bom
honui
deßat
nodtio
nitam
ſutati⸗
dii19
certitue
ſbicc
giaſoa
( hecel
Dii ceniſin
daig deir in
ſſm inns⸗

Tten⸗ ſo oe
hes nd
lce

netdchi

doegtini
bunlitt
decncedeie
meincntiet
lummnayine,
1sdeipengit

cicſtopriigi

upummmiisi
Labemtio
tincoplinn
müt nobo n
agöinmnc ,e

lucntädngnmn gn

borrolune
pebongagen
tinanatri
ltoncniütbei r
ibada geg
wep ico⸗
tiumas Mun
pptuumvi
enhlolh.
Gimagnede
epcöndecr
cuale, a duun
ghoistadah

nias. Obc dei

timmagiurde
Vodücee
mnhos n
ich mnir
Gaiiit dn

Len Ats emie

ſonoi 1
840 augn⸗
lüconli
Gu numier

verbũ dei.ſʒ recipit ip̃ᷣm dictuʒ ⁊ datũ a
i eĩ hõ ꝑ ſe nõ
põt facere cibos coꝛꝑales qͥbo viuat coꝛ
pus.quõ poterit facere cibũ ſpũalẽ.ex
quo viuat aĩia? Et iõ nullũ verbũ hoĩs

Uerbũ
dei nu/
trit aĩazʒ
abſ; a⸗
liq̃ᷓ inue
ſtigatõe
cauſe

totũ dñiiuʒ⁊ imꝑiuʒ.⁊ in ea ↄſiſtit pᷣnci/

VUVerbũ

di habz

modum
ↄueniẽ /
tẽ volũ/
tati

CTi. ccxvii.
deo. qꝛ vtrũq; eſt a deo. S

qð ꝓcedit de coꝛde ⁊ oꝛe hoĩs pᷣt dare vi
tam aĩe ⁊ nutrire iſᷣam.ſʒ oꝑtet ꝙ ab al/
to ꝓcedat.ſcʒ de coꝛde ⁊ de oꝛe dei.i¶ Et

ſicut ad h ꝙ cibo coꝛꝑalis nutriat coꝛpꝰ
nõ eſt neceſſe niſi ꝙ coꝛpꝰ recipiat ipᷣm.

nec eſt neceſſe inqͥrere cam ⁊ fundamẽtũ

⁊ rõnẽ q̃re potuit ſic fieri q̃lit᷑ factꝰ ẽ.ita

ad h̊ ꝙ verbũ dei nutriat aĩam. nõ eſt ne

ceſſe ꝙ hõ inqͥrat cãʒ ⁊ fundamẽtũ⁊ rõ/

nẽ verboꝝ dei.ſʒ ſufficit ſcire qꝛ dei ſunt

⁊2 recipꝑe ipᷣa vᷣba in coꝛde.qꝛ ſine ̊ nutri

unt aĩaʒ.¶ Et qm̃ in ipᷣa ala volũtas hʒ

palit᷑ vita aĩe.qꝛ qñ illa viuit tota aĩa vi
uit.qñ illaẽ ſatiata tota aĩa eſt ſatiata.qñ
illa creſcit.tota aĩa creſcit.qũ illa nutrit
tota aĩa nutrit᷑.qñ illa deficit tota aĩa de
ficit.qꝛ ipᷣa ẽ coꝛ aĩe.⁊ qꝛ vᷣba dei reſpici
unt aĩam ⁊ dirigunt᷑ pncipalitad volũ
tatẽ.⁊ reſp kaneßneiy alit᷑ ipᷣam tãq;ᷓ coꝛ
ipᷣiꝰaĩe.⁊ tãq; hñtẽ totũ impiũ in aĩa.iõ
vᷣ̈ba dei ⁊ liber dei hñt ⁊ hr̃e debẽt mo⸗

dũ ſᷣm ꝙↄuenit volũtati.q̃ eſt libera ⁊ ĩ

libertate poſita. Et iõ vᷣba dei q̃ ſunt in
libꝛo dei poſita hñt aliqñ modũ pᷣcepti/
uum.aliqñ modũ ꝓhibitiuuʒ.aliqñ ex/
hoꝛtatiuũ.aliqñ ꝓm iſſiuũ.aliqñũ cõmi⸗/

natiuũ.aliqñ narratiuũ exẽploꝛũ.aliqñ
depᷣcatoꝛiũ.aliqñ laudatoꝛiũ.qꝛ oẽs iſti

modi ↄueniũt volũtati ⁊ affectui.⁊ incli
nãt ⁊ mouẽt ⁊ excitãt ⁊ nutriũt ipᷣaʒ vo/
tũtatẽ ad timoꝛẽ ⁊ amoꝛẽ ad ſpem ⁊ gau
diũ ⁊ ad ↄſolationẽ. Sʒ qꝛ aĩa q̃rit ſp
certitudinẽ ⁊ ñ recipit aliq̃ vᷣba niſi ſint
ſibi certa ⁊ nõ dubia.qꝛ intellectꝰqͥ eſt in

aĩa.ſꝑ appetit certitudinẽ.⁊ in h̊ ſatiat᷑ ⁊

Uerbũ
dei ẽ cer
tiſſimuʒ
excedẽs
oẽs pba
tones

viuit.⁊ aliter nõ qͥeſcit. donec ſit certus.
iõ neceſſe ẽ ꝙ liber dei ⁊ vᷣba libꝛi ſui ſint
certiſſima ⁊ nõ dubia. Et iõ eſt in ᷣbis
dei ⁊ in libꝛo ſuo certitudo diuĩe aucto/
ritatis q̃ eſt täã magna ꝙ excedit oẽs rõ/
nes.oẽs ꝓbatões hoĩm.⁊ om̃e ingeniũ
hũanũ.vt iã dictũ eſt.iõ totꝰliber ðiẽ au
tenticꝰ⁊ hʒ modũ generalẽ autẽticũ ꝑ to

tũ.Et ſic liber dei ⁊ ᷣba dei totã aniam

cõplent ⁊ ↄfoꝛtãt ⁊ nutriũt ⁊ intellectuz·
⁊ volũtatẽ. Ecce igit᷑ qliter habemꝰ co Epilo/⸗
gnitionẽ ⁊ ſciaʒ de creaturis q̃ ſunt oꝑa gat
dei ⁊ facta ⁊ de vᷣbis dei q̃ ſunt dicta dei
Et ſic de manitfeſtauit ſeipᷣm hoĩ tam ꝑ
creaturas q̃ ſunt a deo qᷓ; ꝑ vᷣba q̃ dicit.
ſʒ magis ꝓpinq̃ᷓ ſe manifeſtauit ꝑ verba
q́; ꝑ creaturas qꝛ vᷣba exeũt ĩimediate de
coꝛde dei.⁊ directe tendũt ad coꝛ hoĩs.
⁊ ipᷣa verba ſunt magis familiaria hoĩ ⁊
ꝓpinq̃ᷓ qᷓ; creature.qꝛ etiã ipᷣe hõ hʒ vᷣba
7 dicit ea ⁊ loq tur ⁊ hʒ.⁊ in młtis ↄcoꝛ⸗
dat cũ deo.qꝛ deꝰloqͥ tur ⁊ dicit.⁊ hõ lo/
quit᷑ ⁊ dicit.⁊ ſic vᷣba ↄueniũt deo ⁊ hoĩ
Et ſic multũ eſt familiaris ⁊ ꝓpinq̃ᷓ co/
gnitio dei ꝑ verba ſua.Et ſic ipᷣe hõ et p
creaturas dei ⁊ ꝑ vᷣba dei.põt venire ad
deũ ⁊ ipᷣm ĩuenire ⁊ ſcire intẽtionẽ ⁊ voꝝ
luntatẽ dei. Ergo hõ dz ſeipᷣʒ exercitare
tã in creaturis dei qᷓ; in ᷣbis dei vt ſe p⸗
pinq̃t ad ipᷣm ⁊ fiat familiaris cũ deo.

—

O) aia rõnalis exñs in hoĩe nõ eſt de
natura coꝛꝑis. ſʒ pᷣt viuere ꝑ ſe ſepata a
coꝛꝑe ⁊ ẽ imoꝛtalis viuẽs ſine fine.

Caitulus. ccxvij.
—

hec ſcia eſt de hoĩe ⁊ pᷣncipa/
lieoꝛ res q̃ ſit in aĩa eſt ania rõ/
lis.⁊ qꝛ foꝛte plureſ credũt ꝙ aĩa ſinecoꝛ
poꝛe nihil ſit.⁊ q; moꝛtuo coꝛꝑe aĩia mo/
riat᷑i nõ remaneat viuẽs⁊ viua.⁊ ꝑ ↄñs
nõ credũt bona eterna. ⁊ iõ nõ curãt la/ V
boꝛare ꝓ illis.nec etiã credũt mala eter/ .
na.nec ꝑ ↄñs curãt fugere illa.iõ vt oĩs
hõ cozſcat ꝙ ipᷣe habeat aĩam ĩmoꝛtalẽ.
q̃ in eternũ viuet.h̊ pbat᷑ ꝙ aĩa rõnalis ẽ
ĩmoꝛtalis. Quãuis em̃ ſuꝑꝰin pluribꝰ Ti.xcij.
locis dictũ ſit ꝙ aĩa ſit imoꝛtalis ⁊ ꝙ li/ Ti.cij.
beꝝ arbitriũ eſt imoꝛtale.tñ h̊ ꝓbatũ fu/
it accidẽtalit᷑. Et iõ h̊ nũc tractabit᷑ pᷣn/ Z
cipalit᷑ de ĩimoꝛtalitate aĩe.recolligendndo
etiã illa q̃ iã dicta ſunt ſuꝑ in młtis lo/ K
cis ſparſim.qm̃ ſuꝑ oĩa valde neceſſari/
um ẽ hoĩ ꝙꝙ cosſcat ſine dubio ꝙ habeat
giam ĩmoꝛtalẽ ⁊ ſp viuẽtẽ.qꝛ maxĩe erit
diligẽs circa ſeipᷣm ne in eternũ ꝑdat ſe/
ipʒʒ.⁊ maximã diligẽtiã apponet ad ha/
bendũ ſciam libꝛi de hoĩe.ſeu libꝛi crea Idẽ ſũt
turaꝝ. ſeu libꝛi dei.ſeu libꝛi ſcpture ſacre
0 2

.

Ciitulus ccxvij.

Ad pꝓbãdũ aũt qꝙ aĩa rõnalis nõ ſit de

natura coꝛꝑis ſʒ ꝙ pᷣt viuere ⁊ ſtare ꝑ ſe
ſine coꝛꝑe ſeꝑata.⁊ ꝙ ſit ĩmoꝛtalis capie
mus fundamẽta ſequẽtia. Pꝛimũ fun/
damẽtũ erit ex ꝑte obligatõis.qꝛ anĩa pᷣt
obligari deo ĩmoꝛtali ⁊ eterno.Alið fun

damẽtũ eſt ex ꝑte honoꝛis laudis ⁊ glo-

rie dei. Aliud fundamẽtũ erit ex natura

libertatis. Aliud erit cõꝑando oꝑatões

Ti xcvi

q̃ apparẽt in hoĩe int᷑ ſe.Aliud erit cõpa

rãdo hoĩeʒ ad oẽs alias creaturas q̃ ſũt

ꝓpt᷑ hoĩem.Et ſic ꝓbabit᷑ ꝙ aĩia rõnalis
eſt ĩmoꝛtal.vel cõpando hoĩem ad deũ.

vel cõpando oꝑatões hoĩs int᷑ ſe. vel cõ

pando hoĩem ad alias creaturas inferi/

oꝛes.i Quãtuʒ ad pmũ ſcʒ qð eſt ex ꝑte
obligatõis ſeu cõꝑando hoĩem ad deũ.

ↄſiderãdũ eſt qdð iã pbatũ eſt. ꝙ hõ obli
gat᷑ deo ĩmoꝛtali ⁊ eterno.⁊ hõ pᷣt facere

iuſticiã ſoluẽdo.vel iniuſticiã ⁊ iniuriaʒ

nõ ſoluẽdo do.ſʒ oppoſitũ faciẽdo Sic

g hõ põt facere iniuſticiã.iniuriã ⁊ offen

ſam ↄtra deũ.⁊ p̃t cõtẽnere deũ. Et qꝛ qͥ

facit iniuriã deo ⁊ offenſaʒ dʒ pati penã

eternã.⁊ eternalit᷑ dʒ puniri.g aĩa pᷣt me/

reri ⁊ lucrari penã eternã.⁊ ꝑ ↄñs neceſ-

ſe eſt ꝙ pᷣt puniri eternalit᷑. Et h̊ nõ pᷣt fi/
eri niſi aĩa ſit imoꝛtal ⁊ ſp viuat.̊ de ne/
ceſſitate ſeqtur ꝙ aĩa rõnal exñs in hoĩe
eſt ĩmoꝛtał ⁊ ſo durãs. Itẽ hõ põt obli/
gare ſibi deũ eternalit᷑.⁊ q̊ faciẽdo iuſti/
ciã ⁊ placitũꝛ cõplacẽtiã ſibi. Sicut em̃
ſi aĩa facit iniuriã deo⁊ offenſaʒ obligat

ſeipᷣaʒ ad penã ⁊ ad punitõeʒ eternã. ita

oppoſitũ ſi facit deo placitũ ⁊ cõpla/

cẽtiã. obligat deũ ad remuneratõeʒ eter
na. qꝛ? nõ eſt maioꝛ rõ de vno q; de alio.
Dʒ ̊ nõ pt eẽ niſi aĩa ſit ĩmoꝛtał.̊ neceſ

ſe eſt ꝙ aĩa hoĩs ſit imoꝛtalis⁊ ꝓmaneat

Ti. clx/⸗

xxi.⁊c̃.

⁊ duret in eternũ.q¶ Fundamẽtũ aũt qð
fundat᷑ in honoꝛe⁊ laude dei dictũ eſt in
capitulo de honoꝛee.
L Aliud fundamentui
Reterea alia ꝓbatio pᷣt fundari
in natura libertatis ſeu liberi ar
bitrij.⁊ q̃ſi ↄcoꝛdat cũ pᷣma que
õ dictaẽ. Uñ opatões hoĩs inqntum
hõ eſt. ſunt remunerabiles vł punibiles
de natura ſua.eo qꝛ facte ſunt cũ liberta/

te. Et exide ↄcludit᷑ de neceſſitateq aĩa

—

eſt ĩmoꝛtabl in q̃ eſt iſta libertas. Sʒ iſta
ꝓbatio ad plenũ deducta ẽſuꝑiꝰĩ rubꝛi/Ti.lxij.
ca de cõpatõe hois ad alias res ꝑ diffe/
rẽtiã generalẽ.ſcʒ liberi arbitrij.ĩ vltima
Pte illiꝰrubꝛice.⁊ iõ vadite ad illam.
liud fundamẽtuü·
Lia aũt ꝓbatio fundat᷑ in oꝑa/
tionibo q̃ apparẽt in hoĩe.U nð
hõ ꝑ ſuaſmet oꝑatões cõpando
eas ad inuicẽ pᷣt coòᷣſcere ꝙ aĩa eſt imoꝛ
Cſalis Vnñ ꝓ fundamẽto pᷣmo pᷣſuppono
iſtã regulã.qꝙ tãdiu durat res.qᷓ;diu duG9
rat oꝑatio ſua. Exẽpluʒ de igne q̃ tãdiu Res tã/
durat q;diu durat operatio ſua.Ergo ſi diu du/
oꝑatio alicuiꝰſꝑ durat.tũc illa res cuiuſ rat qᷓ;
eſt illa oꝑatio ſy durabit.Et iõ ſi ĩ hoĩe diu du/
ſit aliqᷓ oꝑatio qᷓ ſꝑ duret.neceſſe eſt ꝙ in rat eius
homie ſit aliq̃ res q̃ ſ duret. Mõ videa oꝑatio
mus ſi in hoie ſit aliqᷓ oꝑatio q̃ ſy duret.
⁊ diſcurramꝰ ꝑ ots oꝑatões q̃ ſunt ĩ ho/
mine.⁊ pmo ꝑ oꝑatões exterioꝛes.vide
am'ſi ille oꝑatões ſꝑp durẽt.⁊ apparet ꝙ;
nõ.qꝛ oꝑatões qͥnq; ſenſuũ exterioꝝ poſ
ſunt diminui.debilitari.coꝛrũpi.ðſtrui.
⁊ auferri.⁊ G̊ fit ꝑ oꝛganũ cũ quo fit illa
opꝑatio. Uñ iſta oꝑatio q̃ eſt videreqᷓ fit
cũ oculo.aliqñ diminuit᷑.aliqñũ debilita
tur.aliqñ deſtruit᷑ ⁊ totalit᷑ aufert᷑. ⁊ hoc
fit ꝓpt᷑ oculũ. Et ſilr eſt de iſta oꝑatide.
q̃ eſt audire.⁊ ſic de alijs. Ergo per iſas·
oꝑatões exterioꝛes ñ poſſumꝰ ꝓbare q;
in hoiĩe ſit aliq̃ res ĩmoꝛtal.Sʒ intẽda/
mus interius in oꝑatões interioꝛes ⁊oc
cultas.⁊ videamꝰ ſi ſit intꝰ aliq̃ oꝑatio q̃
nõ pᷣt deſtrui nec ĩpediri q̃ ſʒ duret. In
ter oẽs aũt opatões eſt ibi vna oꝑatio q̃
ſp durat. ſcʒ velle nolle ðſiderare.Et iſta
opatio qᷓ;uis ſit occulta ⁊ interioꝛ.attũ ẽ
manifeſtiſſima cuilibet hoĩ intra ſe. ita
qͤlibet ſentit in ſeipo iſtã oꝑationeʒ ꝑ
expientiã.¶ Sʒ ꝙ iſta oꝑatio.ſcʒ velle.
nolle deſiderare ſit imoꝛtalł in hoĩe.̊ oñ

dit᷑ ⁊ ꝓbat᷑ clariſſime ad oculũ ſic. Oĩis O. vel /

em̃ oꝑatio q̃ nec ꝑ debilitatẽ coꝛꝑis.nec le nolle
infirmitatẽ debilitat᷑ nõ depẽdet a coꝛ deſidera
poꝛe nẽ ligata cũ coꝛpe.ſʒ nos videmꝰ re ſit im/
P expientiã ꝙ iſte opatões ſcz velle.nol/ moꝛtale
le. deſiderare nõ debilitant᷑ nec diminu/ ꝓbat
unt᷑ ꝓpt᷑ debilitatẽ coꝛꝑis nec ꝓpt infir⸗
mitatẽ.vñ videmꝰ ꝙ infirmis velle nol⸗

Löͤcdo/ iod
ditqnia mho⸗
ſitimo?,/ bo
Alis gote

ukin
ms
ſpeb
ſoerat
debilit
Hiſtec
loone
pore.
ſſteop⸗
Crgot
ſſtteoge
nꝛ c
deſtru
ganoe
opatö
cur?c.
deſtru
oho
der
1fort
quit
necli
üdir
Gil
lene

.lie
Hin
loe
hulibe
clleni
umſej
Whran
Kinp
fcii⸗
detan
dn
aud
eſty
ineten
ncor
leſe⸗
ſerfa⸗
q̃ſn
Pple⸗

anns. G
diſubinb
uoſtgpfft
rbimtirlin
leadilan.
Imefi.

.

göcgeinne⸗

rctünetinn
Mmoßieoe

Nocnd⸗

deigritic ſe

oſtr Stpoſn
icllinsuun

.Etüöſiboie dme

i

funakn O
inbeieS

nerrſeckgitam

Dirtaan

noiſo ⸗
ciinip⸗
morts de

1Apoeꝛg

icenoppol

wrüpiöſni,.

cägboftl
zcknti
laigida
litaufritte

delkuegct.
Ein

oſan br
1 Gr init
enitwir
Micorod
ſona In
mopevo
ne Eſ
intencamt
Nimi
zi oonionge
Nnoher

eꝛ deſiderare nõ debilitant᷑ nec diminu
unt.ĩmo dũ coꝛpꝰmagis debilitat᷑.tũc
magis creſcũt velle nolle deſiderare.nec
pꝓpf h̊ ceſſant deſideria.ĩmo ad minꝰ de
ſigderãt ſalutẽ.ita ꝙq oꝑatio deſiderij non
debilitat᷑ ppt᷑ debilitatẽ coꝛꝑis.&̊ ſeqͥtur
ꝙ iſte oꝑpatões nõ depẽdent a coꝛꝑe.nec
ligantur cum coꝛpoꝛe.nec fiunt cuʒ coꝛ

poꝛe. nec cum oꝛgano coꝛpoꝛali.ſicut

iſte oꝑationes que ſunt videre. audire.
Ergo ſi coꝛpꝰ moꝛiat᷑ adhuc remanent

iſte oꝑpatões.¶ IJtẽ iſta oꝑatio q̃ foꝛtifi/

cakt᷑ ⁊ creſcit dũ magis coꝛpꝰ debilitat᷑ et

deſtruit᷑ nõ depẽdet a coꝛꝑe nec fit cũ oꝛ

gano coꝛpali.nec ẽ ligata cũ coꝛꝑe.ſʒ iſte
opatões velle nolle⁊ deſiderare foꝛtificã
cur ⁊ creſcũt.dũ magis coꝛpꝰdebilitat᷑:
deſtruit᷑. H aũt apparet ꝑ exꝑiẽtiã.qꝛ q̃n
to hõ efficit᷑ mag antiquꝰ ⁊ coꝛpꝰ tẽdit

ad deſtructõʒ.tãto magꝭ ðſiderat ⁊ vult

oꝛtiꝰ mag creſcit deſideriũ ſuũ.& ſe/
quit᷑ ꝙ talis oꝑatio nõ depẽdet a coꝛꝑe
nec ligat᷑ cũ coꝛꝑe. Jõ ſetur exide ꝙ cũ
tãdiu duret res q;diu durat oꝑatio eiuſ
ꝙ illa res cu officiũ ẽ ⁊ oꝑatio ꝓpavel
le nolle deſiderare ẽ ĩmoꝛtalis ⁊ ppetua.

Cõclu / ſꝑ durãs ⁊ ſ viuẽs ⁊ remanet qũ coꝛpꝰ

dit ꝙaĩa moꝛit᷑. Et ꝑ ↄñs ſeqͥt᷑ ꝙ illa res q vult et

ſit ĩmoꝛ/ nõ vult ⁊ deſiderat.nõ eſt ↄiũcta nec li/

talis

gata cũ coꝛpe.ſʒ ꝑ ſe exñs.⁊ nõ idiget au

xilio coꝛꝑis ad oꝑandũ ſuã ꝓpꝛiã oꝑa/

tionẽ.⁊ eſt nuda ⁊ ſeꝑata ⁊ expoliata ab

ipᷣ̃o coꝛpe.⁊ ꝑ ↄñs nõ eſt ſubiecta coꝛꝑi
ſz libera. Itẽ ſeqͥt᷑ ꝙ illa res ẽ maioꝛ ⁊ ex/
cellẽtioꝛ⁊ ſupioꝛ res q̃ ſit ĩ hoĩe hñs dñi
um ſup̃ totũ hoĩez. Quare ſeqͥt᷑ ꝙ hõ hʒ
intra ſe rẽ ĩmoꝛtalẽ incoꝛruptibilẽ viuẽ/
tẽ in ꝑpetuũ.⁊ h̊ eſt ißa volũtas cuiꝰ of/

ficiũ ⁊ ꝓpᷣa oꝑatio eſt velle nolle ⁊ deſi/

gerare. Et ſic volũtas hoĩs nũq; moꝛit
;uis coꝛpꝰ moꝛiat᷑.ſʒ viuit ineternũ in

gaudio vel triſticia. Et ꝑ ↄñs tota aĩa ĩ

ꝗq eſt volũtas.intellectꝰ⁊ memoꝛia viuet
ineternũ.Et ſic volũtas nõ eſt de natu/
ra coꝛꝑis.nec ꝑ ↄñs ipᷣa aĩa.ſjj pᷣt viuere
plſle ſeꝑata a coꝛꝑe. Ergo hõ dz edifica.
re ⁊ facere ſuũ fundamẽtũ ſupᷣ volũtatẽ

tãq; ſuᷣ fundamẽtuʒ ꝑpetuũ⁊ incoꝛru/

ptibile ⁊ durans ineternũ.

¶ Alia rõ ꝗ aia no eſt de natura ce

anima ſit imoꝛt

ZTenm alit pbat᷑ ania hoĩs nõ
ſit de natura coꝛꝑis ex parte ſue
patõis ⁊ ſui modi. Quia anĩa

abſtrahit ⁊ denudat ⁊ expoliat illud qð

recipit᷑ in ea ab om̃i qntitate ab oĩ locoꝰ
ab oĩ q̃litate coꝛꝑali.qꝛ anĩa noĩat ipᷣas

res q̃s intelligit.⁊ noĩando ipᷣas res no
minat eas ſine qᷓlitate coꝛꝑali ſine qntita
te ſine loco.vñ ita noĩat ſicut ĩtelligit.qꝛ

pmo intelligit qᷓ; nomĩat.⁊ ſic aĩia dũ re

cipit ipᷣas res in ſeipᷣa facit ipᷣas ſine qn/
titate ſine q̃litate.ſicut ſtomachꝰdũ reci⸗
pit cibos expoliat ⁊ denudateos a ſis
veſtimẽtis ⁊ ſuis cõditõibo.⁊ induit eoſ
veſtimẽtis coꝛpis ⁊ cõditõibo.ita ꝙ cibo

perdit ꝓpꝛiũ modũ ⁊ recipit modũ coꝛ2ꝛ

dũt modũ ꝑticularẽ ⁊ ſingłarẽ ⁊ indiui

dualẽ.ita ꝙ nõ ↄueniũt magꝭ vni ꝑticu
lari q;ᷓ alteri.ſicut hõ qͥ eſt in aĩia hʒ mo/
dũ cõem ⁊vniuerſalẽ.qͥ eq̃liter ↄuenit oĩ
bus hoĩb ⁊ nõ mag vniqᷓ; alteri.⁊ ita
noiĩiat᷑ ab aĩa cõiter ⁊ vniuerſalit᷑.⁊ tñ ta/

lẽ modũ nõ hʒ hõ extra aĩam.qꝛ nullus
hõ extra anĩiam ↄuenit in ſuis cõditõib

oĩbo hoĩbo. ſʒ hõ qᷣ eſt in aia ↄuenit oĩby.
Rſeqͥtur ꝙ talẽ modũ recipit ab aĩa ⁊ nõ
aſe. ̊ ania hoĩs de natura ſua eſt ſine q̃n
titate ſine figura ſine loco.ſine q̃litate coꝛ

poꝛali.⁊ ſine oiĩbo illis cõditõibo exñtib

lares qꝛ aia aſſilat ipᷣas res ſibijpᷣi Hoc

aũt clariſſime oñdit᷑ vel manifeſtat᷑ ĩ iſta

lra a. ⁊ etiã in alijs lr̃is.qꝛ iſta lr̃a a. duzʒ
eſt in ſepturis hʒ certã qᷓntitatẽ ⁊ magni

tudinẽ.certũ coloꝛẽ.ſcʒ nigrũ vel rubeũ.
certũ locuzʒ. ſcʒ in tali pgameno ⁊ in tali

pte ꝑgameni.ita ꝙ nullũ aliud a.ſcpᷣtuʒ

eſt illud met a. ĩmo hʒ differẽtiã ab illo.

Szʒ dũ iſta l̃a a intrat aiam. tũc recipit

poꝛis. Ita ⁊ ipᷣe res dũ intrãt aiam per .
dũt modũ ꝓpꝛiũ ⁊ recipiũt alienũ.ſ.- mo
dũ aĩe.ita ꝙ perdũt q̃ntitatẽ ⁊ locũ ⁊ qli
tatẽ accidẽtalẽ.⁊ recipiunt modũ ⁊ foꝛ⸗
mã aĩe.Et iõ ipᷣe res dũ intrãt aĩam reci
piũt ab aia modũ cõem vniuerſalẽ.⁊ ꝑ/

O anĩa
Eſine qn

titate qli

3 unedi uus co exntibo tate 2 lo⸗
in reby exterioꝛibo ꝑ q̃s ipᷣe res ſũt pticu/ co

aliũ modũ ⁊ aliã foꝛmã ⁊ alias cõditio

nes ⁊ ꝑdit mod ũ ꝓpꝛiũ quẽ habebatin
ſcpᷣtura.qꝛ dũ eſt i aĩa tũc nõ eſt magnũ
neq; ꝑpuũ nectalis qᷓntitatꝭ nec tal. ⁊ ſic
dit qntitatẽ.Itẽ perdit oẽm locũ. Ite

*⸗

—

nõ eſt rubeũ neq; nigrũ neq; alicuiꝰcolo
ris.⁊ ſic ꝑdit coloꝛẽ ⁊ q̃litatẽ.nec eſt ſcri
ptum in ꝑgameno nec papiro.ſʒ iſtud a
exñs in aia eſt vniuerſale ⁊ cõe oĩbo alijſ
⁊tãtũ ↄuenit vni ſicut alteri.⁊ añ de ſe ñ
erat tale.̊ ſeqͥtur ꝙ ab aĩa recepit talem
modũ.Quare ſeqͥtur ꝙ aĩa hois eſt ſine
intitate ſine loco.nec ẽ magna nec pua.
nõ eſt nigra neq; rubea.⁊ eſt ſine omi co
loꝛe. Et P
hoc manitfeſtat. Quare cõcludit᷑ ꝙ ania

nullo mõ eſt coꝛpalis nec eſt denatura

O anĩa coꝛꝑis.nec hʒ cõditões coꝛꝑis.q̃re ſeqͥt
eſt nuda ꝙ nõ eſt grauis nec leuis nec rotunda
ab oib nec qdrata nec alicuiꝰfigure.⁊ ſeqͥtur ꝙ;
cõditõi/ oẽs ꝓpꝛietates ⁊ cõditões coꝛꝑis repu
bus coꝛ gnant aĩe.⁊ ſunt feces reſpectu aĩe ⁊ ſuꝑ
poꝛis fluitates. Si em̃ aĩa remouet tales con
ditiones a reb qñ intrant aĩiam. tãq; ſi/
bi repugnãtes tanq; q̃ſdam feces ⁊ ſuꝑ
fluitates.qᷓnto magꝭ ipᷣa in natura ſua ẽ
ſeꝑata ab illis: Et clare poſſumꝰ cõclu/
dere ꝙ quedã ſunt res coꝛpales q̃dã ſpi
rituales qᷓdam res qnte.⁊ q̃dã ſine q̃nti/
tate. Itẽ poſſumꝰ concludere ꝙ res ſine
Intitate ⁊ ſpũales ſunt nobilioꝛes.altio
res ⁊ dignioꝛes qᷓ; res coꝛꝑales ⁊ qnte.
ĩmo res coꝛpales ⁊ qnte ſunt feces ⁊ ſu/
pꝓfluitates. Sicut em̃ a exñs in aĩa ẽ di/
gniꝰnobiliꝰ ſuꝑius qᷓ; exñs in ſcriptu/
ra.qꝛ qñ eſt in aia eſt vniuerſale cõe ⁊ ꝑ/
petuũ ⁊ incoꝛruptibile ⁊ inuariabile. ſʒ
aſcptũ eſt variabile coꝛruptibileꝛ ꝑticu
lare. Sic ſilr ſe hʒ anĩa reſpectu reꝝ coꝛ/
plyvuagliũ q̃ hñt qntitatẽ ⁊ q̃litatẽ coꝛꝑalem.
DODuauygre ſeqͥtur ꝙ aia hoĩs nõ eſt viſibil.
qꝛ nõ hʒ coloꝛc.nõ eſt audibilis qꝛ ñ hʒ
ſonũ.nõ eſt odoꝛabilis.qꝛ nullũ hʒ odo
rẽ.nõ eſt guſtabilis.qꝛ nõ hʒ ſapoꝛẽ.nõ
eſt tangibilis.qꝛ nullã hʒ qᷓntitatẽ nec qᷓ
litatẽ qᷓ poſſit tangi.qꝛ nõ eſt calida nec
frigida.nec humida.nec ſicca.nec aſpe/
ra.nec lenis.nec lõga.nec bꝛeuis.nec am
pla.nec ſtricta.nec lata.nec ꝓfunda. nec
ſpiſſa.nec leuis.nec ponderoſa.qꝛ om̃ia
iſta ſunt de natura coꝛpis.⁊ ꝑ ↄñs nobi

O, de'ẽ lioꝛ eſt qꝛ nõ hʒ iſta.q; ſi haberet. Et exx

exutꝰ ab inde poſſumꝰ arguere de deo qᷣ eſt ſupꝛa
oĩb ↄdi aĩam.quia deꝰnõ eſt viſibil nec audibi/
iero⸗ lis nec odoꝛabilis nec guſtabilis.nec tã

nullꝰpõt negare qꝛ ſua oꝑatõ

gibilis. nec palpabilis. nec colo:ꝛat.nex
leuis.nec põderoſus nec habens aliquã
qualitatẽ coꝛꝑalẽ.nec quãtitatẽ.nec ſuꝑ
ficiẽ.⁊ ſic de alijs.Et ſic ꝓbatũ eſt ꝙ aia
rõnalis nõ eſt de natura coꝛꝑis.⁊ ſic dũ
coꝛpꝰmoꝛit᷑ anĩa remanet in ſua natura.
Et ſic tam ꝑ oꝑationes voluntatis.qᷓ;
opatões ĩtellectus ꝓbat᷑ ꝙ hõ hʒz ani⸗
E que nõ eſt de natura coꝛpis.
Vltimũ fundament.
timũ fundamẽtũ ad pbandũ
ꝙꝙ hõ habet anĩiam ĩmoꝛtalẽ ſu/
mitur cõpando hoĩes ad alias

creaturas queſunt ꝓpter hoĩem 2 ſerui/

unt homiĩi. Uñ pcioſitas ⁊ nobilitas et
incoꝛruptibilitas creaturaꝝ ſeruiẽtium
hoĩi maniteſtãt clare ꝙ in hoĩe eſt aliqͥd
imoꝛtale ⁊ incoꝛruptibile ſpʒ viuens.Et
iſta ratio fuit poſita ſuꝑiꝰ in rubꝛica de
cõditõibo obtigatõis in illa ꝑte. ꝙ magꝭ Ti. ci.
eſt obligat?hõ deo ⁊c̃. querite ibi. Etſic ⁊c̃.
cõꝑando hoĩem ad deũ.⁊ cõꝑando ali/

as creaturas ad hoĩem ⁊ cõꝑpando oꝑa/

tiones hoĩs inter ſe pbatur imoꝛtalitas
gie rõnalis.Et ſic aia hoĩs nõ habet ſi/
nem poſt ſe. ſed ꝙ aĩa ſit creata ⁊ habeat OQ, aĩa
ante ſe pᷣncipiũ.ipᷣamet experit᷑ in ſeipſa ĩceꝑitæc
quia ipᷣa aĩa nõ meminit ſe ſꝑ fuiſſe.⁊ iñ pdat
ſi ſꝑ fuiſſet recoꝛdaret᷑.q̃re ſetur qnon

ſemꝑ fuit.⁊ſic habuit pᷣncipiũ ſed nõ hz3

finẽ.⁊ ꝑ ↄñs eſt creata ante ſe de nihilo a

Deo.Et vltra poſſumꝰ arguere.q ſi ania
habeat pncipiũ ⁊ nõ habeat finẽ. ꝙ de⸗
qui eſt ſupꝛa aĩam ⁊ creauit eã nõ habu
it pncipiũ nec finẽ. Ecce igit᷑ poſtq; ho
mo habeat aiam ĩmoꝛtalẽ.qualiter debe
at eſſe ſollicit? de cuſtodia eius ne in ꝑpe
tuũ male habeat.ne in ꝑpetuũ maneat ĩ
triſticia. ne in ꝑpetuũ captiuet᷑.ne in eter
num puniat᷑.ne incidat in oĩa mala iam
ſuꝑius noĩata.⁊ ne ꝑdat in ꝑpetuũ eter/
na bona ⁊ infinita iam ſupꝛadicta.O tã
grandis res eſt aia. O tam grande ma/
lum.malũ anie.O tam grande bonum.
bonũ anie. Immoꝛtalis eſt vtiq; anĩia.
Dʒz neceſſe eſt tũ ipᷣam eſſe bonã vel ma
lam.iuſtã vel iniuſtã.puniẽdã vel remu
nerandã.neceſſe eſt ipᷣam eſſe ⁊ viuere in
eternũ in gaudio. vel in eterna triſticia.
neceſſe eſt ipᷣam eſſe in eterna iocundita/

C
erflcl
ſeeſtiße
tonetd
ſiaoine
riuereit
e vel
xconi
(cdore
gliue
(Hice

ſatalio
huals
(([Mpoe

lbopo
keoqn
hocck
des c
een
hr

Rpe
gue⸗
ge
poet
tor
tem
lio⸗
lſtix
Toil
naſq
cugte
lim
Tice, Etis

ſöga lent

mipqn uin
Rbetſ
ſugehe
ſtigne
lhalis⸗
kenor
poꝛ
Rbir
ſigeie
No

cclone
debatgtig
fittniunein
hrcktt
bigtſedi
vobinugs
akghätzn
ors.
häügchonti

minoni

boiesgstin⸗
rboientſen⸗
81noblls
ſnän
nboieckaig
lerins
nntbrad
uge gnng1
giebi Lkr⸗⸗
1cogancosli
cöpenwocha⸗
rinorlins
gnöhabaſ
nunt baber
gan inche i
igfuiſe ti
ACedtmrgton
niüo
ſdenhiot
nerginin
crim ge
teins en
Etündee
nsneinye
mümanasn
ncknein
iund .
pann ,
inhi
1 gehe/
ntebolun
tons
eliſin
innmn
ſetniuen
munkan
unuin

Ci.ccx

55 5

te ⁊ felicitate.vel in ppetua miſeria.neceſ
ſe eſt ißam eſſe ⁊ viuere in eterna delecta
tione ⁊ dulcedine.vel ĩ ſempiterna ama
ritudine ⁊ doloꝛe.neceſſe eſt ipᷣam eſſe et
vyiuere in eterna ſocietate cũ deo ſuo crea

teoꝛe.vel in eternũ eſſe ſeparatã a ſocieta/
tcte ⁊ conſoꝛtio ſui creatoꝛis. nec inter illa

eſt dare mediũ.ĩmo neceſſe eſt ꝙ vnum
vel aliud habeat.
¶ PHic em̃ inueſtigat᷑ an ſit ⁊ realiter exi
ſtat aliqua tercia natura creata qꝗᷓ ſit tiim

ſpuũalis ⁊ tota intellectiua ꝑ ſe exñs ſine
coꝛpoꝛe. rM

Titulus. ccxviij. H
ſcala nature ⁊ creaturaꝝ ẽ no
bis manifeſta ad ſenſũ.⁊ nul
lus poteſt dubitare an creature oꝛdina/
te ꝑ quattuoꝛ gradus ſint ⁊ exiſtãt.quia
hoc eſt ꝑ ſe manifeſtiſſimũ.Sed qꝛ om/
nes creature nobis ad ſenſum manite/

ſte quas videmus reducũtur ad duas

naturas.quoniã eſt vna natura que ceſt
coꝛpoꝛalis tm̃.ſicut ſunt om̃es creature
que continent᷑ in pꝛimo ſecundoꝰ⁊ tercio
gradu.quia om̃es ille creature ſunt coꝛ/
poꝛales tm̃.quia in eis nõ eſt ſpiritus ra
cionalis ſeu anĩa intellectualis. Alia au
tem eſt natura coꝛpoꝛalis ⁊ intellectua/
lis ſeu ſpiritualis inſimul.ſicut homo q
eſt in quarto gradu qui continet inſimł
⁊ ↄiunctim duas naturas in vna perſo/
na ſcʒ coꝛpoꝛaleʒ ⁊ ſpiritualẽ ſeu intelle/
ctualem.quia in homie eſt anĩa rationa
lis.immoꝛtalis ⁊ coꝛpus vt dictum eſt.

Ti.ccx/ Et ideo quia videmus naturã coꝛpoꝛa
vij.fũda lem ⁊ ſpiritualẽ ↄiunctas in vna perſo/

meẽto qͥn na in homie.⁊ vltra videmus naturam

coꝛpoꝛalẽ per ſe exiſtentẽ ſeparatã ab in/
tellectuali.vt in terra quia ꝑ ſe exiſtit ter/

ra.⁊ eſt natura puriſſime coꝛpoꝛalis Ex

inde habemus cauſam querendi ⁊ inue
ſtigandi an ſit ⁊ exiſtat etiã natura ſpiri/
tualis creata puriſſime ſpũalis ꝑ ſe cxi/
ſtens nullo modo cõiuncta cum natura
coꝛpoꝛali.Et quoniã nos nullo modo
Dubitamus de natura coꝛpoꝛali tm an
ſit. ⁊ etiam de natura cõiuncta ex coꝛpo/
Mli⁊ ſpirituali.idęo per iſtas duas vi⸗

De angelis

detur ꝙ debemus inuenire terciã. quia
p notũ debemus inuenire id qð eſt igno
tum. Unde poſtq; eſt ⁊ exiſtit realiter na Oʒ ſit
tura coꝛꝑalis ⁊ natura ſpiritualis ſimul natura
ↄiuncta in vna ꝑſona vt in homĩe.⁊ vl/⸗ aliq̃ ſpi/
tra hoc etiam natura coꝛpoꝛalis eſt ⁊ ex ritual
iſtit per ſe ſeparata.quare etiaʒ nõ erit et ſe n. P
exiſtet natura ſpiritualis creata per ſe ſi · ꝓbat
cut natura coꝛpoꝛalis: Unge fieret in/
iuria nature ſpirituali ſeu intellectuali.
quia natura coꝛꝑalis haberet duos mo⸗
dos exiſtendi ſcʒ diuiſim ⁊ ↄiunctim.qꝛ —
reperit᷑ cõiuneta cum ſpirituali ⁊ reperi
tur per ſe exiſtens ſine illa.⁊ natura ſpiri
tualis nõ haberet niſi vnũ modũ exiſt /
di ſcʒ ↄiunctim. Cũ cm̃ nobilioꝛ ſit na/
tura ſpũalis qᷓ; coꝛꝑalis. ſi coꝛpalis in/⸗
uenitur ꝑ ſe exiſtens ſine ſpirituali.q̃nto
magis debet habere natura ſpiritualis
ſe exñtiã ſine coꝛꝑali.vt ſic habeat du/
os modos exiſtẽdi.ſcʒ ↄiunctim ⁊ diuu-
ſim ꝑ ſe. Uñ natura coꝛꝑalis eſſet totiiẽ
pars.⁊ natura ſpiritualis creata eſſet tm̃
ps ⁊ nõ totũ.⁊ etiã natura coꝛꝑalis eſſet
P ſe exiſtẽs.⁊ natura ſpũalis eſſet tm̃ cuʒ
alio exñis.⁊ etiã natura coꝛꝑalis faceret
ꝑ ſe vnũ.⁊ cum alio vnũ.⁊ ſic duobb mo
dis faceret vnũ.ſed natura ſpũalis ſolũ
faceret vnũ cum alio.⁊ nõ faceretvnum
ꝑ ſe. Sed ꝙ natura coꝛpalis eſſet totu,zʒ
pſe. ⁊ natura ſpũalis creata eſſet tm ꝑs Mag/
⁊ nõ totũ.⁊ ꝙ natura coꝛpoꝛalis ſaceret nũ incõ
Pſe vnum.⁊ ſpiritualis nõ faceret per ſe ueniens
vnum.hoc eſſet cõtra oꝛdinẽ vniuerſi.⁊ ſi nõ eſſʒ
cõtra naturã rerum.⁊ cõtra nobilitateʒ ſpũalis
⁊ dignitatẽ ⁊ excellentiã nature ſpiritua creat᷑a
lis ⁊ fieret maxima iniuria nature ſpiri/ tm̃
tuali ⁊ hoc deus facere nõ debet. Unde
cũ deus ſittotꝰſpũalis plus dʒ dare na/
ture ſp ũali q; coꝛꝑali. Nõ em̃ repugnat
nature ſpũali ꝙ; ꝑ ſe creetur ſine coꝛꝑali.
et exiſtat ſicut non repugnat coꝛpoꝛali.
vt patet ad ſenſum. NHec etiã vniuerſum
eſſet completũ.qꝛ deficeret iſte modꝰ exi
ſtendi nature create ſpũalis.Eſſet enim
hatura coꝛpalis ⁊ ſpũalis inſimul ⁊ eſſʒ
natura coꝛpoꝛalis ꝑ ſe.⁊ nõ eſſet natura
ſpiritualis creata ꝑ ſe.⁊ tamẽ iſta natura
mag decoꝛat vniuerſũ.imo ẽ ppᷣncipali/

oꝛ ꝑs vniuerſi. quareſequit᷑ ꝙ nopoteſt

C

deficere in vniuerſo vt ſit cõplemẽtũ in
creaturis. Quare de neceſſitate iſte due
nature ſcʒ natura coꝛpoꝛalis ⁊ ſpũalis
ↄiũcta inſimul ⁊ natura coꝛꝑalis tm̃.ar
guunt ⁊ ↄcludũt naturã ſpiritualẽ crea⸗
tam p ſe eſſe ⁊ exiſtere ſine coꝛꝑali.Et ſic

bhabemꝰin vniuerſo tres naturas.ſcʒ ſpi

ritualẽ tm̃.coꝛꝑalẽ tm̃.⁊ ſpũalẽ ⁊ coꝛꝑa/
lem inſimul. ⁊ ꝓbatio fit ex ꝑte creatura

rum q̃ ſunt in ſcala nature.ita ꝙ ipᷣa ſca/

O) ſit la nature hoc ꝓbat.i¶ Pꝛeterea alia ꝓba/
creatura tio ſumit᷑ ex ꝑte dei qui eſt dñs ⁊ creatoꝛ
ſpũalis oĩpotens. Unde cũ deus ſit ſpiritꝰſum
tm̃ B̊ ꝓ/ mus ⁊ totus intellectualis ⁊ nullo mo⸗/
bat do coꝛꝑalis.magis ↄuenit cũ deo natu
S ra ſpiritualis ⁊ intellectualis qᷓ; coꝛpał.
imo coꝛpoꝛalis eſt ei oppoſita ⁊ ſpũalis
eſt ei ſimilis. Si ergo deus fecit naturã
coꝛpoꝛalẽ ſibi oppoſitã ⁊ infimã ꝑ ſeſo
lam.quare nõ fecerit etiã naturã que eſt
Alia ꝓ / ei ſimilis ꝑ ſe exiſtentẽ Item ↄuenit deo
batio ad mag facere ſibi ſimile q; diſſimile.⁊ cre/
idem aturas totaliter ſibi ſimiles q; diſſimileſ
⁊ magis ↄuenit deo facere creaturas p/
pe ſe.q; diſtãtes a ſe.ergo magis ↄuenit
deo facere creaturã ſpiritualẽ ſibi ſilem
⁊ ꝓpinquã exiſtentẽ ꝑ ſe.q; coꝛpoꝛalẽ ꝑ
ſe exiſtentẽ ſibi totaliter diſſimilẽ.et a ſe
longe diſtantem. ſed deꝰ fecit creaturas

per ſe tm̃ exiſtentes ſibi totaliter diſſimi

les.longe ab ipᷣo diſtantes.vt patet in p
mo ſecũdo ⁊ tercio gradu ſcale nature.
mag facere debuit creaturas ꝓ ſe exiſtẽ/
tes ſibi ſiles ⁊ ꝓpe ſe exñtes. Iteʒ nõ ſo
lum debuit facere creaturã ſpũalẽ per ſe
exiſtẽtẽ ſine coꝛꝑali.ĩmo pᷣmo debuit fa
cere creaturã ſpũalẽ qᷓ; coꝛꝑaleʒ.qꝛ eſt ei
magis ꝓpinqua ⁊ ſiłis.Et ſic ꝓbatũ eſt
tã ex ꝑte creaturaꝝ qᷓ; ex ꝑtedei.qꝙ natu/
ra ſpũᷣalis creata eſt ⁊ exiſtit realiter⁊ per
ſe ſine coꝛꝑe.⁊ talis natura vocat᷑ angeli
ca natura.Et ideo iſta natura ẽ ſine qͥn/
titate ſine figura ſine longitudine ⁊ bꝛe/
uitate.ſine latitudine ⁊ ꝓfunditate.ſine
extenſione ⁊ ſine ſpiſſitudine.ſine ponde
roſitate ⁊ leuitate. nullũ habet coloꝛem.
nullũ ſapoꝛẽ.nullũ odoꝛẽ.nec habet ali⸗
quã qualitatẽ que poſſit tangi I deo nõ

eſt viſibilis nec audibilis nec tãgibilis.

nec aliquo modo ꝑ aliquẽſenſuʒ ꝑcepti

itulus. ccxix et. ccx

create.i angelice.

bilis ſicut dictũ fuit ſuper deanĩa ⁊ de
ina litteeenn.

¶ De multiplicatõe nature ſpiritualis

O ſtq; ꝓbatũ eſt ꝙ natura ſpũa Ti.pce⸗
lis creata ẽ ⁊ exiſtit vlteriꝰ ẽ ma/ denti
gis inueſtigandũ ſi eſt multipli

cata in multas ſpecies ⁊ in multa indi⸗/

uidua.Sicut aũt iſte due nature ſcʒj na
tura coꝛpalis ⁊ hũana ꝗᷓ ↄſtat ex ſpũali
⁊ coꝛꝑali manifeſtauerũt nobis naturã

ſpũalem purã eſſe.ita etiã manifeſtabür

oĩa alia ⁊ oẽs ſuas cõditiones ⁊ ꝓpꝛie/
tates. Unde neceſſe eſt q; oĩa ſint ꝓpoꝛ/
tionata ⁊ oꝛdinata int᷑ ſe. Uidemꝰaũt q;
in natura coꝛꝑali infima.nõ ſolũ eſt vna
ſpẽs.ĩmo ĩnumerabiles ſpẽs ⁊ maneri/
es.Vide eĩ q̃t ſpẽs ſũt in pmo gdu.vide
q̃t in ſecũdo.⁊ q̃t in tercio ᷓdu. Sig na Demlti
tura coꝛpałẽ tãtũ młtiplicata ꝙ nõ pᷣt tudiean
cõpᷣhẽdi ſub nũero.q̃re etiã nõ erit młti/ geloꝝ
plicata creatura ſpũalis q̃ſi ſine nũero?
Itaq; nõ pᷣt eẽ ꝙ ibiſit tm̃ vna creatura
ſpũał.ĩmo dũt eẽ ĩnũerabiles tales crea
ture ⁊ ſpũs.Si eĩ de voluit tãtũ młti⸗
plicare coꝛꝑales creaturas ſibi diſſiles.
nöne mag, dz mltiplicare creaturas ſpi
rituales ſibi ſiłes ⁊ vnifoꝛmes.Sic em̃
magis debuit facere creaturã ſpũalẽ q;
coꝛꝑalẽ.ita etiã magꝭ debuit eã młtipli⸗/
care cũ ſint mag młtiplicabiles res ſpi
rituales qᷓ; coꝛꝑales. Itẽ videmꝰetiã ꝙ;
in natura hũana q̃ ↄſtat ex ſpũali ⁊ coꝛ/
pali ẽ maxĩa młtiplicatio.q̃re etiã ĩ natu
ra pure ſpũali.nõ erit maxia młtitudo ⁊
mltiplicatio ſpirituũ ⁊ creaturaꝝ ſpũa-
liũ cũ natura pure ſpũalis facit ꝑ ſe ſũũ-
mẽbꝛũ in vniuerſo.qꝛ nõ ſũt niſi tria me
bꝛa.vt dictũ ẽ in vniuerſitate creaturaꝝ? Ti.pᷣce⸗
Ergo ncce ẽ ĩnũerabilẽ młtitudinẽ eſſe denti
creaturaꝝ ſpũaliũ ⁊ nõ vnã tm̃ creaturã
¶ D; int ipᷣas creaturas ſpũales ẽ mul
tiplex oꝛdo ⁊ inferioꝛitas ⁊ ſupioꝛitas et
nõ ſunt oẽs eᷓdles. ¶ Ti. cccxx.

Onſe

dz eẽ maxĩa mltitudo creatu
dtraupure ſpũaliũ.ĩmo dñt ibi
cẽ multi oꝛdines.⁊ dz ibi cẽ inferioꝛitas

rſupien
cſupio
copoli
go no
ſunt mu⸗
eroqu⸗

heaſuꝑ
din mn
ir m S
ole gin Fa⸗
ſtaco feriote
dorifen
tun ſür
höne
ſccüdo
Glre
inpi
räam
Therb
guiü.
Vide
E
CCLs
gis⸗
Tin
nalt
nen
S
tio⸗
Il/ ho
binogg un
Can (mnol
nasri
mltip
noch
ox⸗
fem
lhb'iſ
oml
lap in
ſüi
litüo⸗
oco⸗
batoꝛ:

wdening

mehiints

—

tkylnbinn
üſicknntigt
mnmulnuc⸗
enanrig
Aarchii
thobis nmni

inuniiitiꝗt
nonest ppi

anſer o⸗

4

Uiden'ni-

noͤbiichnm
pistnunt
Prozchrict

S. Si de

inöcntnnk,g

ilnenütet
mounm
lestlesoe
uittücinti
tgunuſt
emas Giff
tui ſilis
Uiteintihi
blesſeß
niden ni⸗
hunitn
Staiäinn
Anleido!

mrni
factoſeni.

Utnidrune

Mronummr

linctici

iñguan
pilsinl
nun
pnitb

ertic?

lcn gnoͦzt ⸗

Oy ĩiter
angelos
ſit oꝛdo

⁊ ſupioꝛitas inter eas.⁊ vna creatura dzʒ
eæẽ ſuꝑioꝛ q; alia. Uidemꝰ em̃ ꝙ ĩ natura

coꝛpali eſt oꝛdo ⁊ inferioꝛitas et ſuꝑioꝛi
tas ⁊ nõ eq̃litas.ſicut in ᷣᷣmo gdu etiaʒ
ſunt multi oꝛdines. NHã eſt ibi oꝛdo ele/
mẽtoꝝ. terra eſt infima.aq̃ ſuꝑioꝛ.aer ſu
per aquã.⁊ ignis ſuꝑ oĩa. Ecce ibi oꝛdi
nẽ ⁊ ſuꝑioꝛitatẽ ⁊ inferioꝛitatẽ. Siłr ẽ oꝛ
do in metallis eſt ſuꝑioꝛitas ⁊ inferioꝛi

tas.DSilrẽ oꝛdo ĩ lapidibo pᷣcioſis. Si

&g̊ in gꝗdu infimo ẽ oꝛdo⁊ ſupioꝛitas ⁊ ĩ/

ferioꝛitas nõne etiã in ẽdu ſũmo erit oꝛ

do⁊ ĩferioꝛitas ⁊ ſuꝑioꝛitas in ipᷣis crea
turꝭ ſũme ſpũalib: Si ĩ mimis ẽ oꝛdo
nõne ⁊ in maxis erit: Silrẽ oꝛdo et in
ſecũdo du ſcale inter arboꝛes ⁊ herbas

Silr eſt oꝛdo ⁊ in tercio gdu in aĩalib

⁊ in piſcibi.⁊ in auibo ⁊ in illis q̃ ſuꝑ ter
rã ambulãt. Uide &̊ q̊t ſunt ſpẽs arboꝝ

2 herbaꝝ Vide q̃t ſt ſpẽs piſciũ.q̃t ſpẽs

auiũ.q̃t ſpẽs aĩaliũ q̃ ambulãt ſuꝑ terrã
Vigde quõ eſt ibi ſuꝑioꝛitas ⁊ inferioꝛi/
tas.Et oẽs iſti ᷓdus ſunt in natura coꝛ
ꝓꝑali.Si ̊ dñs de ꝰoĩpotẽs poſuit tãtũ
oꝛdinẽ in creaturis coꝛꝑalibo.nõne ma/
gis debuit ponere oꝛdinẽ ⁊ ſupioꝛitatẽ
⁊ inferioꝛitatẽ in creaturis ſpũñalibo ⁊ rõ
nalibo cum magis oꝛdo ⁊ oꝛdinatio cõ/
ueniat creaturis ſpũalibo qᷓ; coꝛꝑalibus
Sicut gᷣ in creaturis coꝛpalibo ſunt mł
ti oꝛdines.q̃re etiã in creaturis ſpũalib⸗

Alia ꝓ / nõ erũt młti oꝛdines:¶ Pꝛeterea etiã in
batio ad natura hũana q̃ eſt coꝛꝑalis ⁊ ſpũał in/

idem

ſimul ſunt miłti oꝛdines.⁊ ẽ ibi ſuꝑioꝛi⸗

tas ⁊ iferioꝛitaſ.⁊ ẽ ibi młtiplexdignitaſ
młtiplex pᷣlatura. multiplex pᷣncipatꝰ.ĩ/
mo eſt in oĩb oꝛdo dignitatũ.oꝛdo offi
cioꝝ.⁊ oꝛdo pᷣncipatuuʒ.iſte hõ maioꝛ
iſte minoꝛ iſte ſuꝑioꝛ.iſte inferioꝛ.iſte pᷣ/
latꝰ iſte ſubditꝰ.Et eſt eĩ in hũana natu/
ra młtiplex ſtatꝰ. Nã eſt ibi ſtatꝰagrico/
laꝝ infimoꝝ.ſtatꝰmercatoꝝ.ſtat burgẽ

ſiũ Itẽ ſtatꝰnobiliũ.vbi ↄtinet᷑ oꝛdo mi

litũ.oꝛdo baronũ.oꝛdo vicecomitũ.oꝛ/
do comitũ.oꝛdo ducũ.deinde eſt rex⁊ ĩ/
patoꝛ ⁊ ſunt młti reges ⁊ vnꝰ imꝑatoꝛ.
Et etiã młtiplex eſt oꝛdo poteſtatũ. Nã
ſunt iudices inferioꝛes ⁊ iudices ſuꝑio

res ⁊ medij.⁊ ptãtes inferioꝛes ⁊ medie

⁊ſupᷣme.Hoc etiã videmꝰ in ſtatu ecele

Ci ccxi. De oꝛdinibus angeloꝛũ

ſiaſtico in qᷓ eſt młtiplex oꝛdo ⁊ inferioꝛi
tas ⁊ ſuꝑioꝛitas. Nã ſunt ibi rectoꝛes et

archidyaconi.dyaconi.decani.pᷣpoſiti.

abbates. epᷣi. archiepᷣi.pr̃iarche ⁊c̃. Si
&̊ in natura q̃ eſt ꝑtim coꝛꝑal ⁊ ꝑtim ſpi⸗/
ritualis nõ eſt eqlitas ſʒ diſtinctio mira/
bilis ⁊ oꝛdo.qᷓ;uis oẽs hoĩes q̊ ad natu
rã ſũt eq̃les.attñ ꝑ accidẽtia q̃ eis adue/

niunt ⁊ q̃ acqͥrunt poſtea fiunt inter ho/

mines iſti oꝛdines. Iſta aũt accidentia
ſunt iuriſditio.ptãs.officiũ:ſcia ⁊ ars.
⁊ iſta accidẽtia nobilia fundant᷑ in hũa/
na natura.rõne nature ſpũalis ⁊ nature
intellectuał. q̃ eſt ꝑs hũane nature ⁊ nõ
rõne coꝛꝑalis.Quare igit᷑ poſtq; in na/
tura q̃ eſt ꝑtim coꝛꝑalis ⁊ ꝑtim ſpũalis
eſt tã multiplexoꝛdo ⁊ mirabilis ⁊ rõne
nature intellectualis ſcʒ rõne aĩe.qre eti⸗
am nõ erit młtiplex oꝛdo ⁊ mirabilis in
natura pure ſpũᷣali⁊ intellectuali.⁊ etiaz
diſtinctio dignitatũ ⁊ officioꝝ ⁊ ſtatuũ.
cũ maioꝛ debeat eẽ oꝛdo in ſpũalibo qᷓ; ĩ
coꝛꝑalibo: q̃re nõ erit ibi pncipatꝰ ⁊ pᷣla⸗
tio ⁊ ſuꝑioꝛitas ⁊ inferioꝛitas ſuo mõ ⁊
aliq̃ ſuꝑioꝛes ⁊ aliq̃ inferioꝛes.⁊ aliq̃ me

diocres:¶ Itẽ infra hoĩeʒ eſt oꝛdo ⁊ ſu/ Tercia
ꝑioꝛitas ⁊ inferioꝛitas ⁊ pncipat.⁊ H̊ a ꝓbatio
natura.nã eſt ibi ſtatꝰ vᷣtutũ ĩfimaꝝ.ſcʒ ad idẽ

generatiue.augmentatiue ⁊ nutritiue.et
iſte hñt alias inferioꝛes.ſcʒ vᷣtutẽ attra⸗
ctiuã.digeſtiuã ⁊ retẽtiuã. Vlterꝰ poſt
iſtũ ſtatũ eſt ſcᷣs ſtatꝰſuꝑioꝛ ſcʒ ſtatꝰ vir
tutũ ⁊ ptãtũ ſenſitiuaꝝ.et terci poſt iſtũ
eſt ſupmꝰſtatꝰ ſcʒ vᷣtutũ ⁊ ptãtũ intelle/
ctualiũ. Si& in hoĩe eſt tal oꝛdo ⁊ pᷣnci
patꝰ. q̃re etiã in natura pure ſpũali non
erit oꝛdo ⁊ pᷣncipatꝰ: Et ſic patet q̃re in
creaturis ſpũalibo⁊ ſũmis ſpiritiba dz eẽ

ſacer oꝛdo ⁊ młtiplex.⁊ ſuꝑioꝛitas ⁊ in/

ferioꝛitas ⁊ mediocritas ⁊ nõ eqᷓlitas.
,ihuis ibi ſint multi oꝛdines tñ
neceſſe ẽ ꝙ cert? numerꝰ ſit iboꝝ oꝛdinũ
⁊ oẽs dñt ↄſũmari in vnitate.
Ktulug cerr.
Uare aũt ĩ ipᷣis ſpiritibo ſũmis
dʒ eẽ tantꝰ oꝛdo tãta oꝛdinatio.
⁊ tãta regulatio ꝙ nõ poſſit eſſe
maioꝛ.eo qꝛ ſũt ꝓpe deũ ⁊ ei ſiles totalit
in natura a q̃ ẽ oĩs oꝛdo⁊ oĩs regla?⁊ mẽę
ſura.Et iõ in ipᷣis creaturꝭ ſpũalibo nlla

Supꝛa
titulo.i.

poteſt eſſe ↄfuſio. ſz neceſſario dz eſſe in

eis certus numerꝰoꝛdinũ. ⁊ om̃s debẽt
ↄſũmari in vnitate. Uidemꝰaũt ꝙ ĩ na⸗
tura pure coꝛꝑali ſunt tres ᷓdus genera
les.ita ꝙ tota natura coꝛpal que nõ ha/

bet aliqͥd ſpũale ⁊ imoꝛtale diuiditur ꝑ
tres gradꝰ. qꝛ quedã habẽt eſſe tm̃. alia

habent viuere tm̃.⁊ quedã habẽt ſentire

tm̃.Et vltra qͥlibet iſtoꝝ gduum ↄtinet
plures gradus ſub ſe.qꝛ in p mo gradu

vbi eſt tm̃ eſſe ſunt plures oꝛdĩes.ſcʒ oꝛ/

do elemẽtoꝝ. oꝛdo metalloꝝ.⁊ oꝛdo la/

pidum pcioſoꝝ.⁊ in quolibet iſtoꝝ oꝛdi
num eſt ſtatꝰ ⁊ vnũ pᷣncipale.vt in oꝛdi/

neelemẽtoꝝ ignis.in oꝛdine metalloꝛuʒ

auꝝ.in oꝛdine lapidũ pᷣcioſoꝝ carbũcu

lus. Similiter ſecundꝰ gradus qui eſt

viuere.cõtinet ſub ſe multos oꝛdĩes.nã

eſt ibi oꝛdo herbaꝝ.oꝛdo arboꝝ. In ter

cio gradu qͥ eſt ſentire ſunt multi oꝛdĩes

nam eſt ibi oꝛdo piſciũ.oꝛdo auiũ.oꝛdo
gĩaliũ.que ambulant ſuꝑ terrã.ſeu ani/
mal volatile.aquatile.terreſtre. Et quili
bet iſtoꝝ oꝛdinũ ↄſum mat᷑ invnitate.qꝛ

in genere piſciũ eſt vnꝰſummꝰRpiſcis.in

genere auiũ.eſt vna maioꝛ ⁊ dignioꝛ ſu/

per om̃es aues.ſicut eſt aquila. ſiliter in

Os tres
ſint hie/
rarchie

angeloꝝ ſcʒ in tres hierarchias. ſiue in tres pᷣnci/

genere anialiũ q̃ ambulant ſuꝑ terrã. eſt
vnũ animal ⁊ vna ſpecies queeſt maioꝛ

oĩm ⁊ dñatur alijs. ſicut eſt ſpẽs leonũ.

Sis in natura coꝛpali ẽ tanta oꝛdina/

tio regulatio ⁊ mẽſuratio ſine ↄfuſione-

certus numerꝰ. nõne magis debet eẽ in

natura pure ſpũali:Et ſi de poſuit tan/
tã oꝛdinationẽ ⁊ regulationeʒ in natura
infima coꝛꝑali.q̃ eſt ei maxie diſſiłis.nõ
ne magis poſuit in natura pure ſpũali ſi

bi ſili ⁊ ꝓpinq̃ cũ oĩa iſta ꝑtineãt ad pul
critudinẽ ⁊ oꝛnatũ: Nõne ᷣ tota natura
ſpũalis dʒ diuidi etiã generalit᷑ ꝑ certas
poꝛtões ⁊ gᷓdus generales.⁊ iteꝝ q libet
iſtoꝝ graduñ in certos oꝛdines.⁊ qͥlibʒ
oꝛdo in ſuas ſp?s.vt ſit ibi oĩmoda cla/

ritas ⁊ diſtinctio ſine afuſiõe.⁊ in q̃libet

oꝛdineſit vna ſpẽs ſupᷣ oẽs.⁊ qͥlibet oꝛ/

do ↄſũmet᷑ in vnitate. Et ſic videmꝰ

iſta natura pure ſpũalis.partit᷑ ⁊ diuidi
tur generalit᷑ in tres poꝛtões generales.

patus ſacros.quia oppoſita cõmuniter

equaliter diuidunt᷑. ⁊ maxime quia na/

tura ſpũalis eſt poꝛ qᷓ; coꝛꝑalis.⁊ ideo
natura ſpũalis imitatur coꝛꝑalem ⁊ ecõ

tra.ideo ꝑ illa que vident᷑ in natura coꝛ

poꝛali quã videmus poſſumꝰ arguere ĩ
natura ſpũali quã nõ videmus.i/¶ Item

ſicut videmꝰ ꝙ oẽs nature ⁊ ſpecies coꝛ
pales coꝛreſpondẽt vni ſpeciei ſũme.ſca

nature ⁊ ſpeciei humaneq̃ eſt ſpũalis et

coꝛꝑalis.⁊ illa ſpẽs eſt ſuꝑ oẽs⁊ dñatur
oĩbus alijs ⁊ pᷣeſt ex oꝛdinatõe dei.ita q

oẽs oꝛdines creaturaꝝ coꝛꝑaliũ ↄſũmã

tur ĩ vna ſpecie ſupᷣ quã nulla eſt.ita cõ/⸗
foꝛmiter poſſumꝰarguere ꝙ oẽs cõditi/
ones creaturaꝝ ſpũaliũ debẽt coꝛreſpõ/
dere vni ſũme ſpeciei ſpũali ⁊ vni ſůmo
ſpũi creato.qͥ eſt ſuꝑ oẽs.vt oẽs oꝛdineſ

angeloꝝ ↄſũment᷑ in vnitate ⁊ finiant᷑

¶ Iteʒ ſicut arguimꝰ ꝑ naturã pure coꝛ/
poꝛalẽ.ita poſſumꝰ argquere ꝑ naturãq̃ ẽ
coꝛꝑalis⁊ ſpũalis inſił.qꝛ tota natura q̃ᷓ

eſt coꝛpalis ⁊ ſpũal inſił ſcʒ natura hũa

„— „ 2* * *

na etiã diuidit᷑ in certas poꝛtões.⁊ ĩ cer
tos gdus.⁊ in certos pᷣncipat ⁊oĩa ↄſũ0ηnaB
mant᷑ in vnitate.ita ꝙ eſt vnꝰſupᷣ om̃es.

Et etiã in ipomet hoĩe oẽs vᷣtutes oẽs
ptãtes ⁊ oẽs ſtat vᷣtutũ naturaliũ ↄſũ/
mant᷑ in vna vᷣtute ſũma.ſcʒ in ipᷣa volũ

tate qꝗᷓ eſt dña oĩm aliaꝝ ⁊ maioꝛ.Et to/⸗
ta etiã aĩa hoĩs diuidit᷑ in tres generalei
poꝛtões ſeu ꝑtes ſeu hierarchias.ſ.inve

getatiuã ſenſitiuã ⁊ ĩtellectiuã.⁊ iteꝝ q̃li
bet illaꝝ diuidit᷑ in ſuas ꝑtes. Quare

ſilr nõ erit certa diuiſio ⁊ cert numerꝰ in
generali in natura ſpũali.ita ꝙ tota diui

dat᷑ in certas poꝛtões generales ⁊ ille ite

rũ in alias: ¶ Poſtq; & tres ſunt nature
diſtincte create ĩ vniuerſo ſcʒ coꝛꝑałl tm̃

⁊ ſpũał tm̃.⁊ mixta ex vtraq;.j̊ ſi natura
coꝛꝑał hʒ ſuas hierarchias ⁊ ſuos oꝛdi

nes infra ſe.q̃re etiã natura ſũma ⁊ ſpũa
lis nõ hẽbit ſuo mõ ſuas hierarchias et

ſuos oꝛdiĩes ĩfra ſemetipᷣaʒ: Et etiã poſt
qᷓ; natura pure coꝛꝑal ⁊ diſticta ꝑ drias
⁊2 gᷓcnature.⁊ natura mixta.ſcʒ hũanaẽ
diſtincta ꝑ dr̃nas ⁊ gdus nature.ſq; ꝑ
accidẽtia nobilia dignitatũ ⁊ officioꝝ.

q̃re igit᷑ etiã natura pure ſpũalis nõ erit
diſtincta ꝑ differẽtias ⁊ gradus nature
2 differẽtias officioꝝ et dignitatũ vt ſit

— —

vtraqhdi
poriusn
uisalin
gonapl
hummept
Ammgxim
oforme
nicnsfal
gtaſczan
turpnun
Vndeto
My gees gen

ol, eſpüal⸗

e

„.

ik i Etiten
a bie rres pte
ſchia eſtmult
Carmn ſoe
bmadi
cſetrin
toraext
ſbllis
nespp
dechp⸗
ingti
fimnill
Oyto / erdiſt
nez ſint farch⸗
dines rumi
agcorn vilio
hume
glibin
mone
Hlula
Iglur
(cäner
täͤ
ſüman
ig
olky
. mMnoi
Dccr, canu
Ouurehhl
„ llimd
Ar tctit
roct
geop.
ien ſader
ſeonig weehen
bio de
mugnn

eptlg,te
nenlenti
Ekinnumndo,
pſinpgt
tanns ſen
netſecgan
Peciaſineſg
täckhüls
npoigtinnr
inmiöͤedait
Morläi ſn,
nulackiac⸗
regoischic⸗
dchacanth
iali tniüne
ptoiscn
ater fiint
Mriporeco
mtonawrige
wounnamn
Gnummhia
ortöcs 1ich

prndindi

Wiöoni
is dmtwoß
nummi/i
ſgirieni
zmaia bn
nmugentl

Tchis ime

ui ni
eo. Qe
mhmni
gtondiun
nics tileit
ſunt harnn
cnguln
G ſinam
37 ost
ſünat hin
ſenthiue

Etaipot

ticne
—
itainct⸗
ture⸗

eri nſn

Oz; an/

geli di⸗

nidũt᷑ ĩ
tres hie

rarchiaſ

vtraq; diſtinctio? Et qm̃ numerus tri/

Ci. ccxxii.

narius magis cõcoꝛdat cum deo q; ali /
quis alius numerꝰ.qꝛ in deo eſt trinitaſf
pſonaꝝ.ideo magis ↄuenit deo ponere
numeꝝ trinariũ in reb q; aliũ numerũ.
et maxime in creaturis ſpũalibꝰ que ſũůt
ei ↄfoꝛmes et ſimiles.Et iõ magis ↄue/
niens fuit deo ꝙ tota natura ſpualis cre
ata. ſcʒ angelica diſtingueret᷑ et diuidere
tur pꝑ numeꝝ trinariũ q; ꝑ aliũ numerũ.
Vnge tota vnitas creata diuidit᷑ in treſ
ptes generales.ſcʒ in naturã coꝛꝑalẽ tĩ
et ſpũalẽ tm̃.et coꝛpalem et ſpũaleʒ ſiml
Et iteꝝ natura tim̃ coꝛpalis diuiditur in
tres ptes vt dictũ eſt. Quia ergo diuiſio
eſt multiplex.ſcʒ quedã generalis.⁊ que
dam ſpecialis.et alia ſpecialiſſima ⁊c̃.iõ
pma diuiſio generalis et diſtinctio debʒ
eſſe trinaria in angelis vt ſicut diuĩa na/
tura exiſtẽs tin eadem numero et indiui
ſibilis in ſe tm̃ diuidit᷑ intres ꝑſonas ꝑ
tres ꝓpꝛietates diſtinctas et nõ plures
neq; paucioꝛeſ.ita pfoꝛmiter natura ſpi

ritualis creata ſeu angelica ſibi totaliter

ODo no⸗

uez ſint

oꝛdines

ãageloꝛũ

Tocex⸗

v .*

Zicexx

O; ãge
li ſil ſint
creati ex
nihilo

ſimilis et ↄfoꝛmis et ꝓpinqua.diuidit᷑
et diſtinguit᷑ in tres poꝛtiões et tres hie/
rarchias generales.et deinde quelibʒ ea
rum iteꝝ in tres oꝛdines.et ſic eſt ibi di/
uiſio generalis et ſpecialis ꝑ trinarium
numen. Et ſic patet ꝙ in creaturis ſpũ/
alibus ſeu angelicis debet eſſe certꝰ nu/
merus oꝛdinũ et certa diſtinetio.et etiaʒ
talis numerꝰdebet eſſe trinariꝰ mag⸗
qᷓ alius.et hoc oñdit natura coꝛꝑalis et
etiã natura diuĩa quecreauit oĩa. Pa/
tet etiã ꝙ oẽs oꝛdines debẽt ↄſũmari in
ſũma vuitate qᷓntũ poteſt eſſe in creatu/
ris.et ꝙ ſupꝛa oẽs dʒ eſſe vnꝰſũmꝰange
lus et vna ſũma creatura ſpũalis.ↄſum
mans in vnitate oẽs oꝛdines ſpũalium
creaturaꝝ.Et ſic ꝓbatũ eſt ꝙ eſt natura
pure ſpũalis creata.⁊ ꝙ eſt inumerabił

mltitudo ſpũaliũ creaturaꝝ ⁊ angeloꝝ.

⁊ ꝙ eſt ibi oꝛdo debitꝰ q̃ntũ pᷣt eſſe. Quã
uis aũt ibi ſit inumerabil multitudo an
geloꝝ.atxtñ oẽs ſimul fuerũt creati de ni
hilo.qꝛ vnus angeł?nõ põtcauſare aliũ
nec generare de ſua ſubſtantia.nec vnuſ
poteſt deſcendere de alio ſicut fit in hoĩ/
bus quia nõ ſunt coꝛꝑales.ſed qlibet ĩ/

geloꝛu obligatoe

mediatea deo eſt creatus. Et ideo potu
erunt oẽs ſimul creari.quia nulla pote-
rat eſſe reſiſtẽtia.qꝛ deꝰeſt oĩpotens qͥ de
nihilo creauit eos.⁊ ita potuit creare oẽſ

inſimul ſicut vnũ. qͥ ſolo velle oĩa creat.

nec fepugnat eis creari inſiOul.
E natura ſpũalis creata obligat᷑ ðo

ſicut hõ. ⁊ ꝙ oĩa ꝓbata de hoĩe inqntuʒ
hõ eſt ſut ia pbata deangelis.⁊ ꝙ idẽ eit

bonü homis ⁊ angei.

natu

de homie rõne liberi arbitrij iam ꝓbata

⁊ faciat ſilem ꝓceſſuʒ circa obligatõeʒz et
circaamoꝛẽ ⁊ circa fructuʒ amoꝛis qð ẽ
gaudiũ.⁊ cõꝑet fructũ amoꝛis ⁊ angelũ

⁊ alias creaturas ſeu ad creaturas infe/

rioꝛes eo.⁊ videat ꝙ płaccepit a deo qᷓ;
alie creature ĩferioꝛes.⁊ q̃lit᷑ ↄsᷣſcit ſe ha
bereꝛ accepiſſe a ðo qͥcqͥd hʒ.qꝛ de nihi

lo factꝰẽ.⁊ nihil hʒ a ſeio. Uñ angelus

ad cognoſcẽdũ ſuã dignitatẽ ⁊ ſuũ gau/

diũ in qͥ eſt. pᷣt ſe pmo cõꝑaread ipᷣm ni/

hil vñ vẽeit.deĩde ad creaturã ſibi oppo⸗/

ſitã.ſcʒ ad naturã coꝛꝑalẽ.⁊ pᷣtvidereqqn
tũ aſcẽdit ſuꝑ illã in dignitate ⁊ excellen

tia.⁊ h ex dono dei. Deindepᷣt ſe cõpare
ad naturã mixtã ſq; ad hũanã.⁊ ſic oẽs
creature ſeruiũt angeł vt coòſcãt ꝓpꝛiaʒ

cxcellẽtiã ⁊ q̃ntũ acceperũt.Et ſic ptʒ ꝙ;

ſunt de angelis.⁊ qͥcquid ↄuenit homi
õne liberi arbitrij. conuenit angelo.Et
iõ qͥ vult habere ſcĩiaʒ de angeł recurrat
ad illa q̃ dicta ſũt de hoĩe ⁊ applicet eis

ra pure ſpũał creata exi
ſtit.et quia ipᷣa habet liberuʒ
arb itriũ ſicut hõ.iõ oĩa que ꝓbata ſunt

O ãage

angelꝰ obligat᷑ deo ſicut hõ.⁊ idẽ modꝰ obl/
ꝓcedẽdi ẽ in ãgelo ſiẽ ĩ hoĩe ad iueſtigã gat᷑ deo

dũ obligatõʒ ꝑ quã ðo obligat᷑.⁊ ꝑ ↄñſ

ad ĩueſtigãdũ oĩa illa q̃ ſequũt᷑ ad illam

obligatõeʒ. Et ſic cõꝑamꝰhoĩeʒ ad aliaſ
creaturas ĩferioꝛes ꝑ ↄueniẽtiã ⁊ drfiam

ita poſſumꝰcõpare ãgelũ.Exercita te Epilo/
ipᷣm Et h̊ ſufficiãt.i Ecce igit᷑ q̃lit᷑ ꝑ ſca gat totũ
lã nature hñtẽ q̃ttuoꝛ gꝗdꝰdiſtinctos ĩiue ꝓceſſuʒ
nimꝰpmo naturã diuinã eẽt exiſtereab hꝰ libꝛi

et᷑no ſine pᷣncipio ⁊ ſine fine.deĩdeĩueni

Ti. iij.

mtotã ſcalã ⁊ oẽs creaturas cõtẽtas in Ti.xvi.

Tic.

Ciitulus.ccxxiii.

ſcala a deo ꝓceſſiſſe a nihilo ꝑ creationẽ.
deinde inuenimꝰ obligatõeʒ hoĩs ad de

um Vlterius exinde deuenimꝰad ĩmoꝛ

talitatẽ anie homĩs ita ꝙ inuenimꝰ ho/
minẽ habere aĩiam ĩmoꝛtalẽ.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns

qꝙ erat cõpoſit ex duabo naturis ſcʒ coꝛ/
pali ⁊ ſpũali.⁊ reduximꝰ oẽs q̃ttuoꝛ gra
dus ſcale ad duas naturas in generali.
ſcʒ ad naturã coꝛꝑalẽ tm̃ q̃ nihil habʒ ĩ/
moꝛtale.⁊ ad naturã mixtã ex coꝛpali ⁊
ſpũali.que habʒ aliquid ĩmoꝛtale.Et vl
timate ꝑ iſtas duas naturas inuenimꝰ
terciã naturã que tm̃ eſt ſpiritualis.q̃ di
citur angelica natura.Et ſic habemꝰ in

ſumma naturã diuinã increatã q̃ realit᷑
vna ⁊ eadem numero exiſtit.⁊ eſt cõmu/

nis in trib ꝑſonis realiter diſtinctis. et

habemꝰtres naturas diſtinctas creataſ

ab ipᷣa diuina natura. que eſt deus eter/
nus trinus ⁊ vnus cui eſt laus ⁊ gloꝛia

in eternum.

¶ Hic inueſtigat᷑ ſibomo eſt talis defa

cto. qualis debet eſſe. ⁊ ſi facit qdð facere

debet ſᷣm oꝛdinẽ creaturaꝝ. Et inueni
Sde facto eꝙ hõ eſt ⁊ facit ↄtra oꝛdinẽ crea

turaꝝ ⁊ eſt totus mutat in oppoſitũ ⁊ ĩ

cetunm.
itulus. ccxxiij.

tota pte pᷣcedenti vſq; hic de
debito homiĩs ad qð obliga
tur de iure nature.⁊ ↄcluſum eſt⁊: pbatũ
aliqð occultũ eſſe debituz qð homo de /
bet deo. ⁊ hoc tã ex datis ⁊ acceptis vbi
fundat᷑ obligatio debiti qᷓ; ex ꝑte digni/
tatis dei.cui pꝛimo debetamoꝛ timoꝛ ⁊

honoꝛ.⁊ hoc etiã reqͥrebat natura amo/
ris. Ergo vſq; hanc ꝑtem ꝓceſſim ꝑ de
bet ⁊ ꝑ modũ obligatõis⁊ debiti.⁊ vidi
mus qualis eſt obligatio q; magna qua

obligatur homo deo ⁊ qualis eſt.qm̃ eſt
pmo naturalis ⁊ ꝑpetua ⁊ infallibilis ĩ/

delebilis. incoꝛruptibilis.⁊ ĩmoꝛtalis.

⁊ eſt generalis om̃i homĩ.⁊ patens oĩb
quia eſt ſcripta in libꝛo nature in oĩbus
creaturis.⁊ in ipᷣo hoĩe tam in coꝛꝑe q; ĩ
anima.⁊ ipᷣe homo⁊ om̃es creature ſunt

puriſſimũ teſtimoniũ iſtiꝰ obligatiõis.

ↄtrariũ ſue ꝓpꝛie nature quã dʒ hr̃e. ſi⸗
cut vinu in

ſt in

LUiſum eſt etiã ⁊ ↄcluſum qntũ ⁊ quale

bonũ adueniet homĩ.ſihomo adĩiplet ⁊
facit debitũ ad qð obligat᷑ deo.⁊ q̃ntuʒ
⁊ quale malũ adueniet homiĩ.ſi nõ facit
debitũ qð debet deo. Sic ergo tria co⸗
gnoſcimꝰ de hoĩe.ſcz ipᷣm debituʒz hoĩs
⁊ bonũ⁊ malũ qð optet ſequi. Ipᷣm aũt
debitũ ſemꝑ viuit ſemꝑ manet radicali/
ter in ſuo vigoꝛe.⁊ ĩpoſſibile eſt ꝙ tollat᷑.
ſempꝑ homo eſt debitoꝛ.ſemꝑ eſt obliga/
tus deo.ſiue homo faciat ſiue nõ faciat.
Et qm̃ oꝛdinatur debitũ ad factũ.⁊ de/

bere oꝛdinat᷑ ad facere.⁊ obligatio ad ſo

lutionẽ.ĩmo oĩa que ꝑtinent ad hominẽ

ↄcludunt᷑ in iſtis duobo ſcʒ in debito ⁊ ĩ ſtũtĩ de

facto.ſeu in iure ⁊ in facto.quia ipᷣm de/
bitum eſt ius.et ipᷣa ſolutio factũ.ſʒ ipᷣm
debitũ eſt hmũ et pᷣcedit. et factũ debet
ſequi poſt debitũ.⁊ ipᷣm factũ eſt vltimũ
⁊cõplementũ debiti.ideo niſi poſt debi
tum ſequat᷑ ipᷣm factũ et facere.totũ ẽ va
cuum.et ſi ſequat᷑ factũ.totũ eſt plenum

Iſta ̊ duo ſcz debitũ et factũ debent eẽ

Oia oſi

bitoꝛ fa
cto

ꝓpoꝛtionata et ligata inter ſe.quia vnuz

nihil ꝓficit ſine alio. Quid em̃ ꝓficit de/
bitũ.ſi nõ ſequatur factũ: Et quid valet
factum.niſi ↄcoꝛdet cũ debito?: Factum
ergo et debitũ quãdo ↄcoꝛdant.faciunt
mirabilẽ armoniã. Siaũt diſcoꝛdant.
deſtruit᷑ armonia et fit peſſimꝰ ſonꝰ. Et
quia iſta ſciẽtia eſt de homĩe inq̃ntũ ho/
mo eſt. et docet cognoſcere hominẽ.⁊ co

gnitio de homiĩe oↄſiſtit in duob. ſcʒ ĩ co

gnitione ipᷣius debiti.et in cognitõe ipi/
us facti.ſeu facere.⁊ cognitio ipᷣius de/
biti pᷣcedere debʒ cognitionẽ ipᷣius facti

dqð nõ eſt niſi tanq; lumẽ ad cognoſcen/

dum ipᷣm factũ.quia impoſſibile eſt co/
gnoſcere ipᷣm factũ an ſit tale quale debʒ
eſſe vel nõ.ſcʒ vtrũ ſit iuſtum vel iniuſtũ
oꝛdinatũ vel inoꝛdinatũ. niſi pᷣus co/

—

ſcatur debitũ. Debitum em̃ eſt mẽſura ⁊

Debitũ

regula et lex ipᷣius facti.Qui ergo igno / eſt meſu
rat ipᷣm debitũ ignoꝛat ipᷣm factũ et face rna facti

re.Jõ poſtq; habemꝰinfallibilẽ cogniti
onẽ de ipᷣo debito hoĩs inqntũ homo ẽ
ad complendã totã cognitionẽ de hoĩe
neceſſe ẽ nos habere cognitionẽ de ipſo
facto ipᷣius homiĩs et de ſuo facere.vtrũ
ius ⁊ facere ↄcoꝛdant in hoĩe.vt poſtq;

.

coghoe,
Bt
Mdca
dat vtri
tunrelin
ſnnatur

fndeüye
visdein
(rldel
neitat

Doti fiftier⸗

b mnetin
ſeceſſtat
botnis
tdebit
ltus.
lbortate
ſactü
bito. ve
1o.valpᷣ
bitria
umn il⸗

nois inen
genmun rise

factpz t quiae
debimnz citqd
ſo ocor⸗ bular

Prio.
maͤſun
Pon prißil,
WN
ſigopr

galia
minetae

nrar
gule
noture⸗
Ouige
biſlitn
feſttom
mannalt
ſn hoie
plpem⸗
nuüfoe
igmin

CTi ccxxiii. De facto et debito bois

9Aiplen cognoſcimꝰ ade .M
aſni oſemn adebeetfacer. videamꝰ tñ ante oculos ipᷣn ꝛii debiri tane
Gnünfal eorder cũ ſuo ꝓ hrih erii eu aror⸗ lucernã ⁊ lucẽ a4 m herlnehis tanq;
Pricn det. ⁊ vtrũ ſit iuſtũ a debito. vel diſcoꝛ⸗ ctum luce aa Naenan uũ ꝓpꝛiũ fa
ndchin tum vel inoꝛdi tũ an iniuſtũ. ⁊ oꝛdina/ reh c facere ſuũ. Jpᷣm aũt factũ ⁊ face Duple
in di⸗ linoꝛdinatũ.rectũ vel a, rehois eſt duplex cz viſibile ⁊ inui ace Ouplex
ani ni fm naturã hois vel cõtr. eltoꝛtuoſuz. le. intrinſee⸗ duplex ſcz viſibile ⁊ inuiſibi/ facere
mananii⸗ Sm deũ vel otra deũ õtra naturã hoĩs. kemnlenſecn rek inſecũ. intus ⁊ excra. hoĩs
birckenl. quid de iure vl in e W Hoſtig idumn coꝛdare cũ nir eſs rüch optet con
ndidig cto vel de facto. ¶ e videamjdtni naturaii. debito ⁊ cũ iure ſeu lege ſua
ieniſ ptineãt ad hoĩem ſez d Eis aütiſtadus Bic cõt k r”” Sðð
aenn hoĩs ſp manet fen mõ.q; ipm debia ſeme ſuũ ꝓpꝛiũ debitũ.⁊ ad ſuc op⸗ oig 30
zaantnch ane anf ner tiapvorutate aitde de heneng ne en e. H
Cgirbin ii⸗ le geluare nee shoteſrenlbert⸗ ulns cernii
en ner debitü. 2 hõ ut nõ velit.ſp ma Uonia aut ipᷣm d bitũ homis ,.—
i gatus r 5 ſ manet debitoꝛ ⁊ obli inqntũ hõ eſt.ius ebiel banin G cn
iſin ſbenerasyen Rari eſt voldraria t in boĩs? mnänen bo elimanarufeeltein o. ccxx/
irciri libertate hoĩs. ⁊ iõ pᷣt hon ariũ ⁊ in ¶ hoiĩs qle ſit. eſt, gnoſcedu ipᷣm factum iiſ.
ain ioi 7 ſaa⸗ ſ oeorer bat Goma iõ elrnr e ricie ie D
– ibi tri eſiſtere ab ipᷣo facto. Et ſic ſũ itũ.⁊ ſtatim apparebi ach ipm de
wtückpenn um illi ʒ facere qð dʒ. vel facere ↄtrari facere hoĩs ſit iuſtũ vel ini nz kactu ſen
Ulkalleik m illiꝰ 30 0605* agcere ↄtrari 1O I Uu ui vel iniuſti bñ ve
tiginas In ali 3. vel totalit᷑ deſiſt ari / male. Si em̃ ↄſide HHõ ſi vel
Nn ijs facere. Hõ eſt aũt itan deſiſtere ab io cere ꝑ ſe. nõ c ↄſideremꝰ ipʒ factũ ſeu fa
reün creaturꝭ turis qꝛ f taut ita nec ſilłr in alij —* cere ꝑ ſe.nõ compando ipᷣm tu len fa
ag⸗ 8 qꝛ factũ ⁊ debitũ ſꝑ ↄc alijs crea do ad ꝓpꝛiũ de ꝑando ipᷣm n applicã
ð nõ dʒ. iõ homo p e. tũc fa/ gnoſci niſi in factũ hoĩs.qꝛ nõ pᷣt co
win uim ſp 9coꝛ/ bul omo pt general gnoſciniſi in ſno lu s. ge nl co⸗
m ſp areꝑ duas vias. Dui iter am/ pꝛiũ.Etiõ qui mie qað eſt debitũ/
imteun daͤt facere hois eſt ſi as. Quia vel fa. pꝛiũ.Etiõ qui magis cogn debun. P.
e acere hoĩs eſt ſileꝛ vel factuʒ et ipm hoiĩs facili igis cognoſcit debitũ
nütdicdn vel eſt diſcoꝛdãs ↄcoꝛdans cũ debi ipᷣm hoĩs faciliꝰ co iß duu
diſcoꝛdãs ⁊ ↄtrariũ ebito ſeu fa iꝰ cognoſcit ipᷣm fa
Go. pꝛio. Et qe ip ↄtrariũ ſuo debi acere homĩs. Et qͥ totali⸗ factum
e. Et qꝛ ipʒ debitũ eſt ppꝛi ito p debitũ hoĩs. tot Et òꝗ totaliter ignoꝛat
drictigäo mẽſura.ppꝛi ũ eſt ꝓpꝛia lex.ꝓpᷣ bitũ hoĩs. totaliter ignoꝛat fau oςt
eee. mug. ia regula exic a kfacere hoĩt Ne 16 oꝛat factuʒ ſeun
ehomtite Nota pꝛiũ ius ipᷣiꝰhoĩ la. ppꝛiũ lumẽ. ⁊ pꝛso ipᷣ oĩs. 1 Pↄñs ignoꝛat totaliter ſe⸗
ndrohhi⸗ ↄcoꝛdat cũ debi an in oĩe factum el em̃ lux eſt ⁊ pᷣm
ni co⸗ out. ito. tũc hõ trandi ⁊ cognoſcẽdi hoĩeʒ. a poꝛta in/
inognti⸗ ſua ppꝛia natura.cũ ſua⸗ ↄcoꝛdat cum i 1 cognoſcẽdi hoĩeʒ. ſcʒ cognoſe
i a natura.cũ ſua ꝓpꝛi n redqd debeat fae oĩez. ſcz cognoſce
ino ſhlnin gula.⁊ cũ ſuo ꝓpꝛiol vpꝛia lege 2 re facer Znea cere.deinde intrat᷑ ad ip
e factũ eſt ↄtrariũ debito. tũc hõ ctum hoĩs ſeu facere ↄc u vtrũ fa/⸗
dcognoſe⸗ ↄtrariꝰſibijpi ⁊ ſue ppꝛie: tuüc hõ eſt o ſeu facere ↄcoꝛdet cũ debi
eppꝛie natur ptet ꝑ expientiã videre ip cũ debito
hoſſblecke gule. ⁊ ſue ꝓpꝛie legi.⁊ ſi e. ſue re⸗/ ⁊ ipᷣmf. tiã videre ipᷣm factũ i
angt 4 * uo lumini.⁊ iuri 71 acere. ⁊ qꝛ qͥ lib ũ in ſe
tleged⸗ nature ⁊ eſt ↄtrari oĩb ni.⁊ iuri cognoſci . ibet hõ pfecte .
um winufi Quid eſt em̃ oẽm hoĩ creaturis ⁊ deo. ꝓpꝛiũ factũ ir ⁊ infallibil
N sõs ĩem eſſe ↄtrariũ ſi pꝛiũ factũ.⁊ ſuũ ppꝛiũ ilit᷑ ſuuʒ
. niipns , bijpſi. niſi ꝙ ipᷣm factũ h elle t griũ ſi ⸗· us qᷓ; 9 Ppem faceretã i 1
ciͦctninnd re ſit ↄtrariũ ſuo ꝓpꝛi 82 ſuũ face/ bi certiſſimũ q o mõ dubitat. qꝛ eſt ſi
nei it naturali? Igit ꝓpꝛio debito. ⁊ ſue legi tũ cuili imũ qð eſt. ĩmo nihi qꝛ eſt ſi
Ouianhn naturali? Igit᷑ nunc ſ 1 egi tũ cuilibʒ niſi ſuũ o nihil mag no/
aitin in ipᷣm hoiĩ inc ꝓfunde intremꝰ in ret vtrũ zmniſi ſuũ ꝓpꝛiũ f. ag no⸗
nteici iem ⁊ ꝑſcrutemur interioꝛa eiꝰ ret vtrũ ſit iuſtũ vel ini facere. licʒ igno
lbiion palpemꝰ viſcera ei. ⁊ vi ioꝛa eid et ¶ auerit vel cõ uvel iniuſtũ donec appli
nin rhe dendo ſuũ ꝓpꝛiũ debitũ.nũc aũt pot ſtatim ⁊ infallibili ege naturaleʒ.
t Nn mus ipm in vi * auͤt tange ſuũ poeiñ factij 3 ilit᷑ cognoſcer „
ticulari EEH inniundo rit Rappaii cefu cocaei ranhoe⸗
i factũ. Poꝛtemꝰ ↄcoꝛdãs cõꝑpando facere ad e

üſtpeſß

bitũ qð bʒ ⁊ cognoſcit in ſeipo.Debz ᷣ
6

oĩs hõ videre ⁊ cõꝑare totũ ſuũ factũ et

ſuũ facere ⁊ ſuas inclinatiões ⁊ qͥcquid

ſentit in ſeiᷣo ad ſuũ ppꝛiũ debitũ ⁊ p/

pꝛi legẽ.⁊ veraciter cognoſcet ⁊ infalli/

biliter ꝙ totũ ſuũ factũ ſeu facere tã inte

rius qᷓ; exteri.⁊ oĩs inclinatio ↄtrariat᷑

ip̃ᷣi debito ſeu iuri ⁊ legi nature.⁊ totalit᷑

QOuid
ſit debi⸗
tũ boĩs

Ti. cxij .„

Ti. clx⸗
xviij.

diſcoꝛgat ab eo. Et ſic in ipo hoĩe debi⸗
tũ ſeu ius ⁊ factũ diſcoꝛdãt ⁊ ↄtrariant᷑.

¶ Utaũt h̊ ad oculos videamꝰ dicamꝰ

qͥd ſit debitũ hoĩs ſeu ius nature.ad qð
obligat᷑ hõ ⁊ tenet᷑ inqntũ hõ.Debitum

aũt homis ad qð hõ obligat᷑ ex teſtimo

nio oĩm creaturaꝝ ⁊ ſuij 1 dei eſt iſtö.
ꝙ hõ dz deo dare pmo amoꝛẽ. ⁊ totalit᷑.
dz ipʒz qmare ⁊ inceſſiant.Etꝑ ↄñs dzʒ
totalit ſeqͥ ⁊ amare volũtatẽ dei.Et per
oppoſitũ dʒ hr̃e odio totalit᷑ ⁊ inceſſant

qͥcquid poteſt eſſe ↄtra deũ.⁊ ↄtra ſuam
volũtatẽ.Et exinde ſeq tur ꝙ homo de/
bet deo timoꝛẽ ⁊ honoꝛẽ pꝛimo. Ecce&̊
debitũ amoꝛis timoꝛis ⁊ honoꝛis pᷣmo

Etp ↄñs dʒ hõ eſſe grat deo.⁊ regtiari

llli. 2 eſſe ligatꝰ ⁊ vnitꝰ totaliter cuʒ deo.

Debitũ
hois ad
ſe ⁊ adꝓp
ximum

Hoc &ů eſt debitũ erga deũ factoꝛẽ ⁊ cre⸗
atoꝛẽ ſuũ. Szʒ ex iſto debito oꝛtũ eſt ali/

ud debitũ erga oĩa q̃ dei ſunt ⁊ maxĩe er

ga ſuã imaginẽ viuẽtẽ.⁊ ꝑ ↄñs erga om

nẽ hoĩem. ſcʒ oĩs hõ dʒ amare quẽli /

bet hoĩem inqntũ eſt dei imago ſicut ſe⸗

ipᷣm.⁊ hr̃e odio qͥᷣcqͥd eſt ↄtra hoĩem ſiẽ

ↄtra ſeipᷣm inq̃ntũ eſt dei imago.Et eti
am dz qlibet amare ſeipᷣm ꝓpt᷑ h̊ qð eſt
dei imago viuẽs. Ecce duplex debituz
hoiĩs.vnũ ⁊ pᷣmũ reſpicit deũ.⁊ ſcõᷣm re

ſpicit illa qᷓ dei ſunt ⁊ pncipalit᷑ ſuã ima
ginẽ.⁊ tñ nõ ſunt niſi vnũ debitũ.quia

Quõ hõ

dz regu ⸗/

lare ſuuʒ
facere

ſcðm includit᷑ in pᷣmo ⁊ ab ipᷣo oꝛit᷑. Et
B eſt totũ debitũ hoĩs.totũ ius natureꝛ
tota lex nature.⁊ totũ qͥcqͥd dʒ hõ vł ab
ipᷣo oꝛit᷑ vel ĩ ipᷣo includit᷑. Scðm &̊ iſtð
debitũ ⁊ m iſtud ius ⁊ ſᷣm iſtã regulã

legẽ dʒ hõ regulare menſurare oꝛdinare

om̃e factũ ſuũ ⁊ om̃e facere tã interiꝰ qᷓ
exteriꝰ.⁊ cũ iſto debito ſeu iure dʒ ↄcoꝛ/

dare totũ ſuũ facere.Talis dʒ eſſe hõ in
oꝛdinecreaturaꝝ.ꝙ in iſto hoĩe iſtud de
bitũ ſeu ius ⁊ ſuũ factũ ⁊ facere ſuũ non

diſcoꝛdẽt nec ↄtrarient᷑.⁊ talẽ hoĩem reqͥ

rit oꝛdo vniuerſi ⁊ oꝛdo nature.qlis dʒ

. Citulus ccrxxrv.

eſſe natura hoĩs inantũ ho eſt Cõparet
8 qlibet factũ ſuũ ſeu ſuũ facere interius
⁊ exterꝰ.⁊ qͥcqͥd ſentit in ſe ad debitum

iſtud ſeu ius nature.Et cõꝑemꝰ ome fa/

ctuʒ ⁊ om̃e facere qð eſt in hoĩby ad iſtõ
debitũ. ⁊ videbim ⁊ exꝑientiã ſentie
mus ⁊ iudicabimꝰ ꝙ o m̃e factũ ⁊Z omne

facere hoĩs.vel ad minꝰ inclinatio totuz

eſt ↄtrariũ ⁊ repugnãs iſti iuri ſeu debi/

to.⁊ diſcoꝛdãs totalit᷑ ab eo. Uñ ꝑ expi

entiã videmꝰ ⁊ ſentimꝰ ꝙ hõ hʒ amoꝛeʒ

ſuijpᷣpmo ⁊ nõ dei.⁊ pᷣmo amat ſeiᷣm

⁊ ſuã volũtatẽ ꝓpꝛiã realit᷑.⁊ de facto eã

ſeturz nõvolũtatẽ dei.⁊ hʒ odio qͥcqͥd

eſt ↄtra ſuã volũtatẽ ꝓpꝛiã.⁊ amat oĩa qᷓ
amat ꝓpf ſeipᷣm.⁊ nõ ꝓpt᷑ deũ.nec quia
dei ſunt.⁊ ſic realit᷑ ⁊ de facto nõ amat ni
ſi ſeiᷣm. Uidemꝰaũt ꝙ hõ q̃rit intẽditꝛ
amat pᷣmo ſuũ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ. ⁊ realiter

1 de facto ⁊ nõ dei.⁊ ſuũ honoꝛẽ ꝓpꝛiuzʒz

Exꝑiim̃
talit vi /
demꝰ ꝙ
oĩa faci

mꝰ ↄtra
debituz

pᷣponit honoꝛi dei.⁊ vult ꝙ oiĩa q pᷣmo

dz dare deo factoꝛi ſuo.dat ſibijpᷣi ⁊ crea
ture ⁊ oꝑi facto.Et ſic hõ de facto habet
amoꝛẽ ſuijpᷣi pᷣmo ⁊ nõ dei.⁊ hʒ ꝓpꝛiaʒ
volũtatẽ ⁊ q̃rit hᷣmo ſuũ honoꝛẽ ꝓpꝛiũ.

Et ſic facit totũ ↄtrariũ illiꝰ qð dʒ face

re.⁊ facit illud qð nõ debet.⁊ nullo mo/
do facit qð debet.

¶Bic cõcludit ꝑditio totalis: lapſus

⁊ coꝛruptio homiĩs.
Eitulus. ccxxx.

ocedit a volũtate ſua.qꝛ ipᷣa eſt
radix.oꝛigo.cauſa.⁊ dña oĩs fa
cti ⁊ toti?facere.⁊ ſic factũ hoĩs ſeu face/

re eſt volũtariũ.iõ ſeqͥtur ꝙ; om̃e factũ et

om̃e facere hoĩs eſt ↄtra debitũ totũ ho

minis. ↄtra ius nature.ↄtra legẽ nature

Taqm om̃e factũ⁊ facere hois

⁊ ↄtra totũ oꝛdinẽ creaturaꝝ. ⁊ ↄtra ho⸗
minẽ inq̃ntũ hõ eſt.⁊ ↄtra deũ totaliter.

ri ſuo.⁊ iõ de facto⁊ realiter ipᷣa volũtas

eſt extra oẽm mẽſurã.oẽm legẽ.⁊ omne

regulã.⁊ extra oẽm oꝛdinẽ ⁊ oꝛdinatõesʒ
⁊ extra totũ ius.extra deũ.⁊ extra ſeipaʒ.

qꝛ eſt extra ſuã ꝓpꝛiã legẽ nature.⁊ no re

Sẽdtur exinde ꝙ ipᷣa volũtas hoĩs eſt
ↄtraria ipᷣi debito ⁊ iuri nature.⁊ legi na
ture.⁊ toti oꝛdini creaturaꝝ ⁊ deo facto/

cognoſcit deũ ſuꝑioꝛẽ.ſʒ ponitſe ſub ꝰe
um. vel facit ſeeqlem deo. Etꝑ ↄñs iba

ſi

wolͤns!
ſuoſtatn.
tnarale
netiöeſt
gnlaril
ſſſitate⸗
lit meda
Pomoͤam
ſotamie
poßsſec
volütas
ſemi
e ſrtiode
tractatü
bmis
hoꝛe 9
pba vo
ſümulal
ſuntd
Nrraden
4bꝛ;
micicie
Eg
Wn
csc⸗
reſe
pital
ctiqc
umm
ins⸗
tot⸗
tote
höc
moe /
Dap rorſun
3 iceo
Dce, üphen

. eedate
Dicli Pohon

ding

nnfſen
Nofsh.
anper
„Meten
Dic wis
ſeretq
ſe er,

Miäd

Mhpen

böcki
kfamiz
teäheptoßteſn
Kindeiidwiͤ
omefuni nne
elnmnpng
8iſtiin et
aden lizan
ngböhmeg,
ipmocmuin

tggit tNeimmtiei

air hzoloſtti⸗
Pptdin
detaedinnn
Ghöqzinii
bonoti nir
nüboncig
loinen
odrſbriitan

thödetzree

da tMoppi

güborcriggi.

illigoyt
eben tMelone

wnistlpi

Tümhͤ
riugii
minoolt
ls ne
ocheien
ünite
nlesenun
r 1,nd
nndeünait
clünshoß
nſin
trt wli/
li ud

icnliß
uut 4
nii

ein

xix· ⁊c̃.

. „»

Ti. cxx/ noꝛ ſunt radix oĩm maloꝝ.iõ hõ hʒ in ſe
ix.
Ti. clx/

Xxi.

volũtas hoĩs eſt deuiata ⁊ lapſa a ppᷣo
ſuo ſtatu ꝓpdita.coꝛrupta.⁊ puerſa ⁊ mu
tata ⁊ alienata in oppoſitũ ſue ppᷣe natu
re.⁊ iõ eſt inoꝛdĩatiſſima.turpiſſima.ir/
regulatiſſima.ſuꝑbiſſima. ⁊ in erroꝛe et
falſitate extra ſuũ bonũ.⁊ ſꝑ q̃rit vanita
tẽ ⁊ mẽdaciũ.⁊ iõ totalit᷑ odibilis.⁊ nul

lo mõ amabilis ⁊ ſeꝑpata totalit᷑ a cõſoꝛ/

tio ⁊ amicicia⁊ ſocietate ſui creatoꝛis.et
ꝑↄñs ſeqͥ tur ꝙ talis eſt hõ. q̃lis eſt ſua
volũtas. Seq; tur ̊ ꝙ hõ qͥ pᷣmo amat
ſeipᷣm qᷓ; deũ eſt totaliter a ſocietate ⁊ cõ
ſoꝛtio dei ſepatꝰ. Et qꝛ iã in pte pᷣcedẽti
tractatũ eſt ad longũ de duob amoꝛib⸗
bpmis ⁊ de ꝓpꝛia volũtate ⁊ de ꝓpo ho/

noꝛe.⁊ ↄcluſum ẽ ꝙ ꝓpꝛiꝰamoꝛ ſuijpᷣiꝰ⁊

ꝓpa volũtas ⁊ ꝓpꝛiꝰ honoꝛ iſta tria ſũt
ſimul alligata nec pñt ſeꝑ ari.⁊ totaliter
ſunt deũ.⁊ ↄtrariant᷑ deo.nec aliqͥd eſt
ↄtra deũ.niſi ꝓpꝛiꝰamoꝛ. ꝓpa volũtas.

⁊ ꝓpꝛiꝰ honoꝛ.⁊ in iſtꝭ eſt tota radix ini/
micicie ⁊ ↄtrarietatꝭ ad deũ.iõ ↄcluſum

eſt ꝙ qͥ hʒ amoꝛẽ ſuijpᷣiꝰ pᷣmo ⁊ ꝓpꝛiam
volũtatẽ⁊ ꝓpꝛiũ honoꝛẽ.ꝙ talis ẽ inimi
cus capitalis dei.⁊ iõ eſt ĩ ira dei. Qua/
re ſeqͥtur ꝙ hõ cũ habeat iſta in ſe.eſt ca⸗

pitalis inimicꝰ dei.⁊ iõ eſt ĩ odio dei. Et

etiã qꝛ ↄcluſum ẽ ꝙ hõ nihil hz qð ſit ſu
um niſi amoꝛẽ.⁊ iõ qꝛ amoꝛ hoĩs eſt to/
tus ↄtrariꝰðᷣo.⁊ totꝰ coꝛruptꝰ⁊ ꝑpuerſus

totꝰmalꝰtotus deuiatꝰ.⁊ tot alienatus

totꝰ inoꝛdĩatꝰ.⁊ totꝰ iniuſtꝰ.iõ ſeqtur ꝙ;
hõ eſt talis q̃lis eſt ſuꝰamoꝛ.Itẽ etiã qꝛ
amoꝛ ſuijp̃iꝰ⁊ ꝓpa volũtas ⁊ ꝓpꝛiꝰ ho/

radicẽ oĩm maloꝝ ⁊ vicioꝝ. Quia etiaʒ
iã ꝓbatũ ẽ q̃lis fructꝰſeqtur hoĩ ex amo
re dei ⁊ ex amoꝛe ſuijpᷣiꝰ⁊ ꝓpa volũtate⁊

Ti.cxli. ꝓbo honoꝛe q̃rendo illũ.iõ hõ incidit ĩ

Ti.clxi.

oĩia mala q̃ oꝛiunt᷑ ex illis.⁊ ꝑdit oĩa bo/
na q̃ ſequunt᷑ ex amoꝛe dei ⁊ honoꝛe.Et
ꝑ ↄñs hõ vadit ad eternã triſticiã.ad et᷑
nam penã.⁊ ꝑpetuũ doloꝛẽ.⁊ eternũ lu/
ctum.⁊ ꝑdit eternũ gaudiũ qð finẽ non
hʒ.⁊ eternã amiciciã ⁊ ſocietatẽ ſui crea/
toꝛis.E t oĩa iſta iã ↄcluſa ſũt.Et ſic ap/
paret q̃liter cõꝑando factũ hoĩs ⁊ om̃e

facere ⁊ ꝓpꝛiã voluntatẽ a q̃ oꝛit᷑ ad ſuuz

ꝓpꝛiũ debitũ.ad ſuũ ꝓpꝛiũ ius.⁊ ad ſu/
am pꝓpꝛiã legẽ nature cui obligat᷑ veriſſi

me.inuenimꝰ⁊ cognouimꝰ deuiationẽ
lapſum totalẽ ꝑditionẽ.alienationẽ.coꝛ

ruptionẽ.degenerationẽ ⁊ ꝑuerſitatẽ ho

minis ⁊ nature ſuea ſuo ꝓpꝛio ſtatu ⁊ a
ſua ꝓpa natura q̃ deberet eẽ. Et ſic ꝑ q̃n

Ci ccxvi.· BDe lapſu bois

dam ſcalã ⁊ oꝛdinẽ deuenimꝰad noticiã

⁊ cognitionẽ ꝑditõis.lapſus ⁊ coꝛrupti

onis nature hoĩs.q̃ oĩa erãt occulta hoĩ

⁊ B ꝑ cognitionẽ obligatiõis ipᷣiꝰ natu /

ralis q̃ fuit manifeſtata ꝑ oẽs creaturas
Et ſic ꝑ ſcalã nature manifeſtatꝰ eſt deꝰ.

maniteſtata eſt ꝓductio mũdi de nihilo
manifeſtata eſt obligatio ⁊ debitũ hoĩs
ad deũ.⁊ ꝑ ↄñs ius nature ſeu lex.⁊ ma/
nifeſtatꝰeſt lapſus hoĩs ⁊ coꝛruptio ſeu
ꝓditio.⁊ ita oĩa iſta ſe manifeſtãt inuicẽ.
2 vnũ manifeſtat ⁊ diſcoopit aliud. Ec/
ce artẽ ⁊ modũ q̃liter qͥlibet pᷣt cognoſce
re ſeipᷣm eſſe eternaliter ꝑditũ.lapſum et
coꝛruptũ ⁊ deuiatũ.cõpando factuʒ ad
debitũ. ⁊ videndo diſtantiã. elõgationẽ

⁊2 ↄtrarietatẽ inter factũ⁊ debitũ homĩs

inq̃ntũ hõ eſt.⁊ ignoꝛat ſe eẽ ꝑditũ ⁊ coꝛ
ruptũ ⁊ lapſum.Et ſic oẽs creature cla/
mant ⁊ dicũt ⁊ manifeſtãt hoĩem eẽ ve/
raciter ꝑditum eterna ꝑditõe.⁊ moꝛtuũ
pPpetua moꝛte.qꝛ ſeꝑatus ẽ eternalitera

Epilo

gat

dei ſocietate.qͥ ſolꝰ ẽ vita hoĩs ſicut ania

ſola ẽ vita coꝛꝑis. Et ſic hõ eſt totaliter
ſeꝑpatꝰa toto bono.⁊ a tota ſua vi1a.
Oy etiã lapſus ⁊ coꝛruptio hoĩs ma/
nifeſtat᷑cõpando factuʒ hoiĩs ſeu facere
ad ſcðᷣm debitũ qð reſpicit ea dei ſunt
(LTitulus. ccxxi.
Iſum eſt q̃liter cõpando factuʒ
12 facere hois ad debitũ⁊ ad ius
nature. qð reſpicit deũ iuenimꝰ
hoĩem lapſum ⁊ ꝑditũ.iõ nũc reſtat cõ/
ꝑare hoĩem ad ſcòm debitũ qð reſpicit
imaginẽ dei.Uideamꝰ ſi factũ ⁊ facere
hoĩs ↄcoꝛdat cũ ſcdᷣo debito ⁊ ſcðo iure
qð oꝛit᷑ a pᷣmo debito. Scðm debitum
eſt ꝙ qlibet hõ dʒ⁊ obligat᷑ amare quẽli
bet aliũ hoĩem. inqntũ eſt dei imago ſiẽ
ſeipᷣm.⁊ odio hr̃e qͥ cquid eſt ↄtra omnẽ
aliũ hoĩem.inq̃ntũ eſt dei imago ſicutõ
ſeipᷣm in q̃ntũ eſt dei imago.⁊ etiã qͥ libʒ
debet amare ſeipᷣʒ.inq̃ntũ eſt dei imago
viuẽs.Et ſic rõne iſti debiti ⁊ iuris de/
bet eẽ inter hoĩes fraternitas vnitas.ſo
p 2

—

cietas.amicicia ↄcoꝛdia ⁊ pax.⁊ oẽs de
bent ſe reputare tanq; vnũ. Sʒ ꝑ exꝑiẽ/
tiã videmꝰ ꝙ vnꝰ hõ ledit aliũ hoĩeʒ.ad
inuicẽ ſe deſtruũt.adiuicẽ ſe occidũt.in/
ter illos nulla vera vnitas eſt.nulla vera
ſocietas eſt.nilła vᷣa amicicia nec paxnꝰ
ↄcoꝛdia.ſʒ magis diuiſio.lis.diſcoꝛdia.
⁊ bellñ.⁊ inimicicia.⁊ ſi foꝛte diligant ſe

inter ſe.ſi foꝛte ſit pax aliq̃ ⁊ amicicia nõ

eſt ꝓpter h qꝛ eſt dei imago nec ꝓpt᷑ de/
bitũ.ſʒ ꝓptf᷑ alias cauſas Et talis vnitaſ
oꝛit᷑ ex amoꝛe coꝛrupto ⁊ inoꝛdinato in/
iuſto ⁊ ↄtra deũ.Et ſic hõ qꝛ eſt inimicꝰ
Dei.et ↄtrariatur deo totalit᷑ eſt etiã verꝰ
inimic ſue imaginis.⁊ ꝑ ↄñs ẽ inimic
cuiuſtibet hoĩs inqntũ eſt dei imago.et
etiã inimic?⁊ ↄtrariꝰſuijpᷣiꝰ.⁊ ſeipʒʒ ledit
deſtruit ⁊ occidit inq̃ntũ eſt dei imago.
⁊2 pſeqͥtur ⁊ ledit dei imaginẽ. Et ſic cõ/
pando hoĩeʒ ad ſcdᷣm debitũ inuenimꝰ
ipᷣʒ eẽ ↄtrariũ totalit᷑ illi debito.⁊ ꝑ ↄñs
lapſum ⁊ coꝛruptum.
D)/ hõ pt videre cõtinue in alijs reb
extra ſe tãq; in ſpeculo ſuũ ſtatũ in quo
exiſtit ⁊ ſuã ꝑditionẽ ſuũ lapſum ⁊ coꝛ/

Fenerc xvBü.
oniã aũt hõ quãuis ſit coꝛm

ptus.pditus.lapſus.⁊ mutatꝰĩ

ptum ⁊ lapſum.⁊ eẽ in tali ſtatu in q̊ eſt.
iõ nõ dolet.nõ flet.nõ triſtat᷑ de ſua ꝑdi/
tione ⁊ coꝛruptõe.cũ tñ ↄtinue dolere et
flere deberet.tã ꝓ ſtatu in q̊ᷓ eſt qᷓ; ꝓ futu/

ro ſtatu. ⁊ ꝓ malis q̃ ipᷣm expectãt.ĩmo

ridet iocundat᷑ letat᷑ recipit ſuas delecta
tiones ſuas ↄſolatiões.comedit. bibit.

c ſi nihil mali eẽt. Ex q̃ͥ apparet q ẽtã/

q; frenetic.ſtultiſſimꝰ.ſine om̃i ſenſu.qꝛ

freneticus ⁊ ſtultꝰnõ ſentiũt ſe eſſe tales.

Etiã eſt tanq; doꝛmiẽs nihil ſentiens.
ſicut ſomniãs.vel incantat vel illuſus.
Et ideo qꝛ homo inſeipᷣo nõ bene videt
nec ſentit ſuã coꝛruptionẽ.debet videre
in alijs reb extra ſe ſiłitudinẽ ſue ꝑditio
nis ⁊ ſui lapſus.⁊ facere ſibi qdᷣdã ſpecu
lum in quo cõtinue videat ſuũ ſtatũ coꝛ
ruptum ⁊ mutatũ.vt nõ tradat obliuio
ni ſuũ maluʒ vt ſic doleat. Poſtẽ; ů̊ ho⸗

7 . 4² 6%
Citu S ccxxD U.

coõtrariũ ſue nature.ĩmo in non
hoĩem.nõ ſentit vel vix ſentit ſe eẽ coꝛru

mo cõpauit ſeipᷣm ⁊ totũ facere ſunʒ ad Cõtem/

ipᷣm debitũ ꝑ qð cognoſcit ſe eſſe ꝑduuʒ platõ di

⁊ lapſum dʒ ſe cõꝑare ad res alias cxtra cens he-

ſe qũ mutant᷑ aut qñ in ↄtrariũ ſue natu minẽ in

re coꝛrũpunt᷑.vel dʒ fingere ↄtrariũ cu/ ↄſidera,

iuſlibet rei quã videt ⁊ coꝛruptõeʒ.⁊ co/ tõeʒ ſta/
gitet q̃lis eſt quelibet res.qñ mutata eſt tus ſui
in ↄtrariũ ſna phe nature.⁊ qñ coꝛrupta
eſt.vel q̃lis eſſet ſi mutaret᷑ ⁊ coꝛrũperet᷑
⁊ cogitet ꝙ ꝓ certo talis eſt ipᷣe ſ̃ᷣm ius ꝓ
pꝛie nature in qᷓ dʒ eſſe.⁊ cogitet ꝙ q̃nto

res eſt nobilioꝛ q̃ coꝛrũpit᷑ ⁊ melioꝛ ĩ ſua

ꝓpꝛia natura.tãto eſt peioꝛ ⁊ vilioꝛ qũ ẽ
coꝛrupta ⁊ mutata in cõtrariũ ſue natu/
re.⁊ in qᷓnto gdu bonitat eſt.in tãto gra
du malicie eſt.⁊ q̃nto erit alta tãto efhi⸗
inferioꝛ Ut verbi gra.faciam?ꝰexẽplum
in ipſo vino.qm̃ ipᷣm vinũ qñ mutat᷑ et Expien
coꝛrũpit᷑ in ↄtrariũ ſue nature.tũc effici tia q̃ hõ
tur acetũ. Ergo ſicut ſe hʒ ſtat aceti ad ↄaſcitſu
ſtatũ vini.ſic ſe hʒ ſtatꝰ hoĩs nunc in qͥẽ uʒ lapfũ
ad ſtatũ ĩ quo debebat ee.⁊ q̃ntuʒ diſtat
Acetũ avino.tãtũ diſtat hõ a ſtatu ſue na
cure.Et ſicut acetuʒ nihil valet ad illud
ad qð añ valebat qñ erat vinũ.⁊ ad qð
oꝛdinatũ erat.ita hõ nihil valet ad illud
ad qð valebat ĩ ſtatu ſuo debito.nec va/
let aliqͥd ad illud ad qð oꝛdinat erat: et
ideo nõ valet niſi vt in igneʒ mittat᷑. Et
qᷓntũ etiã diſtat ⁊ elongat᷑ acetũ a vino ĩ
bonitate. tãtũ etiã diſtat ⁊ elongat᷑ hõ ĩ
bonitate a ꝓpꝛia natura hoĩs. Et ſicut
nihil de bonitate vini mãſit nec eſt ĩ ace
to.ita nihil de bonitate hoĩs inq̃ntũ hõ
eſt ⁊ qᷓ̃ debet eſſe ᷣm ſuã ꝓpꝛiã naturam
eſt in bomĩe.Et ſicut doleret acetũ ſi cog&

ſceret vinũ. ita deberet dolere hõ ſi cos/

ſcat ſtatũ l quo dʒ eſſe.¶ Itẽ in vino poft

ſunt eſſe due mutationes.qꝛ vinũ aliqd

mutat᷑ ⁊ fit turbatũ tunc eſt infirmũ.ſed
tunc remanet vinũ ⁊ retinet aliqd debo

nitate vini.⁊ nõ eſt totalit᷑ ꝑditũ nõ po

tabile.ſed nõ ſicut ante.aliqñ mutat᷑ vi/
num in acetũ ⁊ tunc ẽ totaliter ꝑditũ.qꝛ

nihil retinet de bonitate vini. Homo au
tẽ eſt ſicut acetũ.⁊ nõ ſicut vinũ turbatũ
qꝛ eſt totaliter ꝑditꝰ⁊ nihil hʒ de bonita

te boĩs quã dʒ habere.ideo hʒ in ſe nul/⸗
lã dulcedinẽ nullũ bonũ ſapoꝛẽ.ſed ha/

bet in ſe amaritudinẽ ⁊ acetoſitatẽ ⁊ peſ/

1

ſmüſop

(ta pp⸗

cootran
autgütt
nütade
niniod
urales⸗
purtñ

ceouent
o
hoiedun
ſacheff
moſtult
ſöins d

ſtabin⸗

eſe
fead v
hzſtat
nio b
tüeiuſa
ritiſen
inpſtit
ſri
ine⸗
berel
milit
niate
gtie
füid
tis.
tepe
llr⸗
Iih/
paltio
ſehon
licen

— — 8

Ci. ccxxvii. Be lopſu bois

Uuegeſan
6 anain ſimũ ſapoꝛẽ ⁊ crudelitatẽ. qꝛ deficit ho? bilis ⁊ ſpũalł.quã plures ignoꝛãt Et q
Gesdli, S tota ꝓpa bonitas qᷓ debebat eſſe.⁊ eſt in oꝛdo cognoſcẽdi eſt ꝑ viſibilia ⁊ ma /
Nmüſtn eo ↄtraria malicia qᷓ nõ debebat eẽ.Si/ nifeſta cognoſcamꝰ luiſibilia. occulta.
gere Nmiqg, cut aut fecimꝰ comparlone hoĩs ad vi/ 7 magis nota min nota. 10 b paterni,
benpiggoi nũ ⁊ ad acetũ.ita poſſumꝰcomꝑare ho/ tatẽ manitfeſtã ⁊ coꝛꝑalẽ. manifeſtabim
,innnnck, minẽ ad oẽs alias creaturas ⁊ res tã na paternitatẽ occultã ⁊ ſpuale ſily de fili
vergicannn turales q; artificiales. que ꝑdi ⁊ mutari atione⁊ fraternitate. Uñ videm P expi
ckteanint pñt.tiñ exemplũ de vino ⁊ aceto eſt val / entiã ꝙ aliqᷣs dicit᷑ pater alicu qꝛ ðdit
ckirfrio, de ↄueniẽs ad ꝓYidendũ ſtatũ hoĩs in ſe eicoꝛpꝰa carnẽ ĩmediate.⁊ aliqͥs dicit fi
ncogingzn ipo. Poſſumꝰ etiã facere compatõʒ de liꝰalicui.qꝛ recipit ĩmediate coꝛpꝰ⁊ car
gäitntinſin hoĩe dum hz ſenſum 2 vtit rõne. ⁊ dum nẽ ⁊ pᷣncipium ab illo ſine medio alio.
inrninci fact ẽ frenetic * ſtult?. qꝛ ſicut ſe hʒ ho / ita ꝙ dare ⁊ recipe faciũt paternitatẽ et
ömnüſenmn⸗ mo ſtult/ ⁊ freneticꝰ ad ſtatũ eiuſdẽ ⁊ ſui filiationẽ.⁊ qꝛ hõ bʒ aĩiam ⁊ coꝛpꝰ.⁊ q
rckininn ipᷣius dũ eſt ĩ ſuo ſenſu naturali.ſic ſe h- aiĩa eſt ĩmoꝛtalis vt iã ꝓbatũ eſt in capi/ Ti.ccx/
tiniibchͤ ſtat in qͥ hõ eſt nũc. ad ſtatũ ĩ qᷓ debebat tulo de ĩmoꝛtalitate aĩe.⁊ de ĩimediate ꝑ vij.
ꝰ eſſe. ¶ Põt etiã fieri comꝑatio de mulie/ ſe ſolũ dat ⁊ creat aiam ⁊ hõ recipit aĩaʒ
iic mum read viꝝ qñ facta eſt meretrix.qꝛ ſicut ſe ĩmoꝛtalẽ ĩmediatea deo.ſicut recipitim 5
Mugnig d bʒ ſtat mulieris dũ eſt ĩi bono matrimo mediate carnẽ ⁊ coꝛpꝰa patre ſuo.ſi ali O. deꝰ
nuunifi uu nio ⁊ bona ſocietate cũ viro ſuo.ad ſta / quis eſt pater alicuiꝰ qꝛ dat ſibi carnẽet ſit pr nr
izn uni tũ eiuſdẽ qñ eſt ſeꝑata a ſocietate ſui ma coꝛpꝰ ⁊ aliqͥs filius eiꝰ qꝛ recipit ab eo ĩ/ ſpũalis
wiuneni riti ſeu ſponſi. ⁊ facta eſt meretrix ſtans mediate coꝛpꝰ⁊ carnẽ.nõne etiã de erit
eumnlu in ꝓſtibulo.ſic ſiłr ſe hʒ ſtatꝰnature holis pater cuiuſiibet hoĩs.quia ĩmediate ⁊
öiſmſeend in q̊ nũc ẽ ad ſtatũ in q̊ debebat eẽ in oꝛ/ p ſedat ei aĩam rõnalẽ.⁊ qͥlibet hõ erit fi
lanitinnd dine ad deũ ⁊ reſpectu dei.qꝛ ðbebat ha lius dei.qꝛ ab eo recipit ĩm ediate aiam
pnian bere ſocietatẽ verã ⁊ fidelẽ cũ deo. Si imoꝛtalẽ: Si em̃ rõne coꝛꝑis cauſat᷑ pa
Avicatältd milit᷑ p̃t fieri cõꝑatio de filio ꝑdito ⁊ de ternitas ⁊ filiatio.q̃re etiã nõ ex ꝑte aĩe:
dcbien. uiato.qꝛ ſicut ſe hʒ ſtatꝰfilij ꝑditi ⁊ deui Et etiã aliqͥ iõ ſũt frẽs.qꝛ ĩmediate reci O), ſu⸗
Nlinden atix ſeꝑati a pr̃e totaliter ad ſtatũ eiuſdẽ piũt coꝛpꝰ ⁊ carnẽ ab vno ⁊ eodẽ.Qua/ mꝰ fres
nin filij dũ eſt ſub obediẽtia ⁊ ſub regula pa re etiã nõ erũt oẽs hoĩes frẽs.qꝛ ĩmedia ſpũales
kaeai mivl tris.⁊ in domo. ſſic ſiłr eſt de ſtatu hoĩs te recipiũt aĩam ĩmoꝛtalẽ ab vnoꝛ eode·
nchngt ii reſpectu dei. Ecce igit᷑ qliter bõ põt vi poatre ſcʒ deo.q̃ quidẽ aĩa eſt ad dei ima-
hois Out gere cõtinue in plurib reb ⁊ exẽplis tã ginẽ creata: Immo detãto paternitas⁊
iunnckin qᷓ; in ſpeculo ſuũ ſtatũ in qᷓ exiſtit. ⁊ ſuaʒ filiatio ⁊ fraternitas q̃ ſunt ex ꝑte ⁊ r=ne
oiii ꝑditionẽ ⁊ ſuũ lapſum ⁊ coꝛruptionẽvt aĩerõnalis ĩmoꝛtalis.excedũt paternita
nüunen ſic nõ rideat.ſʒ magis lugeat ſeiſm pdi⸗ tcẽ.filiationẽ.fraternitatẽ.q ſũt rõne coꝛ2
utiſcds tũ eẽ ⁊ a ſua ꝓpᷣa natura totalit᷑ mutatũ. poꝛis moꝛtalis.⁊ ſunt nobilioꝛes.maio
nehöſas Do etiã pditio lapſus ⁊ coꝛruptio cla res.excellẽtioꝛes et dignioꝛes.altioꝛes⁊
kinpope riſſime manifeſtant᷑ in natura hois cõ/ melioꝛes q; ille. de qᷓnto anĩa ĩmoꝛtalis
grinig pando ⁊ reſpiciedo ad debitũ ⁊ ius ⁊ le agd imaginẽ dei creata excedit coꝛpꝰcrea
kifmitl gẽ prnitatꝭ filiatõis ⁊ fraternitatis. tum ⁊ moꝛtale etterrenũ.⁊ deus homi⸗/
Niiin Tiulue.ccxxrvij. nem ⁊ creatoꝛ creaturam. Unde pater-
alaürbi⸗ ODſſumꝰaũt videre infallibiliter nitas ⁊ filiatio ⁊ fraternitas que ſunt ex
nit p pꝓ aliũ modũ puerſionẽ ⁊ ꝑditio pte coꝛpoꝛis pereũt dũ coꝛpoꝛa pereũ=t
n zuͤt nẽ nature homiĩs ſi cõꝑemꝰißm ⁊ moꝛiunt᷑ſed que ſunt ex parte aĩe ſem
ſol⸗ al ius⁊ ad debitũ qð fundat᷑ in paterni per durant.quia anima eſt ĩmoꝛtalis.et
n inhi Duplex tate ⁊ filiatõe ⁊ fraternitate. Pꝛopterqdðᷣ deus eſt immoꝛtalis. Et ſic pꝛobata eſt
in i eſt pr̃ni ↄſiderãdũ eſt ꝙ ẽ duplex paternitas.du paaternitas inuiſibilis et ſpiritualis. et
ni tas ⁊ fra plex filiatio ⁊ duplex fraternitas in ho/ etiam filiatio ⁊ fraternitas.et ita habe-
n bn ternitas minibo. vna manifeſta viſibilis ⁊ ſenſibi mus ipſam viſibilem et inuiſibilem. ma
ir lis quã nemo igrat.alia occulta inuiſi/ nitfeſtã ⁊ occultam. Deus igitur eſt pa⸗/

Cöclu⸗/

dit ꝙ de
us ſit pr
n'’ ſpũuᷣa
lis

ter inuiſibilis ⁊ occuli cuiuſſibet homi

nis ⁊ imediatꝰ.⁊ oẽs homies ſunt filij
dei.quia ab ipᷣo iĩmediate recipiũt oms
animã ꝓpꝛiã.⁊ inter ſe ſunt fratres. Et
magis ſine comꝑatõe deus eſt pater ꝓ/

pter animã.q; pater carnalis ppter coꝛ/

pus.qꝛ coꝛpꝰ in comꝑatõe ad animã ni/
hil eſt. ſed ꝓpter animã hõ eſt hõ ⁊ habz

eſſe completũ.⁊ coꝛpꝰhabet eſſe ꝓpt᷑ ani

mam.⁊ ſic inntũ anĩa eſt pᷣmitiua ĩ ho
mine. de tãto de'a quo ĩmediate ꝓuenit
ania.crit magis pater.qᷓ; pater carnalis
⁊ ꝗlibet hõ magis eſt filius dei q; filius
patris carnalis.qꝛ a deo recipit pncipa
liſſimã ptem ꝑ quã hõ eſt hõ.⁊ eſt in ho
noꝛe ⁊ dignitate ſuꝑ om̃s creaturas mũ

di.⁊ etiã qꝛ qlibʒ hõ recipit a deo ſolo to

tam animi.ſed nõ recipit a patre totum

coꝛpus.imo a duob ſcʒ a patre ⁊ matre

etiã pater carnalis nõ eſt niſi inſtrumẽ

tum in generatõe homiĩs.qꝛ deeſt pᷣnci
palis cauſa.qꝛ pater nõ eſt foꝛmatoꝛ coꝛ

poꝛis ⁊ mẽbꝛoꝝ ſʒ de inuiſibilit᷑ oꝑans
qꝛ nõ eſt in poteſtate patris generare qñ

Maioꝛ
eſt frat᷑/
nitas ſpi
ritualis

vult.⁊ſic pater carnalis iõ eſt pater.qꝛ ꝓꝑꝓ

ipᷣm miniſtrat᷑ tãq; ꝑ inſtrumẽtũ pncipi
um coꝛpꝑis in pma materia.ſic ̊ deꝰ ma/
gis ſine compꝑatõe debet dici pater. Itẽ
etiam qꝛ magis eſt ꝓpinqua ⁊ ↄueniẽs
hoibo patnitas filiatio ⁊ fraternitas ſᷣm
aiam q; ſᷣm coꝛp?ꝰ. Sic em̃ põt ↄuenire
alalibo bꝛutis ſcʒ ſᷣm coꝛpus.ſed nõ ſᷣm
iar Nuarsſeaule ꝙ oẽs hoĩes magiſ
ſine comꝑatõe ſunt frẽs.qꝛ ĩmediate qli
bet recipit alam a deo creatã ad ſuã ima

ginẽ.q;ᷓ illi qͥ recipiunt coꝛpꝰab vno ⁊ eo

dem patre carnali ⁊ viſibili ĩmediate. et

magis ſunt filij dei.qꝛ ĩmediate recipiũt

ab ipo anmam. q; illi ͥ ĩmediate recipi
unt coꝛpꝰab vno ⁊ eodem patre carnali

Et qꝛ ex paternitate ⁊ filiatõe ⁊ fraterni/

tate oꝛit᷑ ius debitũ ⁊ obligatio.qꝛ filiuſ

inq̃ntũ fil⁊ rõne obligatõis obligatur
debet redderealiq̃ debita patri inqntũ
pater eſt.⁊ ſrater inqntũ frater eſt.⁊ iure
fraternitatis debet aliq̃ reddere fratri in

qntum frater eſt. Et qꝛ oĩa iſta debita et

iura iam maniteſtata ſunt.⁊ de facto ſol
uuntur in fraternitate.filiatõe ⁊ paterni

tate ſᷣm carnẽ. ideo ꝑ illa qꝗᷓ fiũt de facto

*

in paternitate. filiatõe ⁊ fraternitate ſm
carnẽ arguamꝰoĩa illa que fieri ⁊ eſſe de/
te ſᷣm aiam. Si filius facit ⁊ reddit ali/

gis debet ſine compatõe illa eadẽ ſacere

moꝛtalẽ.qꝛ ab eo recepimus coꝛpꝰ moꝛ/

moꝛtalẽ ſeʒ deum.qꝛ ab eo recepimꝰ ani

ciꝑe. ⁊ hoc qꝛ recepimꝰ ab eo coꝛpus et
carnem coꝛruptibilẽ.̊ multo magis de

bis deficiat nec decipe velit.⁊ hoc qꝛ ab

bent in paternitate.filiatõe ⁊ fraternita/

qua patri ſuo carnali ꝓpter hoc qꝛ ẽ pa/
ter ⁊ ꝙ accepit ab eo coꝛpus.multo ma/

reddere illi ſpũali patri.ſ.deo a q̊ rece/
pit aĩiam imoꝛtalẽ ad ſui ſilitudinẽ crea/
tam. Et etiã ſi frater carnalis facit ⁊ red
dit aliqua fratri ſuo carnali ꝓpter frater/
nitatẽ qꝛ ambo receperũt coꝛpꝰ moꝛtale

abvno ⁊ eodẽ patre.młto magis ſine cõ

patione debet facere ⁊ redderefratri ſuo
illa ſᷣm aiam rõne fraternitatis.⁊ qꝛ am Rõepf
bo receperũt animã ab vno ⁊ eodeʒ pfe nitatis
ſcʒ a deo.Arguamꝰigit᷑ pᷣmo ⁊ ꝓbemus obliga/⸗
debitũ ⁊ ius paternitatis ⁊ filiatõis ſᷣm mur ðo
aĩam ꝑ illud qð de facto fit in paternita
te⁊ filiatõe fᷣm coꝛpꝰ.Si em̃ nos ama/
mus.honoꝛamꝰ⁊ timemꝰ:patrẽ carnalẽ

tale.qᷓnto magis debemus honoꝛare.a/⸗
mare ⁊ timere patrẽ noſtrũ ſpũalẽ ⁊ im/

mã Imoꝛtalẽ.⁊ de tanto magis qnto pꝛe

ualet ania q;ᷓ coꝛpꝰ.⁊ deꝰ qᷓ; homo.Et ſi

nos ſeruimꝰpatri carnaliobedimꝰ⁊ cõ H
fidimus in eo totaliter nec dubitam de
eo ꝙ nobis deticiat.nec ꝙ velit nos de ⸗

bemus ſeruire patri ſᷣm aiam ⁊ obedire
⁊ cõfidere ĩ eo.nec dubitare de iho ꝙ no

ipᷣo recepimus aĩam imoꝛtalẽ creatã ad
ſui imaginẽ. Item ſi nullo mõ poſſumꝰ
nec volumus audire nec pati iniuriã pa
tris noſtri carnalis.nec audire malũ di⸗/
cide ipᷣo.ĩmo exponimꝰ nos ad moꝛteʒ
ꝓpter honoꝛẽ eius.⁊ reputamꝰ nos ho⸗/
noꝛem ſuũ.honoꝛẽ noſtrũ.q̃nto mag ſi Tene/
ne comꝑatione nullo modo debemꝰ au/ mur de⸗
dire nec pati iniuriã patrꝭ noſtri ſ̃m ani fendere

mã. nec poſſe audire dici malũ nec blaſ/ honoꝛeʒ

phemare de ipᷣo.⁊ exponere nos ᷣbemꝰ dei
ad moꝛtẽ ppter honoꝛẽ ſuuʒ.⁊ reputare

nos cauemus q̃ntũ poſſumus ab offen ·

ſa patris noſtri carnalis. nec volum

dlianiso
fſacorecot

tomage

lemus
ighonet

ſricame

honoepe

oco
empelet
¶udelß

quid pe

quiaof

tercarn
magis
iömm
dite
vaim
necom

1ohit
bethot

Pmme⸗
Cum
meca
cius⸗
optit
c(eps
izp
büp
leſt⸗
ſtiy
Locy
s ſib
bonone
opatio
lgaamn⸗
negiat
gittin
Ulorep
ſamſe
toͤin
Ogodene
otent

enie

bonoꝛẽ ſuum honoꝛẽ noſtruʒ. Et ſieat all

niſu;
Nifo

Ticcxir.

fntemi
in aliquis offendat eũ.nec volum aliquid
trfumi, facere concra voluntatẽ ſuam. ergo qn/
artnuttee to magis hoc facere debem erga patreʒ
deet edin noſtrum celeſtẽ? Etetiam ſicut nos ca/
Dnsnin, uemus qntũ poſſumꝰ ne aliquid turpeꝛ
tlratifin inhoneſtũ agamus in ↄſpectu patrꝭ no/
lden ic ſtri carnalis.nec etiã alio modo ꝑ quem
ii A honoꝛ patris noſtri poſſet diminui.qn.
loſen to ergo magis debem cauere ne aliqð
— tuurpe ſeu inhoneſtü agamus in conſpe/
laynd, cctu dei patris noſtri ̃ᷣm animã. necali⸗
cd na quid per qð honoꝛ ſuus poſſʒ diminui
eW quia omia videt.Etiam qᷓnto mag pa/
cerſuniin ter carnalis eſt potens magis ſapiens⁊
ummd tcin ſi magis bonus.tãto filius eius honoꝛat
wnottocgft in ipm magis ⁊ timet eum⁊ amat eũ ⁊ obe
bnotpbemoch dit ei.⁊ cauet ne ipᷣm offendat.⁊ ſi ſit rex.
tflinägfnn vel imꝑatoꝛ. vel pnceps iuſtus.tunc ſi/
namtn ne comꝑatione timet eum ⁊ honoꝛat et
SS oofvbelit ei. ⁊ ei ſubijcitur om̃i humilitate
n paniante 7 ofni ſubiectione.ergo q̃ᷓnto magis qͥli
nuscnp'do⸗ bet homo debet timere ⁊ honoꝛare deuz
Is hobamne patrẽ ſuũ ſᷣm aĩiam⁊ ei obedire ⁊ ſubijci
rü püniin cum om̃i humilitate ⁊ ſubiectione.⁊ ſũ/
Conittpin;n me cauerene ipſuʒ offendat cuʒ ſit pater
nugsie eius ⁊ eſt oĩpotentiſſimꝰ.ſapientiſſimꝰ.
öbonbi optimus ⁊ iuſtiſſimꝰrex ⁊ imꝑatoꝛ ⁊ pn
obecin , ceps eternus.habens om̃e dñiuʒ ⁊ om/
dubian n nezʒ poteſtatẽ ab eterno ⁊ a ſeipſo.cui ni⸗
Prcittmnn hujll poteſt reſiſtere. quia poteſt totũ ꝑde/
ooluplt re ſi vult ſubito ⁊ nullus dicet quare feci
RK ſti. Iteʒ ſi pater carnalis vult ꝙ filius ſu
intdne us carnalis ppter hoc quia eſt filius ſu/
vingto us ſibi ſeruiat ſibi obediat ⁊ eũ timeat⁊
nenc⸗ honoꝛet.nõne magis vult deus qui ſine
ioatill cõpꝑatione eſt magis pater noſter q; pa/
ndogen ter carnalis cũ ſit pater aniarũ noſtrarũ
noh din imediatus.q; om̃is hõ ei ſeruiat ⁊ obe/
Wimn diat.timeat eũ ⁊ honoꝛet:Et ſi pater car
Mnend⸗ nalis reputat ſibi ad ſũmaʒ iniuriã ⁊ of/
non⸗ na fenſam ſi filius carnalis nõ obediat ſibi
n ⁊ nõ timeat eũ nec honoꝛet.q̃nto q̊ ma/
innng wr gis deus qui eſt pater noſter cuʒ ſit dñs
odeen 4 oĩpotens a quo recepimꝰanĩaʒ reputa/
inf/g bitt ſibi ad ſümaz iniuri ? offenſaz. ſi ei
nünt 4 nnoö ſeruiamus necobedimꝰ. nec eũ ho⸗/
ANogcicn N pnoꝛemus nec timeamus ſed cõtra volũ
t tatẽ ſuaʒ faciamus.ĩmo detãto magis
o de qᷓnto maioꝛ eſt aia q; coꝛpus.⁊ deus

n4

ppß

Hq; hõ:Et ſic in multis alijs que fiunt in

paternitate ⁊ filiatione ſᷣm carnẽ poſſi⸗
mus arguere.Ecce igitur qualiter ꝑ illa

que fiunt de facto in paternitate ⁊ filia⸗
tione ſᷣm carnẽ viſibili.pbamus: argui
mus illa que debent fieri in paternitate
⁊ filiatõe inuiſibili ᷣm aniaʒ.⁊ hoc iure
⁊ ratione paternitatis et filiatiõis.ĩmo

paternitas et filiatio m carnẽ ſunt ſpe/

culuʒ ⁊ exemplũ paternitatis ⁊ filiatio/
nis ſ̃m aĩaʒ.⁊ quedã ſcala.vt per hoc o

gnoſcat omis hõ quid debeat deo parti

ſuo.iure ⁊ ratione paternitatis ⁊ filiattio
nis.et qualiter ſe habere debeat erga ibz
inqntũ eſt pater. Cũ em̃ nos faciamus

omia pꝛedicta patri carnali qui moꝛit᷑ ⁊

nihil poteſt nobis nocere duʒ moꝛtuus
eſt.qnto magis debemus omia illa face
re patri ſpirituali ⁊ ĩmoꝛtali.ad cui ma/

nus habemus deuenire. qui poteſt nos
eternaliter perdere:

¶ Maniteſtatio lapſus et defectus ho

Wguoniã vi
ſum eſt quid debemus de iu

reet ratione paternitatis ⁊ fi⸗/

liationis ⁊ qualiter ſumus obligati.Ci
deamꝰ nunc factũ noſtrũꝛ noſtrũ facere

ſi cõcoꝛdant cũ iſto debito ⁊ iure. ide

amꝰſi habeamꝰ oĩa qᷓ habere debem er/
ga deũ patrẽ nr̃m veriſſimũ ⁊ in vᷣitate⁊?
in facto nibil habemꝰ qð hr̃e debuimꝰ.
nihil facimꝰ qð facere debuimꝰ.imo to/

tũ oppoſitũ ⁊ ↄtrariũ facimꝰ⁊ habẽꝰR in·
nob. Jã nõ eſt amoꝛ erga deũ patrẽ no / Non eſt
ſtrũ.nec timoꝛ.nec honoꝛ.nec reuerẽtia. nobis a

nec obediẽtia.nec hũilitas.nec ſubiectõ moꝛ dei

nec ſpes.hnec cõfidẽtia.nec credulitas.i

mo oĩa iſta ð facto ðficiũt nob erga deũ
pr̃eʒ noſtrũ.⁊ tñ de iure dũt eẽ.ĩmo ma/
gis Zria oĩm iſtoꝝ ⁊ alioꝝ q̃ deberẽt eſſe
ſũt in nobᷣ oĩb erga patrẽ noſtrũ.qꝛ ĩ no

bis ẽ oramoꝛ amoꝛidei.⁊ etiã odiũ ðᷣi
⁊ eſt timoꝛ cõtrarꝰtimoꝛi dei patris no
ſtri. ⁊ eſt cõtẽptus patris noſtri ſpiritua

lis.⁊ honoꝛ cõtrarius honoꝛi paterno.

et offenſa et iniuria eius et inbonoꝛatio
⁊ vituꝑatio ⁊ irreuerẽtia.ĩobediẽtia.ſup
bia.reſiſtentia ⁊ diffidentia ⁊ increduli-

p 4

tas. Quare poſſumꝰhic ↄcludere lapſũ
⁊ ꝑditionẽ.coꝛruptionẽ.degenerationẽ

deuiationẽ ⁊ alienationẽ nr̃am ⁊ nature
hoĩs.⁊ mutatõeʒ in ſuũ ↄtrariũ.⁊ q̃liter

homo totaliter diſtat ⁊ elongat᷑a verita/
te.¶ Ded vt clare videamꝰ ſtatũ nr̃m re

ſpectu dei patris nr̃i q̃lis ſit manifeſta /

bimus ipᷣm ꝑ paternitatẽ ⁊ filiationẽ q̃
ſunt ſcᷣm carnẽ arguendo a ↄtrario ſen

mꝰ ſu. Si eĩ fil carnalis nõ amet nec time

fi, at patrẽ ſuũ.nec honoꝛet. a q̊ recepit coꝛ
Knali . pus qð eſt ꝓpt aĩam.nõne dicit᷑ mal et
peſſimꝰ filꝰ: Ergo qᷓnto magis cũ nos
nõ timemꝰnec amamꝰ.nec honoꝛamus
patrẽ noſtrũ a q̊ recepimꝰ animã. ꝓpter
quaʒ eſt coꝛpꝰ.ſumꝰ mali ⁊ peſſimi filij:
Item ſi nos reputamꝰ ⁊ iudicamꝰ illuʒ
filiũ carnalẽ peſſimũ ribaldũ ⁊ nequiſſi
mũ ingratiſſimũ ⁊ ꝑuerſum totaliter. qͥ
ↄtinue iniuriat offendit ⁊ pſequit᷑ ſuum
patrẽ carnalẽ.⁊ ſp Dtnerial. oĩa ſalt, 3
ſuri, ipm. qᷓnto magis nos ſumꝰreputandi
Znmur. peſſimi filij et ribaldi neqͥſſimi ⁊ ꝑuerſi
deo totaliter ⁊ ſũme ingrati reſpectu dei pa/
tris nr̃i pncipalis.qꝛ ↄtinue ipᷣm iniuri
amꝰoffendimꝰ⁊ ꝑſeqͥmur.⁊ ſemꝑ ei con

trariamur ⁊ oĩa facimꝰcõtra eũ.a q̃ rece
pimus anĩam ⁊ ↄſeruamur in eſſe.⁊ a

nobis ↄtinue dant᷑ beneficia multa Itẽ
ſi fili carnalis nõ curaret de honoꝛe pa/
tris ſui.ĩmo totaliter inq̃ntuʒ in eo eſſet

Inbo / us: Ergo multo magis nos ſumꝰ nedqſ⸗

9 ſimi filij erga deũ qͥ eſt pater noſter. cum
donn. ſ laboꝛem p honoꝛe nr̃o ꝓpꝛio.⁊ nõ ꝓp

deum ρ „οPpꝛio.
ſuo honoꝛe.⁊ pmo ⁊ pncipaliter q̃ramꝰ

honoꝛẽ nr̃jm⁊ nõ ſuũ.⁊ tũviuimꝰq̃tidie

de bonis ſuis. Itẽ ſi filius carnalis ha/

beret patrẽ regẽ potentẽ ⁊ viuentẽ ⁊ ſapi
entẽ ⁊ multũ iuſtũ.⁊ talis filiꝰ patre vi /
uente faccret ſe regem ⁊ vellet dñari ſine
voluntate ⁊ autoꝛitate patris.⁊ vellet eẽ

equalis patri.nõnetalis filius eſſet neqͥſ
ſimus?: Ergo multo magis nos ſumus

nequiſſimi filij reſpectu dei patris nr̃i.
qui cum habeamꝰ patrẽ omnipotẽtẽ ſũ⸗
mum regẽ ſemꝑ viuentẽ.ſumme ſapien

tem.⁊ tamen ↄſtituimꝰnos reges.⁊ nos

—

Eitulus. ccxxix.

volumus dĩñari ſine voluntateet auto/
ritate ſua.⁊ habere ꝓpꝛiã voluntatẽ⁊ ſe/
qui illã ſicut ipᷣe.⁊ facere nos reges et re
gnum noſtrũ.⁊ imperiũ noſtꝝ in nobiſ

metip̃is ↄtra ſuum regnũ et ↄtra ſuã vo

luntatẽ Item ſi filius carnalis inſurgat
ↄtra patrẽ.tũc dicimꝰ ꝙ eſt effectus ſtutu
tus freneticus et inamatꝰ. ⁊ maxime ſi
pater ſit potens et ſapiens. Ergo multo Inſur/
magis nos ſumꝰ veriſſime ſtulti ⁊ frene gimꝰ ʒ
tici ⁊ inamati cũ ↄtinue inſurgamꝰↄtra deum
patrẽ noſtrũ veriſſimũ oĩpotentẽ et iu“
ſtiſſimũ. Item ſi filius carnalis habeat
patrẽ ſumme diuitẽ et potentẽ.et nõ con
fidat de patre ſuo.ĩmo diffidat.tunc ſi/
gnum eſt certiſſimũ ꝙ aliquã magnam
offenſaʒ ⁊ iniuriã et diſplicentiã fecit cõ
tra patrẽ ſuum ꝓpter qð diffidit. Ergo
cum nos nõ ↄfidamus in deo patre no
ſtro nec ſperemꝰin eo.ĩmo diffidamꝰ de Diffidi
eo qui eſt verus pater noſter.ſignũ eſt mꝰ deo
aliquã offenſam magnã ⁊ aliquã iniuri
am.et aliqdð magnũ diſplicitũ fecimꝰcõ
tra ipᷣm ꝓpter qð ꝑdidimꝰconfidentia,ʒ
et ſpem.cũ ipſe ſit pater noſter et ſit om/
nipotens ⁊ ſũme diues. Ulterius qᷓnto

pater carnalis eſt magis bonꝰ.benignꝰ

pius.pꝛudens.⁊ nobilis.tunc ſi filuus
offendat ⁊ iniuriet talem patrem. tanto
reputabitur peioꝛ malignioꝛ et nequioꝛ

Ergo cum pater noſter ſᷣm animam ſit
deſtrueret illũ.⁊ annihilaret.⁊ totalit cu
raret de honoꝛe ſuo ꝓpo.ↄtra honoꝛm
pr̃is.nõne talis fili eſſet nequiſſimꝰfili -/

ſumme bonus.ſumme benignus⁊ piuſ
⁊ nobiliſſimus ⁊ ſumme ſapiens.tanto
ſumus peioꝛes malignioꝛes ⁊ nequio/

res.quia de facto talem patrem offendi

mus iniuriamus ⁊ contemnimus.⁊ de
ipo nullũ computũ facimus. Pꝛeterea

ſifilius carnalis habeat patrem. qui nõ

ſolum ſit pater ſuus.ĩmo totaliter dũĩs
ſuus.rex ſuus et pnceps ſuꝰ.⁊ iudex ſu/
us.ſi inſurgat contra patrẽ talẽ vel ißm
offendat et iniuriet et totaliter faciat cõ/
tra ſuam voluntatẽ ⁊ ſit ↄtrarius ei.nõ/
ne iſte filius nõ ſolum dicet᷑ malus? peſ·½
ſimns.ĩmo ſtultiſſimus⁊ ſine ſenſu: Er Siles
go multo magis cum nos habeamꝰom freneticꝭ
nes patrem eternum qui nõ eſt ſoluz pa ſumus
ter quia ab eo recepimꝰaĩam ĩmoꝛtaleʒ.
ĩmo totaliter dñs nr̃ rex nr̃ et iudex nr᷑̃.
qͥ poteſt nos totaliter ꝑdere ſi vult. non

wdi, tone

Neſund
menof
lindlot
murijel
leo neci
ſolifilů
düm ſun
gicunc⸗
iuniam⸗
minüv
cim cot
gtionis
ꝛoncix
ſimulin
nfidĩ
nri. Et
revide

Alind panis
. ln imago
ſlitual oꝛdine⸗

otaliter gitaco

orrud/ rinon
Ari

4/

lndes
uge
lüſe
int
inm
fefo
fent
lio i
lohun
Etũ.
ſtnol⸗
lricon
Ctmina

Cinus ſoꝛma

ibo hobig,

bo din
hobio⸗
aͤenſ

lratfili

nttteet Ano⸗
Voluntriri,
nognetotfe
noſti tbi
iazmnſtip
mlgffinge
kefemefh

Pernrideſ
Spmio 1
eſtllitfne o n.
nüngenen Nin

Ppotenteriu⸗
Malsheben
lmnticröcon
fion meß
gninagen
mitng
difto
1dcopenrno

difigan de OD/
nignicke

Aiqninnii
cti ſcind
contidenta;
traſton,
Ueiuo qnto
don bengt
,tuncſflis
arten, unt⸗
lorcnegric⸗

maninunſ:
nigumril

plns Mo
r nagio
mmoffmdi
himns.1de
8. Pere

en giſ⸗

otalit d⸗
tuchin
Snlerdn
facinl

neſe
Zinnmlg

cen.

4
r ℳ
hunln fo
ſt ſont

—,—

ne ſumꝰ ſtultiſſimi ⁊ ſine ſenſu.qꝛ talẽ pa
trem offendimꝰ⁊ iniuriamꝰ.⁊ q̃tidie fa/

cimꝰcõtra ſuã voluntatẽ.ĩmo ſumꝰ con
trarij ⁊ inimici ſui.⁊ nõ dubitamꝰ eſſe ta
les.nec pᷣt eſſe maioꝛ ſtulticia.qꝛ tũc nõ
ſolũ filieſt ↄtra patrẽ. ĩmo ſeruꝰ contra
dñm ſuũ.ſubdit cõtra pncipẽſuũ.⁊ iu/

dicandꝰreus ↄtra iudicẽ ſuũ. Et tũc in

iuriamꝰ⁊ offendimꝰdeũ vt patrẽ vt do/

minũ vt pncipẽ ⁊ vt iudicẽ nr̃m.⁊ ſic fa

cimꝰcõtra ius ⁊ debitũ paternitatꝭ ⁊ fili
ationis.ↄtra ius ⁊ debitũ dñij imperi

⁊ pᷣncipat ⁊ ſernitutis.⁊ ita incurrimꝰ
ſimul irã ⁊ indignatiõeʒ pfr̃is nr̃i.regis

nt̃i.dñi nr̃i.⁊ pᷣncipis nr̃i et ſũmi iudicꝭ
nrt᷑i. Et ſic ex oĩba ſupᷣdictis poſſumꝰcla
re videre ſtatũ nr̃m q̃lis eſt reſpectu dei
Filiatõ patris nr̃i.et q̃les filij ſumꝰ.qm̃ foꝛma⁊
nr̃a ſpi/ imago filiatõis ſpũalis q̃ eſt ᷣm aĩam ĩ
rituał ẽ oꝛdine ad deũ patrẽ nr̃m. totaliter eſt ꝑ/

totaliter dita coꝛrupꝑta et defoꝛmata.annihilata.
coꝛrup / ⁊ in ↄtrariũ mutata.et habemꝰfoꝛmam

ta ↄtrariã ↄtra foꝛmã filiatiõis.iõ ſumꝰfi/

lij defoꝛmes defoꝛmati.ꝑuerſi turpes et

ingratiſſimi.vñ nõ ſumꝰnec facimꝰvt fi
lij.ſed vt hoſtes ⁊ inimici dei patris nr̃i
qm̃ inter pr̃em nr̃m et nos ſunt oĩa illa
in medio q̃ repugnant paternitati.et ve
re foꝛme filiatõis.ſcʒ inobediẽtia.irreue
rentia.ↄtemptꝰ.pᷣſumptio.ſuꝑbia.rebel
lio.ingratitudo. Et qꝛ nos habemꝰ foꝛ/
mã ↄtrariã vere filiatõis q̃ eſt m aĩam

lõ ſumꝰↄtrarij pr̃i nr̃o ꝑ ↄtrariã foꝛmã.

Et iõ qꝛ in nobis eſt defoꝛmitas ⁊ ꝑuer
ſitas filiatõis.ſeqͥtur ꝙ pater nr̃ habeat
irã contra nos.et ſumꝰei odibiles et ab/
ominabiles et digni ſumꝰira ⁊ indigna

Perdi / tione ſua ppter defoꝛmitatẽ. Item quia
dimus foꝛma filiatiõis eſt coꝛrupta et ꝑdita in
oĩia bõa nobis.ſeqᷣtur ꝙ nos ꝑdimꝰom̃ia bona.

oẽs diuitias.oẽm hereditatẽ q̃ debeant
nobis euenire rõne iſtiꝰ vere filiatõis.q̃
qdem ſunt tanta ⁊ tã magna. qᷓ; magna
erat filiatio et paternitas Et qꝛ pater no
ſter ſpũalis eſt in infinitũ diues.nec ha/
bent finẽ nec numeꝝ oĩa bona ſua.⁊ oĩa
bona patris debent eſſe filioꝝ. ſeqͥtur q;
nos ꝑdidimꝰinfinitas diuitias ⁊ infini
ta bona.quia ꝑdidimꝰ oĩa bona patris
noſtri que debebant᷑ nobis rõne filiatio

De lapſu bominis

— õð
—
—

nis.Et quia pater noſter eſt totꝰ ſpiritiᷣ
alis ⁊ inuiſibilis nullo mõ coꝛpalis.⁊ ił
lud ꝑ qð nos ſumꝰfilij.etiã eſt inuiſibile
⁊ ſpũuᷣale et nullo modo coꝛꝑale. ſcʒ ipſa
agĩa.ſeqͥ tur ꝙ bona et diuitieet hereditaſ
patris noſtri.oĩa ſunt inuiſibilia ſpũa/ Hered!
lia et nullo modo coꝛꝑalia. Ideo ꝑden/ tas nia
do foꝛmã filiatõis ꝑdidimꝰ infinita bo ẽ ſpũał
na ſpiritualia.Et cum filiꝰ debeat ptra/
ctare negocia patris ſui.et nos tractemꝰ
ſemꝑ negocia contraria.ſcʒ coꝛpalia ne/
gocia et coꝛruptibuia et nullo modo ſpi
ritualia.ſeq tur ꝙ ſumꝰ extra bona patrꝭ
noſtri.et ſumꝰ totaliter exheredati a bo/
nis paternis et ab eterna hereditate. Et
hoc maxime maniteſtat᷑.quia cũ filij de
beant viuere de bonis paternis.et cum
bona patris nr̃i ſint ſpũalia et inuiſibi/
lia.et nullo mõ coꝛpꝑalia.ideo debemꝰ vi
uere de bonis ſpũalibo et inuiſibilib. et Debere
tñ tota vita noſtra cõſiſtit in bonis coꝛ⸗ mꝰ viue
ꝑalibo.⁊ ſolũ viuimꝰſicut aĩalia bꝛuta ð redeſpi
rebus coꝛꝑaliba⁊ viſibilib.et ſic facimꝰ rinaub
vitam noſtrã beſtialẽ.⁊ nõ ſicut filij deij. bonis

Et quia pater noſter nõ ſolũ eſt paterĩ/

mo eſt rex etiã ſummꝰ.et ꝑ ↄñs habet re
gnuʒ tãtũ et tale ſicut ꝑtinet ei.et palati
um et aſtantes et ſeruiẽtes ei iuxta ſuam
regiã maieſtatẽ.⁊ ideo qꝛ ꝑdidimus foꝛ
mã ſue filiatõis q̃ eſt ſumme dignitatis
et ſũmi honoꝛis.⁊ acqͥ ſiuimꝰfoꝛmã con
trariaʒ.turpiſſimã et ꝑuerſam.ſeqͥtur q;
ꝑdidimus regnũ ſuum eternũ.⁊ conſoꝛ
tium omniũ eoꝛũ que continue cum eo
aſſiſtunt et ſeruiunt ei.et ſumus in eter/
num exules a regno ſuo a domo ſua et a
palacio ſuo.Et ſic clariſſime poſſumus
videre et cognoſcere perditionẽ.coꝛru/
ptionem.lapſum. et totalem ꝑuerſiones⸗
hominũ comꝑando homies ad debitũ
et ius paternitatis ⁊ filiationis q̃ eſt vᷣm
animã.Quare ſũme flere debẽt hoĩes et
dolere.qͥ tales fiũt et tanta bona ꝑdide/
runt.qͥ nõ ſolũ ſunt lapſi a vero ſtatu in
q̊̃ debebãt eſſe.ĩmo a vero ſtatu filiatio/
nis dei qð eſt mauus.
., etiã ꝑditio lapſus⁊ coꝛruptio na
ture hoĩim cozſcunt᷑ cõpando ad ius et
debitũ fr̃nitat q̃ ẽ ſᷣm aĩam.et pᷣmo oñ/⸗

————

dit᷑ quõ ſe dñt bre interſe.

c Titulus. ccxxx.

EIcut aũt ꝓbatũ eſt⁊ ↄcluſũ ius
paternitat ⁊ filiatõis ſᷣm aĩaʒ ꝑ
llud qð de facto fit in paternita

te ⁊ filiatõe ᷣm coꝛpꝰ⁊ carnẽ.ita ↄfoꝛmi

ter ꝓbabimꝰ ius ⁊ debitũ fraternitatꝭ qᷓ
eſt ᷣm aĩam ꝑ illud qð de facto fit in fra
ternitate q̃ eſt ̃m carnẽ. Si em̃ fratres

carnales ſe amãt tãtũ. ⁊ tãta amicicia et

tanta vnitas. ⁊ tanta cõiunctio eſt inter
eos.qꝙ nihil habẽt diuiſum nihil ꝓpꝛiũ

vnꝰ moꝛit᷑ ꝓ alio.vnus reputat ſe aliũ.⁊

oĩa iſta fiunt rõne fraternitatis ſcʒ qꝛ ha

bent vnũ patrẽ ĩmediatũ.ſcʒ a ̊ ĩmedia
te receperũt coꝛpꝰ⁊ carnẽ moꝛtalẽ coꝛru
ptibilẽ ⁊ putrefactibilẽ.̊ qᷓnto magis ⁊

ſine cõꝑatõe debemꝰnos oẽs amare ad
inuicẽ ⁊ nihil reputare ꝓpꝛiũ.⁊ reputa/
re oẽsvnũ rõne fraternitatꝭ q̃ eſt ſᷣm ani
mã quã habemꝰ iĩmoꝛtalẽ.qꝛ ſcʒ oẽs ſu/
mus vni et eiuſdẽ patris filij ĩmediate
ſ̃m aĩam. a q̊ oẽs nos ⁊ a nullo alio ĩme
diate recepimꝰaĩam ĩmoꝛtalẽ.rõnalem.
q̃ magis valet qᷓ; coꝛpꝰſine cõꝑatione.ĩ/
mo de tãto dʒ eſſe foꝛtioꝛ.maioꝛ.purioꝛ.

ſincerioꝛ iſte amoꝛ.de q̃nto aĩa eſt maio/

ris⁊ dignioꝛis nature q; coꝛpꝰ in q̃ anĩa
fundat᷑ ⁊ fraternitas. Si ů̊ vnitas ⁊ idẽ

ptitas vni patris carnalis ẽ cauſa tante
dilectõis inter frẽs ſᷣm carnẽ. multo ma

gis vnitas⁊ idẽptitas eiuſdẽ patris ſᷣm

aiĩam. dʒ eſſe cã maioꝛis dilectiõis inter
fratres ſᷣm aiĩiam. Quia igit᷑ nos oẽs ho

miĩes habemꝰ ſolũ vnicũ patrẽ ⁊ eundeʒ
ſ̃m aĩaʒ.⁊ nõ duos.ꝓpt᷑ quẽ ſumꝰ om̃s

fratres. ſeqͥtur q; inter oẽs hoĩes dʒ eſſe

maxĩa vnitas.maxiĩa amicicia ⁊ ↄiũctõ
Itẽ fratres carnales eiuſdẽ pr̃is.ſi ha/

beant patrẽ potẽtẽ diuitẽ ⁊ ſapientẽ.ca⸗/

uent qᷓ;diu pater viuit ne vnꝰ inferat al/

teri iniuriã ne ledat alteꝝ.ne vn decipi/
at alteꝝ.nec dolũ nec fraudẽ faciat. ĩmo

ſtant in ↄcoꝛdia inter ſe.⁊ ; ꝓpt᷑ honoꝛẽ
patris et timoꝛẽ ne pater iraſcat᷑ nec tri/
ſtet᷑ᷣ. Igit᷑ multo magis nos oẽs hoĩes
qͥ ſumꝰfratres.qͥ habemꝰ eundẽ patrem
oĩpotentẽ.ſũme ſapiẽtẽ.qͥ ſꝑ viuit.⁊ nũ/

ꝙ; põt moꝛi.cauere debem ne inuicẽ of⸗
fendamꝰnos ⁊ iniuriemꝰ⁊ ledamꝰ nos.
⁊ ne fraudẽ faciamꝰinter nos.ſj imo de/⸗

bemꝰeẽ in ↄcoꝛdia⁊ in pace.et h̊ ꝓpt᷑ ho

noꝛẽ tanti pr̃fis⁊ timoꝛẽ et amoꝛẽ.qꝛ oĩa

videt et cogitatiões occultas ne iraſcat
ↄtta nos et neↄtriſtet᷑. Si em̃ pater car

nalis tãtũ gaudet de ↄcoꝛdia et pace fili

oꝛũ inter ſe.qᷓnto magꝭ pr nr̃ ſpũᷣalis qͥ
dedit nobᷣ oĩbb anias nr̃as gaudebit de

nfr̃a pace et ↄcoꝛdia. Ecce igit᷑ ius et de
bitũ fraternitatꝭ qð dñt oẽs hoĩes ſerua
re adiuicẽ ad qð obligãt᷑ qꝛ ſũt frẽs. Ec

ce q̃lis vnitas qᷓtis ↄcoꝛdia dʒ eẽ.et qꝛ ĩ
vitate et ĩ facto licʒ oẽs ſint frẽs ſᷣm ani

mã velint aut nolint tñ niło mõ faciũt
inuicẽ vt frẽs.ſᷣm aĩam nullłꝰſeruat iſtaʒ
fraternitatẽ.ĩmo iſta fraternitas ẽ totali/
ter moꝛtificata ac ſi nõ eẽt.nõ ſe diligũt
nec hñt ↄcoꝛdiã nec vnitatẽ int ſe pꝓpter
iſtã fraternitatẽ.cũ tñ iſta ſit maioꝛ ⁊ pᷣn

cipalis fraternitas.ĩmo ſeĩuicẽ occidt·

ledũt⁊ ↄſumũt ⁊ ꝑſequũt᷑ ſeiuicẽ.defrau

dant᷑ et decipiũt ſeiuicẽ.ĩuidẽt ſibijnui/

cẽ⁊ iniuriãt ⁊ diffamãt.Et ſi foꝛte ſit int
hoĩes aliq̃ pax et ↄcoꝛdia ł vnitas.nõ ẽ
rõne iſti fr̃nitatꝭ.ſʒ ꝓpt᷑ aliã cãm q̃ repu
gnat fraternitati.q̃ ẽ ᷣm aiam.Et qꝛ to/
tũ bonũ fratrũ inqntũ ſunt frẽs ẽ pax et
ↄcoꝛdia et vnitas eoꝝ.qꝛ ſi iſta deficiãt.
etiã q̃cũq; alia ſũt nullũ bonũ ẽ in eis.⁊
totũ malũ eoꝝ ẽ diuiſio diſcoꝛdia et diſ/
ſenſio.iõ ſeqͥt᷑ ꝙ iſtð bonũ deficit int᷑ ho
miĩes qð deberet eẽ.et ꝑ ↄñs totũ bonuʒ

deficit.qꝛ h̊ ẽ totũ bonũ qð dʒ eẽ int eos

qꝛ ſũt frẽs. Ita nullũ bonũ ẽ int᷑ hoĩes.
ĩmo deficit oẽ bonũ.qꝛ deficit ꝓpꝛiũ bo
nũ.⁊ ꝑ ↄñs int᷑ hoĩes nõ ẽ niſi malũ Et
ſic hoĩb deficit totũ qð debebãt hre.⁊ ĩ
eis ẽ malũ qð nõ debebat eẽ.Quare per
coꝛruptõʒ iſt frat᷑nitatꝭ q̃ ẽ ſ̃m aĩaʒ ma
nifeſtat᷑ ᷣiſſime ꝑditio.lapſus ⁊ coꝛru/
ptio hoĩm Et ita ptʒ ꝙ hoĩes ſũt lapſia
ſtatu magni honor et magne dignitatꝭ.

ad ſtatũ maximi vituperij et oppꝛobꝛij.

ſcʒ a ſtatu vᷣe nature homiĩs. vᷣe filiatõis

dei et vᷣe frat᷑nitatꝭ.ĩ ſtatũ beſtialitatꝭ et

oĩs defoꝛmitatꝭ. Et ſic ptz lit᷑ ꝑ duas
vias ĩ generali mãifeſtat᷑ ꝑditio lapſus
⁊ coꝛruptio nature hoĩm.et ꝑmutatio i
ſuũ oriũ ſcʒ pᷣmo cõꝑando factũ hoĩs ⁊
facere ad ius et ad debitũ nature qð fun

dat᷑ĩ obligatõeet ſcᷣo cõpando ad ius

dcbit
ſitas
nſeu
lioe
o.
ccixe⸗
nituofi
minese
nmetes

opatiõ
tnatot
natioq
hoies
rariins
Giſtee
lumh
amare
dbed
ren⸗

Sun tug

motal ſunt
min
g
lote

ler
l
ope
ißt
Aho
iſtam
mil
umyv
vmen
eg⸗
ltpure
ämde

ieteboeh
kamnigin
lmeitſe
lenpamnn
ndinchufi
hrnrſoügis
ras gandehide
ce gligede
lois hoigin
itckſütfiz e
Ndiaäitgi
ſintffigffn
ſnllonu aci⸗
nuleſennig
Amninsinel
ct. Noͦlelgit
nitriintſepr
hirmiath
oſintcioanci⸗

itliniNn.

ingetſbn⸗
Etätorrirint
il mius. ne
Aüäcimärehn

nin. Sre

ntfisehl
cſiſkdeini⸗
üboniitcs
diectiddi
nüdeſcritd⸗
iommti boi
igozeellean
gnüelrloi⸗
ſie üͤbs
iniinni

debchithiti.

ee Ouneh
zemaiyn
HousCn
D
ugvedignnn
nachnun
ſ enli
ptzͤt nn
. Mni
Alann
unt n
n in

—

Sum⸗?
moꝛtui

CTi. ccxxxi.

debitũ paternitatis et filiatiõis ⁊ fra/
ternitatis qꝗᷓ ſunt ſᷣm aĩaʒ. Attũ iſta ſcõa
via ſeu regula q̃ fundat᷑ in paternitate.fi
liatõe ⁊ fraternitate oꝛit᷑ a ᷣᷣma via obli⸗/
gatõis.qꝛ obligatio fundabat᷑ in dare⁊

acciꝑe.⁊ ſiłr paternitas filiatio ⁊ frater/
nitas fundat᷑ in dare ⁊ accipe.

¶ Op ex oĩb pᷣdictis oñdit᷑ veracit᷑ ho/
mines eſſe moꝛtuos ſᷣm aiam ⁊ ſolũ eſſe

viuẽtes qntũ ad coꝛpus.
Xuulus. ccxxxi.

uens ⁊ dicit᷑ ꝑ oꝑationes ſuas.

opatiões ſuas q̃s debebat hr̃e eſt moꝛ⸗

tua totaliter Et qꝛ in hoĩbo nulla eſt ope
ratio qᷓ deberet eẽ vt iã declaratũ eſt.qm̃
hoies nilo mõ oꝑant᷑ illa q̃ deberẽt ope

rari inqntũ hoĩes.⁊ iõ nõ ſunt hoĩes. et

qꝛ iſte oꝑatões q̃s homo dʒ facere inqn
tum hõ reſpectu dei ꝑtinẽt ad aĩiam ſcI
amare deũ.timere deũ honoꝛare deũ. et
obedire deo.ↄfidere in deo.⁊ credere ei.

q̃re ſeqͥ tur ꝙ aĩa ſi cõparet᷑ ad deũ moꝛ/

tua eſt ⁊ nõ viuit. Quare ſeqtur ꝙ hoĩies
ſunt moꝛtui qntũ ad aiam. Itẽ quia ho
mines pꝑdiderũt totalit᷑ foꝛmã filiatõis

erga deũ ⁊ foꝛmã fraternitatꝭ inter ſe.qꝛ
totaliter eſt extincta in eis.quia nulla eſt

operatio in eis ſm foꝛmã filiatõis ⁊ fra/

ternitatis ſᷣm aĩiam vt iam declaratum
eſt.ideo qꝛ hoĩes nullo modo viuũt nec
oꝑant᷑ ſᷣm foꝛmã filiatõis et fraternita/
tis ſᷣm aĩam. ſeqͥtur ꝙ ſunt moꝛtui quo

QAl hoc. quia ſi anĩa viueret cognoſceret

Perdi/ gand
dimꝰ ve Itẽ veꝝ gaudiũ oꝛit᷑ ab amoꝛe et ſocieta

iſtam filiationẽ et fraternitatẽ. et oꝑaret
Fm illã. Item qꝛ vita homis eſt gaudi/

um verũ aĩe.ideo vbi nullũ veꝝ gaudi/

um eſt ibi nulla vera vita eſt.⁊ ideo quia

veꝝ gaudiũ homis eſt ⁊ ꝓuenit ex vero

et puro amoꝛe cuʒ deo. ex vera ſocietate
cum deo.quia de eſt verus paterhomi⸗/
nũ.et hoĩes ſunt veri filij eius.et ppt᷑ h
homies debent eſſe vniti.ſociati et ↄiun

cti cũ deo patre ſuo ꝓpter puꝝ amoꝛẽ ⁊

filialẽ timoꝛẽ. et ex rali ſocietate neceſſa⸗
rio ſeqͥ tur veꝝ gaundiũ qð eſt vita hoĩs.

rũ gau/ te fraternitatꝭ ſ̃m aĩam.et iõ qꝛ hoĩes ꝑ/

dium

diderũt iſtã filiationẽ et iſtã ſocietatẽ cũ

NTDrw qm aliq res cognoſcit᷑ eſſe vi

aiõ res qꝗᷓ totaliter perijt vł nõ hʒ

deo.⁊ ſunt ſeꝑatia deo ꝑ amoꝛẽ et nullã
ſocietatẽ hñt cũ ðᷣo.ĩmo diuiſionẽ.et ſüt

elongati a deo ꝑ ↄtrariũ amoꝛẽ vt iã di/

ctũ eſt.iõ ꝑdiderũt totali᷑ veꝝ gaudiuzʒ.
et qꝛ etiã ꝑdiderũt verã fraternitatẽ que

eſt m aĩam.⁊ ſunt diuiſi inter ſe ⁊ nullo

mõ vniti ꝑ iſtã fraternitatẽ. iõ etiã ꝑdi /
derũtveꝝ gaudiũ qð oꝛit᷑ ex iſtavera fra

ternitate.qre ſeqͥtur ꝙ hoĩes qꝛ buati ſũt
vero gaudio.ſũt etiã puati vera vita.eti
am ſũt veri moꝛtui.qꝛ nõ hñt verã vitã.
Itẽ qꝛ aĩa nõ ſentit ſe eſſe in tali ſtatu in
q̊ eſt.nec ſentit ſuũ malũ. nec ſentit ſe ſe/

pVatã a deo pfe ſuo.nec ſentit ſe eſſe coꝛru

ptam.nec ꝑditã. nec lapſaʒ. nec mutatã
in ſuũ ↄtrariũ.nꝰ ſentit ꝙ oĩa q̃ facit ſũt

ↄtra deũ.nec ꝑcipit ſe eẽ inimicũ dei pa
tris ſui.nec incurriſſe irã ⁊ indignatiõe,z
eiꝰ.nec ſe pꝑdidiſſe tantũ gaudiũ.et ita q
nullo mõ ſentit ſuũ veꝝ malũ qð habet

nec cognoſcit malũ eternũ ad qð tendit

ſeqᷣtur ꝙ ipa eſt moꝛtua. Si em̃ eſſet vi /
ua.ſentiret malũ ſuũ et doleret ſine men/
ſura.Et ſic ala nõ ſentit nec bonũ ſuum

nec malũ ſuũ.nec ſentit ſeipaʒ. nec ſentit
deuz a quo creata eſt nec cognoſcit. et iõ

yere moꝛtua eſt. Et ſic veraciter homi/
nes moꝛtui ſunt quo ad vitã anĩe.⁊ hoc
quãtũ ad verã vitam que eſt anie ꝓpꝛia
et licet homo moꝛtuꝰ ſit et ania moꝛtua

quantũ ad verã vitam que eſt m deuʒ.
tamen in ſe nunq; moꝛitur ania.quia im
moꝛtalis eſt.et ſemꝑ viuet in eternum.
Igeo duplex eſt vita aĩe.vna naturalis.

et per iſtam vitã viuificat coꝛpus.Alia
eſt vita que cauſatur ex ſocietate cũ deo.

et cum homĩbus ꝓpter deũ que vita eſt

gaudium veꝝ.et ſm iſtam vitã moꝛtua
eſt anĩa.quia ꝑdidit oĩa illa et oĩa funda
menta in qb fundat᷑ veꝝ gaudiũ:et que
valẽt ad habendũ veꝝ gaudiũ.et iõ aĩa
viuẽs moꝛtua ẽ.Et qꝛ aia hʒ radices et
fundamẽta ex qͥbo neceſſario oꝛiet᷑ et᷑na
triſticia q̃ eſt moꝛs eiꝰ.iõ aĩa ꝑdidit eter
nã vitã et eternũ gaudiũ.et acqͥſiuit eter

nam moꝛtẽ et eternã triſticiã. Sic hoĩeſ

moꝛtui ſunt ſᷣm deũ et qntũ ad aĩam. et
vadunt ad moꝛtem eternam. licet viuãt

quantum ad coꝛpus et vitam coꝛpoꝛa-/

MHö ſen-
timꝰ ma
lanfa

leo duplex. lis. Duplex
quia ipᷣa eſt vita.et per iſtam ſempꝑ viuit vi

ta aie

lem. Ecce ergo maniteſtũ eſt q̃liter ſtatꝰ
homis eſt ꝑuerſus.coꝛruptꝰ.lapſus ⁊ ĩ
cõtrariũ mutat.⁊ tñ iſte lapſus.iſta coꝛ
ruptio.⁊ iſta ꝑuerſitas occulta erat nob
abſcondviaaa.e
¶ Hic ꝓbat᷑ ꝙ hõ factus fuit completꝰ

—

in genere ſuo ⁊ ĩ gradu ſuo ⁊ habuit oia

q̃ habere debuit iuxta ſuũ
„ ¶ Titulus. ccxxri.
AVloniã aũt ex oibo pᷣmiſſis ⁊ ex
toto ꝓceſſu iam facto ↄcludere
poſſumꝰ veraciter duos eẽ ſtat/
hoĩs ↄtrarios inter ſe ⁊ oppoſitos.vnꝰ

ſtatꝰ eſt in q̊ nũc eſt de facto qͥ eſt coꝛru/

ptus.aliꝰſtat eſt in q̊ debebat eẽ qui nõ
eſt nec exiſtit de facto.iõ qꝛ videmꝰſtatũ
hoijis qͥ nüc eſt in facto.⁊ aliũ ſtatũ ↄtra/
riũ qͥ debebat eẽ nõ vidimꝰ in re.ſʒ cogᷣ/
ſcimꝰꝙ debebat eẽ. ſeqͥtur ꝙ poſſumus
dubitare. ſi ſtatꝰ in q̃ eſt nüc fuit pmꝰ.vł
ſi aliqũ de facto fuit ĩ ſtatu debito. ſicut
ſi aliqs nũqᷓ; bibiſſet niſi acetũ ⁊ nunq;
vinũ.poſſet dubitare ſi ſtat aceti fuiſſet
pmꝰita ꝙ nunq; fuit in alio ſtatu. Et qꝛ
iam ꝓbatũ eſt ſuꝑiꝰ ꝙ hõ factꝰ ẽ ⁊ ꝙ nõ

fecit ſeipᷣm.iõ ſi nos pꝓbamꝰ ꝙ de nõ fe/
cit hoĩem talẽ in tali ſtatu in q̊ͥ nũc eſt. et

tñ fecit hoĩem.neceſſe eſt dicere ꝙ; de fe/
cit hoĩem pᷣmo in ſtatu debito ⁊ vero in
q̊ recte debebat eẽ.⁊ ꝙ ſtat debitfuit pᷣ/
mus ⁊ nõ iſte in q̊ eſt modo.Et iõ oꝑtet
ſpmo ꝓbare ꝙ de nõ fecit hoĩeʒ in ſtatu
in q̊ nũc eſt.⁊ ̊ oñdit᷑młt modis. Pꝛi
mus ex pte honoꝛis dei.qm̃ dictũ eſt ſu
pius ꝙ ꝑ honoꝛẽ deipᷣt reddi rõ de oĩb
que oꝑatur deꝰ extra ſe.deꝰ em̃ oꝑat᷑ oĩa
q̃ fecit extra ſe ad honoꝛẽ ſue ptãtis.ſue

De feẽ
hoĩez in
ſtatu re/
cto
Ti. cl/
xxiiij.

ſapiẽtie ⁊ bonitatis.̊ fecit hoĩem ad ho

noꝛẽ ſue ptãtis.ſue ſapie ⁊ bonitatꝭ ⁊ nõ
ↄtra honoꝛẽ.Sʒ ſi deꝰ feciſſet hoĩem in
tali ſtatu in q̊ nũc eſt feciſſet ipᷣʒ ↄtra ho
noꝛẽ ſue ptãtis.ſue ſapĩe ⁊ bonitatꝭ.qm̃
feciſſet hoĩem coꝛruptũ ꝑditũ turpẽ in/
oꝛdinatũ.deuiatũ.beſtialẽ.iniuſtũ.⁊ ſic
de alijs ↄditõib peſſimis in bo modo
exiſtit.q̃ oĩa derogãt ⁊ repugnãt honoꝛi
dei. deꝰ nõ fecit pᷣmo hoĩem talẽ.Ergo
neceſſario ẽ dicere ꝙ fec hoĩem talẽ ⁊ ĩ ta
li ſtatu in q̊ debebat eẽ. vt eſſʒ honoꝛ ſue
ptãtis.ſue ſapĩe ⁊ bonitatis.Itẽ iſte ſta

u gradu.

tus in q̊ eſt hõ mõ eſt totaliter ↄtrariꝰ et
oppoſitꝰ deo vt ꝓbatũ ẽ.qꝛ homoẽ ini/ Ti.ccx/
micus dei ⁊ ↄtrariat᷑ deo.⁊ ẽ ↄtra ſuum xviij.⁊c.
honoꝛẽ facit eĩ ei iniuriã.⁊ tollit deo qd
ei debet. ⁊ dat cui nõ debet. ſed de nõ fe/
cit hoĩem vt eſſet inimicꝰſuꝰ.nec ↄtrari⸗/
aret᷑ ei.nec reſiſteret ei. nec dedit hoĩ ali/
q̃d ꝑ qð eſſet inimicꝰ ſuꝰ.nec dedit ei ali
quid qð eſſet cõtra ſe.ſed ꝓ ſe.ſed tamen
homo habet amoꝛẽ cõtrariũ deo ⁊ timo

rem ⁊ honoꝛẽ vt ꝓbatum eſt. ſeqͥtur q Ti. clxxxx

deus nõ fecit hoĩem talẽ ⁊ ſic inclinatũ xix.

ↄtra ſe ⁊ ↄtra deũ.ſed cũ ſitveꝝ ꝙ homo

ſit factꝰ a ðᷣo.̊ ſequit᷑ ꝙ deus fecit hoĩeʒ
in ſtatu ↄtrario qᷓ; nunc ſit.&̊ deus fecit
hominẽ talẽ qui nihil haberet ĩ ſeipᷣo cõ
tra deũ.neq; aliquã inclinationẽ.i Pꝛe Ti.clx/
terea iam ↄcluſum eſt in capitulo de ho/ xxi.
noꝛe ꝙ omia que deus facit.facit ꝓpter
ſuum honoꝛẽ ⁊ ꝓpter vtilitatẽ creature
rõnalis:.ergo denõ fecit hominẽ ad ma
lum homĩs ad damnũ homĩs.⁊ incom
modũ homiĩs.ſed magis ad bonũ.com
modũ ⁊ vtilitatẽ iius homĩs.ſed ho/
mo in iſto ſtatu in quo nunc eſt habet in
ſe radicẽ omniũ maloꝝ.ſcʒ amoꝛẽ ſuijpᷣi
us puatũ ꝓpꝛiam voluntatẽ ⁊ ꝓpꝛium
honoꝛẽ.que ſunt radices ⁊ fundamenta
omniũ maloꝝ.omniũ vicioꝝ eterroꝛũ.
vt iam ſuꝑius ꝓbatũ eſt.⁊ per iſtas radi
ces viuentes in hoĩe.homo cõtinue mł
tiplicat mala ſua per totaʒ vitã ſuam.et
hoc facit voluntarie.⁊ per cõſequẽs eſt
punibilis ⁊ iudicabilis de om̃ibo vt iaa
ꝓbatum eſt. Et quia opera homĩs pu / Ti.cłxi.
nibilia ⁊ iudicabilia ſunt vel pᷣmiabilia
eo quia ſunt facta voluntarie.⁊ cum ho/
mo ſempꝑ opetur opera mala ⁊ cõtra de/
um.operat᷑ ſemꝑ opera punibilia.⁊ ope
ratur homo cõtinue ↄtra ſeipſum ad ſu/
um damnũ.⁊ ad ſuã punitionẽ.ad ſuaʒ
confuſionẽ ⁊ oppꝛobꝛiũ.⁊ ſemꝑ facit il/
la per que acquirit eternã penam ⁊ eter/
nam triſticiã.quia habet animã immoꝛ
talem. que poteſt pati eternam triſticiaʒ
vt ꝓbatum eſt.⁊ ſic continue homo vi/
uit contra ſeipᷣm.et dum viuit acquirit
illa per que eternalit᷑ crucietur. hoc fa⸗
cit volũtarie ſine coactione. et tamẽ nul
la alia creatura facit contra ſeipſam. niſi

Ti cxli

Ti clxi.

(lnst
hoien
mdie
hoien.
rono
forſ
anoret
limtee
tpoſul
areter
ſogika
bitoot⸗
leſtalit
traoꝛ⸗
gio fn
homo⸗
Hily ſtioꝛ
ggej gdn
beding ceathn
nin dine.
debet
guig⸗
Wri

₰

omd

ent ſolus hõ. Igit᷑ concludit᷑ ꝙ deꝰnõ fecit mo eſt inimic dei et cõtrarius Heo⸗ago Hoö la-
Phonoeni d, hoiem talẽ. nec ĩ tali ſtatu.nec ĩ eo poſu/ homol iſto ſtatu eſt ↄtra totũ vniuerſũ. pſꝰẽ fre/
tenmſun i; it radices tales peſſimas.ſed tñ deꝰfecit et ↄtra totũ oꝛdinẽ creaturaꝝ.et deſtru/ neticus
ntoltdoes hoĩem. ſequit᷑ ꝙ fecit ipᷣm ĩ ſtatu alio ? ens armoniã vniuerſi.Itẽ creature ⁊ oꝛ
ludeiifr ↄptrario.⁊ ꝙ poſuit ĩ eo radices oĩm bo/ do vniuerſi requirũt hoĩem rationalẽ ⁊
acnn nonꝝ.ſ.amoꝛẽ dei.timoꝛẽ ⁊ honoꝛẽ. et nõ nõ beſtialẽ.ſapientẽ et nõ ſtultũ.nec fre/
dect heitiß amoꝛẽ puatũ.et fecit hoĩem vt poſſitvo neticũ hoĩeʒ oꝛdinatũ intra ſeiᷣm.⁊ nõ
necdectaitl lũtarie oꝑpari oꝑpa bona remunerabilia. inoꝛdinatũ hoĩem.ĩ quo anima domiek
DeAdunen et poſuit in ipſo omia illa ꝑ ̃ poſſet acj fm rationẽ et regat.et coꝛpus famulet᷑t Hõ la/
nüdedtitd rere eternũ gaudiũ et nõ triſticiaʒ. Ergo regat᷑. Auia creatureſeruiũt coꝛꝑi ppter pſus eſt
ro de ſequit᷑ ꝙ homo fuit aliqñ ĩ tali ſtatu de- aiam. ed tamẽ totũ oppoſituʒ eſt. qa beſtiatł
1ſeinckrig. bito ↄtrario ſtatui ĩ quo nũc eſt.⁊ nõ po homo ĩ iſto ſtatu eſt beſtialis.ſtultꝰ.fre⸗
derghen teſt aliter eſſe. ¶ Itẽ deus nõ fecit holiem neticus. inoꝛdinat intra ſeipᷣm.et in i
as fethig ↄtra oꝛdinẽ creaturaꝝ vniuerſi. imo ma ſo coꝛpꝰdomĩaf. et aĩa que ẽ naturaliter
l gis ſm oꝛdinẽ creaturarũvniuerſi cum dña. famulat et ſeruit coꝛꝑi. Eccequan
ricnc homo ſit ꝑs vniuerſi.et pncipalis ꝑs. ⁊ ta inoꝛdinatio. quãta iniuſticia ẽ intus
mani e la/ ſit ĩ oꝛdine crcaturaꝝ.qᷓ homo mõ ĩ iſto et intra hoĩem.cũ tamẽ aia ſit immoꝛta
i Pfus e5 gradu ĩ quo nũc eſt.eſt ↄtra totũ oꝛdinẽ lis.incoꝛruptibilis ⁊ ſpũalis denatura
irr oꝛdinez creaturaꝝ et vniuerſi et deuiat a toto oꝛ ſua poꝛtãs imaginẽ dei.et coꝛpſit moꝛ
⸗ vniuerſi dine. quia omes alie creature faciũt qdᷣ tale.coꝛruptibileet terr enũ et coꝛpoꝛale
eien Debẽt iuxta ſuã naturã.et nuilla facit ali · Ergo ſᷣm rectũ oꝛdinẽ et oꝛdinatõem ⁊
Honnitn quid ↄtra ſeipſam et cõtra ſuã ꝓpꝛiã na verã iuſticiã.poſtq; coꝛpus eſt vnitũ .ſ.
onztlan turã.ſed homo facit qð nõ debet.et nul/ cuz tali aĩa ita digna.deberet ei obedire
dian bo mõ facit qdð debet iuxta ſuã naturaʒ ⁊ obtẽperare.et nullo mõ dñari nec impe/⸗
Gniſld gradũ ſunm.ĩmo facit ↄtinue cõtra ſeiꝰ dire.et aĩa deberet imꝑare.mãdare et re/
necthin fum et cõtra naturã homĩs. Uñ om̃es gere.et nullo mõ ſubiugari.et tamẽ totũ
immlſißt creature clamãt et dicũt.qualis debet eẽ eſt 9 oppoſitũ.et totũ eſt ꝑuerſum.ita q;
mitppum homo iuxta naturã homĩs et gradũ ho intin homiecoꝛpꝰhabet ꝓpꝛias inclia
funceman mĩs ĩ oꝛdine creaturarũ.clamãt ⁊ dicũt tiones et inhoneſtiſſimas cõtra rõem.ir
tn. qͥd debʒ facere homo.qͥd ꝑtinet ad ißm ratiõabiliſſimas.turpiſſimas et abomi
Nrſond De boĩem. vñ dicũt et clamant ꝙ homo de nabiliſſimas.et aĩa dũ deberet caſtigare
dochhnut bet eſſetalis iuxta oꝛdinẽ ⁊ gradũ ſuuʒ ĩ coꝛpus ſuũ cũ ſit naturaliter dña⁊ regi⸗/
rhiſun 4 vniuerſo. ꝙ debet cognoſcere ſeipſum ? na.ipſa ſequit᷑ inclinatiões ſui coꝛpoꝛis
ihicnisc oẽs creaturas et ſuũ creatoꝛẽ.et cogno/ turpiſſimas.et viuit ſm eas. et ſic totali
fhetch ſcere omia bñficia ſui creatoꝛis.et debet ter coꝛpꝰtrahit aiam ad ſe et ad ſuã vitã.
bonis hh eſſe gratus et regratiari ↄtinue ſuo crea et domiat᷑ et captiuat eaz totaliter. Ecce
önidle toꝛiũtã ꝓ ſeipſo q; p omibus creaturis. qntũ vituperiũ eſt intra hominẽ. qa res
ietcunb debet ↄtinue amarecreatoꝛẽ ſuũ.timere moꝛtalis.coꝛruptibilis et beſtial. et coꝛ
rämyx Ti.cxc. et honoꝛare et eiſeruire ſoll. vt iam ꝓba poꝛalis dñat et regit et res immoꝛtalis
dbltne tũ eſt. talẽ hominẽ requirũt om̃es crea/ incoꝛruptibilis et pũalis ſeruit. et regit
nunas ture et totũ vniuerſuʒ qͥ talia faciat. Oʒ et famulat᷑ et ſubingat᷑dũs obedit fuo
ſnſ is tamẽ homoẽtot p cõtrariũ.et facit op/ neqͥ fſimo.ſupioꝛ inferioꝛi.⁊ rex ſubdito
n poſitũ.qͥa non cognoſcit ſcipᷣm nec ccea Quare ſequit᷑ ꝙ intra boĩem eſt tãta in/
tn 1n toꝛẽ ſuũ.nec ſua bñᷣficia.et ẽ ingratꝰdeo oꝛdinatio qua nõ põt cogitari maioꝛ in
an de om̃ibo ſibi collatis.nõ amat deuʒ ſed hoie.Sʒ tñ oẽs aliecreature ſunt oꝛdi/
Mmininn ſeipᷣm. nõ timet deũ nec honoꝛat.ſed in/ nate intra ſe.· et qa ſunt ꝓpter hoĩem. ſeqͥ
nnnti, d iuriat et offendit.nõ ſeruit creatoꝛi ſuo tur ꝙ reqͥrũt hoiem oꝛdinatũ intra ſe. et
nehenn “ ſed creaturis ¶ Itẽ creature requirũt ho nõ talẽ hoĩem ſicut ẽ. Quare ↄcludit᷑.
ſinmin minẽ ꝙ ſit amic deiqͥa creaturedei ſůòt. homoi ſtatu iſto ẽ ↄtra totũ oꝛdinẽ vni
uni et ſeruiũt homi ꝓpter deũ:ſed tamẽ ho/ uerſi⁊ creature.iĩmo ẽ turpitudovniuer⸗/

Depꝛimo ſtatu bomis

ſi et totioꝛdinis. Ergo cũ deꝰ nihil fa/⸗

ciat ↄtra oꝛdinẽ vniuerſi ⁊ creaturaꝝ.ſe/

quit᷑ ꝙ nõ fecit hoĩem talẽ nec in tali ſta

tu ĩ quo eſt mõ.ſed cũ de fecerit hoĩem.

ſequit᷑ ꝙ fecerit eũ ĩ alio ſtatu.ſicut reqͥ/
rit totus oꝛdo creaturaꝝ ⁊ vniuerſi.Er/

go ↄcludit᷑ ꝙ aliquãdo ſuit homo ĩ ſta/

Höõ fu/
it ſactuſ
oplete ĩ

re.

ſuo gene

tu ↄueniẽeti ſ̃ᷣm oꝛdinẽ creaturaꝝ.et hoc
oſtendit oꝛdo creaturarũ qui ſemp ma/
net. Uñ cũ alie creature que ſunt inferi/
oꝛes ⁊ minoꝛes homie.ſint ↄplete queli

bet ĩ genere ſuo et in gradu ſuo.ſequit᷑ ꝙ

homo factfuit cõpletꝰ i genere ſuo et in
ſuo gradu. ⁊ habuit oĩa qᷓ habere debu/

it iuxta gradũ ſuũ.aliter de' magꝭ amaſ

ſet res inferioꝛes ⁊ minoꝛes q; maioꝛeſ.

et tamẽ ſunt ꝓpter hoĩem. Cuʒ ergo de/⸗
us fecit creaturas bonas ꝓpter hoĩem.
ergo mag debuit fieri homo bonꝰ. Itẽ
p exꝑientiã videmus.qꝙ impoſſibile eſt
ꝙ illud qð mõ eſt acetũ pᷣmo fuerit ace/
tũ.immo pᷣmo fuit vinũ bonũ.ita ĩpoſ⸗/
ſibileẽ ꝙ natura homĩis pᷣmo fuerit coꝛ/

rupta. ita ꝙ ſtatus coꝛruptꝰfuerit pᷣmꝰ

imo de neceſſitate pus fuit bona ⁊ perſe
cta. Sicut ergo acetũ arguit vinuʒ. ita
iſte ſtatꝰ ĩ quo nũc ẽ homo.arguit de ne/

ceſſitate aliũ ſtatũ ĩ quo pᷣmo fuit. JItem

etiã nullus artifex facit ſuũ opus pᷣmo

Tit. cc/
xxix.

quas ↄditiones debe

coꝛruptũ et malũ ⁊ cõtra naturã rei.im/

mo facit opus ſuũ ſᷣm ꝙ ↄuenit oꝑi.er/
go cũ deus ſit ſummꝰartifex.fecit homi
nẽ ſᷣm ꝙ cõuenit homi.⁊ vt fieri debuit
Pꝛeterea iã ꝓbatũ eſt.ꝙ deus pater ho⸗

mĩs magis q;ᷓ pater carnalis ſit pater.ſi

ergo bonus pater carnalis nihil daret fi

lio ſuo quod eſſet cõtra filiũ ⁊ deſtrueret

filiũ.ergo minus daret deꝰ aliquid ho/

mĩ qð ſit cõtra hoĩeʒ.immo magis pꝛo
bono homiĩis. Et ſic pꝛobatũ ẽquod di
cebatur pꝛius.
Malis erat ſtat pmꝰipſiꝰhomĩs. et
bat habere.

¶ Titulus. ccxxxi.

habemus duos ſtatnature ip̃i
us homiĩis.vnũ coꝛruptũ ĩ quo
nũc ẽ.aliũ ꝑfectũ in quo fuit pᷣmo realit
⁊ de facto.⁊ cũ ſcia de hoĩe cõſiſtat ĩ iſto
duplici ſtatu.ſ.vtↄditões cognoſcamꝰ

Voniã autẽ ex pᷣmiſſis habitis

vtriuſq; ſtat.iõ optet inueſtigare ↄditi

ones iſtoꝝ duoꝝ ſtatuũ.et qͥd vnicuicq

ↄuenit.Et qꝛ iſti duo ſtatꝰ ſũt ↄtrarij in

nes. ⁊ ꝑ ↄſeᷓns ex ↄditõibo vnius ſtatꝰ
poſſumus arguere⁊ ↄcludere ↄditiões

alterdꝰ.Et qm ſtat pꝛimꝰin q̃ pᷣmo erat
homo mõ nõ apparet.nec videt᷑ realiter
niſi iq;tũ oꝛdo creaturaꝝ oſtẽdit nobis.
et ſtatꝰ ĩ quo mõ ẽqͥ ẽ ↄtrariꝰ illi.apparʒ

realiter et videt᷑.iõ duo ſũt ꝑ q̊ poſſumꝰ

oMitões pᷣ mi ſtat cognoſcere.ſ.oꝛdo cre

aturaꝝ quẽ videmꝰad oculũ.⁊ ſtatꝰ ho/

mis coꝛrupt qͥ nõ apparet. UIñ poſtq
creature oſtẽdũt nobis pᷣmũ ſtatũ hoĩs
na etiã debẽt oſtẽdere ⁊ manifeſtareoẽs

2ditiões ⁊ ppetates q̃s debebat hꝛe hõ
fm illd ſtatũ. Uñ neceſſeẽ ꝙ ↄditões ⁊

ꝓpꝛietates ſequant᷑ quãlibʒ naturã ſm ·

ſuũ ſtatum.⁊ ſᷣm ꝙ ei ↄueniunt.Et eti

poſtq; iſte ſtat ĩ q̊ mõ ẽ.ẽ ↄtrar pꝛimo
ſtatui ĩ quo pᷣmo erat.ſequit᷑ ꝙ ꝑ ↄditio

nes iſt ſtatus coꝛrupti poſſumꝰ? inue/
ſtigare ↄditões alterius.deinde ꝑ crea/

turas. Uñ poſtq; iſte ſtat ĩ q̊ nũc eſt eſt

mał. ſequit᷑ ꝙ oẽs ↄditiones qs habet

ſm iſtum ſtatũ ſunt male.et tot conditi/

ones malas quot habet hõ in ſtatu iſto
tã ex ꝑte aie q; ex ꝑte coꝛꝑis.tã intꝰ qᷓ; ex

tra.tot ↄditöes bonas ↄtrarias iſtꝭ ha/

buit ĩ pꝛimo ſtatu ſuo.tã ex ꝑteaĩe qᷓ; cx
pte coꝛꝑis tã intus q; extra.⁊ hoc neceſ „
ſe eſt ita eſſe. Et iõ videamꝰ⁊ numeremꝰ Cõditõ
ↄditiones malas qᷓs nũc hʒ hõ qꝛ ĩcon nes hoĩſ
trarus ↄditõibo deꝰ fecit hoieʒ. ñ ma lapſi.
lũ ẽ homiĩ ꝙ ſit ignoꝛãs.⁊ nõ cognoſccit
ſeipᷣm⁊ ſuũ factoꝛẽ.malũ ẽ homĩ ꝙ hẽat

malũ amoꝛẽ.pꝓpꝛiã volũtatẽ.timoꝛẽ ma

lũ.⁊ q̃rat vanitatẽ.⁊ q̃rat ppꝛiũ honoꝛẽ
⁊ ſequat᷑ ſua ꝓpa deſideria.⁊ ſuã ꝓpꝛiaʒ

volũtatẽ. Malũ ẽ homi ꝙ iraſcat᷑ con/

tra rõem ꝙ habeat ↄcupiſcẽtiã inoꝛdia
tã ↄtra rõem.qꝙ pł appetat comedereet
bibere q; ſit neceſſe. Et malũ ẽ hoĩ ex ꝑ/
te coꝛpis ĩfirmitas et moꝛs.ſenectꝰ.do⸗
loꝛ.malũ ẽ hoĩ ꝙ coꝛpꝰdñet᷑⁊ aia famu
let᷑ ⁊ ꝙ ſit rebelł coꝛꝑi ⁊ aie. Oalũ ẽ ho
miĩ ex ꝑte coꝛꝑis ꝙ patiat᷑ famẽ ⁊ ſitim.
caloꝛẽ ⁊ frig ↄtra naturã ſui coꝛpis.Et
vt oĩa ↄcludamꝰ.malũ eſt hoĩ oĩis pena

„

Lc ene

2”?SRꝗ

cmia
naͤtie
ſ

odid̃ woolt

negho / i ⸗
misi ſaes

moſo qntüie

tu. habeb
Neictt.
N v.
deſiden
AAAdnu
bgtvor
cupiſc
föcmm,n
bereq
cratin
moss.
nula⸗
poꝛis
öpa
fohee
Ene
guo⸗
i⸗
teri
quu

a
ſet⸗
late
le?
hnn
lenii
ſehn
debe
1ab
ens!
nul
büͤe.
(oept
et n
nalel bitati
Gpa

S.

lans
(

ncſier,d
Pbmang
Sükhentin
naniKti
owisſ
anentis
nöroor
cvlockteglter
oſtetiths,
men
degäpoſun
eſordoge
clüt tac do⸗
u. Dipeigz
müſktmübois
naniſcktoross

dcbchrhiehi

tioblie
iz narifn
iunt Cai
Srmpeind
itou
poſumd inn
denococen
iahnücckck
oncbüsboht
Ctotcond⸗
önſtm ito
is tinnt öe
nmisiſfbe
a gentg
nuthweneci

Stmunnm' AiG
higiol nuft

bͤogit
oniqh

dmcin

Nrü tolak
zabipnus
Prnton
contint
lücheit
ginnt/
i
. Bite
niriin
aghe

Cõditõ
nes ho/
mis ĩ p
mo ſta/

—

et miſeria.Ergo arguamꝰ ꝑ ↄtrariũ oẽs

ↄditões bonas ↄtrarias iſtis.qm̃ neceſ
ſe eſt ꝙ hõ habuerit ĩ pᷣmo ſtatu ſuo bo/
no oẽs ↄditões bõas ↄtrarias iſtꝭ. Igi
tur i bmo ſtatu hõ nõ erat ignoꝛãs.ĩmo
ſciẽs t cognoſcẽs ſeipᷣm⁊ ſuũ creatoꝛeʒ.
q̃ntũ ei expediebat ⁊ oẽs creaturas.Itẽ
habebat amoꝛẽ bonũ ⁊ debitũ.ſ.amoꝛc

dei et nõ amoꝛẽ puatũ.nõ habebat ꝓpꝛi

am voluntatẽ ſed dei. nõ habebat mala

deſideria.ſed habebat amoꝛẽ dei bonũ.

ſed nullũ malũ timoꝛẽ habebat. nec q̃re
batvanitatẽ.nec ꝓpꝛiũ honoꝛẽ.nulla cõ
cupiſcẽtia erat ĩ eo inoꝛdinata nec ↄtra
rõem.nõ płappetebat comedere nec bi
bere qᷓ; eẽt neceſſe. Itẽ nulla infirmitas
erat in eo ex ptecoꝛꝑis.nec ſenectus.nec
moꝛs.ĩmo ſemꝑ iuuẽtus .nullus doloꝛ
nulla triſticia. Itẽ ꝑfecta obediẽtia coꝛ/
poꝛis ad aĩam ſine aliq̃ rebelliõe. Item

noõ patiebat᷑ nec famẽ.nec ſitiʒ.nec calo/

Loc p

rẽ.nec frigus.nec i eo(vt oĩaↄcludamꝰ)

erat aliqua pena ncq; miſeria.nec aliqͥd
quod habebat nomẽ mali. ſiue ex parte
aĩie.ſiue ex ꝓꝑtecoꝛꝑis ſiue interi.ſiue ex
terius. Et exinde cõcludit᷑ ꝙ iſte loc in
quo nũc habitat homo.non erat ↄueni
ens nec debit iuxta pᷣmũ ſtatuʒ.imo to/
taliter repugnãs. Nota ꝙ ſi hõ non pec

caſſet.nũq; ĩ loco ĩ quo nũc ſtat habitaſ

ſet. quia ĩ iſto loco ẽ diſtẽperãtia ĩ calidi

tabat ĩ pmo ſtatu.qͥ totaliter erat ↄueni/

tate ⁊ frigiditate.i hu miditate et ſiccita⸗
te.⁊ ſic neceſſario hõ alteraret᷑ ĩ coꝛꝑe. et

pateret᷑ nũc caloꝛẽ.nũc frigꝰ.nũc ſiccita

tẽ.nũc humiditates.⁊ ſeneſceret.q̃ om̃ia
repugnãt pᷣmo ſtatui.in quo nihil mali
debebat eſſe in coꝛꝑe nec ĩ aĩia.Ergo cõ/
cludit᷑ ꝙ aliꝰerat locus ĩ quo pᷣmo habi

ens illi ſtatui.ĩ quo nulla erat aſperitas.

nulla alteratio coꝛꝑis.nulluʒ frig ſenſi/

bile.nec caloꝛ ſenſibilis.nec aliqͥd ledẽs
coꝛpus.nec impediẽs aĩam.ſed om̃e tẽ

Dueha peramẽtũ. Sicut ergo ſunt duo ſtatus

bitatio/
nes hoĩſ

homiĩs ↄtrarij.ita neceſſario ſũt due ha/
bitatões hominis coꝛpales.⁊ duo loca
coꝛꝑalia.que ↄtrariant᷑ ad inuicẽ.echa/
bẽt ↄtrarias ↄditõnes. Sicut ſe habet
ſtatus ad ſtatũ.ita ſe habet locꝰ ad locũ.
et habitatio ad habitatõem. Et iðo iſte

locꝰſe habet tanq;ᷓ carcer reſpectu alteri/
us. Hoc aũt põt manifeſtari ĩ exemplo
de vino ⁊ aceto.qͥa vinũ q;diu manet ĩ

ſtatu vini. manet in bono vaſe.ſed qñ ẽ

coꝛruptũ.mutat᷑ ĩ aliũ locuʒ.Ecce ergo
qualiter ꝑ cõditões ſtatus coꝛrupti ⁊ la
pſi ĩ quo nũcẽhomo.arguimꝰ ↄditiões
pmi ſtatꝰ ⁊ ꝑfecti ĩ quo pᷣmo erat homo
Compemus ergo vnũ ſtatũ ad aliuʒ.et
habebimꝰmagnã noticiã de hoie.
uallce phant ↄditiones et ppꝛie/
tates pꝛimi ſtatus hominis. ſcʒ peroꝛ⸗
dinem creaturaruʒ.⁊ ꝑ naturam ipſius
ſtatus ⁊ exigentaaim.
—KTitulus. ccxxxii.
Oſtq; autẽ pbauimꝰ ↄditões pᷣ
mi ſtatus homiĩs.et hoc ꝑ con/
trariũ ſtatũ.nũc ꝓbabimus cõ
ditões et ꝓpꝛietates quas debebat hꝛe.
et hoc ꝑ oꝛdinẽ creaturaꝝ et ꝑ naturam
ipſius ſtatus in ſe. Uñ cõcluſum eſt.q;
deus fecit hominẽ talẽ et in tali ſtatu.ſi/
cut oꝛdo creaturaꝝ etvniuerſi requirit ⁊
petit.⁊ ꝑ ↄſequẽs ĩ ſtatu debito cõtrario

Ci.ccxxxiii. De pꝛimo ſtatu homis

4

Exẽplũ

Ti. pce

denti.

Ti. pce⸗
dẽti.

ſtatui in quo modo eſt. Sed hõ ſᷣm oꝛ⸗

dinẽ creaturaꝝ debet eſſe talis.ꝙ dʒ deo
dare p mo totum ſuuʒ amoꝛc.et cõtinue

et inceſſanter ipᷣm amare melioꝛi modo

quo poterit.debʒ ipᷣm timere.honoꝛare
quãtũ poterit.ei obedire ⁊ totalit᷑ crede/
re.⁊ ſibi ſoli ſeruire.⁊ oĩa iſta debet hõ fa
cere ᷣm modum ꝓpꝛie nature ſueq̃ eſt li
bertas.⁊ iõ cũ libertate volũtarie ⁊ ſpõ/

te ſine coactõe.Et iõ hõ debʒ talis eſſe

fm oꝛdinẽ creaturaꝝ.ꝙ debet eſſevnit
et colligat deo immediateꝑ totã ſuãvo
lütatẽ ſicut opꝰſuo factoꝛi.ſicut filiꝰſuo

patri.et creatura creatoꝛi ſuo.et bñficia/

tus bñficiatoꝛi ſuo. ſicut ſeruꝰ dño ſuo.
tanq; ſubditus regi ſuo.et tanq; iudica/
bilis iudici ſuo.et ſicut ſpõſa ſuo ſpõſo.
⁊ ſicut amicus amico ſuo coꝛdialiſſimo

CTalis ergo erat hõ in pᷣmo ſtatu reſpe/

ctu dei.⁊ talis factꝰerat.qͥa ſi aliter eſſet.
nõ eſſet talis q̃lis eſſe deberʒ.qð fieri nõ
debet. Igit᷑ ſequit᷑ ꝙ nihil debuit eſſe in
natura hoĩs.nec ex ꝑte aĩe.nec ex ꝑte coꝛ
is. nec int nec extra q; repugnaret iſti
tatui. q impediret hoĩem ab oĩby ſup/⸗
dictis.qð inclinaret hoĩem ↄtra pᷣdicta
o

2

ALitulus ccrrxiül.

nibhil qð poſſʒ nocerehomĩ nec ledere
ſuã volũtatẽ et libertatẽ. Nihil ergo ma

lidebebat eẽ ĩ hoĩe.⁊ ꝑ ↄſequẽs nulla pe

na neq; miſeria nec ĩ coꝛpe nec ĩ aĩa.ſed

ola debebãt eẽ que ↄueniebãt ſuo ſtatui

ad honoꝛẽ dei.⁊ ad ꝑfectõeʒ ⁊ bonũ ho/
mis. alit᷑ feciſſet de? ↄtra honoꝛẽ ſue ptã

tis.ſue ſapie ⁊ bonitatis. Itẽ tota digni

tas ⁊ nobilitas nature hoĩs ↄſiſtit ĩ libe
ro arbitrio.qᷣa ꝑ libeꝝ arbitriuʒ hõ ẽ hõ.

Tit.xc/ etẽ ſuꝑ om̃s alias creaturas.vñ iã ꝓpba

iij. et. ci. tũ ẽ.ꝙ libeꝝ arbitriũ ſedet ſupᷣ creaturaſ
iferioꝛes.nec maioꝛ nobilitas potuit da

ri homĩ qᷓ; libertas naturalis. Nihil er/

ga mar voͤr eſſe mijdo libero arbitrio.
Di aũt liberũ arbitriũ ſit coꝛruptũ.tũc
nihil peiꝰ.nihil vilius.nihil turpius.ni

bü abominabiliꝰ.Si aũt ſit ꝑfectũ ⁊ ta

le q̃le eſſedʒ.tũc nihil põt creari melius

nec digniꝰ. Ergo cũ ppꝛia natura hoĩis

utit hie nben arbiriu volũtatẽ cũ liber
De feẽ tate.ſequit᷑ q de fecit hoĩem cũ libo ar/
oicʒ cũ bitrio.ꝑfecto.ſano.⁊ tali quale eſſe debe
libo ar/ bat. ⁊ P ↄſeq̃ns deò ᷑t homĩ libertatẽ vo
bitrio ꝑ lũtatis.⁊ dedit oĩa q̃ ꝑtinẽt ad libertatẽ
fecto.

aliqͥd ↄtra natura libertatis.̊ dediſſet li
bertatẽ ↄtra libertatẽ ĩ maluʒ hois ⁊ pe/
nã.qm̃ oĩs pena ideo ẽ pena.qꝛ ẽ ↄtra li/
bertatẽ volũtatis.⁊ nihil ẽ penoſuʒ hoi.
niſi qꝛ ẽ ↄtra voluntatẽ liberã. Ergo ſic

de dãdo homi libertatẽ. nihil dedit cõ/
tra libertatẽ.qꝛ dãdo aliqd ↄtra liberta/

tẽ.dediſſet hoĩ libertatẽ volũtatis cõtra

libertatẽ.⁊ ĩ damnũ hoĩs ⁊ penã.⁊ ſic fe

ciſſet hoĩem ↄtra hoĩeʒ. Ergo dedit oĩa

homi q̃ ꝑtinẽt ad libertatẽ volũtatꝭ. Er

Hõ ĩp / gopcludit᷑ ꝙ hõ ĩ pmo ſtatu nihil habu
mo ſta/ it ↄtra ſuã volũtatẽ liberaʒ.nec in coꝛꝑe
tu nihil nec in aia.nec ĩ ſe nec extra.et ꝑ ↄſequẽs

habuit nullã penã. nullã miſeriã. nullã violenti

gli.ar. am. et nullã coactioneʒ. Et ex iſto ↄclu/

oẽs ↄditiões ⁊ ꝓpꝛietates illiꝰtã i coꝛꝑe

qᷓ; in aĩa.¶ Vñ ſequit᷑ ꝙ hõ in illo ſtatu

Habu / babebat coꝛpꝰtotaliter ſubiectũ aĩe ſine
it coꝛpꝰ rebellione et ei ꝓpoꝛtionabile ita ꝙ ĩ coꝛ
ſubiectũ poꝛe nulla eſſet libido.nec ↄcupiſcentia
aie. inoꝛdinata. nec aliqs motus inoꝛdina/

volũtatis.⁊ nihil dedit qð eſſet ↄtra na
turã libertatis ⁊ volũtatis.qꝛ ſi dediſſet

ſo et ꝓbato poſſumusↄcludere ⁊ ꝓbare

tfus.nec aliqͥd cõtra rationẽ: voluntate
regulatã. Itẽ quia anima homiĩs eſt im
moꝛtalis.vt ꝓbatũ eſt ſuꝑius.⁊ natura Ti.xcij.
liter ſuũ coꝛpus amat.et vult eſſe cũ coꝛ/ Ti.ccx/

poꝛe.ergo vult ꝙ coꝛpus ſuũ viuat? nõ vij.

moꝛiat᷑.nec ſeꝑetur ab ea.ſed ↄſeruet᷑in⸗
eſſe.nec vult ꝙ coꝛpus ſunʒ putrefiatꝰ
conuertat᷑ in vermes ⁊ in cinerẽ. Ergoei·
pmo ſtatu homo habuit tale coꝛpuſqdð Habu/
n moꝛeret᷑ neq; moꝛte violẽta.neq; moꝛ it coꝛpꝰ
te naturali.ſ.quã vocamus naturalem. qdñ mo
quia moꝛs ſemꝑ eſt contra naturã ĩ hu/ reret᷑.
mana natura.quia aliter anima haberet
coꝛpus contra ſuã voluntatẽ.⁊ cõtra na
tura; anime que ẽ immoꝛtalis.q Item
moꝛs eſtvltimũ terribiliũ. eſt odibiliſſi
ma.timẽdiſſima.⁊ hoꝛrẽdiſſima.et nul
lo modo amabilis.nec placibilis.qua⸗
re ſequit᷑ ꝙ in mo ſtatu moꝛſ nullo mo
do habuit locũ.ſed ſolũ vita.quia eſt cõ
tra voluntatẽ.¶ Itẽ ꝑ moꝛtẽ homo deſi
nit eſſe homo.ſed hõ in pmo ſtatu ſemꝑ
vellet eſſe homo.et nollet eſſe nõ homo.
nec moꝛtuus homo. quia hõ nullo mo/
do in pmo ſtatu potuit velle nec amare
moꝛtẽ.immo odire.quia nihil magꝭ in
micũ homini q; moꝛs.nihil magis con
trariãs.ergo moꝛs tunc nõ habuitlocũ

in natura homis.ſed vita. Ergo ĩpᷣmo Homo

ſtatu erat immoꝛtalis.qͥa nõ debuit ha/ erat im/
bere vllo modo illud quod nõ ẽ amabi/ moꝛtał
le. ſed totaliter odibile et hoꝛribile. Igiẽ
tũc nullo mõ potuit habere moꝛtẽ niſi i
penã.et om̃is pena ẽ cõtra voluntatẽ.et
6 nihil debnit hẽe cõtra ſuãvolutatem
maxime moꝛtẽ.q̃ nõ ſolũ deſtruit coꝛpꝰ
ſed totũ hoĩem ¶ Itẽ ſicut hõ nollʒ moꝛ

dinẽ.ſed ſemꝑ vellet cõſeruari in ſuo vii it ſeneſce
goꝛe.qꝛ maxiĩa miſeria eſt veniread ſene re.
ctutẽ. Ergo ſequit᷑ ꝙ tal erat natura hbo
mĩs ĩ pmo ſtatuvt nunq; ſeneſceret.nec
pderet iuuẽtutẽ. nec foꝛtitudinẽ.nec vu
goꝛẽ.alit᷑ ſeq̃ret᷑ ꝙ hõ pateret᷑ et haberet
aliqͥd ↄtra ſuã volũtatẽ.⁊ ſic pateret pe/
nã et triſticiã.quod fieri nõ debuit. Nec
eſt de aĩalibo bꝛutis ſilłe ſicut dehoie.qꝛ
nõ habẽt aĩaʒ ĩmoꝛtalẽ et ſemꝑ viuẽtẽ et
libeꝝ arbitriũ.vñ eis cõuenit moꝛs na/

t᷑6. ita nollet ſenectutẽ. nec ꝑdere inuetu/ Hõ nũ/
tẽ.nec pulcritudinẽ coꝛꝑalẽ.nec foꝛtitu/ qᷓ; potu/

Pnag
lnobe
baev.
caerci
mefſ

WKpolen
onizefin
Agenumn
ttſtäim,1.
türuens 4
nin
n; untin
nci S
ttecnnni e
inncn t
ns omr. fn
Mmimnd wet
nitcönn
Nnlig
i ckociuiſ
diſimn and
Ncbiis r
morſone
nin gucke
onionoot
omn
tchröhne⸗
ahönnlono,
inbingin
banagson
höbobuiti
S iin ten
hödehuln ut⸗
6 höimmdn Mog
genunni
1nuntaid
iinliu
Ntmnitce)
Hönolno e
aeinnin hin
inrfnnn in
Pmninvnd ſelt
mirueſhen

turalis et ſenect et ſeneſcere.¶ Etſic cõ⸗/
clulſum ẽ.ꝙ hõ in pmo ſtatu ĩ eternũ no
moꝛeret᷑.⁊ iõ neceſſe ẽ ꝙ hẽet aliũ locum
;̃ᷓ iſtũ.ĩ q̃ tũc habitabat.ĩ quo hõ nullã
pateret᷑ alteratõeʒ ĩ coꝛꝑe.nullã leſionẽ.

nec caloꝛẽ nec frigꝰ.nec aliqͥd hẽet cõtra
ſuã volũtatẽ.ſed eẽt locꝰtẽperatiſſimꝰ q

ↄueniret ĩmoꝛtalitati coꝛꝑis.qͥ totaliter
cẽt loc?qͥ etiſſimꝰ ſine vẽto.ſine ꝑturbati
one aliq̃ᷓ. Ubiaũt talis ſit locꝰ ĩ terra ad
pſens relinquit᷑ ſed ſufficit pbare talem
locũ eſſe. Iteʒ ex neceſſitate erat eẽ alios

cibos ⁊ fruciquibo homo vteret᷑.q con
uenirẽt ĩmoꝛtalitati coꝛꝑis.qͥ eſſent tem

peratiſſimi. Qualiter aũt eẽt coꝛpꝰĩmoꝛ
tale.et q̃liter hoc fieret.nimis lõgã eſſet
declarare.ſed ſufficit ſcire ꝙ deus facere
potuiſſet ⁊ ſciuiſſet etvoluiſſʒ.poſtq; ita
fieri ↄueniebat. Cñ poſſumꝰdicere ꝙ fi
cbat tã ꝑ ↄplexionẽ coꝛꝑis temperatiſſi
mã. pꝓ quã coꝛpꝰeſſet diſpoſitũ ad imoꝛ/
talitatẽ.q; ꝓꝑ vᷣtutẽ anime q̃ ẽ immoꝛtal.

q̃ viuificaret coꝛpꝰĩ ꝑpetuũ.et daret coꝛ

poꝛi vitã indeficientẽ. ſicut ipſa de natu
ra ſua ẽ vita indeficiẽs creata.q̃ cõſerua
ret coꝛꝑi ſuã ↄplexionẽ.q̃ ita quãtũ ẽ de

ſe. põt viuificare coꝛpꝰiĩ ꝑpetuuʒ ſicut 3
vnũ diẽ.qᷓ; etiã ꝑ vᷣtutẽ⁊ fructũ loci illi

tẽpatiſſimi. Qui aũt bñ cognoſcit cãʒ qᷓ
reẽ neceſſe ꝙ nũc coꝛpꝰmoꝛiat᷑ potit ſci

modũ q̃re tũc nõ moꝛeret᷑ ꝑ oppoſitũ

OD, ĩpmo ſtatu oes creature obedie⸗

bant homini. ¶Zitt
NXZ pdicto etiã fũdamẽto.ſ.ex na
tura liberi arbitrij ⁊ ipſiꝰliberta
tis ꝓbat᷑ ꝙ ĩ pᷣmo ſtatu homis

erat obediẽtia creaturaꝝ. Uñ poſtq; ĩip
mo ſtatu nihil erat ↄ naturã volũtatis ⁊
libertatis ſeu liberi arbitrij hoĩs qꝛ erat
totalit᷑ obediẽs deo libere etſpõte q;diu
ſtabat ĩ illo ſtatu.et a vbiẽ libertas vo/
lũtai ſeu libeꝝ arbitriũ.ibi ẽ natura liter

dñiũ.imꝑiũ.pncipat ⁊ dñatio.⁊ cũ io/
bediẽtia ſeu rebellio ſit ↄᷣ dñiuʒ.iĩꝑiũ ſeu

pncipatũ.ſeqͥt᷑ ĩ pmo ſtatu nulia erat
ino bediẽtia.nulla rebellio ꝛia.⁊ ꝑ ↄñs

erat vera obediẽtia⁊ ſubiectio.alit᷑ em̃ ſe
queret ꝙ libeꝝ arbitriũ ĩ quo ẽ domini/
um. eſſet datũ homũ in penã et in triſtici

am. Ergo ↄcludit᷑ m oĩa ĩferioꝛa obedi/

v. Bepꝛimo ſtatu bomis

—

ebãt imꝑio ⁊ dñio hoĩs.⁊ nibil erat ſibi Hoĩ ni

rebelle et inobediẽs. Sicut em̃ hõ qͥ ha hil erat

dei. ⁊ ſub obediẽtia eiꝰ.ita inferioꝛa que
erãt ſub hoie.q̃ nullũ habebãt liberũ ar
bitriũ.nec ꝑ ↄſequẽs dominiũ.deberẽt

bebat libeꝝ arbitrium erat ſub dominio rebelle

eſſe ſub dñio ⁊ obedietia hoĩſ. Sol?em̃
hõ ĩ vniuerſitate creaturaꝝ huiꝰmoi ha

bebat dñiuʒ ⁊ naturã imgandi ⁊ dñan/
di.g omnia illa que nõ habebãt domini
um nec naturã aptã ad dominãdũ debe
bant eſſe ſub do minio. Quare hõ debe⸗
bat dñari om̃ibus creaturis inferioꝛib
tanq; rex⁊ imꝑpatoꝛ oĩm creaturaruʒ.cui

ſolũ a deo datũ fnerat vt poſſetdomĩari

Fruſtra em̃ eẽt dominiũ.vbi nõ eẽtobe

diẽtia inferioꝛis.iſ Itẽ homo ĩpᷣmo ſta/

tu erat totaliter amic dei.totaliter obe/ Homo

dies deo.quia talis erat ᷣmꝰ ſtatuſ.ergo erat to/
ofia que dei erãt habebãt inclinatõem talr obe

ad hoĩem.ergo nihil poterat eſſe contra diẽs ðᷣo
voluntatẽ homis.aliter om̃ia nõ eſſernrt
dei. Ergo ſi homo obediebat totalr o
om̃ia q̃ crãt ſub homie obediebãt homi·

et faciebãt volũtatẽ eius.i¶ Itẽ qͥ domi

nat᷑ homi.debet dñariomnibo queſunt
ſub homie.et que ſunt ꝓpter hoiem. ſeld
homo dñabat᷑ homi.quia domiabat᷑ ſi

bijpſi. erat em̃ dñs ſue ꝓpꝛie voluũtatis.
et ſni coꝛꝑis.et oĩm mẽbꝛoꝝ ſuoꝛũ.ergo

debebat dñari om̃ibo creaturis inferio/

ribo. q ſunt mioꝛes homie.et ſunt ꝓpter

hoĩem. Qni em̃ dñat᷑ vere maioꝛi.debet
dñari minoꝛi. Ecce patet qliterꝑ natu/
rã liberi arbitrij etlibertatis pbant᷑oẽs
ↄditõnes.ſtatꝰ i quo pᷣmo erat hõ.Qui

” bñ cognoſcit excellentiã ⁊ dignitatẽli

beri arbitrij.poterit clare videre oĩa illa
q̃ ꝑtinẽt ad pꝛimũ ſtatũ homiĩſ.qꝛ om̃ia

fundant᷑ in libero arbitrio. ſicut qui bñ
cognoſcit dignitatẽ et excellentiaʒ regie

maieſtatis.cognoſcit om̃ia illa que ꝑti/

nẽt ad ſtatuʒz regis et ſue dignitatis. Ec Conclu

ce ergo qualiter ꝑ duas vias inuenimꝰ dit ꝓpo
cõditiones et ppꝛietates pᷣmi ſtatus.in ſitũ.
quo fuit homo pmo facius·i.tã ꝑ iſtuʒ
ſtatũ co:ꝛruptũ ĩ quo ẽ homo.tã etiaʒ ꝑ
oꝛdinè creaturaꝝ.⁊ ꝑ naturã ſtatus in ſe

naturã liberi arbitrij.ſani et ꝑfecti.pꝓba/

niimus ↄditões illſtatus.ita ecõtrario
p naturꝗ liberiarbitrij. coꝛrupti ⁊ ꝑuer/
ſi.poſſumꝰ ꝓbare ↄditões ſui ſtat.⁊ q̃ ꝑ

Cũ ergo in natura homiĩs repiant᷑ mul

ta mala ⁊ multiplex pena et młtiplex mi
ſeria et calamitas ⁊ multꝰ? defectus.⁊ ta

mẽ nõ deberẽt eſſe ſᷣm ſtatũ debitũ.quia

(siſ
exriudicd

tinẽt ad ipᷣm.quia eadt᷑ ẽ ſciẽtia oppoſi nõ cõueniũt ſtatuidebito liberi arbitrij nio? vin
toꝝ. Compem ergo iſtos duos ſtatus ſaniet ꝑfecti.ergo ſequit᷑ ꝙ ipᷣm liberum noluntar
inter ſe.et videamꝰ qualis pᷣmo erat ho/ arbitniũ eſt coꝛruptũ et puerſum. malũ. Plreſtn

mo.et qualis mõ eſt. vbi erat pmo ⁊ vbi
mõ eſt. ⁊ quot ⁊ quãta bona pꝑdidit.⁊ q̃t

et quãta mala nũc hʒ.et ſic ꝑ iſtũ moduʒ

habebimꝰ? verã cognitionẽ de hoĩe. alit᷑

ignoꝛabimus hoĩem.Ecce igit᷑ quõ cre

uit ſciẽtia de homĩe.quia nũc habemus
duas ſciẽtias.vnã de hoĩe ꝑfecto.⁊ aliã

deuiatũ et mutatũ in ſuũ contrariũ. Er
go ſicut diximus ꝙ deus dederat tales
ↄditiones et ꝓpꝛietates bonas ĩ pꝛimo
ſtatu debito.quia libeꝝ arbitriũ quod ẽ
bonũ ita exigebat.dicas ꝑ oppoſituʒ q/
ideo hõ habet nũc oppoſitasↄditões.⁊
tot mala tã in aĩa q; in coꝛꝑetã intus q;

Mluz id ſen

lpe e itaduo⸗

Me quidpen

daectab
iit necd
(cſario
lſiii. quo

de homine coꝛrupto et lapſſo. eetra. quia liberũ arbitriũ ita exigitꝛ ita ntiqua
¶ Deoꝛigine coꝛru nõis maliq; natu debetei. ⁊ ꝑ ↄſequẽs ipᷣm ẽ malũ. ⁊ ideo göſent
rehomis. (Titulug. ccxxxvi. in eo eſt coꝛruptio et malicia qᷓ nõ debe/ läman
ODſt pᷣdicta optet iueſtigare oꝛi rẽt eſſe. Omia debẽt ppoꝛtionarilibero ſci nect

arbitrio. Sic ergo pꝛimũ maluʒ ⁊ ᷣma Pꝛima iümnmti

p QAintẽ coꝛruptõis et mali ipſiꝰna

ure homis. 1 quõ intrauit.⁊ vi malicia ſeu pᷣma coꝛruptõ fuit in libero coꝛrup/ iitb⸗
ANereò̊s hoĩem fecit talẽ:et in tali ſtatu ſi arbitrio ⁊ voluntate libera.Et ſic habe/ tio fnitt eEii
Tit.cc/ eut mõ eſt. Uñj ꝓbatũ eſt ꝙ deus nõ fe umus radicẽ oĩm maloꝝ in natura homi liarbi. Ordo dſtor
xxxij. cit hominẽ tale. ſmo fecit ipm in debito nis.Cũ ergo pꝛimũ malũ invnoquoq; (icer vohi
ſtatu.ergo neceſſe eſt vel ꝙ ipſemet hõ fe genere ſit cauſa oim alioꝛũ.ſequit᷑ ꝙ ma ugicig, meiii
cCerit ſeipᷣm talẽ.ſ.qfecerit ſuã coꝛruptio lũ liberi arbitrij ſeu volũtatis qð eſt pꝛi ſins, ſczin
nẽ.ſu ꝑditiõʒ.ſuũ malũ.vel aliqua alia mũ malũ.ſit cauſa oĩm maloꝝ.⁊ ab ipſo unt
Tit.cc/ creatura. Et qᷣa ꝓbatũ eſt q nihil pote habẽt oꝛiginẽ om̃ia mala.et ꝓpter illud ooß
xxxiiij. tat nocere homi.nec ledere hominẽ. nec maluũ ſunt.et ſi illud malũ nõ eſſet.nullũ uti
aliqua violentiã facere contra eũ.cõtra malũ eſſet.Et qͥa ipſe deus nõ fecit iũjßm HYo
ſuam voluntatẽ. nec cõtra ſuam liberta/ liberũ arbitriũ malũ nec coꝛruptũ.ergo in
tẽ.ergo neceſſario cõcluditur.ꝙ ipſemet ſequit᷑ ꝙ ipᷣm libeꝝ arbitriũ fecit ſeipſuʒ
hõ volütarie et libere et ſpõteꝑ ſuuamvo malũ.⁊ coꝛrupit ſeipᷣm.⁊ nocuit pᷣmo ſi “’
luntatẽ.nulla alia re cogente fecit ſeipſũ bijpſi. Sicergo voluntas homis fecit ienn
talẽ et in tali ſtatu.fecit ſuã coꝛruptionẽ ſeipſã malã libere.ſpõte.nullo cogẽte.et wan
ect ſuũ malũ.⁊ pꝑdidit ſeipᷣm et ſtatuʒ pꝛi/ voluũtarie.qͥa aliter fieri nõ potunuitt. ein
Tit. cc/ mũ bonũet fecit ſeipᷣm maluʒ.Et quia ¶ Q, nõ ſunt niſi duo mala.ſcʒ volun/ dinen
xxxv. nos pbauimus omes ↄditões bmi ſta tgriũ et inuoluntaru· malne
. tus homis pꝑ liberũ arbitriũ.⁊ rõne vo-/ Titulus. ccxxxvij. Oi
lütatis et libertatis.⁊ fecimꝰfundamen Z quia nihil põt fieri maius ſün
tũ et caput noſtꝝ in ipſo libero arbittio. libeꝝ arbitriũ.ergo ſequi᷑ nul Nüe
ita q om̃ia debebãt homiĩ euenire ratõe lũ maiꝰ malũ.nulla maioꝛ mali mniie
ſue libertatis ⁊ volũtatis.ſ.ĩmoꝛtalitas cia.nulla maioꝛ coꝛruptio.nulla maioꝛ öden
2ſeruatio iuuẽtutis.obediẽtia creatura puerſitas q; liberi arbitrij⁊ voluntatis. lrl
riü. et alia ſupᷣdicta.ita ꝙ nullũ malũ de· nec ꝑconſequẽs maioꝛ defſoꝛmitas ſeu inner
bebat eſſie i homineↄtra ſuã volũtatẽ. er turpitudo.Et ideo qͥa liberũ arbitrium fͤſee
o p oppoſitũ arguam. ꝙ ſi ĩ homĩe eſt facit tantã maliciã. tantã coꝛruptionei nul
Aliqð malũ ⁊ aliqua pena ſeu miſeria. ſeipſo volũtarie ⁊ ſpõte.ſequit᷑ ꝙ eſt odi def ſſan
ipᷣm libeꝝ arbitriuʒ ſeu volũtas libera ẽ bile.et nullo modo amabile.⁊ ꝙ iſtð ma ngig neni
in cauſa. Ergo neceſſario pᷣmũ malũ fu lũ totũ eſt ei imputabile.⁊ culpa eſtĩieo. rnhibeen
it ĩ libero arbitrio et involuntatelibera. qͥa iſtud malũ eſt voluntariũ.⁊ ꝑ conſe u n

J
Wntn äsl
nlitrni quẽs iſtud malũ ẽ punibile: vindicabi
Nnen le ⁊ iudicabile.et ei debet᷑ pena ⁊ punitõ
cn Et i de neceſſitate ad iſtud mal debet
baimnz ſequi aliud malũ.ſ.malũ pene ⁊ punitio
örlbein nis ⁊ vindicte.et iſtud malũ ẽ maluʒ in/
rinni, uoluntariũ et ↄtra voluntatẽ. Et ſic du
mrükte plex eſt malũ.ſ.voluntariũ ⁊ inuolunta
h Maluz riũ. ſeu malum culpe malũ pene etad
tteinin culpe et iſta duo mala reducũt᷑ om̃ia mala.Clñ
tmi Pene. quis pꝛimũ malũ eſt voluntariũ.⁊ ideo
oppoſep delectabile. et placet volũtati. ideo ñ ſen
lig tit᷑ nec dat doloꝛẽ nec triſticiaʒ.ideo ne/
ctüinus ceſſario eſt ſecundũ malũ.ſ.inuolunta/
tames riũ.quod ẽ triſtabile ⁊ diſplicibile volũ/
nctenn tati.quod dat penã.doloꝛẽet triſticiã.et
mni iu qð ſentiat᷑ a volutate.Et ideo illud ma/
nid lü maniteſtat pꝛimũ.et facit ipſũ cogno
odanidm ſci.nec aliter cognoſceret᷑.et ideo bũ oꝛ/
antfn hin dinatũ ẽ vt qui facit malũ quod nõ ſen/
utinlbnon tit. ꝙ habeat malũ quod ſentiat et ꝑcipi
Etichinn in at. Et ideo ppter iſta duo mala neceſſeẽ
mnboni n Oꝛzdo ſit oꝛdo iuſticiez oꝛdo iudiciarius.qꝛ
moqtog inſticie?z volũtas ſeu liberũ arbitriũ facit pꝛimũ
gutom iudicia/ malũ.ſ.voluntariũ.ſed ſecundũ malum
coſti rius. ſczʒ inuoluntariũ.ſ.pene et punitõis.vo
wtabine luntas nõ facit.ſ.ꝑ modũ iuſticic.ſʒ ali/
tppte us facit.ideo neceſſe eſt ꝙ ſit iudiciuʒ et
jcſanli uuiiſticia ad faciendũ ſecundũ malũ ⁊ ad
höͦſunin prpoꝛtionandũ.qͥa ſcᷣm maluʒ oꝛdinat
mnptüc vppiꝛimũ.quod eſt inoꝛdinatũ ⁊ otra oꝛdi
ſtſcpi; nnez nature.Et ideo qͥa voluntas exit ab
tpno oꝛdine nature debito neceſſe eſt ꝙ cadat
RZ in oꝛdineʒ iuſticie. Uñ iſti duo oꝛdines
ogärat coꝛreſpõdẽt duobo ſtatibo liberi arbitrij
Deron Bo ar i
ni⸗ Pꝛimus ſtatꝰ liberi arbitrij ſtat ſub oꝛ/
WR dine nature.ſed ſcᷣs ſtatuſ.ſ.coꝛruptꝰ⁊
malus ſtat ſub oꝛdie iuſticieꝛ iudiciali.
= Sic igit᷑ om̃e malũ qð ẽĩ hoĩe vłẽ vo/
muz lũtaniũ vel inuolũtariũ.velẽ malũ culpe
utgri velpene.Et qͥa ĩ hoĩe repit᷑ malũ iuolũ/
et tariũ et pene et miſerie.vt ptz ꝑ exꝑiẽtiã.
une iõ de neceſſitate arguit᷑ ꝙ ĩ hoĩefuit ma
n i⸗ lũ volũtariũ et malũ culpe.qꝛ ĩpoſſibile
ann⸗ ᷣmalũ peneeẽ ſine malo culpe Et qꝛ bõ
nin nõ fecit ſibijpſi malũ peneet miſerie.qd
nn eſt malũ inuolũtariũ ⁊ ↄtra ſuã volũtatẽ
nn De feẽ iõ ſequit᷑ ꝙ aliꝰfecit iſtud maluʒ hoi.Et
. en malũ pe ꝑ ↄſequẽs deꝰfecit malũ inuolũtariuʒ ĩ
* ne. et hõ hole.⁊ homo fecit malũ volũtariũ.et ho
mnmalum mo fecit malũ culpe etdeus fecit malu,ʒ
o ruipppee. D

pene et miſerie et punitiõis et vindicte.
Alttamẽ poſſumus dicere ꝙ homo fecit
ambo mala.pꝛimũ volũtarie.⁊ ſecundũ
meritoꝛie.qͥa ſcdᷣm malũ fit ꝓpter pᷣmũ.
⁊ iuſte et debite.qꝛ ei debet᷑. Uñ qꝛ libeꝝ
arbitriũ ſeuvolũtas libera coꝛrupit ſeip
ſuʒz. ⁊ defoꝛmauit ſen ðturpauit ⁊ deſtru

xit bonitatẽ quã de ei dederat.⁊ pulcri/

tudinẽ: decoꝛẽ.⁊ mutauit ſe ĩ turpitudi

nẽ ⁊ maliciã.⁊ ĩſoꝛmã ↄtrariã. iðo fecit
deo iniuriã.offenſaʒ et vituperiũ.et fuit
ↄtrariũ.diſcoꝛdans ⁊ diſſimile totaliter

deo. Pꝛopt qð neceſſe erat ꝙ ſeparet᷑ et
diuideret᷑ a deo rõneotrarietatꝭ.⁊ ꝑderzʒ

vnitatẽ⁊ꝛ amiciciã quaʒ hẽbat cũ deo.ꝓ
pter qð nullo mõ potuit placere deo. ĩ/

mo totattr diſplicere.⁊ eẽ diſplicibileꝛ eẽ

odibile.Etiõ de ppt offenſã ⁊ iniuriaʒ
ſibi factã ⁊ ſũmã ingratitudinẽ puniuit
ipᷣm hoĩeʒ.dãdo ſibi malũ pene et miſe/
rie ⁊ triſticie.vt ad oculũ videmꝰ.Et iõ
ſcdᷣm malũ.ſ.pene ⁊ miſerie ⁊ triſticie eſt

debitũ oꝛdinatũ ⁊ f m rectã rõem.qꝛ eſt

—

ßſᷣm deũ. Ecceigit᷑ oꝛdinẽ maloꝝ.nã pꝛi

n bomis

mũ ẽ malũ culpe ſeu voiũtariũ q;tuz ad maloꝝ

oꝛiginẽ.ſed q;tũ ad cognitõem bmo ap
paret nobis malũ pene et miſerie ſeu in
uoluntariũ.⁊ deinde ꝑ ilud arguimꝰde
ncẽitate pᷣceſſiſſe maluʒ volũtariũ ĩ hoĩe
ſeu culpe.⁊ illud malũ culpeſeꝑauit ho/
minẽ a deo Nũq; em̃ de ꝑmitterz i hoĩe
eſſe malũ peneꝛ miſerie.niſi pceſſiſſʒ ma
lus culpe. Et ꝑↄñs ↄcludit᷑de nccitate
qꝙ inter deũ ⁊ hoĩem fuit culpa.ĩiuria et
offenſa p maria.et ꝙ hõ pᷣmo iniuriauit
⁊ offendit deũ factoꝛẽ ſuũ.Et ſic homo

ſemꝑ poꝛtat in ſeipſo ſignũ et teſtimoni
um infallibile.ꝑ quod põt veraciter ar/

guere culpã. iniuriã etoffenſam contra
deüũ et naturã homis fuiſſe.
¶ O iſta culpa.iniuria ⁊ offenſa ð deũ
ꝓpter quã ẽ pena et miſeria ĩ natura ho/
mis fuit facta ꝑ pꝛimũ viꝝ ⁊ bmã muli

erẽ inſimuul. nlus re rin.
Taqm̃ ꝑ malum peneet miſerie

e nos arguimus culpã et iniuriã

flatuiſſeideo ſᷣm moduʒ ⁊ ↄditio/
nẽ pene arguamus etiã modũ et qlitatẽ?
et cõditionẽ culpe.qꝛ in pena relucet cul
pa. Uñ qa pena eſt in natura boĩs eſt

vninerſalis et ↄmunis om̃ibo hoĩbo.qa quã habẽt fuiſſe ſic ↄditã.⁊ nũq; fuiſſe · Aße qodo
osẽs patiunt᷑ penã moꝛtis ⁊ alias miſeri ĩ alio ſtatu. Ded vlter inueſtigãdũ às Mulier goi Oniui⸗
98.2 i vtroq; ſexu tã in viro q; ĩ muliere pᷣmo fecit culpã et offenſaʒ ⁊ iniuriã cõ/ pᷣmo feẽ gin ergtlon
ideo ſequit᷑ ꝙ culpa⁊ iniuriaẽ cõis ommi tra deũ.vel vir vył mulier.⁊ qͥ magis of malu aſe gohuch
bus homibo ⁊ vniuerſalis.Etq;ꝛ om̃es fendit.ſed hoc ſcire poterim ex quãtit⸗ cemi ſunsie
naſcunt᷑ cũ iſta pena et miſeria.et dũ ſũt te penecet miſerie.Ulñ videmus ꝑ expe iſiroli
in vtero · ⁊ qñ naſcunt᷑nõ pñt ↄmittere nientiã ĩ muliere quaſi duplicatã penaʒ puenoh
culpã nec iniuriã.qꝛ culpa ſeu iniuria et et miſeriã reſpectu viri. Ideo cõcluder (en c
offenſa ẽ malũ volũtariũ.et nullus hõ ĩ poſſumus.qꝙ mulier pᷣmo offendit deu. auserat⸗
vtero.nec qñ naſcit᷑ extra vteꝝ.põt com et ab ipſa habuit oꝛiginẽ pꝛima culpa ?.àK cmint
mittere malũ voluntariũ.niſi tũc qiĩvti offenſa.cũ ſit magis punita qᷓ; vir.⁊ per ſhhipot
tur libero arbitrio.̊ ſequit᷑ ꝙ ille qui fe cõſequens ĩ ipſa muliere fuit pꝛimo hu münpe
cit pꝛimũ malũ voluntariũ ⁊ pꝛimã cul mana natura coꝛrupt. Etſicin
Pa fui magnct adultꝰ.et ꝙ fuit ptim ¶ O, pma culpa ⁊ offenſa ſeu ĩiuria fu deri
5 qui fuit cõmunis ⁊ vniuerſal om̃ibo it inobediẽtia ↄtra deũ. i. ccxxxix. Gind fipißn

homibo. qa niſi faiſſet ĩ pmo hoĩe.nõ ſe
extẽdiſſetad om̃ e hoĩes.Et ſic ↄmuni

am nodũ inueſtigauimus
ſpeciali depꝛima culpa ſeu offe/

emit on)

tas et vniuerſalitas⁊ idẽtitas pene ⁊ mi Aſapꝛimi viri et pᷣme mulieris. q̃ Ceint
Pꝛimũ ſerie.arguit et ꝓbat om̃s hoĩes deſcẽdiſ ⁊ qlis fuit ꝓpter quã puniuit eos deꝰ.et e
malũ fu ſeab vno homĩepmo.in q̊ͥ fuit ᷣmũ ma iõ opoꝛtet h̊ inqͥrere ĩ ſpãli.Et qꝛ nosvi cöppt
it in am lũ culpe.et pᷣmũ malũ voluntariũ.⁊ pii demꝰpunitõem ꝑ exꝑientiã.ideo poteri ſbſut
bob p/ mũ malũ inuolũtariũ.ſpene⁊ miſerie.i mus iuenire ipſa culpã qllis fuit. Uñiã Tic⸗ qpof
mis pa quo pᷣmo ipſa natura homis fuit coꝛru ꝓbatũ ẽ ſuꝑius:ꝙ in pᷣmo ſtatu oĩa mẽ xxxiiij. HD
rẽtibo. pta.lapſa et ꝑpuerſa.⁊ ab illo deriuatũ eſt bꝛa coꝛꝑis erãt obediẽtia rõni ⁊ volũüia· tn
mvaluü ĩ omes homines.Et quia pena et ti ſine aliq̃ rebelliõe.oĩa mouebãt᷑ ad im afn
miſeria ẽ ĩ vtroq; ſexu.ideo ſequi᷑ tiamm periũ rõnis.ſʒ mõ videmꝰp exꝑiẽtiã.q; 3.
i pꝛima muliere fuit idẽ maluʒ quod ĩ vnũ mẽbꝝ tã ĩ viro q;ᷓ i muliere 6totali/ Tota i
pꝛimo viro.⁊ ꝙ culpa fuit ↄmunis am ter rebelle ⁊ ĩobediẽs impio ⁊ dñio libe/ pulceri nin
bob. Et ſic ↄcluſum ẽ.ꝙ eſt dare pᷣmuʒ riarbitrij.ſ.mẽbꝝ ꝑ qð fit generatõ.qm muʒ ar·
viꝝ ⁊ pmã mulierẽ.qͥ ambo fecerũt cul / nullo mõ obedit rõni.imo ſemꝑ contra gumẽtũ ai
pã et iniuriã ⁊ offenſam ↄtra deum.⁊ ꝙ rõeʒ mouet᷑.et cõtra volũtatẽ.cetera aat mi
ab ipſis tanq; a pᷣmis radicibo.deriuata mẽbꝛa obediũtvolũtati Quid aũt ſigni an⸗
ſuunt omia mala ĩ poſteꝝ in filios eoꝛum ficat hoc ꝙ ſolũ mebꝛa generatõis ſunt aig
ct filias ꝑ ſucceſſionẽ. Et ſic om̃s homi ſine obediẽtia et alia obediãt niſi ꝙ ſicut iute
nes habẽt vnũ pᷣmũ hoĩeʒ patrẽ.⁊ vnã oẽs generamur⁊ eximꝰ ꝑ mẽbꝝ ĩiobedi? “
pꝛimã mulierẽ matrẽ ĩ ↄmuni ⁊ in gene tie ita etiã ſumꝰfilij jiobediẽtie Uñ poſt nül
rali.⁊ ideo om̃es ſunt frẽs reſpectu iſtiꝰ q; mouet᷑ aliqᷣd ĩ hoĩe ↄtra imꝑiũ ronis ode
pꝛis pᷣmi et pᷣmematris.et hoc ſ̃ᷣm car/ et nõ aliud.ſignũ eſt ꝙ ſumꝰfilij parẽtuʒ nant
nẽ. Quia aũt faciꝰ fuit ᷣmꝰhõ et pꝛtima inobedientiũ.ita qom̃ia mala euenerũt han
mulier:et ĩ quo ſtatu iaʒ ꝑ illa q̃ dicta ſüt nobis ex inobediẽtia.qꝛ ĩ poꝛta genera/ io 4
ſuꝑius de pꝛimo ſtatu homis põt ſciria tiõis ẽ vera inobedietia ⁊ rebellio. pꝛi/ ade
cognoſci.quoniã in ſtatu melioꝛi et ꝑfe · maculpa fuit inobediẽtia. Sʒ iobediẽ 1 lec
ctioꝛi.⁊ in etate pulcrioꝛi. Et iðᷣo pꝛimꝰ tia nõ potuiſſet eſſe ſine aliq̊ mãdato.er/ Arn 1)
homo et pꝛima mulier habuerunt am/ go aliqð fuit mãdatũ a deo cni fuerũt ĩ/ nl
bos ſtatus naturehomiĩs.qͥa fuerũt pꝛai obediẽtes.i¶ Itẽ ̊ idẽ põt oſtẽdi ex na/ iin nai.
mo ĩ ſtatu ꝑfecto. deinde ceciderũt ĩ ſta tura liberi arbitrij et ſtatꝰ pᷣmi ĩ quo fuit . ob Epune
tum coꝛruptũ malũ. Sed natura que foꝛmat.Vñ natura liberi arbitrij eſtyt Ti. lxxx e
fuit ĩ om̃ibo aljs homibo.nõ fuitĩ ſtatu faciat opꝰremunerabile.qꝛ oꝑa bona fa viij. üiſnel
coꝛrupto ⁊ lapſo.et ideo hoĩes qͥ fuerũt cta exlibtateſũt remũerabilia Itẽ qꝛ bꝰõ ſ
poſt ipſos et ſunt.credunt naturã hoĩs debuit ita foꝛmari.vt poſſet acqᷣrere ali- J a

uchgllie DO.bõ ẽ quod bonũ.qð nondũ ſibi datũ fuerat
Gumic actus Qnãuis em̃ pfect et inatura.tñ noödůſ/
tigngeen tatu in erat totaliter ↄſummat.qa aliqͥd maiꝰ
rmeai, d poſſet adhuc hĩe poterat.ſ.ↄfirmationẽ illiug
en my Uereri ſtatus ĩ quo erat. qa pdere poterat. nõ
leuing niſi volũtarie.et nõ ꝑ violentiã. Itẽ ad/
Ntocigin huc nõ habebat gloꝛiã celeſtẽet gloꝛifi/
wofctde, catõem coꝛꝑis et aĩe.ad quã traſmitten
ipinahn dus erat. Di em hõ fuiſſz totalr ↄplet
uöfteh ettrãſmutat ⁊ↄſũmatꝰ ĩ glia.vt ampli⸗
rinemnnoh nihil poſſet ei dari.iã ꝑ ipᷣm liberũ arbi⸗
triũ ñ poſſʒ aliqͥd lucrari nec mereri ſibi
– Et ſiciĩ natura hoĩs ꝑfecta duo ſtat ſũt
Damr. 5 ↄſiderãdi.ſ.ſtat qᷓ poſſet mereriꝛ luera
Nünnn Stat rip ipᷣm libeꝝ arbitriũ.x ſtat 1q eetople
ſalhteſ meriti ⁊ tus ⁊ 2ſümat ĩ glia. et ſic eſt ſtat meriti
Nemnith pᷣmij. et ſtat pꝛemij.Et ideo qꝛ iſta duo debẽt
inrase eſſe in natura.ſ.meritũ et pꝛemiũ.victo/
IEteenpri ria ⁊ coꝛona.ethoc ꝓpter libeꝝ arbitriũ
tiltonn qð ppter ppaiũ op dʒ coꝛonari. ↄueni⸗
““ tifnit ꝙ hõ b̈mo fieret ĩ ſtatu meriti. vt
ſhncaneg ſcqʒ poſſet mereri.deindeð ſtatu meriti ⁊
rönirain. victoꝛie. trãſiret ad ſtatũ pᷣmij ⁊ coꝛone.
bätni Et hoc erat valde laudabile ⁊ gloꝛioſuʒ
Nccen⸗ et ſapoꝛoſum. vt ꝓpter ꝓpꝛiu meritũ ac
antug q̃reret ſuũ pᷣmiũ ⁊ vltimũ ⁊ finale bonũ
ictinnit qa ſic magis eẽt ſibi ſapidũ.qꝛ hoc reè/
otdiolt⸗ nr nit natura liberi arbitrij.qꝛ põt flecti ad
tgnamen N duas partes oppoſitas.Et ideo ſi ſe fle/
oſnpcnm ctit totaliter ad melioꝛẽ partex et pſeue/
adt rat in illa.quaſi tũc dicit᷑ habere victoꝛi/
ubaiſi am de oppoſt ita parte quaſi de inimico.
nnuͦb n et ideo meret᷑ coꝛonari.⁊ ideo deus quia
ienigſn ita fieri ↄueniebat.fecit hominẽ pᷣmo in
nibriobe ſtatu merẽdi.et dedit ei cõpletiſſime om
aie Nähot nia illa que ꝑtinebãt ad illuʒ ſtatum. ita
impiütoni ꝙ dedit om̃ia illa que poterãt ipſum in/
Pftprem uare ad merendũ ſuum finale et vitimũ
naanit bonũ in eternuz. et nihil habebat quod
ugenn impediret ipᷣm. Et ideo ↄuenientiſſimũ
beloen⸗ fuit. ꝙ; deus deit homĩ occaſione; me/
Giti redi. ne inuanũ eſſet creatus ĩ ſtatu me/
Anidt Radix rẽdi.Et qa nihilẽ magis efficax ad me/
vciüni merẽdi rendũ.q; pura obediètia ſeu opus factũ
tne Einope expura obediẽtia et mera.quia pꝛimuʒ
nictr, obedien ⁊ radicale opus ſerui re pectiu dñi.⁊ ſub
ntmin tie. iti repectu bncibis et inferioꝛis reſpe
agtat 4 ctu ſuꝑioꝛis eſt obedire pure et ſimpli/
fion⸗ citer. et in iſto fundant᷑ omia alia opera
ceen⸗ quepᷣcipiũt᷑.quia ſi obediẽtia nõ eſt pu/

ra.nullum opus eſt quod ſit acceptabi/
le. Siergo ex operibus factis exliber /½
tate eſt meritu.ſequit᷑ ꝙ ĩ pꝛimo operein
quo om̃ia opera meritoꝛia fundant᷑.eſt
radicaliter meritũ totũ et lucrũ ergo in

opꝑe obediẽtie ſine aliquo adiũcto ẽ om·

ne meritũ radicaliter. Ideo certe homo
debuit exerceribᷣmo in oꝑe obedietie. et

vt quia poterat obedire et nõ obedire.ſi

haberet victoꝛiam contra inobedienti /

am. ꝑſeuerãdo totaliter in ipſa obedien/⸗
tia quaſi p modũ pugne et victoꝛie acqͥ/

reret ſuam coꝛonã.Et ideo cõuenietiſſi Cõueni
mü fuit.ꝙ deus daret pᷣreptũ homini. ens fuit

in quo pura obediẽtia appareret ⁊ exer/ deũ daf
ceret᷑ ita ꝙ in illo pꝛecepto nulla appare pᷣcepti

ret vtilitas homi.ne ppter cõmodum? bmo ho
vtilitatẽ illius oꝑis induceret᷑.ſed ſoluʒ mi.

ex pura obediẽtia pcipieẽtis ⁊ maãdaãtis.

ct ſic dilectio ꝑ experientis; ꝓbaret᷑. Et

quia magis apparet obedietia in pꝛece

pto negatiuo ſeu phibitiuo q; affirma/
tiuo.ideo debuit eſſe illud mãdatũ ꝓhi/

bitiuũ magis q; affirmatiuũ. c bꝛeuiter
eo mõ debuit eſſe. quo mõ ↄuenitinag⸗

pure obediẽtie ⁊ mere obedit᷑tie. Etlic
cõcludere poſſumus q; dens a pncipio

n eci enf doten bmã mulierẽ de⸗
it eis aliqð pᷣceptũ ð ſola obediẽtia.vt
hõ hꝛet ſolã occaſionẽ merẽdi ⁊ lucrãdi

ſuũ finale bonũ eternũ ⁊ gloꝛiã celeſtẽ.et

ↄfirmationẽ oĩm bonoꝛũ q̃ poſſidebat.
vt ſic hõ trãſiret rectiſſime de ſtatu meri
ti.p obedietiã ↄſũmatã ⁊ ꝑfectã.ad ſta-
tũ pᷣmij.ſ.ad gloꝛiã celeſtẽ.Et vt hõ ma

xime eſſet attẽt ad ſeruãdã obedietiã:et

fugiendã inobediẽtiã. et firmiter cõſta⸗
ret ei de volũtate dei mãdãtis.cõneniies

fuit vt deus apponeret penã cũ pᷣcepto

et talẽ penã qᷓ nõ poſſet cogitari maioꝛ.
ſcʒ penã moꝛtis.q pena moꝛtꝭ nulla ma
ioꝛ ẽ.quare nihil magis terribile nec ma
gis timẽdũ qᷓ; moꝛs.maxiĩe ĩ ſtatn ülo hᷣ
mo. Et ſic poſtq; ↄcluſum ? ſuꝑi infalli
biliter. ꝙ aliq culpax iniuria ſenoffenſa cier-
cõis ſeu general inter deuʒ ⁊ hoĩem. qᷓ RExvij.
vniuerſaliter tangit omes hoĩel. poſt; nic
etiã declaratũ eſt ꝙ deus dedit aliquod 8 nue

Titn. c/
xlij.⁊c̃.

p̃ceptũ homĩ de ſola obediẽtia exercẽda

⁊ ꝓbãda.ſequit᷑ ꝙ illa culpa ⁊ iniuria et
offenſa fuit iobediẽtia ↄtra deũ.ſ.qꝛ ho
mo fregi pᷣceptũ dei ꝑ inobediẽtiã.⁊ in
cepit hèe ⁊ ſeqͥ ſuã ꝓpꝛiã volũtatẽ.cõtra

dei volũtatẽ.Et qꝛ delaratũ ẽ ĩ pluriba
locis ſupiꝰ.ꝙ nihil ẽmagis deũ q;ᷓ ꝓ/⸗
pꝛia volũtas.Et ꝓpꝛia volũtas idẽ eſt

q inobediẽtia. iõ hõ nihil potuit face/

re peqᷓ; inobediẽtiã.vel aliqd maiꝰma
lũ qᷓ; inobediẽtiã
hõ pꝑ obedietiã meruiſſet ↄfirmatõʒ om
niũ bonoꝝ q̃ hebat ⁊ głificatõʒ celeſtẽ ⁊

habitatõʒ eternã cũ deo ĩ celis.ita ꝑ ino

Duo ſta

bediẽtiã meruit ꝑdereoĩa bona q̃ poſſi/
debat.⁊ meruit penã eternã et habitatõ
nẽ inferni.⁊ eternã ſeꝑatõʒ a ↄſoꝛtio dei
Ecce igit᷑ recolligẽtes habem i natura
hoĩs duos ſtat.ſ.ſtatũ integꝝ ⁊ ꝑfectũ.

et ſtatũ lapſuʒ ⁊ coꝛruptũ.⁊ ſᷣm hoc ha/

Duo ſe
mala

Stat
meriti.
Star
pᷣmij du
plex.

bemꝰ duos oꝛdines.ſ.oꝛdines nature.et

ia erga deũ. Et ideo ſicut

Hicinueſtigar ſho p ſenulto aloi⸗
ſtigãte ⁊ iducẽte.offendit ⁊ iiuriauit de/

um. vel ſi fuit inſtigat Citulꝰ.ccxl.

Edvalde mirãdũ ẽ cũ om boͤt
pmo ſtatu eẽt ita ꝑfect.ita ↄple
tus ĩ omi pfectõe.⁊ ĩ oĩ cogniti
ne ſibi nccaria: eẽt etiã gꝗmicꝰdei.ama⸗/
ret deũ qͥ eũ creauerat ĩ tãta dignitate ſu
per oẽs glias creaturas.quõ potuitvel/
le offendere deũ.et facere aliqð diſplici/
tũ ei et ↄtra ſuã volũtatẽ.nec ꝑ expiẽtiaʒ
videmꝰ ꝙ ĩ iſto ſtatu lapſo amicꝰ vult of
fendere amicũ.et iõ qͥ recipit bñficia ab
aliqᷓ diligit illũ.ĩmo amicꝰmulto citiꝰ p
amico moꝛeret᷑.ergo multo magis ĩ illo
ſtatu ſano ⁊ ꝑfecto.cũ hõ eſſet bonus to
tus et gratus ⁊ talis erat.Ergo videt᷑ q
hõ ꝓpꝛio motu nõ offendit deũ. niſi fue
rit inſtigatꝰ et inductus ꝑ alium aliquẽ.
Itẽctiã nõ potuit hoc fieri vt hõ frãge⸗/
ret mãdatũ dei.et faceret ↄtra ſuã volũ/

oꝛdinẽ iuſcicie ſeu iudicialẽ Pꝛimus igi tatẽ. niſi ſibi eẽt ꝓmiſſum aliqð maiꝰbo

tur ſtat erat totus ĩ oꝛdinenature debi/
te.ſed ſcᷣs totus cecidit in oꝛdinẽ iuſti/
cie.quia eſt ſtatꝰ punitõis.et pene.et iu/

dicij.qꝛ ĩ iſto ſtatu nõ eſt niſi culpa ⁊ pe/
na.et totus verſat᷑ circa iſta duo.qꝛ ho/

mo cecidit in culpã ⁊ in miſeriam. et ibi

ſemꝑ manet ꝑ ſe.quia ipſemet fecit illuʒ
ſtatum.Et exindepatuit.ꝙ nõ ſunt niſi
duo mala.ſ.malũ voluntariũ.qð eſt ma

lũ culpe.⁊ malũ inuolũtariũ.qð eſt ma/

lũ pene et miſerie. Pꝛimũ malũ fecit hõ
ſed ſcdᷣm malũ fecit oꝛdo iuſticie. Item
etiã ſtat integer ⁊ ſanꝰdiuiſus fuit ĩ du/
os ſtatus.i..i ſtatuʒ meriti ſeu merẽdi.⁊ ĩ
ſtatuʒ pꝛemij.⁊ iſte ſtat pᷣmij recipiebat
duo pᷣmia. Pꝛimũ pꝛemiũ erat ĩ q̊ mun

do cõfirmatio oĩm bonoꝝ que poſſide/
bat.ſcðm pᷣmiũ erat vltimũ ĩ celeſti glo/

ria ineternũ. Silr aũt ſtatus lapſus re/
cepit duas penas ⁊ miſerias.ſ.penaʒ et
miſeriã tempoꝛalẽ.in qua hõ ꝑdidit oĩa
bona q̃ ſibi collata fuerũt a deo.et locuʒ
delectabilẽ.⁊ habuit mala ↄꝛia illis bo
nis.⁊ recepit penã⁊ miſeriã eternã poſt
moꝛtẽ coꝛꝑalẽ.loco glie eterne et gaudij

ſempiterni. Habem etiã ꝙ inobediẽtia
hois ) deũ.fuit illa culpa ꝑ quã intraue

rũtoĩa mala i naturÄã humanã.

nũ q; illud qðᷣ habebat.qꝛ aliter nõvide
tur q̃liter hõ potuit facere cõtra deũ.nec
ad h̊ induci niſi ppter aliqd bonũ marxi
mũ acqredũ. Sic g apparet ꝙ duo fue
rũt ibiſ.inſtigatio.⁊ cũ hoc maxima p/
miſſio maiorboni.q; illud qð habebat
Itẽ etiã cõfirmat᷑ hoc totũ.qꝛ pᷣmo pec
cauit ↄtra deũ.et płꝰmulier q; vir.qꝛ in
duplo punita ẽ. Sed ſi peccaſſent ĩ illo
vir ⁊ mulier.videt᷑ peccaſſent ex elati/
one ⁊ ſuꝑbia bonoꝝ q̃ habebãt ſuꝑ aĩa/
lia et ex dominioꝛ dignitate.qꝛ habebãt
dñ iuz ſuꝑ oia creata.iʒ ſi ita eẽt.tũc pᷣus
peccaſſetvir q́; mulier.qꝛ ĩ maioꝛidigni
tate erat.et tñ oppoſitũ ẽ. Ergo alio in/
ſtigãte peccauerũt. Sʒ quefuit illa res
q̃ potuit inducere pᷣmũviꝝ et pᷣmã muli
erẽ cõtra deũ: Hõ em̃ potuit eẽ aliq̃ res
inferioꝛ hoĩe.qꝛ nõ hʒ intellectũ.nec na/
tura ꝓpꝛia hoĩs fuit ad h̊ inclinata.im/
mo magis oppoſitũ.qꝛ bona erat.ergo
ſequit᷑ ꝙ fuit aliq̃ res maligna hñs ĩtel/
lectũ volũtatẽ.⁊ ſciẽs facere malũ.⁊ cu
piẽs nocere homĩ et inuidẽs ei.coòſcẽs

bonũ ſuũ qð poterat acqͥrere.⁊ q̃ inimi/ Diabo⸗

cabat᷑ deo.qꝛ inſtigabat hoĩem ↄtra de/ lo ſnnge
um. Ergo oꝑtuit ꝙ illa res fuit de natu te hõ ce
ra ſpũali et intellectuali creata.ergo erat cidit.

l.Tli

Nigoſl
ripnat.
erhocq
ſaucormi

hoſnana

fint
I

1

uqin
Cüectin
üpoſi
tope

ijj. Kkuin

busoſte
ſnn
Pglis
ſpüakt
dugsn
cyci.
Urcr
Ratar
mult
p
kint
wot
necl
ſſim
(lot
uen
ptäet
obel
lagtd q̃
ſgane
lunſid

0s ſt
nitiſen
aglon
en
1o, ga
Etice
nereri⸗
ſglery

noh
ſenr
lin,

aliqᷣs ſpũᷓs ſeu angelꝰ. iã erat aliᷣs ſpi
rit mał. coꝛrupt ⁊ lapſus.Ergo videt

ex hoc.ꝙ ĩ natura pure ſpũali erst malũ
ſeun coꝛruptio i angelica natura pus q; i
bumana natura. ¶ Oproem oſten

dit᷑ꝙ lapſus ſeu ꝑditio⁊ coꝛtuptõ pmo

fuit ĩ natura ſpũali ſimplici.q; i natura
mixta ſeun hbumana. ¶ itulus.cexli.

Uaãuis aũt ꝑ ꝓceſſum iã factu,ʒ
2 ſatis ꝓbabiliter ſit oſtẽſum. ꝙ i
natura angelica fuerit pᷣmo ma/

licia q; in hũana.eo qa hũana alio inſti/

gãte et inducẽte facta ẽ mala ⁊ coꝛrupta
ttñ poſſumꝰ ̊ aliter oſtẽdere ⁊ ꝓbabili
ter.ſ.ↄpando naturas ad inuicẽ.⁊ ex cõ

ditõibo vtriuſq; argnẽdo. Uñ iã dictuzʒ

eſt ſupius.qꝙ tres ſut mature create.ex q/
busoſtat totũ vniuerſũa⸗natura coꝛꝑał
tm.qᷓ nõ hʒ imoꝛtalẽ ſpm.⁊ natura coꝛ/
palis ⁊ ſpũalis ĩſimł.i.hũana. et natura
ſpũal tmi.ſ.angelica. Sicut aũt O iſtas

duas naturas qͥs videmꝰ ꝓpbauim ter/

ciaʒ ec.ſ.ſpũalẽ ti quã nõ videmus.ira

nature medie.ſ.coꝛꝑalis et ſpũalis inſi/
mul ſeu mixte.poſſumꝰſuſpicari de coꝛ/

ruptione nature ſpũalis tm. Uñ natu/

ra infima.ſ.coꝛꝑalis tm̃.eſt bona nõ coꝛ
rupta nec mutata a ſuo ſtatu.nec ꝑdita.

nec lapſa. ſed natura coꝛꝑalis ⁊ ſpũalis

iſimul ſeu mixta.ẽ tota mala.⁊ coꝛrupta

et lapſa.et ꝑdita a ſuo ſtatu.ct iõ cũ nos

videmꝰnaturã ſupꝛemã.viſibilẽ.coꝛru/⸗

ptã et nõ aliã.ſ.coꝛpoꝛalẽ.et hoc factũ ẽ

qͥa habuit libeꝝ arbitriũ ⁊ liberã volun/
tatẽ.q̃rere poſſumꝰſi natura ſpũalis tm̃
ſcʒ angelica.cũ ſiłrhabeat libeꝝ arbitri/
um ſiẽ media.fuit coꝛrupta pᷣmo et ma/

lga. WIñ ſicut natura hoĩs debunit hẽe du

os ſtat ppter libeꝝ arbitriũ.ſ.ſtatũ me/
riti ſeu merẽdi etlucrãdi.et ſtatum pᷣmij
et gloꝛie ſeu gloꝛificatõis.ita natura an/
gelica debnit ſülr habere iſtos duos ſta/
tus. qa hoc exigit liberũ arbitriũ creatũ

Et ideo pmo fuit creata ĩ ſtatuvt poſſet

mereri et lucrari ꝑ libeꝝ arbitriũ ſuuʒ fi/
nale ⁊ vltimũ bonũ.⁊ habuit oĩa neceſſa
ria ꝓ illo ſtatu.ſʒ nõ fuit creata ĩ ſtatu cõ
pleto et vltĩo.qa h̊ debebat mereri ſicut

hũana Et iõ ſicut huana natura lapſaẽ

quodam modo ex coꝛruptõe⁊ lapſu

De pꝛimo ſtatu homis

a pᷣmo ſtatu in quo creata fuerat.⁊ nõ ꝑ / Natura
uenit ad ſcᷣm ſtatũ quẽ debebat mereri ãgelica
⁊ lucrari ꝑ libeꝝ arbitriũ.ĩmo ꝑdiditeũ pᷣmo coꝛ
ita ſiłr põt dici de angelica.qa eadem eſt ruptaẽ.

ratio vtrobiq;.dqavtrobiq; libeꝝ arbitri
um.qͥa vtrobiq; duo ſtatus iaʒ dictiEt
ſic natura angelica potuit eẽ lapſaa pꝛi /
mo ſtatu ĩ quo creata fuerat.⁊ potuit ꝑR/
dere illũ ſtatuʒ ad quẽ debebat ꝑuenire.
Et ideo ſi ðᷣ facto ita ẽ ⁊ quare h̊ q̃rimꝰ.
qa ð poſſibilitate nõ dubitamus. Hoc
autẽ nullo mõ ꝓbare poſſumꝰniſi ꝑ coꝛ/
ruptõeʒ ⁊ lapſũ ĩ natura hũana q̃ appa/

ret quã videmꝰ. q̃ de facto ẽ coꝛrupta et

lapſa. Uñ ꝓbabilit᷑ arguere poſſumꝰ.
poſtq; ĩi humana natura q̃ ẽ media.eſtð
facto malum.qꝙ etiã in illa ſupꝛema fuit
malũ.et ꝙ illud malũ qð eſt ĩ natura me
dia.ſ.humana.habnit oꝛiginem ab illo

malo quod pmo erat ĩ natura angelica.
et ꝙ niſi ĩ natura alciſſima creata fuiſſet
pmo malũ et coꝛruptio.qð nõ fuiſſet iin

media natura.ſ.humana.q;uis vtrobi/
qʒ; malũ fuerit ex libertate.lrguamus

ſic. Certũ eſt P pꝛimũ maluʒ eſt malum

ſpũale. voluntariũ et intellectuale.ergo
malũ coꝛꝑale nõ poteſt eſſe pꝛimũ.Unñ
natura humana eſt vtrũq; malum. ſcʒ
malũ ſpũ ale et malum coꝛpoꝛale.ſed ſpi
rituale et voluntariũ fuit cauſa mali coꝛ
poꝛalis.quod ẽ inuolũtariũ.Ergo cuʒ
nos videmus malũ ſpũale ſimul ↄiun/
ctũ cũ malo coꝛꝑali in hſana natura.vi
det᷑ ꝙ pmo fuit malum ſpnale purũ ſine
coꝛꝑali.⁊ ꝑ ↄſequẽs hmo fuit malũ ĩna
tura pure ſpũali.qa videt᷑ eſſeĩ malis ſi
cut ĩ bonis.i Poſtq; ̊ malũ ẽ ĩ natura.
videt᷑ ꝙ habeat ſuũ oꝛdinẽ.nõ tñ neceſ-/
ſariũ ſed volũtariũ.qꝛ ĩ mał volũtarijs
nulla pᷣt eẽ neceſſitas.ſʒ volũtas.ſed ma
la inuolũtaria ⁊ coꝛpalia hñt nccitatẽ et
oꝛdinẽ nccariũ int᷑ ſe.qꝛ mala volũtaria
exigũt ⁊ reqͥrũt mala iuolũtaria⁊ coꝛꝑa
lia.⁊ vnũ malũ.i.coꝛꝑale.accuſat aliud
Itẽ in humana natura fuit vertibilitas
ratõe liberi arbitrij.qa natura purecoꝛ/
poꝛab nõ ſe põt vᷣtereĩ oppoſitũ ꝑ ſe.qͥa
nõ hʒ libeꝝ arbitrium. ergo videt᷑ ꝙ vbi
liberũ arbitrium vertibile eſt magis pu
rum magis in ſua actõe⁊ ſua natura:æ

ibieſt maio: vertibilitas et poſſibilitas
ad vertendũ ſe quo voluerit.ergo ſequit᷑

ꝙ libeꝝ arbitriũ fuit magis vᷣtibile etci

tii natura qᷓ tm eſt ſpũalis q;; in natura
queẽ coꝛꝑalis et ſpualis inſimul.qꝛ iſta

natura appꝛopinqt totaliter nature pu/

re coꝛꝑali.q̃ eſt totalit᷑ inuertibilis deſe.
qꝛ habet eã in ſe.et alia multũ diſtat.Er
go cũ malum repiat᷑ de directo ĩ natura

minꝰ vertibili.⁊ q̃ appꝛopinqt totaliter
nature iuertibili.videt᷑ q pmo ipſũ ma/

lũ fuerit ĩ natura magis vᷣtibili Ergovi

det᷑ ꝙ coꝛruptio pᷣ mo fuit ĩ natura pure
ſpũali.q̃ habet libeꝝ arbitriũ magꝭ ver/

tibile. q; ĩ natura coꝛpali ⁊ ſpũali iſimł.

na eſt media inter naturã pure coꝛꝑale;

ꝗᷓ habet libeꝝ arbitriũ minus vertibile.
Et qͥa coꝛruptio liberi arbitrij minꝰ ver

tibilis habuit oꝛiginẽ a coꝛruptiõe libe/

ri arbitrij magis vᷣti bilis. nõ iñ de neceſ
ſitate ſed volũtarie.qͥa libeꝝ arbitriũ nõ

põt coꝛrũpi niſi volũtarie et ſpõte. ſʒ ta/
mẽ põt inſtigari et induci⁊ ꝑſuaderi ad

coꝛruptionẽ et ad malũ ꝑ aliud et tẽpta
ri.ergo videt᷑ ꝙ libeꝝ arbitriuʒ ſupꝛeme
nature angelice.tẽptauit.inſtigauit ⁊ in

duxit liberũ arbitrium medie nature ad

malũ et ad coꝛruptõem. et hoc ꝑ inuidi
am et maliciã.¶ Pꝛeterea natura huma

et pure ſpũalẽ.et ex iſtis trib cõſtat vni/

uerſum tanq; vnũ tm̃.ſed cũ natura hu

mana ſtans ĩ medio duaꝝ naturaꝝ fuit
facta bona.videt᷑ ꝙ nõ fuit facta coꝛru/

pta niſi traberet ad malũ et ad coꝛrupti

onẽ ꝑvnã vel ꝑ aliã.ſed nõ potuit trahi

ad malũ pᷣmo.nec inſtigari pꝛimo ꝑ na

fuit coꝛrupta.ſed ſemꝑ fuit bona. 8vide
tkur ꝙ malicia ⁊ coꝛruptio fuit pmo ĩ na

tura pure ſpũali⁊ illa coꝛrupta trahbita/

li ad coꝛruptõʒ. ¶ Ite etiã qe videm c

qñ totũ coꝛpus ẽ ſanũ.veltotum regnũ

yniuerſi. ꝙ niſi coꝛruptio fiat ĩ pncipali
ꝙ nõ fit ĩ min pᷣncipali.ſed cuʒ tria ſint

mẽbꝛa ĩ vniuerſo.iſ.tres nature.⁊ cũ na⸗
tura ſpũalis ſit maiꝰet pᷣncipaliꝰ mebꝛũ
videt᷑ ꝙ coꝛruptio nõ potuit eſſe in alijſ

mẽbꝛis niſi pᷣmo fuerit ĩ illo.ſed cũ coꝛ/
ruptio reꝑiat᷑ ĩ mẽbꝛo nõ tamẽ pᷣncipali
viget᷑ ꝙ; pmo fuit ĩ magis pncipali· Et

na. qa vn angel
quilibet fuit creat ꝑ ſe.q;uis oẽs ĩſimul
fuerũt creati. Et ſic habemꝰ oꝛiginẽ ma

natura ſpuali ſen angelica.? dealijs ꝗ;
tinẽt ad ho. (Litulus. ccxlij.

ſic ꝑ iſtas rõnes poſſum pbabiliter di⸗
cere. qꝙ lapſus et coꝛruptio ſeu malũ pꝛi
mo fuerit ĩ natura angelica q; in huma/
na. et ꝙ ĩ illa incepit malũ.Etꝑ ↄſeq̃ns

natnra ãgelica pꝛiꝰfnit inimica dei ⁊ cõ

tra deuʒ q́; humana.Et ſic habemꝰ du/

as naturas in vniuerſo.lapſas et coꝛꝛru
ptas et ꝑditas. Sed nõ eſt neceſſe ꝙ ſi

lapſus fuerit ĩ natura angelica. ꝙ fuerit

ĩ tota natura angelica. ſicut eſt de huma
nõ deſcẽdit ab alio.ſed

li ⁊ coꝛruptõis ĩ natura homĩs.ſed nõ/

dũ habemꝰoꝛigineʒ mali et coꝛruptiõis

in natura angelica.

De oꝛigine coꝛmptiõis et malicie in

Wonig autez

Pbabiliter oſtẽſuʒz ẽ coꝛrupti/
onẽ et lapſum fuiſſe ĩ natura
angelica.ideo videamꝰquõ intrauit ibi
malũ et coꝛruptio.cũ eſſet bona⁊ pfecta
in ſuo ſtatu.et nihil deficeret ei ꝓ ſtatu ĩ
quo creata fuerat UVñ iſta natura nõ po
tuit induci nec inſtigari ad malũ ꝑ aliã

naturã.qͥa nõ erat alia natura niſi natu⸗
ra diuina qᷓ creauit om̃ia bona.ergo iſta
peccauit ſine aliqᷓ inſtigatõne.nec indu/

ctiõe ꝑ aliquã aliã naturã.Attamẽ ſicut
ĩ humana natura malũ pᷣmo inceꝑat in

muliere.deinde venit ad virũ.ita potuit

eſſe ĩ natura angelica vt pᷣmũ malũ inci
peret ĩ vno angelo.deinde veniret ad ali
os cũ eſſent eiuſdeʒ nature.licet nõ eiuſ/

dẽ excellẽtie nec gradꝰ vt iã ꝓbatũ ẽ.ita Tit.c/

oꝛigo mali pmo fuit ivno angelo.ĩa/ xx.⁊c̃.
ins aũt incepit poſt.et iðᷣo inqͥramꝰ quõ
potuit hoc fieri. Vñ in hũana natura q̃

cecidit ꝑ inſtigatõeʒ alterius. pᷣmo fuit

malũ ĩ ꝑte minꝰfoꝛti.minus digna⁊ mi
nus pꝓfecta.⁊ deinde de ꝑte minꝰfoꝛtive

nit ad pteʒ foꝛtioꝛẽ et hocrõnabilit᷑ fuit

factũ.qa pmo debet tẽptani ⁊ inſtigari⁊
induci ꝑs dehilioꝛ q; foꝛtioꝛ.⁊ iſta cars
recte temptãdi.Jdeo ĩ humana natura

cõuenieter incepit malũ ĩ ꝑte minꝰfoꝛti

ſcʒ ĩ muliere.⁊ vltimo venit ad ꝑtẽ foꝛti/

cke
mop
Hus?
noͤ in

ſorwine es

luciferi⸗ cepit
ſonm
(eoi⸗
fü alt
(ggio:
beris
dom
ſuäv
licq⸗
efun
deſcs

.

ün
nn

Pablten
olamligt
Acinbun
Sipoſie
umcadeite
ſcheband
Aplsccun

Occa/ ĩducta.ſʒ ꝓpꝛio motu.Ergo ſequit᷑ ꝙ il-
ſio ruine la ꝑs p mo cecidit ſeu lapſa ẽ.vel in ea in

CTi ccrliü.

oꝛ:᷑.ſ.ad viꝝ.Sed ĩ angelica natura vi/

det᷑ ꝙ ꝑ oppoſitũ intrauerit malũ.ſ.pꝛi ⸗/

mo ꝑ partẽ foꝛtioꝛẽ.⁊ deinde ad ꝑteſ mi

nnus dignas.qͥa illa natura cecidit ꝑ ſe.

nõ inſtigata ab aliquo alio exterioꝛi nec

luciferi. cepit pꝛimo malũ ĩ qua fuit maioꝛ occa

Utebtidd

bdizfinl
Worgnene

onis⸗ns,,
LccenpthGs

.. „

nidtn.

lſe⸗

gicnon
ſeinamm
intwuit hi
onarpfee

gäpfani.

wundiͤp
1maüali
maninn
onacpin
eneenno
Stumiſan
wincon
iiuport
innaliinc
Giraad
ſcetnöcin⸗

* .

*„

4 * . .

* 1

dbniin

hinumn
munumni
hlofll
digum
ninhm⸗
ubrfii
ute
A 9
utumna
on
Nettonn

ſio ruẽdi ⁊ cadẽdi ꝓpꝛio motu.ſed in an

gelo ĩ quo erat libeꝝ arbitriũ magis pu/
rũ.altũ et dignũ.⁊ voluntas altioꝛ et di

gnioꝛ et nobilioꝛ.et in quo erat pulcritu

* „

.
5..

**

„—DW

.
. 8 ðèðM
ð
.

. . SSðZ
. —

.
.

.
—.

.
1. . .
2 84-

„
„

.*
* „
4
₰
—*
. .

2

do maior maior crut occal io ſupbiendi

ruẽdi et cadẽdi qᷓ; ĩ alijs.quia ĩ illo debe

bat eſſe maioꝛ vᷣtibilitas ⁊ flexibilitas li
beri arbitrij.⁊ maioꝛ actiuitas ⁊ natura
dominãdi ꝑ ſe.et maioꝛ occaſio ſequẽdi
ſuã volũtatẽ ꝓpꝛiã.ergo videt᷑ ꝙ in illo
angelo qͥ erat maioꝛ ĩ tota natura ange-
lica ⁊ dignioꝛ creatus incepit malũ.⁊ il
le fuit pᷣmo malus oꝛiginaliter. ⁊ deinde geli ſ̃
deſcẽdit malũ ĩ om̃es alios ab eo.qͥ poſt creationę in illo ſtatu. qꝛ hoc feciſſent p
illũ mali fuerũt adherendo Aliber arbi t libero arbitrio.ſtatim ĩ eode
ic vir fuit
fact mal? adherẽgo młieri iã male Sic
ergo bmdangel?. ſeu maioꝛ ſuꝑ om̃es in
natura angelica:⁊ pma mulier ĩ natura
dbumana ſilr ſe vidẽt habere quo ad oꝛi/
giinẽ mali. ſed alij angeli qui facti ſũt ma
ſet pꝛim vir.ſiłr ſe vident᷑ habere quo
aaad receptionẽ mali ? ↄſenſum. quia ad,
herẽdo facti ſunt mali ĩ ↄſentiẽdo.ſ.per
ꝓpꝛiaʒ volũtatẽ.tñ nõ coacti. Ecceigit
oꝛiginẽ mali et coꝛruptõis. Pꝛimo ma/
ximꝰ angeloꝛũ fuit malus.⁊ in volũtate
ſua fuit pꝛimũ maluʒ.⁊ ille infecit alios
angelos qui facti ſunt mali.quia cõſen /
ſerũt ei.et deindeꝑ naturã angelicã.ſeu
pꝓ aliquẽ de natura angelica qui erat ma
lus.fuit pma mulier tẽptata.inducta.et
inde mulier pmo coꝛrupta. inſtigauitet
induxit viꝝ ad ſuũ malũ ⁊ ad ſuã coꝛru
.„ Enione Beindeafinovio et a pᷣma mu

trinz maiorꝛi angelo malo.

. —
.

ter incepit et intrauit malũ ĩ ipſo et co?/
ruptio.et tũc habebimꝰcõpletã oꝛiginẽ

coꝛruptõis et mali.Uñ quia angeli fue

rüũt om̃es creati ſtatu merẽdi. vt lucra/
rent᷑ et mererent᷑ ꝑx modũ victoꝛie ſtatuʒ

cõpletũ.qui eſt ſtatus gloꝛie ⁊ coꝛone.et

bat libexꝝ arbitriũ ſubito vᷣtibile. co qaẽ
vyaglde actiuũ de ſe.⁊ ideo totũ meritũ.to

tũ lucꝝ.totũ quicqͥd poterãt facere.ma/

gis pmo ſtatu eratvt ſtarẽt et figerent

eipᷣos ĩ illo ſtatu bono ĩ quo creati erãt

mutarẽt᷑ vñ poterãt ſtare et ſe mutare ſi

vellet. Nõne eſt ita de hoie. quia ĩ homi/

ne nõ erat libeꝝ arbitriũ vertibile ita ſu⸗
hito.ideo maius opꝰ qð poſſet hõ face/

re no erat in illo ſtatu ſtare ĩ quo creatuſ
eſt. ſed maius opus qð poſſet facere.eſt

geli ſi ſtetiſſent poſt vnũ momentũ poſt

mẽto aſcẽdiſſent ad ſtatuʒ gloꝛie.et fuiſ-

nati ſᷣm gradus ſuos.etↄiuncti cũ deo.

Unñ pmo qꝙ fuerũt. ſtatim inceperũtvel
le et amare aliqͥd p ꝓpꝛiam voluntatẽ.?
qa quilibet debebat pmo velle et amare
deũ ⁊ ñ ſeipᷣʒ.nec ꝓpꝛiã volũtatẽ.cũ coᷣ

ſcerʒz ſe creatũ fuiiſe ð nihilo a oꝛ gcce
pilſe ſe oia ꝗ deo. ⁊ q; ad p creati erat at
tedere debebãt. ⁊ tal erat ſtar eoꝝ. lõ illi
qui pᷣmo verterũt ſuũ velle et amare ad
ſeipſos et nõ ad deũ.deuiauerütet erra⸗

uerũt et peccauerũt.⁊ habuerũt pꝛimuʒ

deus ẽ pᷣmo amãdus.vt ia ꝓbatũ eſt ſu/

pꝛa. et nulla creatura ẽpmo amãdꝗ. Et

ideo pꝛim angelꝰet ſupioꝛ inter oẽs. da·
bebat naturã magie ercellentẽ ſup ofs.
2 poſt deũ erat creata dignio: ⁊melio ·
pulcrioꝛ. ⁊ altioꝛ.⁊ iõ exeitatꝰ ↄſiderat⸗
ſue pulcritudis ⁊ altitudis.pmo voluit
et dilexit ſeipᷣm et ſuũ pꝛinatũ bonum. ⁊
ſic totaliter ſepauit ſea deo p ſuã volun/
tatẽ. et nũqᷓ; dilexit deũ.et mutauit ſeip/
ſuz a ſtatu pᷣmo ĩ quo de crequerat iᷣm
qa habuit totũ ſun velle ⁊ totũ ſuũ ama/
teinoꝛginatu initnſtü Pinerſiimn. om.

— 7 4

Angell

ſuüt uer⸗

2

rium deo. vñ in hoc eõſtituit ſeipᷣm ſibi
pꝛimũ pncipiũ ⁊ pᷣmũ bonũ ⁊ deum. et

ideo ſtatim fuit inimicus dei et cõtrari/
us deo ꝑ ꝓpꝛiam volũtatẽ Et qͥa habu/

*

it velle inoꝛdinatũ.ſtatim cupiuitꝓpꝛi/

um honoꝛẽ.⁊ ꝓpꝛiã ⁊ pꝛiuatã excellenti

am inoꝛdinate.⁊ voluit om̃ibo alijs dña
ri. eſſe pᷣla ꝓpꝛia aucte ⁊ ſine meritis.
quã pᷣlaturaʒ ſupꝛa oẽs alios habuiſſet

ſi nõ peccaſſet.qꝛ ſua natura ad hoc erat

apta ⁊ oꝛdinata.yvt ſi pmo dilexiſſet deũ

gui pmo diligẽdꝰ erat.⁊ nõ ſeipᷣm qͥ pꝛi/
mo diligẽdus nõ erat.ſed ſcᷣario ⁊ iĩ ſe/

cũdo loco.cõſtitut fuiſſet ĩ eternũ pᷣlatꝰ
bhabens domjiniũ ſuꝑ om̃es angelos.et
om̃es eſſent ſub eo · Et qꝛ pᷣus dilexit ſe
ipᷣm totaliter q; deũ.delectatus ẽ pᷣmo ĩ
ſeipſo ⁊ĩ ſua pulcritudine q; ĩ deo Et cũ

et creatura de nihilo facta.q;uis excel

lentiſſima.tamẽ nõ creatoꝛ erat ſed crea
tura.ideo ĩ hoc fecit ſummã iniuriã ⁊ in

inuſticiã ⁊ offenſaʒ creatoꝛiſuo.q̊a quod
ſoli ſuo creatoꝛi debebat᷑ dedit ſibipſi.?
in hoc coſtituit ſeiſᷣm tanq; deum etpꝛi
mũ.⁊ pᷣpoſuit creaturã creatoꝛi.et viola
nit ⁊ deſtruxit totum oꝛdinẽ dilectõis ⁊
volũtatis ĩ ſeipſo· Et quia amoꝛ cõuer/

tit amantẽ in rẽ pꝛimo amatã ⁊ in domi

nio eius.ideo ipſe pꝛimꝰ angelus totus
⁊ totaliter ꝑnuerſus eſt in ſeipſum ⁊ in ſu

am voluntatẽ.et ideo ſtatim habuit pꝛo

pꝛiam voluntatẽ ⁊ pꝛiuat.ſeꝑatam to/
taliter a voluntate creatoꝛis.ita ꝙ ſemꝑ

ſequit᷑ ſuam voluntatẽet nullam aliam.

et quicquid vult ſemꝑ vult ꝓpꝛia aucto
ritate ? volũtate.⁊ ꝑ conſequẽs nulli al⸗
teri volũtati vult eſſe ſubditus.Et ideo

cõſtituit ſeipſum regẽ.⁊ fecit ſeipſuʒ ſu/
um regnũ⁊ imperiũ ⁊ ſuũ dominiũ.cõ

tra regnũ et imperiũ 1 dominiũ dei. Et
guis angelus eſt ſimplex. poſtq; pꝛtimo

legit 2 dilexit aliquid. habet immutabi
litatẽ in illo.vt nõ poſſit nec velit aliud
eligere nec amare.ideo ſtatim pꝛimꝰ an/
gelus fuit firmatus ⁊ obſtinatus in ſua

ꝓpꝛia volũtate inoꝛdinata.vt ineternuʒ

—

5 poſſit aliud velle. niſi ſuam ꝓpꝛiã vo

luntatẽ.⁊ ꝑ cõſequens babet odio quic

quid eſt cõtra ſuam voluntatẽ.⁊ iðᷣo ha

ba ſummeodio deum qreatoꝛẽ ſuum et

ſnam voluntatẽ. ideo repugnat quan /
tũ poteſt contra dei volutates. Et ſic fa-

cta eſt de nouo vna volũtas mala.⁊ pꝛi /
mavoluntas mala que nõ erat.Et ideoGd
fuerũt ſtatim due volũtates pꝛime con/ 4
trarie totaliter inter ſe.ſ.volũtas dei eter .
na ſumme bonaꝛ pᷣmo bona.⁊ volũtas

pmi angeli noua.⁊ valde mala ⁊ piimo

mala.quã voluntatẽ ipſemet angelus e
cit malã quã deus fecit bonaʒ. Et ideo
quia ipſemet fecit ſuam voluntatez ma/
laʒ.quia hoc fuit ſuũ pꝛimũ opus.ideo Diabo⸗
vult totis viribus ſuis defendere⁊ ſuſti luſpugt
nere illã: pugnareꝓilla.Attñ ipſavolũ ꝓ ſuavo
tas mala pᷣma quia ẽ creata.ſemꝑ ẽ ſub lũtate.
ptãte ⁊ manu p mevolũtatis bone incre
ate ⁊ ſub dei volutate. Ecce pꝛimuʒ bel/
lum.pma pugna. pᷣma inimicicia inter
volũtates. Quia ergo iſte due volũtateſ
ſũt pme.iðo ad iſtas duas habẽt reduci
oẽs alie volũtates.qꝛ om̃is bona volũ,
tas reducit᷑ ⁊ ↄiũgit᷑ cũ voluntate dei.⁊
fit vna volũtas cũ illa.⁊ oĩis mala volũ
tas reducit᷑ advolũtatẽ pᷣmi angeli ma

li. 7 Hõ et fit vna voluntas

cum illa.Et ideo om̃es alij angeli qͥ pꝛi
mo cõſenſcrũt ⁊ adheſerũt et coniunxe/
runt ſe volũtati male pꝛimi angeli.⁊ cõ O m̃es
placuerũt ĩ ea.facti ſunt vnũ cũ eo.etnõ mali an
poſſunt velle niſi qð ipſe vult.et ideo eſt geli ſunt
caput.⁊ iſti ſunt mẽbꝛa eius.Et facius vniꝰ vo⸗
eſt vnꝰ choꝛ malꝰ ex ipſis.⁊ vnꝰ exercit ſũtatia
malus vnitus in vno ſenſu.ĩ vna volũ/

tate.in tãta vnitate.q; nõ poteſt eſſe ma/

ioꝛ et foꝛtioꝛ ad ſuſtinẽdũ.defendendu.
pugnandũ ꝓ volũtate mala pᷣmi angeli
capitanei.⁊ ad totaliter complẽdã illam
cõtra voluntatẽ dei bonã. Et ſilr oẽs il
li angeli qͥ adheſerũt et ſe diũxerũt pme
volũtati dei ⁊ ↄplacuerũt ĩ ea.facti ſunt
vnũ totaliter cum deo.⁊ nõ pñt velle ni
ſi quod deus vult.et facx eſt alꝰ exerci/
tus bonꝰ.et alius choꝛꝰ ĩ vno ↄſenſu.in
vna volũtate et ĩ tãtavnitate.que nõ po
teſt eſſe foꝛtioꝛ ad pugnãdũ ꝓ volunta/
te dei. ⁊ ad totaliter complẽdã illã cõtra
volũtatẽ pmi angeliꝛ ſuoꝝãgeloꝝ. Sʒ
ĩ iſto exercitu bonoꝝ angeloꝝ.nõ ẽ illud
caput quod debebat eſſe.qꝛ creatoꝛ non
eſt caput alicui coꝛꝑis.nec alicui exer⸗

— 4

l

cͤws
ie

idt
(tv
fopa
leeq
Act
ſone
(ubn
lter

—
——
—,.—

Ti. ccxliüi.⁊.clo De malicia diaboli
rane citus. qᷣa caput ẽ ꝑs.et creatoꝛ eſt totuzʒ. eſt amãdum. eligenduz et volẽdum. Et
neiitn ⁊igco qͥa caput debet eſſe creatura ſicut ipſe pꝛimꝰ angelus nũq; amauit deum.
an Eite mẽbꝛa.deficit ibi caput qð ſit creata.qꝛ et ideo quia ſua volũtas erat maioꝛ.alti/
R ülle marxiꝰã gelỹ debebat eſſe caput. et ipe oꝛ et pulcrioꝛ ſup om̃es volũtates crea/
WRWl Ediaqit illũ locũ.deo cõuenit ꝙ de fa / tas.ſacta eſt tũc mala.tam turpis et infi
zmin ciatvnũ caput de nouo.qð ſit cput bo ma.q; ĩ omibus alijs creaturis inſimul
enan n⸗ nonx angeloꝝ. ct ideo notemus de iſto ca ſicoꝛrumperent᷑ nõ eſſʒ tãta malicia nec
nino pite quale erit.qͥa opoꝛtet ꝙ de nouo fij vituperiuʒ.nec turpitudo. Et quia ipſe
na⸗ gſ At .et hinc notem reꝑationẽ et reſtaura-/ amauit totaliter ſuam ꝓpꝛiam volunta
wngz Qide tionẽ faciendã.ſed iã facta eſt.et iſta tra- tem.ĩ qua eſt maxima malicia.et vultil/ Diabo⸗/
wunntt, ctabunt᷑ ſuo loco dei auxilio. Ecce qua/ lam implere quãtum poteſt. iõ nõ amat lus la/
muoptgidn i :itlIiter pꝛimꝰangelus factus eſt malus. et niſi malũ et ſummã maliciã: turpitudi boꝛatvt
gererſif om̃es ci cõſentites. nné. 7 laboꝛat totis viribo vt malũ creſcat malum
Armhonhi An. De magnitudine malicie et coꝛrupti et młtiplicet᷑ ⁊ bonũ deſtruat᷑.⁊ hʒ odio creſcat
n ngiſb ce onis pᷣmi angeli. H omnẽ bonitatẽ ↄtrariã ſue volũtati.Et
misongting. — LTitulus. ccxlii. ſic ꝓpꝛia volũtas facta ẽ radix.fõs ⁊ oꝛi
aatpinidl . T id aute go oim maloꝝ. Et qͥa hʒ intellectũ altiſ/
nimicuin 2013 9 au 5 ſimũ i cognoſcendo et valde ſubtilẽ ſuꝑ
kdrerolüns q natura angelica ſeu ſpũalis oẽs creaturas poſt deũ. iðᷣo qꝛ volũtas
1 ebäncei ẽ lapſa ct coꝛrupta ĩ pmo et ĩ dñat᷑ intellectui.et vtit᷑ eo ad illa qᷓ vutt.
is bona oi⸗ ſupᷣmo ſpũ ſeu angelo.et in alijs ei adhe ideo cõuertit totum intellectũ ſuũ.et to/ Diabo/
Vvntneda: rẽtibo ⁊ ↄſentiẽtibo.iðo ſicut ĩ natura ho tam volũtateʒ ſuam ad faciẽdum mala. Pcõuer/
dis nau wi mis ↄſideramꝰduos ſtatꝰ.ſ.bonũ ⁊ ma ad inueniendũ omnes artes faciẽdi om tit totuʒ
mitngelna ylũ.ita ſiłr debemꝰↄſiderare ĩ natura ſpũ nia mala:ad deceptiones.ad cautelas ſuũ ĩtel⸗
Vnwobn ali duos ſtatus.ſ.integꝝ et lapſuʒz. et cõ/ ad ꝑſuaſiones falſas 1teptatönes et ad lectũ ad
züngkini pvare eos inter ſe. Uñ ſunt cõtrarij?⁊ op/ nocẽdũ.et factꝰẽ ſumm deceptoꝛ.ſũme malũ
itacnunn⸗ poſiti.ſicut vinũ et acetũ.Et qa res qu- cauteloſus.ſũme fraudulẽr 7 doloſusz
mmimngili =N coꝛrũpit᷑ et mutat᷑ ĩ cõtrariuʒ ſne nature ſũmꝰmẽdax.et inuetoꝛ oim mẽdacioꝛũ
müchncti t deuenit ad tãtũ graduʒ malicie quãtus Et iõ qᷣcqͥd hẽbatouertitĩ maliũ.⁊ nihil
rnngintt dan erat grad bonitatis ĩ quo erat vel veni/ remãſit de bonitate poꝛi.Et qͥ ſua ppa
ticne re poterat.⁊ quãto res q̃ ꝑuertit᷑ erat me volũtas ẽ ligata.firmata.obſtiata et cõ/
u⸗ nis u lioꝛ et altioꝛ ĩ natura. tãto efficit᷑ peioꝛ et iũcta inſeꝑabilit᷑ cũ ſeipſa.cũ ſua ppꝛia
e 4 11intkerioꝛ et malignioꝛ. Uñ de quantovi/ malicia ꝑ amoꝛẽ.iõ nõ pᷣt videre nec co
iinn nũ ẽ melius.de tãto quãdo fit acetũ.ace gnoſcere ſeiᷣm.nec ſuũ malum qðo fecit.
wiſ. tũ tale ẽ foꝛtius.et peioꝛ eſt coꝛruptio re Qqa intellectꝰẽ totalit᷑ excecat ꝑ ꝓpꝛiãävo
imn gi glies q́; mimi deregno.ideo qͥa pᷣmꝰange lũtatẽ.vt nõ poſſit iudicare de ſua mali/ Diabo/
ait lus erat ſummꝰĩ tota natura angelica.et cia.qͥa amoꝛ ſue malicie excecat ipſuʒ. et nõ pᷣt
nin g maioꝛ res et dignioꝛ et melioꝛ poſt deũ. iõ nõ pᷣt dolere nec penitere de pctõ ſuo. cogᷣſcere
iſtitnt Mali / ſequit᷑ ꝙ ſua malicia ⁊ ſua coꝛruptõ aſcẽ nec ð ſuo malo volũtario qð fecit.Etiõ ſuã ma/
züni cia dia/ dũt ad tãtũ gradum malicie.quãta erat ſꝑ murmurat ↄ deũ.dũ aliqͥd bʒ õᷣ ſuam liciã.
—– boli nõ nobilitas ĩ qua creat erat.velad quam volũtatẽ.qð ẽ ei multuʒ triſtabile.Ecce
bonil 5 poſſz eẽ venire poterat.⁊ fact?ꝰẽ ita infimus ⁊ vi magnitudinẽ ſue malicie et coꝛruptõis
Scti a 6 maio?ꝛ lis inter om̃s creaturas.ſicut erat alt et q̃ vix cogitari poſſet. Et ſic ex h apparzʒ
inngſn . nobilis ĩ dignitate. et hoc ꝑ volũtatẽ p q ipᷣe angelꝰpᷣmꝰẽ fact ꝑ ſe pnceps⁊ ca
lme ueni, pꝛiã. Uñ ĩ ſua volũtate eſt malicia coꝛ put angeloꝝ maloꝝ.et pᷣnceps oim ma/
gi Pfonng ruptio tota et puerſitas.quia inoꝛdiate loꝝ⁊ oĩm vicioꝝ ⁊ tenebꝛaꝝ. ⁊ oĩs iniqͥ/
dhtilii, amãdo etvolẽédo et eligẽdo factus ẽ ma tatꝭẽ iuẽtoꝛ pᷣm ſenuplie malo ĩ a/
int lus et coꝛruptus.Et tota bonitas ⁊ pul ggelo.ſ.volũtario ⁊ inuolũtario.
Rorli critudo bonitatis in amãdo. cõſiſtit in EXqꝛ ñ ſũt niſi dno ¶ iccxlvx
ci volẽdo et eligẽdo oꝛdinate.ſillud quod mala.ſ.volũtariũ et iuolũtariũ.

De expł pꝑdidit ſuum locũ in q̊ poſitꝰ ſuerat ⁊ ex/

ſcʒ malũ culpe ⁊ malũ pene.⁊ pᷣmũ ma/

lũ facit volũtas ꝑ ſeipſã.qð placz ſibi ⁊
Oplacet ĩ eo.qꝛ ẽ volũtariũ.ſed ſcðʒ ma

lũ facit de ꝑ iuſticiã ⁊ iudiciũ.qꝛ pᷣmuʒ
malũ ita reqrit.ideo.qa pᷣmꝰ angelꝰma/
lus fecit malũ volũtariũ ⁊ oẽs ↄſentien

tes ei.idðo reqͥrit oꝛdo iuſticie.ꝙ ei det᷑ ſe/
cũdũ malũ ⁊ ſuis angelł.ſ.malũ ĩuolũta
riũ.qð ẽ pena et punitio.Etiõ ſicut hõ

ſiõedia/ pulſus fuit et poſit ĩ alio loco taq;ᷓ ĩ car
abolia cere.ſ.ĩ iſto loco ĩ quo nũcẽ.ita ſiłr hmꝰ
ſuo loco angelus malus cuʒ ſuis angelis ꝑdidit

ſuũ locum ĩ quo creatus fuerat.⁊ fuitex
pulſus ↄtra ſuã voluntatẽ.⁊ poſitus fu
it ĩ alio loco tanq; ĩ carcere.Et iõ expul
ſus fuit a ſummo celo.⁊ poſit ẽ ĩ regiõe

elemẽtoꝝ.Et quaſiꝓpoꝛtionabiliter·ſi
cut hõ qui ẽ terra expulſus ẽ ð altiſſimo

loco terreno ⁊ nobiliſſimo.ad locũ habi

tabilẽ terrenũ infimũ.et vẽtis ⁊ pluuijs

⁊ nubib ſubiectũ.ita ipſe hᷣmꝰ angelus

c oĩb angel ſuis à ẽ totꝰſpũalis erpul
ſus ẽ de loco celeſti altiſſimo.ad locũ ifi/

mü.terrenũ et gereuzʒ.ĩ quo ẽ obſcuritas

aboli

⁊ caligo.vbi fit grãdinis generatio et tẽ

peſtatis. Et ſicut iſtelocc ꝓpoꝛtionat
homĩꝓ ſuo ſtatu coꝛrupto ad punitiõʒ.
Loc di ita ille ↄuenit angelo coꝛrupto ꝓcarcere
ethoc ꝓ pena et carcere tꝑali q̃ habet fi /

nẽ.ſed ꝓ pena ⁊ carcere eternis.debet᷑ ei

locus infimꝰ ĩ cẽtro terre.⁊ ĩ medio terre

parat ẽ ei locꝰ cũ angel ſuis infimis cũ
igne eterno.ĩ quo eternalit᷑ puniat᷑ↄbu

rat᷑.qᷓ;nis nõ habeat coꝛpꝰ.qͥa hoc fit ꝓ
oꝛdinẽ iuſticie om̃ipotẽtis dei.qͥ põt fa/
cehre⁊ ſcit ppoꝛtiõare penas ſᷣm quãtita
ttTF? maloꝝ ad honoꝛẽ ſue iuſticie. Uñ qa
pmangełmalꝰ? ſi ſtetiſſʒ ⁊ meruiſſet.fu
iſſet pᷣmiat⁊ coꝛonat᷑.qͥa ĩ eternũ locuʒ
habitatõis ĩ quo creat fuerat ꝑ moduʒ
pᷣmij obtinuiſſet.⁊ vlteriꝰpᷣmiat ⁊ coꝛo

nat? fuiſſz gloꝛia eterna.⁊ poſt deũ pᷣmã
dignitatẽ et ſedẽ obtinuiſſet.⁊ ideo qꝛ ꝑ

contraniũ fecit ⁊ peccauit.⁊ demernit.?
ſeipᷣm fecit malũ.⁊ tantũ quãtuʒ bonus
erat.et ec hoc cecidit et deuiauit ab oꝛdi

nenature.⁊ p ↄſeq̃ns cecidit ĩ oꝛdinẽ iu/

ſticie ⁊ iudicij.⁊ debuit oĩa hẽe ꝑ ↄꝛium

Et iõ pmo debuit ꝑdere dignitatẽ loci.

. 4
— 2ELDW EEE*°% V . .
. . .

⁊ poniĩ carcerib tãqᷓ; culpabil ⁊ rounsæ
iudicãd.deinde ꝓ loco gliceterne quã
meruiſſet in penã eternã.Et q;uis iã ſit
ↄdẽnat ad et᷑nã penã ꝑ dei iudiciũ.dũ
fuit expulſus ð celo.eo ꝙ ẽobſtiatꝰ i ma
lo.⁊ nullo mõ põt eẽ bonꝰ.attñ executꝰ
ſnie nõdũ facta ẽ.ſed expectat᷑ vſq; adl
timũ diẽ iudicij. Si em executio iam a
pncipio facta fuiſſet.iã nõ pᷣmos parẽé⸗

tes tẽptaſſet.nec potuiſſet eos inſtigare
3 deũ.Et qꝛ loc? iĩ qͥ ſütcarceres.⁊ locꝰ ĩ
q̊ͥ fit executio iuſticie? punitõis nõ ſunt
idẽ.ideo nũc ipſe bᷣmꝰangelus cum ſu⸗
is angelis habitãt ĩ iſto aere caliginoſo

tanq; i carceribo in quo nõ puniunt᷑ nec

patiunt᷑ penã ꝑ iuſticiã eis inflictã.niſi
qa ſunt i carceribo.ſed aliꝰlocꝰ eſt ſibi pa
ratus ĩ quo fiat vltima executio iuſticie
diffinitine.ĩ quo ſentiãt ipſe et angeli eiꝰ

Aer cali

giĩoſus
carcerdi
aboli.

eternã penã ⁊ punitionc.tã ꝓ pꝛima cul
pa quaʒ ppetrauerũt.q;; ꝓ om̃ibo alijs ᷓ
poſt fecerũt.Et iſte loc vocat᷑infernus

qui a deo parat ẽ pᷣmo angelo malo tã/

q; capiti.et angelis eius tanq; ſuis mẽ/

bꝛis.⁊ om̃ibus cõſentientibo ⁊ adheren

tibo.qui faciũt vnũ coꝛpus cum eo. Et

ſimilis ꝓceſſus debet fieri circa hoĩeʒ. et
ideo pmo poſit ẽ homo ĩ iſto loco ĩ quo
nũcẽ tãqᷓ; ĩ carcere.et vltimo apparebit
i iudicio publico et coꝛã iudice.et tal q;/
lis fuerit reꝑt iudicabit᷑ ſnĩadiffinitiua
⁊ hoc ĩ vno ⁊ eodẽ iudicio publico cũ pᷣ
mo angelo⁊cũ alis angeł mal.iq̃ iudi
cio pena ſua incipiet ſine fine duratura.
Et qͥa nõ ẽ niſi vnꝰiudex.qͥ ĩvno ⁊ eodẽ
iudicio inſimuli vna die ⁊ cadem hoꝛa
om̃ibo vidẽtibo omia finalit᷑ iudicabit.
qꝛ hoc ꝑtinet ad magnitudinẽ tãti iudi

cis.quia om̃ia poteſt ⁊ ſcit.⁊ nihil igno

rat.ideo nõ debet tenere niſi vnã publi⸗/
cam curiã ⁊ vnũ publicũ iudicium per
ſemꝑ.Licet autẽ angelus malus nõ pa

tiat᷑ penam ꝑ iuſticiam ſibi datã de pꝛe

ſenti.attamẽꝑ ſeipſum patit᷑ intra ſe.qa
eſt inquietus et inoꝛdinatus in cogitati
onibus ſuis ⁊ in deſiderijs ſuis:⁊ ĩ ſota
ſua volũtate.⁊ ideo nõ eſt in eo niſi hoꝛ

roꝛ et caligo et ꝑturbatio.Quare ſequit᷑ Diabo⸗/

in ſeipſo nullã poteſt habere quietez.
et maxime etiam patiturpenaʒ. qa vult

Ddoe?

nob car
cer.

Pñ hʒ qᷣ
etẽ.

1
.
—

(miro
mnagnat
lantete
Utaſu⸗
crecta
magisg

iitatet
met ſebin

celdap

de ſe etſua

Hinuo

vep
ur
nit
ieon⸗
6 deale
tn
doial
dens.
goꝛii⸗
gugntu
mia
güdei
Polerfe
enſ
imincohe

abcenaen
eateneqri
töusiäſ
Aidigi di
obkirin
Aniend
rſgal
Candin
Pnosr⸗
woinſiene
s tl
löisnint
s an ſ Nen
recdligno eii
Pununkne cnn
inici nis k
ockſbip⸗
mto uſtoe
kamgeic
opeingal
ſilyahsi
tomgoti⸗
öbis ne⸗
inche
nL

iaaboia

ſplowign M
oyrdt ta
Granli.
difnin
publcvci
uligiuei
Nhuntd.
notco
uen bon
incadbi⸗
netiiie

nibioe.

Vniprl
Cicunye
gius oß
Kide
nn l
gſneogin
ioei
Gril dl
gig ki
aM

X

—
=

„

—
S=

oplere maxime ⁊ totis virib ſuis neͥſ
ſidmã voluntatẽ ſuã.et nõ põt.qð eſt ſibi

magna triſticia.ſed aliquãdo gaudet de

lectat᷑ et quieſcit qñ poteſt facere malum

iuxta ſuam voluntatẽ. nec aliter põt gau
dere.et quãto facit maius malum. tãto
magis gaudet.cet quãdo fit aliq bonũ
triſtat᷑et de maioꝛi bono magis triſtat᷑.
Sed iſtam penã nõ fecit deus.ſed ipſe/
met ſibijpſi. Et ſic declaratũ eſt pᷣmi an
geli duplex malum.ſ.tam voluntarium
6; inuoluntaruß.
¶ Oualiter hoĩes incoꝛꝑpant᷑ ct vniunt
cüüpmo ange

llo malo. r fit mẽbꝛa eius.

Wonia iã de

N

volũtas.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns ſunt diuiſe ⁊ ſeꝑate

Vnaẽ volũtas dei bona.q̃ etiã eſtomu

2
—
2
2

ipſa ſuũ regnũ ⁊ imperiũ.et ſuũ dñium.

Duno ſt᷑ etſuas leges.ideo nõ ſũt niſiduo regna
regna. ſcʒz regnũ dei om̃ipotẽtis.et angeli mali

et om̃es alie volũtates.vel ſunt ð regno
Ddei. vel de regno mali angeli. Et ideo qꝛ

deus. et quãtũ poteſt deſtruit honoꝛẽ ⁊

gloꝛiã et culturã dei.⁊ ideo ſtudet facere

quantũ poteſt domiari.et augere ſuũ re
grnrnũü et ſuũ domin iũ.et vult deſtruere re
gnüü dei.ideo qꝛ vidit hoĩem eſſe creatuzʒ
ppter regnuʒ dei.vt aſcẽderet ad locum
qué ipſe ꝑdiderat.ſtatim habuit inuidi/
anm cõtra hominẽ. ⁊ voluit turbare toto
conamine.ne homo aſcẽderet ad locum
vyi ipſe deſcẽderat.⁊ hoc ad deſtruendi

. l

claratũ ẽ ꝙ nõ ſũt niſi due p/
me volũtateſ.⁊ vtraq; ẽ pᷣma

nis volũtas.quia eſt cauſa oĩm bonoꝝ.
Alia ẽ volũtas pᷣmi angeli mali.q eſt eti
am volũtas ↄmunis.quia ẽ cauſa oim
maloꝝ. Et ideo qa om̃is pᷣma volũtas
inq;tũ pma nulli ſubijcit᷑ſed facit in ſe/

mies alit᷑ ſũt mẽbꝛa pᷣmi ãgeli.vñ hõ hʒ Petoꝛel
ſuã ppꝛiã volũtatẽ de ſe.qꝛ pᷣmo fuit ſbõᷣ quõ ſũt

regnũ dei ⁊ gloꝛiã eius.· et etiã ppter ĩui/

diã quã habuit ↄtra hoĩes. ⁊ etiã vt tra
heret hoĩes ad ſuũ dñium.⁊ ad ſuum re
gnuʒ.vt ipſe dñaret᷑ homiĩ ſicut dñabat᷑

angeł ſuis. Et iõ toto conamie ſtuduit Quõ di

ad ſubuertẽdũ hoĩem.⁊ ſepandũ ipᷣm a abo łſp

ſocietate dei. ⁊ ad ſubiugandũ eũ ſibi et ijcit ſibi
totã ſuã poſterioꝛitatẽ.qꝛ ̊ non poterat hoiem

fieri niſi hõ ſeparet᷑ a deo p inobediẽtiax

ei ꝑ ꝓpꝛiã volũtatẽ q̃ ↄtrariat᷑ deo.et ſe/
pat᷑ totalit a deo.iõ quãtuʒ potuit fecit

vt hõ ſeꝑaret᷑ ab eo habẽdo ꝓpꝛiãvolũ/
tatẽ.⁊ ſic poſtea recipet hoĩem.et dñaret᷑

ſue volũtati.⁊ ipᷣm captiuaret.qꝛ oĩs vo

lũtas hois qᷓ nõ ẽ ſubiecta deo.nec obe/
diẽs deo. potuit ponere ſeipſã ſub ange
lo malo. Et iſto mõ captiuauit hominẽ

ſubtilit᷑ et cauteloſe.p mo młierẽ.deinde

viꝝ ꝑ mulierẽ.et ꝑ iſtos oẽs filios eoꝛũ.

Et ſic ꝑ accidẽs acqͥ ſiuit dñiuʒ ſup na/
turã humanã.⁊ fecit homĩes ſeruireſue
volũtatii¶ Sed tũ aliter angeli mali ſũt Alit᷑ ſo/

ſub dominio et regno et ſeruitute pꝛimi ijcit᷑ hõö
angeli ⁊ ſũt mẽbꝛa eius. et aliter hoĩes. ſudmo
quia inter ipſos malos angelos ſolꝰ pꝛi diabolo
mus habet ꝓpꝛiã volũtatè. ⁊ om̃es alij alit᷑ iferi
ſequunt᷑ vnanimiter. vno coꝛde.vno cõ oꝛes de/

ſenſu eius voluntatẽ.⁊ nullꝰ habet ꝓpꝛi mones.

am voluntatẽ ſepatã avolũtate pᷣmi an/
geli mali.qꝛ a pᷣncipio oẽs elegerũt ſuzz
ppꝛiã volũtatẽ iõ ſũt vniti cũ ſua ꝓpꝛia
ipſe pꝛim angelus habet ſuã ppꝛiã vo/ volütate iſepabilit.⁊ iõ oẽs faciũt vnuʒ
luuntatẽ tanq́; deus.quod ſoli deo cõöue-
nit.ideo appetit et vult ſibi dari om̃ia il
la q̃ᷓ debent᷑ deo.ſ.honoꝛẽ et adoꝛatõem.
ideo vult honoꝛari et coli et adoꝛari tan
q; deus. et i iſta ſuꝑbia eſt obſtinatus ⁊
excecatus.Et ideo quantuʒ poteſt facit
omia illa ꝑ que põt coli et adoꝛari tanq;

regnũ⁊ ñ duo regna⁊ laboꝛãt ꝓ honoꝛe

pmi ãgeli mali Et iõ int eos nõ ẽ diſcoꝛ Int de/

dia. neclis.nec pugna.qꝛ om̃s tẽdũtad mões ñᷣ
vnũ regnũ.et ad vnã volũtateʒ ↄcoꝛdit᷑ ẽ pugna

ſciẽter et volũtarie. Et ideo pᷣmꝰ angeluſ
vtit᷑ om̃ibo angel malis ſicut vult.⁊ oẽs

obediũt ei ad ſuã voluntatẽ ſciẽter et vo

lũtarie.et ideo ſunt veriſſime mẽbꝛa eiꝰ.
ſicut mẽbꝛa coꝛpis ſunt mẽbꝛa hõis. et
iõ dicunt᷑ ſui angeli.qꝛ oẽs volũtarie de
derũt ſeipſos eia pᷣncipio.qñ pᷣmo con

ſenſerũt ſue volũiati. Et ideo regnũ dia
boli ẽ foꝛte et valde foꝛte ppter iſtã indi/

niſibilitatẽ ⁊ vnionẽ inter eos.¶ Sʒ ho Petöref

volũtate dei ⁊ vnit cũ ea.ſʒ poſtqᷓ; hõ ſe mẽbꝛa

ꝑauit ſea volũtate dei. ſtatim icepit hꝛe diaboli.
r 3 H

tfatẽ.⁊ factꝰſuit q̃ſi pᷣmꝰ angełꝰi ̊. Et ſic

ꝓpꝛiã voluntatẽ ꝑ ſe ſeꝑatã a dei volun/

tate. ſicut bmangelꝰhabuit ppꝛi vol

hõ ꝑ ſe incepit alteꝝ regnũ. alteꝝ ĩperiũ
et dñiuʒ ſeꝑatũ a deo in ſeipſo ſine deo. ⁊

fecit ſe qſi alteꝝ deũ. Et ſic due volunta

Diabo/
Ptyꝛãni
cerapu/
it hoĩez.

tes fuerũt ꝓpꝛie ſepate a dei volũtate.ſ.
volũtas pᷣmi angeli et voluntas hoĩs.⁊

vtraq; inq;tũ fuit ꝓpꝛia.ſtatim pugna/

uit ↄtra deũ.et voluit auferre a deo coꝛo

na et pᷣuilegiũ ꝓpꝛie volũtatis.qa eiſo⸗/
li ↄuenit habere ꝓpꝛiã volũtatẽ ⁊ nõ cre
ature. Sed tñ volũtas pᷣmi angeli ma/

li nũq; fuit vnita cũ volũtate dei.immo
pꝛimo cũ ſeipſa.quia ſi ſemel fuiſſetvni/

ta.ineternũ nõ fuiſſet ſepata.ſed volun/
tas homĩs pᷣmo fuit vnita cuʒ volũtate

dei. ſed poſtea ſeꝑauit voluntatẽ ſuam a
dei volũtate ad inſtigatiõeʒ angeli mali.
et tũc ipſavolũtas homis fuit truncata

et ſine capite.? ſtetit ꝑ ſeipſaʒ.⁊ dedit in/
greſſum angelo malo.⁊? aperuit ſibi poꝛ

tã.Et qꝛ volũtas pmi angeli erat pꝛioꝛ.

maioꝛ et potẽtioꝛ.iõ ſtatim rapuit et ca/

ptiuauit volũtatẽ homĩs ſub ſua volũ/
tare. eo qͥa inuenit eã ſepatã a diuina vo
lũtate.et etiã qͥa erat ei ſimilis qͥa erat ꝓ

pꝛia volũtas ſiẽ ⁊ mala ⁊ cõtra deũ.SDʒ

tñ hoc factũ ẽ hoĩe neſciẽte ⁊ ignoꝛante.

qa hõ nõ intẽdebat eſſe ſub volũtate di /

aboli nec volebat. nec ꝓpt᷑ h erat deo in

obediẽs.Et ſic ipſe malꝰangel habuit

dominiũ ſupꝛavolũtatẽ hoĩs.et ideo q/

Illius
deñe ex
emplũ

ſi tyrãnice.et qſi violẽter diabołꝰ rapuit

volũtatẽ hoĩs.qꝛ hõ nolebat ſibi ſubijci
jmo volebat mag eſſe dñs ſuijpſiꝰ.Sʒs
qͥa volũtas pᷣmi hoĩs fuit ſignata ſigno
pᷣmi angeli.ſ.qͥa fuit ꝓpꝛia et inobediẽs
deo. ideo tãqᷓ; ſuã recepit eã.Et ſic hõ ꝑ

tinuit ad regnũ pᷣmi angeli mali.qͥa no
luit eſſe deregno dei. Et ſic hõ factus ẽ
mẽbꝝ eius Hter intẽtionẽ ſuã.Et ſic pꝛi
mus angel

tura.ſ.malis.ſicut arboꝛ habʒ ramos ꝓ

pꝛios et deſua natura.⁊ aliqñ recipit ali
os alterius nature ⁊ incoꝛpoꝛãt᷑ ei.q¶ i
cet aũt hõ ſit ſub poteſtate? dominio p/
miangeli mali.attamẽ habet ſemꝑ pꝛo/

Elis ⁊ diſcoꝛdia ⁊ pu
volũtatẽ cõem.ſed qͥlibet habet ſuã vo
lũtateʒ.niſi qa aliqñ plures fiũt q̃ſi vna
volũtas ⁊ vna ꝑſona ĩ malo.Etiõ nõ
ſile de homibo et de mal angek. qa nullꝰ
habet ꝓppꝛiã volũtatẽ ſeꝑatazʒ a volũtate

ꝓpꝛiã volũtatẽ extradeũ.ſunt ſub ptůẽte

ipſe nõ gaudet niſi ĩ malis.iðo ↄ mouet Diabo/⸗

dñat?ẽ homĩ tãq; aliene na
ture quaʒ appꝛopꝛiauit ſibi.ſed angelis
dñatus eſt tãq; illis qͥ ſũt de ſua ꝓpa na

pꝛiã voluntatẽ in ſeipſo.nec ꝓpter ̊ de
ſtruit᷑ſua ꝓpꝛia volũtas.quia nõ põtde
ſtrui illa ppꝛietas.niſi iteꝝ vniat᷑ cũ dei
voluntate.immo ſemꝑ ſequit᷑uam pꝛo

pꝛiam voluntatẽ.quia ꝑ hoc concoꝛdat
cũ pꝛimo angelo.⁊ ligat᷑ et vnit᷑ cũ eo.æ«
ↄtrariat᷑ deo.et facit om̃ia mala. immo
ipſe malus angelus tenet ⁊ ligat et ſoli/

dat hoĩem magis.vt maneat iſua pꝛo/
pꝛia volũtate ⁊ iuuat.quia tũc multipli
cat omia mala ꝑ hoĩem tãq; ꝑ mẽbꝝ ſu/

um.⁊ mala queꝑ ſenon põt facere.facit

pꝓ hominẽ. Quia ppꝛia volũtas in ho/ Intpec

mine eſt radix.vt homo faciat omia ma catoꝛes
la.⁊ p quã ipſe angelus malꝰmouet ho/ ẽↄtinua

minẽ ſicutvult. Et qͥa plures ſũt hoĩes. lisꝛ ñ i·

⁊ qͥlibet habet ſuã ꝓpꝛiã volũtatẽ.ã nõ ter ðᷣmo
eſt eadẽ inter omes hoĩcs.ideo int hoĩeſ nes
na.qꝛ nõ hñtvnã

pꝛimi angeli mali.⁊ ideo nõ ẽpugnain/ Eoð ti
ter cos.vt dictũ cẽ.Et iſto mõ ma? ange
lꝰexercetoĩa mala int᷑ hoĩes.qꝛ qͥlibʒ hʒ
ſuã ꝓpꝛiaʒ volũtatẽ.qꝛ oẽs hoĩes qͥ hit

ei.⁊ ipᷣe vtit᷑ eis tãq; mẽbꝛis eiꝰ.Et qͥa

hoĩem ᷣ hoĩem.⁊ gentẽ ↄtra gentẽ et re Hcõ plet

*

gnũ ↄtra regnũ.⁊ facit pᷣlia fieri.⁊ ꝑ bo/ ſuãvolũ
mies ↄplet ſuãvolũtatẽ.faciẽdo oĩa ma tatem ꝑ

la p eos ⁊ int᷑ eos.⁊ hoc facit ſuadẽdo ⁊ homies

ſuggerẽdo et ↄſulẽdo.tẽptãdo ⁊ mouen malos

do ⁊ iflãdo ipᷣos.et ĩflãmãdo ipᷣas volũ
tates hoĩm ſibi ſubiectoꝝ ſecrete? occul
te.⁊ ĩuiſibiłr ⁊ ĩpceptibilit᷑.⁊ inueniẽdo
ifinitos modos faciẽdi mala.⁊ docẽdo
illos ſecrete.i¶ Et ſic pʒ ꝙ pᷣmꝰãgelꝰ vtit᷑

angeł ſuis taq; mẽbrꝭ ppꝛijs ⁊ natura/ Notabi

lib.⁊ vnũ coꝛpꝰcũ eis.ſed vtit᷑ ipſe cũ le mag/
oĩb angeł ſuis ipſis hoĩbꝓpꝛie tãq; iu nũ.
mẽtis ſuis⁊ eqͥs.qꝛ eqͥtat ſuꝑ volũtates
hoĩm. Quia ſic iumẽta⁊ eqͥ ignoꝛãt do/

minũ qͥ eqͥtat.ita hoĩcs ignoꝛãt mala et

malos ãgelos qͥs poꝛtãt.et qͥ dñant᷑ eis
⁊ vtũt᷑ eis ſic volũt.q;diu ſequũt᷑ſuas ꝓ
pꝛias volũtates.Ecce igit᷑ qlit᷑ lugere“⁷CzB!

doged;
Pergoi
ſontca
Geliſimi.
gliopan⸗
us ime
Dem

wlüͤtat

— 5pick wlütat
earc

hoi⸗
eppa
ter. iſt

Pinofe⸗
ratbvol
oes ma

lsiß

ſdis lppi

cath
carcer
miig
theng

cereſp
bile
nullo
biie y⸗
Spoti
cenae
ſhdinie
beraſen
ygönn
Geynne
leadeſa
tgtemali
ſen
övulr
liiſey
.
llepfm
ſcckan

(Polun

inß
nnnni,

etehd
unbponde
nnukcide
nikiun d
NCNeNGat
Vnkci
mal inno
ligna ſl⸗
eiſia ⸗
tücnmlip
Bomibri⸗
ncce ſtdt

lüms nbo In

natoninnn ann
Prnoudbo in
bſüͤthpies ß
lüttt oͤ irte

Geo ineheie ie

Pnöhimni
babatſio
füt irn
o. Etoöni
cc nnub
a wiün
ehugnunn
Gnt
cralyh⸗
boicsiit
untſib
E
5o)no))

geniat /4

foitni
gitociin M
iſiudin
Cotnont t
dio el
Gectoml
tinumnitn
la tdocit

icro

Ma
migei lei
Nttnßi
t
e

Gineh
nonet

dolere dʒ hõ.qꝛ nõ ſolũ ẽ lapſus ⁊ coꝛru
ptꝰ⁊ ꝑdidit tãta bona.ĩmo etiã ẽ factus

ltiplici corcere pctõꝛũ

tate ẽ eſie ĩ carcere.etĩ captiuitate. in cõ/ Eſſeĩ ꝓ

ſeruꝰ⁊ captiuꝰet iumẽtũ mali ãgeli cru/

deliſſimi.cuiꝰ malicia explicari nõ pᷣt.et
glioꝝ angeloꝝ ſuoꝝ.⁊ ſic nõ ſolũ ẽ capti
uus.ĩmo captiuꝰcaptiuo. H
Se młltiplicicarcereꝛ captiuitate ho

—

¶ ſtulus.cc lvij.

carceres hoĩs ⁊ captiuitates.
Inꝰcarcerẽ coꝛꝑal.⁊ hic eſt

fter. ⁊ iſte carcer ẽ ꝓpa volũtas mali ãge
lio. q̃ qͥ dẽ volũtas ẽ carcer vniuerſal ⁊ ge⸗
nerabl oĩm volũtatũ malaꝝ.⁊ oĩm ꝓpaꝝ

Ppmo fecit iſtũ carcerẽ.i q̊ idemet ẽ ĩcarce
ratꝰ volũtarie.deinde ſub iſto carcere ſũt
Syopũat ẽs mali ãgeli. ⁊ oes hoĩes bñtes ppᷣas
Spuge volũtates. Sʒ aliꝰ carcer ppꝛiꝰ⁊ ſpũa
carcer
pvcctõꝛis

⁊ cathena ligãs.ↄſtringẽs.ↄpeditãs.i⸗

carcerãs volũtatẽ hoĩs ſub volũtate bp/

Wlti autſunt

pedibo ferreis.⁊ eẽ i ſeruitute.⁊ eſſe inca/ pꝛiavo/

thenatũ et iumẽtũ pᷣmi ageli mali.⁊ hꝛe lũtate ẽ
ſupᷣ ſe põdꝰ⁊ onꝰipoꝛtabile ⁊ iugũ ferre eẽ in car
um. ⁊ habere ĩ ſeradicẽ oĩm maloꝝ.Et cere.

ↄſequẽs eſſe extra ppꝛiã volũtatẽè.et eẽ

ſub volũtate dei.eſt eſſe ĩ patria.in vera

libertate ⁊ eſſe tiberatũ ⁊ redemptũ a vo

ra captiuitate et poteſtate pꝛimi angei
mali a ſuo carcere obſcuriſſimo.⁊ q pe

dibo ferreis.a cathena ferrea.a põdere⸗i⸗

carcer ẽ coꝛpal.· ⁊ hic elt
locĩ q̃ poſit ẽ nũc.Aliꝰcarcerẽ ſpnalł.i
ꝗᷓ;ẽ ꝓpavolũtas hoiĩs ĩcarcerata ignoꝛã tia ⁊ ira dei.eir m mal
ſic ꝓpꝛietas ĩ voluntate eſt eſſe maluʒ.et

poꝛtabili.⁊ ab om̃i ſeruitute maligna.et
ab om̃i triſticia.⁊ ab om̃i malo.⁊ a ſentẽ
tia ⁊ ira dei:et a radice oĩm maloꝛuʒ.Et

ↄmunitas i volũtate eſt eſſe bonũ.i¶ Ec

volütatũ creaturaꝝ. Clñ ipſe maꝰãgeꝰ

lis ipᷣihoĩs.ſ.ſuamet ꝓpavolũtas.qꝛ il
la ꝓpꝛictas qᷓ ẽ ĩ volũtate hoĩis.ẽ carcer

mi ãgeli mali.Et ſic hõ ẽ captiuatꝰ.ĩca

thenat?. vĩculatꝰ ⁊ ↄpeditatꝰ ĩ ſeipᷣo ſub
ꝓpa volũtate.⁊ ꝑ h̊ icarcerat maxĩo car
cere ſpũali ipſiꝰangeli.⁊ B ẽ podꝰ ipoꝛta
bile ⁊ iugũ ferreũ qð hõ fecit ſibimet.qͥa
nulla maioꝛ captiuitas q; captiuitas ꝓ
pꝛie volũtatis q̃ eſt inſatiabilis.⁊ ſic nũ
q; põt impleri.qꝛ tẽdit ad infinita deſi/
deria.eo qa ſeꝑata ẽ abvnitate dei.⁊ ꝑ ip
ſaʒ diuidit᷑ in tot ꝑtes quot deſideria ba
bet.⁊ ſemꝑ euenit ſibi maluʒ. qa ſi aliqñ

hyz qð vulta gaudet.tũc ẽ ĩ culpa.qꝛ gan

det ↄtra deũ.⁊ vult ↄtra deũ.qͥa om̃evel

le et deſideriũ qð ꝓuenit ex ꝓpꝛia volun

tate malũ ẽ.et atra deũ.qꝛ ꝓpꝛia volun/

tas ſemꝑ eſtↄtra deũ. Siaũt nõ habet
qð vult.tũc ẽ in pena⁊ triſticia.Et ſic ̊

cũq; ſe vertat ꝓpꝛiavolũtas.ſemꝑ habz
. vel malũ culpe vel malum pene. Sicut
Agultẽ pma volũtas mala pmi angeli ma

lie eſt carcer ſpũalis oĩm maloꝝ · virtutũ

ect voluntatũ ꝓpꝛiarũ .ita volũtas dei ẽ

patria ſpnᷣalis oĩm bonaꝝ volũtatuʒ et

ↄmuniũ.Et ſic patʒ ꝙ eſſe ĩ ꝓpꝛiavolũ/

queĩ iſto libꝛo dicunt᷑ et ꝓbant᷑et dicũ/

ce igit᷑ ex pᷣdictis colligit᷑q̃liter non ſint
niſidue me ⁊ pᷣncipales volũtates.ſc,

Ddei q̃ᷓ eſt bona.⁊ pᷣmi angeli mali qᷓ ẽ ma

la.q̃ nũqᷓ; fnerũt ↄiuncte ſimul. Sed ſꝑ
volũtas pᷣmi angeli eſt ſub ptãte dei. Et
oẽs levollrart dlügn ſeu incoꝛpo
rant᷑ cũ duabo iſtis.et ſequunt᷑ iſtas du2/
as vel vnã vel aliã.nec ẽ dare medium.

Patet etiaz qliter m angel malꝰ dñat

hoĩbo.et hoĩes ſint captiui eius.⁊ incoꝛꝛꝛ
poꝛant᷑ cũ eo.Et ſic declarata et manife
ſtata ſunt mala tã humane nature q; an/
gelice. et oꝛigines ⁊ radices maloꝝ. Si
aũt volumꝰ magis ĩ ꝑticulari pᷣdictavi /
dere.legamus libꝛũ ſcptureĩ quo om̃ia

tur ꝑ modũ ꝓbationis.cõtinent᷑ mo⸗
duʒ auctoꝛitatis.cui libꝛo ſcpture ſacre

ſum me credere debemus.vt iã pbatum
eſt Et ſic tam ꝑ libꝛum ſcripture q; ꝑ li/

bꝛum creaturaꝝ homo poteſt eſſe ſecurꝰ

de veritate.qꝛ vnꝰ iuuat aliũ ⁊ foꝛtificot
NMulteaũt q̃ſtiões ſunt q̃̊s hõ dʒ q̃rere
ſz ſufficit ꝙ cognoſcat illð qð ẽ ĩ facto ?
qð factũ ẽ.et qrat remediũ ĩ mał ſuis.et

ꝙ credat ꝙ de oĩa bñ fecit.et nihil mali
iputet ei.ſed totũ homĩ.qꝛ ita deꝰ oĩa fe
cit ſicut fieri ↄueniebat.qꝛ ſũme potẽs ẽ
et ſumme bonus et ſummeſapiss.
O, malũ et coꝛruptio liberi arbitrj.
et carnis ſeu coꝛpis ↄtrario oꝛdieſe hba,.
bẽt ĩ pmis paretibo toti humanenatu/
re.et in his qui naſcunt᷑ ab eis.

4

1
„

ps eſt o

onia aute;
tota humana natura genera/
liter diuidit᷑ ĩ duas ꝑtes.vna
mꝰvir ⁊ pᷣma mlier.qͥ ambo ſũt
radices ⁊ pncipia hũane nature.alia ꝑs

bũane natureẽ tota poſterioꝛitas.ſ.oẽs

viri ⁊ mulieres qͥ venerũt ex ipſis ꝑ gene

ratõʒ naturalẽ.Et iſte ꝑtes due ſic dꝛñt.
qꝛ pma ꝑs.ſ.pᷣmꝰvir ⁊ ?ma mulier fue/
ii rũt foꝛmati totalit᷑ ꝑ manũ deiĩ coꝛꝑe ⁊
i agia ſine aliqᷓ inſtrumẽto.et ſine aliq̊ co/

adiuuante. ſed alia ꝑs.ſ.tota poſterioꝛi/
tas aliter.qꝛ caro ſeu coꝛpꝰgenerat᷑ ⁊ na

ſcit᷑ ex dei oꝛdinatõe ab ipſis bmis ꝑen/
tibo. et ipſa aia rõnalis immediate creat᷑

et dat᷑a deo.qͥa aĩa rõnalẽ ĩmoꝛtalł ⁊ idi

uiſibil. et nõ põt ꝓuenire niſi a deo ĩme/
diate.Et iõ oẽs qͥ poſtea nati ſunt.ſũt fi
lij p mi hoĩs et pᷣme mulieris ꝑ ſolã car/
nẽ et nõ rõne aĩe.⁊ oĩs caro cuiuſſibʒ ho
mis naturalit᷑ generati.fuit ĩ eis radica/

Deriua
tio pctĩ
oꝛigĩal.

lit᷑.⁊ iõ rõne carnis et nõ rõne aĩe.iðo ſe

quit᷑ꝙ totũ maluʒ et tota coꝛruptio de/
ſcẽdit et extẽdit᷑i totã poſterioꝛitatẽ pꝛo

pter carnẽ coꝛruptã.Etideo exinde ſeqᷓ
tur.ꝙ malũ et coꝛruptio liberi arbitrij.⁊

malũ ſeu coꝛruptio carnis ↄtrario oꝛdĩe
ſe habet ĩ pmis parẽtibo.et ĩ his qͥ naſcũ
tur ex eis. Quia ĩ pᷣmis duob bmo fuit

malũ et coꝛruptio et ꝑuerſitas in libero

arbitrio ſeu ĩ anĩa rõnali.et ꝑ illud venit
malũ ⁊ coꝛruptio ĩ carnẽ.ita ꝙ malũ vo
lũtariũ ſeu liberi arbitrij fuit cã toti ma
li ⁊ coꝛruptiõis carnis ſeu coꝛꝑis.vt iaʒ
declaratũ eſt.ſed in om̃ibus poſterioꝛi/
bus eſt totũ ꝑ oppoſitũ.quia malum et

coꝛruptio carnisẽ cã mali ⁊ coꝛruptio/

nis anie ſeu liberi arbitrij. quia deus cre

Aiĩainfi
cit ex cõ
iüctõne
coꝛꝑis.

carne rebelli turpi ⁊ moꝛtali.inficit᷑. coꝛ
rũpit᷑ ⁊ ꝑuertit᷑.⁊ totaliter trahit᷑ and con
cupiſcentiã carnis.⁊ ſequit᷑acupiſcẽtiã
ciꝰ. qa opoꝛtet qꝙ; poſtq; aia ẽ ↄiũcta cox
ni et vnua. qꝙ trahat ipſam.vel ꝙ trabat

at aĩam bonã et purã.et nõ coꝛruptã.ſ,ʒ

qꝛ caro cui ↄiungi ẽ coꝛrupta ⁊ infecta

et generata libidinoſe cõtra modũ debi

tũ.⁊ tota moꝛtalis.lãguida ⁊ infirma et
rebellis rõni.plena ↄcupiſcẽtia inoꝛdĩa
ta.ideo aĩa cũ ſociat᷑ cum tali coꝛpoꝛe et

.

pa oꝛiginalis.et culpa actual

tijs ſuis rõne moꝛtalitatis. ideo neceſſe
ẽꝙ trahat᷑ a carne.⁊ incurrat ſuam infe

ctionẽ et coꝛruptionẽ. Ideo anima effi/

cit᷑ mala.turpis.ꝑuerſa.cõtra deũ.⁊ odi

bilis deo. et tota inoꝛdinata. et hoc ma/
nifeſtatur poſtea.quãdo ania vtit᷑ libe/

ro arbitrio.qa ignoꝛat deum a quo eſt.⁊
ignoꝛat ſeipſam.et ſuũ bonũ.et ſuũ ma/
lũ.⁊ habet ꝓpꝛiã volũtatẽ q̃ ſemꝑ ẽ ↄtra

deüi. et ↄtra ſuũ debitũ naturale.et ſemꝑ
iiuriat et offendit deũ.Et om̃ia iſta ma
la ↄtrahit ex ſocietate carnis maculate ĩ
oꝛdine ad deũ.qͥa deꝰnõ fecit talẽ carneʒ

immũdã ſed mundã.¶ Anima autẽ ha/
bet duos ſtatus ĩ carne. Cnũ pꝛimo an
teq; poteſtvti libero arbitrio.et velle ali/

quid ꝓpꝛia volũtate.Et tũc iam eſt im/

mũda.et coꝛrupta.et turpis.et odibilis

et mala.et iniuſta apud deũ.qᷓ;uis nihbil
mali fecerit.quia ñ potuit adhuc.et hoc
ppter ſocietatẽ carnis maculate.q̃ eſt de
genere pmi hoĩs coꝛrupti inimici dei.ᷣ
actualiter iniuriauit⁊ offendit eũ.a qua
carne aĩa ↄtrahit radicalit᷑: oꝛiginaliter
iſtã puerſitatẽ iſtã inoꝛdinatõem? iſtaʒ
inclinatõez ꝑ quã efficit᷑ apta.vt qñ vti
tur ꝓpꝛia volũtate.oꝑet᷑ cõtra deũ ad ſu
am iniuriã ⁊ offenſam. Et ſic aĩa macu/

lat᷑ ⁊ incurrit viciũ ipſa neſciẽte.⁊ impu
tat᷑ ei illa coꝛruptio et macula.q;uis nõ

ſit volũtaria. Alius autẽ ſtatus aieẽ.qñ
iã vtit᷑ libero arbitrio ⁊ ꝓpꝛia volũtate.
Et tuc qͥa libeꝝ arbitriũ ẽ coꝛruptũ vo
lütas puerſa et mala etvicioſa.iã actua/
liter ꝑ ſeipſam facit malũ.et nõ pᷣt facere

niſi malũ.et voluntarie facit malũ.et ſʒ
oꝑat᷑ ↄtra deũ.Et iðᷣo efficit᷑ peioꝛ et tur

pioꝛ. et magis ĩ odio dei.quia ꝓpꝛiavo/⸗
lũtate facit malũ.et creſcit ſua coꝛrupto.

et totũ imputat᷑ei a deo. Di em̃ maluʒ

qð ↄtrahita carne ip a neſciẽte imputa /
tur eia deo.quãto magis qð ipſa ppꝛia
voluũtate facit: Et ſic aĩa hʒ duo mala

—

vnũ oꝛigiale.qð ipſa nõ facit.aliud actu

ale. q ipſamet facit. ⁊ vtrũq; ĩputat᷑ ho
miĩ. ⁊ iõ vtrũq; ẽ malũ culpe et ſic eſt cul

mi parẽtes nõ habuerũt i aĩa niſi malũ

rie nias
mgläin
umnſen
iſici⸗
bih ⸗
ioſand
pareta
duob
Neni
Ala bbz betar
duoſſta inte
tꝰĩ carnne (udie
((oo0.
tpecc⸗
. malge
mon
topri
lum
dein
eig
mal
gn
heli
ber
n
Jii l
gigiugl cien
deiſt
hoſte
nabo
clpio⸗
hr.
Liin
Dno ſe ull
pctã. ſ aco
deigiale Set
vactus/ (et
le. (mog
Wed

mheren
icii hii
uis ideo D
umſuninf⸗
Ndeminnefi
atr adoe n,
migytk lbe
unagrocke

oni glün⸗.
Mſengion

nummeaſen⸗
Goßaiim
mismalri
ſtcittniamg

Animmnnebe
Uripinonn A
imocileid ſe
ttücanctin ⸗

misdiihii

dai önondi

itachucahoe
naallmräckde
päinmade⸗
ffncucieg
lictorignulee
binnämnit,
kapta ndü
cömadiigi
Eticiunan
Nciättinpt
l o.
ſmnoalkt
Mnuien
mmmotit ſe.
iiace,
gnötftcnt
ctmaia-
akpanan
uppm
iucann
S nanz
Cürinpu
Pln ni

dn⸗
isn
nini

.
4 —

inſd a⸗
ſckal .

actuale qð ipſi fecerũt. Pꝛopt᷑ pmũ ma
lũ oꝛiginale qð ania nõ fecit.ſedꝰtraxit
ex ſocietate carnis ignoꝛãter ⁊ inuolũta
rieaia ẽ digna ſeꝑari eternalit a ↄſoꝛtio

dDei. ſed nõ debet᷑ ei dari ꝑ iuſticiaʒ aligd

mmaluũ inuolũtariũ.nec aliqͥ pena ſenſibił
ſecd ꝓpter ſcᷣjm malum.ſ.actuale qð aĩa
voluütarie facit. debet᷑ ei malũ inolũtari/
um ſeu pena eterna. Et ĩ h̊ apparet alit᷑
iuſticia dei eſt ſtrictiſſima et incõpꝛehẽſi
bił.qꝛ aĩie imputat᷑ malũ coꝛruptõis qð
ipſa nõ fecit.ſed aliunde ↄtraxit.⁊ B ap/
paret ad oculuʒ.Et ſic patʒ quõ ĩ pᷣmis
duobo parẽtibo malũ ⁊ coꝛruptio carniſ
uenit oꝛiginalit᷑ a malo ⁊ coꝛruptõe li/
eri arbitrij ſeu anime.ſed ĩ tota poſteri
oꝛitate maluʒ et coꝛruptio liberi arbitrij
ſeu aie puenit oꝛiginaliter a malo ⁊ co“-
ruptõc carnis.⁊ hoc ita eſtĩ fact.Ecce
ecergo oꝛdinẽ omniũ maloꝛũ ſeu culparũ
1 peccato:ũ nature humane.quia om̃ia
mala.om̃es culpeet omia peccata totiꝰ
mũdi ⁊ omniũ hominuʒ.oꝛta ſunt a pꝛi
mo malo.a pma culpa.et a pꝛimo pecca
to pꝛimoꝝ parentũ. Uñ pꝛimo fuit ma
lum volũtariũ ipſoꝛũ quod fuit actuale
deinde ĩ omnes homies deſcẽdentes ab
eis ꝑ libidineʒ delege cõmuni eſt vnum
malũ culpe oꝛiginalis ſeu peccatuʒ oꝛi/
ginale.⁊ quot homies tot peccata oꝛigi
nalia.deinde poſt pctm̃ oꝛiginale in q̃li-
bet hoĩe pctã actualia multiplicant᷑ ſine
numero.⁊ ſic tot mũdꝰẽ plenꝰ peccatis
Infectõ ¶ Licet aũt deꝰ creet aiam. et vniat eam
oꝛiginat cũ carne fecta.tũ infectio aie nullo mõ
ñ iputat᷑ põt imputari deo.nec eſt ↄtra iuſticiam
deo dei.ſi malũ culpe ⁊ coꝛruptõis trãſit ad
poſteros.qm̃ oꝛdĩatiſſimũ erat ꝙ natu/
ra hoĩs ita ↄderet᷑ ſicut cõdita fuita pn/
cipio.⁊ ꝙ ↄdita ita ꝓpagaret᷑.ſ.q hõ ge
neraret coꝛpꝰſeu carnẽ.⁊ deꝰ infunderet
aĩam illi carni pᷣparate ad receptõeʒ ani
me rõnalis.ita ꝙ vnita coꝛꝑi immoꝛta/

*½ „

lli, et ſibi obediẽti eſſet debite oꝛdinata.⁊

nulla inclinatio mala.nec aliqð vicium
ſeu coꝛruptio eſſʒ ĩ ea.qͥa caro eẽt mũda
Sʒ exquo pmꝰhõ peccauit.et caro ſua
facta ẽ rebellis anime.⁊ tota moꝛtalis et

coꝛrupta. opoꝛtuit ꝙ tale coꝛpꝰtrãſmit ·

ieret ad poſteros,et deus aiam infun

Ci.ccxlix. De traductõe pcii oꝛigialis
Ti. ccxlix. De traductõe pcti oꝛigialis

deret ſᷣm pꝛimariã inſtitutõem quã ipſe
oꝛdinauerat.ita ꝙ q́;uis homo coꝛrum

pit opus ſuũ.ſ.coꝛpus.deus ꝓpoſitum

ſuũ nec oꝛdinẽ mutare nõ debuit.qͥa bõ
iuſticiam debitã incurrit moꝛtalitateʒ

carniſ.ex qua moꝛtalitate ſequitur rebel

lio ⁊ coꝛruptio in carne.Quia ſi eſſet im

moꝛtalis.nulla eſſet coꝛruptio nec inoꝛ/

dinatio ĩ ea.Et ideo qͥa punitio ẽ in car
ne m oꝛdinẽ iuſticie.deus ꝓpter coꝛru
ptionem carnis debuit ſuum oꝛdinemn
nõ mutare pꝛimũ.nec pꝛopoſitũ bonu,ʒ
ſcilicet.qn debeat creare anias mũdas.
et ſociareeas coꝛpoꝛibus.in quibo dum

inueniunt coꝛruptionẽ. exindetrahunt

coꝛruptionem. hoc eſt nõ ex deo qui cre
at animã ſine coꝛruptione.ſed ex homi/
ne qui eſt cauſa coꝛruptionis coꝛpoꝛuʒ
quia culpa et coꝛruptio oꝛginalis ĩ ani/
maʒ nõ poſſet trãſfundi.niſi pꝛeceſſiſſet
in carne pena moꝛtalitatis ⁊ rebelliõis:
⁊ pena talis nõ eſſet niſi culpa pᷣceſſiſſet.
et ipſa culpa et coꝛruptio volũtatis pꝛo
ceſſit a volũtate homis inoꝛdinata⁊ nõ
a voluntate dei.Et ideo tota coꝛruptio
quã cõrrahit anima eſt et pcedit a pecca
to pꝛimi homiĩs.et nõ adeo. neca natu/
ra homis cõdita a deo.ſed a vicio⁊ coꝛ/
ruptione volũtatis pꝛimi homĩs Et iõ
ipſa ꝓpagatio ſeu generatio in ſe nõ trãſ
mittit in poſteros coꝛruptionẽ qua coꝛ
rumpitur anima.ſed ipſa libido que eſt
adiuncta cum pꝛopagatione.que qui/

dem libido habet oꝛtum a coꝛruptione

volũtatis.quãdo etiam añ peccatuʒ eſ⸗
ſet pꝛopagatio et generatio.ſed nõ eſſet
libido.Ecce declarauimus lapſum.coꝛ
ruptionem.perditionẽ ⁊ malum nature
humane.et vidimus totum ſtatum ſuũ

in quo eſt. Et ita habemus ſcientiã tã ð

debito q; de facio ipſius homis.
Onid neceſſaniũ ẽ homi lapſo.perdi

to et deuiato.ſi debeat ⁊ velit reduci⁊ exi

— —W

rede ſiatu pditõis.et puenire ad illð bo
nũ ꝓpter qð factus eſt q ꝑdidit.

mifeſtu ẽ ex

—

hcedęæti tractatu in qᷓ ſtatu fa
Aecxfuerat hõ a deo/ et ĩ ſtatn

—

cecidit quãdo pꝑdidit illð bonũvltimuʒ

ꝓpter quod factus fuerat.ſ.gaudiũ eter
num quod oꝛit᷑ de amoꝛe dei et ſocieta⸗
te eius.et ꝑdidit etiam regnũ celeſte:ꝛ he

reditatẽ dei.et ſic ꝑdidit infinitũ bonuʒ

dàa quod habendu factus fuerat. Et nõ
ſolũ hoc.ſed etiã vadit ⁊ currit ad infini
tam ⁊ eternã triſticiã ꝓpter quaʒ factus

nõ erat.tẽdit ad malũ ꝑpetuu; et ad eter
nam penã et miſeriã.Et quia in tali ſta/

tmni lapſus eſtvt om̃ia illa mala finalit ad

ueniãt ei poſtq; ſeꝑatus eſta deo ⁊ ab a/

micicia eius.et lucratus eſt inimiciciaz

Ddei t irã eius.et ſic defacto homo icur/
viͦj.
bus pꝛimiſ. qͥa habet ĩ ſe radicẽ oim ma

loꝝ. Itẽ etiã hõ in ſtatu lapſo ĩ quo cecci

dit ẽ captiuꝰ inimici capitalis dei.et ca/
ptiuus pꝛimi angeli mali qui vocat᷑ dia
bolus ⁊ ſeruit ei.et ẽ ſeruꝰeius.⁊ facitvo

Ti.ccxl luntatẽ eius.vt iã declaratũ eſt.ita ꝙ; hõ

vi. nõ ſeruũ deo qͥ creauit eũ.nec facit volũ

nit neq ſſimo angelo qͥ nõ creauit eum.?
facit voluntatẽ eius.Et ſic homo in ſta
tu lapſo et coꝛrupto ſemꝑ augmẽtat ma

lũ ſuũ.⁊ acquirit culpas.⁊ ſeruit abomi

nationi et coꝛruptioni.⁊ ꝑ hec ſeruit dia
bolo. O q; bonum et delectabile eẽt ho⸗
mini exire de iſto ſtatu lapſo et coꝛrupto

ad ſtatum bonũ et integrũ et iocunduʒ.
ac de captiuitate exire nequiſſimi ange/

li et ꝓditoꝛis ad libertatẽ.et reuocari de

via que tẽdit ad ꝑpetuaʒ triſticiã ⁊ dam

nationẽ eternaʒ. O q; iocundũ eſſet ho⸗
mini reuerti avia ire eterne et damnatio

nis ꝑpetue.et introire in viam ſalutis ⁊
iocũditatis et libertatiſeterne. Oagna

eſt diuerſitas eterne triſticie et eterne leti

cie. Nõne eſſet ſummũ gaudiuʒ habere

omnẽ volũtatẽ.et habere plus q; poteſt

excogitare et capere et habere denz⁊ do/
minũ celi et terre in amicũ dilectiſſimũ.
et o mes angelos et ſpiritus beatos:
quantum homo eſſet obligatus illi qui
euz de tali ſtatu eriperet ⁊ liberaret.et po
neret eum ĩ ſtatu cõtrario.i.in ſtatu eter
ne iocũ ditatiſ.leticie ac libertatis.⁊ libe
raret ipſuʒ de ſeruitutediaboli et omniũ

Titulus. cclix Dereductõe boĩs lapſi

rit om̃ia mala que declarata ſunt ĩ capi ½
tulo ð fructu qui naſcit᷑ æ duobo amoꝛi/

tatẽ eius.iĩmo ↄtra volũtatẽ eius.et ſer/

— —

maloꝛuʒ. et defenderet ipſum ne aliquis ziſtban
poſſet ipſuʒ ledere aut ei diſplicere.⁊ eei fuitgene
peret eum ab ira dei et eius iuſticia. ⁊ po polio
neret eum in amiciciaʒ dei et ꝓpꝛiam li⸗/ gaulili
bertatẽ: Szʒ quis eſſet ille: Nũquid ho/ Quis urmmn
mo met. an angełꝰ: Flõ hõ.quia hõ ẽ ca poſſirte iente
ptiuꝰ i culpa iuſticie ct ĩ carceriba huius foꝛmare (ust,
mũdi.qui eſt iudicãdus tãqᷓ; re capti hoiem hptalin
uus ſub diabolo ⁊ ĩ ira dei. Nec etiã ali onho⸗
às angel põt h̊ facere.qꝛ angel ẽ finit lirahn
g̊ nõ pot infinitũ ſoluere Si em̃ culpaẽ gätüde
fffinita. qa deũ ĩfinitũ offendit. ſequit ꝗ gnels.
etiã pena dʒ eſſe infinita.qͥa pena ſequit᷑ ſequam
culpã. Sic angeł nec creatura pura ptt. aiipon
ſed ſolũ deꝰqͥ hoĩem creauit põt eũ etiaʒ DAdiii. Ec
refoꝛmare. Nã pł'ẽ hoĩem reſtaurare q́; Reſtau- aupm
de nouo facere.Et hecẽ rõ. Nã ĩ creatõ ratõ o dqbeth
ne nihil reſiſtit qͥn creatura obediat cre- mĩis eet ſphon
gꝗtoꝛi.ĩ reſtauratõe ſiuerefoꝛmatiõe reſi/ maioꝛ; (cxwolit
ſtit culpa ⁊ pena ac etiã voluntas coꝛru creatöõ darttz
pta. Ergo ſi nullus põt creareboĩem de la c
nouo.ſequit᷑ etiã eũ nullus põt refoꝛ/ AAum Etſicx
mare niſi ſolus deus. Quia ſinõ põt qð Audik gones
minꝰẽ.etiã nõ põt qð maiꝰẽ.Ergo reli- i ho isd
quit᷑ ꝙ ſolꝰdeus põt.qͥa ſi deꝰnõ fecerit tn pii
nullus põt. Sed qͥa deus ẽ iniuriatus Zußnli cioy
ct offenſus ac inhonoꝛat ab hoĩeꝛↄtẽ/ VCA. v
pffꝰ.et ſic hõ eſt in ira dei. et etiã ĩ idingag ccti
tiõe eius.et etiã qͥa deus ẽ iudex.et ipſeẽ mMmli.
ipſa iuſticia cui facta ẽ iniuria.quõ ipſe ptiſe
eũ liberauit a manu ſue iuſticie.cũ iuſti/ triſch
cia ſit iiuriata.offenſa ⁊ ↄtempta: Quõ prrir
cñm iuſticia faciet ↄtra ſeipſam.cũ ipᷣa de peri
beat ex natura ſua vindicare et punire? uͤtp
Ergo niſi iniuria et offenſa dei q̃ ẽ facas Wiied
ꝑ hoieʒ tollat᷑ ⁊ deſtruat᷑.ꝑ quã hõ ẽ ini eiſin
micꝰdei.et iuſticia dei ſit placata ⁊ recõ/ emen
ciliata.nõ ẽ remediũ ꝙ; hõ poſſit libera/ (ädi
ria malis ſuis. Quãdiu em̃ iniuria ma cne
net ĩ ſuo vigoꝛe. ĩpoſſibile ẽ ꝙ hõ recupe höͤſin
ret dei amiciciaʒ.qͥa amicicia et ira ſunt dnen
duo ↄtraria.q̃ nõ pñt ſtare ſimul invno noe
ſubiecto. Inueſtigãdũ ẽ nũc quõ iiunia Quõð o
poſſit tolli et aufeni. qm̃ ipᷣa ſemꝑ ſeꝑat poſſtie a
hoĩem a deo. qͥa hõ qͥ exiſtitiĩ ĩiuria etof duci bõ *
fenſa dei. habet cũ deo inimiciciã. ⁊ i”5ſo m
iniuria claudit homi viã et poꝛtã itrãdi d
ad deũ et ne ipſe ſit apt inrrãdi ĩ regnũ Nad
celeſte ppter qð factꝰẽ Tlñ pma iniuria inin
et offenſa pmoꝝ duoꝛũ bo minũ ĩ quibo n

2iſtebat tota humana natura. qᷓ iniuria

fuit generalis toti hũane nature.clauſit
poꝛiꝗ omibo filijs eoꝝ. vt nullꝰpoſſitin
gredi in celũ.qͥa omibo ĩputat᷑ Jõ niſiil

H Alaa vniuerſal offenſa deſtruat᷑.ipoſſibile ẽ

Scnuten a
Nemionn =x
fisten

kegiigt
achifi⸗

Sci e.
ndegn

apontent
Mmnoni
pötcäag
nreſnmmrö

.Riigani
nohelitor
Gumatöeft, n
Nlonnoconn oa
meboinde
o ötnto⸗
Aünoötes
S
öfeerun
i nüman
Pbeictnt
amniiiti
vcc apei
n goh
moru
uncii
me gur
ſdetiicr
uſin
lacautſto⸗
polilben
inunum
igbin
cuainn
ſnnun
ieim
e nti
iinntn
coi
tii
iran
unünn
igu⸗

4
8

claudit᷑

factus c᷑. Ded pᷣter iſtã offenſa generalẽ
ſunt etiaz offenle ꝑticulares et pſonalcs
glioꝝ hoim.qꝛ i quolibet homie deſcen

etiã poꝛtã ne qͥs poſſit ingredi vitã et

nã. Ecces duas clauſuras etdno obſta
cla pma. Ulltra iſtas duas clauſuras i

Ilibet hoie ſũt innũerabiles offenſeꝛ ĩiu

opoꝛtet ꝙ ipſe ſit mũdat a culpa ⁊ pec/
ęgto pꝛimoꝝ parentũ.deinde ab alijs ꝑ

ſonalibo culpis. Et ivᷣo tota difficultas
reꝑatõis ↄſiſtit ĩ auferẽdo ⁊ tollẽdo ĩiu/
rias dei et offenſas.que intrauerũt ĩ bu/
manã naturã que antea nõ erãt ⁊ modo

ſunt. Poſteß em offenſa ẽ coõmiſſa. opoꝛ
tet vt tollat de medio vt nõ ſit. quia alir

ng goſſunt bomines lauar. SZ

poiem reſtitui ad illud bonuʒ ꝓpter qd

dẽte a pᷣmis duob parentib ꝑ libidinẽ
quãtũ de ſeẽ vna culpa generalis et oꝛi
ginalis.quã de iputat ale ppter ſocieta
tẽ quam hʒ cũ coꝛpe.⁊ iſta culpa claudit

rie pꝑſonales ⁊ actuales q́ͥs qͥlibet facit x
ſIee volũtarie.⁊ quelibet iſtaꝝ etiã claudit
proꝛtaʒ.⁊ quelibet iniuria et offenſa facit
etiã clauſurã vnã ꝑ ſe.⁊ claudit poꝛtam
Celum Et ſic veraciter poſſumus dicere facien
udit do tres pꝑtes ĩ natura humana.q ꝓ pꝛi/
tribo ho mis duoby fuit clauſa ꝓpter iniuriã pꝛo
mibo pꝛiã.ſcdᷣo nobis ꝓpter eoꝝ culpã:et ter/
Jufra ti cio pprer noſtrã met culpã. Paruul vo
tu.cclxi. nõ habẽtibovſũ rõnis claudit᷑ tm̃ ppter
pctã pᷣmoꝝ parentũ.⁊ culpã pctĩ oꝛigi/
nalis.quã ↄtraxerũt ppięr carnẽ coꝛru /
ptã.ſed hoĩbo habẽtibo vſuen liberi arbi
trij clauſa ẽ poꝛta tã ꝓpter pctã pᷣmoꝛuʒ
parẽtũ.et ꝓpter pctm̃ oꝛiginale.i; etiaz
ꝓpter iniurias⁊ offenſas ꝑſonales qͥs fe
cerũt ꝑ ꝓpꝛiã volũtatẽ. Et ideo q́;uis iĩ
ho .oie adulto ⁊ magno eẽnt delete: öſtru
cte iniurie ꝓpꝛieet ꝑſonales.adhuc re-
mwmaneret culpa pꝛimoꝝ parentũ ⁊ pecca
cuũ oꝛiginale.et ſic adhuc maneret poꝛta
H clauſa ꝓpt᷑ offenſã pᷣmoꝝ parẽtũ.Etg ſi
hõ ſiue paruulus ſit ſiue adultuſdebeat
ꝑuenire ad illud bonum ꝓpter quod fa
ctus eſt.ſ.ad amoꝛẽ et vnionẽ cum deo.

gnaẽ obligati

—

itulus. cc..
oniq gutezʒ
nõ poſſumus ſcire qualit᷑ au
ferat᷑ ⁊ tollat᷑ iniuria ⁊ offenſa
dei quaʒ fecit hõ.niſi cognoſcamꝰnatu/
rã ⁊ põdus offenſe.⁊ ipſius ↄditionẽ.et
quid ⁊ quãtũ ẽ iniuriare ⁊ offendere de,/
um. et ad quid ⁊ ad quãtũ ſe obligat hö
ꝓ illa iniuria.iõ opoꝛtet etiã hͥ cognoſco
re. Uñ natura ⁊ 2ditio iniurie ⁊ offenſe
qꝙ ipſa creſcit ⁊ augmẽtat᷑ tãtũ quãtuz

ꝓſona qᷓ eſt offenſa ẽ magnawrdicet fu Tic. =c
it de volũtate ⁊ amoꝛe.Et Sð
cſt infinit? in ſua ptãte ⁊ maieſtate ſua. ?-
i ſua bonitate que ſunt ineſtimabilia.ie⸗

ideo qa deus

quit᷑ ꝙ iniuria et offenſa facta ↄtra deuʒ

elt infinita ⁊ ineſtimabilis. Et idẽ eſt de

ↄtemptu dei.Et ideo qͥ iniuriat ?⁊ offen

dit deũ ⁊ ↄtẽnit eüũ.obligat ſe deo at in
finitũ.⁊ ꝑ cõſeques ad penaʒ infinitã et
punitionem que deber᷑ iniurie. Item eti

am quia iniuria ipſa et offenſa dei ⁊ con
temptus deſtruit dei honoꝛẽt ledit eius
honoꝛẽ quantũ in ea eſt.et aufert ipᷣm. et
qa honoꝛ dei eſt infinitus.⁊ excedit oẽe

creaturas.quia oẽs creature ſunt pꝓpter

honoꝛẽ dei.et qͥa honoꝛ dei nõ capit eſti
matõeʒ.qͥa ẽ tãtus quãtus ipſe.vt de/ Titu. g
claratũ ẽ ĩ capitulo de honoꝛe dei. iõ ſe ixx tec⸗
tur ꝙ hõ qͥ iniuriat: ihonoꝛat deũ.⁊ au X
fert honoꝛẽ dei.qꝙ tał iniuria ſit ĩfinita ⁊
hõ obligat᷑ deo ĩ infinitũ.⁊ ad tãtũ quã⸗
tũ valet honoꝛ ſuus.et qa płꝰ aufert deo

qeß ꝙ ſibi auferret oẽs creaturas. Itẽ eti/

am ſi hõ voluntatẽ dei feciſſet.extũc in /
finitũ bonum et infinitã mercedẽ meru
iſſet.quia talis natureẽ libeꝝ arbitriuj.
debet remũerari.qͥa actꝰliberi arbitrij
ſunt tales de natura ꝙ canſant obligati
onẽ. UVñ qui facit placitũ alicuius obli
S ipᷣm ſibi.⁊ qui facit cõtrariũ obligat
eſibi. et illi obligatur cui fit diſplicituʒ.
Sic q facit placitũ deo.obligat deuʒ ſi
bi vt det ſibi infinitũ bonũ.qꝛ nulla res
creata põt eẽ remuneratõ liberi arbitrij.
immo qͥ facit placitũ deo ⁊ acceptabile.
meret᷑ hꝛe deum ꝓremuneratioc.Ergaea

. 5
WDW

Peccãſ ꝑoppoſitũ à facit diſplicitũ deo et iniu/
obligat riaã.et ↄtra ſuã voluntatẽ.obligat ſeipſũ
ſe deo in deo ad infinitũ.et ad tantũ ad quantuʒ
ifinitũ. obligaret᷑ deus ei ſi faceret volũtatẽ eiꝰ.
nõ em̃ videt᷑ ratio diuerſitatis.Ex iſtis
cõcludit᷑ ꝙ hõ qñ facit iniuriaʒ ⁊ offen⸗/
1 ſ m et diſplicitũ deo.⁊ cõtra ſuã volun/
tarẽ. ꝙ tũc facit infinitũ malũ.Et ſicfe/
cit hõ pł de malo q; deus ſibi fecerat de
bono.et malũ ſupauit bonũ.quia qᷣcqͥd

fecerat de homi hoc erat finituʒ. Et ſic
veriſſime patetq; qñ homo offendit de
et facit ei obligationẽ ad infinitũ cuʒ q̃/
libet iniuria et offenſa. Et ſic neceſſeẽ q;
ſi hõ nõ ſoluit qð debet ᷣm pꝛimã obli/

Dueob um. fecit obligationẽ infinitã nouã.Et
ligatõeſ ſic in rei veritate ſuntdue obligatiões ĩ
pectõ:is. hole. Pꝛimaẽ naturalis et de iure natu/
Ti.xcvi re.queiã ꝓbata eſt. et ꝑ iſtaʒ obligat᷑hõ
deoeo dare quicqͥd habetet quicqͥd poteſt
Et iſta obligatio eſt bona.qa tendit ad
Tit. xc/ bonũ hoſs ex toto.vt iã ꝓbatũ fuit cla⸗
vij.

ſa et ꝓ crimine.⁊ iſta ẽ mala et peſſima.⁊
tẽdit ad totũ malũ homis. Et iſta ſcðᷣa
ct noua nõ aufert pmã queẽ naturalis⁊
indelebilis et ꝑmanẽs ſempꝑ.Et idᷣo hõ
tã ꝓ pᷣma obligatõe qᷓ; ꝓ ſecũda eſt obli⸗/
gatr deo. Et tamẽ hõ non poteſt ſoluere

.nec reddere deo q̃ debet deo.nec ꝓ pma

nec ꝓſecunda. qͥa nõ poteſt deo red dere

totũ amoꝛẽ ſuũ.nec timoꝛẽ.nec honoꝛezʒ

nec obedientia.nec voluntatẽ dei facere.

q̃a coꝛrupt eſt et mutatꝰ in cõtrariũ ſue

nngture.et ipſemet fecit ſe talẽ. vt non poſ
ſit deo facere qð debet. et tñ ſemꝑ debet.

ct ſic debitũ ſemꝑ manet.nec excuſat᷑.qi.

tenet᷑.et ſi nõ põt.ipſemet ẽ in cauſa ⁊ in

culpa quare nõ põt Itẽ nee põt reddere

ꝓ ſcdᷣa obligatõe q̃ eſt ꝓ crimine et iniu
ria et ↄtẽptu.quia ẽ infinita.⁊ infinituʒ
Eoõð ti. debet deo vt ia dictuz ẽ. et homo nõ põt
ſoluere infinitũ cũ ſit finituſ.⁊ etiã ſi qͥd

poſſet deo reddere. hoc totũ debet p pꝛi

aina ſoluere nõ poteſt vt dictũ eſt. qꝛ iße
p. ſe fecit ſecundã obligatõeʒ. ¶ Iſte aũt
obligatiões ſic ſe babẽt. ꝙ qñ hõ nõ ſol /
uit nec reddit deo qð ſibi debet fᷣm pꝛi⸗
Obliga mã obligationẽ.tũc ſcdᷣa obligatio ml/

tio pena tiplicat᷑quia pma ẽiuſtiſſima.⁊ iuſte de⸗/

liſ ſemꝑ: het᷑ cequod ei debet᷑ Em illã obligatõez.

creſcit

riſſime. Secũda obligatio eſt quã fecit
hoõ ꝓ malo quod feeit.et ꝓ iniuria et offẽ

Etideoqͥ no ſoluit neq; reddit deo qð

ſuũ eſt. et aufert eiſuũ debitũ iniuſtus ẽ.
et iniuriã facit deo.et ꝑ ↄſequẽs peccat.
et offendit ipᷣm.et eũ inhonoꝛat ⁊ contẽ

— .

nit. ⁊ eſt in culpa. Uñ iã declaratũ eſt in

capitulo dehonoꝛe. ꝙ quicqͥd facit ho/

mo deo. ſemꝑ ipſuʒ honoꝛat vel inbono
rat.⁊ ideo quãdo reddit ei illud qð debʒ
tunc eũ honoꝛat.et qñ nõ reddit ei ulud
gʒõð debʒ.tunc eũ inhonoꝛat.qꝛ aufert ei
illud qð debet.⁊ ideo cadit ĩ offenſã dei

Et ſic obligat᷑ deo ð iniuria⁊ ↄtemptu.

gationẽ ꝙ cadit in ſecundã.q̃ eſt magis
infinita q; p ma.et tũc quãdo ſcda obli/

gatio eſt facta.tũc pᷣma nõ põt ſolui.qͥa
quicqͥd homo poſſet. hoc totuʒ debet ꝓ
ſcõᷣa Et ſic pma obligatio ſi nõ ſoluitur
caguſat ſecũdã.⁊ ſcdᷣa ſi ſit facta impedit
pꝛimã nepoſſit ſolui.Exemplũ. Sihö⸗
debẽs feneratoꝛi centũ denarios ad cer
tũ tp̃s cũ ↄditione.qꝙ ſi illo die nõ ſolue⸗
nit. qꝙ tunc duplũ dabit.et ſic multiplicã
do donec deb

*

toꝛ nõ poſſit ſoluere vſu/

ſat ſcᷣm quod multũ excedit pꝛimuʒ.et
homo ẽ debitoꝛ ꝓ vtroq; iuſte.⁊ neutrũ
põt ſoluere Ecce quõ malũ qð homo ſa
cit et offenſa.obligat ipᷣm ad infinitũ.⁊
homo fit ſubiect? malo qð ipſemet fecit

„ „„

Et ſic malũ et iniuria dominant᷑ hoĩ. et

ponũt ipᷣm in manuʒ iuſticie.⁊ eidomi/
nant᷑ eũq; inclinãt ad ſimile agendũ.qͥa
malũ ꝑpetratũ vult ſemꝑ creſcere ⁊ mul

tiplicari. ⁊ non poteſt creſcere niſi hõ fa

rã.et ſi vſurã nõ poterit ſoluere.quõ ſol
ueret ncipale debitũ.ſ. illos cẽtũ dena
rioſ:. Sic etiã hic quia pᷣmũ debitũ cau

lxxi.

4
A

—

dñatur
hoi. .

ciat ipſuʒ creſcere.Et ſic hõ poſtq; ccci⸗/

dit in poteſtatè ipſi maliſeu peccati.effi
cit᷑ ſeruꝰpeccati.⁊ ponit᷑ ſub iugo ⁊ eius

ſeruitutevt nõ poſſit euadere manꝰ ſuas

Et quia ipᷣm malũ multiplicat ſeipſuʒ

poſtq; inceptũ ẽ.ſic etiã multiplicat ob
ligationẽcõtinue. Et ſic terribiliſſimuʒ

et peſſimũ ẽ cadere ĩ peccatũ etĩ manus
mali.quia obligatio ẽ maximaĩ qua ip/
ſuʒz hoĩez ponit. Et ſie patet quãta ẽ ob/

ligatio homis ꝓ peccato. et qualit ipm

Daluz D

C

pecc
turah
ſenot
ſsor
ctſc
omae
liter⸗
tonil
hoie.
rieot

Ti O opoꝛteat redẽptoꝛẽ eẽ den

ci üine peccatũ cauſat ſcdᷣam obligatõeʒ in na/ geret madatũ dei.eſſe inimicũ ⁊ aduerſa
Niglizpeggn tura humana. Et ideo in ſtatu lapſo hõ riũ dei.quia audiuit loqͥ ↄtra mãdatuʒ
Donoertcot ſemꝑ multiplicat malũ iniurias/⁊ offen dei ⁊ audiuit deũ reputari mendacẽ.cuzʒ
Artückin⸗ ſas ↄtra deũ.⁊ multiplicat ⁊ creſcere fa / dixerat nequaq;.ſʒ eritis ſicut dij ⁊c. Et
lehtiet cit ſcdᷣam obligationẽ.⁊ ſic nihil facit ꝭᷣ ſic inhonoꝛauit deũ ſine mẽſura.facien/
oeneitbenn pma obligatiõe. Ecce declaratũ eſt mõ do ſui inimici volũtatẽ ⁊ faciendo ↄtra
tailniczd⸗ ꝗliter homo ẽ obligatus duab obliga / volũtatẽ dei. Itẽ etiã qꝛ nõ ſolũ ſeipᷣm ꝑ
Wrescitclnacg tionibo ſʒ tñ ſcᷣa młtiplicat᷑ in quolibʒ didit et ſe ſubtraxit a ſeruitio dei et a ſua
rgt tetd hoĩe.ſᷣm ꝙ multiplicant᷑ peccata ⁊ iniu obediẽtia.et poſuit ſe ſub manu inimici .
n iofnini rie ↄtra deũ. Et ſiꝓ q̃libet offenſa debe / dei. ĩmo ⁊ ſe ſubtraxit ⁊ totã ſuã poſteri/

unnmnin at infinitũ ſoluere.quõ poſſet ſoluere p oꝛitatẽ a ſeruitio dei.⁊ obligauit eaʒ ſub
dinfniii pluribo offenſis manu dyaboli. ⁊ ſic augmẽtauit honoꝛẽ
Eicnaſei, ¶ De magnitudine bᷣmeoffenſe et bᷣmi dyaboli. ⁊ deſtruxit honoꝛẽ dei q̃ntũ in

* mali pmoꝝ duoꝝ hominũ.·⁊ quanta ſit co fuit Ecceq̊ quõ ꝑ pᷣmũ peccatu oꝛdo
Wiichnt obligatoo. vniuerſi fuit violatꝰ.⁊ ſua plłcritudo de
R Sicnlas⸗cet. iuaaſtata ⁊ deturpata. ⁊ in hoc honoꝛ dei
ätkie Joniã aũt offenſa pmoꝝ pen/ fuit leſus. qͥ fecit pulcritudinẽ ⁊ oꝛdinẽ
enmpnr ũ eſt ᷣma inter om̃s in natura creaturaꝝ.⁊ etiã deꝰ in ſuo madato⸗ pce
ſnsn⸗ huana.iõ neceſſeẽ ĩ ſpeciali tra pto eſt Ztẽptus er inhonoꝛat.et ſuꝰ ad/
iimuinn ctare de illa ⁊ videre magnitudinẽ illiuns uerſariꝰhonoꝛatꝰ Etiã factũ eſt magnũ
Nimneinatt pmi mali ⁊ obligatõeʒ ꝓ illo malo. Uñ malũ ſeruitoꝛib dei.qꝛ dyabolłꝰ acqͥſiuit
mni 16G qꝛ maioꝛ ⁊ dignioꝛ res eſt libeꝝ arbitrin oẽs hoĩes et deꝰ eos ꝑdidit. Ecce q̃nta
aundetc ⁊ volũtas libera.ideo nullũ maiꝰ maluz dãna et qnte iniurie. Ecce qᷓnta obliga/
Enndſa q́; malũ volũtatis ⁊ liberi arbitrij.⁊ mo tio eſt ad reꝑandũ ct ſatiſfaciẽdũ ꝓ illis.
tſcnuhti dicũ malũ eſt ibi magnũ.Et qꝛ oẽs cre· ⁊ ꝓ honoꝛe violato.Quõ aũt poterũtre
ſuſouaen, ature erant facte ꝓpter libeꝝ arbitriũ ho ari oĩia iſta: Impoſſibile eſt em̃ ꝙ ho,
Guegi mis ad ſeruiẽdũ ei.qꝛ ita exigebat digni mo ſatiſfaciat et tñ ipᷣe debet. Hr
loochi dant tas ⁊ excellẽtia liberi arbitrij.iõ quia hõö· ¶ O, ois hõ ſi vult et debet liberari ab
üdchticn coꝛrupit libeꝝ arbitriũ.deſtruxit ⁊ viola illa obligatõe infinita et reſtitui ad illud
ötinnde uit totũ oꝛdinẽ vniuerſitatis creaturaxꝝ. bonũ ꝓpter qð factꝰẽ.indiget ſatiſfacti/
iuſettai qꝛ ꝑdidit ſeipʒʒ ita vt nil valeret.⁊ in ꝑdẽ one infinita quã nõ põt facere nec ſolue/
licbont Adao ſeipʒʒ.totũ oꝛdinẽ reꝝ turbauit.quia reniſi ꝑſona infinita.q̃ ſimul ſit de ⁊ hõ
1wininii hõ erat digniſſima creaturaꝝ q oꝛnabat in eadẽ ꝑſona.qᷓ ꝓ ſeipᷣa nulli pene ſit ob
Ppena tia t⁊ decoꝛabat totũ vniuerſuʒ.⁊ ſic nõ ſibi/ ligata. itulus.cclill.
umhiit hu. iöißinocuit tm. ſed totũ vninerſum defoꝛ A RX
eagendd bi poſuerat in mũdo.⁊ q̃ntũ in eo fuit fru/ Llaratũ eſt ꝙ malũvolũtariũ
rCcgttn ſtrauit oẽs creaturas.⁊ ſic voluit hono -Hhomis qð fecit eſt infinitũ.⁊
gt niidn rẽ dei violare⁊ ãnihilare deſtruẽdo ſuuʒ culpa hoĩs eſt etiã ĩfinita et iniuria ⁊ of/
Gpoſihcn oꝛdinẽ ⁊ pulcritudinẽ ſui oꝛdinis. Ecce fenſa.et qꝛ culpe ĩfinite debet᷑ pena etu
aupaun magnũ malü.⁊ hoc fecit volũtarie.⁊ eſt nitio infinita. et h declaratũ eſt in capi/Ti. lxx
Pncton in culpa met. Itẽ etiã ꝑdendo ſeipʒ. fru/tulo de cõꝑatione homis ad alias res ꝑ xij.
Genn us ſtrauit intentõʒ dei qntũ in eo fuit. vt ni differẽtiã liberi arbitrij.Et niſi culpe de
Nler i⸗ hil ampli valeret ad illud q deꝰ inten/ tur debita pena.eſſet dare vacuũ in vni⸗
+ debat facere de hoĩe.Et qꝛ fregit pꝛece uerſo qð natura nõ patit᷑ nec deꝰ. qͥ oẽs
miuie ptuʒ dei foꝛtiſſimũ ſibi ſub maxia pena creaturas oꝛdinat recte ⁊ nihil relinquit
ginuns ſcʒ moꝛtis mãdatũ. cõſentiẽdo inimico inoꝛdinatũ ĩ vniuerſo. Et ideo de neceſ/
n ſ, dei2f. aciẽdo ciꝰ volũtatẽ. ↄtẽnẽdo mã ſitate hõ eſt obligatꝰ ad infinitã penã. et
egiud darũ dei ⁊ cõminationẽeiꝰ.⁊ tñ ipe non pↄñs ad eternã penã. Siaũt bõ debe⸗
6 tin poterat ignoꝛare illũ qͥ ſuadebat eivt frã at iuſte liberari ab iſta pena ĩfinita ⁊ eter
ene

Litulus c

na. neceſſe eſt ſatiſfaciat p ea. ? q' ſatiſ
factio ſit tanta.qnta pena ẽ ad quã obli-

gat.⁊ det tãtũ dᷣo de ſuo volũtarie ⁊ ſpõ
te p qnto nõ debuit deũ offendere neq;
inhonoꝛare. Et qꝛ hõ nõ deberet deum
inhonoꝛare etiã ſi neceſſe eẽt perire om̃e
qð nõ eſt deꝰ.⁊ ſi neceſſe eſſet perire infi/
nitos mũdos.ĩmo hõ poti deberet di⸗
mittere perire om̃s creaturas q̃ ſunt ſeu
poſſunt eẽ.añq; ihonoꝛaret ⁊ iniuriaret
Deũ ⁊ faceret aliqͥd cõtra ſuã volũtatẽ et
ptra ſuũ mandatũ. Pꝛo ↄſeruãda & om
ni creatura nihil deberet hõ facere cõtra
voluũtatẽ dei. Uñ deꝰ fecit om̃es creatu/
ras de nihilo. YFacere ̊ ↄtra volũtatẽ ði

nõ eſt com ꝑabile alicui dãno ſeu inbo⸗
noꝛare dcũ. Igit᷑ ſi hõ vult liberari a pe

na ad quã eſt obligat? ppter offenſam et
iniuriã dei.⁊ q deũ iniuriauit⁊ inhono
ranit.opoꝛtz ꝙ reddat aliqͥd deo ⁊ ſue iu
ſticie ꝑ honoꝛẽ quẽ abſtulit maiꝰ qᷓ; ſit il
lud ꝓ qͥ nõ debuit deũ ĩhonoꝛare. nec fa
cere ↄtra ſuã volũtatẽ. nec aliter ſatiffa/
cit. Apparet g& ſatiffactio quã hõ debz

dare deovt liberet᷑ ſit infinita.qꝛ pena eſt

muiinfinita ⁊ debitũ ifinitũ.⁊ ſi nõ ſoluit de
briltã ſatiffactionẽ nõ eſt dignꝰ nec debet
.— liberaria pena quã dʒ. qꝛ neceſſeẽ ꝙ ad
oẽ peccatũ ⁊ culpã aut ſeq̃tur pena aut
ſatiffactio.aliter eſſet inoꝛdinatio in vni
uerſo.qꝛ ipᷣa pena ſeu ſatiſfactio oꝛdinat
peccatũ ſeu ipᷣ̃am iniuriã.⁊ qꝛ etiã culpa
nõ deſtruit᷑ niſi ꝑ ſuũ ↄtrariũ ſcqʒ ꝑ meri
tum.nec offenſa ſiue diſplicitũ nõ remo
uetur niſi ꝑ placitũ.iõ oꝑtet ꝙ hõ vt de/
ſtruat culpaʒ faciat aliqð meritũ qð ſit
tantũ qnta fuit culpa ſeu pctm̃.⁊ vt de/
ſtruat diſplicitũ dei. oꝑtet ꝙ faciat deo

ctãtũ placitũ q̃ntũ fuerat diſplicitũ.alit

culpa ⁊ iniuria remanerẽt in ſuo vigoꝛe
nec hõ poſſet deo reuniri.neq; recõcilia/
ri niſi illud tollat᷑ de medio qð impedit
ecoꝝ vnionẽ. Igit᷑ ad recuꝑandã amici/
ciã dei ꝑfectã neceſſe ẽ ꝙ reddat deo infi
nitã ſatiſfſactionẽ ꝓpt᷑ obligationẽ infi9/
nitaʒ. ⁊ ꝙ B faciat ded magis placite qᷓ
O) ſatiſ diſplicuit ſibi. Ergo neceſſe ẽ ꝙ talis ſa/
factõ dʒ tiſfactio ſit voluntaria libera ⁊ amoꝛoſa
eẽ volũ/ ꝓcedẽs de intimo coꝛdis affectu.de op/
taria tima volũtate ſine aliq̃ coactõe ⁊ ſine vi/

BM

—2

.

olentia. aliter ſatiſfactio nõ eſſet accepta .

bilis deo. nec tolleret in:uriã.nec ꝑ ↄñs

vnit ⁊ ↄiũgit hoĩem cũ deo.nec tollit in
imicicias.nec deũ placat. Nõ põt &̊ ho/
mo ſine tali ſatiſfactõe voluntaria libera

ria ſua obligatõne neq; reſtitui ad illud

bonũ ppter qð factꝰeſt neq; deo recõcili
ari. Et qꝛ nullꝰhomo qͥ eſt obligatꝰ ⁊ de
bitoꝛ pene infinite põt ſatiſfacere nec ꝓ
ſe nec ꝓ alio.nec pᷣt habere talẽ ſatiſſacti

onẽ infinitã.qꝛ nec oẽs hoĩes inſimł nꝰ

infiniti mũdi ſi eẽnt.poſſent ſatiſfſacere

ꝓ tali debito.neq; qͥ cquid eſt citra deuʒ

nec aliqͥs hõ purus.nec oẽs inſimul.cũ
ſint obligati ad penã ĩfinitã. poſſent ſol
uere tãtũ debitũ.nec facere deo tãtũ ſer/
uitiũ volũtariũ qð deſtrnat ⁊ vincat in/

iuriã iam factã.⁊ hoc maxĩe quia qͥcqͥd

poſſent facere totũ iã debent⁊ ſunt in de

bito.ſed tal ſatiſfactio debet fieri de aliq̃

qð nõ ſit iam debitũ deo neq; deo obli⸗
gatũ. Jõ cõcludit᷑ ꝙ cũ illud qð dʒ hõ
ſoluere deo ꝓ ſatiſfactõne dʒ eſſe maiꝰ qᷓ;

q cquid eſt citra deũ.⁊ hoc nõ eſt niſide/

us.ſeqͥ tur ergo ꝙ nullłꝰpᷣt facere iſtã ſatiſ

factionẽ niſi deꝰ.⁊ nulł debet ⁊ tenet᷑ fa/

cere niſi hõ.g opꝑtʒ ꝙ ille qͥ faciet ſit deꝰ⁊
hõ.ita ꝙ ſit vna ⁊ eadẽ pſona q̃ ſit deꝰ et
hõ.ita q; nõ ſit aliꝰdeꝰ⁊ aliꝰ hõ.ita ꝙ nõ
ſint due pſone.ſʒ ita ↄiungant᷑ due natu
re ſcʒ dei ⁊ hoĩs vt idem ſit deus qui eſt

hõ. Mam ſi aliter ↄiungant᷑ impoſſibile
eſt ꝙ ſatiſfactio fiat.qm̃ ſi ſit aliꝰ deus et

aglius hõ.tũc deus faceret qð nõ debet.⁊

homo faceret qð nõ põt. Ut igit᷑ hãc ſa

tiſfactionẽ faciat deꝰ ⁊ homo.oꝑtz eũdẽ tiſfactoꝛ
eſſe ꝑfeciũ deũ ⁊ ꝑfectũ hoĩem. qm̃ eam ni ſitðᷣs
nõ põt facere niſi verus deꝰ.⁊ eã nõ de/ ⁊ homo

bet facere niſi verus hõ. Itẽ ſi ſatiſfactõ
debet fieri ⁊ hõ liberari. neceſſe eſt inue/

nire deũ⁊ hoĩem ſeruata vtraq; natura ĩ
ſua integritate. ⁊ neceſſe eſt has duas na
turas ↄiungi invnã ꝑſonã ſicut coꝛpus
⁊ aĩa rõnalis ↄueniũt in vnũ hoĩeʒ.qm
aliter fieri nõ põt vt idẽ ipᷣe ſit de ꝑfectꝰ
⁊ pꝑfectus homo.Et tũc talis ꝑſona erit

infinita.⁊ etiã tunc talis ꝑſona habebit

O, ſa⸗

in ſe aliquid qð ſuꝑabit quicquid eſt ci /

tra deũ ⁊ erit maius qᷓ; om̃e debituʒ qðᷣ

deberent ſoluere oẽs hoĩes ꝓ ſatiſfactõe.

itaopte
teritiol
godeb
ſonäne
po gui h
nenit olaig
perinn böͤlne
plaam mentt
tüin
0

infnini cit
cüdo⸗
fictpl.
deoe⸗
ritum
finitüi
fenſa
ptede
cntis⸗
pone
ſrvet
omer
ſenla
K

Ptaſt reiſti
bon infin
liqe
W

hn⸗

Ti. cclii. De cõditõibus redẽptoꝛis

icchtene
£ Et cuz talis pſona nihil ꝓ ſe debeat. qe
onapplitin ita oꝑtet eſſe ꝙ nihil ꝓ ſe debeat.⁊ ſic po
öhitsbo, terit ſoluere ꝓ oĩb qͥ nõ poſſunt reddere
lunmeben qð debẽt qꝛ nõ habẽt. Igit᷑ extra talẽ p/
Kmictui ſonã nõ põt inueniri ſatiſfactio infinita
Gdonaj In xp̃o quã hoĩes debẽt ad debitũ infinitũ. In
kobliapne inuenit᷑ ſola igit᷑ tali ꝓꝑſona pᷣt inueniri illud quo
fiennt meritũ? hõ indiget. Uñ talis pſona poterit hr̃e

– placituʒ meritũ infinitũ.⁊ etiã poterit facere pla

biegiinn infinitũ citũ infinitũ dupliciter. pmo qꝛ deꝰ. ſe/
ſrlnkie cũdo qꝛ erat ꝑſona ĩfinita ex ꝑte dei cui
ckannn fiet placitũ.q; om̃e placitũ ⁊ acceptum
Gitinlil deo eſt infinitũ Etſic duoby modis me
ti olens ritum ſen placitũ qð poterit facere erit ĩ/
* finitũ Sʒ culpa homiĩs ſeu iniuria⁊ of
*RH fenſa fuit ſolum infinita vno mõ ſcʒ ex
iemuti⸗ pte dei ↄtra quẽ facta eſt.⁊ nõ expte faci
münnide entis.⁊ iõ meritũ ſeu factũ placitũ talis
tineii pſone infinite erit maiꝰ.⁊ ſic vincet ⁊ de
Gawatt ſtruet totaliter ⁊ ſuꝑabit omnẽ culpã: ⁊
obns om̃e demeritũ.⁊ omnẽ iniuriã ⁊ oẽm of
impi fenſam ⁊ ome diſplicitũ qð eſt ↄtra deũ
ſenan ex ꝑte hoĩs. Ergo ſi talis ꝑſona infinita
hͤniſg, det aliqd de ſuo p hoĩbo ad ſatiſfaciẽdũ
Nnriſiſi ꝓ eis iuſticie dei.⁊ h̊ cũ bona voluntate
armni cum intimo coꝛdis a ffectu. tũc ſatiffaci
fritſint et deo totaliter ⁊ tollet iniuriã ⁊ offenſaʒ
niſidet omnẽ.Sic ̊ habemꝰ iã dictũ q̃ ſunt ne
hoiag ceſſaria.⁊ qbus indiget hõ ſi velit ⁊ de/
ntdvenun beat liberari. Pꝛimũ eſt ſatiſtactio infi/
tanslick nita volũtarie facta.Secũdũ eſt ꝑſona
kinpoſible infinita q̃ ſimul ſit deus ⁊ homo.
azous De cõditionibo q̃s dzʒ hr̃etalis ꝑſona
ſeetel 1 infinita qꝗᷓ rreſſanie ſatiſtactione.
birthicg b⸗ EKCitulus. ccliij.
apni ſr qꝛ natura humana indiget p
n aſein i ſua liberatõe tali ꝑſona infinita
1tiodo 1e Jq ſimul ſit de ⁊ hõ. ideo vlteriꝰ
ſinſri ↄſiderare ⁊ inueſtigare debemꝰ decõdi/
ſeckne tionibo neceſſarijs q̃s debet hf̃e iſta ꝑſo
zonmni na.q̃ ↄueniãt ſatiſfactioni.qm̃ ſi nõ ha/
1oduult beat oẽs cõditões q̃ reqͥrunt᷑ ad ſatiſfa/
ſancpee ctionẽ nõ ſatiſfaceret ꝓ hoĩbo.⁊ ideo oꝑ/
ieige tet ꝙ ſit ꝓpoꝛtionata ſatiſfactioni ſicut
ſbehin Oo redẽ homo indiget.Etiõ oꝑtet ſi de gene/
Nou ptoꝛ ſit re iſtius homĩs qui eſt obligatꝰ ad penã
. ſtn pomo infinitã ⁊ nõ ſit de nouo factꝰ ſicut pᷣmꝰ
, hõ.qm̃ ſi nõ ſit de genere pmi homĩs qͥ ẽ

ſ 6 debitoꝛ.tunc talis hõ qui eſt de inq̃ntũ
fni⸗ hõ nõ ꝑtinebit ad genus humanũ.nec

H

ad homies deſcendẽtes a pmo hoĩe qui
fecit offenſam. Quare ſequit᷑ nõ debz
ſatiſfacere ꝓ illo qᷓntũ erit de ilio. Sicut
em̃ iuſtũ eſt vt ꝓ culpa ⁊ offenſa oĩs hõ

ſatiſfaciat. ita etiã oꝑtet ꝙ ſatiſfaciẽs ſit

idem cũ eo qͥ obligatꝰeſt.Opoꝛtet em̃ q;

ſit eiuſdẽ generis. aliter nec pmꝰ hõ nec

duob bᷣmis hoĩbus obligatio in om̃es

hoſĩes deſcẽdit.ita nullꝰ niſi qui de ipᷣis

naſcit᷑ debet ſatiſfacerep illa obligatione
hoĩm.Optet ̊ qꝙ ille hõ qͥ ſatiſfaciet na/
ſcat᷑ de genere pᷣmi hoĩs.qꝛ hoc reqͥ rit ſſa
tiſfactio.¶ UVlteriꝰ oꝑtʒ ꝙ talis homo qͥ O redẽ
ſatiſtaciet ꝓ humano genere.ↄcipiat᷑ et ptoꝛ ge/
generet᷑ mundiſſime.ſcʒ ſine libidine ⁊ ſi neret᷑ ſi⸗
necoꝛruptõe.⁊ iõ ſine coitu. Uñ qꝛ iã de nelibidi

claratum fuit ꝙ mẽbꝛa genitalia tam in ne

viro qᷓ; in muliere ſunt mẽbꝛa inobediẽ Ti.ccxl/
tie.⁊ ꝙ mouent᷑ ↄtra rõnem.⁊ ideo ſunt viij.
mẽbꝛa peccati.⁊ mẽbꝛa rebellionis. Et
ideo h̊ fuit cauſa q oẽs homiĩes ſunt re/
belles.qꝛ ꝑ ipᷣa mẽbꝛa libidinoſa generã
tur ⁊ ꝓducunt᷑.ita ꝙ; ꝑ illud mẽbꝛũ geni
tale intrat oĩs coꝛruptio in om̃s holes.
Optet ̊ qꝙ talis qͥ debet eſſe deꝰ ⁊ homo
⁊ qͥ ſatiſfacietp hoĩbo.q; nullo mõ ſit cõ/
ceptus nec generatꝰ ꝑ mẽbꝛuʒ genitale.
cum ip̃ᷣe debeat deſtruere omnẽ culpã ⁊

om̃e peccatũ.qꝛ iam eſſet in carne initiũ

coꝛruptionis ⁊ culpe.⁊ tũc eſſet debitoꝛ
obligatus eſſet ſicut alij hoĩes.⁊ tunc
nõ poſſet ſatiſfacere ꝓ alijs hoĩbus. Na
tura ergo ſatiſfactõis exigit q; caro illiꝰ
homis nõ ſit generata ꝑ viꝝ. nõ debet
eſſe de ſemĩe viri. quia ſi ſic nihil valeret Optuit
nobis ꝙꝓ ſatiſfactione.⁊ ſic erit ſine patre xpᷣʒ ſine
imediato Erit ̊ talis homo foꝛmatꝰqᷓn virili ſe/
tum ad coꝛpus imediate ꝑ manũ ði.qꝛ minecõ
aliter fieri nõ poteſt.Quia ſicut pᷣmꝰ ho cipi
mo ĩmediate factꝰfuit ꝑ manũ dei.ita et
ſecundꝰ. Sed qꝛ oꝑtebatvt iſte ſecundꝰ
homo q ſatiſfaceret ꝓ hoĩbe naſceret᷑ ab
homie.ſcʒ a virovel muliere.⁊ de genere Optuit
bᷣmi homĩs.⁊ cũ mulier eſt oꝛdinata ad mariã eẽ
ↄcipiendũ ⁊ ad nutriendũ ⁊ ad lactan⸗ vᷣginem

dum.ↄueniẽtius fuit vta muliere gene/
raretur qᷓ a viro.⁊ h̊ ſine ↄcupiſcẽtia li/
bidinoſa mulieris.ita q; iſta mulier deq̃

foꝛmabat᷑ nullã ſentiat libidinẽ. ĩmo ne

86 2

ceſſe eſt qy in illa mkiere nũc fuit libido.
⁊ iõ neceſſe eſt talis mulier ſit virgo ꝑ

erat ↄceptũ in vulua mulieris.ſed ĩ ven

Optuit
xp m na
ſci ex vᷣ⸗/
gine

petua.Et qꝛ tale coꝛpꝰipᷣius homĩis nõ

treꝑ virtutẽ deide ſanguine mulieris ſi
ne violatõe virginitatis.iõ etiã neceſſe ẽ
qꝙ talis hõ etiã naſcat᷑ de ipᷣa młiere ſine
fractõe ⁊ aptione vulue mulieris.Quia

ſicut nõ intrauit.ita nõ debet exire Quo

niã vulua mulieris nõ aꝑitur niſi ꝑ mẽ/

bꝛum viri cũ libidine.iõ cũ vulua illiuſ
mulieris nullo mõ debeat aꝑiri ꝑ mem/
bꝛum viri.ſeqͥ tur ꝙ ille hõ naſcendo de
tali młiere nullo mõ debeat aꝑire vuluã
eius.aliter relinqret in ipᷣa ſigna libidis
⁊ coꝛruptõis carnis ⁊ ſigna.ac ſi ipᷣa li/

bido pᷣceſſiſſet ⁊ fuiſſet aꝑta ꝑ mẽbꝛũ vi

ri.q̃ oĩla debẽt eẽ aliena ab ipᷣo hoĩe ques

reqrit dinina iuſticia ⁊ humana obliga/

tio.cũ debeat ſũme diſtare a libidie ⁊ ab

omi veſtigio libidinis. Uñ ałs faceret

opus qð ↄſueuit mẽbꝛũ virile facere ſcz

vnluã mulieris aꝑire.⁊ tñ debet eſſe elõ
gatus ab illo mẽbꝛo totaliter ⁊ a ꝓpꝛio

oꝑe.qð ſolũ illi mẽbꝛo vicioſo ac rebelli
⁊ libidinoſo ↄuenit. Ergo neceſſe eſt q;

ille hõ qͥ ꝑ manũ dei fuit foꝛmarꝰ intus
in ventre virginis mulieris ſine om̃i li/

bidine naſcat᷑ ⁊ exeat ſine aptione ⁊ vio⸗

latiõe ſicut intrauit.⁊ vt ipᷣa maneat vir
go incoꝛrupta.i Et vt ĩ generali ⁊ bꝛeui
ter ↄcludamꝰ oẽs cõditões ꝑſone illius
infinite.q̃ neceſſaria eſt hoĩ ⁊ nature hu/

maneꝓ ſolutõe ſatiſfactõis:oꝑtet ꝙ ha/
beat tales cõditões ex pꝑte humanitatis

⁊ aĩe ⁊ coꝛꝑis q̃ nullo mõ derogẽt n cõ

trarient᷑ diuine nature⁊ deitati.nec dero
gent nec diſcõueniãt ſatiſfactioni ⁊ ſolu

tioni.ꝓ qua facienda eſt neceſſaria nobᷣ

illa pſona.ĩmo totaliter ↄueniãt ⁊ ꝓpoꝛ/

tionent᷑. Et iõ exinde poſſumꝰ cõclude/

re in ſpeciali oẽs cõditões q̃ntũ ad aĩaʒ

⁊ qᷓntũ ad coꝛpꝰ⁊ q̃ntũ ad vnionẽ anĩe⁊

coꝛꝑis cũ natura diuina in vna ꝑſona.
Eit qm̃ in natura diuina funt tres pſo-

ne realiter diſtincte.ſcʒ pater ⁊ fil⁊ ſpũſ
ſctũs.iõ videamꝰq̃ ꝑſona eſt magis cõ/
ueniens vel pater vel filiꝰ vel ſpũſſctũs
cũ qua vniret᷑ hũanitas ſeu coꝛpꝰet aĩa.

Et apparet ꝑſona filij ſit magis cõue

CTitulus.ccliiii.

niens. vt ſit vna pſona in duab natun. O, filiꝰ

qm̃ ꝑſona filij dei hʒ multas ↄueniẽtiaſ ſit incar
cũ hoĩe.qð nõ habent alie ꝑſone.U qꝛ natus

filiꝰeſt ꝓpductꝰ⁊ accepit oĩa que hʒ a pfe

⁊ accepit eſſe.ita homo etiã eſt pductꝰ et

accepit eſſe a deo. Et etiã filiꝰ eſt imago

patris increata.⁊ hõ eſt imago dei crea/

ta.⁊ ſic magis ↄuenit ꝓductus cũ pdu/
cto q; ipꝛoductꝰ.iõ magꝭ ↄuenit ꝑſonaea
filij dei qᷓ; patris.⁊ etiã qꝛ magis ↄuenit

imago cũ imagine qᷓ; ille qͥ nõ eſt imago
ideo magis ↄuenit filius qᷓ; ſpũſſctũs.
Etiã qꝛ erit filiꝰhoĩs ↄuenit ꝙ potiꝰ ſit
filius dei.quia iã filiꝰdei eſt.q;ᷓ ꝙ ſit ſpi/
rituſſctũs.qꝛ rõnabile eſt ꝙ qͥ patrẽ ha/
bet in celis.ꝙ matrẽ habeat in terr.. Itẽ

Ti. ccx

quia hoĩes ſũt filij dei ex ꝑte aĩe vt ꝓba xviij.
cum eſt q;uis ſint defoꝛmati.iõ magꝭ cõ

uenit filiꝰ dei naturalis q; ſpũſſctũs.
¶Si alis pſona infinita inqntũ ho/
mo debeat eẽ moꝛtalis vel ĩmoꝛtalis ad

ſatiſtaciendum.
(Eitulus. ccliiij.
AVoniã aũt talis ꝑſmona erit infi/
q Mnita q̃ ſimul de ſit ⁊ hõ.ideo eſt
Nneceſſaria ꝓ ſatiſfactione totius
humane nature.vt ſcʒ habeat in ſe aliqͥd
mar q; q quid eſt ſub deo.qð ſpõte det
⁊ nõ ex debito deo.qdð extra talẽ ꝑſonam

talẽ ſimilẽ vel aliqd tale inuenire nõ poſ
ſumꝰ.queramꝰ quid poterit dare talis

pſona qð valeattaãtũ.ꝑ qð poſſit fieri in

finita ſatiſfactio. Aut em̃ ille homo qui
ſimulerit deus ⁊ homo dabit ſeipᷣm aut
aliquid de ſe.videamꝰ ̊ qualis debet eſ
ſe talis datio ſeu donatio. Undecum ta
lis homo inqntũ homo eſt creatura dei
ſequit᷑ ꝙ quicquid habet eſt dei.⁊ eſt ob
ligatum deo:⁊ om̃ia que poteſt debʒ ðo
per pꝛimam obligationẽ naturalẽ.quia
quicquid habebit accepita deo.Et idðᷣo
debet deo honoꝛẽ. obedientiã ⁊ amoꝛeʒ.
⁊ totum quicqͥd facere poterit erit iam
deo obligatum ⁊ debitũ.nõ pꝛo iniuria

quia nullã fecit.ſed ꝓ naturali pᷣma ob/
ligatione.quia oĩa ab co accepit.Quo⸗

modo ergo poterit ſatiſfacere ꝓ alijs ho
minibo. cum om̃ia ꝓ ſeipᷣo debet.⁊ deus
ex debito exiget ab illo homie quicquid

habet ⁊ quicquid poterit.quia creatura

I debebi
motan bereſe
ps do gligie
ſbalt ſu debito
liſfacee gatior

—

ſuacit
ilebot
feſni⸗
Gien
cereps
Camol
nötene
vltier
giget
detvit
moꝛse
tumd.
caſetn
mocmtt
contiſt

poter
giam
uis
hilal
1ho
dei.
lline
mini
pote⸗
ſpon
veni
ppec
hoitm
netott
bitde
ſauite⸗
riſir
lame
nöy
eritd
moꝛi

Nuhtang.

ſlſ
Meniis ſin

None ig ,

authopft
ickoenche
fbckinue
agodaigen
cluscie⸗
Aenitora
usy
wockimag⸗
6ͤſis
mmopoſt
ögth⸗

₰

ipanihe

Nnemn ide

Mrdien oi i.

nömgai
hüſſais.

inti ho ,

martinid
rho idott
Nioperur
Atintnq
,göhürd
1nnigcten
nnirhör
ouderntſs
oſtfini
leboro
Pöment
glsdebete
ntann
Geammr
dei rcko⸗
nint
urglet
eb Elid⸗
inunn
toi in
proinan
Zibnntb
r o/
1,oo

M

.

2-—

ſua erit Queramus &ꝶe quid in ſe habebit
ille homo qð deo nõ ſit debitũ.ſed ſit ve
re ſuũ.⁊ qð deus nõ poſſit ab eo exigere
Si em̃ nil tale habet.nõ poterit ſatiſfa/⸗
cereꝓ alijs qͥ debent deo infinitũ ꝑ ſecũ
dam obligationẽ. Sed certe ille hbomo
nõ tenet᷑ ſe tradere moꝛti ſeu aĩam ſuaʒ ⁊
vitã exponerep honoꝛe dei.quia hoc nõ
exiget deus ex debito ab illo hoĩe. ſcʒ q
det vitã ⁊ aĩiam ſuã ad moꝛtẽ. UVñ quia
moꝛs eſt in oibus hoĩbus ꝓpter pecca/
tum ⁊ culpã.quia ſi pᷣmꝰ homo nõ pec/

caſſet nunq; moꝛtuꝰ fuiſſet.ã̊ cuʒ iſte ho⸗

Per
moꝛtem
xp̃ᷣs de/
buit ſa⸗/

tiſfacere

mo erit ſine pctõ ⁊ ſineom̃i culpa inno⸗/
centiſſimꝰcum ſit deꝰ.multo magis nõ

debebit moꝛi. Ergo ſi ille det ſponte ⁊ li

bere ſe moꝛti ad honoꝛẽ dei.tunc dabit
aliquid de ſuo qð deꝰ nõ exiget ab eo ex
debito.nec etiã poteſt ab eo exigi ꝑ obli/
gationẽ.quia nõ eſt peccatoꝛ Etiam nõ
poterit ſe magis dare deo qᷓ; dare vitã ⁊
aĩam ſuã ad honoꝛẽ illius. Nec etiã ali⸗
quid poterit dari pᷣcioſius deo.quia ni/
hil aſperi aut difficiliꝰ poteſt hõ ſponte
⁊ nõ ex debito pati.qᷓ; moꝛtẽ ad honoꝛeʒꝭ
dei. Igit᷑ ſequit᷑ ꝙ neceſſaria erit moꝛs

illius hoĩs ad ſatiſfaciendũ ꝓ alijs ho/

minibo. Ergo ꝑ ſolaʒ moꝛtẽ illius hoĩs
poterit fieri ſatiſfactio.ſeu ꝑ vitam ſuaz
ſponte traditã moꝛti ad honoꝛẽdei. In

uenimꝰigitur pᷣciũ ⁊ debitũ ad ſoluẽdũ

ꝓ peccatis ⁊ iniurijs ac offenſis omniũ
hoĩm. Igitur neceſſariũ eſt ꝓ ſatiſfactio

ne totius humane nature. qꝙ talis hõ qͥ

erit deus ⁊ homo.qui neceſſarius erit ꝓ
ſatiſfactõe ſit moꝛtalis.ita ꝙ poſſit mo/
ri ſi velit ⁊ hoc ſpõte.qᷓ;uis ſit deus. Et

tamen ipſum nullus poterit occidere ſi
nõ velit nec ↄtra ſuã voluntatẽ.⁊ hoc qꝛ

erit deꝰ ⁊ ſine peccato. Si em̃ nullo mõ

moꝛi poſſet nõ eſſet vtilis nec ↄueniens
ꝓ ſatiffactõe hoĩm.Et etiã hoc eſt ſũme
cõueniens vt ſatiſfactio fiat ꝑ moꝛtẽ.qꝛ
homãĩes ſunt obligati ad ſuſtinẽdũ moꝛ

tem eternã.ſed ↄuenientiꝰfieri nõ poteſt
vt homo euadat moꝛtẽ eternã quã debʒ

niſi homo ſuſtineat illã voluntarie qͥ nõ

debet. Sed homo qͥ iaʒ obligatꝰ eſt ad
infinitã penã.nõ poteſt ſoluere talem pe
nam.que liberet a pena infinita.qꝛ quã/

optet ꝙ det vitã ſuã voluntarie

——

Ti. ccho. De cõditõibus redẽptoꝛis

cunq; penã acciꝑet iuſte ⁊ digne eã ſuſti
neret. Ut igit᷑ homo qui eſt obligat ad
debitã penã poſſit euadere ipᷣam penaʒ.
neceſſe erit vt talis hõ ꝓ homie ſuſcipi/
at penã voluntarie ⁊ ſpõte.qͥ nil pene de
beat ꝓ ſe. Sed nulłtalis poterit eſſe ni/

ſi ille homo quẽ querimꝰ.qui erit deus⁊

homo.vt moꝛiendo ⁊ ſuſtinẽdo penam

ꝓ hoie quã ſuſtinere nõ debeat iuſte.ho/

mo ꝓpter eam euadat ⁊ moꝛtẽ ⁊ penam
quã debebat. Et ideo neceſſe erit ꝙ ille
homo qui eſt neceſſariꝰ nobis ꝓ ſatiſfa/

ctione poſſit pati ⁊ moꝛi ⁊ ſuſtinere pe/

nam ſi velit. ſed nullo mõ poſſit patinꝰ

moꝛtẽ nec aliquã penã cõtra ſuã volun/

tatem.nec aliqua res poſſit ſibi nocere ᷣ
ſuã voluntatẽ.ſed ſua voluntate pmittẽ

teri homĩes moꝛtales. qꝛ volũtarie erit
talis vt poſſit pati.ſed nõ cõtra ſuã vo/

luntatẽ. Neceſſe eſt etiã ꝙ ille homo qui

„7, .

erit neceſſariꝰ ꝓ ſatiſfactione noſtra intel
ligat ⁊ cognoſcat oĩa bona ⁊ om̃ia mala
homiĩs.⁊ cognoſcat ꝑditionẽ ⁊ lapſum
homiĩs.⁊ oĩa que ſunt neceſſaria ꝓ repa/⸗
ne ⁊ totali ſatiſfſactione.⁊ quid debeant

homines deo. ⁊ ꝙ cognoſcat de ſeipſo

quid erit illud qð oꝑtet deo fieri ꝓ hoĩs
ſatiſfactiõe.⁊ etiã ꝙ ipᷣe cognoſcat ꝙ ipᷣe

ſolus eſt qͥ poteſt ſatiſfacere ⁊ nõ alius.⁊

hoc ꝑ moꝛtẽ ſuã.etiã ꝙ ſi ie nõ moꝛiat᷑
ꝙ om̃s hoĩes ꝑdentur eternaliter.qm̃ ſi
nõ cogſceret hoc.nõ poſſet ſatiſfacere.qꝛ
ſciẽter
ꝓpter peccata hominũ.

.

O, xpᷣs
voluta/
rie moꝛi
gtur

te om̃ia poſſit. Nã ĩnocentiſſim erit.n
ꝓpter hoc talis hõ erit in miſeria ſicut ce

O⸗z xpᷣs
cogſcat
oĩa bõa
et mala
hoĩs

De benignitate amoꝛe ⁊ pietate.pati

entia ⁊ mãſuetudine ipᷣius.

XTitulus. cclv.

——

Cqm iam declaratũ eſt ꝙ ſatiſ/

ꝙ ſit voluntaria ⁊ ſpontanea cũ magno
coꝛdis affectu ⁊ optima volũtate.qꝛ ali

ter nõ tolleret offenſam ⁊ iniuriã que in/

ter deum ⁊ hoĩes eſt.nec placaret irã dei
ideo oꝑtebit ꝙ ille homo qui ſatiſtaciet
ꝓ hoibus nõ ſolũ moꝛiat᷑ ⁊ det vitã ſuã

moꝛti ad honoꝛẽ dei.ĩmo optebit ſi de⸗/

beat ſatiſfacere ꝙ ſuſtineat moꝛtẽ liben/

factio quã dʒ facere iſte hõ queʒ Ti.pᷣce⸗/
querimꝰ⁊ quo indigemꝰ.oꝑtet denti

/ *

.

Optuit tiſſime ⁊ volũtarie cũ deſiderio.⁊ cũ ia/ ꝓpinquꝰhomibo obligatis ad penã.O nen⸗
xpm ex timo coꝛdis affectu ad honoꝛẽ dei.quia qntũ homoꝛ tota humana natura debe ⸗
charita/ nullꝰpoterit eũ cogereniſi ipemet ꝑmit/ ret gaudere ꝙ talem poterit hr̃e hominẽ aht .
te pati tere velit Et ideo neceſſe erit ꝙ talis ho quiꝓ eis ſatiſfaceret. ſol
no ſit benigniſſimꝰ vt habeat volunta/ anue ille hõ poterit moꝛi ⁊ occidi dn
tem ita piã ⁊ benignã erga humanã na-/ ad honoꝛẽ dei⁊ qͥs eũ poterit occidere. lamt
turã Nios holes. “ diligat hoiles . Zitulus. cclvi. dͤß
7 cõpatiat᷑ eis.vt velit moꝛi ⁊ dare vitaʒ ;
ipᷣis.vt ꝑ moꝛtẽ ſuaʒ libᷣent᷑ a pẽis C IIE moꝛs . lenet
eternis.⁊ ꝙ; magis velit ſaluationẽ ho/ illius hoĩs qͥ erit de? ꝛ⁊ homo EPono velt
minũ q; ſeruare vitã ſuã.qm̃ ſi nõ ſit itaꝰ erit totũ pᷣciũ ⁊ ſatiſfactio li/ ridd i
tunc nõ moꝛiet᷑ p hoĩbo.qꝛ nullus pote berationis hoĩm ſi ſit volũtarie ⁊ ad ho itolns rantt
rit eũ compellere ad moꝛiendũ niſi pce- noꝛẽ dei ſuſcepta.iõ vlteriꝰ inueſtigãdũ iplu; clam
dat ex e mera voluntate pia ⁊ bona. Et eſt quõ poterit ille hõ vitã ſuã dare moꝛ temc
ideo oꝑtebit ꝙ nõ attẽdat ad maliciam tci ſponte ad honoꝛẽ dei.an ipᷣemet ſe de⸗ K
hoĩm. nec ad iniurias nec ad offenſas. beat occidere.vel an alij eum debeãt oo bebe
&pᷣs pa ſed magis attẽdat ad homĩes ꝓpter na cidere Sʒ ꝙ ipemet ſe occideret.hoc nõ 5 de tinl
tiẽdo ðᷣ/ turam humanitatis.⁊ diligat eos inqn eſſet ad honoꝛẽ dei.ĩmo ↄtra honoꝛẽ dei buit bb e
buit na/ tum ſunt homĩes ⁊ poꝛtãt dei imagin ergo neceſſe erit ꝙ alij cuʒ occidant.⁊ ꝙ alijs o mM.
turã hu ꝓpter aĩiam ronalẽ. ⁊ inqᷓntũ ſunt ſui fra iðpe velit ⁊ ꝑmittat ſe occidi ad honoꝛeʒ ciiild un
manã ĩ/ tres ꝑ ſui naturã.Et iõ oꝑtebit ꝙ nõ ha dei. ⁊ tunc etiã oꝑtet ꝙ ipᷣe habeat inimi m
ſpicere beat hoĩes odio ꝓpter peccata ⁊ mali / cos q eum occidant ⁊ ꝑſequant᷑.⁊ opꝑtet wul
CcCeias coꝝ.ſed magis cõpatiat᷑ ⁊ doleat wetiãa ſit aliqua cauſa.q̃ ſit ad honoꝛem in
malis coꝝ.qm̃ ſi talis nõ eſſet.tũc nõ e/ dei/ꝓ qua ſuſtinenda ⁊ defendẽda. ipſe gii
ſet ↄueniens ꝓ ſatiſfactõe.⁊ tali hoĩie in / det vitam ſuã ad moꝛtẽ.⁊ ꝙ ꝓ illa cauſa n
diget natura hũana. nec poteſt aliter li· alij occidant eum. Et ideo inueſtigemꝰ „
berari.Et ideo neceſſario oꝑtebit q tan quõ poterit hoc fieri Joõ ↄſiderare de/ dNd
ta ſit ſua bonitas ⁊ benignitas.ꝙ vin / bemꝰ ꝙ iſte erit ſol? bonꝰ inter oẽs hoĩes rUUdU
cat maliciã ⁊ nequitiã.⁊ tanta ſit ſua mã ⁊ oeẽs alij erunt mali.niſi mater ſua q̃ erit n
ſuetudo.qꝙ vincat oẽm crudelitatẽ ⁊ im · bona ex neceſſitate.Et cũ hoĩes ſinttẽo· i
pietatẽ.⁊ tanta ſit ſua patietia.q; vincat pſi ⁊ coꝛrupti ac ꝑuerſi vt declaratm eſtĩ Ti.cox e
omnẽ iniuriã ⁊ offenſam ſibi inferenda tractatu de lapſu ad longũ. ꝑ ↄñs faci/ te
Xp̃s de⸗ Et ideo oꝑtet ꝙ ſit talis ꝙ diligat omme unt mala oꝑa ⁊ ducunt peſſimã vitã.et 15
buit cru ſibi ↄtradicẽtes vel ꝑſequẽtes aut ipſuz totaliter faciunt ↄtra deũ oĩa oꝑa ſua.et ſſte
cifigẽteſ occidere volentes. ita q; tanta ſit in oo coõtra iuſtiſſimã eqͥrateʒ et veritatẽ.quia erw
diligere bonitas ꝙ om̃es remittat offenſas.⁊ de oẽs amant ſuã ꝓpꝛiã voluntatẽ ⁊ ꝓpꝛiũ un
nullo velit vindictã ꝓpter aliquã iniunri honoꝛẽ ⁊ nolũtcoꝛrigi nec audire coꝛre 1
am.qm̃ talis eſt neceſſarꝰ hoĩbus ꝓ ſa/ ptiones.Et qꝛ ille hõ ꝑfectus erit totus Q,xpᷣs d
tiſfactione. O qnta bonitas ⁊ benigni /· bonus ↄtrariꝰalijs hoĩbo. ideo oꝑtet ꝓpt᷑ ve mnmn
tas erit iſta ꝙ talis hõ iuſtus ⁊ innoccs qntũ poterit impugnet eoꝝ malã vitaʒ. ritatẽ t ln
velit moꝛi ⁊ dare vitã ſuã ꝓ hoĩb iniu / ⁊ mala eoꝝ oꝑa. ⁊ pᷣdicet ⁊ coꝛrigat ho/ iuſticas j
,„. ſtis iniqͥs malis ⁊ ingratiſſimis.ꝑditis mines ꝑ verba ſua.⁊ neceſſe erit ꝙ dicat debuit Rnid
⁊ om̃i pena dignis.⁊ ꝓ peccatis culpis veritatẽ hoibo quã hoĩes nolũt audire. occidii eglt
7 offenſis oim hoĩm totiꝰ mũdi.Et iðo Et ſic qꝛ etiã opa ſua erunt ↄtraria oꝑi/ W
neceſſe ẽ ꝓpter pᷣdicta ꝙ iſte hõ ſit de ge · bus alioꝝ incurret inimicicias ⁊ inuidi beci
nere eoꝛũdẽ hoĩm qͥ obligati ſunt ad pe am pluriũ qͥ nolunt audireveritatẽ.⁊ ſic Diſt lino
nam.ꝓpter amoꝛẽ vnitatẽ ⁊ ꝓpinquita/ pᷣdicando ⁊ tenendo ĩmobiliter⁊ inde/ ornini neb
tem.qm̃ magis diliget homies ⁊ cõpa/ clinabiliter veritatẽ ⁊ iuſticiã ⁊ viuen lagri tiie
tietur eis.qꝛ erit de natura eoꝝ. Uñ ſifi do ⁊ loquendo.plures habebũt eũ odio moc ⸗
ceret de nouo ſicut bᷣmꝰ homo.ñ eẽt tãẽtũ vſq; ad moꝛtẽ.Et ſic ſi iſto mõ ipᷣe ne; cbi hn

vnlmni
utammndode
Ubithonin

neitagi
tagccee
. —

mor
ſuſfmol⸗
innetasbe
iutffii
idertn
höenatſede
nmdcbeitoc⸗

ganborti 2,,e

nbonmede huie
NCdan 19 ke
iosdong cic
dberbini
uunitogee
dbonoren

ſcone der
fis hoien
iien
1
clrm 74
Phio tcn
ſninii
Gentiu
ini
ece.
6cinns
enne
”õ
Ciglto bte
nterin u
nr
rmige
Piin
t
hyun
odio
jſeneg

pꝓpterodiũ neq; ppter timoꝛẽ moꝛtꝭ nõ
velit deſiſterea veritate⁊ iuſticia ſic occi
dent eũ.quia ↄtrarieſt eis.⁊ipᷣe ꝑmittet
ſe occidi foꝛtiſſime ⁊ firmiſſime.ꝑſeuerã
do in his q dei ſunt. Nõne tũc dabit vi⸗/
tam ſuã ſponte ad honoꝛẽ dei? Quãuis
em̃ ipᷣe tenet᷑ dicere veritatẽ⁊ eã tenere vi
nendo ⁊ loquẽdo ad honoꝛẽ dei.tñ non
tenet᷑ moꝛiꝓ honoꝛe di ex debito niſi ipᷣe
Xpᷣs mo velit. Itẽ in hoc etiã dabit exemplũ effi/
riẽdo ð/ caciſſimũ alijs hoĩbo vt nullo mõ deſe/

dit alijs rant necrelinquãt veritatẽ dei nec iuſti/

exẽpluʒ ciam eiꝰ.nec recedant ab illa ꝓpter moꝛ/
tem quã aliqũ ꝓpter neceſſitatẽ patient᷑
vt ſoluant cũ illo qui nullo mõ moꝛide/
bebat.ſed ſponte ad moꝛiendũ ſeobtulit
in hoc fecit deo honoꝛẽ maximũ. Uñ
nõ erit hoc exemplũ magnũ ⁊ efficaciſſi
mü. vt ſic alij hoies poſtq; cognouerint
eũ ⁊ veritatẽ.⁊ q̃nta ꝑſona erat ipſe.ani⸗

Demoꝛte chꝛiſti

angeli malix neqſſimi. ⁊ iõ qꝛ ille erithõ
nou? in mũdo q pᷣdicabit ?⁊ doccbit no,
uã doctrinã ⁊ oĩa noua qᷓ̊ ꝑtinebuntad
honoꝛẽ dei.⁊ ad liberationẽ hoĩm.⁊ too

taliter oꝑabit᷑ oĩa qᷓ faciet ↄtra dyabolũ
⁊ ad ſuũ regnũ deſtruendũ. Uñ cuʒ ille

hõ debeat liberare gen? humanũ ab ob/
ligatõe infinita ⁊ ſatiſfacere ꝓ oĩba oꝑtʒ

ipᷣm pugnare totis viribo ↄtra captiui/
tatẽ hoĩm.vt remoueat hoĩes a captiui/
tate dyaboli.Uñ dyabolꝰ erit pncipaliſ
⁊ capital inimicus eiꝰ.⁊ ſic inter eos erit
bellü ſed ſecretũ. Nã dyabolłꝰ videns ta⸗
lẽ nouũ hoĩem qͥ nũq; apparuit in mun
do.⁊ ſup quẽ nullã poterit habere ptãtẽ
timebit ſuũ regnũ ⁊ dũiuʒ ꝑdere. ⁊ ſic re
ſiſtet totis viribo huic homi.⁊ ſuadebit
ſuis mẽbꝛis.ſcʒ malis hoĩbo vt eũ occi/

dãt ⁊ ꝑdant.⁊ G̊ qꝛ ipᷣe nõ pᷣt ſibi nocere

ꝑ ſe.⁊ ſic ꝑ mediuʒ alioꝝ occidet eũ dya/

men?᷑ ⁊ inflãment᷑ ⁊ imitent᷑ eũ.vt ꝓpter
nulla incõmoda q̃ eis poterit obeſſe de/
clinent a iuſticia quã deo debẽt. cũ etiaʒ
aliqñ de neceſſitate moꝛi debeãt. cũ ipſe
qui nec ꝓ ſe moꝛi ex debito debebat. nec
ꝓ alijs poterat cogi moꝛi.nec voluit pꝛe
ſeruare taʒ pᷣcioſam vitã.ĩmo ſeipᷣm ⁊ tã

pᷣcioſam ꝑſonã tam voluntarie dedit in

anoꝛtẽ ꝓpter veritatẽ ⁊ iuſticiã defenden

Adam.q;uis ex debito talis ꝑſona qꝛ erat
pho mo.debebat deo oẽm obediẽtiã.⁊ fa/

cere ꝓ veritate ⁊ deitate qcquid poterat.
⁊̊ virtute pᷣme obligatiõis.Attamẽ h̊

eſt citra moꝛtẽ.qꝛ ex debito nullo modo
moꝛi debebat.Etiõ moꝛiẽdo ſponte re/
linquit hoĩbus exem plũ vt ſiliter faciät
q ne timeant moꝛi. Sic ̊ q;uis illi qͥ oc
ciaigent eũ.mala occident voluntate.atta
men ꝛ ipᷣe ſuſtinebit hoc ſpontanea vo
luntate a d honoꝛẽ dei ⁊ ad vtilitatẽ toti/
ns huma ne nature.ideo laudabiliter et
miſericoꝛ Niter ſuſtinebit.¶ Sʒ mirãdũ
ecrrit quõ poterit eſſe tanta crudelitas in-

bolus qntũ in eo eſt. Et iõ ppt᷑ inuidiã Inuidi
quã habebit iſte mał angełcõtra iſtum a dyabo

nouũ hoĩem. inflãmabit ⁊ ↄcitabit ali/ li ↄcita/
quos malos hoĩes ſibi adherentes con uit inde

tra iſtũ.⁊ generabit tantã inuidiã cõtra oſi moꝛ
eũ.vt oĩno velint eũ occidere.qꝛ aliter ñ tẽ xpᷣi

poterit ei nocere Sic dyabolꝰ tractabit

moꝛtẽ ſuã.⁊ dabit totũ ↄſiliũ ſecretũ vt

occidat eũ ꝑ malos hoĩes miniſtros ſu

os ſi poteſt. nec aliter ceſſare poterit do/

nec hoc fecerit.quia nõ poterit ſuſtinere

talẽ hoĩem ſibi ↄtrariũ. Et ſic patet vñ
poterit tanta inuidia ⁊ crudelitas inſur⸗
gere contra eum Et hic apparebit ſum/
ma benignitas iſtiushomĩis.quia moꝛi
etur etiam ſponte ꝓ occidentibo ipſum.
⁊ pꝛo inimicis ſuis ⁊ pꝛo peccatis eooꝝ.·
Et ideo quia dyabołꝰ occidet talẽ hoĩeʒ Juſta
iuſtũ ⁊ innocentẽ qui nullo modo debet victoꝛia
moꝛi nec obligatur moꝛti. nec dyabolb xp̃ip dy
habet aliqð ius in eo.ideo ipſecõmittit abolũ ꝑ
maximã iniuſticiã õ iſtuʒ hoĩeʒ innocẽ moꝛtẽ
tem.ideo veraciter erat dignus ꝑdereto

cidebãt hbumanũ eſt ſub ptãte ⁊ captiuitate pᷣmi

nidia ⁊ mallicia in üllis hoĩbo ꝙ velint eũ

occidere tã bonũ hoĩem vt crit.qm̃ nul/
Vñ ſit li nocebit nee nocere poterit.qm erit ſũ/
oꝛta iui me benignꝰ. Maxia gͤ debet eſſe iſta in /

dia ex qᷓ uidia ⁊ malicia.Et vñ poterit iſta gene/⸗
xpᷣm oc/ rari: Et ideo notandũ eſt ꝙ totũ genus

;—R]———

tum ius qð credebat ſe habere ſuper ho
mines.qᷓ;uis in veritate nulluʒ habebat
Et quia ſicut inuaſit hominẽ in q̊ nullũ
ius habebat. ita ꝑdiderat ius ſi qð hr̃e
videbat᷑ in alis hoĩbo.Et ſic ille hõ ſatiſ
faciet pꝛo tota humana natura.⁊ moꝛie
tur laudabiliter ad honoꝛẽ dei. bera⸗

bit hoĩem a poteſtate dyaboli.⁊ hoc per pualet ⁊ magis ponderetq; numerus ⁊ lumne
Cbꝛiſtꝰ verã iuſticia. Et ſic vincet dyabolũ ꝑ iu magnitudo oĩm peccatoꝝ ⁊ offenſaruʒ Vgetch
vicit dy ſticiam verã.⁊ iuſtũ eſt ꝙ dyaboł ſit ca omniũ hominũ. . letqpns
abolũ ꝑ ptiuꝰeius ꝓpter iniuriã ⁊ iniuſticiã quã TLitulus.cclvij.
iuſticiã ſibi fecit.Et ſic hõ acqͥ ſiuit ꝑ iuſticiã po VUoniã aũt iam declaratũ eſt q; uioc.
teſtatẽ ⁊ dñiuʒ ſupꝛa dyabolũ.Et ſic dy q moꝛs iulliꝰhoĩs erit ſatiſfactio et can
abolus vicit pꝛimũ hoĩem ꝑ deceptõeʒ pᷣcium ꝓ peccato hoĩs ⁊ totius necde
⁊ falſam ꝓmiſſionẽ ⁊ ſubiugauit eũ ſibi. humane nature.⁊ pꝛo culpis offenſis et onich
ita homo vicit dyaboluʒ ꝑ iuſticiã ⁊ ca iniurijs hoĩm. ⁊ cũ iam declaratũ ſit q; numei
ptiuauit.Et qꝛ ille homo erit deꝰ ⁊ filiuſ qðlibʒ peccatũ ſeu offenſa ↄtra deũ aſc⸗ tatur.
dei.ideo nõ faciet dyabolo iniuſticiã.ſʒ dctn infinitũ.⁊ ꝙ habeat q̃ndã infini/ catam
faciet humanitati de dyabolo verã iuſti tem. oꝑtet ꝙ ſᷣm menſurã peccati et bino
ciam. Et ideo ſᷣm verã iuſticiã dyabol offfenſe fiat ſatiſfactio ⁊ cũ ꝓ vno pecca/ peccat
erit ſub pedibe iſtius homĩs.⁊ ipᷣe tene to infinite culpe.infiniti mũdi pleni cre riciq̃
bit ipᷣm iuſtiſſime captiuatũ. Ecceq̃lit aturis nõ poſſent ſatiſfacere.⁊ iõ cũ pec ſentis
poterit fieri vera liberatio hoĩm ꝑ moꝛ/ cata ſiue iniurie ſint ſine numero contra excog
tem illius qͥ erit ſił deꝰ ⁊ homo.⁊ a dya deiũ ⁊ poſſint eſſe ⁊ multiplicari in infi⸗/ oneſe
bolo ⁊ a peccato ſeu iniuria⁊ offenſa dei nitum ⁊ creſcere.videamꝰquõ moꝛs iſti geret
⁊ a pena infinita. Sic moꝛs iſto hois us hoiĩs qui erit de ⁊ homo.qui erit ne moch
vincet dyabolũ ⁊ omnẽ culpã ⁊ pecca / ceſſarius ꝓ ſatiſfactione. erit ſufficiẽs ſa ris.
tum. Et ſicut dyaboł?decipiendo hoĩeʒ tiſtactio ⁊ ſufficiens pᷣciũ ꝓ oĩbus pec/ Gnü
ſubiugauit eũ ſibi.ita decipiendo ſeißm catis oĩm hoĩm.⁊ videamꝰ etiã q̃lit p ꝰ* ias
qꝛ inuadet ⁊ occidet iſtũ hoĩem. capti / pongeret moꝛs iſta qᷓ; numeꝰ ⁊ magni Kin
uabit᷑ ⁊ ligabit᷑ ab iſto hoĩe cum adiuto tudo oĩm pctõꝝ.Jõ ad h̊ coòſcẽdũ op/ Dors pat
nio diuinitatis ꝑ iuſticiã. Et ſicut pᷣmꝰ tet põderare vitã illiꝰhoĩs q̃ntũ valebit Pppiepci ſcct
homo fuit ſub poteſtate dyaboli ꝓpter ⁊qnti valoꝛis ⁊ qnti pᷣcij erit. VUñ bũa/ dſiordi/ 0
inobedientiã quã fregit ⁊ fuit in ira dei nitas illiꝰhoĩs płꝰ valebit in pᷣcioſitate? TÜliaa bepcis ine
⁊ ſeꝑpatus a ↄſoꝛtio ⁊ amicicia dei.ita et ¶excellẽtia in nobilitate ⁊ bonitate ⁊ in di xpᷣi fuit ol
obedientiã iſt homis qͥ erit maioꝛ p/ gnitate q; oẽs hoĩes qͥ fuerũt ſunt⁊ erũt pᷣcioſioꝛ ſe
mo hoie.quã ſᷣuabit vſq; ad moꝛtẽ ĩcu ⁊4q pñf eſſe ⁊ qᷓ; om̃s creature.qꝛ hõ iſte oĩbo ho
ſiue ſcʒ tenẽdo vitatẽ ði ⁊ iuſticiãad quã erit deificatꝰ.⁊ſua humanitas eritvnita minibo ce
obligat᷑ oĩs homo.⁊ quã deꝰ vult ⁊ exi deitati iu vna pſona.Et iõ ꝓpt iſtã vni⸗ de
git ab om̃i hoĩe.homo erit dignus libe- onẽ ⁊ ꝓpt iſtð mr̃imoniũ altiſſimũ.iſta un
rari tam a ptãte dyaboli q; ab ira dei. et huanitas aſcẽdet ad ſummã dignitatẽ. lop
reſtitui ad amiciciã dei.qꝛ obediẽtia cjõ Siẽ eĩ iã declaratũ ẽ vel fuit de ſpõſa re Ti.cxx/ un
putabit᷑ p inobediẽtia. Sicut em̃ inobe ſpectu ſpõſi in capitlo deamoꝛe qlit᷑ſpõ xv. ſi⸗
dientia facta eſt ꝑ hominẽ. ita obedien- ſaaſcẽdit ⁊ nobilitat᷑ ppt᷑ ſpõſuʒ cui vni tin
tia etiã facta eſt ꝓꝑ hoĩem.⁊ maxime quia tur q;ᷓnis etiã ſit infima ⁊ paupꝛimaint᷑ n
iſta obedientia in infinitũ ſuꝑabit illaʒ. os mlieres.ſi aſſumit᷑ rege ꝓ regina. oN
quia erit facta cũ difficultate.ſ.moꝛtis. fit nobił ⁊ mañ valde.Silłxr erit de hũa ni
⁊ ꝑ maioꝛẽ ſcʒ hoĩem ⁊ filiuʒ dei. Et ita nitate hoĩs iſtiꝰ.qꝛ erit vnita ⁊ copulata e
magis erit acceptabilis deitati obedien inſeꝑabilit᷑ tãq; ſpõſ ſ õſo deitati. ⁊ iõ 2W8
tia voluntaria iſt homĩs q; fuerat diſ⸗ erit ꝓpoꝛtionata neceſſario iuxta digni/ o
plicibilis inobedietia pᷣmi homis.⁊ ma tatẽ deitatꝭ tãtũ qᷓntũ fieri poterit Etad d
ioꝛ erit honoꝛatio iſtiꝰ homis.qᷓ; fuerat huc iſta vnio erit maioꝛ młto qᷓ; ſpõſi ?⁊
inhonoꝛatio pᷣmi homis. Et ſic totalir ſpõſe.quia vna pſona erit deus ⁊ bomo
annihilat᷑ ⁊ deſtruet᷑ iniuria ⁊ offenſa p . ⁊iõ vt ille homo erit infinitus ⁊ płꝰvale ſif
mi homiĩs.⁊ a tota natura hbumana. bit qᷓ; omnes homines cum ſint finiti. A
¶ Dualiter moꝛs iſtius homis que eſt ⁊ etiam qᷓ; oeẽs creature.cũ nõ ſit compa ſn
neceſſaria ſatiſtactione oim hominuʒ tio inter finitũ ⁊ infinitũ. Et ideo ſi vo⸗ D

Stumnane⸗
.
Kintik
tiulkini
Olgt totins
dioeffnſoe
ehmniſtg
omndaidſe
tnciinfti
mihanie
Pnropeen⸗
dipier
töüe
ncdoNN
leri gifi⸗
Nönaoiti
ogbiciſe
üufist
voſbug vee
giialto
wPnagti

Neiläic
türaln t
1. Ditin.

npcoſunn Di
nienrtind t
it oneroit io

nighöikch
nscihnin t
ppkitinn⸗

nilini iſn
deſpaͤan
rdlitſi
izaim
upinuin
W
ran dehin
Naptu
uni
urnden,
nibin
i
o:Mo.
Gthele
ſnnd.
ſtong
bN

4

K

—

lumus ↄſiderare quõ moꝛs ei plus põ/
deret q; oĩa peccata.videamꝰ p q;to nol
let quis talẽ hoĩem occidere ſi eẽt pᷣſens
⁊ ſciret eũ talẽ et᷑. Ita ꝙ ſi diceret᷑ alicui
niſi occidas iſtũ hoĩeʒ tot mundꝰ ꝑibit
2 qͥ cquid deꝰ nõ eſt. certe nullꝰ faceret h
nec deberet facere ſi ſciret eũ talem eẽ.ꝓ
om̃i creatura ↄſeruãda.nec ſi infinitus
numerꝰmũdoꝝ ei daret᷑.tẽ ſi etiã dice
retur.tu occides illũ hoĩem.aut oĩa pec
cata mũdi veniẽt ſuꝑ te ⁊ ĩputabunt᷑ ti/
bi. nõne iſte diceret ꝙ citius vellet om̃ia
peccata mũdi ſuſtinere ſupꝛa ſe ⁊ ĩputa/
ri ei q; eũ occidere:etiã nõ ſolũ mũdi pᷣ/
ſentis. ſed oĩa que pñt fieri in futuro ⁊ qᷓ
excogitari poſſent.Et nõ ſolũ de occiſi/

one ſed etiã de qualibet pua leſione q̃ tä⸗/

geret ipᷣm. ꝓ qnto etiã aliqs nõ deberet
modicũ ledere ꝑſonã regis vel imꝑato/
ris. Vñ igit᷑ eſiet ̊ ꝙ aliqͥs hoꝛreret płꝰ
vnũ peccatũ in leſione huiꝰhoĩs q; om/
nia alia que poſſunt excogitari.qꝛ leſio
iſtius ꝑſone młto magis excedit ſinecõ

Moꝛs patione oẽs creaturas.Ecce igit᷑ mani/

xpᷣiẽ pᷣci feſtiſſimũ eſt ꝙ; nulla qᷓntitas magnitu/
oſioꝛ oi/ do ſeu multitudo pctõꝝ extra pſonã hu
bꝰpctis ius homis poteſt nec valet comꝑari vi
olationi ⁊ deſtructioni vite coꝛꝑalis ta/
lis homĩs. Quãtũ ergo bonũ eſt illud.
cxyuius deſtructio eſt täã mala: Si em̃ ex/
cedit om̃e bonũ creatũ.qᷓ; mala eſt eius
deſtructio.&̊ vita illius hoĩs pł erit bo/
num ⁊ marꝰbonũ ſine comꝑatione.q; il

la peccata ſint mala.que qdem peccata

ſua interfectio ſine eſtimatõe ſuꝑat. UUñ

ſi interfectio illꝰ?hoĩs ſupꝑat omnẽ mul/
titudinẽ peccatoꝝ q̃ cogitari poſſunt ex

tra pſona ei.⁊ ſi pctã: crimĩa tãtũ ſunt

odibilia qntum ſunt mala.⁊ vita illõho
minis tãtũ ſit amahilis qᷓntum erit bo/
na.ſequit᷑ ꝙ vita illiꝰhoĩs plus erit ama

bilis ⁊ magis bona.q; oĩa peccata ſint

odibilia ⁊ mala. Ergo tantũ bonũ tam
amabile ſicut erit vita illiꝰhomis q pꝛe/
cioſioꝛ eſt qᷓ; om̃e qð eſt citra deũ,nõ erit
ſufficiens ad ſoluendũ qð debet᷑ p pec/
catis ⁊ offenſis totius mũdi.cuʒ ſuꝑat
om̃e debitũ qð debẽt peccatoꝛes ꝓ ſatiſ
factione.ĩmo plus põderat in infinitũ.

Ecce igit᷑quõ vita illi? hoĩs vincit oĩa

De pꝛecioſa moꝛte chꝛiſti

crimina oẽs offenſas ⁊ oẽs culpas ſi de
turꝓ illis. Si ̊ dare vitã ẽ acciꝑe mon
tẽ.ſicut datio hui vite pᷣualet ⁊ ppPonde
rat ĩ bonitate plus qᷓ; oĩa peccata hoĩm
in malo.ita acceptio moꝛtis.Ergo ſi il⸗
le hõ quẽ querimꝰdetvitã ſuã moꝛti ſpõ
te ad honoꝛẽ dei ꝓ ſatiſfactõe totiꝰ hũa/
ne nature.nõne ſatiſfaciet ⁊ ſoluet ꝓ oibꝰ
hoĩbo: Et ſatiffactio erit maioꝛ in infini
tũ qᷓ; om̃e debitũ qð debent oẽs hoĩes.
Patet ̊ quõ moꝛs illiꝰhoĩs qͥ eſt neceſ/
ſarius ꝓ ſatiſfactiõe toti humane natu/
re pᷣualet ⁊ magis ponderat qᷓ; multitu/
do ⁊ magnitudo oĩm offenſaꝝ ⁊ pctõꝝ.
¶ Qualiter ipᷣa moꝛs deleat ⁊ ſuꝑet pec
cata occidẽtiũ talẽ hoiem.
¶ Titulus. cclviij.
qm̃ dictũ eſt ꝙ moꝛs illꝰho
minis qui erit deus ⁊ homo ſu/
pabit oĩa pctã ⁊ crimĩa hoĩm.ſʒ
dubiũ ẽ quõ poterit delere ⁊ ſuꝑare pec
cata illoꝝ qͥ occidẽt eũ. Om̃ ſitã maluʒ
eſt occidere eũ.q̃ntũ bona erit vita eius
quõ poterit moꝛs eiꝰſuꝑare ⁊ delere pec
cata⁊ crimĩa illoꝝ qͥ eũ occidẽt:qꝛ appa
ret ꝙ tãtũ malũ ſit pctm̃ eoꝝ qͥ occident

eũ.qntũ vita eẽ bona.Ergo quõ moꝛſ

eius poterit ſatiſfacere ꝓ peccato eoꝛum
qui eũ occidũt: Aut ſi poterit delerepec
catum alicuius illoꝝ ⁊ ſatiffacere ꝓ illo.
opoꝛtet em̃ ꝙ ſatiffactio ſit tanta q' dele Poꝛs
at om̃ia peccata. Hic poſſumus dupli/ ipᷣua⸗/
citer reſpondere. Pꝛimo quia nullus ſci let petõ

enter occideret illum ſi talem euʒ cogno crucifi/

ſceret ſcʒ deum ⁊ homineʒ. ideo ſi occi/ gentiũ
dunt eum ignoꝛanter occidunt.quareſe
quitur ꝙ peccatuʒ eoꝛũ nõ eſt ita malũ.
ſicut vita eius fuit bona.quia ignoꝛan/
tia diminuet peccatũ illud.vt nõ ſit ita
infinitum. Unde quando dictũ fuit q;
tantũ mala fuit deſtructio eius.quãtuʒ
vita eius bona.tunc nõ penſauimus
interfectio ſeu occiſio eiꝰ facta fuit igno
ranter.ſed quaſi ſcienter fieret.quia nun
qᷓ; aliquis poterit nec vellet ſcienter fate
re. Secundo reſpondere poſſumꝰꝙ me Meri /
ritum ⁊ bonum qð faciet ille homo qui tũ moꝛ/

erit deus erit duobus modus infinitũ. tis xpᷣi ẽ

Pꝛimo ex ꝑtefacientis. quia erit ꝑſona duplicit
infinita.ſcdᷣo exꝑte dei acceptãtis.quia ĩfinitũ

ofñe meritũ deo acceptabile eſt infinitũ

CCitulus. ccir.

ſicut demeritũ infinitũ.Et ſic datiovite
erit infinita ⁊ ex ꝑte dantis ⁊ ex ꝑte acce/

ptantis.ſʒ om̃e pctm̃ qðcũq; poſſit face

re creatura eſt finitũ ex ꝑte facientis.ſed

ſolũ infinitũ ex ꝑte illiꝰ cõtra quẽ fit ſcʒ

crx pte dei.Et ſic moꝛs illiꝰ hoĩs pſᷣt dele/

Ti. ccl/
iii.
DO,moꝛ
xpᷣi ſitvo
luntaria

O, moꝛſ
xpᷣi ſit ð /
liberata
⁊2 electa

reoĩa peccata fieri poſſibilia ꝑ creaturã.
⁊ ꝓ illis ſatiſfacere.⁊ vltra ſuꝑabit in in/

finitum. ⸗
¶ Decircũſtãtijs ⁊ cõditõibo quas ha/

bebit illa pcioſa moꝛs.⁊ que ↄuenientio

res eruntiei.
(LLitulus. cclij
Tqm̃ illa pcioſiſſima moꝛs⁊ĩ/
finiti valoꝛis illiꝰ pᷣcioſiſſimi et
benigniſſimi ⁊ pijſſimi hoĩs qᷓ
indigemꝰeſt neceſſaria toti humane na/
ture ꝓ ſatiſfactione.⁊ in ipᷣa pendet tota
reſtauratio ⁊ totũ bonũ hominũ. iõ vi/
deamꝰq̃s circũſtantias habebit ⁊ q̃ cõ/
ditões ei ↄueniẽt.Et qm̃ illa moꝛs erit
ſatiſfactio tot? nature humane ⁊ totum
bonũ ⁊ totũ meritũ.iõ illi moꝛti ↄuenit
vt habeat oẽs cõditões ꝑ q̃s poterit eẽ
magis meritoꝛia ⁊ ſatiſtactiua ac magiſ
accepta.⁊ ꝑ q̃̊s poterit declarari maioꝛ
bona voluntas bonũ coꝛ ⁊ intimꝰ affe/

ctus coꝛdis hoĩs illiꝰmoꝛiẽtis. Uñ op⸗

tet ꝙ talis moꝛs vt dictũ eſt ſit volunta
rie accepta ac ſpõte.qꝛ aliter nil pficeret⸗
Et iõ oꝑtet ꝙ ille benigniſſimꝰ hõ velit
ſuſciꝑe ⁊ ſuſtinere moꝛtẽ libẽter ⁊ ſpõteꝛ
cũ bona volũtate.⁊ iõ habebit maximũ

gmoꝛẽ ⁊ maximã charitatẽ ac ardẽtiſſi/

mã ⁊ exqͥ ſitã pietatẽ erga naturã huma/
nã ꝑditã vtſoluet᷑. Etiõ nõ ſolũ valʒ ſu
ſtinere ⁊ recipe moꝛtẽ.ĩmo ꝑ talẽ modũ
⁊ talẽ foꝛmã in qbus talis moꝛs ſua erit
magis meritoꝛia ⁊ magis ſatiſfactoꝛia.
magis vtilis ⁊ cõmodoſa ꝓ hũana na/
tura.⁊ ꝙ etiã aueniat ſue pijſſime volũ/

tati ⁊ charitati ardẽtiſſime.Et iõ qꝛ ille

hõ recipiet moꝛtẽ nõ inuitꝰ nec ignoꝛan
ter.ĩmo ipᷣo ſciẽte ꝑmittẽte ⁊ volente.iõ
talis moꝛs optet vt ſit deliberata ⁊ oꝛdi
nata ꝑ ipſũmet.⁊ nõ fiet cuʒ caſu foꝛtui/
to.ſʒ ipᷣemet eligat volũtarietalẽ moꝛteʒ

q́iem voluerit.⁊ nihil fiat ĩ ſua moꝛte cõ

tra ſuã volũtatẽ.i¶ Et qꝛ qnto moꝛs erit

cũ maioꝛi pena magis crudelis ⁊ dolo/

roſa ac magis ignominioſa ⁊ turpis et

oppꝛobꝛioſa ac deriſoꝛia ſi ſit volũtarie
aſſumpta. tãto erit magis meritoꝛia et

ſatiſfactoꝛia.⁊ cõmodoſioꝛ hũane natu/
re.ac magis acceptabil deo.iõ certe ↄue
niet amoꝛi ardẽtiſſimo ⁊ pietati illiꝰpijſ/
ſimi hoĩs.vt nõ ſolũ velit ſuſtinere moꝛ/
tẽ.ĩmo talẽ moꝛtẽ ſicut dictũ eſt.qꝛ hoc
erit maius bonũ qð põt facere.Et ideo
ↄuenit ſue maxime bonitati vt faciat tã
tũ bonũ.quo nõ poterit eẽ maiꝰ nec me/

lius.nec excogitari. Vñ ille hõ pijſſimꝰ

erit ꝑſona ĩfinita.⁊ iõ ↄuenit ei facere tã
tũ bonũ.vt ſua moꝛs pcioſiſſima ſuꝑet
⁊ excedat oĩa pctã.⁊ vt nõ poſſit magis

ſupꝑare vt habeat om̃e meritũ.Etiõ ↄue
niet ꝙ oẽs cõditiões ⁊ oẽs circũſtãtie q̃ᷓ
poterũt reddere illã moꝛtẽ difficillimã.

penaliſſimã ꝑ oẽm modũ atrociſſimã ⁊
crudeliſſimã.doloꝛoſiſſimã ac ignomi/
nioſiſſimã ſint in illa moꝛte ſeu comitẽ/
tur eã.Et iõ ↄuenit ꝙ fiat in loco publi

co ⁊ ſolẽni ⁊ nõ in occculto de die ⁊ nõ ð

6/ 2

nocte.⁊ ſic de alijs circũſtãtijſ.⁊ optebit
ꝙ genꝰ moꝛtis ſit turpiſſimũ ⁊ ignomi/
nioſiſſimũ.¶ Quõ aũt poterũtfieri iſta
faciliter poſſumꝰcognoſcere ſi cõſidere/
mus illos ꝑ q̊s talis moꝛs fiet.qm̃ oꝑ/
tet ꝙ ſint inimici ſui maximi. Uñ iã di/
ctum eſt ꝙ ille Pᷣmꝰ angel ſcʒ dyabolus
erit inimicꝰ capitalis iſti hoĩs.⁊ habe/
bit ip[ʒ odio in ſũmo.⁊ iõ tractabit moꝛ/

Oʒ ſit ð
ſpectiſſi
ma

.

O. ſit
loco pu
blico

Ti. ccl⸗
vi.

tem ſuã.⁊ inflã mabit aliquos hoĩes ad

ſũmũ odiũ iſt ꝑ ſũmã inimiciciaʒ.Et

ideo illi hoĩes qui erũt inimici ſui nõ ſo

lum deſiderabũt ipᷣm occidere.iĩmo etiã
inferre moꝛtẽ turpiſſimã ⁊ amariſſimaʒ

⁊ talẽ q̃lis dicta eſt.¶ Et multũ bñ ↄue/
nit illi talis moꝛs.qꝛ inimici eimłtum
deſiderabũt ei ĩferre talẽ moꝛtẽ vt dictũ

eſt. ⁊ ipᷣe cũ gaudio ⁊ bona voluntate ſu
ſcipiet eã.⁊ ſic eoꝝ deſideriũ ⁊ voluntas

in hoc ↄcoꝛdant.ſed in iſto nõ erit ſimi/
lis voluntas.qꝛ ipᷣi mala ⁊ peſſima vo/⸗

luntate ⁊ peruerſa intentione inflãmati
eũ occident.ſed ipᷣe bona voluntate ⁊ in

timo coꝛdis affectu ꝓpt᷑ ſaluatõeʒ totiꝰ
hũane nature ad honoꝛẽ dei.⁊ ad offen/
ſam placandã moꝛtẽ libẽter ſuſtinebit.

Xpo cõ
petebat
moꝛi in
cruce

Hoꝛs iem.

T y 44 P .
7. .
M
.
.
“ 5
4
.
J
4 . —
.

Etqᷣ
abſche
cnr⸗
äträl
ſcüt

truct ütl
norte gis p
op
ſtuet
PHöcel
uita
ſicp
hiat
nion⸗
collig
Tipſe
patc
fali
ſſſſin

mbi

ist dn
Knnb
entiätmie
Smnetrigg
ienne S Moꝛs
ennlli⸗,e deſtruet
moꝛtẽ?

—, S
—

itngrnan
aickohe⸗
An Siden
Unthcttti
inunherne⸗
ehöhiſiv
Mafacres
icingie
poſttnigs
i rör
hriſtitei
difellni⸗
mooſſini:
ixigoni⸗
eſwcomt/
nooprbl
dedietöd bog.
eilsogrbt n.
nüt ion⸗
iun
f, Ann
Diän De
Nrtbore H
is⸗ tM,
bitror,
boiedd
lccht; Et
aſinol

geimocis

ſiſſi

. „ ré ℳ —
4 1 . . èäl
ð oll 3 2
4 1 “
+ 4
.

Et qꝛ ipe null oſtendet ptãteʒ ſed totã
abſcõdet.ideo poterũt eũ occidere ⁊ tra-

ctare ſᷣm ſuã malã ⁊ puerſam volũtateʒ
q̃ntũ ipᷣemet ꝑmittet.Ecce magnũ my/
ſteriũ erit ibi.qꝛ ipſa malicia deſtruet ſe/
ipᷣam.qꝛ qᷓnto magis inimici ei ꝑ mali/
ciã ⁊ iniqͥtatẽ dabunt moꝛtẽ.tanto ma/
gis ipa moꝛs erit meritoꝛia ⁊ ſatiffacti/

ua ꝓ peccatis ⁊ deſtruet maliciã.⁊ ſic de

ſtruet ſeipam.⁊ iniqͥ tas erit cõtra ſeipᷣaʒ⸗
MNõ em̃ poteſt fieri talis moꝛs niſi ꝑ ini/
quitatẽ.⁊ etiã nõ fiet niſi ꝓpter iniqtatẽ.
⁊Z ſic ꝑ iniqͥtatẽ ⁊ maliciã deſtruit᷑ ⁊ anni
hilat᷑ ipᷣa malicia ⁊ iniquitas.Et ſic ipᷣa

iniquitas ⁊ malicia facient moꝛtẽ ſuã.et

colligent virgas ad ſeipᷣas ꝑcutiendas

⁊ipſa iniquitas occidet ſeißam.Et ita

patent cõditiones⁊ circũſtantie in gene
rali.que erunt ↄueniẽtes iſti moꝛtipᷣcio/
meq̃ nccaria erit ꝓ ſatiſfactõe hoĩm.

Declarati

nabiliter ſequit᷑ ſaluatio humane nature
Ptalem moꝛtẽ.

n tum donũ ſit antiq; pcij illð q
Alille homo ꝗqͥ erit deus ⁊ hõ ⁊ fili/

us dei dabit deitati qñ dabit vitã ſuã p

cioſiſſimã moꝛtiad honoꝛẽ deitatis ſpõ
te. Nulli dubiũ etiã poteſt eſſe quin tale
opus ſumme laudabileſit⁊ ſumme pᷣmi

abile ab ipᷣa deitate Qui em̃ tantũ donũ
ſponte dat deo. nõ debet eſſe ſine retribn

tione Neceſſe erit ergo ꝙ ſi ille homo der
tantũ donuʒ deo. ꝙ deitas retribuat ei⸗
aliter aut deus eſſet iniuſtꝰſi nollet retri⸗

vuere. aut impotẽs ſi nõ poſſet.qð alie/

num eſt a deo. Sʒ qui tribuit aliqͥd ali/
cni dat ſibi illud qð nõ hʒ. ant dimittit
ei qð ab ipᷣo poſſet exigi. Et qꝛ talis ꝑſo
na erit de?⁊ hõ ſic nullo ĩdigebit.qꝛ vna
pſona erit de et hõ. Et ſic nihil poterit
dare tali ꝑſone qꝛ pleniſſima eſt. Itẽ etiã

talis ꝑſona nihil debebit qð poſſet ei di/

mitti. Nec ĩdigebit mereri aliqd ꝓ ſeipo
etiã qntũ ad hũanitatẽ.q; oĩa q̃ hũani/
tas illa poterat hr̃e debent᷑ ei rõne vnio/

nis cũ deitate. Quid & tribuet illi qͥ nul/
lare indiget. ⁊ qͥd dimittet᷑ illi qͥ nil dʒ:

Ecce ex vna ꝑte eſt neceſſitas retribuen

De coditõibi

UVUlli aũt dubiũ poteſt eſſe quã/

i ⁊ exalia ꝑte ĩpoſſibilitas recipiẽdi qe
neceſſe eſt deũ ſᷣm iuſticiã reddere qᷣ dꝭʒ
illi qͥ meret᷑.⁊ nõ eſt aliqq qð red dai Sʒ

ſi tãta debita ẽ merces n reddit᷑ a deo il/
li hoĩ nec alteri.inuanũvidet᷑ feciſſe tãtũ
opꝰad honoꝛẽ dei · Neceſſe eſt alteri
reddat᷑qꝛ nõ poterit reddi ülli. Si gᷣ ille
hõ voluerit dare illud qð ei debebit᷑ ali/
cui alteri.poterit.nec ipᷣa deitas pᷣt de iu

re ꝓhibere illi. aut poterit denegare illi
cui dabit.ĩmo iuſtũ ⁊ neceſſariuʒ erit vt

diuina natura reddat mercedẽ illi.cui ꝑ

ſona illa voluerit dare.qꝛ licebit ei dare
qð ſuũ eſt.⁊ deitas nõ poterit red dere il
lud qð dʒ niſi alicui alteri. Sʒ qbo ↄue/
niẽtiille hõ tribuet mercedẽ ⁊ retributi/
onẽ ⁊ fructũ ſue moꝛtꝭ pᷣcioſiſſime.q; ho

mibo. ſeu q̊s ↄueniẽtiꝰ⁊ iuſti faciet here

es tãti debiti.q̊ᷓ ienõ eget.⁊ tãte abun
dãtie.qᷓ; ꝑpentes ⁊ fratres ſuos.ſcʒ alios

hoĩes.q̃s videbit tot ⁊ tãtis debitꝭ obli
gatos ⁊ ſũma pauꝑtate deficere.⁊ cẽ ĩ ꝓ
fundo miſeriaꝝ.vt ſcʒ ilł dimittat᷑ illud
qð dñt ꝓ pctis ⁊ offenſis ⁊ det᷑ illud ̊ pᷣ
uati erãt ꝓpt᷑ pctã ⁊ offenſas? Nihil em
videt᷑ rõnabilius.nihil deſiderabilius.

Ouicũq; igit᷑ accedet ad deũ noiĩe iſtiuſ

hoĩs.nullo mõ repellet᷑. Ecce igit᷑ qliter
hõ ipᷣe liberabit alios hoĩes ⁊ redimet.

qꝛ illud qð ſpõte dabit deo cõputabit
debito qð illi debẽt. Hũana em̃ natura accedẽs
dabit ĩ illo hoĩe ſpõte ⁊ nõ exdebito qð ad denʒ

ſuum erit. vt redimat ſe ⁊ liberet in alijs
homibo in qbus qð ex debito exigebat᷑

nõ habet vndereddat.O m̃s igit᷑ homi
nes qui ad gratiã illã voluerint ⁊ adhe/

rere illi hom libere cuʒ digno affectu li⸗
berabunt᷑ a ſecũda obligatione infinita

bitum nec ſatiſfacient.¶ Item etiam ad

nccario
reddet
hoibovi

toʒ ppt

noꝛtem
Xpbi

O, ppe

moꝛtem
xpᷣi nẽo

repellit

—

que eſt ꝓpter peccatũ ⁊ offenſaʒ.⁊ ꝑ ↄpn0⸗
liberabunt᷑ ab ira dei ⁊ a pena eterna⁊ a
poteſtate dyaboli.⁊ reconciliabunt᷑ deo
1 dabit eis eternũ gaudiũ qð ꝑdiderũt.
Qui vero illã gratiã ↄtemnẽt iuſte peri/
bunt in eternũ.⁊ incurrent penã infini/
tam quã debuerunt.quia nõ reddent de

O/xpᷣo

confirmationẽ iſtoꝛum conſiderandus regnum

eſt. ꝙ illi homini debebatur regnum ce⸗

leſte. ⁊ hereditas celeſtis duobo modis.
Pꝛimo exeo qy ille homo inqjntü homo

O

celeſte
duplr ð
bebar

Etẽ ſen
tentia
bernhar
di

erit filius dei.qe imediate recipiet aĩam
rõnalẽ.⁊ erit foꝛmatꝰ q̃ntũ ad coꝛpꝰ ĩme
diate a deo. ⁊ erit obediẽes ſꝑ deo vt pa/

tri cuſtodiẽs foꝛmã filiatõis.⁊ iõ neceſ/

ſario erit heres dei inqntũ hõ. Uñ quia
inter oẽs hoĩes iſte ſolꝰerit bonꝰfiliꝰdei
2 p ↄñs iure filiatõis ⁊ paternitatis to/
ta hereditas q̃ dcbebat᷑ oiba hoĩbo inſil.

ſi ſeruaſſent foꝛmã filiatõis.⁊ feciſſentvt
filij debebit᷑ de iure iſti hoĩ.quã alij ho/

mines iuſte ꝑdiderũt.Quãuis g iſte hõ
nõ moꝛeret᷑.debebit᷑ tñ ei totius hũane
nature hereditas.quã deꝰ debebat dare
ſi pmi hoĩes nõ fuiſſent inobediẽtes Et
iſto iure nullꝰaliꝰhõ poterit eſſe ꝑticeps
hereditatis celeſtꝭ. Sʒ alio mõ⁊ alio iu
re debet᷑ tota hereditas celeſtis illi hoĩ.
ſcʒ ꝑ meritũ ſue pᷣcioſiſſime moꝛti.quia
moꝛiet᷑ laudabilit᷑ ad honoꝛẽ dei.⁊ ꝑ iu/
ſticiã verã ⁊ ꝑ meritũ iuſtiſſime debebi
tur ei tota hereditas celeſtis.q̃ oĩbo hoĩ/

bus ð bebat dari ſi bᷣmi hoĩes mãſiſſent

obediẽtes Et ſic duplici iure debebitur
tota hereditas celeſtis illi homĩ. ⁊ qꝛ ei
ſufficiet hre illã hereditatẽ ꝑ pmũ ius ⁊
ñ idigebit ſecũdo iure.iõ dabit alijs hoĩ
bus ſcõm ius.qð acqͥ ſiuit ꝑ meritũ ſue
moꝛtꝭ.⁊ ſic ille hõ iuſte reſtituet alios ho
mines frẽs ſuos ſibi adherere volentes
ad hereditatẽ celeſteʒ.qꝛ dabit eis ius ſe
cũdũ quo ipᷣe nõ indigebit.⁊ ſic qͥcquid
ille hõ acqret ꝑ moꝛtẽ ſuã dabit alijs ho
mib.Et qꝛ in moꝛte ſua erit ĩfinitũ me/
ritũ.ſic dabit alijs infinitũ meritũ.quia
met nõ indigebit Et ſicrelinqͥt᷑ ꝙ hoĩes
qui ſibi adherẽt habebũt infinitũ meri/
tum ⁊ infinitũ ius.ꝑ qð debebit᷑ eis re/
gnum celeſte ⁊ hereditas celeſtis. Et ſic
ulle hõ ꝑ moꝛtẽ ſuã ditabit totã hũanaʒ
naturã qᷓ erat pauꝑꝛima.qꝛ implebit eã
merito ſuo infinito. Uñ diuitieꝛ theſau
ri humane nature nõ ſunt niſi merita Et
ideo ꝑ moꝛtẽ iſt hoĩs natura humana
erit pleniſſima.ditiſſima ⁊ abundantiſſi
ma.ita ꝙ ampliꝰ nõ poterit abũdare nꝰ*
creſcere.Et tales diuitieꝛ theſauri erunt
incoꝛruptibiles.qꝛ tale meritũ erit eter/

nũ⁊ ſo manens.qꝛ meritũ nõ poteſt de/

ſtrui.niſi ꝑ ſuũ ↄtrariũ ſcʒ ꝑ culpã ⁊ de/
meritũ ac diſplicitũ.ſed nulla erit culpa

S-

Citulus.ccxi.
Titulus.cclxi.

que poſſet deſtruere meritũ illud.⁊ ideo
erit ſꝑ ĩ ſua vᷣtute.Apparet ̊ qualiter ra
tionabiliter ſequit᷑ ſaluatio humane na/
ture ꝑ moꝛtẽ illius hoĩs qua om̃is ho/
mo indigert.
¶ Qualiter illa moꝛs ſe habebit ad cul⸗
pas offenas. –

(Zitulus.cclxi.
WVUoniã aũt iam declaratũ eſt in Ti. cc/
q actatu de lapſu ſeu ꝑditõe ho / xlix.
minis. q in tota natura huüneneg

erant tres culpe.pᷣma erat generaliſſima
que reſpiciebat oẽs hoĩes. ⁊ erat totius
hũane nature ⁊ iſta erat culpa ſeu offen/
ſa duoꝝ pᷣmoꝝ hominũ.et iſta clauſerat
oĩbus poꝛtã celeſtẽ.alia erat culpa oꝛigi
nalis quã ↄtrahit aĩa quia ↄiungit᷑ car/
ni coꝛrupte.⁊ tercia eſt ꝑſonalis ⁊ actua
lis.⁊ iſta multiplicat᷑in quolibet homi/
ne ſine numero.⁊ qꝛ iſta moꝛs pᷣcioſiſſi/
ma delebit oẽs culpas ⁊ offenſas totiuſ
humane nature.ideo opoꝛtet videre q̃li
ter ſe habebit ad iſtas tres culpas. Unñ Moꝛs
pᷣma culpa ſeu offenſa nõ eſt niſi vna in xpᷣi tota
tota natura humana.⁊ eſt radicalis ⁊ la lit tulit
tiſſima.⁊ quia eſt pᷣma.iõ moꝛs illiꝰhoĩſ oꝛigĩale
pmo ⁊ pncipaliter tollet totalit᷑ illã gene
ralẽ culpã ⁊ iniuriã.⁊ erit ſatiſfactio pꝛo
ea.⁊ hoc ſtatim qñ moꝛs erit facta.⁊ ſic
remouebit᷑ totaliter ⁊ vniuerſaliter a to/
ta natura humana. Sed alie due culpe
pticulares que ſunt in quolibet hoĩe ꝑti
culari.⁊ que reſpiciũt ꝑticulares ꝑſonaſ
nõ tollent᷑ nec deſtruent᷑ ſtatiʒ poſt moꝛ/
tem.ſed opoꝛtebit ꝙ quilibet hõ adhere
at illi moꝛti ⁊ vniat᷑ illi hoĩ.⁊ fiat mẽbꝛũ
eius.⁊ efficiat᷑ de ſua ſocietate ⁊ familia.
aliter meritũ ſue moꝛtis nõ poterit ſatiſ/
facereꝓ illo.nec aliquis aliter efficiet᷑ ꝑ/
ticeps in merito ſue moꝛtis. necrecipi/
et virtutem ſue moꝛtis pꝛo ſe. Sʒ quia
ꝓuuli qͥ nõ habent vſum liberi arbitrij.
nõ poterũt adherere in ꝓpꝛia ꝑſona illi
moꝛti.iõ ſufficit ꝙ alij qͥ habebunt vſuʒ
liberi arbitrij.adhereãt ꝓ eis. Unde qꝛ
culpa eoꝝ nõ eſt actualis.ĩm o euenit eiſ
Ealiã ꝑſonã.⁊ nõ ꝑ ꝓpꝛiã voluntatẽ.iõ
alia ꝑſona poterit ſupplere vices eoꝛũ et Nota
ad hererep cis. Sʒ in adultis.quia poſ digniſ
ſunt ꝑ ꝓpꝛiã voluntatẽ ⁊ libeꝝ arbitriũ ſimũ

’’M tgriev

goͤhere
ceſeg
ſonſe
cerl füm
lcc irbe
ſierdia
gire
homis
coaclo
piavo
ilcio

bipf
ceſſec
guä⸗
chpian
eritß
lerhe
necel
nikeſt
pian
ge
r
an

Hors ſin
pyhiñ mn ſi⸗
iit pctä Uit
eunlia ſn

lus
llet
mee
di⸗
goi
ſite
del
thre
lad
bus
o
cule
quo
2 emt
ſali hece
. (kee⸗

dat
ais

tilünie
saralinn
no hununenn
Ilaoſfis ho

dtcl

in.

dlniͤcki7

pliicho,

nunmbän
igenoniſing
,1catotus
Ubpeſofien
alkachuen
malhgatg
nungkan,
onalst n
nolbetbond
ors öchſi⸗
fanſsotoen

Mti
alhes. Di)

.
4
1

„

ni min i
malsthkn
norsilcte

talt lice
ſuifwom⸗
mi f
ellird
Aeduralhe
hlbahoiept
luns onn
kne⸗
chöcchet
finmahii
e1famlin
poguin
ockot
s, ecth
G
baigti
gugotel
teboeſi⸗
Ue
n ℳ
btet,

cotic 4

ℳ N

.

4 bioni

VN

Moꝛs
xpᷣiñ tu
lit pctã
actualia
ſingloꝝ

gaherere et vniri illi homini ideo eritne

ceſſe ꝙ ſi volũt ꝙ moꝛs illius hominis

eis pficiat.qꝙ aciualiter vniant᷑ cuʒ eo.et

fiãt mẽbꝛa eius.Uñũ quia iã declaratuʒ

ẽ ꝙ homies erat mẽbꝛa obmiangeli ma/
li et diaboli. iõ oꝑtebit ꝙ reliquãt⁊ deſi
nãt eſſe mẽbꝛa diaboli.⁊ fiãt mẽbꝛa iſtiꝰ

homis. et hoc volũtarie et ſponte et ſine

coactõe.quia ſicut moꝛs eius fuit ſuſce/

pta volũtarie.quia aliter nihil ꝓficeret.

ita erit neceſſe q homies qui voluerit eẽ
pticipes ſui meriti et ſue moꝛtis.volun
tarie vn iant᷑ ei et ĩcoꝛꝑent᷑ quia aliter ni
hil ꝓficeret eis moꝛs eiꝰ. Et ideo erit ne

ceſie ꝙ relinquãt pꝛioꝛẽvitaʒ et antiquã
quã tenuerũt.que erat ̃ᷣm diabolũ.⁊ re/
cipiant vitam nouaʒ iſtius homĩs que
erit 'm deũ.Etvt fiat certa diſtinctõ in/
ter homiĩes qui fiẽt mẽbꝛa eius et alios.

neceſſe erit etiaʒ ꝙ ſint aliqua ſigna ma/

nifeſta ꝑ que ſignent᷑ mẽbꝛa ſua que reci
piant᷑ ab homibus qui volũt eſſe mem/
bꝛa eius et de ſua ſocietate. Sic ergo oꝑ
tebit ꝙ homiĩes adhereãt ei et vniant᷑.et
ꝙ hoc fiat recipiẽdo aliqua ſigna ab ip/
ſo oꝛdinata¶ Ecce igit᷑ qliter iſta pᷣcioſuũ
ſima moꝛs ſe habebit ad delẽdas offen/
ſas mundi et culpas hoĩm.qm̃ nõ dele/
uit nec deſtruet ꝓpꝛias culpas et offen/
ſas cuiuſlibet homis quas qͥ libet ↄmi/

ſit ꝓ ꝓpꝛiam volũtatẽ.niſi cuilibʒ diſpli

ceãt omnes culpe ⁊ offenſe quas fecit et
eas odio habeat. et tũc moꝛs illa ſatiſta
ciet ꝓ om̃ibo peccatis cuiuſſibet.dũ ta/

mẽ efficiant᷑ mẽbꝛa eius. Sed ad delen

dã culpã oꝛiginalẽ.nõ erit neceſſe ꝙ ali/
quis habeat diſplicentiã.quia nõ cõmi
ſit eam ꝑ ꝓpꝛiã voluntatẽ.nec etiam ad
delẽdã culpã generalẽ totiꝰhumane na/
ture.erit neceſſe ꝙ aliquis doleat.quia il
la delebit᷑ totaliter ꝑ moꝛtẽ ſtatim homĩ
bus ignoꝛãtibo.ſed tamẽ bñ fuit neceſſe

ꝙ pmi parẽtes qui eam ↄmiſerũt de illa

Ti cclij

culpa doluerint et eis diſplicuerit.aliter

quo ad ipſos nõ deleret᷑. Ad deſtruendã

em̃ totaliter culpã et offenſam ↄtra deũ
neceſſaria eſt ſatiſfactõ infinita.vt dictũ
eſt. et etiã eſt neceſſe ꝙ ülle qui cõmiſit ha
beat diſplicentiã deilla offenſa ⁊ culpa.
et ei diſpliceat. Sineergo moꝛte iſtius

homĩs qui erit deus ⁊ hõ.nulla culpa ?S·
offenſa põt deleri ſeu deſtrui. Uñ etiam
nõ ſolũ eſt neceſſaria ſatiſfactio infinita
ꝓpter penã infinitã debite ſoluẽdã ⁊ re/
dimendã.ĩmo eſt etiã neceſſaria infinita
diſplicẽtia de culpa ⁊ offenſa que ẽↄtra
deũ. quiẽ infinitꝭ bonus. Uñ offenſa qᷓ
eſt ↄtra infinitã bonitatẽ.nõ poteſt dele
ri ad plenũ niſi ꝑ infinitã diſplicentiaʒ.
quã nullꝰhomo poterit habere.⁊ iðᷣo ad
ſupplemẽtũ ẽ neceſſaria moꝛs illius ho
miĩs.vt ꝓ pena debita ſatiſfaciat.et p di
plicẽtia ſuppleat.Et ideo neceſſariũ erit
ad liberandn; hoĩem de peccatis qꝗᷓ fecit
ↄtra deũ.qꝙ ille hõ qui erit ꝑſona ĩfinita
nõ ſolũ moꝛiat᷑ ſed etiã doleat p peccatiſ
hoim pᷣteritis.pᷣſentibo et futurꝭ.⁊ ei diſ/
pliceãti infinitũ. Et ſicnõ ſolum patiet᷑
in coꝛꝑe.immo etiã in aia.ad ſatiſfaciẽ/
dum ꝓ peccatis plenarie. Nã em̃ omis
offenſa et iniuria ac culpa ↄtra deũ.obli
gat ad infinitã penã.qͥa eſt ↄtra deũ om
nipotentẽ qͥ eſt infinita iuſticia.⁊ hoc ꝓ
pter ↄtemptũ dei.et ideo opoꝛtet ꝙ ſatiſ
factio ſit infinita. Et qa etiã talis offen/
ſa eſtotra infinitã bonitatẽ et benignita
tẽ.ideo etiã ꝓ plenaria ſatiſfactõe requi/
rit infinitã diſplicentiã.qͥa ſumma boni
tas fuit offenſa que eſt ĩ infinitũ amabi/
lis. Ideo quãtũ eſt amabilis.tantũ of/
fenſa cõtra ipſam ẽ diſplicibilis ⁊ odibi
lis.Et ideo erit neceſſariũ.qꝙ ille hõ tri⸗/
ſtet᷑ veraciter. ⁊ doleat deoffenſis hoĩm.
OQualiter ſe debebit habere ille bomo
poſt moꝛtẽ ſuã ſponte ſuſceptã.
auteʒ ſupꝛa qualiter ſũme erit
neceſſaria moꝛs tanti homĩſ
qui ſit deus ⁊ homo /p ſatiſfactõne totiꝰ
humane nature.et viſum ẽ qualit᷑ moꝛs

eius poterit ſatiſfacere.⁊ ideo reſtatvide

requid debebit facere talis hõ poſt moꝛ

t᷑ẽ ſuã.⁊ qͥd neceſſariũ erit.quid faciet vl

tra ꝓ homibo.et quid ſequi debeat poſt
moꝛtẽ ſuã. Tideamus ergo ſi debeat re
manere moꝛtuiꝰ.vel iteꝝ reuerti ad vitůõ.
Et qm̃ ille homo erit deus ⁊ hõ.⁊ ꝑ ↄſe-⸗
quẽes om̃ipotẽs, ſapiẽtiſſimꝰ. optimuaa

„ Uun..

Ciltulus.i. O) chꝛiſtus erit caput

O.xpᷣs et benigniſſimꝰ.ideo om̃ia qᷓ̃ faciet.faci/

ðbnit re et ſapiẽtiſſime.benigniſſime.et rõnabi/

ſurgere. liſſime. Et iõ neceſſariũ erit vt iteꝝ rede⸗

at viuus.et ſuſcitet ſeipᷣm de moꝛte ꝑ ꝑ/

ptꝛiã potentiã et nõ maneat ĩ moꝛte Di
cut em̃ moꝛs ei erit neceſſaria.ita etiã re
ſurrectio ſua erit necefaria.ſed nõ ad ſa/

tiſfaciendũ nec delẽdũ pctaà et offenſas.
qꝛ moꝛs ei oꝑabit᷑ pleniſſime ad ſatiſfa/

ciendũ ꝓ pctis.Sed niſi poſt moꝛtẽ ſu/
am ſequeret᷑ ſua reſurrectio ⁊ reſuſcitatõ

moꝛs eĩ eſſet ꝑdita quo ad hoĩeſ.⁊ totũ

eſſet fruſtra.qͥa nullꝰhaberet ſpem nec fi

dẽin eũ.nec ĩ merito ſue moꝛtis.necvni

retur.nec adhereret ei.⁊ ſic pꝛecioſiſſima

maoꝛs nõ eẽtvtilis homĩbe.Et ſic erit ne
ceſſe ꝙ reuertat᷑ viuꝰpoſt moꝛtẽ et reſur

gat.⁊ h reqͥrit neceſſitas liberatõöis ha

ne nature.et ipſamet moꝛs ſua.vt merl/⸗
tuʒ tãte moꝛtis nõ ꝑdat᷑. Et ideo poſtqᷓ;

moꝛs facta erit.ad nihil vtile eſſet ſtare

moꝛtnũ.ĩmo ſumme damnoſũ ⁊ inutile

ac deſtruetiuũ toti boni. Sicut em̃ iße

ſuſcipiet moꝛteʒ volũtarie ⁊ ſpõte ꝓpter
honoꝛẽ deitatis ⁊ ꝓptervtilitatẽ toti hu
mane natureita enã ꝓpter eãdẽvtilitatẽ
neceſſariũ erit ꝙ ſuſcitet ſeiſ̃m a moꝛtu/
is.Et iõ neceſſariũ erit hũane nature.q;
talis ꝑſona q̃ ſic erit deus ⁊ homo.ſfaci/

at ſatifactionẽ.vt ꝑ moꝛtẽ ſuã poſſit ſa-

tiſfacere.et iteꝝ poſt moꝛteʒ poſſit reſur/
gere et ſeipᷣm ſuſcitare.qꝛ vtrũq; eſt ncc̃a

riũ humane nature.⁊ vnũ ſine altero ni

Ad qͥd hil ꝓficeret.Ad hoc em̃ valebit ⁊ ẽ ncca

ſit diuer ria vnitas ꝑſone.et diuerſitas naturaru

ſitas na duaꝝ.ſ.diuine ⁊ humane ĩ illo homĩe. vt
turaꝝ in illud qð opus erit fieri ad reſtauratõem
vng pſo et ſatiſfactõem.ſi humana natura nõ po

na xpᷣi terit.diuina faciat.et ſi nõ cõuenit diui /
ne nature.humana exhibeat.et nõ alius
nec; aliud.ſedvt ſic idẽ ipſe qui ꝑfecte ex
iſtẽs de ⁊ homo ꝑ humanã ſoluat qð il
la debet. et ꝑ diuinã poſſit qð expedit.vt
ſic diuĩa natura iuuet humanã ĩ bo ißa

nõ poterit. Itẽ etiã erit neceſſariũ ꝙ re/

ſurgat a moꝛtuis.qͥa ſuũ coꝛpꝰ gloꝛioſiſ

Coꝛpꝰ ſimũ nõ debet coꝛrũpi necreuertii pul/
xpiñ de Uerẽ. quia etiã nõ debebit moꝛi niſi velit
buit coꝛ Vt dictũ eſt. Et ideo neceſſe ẽ ꝙ reſurgat

rũpi. coꝛpus,aliter deitas faceret iniuſticiam

humanitati.qð fieri nõ debet¶ Sʒ qlit
debebit reſurgere. vlł moꝛtal vt pus.vł
imoꝛtal totalit᷑ vt ampliꝰũ poſſit moꝛi?

⁊ dicẽdũ ꝙ totalir imoꝛtal vt iĩ ernu mo Debnit

riñ poſſit nepati.qͥa ſua moꝛs apliꝰ ñ ꝓ reſurger

ficerʒ.nec erit nccaria.qꝛ moꝛs pᷣma ſuf imoꝛtał
ficiet ĩ ꝓpetuũ. Et iõ debebit reaſſume⸗/
recoꝛpus ſuũ in ſtatu vltimato⁊ ꝑfecto
ad quẽ oꝛdinata fuerat humana natura
¶Pꝛeterea etiã nõ ſolũ erit nccaria reſu/

ſcitatio illiꝰhomĩs.ĩmo etiã nccaria erit Debuit
aſcẽſio ei ĩ celũ.vt recipiat poſſeſſiõʒ ꝓ celos al

buana natura.⁊ h̊ regni celoꝝ⁊ beredita cẽdere
tis celeſtꝭ.q̃ debebit᷑ eiduplici iure.vt iã Ti cclx
declaratũ ẽ. Et iõ oꝑtebit ↄpletꝭ oibo
q̃ ꝑtinebũt ad ſatiſtactõʒ ⁊ ad liberatiõo,
huane nature aſcẽdat ad regnũ celouum
Tali igit᷑ indiget hũana natura q poſſit
ſatiſſacere.et moꝛi.et reſurgere a moꝛtu /
is.et aſcẽdere in celũ.et acciꝑe poſſeſſio/

nẽ hereditatis ꝓpter quã babendã crea

ta fuit humana natura. Vl
¶ Oualiter ſe habebit ille homo ad oẽe
creaturas ¶ tulus.cclxiij. .

C OIm totum
vyniuerſũ ſeun vniuerſitas cre/
atruraꝝẽ diuiſa ĩ quatiuoꝛ ꝑp
tes.qꝛ angelica natura diuiſa ẽ et ꝑtita ĩ
duas pꝑtes.ſ.ĩ angelos bonos⁊ ĩ ägelos
malos.deinde ẽ humana natura.deĩde

coꝛꝑales.et qꝛ ille hõ erit creatura ĩ röne

hũanitatis.iõ ↄſiderãdũ ẽ q̃lit᷑ſe habe/
bit inq;tũ hõ ad angelos bonos.et q̃litk
ad malos.⁊ q̃lit᷑ ad hoĩes.⁊ qlit᷑ ad mũ/
danã et coꝛꝑalẽ creaturã. Et qim̃ iſtehõ
erit maioꝛ creatura ⁊ altioꝛ q̃ poſſit eẽ v½
cogitari.et ĩ altioꝛi dignitate.qꝛ eritñ vna
ꝑſona iĩ deitate ⁊ hũanitate.qꝛ de et hõ.
iõ inq;tũ hõ rõne illiꝰ vniõis cũ deitate
erit ſuꝑ oẽs creaturaſ.⁊ oĩs creatura ernit
iferioꝛ.Et idᷣo erit dñs angeloꝝ ⁊ caput æ&ps eſt
eoꝝ.qꝛ angeli bõi nõ hũt caput.qꝛ pᷣmꝰ caput ã

angel debebat eẽ caput qͥ cecidit.Etiõ geloꝛũ ⁊

iſte hõ reſtaurabit et reintegrabit ange/ hoĩʒ bo
los.⁊ oẽs angeli erũt ſui ⁊ ei debet᷑iſtud noꝝ.

dominiũ. Ité erit dñs etiã maloꝝ ãge/
loꝝ.et h ꝑ iuſticiã.qͥa pᷣmꝰmałꝰ angelus
erit captiuꝰeiꝰ.vt iã declaratũ eſt. Item

erit dñs oĩm boim.habẽs impeniũ ſuꝑ

esh
Cti⸗
llte
nalo⸗
noͤen
bono
igeo!
bꝛav

Pßeho büͤth

tdis dise
oinct pte

Aunan hum

960
gerie
Ctſ
ſſtue
fatie
ame
poꝛ
60
lbe⸗
u

Ticcl mne
Ticcxl lo
NA. Il

ſe
ge⸗
be

mn⸗
. anz

ſphit di⸗

mMImo ma

xpndn dee⸗
Pliän di
SJ

ð

S
Anhron

„

helitnet

ichim d,.

bint
ns i
hieuſine,
mrgeno
mmunn
erifei⸗
luinurde
doſſiz, e
Gethontni
idinrni T
wypcſoi-
S
Gückoam
nmpeſt
Nranan
Cpoſeſi⸗
bancige

onoedcis

Clnmn.

anſtan
gnatme ,
ſiagui
atiites
tundat
mnnniñne
Irllmy
us gilt
Utatniy,
Gcifeh⸗
hoſttink

Xp̃s hõ
eſt dñs
oĩm cre/
aAturaru

*

Ti. ccxl
ii.
Ti.ccxl
vi.

oss hoĩes. qꝛ erit maioꝛ inter oẽs hoĩes
Et ideo erit caput oĩm bonoꝝ hoĩm.ſi/
cut ẽ de angelis bonis.et etiam erit dñs

maloꝝ hoim ſicut maloꝛũ angeloꝛũ.ſed
nõ erit caput eoꝝ.Et ſic idem erit caput

bonoꝝ angeloꝝ.⁊ caput bonoꝝ hoĩm.⁊
ideo hoies boni et angeli boni erũt mẽ/
bꝛa vniꝰcapitis.⁊ ideo etiã angeli iuua⸗

büt homĩes qntu poterüt. Ité etiaz erit
dñs oĩm creataꝝ mði.qꝛ oẽs creatureſt
Phter hoĩem. et ipſe erit dñs ſuꝑ totam

umanã naturã.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns ſuꝑ oẽs ali
as creaturas.Et idẽ erit dñs terre.aque
aeris et ignis.et oĩm q̃ ſunt ꝓpter hoĩeʒ
Et ſic vnꝰeritdñs oĩm creaturaruʒ.Et
iſtud dominiũ debebit᷑ ei et rõne digni/
tatis.et rõne meriti ſui.qͥa dedit vitã ſu

am ad honoꝛẽdei.Et tũc fientduo coꝛ/

poꝛa totalit᷑ oppoſita ſeu duo exercitus

ſcʒ coꝛpꝰbonoꝝ.et coꝛpꝰmaloꝝ.⁊ quod

libet coꝛpꝰhabet ſuũ caput et ſuũ ducẽ.
Attamẽ coꝛpꝰmaloꝝ erit pꝛiꝰ.ſ.pꝛimuſ
angełꝰmalus cuʒ ſuis mẽbꝛis.ſicut erat

declaratũ ſuꝑiꝰ i tractatu de angelo ma/

lo.et cũ iſto erũt ꝑ accidẽs ĩcoꝛꝑati ma⸗

li hoĩes.ſed ex oppoſita ꝑte nõ erant niſi

angeli boni qͥ nõ faciebãt coꝛpus.qꝛ nõ

habebãt aliquã creatura tã excellentẽ ſi/
cut pᷣmꝰ angelus erat Et ſic angeli boni

erãt trũcati capite.Et ido qꝛ ille hõ erit

maioꝛ. excellentioꝛ ⁊ melioꝛ.q fuit pᷣmꝰ
angelꝰqͥ coꝛruit.iõ rectiſſime erit caput

bonoꝝ angeloꝝ.⁊ recupabit natura ãge

lica caput mal.et melius et excellẽtiꝰ q;
pdiderat.⁊ erit ĩtegrata ĩ capite ſuo. Et
tunc erit ĩ oꝛdine creaturaꝝ bonaꝝ vna
creatura maioꝛ ĩ bonitate.qᷓ; ſit illa crea/

malas.qm̃ nulla creatura eratita bona
ſicut pmꝰangeł erat malłꝰ.et malũ exce/

debat bonũ int᷑ creaturas. Sʒ tunc erit

Bonuz
ſuꝑabit
maluz ꝑ
xpᷣm du
ꝓliciter.

p ↄꝛiũ.qͥa bonũ ſuꝑabit malũ.qᷣa młto
magis ⁊ ſine ↄꝑatõne üle hõ erit melioꝛ
q; ſit ille angelꝰ peioꝛ.Et ſic duob mo⸗/
dis ꝑ illũ hoiem bonũ vincet ⁊ ſupabit
malũ. Pꝛĩo qꝛ ipᷣe erit melioꝛ q; ſint oẽs

creature male.ſcdᷣo.qꝛ ipᷣefaciet meliꝰ q;
oẽs creature fecerũt male ⁊ ſacere potue

rut. Etſicoitp modis bonii factu ſnga

hõ erit caput bonoꝝ angeloꝝ: hominũ

Sʒ iſtud coꝛpꝰbonoꝝ nõ poterit creſce

re niſi ꝑ homies qͥ ſunt de coꝛꝑe maloꝛũ

hoĩm.⁊ iõ oꝑtet ꝙ coꝛpꝰbonoꝝ pugnet
ↄtra coꝛpꝰ maloꝛũ.vt trahat ad ſe hoies
et ↄnertat ⁊ ĩcoꝛpoꝛet.qꝛ hoies ſũtↄuer/

tibiles ad bonũ ⁊ malum.Et iõ tũc fiet

maximũ bellũz maxia pugna int᷑ coꝛpꝰ

bonoꝝ ⁊ coꝛpꝰmaloꝝ.ſpmꝰãgelꝰ cũ ſu⸗

is mẽbrꝭ cuſtodiet qᷓ;tũ poterit.neꝑdat
hoiĩes q̊s tenet.et coꝛpꝰ bonoꝝ ſꝑ rapiet
et trahet hoĩes ad ſe.⁊ diminuet coꝛpus
maloꝝ q;tũ ad hoĩes. Sʒ qꝛ potẽtius⁊
maiorꝭ vᷣtutꝭ erit coꝛpꝰ bonoꝝ qᷓ; malo/

rũ rõne capitꝭ.iõ coꝛpꝰbonoꝝ vincʒ coꝛ

pus maloꝝ.:⁊ q̃ret hoĩes ⁊ trahet ad ſe.⁊

coꝛpꝰ maloꝝ ꝑdet. Quãuis em̃ pᷣmꝰ an/
gelłꝰmal?ꝰqͥ ẽ caput maloꝝ pdiderit hoĩeſ
P iuſticiã.vt dictũ ẽ. attũ nõ dimittet ni

Ti. ecl⸗

ſiꝑ violẽtia. Et ideo necaria eritpugna vł

foꝛtiſſima ad ſubtrahẽdũ hoĩes ð ptãte

ſua. Ecce viſũ ẽ q̃lit᷑ ille hõ qͥ ẽ de ⁊ hõ
ſe habebit poſt moꝛtẽ ſuamet qualiter ſe
habebit ad om̃es creaturas tam bonas
qᷓ; malas.et q̃ fient et quãta ĩ vniuerſo ꝑ

ſuam bonitatẽ et excellentiã.

Declaratio ꝑ exẽpluʒ familiare q̃liter
due nature.ſ.diuia⁊ hũana poteritꝰ cur

rere ĩ vna pſonã ſine imutatõe vtriuſq;.

Zquaͤti Epoſſiblle. ¶ Ci. ccliij.

ſint vna pſona.⁊ tñ diuĩa natura nõ per
dat aliqͥd ðᷣ excellẽtia ⁊ altitudie ſua pꝓpt
talẽ vnionẽ. nec etia ĩ ſeipᷣa aliqᷓ mõ mu

tet nec etiaʒ hũana.ſ remaneãt ĩ ſuo eẽ.
H p̃t declarari ꝑ exẽpluʒ failiare.ſꝑ lr̃as
alphabeti Quia ſũt nq; vocales ꝑſe ſo

nũ faciẽtes.ſcʒ.a.e.i.o.⁊ v.⁊ alie ſũt ↄſo/

nãtes. Vñ qlibʒ vocal facit ꝑ ſe ſonũ.et
q̃ſivnã ꝑſonã.qꝛ ꝑ ſe ſonat. Int᷑ iſtas ãt

lras fit ↄiũctõ⁊ vnio.⁊ ↄſtituit᷑ noua ſil

laba. qꝛ duevocales pñt ↄiũgi adiuicẽ?⁊
facere vnã ſillabã.⁊ etiã vocał cũ ↄſonã

te facit ſillabã.Et ꝑ iſtaſ ↄiũctões⁊ vni

ones poſſumꝰ dᷣclarare ↄiũctõʒ ⁊ vniõʒ
diuie nate ⁊ hũaneĩvng pſona.Uũ treſ
ſũt vocales qᷓ nũq; ꝑdũt ſonũ ſuũ.q̃ füũr

lit videamqlit᷑ diuĩa natura
2 hũana ſimł pñt ↄcurrere vt

l
äsl

otaliter ĩmutabiles.ſcʒ.a.e.⁊.o.⁊ iſte ſi/

gnificãt tres ꝑſõas ĩ diuĩs q̃ ſt imutabi
les totalr.⁊ nũqᷓ; pñt pꝑder̃ ſonũ ſuũ Sʒ
ſũt due alie vocales q̃ pñt ꝑdere ſonũ ſu
um ꝓpꝛiũ.et mutari i ſonũ ↄſonãtis lr̃e.
⁊ ſüũt ĩ ſe mutabiles.ſcʒ i.⁊.v.⁊ ſignificãt
Duas naturas creatas q̃ faciũt ꝑſonã.ſ.
naturã angelicã et naturã hũanã.q̃ pñt
ꝓdere ſonũ ſuũ.⁊ ſũt mutabiles.vñ iſta
vocalis i.ſignificat naturã angelicã q̃ ẽ
ſimplex nõ hñs coꝛpꝰ.ſed iſta vocal.v.
ſignificat ꝑſonã ſeu naturaʒ humanã.qᷓ
pz duas ptes.ſ.coꝛpus et aĩaʒ.q̃ſi duas
tibias.Et iõ ſicut ſũt qnq; ꝑſone ĩ reb.
ſcʒ tres diuine.⁊ due alie.ſ.angelica⁊ hu
mana.Iſte qͥnq; q̃ſi ſũtnq; vocales ꝑ
ſe ſonãtes.et alie ↄſonãtes pñt ſignifica
re oẽs alias creaturas ⁊ naturas iferio/
res.q̃ ſũt ꝓpter iſtas.q̃ nõ faciũt ꝑſonã.
DSicut igit᷑ vnavocalis ĩmutabi: ſuſci/
ꝓit aliã vocaleʒ mutabilẽ ad ſe.⁊ fit vna
ſillaba q̃ſi vnus ſonus.⁊ q̃libet ſeruat ſu
am naturã q̊ remanet vocalis.vt ptʒ di
cẽdo.au.cu.ita ſiłr ꝑſona diuina ĩmuta⸗/
bilis põt ſuſciꝑe naturã humanã muta
bilem ad ſe vt ſint vna ꝑſona.⁊ quelibet
natura ſeruabit ſuã ppꝛiam naturã.⁊ re
manebit bũana natura hũana.⁊diuina
natura diuina.Et etiã qũ iſtavocalis a
vel e.q̃ ẽ pᷣma ⁊ pncipalis.ſuſcipitiſtaʒ
vocalẽ v.in ſuã ꝑſonã et in ſuũ ſonũ pꝛi
mo ẽ a.vel e.⁊ facit ꝑ ſe ſonũ.ſed tñ non/
gũ ẽ v.ſed ĩ pũcto dũ v. foꝛmat᷑ ſuſcipit
ab iſta vocali a.vel e.ita ꝙ v. pꝑ ſe nõ exi/
ſtit pꝛiꝰ.et poſtea ſuſcipit᷑ ĩmo ſimul dũ
fit ſuſcipit᷑. Ita ↄfoꝛmiter diuina natu/⸗
ra ſeu diuina ꝑſona que iã ab eterno eſt.
põt ſuſcipehumanã naturã ĩ ſuã pſonã

nõ ꝙ humana natura illa pus exiſtat in

ſe ſeu illag humanitas.ſed ſimul ĩ pũcto
dü fiet ſuſcipiet᷑a diuina ꝑſona.⁊ ſuſtẽ/
tabit᷑ in ea et nõ ĩ ſeipſa.nec faciet ꝑſonã
P ſe.et ſic nõ erit ibi niſi vna ꝑſona.ſ.per
ſona diuina que iã pꝛius erat ꝑfecta per
ſeq; exiſtẽs ĩ ſeipſa. Sicut em̃ iſta voca
lis v.que ſuſcipit᷑ ab a.põt hẽe duoſ mo

dos exiſtẽdi.vnũ ꝑ ſe dicẽdo v.⁊ tũc ꝑ ſe

facit ſillabã et q̃ſi ſuã pſonã.aliũ moduʒ
habet exiſtẽdi ĩ alio. qũ ↄiũgit᷑ cuʒ a vel
cũe.⁊ tũc nõ facit ſillabã ꝑ ſe.nec ſonuʒ

p ſe.immo ſonat cũ a.dicẽdo au.ita ſixx
humanitas ſeu natura humana põt ba
bere duos modos cxiſtẽdi.vnum pſe.⁊
tic faciet ꝑſonã.⁊ ẽ hõ.aliũ cuʒ ↄiungit

cũ alia natura pꝛius exiſtẽte.ſ.diuina.et

tũc nõ facit ꝑſonã. ſed pſonat᷑ aliena p
ſona.ſ.ĩ diuina. Et ſicut vocalis pꝛinci

palioꝛ ⁊ maioꝛ ⁊ imutabilis ſemꝑẽ poꝛ.
⁊ ſuſcipit aliã.⁊ vocałl minꝰpncipalis ⁊
minoꝛ et mutabilis ſuſcipit᷑. ita natura

diuina q̃ eſt pᷣncipalioꝛ ⁊ maioꝛ ⁊ immua

tabilis ſuſcipiet hũanã.et ipſa hũana q̃
eſt minus pncipalis ⁊ minoꝛ ⁊ mutabi
lis ſuſcipiet᷑.Et ſicut iſta vocalis a.vłe
maioꝛ ⁊ imutabilis dũ ſuſcipit iſtã vo/
calem v.nullo mõ mutat᷑ in ſe.nec dimi
nuit᷑ nec alterat᷑. nec aliqͥd ꝑdit deſua di
gnitate⁊ de ſua excellẽtia ppter talẽ ſuſce
ptionẽ.ſed ſolũ iuuat aliã vocalẽ ⁊ ſuſti/
net nihil ꝑdẽdo de ſuo.ita ↄfoꝛmiter ꝑ/
ſona diuina ſeu natura diuina põt ſuſci
pere humanã naturã ĩ ſe ⁊ ĩ ſia ꝑſona.⁊

tñ ꝓpter hoc nihil ꝑdetde ſua dignitate

nec de ſua excellẽtia.nec ali d mutabit᷑i
ea.immo ipſa remanebit totalitervt fu/
it pꝛius.ſed ſolũ iuuabit ⁊ ſuſtinebit ali
am naturã.et exaltabit eã.vt faciat vnã
pſonã cũ ea.⁊ natura bũana ꝓpter h̊ aſ⸗/
ſumet maioꝛẽ denominatõem ⁊ excellen
tiã vt dicat᷑hõ deus.Quia em̃ neceſſa⸗/

rio ibi hõ ẽ.ergo nccario illa ꝑſonadicet

bhõ ⁊ deus.de ꝓpter naturã diuinam.et
hõ ꝓpter natura humanã. ⁊ tñ non erit
niſi vna ſimplex ꝑſona.ſ.diuina. Et ſic
natura hũana aſcẽdet ad dignitatẽ ⁊ ex/
cellentiaʒ. ⁊ ſũme exaltabit᷑.⁊ tñ ꝓpter h̊
natura diuĩa nil ꝑdet de ſuo.nec aliquo
mõ diminuet᷑. nec deſcẽdet de ſua digni
tate.nec humiliabit᷑ſed alia melioꝛabi⸗
tur.ſicnt imꝑatoꝛ vel rex nil ꝑdet deſua
dignitate ſi ſuſcipiat ſponſaʒ de infimo
genere.ſed ſponſa exaltabit᷑ ſine diminun
tione regis.Ecce ergo exempluʒ famili
are ꝑ ↄiũctionẽ vocaliũ inter ſe ad vidẽ
dũ qlit fieri põt ↄiũctio diuinenature⁊
hũane ĩ vnitate ꝑſone.qð ẽvalde ꝓpꝛiũ.
⁊ maxie qa iſtavocalł v.ſigniticat huma
nã naturã.vt dictũ ẽ. Ite etiã põteſſe ex
empluʒ de arboꝛibo qñ inuicẽ inſerunt᷑.
vñ fiut ↄiũctões et vniones inter diuer

beninc
nangpöth⸗
nngeer
hningt
Ncgispunc
ge hehe.
Pahtis
Lindan
Mhetinmn

Pabän

oer urdi
denliszrte
Cpriti⸗
ſencdini

ürdtiedi
lerneſnlrr

velleriti
Nnir)
inpit id
ſgem:

gonmaabti
hnurttf⸗
iſtinchrti
nſreirnl
awerki⸗
mmtcralen
nttſ.
1gonwit
innn
tüae
in Etic
niatetc⸗
pyne
Pecglapo
ſuadig
muitb⸗
gun,
Ninfnd⸗
ſedinnn

Gnini

rli
inenua
fou
inite⸗

.

4
*

. „

4

—

*

vnionis

ſas naturas arboꝛũ.ita ꝙq vna arboꝛ fu/
ſcipit aliã in ſe.et fiũt vna arboꝛ q̃ſi vna
pſona.⁊ vna arboꝛviuit in natura alteri
uess arboꝛis.ita etiã diuia natura potefſft
ſuſcipe humanã naturã.et põt fieri iſer/

tio vnius nature in aliam.

ℳ —

— KTitulus. ccxv.

od auten

¶ D. non ſit impoſſibile deo.nec repu/
tteer fieri põt. ita ꝙ vnio coꝛꝑis et aĩe nõ
pcedat.qͥa tũc iaʒ facerẽt ꝑſonaʒ ꝑ ſe.ſed
ſſta tria ſimul ↄiũgant᷑.ſ.coꝛpꝰet anima
⁊ imago dei increata.vt ſitvna perſona.
Et ſic appet poſſibilitas et nulla repu/
gnãtia ↄiũctõis diuine nature ⁊ hũane

nifeſtat᷑ hoc mõ. Sicut em̃ placuit deoo
2ↄiũgere naturã ĩtellectualẽ carni.et hoc
potuit facere.ita etiã poterit ppoꝛtiona
ture. Apparet ꝙ eſt neceſſariũ hoĩ lapſo
ꝓdito et ad penã infinitã obligato.ſi de

yre aliquam humanitatẽ ſibi vt ſit capax

Ideitatis.vt ſicut potuit facere ꝙ natura
coꝛꝑpalis tantũ aſcèderet vt eẽt capax na

ture intellectualis.ſ.aĩe rõnalis.ita pote
rit facere ꝙ natura hũana tantũ aſcẽdat
vt ſit capax deitatꝭ. Et ſicut potuit face
re ꝙ natura coꝛpaliſ eſſet capax ſue ima

ginis create.ſ.ale rõnalis.ita poterit fa/

cere ꝙ hũana natura ſit capax ſue imagi
nis increate.ita ꝙ cum nõ ſint niſi due
imagines dei.ſ.creata ⁊ increata.ſic na

tura coꝛꝑalis tãtũ potuit aſcẽderevt eẽt
pꝓpoꝛtionata imagini create.Uñ iam in

humana natura ẽ ſua imago increata.ſ.
celo ĩ xpᷣo.et etiã ẽ imago ſua creata.ſcʒ
gia rõnalis. Et mag videt᷑ ↄuenire ima
go increata cum imagine creata.qᷓ; ipſa
imago creata cuʒ natura coꝛꝑali. Et ſic
nõ repugnat ꝙ imago dei increata vni/
atur hũanitati.ĩ qua ẽ imago dei creata
Et ideo ſicut deus facere potuit.vt ſua
imago creata ⁊ intellectuał.ſ.anĩa rõna/
lis faciat vnã ꝑſonã cuʒ natura coꝛꝑali.
ſcʒ cuʒ carne ſeu coꝛꝑe.ita poterit facere
ſua imago increata intellectual pote/
rit facere vnã ꝑſonã cũ natura hũana ĩ
aliqᷓ ſingulari hũanitate.Et iõ qͥa ima/
go ĩcreata ẽ iã ꝑſona eterna ⁊ ab eterno.

et nõ põt fieri alia pſona.iõ h̊ nõ põt fie/

ri niſi ipſa hũanitas aliqᷓ ꝑſonet᷑ i ꝑſona
imagis.qꝛ due ꝑſone nõ pñt ↄcurrere ĩ
vnã ꝑſonã.QOñ aũt ania rõnał vnit᷑ coꝛ

poꝛi.tũc fit vna pſona.nõ tñ aniaẽ ꝑſo/

na.qꝛ nõ pꝛiꝰ exiſtit ꝑ ſe anq; vniat᷑ car/

De poſſibilitat

in xpᷣo

N nõ ſit impoſſibile fieri. nec
. repugnet aliquo mõ deo.ma

ni.ſed ſił creat᷑ ⁊ vnit᷑. Et ideo ſi coꝛpꝰet
aia debeãt ſil facere vnã pſonã cũ ima/
gine increata q̃ ẽ pſona.opꝑtet ꝙ ſil et ſe/
mel ĩ eodẽ pũcto indiuiſibili.dũ aĩa vni

tur coꝛꝑi:ipſa imago dei increata vniat

coꝛpꝰet aĩam ſibii ſua pſona. vt faciant

vnã ꝑſonã cũ imagine increata.nec ali/

1i vnitate pſone.i Recolligẽda igit᷑ ſunt

ea q̃ manifeſtata ſunt ꝓ reꝑatõe. ſatiſfa/

ctõe et liberatõe hoĩs ⁊ tot humanena

beat ⁊ velit reduci ⁊ exire de ſtatu ꝑditio

nis.⁊ ꝑueniread illud bonum ppterqð
factꝰẽ et apparet.⁊ ẽ manitfeſtuʒ. q ſi hõ
debeat liberaria ſua obligatõe infinita.
quã ei debet᷑ pena eterna.⁊ debeat etiã
reſtitui ad illud bonũ ⁊ gaudiũ eternuʒ.
pꝓpter qð habẽdũ fact ẽ. neceſſaria eſt ei
infinita ſatiſtactio ifiniti pᷣcij.⁊ ꝙ talem
ſatiſractõem tãti pᷣcij.nõ põt ſoluereni/

ſi pſona infinita qᷓ ſit deꝰ hõ ſimulĩ ea/

dẽ ꝑſona.qꝛ nõ debet niſi hõ.⁊ nõ pᷣtni/

„ „

ſi de. Patz etiã e aſſumidʒ ille hõ ð ge

s

Epilo/
gus

Ti. ccxl
ix.

Ti.cclij

nerebmi hoĩs.de mfe vᷣgie ſine pꝛe. Itẽ liꝗj.
etiã ꝙ neceſſe ẽ ꝙ tał hõ poſſit moꝛi ſive Tit. cc⸗

lit.⁊ ꝙ vita illiꝰẽ tã pᷣcioſa ⁊ ſublimis vt

ſufficere poſſit ad ſoluẽdũ qð debet᷑ pꝛo
pctis toti mũdi.⁊ płᷣĩ infinituʒ. Patet

igit᷑ ex his om̃ib.quãta ſit nccitas⁊ idi

gẽtia cuiuſſibet hois ⁊ totiꝰhũanenatu
re.⁊ q; difficił ſit ei ſatiſtactio? liberatõ
⁊ pↄñs q;tũ malũ ſit deũ ifinitũ offede/
re.⁊ )ᷣ deũ facere.cũ tãta oꝑteat fieri ad

recuꝑandũ eiꝰ amiciciã. et ad deſtruẽdũ

ipſam offenſam et peccatũ.

ic iueſtigat᷑ volũtas ⁊ intẽtio.ppo

—

liiij.

ſitũ ⁊ deliberatio deiad dãdũ talè hoiĩez

Uoniã aũt ꝓbatũ eſt infallibili
er. qualiter tota natura hũana

otaliter ꝑdita.⁊ oĩs hõ eẽt ꝑditus.⁊ qͥᷣa

humanenature ¶Titulus. cclxvi.

7 oiĩs hõ indiget tali hoĩe qui ſit
deus et hõ. aliter tota natura hũana eẽt

t 3

2 tołꝰmũqꝰ? eẽt fruſtra. Sʒ cũ de pmit/

pPprulcre.tã bñ oꝛdinate.ſeruiãt ↄtinue in/

„ .

talis hõ nõ põt eſſe niſi deus faciat iũᷣm
qᷣa nõ põt fieri ſicut alij hoĩes. vt iaʒ de
claratũ eſt. ⁊ ideo niſi de velit ex ſua infi
nita bonitate dare talez hoiem mũdo et
nature huane neceſſeẽ ꝙ tot mundꝰ ſit
pdit? eternalit.ideo inueſtigaredebemꝰ

ſi deꝰex ſua bonitate voluit dare talẽ ho/
minẽ hũane nature. Et apparet ð facto

ꝙᷓ volũtas ⁊ intẽtio dei fuit dare talẽ ho
minẽ. als ſequeret᷑ ꝙ oẽs hoĩes qͥ ſũt.fu
erũt ⁊ erũt.ſint ꝑditi eternaliter.et q; nul
lus hõ attingat finẽ ppter quez fact?ẽ.⁊

ↄſequẽs oẽs hoĩes fruſtra eent ⁊ viue
rẽt.⁊ oẽs creature fruſtra ſeruirẽt hoĩbꝰ.

tat ꝙ oẽs creature ſue qᷓ ſunt tã bone.tã

deſinẽter cuʒ tãta diligẽtia toti hbumane

nature.videret᷑ eſſe ↄtra honoꝛẽ ſue ſapi

entie.qꝙ ꝑmitteret ⁊ vellet ꝙ oẽs ſue crea

ttwuure bone fruſtra ſeruirẽt ⁊ inaniter. Si

D. des

filiũ ſuũ

ꝓ nobis

tradidit

. .

cm nullꝰ?hõ debeat ſaluari et attigere ad

finẽ ꝓpter quẽ de creauit illũ.oẽs crea/
ture fruſtra ſeruiũt.et hocẽ ↄtra ſummã
ſapĩaʒ.Ergo poſtq; deus qͥ ẽ ſumme ſa
piẽs.pmittit ⁊ vult.vt videmꝰ ꝑ exꝑien
tiã ꝙ hoĩes viuũt de creaturis.⁊ creatu/
re ſue ſeruiũt homĩiba.et ipᷣemet multipli
cat hoĩes ſuꝑ terrã.creãdo aias et imit/

tẽdo eas. Signũ &̊ ẽ infallibile.q; inten
tio ſua ⁊ volũtas ſua fuit ſaluare ⁊ repa/
re naturã humanã. et reducere hoĩes ad
hoc ꝓpter qð facti ſũt Nõ em de multi
plicaret genꝰhumanũ.ſed ſtatim i pnci/

pio deſtruxiſſet totũ.ſinõ habuiſſet intẽ
tionẽ nec volũtatẽ ſaluaſſe hoies. Ergo
poſtq; nõ deſtruxit. ſed reſeruauit ⁊ mi/

tiplicauit. ſignũ ẽ ꝙ aliquid bonũ vole-
bat facerede hoie.⁊ nullũ aliud bonum

põt facere homĩ.niſi ꝙ ipᷣm reducat ad
illud ꝓpter qð fact'eſt. Dic g illa qᷓ ꝑ ex
periẽtiã apparẽt i facto.ð nccitate argu/

unt ⁊ demõſtrat intẽtõeʒ et volũtatẽ dei

circa hoĩem. Itẽ etiã incõueniẽs videt᷑
; de pmittat vel ꝓmiſerit vno momen
to humanuʒ genꝰ⁊ oẽs creaturas q̃s fe/
cit ꝓpter vſũ ⁊ ſeruitiũ hoĩs fruſtra exti
tiſſe. Uñ ſi ali momẽto nõ fuerit ĩ mũ
do aliqᷣs qͥ deberet ſaluari.iã tũc mundꝰ
erat fruſtra.qð ſũma ſapia nõ videt᷑ poſ

ſe pati.qꝛ honoꝛẽ ſuũ eẽt.etem̃ iã decliaa

ratũ ẽ ꝙ de nihil facit ↄtra honoꝛẽ ſuuʒ
et ſue ſapie ⁊ ſue ptãtis et bonitatis. Et

qm nullꝰhõ pᷣt ſaluari abſq; illo homie
queʒ reqrit tota hũana natura q ſitde2
hõ.ſequit᷑ ꝙ poſtq; volũtas dei fuit ſal

uare hoies: ꝙ etiã de nccitate fuit intẽtõ

ſua talẽ hoĩem dare mũdo⁊ toti nat᷑e hu

mane. ſiẽ ſup ðᷣclaratũ ẽ.qꝛ ſine tali hoĩe
nulłꝰpõt ſaluari ſic dictũ ẽ. Ecce maxi⸗/

ioꝛ. Scom ẽ ppoſitũ et intẽtio volũtatꝭ

dei dãdi talẽ hoĩem mũdo.et faciẽdi tã/
tũ bonũ hũane nature.quo nõ põt fieri
nec cogitari maiꝰ. In iſtis duob fũda
mẽtis tãq; i duab colũnis.fũdabit᷑ to/

tus noſter ꝓceſſus. Poſtq;ᷓ em̃ cõſtat ꝙ;
de deliberauit et ꝓpoſuit ac oꝛdĩauit ex

mã dei bonitatẽ. ecce maximã dei miaʒ
1 pietatẽ. ecce optimaʒ ⁊ benigniſſima,z
dei volũtatẽ.qͥ tantũ? talẽ hoĩem delibe
rauit dare. ꝓpoſuit ⁊ oꝛdinauit dare hoi
oẽs creature.Ecce nüc habemꝰ duo fũ/
damẽta manifeſta et declarata. Pꝛimuz
Eſumma indigetia neceſſitas humane
nature.quia nõ põt eſſe nec cogitari ma

ſua ſũma bonitate.⁊ h̊ ꝑ teſtimoniũ ifal

libilecreaturaꝝ ſuaꝝ.dare talẽ ⁊ tãtũ ho

minẽ nature hijane.ncceẽ ꝙ hᷣ fiat. ⁊ im
poſſibile ẽ h alit᷑ fieri. Ecce ̊ nüc habe/
mſũ mã ſecuritatẽ habẽdi illuʒ hoĩem.

uẽ tã lõge q̃ſiuimꝰ⁊ inueſtigauimus.

O neceſie ẽ ꝙ ille nouꝰ hõ tã pᷣcioſus
det humane nature mõ ↄuenietiſſimo.

itulus.cclxvij.

cclaratũ ẽ iã.q; ncceẽ ꝙ iſte hõ
ſitpoſtq; delibauit eü de da⸗/
re.⁊ qꝛ om̃ia q̃ de facit.oꝑat᷑ ad honoꝛẽ
ſue ptãtꝭ.ſue ſapie ⁊ bonitatꝭ.⁊ ad vtili/

tatẽ creature rõnał et hoĩs.iõ nccecſtꝙ

det illũ nouũ hoiez talit᷑ ꝙ ſit honoꝛ ſue
ſapie.ſue ptãtꝭ ⁊ bonitatꝭ.⁊ ſit ſũmavti⸗

litas hũgne nature. Poſtq; eĩ iße appo/
nit manꝰ.ncceẽ ꝙ fiat ita Et qm̃ iſtõ eſt

mai bonũ qð de poſſit facerehuanena
ture iõ ncceẽ ꝙ fiat mõ ↄueniẽtiſſimo.

ↄgruẽtiſſimo et ſapiẽtiſſimo.qꝛ iſto mõ

Titu. c
lxxxiu.

Titu.c/

de oꝑat᷑.vt ðclaratũ ẽ i caplo ð honoꝛe lxxxi.

„Nd
Ode he
buitryl n
Pmnitti en

e

müdeg

tonor
un iſtũ moᷣʒ ppt᷑ hoĩez. vt ectoueniẽs ad ſu
lobonte ſcipiẽdu hoĩeʒ.⁊ etiã pᷣꝑauit ⁊ diſpoſuit
ngize coꝛp hũanũ vt eet ↄueniẽs et ppoꝛtiõa
dſitſ tũ ad ſuſcipiẽdũ gias rõnalẽ ad ſnã ima/
efutmi⸗ ginẽ creatã.ita ſiłr pᷣpabit⁊ diſponet na
inenidot ad ſuſcipiẽdũ iſtũ hoĩeʒ.qm qdãmõ ſic
Stunar, Ni bm hõ ſe hebat ag totu müdu i q ſuſce/
nidini ptꝰẽ.· ⁊ aĩq ad coꝛpꝰiĩ qͥ ſuſcipit᷑ita ſe hè/
ninz bit iſte ho ad tota hanã nataz: ad oẽs
*R* ri nature humane. Et iõ ſic pᷣmꝰhõ erat
urtine ſuꝑ oẽs creaturas.ita iſte hõ optet ꝙ ſit
ich ſup ocs creaturas. Etiõ qͥq natura hũa
n uſu na dʒ ſuſcipe iſtũ hoĩiem tãq; ſũme indi
AN gẽéẽs.iõ neceſſe ẽ ꝙ taliter diponat᷑⁊ pᷣpa
sönnm rer᷑ natura humana.⁊ taliter pᷣmo diſpo
ogunm nat eã vt ſit caparx.cet ſit apta et ↄuenies.
norwlan et ſit ĩ ea capacitas ad ſuſcipieẽdũ iſtũ pᷣ/
ttriniti cioſiſſimũ hoĩeʒ.Et iõ oꝑtet ꝙ hoĩes h
ͦhitfei mo cognoſcãt ſuã nccitatẽ.⁊ ſũmã indi
Mahyfiie gẽtiã:et cognoſcãt ſe ſũme indigere iſto
fcebittn Hoie.et opoꝛtet ꝙ pmo anq; de dederit
mcökn iittũ hoiĩeʒ. ꝙ ſit ſũmedeſideratus ⁊ expe
cinuc ctat ab hoibo taq; ſũme nccariꝰet ſũme
mmonüift bon. alit᷑ nõ eẽt capacitas ĩ hoĩb.qꝛ ap
ltiitp Oy de/ pareret homĩbo ꝙ eſſet ſuꝑfluꝰ. Jõ oꝑtʒ
Hftin buit xpᷣſ ꝙ pᷣmo añq; apparcat ſit pmiſſus a deo
icdbo⸗ mitti et reuelat? maniteſtatꝰ. vt hoĩes cũ ve/
ngboien. ra certitudie⁊ credulitate firmiſſima ip/
Cinus ſũ expectẽt ⁊ deſiderẽt. Et iõ neceſſe erit

ljicois waliqͥ homiĩies pᷣcedãt aduẽtũ iſti hoĩs
„72
der
cide

35 69

iſtũ nouũ hoĩem.⁊ quiboꝓmittat etiam
ecijũi.vt ꝑ eos ꝓmittat eũ toti nature hũa/

diſponat ⁊ pᷣparet.vt ſint apti ⁊ ↄueniẽ/
dʒ eſſe ſucceſſiua ⁊ paulatim.pꝓcedẽdo ð

uiinpfecto ad ꝑfectũ.⁊ de minoꝛi ad ma/
ius.⁊ ſy dʒz creſcere donec facta ſit plena

nit ⁊ ſufficiẽs capacitas ⁊ diſpoſitio ad ſu /
hn . ſcipiẽdũ.iõ oꝑtet ꝙ deus talit᷑ diſponat
fünt genꝰhũanũ ꝑ multa tꝑa paulatiue. do/

ene,

nec ſit ĩ humana natura plena capacitaſ

e dad ſuſcipiẽdũ iſtũ hoĩem pᷣcioſiſſimũ.vt
inn ſq; de magis ac mag reuelet iᷣm ⁊ ma/
in T nifeſtetet ꝓmittat. et paulatiue mag ad
utt⸗ magis homies ipm deſideret. ſic ſiant

Ci.ceij OQ deus filiũ ſui

digna. vt ex ipᷣa aſſumat᷑ illa pcioſiſſima
caro.⁊ foꝛmet᷑ ill pcioſiſſimũ coꝛpꝰ.qð peret
dzʒ vniri cũ deitate.⁊ cũ ꝑſona filij dei in
ynitate pſone.Et iõ due ſũt pᷣꝑatões in
huũana natura.ad ſuſcipiẽdũ talẽ hoĩem

diſpoſitio et pᷣpatio ẽ q̊ͥ ad hoĩes.vt ſint Dije p̃/

neceſſarij.quibo dereuelet et manifeſtet

ne.Et ideo opoꝛtet ꝙ; deus tales hoies

tes ad B. Et qͥa iſta diſpoſitio et ppatio

dũ poſti; d

tradidit

Etiõ poſſumꝰarguere ꝙ ſiẽ deꝰ pᷣpanit magis ac magis capaces Et tãtũ bñfi/
ciũ quo nulluʒ ẽ maiꝰ.reqͥrit vt pmitta

pꝛius.et credat᷑ firma fide.⁊ ꝓmiſſuʒ ex
pectet᷑.⁊ expectatũ differat᷑et dilatũ am
plideſideret᷑.⁊ diu deſideratũ feruẽtius
amet᷑.⁊ ſtioſiꝰſuſcipiat᷑ Et qꝛ iiſto ho/ Optuit
mie diuia gr̃a dʒ aſſumere hũanitateʒ et deũ diſ⸗

carnẽac aiaʒ.⁊ B dʒ fieri ĩ mulierevᷣgine ponere

ſine patre.ideo opoꝛtet ꝙ vna mulierſic btãʒ vir

diſponat᷑ a deo. vt ſit cõneniẽs ⁊ apta et gineʒ vt
xpᷣmoci

q̊ idiget.⁊ quẽ deus ꝓpoſuit dare. Una

apti ad ſuſcipiẽdũ eũ.aliaẽq̊ ad carneʒ patioões
ſuſcipiẽdã.vtſit digna vniri cũ deitate. gꝗ ſuſci ⸗
Et ideo iſtas duas diſpoſitões etpᷣpa/ pienduʒ
tiones fiẽdas.opoꝛtet ꝙ deus aſſumat xpᷣm.
vnã poꝛtionẽet vnã partẽ de tota natu /?
ra hũana.ſ.ꝙ aſſumat vnũ hoĩeʒ.⁊ ipᷣm
eligat ad hoc. vt de ipſo naſcat᷑ multitu
do hoĩʒ ꝑ ↄtinuã generatõʒ.⁊ generatõ
ſua multiplicet᷑.⁊ ꝙ; tales holĩes ſint ſio/
ti int᷑ oẽs hoĩes toti hũane nature.vt.ſ.
dee ſpãliter loquat᷑ cũ eis.⁊ cis reuelet et
manifeſtet et ꝓmittat aduẽtũ iſtiꝰhoĩs.
⁊ Piſtos toti hũane nature.vt de iſtis et
de genere iſtoꝛũ naſcat᷑ iſta ſacratiſſima
mulieret vᷣgo.q̃ ſit mr iſtꝰ homĩs. Uñ
ſideus nõ aſſumeret nec eligeret aliquẽ
ſpecialẽ populũ ad oĩa q̃ ptinẽt ad aduẽ
tũ illiꝰ homĩs.eẽt incõfirmatio⁊ inoꝛdi
natio in ſuo ope dei.qð fieri nõ pᷣt.i Cõ
cluſů ẽ igit᷑ poſtqᷓ; deus ppoſuit dare
iſtũ nouuʒ hoĩem.qꝙ ex hoc neceſſe eſt q;
ſit. et ꝙ opoꝛtʒ ꝙ deus det illũ eo modo
quo decet et cõuenit.⁊ ꝑ cõſequẽs ꝙ an/

teeq; det illũ. opoꝛtet ꝙ diſponat gen? hu

manũ ad ſuſcipiendũ eum.
D, deus iã dedit iſtum nouũ hoĩem

totibumanenature.

Litu lus.cclxvij.

—

„ ille hõ nonus quo idiget
oßmis hoõ ſit et veniat in mun
eex ſua ĩfinita bõitate ꝓpo/

. * . —] R T 2 —“ä 4 7 „

Ci. cexij. O chꝛiſtus iã diu venerit

õ 7

ſuit ipᷣm dare.ideo neceſſe eſt ꝙvel deus necoꝛũhumanã naturã.Taliter em̃ diſ
ißpm dederit vel adhuc dabit.neceſſe ẽ q poſiti erãt ꝑ mille annos ⁊ minus indiſ
Tipce / venerit vel vẽturꝰſit. Et quia cõcluſum poſiti qᷓ; modo. et tamẽ nihil fiebat eis.
dẽti. eſt ꝙ de debet ipᷣm dare eo mõ quo me Ergo modo nihil oꝑaturdeus ĩ popu/
linus cõnenit ⁊ decet.ideo exinde conclu lo indeoꝛũ.immo mille anni ſunt ꝙ deꝰ
dit᷑. ꝙ iã ipᷣm dedit mũdo.⁊ ꝙ iaʒ venit. nihil eſt oꝑat ꝑ quod diſponat eos ad
qm̃oↄtra honoꝛẽ ſue ſapietie eſſet dare ip ſuſcipiendũ talẽ hoĩem.vt de genere eo/
ſum ĩ iſto tꝑe in quo natura humana ad rum naſcat᷑. Ergo ↄcludit᷑ exqͥ deꝰ nul/
nihilũ deducta eſt. Uñ neceſſario deꝰꝓde lũ populũ diſponit nec pᷣparat ad recipi
dit ilũ tpe quo magis decebat ⁊ ↄueni / endum talẽ hoĩem quẽ deliberauit dare
cbat dari mũdo. Itẽ poſtq; de delibera mũdo.⁊ cũ inter iſta duo tꝑa nõ ſit dare
uit illuz hoiem dare mũdo ⁊ toti nature mediũ.ſequit᷑ de neceſſitate q tempꝰdiſ
hũane.⁊ ꝑ ↄſequẽs pᷣmo debebat diſpo poſitõis et pᷣparatõis et ꝓmiſſionis dei
L neere totã naturã humanã ad ſuſcipiedũ pteritũ eſt.⁊ ꝙ nüc ſumꝰ in tpegdimple-
Ti.pce/ añq; darct.vt dictũ eſt.ſequit᷑ ꝙ totũ tẽèCionis ꝓmiſſi.Ergo ſequit᷑ ꝙ ille homo Tps p/

dẽti. pus naturchumane diuidit᷑ iduas par iã datus ẽhumane nature.iã venit.iam miſſios dihe poſi
Tp̃s di tes generales.iſ.i tpᷣs diſpoſitõis ⁊ pᷣpa/ deus dedit illũ.vel nullo mõ vẽturus ẽ. xpᷣi pᷣte⸗· ſimeſi Pe

ſpoſitio ratõis.⁊ ĩ tempꝰſuſceptõis.et ꝑ ↄſeqns nec deus eſt eũ daturus. Sed ꝓbatum rii. ig,
nis ⁊ tpᷣſ in tpᷣs ꝓmiſſionis.⁊ i tempꝰadimpletio eſt ꝙ deus ꝓpoſuit eũ dare.ergoocludit᷑ Ti.pce/
ſuſcepti nis ꝓmiſſi.qͥa pᷣmo de debuit pmittere deneceſſitate ꝙ deus eũ dedit.Ergo eti dẽti.

i
eEunt.
qguel

oniſ xpᷣi ipᷣm.et poſtea adimplere pmiſſum etda
re. Ergo iſta duo tha debet adiuiceʒ eſſe
ꝓpoꝛtionata ⁊ cõtinuata.et vnũ imme/
diate vehe⸗ ſehi aliud.nec debet eſſe te/
pus mediũ. Sed mõ denõ ꝓmittit il⸗
lum hoieʒ dare.nec diſponit naturã hu/
manã ad ſuſcipiendũ illũ. Uñ nulłꝰ po
pułlꝰĩ mũdo pᷣparat᷑ ad ſuſcipiendũ.nec
popułchꝛiſtianitatis. nec populꝰſara/
cenoꝝ.ergo nulpopułꝰ põt eſſe niſi po
pubł'iudeoꝛũ. Sed mõ nõ diſponit nec
pᷣparat deꝰpopulũ iudeoꝝ ad ſuſcipien/
dum talẽ hominẽ. et vt talis qui eſt meli
oꝛ q; pꝛimꝰhõ fnit naſcat᷑ de genere eoꝝ
ĩimo totaliter nũc de pñiti ppłs iudeoꝛũ
repugnat excellẽtie ⁊ dignitati illius ho
miĩis.qm̃ gens iudeoꝝ eſt ĩ deriſum ⁊ op
pꝛobꝛiũ.⁊ in vituperiũ oĩm hominũ to
tius mũdi.et in captiuitate alioꝝ popu
loꝛum.et ſine capite.⁊ ſine terra.⁊ tamen
als fuerũt in maxima dignitate et repu/
tatiõe inter homĩes.et ꝑ vniuerſum mũ

dum.et modo eſt totum ꝑ oppoſitũ.⁊ in

tali ſtatu fuerunt ꝑ mille annos ⁊ vltra.
Ergo ſequit᷑ ꝙſtatus iudeoꝛũ qui eſt ð
pᷣſenti ⁊ intãtũ durauit.et totaliter repu/

gnat illi homi et excellẽtie eius.quia diſ
ponereet tractare eos ſicut modo dens
tractat eos.nõ eſt diſponere eos ad ſuſci

piendũ talẽ hoĩcm. necvt aſſumat ð car

nit ſaluatoꝛ ⁊ liberatoꝛ.

am ſequit᷑ ꝙ aliqͥs populłꝰfuit a deo ele/

ctſpecialiter.ĩ quo deus fecit om̃es pꝛe

paratõcs et diſpoſitões q̃ ꝑtinebant ad
ſuſceptõeʒ illi? homiĩs pᷣcioſiſſimi.vtille Deꝰ de/
hõ ſuſciperet᷑ ĩ mũdo.⁊vt aſſumeret illã git naſci
carnẽ pcioſiſſimã de genere illiꝰ populi. ex iuðis

SDequit᷑ etiã ꝙ ille ppłs fuit antiqͥoꝛ in

tcr oẽs ppłos.et ꝙ cognoſcebat deuʒ. ſyy
nullus popuł?ẽ talis niſi popuł iudeo⸗
rũ q eſt antiqſſimꝰ inter om̃es p
mũdi.et ſꝑ coluit vnũ veꝝ ven
pulus chꝛiſtianoꝝ nouꝰ eſt.et etiã popu
lus ſaracenoꝛũ magis nouus.ergo nul⸗
lus aliꝰppls põt eſſe niſi ppłls iudeoꝛũin

—

op
AIn po

Ergo cõcludit᷑ ꝙ deus fecit om̃ia illa q̃
pꝓtinebãt ad illũ hoĩem quẽ deus inteẽde
bat dare.⁊ ꝙ deülo populo aſſumpta ẽ

illa vgo mulier de qua natus ẽ immedi

ate ille nouus homo ſine patre in teris.
Ergo ſequit᷑ ꝙ ille hõ nouus quo indi⸗

get oĩs hõ. quẽ de ðᷣliberauerat dareto

ti mũdo.ẽ de genere iudeoꝝ etde illo po
pulo.Quare concludit᷑ ꝙ naturahuma
na habet iã de facto et ſuſcepit illum no

uũ hoĩem quo ipſa indigebat.qͥ ẽ deus

⁊ homo.etꝑ cõſequẽs ꝙ iam facta et cõ
pleta eſt ſatiſfactio ⁊ ſolutio pꝛo toto hu
mano genere.et omia impleta ſũt quibꝰ
natura humana indigebatquia iam ve

ulos

r br
etſe

aer

ve

Aunan
ummnsinii
libnes
ndaeſpon,
Mſnn 050
Pongrtho d
degcn⸗
ta ll
Mgerht
bemidee

röſtdee

legtmpd
iſionode
lencinn⸗
kgem d
ünmüim n
Vrmngs F
Dcspoumm i
CCcna Di
it Spen d
inedoce
Moſtet
tincbantis
Wimintle de
Mnonli an
elldpopi g
Ntemnden
chuden;
op, nen
ſnhl
uin
taani o
Nagſl
Nni
mplud
silit
aſunpu:
Binpnii
eintang
c
nunn
mmghum
gtiunß⸗
dn,
1ſu/
gunn
i
gint

Tit. ecl⸗
iij.

ciſus eſt ile nouns homo. qui ẽ deus et

homo quo indiget om̃is homo. quẽ de

Kitulus. cclrix.

pꝛobatũ eſt in tractatu de ho

ſtus eſt verus deus et verus homo.⁊ eſt

verus filius dei.ergo ſequit᷑ de neceſſita
te. qꝙ ipſe eſt illa ꝑſona infinita. et ille ho/

mo nouus quo indigebat om̃is homo

O, ihs

ſit meſſi

g89.

iimicus
betog

ꝓ ſatiſfactione infinita.et qui neceſſari/

us erat humane nature.et quẽ deus pꝛo
poſuerat daremũdo. Et hoc clariſſime
apparet ꝓ om̃ia verba et facta ſua.⁊ per

totũ ꝓceſſum ſuũ.⁊ ꝑ illa que euʒ ſecuta

ſunt. Uñn om̃es cõditiões et circũſtãtie
que neceſſarie erãt ad ſatiſſactionẽ natu
re humanc cõplete ſunt in eo Uñ ipᷣedi

cit ſe eſſe deũ et hominẽ. dicit ſe eſſe illuʒ

qͥ erat a deo ꝓmiſſus.dirxit ſe veniſſe ad
moꝛiendũ ꝓ hominib ⁊ ꝓ peccatis eo/
rũ.⁊ iã dixit ſe moꝛi volũtarie et ð facto.
ſponte et volũtarie moꝛtuus eſt.et dedit
ſeipſum moꝛti.et ſciuit et pᷣſciuit moꝛtẽ.
et dixit et ꝓmiſit remiſſioneʒ oĩm pecca/
toꝝ.⁊ de facto remittebat pctã homini/

bus.et vocauit totuʒ mundũ ad indul/

gentiã et remiſſionẽ oĩm peccatoꝝ.ac of
fenſe dei.⁊ vocauit totum mundũ ad re

gnũ celoꝝ.et advitã eternã.et omnibus

penitentiã ĩ nomie eius agẽtibe pꝛomi/
ſit vitã eternaʒ.et pᷣcepit diſcipulis ſuis

ÿpdicare penitentiã et remiſſionẽ pecca/

Pꝛedicauit etiã cõtra peccata ho/
minũ ſemꝑ.et illa redarguebat ⁊ verita/
tem dicebat. et totus ſuus ꝓceſſus ac in
tẽtio erat deſtruere pctã hoĩm. Et etiaʒ
poſt moꝛtẽ.reſurrectionẽ et aſcẽſionẽ ſu
am pᷣdicauerunt eum ſurrexiſſe a moꝛtu
is ⁊ aſcẽdiſſe ĩ celũ.et pꝛedicauerũtĩ no/
mine eius remiſſionẽ oĩm pctõꝝ ꝑ vni/
uerſum mundũ. Itẽ om̃ia q̃ ſunt in ec/
cleſia ſua ſunt cõtra peccata ⁊ ad deſtru/
endũ pctã.et in hoc ſignificat᷑ꝙ ipſe eſt
inimicꝰet deſtructoꝛ pctõꝝ et criminuʒ.
Ergo om̃ia iſta arguũt infallibiliter q;
ipſe eſt ille qui fecit ⁊ ſoluit ſatiſſactõem

9 ieſuis ro a iudeis crucifixꝰ t oc/

quoniꝗ iaʒ

mine ad longũ.q; Jeſus chꝛi

ꝓ peccatis hoĩm. et qꝙ ipſe eſt ille qͥ erat
neceſſarius toti humane nature Siem
nõ eſſet ille.nõ pugnaret cõtra peccata.
nec deſtrueret. nec poſſet.qa eſſet lapſus
ſicut alij homines.⁊ eſſet peccato ſubie/

ctus. Itẽ etiã totus populꝰchꝛiſtianus
credit ipſum eſſe veꝝ deũ ⁊ hoĩem.⁊ eſſe
verũ ſaluatoꝛẽ hoĩm.et ꝙ ipſe moꝛtuus
eſt ꝓ peccatis hoĩm.et ſatiſfecit ꝑ moꝛtẽ
ſuam. Et in tali fide viuit et ꝑſeuerat to/
ta chꝛiſtianitas.erĩ nomine eius remit/

tũtur peccata. Ergo ſi Jeſus chꝛiſtꝰ nõöõ
eſſet ille verus homo qui ſatiſfacere de/
beret ꝓ pctĩs hoĩm.ſequit᷑ ꝙ deꝰ adhuc

debet eũ homibus mittere. Sed cũ de
pmittat JIhm vpᷣm regnare ĩ müdo ĩ ta

li noĩe.et ꝑmittat ꝙ; tãt ppłs ſecutꝰfuit

illũ.et ſequit᷑ in tali noĩe ⁊ fide.qꝙ ipſe eſt

talis qͥ debebat ſatiſfacere ꝓ pctis ⁊ ꝑ tã
longa tꝑa.ſequit᷑ꝙ deꝰ impedit ſeiſßm.?

facit ↄtra ſeipᷣm.qꝛ diſponit mundũ ad

nõ credendũ alteri alicui tali.ſicut ieſus
xpᷣs credit᷑.qꝛ opoꝛtebit ꝙ üle queʒ mit/

tet ĩ mundũ.faciat ſicut ihs xpᷣs.⁊ dicat
ſe eſſe ven deü ⁊ hoĩem ⁊ deſtruat et im⸗
pugnet pctã.Et hoc etiã nõ põt fieri.qꝛ

ille queʒ mitteret ſi faceretſicut ihs xps

iã ↄueniret cũ eo.et cũ doctrina ſua⁊ cũ
oꝑib ſuis.qͥa pugnaret ↄtra pctã ſic ip
ſe.⁊ oĩa iſta ſũt abſurda. Itẽ ppłs iude
oꝛuʒ qͥ nuc ẽ expectat adhucillũ nouunm

hoĩem ꝓmiſſuʒ a deo.⁊ ppłs xpᷣianꝰcre

dit illũ iã veniſſe.et ꝓmiſſum eſſe adim/
pletũ.⁊ de ꝑmittit ihm xpᷣʒʒ regnare ſub

nomie illo.ſ.tãq;ᷓ ille qui erat ꝓmiſſus a

deo.et talis credit᷑a ppło xpᷣiano.ſed cũ
dey deliberauerit et pmiſerit dare illũ bo
minẽ toti nature huane.qꝛ oẽs hoĩes in
digebãt eo.⁊ nõ ſolũ iudei.iõ deꝰ faceret
3 ſeipᷣm.⁊ impediret totũ ppłm xpᷣianũ
ne ſuſcipet illũ vẽtuꝝ pmiſſum.ꝗꝛ ꝑmit
tit aliũ regnare ſub ülo nomĩe. Et ſic de

us ꝑmittẽdo ieſum chꝛiſtũ regnare ſub

nomine pꝛomiſſi.ſi ipſe nõ eſt.nõ diſpo/
neret ad ſuſcipiendum alium venturuʒ.
immo totaliter impediret.qð eſt impoſ/
ſibile. Et etiã de ꝑmitteret decipitotus
ppłm xpᷣianoꝝ qͥ eſt et qͥ fuit ſub noĩep/
miſſi.qꝛ oẽs xpᷣiani credũtet crediderũt

firmiter ĩ ihm xpᷣm tãq; in ilũ qui pꝛo/

*

=

miſſus erata deo ꝑ ꝓphas ⁊ pꝛiarchas
⁊ multi iudei crediderũt pmo ⁊ pᷣdicaue
rũt.⁊ B de nõpõt facere.qꝛ eẽt honoꝛẽ
Juðdi ex ſue bonitatis et ſue veritatis. Dʒ iudei
pectãteſ qͥ expectãt adhuc eſſe vẽtuꝝ.ipſi decipi/

xpᷣm de/ unt ſeipſos.qꝛ nolũt reciꝑe ihm xpᷣm.qͥ

cipiunt᷑

venit ſub noie ꝓmiſſi a deo.⁊ nullłꝰ deci/

pit eos. Item etiã ipſi nõ ſunt diſpoſiti

ad ſuſcipiendũ ihm xpᷣm.pᷣmo qͥa expe/

ctãt.ſcdðo qꝛ ſũt ĩ miſeria ⁊ captiuitate.⁊?
ſi recipiũt ihm xpᷣm erũt libati.⁊ cio qeꝛ
ipſi nõ ſũt mõ diſpoſiti vt ð genere eoꝝ
naſcat᷑ mõ ille pmiſus. SDʒ etiã xpᷣiani
ſüt ĩdiſpoſiti ad ſuſcipiẽdũ aliũ ſi vẽirʒ.

qꝛ nullũ expectãt.cũ iã credũt hꝛe illũ q

ẽꝓmiſſus.Ergo ncceẽ ꝙ ihs xps ſit ille

ꝓmiſſus a deo.⁊ alit᷑ fieri nõ pᷣt. Nõ em̃

pt eẽ ꝙ poſtq; de pmiſit mitter. ꝙ pᷣmo
pmittat aliquẽ regre ĩ mũdo ſub noĩep
miſſi ab co qͥ ẽ deceptoꝛ et mẽdax.nec pᷣt
fieri ſi de ĩtẽdit mittere aliũ.q ipſe pmit
tat ꝙ aliqͥs al deceptoꝛ pᷣmo veniat? p
cedat.et regnet ſub noĩe ꝓmiſſi a ðᷣo.qm

ille ipediret aliũvẽtuꝝ.Ergo ncce ẽ ꝙ il

le quẽ de pmo ꝑmittit regnare ſub noĩe
ꝓmiſſi a deo.ſit ille ꝛerꝰ ꝓmiſſus.Ergo
ipoſſibileẽ qͥn ihs xpᷣs a iudeis cruciti-
xus ⁊ occiſus.ſit ille verus hõ quẽ deus
debebat dare mũdo ad ſatiſfaciẽdũ pꝛo
pctĩs.et q̊ veriſſime hũana natura indi
gebat. cũ ipᷣa hũana natura nõ idigeret
niſi vt ipᷣa libaret᷑ a pctis⁊ offeſis et cul/
pis.⁊ hẽet remediũ ĩ eis.vt ſic hꝛet veni
am et indulgẽtiã ac vitã eternã ⁊ regnũ
celoꝝ.qͥa iſta erat vera indigentia bũane

nature.et ipſe ihs xpᷣs nõ fecit aliud ni⸗

ſi deſtruere pctã.et ſemꝑ annihilare illa.

et qcqd oꝛdinauit.totũ ↄtra pctm̃ oꝛdi/

nauit.et om̃s miſtri e ad hoc laboꝛaue
rũt.vt ipſa pctã deſtruerent᷑ ⁊ ꝓmiſit oĩ
bus ſibiadherere volẽtibo remiſſionem
oim pctõꝝ.etvitã eternã.et regnũ celoꝝ
Ergo ipᷣe veraciterẽ ille q̊ hũana natura
vere indigebat.¶ Quia ihs xpᷣs eſt ile
hõ ⁊ illa ꝑſona q ẽ neceſſaria ꝓ ſatiſfacti
one natufe hũane.habemꝰg iã applica/
reei oĩa qꝗᷓ dicia ſunt ſupi de repatõne?
ſatiſfactõe.et de ↄditõiba et ꝓpꝛietatibꝰ
illi?hoĩs qͥ erat neceſſarꝰad ſatiſtacien/
dũ ꝓ pctĩs et offenſis hoĩm.qm̃ ipᷣe ẽ il/

le quẽ q̃rebamꝰ⁊ iueſtigabamꝰ.⁊ ſõ loq
bamur de ipſo ac ſi nõ eẽt. Ergo poſtq;
ipᷣe ihs xpᷣſẽ ille.iã hẽmꝰ maximã cogni
tionẽ deipſo.et ſcimꝰ ꝙ ipſeẽtalis queʒ
demöſtrabam?debere hꝛe illa.⁊ eſſe uluzʒ
hoĩem qͥ erat neceſſariꝰhoĩbo ꝑditis⁊ la
P ſis.ergo nõ opoꝛtet illa reiterare.ſed qͥ
ibet põt ꝑ ſe applicare et ↄcludere de ie/
ſu xpᷣo affirmatiue et veriſſime.
(Mualiter liber dei cõueniẽtiſſime hʒ
duas parte. —

Litulus. cclxx.

hoc rectiſſi t*
me apparet.quõ liber dei iaaz
pbatꝰ.ↄuenientiſſime dʒ hꝛe
duas ptes generales.q̃ ſũt duo teſtame/
ta.ſ.teſtamẽtũ vetus.⁊ teſtamẽtũ nouũ.
qm̃ deus bmo ꝓmiſit ihm xpʒʒ.⁊ poſtea
dedit et impleuit ꝓmiſſuʒ.Et iõ liberpᷣ Tletꝰte/
mus ẽ liber ꝓmiſſionis.et cõtinet om̃ia ſtamẽtũ
illa q̃ ptinent ad ꝓmiſſionẽ xp̃i.et ad p/ ẽ liber p

ber ſuſceptõis et adimpletõis ꝓmiſſi.in
quo ↄtinent᷑ oĩa illa q̃ ꝑtinẽt ad ipſã im
pletiõʒ ꝓmiſſionis.Et ambo iſtiduo li/
bꝛi faciũtvnũ ↄpletũ libꝝ dei.Et ſic mi
rabiliter iſti duo libꝛi.⁊ iſta duo teſtamẽę
ta adinuicẽ copulant᷑ pꝓpoꝛtionant᷑ et ſe
cõſequunt᷑.et vnꝰſine alio eſſe nõ põt.qꝛ
ꝓmiſſio reqͥrit adimpletõeʒ.et adimple
tio pᷣſupponit ꝓmiſſioneʒ. et nõ eſt dare
mediũ inter iſta duo.Et ideo liberſcðs

paratõem et ſuſceptõeqʒ.et ſcðs liberẽ li/ miſſioi

ſeu ſcm teſtamentũ nouũ.ẽliber etteſta Nouuʒ
mẽtũ veritatis.qͥ veritas ẽ qñ illud qð teſtm̃ eſft
ꝓmittit᷑ adimplet᷑ de facto Et exinde cõ liber vᷣi/

—

tü eſt a deo.qm̃ in illo hoĩbo ꝓmittit᷑ ſal/ ĩple Jis

uatoꝛ et nouꝰhõ ꝓ ſatiſfactõe et liberati/
one hoĩm.ab obligatõe pcti.vt ptʒ ꝑ ſu
um ꝓceſſum. mõꝑ patriarchas.mõ per
ꝓphetas.ſed ſolłꝰde potuit facere talem
ꝓmiſſioʒ.et nulla creatura neq; bonane
qʒ mala niſi ex ꝑte dei. Et etiã infallibili
ter cõcludit᷑. ꝙ nouũ teſtamẽtũ eſt a deo
q̃a ibi dicit᷑ ꝙ ilud quod ꝓmiſſuʒ erxata
deo iã impletũ eſt. ſed nullꝰ potuit h di
cere niſi dens ſeu ex ꝑte dei.Et etiaʒ ap/ Cõcoꝛ/⸗/
paret mirabił ↄcoꝛdia int᷑ libꝛũ nat᷑e ſeu dia libꝛi

creaturaꝝ.et int libꝝ ſcpture.qͥa creatu/ natarer
re dicũt et teſtificant᷑ deus ꝓpoſuerat ſcbture.

Ticg
i

cdebbea
narne
cdr ſoa n⸗

Uopfni

nehto,t
Ulpmn
mantic

hoſt lu bideif

beit aniconi

enſon totücſt

oondet tepit
Ppeſſz Möini

iceo.
hiden
Ninue⸗
micd.
homo.
ccchaun,
homan
nteſe
ſcuit
nangt
V

Motcken’⸗
näitaui.
toſe
Li he; De⸗
börngefil kmt
ta u;/ihe
dolboel, nit
hriſtrn.
Aipſiin
oitidol⸗
i lcni
Nrotctane
mnnta
ſens itce
zaganhr
anöͤckdo
oolbe
Pbrutkt 4
illulch i⸗
ttindech ie

iſkni

Dminti
calbaun
inphen
vo Nee
ſmnnn
honane
ni
niſnzgu⸗
hom ,
a4N
enn le⸗

.

S —

8 . * * SZ . „ 2. —
N

dedi

et deliberauerat dare talez boĩem hũůane
nature· ſicut ipſa indigebat ꝓ ſatiſfactöõe
Ti.cclx ſua.vt ꝓbatũ eſt iã.ſed ĩ libꝛo ſcpture de
us ꝓmittit talẽ hoĩem.ſ.in antiquo teſta
mento.et in nouo teſtamento deus imm/
plet ꝓmiſſum.et dat illũ hoĩem ꝓmiſſu,ʒ
in antiquo.Et ideo apparet ꝙ om̃es li/
Poſt la bꝛidei ſũtde illo homie.ſ.vexpᷣo.immo
pſũ hoĩſ quicquid deus oꝑatus eſt poſt lapſum.

vl.

deuſoĩa totũ eſt ppter iſtũ hominẽ nouũ.⁊ totuʒ

oꝑatr?eſt reſpicit hoĩeʒ nouũ.qͥa bumana natura
ꝓptx ʒ nõ indigebat niſi iſto hoĩe nouo.ſ.xpᷣo.
⁊ ideo.quia iſte hõ debebat exire et extra

hide natura humana .et ſuſcipi ĩ ea.iðᷣo

ↄtinue oꝑatus eſt in homibo et circa ho

mies.vt de ipſis digne poſſit exire talis

humana natura. Et ſic cuʒ iſte hõ debe/
ret eſſe vniuerſalis toti humane nature.

ſequit᷑ ꝙ quicqͥd de operabat᷑ inhbuma/

—

na natura.totũ ꝓpter iſtů hoĩiem oꝑaba

tiur vſq; ad aduentum eius.
¶Meceſſitas credendifidẽ xp̃ᷣianam.
Ziiulus. cdrxi. —

„ H .

„

Tit. cc⸗
viij.

gatio crededi fidẽ xpᷣianã.⁊ q̊ ꝑ creatas.

ſʒ mõ vltra illð debitũ addat᷑ nccitai cre
dẽdi.et ꝙ ſũma nccitas ẽ oĩ hoĩ credere

i.cch. nũ. Uñ ↄcluſũ ẽ ꝙ nullꝰpᷣt libari ab ob/
Tcclij ligatõe ĩfinita quã dʒ p pctĩs ⁊ offenſis
nili ꝑ ꝑſonã ĩfinitã q ſit deꝰ⁊ hõ.⁊ hoc ꝑ
mBmaoꝛtẽ eius.⁊ qꝛ ſola fides xpᷣiana credit
deũ hoĩeʒ ⁊ hʒ talẽ ꝑſonã q̃ ſit deꝰ⁊ hõ.ſ.

ihm xpᷣm qͥ moꝛtuus ẽ ꝓ pctis nr̃is.Et

ſic ĩ fide xpᷣiana ẽ vᷣa redẽptioꝛ veꝝ pciũ
g debet⸗ pctis.Et & extra fidẽ xpᷣianã
5

mitti aliqð pctm̃.qꝛ ꝑ ihm xpᷣm ſolũ fit
remiſſio petõꝝ.Etiõ ſeqͥt᷑ q cũq; ſunt
extra xpᷣm ⁊ extra fidẽ xpᷣianam.nccario
dãnãt᷑ ĩ et᷑nũ.Quicũq; ů̊ vult ſaluꝰeẽ.añ
oĩa opꝰẽ⁊ neceſſe ẽ.vt teneat ⁊ credat fi/
dẽ xpᷣianã.quã niſi hõ crediderit ĩ ec᷑nuʒ

xibit. Quicũq; ̊ nõ credũt fidẽ xpianãä

homo.⁊vt digne poſſit in ea ſu cipi.nec
ceſſauit oꝑari donec ille hõ factus erati

gautez

iã declaratũ ẽ ĩ ptibs pcedẽti
bus debitũ credẽdi.ĩmo obli

ita ꝙ oĩs hõ ðᷣbebat credere fidẽ xpianã

llideẽ rpᷣianã. alit ncceẽ peatz ꝑdat᷑i er
Ti.cc

õt fieri ſatiſfactio ꝓ pciĩs.nec pᷣt re/

ẽſ

veniãt ⁊ credãt ĩ iſᷣm xpᷣm.⁊ qͥ cũq; iaam
credũt ⁊ manẽt ĩ finẽ.⁊ viuũt ſᷣm illuʒ et

doctrinã ſuã. gandeat. qm ſũt ĩ vᷣa ?⁊ fe
cta fide.⁊ doleãt ð alijs qͥ ſũt extra aam.

Et iõ oĩa clare videãt.⁊ cogſcãt om̃s p /
mo ĩdigẽtiã ſũmã⁊ nccitatẽ hũane nat᷑e
qnta nccitate ĩdigeat tali hoie q ſit de /⁊
hõ ꝓ ſua ſatiſfactiõe. Scðo cognoſcãt
q̃lit oẽs creature manifeſtãt nobis ꝙ; de

us ex ſũma ſua bonitate ꝓpoſuit dareta
le hoieʒ hũane nature iuxta ſuã idigẽtiã

Tercio videãt q̃lit᷑ de pmiſit dare taleʒ
hoĩem ĩ antiq̃ teſtamẽto ſen ĩ pᷣmo libꝛo
dei.Et q̃rto videãt oẽs⁊ cognoſcãtvba
facta ⁊ opꝑa ihu.⁊ totũ ſuũ pceſſũ quẽ fe

cit oꝛdiatiſſime.et vitã ſuã.et doctrinam

ſuã.et moꝛtẽ.et paſſionẽ ſuã.⁊ om̃ia q̃ ſe
cuta ſũt ꝑ oꝛdinẽ poſt moꝛtẽ ſuã.Et qli
ter nomẽ ſuũ exaltatũ fuit poſt moꝛtẽ ſu
am.⁊ pᷣdicatũ publice ꝑ oꝛbẽ vniuerſuʒ
oĩ creature.ſtoti hũane nature.⁊ quõ ip

ſeoꝛdinauit ꝑ aplos ſuos et diſcipulos

ſuã eccłiaʒ vniuerſalẽ nouã ĩ mũdo que

cõis ẽ oĩboa hoĩbo volentibo ad eãvenire.

Et quõ eccłia ab ipᷣo oꝛdiata paulatiue

creuit ⁊ augmẽtata ẽ.⁊ diffuſa ꝑvniuer⸗
ſuũ oꝛbeʒ. ⁊ mirabiliſſime oꝛdiata et eralꝰ-
tata.⁊ diſtincta pulcerrime.Et videeant

qñ inceꝑit.et quãtũ durauit.⁊ q̃lit᷑ pceſ⸗/
ſit iſte ſtatꝰ ecclłie. Cognoſcãtet videãt
oꝛdinatões et ſacramẽta qᷓ oꝛdĩauit eti⸗
ſtituit ihs xpᷣs ꝑ ſeet ꝑ apłos ſuos in e

cleſia ſua.qm̃ oĩa ſũt ↄtra pctã.etad de/

lẽdũ culpas et offenſas ↄtra deũ.Et oĩa

ã ſũt ĩ ecclia ſua ſũt ↄtra pctã hoĩm.cõ/
tra lapſũ.coꝛruptõeʒ et ꝑditõem homis

ita ꝙ; tota intẽtio xpᷣi ⁊ ecclie ſueẽ cõtra
coꝛruptiõem et lapſum hũane nature. et

ↄtra cius ꝑditõem.⁊ ad reducẽdũ hoĩeʒ
ad illud bonũ ꝓpter qð factꝰ?.ſ.advitaʒ

eternaʒ. et ad eternũ SSõ et reuocare
holem ab eterna triſticia ⁊ pena ⁊ moꝛte
eterna. Cognoſcãt et oẽs q̃lit᷑ itẽtio xpᷣi

et ecclłie ſueẽ deſtruere.⁊ eradicare radi/

ces oĩm maloꝝ.ſ.ppꝛiũ honoꝛẽ ꝓpꝛiazz
laudẽ et ꝓpꝛiã volũtatẽ.et ꝓpꝛiũ amoꝛtrẽ?
⁊ pᷣuatũ.q̃ oĩa ſũt oꝛigines pctõꝝ.vtiaʒ

pꝓbatũ ẽ.et ꝑditões huane.diuiſiones et

inimicicie inter deũ ⁊ hoĩeʒ ⁊ int hoĩcs.
et tota intentio xpᷣi et ſuoꝛum diſcipulo⸗

Titulus. s De ſũma coꝛdiateemiſ
rũ et eccleſieſueẽ fundata ĩ honoꝛe ⁊ lan et recipiãt ſacramẽèta e q̃ ipſe oꝛdiaunitt. 2?èð
de dei.⁊ amoꝛe puro et vero ⁊ vera obe/ qꝛ ipſe om̃ia q̃ homĩ ſunt neceſſaria.e t· e
dietia. ⁊ ĩ omibo illis ꝗᷓ i homĩbo pũt de habet oĩa.qm ipᷣe ẽ ꝑſona infinita.qꝛ et᷑ SB
ſtruere ppꝛiã voluntatẽ ppꝛiũ honoꝛẽ?. deus et hõ. In ipſo em ẽ plenitudo bo ſohn
et ppꝛi amoꝛẽ. quia p iſta tria ſũt om̃mia nitatis.oĩs pietatis.vᷣtutis et charitatꝭ 2?
mala. et . iſta bomoẽ lapſus.ꝑditus et ct ſapiẽtie.oĩs boni.amoꝛis.oĩs ſciente bbo
coꝛruptet dei inimicꝰ.Poſtq; ergo pꝛe et oĩs meriti. In ipſo ẽ om̃e bonũ.ĩ io Ura
dicata eſt ꝑ totũ mundũ remiſſio pctõx eſt oĩs ptãs.om̃e dñium ⁊ imꝑiuʒ ſefß ho
et pax inter deũ et hoĩem. et om̃es bomi piternũ. Qui ergo talẽ holem ↄtenit. diid de
nes ſunt vocati ad regnũ celoꝝ.ſignũ i gnꝰẽ eterna punitiõe. Ex iſtis põt pattezʒ lulni
fallibile eſt q iã venit ͥ pmiſſus eſt.⁊ re quãteexcellẽtie ⁊ dignitatis ſit eẽ xvßůꝗũ4/&4 ait
ipſe eſt ille in cunomie hoc factũ eſt. et anũ.qͥa ẽ mẽbꝝ tãti homiĩis qui ẽ deus8s debi
hic eſt IJhs xpᷣs.Cognoſcãt etiã homi/ hõ.⁊ qualiter pᷣnalet vnus xpianus ve dche
nes qualiter ꝑvniuerſum mundũ ſeu oꝛ rus. q́; om̃es hoĩes qui nõ ſunt xpᷣiani. 1
bẽ ĩ nomĩie Jhu xpᷣi crucitixi ꝑ apłos b q́ͥa illi ſunt ꝑditi. Et ꝑ oppoſituʒ falſus m
dicata. tubicinata et pᷣconiſata ẽ pax in/ xpᷣianus eſt malus mag q; aliqs hõ qͥ debt
ter deũ ⁊ hoĩem.⁊ remiſſio ⁊ indulgẽtia nõ eſt xpᷣianus.Dolereergo debʒ falſus hon
SpEFpcton. et ĩ nomĩe Jeſu xpᷣi ꝓmiſſa ẽ he et malus xpᷣianus.⁊verus et bonus me Ac
reditas regni celoꝝ et vita eterna. Qui/ rito debet gaudere. gal
cũq; igit᷑ voluerint clare videre videãt ¶ Qualit iuſticia dei et ſua miſcðia cõ/ us
cognoſcãt omiapᷣdicta qᷓ ſunt ĩ factoꝛ coꝛdãt ſumme ĩ iſta ſatiſfactione. N
SSH ognoſegrineub eta g, —— (ETitulus cclxrur. ch
ihs xpᷣs ẽ verus ⁊ nouꝰ homo ille qui ẽ WB ESESel,,
de homo.qͥ erat neceſſar toti huma/ „ Onis gu⸗ tezs Ticd. 3
ne nature quẽ de ꝓmiſerat dare homibo dũ ↄſiderabamꝰiuſticiã dei? Oͦ
et ꝙ omia que ihs xps fecit. et credun ppcctim et offenſam hoĩs. vige n
tur de ipſo. neceſſaria erant eſſeet fieri ꝓ ¶ bat᷑ ꝙ miſcdia dei periret.qꝛ iuſticia delid
homiĩbo.et ꝓ ſatiſfactõe et liberatõe com exigebat ĩfinitã ſatiſtactiõʒ ab hoĩe quẽã O”ͦ́J́J́JẽͥB
pleta hüũane nature Et ſic indigebat höõ hõ debebat. ad quã obligat erat ꝓpter dd
vt omia illa fierẽt ꝓ ipſo ſaluãdo.vt.ſ.ie petm̃ et offenſam.⁊ niſt iho ſolueret. libe
ſus xpᷣs naſceret᷑ et ↄciꝑet᷑.ſic viueret et rari nõ poterat ab ifinita pena quaʒ me ”ÿMU
ſic moꝛeret᷑ ſic reſurgeret a moꝛtuis⁊ ad ruerat.⁊ ſic videbat᷑ ꝙ de nullã miſeri 4
celos aſcẽderet. et ſic dealijs qᷓ eſt oꝑatꝰ coꝛdiã oſtẽderet. Sed nõ ẽ ita.qͥa ĩ iſta
Compꝑemigit᷑ factũ ⁊ debitũ.ſ.factũ ie atiſfactõe facta ꝑ moꝛtẽ ieſu xpᷣi deitꝛ bo n
ſu xpᷣi.et qualiter debebat fieri.et ſatiſſa- mis &facta tã magna miſcðia.ꝙ maioꝛ Matis ge
ctio et liberatio humane nature q̃lis eſſe excogitari nõ põt.⁊ tantũ cõcoꝛdatcuʒ miai re i

debebat. et àd facere debebat talis nouꝰ iuſticia.ꝙ magis nõ põt ↄcoꝛdare.lñ deptiõe
hõ.qui neceſſari erat mundo.⁊ ſic vide hõ nõ poterat ꝑ ſe ſoluere deo iſtã infini nr̃a.
bim clariſſime ꝙ ißs xpᷣs ille. RPoſtq; tã ſatiſfactõeʒ quã iuſte debebat. nec ali
igit humana natura ⁊ hoĩes habẽt ð fa ter niſi ſolueret ꝑ integꝝ iuſte euadere po
cto talẽ hoĩem. et tã pᷣcioſum qͥ eſt duus terat iugũ obligatõis ad penã eternã ſi⸗
et hõ.et qͥ fecit om̃ia ꝗ erãt neceſſaria to bi debitã iuſticiã.nec ꝑ ↄſequens eua
ti hũane nature.qui ẽ rexverus⁊ dñs ſu dere man et ptãtẽ diaboli.ideo deus ex
perom̃es hoĩes. qui ẽita pius.ita beni ſua ſola et pura miſcdᷣia gratis⁊ ſine me
gnus. ita bonꝰ.ita mãſuetꝰ.⁊ tãto amo/ ritis ipſiꝰ hoĩs (qa nihil meruerat hõ ni

re pijſſimo plenꝰ erga hoĩem. qui voluit ſipenã pᷣuenit pᷣmo hoĩem.vt deinde li
dare vitã ſuã. et reciꝑe moꝛtẽ ꝓ pctis eo beraret᷑ hõ ꝑ inſticiã. Quia ſi hõ ex ſeip⸗/
rũ.ſequant᷑ ergo illũ.audiãt illũ.etpᷣce- ſo nõ habebat cũ quo faceret iuſticiã de
N2r= ptaſua.et vᷣba ſua.et adhereãt.et credãt ſeipſo dãdo debitu. de dedit hol pꝑſuaʒ
veraciter illi ac obediãt. etfiãt mẽbꝛa ei? miſcdiaz illud cũ qᷓ poſſet ſatiſtacere ⁊ ei R
7 4

CTi. aai. De ꝗapplicatõe meriti chꝛiſiti
VVoluere p iuſticiã. vt ſic hõ p integꝑ ſatiſ ſus xpᷣs a indeis crucifirus.poſtq; Sil/
uge faceret deo.et faceret iuſticiam de ſeibo. le hõ tam neceſſariꝰhomibo iã exiſtit. re⸗
W Seld ũulud tale hõ nũq; potuiſſet hꝛe ꝑ ſtat mõ videre q̃liter hõ qͥ eſt iã lapſus ⁊
tsehrin ſfſeip̃ m. niſi de purã ſua miſcdiam tri coꝛruptỹ ab ipo recipiat om̃ia illa àbuſ
oinint⸗ buiſſet homi. tergo de placaripoſſet indiget. Clñ in in rpo ſunt oia illa aui
ſini ab hoĩe. et ho haberet cũ q̊ placaret deũ bus 6 indiget.et idᷣo reſtat q; hõ reſtau
„ ne ⁊ irã ſuã.de dedit gratis homi ilud qd ret᷑ et reparet de facto. Poſtq; remediuʒ
in e hõ deberet deo ex debito reddere.dedit iã eſt ⁊ medicina parata ẽ.reſtat applica
ii u) dehomĩ ⁊ toti nature hũane nonuʒ bo/ read opus Quid em̃ pficeret medicina
nounp⸗ minẽ qͥ eẽt maioꝛ homiĩe.qͥ ſatiſfaceret ꝓ ſiinfirmo non applicaret᷑. Quid valeret
ang lu⸗ hoĩe.qͥ haberetĩ ſeillud qð ſuꝑaret omße panis eſurienti ſi eũ nõ comederet: Uñ
anlidast debitũ qð hõ ſoluere dʒ.qͥ cuʒ nihil ꝓ ſe poſtq; ihs xpᷣs è ille om̃es ꝑditi indi/
Sthneſe deberz. ſolueret alijs.qͥ quidẽ debebãt geãt datus a deo.ideo ẽ ſumme ↄueniẽſ
Plnthn. 2 vñ ſoluerẽt nõ habebãt.Dedit em̃ na et ꝓpoꝛtionat homĩbo.Quia venit pꝛo
Moſtmfcli⸗ tura hũana deo ĩ illo hoĩe ſpõte.et nõ er pter hoiem lapſũ.ideo ꝓpoꝛtionat᷑ ei in
ultshi; debito qð ſuũ erat.vt ſe redimeret ĩ alis om̃ibo.Jdo ihs xpᷣs facit vnã ꝑtẽ.⁊ alij
Godehtiis hoeomiboy.ĩ quibo qð ex debito exigebatur hoiĩes faciũt aliã partẽ Et idᷣo poſſumꝰ
gabonere reddere nõ habebat. Quid g̊ põt intelli / facere ↄꝑatiõem inter ipᷣm ex vna pꝑte.et
gi et cogitari miſericoꝛdiꝰ qᷓ; iſtð.ſ.; de inter oẽs alios ex alia ꝑte. Uũ tota hũa
idis us pꝛ dicit homĩ pctõ:idãnato eternis na natura reſpicit ipᷣm.et ipſe reſpicitto
Teto. toꝛmẽtis.⁊ nõ habẽti vñ ſe redimat.ac/ tã humanã naturã. Et ideo ipſe ſe habʒ Cõpꝑa/
ciype vnigenitũ meũ.ſ.xpᷣm ihm veꝝ de / ad om̃es alios hoiĩes ſicut redẽptoꝛ ad tio xbi

nhwste
ciuſtande
Gib horct,
ep
oben be
gin
int
idtilt
Gnibato

gnane

Swrderch i

vün Die

Bnsr
gole

Piukcädeere

um et hoĩem. et da ipᷣm ꝓ te.Etipſe filiꝰ
Ihs xpᷣus dicit homi.Tolle meet redi
me teipᷣm. Hoc em̃ dicunt qũ vocãt ho
mies ad fidẽ xpᷣianã.et trahũt vtveniãt

da tantã gram. Et qd etiã iuſtiꝰ põtco/

gitari.qᷓ; ꝙ ille dimittat om̃e debitũ cui

dDdaęt pciũ mai qᷓ; om̃e debitũ.ſi tñ detur

cũ debito affectu.⁊ cuʒ mõ quo daridʒ.
Et ſic hõ iuſtiſſime liberat᷑ a ſua obliga

tiõe et ſatiſfacit iuſticie dei.et deus ꝑ in/
ſticiã ſaluat hoĩeʒ. Et ſic fit ĩ hoc veriſſi

ma iuſticia.⁊ tñ cũ h̊ ẽ ibi ſũma miſcdᷣia

qꝛ deus homĩ pᷣmo ꝑ ſolã miſcdiam il/

luũ qui cũ liberaret dedit.et illũ qui tolle/
ret iniuriã et offenſam dei.

ſe habet inter ſe.⁊ ondit qᷓ ſũt illa ꝗ
dit᷑ recipit a xpo.et qualiter recipiat.

batd

ic ponit᷑ cõpoſitio inter ihm n
crucifixũ et hoĩem ꝑditũ et lapſũ. 1 qlit
6 ⅓

¶ Titulus.cclxxiij.

ꝓpter G̊ qͥa hõ erat ꝑditꝰ.coꝛ
mupt.lapſus et deuiat idige
e neceſſitate nouo hoĩe qͥ eſſet deꝰ ⁊

dbhpõ. qᷓ moꝛtẽ reciꝑet p hoĩe.et q̃ſiuimꝰil/

lũ hoĩem ꝑ longũ pceſſum.⁊ finaliter ꝑ

dei gẽam repꝑimꝰiã eũ eſſe.⁊ ꝙ hic ẽ Je

latos.ſicut medicꝰad infirmos.ſicut re/
ſuſcitatoꝛ ad moꝛtuoſ. ſicut illuminatoꝛ
ad excecatos.ſicut ductoꝛ ad deuiatos.

captiuos. ſicut ſatiſfactoꝛ ad obligatos ad hoĩeſ
ſicut ſolutoꝛ ad debitoꝛes.ſicut reꝑatorꝛ
ad deſtructos.ſicut recreatoꝛ ad annibi

Et vt oĩa ĩ vno vᷣbo ↄcludamus.ipᷣe ee

oĩa om̃i homi lapſo ⁊ ꝑdito.Et iõ qͥ nõ

cognoſcit ſe indigerexpo.ꝓ nihilo repu

tat eũ. Et qm̃ iã videmꝰ ad plenũ totuʒ
lapſuʒ ⁊ totã coꝛruptõeʒ ⁊ pditõeʒ hoĩs

et ſtatuʒ ĩ quo ẽ.et illa q̃ deficiũt hoĩ.et q̃

debebat hꝛe q̃ ipᷣe ꝑdidit.⁊ q̃liter in hoĩe
factũ ẽ ↄtrariũ debito.iðo ſi volumꝰco/
gnoſcere q̃ ſunt illa q̃ hõ dʒ recipe axpᷣo
optet cognoſcere totã indigẽtiã hoĩs ac

—⏑ 7

totũ eiꝰdefectũ.lñ hõ añ oĩa ĩdiget vt
liberet᷑ ab obligatõe quã fecitppt᷑ pctim̃

iutoꝛio vt compleat pᷣmã obligatõeʒ na
turalẽ quã debet deo.vt factũ hoĩsↄcoꝛ
det cũ debito.vt.ſ.hõ faciat qð dʒ.Et B
eſt liberare hoĩeʒ et reſtaurare.ſ.liberare
ipᷣm totalit᷑ a ſcdᷣa obligatõe q̃ẽ mala et
infinita.⁊ inuare ipʒʒ ⁊ dare ei adiutoꝛiũ
et ilud ꝑ qð ↄpleat pᷣmã obligatõeʒ.qͥa
pꝛima obligatio non põt deleri neq; de/
ſtrui.qꝛ neceſſaria eſt et incoꝛruptibilis.

V

g̃ eſt ſcdᷣa obligatio.deinde indiget ad/

Sic dᷣĩ iſtis duabo obligatõnibo oſiſtit
tota repatio et reſtauratio hõis Quia eĩ
hõ nõ ſoluit p mã obligatiõeʒ.ĩmo fecit
totũ atrariũ.ideo ẽ malus.iniuſtꝰ⁊ coꝛ
ruptꝰet inimicꝰdei.⁊ ẽ ↄtrari ſuo ſtatui
Etimpoſſibile ẽ hõ liberet᷑ a ſcᷣa ob⸗
ligatõne qᷓ eſt ꝓpter offenſam.niſi pᷣmaʒ
ↄpleat.qa ſcdᷣa obligatio oꝛtaẽ ppterh̊.
qꝛ hõ nõ ſoluit pmã.qꝛ ſi pᷣmã bñ ſoluii
Ti.ccl. ſet.ſcdᷣam nõ incurriſſet.vt iam declara
tũ ẽ ad plenũ. Sic hõ neceſſario indi /
get. vt ihs xp̃ᷣs det ei remediũ ĩ iſtis dua
dus obligatõibo. vt. l. ſatiſfaciat p ſca.
et totalit᷑ deſtruat᷑ ⁊ annihilet᷑.et det hoĩ
adiutoꝛiũ vt ↄpleat bᷣma a pma nõ pᷣt
deleri. ſed ſemꝑ mancet. Et qa hõ ꝑdidit
volũtarie et ſpõte.et reliqt adiutoꝛiũ qð
habebat adopledũ pmãa obligatõem. et
noluit tenere cuz potuiſſet.ſed ſug ꝓpꝛia
culpa pdidit. ideo meruit vt ſibi nüq; re
ſfſtitueret᷑. ⁊ tũ manſit obligat vt pꝛiꝰ Et
exeliã qᷣa cũ hoc offendit ⁊ iniuriauit deũ
Moꝛs igdeo obligauit ſe ad penã infinitã Et iõ
xpᷣi fuit ihe xpᷣs ꝑ ſuã moꝛtẽ meruit hoi iſtaduo
libatõ a ſez liberatõem ab obligatõe ſcða totalit
malo. et et adiutoꝛiũ qð ꝑdiderat ad ↄplẽdũ pꝛi
adiutoꝛi mã. Et qa iſtud adiutoꝛiũ non põt dari
um ad iſi a diuinitatevt infundat᷑ hoi ð nouo
bonũ ſicut aĩa infundit᷑ coꝛpi.ideo ihs xpᷣs ĩ/
qᷓ; tũ hõ meruit homi iſtud adiutoꝛiũvt
reſtitueret᷑ ei.⁊ etiã meruit homi ipſi to/
taliter indulgentiã ⁊ remiſſionẽ.abſolu
tionẽ ⁊ veniã ꝓ ſcda obligatiõe.Jnq;tũ
aũt de ipſemet dat iſtud adiutoꝛiũ.et in
fluit de nouo.et dat indulgẽtiã etveniaʒ
homi.⁊ abſoluit a ſcdᷣa obligatõe infini
ta.Et ſic totũ illud quo hõ indiget eſt ĩ
Rn rpo deo et baie E⸗ ignd adiutoelſ
ta dat᷑ gratis homibo. et ñ ꝑ meritũ ipſoꝝ.
lcinls qa hõ lapſus nõ põt mereri.ſʒ dar p me/
Ze gfa. ritũ xpᷣi Et hoc eſt gra.quia nõ daturex
debito homis lapſi.ſed ꝑ meritũ homiſ
dei. Quãaãuis ome qð deus dat põt dici
gra.iñ ꝑ excellẽtiã iſtud adiutoꝛiũ debz
dici gra et ſumma gr̃a.Et qᷣa ſine adiun/
toꝛio iſto hõ ðꝛ moꝛtuus.qꝛ nihil poteſt
oꝑari de illis q̃ debet facere inq;tũ hõ.ſi
cut coꝛpꝰ ſine aĩa.id eo iſtud adiutoꝛiuʒ
ſiue iſta gr̃a ðꝛ vita hoĩs.ſalꝰhoĩs.ſcða
aia hoĩſ. Et płe dare iſtðᷣ adiutoꝛiũ ho

Srr

n bonn er dis i eſt
etiam reſtituere foꝛmã filiationis.⁊ face

4 — Z 44 2 . *

mi. q; dare aiam et reſtituere vitã homĩ

moꝛtuo.qͥa ſine hoc hõ eſt nihil.⁊ quaſi

habet nõ eſſe. Et hoc ẽviuificare hoiem Xps ꝑ
moꝛtuũ:et reſtituerevitã hoĩ moꝛtuo.ac moꝛtem
refoꝛmare.renouare ⁊ reficere hoĩiem. et ſuã nos

ſanare.lauare.purgare et facere hominẽ viuifi⸗

pulcrum. et reducere hoĩem ad deum.:et cauit.
vnire hominẽ cũ deo.et ad eius amicicctoi

am. et hocetiã eſt facere hominẽ iuſtum

nũ regno dei. ⁊ hoc eſt

re de nouo filiũ dei ipſum hominẽ.et re

generare et naſci de nouo.Et ꝑ cõſens
hoc eſt facere hominẽ heredeʒ heredita⸗
tis dei. Hoc eſt etiz refoꝛmare foꝛmam

fraternitatis inter hominẽ et homineʒ.

quia p iſtud adiutoꝛiũ homo facit deoſi
cut filius bonus patri homo ſacit ho
mini vt frater fratri.et ſoluit debitum ⁊

ius filiationis et fraternitatis. Et h̊ eſt

etiã ↄuertere hominẽ ⁊ reducere iõm de
vig erroꝛis et falſitatis ac mẽdacij ad vi-
am veritatis. et hoc ẽ illuminare homi/
nẽ in via etermni gaudij:et reuocare ipſuʒ

avia triſticie.et liberare a ſeruitute pecca

ti.et vicioꝛũ coꝛruptõe.et maloꝛũ opeꝝ.

ac a coꝛruptõe carnis.et ponere ipſumi

libertatẽ veraʒ. Hoceſt etiã hoĩem redi
mere a iugo et captiuitate.et a carceribo

ſue ppꝛie volũtatis. ſui ppꝛij honoꝛis ?

pꝛiuati amoꝛis.et ponere ipſum ĩ liber/
tate et ĩ patria volũtatis dei. Hoc etiaz
cſt homi reſtituere ſuũ bene eſſe quodꝑ/
digderat.et liberare ipᷣm a ſuo malo eſſe ĩ

quo erat.⁊ hoc eſt etiã reſtituere homini

ſpũm quẽ ꝑdiderat ⁊ ꝓpꝛiã ſalutẽ.

¶ O, iſtud adiutoꝛiũ ſeu iſta gra tia eſt

totũ bene eſſe homĩs.⁊ eius carentia eſt

totũ male eſſe eius.

eaꝗaaiutoꝛiũ ſeu iſta gra q reſti⸗
mit᷑ homiĩ a deo ad complen
dũ et faciendũ om̃ia que debet inq;tuz

hHomo magis cognoſcat᷑.cõſiderandũ ẽ

ꝙ homo a pncipio duʒ fuit factus a deo

receperat a deo eſſe.et cum hoc bñ eſſe. 3

nõ optime eſſe.quia hoc expectabat ad/
huc.Et ꝑ eſſe ĩtelligit᷑ viuere.ſentire.in/

Ntid wlige

ͤbo ſetic
tc mwrfea
jieſſe nar⸗
Enree
eviue
gerc.
loꝛtue
noch
nare⸗
viuer⸗
clligea
ſancte
gaco.
lſeen
ſticin
lgetſ
ctno⸗
ſſe
In pti Us.

iehoss hin
fuitſen ell

ul
ho

Büeſe am
hoisfu cte⸗
ſte etle
tuo
oſe.
ſuit
deij
tm.
bit
l
den lan
lianſ co⸗
dzegi ber
lndere con
molum ſui

rftäühe
hbi tann
karhoin h,
Ninnor
arin g l
orhmnte
Dada n
Lansenige
nikifen
daithe
Anongefu⸗
honinan,
Qpciti
ügberdin
mmtomm
ic nm.
ſcnn
onoft
nudchiunt
nüieg
mmnen
oarpimni
Aicreh
ec,/
onbcki
nrhoniil
ini.
gitu

fot

tflnin
Np
cani
tann J
ACN
Geroi⸗

OQuid telligere.velle.amare. poſſe.et ola qᷓ ꝑti /

ſit eẽ ho nẽt ad coꝛpꝰ⁊ aĩam.et ꝑ bñ eſſe intelligi

miſ⁊ eiꝰ tur recte. iuſte. debite. ſancte et vᷣtuoſe vi
bñ eſſe

uere. Et ſilr ꝑ male eſſe.intelligit᷑ toꝛtuo
ſe. irregulariter.ĩdebite.⁊ iiuſte.ac vicio
ſe viuere. Idẽ ů dicere bñ ſicut iuſte.ſa/⸗
cte ⁊c̃.⁊ idẽ eſt dicere male.ſicut iniuſte.
toꝛtuoſe ⁊c̃. Acceꝑat ergo homo a deo pᷣ
mo eſſe. viuere.ſentire.ĩtelligere.velle.a/
mare. poſſe.et etiã bñ eſſe.bñ velle.et bñ
viuere.et bũ amare.et bñ poſſe.et bñ in/
telligere.ſeu qð idẽ eſt. recte.debite.iuſte.
ſancte ⁊c̃. Acceperat ergo bñ eſſe et quo
ad coꝛpus et quo ad aiam. Et iſtud bñ
eſſe erat ſua bõitas.ſua rectitudo.ſua iu
ſticia et ſua ſanctitas.ſua vᷣtus.ſua regu
la et ſua mẽſura.q̃ erat addita ſupꝛa eſſe.
et non idẽ qð eſſe.ĩmo poterat ſepari ab
eelſe.et poterat ipᷣm eſſe etiaʒ expoliari ab
In ptã illis.et remanere ſine illis ſi vellet. Cñ ĩ
te hois ptãte pᷣmi homis erat cuſtodireꝛ ſerua/
fuit ſem re illud bñ eſſe ſibi datũ.ſ.ipſam bonita
ꝑ bñ eẽ. tẽ et rectitudinẽ ⁊ iuſticiã.ſanctitatẽ et v
tutẽ. Et ſi pᷣmo cuſtodiuiſſet et ſeruaſſet

hõ ſuũ bñ eſſe.trãſiuiſſet ⁊ ꝑueniſſet ad

altioꝛẽ graduʒ. videlicetad optime eſſe.
SDed pmꝰhomo non cuſtodiuit nec ſer

uauit ſuũ bñ eſſe.nec ipſaʒ bonitatẽ ſeu

rectitudinẽ et iuſticiã et virtutẽ.et mẽſu

ram ſeu regulã ſibi datã.qͥa fuit deo ino
bedies.ingratiſſimꝰ.et ideo ꝓꝑdidit ſuuʒ

bñ eſſe. et ſuũ recte eſſe.et remãſit ſibi ſo/
lum eſſe.viu ere.intelligere.ſentire. velle.

Bñ eſſe amare et poſſe.Et ſic remãſit hõ nudus

poĩs fu et expoliatus.quia bñ eſſe erat ſua veſtꝭ.

it ei ve / et loco bñ.recte.iuſte.debite.ſancte ⁊ vᷣ/

ſtis tuoſe eſſe.habuit male.obliqueet toꝛtu/

oſe.iniuſte.indebite.⁊ vicioſe eſſe.Et ſic

fuit peſſima veſte indutꝰ. Etiã fuit pꝛo

pꝛijs veſtib expoliat et alienis indutꝰ.
et maxime quo ad anim et ad libeꝝ ar/

bitriũ.Et ſic pmꝰhomo fuit expoliatuſ
ſua bonitate.ſua rectitudine.ſua iuſticia
ſua vᷣtute.⁊ fuit i eo malicia.toꝛtuoſitas
Per ma leu obliquitas.iniuſticia et viciũ.Et vt
lũ coꝛpiſ cognoſceret ſuũ male eẽ q̊ ad aiam et li/
dz quis

malum ſuũ male eſſe quo ad aĩa 3. Remãſit ergo
aĩe. ſolũ homĩ radicale.ſ.ipᷣm eſſe.viuere.ſen

beꝝ arbitrium. habuit male eſſe quo ad
iudicare coꝛpns.vt per maleeſſe coꝛꝑiſ iudicaret

ebene ⁊ male eẽ homis

tire. intelligere. velle. amare ⁊ poſſe.quia
iſta ſũt radicalia. et iſta nõ potuit deſtru
ere.ſed ꝑdidit bonitatẽ iſtoꝝ et ſanitatt.
et fuit facta vulneratio ĩ eis et guerſitas
Et ideo hõ ꝑ pctm̃ inobedientie annihi
lauit ſeiᷣm q;tũ ad bñ eſſe.Et qͥa bñ.iu
ſte. debite. ſancte. recte.pulcre.honeſte et
vᷣtuoſe eſſe.ẽ amabile.placibile. delecta
bile. et ꝑ oppoſitũ.male.toꝛtuoſe.obliq.
iiuſte.indebite.inhoneſte.vicioſe.turpi
ter ⁊ defoꝛmit᷑ eẽ.ẽ odibile ⁊ diſplicibile.
idᷣo hõ fuit diſplicibilł deo et nõ accepta
bilis.neq; placẽs.qꝛ annihilauerat ⁊ de
ſtruxerat pulcritudinẽ et decoꝛem.⁊ ſibi

acquiſierat defoꝛmitatẽ et turpitudinẽ.

SDi aũt ho mo nõ habuiſſet aliqð reme/

diũ.tũcde male eſſe tueniſſetad peſſime
eſſe. Ecce ergo grad i homiĩe.ſ.eſſe. bene
ele eropumeeſfe cõtrariũ eſſe. male
eſſe. et peſſime eſſe.⁊ ipᷣm eſſe ẽ ↄtinuead
omnia ⁊ eſſe ſemꝑ remanet. Si ergo hõ
talis repiat᷑ qualẽ ſe fecit.neceſſario tan/
q́; nihil valẽs om̃ino iudicabit᷑ ad ignẽ?
eternũ Et ſic iſtud bñ.recte. iuſte. ſancte Bñ eſſe
et debite. ſane et vᷣtuoſe eſſe. erat adiuto/ hoĩs e/
riũ datũ homi.ſeu gra data homini.cuʒ rat ſibi
quo adiutoꝛio hõ poterat facere quicqͥd adiuto/
debebat deo adimplere de facto totaʒ p/ riũ veni
maʒ obligationẽ naturalem.et q;diu hõ endi ad
cuſtodiuit et ſeruauit iſtud bñ ⁊ recte eẽ. optimu
tãdiu factũ ↄcoꝛdauit cuʒ debito Sed elle.
ſtatim dũ hõ ꝑdidit ſuũ bñ et recte eſſe.
ſeu ſuã rectitudinẽ.factũ ſuũ fuit ↄtrari
um debito.et remãſit ipſum debitũ ⁊ ip
ſa obligatio vt pꝛius.cuʒ impotẽtia ad
impledi et faciendi. Et quia hõ ſua cul· Juſta
pa ꝑdiderat iſtud bñ et recte eſſe cũ quo Puniio
poterat adimplere totũ debitũ.ideo iu/ hois
ſtiſſime reqͥrebat ab ipᷣo deus.vt facerr·
quod debebat.et ſolueret ſuũ debitum.
Nec excuſabat᷑ qͥa nõ poterat.quia vo/
luntarie ⁊ ſpõteet ſua culpa ꝑdiderat.et
deus ſemel ſibidederat. Biem aliquis
p violentiã remouiſſet ab eo iuſte bñ eẽ.
ercuſarethomo qͥa nõ poterat facere.qꝛ
nõ habʒ adiutoꝛiũ cũ quo faceret.et gra
tiã pꝛioꝛẽ ſibi a deo datã. Et ideo ex iſtꝭ

veriſſime apparet. ꝙ ita refoꝛmare. repa. Quid

re⁊ reſtaurare hoĩem ꝑditũ.nõ eſt aliud ſit fſtau
niſi reducere ipᷣm.acↄuertere et murare rare ho/
H „ 2 mine

de malo toꝛtuoſe oblique.iniuſte.inde/⸗
bite et vicioſe eſſe ſeu viuere.ſentire.intel-

ligere. velle. qmare ⁊ poſſe.ad bene.recte
et debite. iuſte. ſancte et pulcre.ſane ⁊ vir
tuoſc cſſe.viuere.ſentire.intelligere.ama/

re. velle. et poſſe.et remouere ab ipſo ma-

liciã.toꝛtuoſitatẽ et obliquitatẽ. iniuſti/

ciam ct inhoneſtatẽ.turpitudinẽ⁊ defoꝛ

mitatẽ et viciũ.et reſtituere ſibi bonita⸗
tẽ.iuſticiã et rectitudinẽ.ſanctitatẽ.ſani
tatẽ.honeſtatẽ.pulcritudinẽ.et vᷣtutẽ ꝓ/
pꝛiã. Et hoc ẽ maius facere q; reſtituere
giam coꝛpi moꝛtuo. Uñ coꝛpꝰnõ perdi
dit alam q̃ eſt vita ſua.ſpõte⁊ volũtarie
et culpa ſua.ſʒ hõ ꝑdiditvolũtarie ⁊ cul
pa ſua talẽ bonitatẽ ⁊ rectitudinẽ.iõ red
didit ſe indignũ.vt nũq; recuꝑet niſi de/
Msxiĩa us ſibidet.Et ideo ĩ hoc ẽ ⁊ manifeſtat
miĩa di ĩ ſũ ma bonitas dei.qͥa vult reſtituere ho/
fpando mi indigno talẽ bonitatẽ et rectitudinẽ.
boiĩem ⁊ ideo hocẽ maxima ⁊ puriſſima gr̃a p/
cedẽs ex infinita dei bonitate ⁊ miſcdia.
Iſtã aũt rectitudinẽ ſeu iſtud bñ eſſe.ſo/
lus de põt dare et reſtituere.⁊ hõ nõ põt
ex ſeipſo hꝛe.qͥa a pᷣncipio hõ non dedit
ſibi bñ eſſe neceſſe.ergo hõ non põt ꝑ ſe
recuꝑare poſtq; ꝑdidit. Sʒ qͥa deꝰ erat
offrenſus ab hoĩe et iniuriatꝰ.ideo neceſ⸗/
fſIſIſegꝛ erat ꝙ deꝰ pmo placaret᷑.⁊ offenſa tol/
leretc᷑. et aliqs moꝛeret᷑ p hoĩe. vt ei daret
iſtud bñ eſſe.Et ideo de dedit hoĩ xpᷣm
vt ipſe ꝓ homie tolleret offenſam.et me/
reret᷑homiĩ iſtã grãm.⁊iſtud bñ eẽ de no/
uo.Et ſic duob indigebat hõ.ſ.vt pla/⸗
caret deuz. et tolleret᷑ iniuria ⁊ offenſa de
O, bñ mMedio.et vt recuꝑaret bñ eẽ.et iſta duo
&&hoĩs neceſſaria ſut hoĩ ꝙ recipiat a iu xpᷣo.⁊
pditũ re ſic ꝑ xpᷣm abſoluit hõ ab offenſa. et reſti⸗
cupat᷑ p tuit᷑ ei ſuũ bñ.recte.debite.iuſte ſancte.⁊.
xpᷣm. Svtuoſe cẽ. ſeu ſua bomtas.rectitudo.iu⸗
ſticia. vᷣtus et ſctitas.⁊ ita reꝑpat᷑ hõ et re
ſtaurat᷑ ꝑ xpᷣm.et ĩpoſſibile eſt aliquẽ ho-
minẽ recupare iſtud bene eſſe niſi ꝑ ihm
xpᷣm deũ ⁊ hoĩem.et ꝑ meritũ ſue moꝛtꝭ
Et ſic hõ recipit bñ eſſe a xpᷣo.⁊ idulgẽ/
tia.et vltimate gloꝛiã.Et ſic ſũt tria bñ/
ficia.ſ.indulgẽtia.gr̃a⁊ gloꝛia.ſen venia
bñ eſſe. et optime eſſe.qꝛ i iſtis trib eſtꝑ/
fecta ſaꝰhomis Pꝛimũ ẽ idulgẽtia pꝛso
prter offenſam.ſcom eſt gra ſeu bñ eẽ cõ⸗

ſequit᷑ finaliter gloꝛia ⁊ optimecẽ. Hꝛa⸗·
tie em̃ debet᷑ glia. Et oĩa iſta emit xpsp
hoib ꝑ moꝛtẽſuã ⁊ ſanguinẽ ſulul.

D hoie xpᷣiano ſunt tres generatio
nes diſtincte. p quas recip inen diſtin
ctas res.ſ.coꝛpꝰet aiam et bñ elſe.
Aiulus. cclxxvv.

.
.
U—

Onig aute;
ad ↄplemẽtũ hoĩs tria ſũt ne
gceſſaria.ſ.coꝛpꝰſeu caro.ania
ĩmoꝛtal.rõnalis.⁊ bñ eſſe.vel dicamꝰq/
duo ſüt neceſſaria.ſ.eẽ et bñ eẽ.et iſßm eẽ
ↄpᷣhedit coꝛpꝰ⁊ aĩaʒ.Aliud aũt ẽ coꝛpꝰ

galiud aia.aliud bñ eẽ.qꝛ etiã coꝛpꝰſepat

ab aĩa.et aĩa a coꝛꝑe.et tã coꝛpus qᷓ; aia

Puſeparlab ipſo bñ eſſe.qa vtrũq; põt

gbere male eẽ.ſed tñ male eẽ coꝛpꝑis fa
ciliꝰſentit᷑ ⁊ cognoſcit᷑ q; male eẽ anime. e
et quia iſta tria ſunt realiter diſticta.poſ-

ſum dicere ꝙ pmꝰ hõ recepat tria a öo. Adãt᷑ .

ſcʒ coꝛpus et animaʒ.et bñᷣ eẽ.ita ꝙ vno fcepit

eteodẽ tẽpe recepat iſta tria immediate. deo
Degd quia pꝛimꝰhomo pdidit bñ eẽ. re

mãſerũt ſibi coꝛpus et ania.ideo alij bo

mines generati ab eo.nõ recipiebãt niſi
eſſe tm̃.ſ.coꝛpus ⁊ animã.et nõ recipie-
bat bñ eſſe.ſed alij homines nõ recipie-
bãt ſicut pꝛimus hõ.qꝛ recipiebant coꝛ
pꝓus a hmo homie et anima a deo.ſedpᷣ
mus hõ totũ recepit imediatea deo.Et
ideo ĩ quolibʒ homice alio ſũt⁊ erãt due
generatões et duo pꝛes.ſ.pmꝰ hõ et deꝰ⸗
In öma generatõe qͥlibʒ hõ generatus
Pcõem generatõem recipit coꝛpꝰſeu car
nẽa pᷣmo hoĩe mediate vł imediate. n
ſcda generatõe qͥlibet hõ recipit ĩmedia
tealam a deo.qꝛ deꝰ imediate p ſe ſolum
creat aĩqꝗʒ rõnalẽ.qᷓ;uis tã coꝛpꝰq; aia to

tũ ſit a deo.ſed nõ eodẽ mõ.qꝛ qͥ libet pu
rus hõ niſi bᷣmꝰhʒ duos pꝛes.ſ.patrem
hoiem et deü. et iſti duo dãt eſſe. l. coꝛpꝰ
et aiam. Sʒ ĩ hoiĩe xpᷣiano eſt alia tercia
generatio.qꝛ recipit bñ eſſe a xpᷣo.et loo ⸗
quoꝛ de bñ eẽ q́;tum ad aiam et liberuz

at bitriũ. Et ideo xpᷣus eſt tercius pater Ouilibz
Xpᷣianꝰergo habet tres generatoònes di 1pᷣianuſ
ſtinctas. In pma recipit carnẽa pꝛimo pʒ tres

homie. In ſca recipit aiama ſolo deo, pics.

, (
Auhe ii
röm re, G
aat de

MVq
Ti.cclxxvi. Detri
miabi
Mneri⸗ et in tercia recipit bñ eſſe a xpᷣo.qui ẽ de/
hane us et hõ ſimul.Et iſta tercia generatõ et
vltima eſt cõpleta.et ſine iſta hõ nihil ẽ.
Teegent Pꝛima generatio ẽ libidinoſa.turpis et
nnn coꝛrupta. ⁊ ꝑ illã hõ damnat᷑.q recipiẽ
iͤche do carnẽ recipit culpã.coꝛruptõeʒ et pe
N— nã.etiã duo recipit hõ ĩ iſta generatione
ſee vigelicet carnẽ et coꝛruptioneʒ et macu/
las lã. Per iſtã hõ ẽ odibilis deo. et accipit
eriſiſe omia mala. Sed ſeda generatio qᷓ ẽ cre
engit atio aĩe.et infuſio eiꝰ ĩ carne.ẽ mũda.ſã/
Niinn cta et imaculata.ſed qa caro ẽ infecta et
iigine coꝛrupta. inficit aiam ⁊ coꝛrũpit. Sed
Aüip venit tercia generatio qẽ ſctiſſima.in q̃
RKZZ yninicipim bñ eſſe. qd etota konieg⸗ recti
nsz tudo ⁊ pulcritudo aĩc. Et iſta repat aig;
PModi et reducit eã ad ſtatũ debitũ.et tollit oẽ;
Nemgſi coꝛruptionẽ et maculã quam aĩa ↄtraxe
nngoſn rat ꝓpter pᷣmã generatiõeʒ.⁊ facit hoĩe⸗
Aeuin . amicũ et filiũ dei. et heredẽ regni celoꝛũ
Nlim Et ideo iſta tercia generatio ↄtrariat᷑ p/
eman l me generatõi. Uñ ꝑ pꝛimã caro dñabat᷑
ugfm 2 aĩia erat ſubiecta carni coꝛrupte.⁊ nul/
ummdanr dr lo mõ poterat reſiſtere.ſed ꝑ terciã gene/
tii⸗ ia anla dgarcarnt. a. are ſubijcit
anahte ei. qͥa aĩa recipit ſuuʒ bñ eſſe.et ſuã recti/
Npeini tudinẽ et foꝛtitudinẽ ꝑ terciã generatio⸗/
cnoſrpi⸗ nẽ. Etiã aĩa recuꝑat regnũ ſuũ.⁊ caro ꝑ
Bhönchie dit. Et ctiã ꝑ pᷣmaʒ generatõem hõ erat
Pihmn tot carnalis.bꝛutal et beſtialis.⁊ ꝑ terci
aunl am bõ fit ſpũalis. rõnalis ⁊ diuinꝰ. Itẽ
en pbᷣmã generationẽ hõ ꝑdit ſilitudinem
irtin dei.et acquirit ſil itudinẽ diaboli.et pᷣmi
ien homis coꝛrupti.ſed ꝑ terciaʒ ĩ qua reci-
cne. pit bñ eſſe.et recuꝑat ſuã pulcritudinẽ ⁊
na vonitatẽ. hõ recuꝑat! ilitudinẽ dei quã
lar ꝓvdiderat.Itẽ ꝑ pᷣmã generationẽ.ĩ qua
cgtint Hõ recipit carnẽ.hõ acqᷣrit radiceʒ oĩim
RM maloꝝ.ſed ꝑ terciã ĩ qua hõ recipit et re
g cuꝑat ſuũ bñ eẽc.hõ acqrit radices oĩm
4* bonoꝝ Et ſic ĩ om̃ib tercia generatio ẽ
. ↄtraria pᷣme.⁊ dat homi oia ↄtraria pꝛi
ſſar me generatõni.Etiõ pᷣmꝰ hõ et ſcõs hõ
ſuen ſq rps.ſunt ↄtrarij quo ad generatiõeʒ.
etn Et ideo pᷣmꝰhõ ꝑ ſuã generationẽ.qua
ho ſi annihilat hoĩem. et dat ſibi nõ eſſe.ſed
. bi ſcðös hõ.ſ.xpᷣs deus et hõ.pꝑ ſuã genera/
nn *D Aia per tionẽ dat eſſe anime.Et iõ ðꝛ regenerare
Vin . xp̃ᷣm re/ aĩam. qͥa aĩa iã ſemel erat creata a deo.ſʒ
u 6 generat᷑ generatiõem pᷣmi boĩs erat ꝑdita.et ꝑ

terciã generationẽ recreatet regenerat᷑ et

renaſcit᷑dũ recipit bñ eſſe nouũ ⁊ ſuam
pulcritudinẽ. Sicut em̃ in pᷣma genera
tiõe hõ habet pꝛem ⁊ matrẽ.ita etiã mõ
iĩ tercia generatõe q̃ ↄtrariat᷑ pme.hõ hʒ
patrẽ et matrẽ./ſ.xpᷣm deũ ⁊ hoĩem.et ma
trẽ.ſ. eccleſiã ſpõſam xpᷣi et vxoꝛẽ. Itẽ ſi
cut pꝛimus homo ꝑ ſuam carneʒ coꝛru/
pit om̃es filios ſuos et damnauit.ita ſe

cũdꝰhõ xpᷣs.ꝑſuã carnẽ ſaluat.et lauat.

et abluit et ſanat:qꝛ caro pᷣmi homĩs fu
it maculata ⁊ coꝛrupta:⁊ caro ſcdᷣi hoĩs
fuit et ẽ ſemꝑ ĩmaculata ⁊ pura.Et iõ ſi
cut aia ex ſocietate cũ carne maculata pᷣ
mi hoĩs macnlat᷑.ita ꝑ ↄtrariũ ex ſocie/
tate cũ carne ſcdᷣi hoĩs.aia mũdat᷑: pur
gakt᷑.Et ſic caro eſt carnẽ.⁊ generatõõ
generatõʒ Et ſic apꝑet ꝙ oĩs hõ xpᷣianꝰ
habet tres generatiões. In pᷣma recipit
carnẽ.in ſcdᷣa aĩam.et ĩ tercia bñ eẽ. Sʒ
glij hoies nõ habẽt niſi duas.Et de tan
to xpᷣianꝰexcellit alios homĩes.ð quãto
bß eſſe excellit ⁊ ſuꝑat eſſecũ male eſſe.
¶NOD., in xp̃ᷣianis ſũt tres fraternitates.

——

paret ꝙ
ternitates generales.qͥa pᷣmo
nt frẽs.qͥa habẽt vnũ pꝛem exꝑte car
nis generalẽ.ſ.pmũ hoiem.ĩ quo om̃es

boies fuerunt qñ ipſe ſołerat.ſcdᷣo hñt
galiũ patrẽ ex ꝑte aĩe.ſ.deũ.a quo oẽs im
mediate receperũt aiam rõnalẽ. et tercio
habẽt aliũ patrẽ ex ꝑte ipᷣ bñ eẽ.vt chꝛi
ſtũ deũ et hominẽ inq;tũ ẽ deus idẽ cuʒ

ſecũdo pꝛe.et q;tum ad deitatẽ.licʒ ſit fi

liꝰdei q́;tum ad ꝑſonaʒ. Sed interiſtas Tres

KFraternitates tercia ẽ melioꝛ.qͥa ĩ illa pa/ hẽmꝰfr

ter deus ⁊ homo.eęt in pᷣma homo tm̃. nitates.

cet in ſecũda deus tm̃. Et ideo ſummede

bẽt ſe amare om̃es xpᷣiani ꝑ iſtã terciam
fraternitatẽ.qui habet talẽ patrẽ qͥi moi:
tuus eſt ꝓ eis.et fudit ſuũ ſanguinẽ.⁊ re
ſurrexit a moꝛtuis.⁊ viuit ĩ eternũ.aſcen
dit ad celos.et ſedet ad dexterã patris.et

venturus eſt iudicare omnes homies.

Et ideo iſta fraternitas eſt magne nobi

litatis et excelletie magni amoꝛis.⁊ ma

gne bonitatis.⁊ maxime vnitatis.quia

eſſeẽ gr̃a.etiazx Ipᷣs ẽ pater gre.ſjj alie due

fraternitates ſunt natur.

, iſtud bñ eẽ ſeu iſta gr̃a figurat᷑ꝛ ex

cvwmplificat᷑ in coꝛꝑe hominis.

Titnlus. cchxvij.

inter eẽ et bñ eẽ.ſeu inter aiam ⁊
Abf eſſe.ſeu inter naturã ⁊ graʒ q̃
liter nõ ſũt vnũ.ĩmo vnũ pᷣt eſſe ſine alio
poſſumꝰ h̊ ðᷣclarare ad oculũ ĩ coꝛꝑe hu
mano ĩ q̃ ẽ totũ figuratũ. Uñ ĩ coꝛꝑe hu
mano videmꝰ ꝑ exꝑientiã ꝙ mebꝛa reci
piũt eẽ et bñ cẽ.⁊ hñt eẽ et bñ cẽ. Uñ coꝛ
epar ⁊ eaput.influũt et dãt alijs mẽbꝛis
qcqd habẽt.E par em̃ dat eſſe groſſuʒ.⁊
q̃ſi coꝛpꝰipᷣis mãbꝛis.qꝛ mitiit eis hu

T aũt clare videam diſtinctõʒ

coꝛpꝰet aia. Sicut videmꝰ ꝙ q́;uis mẽ
bꝛũ nõ recipiat ſenſũ et motũ a capite.ſi
cut qñ ẽ ꝑaliticũ.atiñ ſemꝑ recipit influ
entia ab epate et a coꝛde.ita qᷓ;uis alis
hõ nõ recipit ſenſũ et motũ.ſeu bñ eſſea

xpᷣo tanq; a capite.attamen ſemꝑ recipit

influentiã a deo.qͥa cõſeruat᷑ in eſſe quo

ad animã.et recipit bñficiũ creaturaruʒ
quo ad carnẽ.Et ſicutvidemꝰ pꝑ exꝑien/

tiã. ꝙ ſenſus et motus ẽ quaſi ſupaddi/

tũ ſupꝛa eſſe mẽbꝛi.⁊ ẽ quaſi gr̃a ſibida/
ta a capite.vñ videmꝰ ꝙ mẽbꝝ hʒ duos

motꝰ.vnũ de natura ſua.⁊ iſte mot ẽ ca
dere deoꝛſũ vᷣſus terrã.et aliuʒ motũ hʒ
a capite.ſ.motũ ſurſũ.et añ et retro.⁊ iſte
motus eſt ſupꝛa naturã mẽbꝛi.Jta con

. 4 4 „. L U,. „ S 1 % 2* 8, sAS 4 pia “ . 4
Citulus.xcces De triplici fraternitate'ana AL.
fratcrnitas oꝛit a pẽnitote. Etiõ q:ꝛ non moꝛes groſſos.exòqͥbb mẽbꝛa ſũt factaaa· / ſon
pt eſſe melioꝛ. dulcioꝛ et nobilioꝛ maioꝛ exqͥba nutriunt᷑ et ̊ facit ꝑ venas p ĩd ol ſll
intimioꝛ paternitas q;ᷓ iſta.nec amoꝛo mittitet dat ſanguinẽ mebꝛis.⁊ q̃ſi pi Mmt. ſtt
ſioꝛ.ideo fraternitas qᷓ oꝛit ex illa etiã efſft mꝰhõ qͥ dat carnẽ ſolã. Deinde ipᷣm coꝛꝛ (e⸗
talis. Debẽt etiã ſe amare ꝓpter pꝛimazʒ mittit om̃ibo mẽbꝛis caloꝛẽ naturalcʒ et Ai
fraternitatẽ. ſed magis ſine ↄpatiõe pio ſpm̃ vitalẽ.ꝑ quẽ oĩa mẽbꝛa viuũt ⁊ ba ſter
pter ſcdᷣam fraternitatẽ qᷓ eppee animã bẽt eẽ vitale.⁊ hoc ꝑ arterias.et ipᷣm coꝛb (Nt
Etiaʒ iſte tres fraternitates habẽt ſuos ẽq̃ſi de qͥ dat aiam coꝛpꝑi.qꝛ ſicutaiavi - ſun
grad ſicut coꝛpꝰ⁊ aia.et bñ eſſe. Itẽ ter uificat coꝛpꝰ.ita ille ſpũs ſeu caloꝛ natu lie
cig fraternitas ẽ infinitipᷣcij.qꝛ xpᷣus de lis quẽ dat coꝛ.viuificat mẽbꝛa.⁊ ideo ẽ den
us et hõ.emit eã ꝑ ſuã moꝛtẽ.dãdo ſuaʒ ſicut ania mẽbꝛi.qꝛ ſine tali ſpũ ⁊ caloꝛꝛeꝛ vi⸗
vitã infinitã:p quã moꝛtẽ emit indulgẽ mẽbꝛa eſſent moꝛtua.⁊ nõ eſſent meba ſun
tiã et totũ bñ eſſe.Et idco qa im̃ ↄſtat ꝓ Deinde ipᷣm caput exiſtẽs altiſſimũ ſup lbe
ſfraternitas ꝗᷓ ẽ ppter bñ eſſe.dʒ cũ ſũma oia mẽbꝛa.mittit ipſis mẽbn ſenſum et Gat
diligentia cuſtodiri ne violet᷑. Et iſta ter motũ ꝑ neruos.⁊ ipᷣm caputẽ ſicut xvÿs mo
cia fratnitas fecit viuere ⁊ reſurgere ali / qa ſicut mot ⁊ ſenſus pueniẽs excapite co
gs duas pᷣmas fraternitates qᷓ erãt moꝛ ẽ totũ bñ eſſe mẽbꝛi.ita ilud qð xps dat fiſt
tueĩ homibo.qꝛ xpᷣiani diligunt ſe ꝓpter et mittit.ẽ totũ bñ eſſe aie ⁊ homis. Si gli
ofes iſtas fraternitates.et diligùt ali / cut& mẽbꝛũ ipſiꝰcoꝛpis recipit tres reaz ſ.
os hoĩcs qͥ nõ ſunt xpᷣiani ꝓpter pᷣmã et a trib.ab epate humoꝛes.a coꝛde vitaz
ſcdðam fraternitatẽ.qꝛ q;uis caro ſit coꝛ eta capite ſenſũ ⁊ motũ.ſicↄfoꝛmit᷑hõ ſ
rupta iĩ qᷓ füdat᷑ ma fraternitas.atiũ qe recipit pmo ab hoĩecarnẽ.a deo aiaʒ et Du
de duz fecit bmũ hoĩcm. fecit oẽs alios ꝗa xpᷣo deo et hoieſenſũ et motũ.i.totum ODullt L
ĩ ipſo.qͥa oẽs erãt ĩ ipſo qtũ ad carnẽ.iſj bũ eſſe⁊ gram.Quicqͥd aũt dãt epar et Ppns le f
nõ qtũ ad aiam. ideo ꝓpter iſt veritatẽ coꝛ.totũ ꝑtinet ad eſſe mẽbꝛi.ſed qð ca/ babent ot
quã de fecerat.debẽt ſe oẽs hoĩes ama/ put dat ptinet ad bñ eſſe mẽbꝛi.iſſſenſus Aghobs, ch
re.et reputare q̃ſi vnũ hoĩeʒ.licet mus et motꝰ. Uñ qñ mebꝝ ꝑdit ſenſũ et mo ri
hõ poſtea coꝛrũpẽdo et maculãdo ⁊ inſi t.tunc ꝑdit ſuũ bñ eſſein coꝛpe huma / mn
ciẽdo.⁊ defoꝛmãdo.⁊ deturpãdo ſeiſßm no.ſed t ꝓpter hoc nõ pdit ſuũ eſſe.qͥa fi
in q̊ erãt oẽs hoĩes.coꝛruperit. macula /⸗ adhuc viuit et recipit inſtluentiã ab epa t
uerit.⁊ infecerit.et defoꝛmauerit ⁊ detur teet a coꝛde.ſed nõ capite.Etiã videmꝰ c
pauerit cos. Ubi nõ ẽ tercia fratnitas p expientiã ꝙ mẽbꝝ põt ꝑdereſuũ bene co
ibi pᷣma ct ſcdᷣa moꝛtue ſũt.Itẽ etiã iſta eſſe.et tñ nõ ꝑdit ſuũ eſſe.ſic hõ põt ꝑde le
tercia fraternitas:ẽ frat᷑nitas gre.qa bũñ re ſuũ bñ eſſe.et tamẽ remanet ſibi eſſe.ſ.

.*αρ We maioꝛi obligatde
4 „ „ = L „ 2 1 ☚
Kunt Alia ha/ foꝛmiter hõ hʒ duos mot quo ad aiam vt moꝛtẽ ſuſciꝑet ꝓ homine.ideode qn/
tiz bpz duoſ ſeu libeꝝ arbitriũ. vnuʒ de natura ſua. et to plus valet xpᷣs q; oẽs creature detan
i motus. iſte mot cqdere deoꝛſũ ad nihil: ad nõ to plus obligat᷑ homo ꝓpter xpin. q; pi
un ecelſe. ad ꝓpꝛiã volũtatẽ.⁊ elõgari a deo. pter om̃es creaturas.Et quia xpᷣs eſtin

dinn

R cut ẽ impoſſibile ꝙ mebꝛũ moueat᷑ ſu · manikfeſtauit amoꝛẽ infinitũ ergahomi mur do
dlen ſum niſip influentiã capitis. ita ẽ ipoſſi nẽ. ideo homo obligat᷑ deo ad amandũ ĩ ĩfinitũ
3 enn bile ꝙ libeꝝn arbitriũ moueat᷑ ſurſum ad ipſum ſine meſura.ſam ꝓpter qamoꝛẽſu/ pꝛopter
utlihi deũ.niſi ꝑ influentiã xpᷣi tãqᷓ; capitis. et ium.q; etiaz ppter chꝛiſiũ datũ homini/ xpᷣm.
Pürhr ꝑ iſtũ motũ adimplet᷑ pma obligatõ na bus.qui talis fuit vt vellet moꝛi ſponte
ſanan tural. Et q;uis iſte mot ſit ſu naturaz ꝓ homiby. Et ideo iſta eſt obligationo
iiniſi liberi arbitrij.attñ hõ dʒ ipᷣm hꝛe et obli ua et maio: q; pᷣma.quia maius eſt bũifi
oing gat᷑ ad habẽdũ.qꝛ pᷣmꝰ hõ qcceꝑat talez ciuin ſine mẽſura Si auteʒ obligamur
ianci⸗ motü.ſed culpa ſua ꝑdidit.ſicut mẽebꝛũ iſta obligatione cũ pꝛima.iũc eritvnaĩ/
ah coꝛꝑis dʒ talẽ he motũ vt poſſit moue/ finitꝗ obligatio.q̃ non põt cogitarima-/
örode ri ſurſũ. Sic & apparet ꝙ aliud eſt eſſe. ? ioꝛ. Sic ex obligatiõe ifinita mala uã·
ns S aliud ẽ bñ eſſe.⁊ aliud ẽ natura.aliud ꝗ̊/ hõ fecerat ꝓpter peccata.cauſata eſtun·
gumoſes tia. ꝑ iſtud exemplũ patet.ꝙ om̃is hõ qͥ obligatio infinita bona quã deus fecit.
corerin noõ recipit influentia a xpᷣo.ẽ ſicut mẽebyꝝ qa liberauit hoĩem ab illa infinita obli /
ſentho ſiine ſenſu et ſine motu ĩ coꝛꝑe.et iõ quaſi gatione mala ꝑ moꝛtẽ filij ſui ieſn chꝛiſti
dcoeißzd u nihilo reputat᷑. niſi inq;tũ põt recie. Pꝛima obligatõ fuit naturalis pꝛopter
iin Qualir. Sicò ſe hñt xpᷣiani ad xp̃m. etxpᷣus ad eſſe.ſ.ppter coꝛpus et animã.et ꝓpterto
diten xpᷣus ſe xpᷣianos ſicut mẽbꝛa ad caput ⁊ ſicut ca ti m mundũ.ſed iſta obligatio eſt ppter
dcde habeat putad mẽbꝛa. ⁊ inuicè ſe habẽt vpᷣiani ſi bene eſſe et ppter chꝛiſtũ. Pima obliga
dridds ad nos. cut mẽbꝛa inter ſe.aliternõ ſũt xpᷣianive tio fuit.quia homo de nihilo a deo fact
giüano⸗ ri q;tũ ad reʒ.Itẽ ſicut ẽ fraternitas iter fuit.ſed iſta obligatio eſt.qa hõ eſt iterũ
nedn mẽbꝛa triplex. ita et inter xpianos. Pꝛia factus de nihilo. Unde duplexeſt nibi Dno ni
tiche⸗ fraternitas mẽbꝛoꝝ ẽ.qꝛ recipiũt humo ſcʒ nihil negatiuũ.de quo deus fecit ho hil
nnüpen rẽ groſſum ab vno et eodẽ ſab epate.ſe· minẽ pᷣmo.et aliud ẽ nihilpꝛiuatiuũ qd
iinicn cũda ẽ.qꝛ recipiũt vitã ⁊ ſ m̃ ab vno et fecerat hõ.qñ ꝑdidit bũ eſſe.pꝛiuãdoſe ⸗
tii eodẽ.ſ.coꝛde.et iſta ẽ nobilioꝛ.tercia eſt. ipſum a bñ eſſe.et acquiſiuit male eẽ ſeen·
ii qꝛ recipiũt ſenſũ et motũ ab vno et eodẽ maliciã et obliquitatẽ.iniuſticiã et vici /
ting. ſcʒ capiie.et iſta ẽ nobiliſſima. Et ſi iſſa um.turpitudinẽ et deſoꝛmitatẽ.q̃ ſũt ni
n 8 tercia fraternitas deficit mẽbꝛis oibvył hil. Et ſic hõ qñ puauit ſeipᷣm de ſuo bñ
Na⸗ . aliqͥ bo ſicut fit ĩ ꝑalitico.tũc pᷣma frater/ eſſececidit i nõ eſſe.ſeu ĩ nihil puatiuuʒ.
iuchni nitas ⁊ ſcdᷣa nihil valẽt.ĩmo ſũt moꝛtue ſicut hõ qñ ꝑdit viſum cadit in cecitatẽ
chn qͥ ꝑ iſta mẽbꝛa iuuãt ſeipſa inter ſe. Ita queẽ nihil puatiuũ et defoꝛmatiunʒz Et
zuen . ſilrſi fraternitaſ tercia qᷓ ẽ ꝓpter x:ᷣm de ideo cũñ deꝰ extraxit hoĩem deiſto nihil.
vnicl ficiat.alie moꝛtueſũt.⁊ homĩes nõ ſe iu dãdo ſibi beneeſſe tũc fecit iterũ holĩiem
noncht uãt inter ſe vt frẽs. dee nihilo. Et ſic de pmo fecit hoĩem cũ
nſſen ¶ O. in homie rp̃iano ẽ vna noua ob/ nõ eẽt. deinde fecit eũ cum pierat.etiðo
caumh ligatio maioꝛ qᷓ; pꝛtima. ¶ Ti.cclxxviij bomo obligat᷑p ſe pᷣmo facto.⁊ etiaʒ ob⸗/
ochin Tit. xx WansaoR bkFiã ſi- ligat᷑ p ſeipſo iteꝝ facto. ſeu refecto et re/
ſtet vi⸗ SBLienm DD ſtaurato.et de quanto magis eſt reſtau
aſbin cut traciatũ fuit ĩ capitulo ð rare et reficere q; pꝛimo facere.de tanto Maie
uheind obligatõe pᷣma.obligatio na magis obligatur pꝛo ſe reſtaurato q; ꝓ agioꝛ
Mnd turalis tm̃ fuit ex dare et reciꝑe ideo qͥa ſeipio facto. UIñ maioꝛẽgamoꝛẽ et boni/ bonitaſ
niß deus pl?mõ dedit homini q́; antedede tatẽ oſtẽdit dehomi.reſtaurãdo ipſum leſtaurã
odlſte rat. qͥa dedit ihm xpᷣm qͥ ẽ de et bomo. etreficiẽdo q; faciedo ipʒ.q; pᷣmo añq; do q;cre
9

aAaliũ hʒ a xpo.ſ.moueri ſurſũ ad deum.?
iſte motꝰẽ ſupꝛa naturã ſeu ſupᷣ eſſe.qꝛ ſi

finiea pſona idea pomo obliga- pnre .
chꝛiſtũ in infinituʒ.Et quiaĩ

ocdens Obliga

—“o

Citulus.cclxxrixr.

. 2 R . „
eſſet hõ.nõ meruerat vt fieri nõ deberet.

ſic nihil repugbat vt nõ fieret.ſʒ poſt

q̃ hõ factꝰfuit peccãdo ⁊ deũ offedẽdo
meruit vt illud ꝑderet qð factꝰ erat.et il/
lud ꝓpter qð factꝰ erat.et iõ infinita fuit
iſta bõitas dei.⁊ pietas.⁊ benignitas.⁊
dilectõ erga hoĩeʒ.qñ õᷣ meritũ ſuũ ipᷣm
reſtaurauit⁊ refecit.qꝛ meritũ homis re
pußsbat. vt H̊ fieri ñ deberʒ. Et ctiã qa ꝓ

reſtauratõe hoĩſ de voluit filiũ ſuũ eter

nũ deũ cũ eo fieri hoĩeʒ. cõſeq̃ns frẽʒ
hoim. et in ̊ dedit hoĩ ⁊ hũane nat᷑e ſuã

diuitatẽ.talit᷑ nõ poſſit magis dari.et

deificauit hoĩem ⁊ exaltauit.q; nõ pᷣt pł

In redẽ
ptõe oñ
dit᷑ dile/
ctio dei.

exaltari.Etĩ ̊ oñdit q;tũ dilexit hoĩeʒ.
qꝛ hõ ñ potuit ſatiſfacer̃ niſi de fierʒ hõ
et ideo indigebat hõ vt defieret homo.

et ipᷣevoluit h̊ facere ꝓ hoĩe.⁊ mag volu

it ꝙ filiꝰſuꝰ eternꝰ fieret hõ.et moꝛeret᷑ qᷓ

ꝙ hõ piret.Et iõvſq; ad vltimũ ð potẽ

tia de oñ dit amiciciã ꝑ opꝰet p amoꝛeʒ
quẽ hẽbat erga hoĩeʒ.cũ ĩ tãta nccitate⁊

mag obligauit hoĩcʒ ſibiſine ↄpatõere
ſtaurã do q; pmo faciẽdo. Sic em̃ bñfi

Pꝛo re/
dẽptiõe
obliga/
wur ðo

talit᷑ adiuuit hoĩeʒ. et ipᷣe filiꝰ dei fact eſt
hõ ex volũtate ⁊ ſpõte.⁊ pie voluit dare
vitã ſuã et ſeiſᷣm moꝛti ꝓpt᷑ hoĩeʒ.⁊ ma/
gis voluit moꝛi qᷓ; ꝙ hõ piret. Sic de

cia dei creuerũt ⁊ augmẽtata ſũt: ita ob/
ligatõ erga deũ creuit⁊ augmẽtata ẽ.Et
ita hõ bis dʒ ſeipᷣm deo. et qcqͥd pᷣt poſt/
qᷓ; dedit ſeiᷣm homiĩ.qᷓ;tũ fieri põt.⁊hõ
dz ſeipᷣm dare deo q;tũ fieri põt.et h̊ hõ
facere nõ pᷣt.ſ.dare ſeipᷣm deo.niſi adiu/

net᷑ ꝑ xᷣm.qꝛ xpᷣs dat adiutoꝛiũ hoĩ.vt
det ſeipᷣm deo q;tũ fieri pᷣt.nec adhinc q;
uis hõ detr ſeipᷣm deo.⁊ milleſies milleſi⸗
es nihil ẽ ad recõpẽſatõeʒ bñficioꝝ dei.
Et iõ vt hẽat hõ qð reddat deo.et retri/

buat ꝓ om̃iba bñficijs acceptis.ſufficiẽ
ter xpᷣs dedit ſeipſũ hoĩ. Uñ pᷣmo ſeipᷣm

obtulit. et dedit deo pꝛi ĩ cruce ꝓ homĩe

moꝛiẽdo.deindeiteꝝ reddidit ſeipᷣm ho⸗
mi reſurgẽdo. vt hõ offerret ipſũ . et darz
deo pꝛii mẽoꝛiã paſſiõis et moꝛtis filij

ſui ihu xpᷣi.⁊ meritũ ſuũ ⁊ memoꝛiã illiꝰ

amon iĩfiniti.quẽ xpᷣs oñdit ĩ paſſione.

Et ſic xpᷣs vẽtutꝰẽ hoĩ tã ꝓ obligatõe q̃ᷓ

ẽꝓ pctõ.qᷓ;; ꝓ obligatõe q̃ ẽ datꝭ bñficiji

⁊ accepiꝭ.et vtraq; ẽ ĩfinita.Et iõxpᷣs ẽ

poterit.et h ſił offerẽdo chꝛiſtũ.et ſic hõ

acceptis excedit ob

ani. dz eſſecirca moꝛtẽ Jeſu xpi filij dei.

oblatio et hoſtia p petõ. et oblatio p bſi Xps etf
ficijs acceptꝭ.qͥa nihil ẽ acceptabile deo a eſ

niſi xpᷣs benigniſſimꝰvłꝑ xpᷣm. Etido nr̃a pꝛo
qcqd hõ reddatdeo. nihil acceptat a o pctis
niſi ſit cũ xpᷣo et cũ mẽoꝛia xpᷣi.qꝛ ipſe ſo

lus inq;tũ hõ.ẽ acceptabil deo.et alia p

pter ipſuʒ.Et iõ vt hõ ſufficieter rñdeat

diuitati et deo pꝛi. optet ꝙ offerat ſeipſũ

ſcʒ ſuũ amoꝛẽ et ſuã deuotõeʒ q̃ntũ fieri

p ihm chꝛiſtũ habʒ ſufficiẽtiã.vt reddat
deo oĩa q redderedʒ.Ex his apparet q;
hõ chꝛiſtianꝰ hʒ vnã nouã obligatõneʒ
q̃ obligat᷑ deo ſuꝑ aliã obligatõem pᷣmã
cõem.ꝑ quaʒ oĩs hõ obligat᷑ deo.qͥa hõ
xpᷣianꝰnõ ſolũ ẽ fact a deo.ĩmo ẽ redem
ptus et emptus.et pꝛeciũ ſuũ ẽ infinitũ
pꝑ quod ẽ emptꝰ.ſ.vita ꝑpſone infinite Je

ſu chꝛiſti dei ethomĩs.qᷓ data eſt ꝓ ſna li Oagi/
beratiõe. Et ideo hõ chꝛiſtianꝰſi deum obligat᷑
offendit et iniuriat.tũc facit maioꝛẽ ob/ xpᷣianꝰ

ligationẽ ꝓ peccato qᷓ; om̃es alij homi/ ꝓ pctõ

nes. .

alij hbomiĩies nõ peccãt niſi cõtra ;ᷓ ifideł

vnã obligationẽ.ſed homo chꝛiſtianus
cõtra duas.De quãto em̃ obligatio poo
bñjficijs acceptis ẽ maioꝛ.detanto obili

gatio ꝓ peccatis ẽ maioꝛ.Et ideo de tã/
to peccatũ ſeu offenſa chꝛiſtiani excedit
et ſuꝑat peccata etoffenſas omniũ alio/
rum. de quãto obligatio ſua ꝓ bñficijs
pligatione; oĩm alio/
rum. ecet qͥa excedit eã in infinitũ.ideo eti/
am peccatũ chꝛiſtiani excedit pctã alio/
rũ in infinitũ.et ideo ad maioꝛẽ penam
eſt obligatus qᷓ; alij.et ſine menſura. Et
ideo ſũme cauere debet hõ chꝛiſtian ne

offendat deõ6.

¶ Litulus. cclxxxir.

Tquia ia a
longuʒ declaratũ eſt ꝙ moꝛs
hominis dei erat illð ꝑ quod
ſolũ poterat fieri ſatiſtactio.liberatio et
redẽptio ⁊ ſolutio.et humane naturere/
ſtauratio.ideo poſtq; talis moꝛs iaʒ fa/

4

Ti. cdih

cta ẽ eo mõ quo fieri debuit.et ſuſtinuit

eã ihs xpᷣs qͥ eſt bõ deus et filius dei/ et

ͦ

none g

4.

Nehledi lſn
ctidn N
Ni.
uciu)
drf
fri
gnifen
ſia ſehh
Unndr
Apn
lgting
rimöni
khocd
nointen
i innimni
büfinir)
nckpſl
neldan d
lorch, t
i oni „d
ieniicört ö
cikiums
igrope
cnndobl
tiowdeni
miantt
vmnütid
npbinahs
goind
ido
ipoiio
tigcen
gur Et
ituupn⸗

gcogi⸗

W . ℳ*N ĩ G

xpᷣiẽ ra/ moꝛs eſt radix meriti ⁊ pᷣmij:ſequit᷑ ꝙqͥ
dixmeri nõ recipit ⁊ plãtatĩ ſe radicẽ.nõ recipit
ti⁊ pᷣmij fructũ.i.meritũ et pᷣmiuʒ.Et iõ mẽoꝛia
moꝛtis xpᷣi ẽ radix ad recipiẽdũ meritũ
et pꝛemiuʒ xpᷣi.Et vbi ẽ maioꝛ et foꝛtioꝛ

mcmoꝛia./ibirecipit᷑ magis de merito et

poſtqᷓ; ĩfpſa moꝛte ẽtotavirtꝰreſtaurati de virtute moꝛtis. Et qͥq moꝛs xpᷣi data
onis hũane nature.qꝛ fuit ifiniti meriti ẽtoti humane nature.⁊ cuilibet homi li/ Tit.cc/
qð durat ĩ cternũ.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns ĩ ipᷣa moꝛ/ beraliter ſicut ſol.et ẽ cõis om̃ibo ſiẽ ſol. lxxxix.
texpᷣiẽ totũ bonũ hoĩs.⁊ totiꝰhũane na ideo qͥ libet homo põt eã reciꝑe ĩi memoa
ture:ſequit᷑ ꝙ totũ ſtudiũ xpᷣiani hoĩs ⁊ ria ſua.et vnus nõ impedit alium.et ſic
applicatio ſue ĩtẽtõis ⁊ cogitatõis ⁊ me oms hoĩes pñt ſil acciꝑe meritũ xpᷣi.re
moꝛie.dʒ eſſe circa moꝛtẽ iu xpᷣi.⁊ ꝙ to cipiẽdo memoꝛiã ſue moꝛtis.Debet igi
ta ſcia xpiani dʒ eẽ de moꝛte xpᷣi.⁊ ðᷣ ꝓpe turlaboꝛare om̃is bomo chꝛiſtianꝰ vt ſi
guatibo ⁊ ↄditõnibo ⁊ circũſtãtis e.⁊ de atet ꝑmaneat in eo meoꝛia moꝛtis chꝛi /
ngccitate ei et de ſuavᷣtute et nata.Quid ſti.quia ꝑ memoꝛiã ipſam manebit ĩK o
em dʒ ſtudere⁊ ſcirexpᷣian niſi illud ĩ virtxpᷣi et ipſe chꝛiſtus Per talẽ memo/
ẽtotũ bonũ ſuũ.et ſua ſubſtãtia tota.to riaʒ fit vera vnio et obligatio inter chꝛi⸗
frtrus cheſaurꝰ ſuus ⁊ oẽs diuitie ſue.et vi - ſtũ ⁊ chꝛiſtianũ.Ecce ergo tota ſcientia
gaere ſugʒ indigẽtiã et nccitatè: Quid eſt chꝛiſtiani inq;tum chꝛiſtianus eſt cõſi /
Theſau theſaurꝰhomis niſi im meritũ? Ergo ſtit in hoc.vt cognoſcat duas obligati/
ronfr̃ ẽ in poſtq; ĩ moꝛte xpᷣiẽ om̃e meritũ hoĩs.ſe ones.i.pꝛima naturalẽ.et ſecundã queẽ᷑
moꝛte quit᷑ ꝙ tot theſauꝰhomiĩs ẽ ĩ moꝛte xpi ꝓ peccato.et cognoſcat moꝛtẽ chꝛiſti.q;
xpi. Etqd etiã virtꝰhoĩs niſi meritũ:Ergo iſtaſſunt ligata inter ſe.et q ignoꝛat ipᷣas
cũ ĩ moꝛte xpᷣi ſit ome meritũ.ſequit᷑ ꝙ ĩ obligatões totalit᷑ ignoꝛat xpᷣm⁊ moꝛtẽ
mottexpᷣi ẽ oĩs vᷣt hoĩs.Qui̊ vult i ſe eiꝰ.qꝛ neſcit nccitatẽ xpi⁊ moꝛtꝭ eiꝰ.et iõ
hbiꝛe oẽm vᷣtutẽ.⁊ om̃e meritũ.⁊ om̃ebo/⸗/ credit ipſũ eẽ ſuꝑfluũ et totũ nihil⁊ deri/
nũ.recipiat ĩ ſe xbi moꝛtẽ.et poꝛtet eẽ in ſoꝛiũ Dũ aũt cognoſcit hõ duas obliga⸗
ſe.et incoꝛꝑet eaʒ ſibi. Sed qa moꝛs xpᷣi tões ſuas qͥ b obligat᷑ deo.tũc fit ĩ eop/ Cogni⸗
trãſit.⁊ meritũ ei ſꝑ manet ĩ eternũ.iðo paratio ⁊ capacitas ad ſuſcipiẽduʒ in ſe tio ppe
moꝛs xp̃ᷣi nõ põt recipi ĩ hoĩe niſi ꝑ me/ cchꝛiſtũ ⁊ moꝛtẽ ſuã et vᷣtutẽ ſuã.et cogit᷑ ĩdigeiie
moꝛiã ct coguatiõeʒ.Et iõ qͥ moꝛs xpᷣi ire ad chꝛiſtũ.et quãto hõ magis cogno/diſpõit
ẽ radix ois meruiet oĩs vᷣtutis.qũ hõ re ſcit neceſſitatẽ ſuã ⁊ indigentiã.tãto ma/ad xpᷣm
cipit ĩ memoꝛia ⁊ ĩ cogitatõe ſua moꝛtẽ gis recipit chꝛiſtů Sicut em cognoſce recipien
xpᷣi.tunc recip ui vᷣtutẽ ⁊ meritũ moꝛtis do ſeipſuʒ inq;tũ erat hõ ꝑ ↄpatõem ad dũ.
eiꝰ. Xps cm̃ recepit moꝛtẽſuã de facto ⁊? alias creaturas Inq;tu lapſus? ꝑditus.
realit᷑.ſqʒ hõ nõ põt eã reciꝑe niſiĩ mẽéoꝛia inuenit et cognoſcit chꝛiſtũ deũ rectiſſi/ .
⁊ cogitatõe.Et iõ ꝑ mẽoꝛiã moꝛtis ihun me eſſeꝛ hoieʒ. Sic ei hoi iq;tũ lapſus
xpᷣi.ip̃a moꝛs manet ĩ hoĩbo.Et qꝛ me/ ẽ.de hõ ẽ neceſſariꝰ.et ſicut hoĩ inqtuʒ
ruiũ tpᷣiſꝑ viuit.⁊ xps ſp licʒ mo's ſua hõ ẽ.nccariꝰfuit de creatoꝛ.ita hoĩ inq;
nõ ſit.iõ qͥ hʒ i ſe méoꝛiã moꝛtis xpᷣi: hʒ tũ lapſus ẽ ⁊ ꝑditꝰ.nccari fuit de/redẽ/
liſe meritũ et vᷣtutẽxpi.⁊ ꝑ mẽoꝛiã hõ fa ptoꝛ ⁊ ſaluatoꝛ.et h̊ ẽ chꝛiſtus.Etiã du/
cit moꝛtẽ xp̃i ſuã.⁊ ĩcoꝛpꝑat eã ſibi? vnit᷑ plerx eſt ſciẽtia de homie.vna eſt inq;tuʒ
Ccyi ea.⁊ tüc hõ facit vnã moꝛtẽ xpᷣi i mẽo homo eſt.et alia eſt de homie inquãtum
nia ſua.⁊ tal mẽoꝛia viuificat hoĩeʒ.⁊ fa lapſus ⁊ pditus eſt.Et ſimiliter duplex
cit ip̃ᷣm ꝑticipare ĩ meritũ xpᷣi Ecce &̊ oꝛ eſt ſciẽtia de deo ꝓpoꝛtionabiliter Ina
dinẽ. moꝛs xpᷣi.meritũ xpᷣi.⁊ pᷣmiũ moꝛ de deo inquãtũ eſt deus.et alia inq;tum
teis xp̃i.moꝛs fuit cã meriti.et meritũ c eſthomo. Etideo quia homo ꝑ cogniti
Smij. 2totuʒ H dedit pᷣs hoĩb.qꝛ dedit onẽ ſuijpſius aſcẽdit ad cognitoem dei. *
Moꝛs meritũ ſue moꝛt et pᷣmiũ. Ergo qͥ ipſa ettantũ quantũ de ſeipſo cognoſcit.tan

ſum inq;tũ eſt homo.ignoꝛat deũ.⁊ qui

ignoꝛat ſeipſuʒ inq;tũ ẽ lapſus.ignoꝛat
deũ hoĩeʒ.ſ.xpᷣm.Etiõ ſicut ſuꝑius.qñ Ti.lxxx
volebam aliquid ꝓbare vel ſcirede deo ij. ʒ. lxxx

inihtum deus eſt argucbam de homie ii.

ſnqtũ hõ eſt. ita mo ſi volum aliqᷣd p/
bare vel ſcire de xpᷣo deo et homĩe. debe/

mus arguereꝑ naturã homis lapſi⁊ ꝑ/

diti. Nunq; igit᷑ hõ debet recedere a ſei
ſo. nec a cogitatõe ſuijpſius.⁊ ita hõ põt
ↄſiderare ſeipᷣm inq;tũ ẽ hõ.et inẽ;tuʒ ẽ
hõ lapſus.et inq;tuʒ ẽ reꝑatus. Et ideo

hõ duob modis ẽ opꝰdei.videlicʒ opꝰ

dei pmo factũ de nihilo. ſcðo eſt op; dei
reꝑatũ et reſtauratũ de lapſu et deꝑditõ
ne.finaliter et vltimo erit opꝰdei gloꝛifi/

X

catũ et ↄſummatũ.Etiam opꝑa dei circa

Iqtũ ad bñ eſſe aĩe.et q;tũ ad malũ volũ

hoiem dicunk᷑eſſe tria.videlicet oꝑa cõ/
ditõis.et oꝑa reſtauratiõis.et oꝑa głifi/
catõis. Qnuia igit᷑ moꝛs xpᷣi ẽ tota cã re/
ſtauratõis homis lapſi.ideo hõ lapſus
et reſtauratꝰ debet applicare totũ ſuum
ſtudiũ circa moꝛtẽ xpᷣi.vt cõtinue appli
cet eã ſibi.et recipiat vᷣtutẽ eius in ſeipᷣo
Sicut em̃ medicina aliq̃ vel herba ha/
bẽs vᷣtutẽ.nõ ꝓficit infirmo niſi appli/
cet᷑ infirmo ct vniat᷑ ei.ita moꝛs xpᷣi nõ
ꝓficit homini lapſo niſi applicet᷑ ei.nec

homo aliter recipit virtutẽ ab ea.

O/ q;uis hõ lapſus reparet᷑ et curet

tariũ.nõ tñ repat᷑ q;tũ ad bñ eſſe coꝛꝑis

In eoð
titulo.

et q;tũ ad malũ qð erat inuolũtarin.
Eclaratu aüt
fuit ſupius. qꝙ i homĩe lapſo
ffmuit duplex malũ.ſ. maluʒ aĩe
ſeu liberi arbitrij qð erat voluntariuʒ.et
malũ coꝛpis qð erat inuoluntariũ. Pꝛi
mũ malũ erat malũ culpe.ſcdᷣm malum
erat maluʒ pene. Sicut em̃ hõ habebat
dupler bñ eſſe. ſ. coꝛꝑis et aĩe.ita lapſus
inuenit duplex male eſſe.ſ.coꝛꝑis et ani/
me.qͥa ꝑdẽdo bñ eſſe anime.pdidit bñ
eſſe coꝛꝑis.qͥa bñ eſſe coꝛꝑis erat ꝓpter
bñ eſſe aĩe.et ſicut remãſit eſſe anĩe.itare
mãſit eſſe coꝛꝑis.Declaratũ etiã fuit.
iſta duo mala qaĩe⁊ coꝛꝑis.ſeu iſtud du/
plex male eſſe ↄꝛio mõ ſe hñt ĩ pᷣmis du/
ob hoĩbo ⁊ ĩ alijs deſcẽdẽtibo ab eis.qͥa
ĩ pᷣmis duob malũ volũtariũ.ſeu male
eſſe aie fuit cã mali inuolũtarij.ſeu male

cẽ coꝛꝑis. ſed ĩ oibo alns naſcẽtibo ab eis

x generatõeʒ libidinoſã et coꝛruptã.ma

—
lũ inuolũtariũ ſeu male eẽ coꝛꝑis etcar⸗/
nis.fuit cã maliinuolũtarij.ſeu male eẽ
ale ſeu liberi arbitrij.Quãuis aũt xpᷣus
remoueat ⁊ deſtruat ab hoĩe lapſo malũ
volũtariũ.ſeu male eſſe aĩe ⁊ liberi arbi/
trij.⁊ reſtituat bñ cẽ anĩe.nõ tũ remouet
ab hoĩe.nec deſtruit malũ inuolũtariuʒ
ſeu male eẽ coꝛꝑis.ĩmo remanet male eẽ
coꝛpis ſeu carnis cũ bñ eẽ aie. Hoc aũt Q,xpᷣs
ẽ valde ↄueniẽs ꝙ in hoĩe rᷣmanet malũ moꝛte
inuolũtariũ ſeu male eẽ carnis.ſeu malũ ſua non
pene.qð idẽ ẽ ꝓpter multa. Uñ hõ ñ co abſtulit
gnoſceret ſe fuiſſe lapſũ et ꝑditũ.ſi remo malum
ueret᷑ ab eo malũ inuoluntariũ ſeu malũ pene in
pene. Etiã nõ cognoſceret bñficiũ ĩfini hoie.
tũ ſibi datũ.⁊ reputaret totum q̃ſi nihil
Et iõ ↄueniẽs ẽvalde hoĩ:q; remaneãt
ĩ eo mala⁊ penecoꝛꝑiſꝓpt᷑ bonũ ſuũ.vt
ↄtinue cosſcat lapſũ ſuũ q̃lis fuit.vt ſic
mag diligat ↄtinue xpᷣm.et vniat᷑ cũ co
Dʒ tñ vxpᷣs ↄuertit totũ illud malũ ĩ bo
nũ hoĩs qᷓ;tũ ad aĩaʒ. Uñ ſic̃ xpᷣs ꝑ ſuã
coꝛpalẽ penã ⁊ moꝛtẽ carnis ſue oꝑatꝰẽ
ifinitũ bonũ.ita valde rõnabile fuitvt ĩ
hoĩe etiã remaneret moꝛs ⁊ pẽa.Sʒ ſiẽ
moꝛs ⁊ oĩs pena coꝛꝑal fuit ĩ xpᷣovolũ/
tarie.⁊ iõ meritoꝛia ꝓ hoĩby.et fuit ĩſtrᷣm
liberatiõis hoĩs.ita etiã vt moꝛs etoĩs
pena coꝛpal fieret ĩ hoĩe volũtaria ⁊ me
ritoꝛia.et eẽt iſt̃m acqͥrẽdi merita.Sicẽ
em̃ moꝛs ſua ⁊ oĩs pena ſua coꝛꝑal fuit
ſũmi meriti.ita etiãẽ moꝛs hoĩs ⁊ oĩs pe
na coꝛꝑał volũtarię aſſũpta ꝓpt᷑ xpʒʒ fie
ret magni meriti. Si eĩxpᷣs ab hoĩb re
moueret moꝛtẽ⁊ oẽs pẽas coꝛꝑales vtñ

poſſet pati.iã tolleret hoi'bo occaſiõʒ me Defect*

redi acqͥrẽdi merita.qꝛ oĩs pẽa volũta nriſtoc
rieꝛ ſpõte aſſũpta ꝓpt᷑ deũ ẽ meritoꝛia?⁊ caſionel
bõa.⁊ iõ nõ fuitↄueniẽs ꝙ remouerʒ ab merẽdi
hoĩe illð qðᷣ poterat eẽ iſtr̃m ad faciẽdũ
bonũ ad honoꝛẽ dei. Nõ igit᷑ xᷣs remo
uet ab hoĩe malũ penecoꝛꝑal qð eratĩ/
uolũtariũ.ſʒ ↄuertit illð ĩ bonũ hoĩs.et
facit illð eſſe volũtariũ vt ſit meritoꝛiuz

Etiã xpᷣs malũ volũtariũ qð erat ĩ libo

arbitrio.et ĩ aĩa facit iuolũtariũ.odibile
⁊ diſplicibile hoĩ.⁊ malũ ĩuolũtariũ qð
erat ĩ coꝛpe qð erat tribile.odibileꝛ fugi
bile ⁊ diſplicibile hoĩtqͥd ei tribilimoꝛ/
te:facit ⁊ reddit volũtariũ.amabile ho⸗/

Tinor wrſi
icheiti turd
mordo mots
miabat reon
nobis Ge⸗

midap
Etiiol
nost
neume
voßßi
fnican
ſapatt
Ouid
ſtmoꝛt
ſßin⸗
eti
föis
olede
bisen
fenan
heco⸗

die
is

ſen

. . e
Dhits et
ſorte de

ſuaſ le⸗ di⸗

lit) fen
Mhiom nii
msl ſu

gnie ſu
lur.
ſo
uen
ihe
c

müladti

bäfciüf a.

mmäindt
fmnmni
bonüſin

sfumrr.

1NidtdNo
1G naiibe
ſe holi
logt
Cbitni
a G
nirpendi⸗
dſutin
moscdis
blimmne
nani
Lcapm.
Nercll
1 e
Nepalesvt,
Nenſtir
ineintt,
mo
ii
chonme
cpen
niee

Chꝛiſtꝰ et coꝛrũpit aĩaʒ.et inimicet᷑ deo.attñ nõ

6

carnis l ſuam bonitatẽ.rectitudinẽ et vᷣtutem.et

Rmi ⁊ appetibile.O mirabił ↄuerſio iſta.
Et idðo homi xpᷣiano.ſivere xpᷣianus eſt
moꝛs⁊ oĩs pena coꝛpalł ẽ ꝓpter xpᷣm ſũ⸗-
me amabil ⁊ deſiderabil ⁊ acceptabilis.
qꝛ om̃is hõ xpᷣianꝰ veracit᷑ amat et vult
imitari xpᷣm.qð nõ poſſʒ facere.ſiñ poſ
ſet pati moꝛtẽ coꝛꝑalẽ ⁊ penã ſicut xpᷣus
Quid em̃ rõnabili q; vt ſiẽ xpᷣs ſuſtinu

it moꝛtẽvoluntarie ⁊ penã coꝛꝑalẽ.ita et

xpᷣianꝰ ſuſtineat moꝛtẽ⁊ penã coꝛꝑalẽ p

pter xpᷣm volũtarie.vt hoĩes habeãt ĩ ſe/
ipᷣis ⁊ ĩ coꝛꝑe exterioꝛi illð ꝑ qð poſſint
oſtẽdere amoꝛẽ interio:ẽ⁊ affectum coꝛ⸗
dis erga xpᷣm. Quareoueniẽtiſſimũ ẽ
remaneãt ĩ homibo reꝑatis q̊ͥ ad aiaʒ pe
ne coꝛꝑales.nõ tũ vt regnarẽt dnñnaren
Añ moꝛ tur ſicut añ.qͥa timebant᷑.O m̃e q time
tẽ chꝛiſti tur ab aliqᷓ.dnat᷑ ei.⁊ regnat ſuꝑ eũ.⁊ iõ
moꝛſdo moꝛs ⁊ oĩs pena coꝛꝑalis dñabat᷑ hol.⁊-
miabat᷑ regnabat ſup̃ᷣ hoiĩeʒ.qꝛ timebat᷑ ab hoie.
nobis Sed in hoĩe xpiano moꝛs nõ timet᷑. n

aliqua pena coꝛpalis.⁊ ideo nõ dñat᷑ q;
uis ſit i hoĩe.nec regnat.imo ſubijcit᷑o
lũtati eiꝰ. Sed qm̃ ĩ coꝛꝑe ⁊ ĩ carnc ho/
mis lapſi erat etiã cõcupiſcentia carnis
ſeu volũtas carnis ioꝛdiata ꝑ quã caro
erat coꝛrupta ⁊ infecta. ꝑ quã caro dña
bat᷑ aie⁊ ſubiugabat᷑ ſibi totalr ꝑ iſtã cõ
cupiſcẽtiã aĩa.⁊ iſtavolũtas carnis ĩoꝛ/
diata⁊ libidioſa eratverꝰ iimicꝰ aie.qꝛ ꝑ
ipᷣaʒ aĩa erat coꝛrupta⁊ ĩfecta.⁊ etiã caro
ipᷣa ꝓpter iſtã ↄcupiſcentiã inimica erat
dei.qͥa de creabat aiaʒ mũda.⁊ iſta caro
ꝓpt᷑ iſtã ↄcupiſcẽtiã ſuã coꝛrũpebat ⁊ ĩ/
ficiebat aĩaʒ.⁊ trahebat ipᷣaʒ ad ſe ſic me
retrix tra hit viꝝ. Et iõ q;uis iſtavolun/
tas ſeuↄcupiſcẽtia carnis ſit iimica aie.

moꝛte debuit deſtrui nec annihilari totalit᷑.nec

ſua ñ re/ ðᷣleri.vt nlło mõ eẽt.ĩmoↄueniẽs fuit

mouitꝰ remaneret cũ alijs penis coꝛꝑalib.quo/
cupĩam niã poſtq; ania recuꝑabat ſuũ bñ eſſe et

ſuam foꝛtitudinẽ.⁊ ꝑ ↄſequẽs liberaba
tur a ptãte et dominio carnis.ideo qꝛ ca
ro ꝑ illã ↄcupiſcẽtiã dãnauerat aĩaʒ.cõ⸗
ueniẽs ẽ ꝙ talis inimicꝰremaneatvt aia
vindicet ſe de ipſo ſuo inimico capitali.
et cõtinue ipᷣm puniat et captiuet.⁊ vin/
cat.et pugnet cõtra eũ indeſinẽter.quo/

fomitẽ

niã inimicus moꝛ talis nõ debet ſtatin
ſtrui. Dufficit em̃ aie ꝙ inimicũ ſuũ te
neat ſub pedib ſuis.⁊ dñet᷑ ei.⁊ pꝑcutiaa

am eẽt aĩa ocioſa q̊dãmodo niſi hꝛet ini

et merita. Itẽ etiã bonũ ẽ homi vt cõti /
ſum damnauerat. ⁊ ſub cuiꝰ ptãte erat. x
ſic cognoſcat gr̃am ſibifactã.et cogno-

co liberat ſit cui ante ſeruiebat ? timeeat
deũu offendere.ne iteꝝn reuertat᷑ub pote-

tñ vt regnaret ⁊ dnaret᷑ ſicut añ.ſʒ ꝓpter
net malũ aie ſeu volũtariũ.et dat b eſſe
gie.et malũ coꝛꝑis facit volũtariũ ⁊ me

¶Defoꝛma et mõ ĩ quib ihs xpᷣs filiꝰ b9
dei et hõ verus.vtverus medicet ſalua At vvνn S

toꝛ dat bñ eſle. et gratiaã et ſalutẽ. ?⁊ omia rwi brsn Een
neceſſaria homi lapſo.quibo recipit hö RikeE

de facto et mõ regenerãdi et renouandi 1
holĩem. et incoꝛpandieum ci x5=o. ſcileœ ſa

factũ et ad modũ oꝛdinatũ et pᷣfinituʒ a

hoiĩ gfam. et bñ eſſe et ſalutẽ. ⁊ hõ recipit
ca defacto Uñ qꝛ bñ eſſe qð hõ debz re⸗

abſtulit fomitẽ

⁊ vᷣberet ipᷣm.iõ ſufficit hẽe aĩe adiutoꝛi
um vt dñet᷑ ſuo inimico capitali.Jtẽ ett

micũ ↄtinuũ cũ qͥ pugret⁊ ſe exercitaret
ĩ pugnaↄtinua cũ armis ſibidata xßo.
et ſic cõtinue pugnãdo acàqrit victoꝛiasas .

nue ſentiat ſuũ capitalẽ inimicũ qui i

ſcat ſe accpiſſe gram. bñ eſſe quantuxʒ
valet.⁊ cognoſcat ꝑ expientiã a qli imi/

ſtate talis inimici ⁊ tãte coꝛruptõnis.et
ſemꝑ cogitet a quãta coꝛruptõe ⁊ ſoꝛdi /
tate aĩa ſit liberata.et ſemꝑ gr̃as agat. et
nõ tradat obliuioni. Ergo fuit ↄueniẽs
vt remaneat ĩ hoĩe reꝑatoↄcupiſcẽtia.ñ

cauſas dictas.Et ſic apparet q̃liter xrůÜᷣͤs
ola mala hois ↄuertit ĩ bonũ.⁊ ꝙ remo

ritoꝛiũ qð añ erat inuolũtarün. / Seos l.

lapſus ⁊ ꝑdit idigetvt recibi
agt bñ̃ eẽ ⁊ curet᷑ a ſuo malo eẽ.
indiget etiã vt recipiat ĩdulgẽtiã⁊ remiſ/
ſionẽ oĩm pctõꝝ ⁊ offenſarũ.et h̊ nullus ́”YUG
põt dare niſi Ihs xpᷣs.vt iã declaratuʒ Tit. cc/ .
eſt. ideo mõ opoꝛtet ſpecialitervenire ad lxxv.

xpᷣo.ĩ q̃ hõ de facto recipiat oĩa nccaria
ſibi qᷓ ad aiam. Uñ ipſe xpᷣs oꝛdiauitin
ccłia ſua modũ et foꝛmã ĩ quibo ip̃edat

6 „NT42 % S
LCitulus. cclxxxi.
Do. xps eſpearßor inuiſibile. et ipa gr̃a qᷓ eſt bũ cũda ſcala ẽ ſcala gr̃e Pꝛia ſcala eſt ſcala u
inſtitu it eſſe eſt inuiſibilis qꝛ eſt res ſpũalis ſicut creatõis etↄditõis.ſed iſta ſcdᷣa ſcala eſt Eui
dDddore gti aĩa. ꝓpter hoc xpᷣs oꝛdinauit aliq̃s res ſcala recreatõis.reꝑationis⁊ reſtauratõ R ſta⸗
3 hoi ꝑ coꝛꝑales.ſenſibiles et viſibiles. ꝑ quas nis.ſcala vite.ſcala ſalutis. Pꝛima ſcala u⸗
ſeſibilia etĩ quibo homo reciꝑet adiutoꝛiuʒ et bñ eſt ſcala homĩs inq; tũ hõ eſt.ſʒ iſta ſcõᷣa . 9
puta ꝑ eſſe ſeu graʒ ſuã a deo.videlicet recipien aſcala ẽ ſcala hoĩs inq;tũ lapſus ẽ.Et iõ (CLCoövchi Sti⸗
ſacca doi ſe illas reſ coꝛpales.q̃ quidẽ res coꝛ hõ inq;tũ ẽ lapſus.dʒ pᷣmo aſcẽdere per mn ſpo eſnt
poꝛales ⁊ viſibiles habẽt ſiłlitudinẽ cuʒ iſtã ſcalaʒ gre.qͥa hõ lapſus eſt in pfun/ inſtiant por
llla gr̃a recipiẽda.⁊ q̊dãmõ ſignificãt e,i diſſimo loco ⁊ infimo.⁊ diſtat i infinitũ dare öti gfa
et repñtãt. Ita xpᷣs oꝛdinauit ⁊ inſtitu a deo.et ẽ inimic dei.et ideo pmo debet maneni bst
it ꝙ hõ reciꝑet ſuũ bñ eſſeet ſuũ donum erxire de illo loco infimo.et aſcedere ad ͦ ſobllg bene
pP res coꝛꝑales ⁊viſibiles tanq; p qᷓdam tiã dei et ad donũ dei.etauxiliũ.et adiu⸗/ coꝛ⸗
inſtrumẽta. et nõ voluit dare ſuã gratiã toꝛiũ.et ad bñ eſſe.quia aliter nõ poterit ſgſ
⁊ ſuũ donũ.nec tãtũ bñficiũ totalitemr oc aſcẽdere ꝑ ſcalam nature.Pꝛimo de oꝛ/ ſup
culte.ſed ĩ foꝛma viſibili et manifeſta. ñ dinanit homini ꝑfecto habẽti bene eſſe lign
qꝙ illud qð dat᷑ ſit viſibile.necvideat᷑ nec ſcalam natureiꝑ quam poterat aſcẽdere icee
audiat᷑.ſed ſolũ videt᷑ in illa re coꝛpali ⁊ feliciter et deſcẽdere. Secũdo oꝛdiauit Scala (ol
viſibili.ſicut ĩ quodã ſigno et ĩ q̃dã ima/ homini lapſo qui cecidit de beneeſſeand gñre. 9ont
gine. Et iõ vt hõ poſſet cognoſcere qͥd ẽ male eſſe. et de gratia ad culpã.de amici
illud qð recipit in aĩa.oꝛdinauit dñs nt̃ cig dei ad inimiciciã:ſcalaʒ gr̃eꝑ quumm th
ihs xp̃s tales res viſibiles aptas ad h̊. aſcẽderet ad bene eſſe et ad gratiam ⁊ ad tan
väy3 gt ꝑ illas nos poſſimꝰ cognoſcereillud amiciciã ſuaʒ. Et ideo homo lapſus nõ ſuan
inuiſibile qdð recipimꝰ.Et oꝛdinauit ex poteſt inuenire deũ queʒ ꝑdidit.niſi aſcẽ len
teri modũ et foꝛmã recipiẽdi⁊ applicãa dat ꝑ ſecundã ſcalam.Et ſi ꝑ pꝛimã pꝛi le
Qi tales res viſibiles ad ipᷣm hoĩem.⁊ ex mo vult aſcendereet ire ad deũ.tũc fran
terius in coꝛpe.vt ꝑ hoc hõ cognoſceret git collum ſuum. et habet obſtaculum. bi
eccct cogitaret. ꝙ ſicut exteriꝰ⁊ viſibilit᷑ ſfit et nõ inuenit deum. ſed magis inueniet Ouö;;/ ſi
Quare ꝙ ita ↄfoꝛmiter ipſe dñs ihs xpᷣs opera erroꝛẽ · et diabolũ.et malũ ſuum. Perp/ taſitin
xpᷣs iſti ret᷑i aĩa.Et hoc fuit valde ↄucniẽs et ꝓ mã ſcalam nature ſeu creaturarũ homo cfio ſ
tuit ſa poꝛtionatũ homĩ.vt ꝑtalẽ modũ hõ re· afcẽdebat ad deum.ſed ꝑ ſecundã aſcean
cram̃ta. cipet donũ xp̃i qa hõ debet cognoſcere dit ad deum hominẽ. Sic ergo ſicut du8
q́td ẽ illud qð recipit.⁊ modꝰ cognoſcen/dplex eſt ſtatus hominis.ita duplex ẽ ſa n
di ip̃homiĩs ẽ.vt ꝑ coꝛꝑalia ſenſibilia, la.Pꝛima fuit oꝛdiata a deo tm̃. Scða ,
viſibilia.cognoſcat ſpũalia⁊ inuiſibilia eſt oꝛdinata a deo homine.ſ.ihu xpᷣo Et n
Sup vt iã declaratũ fuit ĩ ſcala nature.Et iõ ideo valderatõnabile fuit.vt ſicut deus ſn
pꝰpnci/ ſicut ꝑ ſcalã nature q̃ ↄſiſtit ĩ reb viſibi / quãdo nõdũ erat homo.oꝛdiauerat vt cu
piuũ libo.hõ aſcẽdit ad cognoſcẽdũ res ſpũa/ homo aſcẽderet ad deũ ꝑ ſcalam rerum les
les ⁊ iuiſibiles.ita ſiłr dñs oꝛdinauit ho vxiſibiliũ et coꝛꝑaliũ.ita quãdo factus ẽ .
mi lapſo quãdãa ſcalã ĩ reſtauratiõe ſua. bhõ.et recepit coꝛpus.oꝛdinauerit vthoęꝛ .
vt ꝑ res coꝛꝑales et viſibiles hõ cogno/ mo aſcẽdat ad deũ ⁊ hoĩeʒ ꝑ ſcalam rerũñn ve
ſceret res ſpũales ⁊ inuiſibiles.⁊ non ſo coꝛꝑaliũ.Et ſicut in ſeipᷣo habet quãdã e
lũ hoc.immo ſuſcipiendo tales res coꝛ; ſcala humanitatis ⁊ diuinitatis.ſeu coꝛ be
podalcs etviſibiles viſibiliter reciꝑet ib Poeie et aĩe et dininitatis.et etiã homo icr ſe⸗
aſoas res ſpũales et inuiſibiles inuiſibilii hʒ quãdã ſcalã in ſeipᷣo.ſ.coꝛꝑis ⁊ anie. lantf bie
Scala ¶Et iõ iſta ſcala vltia ẽ ſcala recipiendi et ita etiam oꝛdinauit quãdã ſcalam reruʒ ftiet ſ
creatõis cognoſcẽdi ipᷣas res inuiſibiles in hoĩe. coꝛpoꝛaliuʒ ſeu viſibiliũ et gratie ſue. vt emmiſi tut
et ſcala et nõ tm̃ cognoſcẽdi.ſed ſcala nature eſt homo ꝑ res viſibiles ab ipᷣo oꝛdinatas 1 ſtig tu
recreatõ tm̃ ſcala cognoſcẽdi.⁊ ideo iſta ſcala vl aſcẽderet ad gr̃am ſuã.Et ſicuti ſeſcala Gaſſij n
nis. tima ẽ melioꝛ.vtilioꝛ ⁊ magis fructuoſi habet duos gradꝰ.ſ.hũanitatẽ⁊ diuini⸗ eniu d
oꝛ hoĩ.· Pꝛima ſcala ẽſcala nature.iſta ſe tateʒ.et ꝑ humanitatẽ aſcendit ad diui/ guije n

at nitatem. ⁊ homo hz etiã in ſcala ſua que aliter nõ faceret hoĩem aſcendere ad co.
ertunz, eſt in ipᷣo duos gradꝰſcʒ coꝛpus ⁊ aiam gnoſcendũ.quia etiã dñs ihs xp̃s inſt·
i ſ ita ↄfoꝛmiter ſcala ab ipo oꝛdĩata habe⸗ luit ⁊ oꝛdiauit tales res creatas ad ſigni
de tret duos gradus ſcʒ ipᷣas res viſibiles ficandũ illud inuiſibile quo hõ indiget
l tc gfaz ſuã. 71 res viſibiles aſcẽderet agd ⁊vt homo recipiendo tales res ab ibſſo M
tiünd e LTöueni Stiaz ſua cognoſcẽdã 2 recipiendã. Nõ oꝛdinatas recipet in ania illud inuiſibti H
Bun ent rbs em eſt min ſi e oꝛdinauit ire co leqʒ ſignifica: t repꝛeſenta p ipas re.
RK inſtituit poꝛalibo ⁊ viſibilibo hõ lapſus recipiat Et ideo q; verba magis habent aptitu
o; i⸗ dare gti gfam ſuã.⁊ ſuũ bene eſſe ꝑditũ.cum de/ dinẽ ad ſignificandũ ⁊ repſentandũ res
n nnd⸗ am ꝑ vi us pᷣmo oꝛdinauerit ꝙ hõ habens iam inuiſibiles q;ᷓ ipe res coꝛpales.qꝛ boĩes
wli ſibilia bene eſſe reciperet ſuũ optimũ eſſe ꝑ res vtunt᷑ verbis ad ſignificandũ ⁊ vadunt
uet coꝛpales ſcʒ lignum ſciètie boni ⁊ mali. ⁊ intrant in animã. ⁊ ꝓpter hoc ſignifi/
1 hart ſcʒ ſeruando obedientiã dep̃ᷣcepto daro catio euidentioꝛ ⁊ magꝭ manifeſta fit ꝑ .
hinodec, ſupꝑ lignũ ſcientie boni⁊ mali.qðᷣ quidẽ vba q; ꝑ ipᷣas res coꝛpales.iõ vt ſignifi OQ,ſacrfa
a toeck lignum erat res coꝛꝑalis ⁊ viſibilis. Et catio ſit plena ⁊ cõpleta ⁊ euidẽtiſſima ⁊ ↄferũt id
NeAän ideo ſicut de'oꝛdĩauerat vt homo ſeruũ clariſſima determiata ⁊ certa verba de/ qð figu⸗
tücgtin d. do illam obedietiaʒ de illo ligno recipet bent addi cum rebaviſibilib.vt ꝑ res vi-rant
dedarcet optime eſſe.ita etiã oꝛdinauit xpᷣs deus ſibiles ⁊ ꝑ verba queaudiũt᷑ fiat vna cõ⸗/
midemii ⁊ homo aliquas res viſibiles ⁊ coꝛꝑaleſ pleta repᷣſentatio ⁊ ſignificatio vnius et
zgiggun vt homo illas in ſe recipiens ꝑ obedien/ eiuſdem rei inuiſibilis. Et ſic homo ve/
igaruntas tiam ⁊ ꝓpter obedientiã recipiat gratiiö locius ⁊ foꝛtius aſcendit ꝑ talẽ ſignifica
nobyieß ſuam⁊ bene eſſe ſeu donũ ſuũ.Et ideo il tionẽ tanqᷓ; ꝑ ſcalã ad illã rem inuiſibilẽ
diniti⸗/ le res viſibiles ab ipo oꝛdinate ⁊ inſtiiu cognoſcendã ⁊ cogitandã. vt ſimul vi⸗/
ſopnin⸗ te habent talẽ virtutẽ ⁊ efficaciã ex oꝛdi dendo ipᷣas res vilibiles repᷣſentãtes. et
daiſiefmn natione ſua.vt q unq; ſuſcipiat eas de- oꝛdinatas a dño⁊ audiẽdo verba ſigni
bern bito modo recipiat gratiã ſuã queſigni ficantia ideʒ hõ intelligat clariſſime qͥd
inm Duõ gͤ/ ficatur ꝑ tales res. Nõ ꝙ in illis rbus eſt illud inuiſibile qdᷣ debet recipe et ad
—RK tia ſit in ↄtineat᷑ gratia.ſed ꝙ ab io daturomni dabit᷑ ei a dño. ⁊ vt homo firmiſſime cre
mmi ono ſacrfis recipienti ꝓpter oꝛdinationẽ ⁊ inſtitu- dat ꝙ recipiat gram inuiſibilẽ illud qᷓ
tine, tionẽ ſuã.⁊ quaſi ex quodã pacto. Qui indiget recipiendo tales res. Igeo ẽ ibi
epſonn⸗ aüt ↄtemnit reciꝑe tales res ab ipo oꝛdi oꝛdinatio ⁊ inſtitutio dñi noſtri ihu xpᷣi
dunril⸗ natas.nullã recipit gratiã. Et ideo qꝛ ꝑꝓ ⁊ voluntas ſua qui oꝛdinauit inſtituit
wun tales res coꝛpales dñs oꝛdinauit grati xvoluit vt ꝓ tales res coꝛpales homo ſu⸗
lhreet am ſuaʒ dare homiĩ.ꝓpter hoctales res ſciperet gram ſuã⁊ adiutoꝛiũ ſuũ.Sũt
e ſanctificant᷑: ſacrant᷑ ꝑverba ſua que di etiã verba ſua irrefragabilia. veriſſima.
u cuntur in noĩe ſuo ſuꝑ tales res coꝛpa/ ⁊ ideo tã ſua efficax oꝛdinatio qᷓ; ſua ver
almn les.que quidẽ verba etiã ſignificant ilã ba quenõ poſſunt eſſe falſa.foꝛmant ho⸗
annmn ratiã ſuſcipiẽdã. Et iõ tales res coꝛpa minẽ ad credendũ ꝙ ibi recipit inuiſibi
– . Es viſibiles ſanctificate ⁊ ↄſecrate per lem gratiã qua indiget. Ecce igit᷑ ſcalaʒ
uctnll. . verba ſunt ſufficiens inſtrumentũ ad re firmiſſimã ⁊ fixã ⁊ imobilẽ ad aſcenden
gldemen cipiendũ gr̃am. Et cõuenientiſſime ver dum. Et quia iſta ſcala eſt ſcala cogno⸗
“S baxpᷣi debent addi cũ reb coꝛpalib.qꝛ ſcendi ⁊ ſuſcipiendi ſeu habendi.ideovt
nn un Ti. ccx. ſicut iã declaratũ fuit in capitulo de ver vtroq; modo ſit foꝛtiſſimaẽ ibi pᷣmo ple
ganion⸗ Accedit bis dei.duo ſolũ habemꝰ a dᷣo.creaturaſ na ſignificatio ⁊ repᷣſentatio tam ex ꝑte
vporni⸗ vᷣbũ ad ſcʒ ⁊ vᷣba ſua.⁊ verba ſua habẽt oẽm vir rerum q; ex ꝑte verboꝝ.vt homo aſcen⸗
amm elem ẽtũ tutem. Et deus ꝑ verbum ſuũ fecit crea gdat cognoſcendo.eſt ibi etiaʒ oꝛdinatio
i fit ſa, turas. 2 iõ verba dei opantur ſup creatu xbi efficax vt homo aſcendat ad ſuſcipi⸗
aliub cram̃tũ ras viſibiles. Quia &̊ tales res viſibiles endum. ⁊ credat firmiſſime ꝙ accipiat
ſuitins ſm Au/ debent repᷣſentare illud inuiſibileqð da⸗ talem gram repᷣſentatã ⁊ ſignificata taʒy
gu.q̃re: tur ⁊ recipit᷑ ⁊ habereſiłitudinẽ cũ eo.q· ꝑtales res viſibiles q; ꝑ verba.Quid eĩ

6 .
4 LEl
l

. .
1 .
M
GAEe Wl

11

LCitulus cclxxxii. Oe baptiſmo

mmuagis firmũ magis ſolidũ magis ſecu/ xpo ⁊ daret᷑ ei gra rpi.⁊ quia t tales res ””
rum.qᷓ; oꝛdinatio xp̃i ⁊ verba ſua: Quid coꝛꝑales ſeu ſigna dat᷑ gra in ania.⁊ hõ iot
em̃ foꝛt in regno qͥd magis ĩmutabile ſctĩficat᷑ ⁊ recipit bñ eſſe.⁊ etiã qꝛ xps oꝛ mie
Sacr̃a q; oꝛdinatio regis ⁊ verbũ regis: Et is dinauit eas. ꝓpter hoc vñt honoꝛari et 4 bie
nccario talis oꝛdinatio xpᷣi ⁊ vöbum ſuũ ĩponũt venerari.⁊ debet eſſe ⁊ dici ſancta⁊ ſacra . cnti
ↄferunt neceſſitatẽ nõ tñ cogentẽ ſʒ voluntariaz. ⁊ ſacramẽta.q;uis ſint res coꝛꝑales⁊ vv vni
gr̃am vt hõ recipiedo tales res viſibiles.reci/ ſibiles. vñ ſignificãt res ſacras et ſc1as fo
piat a xpo talẽ gram ſignificatã ꝑ tales ⁊ pparant ad ſuſcipiendũ res ſacras e luti
3 res. ⁊ vt xp̃ᷣs det illã.qꝛ ipſe ſe obligauit ſanctas.⁊ ſunt oꝛdinate a ſacratiſſimo nit⸗
dare ex ſua bonitate ⁊ volũtate.vt eẽt ſũn⸗aanctiſſimo xpᷣo.q̃re nõ im erito debẽt id·· 11el

ma ſecuritas.qũ ſcʒ oꝛdinauit tales res ci ſacramenta. Et ꝑ ↄñs ſcala iſta eſt ſa .iiin

viſibiles.⁊ fecit pactũ cũ hoĩib. Qui ei cramentalis.

oluit moꝛiꝓ hoĩbo cũ ſumma pietate? Oz pmülcfn qð de oꝛdinauit eſt
benignitate.voluit modũ oꝛdinare quꝓ baptiſmus ſeu ablutio in aqua.⁊ ſacrm ” no
magls ↄueniebat hoĩbo. Si em̃ de ſe⸗/ generatstas renonats tõis in homoo ſp
ccrete in ventre matris qñ coꝛpꝰ eſt oꝛga ditus ⁊ coꝛruptꝰ.regenerat᷑ ⁊ renouat᷑ in cett
niſatũ creat ⁊ dat aiam rõnalẽ. ſine peti / eſſe nouo ſ naldgrane⸗ nun

tione ⁊ poſtulatõe.qᷓnto magis dabit ů/ Eitulus. cclxrxxij.
tiam inuiſibilẽ ſuã.ſi hõ debito mõ reci

piat res coꝛꝑales ⁊ viſibiles ab ipſo oꝛ/ . Wonig gqutez

dinatas ad recipiẽdũ ſuã gram: Uñ tã q ꝗiam declaratuʒ fuit capitulo ac
ania q; gr̃a ĩmediate veniũt⁊ fluunt ab de lapſu coꝛruptõe hoĩs ĩqͥᷣ
O de eo ꝑ creationẽ Et ſicut ipe oꝛdinauit qñũ; ſtatu eſt hõ lapſus ⁊ coꝛruptqntumad ”
nccario fecit hoĩem. ꝙ q̃tienſcunq; coꝛpꝰeſſet di aiam ⁊ libeꝝ arbitriũ.⁊ iõ oꝑtet ꝙ; hõ to D) le
dat graʒ ſpoſitũ ⁊ oꝛganiſatũ reciꝑet᷑ aĩia ronalis taliter mutet᷑ ab ũllo ſtatu coꝛrupto q̊ ad baapti, I
recipiẽti quã ipᷣe crearet. ita oꝛdinauit qũ reſtau/ aiam⁊ recipiat nouũ eẽ.⁊ ꝑdat antiqdauu micoz i
ſacra rauit hoĩem. ꝙ qñ hõ recipet debito mõ eſſe.qꝛ neceſſe eſt ꝙ recipiat ⁊ incipiatbe (Eimbef
tales res coꝛpales ab ipo oꝛdinatas reci-ne eſſe ⁊ recedat a male eẽ. Neceſſe ẽ etiiaz· fecbe
peret᷑ gra ſua ĩ aia quã ipᷣe crearet Et ſi qꝙ aĩa faciat nouas opꝑatõeſ.⁊ relinqtan ſ
desnunq; deficit quin creet ⁊ det aiam. tiquas ⁊ veteres. Neceſſe etiã eſt ꝙ ab-
ita nunq; deficit quin creet ⁊ det grfam. luat᷑a coꝛruptõe ſua a ſua feditate⁊ a ſua
¶ Ecce igit᷑ modũ ꝑ quẽ xpᷣus deifilius macula ⁊ infectõe quã ↄtraxit a ſocieta/
dat homi lapſo ſuũ bñficiũ ⁊ adiutoꝛiũ te carnis coꝛrupte. Neceſſe eſt etiã ꝙ fi
⁊ facit ipᷣm pticipẽ in merito ſuo⁊ ĩ moꝛ at plena remiſſio oĩs culpe oĩs offenſe ? Baptr le
te ſua ⁊ incoꝛpat hoĩem ſibi ⁊ facit ibpſu, ois peccati.⁊ ꝙ deſtruat᷑ oĩs obligatio noni
ſuũ mẽbꝛuʒ ⁊ incoꝛꝑat᷑ ei ⁊ vnit᷑et fit de ad penã.vt ſcʒ aĩa ſit talis ⁊ reputet᷑ tab. cat
domo ſua⁊ de familia ſua videlicꝭ ꝑ res acſi nunq; peccaſſet.nec aliquã culpam
coꝛpales ⁊ viſibiles ab ipo oꝛdinatas xꝓ habuiſſet. Et iõ xpᷣs oꝛdinauit ad ſigni
qs homo ſitur vt ſit ſuꝰ. Uñ ſi hõvult ficandũ ⁊ repᷣſentandũ oĩa iſta q ſunt in O”Z
reciꝑe gram ſatiſfactõis ⁊ redẽptiõis ꝑ niſibilia.⁊ debent fieri occulte in ala.vt .
xpᷣʒ.vt moꝛs xpᷣi q̃ oĩa meruit ſit ſuaine ſcqʒ exterius in coꝛpꝑe fieret ablutio⁊ laua- 4
. ceſſe eſt ꝙ adhereat ⁊ vniat᷑ xpᷣo ⁊ credat chꝛum ꝑ aquã elementalẽ cũ verbis ex/ .
in eũ.⁊ optʒ ꝙ iſta credulitas ⁊ fides oc õ̃ſſe ſignificãtibo ablutionẽ ⁊ lauachꝛiuz
culta manifeſtet᷑ ꝑ ſigna exterioꝛa ⁊ viſi dicendo.ego te baptiſo ĩ noĩe pr̃is ⁊ flll)·· 4 kE
bilia. Et iõ debuerũt eẽ ſigna certa ⁊ de ⁊ ſpũſſcti.QOð eſt idẽ ac ſi diceret.egote mi
terminata viſibilia ꝑ q̃ holes ꝓteſtent᷑ ſe abluo ⁊ lauo. Iſta aũt ablutio viſibilis Signi⸗ t
credere in xpᷣm vt cognoſcerent᷑ hoĩes q ¶que fit exterius in coꝛpoꝛe ſicut oꝛdina/ ficatio N 1
eſſent mẽbꝛa xpᷣi. Sicut aũt neceſſe erat tum eſt ſimul cũ verbis oꝛdinatis.ſigni haptiſ⸗ nis
homi ⁊ ↄueniebatvt ita ſatiſfaceret xᷣs ficat ablutionẽ inuiſibilẽ ⁊ occultã ⁊ ſe/ rni u
p eo:ita ↄueniebat homi vt itavniret c cretã quã xpᷣs facit in aia.Que qͥdẽ abb⸗

Ucchinn
Möehoiig
iinr
ingbö⸗
nptotl

4

☛G

Centgnd.

nbapirbe
aſtiti;
1Neünatan
nicec⸗
Auun tin
ttſot/
oigß
6
u
rul
uiing

leniͦ

u bin
liſe n
liin⸗

ſutio fit ꝑ nounã grazʒ ſen nouũ bũñ eſſe ꝑ

qð bñ eſſe in aĩla receptũ aĩa innouatur.
mũdat᷑ ⁊ purificat᷑ ⁊ efficit᷑ totalit᷑ ama/
bilis ⁊ acceptabilis deo. ac ſi nũq; pec/
catũ in ipᷣa aĩla factũ fuiſſet.⁊ incoꝛꝑat᷑ ⁊
vnit᷑ cuʒ xpᷣo.⁊ tota paſſio ſeu moꝛs xpᷣi

ęfficit᷑ ſua ⁊ applicat᷑ ei. Et ideo iſta ab/

lutio q̃ fit in aq̃ eo mõ quo xpᷣs oꝛdina/

uit vocat᷑ ſacrẽ̃m ſeu ſignũ regeneratiõis

⁊ renouatõis.qꝛ hocẽ regenerare hoĩem

⁊ innouare.qꝛ aia recipit nouũ eſſe ſpũa

le.qð añ nõ habebat. Et iõ ꝑ illð ſaccr̃m

aĩa intrat in regnũ celoꝝ.⁊ hõ efficit᷑ fili
us dei ⁊ heres dei ⁊ coheres xpᷣi.Et iõ ĩ
iſto ſacr̃o recipit hõ nomẽ nouũ qꝛ vo/
catur xpᷣianꝰ.qꝛ ſicut recipit a xpᷣo eẽ no
uum ⁊ rem nouã ꝑ quã efficit᷑ hõ nouꝰ.
ita recipit nouũ nomẽ a xpᷣo.⁊ ſicut cõi/
cat ſuã rem ⁊ ſuã gram. ita cõicat ſuum

nomẽ. Sic hõ renouat᷑ ⁊ q̊ ad rem etq̊

Quõ ꝑ
baptiſ⸗/
mũ cog̊ᷣ
ſcimꝰ ef
fectꝰ ei

Baptiſ
mꝰ mũ/
dat

Illumi

nat

ad nomẽ. Et ſic ſacrẽ̃m baptiſmi ẽ pᷣma
ſcala ſacr̃alis ꝑ quã hõ lapſus aſcẽdit.⁊
eſt ſcala cognoſcẽdi ⁊ ſuſcipiẽdi inuiſibi
le ꝑ viſibile.q Pꝛimo videamꝰ quõ ẽ ſca
la cognoſcẽdi inuiſibile ꝑ viſibile.VUnð
ipᷣa aqua ⁊ ablutio ⁊ modꝰ abluẽdi ſunt
illud qð videt᷑.⁊ iõ ſicut coꝛpꝰ ꝓpoꝛtio/
natur aie inuiſibili.ita illud viſibile qð ẽ
ſicut coꝛpꝰppoꝛtionat᷑ rei inuiſibiliq̃n/
tũ ad ſignificationẽ ⁊ figuratõeʒ ⁊ repñ
tationeʒ.qꝛ illud qð videt᷑ in ſacr̃o eſt ſi⸗/
gnũ figura ⁊ imago illiꝰqð nõ videt᷑. et
1õ debemꝰ? arguere deviſibili ad inuiſibi
le. Et iõ ſicut aqua ꝑ ſuã puritatẽ mun/
dat ⁊ purificat oẽs maculas ⁊ infectio/
nes ⁊ totaliter lauat.ita ſignificat᷑ ꝙ aia
inuiſibiliter mũdat᷑ ⁊ purificat᷑ ⁊ abſter
gitur ⁊ lauat᷑ ab oĩ macula ab om̃i infe/
ctione.⁊ ab oĩ culpa ⁊ ab om̃i ĩimũdicia
⁊ totalit᷑ efficit᷑ noua.⁊B ꝑ aquã inuiſibi
lẽ ſcʒ ꝑ gram nouã ⁊ nouũ eſſeſpũale.et
ſicut ꝑ aquã abluit᷑ totũ coꝛpꝰ exterius.
ita ſignificat᷑ ꝙ tota aĩa abluitur intus.
Itẽ ſicut aq̃ eſt clara ⁊ dyaphana⁊ ſuſce

ptiua lumĩs.ita ſignificat᷑ ꝙ aĩa intra il

luminat᷑ ⁊ effugant᷑ oẽs tenebꝛe ſpũales

Retrige Itẽ ſicut aqᷓ eſtp ſuã frigiditatẽ refrige⸗

rat

ratiua.ita ſignificat᷑ ꝙ interi refrigerat
ↄcupiſcẽtia carnis qᷓ aiam inficiebat ꝑꝓ
caloꝛẽ libidinoſaʒ. Itẽ etiã ſignificatur

qꝙ aia recipit refrigeriũ a pena eterna ad

quã erat obligata. Itẽ ſicut ablutio fitĩ

capite ⁊ deinde ad totũ coꝛpꝰ. ita ſignifi
catur plenaria ablutio⁊ remiſſio omniũ

*

culpaxꝝ et offenſaꝝ ⁊ oĩs obligatiõis ad
penã eternã.ita ꝙ inter aiam et deũ nul/
lum eſt obſtaculum qð impediat ani⸗/
mã ire ad deũ.⁊ iõ ſignificatur apꝑtio ia/
nue paradiſi. Et ſic patʒ q̃liter ſacramẽ
tum baptiſmi qð fit in aqua coꝛꝑali ⁊vi
ſibili eſt ſcala aſcendẽdi ad cognoſcẽdũ
inuiſibile qð fit in aĩa.i Et quia nõ ſolũ

eſt ſcala cognoſcendi ſed etiã recipiẽdi ⁊

habendi.iõ homo ſuſcipiẽdo exteriꝰ ba/
ptiſmũ xpᷣi ſeu ablutionẽ aque oꝛdinatã
a xpᷣo que eſt viſibilis.recipit int inuiſi
biliter in aĩa totũ illud ĩuiſibile.qð ſigni
ficatur ꝑ aquã viſibilẽ.⁊ hoc de neceſſi/
tate virtutis oꝛdinatõis xpᷣi.qui oꝛdina
uit vt q cunq; recipiat ſuum baptiſmũ a
xpᷣo oꝛdinatũ recipiat totũ illð qdð ſigni

Januã
aperit

ficatur ꝑ baptiſmũ. Sic ꝑ baptiſmũvi Incoꝛ/
ſibile fit inuiſibiliter incoꝛꝑatio et vnio poꝛat
cum xpᷣo.⁊ purgatio.ablutio ⁊ mũdatõ xpᷣo

culpe ⁊ remiſſio pene.et aꝑtio ianue cele

ſtis. Sic ĩ baptiſmo fit generatio noua Regene

et mutatio de ſtatu ĩ ſtatũa de ſtatu ↄõrio rat

ad ſtatũ oriũ.⁊ de male eẽ ad bñ eẽ.et de
nõ eẽ ad eẽ.⁊ de malo ĩuiſibili et occulto
ad bonũ ĩuiſibileꝛ occłtũ Jõ fit ibi mu
tatio ð moꝛte ad vitã.ð tenebꝛis ad lucẽ
ðᷣſᷣuitute carnis ⁊ dyaboli ad ſᷣuitutẽ dᷣi
⁊ ad libtatẽ.Etiã hõ ꝑ baptiſmũ ꝑdit ⁊
acqrit.et totũ eſt iuiſibile qð ꝑdit et acqͥ
rit.Et etiã ꝑ baptiſmũ hõ moꝛit᷑ ⁊ viuit

qꝛ aia ꝑdit ſtatũ antiquũ⁊ vitã antiquã

et deſinit eſſe quo ad illũ ſtatũ. quia ſta/
tus peccati et vicij et culpe deſtruit᷑. Eti
am eſt ibi quedã moꝛs.quia aĩa pᷣus vi
uebat in vna vita.et ꝑ baptiſmuʒ moꝛit
illa vita.⁊ ĩchoat᷑ noua vita. Etiõ hõ ꝑ
baptiſmũ ſpoliat᷑ et induit᷑ qꝛ expoliat
q̃ ad male eẽet qͥ ad vitã carnis.etq̊ ad

affectiones carnales.⁊ induitur quo ad

bene eſſe qdð recipit a xpᷣo. Etiã ania ex/
uitur et expoliat᷑ quo ad antiquũ et pꝛi/

mũ hoĩem.et induitur qͥ ad nouũ hoĩe; De pe.

„

Et quia nemo poteſt ĩchoarevi
xpᷣiotrariã pᷣme vite in qua viuebat.ni/
ſi relinquat bᷣmã totaliter.⁊ qꝛ pma vita
x 2*

itã nouã diſt. i. c.
tres ſũt

CTi. cclxxxiii. De effectu baptiſmi

In ba / erat voluntaria. oꝑtet q; vita noua ſcdᷣa
ptiſmo etiã ſit volũtaria.⁊ cũ voluntas nõ poſ/
adulti ſit cogi.iõ oꝑtet ꝙ hõ volũtarie relinq̃t?
reqͥritur deſerat ⁊ odio habeat vitã antiquã ⁊ ei
ↄtritio diſpliceat ⁊ peniteat eũ ſic vixiſſe.ſic reqͥ

ritur in homiĩie adulto qñ recipit baptiſ⸗
mũ.⁊ optet vt diſpliceat vita mala pᷣteri

ta. Vñ quia in hoĩe adulto ẽ duplex cul

pa.ſcʒ vna oꝛiginalis.⁊ alia actualis.qꝛ
peccauit ꝑ ꝓpꝛiã voluntatẽ ⁊ ↄſenſum.
iõ opꝑtet ꝙ habeat diſplicẽtiã actualiter.
⁊ qꝛ debet recipe nouã vitã ⁊ nouũ eſſea

xpᷣo.iõ oꝑtet ꝙ; ꝑ ꝓpꝛiã volũtatẽ ⁊ ↄſen

eqͥ ri᷑ ſum adhereat xpᷣo⁊ credat in eũ.Etiã in
cõis fi/ hoĩe qui vtit᷑ libero arbitrio reqͥritur fi/
des ppa des ꝓpa ⁊ diſplicẽtia de mala vita.ſʒ in
puulo qͥ nõ hʒ ptãtem volendi neq; cõ/
ſentiẽdi.⁊ qͥ nõ peccauit ꝑ ꝓpꝛiã volun/
tatẽ.ſʒ ſolũ hʒ culpã ⁊ coꝛruptõeʒ oꝛigi/

nalẽ.⁊ totũ malũ venit ſibi ab alio.nõ re

qritur ꝙ habeat fidẽ ꝓpꝛiã nec diſplicẽ/

In par tiaʒ.ſʒ ſufficit ei fides aliena.⁊ ꝙ alij ere
nub ſuf/ dant ꝓ ipᷣo ⁊ ↄſentiant ⁊ adhereãt xbo ꝓ

ficit fi / ipᷣo. Et qm̃ hõ añ batiſmũ ⁊ añq; vni/
des alie at᷑ xpᷣo eſt ſub ptãte dyaboli.vt iam de⸗
na claratũ eſt.iõ vt dyabolus expellat᷑ ſua

Exoꝛciſ poteſtas fit exoꝛciſmmꝰ añ baptiſmũ.⁊ fit

mꝰ⁊ ca/ catheciſmꝰid eſt inſtructio de fide tanq;
theciſ, q̃dam pᷣparatio ad baptiſmũ. Uñ qꝛ in
mꝰq̃re baptiſmo fit noua regeneratio ſpũalis⁊
pcedit illa
cedere.que pᷣparant ⁊ valent ad illã foꝛ/
mam recipiendi.
O, ſacramẽtũ ba

ac
— ſcendit duobo modis ſcʒ cogᷣ
ſcendo ⁊ ſuſcipiẽdo gr̃am inuiſibilẽ.ita
gqðdãmõ xps deſcendit ad hoĩem lapſuʒ
1in iſo ſacr̃o baptiſmi.in q̊ hõ lapſus ve
nit ad xpᷣ̃m.⁊ xpᷣs venit ad hoĩem. Uñ
iſta ſunt oꝛdinata int᷑ ſe quaſi q̃dam ſca
la ⁊ cathena ſcʒ diuinitas xpᷣi ⁊ humani
tas xpᷣi.⁊ moꝛs ſeu paſſio xpᷣi et baptiſ⸗/
mus xpᷣi. Uñ gr̃a xpᷣiſeu bñficiũ⁊ donũ
ſuũ fluit ⁊ deſcendit a deitate ſeu diuini/
tate xpᷣi oꝛiginaliter. ⁊ H̊ ꝑhumanitateʒ

acqͥri noua foꝛma.iõ debẽt oĩa illa pꝛie

ptiſmi eſt ſcala aſcẽ

ſcut aut per

rm baptiſmi hõ lapſus a-

xpᷣi ⁊ virtutẽ moꝛtis ⁊ paſſionis ſue in q̊
eſt infinitũ meritũ ⁊ infinita vᷣtue.⁊ h̊ ẽ
ꝓ baptiſmum xpᷣi.⁊ dũ hõ tangit᷑ ꝑ ſa/
cramẽtũ baptiſmi.tũc gra deſcendit ad
hoĩem. etiã xpᷣs tangit hoĩem ꝑ baptiſ⸗
mũ ſuũ.Etiã baptiſmꝰeſt vltimꝰ gradꝰ
iſtiꝰſcale in deſcẽdẽdo.⁊ illo mõ xpᷣs de

ſcẽdit.qꝛ donũ ſuũ deſcẽdit ⁊ induit ho
minẽ ex alto ⁊ ipᷣm veſtit. ita ꝙ ſicut ba-

ptiſmꝰ xp̃ᷣi dat᷑ de alto.⁊ qſi induit coꝛpꝰ
totũ ⁊ cooperit ipᷣʒ aq̃.ita etiã induit in/

tus totã aiam cũ ſua gra.⁊ ſic tothõ tã/

gitur a xpᷣo.⁊ iõ tam coꝛpꝰ qᷓ; ania incoꝛ
pantur cũ xpᷣo.et ideo totꝰhõ efficit᷑ mẽ/
bꝛum xp̃i.⁊ ꝑ ↄñs habebit ꝑtem in moꝛ
te.⁊ in paſſione xpᷣi et in virtute et meri/
to paſſiõis eiꝰ.et iõ hõ baptiſaturĩ moꝛ
te et in paſſione xpᷣi et in ſanguine eius.
quia in virtute et in merito moꝛtis xpᷣi ĩ
qua eſt aſperſus deſcẽdit donũ ⁊ gr̃a ad
giam q̃ lauat. Et iõ baptiſmꝰ eſt inſtru/
mentũ moꝛtis et paſſiõis xpᷣi.Sic g̊ to
tum eſt xpᷣi et gra deſcendẽs et baptiſmꝰ
quẽ gr̃a deſcẽdit.et moꝛs et paſſio hu/
manitatis ꝑ cuiꝰvirtutẽ deſcendit. et di
uinitas a qua fluit gr̃a tanq; a fonte. et
ipᷣe homo etiã efficitur ipᷣiꝰ xpᷣi ꝑ baptiſ⸗/
mũ.Etiã nõ ĩmerito homo noĩiatur xpᷣi

gAnus et efficit᷑ infiniti valoꝛis et pꝛecij.

quia tunc emptus eſt infinito pꝛecio.ſcʒ
moꝛte xpᷣi.et nõ eſt ſuijpſi ipᷣe hõ tunc ſʒ
eſt xpᷣi.qꝛ eſt mẽbꝛũ xpᷣi.Et iõ qui iniuri
at ⁊ ledit ⁊ ꝑſeqͥ tur xpᷣianũ.iniuriat ledit
⁊ pſeqͥtur chꝛiſtũ.⁊ qui honoꝛat chꝛiſti⸗

anum.honoꝛat chꝛiſtũ. Ideo hõ chꝛiſti
anus debet ſum ſp reputare eſſe chꝛi
ſti ⁊ nõ ſuijpſi.⁊ ꝑ ↄñs debet cogitare
Into ⁊ q̃li pꝛecio eſt emptꝰ.⁊ qᷓntum eſt

ipſum eſſe chꝛiſtianũ ⁊ q̃nta gr̃a eſt eſſe

chꝛiſtianũ.Et ideo ſumme cauere debet

ne tãtũ nomẽ polluat ⁊ deturpet.ne dil⸗
coꝛdet a chꝛiſto nec ipſum offendat.Ec
ce ergo cathenã ĩmutabilẽ ſeu ſcalã ĩmo
bilẽ⁊ firmiſſimã.diuinitas chꝛiſti ĩmu/

tabilis abundãtiſſima oĩa de nihilo cre

ans.humanitas chꝛiſti in qua eſt infini

tum meritũ⁊ infinita virtus ꝓpter moꝛ

tem ⁊ paſſionẽ ſuã.qð qͥdem meritũ ſ-
durat.⁊ nunq; poteſt euacuari.⁊ baptiſ⸗
mus in q eſt oꝛdinatio ⁊ pᷣfinitio chꝛiſti

00; che
(emin ban
ſe ſuſc,/ ni
i

ln
ve⸗
bil

in⸗

inagſi
nufnstd
högkoi
TNdancka
Muendiupti⸗
kyineng
lloninede
ritnr
uglbe
Winonta
1ciſnclii
ſeehii⸗
ömnuin
Ehöckeknd
Ntmüne
mecde
Ptlnarine

ngriteigs.

oortothii
donitgnl
inckninn
töiScen
Sabennit⸗
gapuſube
MNi N
nöötbene 4
Pigbptn
owin
Mis ntch
uopetcoſ
ietüfm⸗

gögvinuin

inuto
utcheli⸗
whöchehi
uncſech
da cir⸗
tinunc
ugickhk
mmhen
“

fyenki
llin⸗

D pi

⁊ pᷣceptũ recipiendi vt oĩs homo qͥ reci
pit illũ recipiat gr̃am ſuã.Et ideo quia
oꝛdinatio eſt imutabilis baptiſmꝰſemꝑ
habet virtutẽ⁊ efficaciã.⁊ ſic iſta ſcala ſꝑ
remanet fixa ⁊ ĩmobilis. Et iõ nulla dʒ
eſſe dubitatio qͥn homo recipiẽs aquaʒ
baptiſmalẽ ſicut debet recipiat donũ et
gram xpᷣi.Et in iſta ſcala nihil eſt viſibi
le niſi baptiſmꝰcũ ꝑtinentijs ſuis.⁊ ido
homo qñ recipit baptiſmũ chꝛiſti acci/
pitur ⁊ ligat᷑ inuiſibiliter ꝑ gr̃am ſibi da
tam cũ chꝛiſto inuiſibili ⁊ eleuat᷑ ⁊ q̃ſi ſu
ſpendit᷑ ⁊ hoc ꝑ mediũ viſibile ſcʒ ꝑ ba/
ptiſmũ chꝛiſti. Et ideo ſaccẽ̃m baptiſmi

eſt q̃ſi hamꝰꝑ queʒz chꝛiſtꝰ piſcat᷑ ⁊ capit

Baptiſ.
mꝰdz cũ
ſolẽnita
te ſuſci/

homĩes ⁊ trahit ad ſe.qꝛ in hamo eſt ali
quid viſibile ⁊ aliquid occultũ.ita in ba
ptiſmo eſt aqua viſibilis.⁊ ſuſcipiendo
aquã exterius ania interiꝰ capit᷑ ꝑ g̃am
⁊ efficitur xpᷣi.Et ſic patet q̃liter chꝛiſtꝰ

deſcendit ad hoĩeʒ p baptiſmũ.⁊ hõeti

am aſcendit ad ipᷣm ꝑ ipᷣm baptiſmũ.et
fit ibi qddã matrimoniũ ⁊ q ldam ↄtra/
ctus ⁊ qdᷣdã pactũ ⁊ ꝓmiſſio inter xpᷣm
⁊ aĩam.qꝛ aia ſuſcipit xpᷣm in baptiſmo
voluntarie.⁊ ipᷣe etiã ſuſcipit aĩam ⁊ in/
duit ⁊ oꝛnat eã veſtimẽtis ſuis inuiſibi/

libus.⁊ expoliat eã veſtimẽtis ſuis anti

quis ⁊ coꝛruptis ⁊ inhoneſtis ⁊ turpib
Etiõ aĩa in baptiſmo efficit᷑ ſponſa xpᷣi
vera que añ erat meretrix dyaboli.⁊ per
ↄñs efficit᷑ filia dei. Et exinde apparet
cũ qnta ſolẽnitate debet celebꝛari ſaccm
baptiſmi ⁊ ſuſcipi.in q̊ fit tale matrimo/
niũ.⁊ ania recipit talẽ ſponſum ĩmoꝛta⸗/
lem inuiſibilẽ filium dei ⁊ filiũ virginis
verũ deũ ⁊ hoĩem.oĩpotentẽ ſũmeama⸗

bilẽ dulcemſũme deſiderabilẽ. ſũme bo/

num.ſũme ſapientẽ.qͥ voluit ſponte mo
ri ⁊ crucifigi.⁊ ſuũ totũ ſanguinẽ funde
reꝓ amoꝛe ei.⁊ lauare ip̃am ꝑ ſangninẽ
ſuũ mũdiſſimũ ab oĩbus ſuis maculis
⁊ facere ißam mundiſſimã. vt ipᷣa fieret

ſponſa ſua.⁊ liberaret᷑ a ꝓſtibulo dyabo

li.⁊ ne eſſet meretrix eius ⁊ damnatio et
ꝑditio eterna. Merito ergo magna ſol⸗
nitas ⁊ celebꝛitas dʒ ſeruari in tatis ſpõ⸗
ſalibo tanti ⁊ talis ſponſi.⁊ merito etiaz
ala debet ßuare verã fidelitatẽ ⁊ integrũ
amoꝛẽ tali ſponſoꝛ oĩa que ei ꝓmilit. me

SW

firmatione

rito etiaz debet ſemꝑp recoꝛdari detanto R
matrimonio ⁊ deoibus qᷓ ꝓmiſit.⁊ ſum

me cauere ne coꝛrũpat tantũ tam mira
bile matrimoniũ.Ex iſtꝭ igit᷑ que dicta

ſunt apparet qliter aia aſcendit ꝑ baptii

mũ nõ ſolũ cognoſcendo ꝑ viſibile lui/
ſibile ⁊ ſuſcipiendo inuiſibileꝑ viſibile.
ĩmo etiã aſcẽdit ad mr̃imoniũ⁊ nuptiaſ

xpi filij dei ⁊ fit ſpõſa filij ði Aſcẽdit etiã

vſq; ad filiatõʒ dei. qꝛ fit pilia vi. aſcẽdit
etiam qꝛ fit dig vt filia dei vt intret in re

gnum dei ad ſocietatẽ angeloꝝ.⁊ tñ an/
te baptiſmũ erat meretrix dyaboli.⁊ di⸗,-⸗

nata in eternũ cũ dyabolo ⁊ angelis eiꝰ.
Igit᷑ ſacramentũ baptiſmi eſt ſcala aſcẽ
dendi ⁊ deſcẽdẽdi vt dictũ eſt.⁊ lauacrũ
regeneratõis ⁊ renonatõis ⁊ purificati⸗-
onis⁊ mũditficatõis vt declaratũ eſt.
M,n ſcoᷣm ſacramentũ eſt ſacr̃m ↄfir/
mationis ꝑ qð homo iam ꝑ baptiſmuʒ
nouiter genitus roboꝛat᷑ ⁊ augmentat᷑.

⁊ ꝗd pfectã etatẽ ducit᷑ in eẽ ſpuali gre
⁊ ↄfirmat᷑ ad pugnandũ ⁊ ad nomẽ xpᷣi

— ———

gqudacter ⁊ publice ↄfitendũ.⁊ fit ꝑ vn/

osdinatis..

aũt qualiter ꝑ ſacramẽtũ bao-
ptiſmi hõ recipit nouuʒ eſſe
ſpũale quo ad aniam.⁊ de nouo regene/
ratur ⁊ renaſcit᷑ ⁊ eſt ꝓpꝛie natiuitas ſpi
ritualis ipꝰ aĩe.Et qm̃ ꝑ viſibilia ⁊ coꝛ/
poꝛalia aſcendimꝰad cognoſcendũ ĩui/

ctionem criſmatis in fronte cum verbis

ſibilia ⁊ ſpiritualia.quia ipᷣa ſenſibilia et

coꝛꝑalia poꝛtãt ſiłitudinẽ.⁊ q̃ndã ima/
ginẽ reꝝ ſpũaliũ ⁊ intellectualiũ. Jõ qꝛ
dupliciter eſt vita in homiĩe.ſcʒ vita coꝛ/

poꝛalis ⁊ ſpiritualis.⁊ etiaʒ duplex etas

ſcʒ aie ⁊ coꝛpoꝛis.ideo ex illis que vide/
mus fieri in vita ⁊ etate ⁊ natiuitate coꝛ
poꝛali ⁊ viſibili.poſſumꝰ arguere ⁊ ꝑci/
pere quid exiſtat in vita ⁊ etate ⁊ natini/

te ſpirituali.Et quoniã in vita coꝛpoꝛa
li ⁊ viſibili mo homo generatur ⁊ acci OQuõ cõ
pit et incipit eẽ ⁊ viuere ꝑ generatõʒ De firmatõ
inde poſt generatõʒ ⁊ natiuitatẽ accipit ſe hẽat
augmentũ ⁊ cremẽtũ donec ꝑueniat ad ad ba/
elatẽ et robur et ad ꝑfectã vᷣtutẽ vt poſ/ ptiſmũ

X 3

ſit facere pfectas opationes humanas

ſ̃m coꝛpus. Sic ergo eſt ibi p mo gene

ratio.deinde augmentum coꝛꝑale ꝑ qðᷣ
homo puenit ad ꝑfectam etatẽ. Sic au

tem ↄfoꝛ miter fit in vita ſpũali ipi anie.
m̃ pmo hõ accipit vitã ſpũalẽ.⁊ gene/

rat᷑ quo ad illã vitã.deinde oꝑtet ꝙ reci/

piat augmẽtũ vite ſpualis doncec aĩa ꝑ/
nueniat ad ꝑfectaʒ etatem vite ſp ũalis.et
roboꝛet᷑ ⁊ ↄfoꝛtetur ⁊ firmet᷑ in tali vita
vyt pfecte poſſit opari oꝑatiões ꝗᷓ ꝑtinẽt
ad vitã ſpũalem.Et ideo quia ꝑ baptiſ/
mum homo recipit de nouo vitã ſpũ alẽ

2 incipit eſſe ⁊ eſt quedã generatio ſpũa

lis. neceſſe etiã eſt ꝙ ſit aliud ſacrm poſt
baptiſmũ.in quo aĩa recipiat augmen/

tum vite ſpũalis.⁊ in quo anĩa accipiat

etatẽ ꝑfectam ⁊ foꝛtitudinẽ ⁊ robur vite
ſpũalis Et ideo poſt ſaccẽ̃ᷣm baptiſmi oꝛ

dinatum eſt ſacrẽ̃m ↄfirmatõis.qð ita ſe
habet ad baptiſmũ ſicut augmentũ ad

vita xpᷣiana.ita etiã ſacramẽtũ ↄfirmati

generationẽ. quia ſicut baptumꝰ eſt que
dam ſpũalis generatio vt homo viuat ĩ

onis eſt qᷣdam ſpũale augmẽtũ ꝓmo/

uens hoĩem in ctatẽ ſpũaleʒ pfecta. ⁊ iõ
eſt ſacrẽ̃m plenitudĩs.⁊ eſt ꝑficiens illud

dqʒð patũ eſt pus in baptiſmo.in quo da
tur ipᷣi anie gra ad augmentũ ⁊ plenitu/

dinẽ ⁊ ad robur.⁊ illa gr̃a pᷣma que erat

ſuſcepta in baptiſmo creſcit ⁊ ↄfirmat᷑ ⁊

Effectꝰ
confir⸗
matiõs

ꝑducit᷑ ad ꝑfectionẽ. Unde gr̃a que da/

tur in baptiſmo lauat aniam totaliter. ?

iſta eſt ſua ꝓpꝛia oꝑatio.ſed gr̃a que dat
in ſacramẽto ↄfirmatõis roboꝛat aiam

atq; ↄfirmat.Et ideo qꝛ iſta eſt alig opa/
tio diſtincta a pᷣma. neceſſe eſt ꝙ ſit alið

inſtrumẽtũ diſtinetũ a pᷣmo. vt oĩa fiãt

oꝛdinato modo. Si em̃ oꝛdo debit? ſer/
uatur in rebo coꝛꝑalib⁊ in vita coꝛꝑali.
Into magis debet eſſe oꝛdo in vita ſpiri
tugli.cũ idem dñs oꝛdinauerit vtranq;

ODy ofir

matõis
ſacrẽm ẽ
ſtincinz
a baptiſ
mo

vitaʒ? Et ideo vbi eſt noua oꝑatio ⁊ no

uus cffectꝰ in ania ibi debet oꝛdinari no
uum ſacramentuʒ. ad ſpecialẽ effectum
debet oꝛdinari ſpeciale ſacrẽ̃m. Unde ſa/
cramenta oꝛdinant᷑ ad aĩam pficiendaʒ
ſeruandã ⁊ cõplendã. ⁊ xpᷣs ꝑ ipᷣa ſacra/
menta operat᷑ in ania noſtra faciendo in
ea diſtinctas operatões⁊ diſtinctos effe

jtulus. cclxxxiiii.

ctus p diſtincta ſacramẽta tãq; p quedi
medicamẽta ⁊ inſtrumẽta diſtincta ſᷣm

indigentiã anie.⁊ ſᷣm ꝙ ei ↄuenit ⁊ exxe

dit iuxta ſuã naturã ⁊ capacitatẽ ſuã vt
omia fiant de gradu in gradũ Quia em̃

ꝓpter hoĩem fecit ola. ſic vtiq; facit ſᷣm

ꝙ cognoſcit expedire magis homĩ. Ne/

ceſſariũ eſt aũt homĩ etiãvt recipiat gra

tiam ↄfirmantẽ ⁊ roboꝛantẽ et augmen
tantẽ ⁊ ꝑpficientẽ aĩam in vita ſpũali quũ
recipit ĩ baptiſmo de nouo.qm̃ ſi homo
poſt baptiſmũ habet vinere. neceſſe ẽ q;

pusgnet ↄtra inimicos ſuos⁊ ↄtra inimi

cos vite ſpũalis ⁊ fidei xpᷣiane tam viſi , /

biles q; inuiſibiles occultos ſen manife

ſtos ⁊ hoc cũ gratia ſibi data.E ſt etiam
neceſſe ꝙ cõfiteatur nomẽ ihu xpᷣi publi
ce ⁊ audacter ſine timoꝛe ⁊ ſine verecun/
dia tanq; mẽbꝛũ ipᷣius xp̃ᷣi. ⁊ quia ihus

xps eſt de et homo crucifixus ꝓ homĩ/

bus et dei filius equalis ꝑ omia in deita
te deo patri.quia publice confiteri coꝛã

homibo ꝙ xpᷣs crucifixus eſt deus et ho

mo. xeſt foꝛtiſſima fides. et etiaʒ apparet

quid deriſoꝛiũ maxime coꝛã potentib
inimic qui poſſunt occidere et dare toꝛ
menta. Et ideo ꝓpter iſtam ↄfeſſionẽ fi/

endam eo mõ quo fieri debʒ. neceſſariũ
fuit vt homo reciꝑet gr̃am confirmantẽ

vt ſit ↄſtans et foꝛtiſſim tam in pugna
qᷓ; in cõfeſſione nomĩs xpᷣi. Et quoniaʒ

qðdðlibet ſacramẽtũ eſt ſcala cognoſcendi
2 ſuſcipiendi inuiſibile ꝑ viſibile.ideo ſi
cut in ſacramẽto baptiſmi factũ eſt ita fſi
et ꝓceſſus in iſto ſacramẽto. Unde oꝑtzʒ

ꝙ in quolibet ſacramẽto viſibile ꝓpoꝛ/ Maria
tionetur rei inuiſibili quo ad ſignificati/ ↄfirma⸗
onẽ ⁊ repꝛeſentationẽ.Et ideo quia criſ/ tionis

ma qð eſt compoſitũ ex oleo oliuaꝝ ⁊ ex

balſamo eſt res viſibilis in iſto ſacramẽ

to.⁊ inunctio fit exteriꝰ in fronte cũ ver/⸗
bis que ſignificant opꝑationẽ que fit inte
rius in anima.que ſũt iſta. Signo te ſi /
gno crucis.ↄfirmo te criſmate ſalutis.ĩ Yoꝛma
noiĩe patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti.Et ideo ↄfirma/

taʒ ꝑ oleũ ⁊ balſamũ q; per verba poſſu tionis

mus arguere om̃ia illa que fiunt in ho/
mine per iſtud ſacramentũ. Unde ſicut
videmus qꝙ oleum natat ſuꝑ aquam et

aſcendit. ita ſignificat᷑ ꝙ gra q̊ ↄferturi

2—.,. — —-—

—

Müöen
1dinanfn
anten
Dlueſint
Müiueß
ngirtfn
Gsheni ⸗
nlictugren

fubinlani

oſiſono

ne nutſtig
oromuint
Nreunyi,

Wwsſananſte

Mn Claun
hͤaciiprbi
ſuewtan,
1pu d
imo boni
ofhinindan
ofiricni
ckdasahe
tcizeppoe
mi aanh,

ccadweo

n tſoniſ⸗
iy muſni
orfrnmn
umnrgea
.Eicvone;
Cogholnd
iiir uol
gnückiuf
DnGeee
ſbirtnn

digttan
NoocNun
oluptt⸗
fwneiſ⸗/
Shoe
nutebznsl n
ci Eiin
otiu ſhu
ge

fun

=

Effectꝰ iſto ſacramẽto natat: aſcendit ſupꝛa gra os bomines ad ſe et reddit nomen chꝛi
pfirma/ tiam q̃ datur in baptiſmoꝰ eſt ſuꝑioꝛ.qꝛ

cionis

illa dat᷑ ad abluendã aniam ⁊ iſta eſt ad

roboꝛandũ aĩam ⁊ augmentãdũ ⁊ foꝛti

ficandũ in pugna. Et etiã ſicut oleũ red

dit aquã ſapoꝛoſam ⁊ ſapidã. ita ſignifi

catur ꝙ; pꝑ gratiã q̃ datur ĩ hoc ſacr̃o.ho
mo recipit maioꝛẽ ſapoꝛẽ in xpᷣo ⁊ reddi
tur magis ſapoꝛoſus alijs homib in fa

ma ⁊ ↄ uerſatione in vita ⁊ in oĩb oꝑati
onib ſuis.ita ꝙ ꝑ iſtã gram hõ efficitur

aptus ad ↄuerſandũ cum hoĩbo. Itẽ ſi/

cut extendit᷑ oleum ⁊ dilatat᷑ magis q;
aqua.qꝛ modica gutta olei creſcit ⁊ extẽ

ditur.qð oleũ ſignificat crementũ et au/

gmentũ.ita ſignificat᷑ ꝑ iſtã graʒ que

Datur in iſto ſacro.hõ xpᷣianꝰextendit᷑ et

dilatat᷑ exterad alios homĩes ꝑ bonas
ogpatões. p ↄfeſſionẽ noĩs xpᷣi.⁊reddit
nomẽ xpᷣi amabile in coꝛdibo alioꝝ. Et

ſignificat᷑ etiã ꝙ ꝑ iſtã gratiã hõ recipit
augmentũ ⁊ crementũ ſpũale ⁊ plenitu
dinẽ gre. Itẽ etiã ſicut oleũ ẽ nitidũ.⁊ ſi
gnificat ꝙ in hoc ſacr̃o datur gr̃a ꝑ quã
hõ habet ↄſcientiã nitidã ⁊ oꝑa nitida.
Itẽ eiiã arboꝛ oliue ſꝑ habet viroꝛẽ ⁊ vi
riditarẽ ⁊ nunq; ꝑdit neq; ꝑ frigꝰneq; ꝑ

caloꝛẽ.ita ſignificat᷑ ꝙ p gratiã que ↄfer
tur in iſto ſacr̃o hõ ſꝑ habet viroꝛẽ ⁊ vi/

riditatẽ ⁊ eſt foꝛtis ⁊ ↄſtans in vita ſpiri
tuali.⁊ nulla tribulatõe deſiſtit a ↄfeſſio
ne noĩs xpᷣi. Itẽ etiã ſicut oleũ eſt liniti/
num dulicificatiuũ ⁊ ſuane.ita ſignifica/

tur ꝙ gratia ſpũſſancti que datr᷑ in iſto ſa

cramento eſt linitiua dulcificatiua ⁊ ſu/

auis.ita ꝙ facit hominẽ lenẽ dulcẽ ⁊ ſua

uem ⁊ miſericoꝛdẽ alijs in ↄuerſatõe. ita
qꝙ; cũ lenitate ⁊ dulcedine ⁊ ſuanitate cõ/
uerſatur inter homĩes alios tam bonos
qᷓ; malos.Et ideo oleum recte ſignificat

gratiã ſpũſſancti.quia opꝛietates oleire

cte conueniunt cum gratia ſpũſſancti et

cum opationibo eius. Et cum oleo mi-
ſcetur balſamũ in hoc ſacramento. ? 10
ſignificatur ꝙ ſicut balſamum habetp/

cioſum odoꝛem.⁊ eſt valde odoꝛiferum

quem odoꝛẽ emittit extra ſe.ita ſimiliter

gratia que confert᷑ in hoc ſacramẽto.ho

mo extra ſe emittit odoꝛẽ bone fameꝛbo
ne vite ad alios homines et attrahit ali

ſti odoꝛiferum alijs hominibo Epparet
igitur qualiter iſta vnctio viſibilis que
fit exterius in coꝛpoꝛe per criſma recteꝰꝓ
poꝛtionatur cum vnctione inuiſibili qᷓ
fit interius in anima e gratiã ſpuſſan
ſe

cti ſignificando ⁊ repᷣſentando. Et quia
iſta vnctio fit in frõte.ideo ſignificatur
qꝙ in iſto ſacramẽto datur gratia ad pu/

gnandum publice ad ↄfuendũ nomen
chꝛiſti publice⁊ audacter ſine timoꝛe et
ſine verecundia et erubeſcentia. Unde

ſignum foꝛtitudinis ⁊ conſtantie oſten/⸗
ditur in fronte.et timoꝛ et verecũdia oñ

ditur in facie et maxime in fronte.Et iõ

ad ſignificanduʒ ꝙ per gratiam que da
tur in iſto ſacramẽto homo interius ac/
cipit robur ⁊ foꝛtitudinẽ ad pugnandũ
contra timoꝛẽ et verecundiaʒ.vt nõ foꝛ⸗/

migdet neq; verecũdetur quando erit ne
ceſſe confiteri publice veritatem. neq; ꝓ

pter ignominioſam moꝛtem in cruce ne

ꝙqg—¶½ T Gpꝛopter penam et ignominiam paſſi/
onis.vt ſcʒ nõ foꝛmidet pꝛo confeſſione
noĩs chꝛiſti ſi opus fuerit ſuſtinere quꝗ
cunq; penam vel ignominiã tanꝗ; verꝰ
pugil vnctus ad pꝛelium et tanq; ſtren/

nuus miles chꝛiſti ferẽs in fronte ſignũ

regis ſui et triũphale vexillum cruceiꝰ.

Et iõ cũ confirmatur manus et crux ĩi⸗/

pꝛimitur fronti ad ſignificandum oiaß

dicta. Sic igit᷑ homo baptiſatus ⁊ xpᷣi/

anus recipiendo taleʒ vnctionẽ criſma/
tis in fronte per modum et foꝛmã vt fie
ri debet cũ verbis ſupᷣdictis confirmat

intus in ania ⁊ roboꝛat᷑ et recipit grãm

inuiſibilẽ ꝑ quã recipit augmentũ ſpua
le ⁊ puenit ad ꝑfectã etatẽ ſpũalem.et fit

plenus xp̃ᷣianꝰ.et eſt aptus ad oĩa ſupdi
cta que neceſſaria ſunt hoĩ xpiano.ſi de/
beat viuere in hoc mundo. Et ſic appa

ret differentia inter ſacramentũ baptiſ/
miꝰ? ↄfirmatõis.qꝛ ſacẽ̃m baptiſmi eſt
Igdã mutatio de nõ eẽ ad eẽ.ſʒ ſacrẽ̃m cõ/

firmatõis eſt qdᷣdã ſpũale augmentũ de
eſſe ĩpfecto ad eẽ ꝑfectũ.⁊ ð etate imꝑfe
cta ad etatem pfectam.⁊ de puero ad vi
rum.Et ſicut ſe habet augmentũ ad ge/

nerationeʒe ita ſe habet confirmatio ad

x* 4

32
5 7
2
3

vij

S

¶ Op terciũ eſt ſacramẽtũ coꝛpis ⁊ ſan/

⁊ cõionis.⁊ viaticũ refectionis ⁊ ſacrifi

cium oblatõis. in quo homo xpᷣianꝰiaʒ
genitus ⁊ viuens ꝑ baptiſmũ ĩ vita ſpi/
rituali ⁊ ĩ eſſe gratie.⁊ roboꝛat augmẽ

tatus p ↄfirmationẽ nutrit᷑ ⁊ ↄſernatur

li. cxl/
276c.

in vita co:ꝛ

in eadẽ vita ſpũali ne deficiat ĩ via.⁊ ſu/

—

ſtentat᷑ donec veniat ad eternã vitam ⁊
glłiam.⁊ ꝑ qð vnitur xpᷣo ⁊ mẽbꝛis eius

—

— ——

—
Wꝭs

nurimenth in numitum.
itulus cclexxv.

ð

p amoꝛẽ. ⁊ mutat᷑:⁊ tranffert in euʒ ſicut

vita ſp ũal ↄfoꝛmat᷑ vite coꝛ/
poꝛali.vt iam dictũ eſt. iõ ſiẽ
pali reꝑitur pᷣmo generatio ꝑ
quã accipit homo vitã.⁊ reqͥrit᷑ augmẽ/

tum ꝑ qð homo ꝑducat᷑ ad ꝑfectionem
vite.ita etiã reritur alimẽtũ ⁊ nutrimẽ/
tum pꝑ qõð homo ↄſeruet᷑ invita.Et ideo
ſicut in vita ſpũali oꝑtuit baptiſmũ eſſe

qui eſt ſp ũalis generatio.⁊ etiã ↄfirmati

onẽ.que eſt ſpũale augmentũ.ita oꝑtuit

eſſe ſacramẽtũ vnũ qð eſſʒ ſpũale alimẽ
tum ⁊ nutrimẽtũ in q̊ homo cõſeruaret᷑
totaliter ⁊ cõpleretur in bono ⁊ in ſpiri/
tuali vita.Et qꝛ iam declaratũ fuit i tra/

ctatu de amoꝛe ad longũ.quid eſt veruz

bonũ hoĩs.⁊ fuit declaratũ ꝙ amoꝛ dei
eſt totũ bonũ homiĩs ⁊ vita eius.⁊ ꝙ; de

amoꝛe dei naſcit᷑ veꝝ gaudiũ ⁊ delecta⸗/

tio vera tanq; fructꝰde quo aĩa viuit.et

etiam fuit dictũ ꝙ finale cõplementum
homis eſt vt homĩes vniant᷑ cũ deo per

amoꝛc.⁊ inter ſe.ita ꝙ vnꝰ diligat alium
ſicut ſeipᷣm.⁊ oẽs reputent ſe tanq; vnuʒ

hoĩem.nec aliter erit cõplementũ in hoĩ

bus niſi ſit tãta vnitas.qꝙ diligãt ſe ſicut

vnũ.⁊ ̊ nõ poteſt fieri niſi pᷣmo ſint vni

ti cũ deo.ita ꝙ qlibet vniat᷑ pmo cũ deo

Optet
bhre ſa⸗

crmvni

tatis

⁊ virtute illꝰ vnionis vniant᷑ inter ſe. et
quia iſta ꝑfecta vnitas fit ꝑ amoꝛẽ qͥi mu
tat ⁊ ↄuertit amantẽ in amatũ.⁊ vnit a/

mantẽ cũ amato. Jõ neceſſariũ eſt hoĩ⸗
bus xpᷣianis vt habeãt vnũ ſacr̃m in qͥ̊

recipiant amoꝛẽ ꝑ quẽ vniant᷑ int᷑ ſe ti-

die. Uñ qͥlibet xpᷣianꝰeſt mẽbꝛũ xpᷣi per

baptiſmũ.,⁊ oẽs xpᷣiani faciunt vnũ coꝛ

Citulus cclxxx.

Woniaã autezʒ

pus cũ xpᷣo.⁊ iõ ſicut mẽbꝛa hñt vnita/
tem cũ capite ⁊ inter ſe.ita xpſianidñt ha
bere vnitatẽ cũ xpᷣo et inter ſe.et niſi vni/
antur pᷣmo cũ xpᷣo ꝑfecta vniõe.nõ pñt

adinuicẽ vniri.qꝛ vnitas mẽbꝛoꝝ oꝛit᷑ ⁊

cauſat᷑ ab vnitate capitis.Et idðo qͥlibet
xpᷣianꝰ ſi vult hr̃e ꝑfectã vnitatẽ cũ alijs
xpᷣianis.eſt neceſſe ꝙ pmo habeat vnita
tẽ cũ xpᷣo ꝑfectã.⁊ q̃nto magis vnit᷑ cuʒ
xpᷣo.tanto magis vnit᷑ cũ oib xpᷣianis.
Tũc em̃ hõ xpᷣianꝰ ꝑficit᷑ ⁊ cõplet᷑ ⁊ nu/
trit᷑ qñ vnit᷑ cũ xpᷣo ꝑ amoꝛẽ.qꝛ ꝑ amoꝛẽ
xpᷣianꝰↄuertit᷑ et mutat᷑ in xpᷣm ⁊ aſſilat
ei.⁊ ꝑ ↄñs vnit᷑ cũ oibo mẽbr ſuis. Uũñ
ſicut nutritio coꝛꝑalis fit ꝑ caloꝛẽ natu/
ralẽ.ita nutritio ſpũalis fit ꝑ caloꝛẽ ſpũa
lem. ſcʒ ꝑ amoꝛẽ. Et ſicut caloꝛ naturał
ↄuertit nutrimẽtũ in reʒ nutritã et vnit.

ita amoꝛ ↄuertit amãtẽ in rẽ amatam et

vnit. ñ 6
rituał et coꝛpalis.qꝛ in nutritõe coꝛpali tio coꝛ/
nutrimẽtũ ſeu alimẽtũ ↄuertit᷑ in ſubaʒ palis õ

rei nutrite.ſjʒ in nutritõe ſpũalis vite.reſ rio mõ

nutrita ↄuertit᷑ in naturã rei nutriẽtis ⁊ ſe hʒ ad
nutrimẽti.et ipʒ nutrimẽtũ nõ mutat᷑ ſʒ ſpũaleʒ
ſolũ res nutrita.Et cã iſtiꝰdiuerſitatis ẽ
qꝛ res amans nutrit᷑ de re amata.qꝛ res
amata eſt nutrimẽtũ et alimẽtũ.⁊ cibus
rei amãtis.et qꝛ amoꝛ ↄuertit amãtemĩ
amatũ.qꝛ iſta ẽ ſua natura vt declaratuz
eſt. iõ res q̃ amat ↄuertit᷑ in rẽ amatã.⁊ ꝑ Ti.cxxx
ↄñs in nutritiõe ſpiritualis vite res nu/

trita conuertit᷑ et mutat᷑ in rem nutrien/

tem. Et quia chꝛiſtꝰ deus et homo ẽ res Quõ
amata. et chꝛiſtianꝰ eſt res amans. ideo xpᷣs ẽ ci/
chꝛiſtꝰ eſt nutrimentũ et alimentũ chꝛi/ bꝰſpũał

ſtiani ſpirituale.et chꝛiſtianꝰ ꝑ amoꝛem xpᷣiani

mutat᷑ ⁊ ↄuertit᷑ in xᷣm.et recipit foꝛmã
et ſilitudinẽ et imaginẽ xpᷣi. et ipᷣexpᷣs ñ

mutar n mutat et trãſfoꝛmat xpᷣia

ſi ſic in nutrimẽto coꝛꝑal
vite ipᷣm alimẽtũ expoliat᷑ et denudat᷑ a
ſua natura ꝓpa et foꝛma.et recipit ſitbitu
dinẽ et foꝛmã rei q̃ nutrit᷑.ſiẽ panis ſuſci
pit foꝛmã carnis.ita ꝑ priũ in nutritiõe
ſpũabł vite q̃ fit ꝑ amoꝛẽ reſ nutrita expo
liat᷑et denudat᷑ a ſua ꝓpa natura et foꝛ/
ma.et recipit ſilitudinẽ et foꝛmã rei nu-
triẽtis. Siẽ &̊ ſe hʒ nutrimẽtũ ad rẽ nu/
tritã in nutritione coꝛpoꝛalis vite.ita ſe-

Sʒ tñ ↄtrario mõ fit nutritio ſpi / Nutri -

Ci.cdxxxvi De ſacramẽtg enchariſtie

iainn, habet res nutrita ad nutrimẽtũ in nutri oꝛũ duoꝝ.qꝛ ĩ baptiſmo aq̃ remanectad
tum none hiialis vite qᷓntũ ad tranſmutati / ⁊ĩ ↄfirmate ole remanet oleũ.ſʒ ĩ iſto Dr̃na
nii e onẽ. Sz in nutritoe ſpſali ta res nutri- ſacr̃o panis nõ remanet paniſ.necvini matie
rchorni Quõ ens q; res nutrita creſcũt.ſʒ aliter ⁊ alir remanet vinũ.qꝛ verba iſt ſacri ſuntal fome
örsbe nutrit qꝛ chꝛiſtianꝰqͥ eſt res q nutrit᷑ creſcit ĩ vi teriꝰcõditõis q; verba alioꝝ ſacroꝝ q̃ ſi hꝰ ſacri
idg creſcat goꝛe ⁊ ↄfoꝛtat᷑ ⁊ foꝛtificat᷑ ⁊ melioꝛat᷑ in gniſicãt effectũ ⁊ oꝑationẽ iuiſibilẽ.q̃ fit ab alijs
Lant ſezipſo qñ mutat᷑ in xpᷣm. ſed cbꝛiſtꝰ non int in aĩa.⁊ nõ ſignificãt effectũ aliquẽ
HZZZ creſcit in ſeipſo nec recipit vigoꝛẽ. ſed ſo fieri in aq̃ nec in oleo.ſzj in iſto ſacco vba
ne lum creſcit.quia fitvnũ coꝛpꝰnouũ in ᷓ ſignificãt effectũ ⁊ oꝑationẽ inuiſibilex⸗
ͦen chꝛiſtiani fiunt mẽbꝛa ⁊ ipſe caput.⁊ ſic fieri in ipᷣis reb viſibilibo ſcʒ in paneet ĩ
inmni xps8 greſcit in mẽbꝛis ſuis.⁊ totuʒ illud vino.qꝛ ſignificãt traſinutatoez realez ?.
ine coꝛp põt vocari xp̃s.qꝛ ipſe eſt caput et verc; palns in coꝛp xPI. 2 vinu ĩſangui
i di xpᷣiani ſunt eiꝰ mẽbꝛa.Et ſicxps dũ mu nẽ eiꝰ.Et iõ ſicut realiter ⁊ veracit᷑ dum
uoi tat xpᷣianos in ſeipſuʒ ⁊ trãſfoꝛmat ꝑ a/ verba ꝓferunt in alijs ſacr̃is fit effectꝰ ⁊
calninnn moꝛẽ tunc facit creſcere coꝛpꝰ ſuũ nouũ opatio ĩuiſibilis nouiter in aĩa. ita ſiłit
daleipi ⁊ ſic qͥlibʒ xpᷣianꝰdũ nutrit᷑a xpᷣo ꝑ amo dũ verba pferunt᷑ ſuꝑ res viſibiles ſcʒ ſu
Menuml rẽ fit veꝝ mẽbꝛũ xpᷣi.Et qꝛ natura amo / per panẽ ⁊ vinũ fit effectꝰ⁊ oꝑatio in pa
miamnt ris eſt ꝙ qñ res amans ſuſcipit rẽ ama/ ne ⁊ vino ſᷣm ꝙ verba ſignificãt.qꝛ non
muag tam tũc capit᷑: ſuſcipit᷑ a re amata.ita q videt᷑ maioꝛ rõ deverbis baptiſmi qᷓ; de
minh n res amans ꝑ amoꝛẽ capit᷑ iõ dũ xpᷣianꝰ verbis iſtiꝰſacri ꝙ habeãt maioꝛẽ effica
loe pl tmen accipit xpᷣm ꝑ amoꝛẽ tanq; ꝑ ſuũ nutri / ciam.cũ iſtud ſacramẽtũ ſit nobilius et
ni nids an mentũ.tunc capit᷑ a xpᷣo.⁊ xpᷣs a xpiano maius. Si ergo verba que ꝓferũt᷑ in ſa/
lsriuni ſon comedit᷑ ⁊ creſcit.quia ſuũ coꝛpꝰ creſcit. cramento baptiſmi qð eſt pꝛimũ habẽt
lnumiist h Quia igit᷑ ꝑ amoꝛẽ fit nutritio ſpnalis efficaciã vt homo baptiſet᷑ in aĩa intus.
ſinutz ſin vite.⁊ ꝑ amoꝛẽ xpᷣiani nutriunt᷑ in chꝛi/ ſequitur q verba etiam iſtius ſacramen
RK ſto.⁊ ſunt vera mẽbꝛa eiꝰ⁊ tranſſoꝛmant᷑ ti habeant efficaciã ſcʒ vt panis mutet᷑
neS OQuare in xp̃m ⁊ vniunt᷑ ei.⁊ ppñs vniunt᷑ inr· in coꝛpus ⁊ in carnẽ xpᷣi veram.⁊ vinuʒ
citchis h ſacẽ̃m ſe ꝑfecta vnitate.idᷣo vt iſta nutritio fiat in verum ſanguinẽ eius.Et ſi baptiſmꝰ
imieni iſtituit cõtinue.⁊ vnitas iſta obſeruet᷑ et creſcat eſt verum ſacramentũ neceſſe eſt ꝙ iſtui
RKHK ⁊ mẽbꝛa xp̃ᷣi ↄtinue nutriant᷑ iõ xpᷣs ĩſti ſit verum ſacramẽtũ cũ idem dũs vtrũ/
mnnitg 1t mit ⁊ oꝛdinauit ꝓpt᷑ iſtã nutritõeʒ ſpũa q; oꝛdinauerit⁊ inſtitnerit. Ded exei
wmn le ſacr̃m coꝛꝑis⁊ ſanguĩs ſuiin q̃ͥ coꝛꝰ entiã apparet ꝙ baptiſmꝰẽ verũ ſaccm.
Nuuntn ſuũ veracit᷑ ⁊ realit᷑ ↄtinet᷑.⁊ in q̊ iß=emet q; hõ mutat᷑ ⁊ renouat᷑ in vita.̊ ⁊ iſtud
vmwiſt eſt pũs in ſua ppᷣa pſona.qꝛ ipſe ſolꝰẽ ve eſt vep ſacramentum.
“ rũ alimẽtũ ⁊ nutrimẽtũ vite ſpũalis.Et ¶ Pꝛobatio ꝙ verba xp̃i faciunt qð ſi⸗
nifi qꝛ in qlibet ſacro eſt viſibile ⁊ ĩuiſibile. ? gnificant. TLitulus.cclxxxvi.
ðlibet ſacr̃m eſt ſcala cosſcendi ⁊ ſuſci Uod aũt verba xpᷣi faciũtqð ſii
macn piendi.iõ ſicut in baptiſmo ⁊ ↄfirmatõe ( bstr realir de facto maig
chtfeni factũ fuit.ita faciamꝰin iſto ſacr̃o.⁊ aſcẽ teſtat᷑ ſic. Optet em̃ de neceſſitaDrnaĩ⸗
aßeetien Maria damꝰde viſibili ad ĩniſibile. Uñ ſicut ĩ ¶ teꝙ verba creatoꝛis aſcẽdãt ꝑ vnũ gra/ ter vᷣba
mmun bſacr̃i ſacr̃o baptiſmi res viſibił eſt aq̃ ⁊ ablu / dum ſuꝑ verba creature.⁊ neceſſe eſt da/ hoĩs et
i tio ꝑ aquã cũverbis oꝛdinatis.⁊ ĩ ſacfco re vnum gradum verbo dei magis ſu / dei
Mmeft ↄfirmatõis res viſibił eſt criſma ſen ole per verbum homiĩs.ſed verba creature *
Gprſten um ⁊ vnctio ꝑ criſma cũ verbis oꝛdina / ſcʒ homĩs ſempꝑ ſignificant aliquid. er/
noſta tis.ita in iſto ſacr̃o res viſibilis ẽ panis verba dei magis debent habere vl⸗
numd ⁊ vinũ cũ verbis oꝛdinatis a xpᷣo.⁊ de /tra ſignificationem. ſcilicet ꝙ faciunt et
nuc inde fit mãducatio viſibilis ſicut in ba ſignitficant.ita ꝙ verba dei ⁊ ſignificant
*“ ptiſmo fit ablutio.⁊ in ↄfirmatõe fit vn et faciunt qð ſignificant.aliter plus ni9/
int ctio. Sʒ eſt differẽtia int᷑ iſtas res viſibi hil haberent qᷓ; verba hominis quod eſt
Ginn⸗

s qᷓ ſũt in ̊ ſacro ⁊ int res viſibiles ali abſurdiſſimũ.Si s verba homis hũt

2 .
6 d . .*
4 . 4 „ . . 2 . 4 . * „ . . * . — . .
rreEe 2 . 4

7
*

panc virtutẽ ꝙ ſignificãt. ſeqtur ꝙ vᷣba
xpᷣi qui eſt de et hõ habẽt hãc virtutẽ ꝙ

O) v̈ba

ĩ ſacris

faciunt

qð ſigni

ficant

Differẽ

tia alio/

rũ ad il/
lud

ſignificãt.et vltra hoc faciũt qð ſignifi/
cant. Ergo verba qᷓ ꝓferutur in ſacris ſi
gnificant et faciũt qð ſignificãt. Sequi
tur ů ꝙ verba que ſignificãt ſuũ coꝛpus

eſſe et exiſtere in hoc ſacr̃o faciunt ipʒ exi
ſtere ibi mutãdo panẽ in coꝛpꝰ et vinuz
in ſanguinẽ. Itẽ etiã verba homis ſp ſi/

gnificant et nõ ſp eſt ita ſicut ſignificant
in re.ĩmo aliqñ ſunt falſa.̊ oꝑtet ꝙ ver/

ba xpᷣi dei ⁊ hoĩs habeãt vnũ gradũ ma

gis. ſcz ꝙ ſignificant et ſp ſit ita ſicut ſi⸗/
gnificant in re.ita ꝙ nõ pñjt eſſe falſa.ſed

ſo ſunt vera. et hoc neceſſe eſt. aliter nil

plus haberẽt xpᷣi verba qᷓ; verba homĩs

puri. Cum &̊ verba iſtiꝰ ſacr̃i ſunt verba

—

et ita eſt ſicut ſignificant. Itẽ etiã ſi crea

tura hʒ virtutẽ mutãdi aliã creaturã ĩſe

vt caro mutat panẽ in carnẽ ⁊ in ſeipſaʒ.
quare etiã verba xpᷣi nõ haberẽt virtutẽ
vt mutent panẽ in carnẽ ſuã.et vinũ in

ſanguinẽ ſuũ.cũ ipᷣe xpᷣs oꝛdiauerit ver/

ba certa et determiata ad B. Ergo neceſ/
ſe eſt ꝙ verba xpᷣi faciant qð ſignificant
⁊ ſp ſint vera.maxie cũ ipᷣe nõ poſſit mẽ/

tiri. Ergo in iſto ſacro neceſſe eſt ꝙ fiat
vera mutatio ĩ pane ⁊ ĩvino.vt ſit ibi ve

rũ coꝛpus xpᷣi ⁊ verꝰſanguis. Si enim

dũ ꝓferunt᷑ verba in baptiſmo fit muta

tio intus in aĩa inuiſibili ⁊ vere lauatur

gia. multo magis dũ ꝓferunt᷑ verba xpᷣi
ſuꝑ panẽ ⁊ vinũ eo mõ quo oꝛdinatũ fu

it.vna mutatio fit in pane ⁊ vino.q̃ ſunt

res coꝛpales ⁊ coꝛruptibiles. Ecce igit

differẽtia inter res viſibiles et coꝛꝑales
iſtiꝰ ſacramenti ⁊ alioꝝ ſacr̃oꝝ. Uñ alia
ſacrt̃a ſicut baptiſmꝰ⁊ ↄfirmatio ꝑficiũ/

tur ⁊ cõplent᷑ ꝑ applicationẽ ad hoĩem.
ſed iſtud ſacr̃m ꝑficit᷑ ⁊ cõpletur ſine ap/
plicatione ad hoĩem ꝑ ſe.Et valde ↄue/

nit hoc.qꝛ iſtud ſacr̃m eſt alimẽtũ ⁊ nu/
trimentũ ſpũale.⁊ eſt refectio ſpũalis.et

hoc fit p amoꝛẽ.⁊ nihil magis inflãmat
ad amoꝛẽ qᷓ; pñtia xpᷣi realis.Deindeãt
iſtud ſacrm applicat᷑ ad hoĩem: ⁊ B̊ per

modũ mãducatõis ⁊ potꝰ.⁊ ad moduʒ
cibi ⁊ potus.quia hʒ foꝛmã cibi ⁊ potꝰ.

quia comeditur et bibitur. Sic ergo in

xp̃ᷣi et nõ puri hoĩs.ſeqͥtur ꝙ ſꝑ ſint vera

iſto ſacramẽto ſunt om̃ia iſta. pꝛimo pa
nis ⁊ vinũ.ſcdᷣo mutatio panis in coꝛ/
pus xpᷣi.⁊ vini in ſanguinẽ ꝑ verba.⁊ vl
timo eſt viſibilis comeſtio ⁊ potatio rea
lis iſtius ſacramẽti.Et quia viſibile in
dictuz eſt.quia illud qð videtur eſt ima/ xxxi.
go ⁊ ſignum illius qð nõ videtur.aſcen
damus de viſibili ad inuiſibile. Unde
in iſto ſacro eſt duplex inuiſibile. vnum
extra hominẽ.aliud intra hominẽ.quia
in iſto ſacramẽto fit duplex effect.pᷣmꝰ Duplex
in ipᷣis reb coꝛpalibus ſcʒ pane ⁊ vino. effectꝰ ił
⁊ ſcdᷣs intus in anĩa.quia neceſſeeſt ꝙ ꝑ liſacr̃i

iſtud ſacramẽtũ fiat in anĩa aliqð inuiſi

bile ⁊ ſpirituale.ſicut ꝑ baptiſmũ ⁊ per
confirmationẽ.⁊ ꝙ homo int in ania re
cipiat reʒ inuiſibilẽ.quia om̃ia ſacramẽ
ta ſunt ꝓpter hominẽ.Et ideo hic facie

mus duos pꝓceſſus.pᷣmo de viſibili ad

inuiſibile qð eſt extra hoĩeʒ.⁊ deinde ad
inuiſibile qð recipitur intus in homine
Vnde pmũ viſibile qð ibi videt᷑ eſt foꝛ/
ma panis ⁊ foꝛma vini. et inuiſibile qd
intus ↄtinet᷑ ẽ coꝛpus xpᷣi ⁊ ſanguis eꝰ.
⁊ ↄñs totus xpᷣs verus deus et verus
homo. Et ideo ſignificatur ꝙ ſicut pa/

nis ⁊ vinũ qui ſunt cibus et potus ſunt Plene

plena refectio coꝛꝑis.ita ꝙ incibo ⁊ po/ refieit
tu eſt completa refectio coꝛpoꝛis.ita ſi/
militer coꝛpus xpᷣi qð inuiſibiliter con ⸗/
tinetur et ſanguis eius et ꝑ ↄñs ipᷣe xpᷣs
eſt plena ⁊ completa refectio et nutrimẽ
tum et alimentũ ſpirituale. Et ſicut pa/
nis et vinum ſunt pꝛincipalis ſubſtan/
tia nutrimenti ⁊ alimenti coꝛpoꝛis.ita ſi

gnificatur ꝙ ipe chꝛiſtus ibideʒ exiſtẽs
eſt pꝛincipalis ſubſtantia nutrimenti et

alimenti ſpiritualis. VUnde ſicut aqua ĩ
baptiſmo ſignificat ablutõeʒ ita foꝛma
panis ⁊ vini ſignificat refectõeʒ ⁊ nutri
tionẽ.Et ſiẽ panis ſuꝑ oẽs cibos coꝛpꝰ
reficit ⁊ ſuſtẽtat ⁊ vinũ hoĩeʒ letificat et
inebꝛiat.ita ſignificat᷑ ꝙ caro xpᷣi ibigdaz
exñs aĩam reficit ⁊ ſuſtẽtat ſpũaliter ſuꝓ Suſtẽ⸗
oẽm gr̃am ⁊ ꝙ ſanguis xpᷣi aĩaʒ letiſicat tat
⁊ inebꝛiat.⁊ ꝙ xpᷣs totã aĩam reficit ſu/
ſtetat letificat atq; inebꝛiat. VUtaũt oĩa
ↄcludamus ꝑ foꝛmam panis: vini.ſi/
gnificat᷑ ꝙ ſicut ſe bʒ panis ⁊ vinuʒ ad

wi Erm

Kaunl bie⸗

I

ic.

gaſtü copol

ſacramentis ſignificat inuiſibile vt iam Ti. cc·Wuin crnn

gt vni ſcate

ẽ ti / is g/

znop ct tis ge

copt
verg
amo:
nniſtc
gnos
foꝛm
wnit⸗
Ppfori
Uiſibt

Pi ven niſib

mti, vno⸗
ſaum ps

form
10
ani
ſt

fii
d⸗
bin
. pol
nil
cdis
ſunt
itte
g
his
noe
ab
met
Na, vni

afßi (ti⸗
uſt ſacf

vig Si
Ekeeſe
ls,
M
bis⸗

ſupnnn
tniginon
ebrebeer
iarnnn
upibeig
nibkyin 1
anctin
ncan dn
il e
iſble mun
donii gi
ckn an N

1

Dher ino E

nutſetn h

Aiczünti
Piſgito
mnmun
ominſonne
obeſiei
deviiblis
31eittesl
Bin enin

rinniibites
ilncroc
Nas,
mFiar
—
nchetno in
Pors
iſbuineon

jithi
Sd,
slben
boci
hummemnt
Ciarmm
iunm
Gihtn
cbosay
tta
tii,
pitiun ℳ
S
tinl,
Mänu
gririiß

iice

cCcoꝛpus. id eſt qcquid facit panis et vi⸗/
nnum in coꝛpe.totũ hoc facit xpᷣs in aia.
ſic ſe hʒ ad alam inuiſibilẽ. Itẽ etiã pa
Hoc ſa nis ⁊ vinũ aliud ſignificãt.qꝛ vnꝰ paniſ

cram̃tũ cõponit᷑ ex multis granis ⁊ vnũ vinum

ſignifi/ ex multis granis racemoꝝ. Et iõ ſigni/
cat vni/ ficat᷑ ꝑ hoc aliud ĩuiſibile.ꝙ; ſicut ex mł/
tatẽ xpᷣi/ tis granis frumẽti fitvnꝰpanis.⁊ ex mł
anoꝝ et tis granis racemoꝝ vnũ vinũ.ita ſilłiter
XPI ex multꝭ xpᷣianis vna ſocietas fit ⁊ vnuʒ
coꝛpus in xpᷣo.Etita ꝑ hoc ſignificatur
vera vnitas xpᷣianoꝝ inter ſe ⁊ cũ xpᷣo ꝑ
amoꝛẽ.ita ꝙ ſignificat᷑ ꝙ ꝑ xpᷣm ↄtentũ
in iſto ſacr̃o fit veravnitas inter oẽs xpᷣi
anos qͥ debẽt ſumere iſtud ſacr̃m. Et ſic
foꝛma panis ⁊ vini ſunt imago ⁊ ſignuʒ
vnitat xpᷣianoꝝ cũ xpᷣo ⁊ inter ſe.Et ſic
opvpfoꝛmꝗ panis ⁊ vini ſignificat᷑ duplexi/
uilibile. ſcʒ coꝛpꝰ xpᷣi veꝝ. ⁊ iſtud inuiſi/
Coꝛpuſ bile ↄtinet᷑ realiter in iſto ſacro.⁊ aliud ĩ/
xpᷣi veꝝ uiſibile eſt vnitas ⁊ ſocietas xpᷣianoꝝ in
2 myſti/ vno coꝛpꝑe.⁊ h̊ eſt coꝛpꝰ xpᷣi myſticum.⁊
cum xps myſticꝰ.⁊ iſtð iuiſibile ñ ↄtinet᷑ ſub
foꝛma panis ⁊ vini.ſj ſoꝰ xpᷣs qͥ ẽ caput
⁊ cauſa iſtꝰ vnitatꝭ.ta ſignifieat᷑ ꝙ xpᷣi
ani p iſtud ſacrẽ̃m vniunt᷑ cũ xpᷣo ⁊ inter
ſe.⁊ lõ eſt ſacrm ⁊ imago ⁊ ſignũꝛ myſte
riũ vnitatis ⁊ ſocietatis ⁊ pacis ⁊ ↄcoꝛ⸗
die ⁊ vere amic ſcie ⁊ fraternitatis.ita ꝙ;
p iſtud ſacramtũ xpᷣiani fiunt vnũ cuʒ

pᷣot int ſe ſicut grana frumẽti ſunt vnꝰ
pranis. Et iõ qꝛ oẽs fideles xpᷣiani ſunt
meẽbꝛa xp̃ᷣi ⁊ ipſe eſt caput oĩm.ſeqͥtur

oss xpᷣiani ſunt in iſto ſacro eodeʒ mõ q̊ͥ
ſunt vniti cũ xpᷣo.nõ ꝙ ↄtinent᷑ ibidẽ re⸗/

Alliter.ſed tãtũ repᷣſentalit᷑.⁊ qꝛ ſignificẽt
röyõne vnitatis ꝑ ſacramẽtũ.Et iõ iſt ſa
cramẽtũ eſt ſacrm oĩm xpᷣianoꝝ ⁊ cõio⸗/

nis.⁊ vbicũq; fit⁊ fiet repñtat oẽs xpᷣia/

nos. qꝛ realiter ⁊ veracit᷑ ↄtinet illũ qͥ eſt

caput oĩm xpᷣianoꝛũ. ⁊ caput ſure picl
mẽbꝛa.⁊ mẽbꝛa reſpiciunt caput.Et qꝛ
Eſt ſa/⸗
cram̃tũ
amor 2

vhnitatꝭ

vii. De ſacramẽto euchariſtie

—

vnitas iſta nõ pᷣt fieri niſi ꝑ amoꝛẽ ⁊ dile
ctic nẽ.quia amoꝛ vnit⁊ mutat.ideo iſtð
ſacr̃m eſt ſacramẽtũ amoꝛis ⁊ charitatꝭ.
Sic ̊ hoc ſacramẽtũ eſt imago ⁊ ſignũ
refectõis ſeu mutatõis ſpũalis ⁊ vnita/
tis.⁊ ꝑ ↄñs ſignificat᷑ ꝙ pfectio ſpũalis
2ſiſtit in vera vnitate cũ xpᷣo ⁊ cũ mem/
bꝛis ei.in vero amoꝛe ꝑ quẽ cauſat᷑ vni

tas vera. Et qꝛ in refectõe ⁊ in vera vni/
tate ⁊ amoꝛe eſt gaudiũ ⁊ delectatio ⁊ le/
ticia.iõ iſtud ſacr̃m eſt ſacr̃m gaudij ⁊ le
ticie ⁊ delectatõis ⁊ ſocietatis. Et qꝛ in
iſto ſacr̃o realit᷑ ↄtinet᷑ ille qͥ ẽ om̃e bonũ
ꝑ modũ cibi⁊ potꝰ ⁊ alimẽti.iõ ẽ ſacc̃m
oĩs dulcedis oĩs bonitatis ⁊ oĩs ꝑfecti
onis ⁊ virtutis. .
Quig ſignificat trauſmutatio que fit
in pane ⁊ vino. —

T qm̃ in iſto ſacro ipe res viſi/
biles. ſcʒ panis et vinũ realiter

mutant᷑ ⁊ ↄuertunt᷑ ĩ coꝛpꝰ⁊ ſan
guinẽ ihu xpᷣi et nõ remanẽt.et ĩ alijs ſa/
cramẽtis nõ mutant᷑.ſic aqᷓ nõ mutat᷑ in
baptiſmo. iõ ſignificat᷑ ꝙ iſtud ſactm ?
trãſmutatiuũ ⁊ ↄuerſiuũ.et ꝙ ꝑ h̊ ſaceim
xpᷣiani totaliter ↄuertunt᷑ et mutãtur in CPer H
xpᷣm.et ſic res coꝛꝑales ↄuertunt᷑ in coꝛ/ ↄuerti
pus xpᷣi.ita ſignificat᷑ ꝙ xpᷣiãi ꝑ h̊ ſacm murin
ↄuertunt᷑ in alam xpᷣi et in e diuinitatẽ Im⸗
et ĩ ſuã volũtatẽ.Et ſicut ipſe res coꝛpa/
les.ſ.panis ⁊ vinũ exaltant᷑ et digniſicã
tur in iſto ſacr̃o tãta exaltatõe et dignifi
ficatõe q̃ nõ põt cogitari maioꝛ.nec pñt
płaſcẽdere.qꝛ trãſeũt in coꝛpꝰxpᷣi glifi/
catũ.ita ſignificat᷑ ꝙ ꝑ iſtud ſacr̃m xpᷣia/
ni exaltant᷑ et dignificant᷑ tãta exaltatõe Exalta/
et dignitate q̃ nò põt cogitari maioꝛ ĩ mur⁊ di

1

mũdo et efficiunt᷑ diuini et deificant᷑ et ficamur

ↄuertunt᷑ in xpᷣm qͥ ẽ de ⁊ hõ et ↄuertũt᷑
in ſuã volũtatẽ. Et ſicut ibi fit plena cõ
uerſio panis ⁊ vini in coꝛpꝰxpᷣi.qꝛ nihil
de ſuba panis et vini remanet. ita ſigni/
ficat᷑ ꝙ ꝑ iſtð ſacrm fit plẽa ↄuerſio xpᷣi/
ani in xpᷣm.ita q; nihil remanet deppꝛia
voluntate nec de ꝓpo amoꝛe nec de ꝓpo
ſenſu. ſʒ totũ qͥcqͥd eſt hoĩs inqntũ hõ ẽ
totũ ↄuertit᷑ in xᷣm.Et ſic ſuba panis?
vini ĩuiſibilis et occulta ↄuertit᷑ et muta
tur in coꝛpꝰ et ſanguinẽ xpᷣi.et tñ foꝛma
panis et vini remanet exteriꝰ viſibilr tã/
q́; ſiᷓ et veſtigia et imago.ita ſignificat᷑
ꝙ; ꝑ iſtud ſacr̃m aĩa xpᷣiani iuiſibił ⁊ oc/
culta q̃ eſt tota ſuba eiꝰ cõuertit᷑ in aam
xpᷣi ⁊ ĩ eiꝰdeitatẽ᷑ et ĩuiſibilit᷑ ⁊ occulte.et Aniam
tñ coꝛpꝰremanet exteriꝰ viſibile ĩ ſua foꝛ nr̃am cõ
ma⁊ ĩ ſua nata.ita ꝙ ſic pãis ext᷑i apꝑet uertit in
panis.⁊ interi ẽ tũ mutatꝰ. ita hõ appa ſuam

We woanuruurrrr õäl = 3 —DN “
. . . .

CLCiitulus.cclxxxoiiii.

cetur ei iſtud ſacramẽtũ debet hr̃e ſůmã Mãdu

ret exterꝰ idem.⁊ tñ interius eſt mutatꝰ

totaliter quo ad aĩam. Et ſicut mutatio deuotionẽ ⁊ reuerentiã in iſto ſacr̃o.⁊ añ cans dʒ
que eſt in pane et vino ẽ intrinſeca ⁊ ſub debet cogitare myſteria ⁊ ſignificatiões hr̃eðuo ⸗ eo
ſtantialis ⁊ fundamẽtalis ⁊ coꝛdialis. iſtius ſacramenti.ita ꝙ pᷣmo dʒ excitari tionem hoͤ ⸗
ita ſignificat᷑ꝙ ꝑ iſtud ſacramentũ fit in totus hõ intus ⁊ extra ad amoꝛẽ ⁊ dqvuoo apit / .
homie mutatio intrinſeca ſubſtãtialis tionẽ ex pᷣſentia tanti ſacri.in q̊ ↄtinetur ſeplent .
fundamentalis⁊ coꝛdialis.ita ꝙ coꝛ hHo rxps de ⁊ hõ ⁊ verus redẽptoꝛ⁊ ſaluatoꝛ udinij
minis mutat᷑ in coꝛ xpi. Sic& ſicut xvᷣ ⁊amicus ſũmꝰ.Et etiã qꝛ in iſto ſacra⸗/ ZMM
in iſto ſacramẽto trãſmutat ⁊ ↄuertit in mento fit ↄuerſio homĩs in xpᷣm. et iſta
* coꝛpus ſuũ ⁊ ſanguinẽ res ipᷣas coꝛꝑa / ↄuerſio fit ꝑ amoꝛẽ ardetẽ ⁊ deuotionẽ. A
les ꝑ verbũ ſuũ.ita trãſmutat in iſto ſa ideo oꝑtet ꝙ pᷣmo xpᷣianꝰ calefiat⁊ igni/
cramẽto ipᷣas anias in ſeip̃ᷣm.Et ſictrãſ atur ꝑ amoꝛis deſideriũvt ſit aptꝰ coͤuer
mutatio coꝛꝑalis repᷣſentat ⁊ ſignificat ti in xpᷣm.⁊ h̊ fit dũ cogitat pᷣſentiã rea/ e
tranſmutatõeʒ ſp ñalem. Et qꝛ etiaʒ coꝛnañem ihu xpi filij dei.qͥ ex ifinita ⁊ dulciſ/ n
pus homiĩs põt melioꝛari ſicut anĩa ſuo ſima charitate voluit moꝛi ꝓ ipᷣo.⁊ iõ in n
modo.ideo etiã ſicut panis qͥ eſt res coꝛ ſacr̃o debet eſſe ſũma deuotio.⁊ plus ſi/ hul
palis melioꝛat᷑ tanta melioꝛatõe q̃ nõ pt necomꝑatõe q; in alijs.iõ anteqᷓ; appli/ „ l
Coꝛpꝰ fieri maioꝛ.quia tranſit in coꝛpꝰxpᷣi.ita cetur homiĩ iam eſt ſacr̃m. Et iõ iſtud ſa Hoc ſa sſpi fur
nr̃jm ꝑ h̊ etiã ſignificat᷑ ꝙ coꝛpꝰ xpᷣiani melioꝛat cramentũ iam hʒ vᷣtutẽ in homĩe.⁊ oꝑa ccẽm bz triituult be
ſacr̃jm ſũ ꝑ iſtud ſacramẽtũ.tãtũ qᷓntũ melioꝛari tur in hoĩe añqᷓ; applicet᷑ ei realiter ⁊ dat vᷣtutẽ an Lficec vni
me meli poteſt in hoc mũdo ita ꝙ fit caſtu mun/ vtutẽ inuiſibilẽ ⁊ amoꝛẽ ⁊ ardoꝛẽ et vni ſuaʒ aſg⸗ immtsz ot
oꝛat dũ.puꝝ.ſanctũ.obediens anĩe.ta etiiã tatem.etſi hõ nõ poteſt ipᷣm cape ex ſola plicato, D ſmmi n
Aulia panis ſignificat coꝛpꝰ.⁊vinũ ſigni deuotõe oꝑatur ĩ eo.ſjʒ tñ nõ tantũ opat ſec
ficat aiam.qꝛ panis ꝑtinet ad carnẽ.⁊ vi ſicut qñ applicat᷑ realiter homĩ. Sicut n
num ad ſanguinẽ.in q̃ᷓ eſt ſedes ale.iõ ſi ergo alia ſacr̃a oꝑant᷑ in homie interius re
gnificatur ꝙ ſicut panis ⁊ vinũ melioꝛã inuiſibiliter dũ applicant᷑ ita etiã iſtud 8
tur tanta melioꝛatõe qua nõ poteſt cogi ſacramẽtũ oꝑatur in homie dũ applica ..
tari maioꝛ. ita ſilłr ꝑ iſtud ſaccẽ̃m ania et turei realiter. Et ſicut alia ſacramẽta ha ſu
coꝛpus xpᷣiani melioꝛant᷑ tanta melioꝛa bent ꝓpꝛiũ modũ applicãdiviſibiliter ĩ o
tione qᷓ nõ poteſt cogitari maioꝛ in hoc quo ſignificat᷑ oꝑatio que fit interi iuiſi e
mũdo.Et ꝑ ↄñs ſignificat᷑ ꝙ ꝑ iſtud ſa billter.vt ĩ baptiſmo ablutio exterioꝛ ẽ n
cramentũ xpianꝰ cõſummat᷑ ⁊ ꝑficitur?ł modꝰapplicandi.qͥ ſignificat ablutõez Ixcco/ nn
ꝑuenit ad vltimũ cõplemẽtũ bonitatis interioꝛẽ iuiſibilẽ in ania.ita iſtud ſacra Permãa lt coꝛ in-
qntum fieri põt in hoc mũdo. Ecce igi mentũ habet ſuũ ꝓpꝛiũ modũ applicã/ ducatoz Auinſſtinn⸗
tur q̃liter duo ſunt in hoc ſacro exterius di viſibilẽ.ĩ quo ſignificat᷑ opꝑatio ĩuiſi/ ꝓpᷣe ap⸗ opßi qr
que ſignificãt oĩa inuiſibilia qᷓ fiſt xpᷣi/ bilis ã fit interius ! aĩa.⁊ modꝰ applicã plicatu i
ano ꝑ iſtud ſacẽ̃m.ſcʒ foꝛma panis ⁊ vi · diad boĩem ⁊ ſuſcipiendieſt ꝑ mandu/ nobia Tidq (e
ni viſibilis.⁊ ipa trãſmutatio q̃ fit ĩeis. catõeʒ ⁊ potatõeʒ.ita ꝙ manducãdo hõ y n
¶ OQuid ſignificat realis mãducatio iſti ſuſcipit iſtud ſacramẽtũ.ſicut lauãdo ſu e
us ſacrameti viſibilis. ſcipit ſaccẽ̃m baptiſmi. Etideo ſihomo
Titulus. cclxxxviij. ſulſcipiendo aquã ſuſcipit gram ĩuiſibi/ cor
Xquia oĩa ſacramẽta ꝓpterho lem in aĩa ⁊ donũ xpᷣi inuiſibile qð dat᷑i coꝛ
minẽ ſunt.ideo debẽt applicari baptiſmo.q̃nto magis ſuſcipiendo rea/ du
aaa hoſĩem. ⁊ ideo iſtud ſacramẽ liter nõ aquã ſed ip̃ᷣm xpᷣm deũ ⁊ hoĩem me
tum debet applicariad hoĩem. Sed ſa ſub ſoꝛma panis et vini.in quo eſt totuʒ ten
cramẽtuʒ baptiſmi nõ eſt ſacẽm niſi mᷓ bonũ.eta quo eſt om̃e bonũ et oĩs gra. cat
actu applicat᷑ ad hoĩem lauãdo.⁊ etiam recipiet inuiſibilẽ gr̃am et donũ ſuũ:Et ni
ↄfirmatio vngendo.ſʒ iſtud ſacr̃m anq; ſi ſuſcipiendo aquã que nõ viuit nõ ſen nen
applicet᷑ ad hoĩem iã eſt ſacr̃m cõpletuz; tit recipit hõ gr̃am.ã qnto magis ſuſci/ S
in ſe. ⁊ hoc ſigniſicat ꝙ hõ anteq; appli/ piiendo ipᷣm ſub foꝛma viſibilis panis. ne
i

Gaffi
.

nichnig
S

mohi
tmitie.
iniunn
Derrſcnn
iſhhirn
ncön i
1 daigi
tiinigi
ſtuttin
Nönät
mnintducß
lprön
onorohſ⸗

m .

Etüökull he⸗
boninan r
mreNne
ACcien i
Dapegtn
örtiggt
oni On
onieinmis
iedügpic
tomial
ihibr
fſtünfin
moanmit
fortbie
tiin
nigic
lunbiul

—
Se=
=

S=

S=

——

1

8

1

—
-=
S=

Norichtf

iiu
tgſden

imiut
bucbi
iclſn
Nithein
ocknn
con⸗
mütitt
un in
ci
nnn⸗

thnner

rus hõ recipiet gr̃am: Et ſi etiã ſuſcipiẽ
Hõ ac/ do
cepit q/ xp̃i.qᷓnto magis ſuſcipiẽdo xpᷣm imoꝛ/
tie pleni talem ⁊ incoꝛruptibilẽ ſuſcipit gr̃am ad
tudineʒ ſuſceptionẽ iſt ſacramẽti.tanq; ad ma/
xrimũ ſacramẽtum. Et ideo in iſto ſacr̃o
hHoeomo recipit plenitudinẽ gre ⁊ ſuſcipit
illum. qui eſt totũ ⁊ cõpletů bonum. Et
quia amoꝛ ⁊ charitas ẽ plenitudo om̃is
bonitatis.iõ in iſto ſacr̃o ſuſcipit᷑ amoꝛ
⁊ charitas que eſt om̃e bonũ.Quia igit᷑
xpᷣianꝰſuſcipit xpᷣm in iſto ſacfo mãdu/
cando ⁊ trãſglutiẽdo ad modũ cibi coꝛ
ꝑalis ponẽdo intus in coꝛꝑe ⁊ in coꝛde
⁊ alia ſacr̃a recipit exteri.ideo ſignifica

Xpᷣs ſpi tur ⁊ eſt ſignũ ⁊ imago ꝙ ipᷣe xpᷣianꝰ de
ritualit᷑ bet reciꝑe xpᷣm in coꝛde ſpũaliter ⁊ ei dzʒ

p fidẽ et vniri ꝑ fidẽ ⁊ amoꝛẽ.⁊ ꝙ iſtud ſacr̃m cõ
gmoꝛeʒ foꝛtat coꝛ ſpũale intus.⁊ ſignificat᷑ ꝙ ſi/
dʒ ſumi cut illud qð comedit᷑ in coꝛp?cõuertit᷑ ⁊
recipit naturam eius. ita ſimiliter xpᷣia/
nus ꝑ iſtud ſacramẽtũ ↄuertit᷑ in xbᷣm⁊
recipit naturã eiꝰ.⁊ ꝑ ↄñs efficit᷑ diuinꝰ

⁊ deificatꝰ. ⁊ ſignificat᷑ ꝙ xpᷣs conuertit 1
loꝛis voluntarie ꝓ hoĩbo deo patri vt ios

xpᷣianũ in ſeipᷣm. ⁊ vnit ipᷣm cũ mẽbꝛis
ſuis magis ⁊ incoꝛꝑat.Sicut ergo hõ
comedit ⁊ tranſglutit xpᷣm coꝛꝑaliter et
ponit in coꝛpꝰſuũ.ita ſignificat᷑ ꝙ xpᷣus
tranſglutit ⁊ comedit ſpũaliter ipᷣm ho/
Incoꝛ ⸗ minẽ in coꝛpus ſuũ myſticũ.ſcʒ in vni/
pat coꝛ tatẽ ⁊ ſocietatẽ ſuoꝝ mẽbꝛoꝝ.ſcʒ in vni/
pi myſti tatem fideliũ xpᷣianoꝝ. Uñ ĩpoſſibile eſt
co xpi ꝙ xpᷣs mutet᷑ ergo ipᷣe hõ mutat᷑ ꝑ iſtam
mmanducatõeʒ.qꝛ in manducatõe de ne/
Ti. ccl/ ceſſitate fit mutatio vt iaʒ declaratũ eſt.
xxxv. quia manducatio ⁊ nutritio ſpũalis fit
mmodo ↄtrario manducatõi ⁊ nutritioni
coꝛpꝑali quia in manducatõe ⁊ nutritõe
coꝛpali illud qdð manducat᷑ mutat᷑ ⁊ in/

coꝛꝑatur in rem mãducantẽ.ſed in man

ducatõe ſpũali fit ꝑ ↄtrariũ.qꝛ illud qð
manducat᷑ mutat ⁊ incoꝛꝑat mãducan/
tem in ſeipſuʒ. Et ideo xpᷣs dũ mandu/
catur ⁊ tranſglucit᷑ mutat et incoꝛꝑat et
vnit manducantẽ in ſeipſuʒ ſicut nutri/
mentũ intus in coꝛꝑe vnit᷑ cuʒ nutrito.
Sic igit᷑ ſicut homo ſuſcipiendo ſacra
mentũ baptiſmi ſuſcipit inuiſibiliter in
aia omia que ſignificant᷑ ꝑ illa viſibilia

qui eſt viuens in eternũ verus de 2 ve/

do aquã coꝛruptibilẽ hõ ſuſcipit gratiã

£☚ A .Mẽdẽ

que ſuntĩ baptiſmo. ita ſimiliter homo

ſuſcipiendo ꝑ mãducationẽ iſtud ſacra/
mentũ eo modo quo debet ſuſcipi.ſuſci
pit inuiſibiliter oĩa illa que ſignificant᷑ ꝑ.
illa quevident᷑ in hoc ſacramẽto.⁊ B em·⸗
maioꝛẽ vel minoꝛẽ deuotionẽ. Et iõ qꝛ Dʒ tra⸗
iſtud ſacramẽtũ eſt tam magnũ ꝙ ſuꝑat ctari cũ
oĩa ſacr̃a.ideo debet tractari ⁊ celebꝛari maxia
cum ſũma ſolẽnitate ⁊ reuerẽtia ⁊ hono/ ſolẽnita
re ⁊ deuotione. Et ideo vocat᷑ euchari/ te

ſtia id eſt bona gratia. qu ia in eo conti/

netur ille in quo eſt ois gratia.

¶ D iſtud ſacramentũ nõ ſolũ eſt ſacra
mentũ.ſed eſt etiã veꝝ ⁊ ꝑfectũ ſacrifici/

um placatiuũ ⁊ ſatiſfactiuũ pꝓ qð reddit᷑

deo laus gloꝛia ⁊ honoꝛ ⁊ om̃e debituz
ſoluitur.
Uoniã ſuꝑius declaratuʒ eſt q Ti.cclv
Mmoꝛſapaſſio xp̃ᷣi ẽ tota ſatiſfactõ Ti. ccl-
12 totũ pᷣciũ pꝛo obligatõe hoĩs vi.
n ea eſt ois virtus ⁊ om̃e meritũ.et
2 ip̃a moꝛs⁊ paſſio fuit veꝝ ſacrificiuʒ
oblatio ꝓ peccatis hoĩm ſemel facta.
quia xpᷣs dedit vitã ſuã ifinitipᷣcij ⁊ va/

declaratũ fuit.nec poteſt eſſe aliud ſacri Ti.cclv
ficiũ nec aliq oblatio.nec hoſtia placenſ H
deo nec ſufficiens ad ſatiffaciendũ deo
ꝓ obligatõe.Et iõ quia ipᷣa moꝛs et paſ⸗
ſio tranſijt.⁊ remãſit virtus eius in eter/
num.⁊ dñs ipᷣe qui paſſus eſt reſurrexit
⁊ viuit in eternũ.ideo moꝛs ipᷣa ⁊ paſſio
nõ poteſt manere niſi ꝑ memoꝛiã vt iaʒ Ti.ccl⸗
declaratũ ẽ. quia illa queſemel facta ſũt xxix
⁊ tranſierũt.p memoꝛiã ſolũ viuũt ⁊ ba
bent eſſe.Et ideo memoꝛia ⁊ recoꝛdatio emo
moꝛtis ⁊ paſſionis xpᷣi cũ deuotõe ⁊ ve/ nia paſii
ra fide eſt imago ⁊ repſentatio vere moꝛ onis xpᷣᷣi
tis ⁊ vere paſſionis que fuit vere ſacrifi/ repñtat
ciũ.Et ideo quia ipa moꝛs ⁊ paſſio ma/ eiꝰ veraz
net ꝑ memoꝛiã in hoĩbus xpᷣianis. ſeqͥ/ moꝛtem
tur ꝙ ipᷣa memoꝛia paſſionis cũ verade
uotione ⁊ credulitate eſt ſacrificiũ ⁊ ob/
latio placens deo.⁊ ſatiſfaciens pomni
obligatione. Unde ꝑ tal memoꝛiã ho/
mo facit totã moꝛtẽ ⁊ paſſionẽ xpᷣi ſuã et
ꝗpplicat eã ſibi.quia q́;uis moꝛs xpᷣi ha
beat omnẽ virtutẽ ad ſatiſfaciendũ ꝓoĩ
debito/nõ tñ ꝓficit homi adulto niſi a

.

Ti. ccl/
xxix.
Quili/
bet pt ſi⸗

bi pꝑ boc

ſacrʒ ap
plicare
merituʒ
moꝛtis
xpᷣi
De re/
titatẽ de
uotiõis
ſolum

.

Citulus cclxxrir.

–—

ſicut ſol.⁊ qͥlibet poteſt eã reciꝑe totã ꝓ

ſe vt iam dictü eſt. ⁊ iõ qlibet homo põt
ipam moꝛtẽ ⁊ paſſionẽ dare ⁊ offerre ðo

ꝓ ſcipᷣo ad ſatiſfaciendũ ⁊ reddendũ dᷣo
ſiue ꝓ ma obligatõe naturali.ſiue ꝓ ſe/
cunda que eſt ꝓ offenſis ⁊ peccatis. Et
q́;uis ipᷣa moꝛs ⁊ paſſio xp̃ᷣi ſit infiniti pᷣ
cij ⁊ vᷣtutis ⁊ ſemꝑ placeat deo ⁊ ſit ei ac
ceptabilis.attñ deus nõ reſpicit niſi q̃n/
titatẽ ⁊ magnitudinẽ memoꝛie⁊ deuoti
onis⁊ fidei.quia tãtũ qͥſq; recipit de me

rito ⁊ virtute paſſionis xpᷣi.q̃ntuʒ hʒ de

deuotõc.qꝛ tm̃ facit eam ſuã.⁊ deus nõ

reſpicit qntitatẽ ⁊ magnitudinẽ rei q̃ of
fertur ei.ſed magꝭ reſpicit qᷓntitatẽ ⁊ ma

gnitudinẽ deuotõis offerẽtꝭ. Etiõ tãtũ
ipᷣa paſſio ꝓficit offerenti.q̃ntũ habʒ de

memoꝛia ⁊ deuotõe in ea.⁊ ꝓ tanto deꝰ
acceptat. ⁊ B eſt veꝝ poſt ſacr̃m baptiſ/

In ba/
ptiſmo
aopplica
tur tota
paſſio

mi.qꝛ in ſaccẽ̃o baptiſmixpᷣs applicat ſu
am totã paſſionẽ homĩ.⁊ dat eã ſibi.ac

ſi ipßemet homo ſuſtinuiſſet eã. Sʒ poſt

baptiſmũ ſi homo debeat ꝓ aliquo ſatiſ
facere deo.tantũ ꝓficit q̃ntũ habet deuo

tionis ⁊ memoꝛie in ipᷣa paſſione.⁊ tãtũ

iuuat ſe cũ ipᷣa paſſiõe ſic tãtũ aliqͥs reci
pit de virtute ſolis in oꝛto vel in campo

qntũ diſponit oꝛtũ vel campũ.Et ideco

quia nihil magis eſt neceſſariũ homĩ et
magis vtile q́; memoꝛia paſſionis xpᷣi

cum vera deuotione. qꝛ aliter hoĩ adul⸗

to nihil ꝓficit xpᷣs.qꝛ xpᷣs nihilpficit ho

mini niſi inqntũ eſt paſſus ⁊ crucifixꝰet
moꝛtuus.⁊ ibi eſt tota viriꝰ.ſeqͥtur ꝙ ne

ceſſariũ fuit homĩ habere aliqdð memoꝛi

Hoc ſa
crẽm eſt
memoꝛi
ale moꝛ
tis xpᷣi

ale efficaciſſimũ ad cauſandũ memoꝛiã

paſſionis xpᷣi.Et qꝛ nihil magis efficax

⁊ ꝓpinquũ ⁊ ꝓximũ ad memoꝛandum
paſſionẽ⁊ moꝛtẽ xpᷣi qᷓ; iſfi pᷣſentia xpᷣi q̊
paſſus ⁊ moꝛtuꝰeſt.quia tunc talis me/
moꝛia cũ pñtia ipᷣius met xpᷣi paſſi.facit
ipᷣam moꝛtẽ ⁊ paſſionẽ ac ſi modo facta
eſſet.ideo neceſſariũ fuit homĩ iſtud ſa/
cramẽtũ coꝛpis ⁊ ſanguinis xpᷣi.in quo
ipᷣemet eſſet pñs realiter vt eſſet memoꝛi

ale ſempiternũ ⁊ ↄtinuũ ⁊ efficaciſſimũ

ſue moꝛtis ⁊ ſue paſſionis. vt ſic ꝑ tales
memoꝛiã. virtus ſue paſſionis reciꝑet᷑ ⁊

pliceteam ſibi ꝑ memoꝛiã ⁊ deuotionẽt incoꝛparet᷑ magis in hoĩiby ⁊ magis eis

fidem.quia ipa moꝛs xpᷣi eſt cõis oibus pꝓficeret.vt ſic ſꝑ eſſet ↄtinua memoꝛiaæz

recoꝛdatio ſue moꝛtis ⁊ ſuc paſſionis ſe
mel facte.vt tãtũ bonũ ⁊ beneficiũ tãtũ

nunq; poſſet tradi obliuioni. ſʒ ſp rema

neret magis in ↄtinua memoꝛia in hoĩ/

* „

bus xp̃ᷣiãis. Et iõ iſtud ſacrm vt ſitma Et tra⸗
gis memoꝛatiuũ paſſionis xpᷣi repñta dit᷑ ſub
tiuũ.qᷓ;uis ſit vnũ.diuiſum eſt in coꝛpꝰ vtraq;

2 ſanguinẽ.qꝛ ſacr̃m coꝛpis eſt ꝑ ſe.⁊ ſai ſpẽvt ſit
cramẽtũ ſanguiĩs eſt ꝑ ſe.licʒ in coꝛge ſit magis

ſanguis.et in ſanguine ſit coꝛpꝰ.⁊ vtro⸗ memoꝛi

biq; totus xpᷣs.Vnde in paſſiõe⁊ ĩ moꝛ ale
te fuit ſãguis effuſus a coꝛꝑe⁊ extra coꝛ
pus.Et ideo ſeqͥtur ꝙ iſtud ſaccẽm non Eſt ſa/

ſolũ eſt ſacr̃m.ĩmo etiã ſacrificiũ ⁊ obla ccẽcm ⁊

tio ⁊ hoſtia. Eſt ſacr̃m inqntũ iuiſibilit᷑ ſacrifici

datur gra ſub ſpecie viſibili. ſʒ eſt ſacrifi im
ciũ inqntũ repñtat paſſionẽ ⁊ moꝛtẽ xii
⁊ eſt veꝝ memoꝛiale eiꝰ.q̃ fuit ſola veruz

ſacrificiũ puꝝ placidũ ⁊ plenariuʒ. Et
ideo oĩa q̃ fiũt in iſto ſacro ⁊ oĩs ſolẽni/
las dũt repñtare illa q̃ facta fuerũt ĩ paſ
ſione.vt ſicut ipᷣm ſaccẽ̃m repñtat ipſam
paſſionẽ.ita oĩa alia q̃ fiunt circa iſtð ſa
cramẽtũ repũtẽt illa q̃ fuerũt facta circa
paſſionẽ.vt ſit plena repñtatio paſſiõis
Et ſic apparet qliter xpᷣs dedit iſtud ſa/
cramentũ vt eſſet ſacrificiũ oblatõnis ⁊
ſacr̃m cõionis ⁊ viaticũ refectõis.vt eſ/
ſet cõpletũ nutrimẽtũ in eẽ ſpũali ⁊ gtfe.
qꝛ nutrimẽtũ ſpũale ⁊ gre cõplemẽtũ in

vnoquoq; xpᷣiano fideli ↄſiſtit ⁊ attendi Spua/
tur in ↄſeruatõe deuotõis ad deũ.⁊ ĩ cõ/ le nutri/

ſeruatõe dilectõis ⁊ amoꝛis ad ꝓximnʒ mẽtum
ſuũ.⁊ ĩ ↄſeruatõe delectatõis intra ſeipᷣʒʒ xbianiẽ

⁊ ad ſeipᷣm.Et iõ qꝛ deuotio ad deũ ex/ ↄfᷣuatõ
ercet᷑ ꝑ oblationẽ ſacrificij puri placidi?æ deuotio

plenarij⁊ placatiui.⁊ dilectio ad ꝓximũ nis
exercet᷑ ꝑ cõionẽ vniꝰſacr̃i vnitiui.⁊ dele

ctatio intra ſeipᷣm exercet᷑ ꝑ refectionẽ vi

atici refectiui.iõ deditxpᷣus iſtud ſacrᷣm
euchariſtie hoĩbo.vt eſſet ſacrificiũ obla
tionis ⁊ ſacr̃m cõionis ⁊ viaticũ refecti
onis.vt fideles xpᷣiani ambulãtes ꝑ viã
reficiant᷑ in via ne deficiant vt poſſint ꝑ
uenire ad ſuã ꝓpꝛiã pattiui.
¶ De comꝑatione carnis ſcdðᷣi homĩs.
ſ. xpᷣi ad carnẽ pᷣmi hoĩs ſcʒ ade.⁊ oſten/
ditur ꝙ ſicut caro pmi homis eſt vene/

.
Hic d

can
ſi

R

urvert ol
caroſpi in
u
ma
d
mi
pe
710
ſec̃
ſot
hiſ
9.1
1

aß
LN0

pie/de

riacarni r⸗
ae d
1
Vii. 1
O die
nra oe
boniſn
uum geei
pltexſi a

ptorccy un
Pis ii d

intcb
unenoi
enlſonis
Meſciii
Nißinn
naunhe⸗

nckünp

1

Ginagſtn
parron.
ſiörine
Nertnnan
dline
ticütchir
mtüiibltlk
Hscktonin
ubare
ni; Et
toig ſen⸗
zeiigg
in en
tcralsͤl
itſrne
ooos
Gr ird-
jobtrns
ot
Hinite
Goneüe.
Niiticön
Agoim⸗
inmaiß
dddeig
unihinitm
Aeri
ninuitde⸗
ien
iſudnn
inii
idtn

Sckptrf

6
4 .

. c
ccxci.

noſa ⁊ moꝛtifera.⁊ dans moꝛtẽ anĩe. ita

caro xpᷣi eſt ſalutifera ⁊ viuificatiua dãs
vitam anime.
itul

Hic da limentũ ſpũᷣale anĩaꝝ in qᷓ realit

tur vera ↄtinet᷑ vera caro xpᷣi.iõ ſeqͥtur ꝙ xpᷣs dat

caro xpᷣi in iſto ſacr̃o ſuã verã carnẽad mãducã/
dum tãq; veꝝ nutrimẽtũ aĩaꝝ.Et iõ vt
mag coëſcamꝰ q̃liter ſe habeat caro xpᷣi
ad aĩias opꝑtet cõpare ipᷣam ad carnẽ ho/
minis pmi ſcʒ ipᷣiꝰade.qm̃ nõ eſt niſi du
plex caro in generali. ſcʒ caro pᷣmi boĩs
⁊ caro ſcdᷣi hoĩs ſcʒ xpᷣi. Et qꝛ caro xpᷣi ẽ
ſecunda.⁊ caro pꝛimi homĩs eſt pꝛima.
iõ nõ poſſumꝰ bñ cognoſcere carnẽ xpᷣi
niſi cõpemꝰ eã ad carnẽ pᷣmi hoĩs.Et iõ
ↄſiderandũ eſt q̃liter ſe habeãt ad inuicẽ
⁊ q̃lit᷑ vtraq; ſe hẽat ad aĩas.qꝛ vtraq; re
cipit aĩas.qꝛ caro ꝓpt᷑ aiam ẽ.⁊ vidẽda

Caro eſt natura⁊ ↄditio vtriuſq;. Et qm̃ ſcðᷣs

xpᷣi ẽ ð / hõ ſcʒ xpᷣs eſt ↄtrar pᷣmo hoĩ.iõ etiã ca

ria carni ro xpᷣi eſt cõtraria carni pᷣmi hoĩs. ⁊ iſte
ade due carnes hñt ↄtrarias ꝓpetates ⁊ cõ/
trarios effectꝰ ↄtrarias oꝑatões reſpe/
Ti. ccæxl ctu aĩe.Et qꝛ iã declaratũ fuit in tracta/

viij. tu de lapſu ⁊ coꝛruptõe hoĩs q̃liter anĩa
ↄtrahit ⁊ capit totũ ſuũ malũ ⁊ totã ſuã
O, aĩa coꝛruptõeʒ ⁊ ꝑditõeʒ ⁊ moꝛtẽ. qꝛ ſocia=

nr̃a oẽ ⁊ vnit᷑ cũ carne pᷣmi hoĩs generata libi/
bonũ ſu dioſe turpiter ⁊ inhoneſte. ⁊ illa ſocietas
um acci eſt tota oꝛigo⁊ fundamẽtũ ſui mali.&̊ ne
pit ex ſũ ceſſe eſt ꝙ ala ↄtrahat ⁊ accipiat totũ ſu
ptõe coꝛ um bonũ.⁊ totã ſuã purificatõeʒ ⁊ mũ/
pis xpᷣi diciã. ſuã ſalutẽ.ſuã reꝑatõeʒ ⁊ ſuã vitaʒ
ex ſocietate ⁊ vnione cũ carne xpᷣiq̃ ẽ ge/
nerata ſine libidine honeſtiſſime ꝑ ſpm̃/
ſctm̃ devirgine.Uñ ↄtraria ↄtrarijs cu
rant᷑. Si em̃ ſocietas ⁊ vnio cũ carne li/
bidinoſe ↄcepta eſt cã oĩs mali ipſianĩe
ſeqͥtur ꝙ ſocietas ⁊ vnio cũ carne nõ ↄce
pta libidinoſe ſed puriſſime ſine viro de
Accipit virgie erit cã oĩs boni ipſi aĩe.Et ſi etiaʒ
vitam ⁊ vnio ⁊ ſocietas aĩe cũ carne ĩimũda ⁊ in
oẽʒ mũ/ honeſta ⁊ coꝛruptibili pᷣmi homĩs dat
diciam moꝛtẽ ⁊ oẽm maculã anĩe.qnto magis
vnio ⁊ ſocietas ipᷣi aĩe cũ carne mũdiſſi
ma ⁊ honeſtiſſima xpᷣi.q̃ eſt imoꝛtalis et
deificata vnita cũ deitate in vna ꝑſona.

Voniã aũt iſtud ſacr̃m coꝛpis
ſanguĩs xpᷣi eſt nutrimẽtũ ⁊ a-

De ſacramẽto enchariſtie

dabit vitã 7 oẽm mũdiciã ipſi aĩe. Et ſi Cõica
ipi aĩe imputat᷑ pctm ⁊ crimẽ obmi hoĩs merituz
ꝓppter ſocietatẽ ⁊ vnionẽ cũ carnecoꝛru/ bt

pta ei. q̃nto magis ipᷣi aĩe cõibit᷑ meri/

tũ ſcðᷣi hoĩs.ſ.xpᷣi ꝓpter ſocietatẽ ⁊ vnio
nẽ cũ carne e ſctiſſima. Si eĩ aĩa fit ꝑti

ceps pctĩ ipſi ade ꝑ carnẽ. ita etiã effici

tur ꝑticeps meritixpᷣi ꝑ carnẽ.Itẽ ſi ca/
ro pᷣmi hoĩs facta venenoſa ⁊ moꝛtifera
cõicat aĩe ⁊ dat moꝛtẽ.nõne etiam caro

xpᷣi ſalutifera ⁊ viuificatiua dabit ipi aĩe
vitã ⁊ ſalutẽ. Sic &̊ ſicut anĩa ↄtrahit⁊

capit oẽ malũ ꝑ carnẽ.ita neceſſe eſt ꝙ re
cipiat oẽ bonũ ꝑ carnẽ. Et ſi anĩa debe/
at liberari ab oĩ malo qð adueuit ei ppt᷑
carnẽ pᷣmi hoĩs.neceſſe ẽ ei ꝙ hẽat ſoci/
etatẽ ⁊ vnionẽ cũ carne ſcði hoĩs.ſ.xpᷣi.
Sic igit᷑ caro pᷣmi hoĩs ꝑ delectationẽ

2⁊ libidinẽ dat ⁊ cõicat moꝛtẽ oĩ aĩe. ſʒ ca
ro xpᷣi ꝑ moꝛtẽ ⁊ aſpitatẽ in cruce paſſa.

flagellata ⁊ toꝛmẽtata cõicat ⁊ dat vitaʒ
omi aĩe q̃ vnit᷑ cũ ea.Et ſicut vna caro
bmi hoĩs oẽs aĩas inficit ⁊ moꝛtificat.
ita caro xpᷣi oẽs aĩas launat mũdat ⁊ viui

ficat. Et ſicut caro pꝛimi hoĩs eſt archa

oĩm vicioꝝ ⁊ pctõꝝ ⁊ criminũ.⁊ ↄſerua
tio oĩm malox.ita caro xpᷣi eſt archa om

Caro
xpᷣi oẽs
agias vi⸗
uificat
ẽ theſau
rus oĩʒz

niũ virtutũ ⁊ oĩm theſauroꝝ ſpũaliũ et gr̃arum

ↄſeruatio oĩm bonoꝝ.⁊ ſic ſũt due arche
Et ſicut pꝛima caro ſeꝑat animaʒ a ſo/⸗
cietate dei ⁊ vnit eam cum dyabolo. ita

eã cũ deo.qꝛ ſicut in carne pᷣmi hoĩs la/

ne xpᷣi:ſociat᷑ ⁊ vnit᷑ cũ deitate.Et ſicut
dyabolꝰꝑ carnẽ ade capit anĩas.ita xpᷣs
capit eas ꝑ carnẽ ſuã.
70., duplex eſt ſocietas ipſiꝰaĩe cũ car

ne pᷣmi hoĩs ⁊ vtraq; ẽ moꝛtalis
Titulus. ccx
NJeaũt ſunt ſo
d ycarne ꝓpa generata libidinoſe.
Pꝛima eſt naturalis qñ aĩa crea
tur ⁊ vnit᷑ carni ipᷣa ignoꝛãte ⁊ neſciente
⁊ iſta nõ eſt volũtaria qꝛ nõ ẽ ꝑ ꝓpꝛiũ cõ

ſenſuʒ aĩe. Et ꝑ iſtã vnionẽ facit ipſa aĩia

vnã ꝑſonã cũ carne.⁊ ꝑ iſtã ſocietatẽ qᷓ
uis ipa nõ ↄſentiat nec aliqͥd ſciat ĩputa
tur ei crimẽ pᷣmi hoĩs.et fit ꝑticeps ĩ eo.

Wð

Vnit

caro chꝛiſti ſeꝑat eam a dyabolo ⁊ vnit cũ deo

tet dyabolꝰ.ita in carneſcðᷣi homĩs latet
deitas.Et iõ aĩa qñ vnit᷑ ⁊ ſociat᷑ cũ car

cietates aĩie cum

Volun
taria ſo⸗/
cietaſ a/
nime cũ
carne

T reputat᷑ imun da ⁊ turpis ⁊ inhoneſta
ſicut puella nutrita ⁊ ſociata cũ muliere
meretrice reputat᷑ imũda ⁊ fit infamata

⁊ ↄtra hit maculã ex tali ſocietate.⁊ reſfu/
tabit᷑ q;uis ipᷣa ignoꝛet.Alia ſocietas eſt

ipᷣiꝰ aĩe cũ carne q̃ eſt volũtaria ⁊ ꝑ ꝓpꝛi/

um ↄſenſum ſcʒ qñ ipᷣa aĩa hʒ vſum libe
ri arbitrij⁊ amat delectatões carnis⁊ cõ
ſentit libidini ⁊ factis carnis ⁊ ei placet

inhoneſtas ⁊ turpitudo carnis. ⁊ iſta ſo

cietas aĩe cũ carne qꝛ eſt ꝑ ꝓpꝛiũ ↄſenſũ
⁊ ꝓpꝛiã voluntatẽ occidit aniam ⁊ facit
ipam neqͥ ſſimã. qꝛ aĩa deberet hr̃e odio
oĩa vicia carnis.⁊ om̃s ſuas turpitudi/
nes.⁊ qñ ipᷣa ↄſentit carni ⁊ adheret per

volũtatẽ.tũc facit coꝛruptionẽ carnis eſ

ſe ſuã met. ⁊ tũc aĩa incurrit pctm̃ ⁊ cri/

Nota ſe
quelam

men ꝓpꝛiũ ⁊ efficit᷑ turpiſſima.inhone/
ſta. ⁊ maculatiſſima. Si em̃ ipᷣa aĩa cõ/
trahit maculã ⁊ imũdiciã.⁊ reputat᷑ im
munda ꝑ pᷣmã ſocietatẽ naturalẽ cũ car

ne quã ipᷣa nõ facit.ĩmo fit ipᷣa ignoꝛãte

qnto magis cõtrahit maculã ⁊ reputat᷑
iĩmũ dapꝑ iſtã ſocietatẽvolũtariã quã ipᷣa
met facit.⁊ ipᷣa ſocietas ẽ ↄtra naturã.qꝛ

aia ꝑ pᷣmã ſocietatẽ dat vitã carni ⁊ vi/

uificat eã.⁊ poſtea ꝑ ſcdᷣam ſocietatẽ ipᷣa

gia vult reciꝑe vitam a carne.⁊ nutriria

Aiĩa plꝰ
kibivbi
amat q;
animat

Nota
diligẽt

carne.qꝛ aĩa recipit vitã ab illa re quã a,/

mat⁊ q̃ delectat᷑. Et iõ aĩa nõ recipit tũc
vitã a carne.qꝛ ̊ eſſet ↄtra naturã.ſʒ ma
gis moꝛtẽ volũtariã. Et iſta ſcdᷣa ſocie/
tas eſt maioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ qᷓ; pᷣma.qꝛ tũc aĩa
vnit᷑ cũ carne ſ̃m ſe totã.⁊ magis ẽ vni/
ta cũ re quã diligit ꝑ volũtatẽ ⁊ amoꝛeʒ.

qᷓ; cũ re cũ q̃ vnit᷑ ꝑ naturã. Sic g̊ aia p

pmã ſocietatẽ cũ dat vitaʒ carni ⁊ facit
ipᷣam viuere.recipit ab ea moꝛtẽ ignoꝛã
ter.qꝛ ꝓpt᷑ talẽ ſocietatẽ in eternũ ſepabi
tur a ſocietate dei niſi mũdet᷑.ſʒ ꝑ ſcöam
ſocietatẽ volũtariã ⁊ amoꝛoſaʒ.ipᷣa reci⸗
pit ſuã refectionẽ.⁊ ſuã cõplacẽtiã ⁊ ſuã
delectationẽ cũ carne.⁊ tũc recipit moꝛ
tẽ volũtarie.qꝛ tal delectatio ⁊ cõplacen
tia.⁊ talis refectõ quã aĩa recipitvolũta
rie ⁊ ꝑ amoꝛẽ ⁊ ↄſenſuʒ cũ carne veneno

ſa ⁊ moꝛtifera ẽ coꝛrupta ⁊ moꝛtifera et

venenoſa.⁊ ꝑ h̊ aia incurrit penã eternã
⁊ doloꝛẽ eternuʒ. et ſeꝑat᷑ a ſocietate dei.

Et qꝛ ꝑ iſtas duas ſocietates cuʒ carne

coꝛrupta pᷣmi hoĩs.aĩa incurrit totũ ſn Aniĩa p
um malũ ⁊ moꝛtẽ ſuã ⁊ pꝑdit totũ bonũ ſocieta/
ſuũ ⁊ vitã ſuã q̃ ↄſiſtit in ſocietate dei ꝑ tẽ cũ car
volũtatẽ ⁊ amoꝛẽ iõ neceſſe eſt ſi debeat ne ade ĩ
liberari a tali moꝛte.⁊ reciꝑe vitã.qꝙ ha/ currit
beat ſocietatẽ ⁊ vnionẽ cũ alia carne cõ/ oẽ malũ
traria ſue carni ꝓppe.⁊ illa ẽ caro xpi UIn
natura aie eſt q; ſꝑ debeat hr̃e ſocietates
cũ carne.⁊ qꝛ nõ põt hr̃e ſocietatẽ cũ car
ne.⁊ qꝛ nõ põt hfr̃e ſocietatẽ naturalẽ cuʒ
carne xpᷣi.qꝛ ſolũ talẽ ſocietatẽ pᷣt hr̃e cũ
carne ꝓpᷣa ⁊ coꝛrupta.⁊ cũ illa facit vnã
pſonã indiuiduã.iõ reſtat ꝙ cum carne
xpᷣi nõ põt hr̃e niſi ſcdðᷣam ſocietatẽ q̃ eſt
volũtaria.⁊ ꝑ volũtatẽ ⁊ amoꝛẽ ⁊ ꝑ ꝓp/
um oſenſuʒ. Sicut em̃ ſociat᷑ ⁊ vnit᷑ cũ
ꝓpa carne ꝑ volũtatẽ ⁊ amoꝛẽ.ita põt ſo
ciari ⁊ vniri cũ carne xpᷣi.qꝛ ſocietas ta/
lis ſeu vnio eſt ꝑ libeꝝ arbitriũ.⁊ in po/
teſtate ſua pᷣt ſociari ⁊ vniri cũ illa carne

cũ qua magis voluerit. Si aĩa ſocie᷑ Per vo
P volũtatẽ ⁊ amoꝛẽ ⁊ ꝑ libeꝝ arbitriũ cũ lũtariaʒ

carne xpᷣi.amãdo volẽdo cõplacẽdo de/ ſocieta⸗

lectãdo in ea ⁊ in ſuis vᷣtutibo et cõditio tem cuʒ

nibo.tũc ꝗꝛ talis ſocietas ẽ ꝑ volũtatẽ.ẽ carne
maioꝛ et pᷣncipalioꝛ ſocietas aĩe.et eſt ꝓ xpᷣi aia

pꝛia ſocietas aie inqᷓntũ eſt rõnalis.idðo mðabit

ipſa aia mũdabit᷑ purificabit᷑ totalit᷑.et
reputabit᷑ ma ſine mackła.qꝛ tal ẽ aia q
lis eſt res illa cũ q̃ ſociat᷑ ꝑ amoꝛẽ ⁊ volũ
tatẽ.nec aliter põt mũdari a macul pme
carnis.Et tũc aĩa habebit ſocietatẽ cuzʒ
vtraq; carne.ſʒ nõ eandẽ ſocietatẽ.qꝛ cũ
pma carne habebit ſolã ſocietatẽ ꝑ natu
rã. ⁊ cũ carne xpᷣi habebit ſocietatẽ ꝑ vo
lũtatẽ ⁊ amoꝛẽ et ↄſenſuʒ.Et tũc aĩa da⸗/
bit vitã carni ꝓpᷣe ꝑ pᷣmã ſocietatẽ.⁊ re/
cipit vitã a carne xpᷣi ꝑ ſcðᷣam ſocietatẽ.
qꝛ ꝑ illã vniet᷑ et ſociabit᷑ cũ deitate q̃ la/
tet in carne xpᷣi.qꝛ caro vpᷣi eſt caro dei.⁊
eſt plena diuinitate.et ꝑ ↄñs in ea occul
tatũ ẽ oẽ bonũ.Et tũc ſocietas pᷣme car
nis nõ poterit maculare ipᷣam aĩam.q;;
uis ſit vnita cũ ea ꝑ naturã. Uñ magis
eſt ꝓpa et magis ꝓpinq̃ ipᷣi aĩe.ſcʒ caro
xpᷣi qᷓ; caro pᷣma cũ q̃ facit ꝑſonã.et ma/
gis dz diligere illã ſine cõꝑatiõe.qꝛ caro
xpᷣi fuit crucifixa paſſa ⁊ flagellata.ver/

berata ⁊ moꝛtua ꝓpt ſalutẽ aĩe et ꝓ pec/

catis et culpis ſuis.q̃ eueniebãt ꝓpt᷑ ſo

Pollae e

— — — — — — — — C —⸗

E

coͤgato e
CArnig
chꝛiſti:
aden⸗

— — — — — —--- õ

—— — —

anane
nani i
eton⸗
kimtci
inhits
ſaust

„

U tnpo⸗

ilhce

Pin het Neen

„ „ 4

.

liitode ſeͤ
Cto
lini in
iackopii
Gnais o
Ewalt
utinn

„

noricli

naalhre

nian
nid
Minnmn
Mi
ſcaiade
le 11e
ſocni
cinrit
ſacnl
pöman
uuni
Nimoe
,0ℳℳ
nie
ℳ
/
oe
i⸗

Nulla ẽ
cõpatõ

carnis

chꝛiſti 2
ade .

cietatẽ carnis ſue coꝛrupteꝛ liberauit eã

a penis⁊ doloꝛibo eternis.⁊ a moꝛte ꝑpe
tua q̃ debebat᷑ ei ꝓpt᷑ ſocietatẽ cũ pꝛima
carne ſua moꝛtifera.Et iõ debet qntum
poterit ſociari ⁊ vniri ſcdᷣe carni.ſcʒ car/
ni xpᷣi ⁊ relinq̃re ⁊ odio hr̃e carnẽ pᷣmaʒ.
q̃ tãtũ malũ fecerat ei ⁊ facere conat᷑ q̃n/
tum põt.Et iõ ſi ipᷣa poſſet deberet ſoci/
ari ⁊ vniri cũ carne xpᷣi tã ꝑ naturã qᷓ; p
voluntatẽ.vt haberet am bas ſocietates
cũ ea ⁊ totaliter relinqre carnẽ ſuã.⁊ face
re vnã ꝑſonã cũ ea. Sʒ qꝛ nõ poteſt ſo/
ciari ei niſi ꝑ volũtatẽ ⁊ amoꝛẽ⁊ nõ ꝑ na
turã.iõ debet qᷓntũ põt ad minꝰſociariꝛ
vniri ⁊ ligari cũ ea ꝑ voluntatẽ ⁊ amoꝛẽ
vt iſta ſocietas vincat ⁊ ſuꝑet alterã. q̃ſi
ſi nõ eſſet.⁊ ꝓ nihilo reputare pᷣmã ſocie
tatẽ.vt ſicut caro ſcdᷣa eſt nobilioꝛ carne
pma ſine cõꝑatõe.ita ſocietas cum ſcða
carne ſuꝑet ſocietatẽ pꝛime carnis.Que

em eſt comꝑatio carnis generate ⁊ cõce

pte ſine libidine de virgine ꝑ manꝰ ſpũſ/
ſancti.ad carneʒ generatã libidinoſe de
coꝛrupta muliere ꝑ ↄcupiam inoꝛdina/
tiſſimã viri. Et q̃ comꝑatio carnis dei

⁊ filij dei q̃ eſt vnita eternaliter cũ deitate

ad carnẽ hoĩs coꝛrupti.q̃ habet ſocieta/
tẽ cũ neqͥ ſſimo dyabolo: Que etiã com/
ꝑatio carnis incoꝛruptibilis ĩmoꝛtalis
inuiſibilis ſpũalis celeſtis gloꝛificate et
lã deificate.ad carnẽ coꝛruptibilẽ moꝛ/
talẽ viſibilẽ terreſtrẽ ⁊ putrefactibilem:
Que etiã cõꝑatio carnis purificãtis.ſal

uãtis.redimẽtis.viuificãtis. mũdantꝭ.

⁊ lauãtis oẽs anias. ad carnẽ dãnantẽ.
moꝛtificantẽ.maculãtẽ.deturpantẽ ⁊ in
ficientẽ aiam ſibi ↄiunctã: Que etiã cõ/

patio carnis liberãtis aĩiam a pena eter/

na.ad carnẽ obligantẽ aniam ad penaʒ
eternã ꝓpt᷑ ſuã ſocietatẽ: Queetiã cõpa
tio carnis vᷣginalis incoꝛrupte honeſtiſ

ſime ⁊ caſtiſſime. ad carnẽ meretricẽ in/
honeſtã. coꝛruptiſſimã ⁊ inoꝛdinatiſſi /

mã: Sic g̊ ipᷣa aĩa debet fugere qntum
poterit ſocietatẽ talis carnis ſue.⁊ ſi nõ
põt ꝑ naturã.ſaltẽ ꝑ volũtatẽ.⁊ totaliter
ſociari ⁊ vniri cũ alia carne ꝑfectiſſima.
⁊ qꝛ nõ põt ꝑ naturã ſaltẽ ꝑ amoꝛẽ ⁊ vo/

luntatẽ.Ergo ſicut ↄtinue ⁊ inceſſanter
eſt vnita cũ carne pᷣma ꝑ naturã ⁊ ſocie/

tatem naturalẽ ita ↄtinue ⁊ inceſſant᷑ dzʒ

eſſevnita cũ carne ſcdᷣa xp̃iꝑ amoꝛẽ ⁊ vo
luntatẽ.vt ſicut ↄtinue ipᷣa datvitã natu

rale ſue carni ꝑ ſocietatẽ naturalẽ.ita cõ/
tinue recipiat vitã volũtariã a carne xpᷣi

pꝑ ſocietatẽ amoꝛoſam ⁊ volũtariã. Dic
gaiĩia habet duas hitatões ⁊ duo hĩtacu

la qꝛ hʒ duas carnes in qb hz habitare

ſiz pᷣmã habitationẽ carnis hʒ ↄtinue ꝑ/
dere ⁊ inuolũtarie.ſʒ ſecũdã habitatõez

carnis nũqᷓ; pt ꝑdere ſi vult.qꝛ nõ pᷣt ſe⸗

Pari a carne xpᷣi inuolũtarie.nec ꝑ coacti
onẽ.ſʒ ſolũ ꝑ ꝓpꝛiã volũtatẽ.Et ſic anĩa
hʒz eternũ habitaculũ in q̃ põt eternalit
habitare ſi velit. Ut igit᷑ aĩa recipiat ſo/

cietatẽ ⁊ vnionẽ cũ carnexpᷣi ꝑ amoꝛẽ et

volũtatẽ.⁊ ꝑ ↄñs recipiat vitã ⁊ delecta

tionẽ ⁊ refectionẽ ab ipᷣa.⁊ relinq̃t totali

ter vnionẽ ⁊ ſocietatẽ cũ carne pꝛima.⁊

nullo mõ recipiat delectationẽ nec refe⸗/
ctionẽ moꝛtiferã in ipᷣa.iõ xpᷣs dedit car

nẽ ſuã in ſacr̃o iſto ſcʒ coꝛꝑis ⁊ ſanguis

ſui.vt ipᷣa aĩia mãducet ſubaʒ ſue carnis.
⁊ bibat ſanguinẽ ſuũ ꝑ volũtatẽ ⁊ amo/
rẽ. ⁊ inuiſibiliter ſub foꝛmaviſibili rez
qᷓ ↄuertunt᷑ in carnẽ ⁊ ſanguinẽ.Et quia
iſta ſocietas dz eẽ ↄtinua.iõ iſtud ſacr̃m

dz Anuan ⁊ freqntari inceſſanter.

¶O ſicut caro pᷣmi hoĩs ꝑ ſuã multi⸗

plicationẽ ⁊ diuiſionẽ eſt cã młtiplicati
onis ⁊ diuiſionis aiaꝝ.ita caro xpᷣi ꝑ ſu/

—

am vnitatẽ ⁊ ĩdiuiſionẽ eſt cauſa vnitatꝭ

⁊ indiuiſionis animaꝝ.

Tqm̃ nõẽ niſi duplex caro ſczʒ
caro xpᷣi ⁊ caro pᷣmi hoĩs.⁊ vtra
q; eſt cõis caro.licet caro xpᷣi de

ſcendit de carnepᷣmi hoĩs. ſz tñ ꝑ talem

modũ ꝙ nõ potuit eſſe infecta.⁊ iõ ẽ no

ua caro⁊ ↄtraria pᷣme carni Quia igitur
vtraq; eſt cõis oibo aiab.⁊ oĩs anĩa põt
ſociari cũ vtraq; ſil ꝓpt duplicẽ ſocieta
tẽ quã pᷣt hr̃e oĩs aĩa.iõ qꝛ caro xpᷣi ẽ con

„

traria carni pᷣmi hoĩs.ſicut caro pᷣmi ho Caro
xpiẽ cã
vnitatz

minis eſt cã młtiplicatõis aĩaxꝝ.ita caro
xpᷣi eſt cã vnitatis eaꝝ. Vñ caro pᷣmi ho

miĩs mlłtiplicat: diuidit᷑ in infinitas ꝑ/

tes ⁊ poꝛtões.⁊ ſemĩat᷑ ſicut granũ.⁊ iõ
multiplicat᷑ ſic granũ in agro.Et iõ ad
młtiplicationẽ iſtiꝰ carnis młtiplicant
3

–—

Caro a/
de eſt cã
ſepatõiſ
aniaꝝ a

deo

õü S

———-

gie a deo qͥ creat tot aias qᷣt ſunt poꝛtõeſ
carnis.⁊ ſi caro nõ młtiplicaret᷑ nec etiã
gĩe multiplicarent᷑.qꝛ plures aĩe nõ pñt
vniri cũ vna carne ꝑ naturalẽ ſocietateʒ
Attñ oẽs carnes multiplicate ſunt vna

caro.⁊ ꝓ vna carne rep utant qꝛ ab vna
carne deſcendunt ꝑ eundẽ modũ.Et q

etiã qñ multiplicat᷑ caro pᷣmi hoĩs mul/
tiplicat᷑ coꝛruptio malũ ⁊ infectio. iõ ſi/
cut caro ipᷣa multiplicata ẽ cã multipli/

cationis ⁊ młtitudiĩs aĩaꝝ.ita etiã eſt cã

diniſionis ⁊ ſeꝑatõis ipᷣaꝝ aĩiaꝝ a deo ⁊
inter ſe.qꝛ ꝓpt᷑ talẽ ſocietatẽ quã q̃libet
aĩa hʒ cũ carne ſua pbᷣa coꝛrupta q̃libet
anĩia ſeꝑpat᷑ ⁊ diuidit᷑ a deo ⁊ a q̃libet alia
aia p volũtatẽ ⁊ amoꝛẽ.Etiõ caro eſt cã
diſcoꝛdie ⁊ diuiſiõis aĩaꝝ cũ deo ⁊ inter
ſe.qꝛ q̃libet aĩa hʒ ſuã ꝓpꝛiã ⁊ ſingularẽ
carnẽ.⁊ tot aĩe q̊t carnes. Et iõ ſi q̃libet
aĩia ꝑ volũtatẽ ⁊ amoꝛẽ habeat ſocietatẽ
cũ ſua ꝓpᷣa carne.⁊ nõ ſolũ ꝑ naturã ſed
volũtarie.neceſſe ẽ ꝙ ipᷣe aĩe habeãt diui
ſionẽ inter ſeꝛ diſcoꝛdiã litẽꝛ inimiciciã
ꝑ volũtatẽ.qꝛ nõ oẽs amãt vnã carnem
⁊ talis amoꝛ vt iã dictũ ẽ. eſt venenoſus
⁊ moꝛtiferus.Et iõ ex tali amoꝛe neceſſa
rio oꝛit᷑ om̃e malũ.⁊ nullũ bonũ. Sʒ qꝛ

caro xpᷣi nõ pᷣt młtiplicari nꝰ diuidi.ſed

ſp eſt vna realiter numero exñs eadẽ.iõ
qꝛ aĩe hñt vnionẽ ⁊ ſocietatẽ cũ ipᷣa ꝑ vo
luntatẽ ⁊ amoꝛc.ſeqͥ tur Tig ſa eſt cã oĩs
vnitatꝭ ⁊ ↄcoꝛdie aiaꝝ. Vñũ oẽs aĩe pñt
hr̃e vnionẽ ⁊ ſocietatẽ cũ ipᷣa.qᷓ;uis non
ſit niſi vna nec poſſit młtiplicari.qꝛ tal
ſocietas ⁊ vnio eſt ꝑ volũtatẽ ⁊ amoꝛẽ ⁊

noõ ꝑ naturã.⁊ oẽs aĩie pñt amare vnaʒ ⁊

cit ꝓ oĩ/
bus aia
bus

eandẽ carnẽ ſcʒ xpᷣi q̃ crucifixa eſt p oĩb⸗
aiabo.⁊ vna nõ pᷣt ĩpedire aliã.ĩmo oẽs
ſił pñt vniri.⁊ ſociari cũ ea ꝑ volũtatẽ ⁊
amoꝛẽ.Et ꝑ ↄñs oẽs inſil ⁊ ſi eſſent infi
nite pñt recipe vitã a tali carne ⁊ refecti/

onẽ.⁊ iõ ꝑ talẽ vnionẽ⁊ ſocietatẽ oẽs aie

efficiunt᷑ vna aĩa.⁊ vniꝰ volũta vnius
intentiõis ⁊ vniꝰ coꝛdis ⁊ vn amoꝛis.

Et ſic ꝑcarnẽ xpᷣi vnicã.młtitudo aĩiaꝝ

reducit᷑ ad vnitatẽ.⁊ ſic ꝑ carnẽ xpᷣi anie
vniunt᷑ int᷑ ſe ⁊ cũ ðᷣo ꝑvolũtatẽ⁊ amoꝛẽ

Et ſic vna caro xp̃ᷣi ſufficit p oĩbꝛ aĩiabb

ad dandũ eis vitã.Et qꝛ cũ carne xpᷣiẽ
Ynita aĩa eꝰ.⁊ h̊ ꝑ vnionẽ naturalẽ.q qͥ/

6 .
„2

itulus. ccxccii.
ä

dẽ aĩa eſt digniſſima ⁊ ſanctiſſima ideo

etiã oẽs aĩe qñ ſociant᷑ cũ vna carne xpᷣi
etiã vniunt᷑ ⁊ hũt ſocietatẽ cũ vna ania
deifica Et qꝛ ibi eſt etiã deitas.iõ aĩe ha
bent ſocietatẽ ꝑ carnẽ xpᷣi cũ ipſa deitate

Et ſic aie ſociant᷑ ⁊ vniunt᷑ cũ carne xpᷣi

⁊ cũ aĩia xpᷣi.⁊ cũ deitate xpᷣi.q̃re merito
oẽs aĩe efficiunt᷑ vna aĩa.Et ſic xpᷣs dã⸗
do ſuã carnẽ aĩab.dat ſuã aĩam ⁊ ſuam
deitatẽ inſił ⁊ reducit oẽs aĩas ad vnã ꝑ
ſuã carnẽ. Sic g̊ pmo om̃es aĩe cxeũt ⁊
creant᷑ ab vno ⁊ codẽ.qꝛ a deo.⁊ młtipli
cant᷑ ꝑ młtiplicatõeʒ carnis ⁊ coꝛrũpun
tur.deinde iteꝝ reducunt᷑ ad deũ ⁊ mũ/

dant᷑ ꝑ vnitatẽ carnis.⁊ ſic caro ẽ cauſa

młtitudinis aĩaꝝ.⁊ ẽ cã vnitatis ipᷣaꝝ.
1eſt cã q̃re aĩe exeũt a deo ꝑ creationẽ.et
eſt cã q̃re redeũt ad deũ.⁊ ẽ cã dãnatõis
giaꝝ.⁊ ẽ cã ſaluatõis.⁊ eſt cã moꝛtꝭ.⁊ eſt

cã vite ipᷣaꝝ aĩaꝝ. ⁊ ſic oĩa facit caro ſecd

nõ eadẽ caro.Cõueniẽtiſſimũ ⁊ ꝓpoꝛti/
onatiſſimũ ⁊ ſũme neceſſariũ eſt igit᷑ oĩ

gĩe rõnali ĩmoꝛtali ̃ᷣm naturã vnite ⁊ cõ

iuncte carni moꝛtali coꝛrupte ⁊ inficiẽti
coꝛrũpenti ⁊ dati moꝛtẽ ſpũalẽ vt ipa ſo
ciet᷑ ⁊ vniat᷑ ꝑ volũtatem ⁊ amoꝛẽ carni
xpᷣi puriſſime ĩmoꝛtali mũdanti ⁊ puri/

—— ℳ „ .

ficanti ⁊ dãti vitâ ſpũalẽ. Cõueniẽtiſſi⸗

xſpſdat

me etiã xpᷣs ĩ iſto ſacr̃o nutritiuo.ↄſᷣua/ verã car

tiuo.refectiuo.ſuſtẽtatiuo ⁊ vnitiuo dat
carnẽ ſuã verã ad mãducãdũ.vt vniat⁊

ſociet oẽs aĩas cũ carne ſua.⁊ ſuſtẽtet eaſ
⁊2 nutat ⁊ viuificet reficiat ⁊ ꝑficiat. Ne/
ceſſariũ ̊ fuit vt anĩia appꝛopinq̃tet car
ni xpᷣi.⁊ ipᷣa caro appꝛopinãret ei tanta
appꝛopinq̃tõe.q̃ nõ poſſit cogitari ma/

nẽ vt v⸗/
niat

ioꝛ vt fieret ꝑfecta ſocietas ⁊ vnio.⁊ B ũñ

põt fieri niſi ipa caro ſumat᷑ ⁊ capiat᷑re/
gliter p modũ comeſtiõis ⁊ mãducatõ/

nis viſibil. Et iõ neceſſeẽ ꝙ ipᷣa caro xpᷣi

veracit᷑ ſit ↄtẽta in h̊ ſacr̃o ꝓ vita ⁊ ſnſtẽ/
tatõe mũdi.Ecce mirabiliſſimã ſcalã et

Cõtẽta

cõpletiſſimaʒ in ͥ maxio ſacro in ̊ oĩa ĩ iſto ſa⸗/
ↄtinent᷑.qm̃ ibi ẽ pᷣmo foꝛma ⁊ ſpẽs viſi cram̃to

bilis ⁊ ſacr̃alis.⁊ iſteẽ pmꝰ gradꝰ ſcale.
deĩde ſub ſpẽ viſibili ẽ vera caro xpᷣi ĩui/
ſibilis.⁊ iſte ẽ ſcdᷣs gradꝰſcale deinde in
carneẽ ſanguis xpᷣi inuiſibił.⁊ iſteẽ ter/

cigradꝰ. Deinde in carne⁊ ſanguiexpᷣi
eſt ipᷣa aia xpᷣiſctiſſima.⁊ iſteẽ qrtus g/

Lopp
wpicſti
plib
cioſle
ſond

E
e — — ——ʒ— £

D
annep
wani
8iöieh⸗
Padane
anpi
Genoi
Tciodi
nthen
eni
Ueit.
Nenli
Conigun
dnmni⸗
wiant
msiötn
roric
dinnie
tant
itſporn
ckigtoi
nirtch
enßet⸗
ngin
nntpon
ainſ dN,
Gonfrn eie
nmoder fit
Vrrnian N
ſſinal
ſen
Hjac
tatene
Pumnne
fionbi
hutr/
tttd,
den

e1
ia⸗ e
nin ihn
v
vhiſin
in
kin,
en

Aus ſcale.Vltio ĩ carne? ſanguĩe ⁊ aĩia?

tota diuinitas infinita in ꝑſona filij dei.
Et oĩa iſta ſũt realit᷑ in iſto ſacr̃o.⁊ hoc
ꝓpt᷑ carnẽ Eſt gvnũ viſibile ibi ⁊ q̃ttuoꝛ
inuiſibilia.⁊ ipᷣa q̃ttuoꝛ ĩuiſibilia ſũtvnꝰ
xpᷣs.qꝛ caro xpᷣi ⁊ ſanguis xpᷣi ⁊ aĩa xpᷣi
diuĩtas xpᷣi ſunt ipſe xpũs ⁊ vnꝰ xpũs.
Ergo maximꝰmons ẽ xpũs.Suſcipi/
endo igit᷑ ſpẽʒ ⁊ foꝛmã viſibilẽ panis ſu
ſcipit᷑ inuiſibił caro xp̃ᷣi ⁊ latẽs.⁊ ſuſcipi
endo carnẽ.ſuſcipit᷑ ſanguis in carne la/
tens.⁊ ſuſcipiẽdo carnẽ ⁊ ſanguinẽ.ſuſci
pit᷑ aĩla in carne ⁊ in ſanguie latens.⁊ ſu/
ſcipiẽdo carnẽ ⁊ ſanguinẽ ⁊ aiam xpᷣi.ſu
ſcipit᷑ diuitas ĩ eis latens. Si ̊ ſuſcipi
endo aquã baptiſmi exteriꝰ ĩ coꝛpꝑe ex oꝛ
Ainatõe xpᷣi.ſuſcipit᷑ in aĩa tãta gra.q̃n/
tomagis ſuſcipiẽdo iſtud ſacr̃m int in
coꝛꝑe in qᷓ ſuſcipiunt᷑ inuiſibilit᷑ oĩia pᷣdi
cta.ſuſcipiet᷑ gr̃a intꝰ in aia. Ecceꝭ̊ mo/
dicũ viſibile.ſʒ maxĩa inuiſibilia.qꝛ mo
dicũ eſt qð apparet. ſʒ infinitũ eſt qð la/
tet. Ecce igit᷑ videre poſſumꝰ q̃liter iſta
tria ſacr̃a ſqʒ baptiſmꝰↄfirmatõ ⁊ eucha

riſtia faciũt int᷑ ſe qndã ſcalã cõpletã.qꝛ

de pꝛimo aſcenditurad ſcdᷣm.⁊ deſcðo
ad terciũ in ſuſcipiẽdo. Et etiã qdᷣlibet
iſtoꝝ ẽ in ſe ſcala ad aſcẽdẽdũ de viſibili
ad ĩuiſibile.⁊ ſuſcipiꝰ ĩuiſibile ꝑ viſibile.
claratio ꝑ exẽpla iqlit᷑ vna caro xpᷣi
pꝰ exñs idẽ nũero põt eẽ ſil ⁊

D ſel in pluribo ſotibo ſeu locis.

Coꝛpꝰ
xpᷣi eſt ĩ
pklibo lo
cis ſil et
ſemel

it ulus.ccxcih.
Tqm̃ vna ⁊ eadẽ caro xpᷣiẽ vi/
ta oim aĩꝝ ⁊ refectio.⁊ oꝑtet q;
Aoẽs xpᷣian i adulti recipiãt ⁊ mã
ducẽt iſtã carnẽ in ſſto ſacr̃o.cũ oẽs xpᷣi/
ani nõ ſunt ſił in eoctẽ loco coꝛpalit᷑.iðo
ncce eſt ꝙ vna ⁊ eadẽ caro xpᷣi.⁊ vnum ⁊
idẽ coꝛpꝰxpᷣi ſil ⁊ ſeł poſſit eẽ in oĩb ꝑti
bus ⁊ locis mũdi.qꝛ oẽs xpᷣiani indigẽt

iſto ſacr̃o ⁊ dñt ſu mere ipſũ. Uñ qꝛ iſtðᷣ

ſacr̃m ẽ veriſſimũ vt ꝓbatũ eſt.⁊ xpᷣs in

ſtituit⁊ oꝛdiauit vt oẽs ſumãt ſuã carnẽ

in iſto ſacr̃o ſic oꝛdinauit ꝙ om̃s ſumãt

gadquã baptiſmi. cũ iſtud nõ poſſit fieri
ſcʒ ꝙ oẽs ſumãt iſtud ſacr̃m.niſi ſua ca⸗

ro⁊ ſuũ coꝛpꝰqð realit᷑ ↄtinet᷑ ĩ iſto ſacr̃o
ſit in płibo lo ſil ⁊ ſeł.ſeqͥt᷑ de ncc̃itate q
ita pᷣt eẽ ⁊ ita ẽ.ꝙ ſua caro eadeʒ numero

exñs eſt ĩ płib locis.qꝛ h reqͥrit᷑ dencc̃i

tate in ̊ ſacr̃o ꝓpt᷑ oꝛdinatõʒ ſuã.Qnia

ergo ̊ ſacr̃m eſt ſũme veꝝ ⁊ h̊ reqrit᷑ ad

B ſacr̃m.qꝛ veꝝ eſt ↄiunctũ et annexum

de nccitate cũ hoc ſacr̃o.ſeq tur q ita eſt

ꝓvna caro chꝛiſti põt eẽ ⁊ eſt ĩ p łibo locꝭ

realit.qm̃ ſi h̊ nõ eſſetveꝝ.nec ſacr̃m eſſʒ

veꝝ nec xpũs eẽt verax qð eſt ĩpoſſibile.
Ergo ad certificãdũ ꝙ ita eſt. ſufficitoꝛ
dinatio ⁊ inſtitutio chꝛiſti.qͥ nõ eſt men

dax nec põt oꝛdĩare falſuʒ. Et etiã ſiẽ eet·
ncc̃e ꝙ caro chꝛiſti vna ⁊ eadẽ ſit ĩ plib
locis ſił ⁊ ſeł.ita eſt neceſſe ꝙ ſi foꝛma ſen·
ſpẽs panis frãgat᷑ ⁊ diuidat᷑ꝙ vna ⁊ aa ⸗

dẽ caro xp̃i ſit ĩ ſinguł ꝑtibo.qꝛ caro xvi

nõ põt frangi nec diuidi in ꝑtes.qꝛ glo
rificata eſt. Quõ aũt oĩa iſta poſſunt fie/
ri.nõ eſt neceſſe ſcire.ſʒ ſufficit ſcire q; ita
eſt neceſſe eſſe.⁊ impoſſibile eſt aliter eſſe
ꝓpter veritatẽ ſacramenti.ꝙ hoc reqͥrit
ꝙ ita ſit.⁊ etiã ꝓpter honoꝛẽ chꝛiſti qͥ ſa/
cramẽtũ oꝛdinauit.qͥ hoc ſacramẽtũ nõ
oꝛdinaſſet.ſi hoc fieri nõ poſſet.Ad ha/
bendũ em̃ verã certitudinẽ ſacr̃i ⁊ notici
am ſufficientẽ.ſufficit ſcire ꝙ xpũs oꝛdi
nanit ⁊ inſtituit tale ſacrẽm.et videre ꝑ ex

11
reS

Suffie
ſcire qꝙ;

pientiã opꝰet effectũ ſacr̃i.⁊ codſcereqli xpũs I
ter hõ indiget tali ſacro ad ſuã neceſſita/ ſacr̃ᷣm ĩ/

tẽ et vtilitatẽ.ſed quõ H̊ poſſit fieri nõ eſt
neceſſe ſcire.ſʒ ſufficit ꝙ xpũs qͥ oꝛdina/
uit ſciat et cogſcat. ſicut infirmo ſufficit
ꝙ ſciat ꝙmedicꝰqui eſt bonus et verus
oꝛdinauit talẽ medicinã.et ꝙ ſentit in ſe
et in alijs opus et effectũ talis medicine
et cogſcat ſe indigere tali medicina.nec
requiritur ꝙ infirmus ſciat quõ fit me/
dicina.nec qualiter poteſt fiexi:ſed ſuffi/
cit ꝙ medicus qui oꝛdinauit ſciat.Sa/
cramẽta igit᷑ nõ ſunt oꝛdinata vt hõ ſci
at et cogſcat q̃lit᷑ fiãt.ſʒ vt ꝑ ipſa hõ reci/
piat ſalutẽ⁊ gr̃aʒ ⁊ auxiliũ a ðᷣo.⁊ poſtea
ipſa gr̃a ſuſcepta iuuat hoĩeʒ ad cogſcẽ/

ſtituit

dũ ea et vᷣitatẽ ipſoꝝ.Atiñ pꝰqᷓ; hõ ẽ cer

tꝰde vᷣa nccitate pᷣt ad maioꝛẽ claritatẽ qᷓ
rere exẽpla et argumẽta ad mag cogſcẽ/
dũ ipᷣa mirabilia q̃ in iſto ſacr̃o ſũt maio
ra et altioꝛa qᷓ; ĩ aljs ſacr̃is.qꝛ ibi vnuʒ
coꝛpꝰxpᷣi ẽ ſił et ſel in płibo locꝭ.et etiã qꝛ
tãtũ ẽ ĩ pꝑua hoſtia ſic ĩi mag.nſi diuidat

hoſtia ppt᷑ hoc diuidit᷑ xpᷣs ſeu coꝛpus

v 4

Exẽplũ
quõ coꝛ
pus xp̃i
Eĩ plib⸗
locis

4 — . — 2 4 — —

xp̃i in qlibet ꝑteeſt topps. Et iõ ma nis in ſua natur remanebit ſp habebit

gis difficile eſt ad intelligendũ iſtud ſa/

cramẽtũ qᷓ; alia.qꝛ oĩa iſta apparent eſſe
ↄtra ſenſum ⁊ expientiã ſenſus.Ded tñ
nõ eſt miꝝ ſi caro xpᷣi ↄiũcta inſeꝑabilit
cũ diuinitate aſcendat ad iſtũ gradũ.vt
poſſit eſſeſił ⁊ ſemel in pluribo locis: qꝛ

dinitas eſt vbiq; tota ſił. Et qꝛ caro xpi

eſt vnita diuinitati.iõ rõne diuinitatis
põt ſimł ⁊ ſemel eſſe in pluriba locis Si
cut em̃ rõne carnis eſt in iſto ſacr̃o diui
nitas.ita diuĩtas eſt cã q̃re ipᷣa caro põt
ſil et ſemel in pluribo locis eſſe.i UVñ G
p̃t videri in alijs rebo ꝑ exꝑientiã.qꝛvna
res multiplicat᷑ ⁊ eſt tota ſimł ⁊ ſemel in
pluribo locis.ſicut vnũ verbũ totũ eſt ſi/
mul ⁊ ſemel in pluribo aurib.⁊ tñ eſt in
vna aure ſicut in alia.ſed tũ nõ eſt eadeʒ
vox numero ſʒ ſpecie. Si ̊ vna vox ho
minis eſt in pluribo auribo tota cadẽ ſpe

cie.nõne etiã magis oꝑtet dare vnũ gra

dũ carni xpᷣi ⁊ coꝛꝑi ſuo gloꝛificato ⁊ cõ
iuncto cũ deitate.vt ſcʒ vnũ ⁊ idẽ nume/

ro exñs poſſit eſſe in pluribo locis.¶ Itẽ

etiã videmꝰ ꝙ vna dictio ſiue ſit magna
ſiue ſit ꝑua ſꝑ idẽ ſignificat.vt iſta dictõ
rex ſiue ſit ita maẽ ſicut tota terra ſiue ſit
ita ꝑua ſicut vnũ granũ milij.tãtũ ſigni
ficat vno mõ ſicut alio mõ.ita ꝙ ꝑuitas
⁊ magnitudo dictõis nihil variat q̃ntũ
ad ſignificatũ qð ſignificat.neq; ppter
B ꝙ maioꝛ hʒ mai ſignificatum.neq; q;

minoꝛ hʒ minꝰ ſignificatũ.itaↄſoꝛmiter
ꝛ foꝛma panis ⁊ ſpecies ẽ ſicut dictio ſi

ghnificans.⁊ coꝛpꝰ xpᷣi eſt ſicut ſignifica/

tũ.iõ neq; pua foꝛma neq; majꝗᷓ ſen ho-

ſtia.aliqͥd variat.qꝛ tantũ eſt in ꝑua ſiẽ ĩ
magna hoſtia. qꝛ hoſtia ſeu foꝛma viſi⸗
bilis nõ eſt niſi ſignuʒ coꝛꝑis xpᷣi.q;uis
ibi realiter ↄtineat᷑ coꝛpꝰxpᷣi.ſʒ nõ ſiẽ lo⸗
catũ in loco.nec ſicut vinũ in vaſe.ſed ſi⸗

cut ſignatũ in ſigno.⁊ ſignificatũ in di/

ctione.¶ Itẽ etiã q;nis ipᷣa dictio multi
plicet᷑ nõ ꝓpt᷑ h̊ multiplicat᷑ ſignificatũ
imo ſpꝑ eſt vnũ ſignificatũ ⁊ idẽ in ſe ita

q;uis hoſtie in infinitũ młtiplicent᷑. nõ

ꝓpt᷑ h̊ młtiplicat᷑ caro ſeu coꝛpꝰxpᷣi.ſjjñ ſʒ
manet idẽ.Et etiã ſicut ſp qᷓ;diu ipſa di⸗/

ctio retinebit foꝛmã ſuã ⁊ naturã.ſꝑ ha/
bebit ſuũ ſignificatũ.ita q;diufoꝛma pa

bet pꝑte apparebit tota imago q̊ appare/

fieri p̃t. qꝛ diuĩtas trãſmutat aĩaz xpi in

intus ipᷣm coꝛpꝰxpᷣi.Et iõ tãdiu manet
coꝛpꝰ xpᷣi ſub foꝛma panis q;diu rema⸗/
net foꝛma panis.ſʒ ſi mutet᷑ foꝛma pãis
qꝛ nõ remanet ſignũ nec etiã ſignatũ eſt
ibi. Et iõ qꝛ q̃libet ꝑs panis ſeu hoſtia
hʒ ſpẽm ⁊ foꝛmã ⁊ nomẽ panis.iõ in q̃li
bet ꝑte hoſtie.ſiue ſit ꝑua ſiue mañ eſt to
ta caro ſiue coꝛpꝰ xpᷣi.i J tẽ h̊ idẽ etiã pᷣt
declarari in ſpeculo q̃ntũcũq; magno.⁊
ꝙ eſſet ita magnũ ſicut tot mũdꝰ nõ eſft
niſi vna imago vniꝰ homĩs in eo.⁊ tñ ſi —
ſpeculũ frangat᷑ in infinitas pꝑtes.in q̃li

bat in toto ſpeculo integro.⁊ tãtũ appa
rebit in ꝑte ſicut in toto.⁊ tãtũ in vna ꝑ⸗
te ſicut in alia.ita ſiłr ſi eẽt vnꝰ panis ita
magnꝰ ſicut tot mũdꝰſeu hoſtia.nõ eſſʒ
in ea niſi vnũ coꝛpꝰxpᷣi.⁊vna caro ⁊ vnꝰ
xpᷣs.⁊ ſi fierẽt mille ꝑtes vel plures.inq J
libet eſſet totũ coꝛpꝰ xpᷣi idẽ numero.ſed
in ꝑtibo ſpeculi nõ eſſet eadẽ imago nu⸗/
mero ſʒ in ſpẽ.qꝛ oꝑtet dare mag vnuʒ Cuprl
gradũ coꝛpi xpᷣi.ſcʒ vt idẽ numero ſit in Hie in
pluribo ptie hoſtie. ¶ Pꝛeterea etiã põt Quõ ſac
declarari ꝑ xpᷣm q̃li᷑ coꝛpꝰ totũ integrũ xpᷣs ſtii ſügli
pᷣt ↄtineri in tã ꝑua qntitate. Uñ coꝛpꝰ taʒ pnua mnodo
xpᷣi eſt factũ ſpũale.⁊ trãſmutatũ in na- hoſtias
turã aĩe qᷓntũ fieri põt.qꝛ ſicutvidemꝰ q; D
aĩa nr̃a q̃ eſt ſpũalis ⁊ ſine q̃ntitate.trãi
mutat illa q̃ recipit in ſe ad ſuã naturã.⁊
ad modũ ſuũ ſpũalẽ.vt qũ recipit iſtam
lIr̃aʒ a.tũc reducit eã ad ſpũalitatẽ.ita q;
q́;uis a.ſcriptũ ſit coꝛpaleꝛ⁊ magnũ⁊ q̃n
tũ.latũ ⁊ longũ.attñ qn eſt in aĩa nõ eſff
longũ nec latũ nec expᷣſſuʒ. ſʒ eſt totũ ſił
ad modũ aĩe.ita ↄfoꝛmit᷑ coꝛpꝰxpᷣi qꝛ eſt
glłificatũ ⁊ reductũ ad ſpũalitatẽ qᷓntuʒ

ſuã naturã qᷓntũ fieri pᷣt.⁊ anĩa deificata
cũ diuĩtate deificauit coꝛpꝰ ⁊ trãſmuta/
uit in ſuã naturã ⁊ aſſilauit ipʒʒ ſue natu/
reqntũ fieri pᷣt.Et coꝛpꝰxpᷣi nõ occupat Coꝛpꝰ
locũ nec ẽ põderoſuʒ ⁊ pᷣt eẽ totũ in pun xpᷣiñ oc
cto ſineextẽſiõe ſine lõgitudiĩe ſine latitu cupat lo
dine⁊ ſine ꝓpfunditate eo mõ ſiẽ ip̃e xðs cum
vult.Et iõ coꝛpꝰ xpᷣi in iſto ſacr̃o nõ oc/
cupat locũ nec ponderoſum nec extẽſuʒ
nec longũ nec latũ nec ꝓſundũ.ſed om̃s
cius ꝑtes ſũt ſimul.⁊ ideo põt cẽ inqcũ⸗

ſlcher
nnene
Snng
fengi
etitk
glanf⸗
ni
zckt⸗
Nigii⸗
mgor
icick
doorſi
Nrs ni
he
ung
ünmmg
Pogtͤt
luric
de
nahi
nen
nepot
nugm
mmooan,

Cprihn
uig
M
„7 4

q; pte hoſtie qntũcũq; pua totũ ſił. Uñ

hocvidemꝰ pꝑ expientiã in reb coꝛꝑalib⸗

qꝛ imago rei coꝛpalis qᷓntũcunq; res ſit
magna eſt tota ſil.nec eſt longa nec lata.

nec extenſa.nec ꝓfunda nec ponderoſa.

nec groſſa.nec ſpiſſa.⁊ tñ apparet longa

⁊ extenſa ⁊ ampla.⁊ groſſa ⁊ magᷓ.ſj nõ

eſt. Uñ vna magna eccłia ĩmo vna tota

ciuitas maxia intrat ꝑ pupillã oculi no/

ſtri.qᷓ eſt ſicut punctꝰ indiuiſibil.⁊ hõ in
nocte videt totã illã ciuitatẽ in ſomnis

cũ ꝓpa ſua foꝛma.⁊ magnitudie ſine di /
minutõe.⁊ tñ imago illa qᷓ eſt intꝰ in aia
eſt ſicut punctꝰ indiuiſibil.qꝛ intrauit ꝑ

pupillã oculi. Ita ↄfoꝛmiter cũ coꝛpus

1 xpᷣi ſit magꝭ ſpũale q; illa imago q̃ trãſit

ꝑ pupillã.pᷣt eſſe totũ ſib in puncto.⁊ tñ
habebit oẽs ptes ſuas ſine diminutiõe.
VUVñ qꝛ coꝛpꝰxpᷣi in iſto ſacr̃o ẽ ꝓpt᷑ aĩaʒ
ad trahẽdũ aĩam ad ſe.⁊ vt ania vniat᷑
rxroo pꝑ amoꝛẽ.iõ dʒ ibi eſſe mõ ↄuenienti
Anſe. 1 nõ mõ ↄtrario. ⁊ iõ dʒ ibi eſſe mõ
Coꝛpnſ ſpũali.⁊ nõ mõ coꝛꝑali.nꝰ q̃ntitatiue nꝰ

xpᷣi ẽ in localiter nec occupatiue nec groſſe.quia

B ſacco tũc diſcoꝛdaret ab aia.⁊ qdðᷣãmõ reduce
ſpũali ret aĩaʒ ad coꝛꝑalẽ materiã ⁊ qᷓntitatiuã
modo ⁊2 groſſom ⁊ aĩaleʒ.⁊ ipᷣa aĩla in iſto ſacr̃o
dʒ tota mutari ĩ meliꝰ⁊ ĩ altioꝛẽ naturã.
qꝛ eſt ſacrẽ̃m tranſmu tatiuũ.⁊ iõ nihil dʒ
eſſe ĩ iſto ſacr̃o repugns aĩe ⁊ nature ſue
Et iõ nullo mõ ipᷣa ania in iſto ſacro dʒ
cogitare nec q̃rere.nec qntitatẽ nec locũ
nec lõgitudinẽ nec latituainẽ nec ꝓfun/
ditatẽ nec groſſitudinẽ nec ſpiſſitudinẽ
nec põderoſitatẽ nec extẽſionẽ nec colo/

rẽ nec ſapoꝛẽnec figurã.nꝰ aliqͥd qð poſ

ſit ꝑcipe aĩal bꝛutũ.qꝛ oĩa iſta ſũt ↄ natu
rã ipᷣi aĩe.⁊ ei ñ ↄueniũt talia q̃rere.ſʒ ſo
lũ dʒ q̃rere ⁊ cogitare ſpũalitatẽ ⁊ illud
pᷣciſe qdðᷣ vᷣba ſignificãt ⁊ nõ płꝰ.qꝛ h̊ qð
videt᷑ eſt ſicut vox ⁊ ſonus.⁊ hoc qð ibi
ↄtinet᷑ eſt ſicut ſignificatũ vocis.⁊ ipſuʒ
ſignificatũ nõ eſt longũ nec latũ.nec põ
deroſum. nec qᷓntũ nec locatũ inqntum
ſignificatũ: Sicut ergo ſe habet ſignifi/
catũ ad ſonũ vocis.ſic ſe habet coꝛpus

chꝛiſti in iſto ſacramẽto ad foꝛmã ⁊ ſpe/

ciem que videt᷑. Et ideo ſicut ſignifica/
tum inqntũ ſignificatũ p ſonũvocis nõ
ſignificat᷑ vt qntitatiuũ nec vtĩ loco nec

vt ꝓfundum.nec vt longũ.nec vt latum

⁊ ſic de alijs.ita coꝛpus chꝛiſti inqntuʒ

in iſto ſacra mẽto nõ ſignificat᷑ per ſpeci/

em viſibilẽvt q̃ntitatiuũ.nec vtoccupãſ
locũ.nec vt longũ.ſʒ t̃ vt coꝛpꝰxpᷣi.Et
ſicut ſignificatũ recipit intellectuʒ tm̃ et
nullo mõ ſenſuʒ.⁊ ipᷣe ſonꝰ voc reſpicit
ſenſuʒ.qꝛ ſignificatũ timſmõ ꝑcipit᷑ ꝑ in/

tellectũ⁊ nõ ꝑ ſenſũ.⁊ ſenſus tmmõ ꝑci/
pit et audit ſonũ vocꝭ et nõ ꝑcipit ſigni/
ficatũ.iõ ſignificatũ ẽ ſpũale et intelligi/
bile.⁊ hʒ modũ intellectꝰ⁊ nõ hʒ moduʒ

ſenſus.⁊ ꝓpoꝛtionat᷑ intellectui ⁊ nõ ſen

ſui.Et iõ aĩal bꝛutũ qꝛ nõ hʒ intellectuʒ.

ſʒ tm̃mõ ſenſuʒ.nõ pᷣt ꝑciꝑe ſignificatũ.
ſʒ ꝑcipit ſonũ vocꝭ. Ita ſiłr coꝛpꝰ xpᷣi in

qntũ eſt ſignificatũ ꝑ ſpẽm viſibilẽ reſpi

cit tm̃mõ intellectũ et nullo mõ ſenſum.
et ia ſpẽs viſibilis panis.reſpicit ſenſũ

viſus. et ſenſus viſus tm mõ reſpicit et

videt ſpẽm et foꝛmã panis viſibilẽ. Et
iõ ipʒʒ coꝛpꝰxpᷣi ẽ ibi mõ ſpũali.⁊ hʒ mo
dũ intellectꝰ⁊ nõ ſenſus.et ꝓpoꝛtionat
imntellectui ⁊ nõ ſenſui.Et iõ aĩal bꝛutuʒ
pᷣt videre et ꝑcipe ſpẽʒ viſibilẽ.ſʒ nõ coꝛ⸗/
pus xp̃ᷣi ibi ↄtentũ et ſignificatũ. Siẽ ů
aĩa facit diſtinctionẽ et diuiſionẽ int᷑ ſo/
nũ vocis et ſignificatũvocis.ita dʒ face
re diſtinctionẽ et diuiſioneʒ in iſto iacr̃o
inter ſpẽm et foꝛmã panis viſibilẽ.⁊ coꝛ
pus xpᷣi iuiſibile. Sic ̊ añq; ibi eẽt coꝛ
pus xpᷣi ĩ paneerãt duo q̊ꝝ vnũ ꝑcipie/
bat᷑ ꝑ ſenſum viſus.et aliu ꝑ intellectuʒ
qm̃ ſpẽs et foꝛma panis ꝑcipiebant᷑ per
ſenſuʒ viſus tm̃modo quã etiã videbat
et ꝑcipiebat anĩal bꝛutũ.et ſubſtãtia pa/
nis ꝑcipiebatur ꝑ intellectũ et nõ ꝑ ſen/
ſum.quia anĩal bꝛutũ nõ poteſt pcipere
ſubſtantiã panis inuiſibilẽ. Et ideo ali/
ud eſt foꝛma panis et aliud ſubſtãtia pa
nis. Unde in ſomnis ⁊ in ſpeculo appa
ret foꝛma panis. et tamen nõ eſt ſuſtan⸗/
tia panis.et homo vere ſcit ꝙ ipſe videt
de nocte et in ſpeculo foꝛmam et imagi/
nem panis.⁊ ꝙ ibi non erat ſubſtantia
panis. Ita confoꝛmiter in hoc ſacramẽ
to eſt foꝛma panis vera ⁊ ſpecics pꝛin/
cipalis.ſed ſubſtantia panis non eſt ibi.
quia mutata eſt in coꝛpus et in carnem
Cbꝛiſti virtute verboꝛum ſignifican/

Bꝛutũ
vidzʒ ſpe
ciẽ ſʒ nõ
coꝛpus
XPt

In h ſa
cro nõ ẽ
ſubᷣa pa
nis

poꝛeũ.nec occupãs locũ.et tota ẽ ĩ qua/

tiũ et faciẽtiũ talẽ trãſmutatõez. et rema
net tm̃mõ realis ſpẽs panis ſine ſubſtã

tia panis. Et ideo ſicut ſubſtantia pa/

nis ſe hʒ ad foꝛmã panis.ſic ſe hʒ coꝛpꝰ
xpᷣi ad ſpeciẽ panii.Et qꝛ ſuba panis ſo
lũ pcipiebat᷑ ꝑ intellectũ et nõ ꝑ ſenſum.
ita ſiłr coꝛpuschꝛiſti ibideʒ exiſtẽs loco
ſube panis.pcipit᷑ ꝑ intellectũ⁊ nõ ꝑ ſen

ſuʒ. Et qꝛ ſuba panis ĩ ſeↄſiderata.⁊ in

q;tũ ꝑcipit᷑ ꝑ intellectũ.nõ eſt longa nec
lata.nec ꝓfunda.nec põderoſa.nec colo
rata.nec viſibił.nec tãgibilis.nec habẽſ
ſapoꝛẽ.nec ꝑceptibił ꝑ aliquẽ ſenſũ coꝛ/

libet ꝑte vbiẽ foꝛma panis.et nõ ẽ mag

LCoꝛpꝰ
xpᷣi ẽ to/
tü in q̃li
bet ꝑte

modũ intellectꝰ.et hʒ oẽs ↄditões ſuꝑi/

Quõ
coꝛpus
bi ſit in
ſacro

ſuba panis ĩmagna qᷓ;titate qᷓ; ĩ parua.
ita ſiłr ipᷣm coꝛpꝰxpᷣi qd ẽ loco ſube.nõ ẽ
longũ.nec latũ.nec ꝓfundu.nec põdero
ſum.nec coloꝛatũ. nec viſibile.nec tãgi/
bile.nec habẽs ſapoꝛeʒz. nec ꝑceptibile ꝑ
aliquẽ ſenſũ coꝛꝑis.nec occupat locũ.⁊
ẽ totũ ĩ qualibet ꝑte vbi ẽ foꝛma panis.
2 nõ ẽ magis ĩ magna qntitate qᷓ; i ꝑua.

⁊iõ ẽ ibiad modũ ſube panis ꝑ ſe ↄſide
rate.⁊ ꝓut ꝑcipit᷑ intellectu. Etiðo ſicut

ſuba panis ꝓut ꝑcipit᷑ ab ĩtellectu. habʒ

us dictas. qꝛ inq;tũ pcipit᷑ ꝑ intellectuʒ
nõ hʒ qntitatẽ nec extẽſionẽ.necẽ ĩ loco.
nec occupat locũ.⁊ ſic de alijs.ſed eſt ad
modũ ſignificati reſpectu vocꝭ.⁊ ꝓpoꝛ/

tionat᷑ intellectui. ita ſilłr ſe hʒ ĩ ſacramẽ/

to ipſuʒ coꝛpꝰxpᷣi.Qui &̊ vult intelligere
quõ coꝛpꝰxpᷣi eſt in iſto ſacro.neceſſe eſt
q; ↄſideret ſubaʒ panis purã ⁊ ſolã ꝓut
intellectꝰ ꝑcipit eã.⁊ inqntũ cõꝑat᷑ ad in
tellectum.qꝛ ſuba panis ꝓut reſpicit in/
tellectũ ⁊ ꝑcipit᷑ ꝑ intellectũ.mutat᷑ ĩ coꝛ

pus xpᷣi.⁊ nihil qð poſſit ꝑciꝑe ſenſus.

mutat᷑ in coꝛpꝰ xpᷣi. Sic g in pane ſunt
duo.vnũ qð tm̃ ꝑcipit᷑ ꝑ intellectũ.⁊ ali

ud qð pcipit᷑ ꝑ ſenſum.⁊ illud qð ꝑcipi/
tur ꝑ intellectũ tm̃ mutat᷑ in coꝛpꝰ xpᷣi.et
totũ illud qð ꝑcipit᷑ ꝑ ſenſuʒ viſus rema
net.qꝛ iſtud ſacr̃m eſt ꝓpt intellectũ ⁊ li/
beꝝ arbitriũ ⁊ nõ ꝓpt᷑ ſenſum. ⁊ iõ illud
qð ꝑcipit᷑ ꝑ intellectũ. mutat᷑ tm̃ in coꝛ/
pus xpᷣi.⁊ ſub illo mõ ꝑ quẽ ꝑcipit᷑ ꝑ in
tellectũ.⁊ ꝑ illũ modũ ꝑcipit᷑ ꝑ quem ſi/

gnificat᷑ ꝑ vocẽ ſignificanteʒ. qꝛ intelle⸗

n

ctus pᷣmo ĩtelligit ⁊ poſtea ꝑ vocẽ ſigni
ficat.⁊ eo mõ q̊ intelligit. eo mõ ꝑ voceʒ
ſignificat᷑ Sic g̊ᷣ ipſa ſuba panis ſub il⸗
lo mõ q̊ eſt intellecta ꝑ intellectũ ⁊ ſigni
ficata ꝑ vocẽ mutat᷑ ⁊ ↄuertit᷑ in coꝛpuſ
xpᷣi. DSicut in iſto ſacr̃o dʒ ipſa aĩa intel
lectualis trãſmutari in xpᷣm inq̃ntũ dit/
fert a bꝛutis ⁊ a ſenſibo coꝛꝑalibo. ita ſilr
in iſto ſacr̃o nõ dʒ ↄuerti in coꝛpꝰxpᷣi ni/
ſi illud pᷣciſe ⁊ tm̃mõ qð ꝑcipit᷑ ꝑ intelle
ctum ꝑ quẽ ania differt a bꝛutis.Et oia Quefi/

q̃ fiũt in ſacr̃is dñt ꝓpoꝛtionari ipſi aie untĩſa/

iuxta ſuũ modũ ⁊ inqntũ eſt intellectua cr̃is de/
lis.⁊ differt a bꝛutis.Et qꝛ coꝛpꝰ xpᷣip/ bẽt pꝛo/
us exiſtit añqᷓ; ſuba panis ↄuertat᷑ ĩ ipʒ poꝛtõna
iõ tota illa foꝛma panis q̃ videt᷑ẽ q̃ſi ve/ riaĩe
ſtimẽtũ et indumentũ coꝛꝑis xpᷣiaccidẽ
tale.et ſic coꝛpꝰchꝛiſti eſt indutũ et veſti
tũ veſte aliena.Et ipſa foꝛma pãis.q̃ añ
hẽbat modũ accidẽtꝭ ⁊ inherẽtis.et q̃ ſu OQOuõ
ſtentabat᷑ in ipſa ſuba panis.recipit mo acciden
dũ nouũ et nobilioꝛẽ et dignioꝛẽ.qꝛ reci tia ſintĩ

pit modũ ſube.qͥ ſine cõꝑatione excedit iſto ſa/

modũ accidentis.qꝛ ipſa foꝛma et ſpẽs cramto
panis q̃ eſt accidẽs ꝑ ſe exiſtit ⁊ in nullo
ſuſtentat᷑ tãq; in ſubiecto.Et ſic oĩa di/
gnificant᷑ et melioꝛant᷑ ac exaltant᷑ ĩ iſto
ſacr̃o.qꝛ ipſa ſuba panis trãſit et ↄuerti
tur in coꝛpꝰchꝛiſti gloꝛioſiſſimũ.et ipſa
accidẽtia q̃ vident᷑ recipiũt modũ ſube
et nõ płꝰaſcẽdere pñt.et tota ſpẽs et tota
foꝛma panis q̃ ↄtinet oĩa accidentia fit
veſtis et indumẽtũ coꝛꝑis chꝛiſti et ipſi
us dei et hoĩs Et q̃ maio: dignitas?Et
iõ dz ipſa ſpẽs panis et vinii magna re
uerẽtia et in magno honoꝛe haberi tãcq;ᷓ
veſtis chꝛiſti ihu filij dei regẽ eterni. Et
hec maxiĩa fuit benignitas et humilitas
chꝛiſti. ꝙ ipſe velit eſſe veſtitꝰtã humili⁊
ſimplici veſte.et intãtũ ſe hũiliare vt ita
ſe appꝛoximet hoĩbo. Pꝛimo em̃ voluit Xp̃s in/
chꝛiſtꝰindui veſte carnis nr̃e moꝛtalita quit du
tis et illã accepit ab intemerata et incoꝛ/ ꝗas veſteſ

rupta vᷣgine ſcʒ maria mf̃e ſua glioſa in ppt no

qua dignatus eſt homibus apparere in
hoc mundo.et pꝛedicare verbo et exem/

plo ⁊ poſtea ĩ carne ſpᷣire moꝛtẽ turpiſſi

mã et amariſſimaʒ ꝓ nobis. Secundo
voluit inqui veſte panis.q̃ eſt veſtis in/
ferioꝛ. Sicut eĩ panis ab hoibeꝓ cibo

.

—— 2 — — —

wrſe
inan
Nliitn
mnepride
Uhinſe
bpriin
Depind
ns Hin ſ
mmipli nie
unlm Se
npſczt ti
nontißß
ckiiſe i
Griiid
Muicz
hioi
msci
3ed
nioigtt d
vrmnt ie⸗
nmabid
ut nll
Eſctinde
uliſtn
ta u
inuaie
noci ſ
hisnt
Kdenut
deiti
hgnird
inge
ſ
gan
abond
Kübeni.
töo⸗

=

.

E⸗

Ti. ccxciii.

ſumptus mutat᷑ in carnẽ ſanguinẽ coꝛ
pis aſſumẽtis ipᷣm panẽ ita ſiłr iſtud ſa
cramẽtũ euchariſtie ſumptũ a fideli xpᷣi
gano trãſſubſtãtiat aiam ipᷣiꝰ in xpᷣm.⁊ fit
vnꝰ⁊ idẽ cũ xpᷣo in ſpũ ⁊ veritate. Sic
ergo iuduit ſuã diuinitatẽ pᷣmoveſtecar
nis vt hoĩbo ſic appareret qͥ in ſua diui/
nitate videri nõ potuit.⁊ carnẽ ſuã veſti
nit veſte panis.Pꝛimã veſtẽ fecit ꝑ ſeipᷣʒ⸗
ſed ſcdᷣam fabꝛicãt hoĩes. Pꝛimo em̃ di
uinitatẽ ſuã induit veſte carnis ⁊ huma
nitatis vt poſſet moꝛi⁊ patiꝓ hoĩe. De
inde veſtiuit carnẽ ſuã veſte panis vt eſ
ſet nutrimẽtũ ⁊ refectio ac alimẽtũ ſano
rũ ⁊ infirmoꝝ Sic igit᷑ in iſto ſacro oĩa
crxaltant᷑ dignificant᷑ ⁊ melioꝛant᷑.Quã/
to magis ipᷣa aĩia deuota ꝓpt᷑ quã iſtðᷣ
veunerabile ſacrm eſt oꝛdinatũ inſtitutuʒ
ac ↄſecratũ debet ſe eleuare a carnalib ⁊
mũdanis ⁊ trãſitoꝛijs rebo ⁊ deſideris
⁊ recipe exaltatõeʒ ⁊ dignitatẽ ab ipſo et
incoꝛꝑari iſto ſacro ac deificari hic in gG
tia ⁊ in regno ipſi ſacr̃i dei ⁊ homiĩs filij
.dei ⁊ regis eterni.⁊ acciꝑe głliam ⁊ beati
tudinẽ ſine fine cũ ſanctis angelis.⁊ cuʒ
oib ſpiritib btis.ad quã dignet᷑ nos ꝑ

Je Peilarnni ihs xps Amen.

Ouartũ ſacrm eſt ſacẽm pnie. ⁊ eſt ſe⸗

. te cũda ſcala iteꝝ lapſi ⁊ ſpũale medicamẽæ

ℳ Ei5 ho xpian? ppt offenſam ptra rp̃ʒ
aA Gmiſſam poſt baptiſmũ pdidit nouu;
eſſe ⁊ vitã ſpũalẽ. recupat iteꝝ nouã vitã
pditã.⁊ fit ei remiſſio ⁊ indulgẽtia ⁊ ab/⸗

ſoluit᷑ ab obligatõe infinita ⁊ abluit᷑ ⁊ la
uat ab omi recõciliat᷑ rvõʒo.

Zitulus.ccxciiij.

ccłxxv. iam dictũ eſt ſugi ꝙ vita ſpo⸗

D rituał aſſiłat᷑ vite coꝛꝑali.iõ
ſiẽ in vita coꝛꝑali eſt hmo generatio.de/
inde augmẽtatio.tercio ↄtinua nutritio
ita ſiłr invita ſpũali.bᷣmo fuit neceſſaria
generatio ſpũalis.⁊ hec fuit baptiſmꝰ.⁊
deinde augmẽtũ ſpũale.⁊ B erat ↄfirma⸗
tio. deinde nutrimẽtũ ſpũale.⁊ h̊ erat eu
chariſtia Et iõ ſicut in vita coꝛꝑaliſi hõ
eſſet ĩpaſſibilł.ita ꝙ nõ ↄtingeret eũ infir
mari.ſufficerẽt iſta tria.videlicʒ genera/
tio. augmęetatio. et nutritio.ita ſilr eſt in

De penitentia

vita ſpũali.ſi hõ eẽt ĩpeccabił ſufficerẽt
ei iſta tria ſacra.ſcʒ regeneratõis.ↄfirma
tõis.et euchariſtie. Sʒ qꝛ ↄtingit hoĩeʒ
infirmari et incurrere moꝛbũ moꝛtalem
aut piculoſuz.ex q̊ pᷣt moꝛtẽ incurrere et
pꝑdere vitã coꝛpalẽ.ita etiã põt hõ incur
rere infirmitatẽ ſpũalẽ q̃ eſt pctm̃.ꝑ qð
põt ꝑdere vitã ſpũalẽ.Et ſiẽ in vita coꝛ⸗ Pniĩia ẽ
pali eſt medicia coꝛꝑal ᷓ infirmitas cu/ medici/
rat᷑ coꝛꝑal.ita ẽ etiã in moꝛbo ſpũali re/ na ſpũa
mediũ qð aufert petm̃.et ẽ pnia.q̃ ẽ me⸗/ lis
dicina ſpũał. Hã aliqs põt ꝑdere graz
ſibi in baptiſmo datã pꝑ pctm̃.qꝛ hõ hʒ li
bertatẽ naturalẽ ⁊ libeꝝ arbitriuz. Et qꝛ
gra nõ eſt de natura liberi arbitrij.qꝛ ali
ud eſt gra ⁊ aliud ẽ natura vt iã declara/

tũ eſt.iõ põt etiã gr̃am relinqre et facere Ti. ccl/

ↄtra illã et eã ꝑdere.qꝛ mẽbꝛuʒ ſanũ põt xxij.
pꝑdere ſenſuʒ ⁊ motũ. et eſt ſile de mebꝛo
reſpectu capit.et de xpᷣiano reſpectu xpᷣi
Dicut ̊ mẽbꝛũ põt ꝑaliticari.qꝛ nõ hʒ
fluxũ ſpirituũ a capite.ita põt hõ ꝑaliti/
cari.qꝛ nõ hʒ fluxũ gr̃aꝝ a xpᷣo.quiẽ ca/
put oim xpᷣiãoꝝ.et maxĩe.qꝛ hõ indiget
mulctiplici gra cũ ↄſtitut ſit inter inimi/ .
cos ſpũales. q̊s ipſe ſꝑ bellare neceſſa

riat᷑ et niſi ipᷣe legitie certaueritvincit᷑⁊

nõ coꝛonabit᷑.Et qꝛ nõ pᷣt vinci niſi vo
lũtarie. ſi vincit᷑ volũtarie vincit᷑.et iu/
ſte tũc indicat᷑.Ex q̊ ẽ qlibet xᷣianꝰpõt Pnĩa ẽ
incurrere infirmitatẽ ſpſᷣalẽ ſcʒ pctm̃ pꝰ nccaria
baptiſmũinccaria fuit hoĩ medicina cu
ratiua ⁊ medicamẽ ſpirituale ſcʒ pnia.ꝑ
quã poterit euadere moꝛtalẽ infirmitatẽ

gie ⁊ recuꝑare ſanitatẽ ⁊ graʒ quã habu

it ꝑ baptiſmũ.Eth̊ ẽ ſicut qũ hõ cecidit
in ĩfirmitatẽ coꝛꝑalẽ tũc medicĩa curãs
eſt nccaria Et qꝛ xpᷣs opat᷑ i hoĩe ꝑ ſacfca
viſibilia et mãifeſta.iõ oꝛdinauit ſacc̃m
pniĩe.tanq; veꝝ medicamẽ moꝛbiſpũał
ad deſtruẽdũ pcim̃ et offenſaʒ cõmiſſaʒ
pꝰbaptiſmũ.Quãuis ei añ receptõʒ ba
ptiſmi ſit nccaria hom adulto.atti illa
pnianõ eſt ſacrẽm.qꝛ iuiſibił ẽ et occulta
qꝛ nihil apparʒ extra ð illa pnĩia Et ĩideĩ
ſacr̃o optʒ eẽ aliq ſig ext᷑ioꝛa q ſignificãt
rẽ iuiſibilẽ q̃ fit intꝰ in ala. Et qꝛ medici
na ĩiuiſibił illiꝰpcti culpe ⁊ offeſe deũ.
eſt va remiſſio indulgẽtia et venia ex ꝑte
dei qꝛ tunc vere deſtruit᷑ peccatum ⁊ of⸗

fenſa deletur. qñ remittit᷑ datur venia

tia interioꝛ ſeu odiũ ⁊ triſticia ⁊ doloꝛ de

inimicũ dei capitalẽ⁊ illũ hoſpitaretnu tee
ab illo ↄtra quẽ facta eſt.quia culpa ⁊ of triret ⁊ defẽderet: Et etiã quõ poſſet pla ””ü
fenſa obligat hoĩem offendentẽ illi qͥ of· ceredeo.qui etiã placeret ⁊ manuteneret
fenſus eſt.⁊ cõtra quẽ peccauit.quia ta/ 1inimicũ dei capitalẽ: Et ideo neceſſe eſt ́”́”U?ÿæ
lis nature eſt culpa.⁊ quot culpe tot ob/ ſihomo vult mereri ⁊ reciꝑe indulgen/ 4²
Contri/ ligatiões ⁊ tot debita.⁊ quia vera indul tiam ⁊ amiciciã ⁊ ſocietatẽ dei ꝙ impu/
tio eſt ne gentia nõ poteſt recipi niſi culpa⁊ offen gnet ⁊ odio habeat totꝭ viribo ⁊ toto cortꝛkf Adoce
ceſſaria ſa diſpliceat.nec aliquis poteſt neq; me gde ipᷣm peccatũ ⁊ culpã.quia illa ſola cõ tiͦ gai
ad delẽ/ retur reciꝑe veniã.niſi diſpliceatei malũ trariat᷑ ⁊ inimicat᷑ deo.⁊ maxime ex ho dro ſüt 4
dũ pec / feciſſe.quia om̃is culpa eſt voluntarig. quia ipᷣemet homo exũs in culpa gene⸗ Ncerin
catum ⁊ ideo nõ poteſt deſtrui nec deleri niſi ꝑ rauit ipᷣm peccatũ de ſeipᷣo.⁊ ; debet ipʒ ð
ↄtrariũ.videlicet ꝙ ſicut fuitvolũtaria. impugnare oiba modis quibo poteritĩ/ i
fiat inuoluntaria ⁊ diſpliceat.aliter ipſa terius ⁊ exteri.⁊ ipᷣm accuſare oꝛe⁊ coꝛ
maneret in vigoꝛe ſuo.Et ſic duo ſũt ne de.⁊ oꝑari ad eius deſtructionẽ verbo ⁊ “M f
ceſſaria ad deſtructionẽ ⁊ deletionẽ ipᷣiꝰ oꝑe.quia aliter nõ merebit᷑ indulgentiã. Pctm̃ ẽ 1
peccati ſen culpe ⁊ offenſe ↄtra deũvnũ Etiã ex alio q homo nõ habet maioꝛez maximꝰ “
erx pte dei offenſi. ⁊ hoc eſt remiſſio ⁊ in nec deterioꝛẽ inimicũ qᷓ pctm̃.qꝛ pecca/ inimii
dulgentia ⁊ venia.⁊ aliud eſt ex ꝑte ho /⸗ tum nõ obligat eũ ſolũ ad penã tpalem bois xh
minis offendentis ⁊ peccãtis.⁊ hoc eſt ſed eternã ⁊ ſepat ipᷣm a deo ⁊ ab amici⸗ ⸗“
vera diſplicentia ⁊ triſticia ſeu doloꝛ. qi cia oĩs gaudij ⁊ quietis.⁊ ꝑ ↄtrariũ deij ſcfipe
offendit deũ.⁊ niſide hoc triſtet᷑ ꝛ nomĩ cit ipᷣm ad dyabolũ ⁊ ad oẽm triſticiã ⁊ mnline .
diſpliceat nõ poteſt mereri indulgentiã doloꝛẽ. Ideo homo debet ↄtra ipᷣm pu⸗ .
⁊ remiſſionẽ de offenſa.Etqꝛ radix pec· gnaretota ſua potentia. ſicut ↄtra inimi
cati eſt voluntas.ideo requiritur ꝙ ho⸗ cum ſuũ moꝛtalẽ. ⁊ vindicare ſe de ipſo-
mo ꝓponat in coꝛde ſuo nunq; offende- tanq; ab inimico ſeueriſſimo ⁊ expellere HWD
re deil. aliter nõ eſſet vera diſplicetig. Et ipm ⁊ occidere.Et quia peccatũ eſt etiãẽ Onò ꝑ
reqritur eti ꝙ hõ cognoſcat ſe offendiſ inimicus ſecretus ⁊ occultꝰ.q; de ipius pꝓfeſſiõʒ
ſe deũ ⁊ mali feciſſe ⁊ peccaſſe ↄtra ſm natura eſt velle occultari.cũ ergo inimi/ expellit
aliter nõ poſſz ei diſplicere nec poſſet do ci eius domeſtici eius ideo hõ potrariũ peccatũ
lere deũ ſe offendiſſe. Requiritur etim debet ipᷣm diſcoopire ⁊ maniteſtare per
wwhõ habeat ſpem recipiendi indulgen / ↄfeſſionẽ.⁊ ſic ipᷣm impugnare et expel⸗
tiam ⁊ veniã a deo.quia aliter nihil ei p/ lere.Aliter ſi bomo tenet ipᷣm ſecretum.
ficeret talis diſplicentia ſeu doloꝛ qꝛ ad tunc nutrit ipᷣm ⁊ ↄfoꝛtat ⁊ radicat ipᷣm
hocoꝛdinatur Sic ergo expte deioffen quia facit ſibi qð eius natura deſiderat
ſidebet dari indulgentia.⁊ ex ꝑte homi gqʒzð eſt velle occultari ⁊ neſciri nec videri
nis debz eſſe capacitas indulgẽtie. Gi /· Et ideo iſtud eſt maximũ vituperiuʒ et S
cut em deus dat aiam rõnalẽ capaci co? maxima ↄfuſio peccati. maxima caute 4
Dey dat boꝛi⁊ pᷣꝑato.ita dat verã indulgentiam la ad ipᷣm expellendũ.vt homo ipʒ reue⸗ l
graʒ aĩe ale capaci ⁊ pꝑate ad recipiendũ eã. alir let⸗ mãitfeſtet. Di ergo homo diligitſe JJ”J”MZM
pꝛepate nõ.Et ideo ſicut coꝛpus eſt ꝓpoꝛtiona- ipſum. 2 cupit inimicũ ſuũ capitalẽ ex-
ad eam tum aie.quia aliter nõ daret᷑ ania.ita ne/ pellere.debet om̃e vituperiũ ⁊ oẽm ↄfu/
Leſſe eſt ꝙ aĩa ppoꝛtionet ad recipiẽduʒ ſionẽ adducere ↄtra peccatũ vt ipſuz ex/
indulgetiã a deo aliter nõ daret᷑ ei.quia pellat ⁊ vincat.Et quia peccatũ eſt dece i
peccatũ ẽ directe ↄtra deũ.⁊ deus nihiꝭ ptiuũ ⁊ fraudulentũ:ideo tãqᷓ; deceptoꝛ ii
habet ↄtraſe niſi peccatũ.quia peccati ¶⁊ falſarius debet accuſari iudicari ⁊ pu⸗ Cier, ii
offendit deũ. Et ideo hõ nõ eſt dignus niri.⁊ ideo homo debet ipʒ ponere in iu mni i:
recipe indulgẽtiã a dᷣo.niſi habeat odio dicio ⁊ petere ſententiã ↄtra ipᷣm.⁊ pete⸗ citſ di
peccatũ qðᷣ ↄtrariat᷑ deoꝛ impugnet ipʒ repunitionẽ. Et ideo patet ꝙ ad veram cFutii i
tanq; inimicũ capitalẽ dei.Quomõ em̃ eradicationẽ peccati nõ ſufficit diſplicẽ *
poſſet homo eſſe amicꝰ dei.qui diligeret l

dhinnn

aſtni
umen
ceecte
Nlnoten
Negienn
hrnonn
ildbc
winethe

Wigch
1sdhaßß;

eend

meartag

ncepen .
iin d
1cma
rüd
nmtuit
rönpo⸗
tommmi
eſdee⸗
Nrcn
icktüd
cNiziß i⸗

Cpoinini

yrmi ſ
ckneper
acd
nſom
iaßn
inrin
imens
timcne
noßzm

gonigde .

aytnlt⸗
einz
pyt⸗
giͦckoce
uuhn
ian
nari
n
A.
ihla

ech
algni Nud
da ngta e.

enonfrenri
BDepenitentig

ſpſo.lmo requirit᷑ etiã exterioꝛ reuelatio

⁊ manifeſtatio.accnſatio et iudicatio et

ppunitio.⁊ ſic hõ pparat ſe ad recipiendũ

verã indulgẽtiã. ita ꝙ deteſtet᷑ ipſaʒ cul/

Ad dele
tõʒ pcti

dyuo ſüt

ncẽcaria.

pã ĩ aio.⁊ odio hẽat.⁊ vᷣbo accuſʒ.⁊ ð fa

cto deſerat.et reiare nüqᷓ; pponat. Duo

egd iniſeh lis deler eineſucm pen. 3 Ut igit᷑ hõ qͥ o t ſecur Inſtitu
de remiſſiõe ⁊ indulgẽtia ſua.⁊ nullo mõ tio ſacci

vnũ ex ꝑte dei.ſ.indulgẽtia ⁊ remiſſio.et

aliud ex ꝑte hoĩs peccãtiſ.ſ.pnĩa iterioꝛ

ĩ coꝛde.q̃ ẽ diſplicẽtia occulta et iuiſibił

de offenſa dei. ⁊iſta duo ſũt ꝓpoꝛtionata

int ſe.Et qꝛ ĩ oĩ ſacr̃o ĩuiſibile ſigniticat

⁊ maniteſtat᷑ ꝑviſibile.⁊ oꝑtet ꝙ illð qð

iuiſibilit᷑ ĩ aia.iõ ſiẽ ſunt duo inuiſibilia

ncẽcaria ad deſtructõʒ ipᷣi culpe.vnuʒ ex

MDMWatia

2 forma
ſacr̃i pe

nitẽtie

Pte dei.et aliud ex ꝑte hoĩs qͥ offedit.q̃ꝝ
vnũ ẽpᷣꝑatoꝛiũ.⁊ aliud recipit᷑ et dat᷑.ita
ↄfoꝛmit᷑ ĩ iſto ſacr̃o ſunt duo viſibilia et
maniteſta exteriꝰ q̃ fiũt ĩ iſto ſacro.q̃ pꝛo⸗
poꝛtionant᷑ ⁊ coꝛrũdent ill duob inuiſi
bilibo q̃ fint interius ĩ aia. Unũ viſibile

g fit exter.ẽad ſignificãdũ inuiſibile

interiꝰ.pnĩam.ſ.interioꝛẽ ⁊ inuiſibilẽ ip/

ſſi hois penitẽtis.q̃ eſt i coꝛde.Et qa ſa-
cta ⁊ vᷣba exterioꝛa.ſignificãt ⁊ declarãt

illlud qõ ẽ occultũ et inuiſibileĩ coꝛde.iõ
p vᷣbaet ſacta q̃ hõ facit ⁊ dicit exterius

9

ſignificat᷑ ⁊ declarat᷑ ꝙ hõ penitẽs habʒ
Ooodio ipᷣm pctm̃.⁊ ꝙ coꝛ ſuuz receſſit ab
iᷣpᷣo pctõ. Itẽ aliud viſibile qdð fit et ap/

aret exteri.ẽ ad ſignificãdũ illud inni
ibile qð facit de ĩ ala.ſ.remiſſionẽ et in/

dulgetiã offeſe ⁊ pcti.⁊ ẽ ipᷣa abſolutõ q̃ᷓ

fit ĩ iſto ſacr̃o ꝑ vᷣba ſignificãtia expᷣſſe re
miſſiõʒ pctõꝝ Uñ ſicut ĩ alijs ſacr̃is ſũt
Duo exterioꝛa.ſ.res coꝛpal et viſibil. ſicẽ̃
Qqd ĩ baptiſmo.⁊ criſma i ↄfirmatõc.⁊ vl
tra h̊ ſũt vᷣba oꝛdiata a xpᷣo.q̃ ſignificãt

opꝰ iuiſibile qð deꝰ facit intꝰĩ aĩa.q qdeʒ
vba ꝓpoꝛtionant illi rei coꝛꝑali.ſic ĩ ba

ptiſmo ſũt iſta vba. Ego baptizo teꝛ⁊c.
coꝛrñdẽt ꝓpoꝛtiõabilit᷑ ipᷣiaqᷓ.qa ĩpoꝛ

Cõcoꝛ/
dant ſi/
gnũꝛ ſi⸗
natũ ĩ
ſacr̃o.

tat ablutõʒ.ita ꝓpoꝛtiõabilit᷑ ĩ iſto ſacfo

ſut duo extioꝛa. Unuʒ ẽ oĩa vᷣba ⁊ facta
q̃ᷓ dicit ⁊ facit penitẽs.et ſũt ſic aq̃ in ba/
ptiſmo.Et vltra hec ſũt vᷣba oꝛdinata a
xpo.q̃ ſignificãt opꝰ inuiſibile qð deꝰ fa
cit intꝰ.qᷓ qdẽ vᷣba coꝛrũdẽt ꝓpoꝛtiona/
bilit᷑ vᷣbis et factꝭ penitetis.Et ſunt iſta

—

v̈bꝗ. Ego abſoluo te 76. Eti ſta vᷣba coꝛ

„„ 2

rñdẽt factis ⁊ dictis hoĩs penitẽtis.qͥa

hõ penitẽs ꝑ vᷣba et facta ſua.ſignificat·
coꝛ ſuũ receſſiſſe a pctis.⁊ ſibi diſplicere
offenſam dei. Etꝑ iſta yba. Ego abſol/⸗

uo te ⁊c.ſignificat᷑ ꝙ deꝰ remiſit pctm̃ et

offenſaz Ut igit᷑ hõ qͥ offendit eẽt ſecurꝰ Inſtitu

dubitaret.xpᷣs oꝛdianit et iſtituit modũ pnie.
penitendiſ.ꝙ doleat inter de offenſa. ?;

ꝙexpmat exteri? ſigna doloꝛis ꝑ gemi/
tus et lacrimas.⁊ ꝙ dicat oꝛe ſuo.et co⸗
fiteat᷑ culpã ſuã.et accuſet ſeipᷣm.⁊ etiaz
fit exteriꝰ manifeſte. ꝓpoꝛtiõet᷑ illi qð fit
vicariuʒ loco ſui coꝛpis.cui hõ penitẽs

oꝛdinauit ⁊ inſtituit ſuũ locũ tenẽtẽ ſeu

dicat ⁊ ↄfiteat᷑ culpã ſuã.et oñdat ſigna
doloꝛis.cui dedit ptãtẽ abſoluendi ⁊ re
mittẽdi culpã ⁊ offenſaʒ noĩe ſui.Et ita
q̃cũq; offenderit xpᷣm.⁊ voluerit hꝛe ve/
rã indulgẽtiã ⁊ remiſſionẽ ſuoꝝ pctõꝛũ.
faciat vt xpᷣs oꝛdiauit.⁊ indubitãter re/
cipiet verã indulgẽtiã ⁊ remiſſionẽ ð ſu
is pctis.qꝛ xpᷣus oꝛdinauit iſtud ſacrm
pnie ſicut alia ſacr̃a.Et ideo ſicut alia ſa
cramẽta ſut ſꝑvera.⁊ dat᷑ ĩ eis illð qð ſi/
gnificat᷑ ꝑ ea.ita iſtud ſacr̃m eſt ſꝑ veꝝ.⁊
dat᷑ in ipᷣo illud qð ꝑ ipᷣm ſignificat᷑ſ.re
miſſio⁊ indulgẽtia culpaxꝝ.q̃ ↄmiſſe ſũt

poſt baptiſmũ.Eti H̊ appet ifinita bõi/ Clemẽ⸗

tas xpᷣi et eiꝰ clemẽtia.qͥ vt hoĩes qͥ eũ of tia xpᷣi

fenderũt nõ deſparẽt oꝛdinauit medica apꝑet in
mẽtũ vt iſtud ſacrẽ̃m ꝑ qð poſſent redire ſacco pe

iteꝝ ⁊ reuerti ad ipᷣm.⁊ reciꝑe veniã ⁊ in nitẽtie

duigẽtiã. Etĩ ͥ ẽ maxia ſecuritas. quia
ipᷣemet qͥ offenſus 6C.⁊ quẽ fit pctm̃.oꝛꝛ

diauit modũ ꝑ quẽ hoieſ poſſet placare
ipᷣm.⁊ docuit modũ ⁊ foꝛmã et viã relde
undi ad ip̃ʒʒ.Et iõ iſtud ſacẽm ẽ ſcdðᷣa ſca Pnia ẽ
la pᷣbaptiſmũ.ꝑ quã xpᷣianꝰ .iteꝝ pᷣt aſcẽ ſcdᷣa ta/
dere ad xpᷣm. In q̃ ſcala ſunt tres gdꝰ. ſ. bula pꝰ
tritio ĩ aĩa.ↄfeſſio ĩ vᷣbo.⁊ ſatiſfactõ in baptiſ⸗
ope.⁊ vltio fit abſolutio.et ſic hõ aſcẽdit mũ
ad remiſſionẽ et indulgẽtiã. Et qꝛ remiſ
ſio ⁊ idulgẽtia ñ pᷣt fieri.niſi etiã recipiat
gra xp̃ᷣi ſeu bñ eẽ pᷣdictũ.qͥa ſi dũ remit/Zit.cc-
tit᷑offeſa ⁊ culpa.dat᷑ gr̃a.⁊ abſoluit᷑ hõ lxxiiij.
ab obligatõe ifinita ⁊ a pena eterna.iõ ĩ
iſto ſacro oia iſta ſimul fiũt.ſ.ꝙ reſtituit
gfra ſeu bñ eẽ.⁊ vita ſpũal ꝑdita.⁊ fit re/
miſſio culpe.⁊ liberat hõ ab obligatiõe

3

peneeterne. ⁊ totũ fit ᷣtute moꝛtꝭ ⁊ paſſi
onis ypᷣi.et vnit᷑ cũ ea· et recipit eam ꝓ ſe
Tit.cd Et qꝛ iã declaratũ eſt.ꝙ moꝛs ſeu paſſio
vij. xpi ſuꝑat oĩa pctã qᷓ fieri pũt.ido ſatiſſa
it ꝓ omib pctis.dũ tñ hõ vniat᷑ cĩũ eaa.
Uun qꝛ ſola moꝛs xp̃ᷣi ſeu paſſio pᷣt remit
Dusõ tere pctã et obligatõeʒ ad penã eternã.?
paſſio qꝛ ĩ baptiſmo hõ vnit᷑ totalit᷑ cũ xpᷣo.: pꝓ
xpᷣi dñ/ ↄſeqns tota paſſio applicat᷑ ei.ac ſi tota
ter ap / paſſio eſſet ſua.et ſi eã iemet hõ ſuſtinn
plicat᷑ ꝑ iſſet.iõ fit ei plena remiſſio oĩm pctõꝝ et
ſacca toti pene debite ꝓ pctis.qꝛ hõ regenera
tur ⁊ fit tot nouꝰ. Sʒ qñ hõ iteꝝ cadit
in culpam.tũc ſeꝑat᷑ et dinidit᷑ a merito
paſſiõ is xp̃i et a xpo.et ꝑ ↄñs fit obliga/
tus ad penã eternã ſicut añ baptiſmuʒ.
Sʒ ĩ iſto ſacro hõ qͥ eratdiuiſus a xꝰo
vnit᷑ cũ xpᷣo.⁊ ꝑ ↄñs applicat᷑ ei etiwu me
ritũ paſſiõis ⁊ moꝛtꝭ xpᷣi:et fit ꝑticeps ĩ
eo.et iõ iten remittit᷑ ibipena eterna ſic
us ĩ baptiſmo.⁊ iõ iſtud ſacrm̃ ẽ loco ba
ptiſmi. Sʒ ta mẽ i baptiſmo fit plena re
miſſio oĩs pene ⁊ eterne et tꝑal.ſʒ in iſto
ſacr̃o fit tm̃ remiſſio pene eterne.⁊ ſoluit᷑
obligatio ad penã eternã ⁊ ifinitã.ſʒ ad
buc remanet obligatõ ad penã tꝑalẽ.qꝛ
neceſſe ẽ q hõ ſuſtineat aliquã penã pꝛo-
pter pctã ſua.vt dedlarabit᷑ mag infra.
qꝛ alit᷑ applicat᷑ paſſio xpᷣi ĩ iſo ſacramẽ
to. 2 alit᷑ i baptiſmo.⁊ alio mõ fit iſtð ſa/
cCcj m. et alio illud. Quia i ſacxramento ba
prtiiſmi recipit᷑ aqᷓ exterioꝛ q̃ ẽ aq xpᷣi.ſedi
iſto nõ ſunt niſi vᷣba et facta ipᷣi/ homis
met.Et iõ ſ̃ᷣm modũ quẽ hñt vᷣba et fa/
Scuᷣm cta exterioꝛa.ct ſᷣm diſpoſitõem inuiſibi

diſpõez lẽ ⁊ intenoꝛc ĩ coꝛde.quã ſignificãt vᷣba
ĩterioꝛeʒ et fac ta exter ioꝛa. ᷣm recipit᷑ meritum
boĩs rei moꝛtis et paſſiõis xpᷣi. Uñ vᷣba et facta
pit᷑ meri extcrioꝛa ĩ iſto ſacro ſũt loco aq̃ ĩ baptiſ
tũ moꝛ/ mo. Et iõ hõ i baptiſmo recipit alicnũ.
tis xpi qꝛ ipſꝗ aquã. ad ſignificãdũ ꝙ ei appli/
xcat aliena vᷣr gtis.et iõ recipit illud ĩ ſe
qð ſignificat᷑ ꝑ aquã.q̃ ſignificat plenã
ctotalẽ r̃ miſſiõz oĩs peneqꝛ totũ abluit᷑
S3iſto ſacr̃o hõ recipit ĩ ſeioꝓpꝛios
actꝰet ꝓpꝛia vᷣba.et nihil alienũ.⁊ iðo ꝓ/
poꝛtio nabiliter recipit vᷣtutẽ iuxia capa
citatẽ ſuã et ſuoꝝ actuũ interioꝝ et exte/
rioꝝ.· Etideo q magis penitet i coꝛde et
dolet,. et exteriꝰ oſtẽdit plãctũ.gemituʒ ⁊

tuit᷑ ſibi illud qð datũ fuit eiĩ baptiſmo
Et ſic apparet ꝙ duo ſũt ſacramẽta q̃ſi

nẽ inferius. vel ꝑ vomituz ſupius. Illa

5 „

*

lacrimas.et oꝛe et vbo accnſat.ĩpꝛobat Perma

et deteſtat᷑ pctã ſua.magis recipit devᷣtu ioꝛẽ diſ/

teet merito moꝛtis et paſſiõis xpᷣi.¶ Ap pliceẽtiã
paret igit᷑ q̃liter iſtud iacrm̃ pnie inſtitu maioꝛ ꝗ̊

— .

tũ et oꝛdinatũ a xpᷣo vero medico ſpũali tia dat᷑

eſt veriſſimũ medicamẽ moꝛbi ſpualis.
qꝛ totaliter eradicat et deſtruit ipᷣm pec/
catũ.et ei cõtrariat.qꝛ ꝑ penitẽtiã interi
oꝛẽ et diſplicentiã deſtruit᷑ radix pecca.

ti qᷓ erat intus ĩ coꝛde pꝑ cõplacẽtiã ⁊ vo

luntatẽ.qꝛ placẽdo.volẽdo et delectãdo
intrauerat.et ꝑ cõtrariũ diſplicendo.no
lẽdo.odiẽdo et triſtãdo.neceſſe eſt vt era
dicet᷑ poſtea vᷣo ꝑ ↄfeſſioneʒ ipᷣm pecca-
tũ eradicatũ euomit᷑ extratanq; malus
humoꝛ et venenoſus. et reuelat᷑ ac mani

feſtat᷑.que quidẽ ↄfeſſio et manifeſtatio

recte cõtrariat᷑ pctõ et eius nature.qꝛ de

natura eius ẽ ꝙ peccatuʒ vult et appetit

ſemꝑ occultari et cooꝑiri.et nullo mõvi

deri.Et ideo qͥ ↄfitet᷑.et ipᷣm petm̃ reue/

lat.maxime ↄtrariat᷑ ei.et tũc pctm̃ ↄfuꝰ/

ſum fugit ab hoĩe.et nõ habet locũ neq

intus ĩ coꝛde.neq; extra ĩ oꝛe. q; intus ĩ·

coꝛde eradicat᷑ ⁊ impugnat᷑ ꝑ triſticiã et

diſplicentiã. ⁊ extra ĩ oꝛe expellit᷑ ꝑ con/
feſſioneʒ.et ſic neceſſario fugit tanq; fal
ſus deceptoꝛ et ꝓditoꝛ reuelat. Rectiſſi
me igit᷑ xpᷣs oꝛdinauit ipᷣaʒ cõfeſſionẽ ⁊

reuelationẽ peccati ad ipᷣm deſtruendũ.

qꝛ de directo ẽ cõtra iᷣm. Et poſte per
emendã fit factũ et opus ↄtrariũ ipipecc
cato.et ſic coꝛde.oꝛeet oꝑe. deſtruit᷑ ißjm
petm̃.Etſic homo ↄueniẽtiſſime abſol
nit᷑ ab obligatõe pene debite ꝓ peccato.

et fit ei remiſſio dũ ſic ipugnauit pcim̃.

et reſtituit᷑ ei om̃e illud 3 pdiderat pꝛo
pter pctm̃ etoffenſã. etſic de nouo reſti
bParet ꝙ duo ſut ſacig qſi Duo ſt
duo medicamẽta.q̃ purgãt et deſtrnunt ſacfa ne
ipᷣm pctm̃ tanq; malũ et venenoſuʒ hu/ ceſſaria

moꝛẽ.ſ.ſacramẽtũ baptiſmi.et ſacramẽ/ q̃ſi duo

tũ pnie.et hoc ꝑ duos modos diſtictos medica
ſcʒ ꝑ modũ purgatõis qͥ fit ꝑ fluxũ ven mẽta.
tris. et ꝑ modũ vo mitꝰ.Et hoc fitppoꝛ
tionabiliter ſicut ĩ medicina coꝛꝑali.qꝛ

nõ ſunt niſi duo modi purgãdi malos v

nociuos humoꝛes de coꝛꝑe.ſ.velꝑ ven

1742

— -- ——— mr

ſtſehe

=

4

htefn,

E
—

niini
DMüti
nii
l
ßng
minrt
ln
Nütit
iemtan
ſicknen
ören
nön
dirnu
nickne
ne
anpet
ulrin
ocßn⸗
Nifv
abaäͤne
Cumel
vntrü
dcligoen
imzi
Nin
et
Menati
heitn
miß,
fulin
ſprnr⸗
eee
uſen
Gien
aorh
ibegin

—

—

6

1

4

. S SSZ MU
7
D „

penitentia

——Mäʒ

gYggsgnefit p ventreʒ incipit ſuꝑius.et venit

Duo ſt

de alto et tendit inferius.ſʒ vomitus fit

cõtrariũ. Silr baptiſmus venit de al
to et tẽdit inferiꝰquaſi purgãs ꝑ ventreʒ

inferius.⁊ ſacramẽtũ pnie purgat ꝑ vo/

mitũ.Et ſicut purgatio q fit ꝑventrẽ in
ferius cũ minoꝛi violẽtia fit. ⁊ leuic pur
gat omes malos humoꝛes.ſed purgatõ

q̃ fit ꝓ vomitũ.fit eum magna violłẽtia.

ita ſilr purgatio q̃ fit ꝑ baptiſmũ.fit eũ
pauca violłetia et fit leuiter.ſed purgatõ
quefit ꝑ vomitũ fit difficulter.ſicut pur
gatio que fit ꝑ ſacramẽtũ pniĩe.⁊ illa bur

gatio eſt moleſta et violẽta Sic ergo il⸗
lud quod fit exterius ĩ ſacramẽto.ſigni/

ficat illud qð fit interiꝰ in ala.⁊ ſicut pec
cata ꝑ ↄfeſſiõʒ euomunt᷑ extra.ita ſigni/
ficat᷑ ꝙ etiã exeũt extra aiam ⁊ purgant᷑

ita ꝙ qñ ſunt cõfeſſa totaliter ſunt extra
H pꝛi abſolutione.

—

D ſacramentũ pnie a xpo oꝛdinatũ

ſfit ꝑ modũ volũtarij iudicij ꝑticular:et

ſecretiĩ quo idẽ eſt accuſans et accuſat
uſar, vec abſolut.⁊ quãto magę fitac,
tuſagtato magis fit excuſatuuns.
Litulus. ccxcv.

do iuſticie ſeu iudicijet iſti duo oꝛdines

claudũt oĩa.qꝛ qͥ recedit ab oꝛdine natu

6⸗.

re.cadit in oꝛdinẽ iuſticie ſeu iudicij.Et

hoc iã declaratũ fuit iĩ tractatu de reꝑa/
tione.q̃liter hmo hõ qui receſſit ab oꝛdi

ne nature ſtatim cecidit ĩ oꝛdinẽ iuſticie

et punitiõis. Et ſi oꝛdo iuſticie nõ eſſet!
malũ et pctm̃ eẽt inoꝛdinatũ⁊ ſine oꝛdi/
ne. fqd fieri nõ pᷣt. Et ſicut añ baptiſmũ
ↄſiderauimꝰduos ſtat in hoĩe.ſ.ſtatũp⸗

mũ et pfectũ ĩ quo hõ fuit factus.et ſta/
tũ ſcdᷣm et impꝑpfectũ ĩ queʒ ſeipᷣm deiecit

hõ volũtarie.ita etiã pꝰ baptiſmũ ↄſide
ſtatꝰ pꝰ ramꝰduos ſtat homĩs. Pꝛimus eſt ſa/

baptiſ/ nus et bonus.iĩ quo hõ eſt reſtitut et re/

mü.

nonatus.et iſte ſtatus coꝛreſpõdet pᷣmo

ſtatui pᷣmi homiĩs qui erat pfectus.ſecũ
dus ſtat eſt ſtatus lapſus in quẽ homę
cccidit poſt boptiſmuʒ. Sici 8
homo cecidit a pᷣmo ſtatu ſuo ꝓpterof/

„

D babendũ maioꝛẽ noticiã ð ſa
cramẽto pnie ẽ ↄſiderãdũ.; du
lex eſt oꝛdo.ſ.oꝛdo nature et oꝛ/

fenſam in ſtatũ lapſuʒ. ita ſiłr homo po/

teſt caderea ſtatu nouo baptiſmi in ſta/
tum lapſum.⁊ hoc ꝓpter offenſam et in-
iuriã.Et ideo opoꝛtet hos duos ſtatus
poſt baptiſmũↄꝑare ad duos ſtatus añ
baptiſmũ.⁊ ſic erũt q̃ttuoꝛ ſtatus in hu/
mana natura. Sicut hõ añ baptimmli
qñ a ſtatu pᷣmo ĩ quo deꝰ.ipᷣm fecerat re Peccãs
ceſſit. cecidit in aliũ ſtatũ ⁊ oꝛdinẽ.ſ.iuſti recedẽs

cie. ⁊ obligauit ſe ad penaʒ et punitõem ab oꝛdie
eternã ⁊ etiã tpalẽ.ita parifoꝛmit᷑ qũ hõ nat᷑e ca/

iã renouat in baptiſmo ꝑ grãm xpᷣi ſine dit in oeꝛ

ſuis meritis.recedit ab illo ſtatu bono ĩ dinẽ di⸗/

quo chꝛiſtus ipᷣm regenerauit ꝑ ſuã gra uie iuſti

tiã neceſſe eſt etiã ꝙ; cadat in oꝛdinẽ iu/ cie.

ſticie et iudicij.⁊ obligatõem ad penam
eternã ⁊ temꝑalẽ.Et videt᷑ etiã ꝙ de tã/
to maioꝛẽ obligatõeʒ cauſat.⁊ maioꝛ pe
na ei debet᷑.de quãto ſtatus iſte in q̊ fuit

renouatus. cũ maioꝛi difficultate eſt fa/

ctus q; ſtatus pᷣmi homiſ.qu ia iſte ſtatꝰ
fuit emptꝰ pᷣcio magno.qꝛ ꝑ moꝛteʒ dii
homis.⁊ ſtatus pᷣ mi hominis fuit ſſa·
ctus ſine laboꝛe.et ſine difficultate.etde
nihilo. De tãto igit᷑ videt᷑ homo magis
culpabilis et reus.qñ ꝑdiditvoluntarie

talẽ ſtatũ cũ maxima difficultate factũ.

qa ↄmittit᷑ maxima ingratitudo. Uñ fa- Hõ fa/
cilit᷑fuit hõ factus.ſed cũ maxima diffi cilit᷑ fuit
cultate regatus. Ideo qͥͥ volũtarie ꝑdit factꝰſed
talẽ ſtatum.meret᷑ maximã penã.et gra/ difficult
miſfime perent. Je qñ homo ꝑdit iſtuʒ reꝑatus
ſtatum.⁊ cadit volũtarie ab eo deum of⸗
fendẽdo.nõ ſolũ offendit deũ creatoꝛeʒ.
immo curatoꝛẽ.deũ ⁊ redemptoꝛcʒ.⁊ ſic

duplicatur offenſa. et etiam offendit to/

tam ſocietatẽ xpᷣianoꝝ qui ſunt vniti cuddq
xpᷣo.⁊ ſunt mẽbꝛa xpᷣi.Et ſic offenſa⁊ in Offeſa

ſuria qᷓ fit poſt baptiſmũ ẽ grauiſſima.⁊æ pꝰ bap/

ꝓpter hoc offendẽs obligat᷑ ad maioꝛeʒ tiſmuʒ ẽ

penã ⁊ punitõʒ q; añ baptiſmũ. ñ aũ grauiſſi/
baptiſmũ offendit deũ.ſed pꝰbaptiſmũ ma.

offẽdit deũ et hoĩeʒ.deũ hoĩeʒ factũ ppr
hoĩeʒ ⁊ crucifixũ. Et ſic de q̃nto deꝰẽ fa
ctꝰhoĩ ꝓpinqoꝛ de tãto offeſa ⁊ ĩiuria ẽ
deterioꝛ⁊ malignioꝛ.qꝛ añ baptiſmũ hõ
erat obligatꝰ ðᷣo creatoꝛi.ſʒ pꝰbaptiſmũ

hõ obligat᷑ deo hoĩ creatoꝛi ⁊ redẽptoꝛi.

Itẽ ſiẽ ad reꝑandũ hoĩeʒ depᷣmo lapſu.

ncce fuit deũ hoĩem moꝛi.⁊ ita etiã nccę

3 *

eſſet qd repandũ hoĩem de ſecũdo lapſu ac ſi ipſe ſuſtinuiſſet ſeipſo moꝛtẽ illaz.
poſt baptiſmũ deũ hoĩem moꝛi. a pec /·¶ Et ſic ſicnt deus gratis lecit hoiem qn
catũ nõ põt deſtrui niſiꝑ moꝛteʒ dei ho / nõ erat.iia gratis reparat hominẽ q; la
mis. Et ſic qñ hõ peccat p baptiſmũi/ ans ? Sed qn bo nõ erat.nõ require-
iget ſi debeat ſaluari. vt de hõ iteꝝx mo bat ppꝛius cõſenſus vt fieret.ſed qᷣ aſrſrf/ Nerch
Peccãs riat᷑ ꝓ eo.⁊ ̊ qtũ ĩ eo ẽ.⁊ ſic ncceeẽt xpʒ hoõ eſt lapſus et repandus extititiamꝰ⁊ ẽ dbap/
ſiðᷣbeʒ li qtidie moꝛiꝓ petis Sʒ qꝛ ſemel dehõ Etideo neceſſe eſi ꝙ ipſe ↄſentiat⁊ velit D
berari o/moꝛtuꝰẽe.et ampliꝰmoꝛi nõ põt.qꝛ factꝰ repꝑari ſi adultus ſit.qꝛ nihildʒ fieri ĩ hbo niſtcl
poꝛtʒ ꝙ ẽ ĩmoꝛtalł.⁊ ſufficit moꝛs ſua ſeł facta ꝓ mie cõtra ſuã volũtatẽ.nec dʒ repari cũ⸗ lient
renouet oĩb pctis mũdi.et qꝛ cſcet incõueniens tra libeꝝ arbitriũ.et ideo ad reparädnumm
moꝛtem xpᷣm totiẽs moꝛi qtiẽs nos peccamꝰ.iõ hoiĩem requinit᷑ ppꝛius ↄſenſus. Sier
yi in ſe loco moꝛtis et paſſiõis xpᷣi actuał fit eiꝰ go ad pꝛimã repationeʒ requirit᷑ fides
mmemoꝛia ĩ miſia.ac ſi moꝛtẽ ſuſtineret ꝓ credulitas in homie.et diſplicẽtia de vi⸗
pctis.Et idðo ſi hõ lapſus pꝰ baptiſmũ taſterita ſine alia ſatiſfactõne et pnĩia ex
drocbeat liberari a pctõ.nece eſt ꝙ renouet terioꝛe.et totũ remittit᷑ ei gratis.ac ſi nũ
iteꝝ moꝛtẽ et paſſiõeʒ xpi ĩ ſeio.⁊ hoc ꝑꝓ ; peccaſſet.et hoc.qꝛ ab alio habuit la⸗
memoꝛiã.ↄpaſſionẽ.et deuotõʒ ac fidẽ. pſuʒ ⁊ neceſſitatẽ peccãdi.ſed poſtq; ho
¶ Utigit clare intelligam reꝑatiõʒ iſtiꝗ. mo ꝑ baptiſmũ ẽ regeneratꝰ ⁊refoꝛmat⸗
optet ↄ ꝑare lapſũ iſtũ ſcᷣm ad lapſuʒ p/ nexrrepatus de pᷣmo lapſu ĩ quo erat ꝑ ali
mũ.et ſtatũ renouatõis ad ſtatũ creatio um et nõ ꝑ ſe:ſi cadit vlteriꝰin pctin⁊ of/
niis et pmeaditõios.et reꝑatõeʒ ſcðaʒ ad fenſam dei.tüc cadit in obligatõeʒ pene
Starꝰ reꝑatõem pᷣmã.Uñ pᷣmꝰhõ habnit du/ eteme.Et exiſto caſu nõ põt ita faciliter
creatõis os ſtatꝰ.ſ.ſtatũ ꝑfectu in q̊ de ipᷣm fece/ trepꝑani neq; reſurgere ſicut de pmo qe in
2 reꝑati rat.et ſtatũ lapſũ ĩ quẽ ꝓpꝛia voluntate⁊ iſto lapſu ſcðᷣo poſt baptiſmuʒ hõ cadit
onis cõ/ ſua culpa ceciderat.ſed alij hoĩcs poſt ip ſua ꝓpꝛia volũtatet ſua ꝓpꝛia culpa.⁊ ñ . chde
pant᷑ in/ ſuʒ habuerũtvnũ ſtatũ tm.ſ.ſtatũ lapſũ de neceſſitate.qꝛ iſtelapius nõ venit ſibi kine
ter ſe. quẽ receperũt ab eo.qꝛ ꝑ ipᷣm et ĩ ſpᷣo alij ab alio ſicut pmus.qꝛ iã erat regeneratꝰ bie lc⸗
ffcrũt lapſi.ſed qͥlibʒ poſtea ꝓpꝛia volũi ct refoꝛmatꝰ a pᷣmo lapſu pꝑ baptiſmũ. et i
tate augmẽtauit ſuũ lapſũ.faciẽdo ſemꝑ ideo poterat ſtare iĩ illo ſi voluiſſet.⁊ ſi ca Cllen
pctm̃ et augmẽtãdo culpas.Etiõ qꝛ in dat.totũ imputat᷑ ei.⁊ ipᷣemet ẽ in culpa n
pppmo lapſu hoies ſunt lapſi ꝑ aliuʒ.ideo et nullus alius. Et iſte lapſus ẽ ſicut b/
regenerant᷑ et renouant᷑ gratis ꝓꝑ bapti- mi homis ĩ ꝓpꝛia pſona.qꝛ pᷣm hõ ha/
mũ.qꝛ ſi puer ẽ.nõ ẽ neceſſe niſi ꝙ alius buit ſtatũ pfectũ.et potuifſet ſtetiſſe iĩ il/

credat in xpᷣm ꝓ eo et ↄſentiat. qꝛ totũ la
pſuʒ accepit ab alio.nec aliqd addidit ðᷣ
ꝓpꝛio.ſed ſi ẽ adultꝰ neceſſeẽ ꝙ habeat

lo ſi voluiſſet. Et ideo ſicut pꝛimꝰhõ hba/Hõ pec
buit duos ſtat in ꝓpꝛia pſona.ſꝑfectũ cãſ pot
. eſſeẽ g habegt et lapſum. ita homo qͥ caditpoſt baptiſ/ baptiſ ⸗
figdẽ ꝓpꝛiã Aendm ppꝛiñ er gviſpli⸗ mũ in peim̃ habet duos ſtat.ſ.bonum muʒ hʒ
ceat ei vita pᷣterita lapla.ſj nõ opoꝛtet ꝙ poſt baptiſmũ ĩ quo ſtare potcrat ſi vo/ duoſſta
poꝛtet aliquã penã exterius.neq; cõfite/ lullſet aliũ lapſum in quẽ ſcipᷣm p̃cipi tui ſicut
atur. neq; faciat planctũ.neq; luctuʒ. qi tauit Sed in poc ẽ dꝛñtia.qꝛ pꝛim ho/ adã
. qᷓ;uis ꝓpꝛiavolũtate peccauerit.atiamẽę mo nõ habuit aliqͥd eũ tẽptãs aut inſti/
. de neceſſitate peccauit ꝓpterea quia ha/ gãs interiꝰ ad cadendũ ſeu peccãdũ.ſpꝓ
bebat naturã lapſam.et iſtã neccſſitatez pꝛiã carnẽ.ſʒ ſolũ exteriꝰ.ſed hõ iã haber
Quõ peccãdi accepit ab alio. Et ideo pᷣma re aliqͥd interiꝰ inſtigans ad peccandũ·.pꝓp
89 ba Paratio bomis ꝑ baptiſmũ fit gratis. et pꝛiã carnẽ.⁊ etiã habet aliqͥd exteriĩſti/
ptiſmuz abſq; pnia exterioꝛi.ſed ſufficit fides piͦ gans.i.diabolũ inuiſibilẽ ⁊ mundũ.e&et··
frnouat?᷑. Pꝛia et interioꝛ pnia ſeu diſplicẽtia. et ab ideo qᷓ;tũ ad hoc caſus et lapius ſecun⸗ „FZn!
iitcaf ei tota moꝛs chꝛiſti gratꝭ ad ſati gqdus.ſpoſt baptiſmũ.ẽ magis venigatras An
facienduʒꝙ om̃ibus ſuis peccatis de cr minꝰ culpabilis.et nõ tm puuibilis. ihtr
neceſſitate fecit.quis voluntarie fecerit ſicut lapſus peimi boĩs in ꝓpꝛia ꝑſona. git

—

* N mũ ꝑ ſe.licet alio inſtigãte.ſʒ nõ cogente eſt volũtariũ.⁊ eſt ibi ppꝛi cõſenſns.
i⸗ nec de necitgie. cu poterat ſtare ſi vellet. 7 ↄſequẽs delectatio ⁊ Oplacẽtiaĩ ma⸗
nr iõ nõ ita leuiter poterit refoꝛmari de iſto lo.qð ẽ ↄtradeũ.Quãtũ ad pmũ debek
lta ſcðᷣo lapſu ſic ð pᷣmo.qꝛ iſte lapſus ſcds pctõ ſeu culpe pena infinita.q;tũ ad ſe⸗
mm PHeccãs coino ſi. Et iõ ncceẽ ꝙ hõ plł'faciat ſi cundũ ⁊ terciũ nõ debet᷑ homi pena in⸗
ti . bap/ velit reſurgere ⁊ repari de iſto ſtatu ⁊ la/ finita ſʒ finita.⁊ iõ tpalis ⁊ nõ et᷑na.Onñn
Rfaih⸗ tiſmum pſu.q; qñ voluit reſurgere de pmo.qꝛ ñ g petm̃ factũ e.iſta duplex punitio et pe
BN;, difficili ſũt eqles iſti duo caſus.nec eq lit᷑ idbuta 2 na debert᷑ ei.vna ex pꝑte dei offenſi.et ala·
ſhriun uſ reꝑat biles neq; punibiles. Et iõ qñ hõvolu/ exꝑte pcti in ſe. Sed qꝛ pena ⁊ punitio Qualit *
is i it reſurgere de pᷣmo lapſu ꝑ baptiſmuʒ. debẽt coꝛrñũdereculpe.iõ tãdiu dʒ dura/ pcto de/
umfftn tüc nccaria fuit ei fides ꝓpꝛia ſi fuit ad/ repẽa q; diu durat culpa.qꝛ culpedebet᷑ beat pe/
ätdert ult?. acoſenſus diſplicẽtia de vita pᷣte · punitio. Ideo ſi culpa ſit ꝑpetua.ncc̃eẽ na erna
Nagnuc rita. ⁊ paſſio xpᷣi ſupplebat totũ reſiduũ ꝙ pena ſit ꝑpetua.et ſi culpa ſit tẽpalis.
salts qð hõ debebat.iõ ſi vult reſurgere de ſe / pena dz eſletipalis. Et cheenlpa ideo eeft
diu cũdo lꝗpſu. nccaria ẽ pnia ĩterioꝛ ⁊ exte culpa qꝛ voltariaẽ et placẽs.iõ nõ pöt·
Cpwigdo rioꝛ. Di em̃ rerit᷑ pnis interioꝛ ĩ pᷣmo deſtrui niſi ꝑ ſuũↄtrariũ.ſ. ꝙ fiat innoll·
rene lapſu.ſequit᷑ ꝙ ĩ ſcdᷣo lapſu vltra Hreritaria.⁊ diſpliceat inq;tũ culpa ẽ in ſe.ali
endi tur pnĩa exterioꝛ cum merito paſſiõis et ter ſemꝑ manet. Et ideo ſi hõ qͥ ẽĩ culpa
npcä moꝛttis xpi. Ergo ſequit ſ⸗ ihõ vult reſur moꝛit᷑ cũ culpa ſine diſplicẽtia culpe in/
Nögeer. gere d ſco lapſn.ncceẽ vt habeatpnia, q;ᷓtũ culpaẽ. tũc moꝛit᷑ cũ culpa.et talis
innr int extra.et ctiã vt ſibi ſuſfraget moꝛs culpa manebit cũ eo incternũ. ⁊ ideo eti⸗
gt t2 paſſio xpi Et qꝛ ĩ pnia cxterioꝛiẽ neca am tücpena ei debita neceſſario erit ppe
eA — na etreari penaz punitio ſin natura; tfua: qr nüc icteni cupa dz er inels
BPeẽtz de ct erigentiã pccti. io oprerq H fiat piuſti¶ppꝛia pena eidebita. Ded ſi culpa inde⸗
E iudica cie ſiẽ bmꝰhõ qñ peccauit.qꝛ pctmð na/ tur culpa in co. Pↄſequẽs pena nõ de⸗
ti hile tura ſuaẽ iudicabile ⁊ pũibile.⁊ ei debe bex᷑ ei vlteri pculpa.niſi tin debet᷑ ei pe/
we Ti.lxxx pena et punitio.Et h declaratũ ẽad lon na q ↄuenit tali culpe.q; iã lucratus fue
en h. gü icapitulo veↄpatoc hoĩs oliben ar rat pen poſtq culpa facta erat. Et ſic
iah bitriũ.qꝛ oꝑa hoĩs denatura ſua ſunt re q;nis hoi diſpliceat culpa iq;tũ culpaẽ.
iin, mũerabilia ⁊ pũibilia.⁊ iõ reqͥrũt indici nõ tñ ppt᷑ h̊ liberatꝰẽ a pena q̃ cuſpede
. *MR um qð examiet ea.et retribuat vnicuiq; bebat᷑.ſʒ ſolũ liberat᷑ ab h.qꝛ nõ puniet
inin qʒð ei debet᷑. Et iõ oꝑtet ꝙ pctã pũiãt᷑iu ĩ ꝑpetuũ ꝓ illa culpa.qꝛ ẽ ðᷣſtructa.Sic
ir rta ſuã naturã. qꝛ alit eẽt aliqd inoꝛdina- & q;uis culpa ſit finita.põttñ hĩe penã
tũ in vniuerſo.ſi nõ daret᷑ ei pena debita ꝓpetuã.ſi ipa culpa ſit ꝑpetua. Silłr a
tnn 4 Et iõ ncceẽ ꝙ pctm̃ ſeu culpa veniat in culpa ĩq;tũ ẽ offenſa ⁊ ↄtẽpt dei et auer
lne ſudiciũ.· Uñ pcrm inq tũ reſpicit deũ i ſio a deo finito ⁊ eterno. dʒ hie penã in
a n nin finitũ et eternũ.ↄtra quẽẽ tal culpa.me/ finitã.ſidebeat deſtrui. optet vt diſplice
n ret᷑ penã infinitã ⁊ eternꝗ. q; offenſa ⁊ in at homiĩ inq;tũ ẽ dei offenſa et iniuria .⁊
pnfon ſuria ẽ infinita. Etiõ ꝑ inſticiã punitio ſub illa rõne.aliter ſemp maneretoffen/
Gunti, dzʒz eẽ infinita Gʒ inq;tũ reſpicit hoiem ſa ipſa.Et ſi culpa diſpliceat homĩ in
ci⸗⸗ qͥ peccauit.tũc nõ debet᷑ ei punitio ĩfini/ tũ eſt culpa ſeu inoꝛdinatio volũtaria:et
iütit ta. qꝛ hõ nõ ẽ ifinit. Uñ petm̃ iõẽpecnoõ diſpliceat ei inq;tũ ẽ offenſa reſpectu
i/ catũ.qꝛ ẽ volũtariũ ⁊ ĩoꝛdinatũ.⁊ volũ dei.tunc remanet culpa q;tũ ad deuʒ.et
creſp tas ẽ ĩoꝛdiata.ſʒ qꝛ tal ĩoꝛdiatio nõ ẽ ĩfi debet᷑ ei punitio infinita. Sed qꝛ offen
mii nita ſed finita.iõ nõ dehet᷑ ei ppt᷑ ̊ puni/ ſadei ẽ infinita.⁊ deus ẽ infinite bonus
igiun In pec tio itinita nec erna. ¶ Clñ i pctõ tria poſgꝛ ſua bonitas eſt infinita ideo ipſa cul
miis S ſum oſiderare. eimũ offenſa ⁊ otem / pa inq;tü ẽ deioffenſa. ẽ cotra bonitatẽ
ble. 2 iderãt᷑ ptᷣ deiſcoᷣm ẽ im malũ op qð de ſeeſt infinitã. et ideo ſi talis culpa debeat de/
£D
1

De penitentia

Cilulus.ccxcvi.

ſtrui in q;tũ ẽ dei offenſa.reqͥ rit᷑ diſplicẽ/
tia infinita. Et etiã qꝛ iniuria ẽ ⁊ offenſa
dei. qꝛ honoꝛ ſuꝰẽ leſus.reqͥrit emẽdã ifi
nitã.qꝛ ñ ſufficit diſplicẽtia ĩfinita ð ip/
ſa offenſa. niſi reſtituat᷑ ũlð qð ẽ lefũ. Et
qꝛ hõ nõ põt hꝛe diſplicẽtiã infinitã.nꝰ
põt facere emẽdã ifinitã.nec ſatiſfactõʒ.
iõ impoſſibile ẽ ꝙ hõ ꝑ ſe poſſit deſtrue/
re pcim̃ ſiue offenſã dei inq; tuʒ ẽ offenſa
dei qntũcũq; ci diſpliceat.Etiõ nccaria
SESE hoĩ moꝛs ⁊ paſſio xpᷣi.q̃ ẽ infinitũ pᷣci/
Ti..ccl/ um.vt iã declaratũ c.Et ideo ipſa moꝛs
vij. xypi iuũcta cuʒ diſplicẽtia homis deſtruit
Penitẽ/ culpã ſeu pcim̃ iq;tũ ẽ offenſa dei. Sic
tẽ oꝑptet & hõ ĩ ſcdᷣo lapſu ſi vult reſurgere.ncce ẽ
hꝛe du / ꝙ habeat duplicẽtiã ð culpa duob⸗ mo⸗/
gaſdiſpli dis.ſ.inq;tũ ẽ culpa.et inq; tũ ẽ offeſa di
cẽtias ⁊vltra ̊ etiã reqrit᷑moꝛs xpᷣi Perdiſpli
cẽtiã ̊ culpe inq;tũ ẽ offenſa dei: ꝑ moꝛ
tẽ xpᷣi.tollit᷑ totalit᷑ offenſa dei ⁊ iniuria.
et fit plena ſatiſfactio ⁊ emẽda de ipᷣa cul
pa inq; tuʒ ẽ offenſa dei.ſʒ adhuc remãet
pena ⁊ punitio ꝓ culpa.inq; tũ culpa eſt
inoꝛdiata.⁊ inq;tũ volũtaria ẽ. Et quia
iſta pena ẽ finita.iõ põt hõ eã ſuſtinere ꝑ
ſe ⁊ dʒ.ſicut etiã cecidit ꝑ ſeĩ culpã cum
potuit ſtare.qꝛ H̊ reqrit inſticia.⁊ iðᷣo de
bet᷑ hoĩ pena tꝑał ꝓ ipſa culpa iuxta qli
tatẽ culpe.nec ipᷣa moꝛs xpᷣi dʒ ſatiſface/
reꝓ tali pena q;uis poſſet.qꝛ hõ debʒ eã
tolerare ⁊ põt.poſtqᷓ; ꝑ ſe cecidit ĩ culpã.
Et iõ qꝛ talis punitio ſeu pena debʒ coꝛ
Duplex reſpõdere culpe ⁊ ei ꝓpoꝛtiõari.iõ necel⸗
oꝛdo iu/ ſari ẽ oꝛdo iudiciariꝰ ĩ hoc mũdo ſenu iu
dicij pec ſticie ĩ quo ipſa pctã ſeu culpe examinẽt᷑
cato de/ et iudicent᷑: debite puniant᷑ ᷣm ꝙ eiſcõ
bitus. uenit.ne ſint inoꝛdiati ĩvniuerſo.qꝛ pec
cgta recte oꝛdinãt᷑ qñ debite puniũt᷑. Et
qꝛ pctã ſũt duplicia.aliq̃ ſunt occulta.et
aliq̃ manifeſta.ideo nccariꝰ ẽ oꝛdo iudi/
ciar duplex.ſ.publicꝰ⁊ occultꝰſeu ſecre
tus.2 ꝑ ↄſeq̃ns duplex iudiciũ⁊ duplex
punitio.ſ.publica et ſecreta.qꝛ pctã pu/
blica faciũt offenſaʒ publicã ⁊ ſcãdaluʒ
pu blicũ/⁊ iõ reqͥrũt de natura punitiõʒ
publicã.Et qꝛ pctã ſecreta nõ pñt iudi/
cari neq; examiari niſi reuelent᷑ ⁊ mãite/
ſtent?/ iõ nccaria ẽ ↄfeſſio pcti⁊ culpe Et

ciũ ſecretũ de ipſo pctõ.⁊ examinatio ſe/

.

creta ⁊ ↄfeſſio ſecreta.Etiõ pnia exteri/

oꝛ reqrit ↄfeſſionẽ peti ⁊ punitiõeʒ debi

tã. Et qꝛ hõ qͥ vult reſurgere ⁊ reſtaura/
ri de ſcðᷣo lapſu.oꝑtet q volũtarie faciat
oia q̃ ſũt nccaria ad deſtruẽdũ ipᷣm pẽtz
iõ oꝑtet ꝙ iterioꝛ pnĩa ſeu diſplicentia ⁊
ↄfeſſio exterioꝛ.⁊ etiã pena ſeu punitõ fi ꝭ
ant volütarie.alit᷑ nihil ꝓficerẽt. Debz & Pniadʒ
ipᷣa diſplicẽtia eẽ volũtaria ⁊ etiã ↄfeſſio eẽ vola/
et pena.alit᷑ licet ſuſtineret oẽm penaʒ.⁊ taria.

nõ eẽt volũtarie.ad huc remanerʒ hö ob

ligatꝰad penã eternã. Et qꝛ ↄfiteri pctã
ẽpudoꝛ ⁊ pena.iõ ĩ ↄfeſſiõe fit etiã q̃daʒ
pena ⁊ punitio pcti ſeu culpe.Et iõ quã
to magis ipſa ↄfeſſio ẽ accuſatoꝛia.et cũ
maioꝛi pudoꝛe.tãto magis ſatiſfacit p
petis ⁊ ꝓ pena debita.Et qꝛ iſta ↄfeſſio
ẽ volũtaria ⁊ nõ coacta.et hõ accuſat ſe⸗/
ipᷣm volũtarie.⁊ ponit ſe ĩ iudicio.⁊ qᷓn/
to magis h̊ facit.tãto magis punit pec/
catũ et ſeipᷣm.⁊ iõ mag placet deo.⁊ per
ↄſeq̃ᷓns magis excuſat᷑ apud deũ Sic g̊
pʒ ꝙ ſacrm pnĩeẽ oꝛdiatũ ppt᷑ ſcoᷣm la/
pſuʒ.ſ.ꝓpt᷑ pctm̃ ꝑpetratũ pꝰbaptiſmũ.
et H̊ ꝑ modũ iudicij ꝑticularis ĩ q̊ hõ dʒ
ſeipᷣm accuſare Et qꝛ iſtud ſacr̃m põte
neccariũ om̃i hoĩ.qꝛ qͥlibetpõt cadere iin
pctm̃ pꝰbaptiſmũ.⁊ qꝛ hoies ſeꝑati fſüut
diuerſa loca ꝑ mũdü.iõ nccarij ſũt mt
ti iudices a deo oꝛdĩati.qͥ habeãt ptãteʒ
iudicãdi ⁊ ſciam examinãdi.Et qa iſta
ptãs dʒ eẽ oꝛdiata.iõ ncce ẽ ꝙ vni hoib
mo⁊ pncipalłr ſit data illa ptãs ⁊ auctaſ
iudicandi.qͥvltra hẽat cõicare⁊ ↄcedere
płibo ſiẽ ſibi videt᷑ expedire.vt ſic ꝑ totũ
oꝛbẽ lapſi poterĩt reſurgere ꝑ iſtud ſacra
mẽtũ pnĩe.Pʒ etiã ꝙ ſic ſũt duo lapſus
ita etiã ſũt duo modi reſurgẽdi.ſ.baptii
mꝰ⁊ pnĩia.et q̃lit᷑ oꝑtet ꝙ hõ płꝰ oꝑet᷑ad
reſurgẽduʒ de ſcdo lapſu q́; depᷣmo. Et
ſilrpatʒ q̃lit oꝑat᷑alit᷑ baptiſmꝰ.⁊ aliter
pnio.qꝛ baptiſmus opat᷑ ꝑ modũ gr̃e.⁊
pnia ꝑ modũ iudicij ſeu iuſticie.
O/ſiẽ ĩ pmo lapſu aliqͥd remãet ꝑpe
tuũ et indelebile de pmo ſtatu creatõis.

ita in ſcdᷣo lapſu remanet aliqͥd ꝑpetuũ

————ᷓ— YHZ

et indelebile de ſtatu regeneratõis.

ideo neceſſariũ ẽ ſacr̃m pniĩe ĩ ã fiat iudi DBet⸗ apſus hoĩs pꝰ ba-
p

tiſmũ ↄpꝑat᷑ ad pmũ lapſuʒ pꝰ D

,— ‚— — ——— f f rrrme E E -⸗ð —

Mi cer
hnigde⸗
Ktun
nehair
tiine
Cpenitöf⸗
n dc N

—

ci a
enentt anh

nchröch
Niggl
aicen
Cͤͦgi⸗
ſwiugci
lr
rigeſo
onihe⸗
ndn
däds
ptn.
rvichi
slni
heigti,
nh,
istnid
nri
tſeean
iſud
Drolo
igiſbon
Neimmd
ie
H
ui

geẽdi.

ſicut in bꝛachio ſemꝑ remanẽt nerui fu/
damẽtales quiligant bꝛachiũ cũ capite

O

ſtatũ creatõis.ideo ſicut ĩ pᷣmo lapſu re/
manſit in hoie imago ꝑpetua creatoꝛis.
qᷓ;uis fuit defoꝛmata.et remãſit libeꝝ ar
bitriũ.ĩ quo ſempẽ imago natural crea/
toꝛis indelebilł.licet nõ manſit ſilłlitudo
ſed diſſiłitudolita â qꝛ hõ lapſus retinu

it aliqͥd et ꝑdidit aliqd. qꝛ ꝑdidit ſilitu/

dinẽ creatoꝛis.et retinuit ſuã imaginem
naturalẽ indelebilẽ ac ppetuã.ꝗ deſtrui
nõ poſſit.p quã habuit ſpem et füdamẽ/

tũ reſurgẽdi.ꝑ quã etiam iteꝝ potuit re/

uerti ad ſiłitudinẽ dei.qꝛ ſi nõ remãſiſſʒ
imago nõ potuiſſet reꝑari ſitaↄfoꝛmiter
in ſcòo lapſu remanet imago ppetua in
hbomiĩie.vl ſignũ xpᷣi redẽptoꝛis ſeu rcpa
toꝛis.qᷓ;uis ſit defoꝛmata.ita ꝙ hõ in ſe
cũdo lapſu aliqͥd retinet de ſtatu baptiſ/
mi ⁊? regeneratõis.ſ.imaginẽ xpᷣi ꝑpetu/

am ⁊ indelebilẽ.ſeu ſigilũ ſuũ indelcbi/
le impᷣſſuʒ in aĩa qð deſtrui nõ põt.et eti

QIAm aliqͥd ꝑdidit. qa ꝑdidit ſiłitudinem
xpᷣi. HNeceſſe em̃ eſt ꝙ ſicut in pᷣmo lapſu
remanet imago ppetua crcatoꝛis.ita in
ſcdðo lapſu remaneat imago redemptorꝰ⸗
Et ideo illud ſigillũ ſen character rema-
nẽés de xpo poſt lapſum.ẽ fundamentuʒ
väyt iteꝝ homo poſſit redire ad ſilitudinẽ
et qmiciciã xp̃ᷣi.qꝛ ſi nihil remaneret i ho-
mine dexpo.nõ hꝛet fundamentũ reſur
icut qñ bꝛachiũ pꝑaliticat᷑.reti /
net aliqͥd ꝑpetuuʒ de capite.ſ.neruos.et
aliquid ꝑdit.ſ.ſenſum et motuʒ.et ſi ner /
ni deſtruerent᷑/ bꝛachiũ amplius nõ polt
ſet reſurgere nec reſtaurari.nec reciꝑe ſen
ſum et motũ.ita ↄfoꝛmiter ſi homo in ſe 1 18
tẽ. quẽ alia dʒ pugre q;diu ẽ i carne.ſp ĩ
gia ñ relinq;t reliqͥas pcti.qꝛ totã eã mũ/
dat ⁊ lauat.et armat eã ꝑ graʒ j ↄcupiaʒ

cũdo lapſu nihil retineret ð ipſo chꝛiſto
qui ẽ caput.nõ poſſet reſurgere.Et ideo

ita ſiłr in homine lapſo remanet imago

chꝛiſti ſeu character ſiue ſigilum ei tan/⸗
h̊ fundamentũ ligans aliqualiterhomi
nẽ lapſum cũ chꝛiſto capite. Et ideo po-

teſt eſſe ſpes reſurgendi.

D) ſicut baptiſmus relinquit reliqui !
dinẽ ĩ aĩa.⁊ q̊ndã diſpoſitõʒ ad ſiłr ope/linquũt᷑
rãdũ.ꝓ quã hõ ĩcliat᷑ ⁊ habilitat᷑ ad opereliquie
rãdũ bonũvł malũ.⁊ qñq; generat᷑ oſue/peccati
tudo pcti volũtaria. Uñn poſt pctm̃ ſeu in aia.
malũ opꝰduo remanẽt.⁊ tũ oꝑatõ trãſit

as pꝛimi lapſus in carne.ita ſacramen/
tũ penitetie relinquit reliquias ſecundi

9

lapſus in anima. ¶Titulus. ccxcvij.

Ictü ẽ aũt ꝙ ſacrametũ baptiſ⸗
mioꝛdinat᷑ ↄtra pmũ lapſum.⁊

pnie q; tum ad paſſionẽ xpᷣi.iõ plꝰopera

ꝙ ſacrametũ pnĩe oꝛdinat᷑ ↄtra ſcdᷣm la-
pſum.⁊ qꝙ qñ hõ vult reſurgere de pmo

lapſn. ſu fficit ei pnia interioꝛ.et diſplicẽ/

tia vite pᷣterite et fides. et totũ reſidquum
opat᷑ baptiſmus ꝑ paſſionẽ chꝛiſti:ſ. re

miſſionẽ plenã omis culpe ſeu offenſe⁊
om̃is pene debite ꝓ culpis ꝓpꝛijs et of/
fenſis.ſed qñ hõ vult reſurgere de lapſu
ſcdᷣo poſt baptiſmũ.plłꝰdebet facere ð p

pꝛio ſuo ſicut fecit de malo plus.qꝛ non
ſufficit ei pnia interioꝛ.ſed requirit᷑ pnia

exterioꝛ.ſ.cõfeſſio et ſatiſfactio ſeun emen

da ⁊ tyalis punitio.et reſiduũ totũ op/
tur paſſio xpᷣi.·ſ.remiſſionẽ offenſe et eaal·

pe. remiſſionẽ eterne penedebite. ſʒ re0eon
linquit penã tꝑalem debitã.vt dictũ eſt Ti.pce/
Et ideo plłoꝑat᷑ baptiſm q; ſacramẽtũ dẽti
Paſſio
tur paſſio xp̃i ĩ baptiſmo qᷓ; ĩ ſacramen xpᷣi płꝰ*
to pnie.qꝛ i baptiſmo tota paſſio xpᷣi ap opat᷑ in
plicat᷑ homĩ ac ſi ipſemet eã ſuſtinuiſſet. baptiſ/
vt totaliter innouetr᷑.et hoc nõ fit ĩ ſacco mo q;ᷓ ĩ

pnie. Et ſiłr ꝑ ↄtrariũ plus oꝑat᷑ homo alijs ſa⸗-

ꝑ ſe et de ſuo ꝓpꝛio ĩ ſacramẽto pnĩe qᷓ; cramẽtꝭ
ſacr̃o baptiſmi.qꝛ in vtroq; ſacro ſic req
rit᷑.vt.ſ.hõ plus opet᷑ de ſe ⁊ de ſuo ꝓpo
ibi q; ibi.et płoꝑet᷑ moꝛs xpᷣi ibi qᷓ; ibi.
tñ vtrobiqʒ oꝑat᷑ ð nccitate.qꝛ ſine moꝛ
te xpᷣi ñ p̃ᷣt fieri rᷣmiſſio culpe ⁊ pene eene
ſʒ plłſoluit ibi qᷓ; ibi ꝓ hoĩe.ſʒ vtrobiq;
ſoluit ĩfinitũ debitũ.Et iõ qꝛ ꝓpoꝛtiõa/
bilr ſe hʒ baptiſmꝰad pmũ lapſũ ſaccʒ
pniĩe ad ſcᷣm lapſũ.iõ ſiẽ baptiſmꝰrelin
q̃t reliqas aliq̃̊s ĩ carne ð pᷣmo lapſu.qꝛ
relinqͥt ↄcupiĩaʒ carnis vicioſã ſeu fomi

carniſ vicioſã.vt ñ dñet᷑ n? regnet.⁊ etiã

diminuit.ita ſilr ſacr̃m pnierelinqͥtĩ aia

reliqͥas ſci lapſus.qꝛ relinqͥt reliquias
pcti ſeu culpe.ſ.q̃ſdã incliatões et diſpo⸗
ſitiões ſeu ꝓnitates ad peccãdũ.q̃ erant
generate ĩ aia ꝑ oꝑatões pcti. Quia q̃li / Quõ pꝰ
bet opatio bõavł mala relinqͥt ſuã ſiłitu/pniaʒ re

53

7

ẽ

— 5

et nõ remãet.vnũ qð remãetẽ culpa ſeu
offenſio dei. et ex illa ſeqͥt obligatõ ad pe
nã tꝑalẽ et et᷑nã.⁊ aliud qð remãet ẽ diſ/
poſitio ⁊ incliatio ad faciẽdã ſileʒ opati
onẽ.qꝛ actꝰhñᷣani⁊ oꝑatões hoĩs habẽt
iſtã ↄditõeʒ.ꝙ ſꝑ reliquũt ſuã ſilitudinẽ
I hoĩe.⁊ exinde ꝑ reiteratõʒ fit q̃dã ↄſue/
tudo. ⁊ vſus.⁊ habituatõ ad faciẽdũvo
lũtarie ſiłr malã oꝑatiõʒ.Et iſta diſpoſi
tio ſeu ĩclĩatio ſeu habituatõ ẽ viciũ coꝛ/
ruptõis ĩ aia generatũ.·et h̊ vocat᷑ reliqe
Inpctõ pctõ:ũ.Uñ ĩ pctõ duo ſũt de nccitate.ſ.
moꝛtali auerſio a deo ſeu ↄtẽpiꝰ dei.⁊ derelinq̃re
duo ſũt. ⁊ delerere deũ. ⁊ aliud ẽ ↄuerſio ioꝛdiata

⁊ volũtaria ad creaturã volũtatẽ crea

toꝛis.ſ.qꝛ hõ relinqt volũtatẽ dei.⁊ con
uertit ſe ad ꝓpꝛiã volũtateʒ.⁊ ſic pᷣponit
volũtatẽ ſuã volũtati dei. Et idðᷣo ꝓpter
hbmũ fit offenſa dei ⁊ iniuria.⁊ ꝓpt᷑ ſcdðᷣm
ſcʒ ↄuerſionẽ ĩoꝛdinatã ⁊ volũtariã ⁊ de
lectabilẽ ad bonũ creatum.generat᷑ et fit
Diſpoſitio ⁊ ĩclinatio ĩ aia vicioſa.⁊ B to-
tũ iſil vocat᷑ pctm̃ moꝛtale.qꝛ ſeꝑat aĩaʒ
a deo q ẽvita aĩe.Et iõ occidit alaʒ ſtatĩ
⁊ obligat eã ad penã eternã.nõ ꝓpt᷑ h̊ qꝛ
hõ ↄuertit ſe ad bonũ creatũ ioꝛdinate⁊
ad ſuã ꝓpꝛiã volũtatẽ.ſʒ ꝓpt᷑ ̊ᷣ erelin⸗
q̃t ⁊ ↄtẽnit deũ ⁊ ſuũ mãdatũ. Si autẽ

Peim̃ qt nadatu. Diau
veniale, hõ ↄuertat᷑ ad creaturã et ad ſuã ꝓpꝛiaʒ
volũtatẽ ĩoꝛdinate plłꝰqᷓ; debebat abſq;
deliberatõe. ⁊ nõ ꝓpter h̊ derelinqͥ t deũ.
tũc ẽ pctm̃ veniale ⁊ nõ moꝛtale.Et tũc
fit ĩaĩa q̃dã diſpoſitio ⁊ incliatio ad ma⸗-
lũ.ſʒ nõ ꝓpt᷑ ̊ recedit a deo totalłr. licʒ ñ
tm̃ adhereat deo Et ſi tales actꝰ młtipli
cẽt᷑.generabũt maioꝛẽ ĩcliatõʒ.⁊ ĩ fine ſe
pabũt hoĩeʒ a Sᷣo.⁊ fiet moꝛs aie ⁊ petm̃
moꝛtale.qꝛ ↄuertẽt aĩlaʒ totalr ad crcatu
rꝗ.⁊ ſic hõ totalr relinq̃t deuʒ. Et iõ hñ/
do reſpectũ ad deũ.nõ variãt᷑ pctã neq;
diuerſificãt᷑.qꝛ iſto mõ pẽtʒ ñ ẽ aliud ni
ſi auerſio a deo⁊ ↄtẽptus dei.Sʒ hñdo
reſpectũ ad creaturas ⁊ ad bonũ creatũ.
ipᷣa pctã diſtiguunt᷑ et diuerſificant᷑.ſᷣm
ꝙ illud bonũ creatũ diuerſificat᷑ Et iðo
ſũt ĩ nũero ſeptt pctã moꝛtalia ĩ generali
⁊ tñ pueniũt ĩ vnũ.qꝛ qdðlibet ẽ auerſio
a deo et ↄtẽpt dei. Dic ů̊ᷣ ſacr̃m pnie qꝛ
Foꝛdinatũ ad deſtruẽduʒ pctĩ moꝛtale
inq;tũ ẽ auerſio a deo et offenſa dei.et in

Titulus. ccxcviii.

S

q;tũ obligat ad pcnã cternã.ct iõ ð tn⸗

te ſua deſtruit culpã etoffenſã et auerſio
nẽa deo⁊ penã debitã ppt᷑ H.ſʒ ñ deſtru

it diſpoſitõem et inclinatõʒ relictã pꝑ pec
catũ.et ꝑ cõuerſionẽ ad creaturã.nec pe
nã debitã ꝓpter talẽ ioꝛdinatã ↄuerſiõʒ.
ſed tñ dim inuit talẽ incliatõʒ ac diſpoſi
tionẽ vt nõ dñct᷑ nec regnet.et dat adiu/
toꝛiũ et auxiliũ anĩe ad pugnãdũ õ talẽ
incliatõʒ vicioſꝗ.⁊ ad deſtruẽdũ eã pau
latine.ſic hõ ꝑ ſeipᷣm generauerat eã ĩ ſe⸗
ipᷣo paulatiʒ.Et ſic baptiſmꝰſcindit ab
gia oẽs reliqas tales et totalr remonet.
ſʒ relinqͥt ĩ carne lõge ab aĩa incliatõʒ vi
cioſã ad malũ.lʒ eã aliqlit᷑ ſcindat.ſʒ nõ
totã.ſic ſacrm pnie nõ ſcidit totaliter ab
aĩa reliqas et ſuꝑfluitates relictas ꝑ pec
catũ.lʒ diminuat ⁊ aliqlit᷑ ſcidat.ſʒ ñ to/
talr.qꝛ ñ oꝛdĩat᷑ niſi ad culpã ⁊ offeſã dᷣi
tollẽdã.et ad penã eternã aufere.di.
poſacr̃m pnie dz iteꝝ hõ ſumere ſa
ie ad nutritõeʒz vite ſpuał.

et ad recupandu depditũ.⁊ ad remouen

du ⁊ purgãdũ reliqas pctõꝝ rfelictas p* .
Pniam. (Aitulus. ccrcviij.
Tgqm̃ ſacr̃ʒʒ pniĩe reſtituit hoĩvi

taã ſpũalẽ ꝑditã.et relinqt reliq/
as8 pctõꝝ.et etiaʒ relinqt hoĩem
ligatũ ad penã tpalẽiiõ qꝛ coꝛpꝰ xpᷣiẽ

oꝛdiatũ ad nutritõz hoĩs i vita ſpũjali.⁊

— — 2 —

ad pficiẽdũ eñ.iõ pꝰſacrm pnie in q̊ hõ

ſurrexit de ſcdᷣo lapſu et de moꝛte.et recu·
pauitvitã ꝑditã.et ẽ recõciliatus cũ xꝰo
Dz iteꝝ ſumere ſacr̃m coꝛpis xpᷣi.etñ aũ
dũ exiſtit ĩ lapſu et ĩ moꝛte.qꝛ nutrimen
tũ pᷣſupponit vitaʒ pᷣexiſtentẽ. Sic em̃
hõ moꝛtuus nõ debet nutriri.ita hõ exi/
ſtẽs ĩ ſcdᷣo lapſu.qꝛ ꝑdidit vitã ſpũalem
nõ dʒ nutriri cibo ſpũali.ſʒ dʒ pᷣmo ꝑ pe
nitẽtiã reſurgere.⁊ poſtea cibo ſpũali re
fici. Quia ſicut nutrimẽto ſieret iniuria Nõviui
ſi daret᷑ moꝛtuolita ſine cõpatione fieret ficat᷑ ſu⸗
maxima iniuria ſacfo coꝛpis tpᷣi ĩ q̊ͥ ↄt mẽs coꝛ
net᷑ totꝰxpᷣs.ſi daret᷑ moꝛtuo ĩ vita ſpua/ pꝰxpᷣiin
li.⁊ iõ talis nõ nutriret᷑ſʒ magis moꝛs ĩ moꝛtali
co augmẽtaret᷑et offenſa et culpa creſce
rẽt. Nã tal tenet maximũ inimicũ xpᷣi in

coꝛde ſuo occultũ.⁊ amat ipᷣm.qꝛ ſolum

petm̃ eſt cõtra deũ.et ideo ſi talis capiat
xpᷣm in ſeipſo.facit tãtũ ſcãdalũ ac ſivel/

Contr
relidas
pei

rrache

. ä

Ti. ccxcix. De penitentia
ket pdere ⁊ occidere xpᷣm.ſicut ſi aliquis catũ.põt reſurgere et leuari a lapſu.etre
ſidehn recipet regẽ ĩ domo ſua ĩ qua teneret ini cupare vitã pditꝗ et amiciciã dei.⁊ ꝑ ſa⸗
eie micuũ capitalẽ regis occultũ.Etiã h eſʒ cramẽetũ euchariſtie põt reſumere vires
H tra ſignificatõeʒ ſacri. qꝛ hoc eſt ſacc̃m ſpũales et foꝛtitudinẽ. et ideo iſta dno ſa⸗
R vnitatis et pacis.ſed talł q ẽ in lapſuẽdi⸗ crameta debẽt freqntari.q nullꝰpõt vi
MWZ niſus et ſeꝑat a xpᷣo pamoꝛẽ ⁊volũtatt. ſacr̃o baptiſmi niſi ſel. Sicut em hõ fa
mnrit ett ſic nõ acciꝑet ſacr̃m ꝓ ſe ſed cõtra ſe. ? it ſemel creat et factus nõ bis.et hõ eſt
ſiii 4 ideo mereret᷑ magnũ toꝛmẽetũ.qꝛ accipe ſemel nat generat ⁊ non bis.ita ſemel
i ” ret potentẽ ↄtra ſe.Dʒ igit hõ lapſus re/ debet homo regenerari et nõ bis.et ma/ *°
. ſuſcitari hmo a moꝛtuis.et redire viuꝰ. ximeqꝛ ĩ ſacramẽto regeneratõis recipit
niſe et recõciliari xpᷣo.et vniri ꝑ amoꝛẽ. Si/ hõ in aia imaginẽ ſiuecharacterẽ xpᷣi in
lhti cut em̃ hõ anteq; ſurrexit de pᷣmo lapſu delebilẽ. ⁊ ideo reiterari nõ dʒ. ⁊ ideo ſa/
Irmm . ꝑ baptiſmũ.nõ debet ſumere ſacrẽ̃m coꝛ crm pnie et euchariſtie ↄiũcia ſupplent
ini. poꝛis xp̃ᷣi ita etiã non dʒ ſumere.ſi pꝰba/ vicẽ baptiſmi.Et ſicut homo decedens
uß ptiſmũ ceciderit.niſi ſurrexerit pᷣmo ð ſe poſt baptiſmũ ſtatim euolat ad vitã eter-
Mündh cundo lapſu Sic ergo poſt ſacr̃m pnie nã.ita etiã hõ exercitãs ſe in iſtis duobꝰ
nsg debet hõ ſumere ſacr̃m euchariſtievt nu ſacramẽtꝭ tãtũ purificabit᷑ ꝙſine pena
A ix triat᷑. Itẽ etiã qꝛ purgatio fit ꝑ caloꝛẽ et trãſibit ad regnũ celo.
1ofi ignẽ.et ideo ignis ⁊ caloꝛ ſpũalis qui eſt ¶¶ O etiam tribulatio ſeu afflictio ſiue
au amoꝛ/ ꝓurgat maculas ſpũales.Et qͥa ĩ pena coꝛpalis volũtaria cũ amoꝛechꝛi /
rnee e ala remanẽt poſt pꝑniam reliquie pctõox ſti purgat animã a reliquijs peccatoꝛü⸗
vicioſe.l. inclinatões et diſpoſitões vici/ et ſatiſtacit pꝛo penis debitis.⁊ cuſtodit
n oſe q̃ ipediũt aĩiaʒ.ne totaliter tendat ad animã ne inficiatur et cadat.⁊ vni
H, „ xp̃ᷣm. ⁊ aliq̃lit᷑ obtenebꝛãt.et qꝛ ſacf̃m eu cum chꝛitto. Citulus.ccxcir.
f. . chariſtie ẽ ſacr̃m amoꝛis.ĩ quo augetur· WUoniã aũt dictũ ẽ ꝙ ſacramen/ Ti. p̃ce⸗

amoꝛ ſpũᷣalis et ignis.iõ dat᷑ iſtð ſacr̃m
vt purget reliquias pctõꝝ aĩe.et vt ↄbu⸗
rat et ↄſumat totũ.⁊ vt remoueat oẽs in
clinatões anime cõtrarias .et vt det ha/
bilitates et diſpoſitões ac inclinatõnes
Contra ad oppoſitũ.Et ſicut ania purgat᷑.illu/
nè rreliqas minar ac pꝑficit᷑ ꝑ ſacramẽtũ euchariſtie⸗

ñ pnie relinq ti aĩa reliqas pec/ denti
catox.ſ.incliatões ⁊ diſpoſitõeſf
vicioſas q̃ ĩclinãt aiam ad res coꝛpales
delectatiöes mũdanas.⁊ ipediũt aĩax
ne totaliter vniat᷑ xp̃o ꝑ amoꝛẽ.⁊ idᷣo cõ
trariant᷑ anie et hono ſuo.quia totuʒ bo
nũ aĩeẽ ꝙ vniat᷑ cũ xpᷣo ꝑ amoꝛẽ ⁊ quã/

ich pcti dʒ ita etiã ad tollendũ tales reliquias/debʒ to magis vnit cũ xpᷣo.tãto magis pfici
di Alſ ſume hõ ſumere illud ſacramẽtũ. Itẽ etiaʒ qa turet melioꝛat᷑ et totũ malũ eius eſt ꝙ ſe
mna⸗ reeucha ꝑ iſtud ſacramẽtũ homo magis vnit᷑ et pat᷑ axpo ꝑ amoꝛẽ. et vniat᷑ cum carne ?
bif riſtiã incoꝛpar chꝛiſtoet ꝑ ↄſequẽs magꝭ vni/ cum rebus creatis. qꝛ tunc inficit᷑. tunc
D tur moꝛti et paſſioni xpᷣi.que ſatiſtacit p peccat.et tinc offendit.⁊. tunc maculat᷑.
er om̃ibus peccatis.et ꝑ ↄſequens fit ho/ iõ ofe illud qð facit eã recedere et retra
gan mini remiſſio pene debite m maioꝛẽvł hit eã a delectationiba carnis.⁊ aↄſola/
mmt minoꝛẽ deuotionẽ ad chꝛiſtũ et ad moꝛ ntõib mũdãis.⁊ ab amoꝛe creaturaꝝ ĩoꝛ
nn⸗, tẽ eius. Et ſic illud qð ſacramentũ pnie diato ⁊ vicioſo.valet ad purgãdũ aiam
tnnmn nõ potuit oplere.ↄplet ſacramẽtũ iſtud ⁊ mũdãdũ eã⁊ purificãdũ. UVñ qꝛ aia ñ .
ſrfi, i Et ſic ſacrẽ̃m euchariſtie reducit ad puri offedit deũ niſi vadat ad creaturas? de
iie D tatẽ baptiſmi.et ſic ſacr̃m pnie et eucha/ lectet᷑ eis ioꝛdinate. relinquat deũ.iõ
nſinnn niſſtie tatũ faciut ĩ ſcdᷣo lapſu ſicut baptil oig illa ꝗᷓ valet ad retrahẽdũ eã ab ilł pu⸗
3nnagl mus in pᷣmo.Et ideo qꝛ hõ poſt baptiſariticant eã vt dictũ eſt. Et ideo quia tri Ti.p̃ce⸗
W mũ põt freqnter cadere in pctm̃ moꝛtale bulatio et afflictio carnis et mũdi. et pe/ denti.
liin labi. ppter h hõ dz ſe exercitare frejnt na carnis faciũt aiam recedere adelecta⸗
NAan Iiſtis duob ſacris:qꝛ p ſacrm pnie qti tionibo et ↄſolatiõibo carnis et mũdi.vt
e ðUD enſcũq; qͥ cecideritpꝰ baptiſmũ ĩ pec· aiĩa nullã delectatõem necↄſolatõem 1„.
.D

cipiat nec ĩ camne nec ĩ mũdo.ivðo ſequit᷑ tã cũ xpo.⁊ ne ab eo recedat ⁊ diuidat᷑ a

xpᷣo.⁊ cadat et moꝛiat᷑.ſʒ foꝛti continue
vniat᷑ ꝑ amoꝛẽ. Et ſic tribulatio nccia ẽ
oĩ xpᷣiano.ſiue ĩidigeat purgatõe ſiue nõ
qꝛ tbulatio ẽ tã bõa ⁊ tã vtilł ⁊ tã medici

Tribla/ ꝙ ipſa tribulatio ſũmevalʒ ad purgãdũ
tio pur/ aiam. et ad purificãdũ ab oibo reliquijs
gat reliqͥ pctõꝝ.⁊ inclinatõibo ⁊ diſpoſitõib vici

as ĩ aĩia. oſis.⁊ ſimł cuʒ amoꝛe xpᷣi:.qꝛ amoꝛ ligat

aĩaz cũ xpᷣo.⁊ trib ulatio ext᷑ioꝛ ⁊ afflictõ

q ſentit᷑ facit recedere aĩaʒ ⁊ fugerea cõ/ poſſit ꝑfectevniri cuʒ xpo ꝑ amoꝛẽ. Er/ De oꝛ/
ſolatönibo ⁊ deſiderijs carnaunb. Sic & go ſeòᷣr᷑ ꝙ ſiẽ xpᷣs oꝛdiauit ſacr̃a ad ſalu/ dinaut
amoꝛ xpᷣi exiſtẽs ĩ aia ex vna ꝑte.⁊ tribu tẽxpᷣianoꝝ.ita oꝛdinauit tribulatões et błlatdeeß
latio et afflictio ex altera ꝑte. mundãt eã purgatõʒ aiax. ita e ſiẽ ſacr̃a ſunt ncca/ ad pur
ab oĩb talib inclinatõiboꝛ diſpoſitõibꝛ rig. ita etia tribulatões ſũt nccarie.et q; gatõem
vicioſis qᷓ ĩpediebãt aĩaz. qꝛ dũ aia ſétit diudurãt ſacr̃a.durabit etiã tribulatio. aiaꝝ.
tribulatõʒ ⁊ afflictõʒ.⁊ triſticiã ⁊ deſola 2⁊ iõ ncceẽ ꝙ tribulatio duret q;din mũ/
tiõʒz ĩ carne ⁊ ĩ mᷣo.et nullã requiẽ ne; dus ſtat. ñ qꝛ ĩ hacvita xpᷣianipᷣparã .
delectatiõz ibi iuenit.tũc amoꝛ xpᷣiexns tur ⁊ diſponũt᷑ ad aliã vitã ſ.eterna.iðöo .
ĩ aia.vnit ⁊ ligat eã cũ xpᷣo mag.⁊ pene neceſſe ẽ ꝙ tribulatio ſʒ maneat ĩ hacvi ·
trat ipſaʒ aĩaʒ totalit᷑. ⁊ ipᷣe amoꝛ excita ta Vñ neceſſe ẽ ꝙ foꝛnax cũ follibo ſemꝑ
et viuiſicat᷑et foꝛtificat᷑ in ſe tãq;; ignis. maneat.⸗ etiã ignis maneat incenſus ⁊ 4
cet iõ expellitet expurgat ab aĩa qcd eſt inflãmatꝰ. Et iõ ſic nccariũ ẽ omi xp̃ia/ “
eiↄtrariũ ibi.⁊ expellit oẽm amoꝛẽ con / no reciꝑe ſacfa.ita etia neceſſariũ eſt om 7

trariũ. om̃es inclinatiões et affectiões
ↄtrarias q̃ impediebãtaĩam ne totaliter
vniret᷑ cũ xpᷣo ꝑ amoꝛẽ ⁊ volũtatẽ.⁊ tũc
neceſſe eſt ꝙ ala totalit᷑ amplectat᷑ xᷣm.

nał.⁊ tã nccia oĩ xpᷣianovt ſine ipᷣa nullꝰ

ni xpᷣiano tribulatõcs ſuſtinere.⁊ qͥ refu-

tat tribulatões ſepat᷑ axpᷣo E ſt etiã ncce Tribla-

ꝙ; qñ pctã multiplicant᷑ꝙ tũc etiã mul/ tões mł

tiplicent᷑ tribulatões.quia maioꝛi reple tiplicat

s s

Et iõ ipᷣa tribulatio ẽtãq; malle/⁊ mar/ tioni maioꝛ neceſſaria ẽ purgatio. Et ſic pcti mk
tellꝰꝑcutiẽs aĩam.⁊ facies ip ſa intrarei xps tã ꝑ ſacra q;ᷓ ꝑ tribulatiões ↄplet et tiplicat
xpᷣm ꝑ amoꝛẽ.remouẽs ab ipſa oẽm ru/ pęicit ſalutẽ aĩiaꝝ.Et qꝛ tribulatio eſt pe

biginẽ et ſcoꝛiã. Et eſt etiã foꝛnax cũ fol
libo.et amoꝛ xpᷣi eſt ignis incẽſus ⁊ inſlã
mat i foꝛnace tribulatiõis.⁊ iõ inſimul
decoquũt aĩaʒ.et purgãt eã ab oĩ macla
2 infectõe ↄtracta p amoꝛẽ carnis⁊ mũ/
di. Et iõ tũc aĩa ↄfoꝛtat᷑.roboꝛat᷑ et foꝛ/
tificat᷑.⁊ illuminat᷑ ac pficit᷑.qꝛ vnit᷑ ma/

na.ideo ſi voluntarie ſuſtineat᷑ſatiſfacit
pꝓ pctis et ꝓ culpa.qꝛ oĩis pena volunta
ria ẽ ſatiſfactiua ꝓ debitis pctõꝝ.Et iõ
bõ reſurgẽs ꝑ ſacr̃m pnie de ſcdᷣo lapſu,
remanet obligat ad penã tꝑalẽ ̃ᷣm quöI
titatẽ crimĩs ⁊ qualitatẽ culpe. et ideo ſi

oluũtarie ineat tribulationẽ etafflictio⸗

gis cũ xp̃o. ⁊ fit vnũ cũ eo.⁊ ꝑR ↄpſequens nẽ tꝑalẽ et coꝛpalẽ.et ſ̃m hoc magis voẽg
purgat᷑ ab oĩ macula vicioſa.qꝛ calefit ? min ſuſtinet tribulatõeʒ. ſᷣm hoc płvel Tribla
iflq mat᷑ qꝛ xpᷣs hʒ ignẽ i ſeipo inextigui minꝰ ſatiſfacit ꝓ pctis.Si autẽ hõ ñ ſit tio ſati ꝰ-
bilẽ. diuinũ. purificatiuũ mũdificatiuũ obligat ad penã tꝑalẽ.tũc ſuſtinẽdo vo fꝗc 1 me
7 attractiuũ. Vñ ad purificãdũ aĩaʒ nõ lũtarie penã ⁊ afflictõem ꝓpter xpʒ.qaug ret
ſiuſfficerʒ amoꝛ xp̃i niſi adiuuaret᷑a ttibu/ mẽtat merita et gratia. Et ſic tribulatio 4
latõe.q; aĩa bz libeꝝ arbitriũ.⁊ nõ cogiẽ ẽbona qad purgadũ aiam ⁊ ad ſatiſfſaciẽ
ire ad xp̃m. nec recedere a delectatõnibb dũꝓꝙ debitis.⁊ ad qugmẽtandũ merita
carnis et mũdi niſi velit.⁊ iõ qꝛ ipᷣe dele et ad ligandũ etvniendũ alaʒ foꝛtiter cũ
ctatões ligãt aliqlit᷑ aiaʒ cũ carne.iõ ne· xpo.⁊ ad ſeꝑandũ eã a delectatõibo ⁊ cõ⸗

ceſſaria ẽ ipᷣa tribłatio rõne libᷣtat aĩe vt
cogat eaz. ⁊ volũ tarie relinq̃t eaſdẽ dele/
ctatõcs ↄias deo⁊ ſibi.⁊ vadat ad xpᷣm
Et etiã nõ ſolũ tribulatio eſt nccaria ad
purgãdũ aĩam ab infectõibo vicioſis.ĩ⸗
mo nccaria ẽ ad eã tenẽdã ligatã et vni/

ſolatõibo mudanis⁊ carnis ↄtrariant᷑
gie ⁊ eã occidũt. Quare ſumme amabił

debet eſſetribulatio om̃ixpiano.
Dꝛ ſigia p ſacfm pnic exeat c pe
cũ reliquijs pctõx. et ſine ↄpleta ſatiſſa/

—

ctione ꝓ culpis/ neceſſe eſt es purgariin

V—

ducrt
Cntinne
monciie
geſurno
linmi⸗
töm

Anigc liit
ntteis An
negi gin
hhulnd in⸗
Suni
Mipri⸗
Kibaani
Atnn
nemis
ofirhi⸗
nücken
titcie Ttir
tüntl r
Uinthe irie
1o ſe i

Ghplut ſplul
hnnckhe
küui
L
rbi

Nnn.

lifncnn
Cn
Naffied
KR

Nepeet N
tehoäit tnid

—

nito ro ſin

nsl, d

,bono
atſtui⸗
inan
rttach
ihie⸗
iti

aliq loco tãdiu donec fuerit plene

(Citulus.ccc.

exire de ſuo coꝛpe nõ pu

rga⸗
Ataa pdicò reliquijs pctöꝝ qᷓ
remanẽt poſt ſacr̃m pnie.⁊ etiã abſq; pꝑ/
ſolutõe penaꝝ ꝓ culpis debitaꝝ.iõ cũ p

pter h̊ aia impediat᷑ ne totalit᷑ poſſit vni

rixpᷣo ꝑ amoꝛt᷑.qꝛ neceſſeẽ ſi debeat vni
ri cũ xpᷣo ꝙ nihil habeat extraneũ a deo.
ſed ꝙ ſit tal ſicut exiuit a deo ĩ ſui creatõ

ne ſine macła. ſine ĩfectõe.⁊ ſine aliq̃ ma⸗

la inclinatõe.iõ qͥcqͥd aĩa addidit ꝑ ſe in
ſeipſa poſtq; creata ẽ vſq; ad exitum coꝛ

poꝛis ↄuerſando cũ creaturꝭ qðᷣ deo cõ/⸗

trariat᷑incce eſt ꝙ totũ illud purget᷑etre
moueat᷑.Etiõ qꝛ ania amat carnẽ ⁊ res

coꝛpales amoꝛe inoꝛdĩato.et płq; debe

ret.⁊ ꝑ ↄñs ibibit᷑ tali amoꝛi⁊ delectatõ
niiiõ nece ẽ ꝙ añq;ᷓ vniat᷑ cũ deo vltia et
ↄpleta vnione.ꝙ purget᷑ et purificet᷑ cõ/

.prleta purificatõe.vt nihil remaneat ð ex-

trtraneo. Itẽ etiam qꝛ culpe debet᷑ opleta
Ti.pᷣce/ punitiovt iã declaratũ ẽliõ aia q̃ nõ poꝛ
denti tauit debitã punitõʒ ꝓ pctis ſuis:ncceẽ
ꝙ puniat᷑qꝛ h̊ exigit iuſticia dei anqᷓ; ſit
digna hꝛe ↄſoꝛtiũ cũ deo.qꝛ ſine debita
ſatiſfactõe aĩa nõ dʒ ſaluari.Et qꝛ aĩa q̃
exit de coꝛꝑe.exit de curia miſcdie.et ca/

dit ĩ curiã pure iuſticie dei.iõ ncceẽ q ibp

ſa puniat᷑ pꝰhãcvitã ſᷣm rigoꝛẽ⁊ ſtrenui
tatẽ diuĩe iuſticie. Et qꝛ diuia iuſticia ẽ
ſũma.qꝛ nõ põt cogitari maioꝛ.et ſic iu/
dex iuſtiſſimꝰẽ ſũme punitiuꝰ maloꝝ.qꝛ
iſũmo odio hʒ malũ.iõ ſequit᷑ ꝙ mala q̃ᷓ
punit de pꝰhãc vitã ꝑ ſu iuſticiã pũit
tãta punitõe q̃ nõ põt cogitari maioꝛ.et
cũ tãto rigoꝛe ⁊ ſeueritate ꝙ nẽo pᷣt exco/
gitare.Et iõ aia q̃ nõ ſuſtinuit penas de
bitas ĩ coꝛꝑe.dũ erat ĩ curia miſcdie dei.
proſtq;; icidit ĩ manꝰ iuſticie puniet᷑ tãta
Ncẽe ẽ pũitõe ꝙ nẽo põt cogitare.Et iõ ſeqͥt᷑ q

eſſe pur/tã ꝓpt᷑ purgatõʒ q; ppt᷑ pũitõʒ ncceẽ lo

gatoꝛiũ cũ eẽ aliquẽ purgatoꝛij punitiuũ giax.
i ernalr ſz tpalit᷑. Et qꝛ ſiẽ ĩi B mũdo aia

dũ ẽ ĩ coꝛpe.purgat᷑ ꝑ afflictõʒ ⁊ triblati

onẽ.⁊ h ſil cũ amoꝛexpᷣi. ita etiã oꝑtet q;
amoꝛ xp̃ᷣi exñs ĩ aia ⁊ tribulatio.purgẽt

ʒʒ—f

te purgata. ? fucrit culpa pſolutrt.

ipſã aĩaz a reliquijs pctõꝝ Etiõ oꝑtʒ ꝙ;

ſit aliqua res afflictiuaa doloꝛoſa ĩ q̃ aia

purgada tãtũ ſentiat ð doloꝛe q;tũ ſetijt
de delectatione extranea contra den.
tatũ penctret ĩ viſceribo ⁊ medulł aĩe.q /⸗

tũ amoꝛ mundanoꝝ penemauerat ĩ me/

dulł aie.Et qꝛ purgatio fit ꝑ ↄꝛium.vñ

aĩa nõ ĩdiget purgari niſi ab amoꝛe rerũ
mũdanaꝝ.qͥ penetrauerat aĩiam p dele/
ctatõʒ. qꝛ ꝑ talẽ amoꝛẽ extraneũ aia ẽ diſ/
ſilis deo.iõ ſᷣm ꝙ amoꝛ reꝝ mudanarũ

mag penetrauit i aia ⁊ i medull ei.m
B difficilipurgabit᷑. Iſta aũt purgatio

et punitio.neceſſe ẽ ꝙ fiat ꝑ ignẽ mateir
alẽ. vt iã declaratũ fuit de eterna iuſticia Ti.clxi

Sic & amoꝛ xp̃i exñs ĩ aĩa.excitat:⁊ ad Tit. clłx
iuta tribulatõe ignis ⁊ doloꝛeſenſibili. iiij.

purgabit ipſã ſicut auꝝ purgat᷑ i igneet
ↄpleta pugatõe aĩa nullũ doloꝛẽ ſentiet
da nihil habebit de extraneo nec de cre/

mabili. Meliꝰigit᷑s homĩ purgare petã Meliꝰẽ

ſua.et ſuſtinere penã debitã ꝓ pctis ſuis h̊ qᷓ ali/
hic dũ viuit ĩ coꝛꝑe.qᷓ; ꝙ purget᷑ ⁊ puni/ bi ſatil⸗
atur ĩ alio mũdo ꝑ rigoꝛem diuine iuſti facere.
cie.qͥa neceſſe eſt ꝙ vel hic puniant᷑ pctã
volũtarie ꝑ pniam ⁊ ꝑ ſacr̃a: tribulatio-
nes vel ĩ alio mũdo ꝑ iuſticiã dei.qꝛ pec
catũ nõ põt remanere ipunitũ.⁊ optebit
qꝙ; eternaliter vel tꝑaliter puniat᷑.eterna/
lit᷑ ĩ iferno.tꝑalit᷑ ĩ h mũdovl i loco pur
gatoꝛij. Sic ů̊ neceſſe eſt ꝙ hõ poꝛtet pe
nã debitã ꝓpctis cõmiſſis poſt baptiſ/
ſ veli hoc mũdo velĩ alio.ſed alit᷑ hic
⁊ aliter ibi.Quãuis etiaʒ ipᷣe aĩe recedãt
a coꝛpe cũ reliquijſ pctõꝝ.attñ oĩa illa q̃
vglebãtꝓ eis hicdũ viuebãt i coꝛꝑe.va O/, eis

læt etiã ſi fiãt ꝓ eis pꝰ deceſſũ. Ad ſatiſfa/pſũt ſuf⸗

ciẽdũ vᷣo ꝓ eis ad ↄplendã iuſticiã diui fragia.

nã.valẽt oĩa q̃ ꝓ eis ꝑ alios fiũt qͥ viuũt.

ſz nõ tantũ quatũ valuiſſent ſi facta fuiſ
ſent ꝑ ſeipos. Quia em̃ ſunt mebꝛa xp̃i.

1i5 pſnflt ſuſciꝑe influẽtiã a paſſiõe xpᷣi et a

mẽbꝛis xp̃i: qꝛ tã ille aĩe q́; hoĩes xpᷣiani

viuẽtes ſunt vnũ coꝛpus ·et ſunt mẽbꝛa
vnius capitis.et ideo pñt ſe iuuare adi/

uicè.⁊ iõ mẽbꝛa xpᷣi viuẽtia.ſ.xpiani vi⸗
uentes.ꝓ ſuoꝝ amicoꝝ pctis pñt ſatiſta

cere.ſi faciãt illa qᷓ̃ pñt valere ad ſatiſfſaci

endũ pꝛo culpis.qꝛ hoc nõ derogat diui
ne iuſticie. Quãuis ergo anime nõ pñt

.

ſeipᷣas iuuare. attñ pñt p alios adiuuari
ct debita qꝗᷓ debẽt pñt ꝑ alios amicos ꝑ/
ſolui.qm̃ licet puniant᷑ ꝑ inſticiaʒ dei.iñ
ſunt ĩ amicicia dei ⁊ i eius amoꝛe. Et iõ
quicqͥd fit ꝓ eis de acceptat et recõpen/
ſat ꝓ dehito quod ipſi debentt.
Mue ſunt ila que pñt inducere hoĩes
lapſum vt currat ad ſacrẽ̃m pnie volun/

boõ lapſus poſt baptiſmũ nõ
pfsßt ſaluari niſi ꝑ pniam volũ
tariã.⁊ hõ rõne ſue libertatis nõ pᷣt cogi
ad pniaʒ.qꝛ etiã nihil ꝓficeret niſivolun
tarie currat ad niem Ste mag volũ
tarie currit.tãto magꝭ ei ꝓficiet.iõ ẽ vti⸗
le valde ↄgre greot⸗ ſilq pñt hoĩez idu⸗
cere ad pniaʒ. qꝛ ipᷣa pctã rfugiũt pnia⸗ꝭ
172 Jci reſiſtũt Pꝛimũ aũt qð inducit ho
minẽ ad pniam ẽ.q ſũme placʒ deo.a
de' ſolũ hʒ odio pctã ⁊ nihil alind.qͥa ni
hil ↄtrariat᷑ ſibi niſi pctm̃.nꝰ? ẽ ſibi rebel
le.⁊ iðᷣo ſequit᷑ ncc̃ario ꝙ ille ſũme placet
deo qͥ; toto oꝛe.toto coꝛde ⁊ toto oꝑe im/
pugt pctm̃ ⁊ deſtruit inq; tũ in eo eſt. qa
deſtruit etimpugnat veꝝ inimicũ dei.ſi

pugnat eius inimicuʒ capitalẽ. ⁊ maxĩe
placeret regi miles aliqs qͥ occideret eiꝰ
inimicũ capitalẽ ꝓpter amoꝛẽ reg. Si
g̊̃ homo ꝑ pniaʒ habeat odio totis viri/
buſſuis pctin⁊ ei diſpliceat ꝓpter hoc q
Eↄtra deũ.et ipᷣm accuſet oꝛe.oꝑe et coꝛ/
de.et pſequat᷑ ipᷣm.et expellat ipᷣm a ſe.eo
qꝛ eſt ↄtra deũ.neceſſe eſt ꝙ talis ſumme
deo placeat.Et ideo ipſa pnĩa eſt ſacrifi
ciũ acceptabile deo.ĩmo nullũ ſacrificiũn
magis placet deo q; qð hõ offert de ſu/
is ꝓpꝛis actib.ĩmo hocẽ pᷣmũ ſacrifici
um qð homo dz offerre deo de ſeipo. Et
ideo ſtatim de adiuuat hoĩem ſi ip̃e que
rat adiutoꝛiũ a deo ↄtra inimicũ xpᷣi.qð
nunq; ſibi negat ſi in veritate poſtnlat.
Quõ em̃ de denegaret alicui auxilinʒ j
vult ĩpugnare inimicũ ſuũ capitalẽ.qͥ ẽ
pctm? Immo armabit ipᷣm armis ſuis
VUñ licet pcim̃ ſit inimic dei.tm̃ de non
deſtruit ipᷣm niſi hõ cõſentiat ⁊ velit. qꝛ
volũtarie recepit eũ.⁊ ideo nõ põt exire

bus amicis dei.à ſüme gaudẽtde B. Et
ſic hõ ſił acqͥrit amiciciã dei ⁊ oĩim ami/

oim amicoꝝ ſuoꝝ q́; hie amiciciã pctiz

inimiciciã dei.qꝛ pctm̃ è ſũma turpitu
do,ſũma defoꝛmitas ⁊ malicia.et odibi

Woni gutez

me bonꝰ.ſüme amabil.et nullo mõ odi /

Et etiã oẽs amici ſui ſüme gaudẽt de BD.

tantũ placitũ et tantã ↄplacẽtiã quã de/

cut ſũme placet homi ille qͥ deſtruit ⁊ im li mẽbꝝẽ ĩ hoĩe ĩ ſecreto? men
pitalem. ⁊ illð qð deꝰhʒ ſũme odio.⁊ qð

“èñü 3 7
4 £ .

niſi volutarie dimittat ip̃m.⁊ iõ ncce eſt
ſi dz; exire ꝙ volũtarie expellat ipᷣm deſe

Itẽ hõ etiã nõ ſolũ placet dro.ſʒ etiãä oi

coꝝ ſuoꝝ. Meliẽ em̃ hẽe amiciciã deiꝛ

lei ſũmo:.⁊ nullo mõ amabile.⁊ de ẽ ſũü

bil. Et ſic maxia dꝛña ẽ int deũ ⁊ pcti.

Et etiã ſũme placet deo pnia.qꝛ ꝑ ipſaz

hõ ſaluat᷑ ⁊ reſtaurat᷑qͥ erat depdit i cc
nuʒ ꝑ ſeipᷣm.⁊ idco deꝰ gaudetĩ eo ꝙ ſua
creatura etopꝰſuuʒ qð ꝑdiderat ſalue.

qꝛ ſũt boni.et letant᷑ de bono ſicẽ diaboli
ſũt mali ⁊ gaudẽt de malo. Sic ꝓpter

us hʒ ⁊ oẽs amicieiꝰi pnia.dʒ hõ tot vi “”MD
riba conari.vt ad pniĩaʒ feſtinet ꝓ pctis
ſuis. ¶ Aliud inductinũ ad penitentiã.
¶ Itẽ aliud qð põt incitare et inducere .

hojĩem ad pniam ẽ viſio dei.qꝛ de videt
hoĩs volũtatẽ.et videt q̃liter hõ tenetin

domo ſua.ſ.ĩ coꝛdeſuo.qð mel⁊ nobio
liꝰ mẽbꝝ ẽ ĩ hoĩe ĩ ſecreto dei inimicũ ca

deo ſüme diſplicet. ⁊ nõ ſolũ tenet.ſ̊ defk?
dit.nutrit et abſcõdit atq; augmentat.⁊
inducit ip̃ᷣm in domũ ſuã volũtarie.im/
mo nõ ĩ domũi ꝓpꝛiã.ſed in domuʒz dei.

dqꝛ coꝛ devera iuſticia ẽ habitaculũ dei ?

ptinet deo. Etiaʒ hõ(qð pei ẽ fecit iᷣm
inimicũ.qꝛ añ nõ erat.et cogitat ſx quõ

porerit młtiplicare ipᷣm. Oiĩa iſta deꝰ vi

det. Debet ů hõ ĩ ſũmo timere.q.l.tene/
at ĩ ſeipᷣo iimicũ dei.et ꝙ cuſtodiat et dee
fendat atq; nutriat ipᷣm ipᷣovidẽte.pñte
et ſciẽte.inimicũ ſui creatorꝭ.redẽptoꝛis
atq; iudicis.Quis em̃ eẽt auſus tenere.
cuſtodire atq; nutre i regno reg iimicũ
reg capitalẽ rege pñte.vidẽte et ſciente⸗·
Nõne ille faceret regi magnã ↄtũeliaʒ t
offenſã atq; iniuriã? Nõne etiã ille meer

ret᷑ a rege magnã vindictã: Jm mo eti⸗

qͥs eẽt auſus coꝑitare ſeu ĩ aio ꝓponere.
inimicũ reg velle hoſpitarei vomo ſua
regeſciente talẽ cogitatõem ſeu tale pꝛo⸗

— ½

öi

thrdet
idehe
Ginimn
unnnn
actbi⸗
1dei⸗
mod

irpan
Epp
eiic⸗
icgſ
ſedhel
nictid
höwen⸗
apos
Mni
deri
höment
Grwwr

dotts

Gacd

un
vniN
uig
ird
eiN
erpi
is t⸗
Gincn

Ce
itigA
zere

W

Apo⸗

Et ex hoc apparet ꝙ deꝰnõ vult hoĩem

4*
H

gis.⁊ poꝛtare reg iimicũ depictũ añ fa /

ciẽ regis: Et qͥs eẽt auſus recipe bona a
rege.⁊ viuere de bonis regꝭ.⁊ ſuũ limicũ

capitalẽ i domo ſua hoſpitare ⁊ defende

re ip̃o ſcicte: Credo ꝙ nulłꝰcẽt ita auſus
Ergo poſtqᷓ hõ ſcit ⁊ co&ᷣſcit.qꝙ pẽtʒ qð

ipᷣe tenet ĩ coꝛde ſuo ẽ inimicdei capita-
lis.⁊ ꝙ deus Hhvidet ⁊ coaſcit.⁊ ꝙ ſcit.ſi

ip̃m nõ expellit ſtati decoꝛde ſuo.tũc fa/

cit deo maximã ĩiuriã.offenſã⁊ ↄtũeliã.
qꝛ reputat eũ vel impotẽtẽ.vel inſcientẽ
vel fatuuʒ. Nõne ille ſtat i maxio ꝑiculo
abſq; fallo: Quia timoꝛ ẽ ⁊ ſ’ůme timen/

dũ.niſi hõ ſtatim ipᷣm a ſeetxpellat.q;deꝰ

faciat vindictã.⁊ oñdat ſuã potentiam.
ſcĩam et iuſticiã.⁊ pᷣcipitet ipᷣm cũ iimi/

co ſuoi pfundũ ĩferni.imo miꝝ ẽ et ſuꝑ

oĩa mirabilia.quõ deꝰ ſuſtinet tanto tꝑ e

mimicos ſuos moꝛtales. Et qͥ h̊ͥ nõ ſen
tit piculũ neq; timetlamiſit intellectũ ⁊

rõne caret.⁊ merito fatuꝰreputabit᷑.ma/

xime ĩ tꝑe vltõis.Et ĩ iſto appet dei im/
mẽſa clemẽtia ⁊ bonitas.ſic ſuſtinere nu
trire ⁊ defẽdere a diabolo ſuos inimicoſ
et ſuoꝝ iimicoꝝ ʒelatoꝛes atq; defẽſoꝛes

MHã nõ poſſet maioꝛ bonitas excogitari

Pire.ſed expectat ipᷣm ad pnĩam.⁊ vt ſal-

uet᷑ ꝑcit.nec põt eẽ alia cã.qᷓ; ꝙ ſi hõ nõ

venerit ad pniam tãdiu expectatꝰ.qꝙ ex/
tũc maioꝛẽ vindictã et indignatõʒ dei ĩ/
currat.qꝛ ingrat ẽ deo.et ↄtẽnit illã ĩimẽ

ſaʒ bonitatẽ dei.Dʒ igit᷑ hõ ad vitandũ
tantũ.arduũz magnũu ꝑiculũ ĩ q̊ ↄtinne

exiſtit.⁊ ꝓpter tantã bonitatẽ et expecta/
tiõʒ dei currere ad pniaʒ.⁊ ſubito expel/
lere a ſe inimicũ deiet ſuũ.neſubito ſup
eũ veniat ira dei et vidicta.qͥ bo iᷣe pote/
rit pdere coꝛpꝰ⁊ aĩaʒ ꝓpt᷑ ingtitudiuẽ et
ↄtẽptũ dei ¶ Aliud incitatiuũ ad pniaʒ
¶ Pꝛerea aliud ẽ qð dʒ boĩem ĩcitarevt
currat ad pniaʒ.ſ.iuſta punitio peccati.
Vñ iã ꝓbatũ ẽ.et ĩpoſſibile ẽ aliter eſſe.
qu oĩa facta et vᷣba ⁊ cogitatiões hoĩs

iudicent᷑ et recipiãt debitã remũeratõeʒ

bonivlł mali.⁊ iõ de nccitate oĩa oꝑa bo-
mis mala et cogitatões male.⁊ oĩa pctã

optet ꝙ; puniãt᷑.qꝛ nõ pñt remanereim/

punita.⁊iõ ſi nõ puniant᷑i h mũdo.oꝑ/

tã faciliter poteſt euitare tanta picula.qᷓ

De inductiuis ad penitentii

poſitũ: Et qͥs eſſz auſus ĩtrare domũ re/ tet ꝙ ĩ alio mũdo puniant᷑ p iuſticiaʒ de

bitã.Et iõ bonitas dei oꝛdĩauit.q; pctã
hic ꝑ pniam puniant᷑.⁊ↄſtituit ſuos iu/
dices ĩ H̊ͥ mũdo loco ſui.qͥ iudicẽt et coꝛ
rigãt petã et puniãt.vt ĩ hoc mũdo fiat

iudicium de ipſis. neſi reſeruent᷑ in alio

mũdo.iudicent᷑ad ↄdemnatõeʒ eternã.
Et ideo ſi hõ nõ vult ĩ hoc mũdo facere
pniaʒ et iudiciũ ð pctis ſuisncce eſt q

poſt hãcvitã eternalit᷑ puniat᷑. Itẽ etiaʒ
declaratuʒ ẽ ĩ capitulo de eterna iuſticia
q̊t ⁊ qnta mala icunet aia ſi nõ ſaluet᷑.qꝛ

aia ẽ imoꝛtał.et ̊ bñ vł male hẽbit ĩ eter
nũ. Debʒ ̊ hõ currere ad pnĩiam vteua
dat triſticiã eternã et penã ĩfinitã.ĩ quã
de neceſſitate incidit ſi nõ fecerit pnĩiam

Si sᷣ hõ nõ vultvenire ad iudiciũ ĩ alio

mũdo.veniat h̊ ad indiciũ ſecretũ volũ/
tarie coꝛã iudice a deo oꝛdĩato.et ↄfiteat᷑
pctã ſua.et accuſet ſeipᷣm ĩ veritate coꝛã
eo.et ſic euadet iudicium damnationis.
Elliud inductiuũ ad penitentiam.
Epꝛeterea aliud qð debet hoĩeʒ incita-
re ad pniam.ẽ certitudo ⁊ infallibilitas
moꝛtis ⁊ icertitudo ipiꝰhoꝛe moꝛtꝭ. Nã
nõ ẽ in alicui ptãte ꝓlõgarevnã hoꝛam
vite.quia vita hominis ſtat in manu al

terius.ſ.dei. Si ergo homo eſt incertuſ

de hoꝛa. quõ audet remanere ĩ tato peri
culo ꝑ quod poteſt incurrere eternã pe/

nam et triſticiã infinitã: Cũ ergo homo

finẽ nõ habẽt ꝑ pnĩam quod tã faciliter

fit.quia volẽdo et loquẽdo. Quid em̃ fa-

cilius qᷓ;velle ⁊ loqui? Ihi em̃ nullus la
boꝛ eſt.nulla fatigatio. Uolẽdo em̃ ⁊ lo/
quẽdo coꝛam iudice peccatũ deſtruit᷑ et
remittit᷑ eterna pena.⁊ homo euadit tri/
ſticiam.que finẽ non habet.Eſt igit᷑ ho
mo ſtnltiſſimꝰqui voluntarie vult ſtare
in tãto periculo quo maius nõ poteſt ex
cogitari.cum poſſit ipſum vitaretaʒ fa/

ciliter ꝙ nõ poterit faciliꝰcogitari.et nõ
eſt ſecurꝰde die craſtina.⁊ nõ poteſt pꝛo
longare vitam ſuam ad vnam hoꝛam.

Aliud inductiuũ ad penitentiam.
Itẽ aliud etiaʒ qð dʒ ſũme inducere
hoĩeʒ ad pniaʒ ẽ moꝛs vpᷣi ⁊ ſãguis qͥ e᷑

fuſus ẽ p pctis tot mundi. vnde moꝛs
xpᷣi ſuꝑat omnia pctã q fieripoſſunt.vt

peclaratũ cſt. et ideo clomat ſanguis xpᷣi

ad oẽs pctõꝛes vt veniãt ad pniam? rñ e

cipiãt vᷣtutẽ ⁊ influentiã cius.quia nõ ẽ
effuſus niſi ad lauandũ pctã.Et idco qͥ;
cõtemnit ſanguinẽ xpᷣi.⁊ nõ vult lauare
pctã ſua ĩ ſanguine eidũ viuit i ̊ mun
do.neceſſe ẽ ꝙ damnet᷑.et maxime xpᷣia/
nus.qͥ empreſt ſemel pᷣcio ſanguis xpᷣi
damnabit᷑ ſine compatione plus q; oẽs
alij.quia ↄtemnit ſanguinẽ tã pᷣcioſum:
Quicũq; igitvult fugerepenas eternas
⁊ ꝑuenire ad gaudia eterna dum adhuc
vgcat.et in hoc coꝛpe viuit⁊ põt facere
pniam.currere debet ad ſacr̃m pnie vtĩ
ppetuũ viuat. Conari igit᷑ debet hõ dũ
tempꝰ habet. vt expellat de ſeipo ⁊ de do
mo ſua inimicũ ſuũ capitalẽ et moꝛtaleʒ

et inimicũ ſui creatoꝛis ⁊ factoꝛis ⁊ om

niũ creaturarũ.ſ.ipᷣm pctm̃.ne inueniat᷑
in eo ĩ moꝛte.qꝛ cũ eo iudicabit᷑ ad igneʒ
eternũ.et pibit ĩ eternũ.Qualit᷑ põt ho/
mo tolerare ĩ ſuo oꝛto.ĩ ſua domo in ſua
camera.⁊ ĩ ſuo coꝛpꝑe inimicnʒ capitalẽ:
EEt ſi ibi nõ pᷣt ſuſtinerc.quõ põt tũc ini/
micũ ſuum? chꝛiſti et omis crcature dei

ĩ ſecreto coꝛdis ſui abſcõdere ꝑ vnũ mo/

mentũ.⁊ non ſolũ tolerare.ſed qdð peius

cẽ diligere ⁊ amaretãdiu:? Tãdiu em ho⸗/

mo tenet pctm̃ ĩ coꝛde ſuo.q;diu nõ ha/

bet ipᷣm odio.Et quõ pot᷑titdiligere pec

catũ.p qð ꝑdit eterna ⁊ infinita bona.et

acqͥrit eterna et infinita toꝛmenta et ma-

la.pꝓ qð ꝑdit eternũ ⁊ infinitũ gaudiũ.et
icurrit eternã triſticiã: Quõ põt homo
tenere pctm̃ et diligere ꝓ quo oꝑtuit de/
um incarnari.turpiſſima moꝛte moꝛi?
Ouõ põt hõ ſeipᷣm ſuſtinere eſſe malũ qͥ
nõ põt neq; vult ſuſtinere alias res ſuas
eſſe malas.neq; coꝛruptas.nec macula/

tas: Quõ põt hõ ſuſtinere ſeipᷣm eſſe ma
lũ.qui oẽs alias res vult he bonas.bo
nã domũ.veſtẽ bonã.⁊ vxoꝛẽ bonã.et fi

lios bonoſ:Quõ igit᷑ non iudicaret᷑ hõ

iſte nec ↄdẽnarct᷑ iuſte.qͥ ↄtẽnit ſãguinẽ
filij dei.et ſeĩm. et refutat moꝛtẽ tã ama/
rã xpᷣi.⁊ ꝓ nullo reputat.⁊ qͥ dimittit ma⸗

xima bo na ct et᷑na. qrit vilia et trãſito/
ria. q̃rit trena ⁊ dimittit celeſtia.qͥ qrit
aliẽa bõa⁊ extranea⁊ dimutit ꝓpa bõa:

AQuid em pei ſen umpr ; e bo aͤbabz

momẽtuʒ: Cur etiã nõ indicare

aĩaʒ ĩmoꝛtalẽ põat ſpẽſuã ĩ retrãſttoꝛia
et moꝛtali. accoeruntibitteti roriue
iuſtiſſime. ᷓ tantũ diligeẽs ẽ. et tãtũ labo
ſeipᷣm dimittit pire.q repat ea qᷓ ũt ex/
tra ſe.⁊ q̃ itra ſe ſũt relinqͥt.qͥ pulcreoꝛdi

nat ea qᷓ ſũt extra.⁊ ꝗᷓ ſũt ſtra dimittit in
oꝛdĩata.qͥ ẽ diligẽtiſſimꝰad coꝛrigendũ

defectꝰaliaꝑ reꝝ. ⁊ diſpõit oĩa recte⁊ pfe
cte.ſʒ ẽ negligẽtiſſimꝰ emẽdare ꝓpos de
fectꝰ?.qͥ vult ꝙ alia oĩa reddãt debituʒ et

inſticiã ei. ⁊ ipᷣe ſibimetipᷣi nõ reddit de/

bitũ neq;ʒ iuſticiq.qͥ vult ꝙ oĩa ſibi pfici
ant ⁊ nulla noccãt.et ipᷣemet ſibi nõ vult
ꝓficere ſ nocere.⁊ ſeipᷣm ↄtinue deſtrue
re.qͥ tãtũ laboꝛat circa alias tes ſeipᷣm
negligit. qͥ tantũ ſtudet vt alias res cog

ſuꝑ oĩa alia. et ꝓpt᷑ quẽ facta ſũt oĩa:Eo/

gitet hoͤ ſiẽ ipſe tacitde reby ſbi ſub
lectꝭ.ſ.qñ ſũt iutiles.turpes⁊ maculate.

qꝙ illas ðſtruit⁊ mittit ĩ ignẽvl extra do .

mũ et extraviſũ.et ſiẽ hõ refutat oẽs res
extra ſe.q̃ ſũt viles ⁊ coꝛrupte.ſic etiã ille
qͥẽ ſup̃ᷣ nos. refutabit nos.ſi fueriꝰ viles
turpes ⁊ coꝛrupti. Siẽ em̃ ipſe hõ vult

bre res pulcras.pᷣcioſas⁊ hõeſtas ꝓſe?—?

etiã mũdas et ñ mackatas deſiderat. ita

ille ẽ ſupᷣ nos cũ ſit nobilioꝛ mũdioꝛ⁊

pᷣcioſioꝛ ſineꝰ ꝑatõe.vult hꝛe ſe res pci
oſas.mũdas⁊ imaclatas.nã to aliqs
S głoſioꝛ ⁊ dignioꝛ.tãto dñt oĩa q ipʒ cõ⸗
cernũt eſſe glłioſioꝛa ⁊ dignioꝛa. Currat
igit᷑ hõ ad pnĩam et lauet pctã ſua.vt ſit

purꝰ ſincerꝰet mũdꝰ ĩ ↄſcia.quã de dili⸗

git ſuꝑ oẽ; mũdiciã. q; ẽ ſua hĩtatõ. etci/
meat futurã ſnĩaʒ · quã audiet illiqͥ eruͦt
imũdi et macłati. NHã illoꝝ hĩtatio ↄuer

ſatio ⁊ ſocietas erit cũ imũdiſſimis: de

foꝛmiſſimis diabotł.ᷣꝝ aſpect oẽm pe/
nã hꝰmði ſupat et excedit.⁊ illi ↄuerſa⸗/

tiõis nõ erit finis. ¶Quitũ ſam.

I.

*

õ

Dool⸗
pediunt
giamne

(molet.

Ducn
fac⸗
häcum
Gbofi
Umoclae
debilitg
reppül

nw
dtiiho
linine
taiſig
en
dinint,
neaee
neghen
Ni
ſctde
S
mnedetne/
gen
igmas
endi
teir)
bid
mun.
Hlannde
Ntoie
pries
Nlhömt
auotr
ſconiu
ndon
densſo⸗
iöwui
luiic⸗

eC

— —
=
—
S==
—

E = P —
=

=
=

Sd
—

Duo /
pediunt
agiam ne

euolet.

Atrema vnctione·
ca pebilitats ſpüſale relict er

4
D . . * . 2
„ — L 2 ä . 3;
ðõ .

21

Zitulus. cccij.

WVWoniã autez
äfföäyccxe ẽ hoiem moꝛi et exire de
hac vita.et qꝛ aĩa ẽ oꝛdĩata fi
naliter ad eternã głiaʒ quã habebit amã
do deũ toto coꝛde.⁊ adherẽdo ci ꝑvolũ/

niat ifirmitate ce

tate totalit᷑. ⁊ recedẽdo totalit᷑ a malo?⁊ i

oꝛdiato amoꝛe.et qꝛ anĩa exiſtẽs ĩ carnne
coꝛrupta trahit᷑ a carne młtotiẽs.⁊ ĩcli/

nat ad eã.qꝛ hʒ viuerecũ ea.et iõ aĩa gra

uat᷑ et inficit᷑onerata.et icurrit pctã ve/
velit nolit. ct aliqᷓliter maculat᷑ ĩ/
ne totaliter poſſit tẽdere ĩ deum ꝑꝓ
amoꝛẽ.iõ qꝛ aniĩa dʒ trãſire de vno ſtatu
ĩ aliũ.oꝑtet ꝙ vadat ĩmediate ad deũ vł
ad purgatoꝛiũ.⁊ iõ ſequit᷑ ꝙ indiget no/
uo vigoꝛe ad foꝛtiter amãdũ deum.⁊ ad
totaliter ſe vniẽdũ cũ deo ꝑ amoꝛẽ.⁊iðo
idiget noua gr̃a et adiutoꝛio nouo ad fe
liciter ⁊ celerit᷑ euolãdũ ad deũ ꝑ totaleʒ
denuotõeʒ ſurſũ tendẽdovt totalit᷑ iſᷣa ele
uet᷑ ĩ deũ.⁊ etiã ſivadat ad ignẽ purgato⸗
rij ad purgãdũ.ĩdiget vigoꝛari vt facili
us ſuſtineat doloꝛẽ ignis.donec ſit pur
gata. Uñ duo ſũt q̃ pn't aiaʒ impedire ⁊
agãuare.vt nõ ſit faciłr apta ad volãdũ
ad den. Unũ ẽ q̃daʒ debilitas derelicta
ex pctõ.qᷓ;uis em̃ aĩa ſit purgata a pctõ
moꝛtali. attũ remãet q̃dã debilitas ĩ ea⁊
q̃dã ĩfirmitas ſpũał.ſic ĩ ĩfirmitate coꝛ/
pali.q̃ᷓ q;uis ſit curata.adhuc remãet ꝗ/
dã debilitaſi coꝛꝑe.Alið aũt qd agouat
agĩaʒ ⁊ trahit eã deoꝛſũ.et aliq̃lit᷑ retrahit
eã a deo.ẽ petm̃vẽiale.qꝛ oĩs culpa ſiue
moꝛtal ſiuevẽiał elõgat aĩaʒ a deo.ſʒ cul
pa moꝛtal totalłr elõgat ⁊ culpavẽiat mi
noꝛat⁊ diminuit amoꝛẽ.Et iõ ĩdigʒ aĩa
vt nullã culpã ſentiat.vt totałr euolʒ ad
deũ.Et qꝛ ꝑ ſacr̃a viſibilia dʒ ipᷣa aĩia cu
rari.ſatiari ⁊ refici.et reciꝑe graʒioꝛdina-

to viſibile P

Vnctõ tũ fuit et iſtitutũ ſacr̃ʒ extreme vnctõis
dat᷑ad ſa ad aĩaʒ ꝑficiẽdã et ſanãdã ab oĩ macłaꝛ⁊

nãdum debilitate ſpũali.ĩ q̊ fit ei remiſſio om̃is

ab om̃i pctĩ veniał q̊ ad culpã.ſʒ nõ q ad penã.
macła ⁊ vt ipᷣa aĩa exonerataa culpis vẽialibs et

debilita alijs ſeq̃is qᷓ depmũt aĩaʒ deoꝛſũ veloci
teſpũali us.faciliꝰet expediti euoletet trãſeat ad

celũi. 2 aſeq̃t ſalutẽ etne iocũditatꝭ⁊ B ꝑ

deuotõʒz leuãtẽ eã ſurſũ⁊ ꝑↄuerſiõʒ mẽtꝭ⸗
ad deũ.qð qͥdẽ ſacrm̃ fit ꝑ medicamẽti

coꝛpalis modũ.ſiẽ ſacriñ baptiſmi fitꝑ
modũ ablutõis coꝛꝑis. Biẽe
ſacr̃is ꝑ viſibile ſignificat᷑ inuiſibile.ꝑ il
lud qð videmꝰ exteri ſignificat᷑ illud iui

ſibile qð fit interiꝰ ĩ aĩa.ita etĩ iſto ſactfo

Vnñ ĩ iſto ſacramẽto extremo viſibile qd

fit et apparet exterꝭ.ẽ vnctio olei ↄſecra⸗
ti p modũ medicatõis coꝛꝑalł ĩ ſeptẽ pti
bus coꝛpis determĩatis.ſ.ĩ ocuł.ĩ auri/ Quare
bus.i naribo.ĩ manibo.ĩ labijs.iĩ pedibo. P ſacrm̃
etĩ lumbis.⁊ G̊ fit ſimł cũ vᷣbis depᷣcati det᷑ ĩ qͥn

uis. et dat᷑ ſolũ adultis et poſtulãtibs.et q; ſeſibo

ſolũ ĩ ꝑiculo moꝛtꝭ.Et qꝛ ĩ om̃i ſacramẽ
voꝛtiõat᷑ iuiſibili.iõↄſiderã
dũ eſt q̃lit᷑ ĩ B ſacramẽto fiat tał ꝓpoꝛtio
Siẽ em̃ exterifit q̃dã medicatio ĩ coꝛn
poꝛeꝑ modũ medicatõis et ynctõis cd
oleo.qð eſt curatiuũ vulnerũ: ita ſigniſi
cat᷑ ꝙ interius ipᷣa aĩa curat᷑ ꝑ grãm dei

q̃ eidat᷑ et inungit᷑vt facilius trãſeatad

celũ.Et qꝛ aia ↄtrahit infirmitates ſpũ
ales in coꝛpe.et pctã venialia.et ſpaãliter
p illas ꝑtes ſupdictas offendẽdo deuʒ iĩ
quibo ẽ radix infirmitatis ſpũalis.iõ fit
vnctio ĩ ilł ſeptẽ locis ſupᷣdict.ad ſigni

ficãdũ ꝙ ipᷣa aia diſponit᷑ et pparat᷑ꝑ G̊

ſacrm̃ ad plẽitudinẽ ſanitatꝭ ꝑ dilectõeʒ

et diſcretõem.et curationẽ oim pctõꝝ.q̃ᷓ

pillas ſeptẽ ꝑtes ↄmittunt᷑. Itẽ ĩ hoc ſa Matia
cramétto ẽ oleũ ſimplex et nõ mixtũ ſicut vnctõis
ĩ baptiſmo ⁊ ↄfirmatõce criſma.ad ſigsi
ficãdũ ꝙ ſicut oleũ ẽ nitidũ et de ſe ſigni
ficat ſanitatẽ ꝙ ꝑ illud ſacrm̃oſcia hoĩs
fit munda totalit᷑.vt nulla culpa remane
at ĩ ea.⁊ hoc ꝑ gratiã q̃ dat᷑. Et iõ hic nõö⸗
admiſcet᷑ balſamũ cũ oleo ſicut ĩↄfirma
tiõe.quia ↄfirmatio dat᷑ad augmenti⸗
dũ et pugnãdũ publice.et ad ↄuerſãdũ Daturi
iter alios homies.vbi reqrit᷑odoꝛ bone exitu
fame.qͥ ſignificat᷑ ꝑ balſamũ.ſʒ hic ĩ egri /
tu ſiue trãſitu ad celũ.ſufficit et rerit᷑ ni
tida et mũda ↄſcia.q̃ ſignificat᷑ ꝑ oleum
ſimplex rõne nitiditatis ſue.ſᷣm quã iu⸗

dicat iudex celeſtis. Iteʒ ꝑ iſtð ſacrm̃ fit

curatiola pctĩs venialibo.⁊ h ꝑ gram le⸗/
uãtẽ aĩaz ſurſũ ꝑ denotiõe etiõ nõ dat᷑ Pamut
ꝑuulis qͥ nõ peccant venialiter. nec pñt nõ dat᷑

LCiitulus. cccii.
hbꝛĩe denotõʒ lenãtẽ ſurſũ q̃ curat pctã ve tiuis.ſed iſtud fit cuʒ vᷣbis depcatiuis.

niealia. Itẽctiã qꝛ ĩ iſto ſcramẽto reqͥrit
Deiſotio ſurſuʒ leuãs aĩam.iõ nõ dʒ dari
Dat᷑ ſol niſi poſtulãtibo.qͥ p deuotõz eleuãt. Itẽ
iſirmis. etiã nõ dat᷑ niſi infirmis. quia hoc ſacra nis vti q́ indicatiuis ppter multa. Pꝛi/ tõne vi
mẽtũ nõ dat᷑ niſi ꝑ modũ curatõis coꝛ nmh0o ò ſuſcipiẽs hoc ſacrm ẽ deſtitutus mur ver

et ꝑ hocetiã differt ab alijs ſacramet b56
cedẽtiba q̃ fiũtĩ foꝛma indicatiua. Uni IJnetrre
iſto ſacẽo magis cõuenit vᷣbis depᷣcati- ma vn⸗

poꝛalis.que ſignificat ſpũalem curatio / ꝓpꝛis viribo.q̃re indiget ſubleuari ꝑ de bis dep

nẽ. ⁊ ideo ſi nõ eſſet infirmitas coꝛꝑalis pᷣcationẽ. Scðdo qͥa ala curat᷑ꝑ deuoti/ catiuis. 1
nõ ecẽt coꝛreſpõdẽtia. Uñ qᷓ;uis ꝑ talem onẽet eleuationẽ ſurſum ad ſpũalia que
inunctioneʒ nõ curet᷑ infirmitas coꝛꝑa / ẽ ꝓpꝛia curatio pctĩvenialis qð deoꝛſuz .
lis.nõ eſt ꝓpter hoc falſum ſignũ.quia trahit.et ideo qꝛ illud qð ſupᷣ oĩa excitat .
talis vnctio nõ dat᷑ ad curatõcm coꝛpa/ aĩam ad hoc ẽ depᷣcatio et oꝛo.iõ ↄuenit
lẽ.ſed ad ſignificãdũ curatõem ſpũaleʒ. modꝰ depᷣcatiuuſ.Tercio qͥa hoc ſacfm
ita ꝙ ſignificat᷑ ꝙ ſicut exteriꝰ ĩ coꝛꝑe da dat᷑ recedẽtibo ab alijs xpᷣianis.⁊ in ma⸗
turvnctio coꝛꝑalis ipᷣi coꝛꝑi exiſtẽti in / nus ſoliꝰdei reqͥ eſcũt.vñ deo aia ↄmen/
firmo.ita ſimilit᷑ dat᷑ intꝰ vnctio ſpũalis dat᷑ꝑ depᷣcatõʒ.et ipſa ei cõmitti᷑. Quã
ipᷣi anime exiſtẽti infirme.Et ideo talis uis aũt ad ſacr̃m nõ det᷑ ĩ mõ ĩdicatiuo H
curatio ſemꝑ fit qᷓ ſignificat᷑.ſʒ coꝛpalis ſed depᷣcatiuo.iñ de ſe hʒ certitudinẽ.ita Dooſt
nõ fit niſi ꝑ accidens aliqñ UVñ q; iſtid ꝙ ſemp ↄfert᷑ qð ſignificat᷑ ꝑ tale ſacfm. boinh
ſacramẽtũ nõ fit niſi ad eleuãdũ aĩiaʒ ad ⁊ illavᷣba depcatiua niſi fuerit impedi Meann
DpDdDoeoeiũ pꝑ deuotõcm.in qua aia recipit vigo mẽtũ ex ꝑte recipiẽtis.⁊ ̊ ſi habeat ficeii
Sepiꝰ reʒ.et alleuiat᷑et tranqᷣllat᷑ et letificat᷑. ert onẽ in ſeet nõ credat. Item etiã dꝛñtia.
curat in qa aĩa regit coꝛpus.ideo młtotiẽs fit re qꝛ ↄfirmatio fit in frõte.iſtud fit in ſeptẽ
firmita/ pᷣſſio moleſtiaꝝ coꝛpaliuz.qͥa alleuiatis ptibo coꝛꝑis. Itẽ dꝛñtia.quia cõfirma /
tẽ coꝛpa molcſtijs aĩe.alleuiant᷑ ſepe moleſtie coꝛ tio fit tpe ſanitatis.hoc aũt fit ĩ tpe infir
lem poꝛis.Et idðo licet iſtud ſacrim nõ ſit pn mitatꝭ. Itẽ ↄfirmatio nõ ſolũ dat᷑adul/
cipaliter inſtitutũ ad curatõem infirmi/ tis.ſed etiã ꝑuulis.extrema autẽ vnctio
tatis coꝛꝑalis.ſed pcii venialł.qͥa pctm̃ ſolũ datadulis.
moꝛtale ẽ magis moꝛs q; infirmitas. et ¶ Sextũ ſacr̃m ẽoꝛdo ꝑ quod dat᷑ ⁊ G
pnia qᷓ deſtruit ipᷣm.ẽ mag ſuſcitatio ᷓmittit᷑ ꝑſonis certis autoꝛitas ſpũaliss
medicatio.attñ pꝑ accidẽs valet ad cura- ptãs intellectualis ĩidelebilis?⁊ pmanẽs
tionẽ ⁊ alleuiatõʒ ifirmitatꝭ coꝛꝑal.et h diſpẽſandi ⁊ miſtrãdi ſacr̃a ſalutis noĩe
tolerãdo dãmõ aiaʒ qᷓ regit coꝛpꝰipaʒ et vice xpᷣi omib homini.
ſandcor vianſdi gnen crorado in Aitulus. ccciiſ.
malo.⁊ h̊ fit qũ ifirmo mag expedit vi/ PAASee A
uere ad cumulãdũ magꝭ meraa Dient . * On lam au
em̃ ſpũs triſtis exiccat et ↄſumit coꝛpꝰ. c tẽ dictũ ẽ ð qnq; ſacramẽtis
Dꝛa int᷑ ita aia leta viuificat coꝛpus.et releuatta Iſunt oꝛdinata ad dãdũ vitã
ↄfirma/ doloꝛibo ſuis.Et ſic apꝑet magna dꝛña ſpũalẽ oĩb lapſis⁊ ꝑditis ac moꝛtuis.⁊
tõʒ ⁊ ex/ inter iſtud ſacrm ⁊ ↄfirmatõʒ.q̃ fit ſitẽr oñſũ ẽ q̃li᷑ baptiſmꝰregenerat ⁊ releuat
tremam vnctõʒ. qꝛ ↄfirmatio pᷣparat et diſponit a pᷣmo lapſu. cõfirmatio coꝛroboꝛat ad
vnctõʒ. aĩam ad meliꝰ agoniʒãdũ et pugnãdũ pugnã.euchariſtia nutrit.pnia iteꝝ rele
hoſtes viſibiles.ſʒ extremavnctio ad ce uat a ſcðo lapſu ſi ↄtingat.extrẽa vnctio
leriꝰ trãſeũdũ.ad volãdum ad celũ.⁊ ad/ dpurgat totalit᷑ a pctis venialibi.et ſatiat
regnũ celoꝝ.licet etiã diſponat aiam ad et vigoꝛat.et pᷣparat.vt hõ ſit aptus ire
foꝛtiꝰ reſiſtẽdũ ↄtra inimicos ſpũales et ad regnũ celoꝝ.⁊ ſic iſta qnq; ſacr̃a ſunt
inuiſibiles.ſ.diabolos. Itẽ etiã qàa ↄfir ncẽaria cuilibet homĩ vt recipiat ipᷣa.ſi
matio ↄficit᷑ ĩ balſamo.ſed iſtud in ſolo vult ſaluari.łſaltẽ aliq̃ ſũtnccaria oino
oleo. Itẽ etiã qͥa ĩ foꝛma vᷣboꝝ ẽ dꝛñtia. aliq̃ ↄueniẽtia ⁊ vtilia et nõ ſꝑ nccaria.
Sicut aũt iſta ſacramẽta ſũt neceſſaria

Hã ſacrm ↄfirmatõis fit cũ vᷣbis idica

nmeſß
nie
doedpen
zmuͤhii
Mtnne n
umh

— 5

9

S=Se
S.

.
uarn 6
an n
hütge
Chß
Polgc
ött
1docefn
nstnne
nrüynon
nmnt ſ⸗
b
meiiig
uciuin,
mundd
heberin⸗
cürii
Grnſ
lacdirm
ftitgenir⸗
S
Mera

—

o

Ehinn

—

—

—

NNicini
porms!
rcur
Pbornn
igine
famnen
Hcſun
onon
ſc
inio

uſni

duoby hoĩb lapſis vt ſuſcipiãt ea. ita ne
ceſſe eſt ꝙ ſint aliqͥ hoĩes qͥ habeãt ptãtẽ
ſeu officiũ dandi ⁊ miſtrandi ipᷣa ſacr̃a.

Et qꝛ oĩa ſacrᷣa ſũt xpᷣi.⁊ ab ipo totã hñt

virtutẽ.iõ oꝑtʒ ꝙ talis auctoꝛitas ſeu of
ficiũ miſtrãdi detur a xpᷣo cui ſũt ſacr̃a.
qꝛ nullꝰpᷣt miſtrare neq; diſpẽſare res a⸗/

licuiꝰdñi. niſi de licẽtia? auctoꝛitate dñi
cuiꝰhec ſunt.nec hr̃etvigoꝛẽ qͥcͥd aliter

factuʒ eſſet. Sic &̊ ncc̃e eſt ꝙ auctoꝛitas
ſeu officiũ dandi⁊ mĩſtrãdi ipᷣa ſacr̃a cõ
mittat᷑ ⁊ det᷑ ſpecialit᷑ alibo pſonis ſpe⸗

cialibo. oĩbo vero nõ indifferẽter. Sicut

Duo ſe
oĩib⸗
nccaria

foꝛ miter ad regenerandũ ⁊ reandũ bo

ergo xpᷣus oꝛdinauit ipᷣa ſacr̃a vt hoĩes
ſuſcipiãt ea.ita neceſſe eſt ꝙ oꝛdinet ho/
mĩes ⁊ ꝑſonas qͥ miſtrent ipᷣa ſacr̃a. Et
ſic nccaria eſt ptãs in terra in hoĩbo di⸗
ſtribuendi ſacr̃a in noĩexpᷣi.⁊ ſic duo ſũt

hq neceſſaria hoĩbo ĩ terra viuẽtibo. Pꝛimũ

eſt ip̃a gr̃a ꝑ quã regenerant᷑ ⁊ ꝑficiunt
vt ſint apti intrare in regnũ celoꝝ.Et qꝛ
iſta gr̃a dat᷑ ꝑ ſacr̃a viſibilia.iõ eſt neceſ
ſariũ ſcðʒ ſcʒ auctoꝛitas ſeu officiũ ãmi

niſtrãdi ipᷣa ſacra.⁊ ĩ iſto ẽ totũ cõplemẽz

tũ ſalutis hoĩm. Sicut em̃ in generati/
one hoĩs ↄcurrũt hõ ⁊ deꝰ.ita ꝙ hõ ad/
miſtrat coꝛpꝰ.⁊ de creat ipᷣaʒ aĩiam.⁊ ſic
inſił ↄcurrũt ad generatões hoĩs.ita cõ/

minẽ ꝑ ſacr̃a q̃ ſunt res viſibiles⁊ coꝛꝑa
les dñt ↄcurrere hõ ⁊ deꝰ.vt.ſ.hõ et ad/
miniſtret ſacr̃m coꝛꝑale ⁊viſibile⁊ deus
creet ip̃am graʒ.qꝛ ſacr̃m eſt ſicut coꝛpꝰ.
⁊ gr̃a eſt ſicut aĩla.Et iõ ſicut in generati

one hoĩs hõ admiſtrat totũ illð qð coꝛ⸗/

pale eſt ⁊ viſibile.⁊ de creat totũ illð qð
eſt ſpũale.⁊ inuiſibile.ſcʒ ipam aĩam rõ/

nalẽ. ita in regeneratõe ⁊ refoꝛmatõe ho/
minis.hõ admiſtrat totũ illud qð ẽ coꝛ/

pale ⁊ viſibile.ſcʒ ipᷣm ſacr̃m. ⁊ deꝰ creat
totũ illud qð eſt ĩuiſibile.ſcʒ ipᷣaʒ grãm.

ita ꝙ ſicut hõ generat᷑ ab hoĩe ꝑ miſteri/

um coꝛꝑis q̃ſi ꝑ qdᷣdã officiũ a deo oꝛ/

dinatũ.ita ↄfoꝛmit᷑ hõ regenerat᷑ ab ho⸗
mine ꝑ miſteriũ coꝛpale aſi ꝑ qdᷣdã offi

ciũ a dᷣo oꝛdinatũ.Et ſicut ptãs miĩſtrã

di coꝛpꝰdata ẽ hoĩ.ſʒ ptãs creãdi aĩaʒ ñ

potuit dari hoĩ.qꝛ ſoli ðᷣo ↄuenit.ita po

teſtas miĩſtrãdi ſacr̃m viſibile debuit da

n hoi.ſj ptãs creandi ⁊ dandi grãm nõ

potuit darine cõicari homĩ. qꝛ ſoli xõo
ↄuenit inq̃ntũ de eſt. Sic ̊ ↄueniẽtiſſi

mũ eſt vt officiũ ſeu ptãs admiſtrãdi ſa

cramẽta coꝛꝑalia ⁊ viſibilia cõicat᷑ ipis
hoĩbo. Et etiaʒ qꝛ maioꝛ vnitas ⁊ amoꝛ

generat᷑ inter hoĩies ꝓpt᷑ ̊ ꝙ vnꝰ geneaeara
tur ab alio.q; ꝙ qͥlibet totalit᷑ fiereta öOů.

ita ſiłr maioꝛ vnitas ⁊ maioꝛ dilectio ge
nerat᷑ ĩter hoĩes ſi vnꝰ regenerat᷑ ab alio

inſtrumẽtalit᷑ ⁊ recipiat ſacrm ab alio.ĩ

q̊ͥ recipit vitã ſpũalẽ a xpᷣo.Et iõ qꝛ vita
ſpũalis ↄſiſtit in charitate ⁊ vnitate.idᷣo
ↄueniẽtiſſime debuit oꝛdinari vt hoĩes
vice xpᷣi admiſtrẽt ſacramẽta ſalutꝭ hoĩ/
bus.vt magis fierẽt vnũ inter ſe.
¶ D ꝑ iſtà auctoꝛitatẽ ↄſtituit᷑ ⁊ fit pᷣla
tura ⁊ oꝛdo ⁊ ſupioꝛitas ⁊ inferioꝛitas.
3 itulus.ccciii.
qꝛ om̃s xp̃iani qͥ ſunt mẽbꝛa
xpᷣi ↄueniũt in ſacr̃oꝝ ſuſceptõe
Aaꝛ oẽs indigẽt ⁊ oib ſunt neceſ/
ſaria.q; oẽs indigent vita ſpũali.iõ in h
oẽs ſunt eq̃les.nec vnꝰeſt ſuꝑioꝛ neq; di
gnioꝛ altero qᷓntũ ad h. Sed qꝛ vt iã di/

ctũ eſt ncc̃aria eſt auctoꝛitas ⁊ ptãs ad/

miĩſtrandi ipᷣa ſacr̃a ⁊ ꝙ cõmittat᷑ aliqͥb
xpᷣianis.⁊ qꝛ illa auctoꝛitas ⁊ ptãs eſt ta
lis dignitatꝭ ⁊ honoꝛis.⁊ eleuat tales ho
mies de vno gdu ſuꝑ oẽs alios qͥ nõ ha
bent talẽ ptãtẽ⁊ auctoꝛitatẽ eis cõmiſſã
⁊ ponit eos in honoꝛe ⁊ dignitate. Sic
etiã hõ qͥ generat aliũ admĩiſtrando coꝛ/
pus ↄſtituit᷑ in aliq̊ honoꝛe ſuꝑ illũ qͥ ge
nerat᷑.⁊ dicit᷑ pater eiꝰ cui debet᷑ honoꝛ.

Et iõ de nccitate fit differentia ⁊ diſtin/

ctio ꝓpt᷑ talẽ auctoꝛitatẽ ⁊ ptãtẽ int᷑ xpᷣi/
anos ⁊ fideles ⁊ inter mẽbꝛa xpᷣi.⁊ etiaʒ⸗
q̃daʒ ſuꝑioꝛitas ⁊ inferioꝛitas ⁊ vnꝰ fit
maioꝛ altero ⁊ ſuꝑioꝛ.⁊ ꝑ ↄñs fit oꝛdo pᷣ
eminẽtia ⁊ pᷣlatura ⁊ gradꝰ. Quia vbiẽ
ſuꝑioꝛitas ⁊ inferioꝛitas.neceſſariꝰ ẽ oꝛ/

Ti.pce⸗
denti

do.Et iõ talis auctoꝛitas ⁊ poꝛitas vo-

cat᷑ oꝛdo.qꝛ de ncc̃itate cauſat et facit in/
ter xpᷣianos ſuꝑioꝛitatẽ ⁊ inferioꝛitatem
Sicut em̃ xpᷣiani eleuãt᷑ ſupᷣ nõ xpᷣiãos
de vno gdu.ita xpᷣiani hñtes talẽ ptãteʒ⸗
eleuãt᷑ ſupᷣ nõ hñtes de vno gdu.Et ſic
inter xpᷣianos ẽ ↄueniẽtia⁊ differẽtia rõ/⸗
ne ↄueniẽtie ⁊ eqlitatꝭ.et rõne differẽtie
⁊ ineq̃litatis ⁊ ſuꝑioꝛitas ⁊ inferioꝛitas
7

DOui em̃ hñt ptãtẽ. płhñt ẽ illi qͥ ñ hñt
qꝛ: totũ eſt a xpo.Siẽ em̃ oĩa mẽbꝛa coꝛ

pis hũani ↄueniũt in vita ⁊ caloꝛe natu

rali.ꝑ quẽ olĩla viuũt.ſj etiã differũt ꝑ di

uerſas ptãtes ⁊ officia qᷓ ſingula mẽbꝛa

hñt.ſic fit int᷑ fideles.qꝛ oẽs ↄueniũt q̃n

talis xp̃ianꝰↄſtituat in tali ſdu ptãt/ſua

per alios ꝑ aliq̃ ſig mãifeſta.et iõ iſta po
teſtas debuit dari ꝑ modũ ſacr̃i. Et qm̃
iſta ptãs eſt res ſpũał ⁊ nõ coꝛpał.iõ dʒ
poni int in aĩa.et iõ ncceẽ ꝙ; qñ dat᷑ tal
ptãs ꝑ ſacrm oꝛdis.aliqð ĩuiſibile ⁊ per

tũ ad charitatẽ.ſʒ differũt diſtinguunt᷑
penes ptãtẽ ⁊ officiũ.Et qꝛ tal dr̃ᷣna et
diſtinctio nccaria eſt ad viuẽdũ oꝛdiate

manẽs impmat᷑ in ania. Hoc aũt nõ eſt
gra qᷓ dat in alis ſacris.̊ oꝑtet ꝙ ſit aiili
ð aliud ĩuiſibile q; ia gra.Et iõ eſt ali Caract

„. ⁊ bñ int᷑ xpᷣianos ita ꝙ optet ꝙ aliqͥ reci

piãt ſacra ⁊ nõ dent.neq; habeãt ptãteʒ
dandi.⁊ aliqͥ ſint qͥ etiã recipiãt hmo.et

qð ſignũ ſeu ſigillũ ĩpꝛeſſuʒ in aĩa qð d̃ impmi
caracter ſpũał.⁊ tale ſignũ ſpũale ipꝛeſ/ tur in oꝛ
ſuʒ ĩ aĩa ẽ ia ptãs ſpũab collata.ſeu po dine

.

Duo ſt᷑ etiã habeãt ptãtẽ ⁊ auctoꝛitatẽ dãdi alijſteſtas fundata ĩ tali caractere ſeu ſigno.
genera iõ de nccitate ſũt due ꝑtes int᷑ xianos. UVnñ neceſſe ẽ q; tales ꝑſone ꝗᷓ recipiũt ta
hoĩm ⁊ qſi due getes diſtincte.ſcʒ ꝑs laycal et lẽ ptãtẽ ⁊ auctoꝛitatẽ magꝭ aſſilant᷑ xoo
xij.q.i. Ps clericał.Et ꝑs clericalł eſt ſuꝑioꝛ ⁊ di ᷓ; alie ꝑſone.et alio mõ etdiſtincto mõ.
gnioꝛ.⁊ iõ ẽ mag ppinq̃ xpo⁊ magꝭ ſili· Et qꝛ alij xpᷣiani aſſiłant᷑ xpᷣo ꝑ gr̃am et
qꝛ inſimł clerici hñtes ptãtẽ ↄcurrũt cũ ctiã iſte ꝑſone cũ etiã recipiãt alia ſaca. ⸗
xpᷣo advnũ opꝰ.qꝛ xpᷣs dat gram ĩuiſibi iõ opꝑtet ꝙ vltra grãʒ q̃ dat᷑ oĩba ꝑ alia ſaa
lẽ. ⁊ clerici qͥ ſt miſtri eꝰ dãt ſacr̃a viſibi cramẽta recipiãt aliqdð aliud ĩuiſibile¶eeen·
lia.⁊ iõ ſũt coadiutoꝛes ⁊ cooꝑantes xpᷣi aĩa ꝑ qð aſcẽdãt ⁊ eleuẽt᷑ ſug alios.⁊ mõ
⁊ iõ ſunt magni honoꝛis⁊ magnedigni ſpũali aſſiłent᷑ xpᷣo.Et iõ in iſto ſacro ĩ/
tatis ex ꝑte officij xwſi. Pppmik agliqd in aia qõ nõ eſt ipᷣa gra q re- ł
(NO, ptãas iſta ĩuiſibil ⁊ ſpũal dat ꝑ ſa nouat hoĩem lapſuʒ.⁊ iõ qᷓ;uis talł hõ 5% . Dai
cramẽtũ viſibile ⁊ mãifeſtũ ſignũ. ſicut dit gr̃aʒ ſibi datã p alia ſacr̃a.nõ tñ ꝓpt cnſcee
gęa dat᷑ in alis ſaccfis. ¶ Titulꝰ. cccv. B ꝑdit illud ĩuiſibile ſeu illã ptãtez iuiſi/ goton⸗
T qm̃ iſta ptãs admiſtrãdi eſt bilẽ q̃ dat᷑ in iſto ſacro.qꝛ tał ptãs nõ eſt bifaet
neceſſaria ⁊ ponit diſtinctione,ʒ ipſa gr̃a.ſjjõ diſtinguunt᷑ ⁊ ſũt due res ſpi/ alch
mttinmt xpᷣianos ⁊ mẽbꝛa xp̃ᷣi.⁊ ſepat rituales.qꝛ vna põt eẽ ſine alia. Et iõ ne Caract᷑
taies ꝑſonas ab alijs.⁊ eleuat eas in di , / q; ꝑ pctm̃ neq; ꝑ offenſam neq; plapſuʒ eſt inde
gnitate⁊ in ꝗqdu.iõ ſicut in alijs ſaccis ꝓ xpᷣian qͥ ſeł accepit talẽ ptãtẽ ⁊ auctoꝛi/ lebilis
viſibile dat iuiſibile.et ꝑ aliqð ſignũ ex· Ctatẽ nullo mõ pᷣt ꝑdere.necẽ in ptãte ſua
teri apparẽs dat᷑ interi in aĩia ipᷣm iuiſi amittere nec ãnullare illũ caracterẽ qͥ eſt
bile occultũ et nõ apparẽs.ita ꝙ illð qdʒ ingdelebilł in eternũ⁊ ꝑmanẽs et tãdiu q;
exteriꝰfit ſignificat qð interi fit. ita ꝙ er din aia eſt? erit.OQui g accepit ſaccm oꝛ
teriꝰſũt res coꝛꝑales et ᷣba audibilia ᷓ dinis accepit rẽ ſpũalẽ indelebilẽ ⁊ ĩua/
ganiſtcatilind qð interd recipit᷑iõ ncẽce riabiilẽ et ſꝑ ꝑmanentẽ ſicut aĩa. ⸗
eſt etiã ꝙ tal ptãs diſpẽſandi et dãdi ſa⸗ ¶ O. bonitas ⁊ malicia ꝑſone nõ dimi
cramẽtũ.det᷑ ꝑ aliqð ſignũ manifeſtũ.p uüt Recg nausgt nech detn ürtale o⸗
aliꝗᷓ vᷣ̈ba qᷓ̃ ſignificẽt talẽ ptãtẽ.ſiẽ in ba- teſtatẽ adminiſtrãdi ſaca.
ptiſmo ꝑ aquã viſibilẽ et ꝑ vᷣba inſił cjõ, ¶Litulus. cccir.
Pcẽe ẽ lũcta.dat᷑ ablutio in aĩa et gr̃a.Et iõ ne Ocaũut Duenlentſimu eqy ſz ta
eẽ oꝛdi/ ceſſe ẽ ꝙ ſit ſacr̃m oꝛdis ſicẽ ſacrt̃m baptiſ lis caracter ſiue ptãs ſit indele-
nem mi in q̊ det᷑ ptãs ꝑ quã fit gradꝰ et oꝛdo hilis ⁊ ꝓpꝑmãceat.etiã ſi grã deſtru Lence!
et ſupioꝛitas int᷑ xpianos. Uñ qꝛ tales Vñ cũ talis ptãs ⁊ auctoꝛitas ad ſööſo
ꝑſone dñt ſeꝑari ⁊ diſtingui ab alijs ꝑpſo miſtrãdi ipᷣa ſacr̃a det᷑ ilł qͥb dat᷑ nõ p/ honſt
nis.aueniẽtiſſimũ eſt ꝙ ̊ fiatꝑ aliq̃ ſig pter ſeipᷣos ſʒ ꝓpt᷑ alios. vt ſcʒ alij recipi liin d
manifeſta. Si eĩ oꝛdinatũ ẽ ꝙ hõ nõ xpᷣi ant ſacramenta ab eis in quibus recipi- Dichte
anꝰ fiat xpᷣian et ↄſtituit᷑ in eẽ xpᷣiano ꝑ ant grãz ⁊ ſalutẽ ſicut oꝛdinatũ eſt a xjo
aliqð ſignũ manifeſtũ. ita cõgruũ eſt iõ cu iſta ptãs neceſſaria ſit ꝓpter alios

CTi.cccvii. De ſacramẽto oꝛdinis

Kem ⁊ nõ ꝓpter illos qͥ hñt tale ptãtẽ.qͥ p̃t ¶ ꝙ ſit cheiſtianꝰ. Et ſicapparet qper ta /
bta pꝑdere bonitatẽ ⁊ gr̃am.⁊ pñt effici mali. lem ptãtẽ nemo efficit᷑ melioꝛ alio rõne
mi ncce eſt ꝙ q;uis ꝑdant bonitatẽ ⁊ grfam pratis ⁊ auctoꝛitatꝭ accepte. Sʒ qm tta ·
n ꝙ nullo mõ ꝑdant talẽ ptãteʒ.ſeu aucto lis pſona qᷓ recipit talẽꝛ tã excellentẽ po
ſdnr ritatẽ. Uñ qꝛ neceſſeẽ ꝙ hoĩes recipiãät teſtatẽ admiſtrandi ⁊ diſpẽſandi tã ſctiſ
ktünc talia ſacr̃a ad eoꝝ ſalutẽ.qꝛ ita oꝛdinatũ ſimas res ſicut ſunt ſacr̃a.dʒ ſuꝑare ali/
ngfi eſt. ⁊ etiã ncce eſt ꝙ aliqᷣbo ꝑſonis det᷑ uu os bonitate.ſicut ſuꝑat ptãte ⁊ auctoꝛi/
Aüͤckiüin ctoꝛitas ⁊ ptãs admiſtrãdi ⁊ dandi ißa tate ⁊ officio.qꝛ talia ſacr̃a nõ pñt digne
1rödf inte ſacr̃a.⁊ B ꝑ ſacẽm oꝛdĩs.iõ ncceeſt ꝙ bo admiſtrari.niſi ꝑſona admiſtrans habe
ineicmte nitas ſiue malicia miniſtri qͥ hʒ talẽ po/ at excellẽtẽ bõitatẽ.iõ qᷓ;uis ſacẽm oꝛdi/
dt teſtatẽ nihil addat vel diminuat de ptã, nis ſit inſtitutũ bᷣncipalit᷑ ad dãdũ ipaʒ
aſen. te eiꝰ.nec de auctoꝛitate.qꝛ ipa bonitas ptãtẽ ſpũalẽ.iñ ex ↄñti etiã dat graʒ ſpi/
Nhiie põt ꝑdi freqnter ⁊ recuꝑari.Et iõ fieret ritualẽ ſic alia ſacr̃a.ſine q̃ nõ pᷣt tal pote
flrtp⸗ maximũ nocumẽtũ ⁊ damnũ oĩb alis ſtas digne exerceri. Si ꝑſona recipieſ In oꝛdi
ſ recipiẽtibo ipᷣa ſacra.ſi tal ptãs deſtrue ñG!acr̃m oꝛdinis hʒ gr̃am q dat᷑ in alijs ſa ne datur
gnt ret᷑ ꝓpt᷑ maliciã ꝑſone.⁊ malicia miſttri cramẽtis.tũc auget᷑⁊ creſcit in iſto ſacco copioſi/
uS pᷣiudicaret ⁊ noceret ſaluti alioꝝ qð fieri ⁊ dat᷑ copioſioꝛ.ſi aũt nõ hʒ gr̃am.ſzj ẽ in oꝛ gtia
boit nõ dʒ. Et etiã null eſt certꝰ de malicia ? pctõ moꝛtali ſciẽter.tũc nullã gram reci hñti ãti
WRKl bonitate alteri. ⁊ ſic ſꝑ eẽt dubiũ vtruzʒ pit.ſʒ auget culpam. ſolũ recipit ptãtẽ am
iisn recipiẽs ſacr̃m reciꝑet veꝝ ſacr̃m.ſi re,’, q̊ nõ reqrit bonitatẽ de nccitate nec gra/
io lecdi reret᷑ bonitas miĩſtrãtis ſacr̃a.Cũ em̃ ta tiꝗ. Nemo igit᷑ voles reciꝑe ſacra ſalutiſ
rx lis ptãs admiſtrandi nõ ſit niſi auctoꝛi intromittat ſe de bõitate vel malicia mi
Pnn Malli/ tas admiſtrãdi ipᷣas res exterioꝛes viſi/ niſtri ꝗ diſpẽſat miſtrat ſacrm. ſz ſoluz
ii Qa ſaer biles a ̈ba auditoꝛia.⁊ q; xps dat gaʒ reſpiciat ſacfma vtutẽ ſacri ⁊ illi q inſti
Enu dotis ni inuiſibilẽ in ipis ſacr̃is.iõ poſtq; miſter tuit ⁊ oꝛdinauitipᷣm ſacr̃m ſcʒ xpᷣm. Ne
ini hil facit nihil dat inniſibile in ania nec pᷣt.ſeqͥ᷑f mo credat ꝙ płrecipiata bono q; a ma
i⸗ ad ſacr̃ʒ bonitas vel malicia nihil facit ad virtu lo miſtro de vᷣtute ſacri.qꝛ miſter nullazʒ
eng, lut H tẽ ſacr̃i.dũ tũ faciat ſicut xpᷣs oꝛdinauit virtntẽ dat illi ſacro.ſʒ ſolũ ille qͥ inſtitu
ndü . fieri.vñ nõ eſt niſi cogdiutoꝛ⁊ cooꝑatoꝛ it ⁊ oꝛdinauit.⁊ cuiꝰ noĩe ſacr̃m recipit᷑
glſßzüin xpᷣi exter. Sicut em̃ hõ bonꝰ ſiue ma- Quid em̃ facit bonitas vel malicig apo
unnn 6 lus nihil variat ad generatõeʒ coꝛꝑaleʒ. tecarij in admiĩſtratiõe medicine: Sieĩ
hrl qꝛ etiã deꝰ dat aĩam coꝛpi ſiueſit genera medicina de ſe bonaẽ ⁊ hʒ virtutẽ.nihil
Wig tũ ab hoĩe bono velab hoĩe malo.ita ꝙ idmpedit bonitas vel malicia diſpẽſanti.
tiluß neq; malicia neq; bõitas ĩpedit qͥn det ſufficit ꝙ admiſtret ſicut dʒ ⁊ ſicut medi
lumd aĩam.ita etiã bonitas vel malicia mĩſtri cus ſcripſit ⁊ oꝛdinauit.
Etln nihil ĩpedit qͥn de ſꝑ det gr̃am in ſacr̃is D, ptãs ſpũalis ſeu ſacrẽ̃m oꝛdĩs pꝛi
qꝛ ipʒ ſacrm ẽ ſicut coꝛpꝰ.⁊ gra eſt ſiut mo ⁊ pncipaliter reſpicit ncipaliſſimũ
Md aĩa. Sicut ů̊ de nõ denegat aiam coꝛpi ſacr̃m qð eſt coꝛpꝰ⁊ ſanguis xpᷣi.⁊ ad il
lan generato a malo hoĩe. ita ñ denegat gra lud oꝛdinatur.
tiã ſacr̃o admiſtrato a malo miſtro D Titulus. eccvij. H
ſacr̃a ſunt ipiꝰ xpᷣi qͥ ea oꝛdĩauit ⁊ nõ ſũt VUoniã aũt neceſſariaẽ ptãäs di
ligſ⸗ miniſtri.⁊ iõ in re miſtrata nihil fac bo ⸗ ſpẽſandi ⁊ admiĩſtrãdi ſacr̃a ad
ſtlup⸗ Caract᷑ nitas vel malicia miſtri. Et qꝛ aliud eet danndũ ptãtẽ talẽ eſt oꝛdinatum
gicch nõ pᷣſup gr̃a ⁊ alið ẽ ptãs ſeu caracter impᷣſſus ĩ ſacrm oꝛdinis.Et qꝛ ipᷣa ptãs ⁊ auctoꝛi
nngi ponit ꝗᷓ ania.iõ etiã q;uis aliqͥ pdat gram ſibi tas eſt ꝓpt ipᷣa ſacra.iõ pᷣmo ⁊ pncipali/
NEt tiã ĩ reci datã in baptiſmo.⁊ ſit in lapſu ſcðᷣo.pöt ter debz reſpicere ſacr̃m pᷣnci aliſſimũ?
aimmi piente tñ recipe ſacrm oꝛdis.⁊ ꝑ ↄñs pᷣt reciove maximũ.Uñ pncipal gradꝰ ⁊ maximꝰ
—R talẽ ptatẽ ſpũalẽ ⁊ caracterẽ.qꝛ nõ pᷣſup ptãtis eſt reſpectu pᷣncipaliſſimi ⁊ excel
ieſcho ponit gram ſeu bonitatẽ ꝑſone de neceſ ¶lentiſſimi ſacri.⁊ ab illo ſacro debz talis
dics ſitate.ſed ſolum requiritur de neceſſitate ptãs denoĩari tanq; a dignioꝛi Nopii
4

oꝛi. Et qꝛ ſaccẽm coꝛpis⁊ ſanguis xpᷣi eſt

Ti. ccl/
xxxvi.

vt iã declaratũ ẽ qꝛ in eo ↄtinet᷑ to xps
qͥ eſt de hõ pfectꝰ. idᷣo ſeqtur ꝙ ſacr̃m
oꝛdinis pᷣmo ⁊ pncipalit᷑? de directo re

CLCiiſulus.cccx

pinqſima ⁊ pncipał ptãs eſt ad ↄſecra

pncipaliſſimũ ⁊ digniſſimũ ⁊ maximũ.

ſpicit ptãtẽ qᷓ dat᷑ hoĩ ſupᷣ ſacẽ̃m coꝛꝑis
⁊2 ſanguis xpᷣi.⁊ ppt᷑ illud ſacẽ̃m pᷣncipa
liter ſacrẽm oꝛdis eſt inſtitutũ ⁊ oꝛdina/
tü.Et qꝛ gradꝰilliꝰptãtis eſt vltimꝰ .idᷣo
fieri dʒ aſcẽſus ꝓpt᷑ nobilitatẽ tal gradꝰ
pꝑ alios gradꝰ.ita ꝙ ðʒ pcedere alias po
teſtates iferioꝛes gdatim oꝛdinatas. qꝛ
cõgruũ ⁊ dignũ eſt. vt qͥ dʒ aſcẽdere ⁊ le
uari ad tantã ⁊ talẽ ptãtẽ. ꝙ aſcẽdat per
gradus. Si em̃ tinctoꝛ qͥ vult ponereĩ
pano crudo nobiliſſimũ coloꝛẽ vltimũ.
pPrmo ponit in panno alios coloꝛes mi/
nnus nobiles ⁊ gradatim aſcendedo do/
nec pann' ſit dignꝰ recipere coloꝛẽ vlti/
mũ nobiliſſimũ. q̃nto magis qͥ dz reci⸗/
pere tantã dignitatẽ ⁊ ptãtẽ admiſtrãdi
ſacr̃m coꝛpis ⁊ ſanguis xpᷣi.dʒ pᷣmo re/
cipe alias ptãtes minꝰ nobiles ⁊ inferio
res gradatim aſcẽdendo: Et iõ ſunt pꝛi
mo lex gdus oꝛdinati ſeu ſex ptãtes ſeu
officia añqᷓ; pueniat᷑ ad officiũ⁊ poteſta
tem ſupᷣ ſacr̃Dm coꝛꝑis ⁊ ſanguis xpᷣi.qꝛ
ſolenitas ⁊ dignitas illiꝰ ãminiſtratiõis

⁊ diſpẽſatõis reqrit tot officia ⁊ ptãtes

tẽ ſũt oꝛ
dines

diſtinctas.⁊ iõ ſacr̃m oꝛdis ↄtinet ſeptẽ

gdus oꝛdiatos qͥ oẽs oꝛdinant ad vnũ
ſacr̃m. ſcʒ coꝛꝑis ⁊ ſanguĩs xpᷣi.⁊ iõ qᷓ;

uis ſint ſeptẽ tñ oẽs ſunt vnũ ſacr̃m oꝛ/
dinis.qꝛ ſex pᷣmi oꝛdinant᷑ ad ſeptimũ.

⁊ ſeptimꝰimediate oꝛdiat᷑ ad ſacrm coꝛ

poꝛis ⁊ ſanguis xpᷣi.⁊ iõ ſex pᷣmi gradꝰ

ſunt ſubmiĩſtrãtes ⁊ ſubſeruiẽtes. Siẽc

Ti. xci/

Oẽs oꝛ
dies oꝛ/
dinant᷑
ad ſacrʒ
coꝛꝑis

em̃ in hoĩe ſunt ptãtes in aĩa ꝑ gradꝰ oꝛ

dinate vt iã fuit declaratũ ĩ capitulo de
obligatõe.ita ꝙ ſunt ptãtes infime me/
die ⁊ ſupᷣme.qꝛ ſũt ptãtes vegetatiue ſen
ſitiue. ⁊ vltio ptãs dignioꝛ ⁊ ſuᷣma ſcʒ

intellectiua ⁊ liberi arbitrij.⁊ oẽs ptãtes

inferioꝛes ſũt ꝓpt᷑ libeꝝ arbitriũ. ita ſilr

eſt in ptãtib ſpũalibo.q; ſunt ptãtes in-

fime medie ⁊ ſupᷣme ad quã ſcʒ ſumam
oẽs alie oꝛdinant᷑. Iſte aũt ptãtes ſpũa

les multiplicant᷑ ⁊ diſtinguunt᷑ ꝑ reſpe/

ctũ ad ſacramentũ coꝛꝑis xpᷣi.qꝛ ſacr

tionẽ illiſacramẽti.⁊ hec ptãs eſt oꝛdo
ſacerdotał ⁊ ſacerdotiũ.Alie vᷣo ptãtes
ſunt ad oꝛdinãdũ aliqð miſteriũ in iſto
ſacro.ita ꝙ cooꝑãt᷑ ptãti ſacerdotali.⁊HG
vl ĩ oꝛdie ad ipᷣʒ ſacr̃m.vł ĩ oꝛdie ad ipᷣʒ
ſacrʒ ſuſcipiẽtes. Et iõ m ꝙ reqrit ꝑfe
ctio ⁊ ↄplemtũ ipꝰofficij ⁊ miſterij.ſm
HB multiplicant᷑ ipᷣe ptãtes ſpũales. Nã
optet aliqᷓs miniſtrare q̃ſi a remotioꝛi.⁊
aliq̃s a ꝓximioꝛi ⁊ aliq̊s a medio modo
vt nihil deficiat in tanto miſterio qð dʒ
eſſe ſũme oꝛdinatũ. Et iõ ſunt ſeptẽ ptã
tes ſeu gradus. Pꝛimꝰ incipiedo ab in/
fimo.eſt gradꝰ oſtiarij ſeu ptãs oſtiarij.
ſcds lectoꝛis.terciꝰexoꝛciſte.q̃rtꝰ accoli⸗/
ti.qͥntꝰ eſt ſubdyaconi.ſextꝰ dyaconi. ſe/
ptimꝰ⁊ vltimꝰ pᷣſbyteri ſeu ſacerdotꝭ Et
qlibet iſtoꝝ graduũ hʒ ſuã ptãtẽ diſtin/
ctã.⁊ ſuã ꝓpꝛiã oꝑatõʒ q̃ reſpicit ſacc̃m
euchariſtie mõ oꝛdinato. Ded qꝛ tales
pſe negacciß iũt tales ptãtes ſpũales aſ
ſumunt᷑ dea

clericał eleuat᷑ p gradꝰ oꝛdinatos ſuper
ptem laycalẽ.⁊ iõ eſt ibi pᷣmꝰoꝛdo ſuꝑio
ritatis ⁊ inferioꝛitatis int᷑ ꝑtem clerica/
lem ⁊ laycalẽ ꝑ talẽ ptãtẽ.Deinde in ipᷣa
pte clericali fit ſuꝑioꝛitas ⁊ inferioꝛitas
p gradus oꝛdinatos ⁊ diſtinctos.Etiõ
ps clericalis eſt oꝛdinata in ſe ⁊ infra ſe
pꝓ talẽ ptãtem ſpũalẽ.⁊ ideo recte ſaccẽ̃m
in quo dat᷑ ipa poteſtas ſpũalis dicitur

ſacramẽtũ oꝛdinis.⁊ pmo oꝛdĩat duas

ꝑptes generales in xpᷣianitate ſcʒ clerica/
lem ⁊ laycalẽ.deinde oꝛdinat ꝑtem cleri
calem in ſe dando diſtinctos gradꝰ po/
teſtatis. Et ideo ſacramẽtũ oꝛdĩs eſt oꝛ
dinatiuũ diſtinctiuũ ⁊ ꝓteſtatinu.
Cõpatio iſtanꝝ ptãtũ ſpũaliũ ⁊ oꝛdi⸗

nataꝝ ad oꝛdines aliaꝝ re

¶ Titulus. cccviij.
Oſſumꝰò cõpꝑare oꝛdinẽ ptãtuʒ
ſpũalium. ad oꝛdinẽ aliaꝝ reꝝ
vt magis cognoſcant᷑ Unde ſi⸗/
tvidemꝰ ꝙ poteſtates naturales que

munt᷑ de alijs ⁊ eleuant᷑ ſupᷣ alias pꝑſo
nas.iõ optet ꝙ ſit qᷓdã diſtinctio viſibi?
iõ pmoꝰ⁊ añ oĩa pcedit tonſura in captte
ad diſtinguendũ. Et ſic apparet qlit᷑ es

ptis
gaturek

Bccc-
dtnz⸗
yöpleſt,
zot
in

Oiser
dies ne
bllitan
inſcce
bote

xpᷣi oꝛdinis oꝛdiat᷑ ad ſacrm ſacroꝝ. Uñ ꝓ/ ſunt in bomie duobo modis reperiunt᷑

Pnhng
niteien
is
merci
Cciono⸗
ocn
nſegi
idti
isokan
rao
Nn6
cveen
tit Min
Pikin
s
püles

aing

coride
brisb
nucpte
älts
wie
aige
eni
r
eb
kiüfnt
isdn
dude
gdi
unn
oct
un.

Giniß
e⸗
Grin

n

SPtãs ſcʒ diuiſim ⁊ aiunctim. qe ptãtes vege/
naturał tatiue repiunt᷑ in arboꝛiboꝛ in plantis.?

ibi nõ ſunt ptãtes ſenſitiue nec ptãs li⸗/
beri arbitrij.⁊ ſiłr ptãtes ſenſitiue ſunt ĩ
aĩalibo.⁊ ibi nõ reꝑpit᷑ ptãs liberi arbitrij
deinde in hoĩe reꝑiunt᷑ oẽs ptãtes inſil
ↄiuncte ⁊ oꝛdinate ⁊ nulla deficit.ita q;
totũ cõplemẽtũ eſt ĩ hoĩe nec aliq̃ ptãs
natural põt ei addi maioꝛ.qꝛ in ptãte li
beri arbitrij eſt ſtatꝰ. Ita cõfoꝛmiter iſte
ptãtes ſpũ ales ſeu officia.q̃ ſũt ppt᷑ ho/
minẽ ⁊ dñt ↄfoꝛmari hoĩ repiunt᷑ ↄiun/
ctim ⁊ diuiſim. qꝛ reꝑiunt᷑ ꝑſone in qͥb
ſolũ eſt tonſura clericalis ⁊ nõ pł.⁊ etiã
pſone in qͥb ſunt qᷓ̃ttuoꝛ minoꝛes oꝛdi⸗/
nes ⁊ nõ plures.⁊ etiã ſunt ꝑſone in qͥb
eſt oꝛdo ſubdyaconat tm.⁊ etiã in qb ẽ
oꝛdo dyaconatꝰ ⁊ nõ pł.⁊ vltra ̊ om̃s
iſte ptãtes inſil ↄiuncte ſunt in ſacerdo/
te. ⁊ vltra h̊ ptãs ſacerdotal eſt qſi cõple
Sacer / mentũ ⁊ ↄſũmatio oĩm.⁊ ſic in ſacerdo/
dotiuʒ ẽ te eſt totũ cõplemẽtũ ſicut in hoĩe. Siẽ
cõplem̃ & ſe hʒ ptãs liberi arbitrij ad alias ptã/
tuʒ ofm tes naturales.ſic ſe hʒ qdᷣãmõ poteſtas

oꝛdinũ ſacerdotalis ad alias ptãtes inferioꝛes.

Et ſicut ſupᷣ libeꝝ arbitriũ nõ ẽ aliꝰ gra/
QdB-Dus ptãtis natural.ita ſupᷣ gradũ ſacer/
dotalẽ nõ eſt aliꝰgradꝰptãtis ſpũal. Et
ſicut oẽs ptãtes naturales ſunt ꝓpt᷑ libe
rũ arbitriũ ⁊ ei ſeruiũt vel miſtrat medi/
ate vel ĩmediate⁊ ꝑ q̃ndã oꝛdinẽ.ita oẽs
ptãtes ſpũales inferioꝛes ſuntppt᷑ ſacer

dotalẽ ptãtẽ ⁊ ei ſeruiũt et miſtrat medi

gte vel ĩmediate.Et ſicut ptãtes natura

les inferioꝛes nobilitant᷑ in hoĩe qũ ſũt

piuncte cũ libero arbitrio qð eſt digniſ/
ſimũ in natura.ita ꝙ ſunt magis excellẽ
tes.q; qñ ſunt ſeꝑate a libero arbitrio in
es oꝛ rebo alijs.ita ↄfoꝛmit᷑ inferioꝛes ſpũ aleſ
dies no ptãtes nobilitant᷑ in ſacerdote.qꝛ ſũt cõ
bilitant᷑ iuncte cũ ptãte ſacerdotali.Itẽ ſicut po
in ſacer/ teſtates inferioꝛes naturales ſcʒ vegeta/

ote tiue ⁊ ſenſitiue nõ oꝛdinant᷑ ad deũ ime

diate.ſʒ mediãte libero arbitrio.nec vni
unt᷑ nec loquunt᷑ cũ deo ĩmediate.ſʒ po/
teſtas liberi arbitrij ĩmediate ⁊ ſine aliq̊
medio oꝛdinat᷑ ad deũ⁊ vnit᷑ cũ deo ĩme
diate.⁊ cũ deo loqͥ tur ĩmediate.ita ꝙ in/
ter libeꝝ arbitriũ ⁊ deũ nullũ cadit me/
diũ. ita ↄfoꝛmiter ptãtes ſpũales inferi

De ſacramento oꝛdinis

vnit᷑ cũ ſacr̃o imediate.ſed oꝛdinan᷑Dail

„Z

chariſtie in qᷓ eſt xpᷣs qͥ eſt verus deꝰ.nec

ipᷣm mediãte ptãte ſacerdotali.ſʒ ißapo

teſtas ſacerdotalis ĩmediateoꝛdina?f6ad

ipᷣm ſacr̃m euchariſtie ⁊ vnit᷑ cũ eo.⁊ per
ↄñs cũ xpᷣo.⁊ inter ipᷣam ptãtẽ ſacerdo/
talẽ ⁊ ſacrm euchariſtie nullũ eſt mediũ
Et ſicut libeꝝ arbitriũ eſt ꝓpinqſſimuʒ
ðo ꝑ naturalẽ ptãtẽ.ita ſacerdos ẽ ꝓpin
quiſſimꝰ ipᷣi ſacro euchariſtie in q̊ eſt de
us ꝑ ptãtẽ ſacerdotalẽ.Et ſicq́;uis libe Sacer/
rũ arbitriũ ſit ð foꝛmatũ ꝑ maliciã.attũ dos q;
eſt ꝓpinqͥſſimũ deo ꝑ naturaʒ.ita q́;uis uis ma/
ſacerdos ſit defoꝛmatꝰ ꝑ maliciã.attñ ẽ lus ẽ ꝓ/
ꝓpinquꝰ iſti ſacro ꝑ ptãtẽ ſacerdotalẽ qᷓ pinqͥm/

ſop manet. Et ſicut libeꝝ arbitriũ eſt im/ mus eu

moꝛtale ⁊ ſꝑ durat.ita ptãs ſacerdotal ẽ chari⸗
Imoꝛtalis ⁊ ſp durãs. tẽ etiã ſicut oẽs ſtie
creature inferioꝛes in b ſunt oẽs ptã/

tes inferioꝛes naturales ad deũ reducũft

mediãte hoĩe qͥ imediate eſt ↄiunctꝰ deo
ꝑ libeꝝ arbitriũ.ita ꝙ hõ eſt medi inter
deũ ⁊ om̃s creaturas ꝑ naturã.ita oĩa q̃
ſunt infra ſacerdotẽ ⁊ oẽs gradꝰ inferio/
res ⁊ etiã ꝑs laycalis reducunt᷑ ad ſacra
mẽtũ euchariſtie.⁊ ꝑ ↄñs ad deũ medi/ Per ſa/
ante ſacerdoteqͥ eſt ↄiunctꝰĩmediate ipᷣi cerdotẽ
ſactr̃o euchariſtie in q̊ eſt deꝰ⁊ G̊ ꝑ prãteʒ om̃s re/
ſacerdotalẽ ⁊ dignitatẽ.ita ꝙ ſacerdos ẽ qucunt᷑

medi p ſuã ptãtẽ inter xpᷣm ò eſt in iſto ad deũ

ſacr̃o ⁊ oẽs alios inferioꝛes. Et ſicut in
hoĩeↄtinent᷑ oẽs creature inferioꝛes. et
hõ habzouenientiã cũ oĩbo.⁊ iõ reducit
oẽs creaturas ad deũ.vñ hõ ↄtinet in ſe
naturã elementoꝝ ⁊ arboꝝ ⁊ anĩaliũ.ita
ↄfoꝛmiter ↄtinent᷑ in ſacerdote oẽs infe
rioꝛes gradꝰ⁊ infima ꝑs xppᷣianitatis.et
cũ oĩbo hʒ ↄueniẽtiã ipe ſacerdos.quia
ↄtinet pᷣmo in ſe ꝑteʒ laycalẽ.qꝛ pᷣmo fu/
it laycꝰſicut ⁊ alij.⁊ retinet in ſe totũ illð
qð in illo ſtatu receperat.⁊ etiã ↄtinet iu
ſe oẽs gradꝰ inferioꝛes.⁊ iõ ſacerdos q̃ſi

oĩa in ſe ↄtinẽs reducit oĩa ad deũ in ſa/

cramẽto cuchariſtie ⁊ oĩa ibi ↄiũgit.Et
ſicut ptãs liberi arbitrij ex natura ſus &⸗

ſup alias ptãtes naturales.ita ptãs ſa/
cerdotal ex natura ſua ꝓpa eſt ſup̃ om̃s

—

alias ptãtes ſpũales. Et ſicut eſt vnꝰ p/
mus hõ ſolus quẽ de fecit pmo ꝑ manꝰ
7 3

*

ſuas.⁊ ꝑ illũ fecit ⁊ multiplicauit alios

hojes in natura.ita ſilr nõ eſt niſi vnꝰp/

Hꝙillud fit ꝑp modũ iudicij pticular: ⁊ ſe

creti.⁊ ꝙ ibi eſt neceſſariꝰiudex ꝑticulanr

.·I mMus ſacerdos quẽ deꝰ pmo fecit ꝑ ma / qͥ audiat ⁊ diſcutiat pctã⁊ diſcernat ⁊ iu
Xp̃s eſt nus ſuas.⁊ ꝑ illũ feẽ ⁊ młtiplicauit oss dicet.⁊ G̊ de nccitate exigit ſacramentuʒ.
pm ſa/ alios hoĩes ſacerdotes.⁊ ille hõ eſt xꝰᷣs. ⁊ qꝛ nullꝰpᷣt iudicare nec exercere officcin
cerdos qͥ eſt ſol?z verꝰſacerdos qͥ imediateẽ co iudicandi niſi recepit ptãte ⁊ auctoꝛita/

iunctꝰdeitati. Sic igit᷑ qdᷣãmõ ſiẽ̃ ſe hʒ
hõ in natura ꝑ ptãtem liberi arbitrij ad
oẽs res ĩferioꝛes ⁊ ad deũ.ſic ſe hʒ ſacer/
dos ꝑ ptãtẽ ſacerdotalẽ in xpᷣiãitate ad
oẽs inferioꝛes ⁊ ad ſacr̃m euchariſtie in
q̊ eſt deꝰ. Sicut em̃ hõ reſpicit deũ ĩ na/
tura.ita ſacerdos reſpicit ſacr̃a in qbo eſt
deꝰ.i¶ Itẽ etiã alia cõꝑatio pᷣt fieri ad pã
num qͥ recipit coloꝛes.Quia ſiẽ coloꝛes

tẽ ab illo cuiꝰ ſũt illi qͥ peccãt.iõ ncc̃aria
eſt auctoꝛitas ⁊ ptãs iudicãdi pctã ⁊ ab
ſoluẽdi ꝓpter ſacrẽ̃m pnĩe. Uñ cũ decla/
ratũ ſit ꝙ nullꝰ dʒ ſuſciꝑe ſacr̃m coꝛꝑis

xpi qͥ ſit in lapſu ſcdᷣo.q;ꝛ opꝑtz pᷣmo ꝙ re JJ

ſurgat ⁊ rexuꝑet vitã.⁊ h̊ nõ pt fieri niſi
p ſacr̃m pniĩe.⁊ ſacrm pnie nõ põt fieri
niſi ſit aliqͥs qͥ hʒ ptãtẽ ⁊ auctoꝛitatẽ iu/

dicandi pctã ⁊ abſoluẽdi.iõ ↄcludit᷑ ꝙ Q, po/
neceſſe ẽ ꝙ talis ptãs iudiciaria det᷑ ĩ ſa teſtas li
cramẽto oꝛdinis.Et qꝛ iſta ptãs eſt col gandi⁊
ligata cũ ptãte diſpẽſandi ſacr̃m eucha/ ſoluẽdi
riſtie.qꝛ hoĩes nõ pñt reciꝑe tale ſacrẽ̃m detur in
niſi abſoluant᷑ pᷣus a pctis.iõ ſicut ſacer oꝛdiĩe ſa
dos ꝑ ſacr̃m oꝛdinis recipit ptãtem ſu/ cerdotij
pꝛa ſacrm coꝛꝑis xpᷣi.ita recipit ex cõoſte
qᷓnti ptãtem ſupꝛa ſacram entũ penitẽtie
quia ad vnã ſeqͥtur alia.Et ſic ſacerdos
recipit ptãtẽ abſoluendi ⁊ iudicãdi.⁊ ta Clauie

lis poteſtas vocat᷑ clauis q̃ aperit homĩ dicit

reꝑiunt᷑ duobo modis ſcʒ diuiſim ⁊ cõ/
iũctim.qꝛ tinctoꝛ volẽs ponere coloꝛeʒ
aureũ ſeu nobiliſſimũ in aliq̊ pãno. pꝛi
mo ponit alios coloꝛes minꝰ nobiles et
inferioꝛes ꝑ ſuos gradꝰ. ⁊ paulatim pã/
nus recipit coloꝛes ſꝑ aſcẽdendo ad no
bilioꝛẽ coloꝛẽ donec ðᷣueniat ad vltimũ
coloꝛẽ ⁊ intentum ⁊ ibi eſt finis.⁊ q́;uis
= oss iſti coloꝛes ſint ↄiuncti inſił in vno
pãno.attñ etiã ſunt diuiſi in pluribo pã
nis.ita ꝙ vnꝰ pãnus habet vnũ tm̃ co/

loꝛẽ ⁊ aliꝰ aliũ.⁊ ſic de alijs. Jta qdðãmõ
fit in ptãtib ſpũalibo oꝛdinatꝭ q̃ dant᷑ ĩ
ſacr̃o oꝛdis oꝛdinato mõ ⁊ ſꝑ aſcenden/
do de vna ptãte ad aliã donec deueniat
ad ſacerdotiũ qð eſt vltimꝰgradꝰ⁊ vltiꝰ
oꝛdo. Sic g̊ apparet q̃liter oꝛdo ptãtũ
ſpũaliũ ↄfoꝛmat᷑ qdðãmõ oꝛdib ptãtũ
naturaliũ q̃ ſunt in hoĩe.⁊ etiã in oꝛdini
bus aliaꝝ reꝝ.Uñ qꝛ oĩa ſũt ꝓpt᷑ hoĩeʒ
⁊ etiã fiũt in hoĩe.cõueniẽs eſt ꝙ oĩa p/
poꝛtionent᷑ hoĩ.Et ſi oꝛdo eſt in rebo na/
turalibo ↄueniẽs eſt ꝙ ſit oꝛdo in rebus
ſpũalibo qᷓ ſunt ppr᷑ aiam rõnalẽ.de cuiꝰ

natura ꝓpe eſt cogſcere oꝛdinẽ ⁊ oĩa age

re oꝛdinate.

R O, ſicut ptãs ſacerdotałreſpicit bn/

cipalit᷑ ſacrm cuchariſtie. ita etiã ꝑ ↄnis

ſcðᷣario reſpicit ſacr̃m pnĩe.
Titulus. cccix.
Tgqm̃ ſacr̃m oꝛdis in q̊ dat᷑ po

teſtas ſpũalis reſpicit ipᷣa ſacr̃a
⁊ ad ipᷣa oꝛdinat᷑.iõ oꝑtet ꝙ tal

ptãs det᷑ ſᷣm ꝙ ipᷣa ſacramẽta exigunt et

reqͥrũt. Et iõ qꝛ iã dictũ eſt ĩ ſacro pnĩe

lapſo vt intret in ſacr̃m coꝛꝑis xpᷣi.⁊ ipᷣʒ
recipiat.⁊ ꝑ ↄñs introducit hoĩem in ſo
cietatẽ fideliũ xpᷣ ianoꝝ ⁊ amiciciã dei.⁊
p ↄñs in regnũ celoꝝ qͥ antea erat extra
ꝓpter peccata.Sicut aũt ſacerdotał po
teſtas reſpicit ſaccẽ̃m euchariſtie ⁊ ex ↄſe/
quẽti ſacramentũ penitẽtie.ita etiã reſpi
cit oĩa ſacramẽta que purgãt peccata ſi/
cut eſt ſacramentũ baptiſmi.qð cõcoꝛ/
dat cũ ſacramẽto penitẽtie vt declaratũ
fuit.ſed nõ requirit᷑ tanta poteſtas in ſa-

cramento baptiſmi ſicut in ſacramento

penitẽtie.quia illud nõ fit ꝑ modũ iudi

cij. ſed ſufficit aquã adminiſtrare cũ ver

bis oꝛdinatis ⁊ nõ oꝑtet ibi iudicaren

audire peccata illius qͥ recipit aquã ba-

ptiſmalẽ. ſed in ſacramẽto penitẽtie ne/

ceſſe eſt ꝙ homo ſubmittat ſe totalit᷑ po/
teſtati ſacerdotali que eſt poteſtas iudi/
candi ⁊ abſoluendi ⁊ etiã refutandi.⁊ iõ
in iſto ſacramẽto adminiſtrãdo requiri
tur ſpecialis poteſtas que nõ requiritur
in baptiſmo. Item etiã quia ſacramen/
tum extreme vnctionis purgat peccats

mope
nog
foiti
hutſen

ne,

dkg

iecke!

Sd

Elen r

timi

urci
iie

Gtrid
öitß⸗
timno
nüder
auam
aal,
iN
michi
ni/
c
can
nasir
nmd
gei n
nͤſ,
en
Nlie
itcnete
ite
mi
Nlidn
onnen
i
nch,
cu

SSõ
ditinn

ideo ex ↄſequẽti etiam ſacerdos recipit
poteſtatẽ adminiſtrãdi illud ſacramen/
tum. Et ſic ſacerdos ꝑ ſacrametũ oꝛdi/
nis recipit poteſtatẽ adminiſtrãdi ⁊ di/
ſpenſandi ac ↄferendi ſacramẽtũ eucha
riſtie pncipaliter quia ad illud oꝛdinãt᷑
⁊ ex ↄſequẽti ad ſacramẽtũ penitẽtie ba⸗
ptiſmi ⁊ extreme vnctioſnigs.
Arit excelletiã ⁊ peminẽtiã ptãt
tẽ ſacerdotalẽ.

—

ptã

¶ Titulus. cccx.

alia ſacramenta.⁊ ꝓpter hoc inſtitutũ ⁊
oꝛdinatũ eſt ſacramẽtuʒ oꝛdinis in quo
daretur auctoꝛitas ⁊ poteſtas diſpẽſan/
di adminiſtrãdi ⁊ cõferẽdi alia ſacramẽ
ta. ſic etiã neceſſaria eſt poteſtas diſpen/
ſangdi adminiſtrãdi ⁊ ↄferẽdi ipᷣm ſacra
mentũ oꝛdinis.quia als nõ eſſet cõple/

DPtãs mentũ in ſacramentis. a talis poteſtas
ooeꝛdinã / oꝑtet ꝙ habeat excellentiã ⁊ peminenti/

di ẽ ſupᷣ am ⁊ dignitatẽ ſupꝛa poteſtateʒ que da/
ſacerdo tur ſupꝛa ſacramẽtũ oꝛdinis.Et ideo ne
tium
tio ſupꝛa poteſtatẽ ſacerdotalẽ.que fuit
vltima in ſacramẽto oꝛdinis.⁊ ſic oꝑtet
wꝙ fiat ſuꝑioꝛitas ⁊ inferioꝛitas vlterioꝛ
Et ideo ſicut om̃s xpᷣiani cõueniunt pp/
mo in ſuſceptione ſacramentoꝝ⁊ in hoc
erant equales.⁊ poſtea ex illis eleuantur
gliqui qͥ recipiant poteſtatẽ adminiſtrã
di ipᷣa ſacramẽta.⁊ tales ſunt ſacerdotes
ita ↄfoꝛmiter oꝑtet ꝙ ex ſacerdotibo qui
ſunt equales ꝑ ſacramentũ oꝛdinis ali/

qui eleuentur vlteri ſuper alios ſacerdo

tes qui habeant poteſtatẽ adminiſtran/
di ⁊ cõferendi ſacramentũ oꝛd inis. Si
cut em̃ qui recipit poteſtatẽ ſacerdotalẽ
⁊ eleuatur ſuꝑ alios neceſſe eſt ꝙ ſit xpᷣia
nus.ita ille qui eleuatur ſuꝑ ſacerdotes
opꝑtet ꝙ ſit ſacerdos.Ecce igitur oꝛdinẽ
rectũ ⁊ ſcalam aſcendẽdi.quia pᷣmo ho/
mo eleuatur de pᷣmo lapſu.in quo eſt to
ta natura ꝑ ſacramentũ baptiſmi ⁊ alia
ſacramẽta in quibo dat᷑ gratia ⁊ fit chꝛi/
ſtianus.⁊ iſta eſt pᷣma eleuatio ⁊ radica/
is.⁊ eſt quedam ſuꝑioꝛitas ⁊ dignitas

Tloniã aũt oꝛdo eſt ſacramẽtu,ʒ
ſicut ⁊ alia ſacramẽta. ideo ſicut
neceſſaria eſt poteſtas ⁊ auctoꝛi

tas diſpenſandi adminiſtrandi ⁊ dandi

ceſſe eſt ꝙ vlterius fiat aſcenſus ⁊ eleua/

chꝛiſtiani ſuper nõ cheiſtianũ.quia non

chꝛiſtianus adhuc eſt in pᷣmo lapſu vni

nerſali totius nature humane.⁊ chꝛiſti/
anus iam eleuatus eſt ⁊ ſurrexit. Dein/

dechꝛiſtianus eleuat᷑ vlterius ⁊ fit ſacer
dos.⁊ reciptt poteſtatẽ ſacerdotalem. ⁊
iſta eſt ſecunda eleuatio ⁊ ſecunda ſuꝑio

ritas.quia chꝛiſtianus eleuatus oꝛdina

tus aſcendit ſupꝛa chꝛiſtianũ nõ oꝛdina

tum. Etquia oꝑtet ꝙ ſit aliquis al qui
det ⁊ habeai auctoꝛitatẽ dandi ſacramẽæ Oꝑtʒ ꝙ
tum oꝛdinis ⁊ oꝛdinandi ſacerdotẽ. ſic ſit aucio
eſt ibi tercia eleuatio ⁊ ſuperioꝛitas ſupᷣ ritas ſu
ſacerdotem. ⁊ ſic neceſtaria eſt poteſtas pꝛa ſa/
⁊ auctoꝛitas qne excellat poteſtatem ſa/ cerdotẽ
cerdotalem ſimplicem. Sic ergo ſicut
ſacerdos ĩmediate reſpicit chꝛiſtianos
nõ oꝛdinatos ſeu partem laycalem. ita

poteſtas ⁊ auctoꝛitas que excellit pote-

ſtatem ſacerdotalem immediate reſpicit
ipſos ſacerdotes. Et quoniam nullus
chꝛiſtianus poteſt eleuari ad ſacerdoti/
um niſi per ſacramẽtũ oꝛdinis.⁊ nõ po
teſt ſuſcipere ſacramẽtũ oꝛdinis a ſeibo
ſed ab alio. ⁊ quia nullus poteſt confer/
re alteri niſi habeat poteſtatem⁊ auctoꝛi
tatem conferendi illud ſacramentum. ⁊?
quia nullus poteſt habere talem poteſta
tẽ ⁊ auctoꝛitatẽ a ſeipᷣo niſi recipiat ipᷣaʒx
achꝛiſto ĩmediate cuius ſunt omnia ſa/
cramẽta.ideo ſequitur de neceſſitate vel

wipe chꝛiſtus met in ꝓpꝛia perſona cõ/
ferat ſacramẽtũ oꝛdinis ⁊ conſtituat ſa

cerdotes ⁊ det eis poteſtatem ſacerdota
lem.vel conſtituat ⁊ oꝛdinet aliquem vi
carium loco ſui cni det poteſtatẽ⁊ aucto
ritatem ſuam ſcʒ conferendi⁊ diſpenſan
di ſacramentũ oꝛdinis ⁊ conſtituẽdi ſa⸗
cerdotes per vniuerſum mundũ. Sed
qꝛ xpᷣs nõ debuit remanere in terris ſed
aſcẽdere in celũ.nec debuit ↄſeruari ing
hoĩes pꝰſuã reſurrectionẽ.iõ ncc̃ariũ fu vpᷣs de
it ꝙ ipᷣe oꝛdĩauerit⁊ ↄſtituerit xpianũ ſa dit pᷣmo
cerdotẽ ſeu xpᷣiãos ſacerdotes ĩ ra cui auctoꝛi⸗/
ſeu bo dederit ptãtẽ ſacerdotalẽ.⁊ vltra tatẽ con
B ꝙ hr̃et ſeu hr̃ent ptãtẽ ſen auctoꝛitatẽ ferendi

coferendi ⁊ diſpẽſandi ſeu diſtribuendi oꝛdines

ſacramentũ oꝛdinis.⁊ per conſequẽs oꝛ
dqinandi ⁊ cõſtituendi alios ſacerdotes
in terra.ita ꝙ in ipᷣo pꝛimo ſacerdote ab

ſo ĩmediate oꝛdinato ſeu ĩ ipis ſi plu/

res fuerint nõ ſolũ eſſet ptãs ⁊ auctoꝛi/
tas ſacerdotabł q̃ eſt prãs ſupᷣ ſacr̃m coꝛ/

pis xp̃i ⁊ ptãs iudicãdi ⁊ abſoluẽdi.im

mo etiã eẽt ptãs excellẽtioꝛ ⁊ magꝭ am/

S pla ⁊ extẽſa.ſcʒ ↄſtituẽdi oꝛdinãdi alios

ſacerdotes loco ſui ꝑ ſacr̃m oꝛdinis.Et
ſic pʒ neceſſitas ponẽdi pᷣmũ ſacerdotẽ
ſeu pᷣ mos ſacerdotes ĩmediate oꝛdina/

tfi ſeu oꝛdiatos a xpᷣo.qꝛ als nullłꝰſacer/

dos poſſet oꝛdinari.nec ꝑ ↄñs ſacr̃a ſa/

lutis poſſent diſpẽſari.⁊ ſic paſſio xpᷣi et

Optuit
vnũ vi⸗
carium
xpᷣi ĩ ter
n a xp̃o
ↄſtitui

moꝛs ſua ⁊ redẽptio eẽnt fruſtra.qꝛ ꝑ ſa

cramẽta dat᷑ ⁊ cõicat᷑ paſſio xpᷣi hoĩbus

vt declaratũ eſt.Quãuis aũt xpᷣs oꝛdia
uerit ⁊ ↄſtituerit plures ſacerdotes ĩme
diate ꝑ ſeipᷣm.attũ debuit ↄſtituere vnũ
ſacerdotẽ vicariũ ſuũ qͥ hr̃et peminẽtiã
⁊ excellẽtiã ſuꝑ alios.qꝛ alit᷑ xpᷣianitas ⁊

ſocietas xpᷣianoꝝ nõ eſſet vna nec oꝛdĩa

ta neq; regulata nec ſundata in vnione
ſiue vnitate ſʒ in płalitate ⁊ diuiſiõe.⁊ ꝑ
ↄñs in debilitate ⁊ nõ in foꝛtitudine.qꝛ
vnitas eſt cã oĩs foꝛtitudĩs ⁊ diuiſio ẽ
cã oĩs debilitatis.Et cũ xpᷣs ſit ſapiẽtiſ
ſimꝰnõ potuit fundare xpᷣianitatẽ⁊ ſoci
etatẽ xpᷣianoꝝ ĩ diuiſiõe ſʒ vnitate. Sic
ſixpᷣs oꝛdinauit płes ſacerdotes.ncc̃e
eſt ꝙ oꝛdinauit vnũ pᷣncipalẽ qͥ hret pᷣe/
minẽtiã ⁊ excellẽtiã ſuꝑ alios qͥ eſſet ca/

put ⁊ pᷣnceps alioꝝ.qͥ ſingularit᷑ ⁊ ſpeci

alit repñtaret pſonã ſuã ⁊ eẽt loco ſui.et
eſſet qſi iemet poſtq; debebat aſcẽdere
in celũ ⁊ nõ habitare int᷑ hoĩes.Sic igi
tur ꝓbata ẽ nccitas ponẽdi vnũ pᷣmum
ſacerdotẽ vicariũ ĩmediatũ xpᷣi.q ſit ca/

put xpᷣianitatꝭ ⁊ ſocietatꝭ xpᷣiaãoꝝ qͥ reñ

tet ꝑſonã xpᷣi in teris. .
Dualiter excellẽtia ptãtꝭ ⁊ auctoꝛita

tis ſit in iſto Pmo ſacerdote.
Tqm̃ iſte pᷣmꝰ ſacerdos nõ ſo/
lũ eſt ſacerdos ſʒ ẽ pᷣmꝰ ⁊ etiã vi
ariꝰxpᷣi repñtans pſonã xpᷣi.iõ
õ ſolũ hʒ ptãteʒ ſacerdotalẽ q̃ eſt ptãs

ſup coꝛpꝰ xpᷣi ⁊ ptãs abſoluẽdi⁊ iudicã

di pctã hoĩm.ſʒ etiã hʒ iſtã ptãtẽ ꝑ excel
lentiã ⁊ in ſũmo ita ꝙ nõ pᷣt eſſe maioꝛ.
Et iõ oꝑtet ꝙ hẽat ptãtẽ vłem ↄferendi
2 diſpẽſandi ſacr̃m oꝛdis oibo homĩho

imediate a ðᷣo collata p modũ vicariatꝰ

aptis ad recipiendũ ? ↄſtituendi ? oꝛdi Q, ĩpa
nandi ſacerdotes ꝑ vniuerſuʒ mũdũ in pa ſit

diſtincte. Et etiã oꝑtet ꝙ habeat ptãteʒ plenitu
vleʒ indetminatã ſine mẽſura.⁊iõ oꝑtʒ do ptãtꝭ

qꝙ hẽat ptãtẽ iudicãdi ⁊ abſoluendi oĩa
pctã vel crimĩa oĩm xpᷣiãoꝝ ſine aliq̃ de
termĩatõe vel limitatiõe.⁊ ſic ncce eſt q;
ſua ptãs ſit vłis ⁊ nullo mõ coartatanꝰ
limitata ſeu mẽſurata. Et qꝛ eſt pᷣma et

⁊ vicẽ gerẽtꝭ in terrꝭ.iõ tal dʒ eẽ pᷣma po
teſtas.qꝛ tał eſt nccaria vt ſit plena ⁊ cõ/
pleta ⁊ nihil ei deficiat.Et qꝛ ptãs ſacer

Gdotal ſt vuplerinti ad opl; pis ſu Dupler

pꝛa ſacr̃m coꝛꝑis ⁊ ſanguĩs xpᷣi.⁊ ptãs ptãs in

iudicãdi ⁊ abſoluẽdi pctã in ſacrũo pnie ſacerdo

ſeu ptãs iudiciaria ſiue iudicialis.⁊ iſte te
due ptãtes q;uis ſint vna in radice vel
inſił ſint colligate · tñ differũt.qꝛ ptãs q̃
eſt ſupᷣ ſaccẽ̃m coꝛꝑis xpᷣi ñ pᷣt creſcere
diminui.nec pᷣt płꝰᷣhr̃e vnꝰq; alt de ptã/
te.ĩmo in h̊ oẽs ſacerdotes ſũt eq̃les.iõ
q̊ ad iſtã ptãtẽ ſũmꝰ ⁊ pᷣmꝰ ſacerdos nõö
hʒ maioꝛẽ ptãtẽ qᷓ; alij ſacerdotes ab o

oꝛdiati.ſʒ ſolũ ipᷣe hʒ płꝰin h.qꝛ hʒ ptãte

ↄferendi ſacrẽ̃m oꝛdĩs in qᷓ dat᷑ talptãs.
nec ipᷣe dattalẽ ptãtẽ.ſʒ xpᷣs ĩmediate in
ipᷣo ſacro oꝛdis.qꝛ tał ptãs eſt caracter
impᷣſſus in aĩa.vel tal ptãs fundat᷑ ĩ ta/

li caractere ſacerdotali.qꝛ nullꝰ p̃t aliqͥd

impᷣmere ĩ anĩa niſi xpᷣs.⁊ iõ ptãs ſacer
dotał ſupᷣ coꝛpꝰ xpᷣi imediate deſcẽdita
xpᷣo:⁊ nõ ab ipᷣo pᷣmo ſacerdote qͥ cõfert
ſacr̃jm. Et iõ ſupᷣ ptãtẽ ſacerdotalẽ nõ eſt
aliqua poteſtas alia ſeu aliꝰ grad pote/
ſtat quãtum ad ſacramẽtũ coꝛꝑis xpᷣi.
ſed ſolũ pᷣmꝰſacerdos habʒ iſtã poteſta
tem cũ maioꝛi amplitudine ⁊ extenſione
inq̃ntũ poteſt ↄferre ſacramẽtũ oꝛdinis
in q̊ ↄfertur tał poteſtas. Sʒ ad ſcðõam Dr̃a po
poteſtatẽ iudiciariã.que etiã colligata ẽ teſtatꝭ li
cũ pꝛima poteſtate ⁊ inſimł dat᷑eſt ma/ gandi⁊
xima diſtãtia.qꝛ iſta poteſtas poteſt cre ſoluẽdi
ſcere ⁊ diminui ⁊ dilatari ⁊ cõſtringico/ in ſacer
artari ⁊ amplificari.⁊ eſſe maioꝛ ⁊ mĩoꝛ dotib⸗
ſed non quo ad radicem.quia iſta pote/
ſtas etiam datur ĩmediate a chꝛiſto per
caracterem ſacerdotalem.quia colligata
eſt cum pꝛima ſed tm̃ ntum ad vſum ⁊
exercitiuʒ. quia iſta poteſtas iudicandi

o E
udi

S
fign

nler
isſt de
ienig i
ennne imt
lotſte e
i
N
or
Nepii
Dö6
Neeto
en⸗
Ahi
nrir
er
utin

igſur

i n

⁊ abſoluendi nõ poteſt operari nec exi/

re in opus ⁊ vſum. niſi habeãt hoĩes ſi/
bi ſubiectos qͥ poſſint iudicari ⁊ abſol⸗/

BDuo ſe
in ptãte
gãdi
ſoluẽdi

ni ⁊ recipe oꝑationẽ talis ptãtis. Sic g&

iſta ptãs q̃ntũ ad vſuʒ rerit hoĩes tan
qᷓ; materiã ſuꝑ q̊s oꝑet᷑.ſʒ pᷣma ptãs ſa/
cerdotalis nõ reqͥrit hoĩes ſuꝑ q̊s oꝑet᷑.
ſʒ ſolũ materiã ſcʒ panẽ ⁊ vinũ.qꝛ talis

ſi inqntũ eis admiſtrat᷑ ſaccẽm. Sic ̊ in
ptãte ſcdᷣa ſacerdotali q̃ eſt ptãs iudicã/
di ⁊ abſoluẽdi duo ſũt ↄſiderada ſcʒ ipᷣa
ptãs ⁊ auctoꝛitas.⁊ ipᷣe vſus ſeu exit in
actũ.⁊ q̃ntũ ad ipᷣam ptãtẽ ⁊ auctoꝛita⸗/

ttẽ in ſe eſt eqlitas in oibo ſicut de pma po
teltate.ſz qntũ ad vſuʒ reò rit hoĩes qͥ iu
dicent᷑ ⁊ abſoluant᷑.⁊ pcta qᷓ iudicent᷑ et
Abſoluant᷑. Et iõ qꝛ pᷣmo ſacerdoti vica

rio xpᷣi eſt ↄceſſa vlis ptãs pᷣmo iudicã/

di ⁊ abſoluẽdi oẽs homiĩes ⁊ oĩa pctã ⁊

crimiĩia.iõ ipᷣe hʒ iſtã ptãtẽ cõpletã⁊ pfe/

cta. ⁊ hʒ vſum cõpletũ ⁊ pfectũ ⁊ ptãteʒ
exercendi eã circa oẽs hoĩes. ⁊ io xpᷣiani
oẽs ſunt ei ſubditi ſoli q̃ntũ ad iſtã ptã/

tem. ⁊ a nullo alio iudicari pñt nabſol
ui. ⁊ iõ vſus iſti ptãtis eſt in eo plenꝰ et
cõpletꝰ.Et iõ neceſſe ẽ ꝙ ſi ſacerdotes qͥ

receperũt ptãtẽ iudicãdi ⁊ abſoluẽdi ꝑ

ſacr̃m oꝛdinis debeãt vti ſua ptãte cir/

ca hoĩes ⁊ iudicare ⁊ abſoluere ꝙ ipᷣe pᷣ/
mus ſacerdos cui ſubiecti ſunt oẽs xpᷣi
ani q̊ ad ptãtem iudiciariã ſubijciat eis
hoĩes ⁊ determinet in q̊ pñt exercere po

teſtatẽ ſuã.qꝛ nullłꝰ ſacerdos pᷣt aliter iu/
dicare nec abſoluere aliquẽ hoĩem in ter
ra.Quauis igit᷑ ipe nõ ↄferat ptãtẽ iudi
ciariã ſeu iudicãdi n abſoluẽdi.qꝛ xpᷣs

mies. qꝛ ipᷣeẽ iudex vłis oĩm xpᷣianoꝝ.

BH facit.tñ ipᷣe dʒ dare ptãtẽ ſuꝑ tales ho

Et iõ ptãs iudicãdi ⁊ abſoluẽdi pᷣt eſſe

maioꝛ vel minoꝛ ⁊ magis ampla vel re/

ſtricta ſᷣm ꝙ plures vel pauci hoĩes ſub

iecti ſunt tali ptãti vel etiã qͥ ad ipᷣa pctã
minoꝛa vel maioꝛa.Et qᷓntũ ad iſtã po/
teſtatẽ iudicãdi vel abſoluẽdi ſp ſupᷣ po

teſtatẽ ſacerdotalẽ eſt ptãs pᷣmi ſacerdo/

tis ⁊ ſũmi qͥ pᷣt totalit᷑ ĩpedire vſum. vel

dare hoĩes qͥ ſubijciant᷑ ptãti ſacerdota/

li ſᷣm ꝙ voluerit.qꝛ in ſua volũtate cõſi/
ſtit. Dic ̊ pᷣmꝰ ⁊ ſũmꝰ ſacerdos vicari

ppᷣi in teris hz in ſe ptatẽ ſacerdotalẽ. et O⸗ pa⸗

hʒ ptatẽ ↄferẽdi ſacim oꝛdis vliter ⁊ oꝛ pa habʒ
dinadi q̊s voluerit. ⁊ hʒ vlem ptãtẽ in/ plenitu/
dicãdi ⁊ abſoluẽdi ſuꝑ oẽs xpᷣianos in/ dinẽ iu/

diſtincte.⁊ in eo eſt radicata ⁊ plantata riſditio/
iſta ptãs.⁊ ipᷣe põt diſtribuere oẽs xpᷣia/ nis
nos pꝓ plures pꝑptes. ⁊ dare alijs ſacerdo/

tibo ab ipᷣo oꝛdinat certã poꝛtionẽ hoĩʒ

xpᷣianoꝝ in qͥ qlibet ſacerdos ſuã exerce
at ptãtẽ.Et tal ptãs abſoluẽdi ⁊ iudica
di recepta a pᷣmo ſacerdote vocat᷑ ptãs
iuriſd itõis.qꝛ nullꝰaliꝰſacerdos hʒ ius
ad iudicandũ ⁊ abſoluendũ aliquẽ xpᷣia

nũ.niſi tal ei fuerit datꝰ ⁊ ſubiect?ab ipᷣo

vicario xpᷣi.cuiꝰẽ tota ⁊ cõpleta iuriſdi/
tio.Et ſic apparet q; duplex eſt poteſtaſ Duplex
que dat᷑ in ſacramẽto oꝛdinis. ſcʒ ptãs ptãs da
oꝛdinis.⁊ ptãs iuriſditõis. Pꝛima ime tur ĩ oꝛ/

diate deſcendit a xp̃ᷣo ⁊ nõ a ſũmo ſacer/ dine

dote.ſʒ ſcdᷣa deſcẽdit pᷣmo a xpᷣo.⁊ datur
pmo ſacerdoti vicario ei.⁊ vlteriꝰ vica
rius diſtribuit illã qͥbo vult ⁊ ſicut vult.
qꝛ ſua eſt tota ⁊ ei tota donata eſt. Etſic
ſacerdos oꝛdinat p ſacramẽtũ oꝛdinis
recipit poteſtatẽ oꝛdinis.ſʒ nõ ptãtẽ iu/
riſditionis. Sed qꝛ pmus ſacerdos et
vicar xpᷣi nõ poteſt eſſe ꝑ oꝛbẽ vniuer/
ſum.⁊ ctiaʒ quia neceſſe eſt ꝙ vbiq; ſlint
ſacerdotes qͥ ad miniſtrẽt ſacramẽta?⁊ iin·
dicent ⁊ abſoluant xpᷣianos de peccatis
ſuis.iõ qꝛ ipᷣe habet poteſtatẽ vniuerſraa
lem ſibi datam.ideo poteſt diſtribuereæ
dare ptem ſue poteſtatis alijs ſacerdoti⸗

bus.⁊ diſtribuere eis certã poꝛtion?᷑ xpᷣi

anitatis qui loco ſui cxerceant poteſtatẽ?
iuriſditionis.⁊ etiã conferant ſacramẽ/
tum oꝛdinis ⁊ multiplicent ſacerdotes. Ep̃ᷣi
qui habeãt poteſtatẽ diſpenſandi ſacra/
ĩmediate.⁊ tales ſacerdotes ĩmediate re
cipiẽtes poteſtatẽ iuriſditionis ⁊ ptãtẽ
dandi ⁊ diſpenſandi ſacramẽtũ oꝛdinis
vocant᷑ epi.quia ſunt ĩmediate ſupꝛa ſa/
cerdotes ſimpliceʒ ptãtem hñtes. Sic
ergo neceſſarꝰ pᷣmo eſt ſũmꝰſacerdos.ſe
cũdo nccarij ſũt ſacerdotes epᷣi.qͥ habe
gqntptãtẽ iuriſditõis ⁊ ptãtẽ admiſtrraaa
di ſacrẽ̃m oꝛdinis.⁊ oꝛdinãdi ſacerdotet·
alios.⁊ nccarij ſunt etiã ſacerdotes ſimn
plices qui ĩmediate ad miniſtrẽt alia ſa/
cramẽta xpᷣiãiſ.Et ſic nccarij ſũt tres ſa

cerdotes vt ſit cõplementũ ſcʒ ſimplex
ſacerdos et magnus ſacerdos.et ſum/
mꝰ ſacerdos.ita ꝙ ſimplex recipit a ma/
gno ſcʒ ab epᷣo ſacr̃m oꝛdinis ⁊ ꝑtẽ iuriſ
ditõis ſue.⁊ ĩmediate reſpiqt ppłm xpᷣi/
Anũ cui admiſtrat ſacr̃a.ſʒ magnꝰ ſacer
dos recipit ptãtẽ ſuã a ſũmo ſacerdote.
Et iõ ſimplex ſacerdos eſt ſuꝑioꝛ q; ꝑs

.

Siplex
ſacerdoſ

AAE

laycał.⁊ magnꝰ ſacerdoſ ẽ ſuꝑioꝛ q; ſim
plices ſacerdotes.⁊ iõ eſt ſacerdos ſacer

dotũ.⁊ ſũmꝰ ſacerdos eſt ſupᷣ magnũ ſa
cerdotẽ.⁊ iõ eſt ẽs eboꝝ Et ſic ꝑ ſaccm

oꝛdinis ↄſtituit᷑ mirabił oꝛdinatio ĩ to/

ta xpᷣianitate qᷓ dʒ eẽ oꝛdinata m ptãteʒ

iudicãdi ⁊ abſoluẽdi q̃ eſt ptãs iuriſdi⸗-
tionis q̃ntũ ad vſum. pᷣmo ↄceſſa ẽ ⁊ da
ta totalit᷑ ⁊ plenarie vni ⁊ ſũmo ſacerdo
ti cui collata eſt tanq; ſũmo capiti ptäs
vlis.deinde diuidit᷑ in ꝑtes ita ꝙ pmo
diuidit᷑ in ẽos ⁊ ĩ magnos ſacerdotes

Ptãſ oꝛ
dinãdi
ſeꝑ ma/
nelt epo

VUmeſt
caracter
vtriuſq;
ptãtis

iudiciariã Sicg̊ hptãs iudiciaria ſcʒ

deinde deſcẽdit in ſimplices ſacerdotes

qͥ pᷣſbyteri vocant᷑ ⁊ B ab vno capite.Et
iõ licet qlibet ſacerdos habeat ptãtẽ oꝛ/
dinis ⁊ clauẽ q̃ eſt ptãs iudicandi ⁊ ab/

ſoluẽdi.tñ vſus ſue ptãtis tmmõ ſe extẽ

dit ad illos qͥ ſunt ſubiecti ſibi oꝛdiarie.

Et qꝛ ptãs admiſtrãdi ſacr̃a ẽ indelebi/
lis ⁊ ꝓpetua in ſe ſicut ꝓbatũ eſt de ptã/

te ſacerdotali.lʒ ptãs iuriſditõis poſſit
pdi.iõ ſicut ſacerdos nõ pᷣt ꝑdere ptãte⸗
ſacerdotalẽ ſibi collatã in ſacr̃o oꝛdinis
ita etiã epᷣs qͥ eſt ſupᷣ ſacerdotẽ nullo mõ

põt ꝑdere ptãtẽ admiſtrãdi ⁊ ↄferẽdi ſa

cramẽtũ oꝛdĩs.qꝛ ẽ ei eẽntial⁊ adiuncta
ac annexa cũ ptãte ⁊ gradu ſacerdotali.
HNec iſta ptãs eſt ptãs iuriſditiõis.⁊ iõ ⸗
nõ dat᷑ illo mõ ſicut ptãs iuriſditõis.nꝰ*

cũ tali ptãte impᷣmit᷑ in aĩa aliꝰ caracter
ſupᷣ caracterẽ ſacerdotalẽ.qꝛ ille eſt vltiꝰ

caracter. Uñ pᷣmꝰ ſacerdos ĩmediate oꝛ
dinat a xpᷣo ſeu pᷣmi ſacerdotes qͥ habe-

bãt ptãtẽ admiſtrãdi ſacrẽm oꝛdinis ꝓ/
pter talẽ ptãtẽ nõ habuerũt aliũ caracte
rẽ in aĩa niſi caracterẽ ſacerdotalẽ. ⁊ ſilłr

eſt dicendũ de alijs ſacerdotibo.qͥ recipi

unt ptãteʒ ↄferẽdi oꝛdines. Nõ g̊ datur
aliꝰcaracter.ſʒ ipᷣe ſacerdotal caracter pᷣ/

us exñs qðãmõ creſcit in ptãte ⁊ dilata
tur ⁊ amplificat᷑ ⁊ dignificat᷑ Clñ ſacer⸗

We

dotalis ptãs ẽ ſicut ptãs liberi arbitrij

ſup quã nõ eſt aliq̃ ptãs naturalis. ſʒ ſi/

cut libeꝝ arbitriũ pᷣt creſcere ⁊ dignifica
ri ⁊ amplificari ꝑ ſcietias ⁊ vᷣtutes ⁊ ar
tes ⁊ ꝑ officia.⁊ ꝓpt᷑ ̊ vnũ libeꝝ arbitri

unm aſcẽdit ſupᷣ aliud ⁊ nõ naturalit nec
radicaliter.ita poſſum dicere ↄfoꝛmiter
ꝙ qᷓ;uis ptãs ſacerdotał ſit vltimꝰ gra

dus radicalis in ptãtib ſpũalibo q̃ dan

tur ꝑ ſacrDm oꝛdis.attñ pᷣt creſcere ⁊ñ aunm

plificari ⁊ dignificari.yvt ſiẽ ptãs ſacer·
dotal ſe extẽdit ad alia ſacra.ita ſe exten·

dat ad ſacrẽ̃Dm oꝛdis.ita ꝙ nõ ſit alia po/
teſtas noua.ſʒ pᷣma amplificata ⁊ magꝭ
dilatata.Et iõ ſic ptãs ſacerdotab eſt in
delebilis.ita etiã ptãs epᷣal.Et ſic ptãs
epᷣalis extẽdit ſe ſupꝛa ptãtẽ ſacerdotalẽ
ad ↄferendũ ſacr̃m oꝛdis qð ẽptãtiuũ.
qꝛ in eo dat᷑ ptãs.ita etiã ſe extẽdit ad ſa/

Ptäs
epal eſt
idelebikł

cram̃tũ ↄfirmatõis.in q̊ ſacro dat᷑ ptãs

⁊ virtꝰ pugnãdi publice õ̊ inimicos xpᷣi

⁊eſt q̃ſi officiũ q̃ddã ſpũale.⁊ qꝛ reqͥri

ibi maxia ptãs⁊ maſ firmitas.iõ nõ dʒ
dari ꝑ ſimplicẽ ſacerdotẽ. qͥ habet pote/
ſtatẽ ſimplicẽ.ſed ꝑ magnũ ſacerdotẽ et
epᷣm.qͥ habʒ poteſtatẽ ꝑ excellentiã.⁊ ha

bet poteſtatẽ ſupꝛa poteſtatẽ.quia habʒ

poteſtatẽ ſupꝛa ſacramẽtũ oꝛdinis qð ẽ

poteſtatiuũ Et ſic duo ſacramẽta debẽt

amminiſtrari ab illis magnis ſacerdoti

bus ⁊ epiſcopis.
pilogatio.
— Litulus.cccxij.

Ic igit᷑ apparet exoĩb ſupꝛadi
entiſſime oꝛdĩata ⁊ regulata ac

quãdaʒ mirabiliſſima ſcalã ab infimis

ad ſupꝛema aſcendendo ⁊ deſcendẽdo a

cctis qliter ꝑs clericalis ẽ excel-

diſpoſita ꝑ mirabiles gradus quaſi per

ſupꝛemis ad infima.quoniã pᷣmus aſcẽ-

ſus eſt tonſura clericał.ſecũdus eſt pſal/
miſtatus.⁊ iſti duo nõ ſunt oꝛdines.ſed

pᷣparatoꝛij ad oꝛdies. terciꝰ ẽ oſtiariat .
qrtus lectoꝛat.qnt᷑ exoꝛciſtatꝰ.ſextꝰ ac
colitatꝰ.ſeptimꝰſubdyaconatꝰ.octauui

dyaconat.nonꝰ ſacerdotał ſiue pᷣſbyte/
ratus. Et hic eſt finis in oꝛdinib.ſed ꝑ
modũ cõplementi ſuꝑponitur iſtis oꝛ/
dinib ſacrꝭ epiſcopatꝰ.archiepiſcopatꝰ

patriarchatus.cardinalatus,et papa/

———————rñ

heößt
Eet

. O

——— .

ichin tus.ꝗ b ſacri oꝛdines fluũt ⁊ diſpẽſan q̃ ie oꝛdinauit ſo ꝑmanebũt.Etiõ xpᷣi
liuß tur Et ſic decimꝰ aſcẽſus ẽ epᷣatꝰ.vndeci anitas oꝛdiata ab ipᷣo ꝑ ſua ſacr̃a. p ſu
Nia mopfiarchar a vltim eſt papat in quo um pᷣmũ ſacerdotẽ vicariũ eiꝰ.⁊ ꝑ alios
Nwrr, eſt ſũmꝰſacerdos Et qꝛ poteſtas ꝑ excel ſacerdotes pᷣmos vnitos cũ ſũmo ſacer
amn lentiã qᷓnto magis deſcẽdit/tãto magis dote vicario ſuo ſp durabit q́;diu mũdꝰ
Nllee dilatat᷑ ⁊ qᷣnto magis aſcẽdit tãto mag? durabit.qꝛ ꝑſc nõ pᷣt niſi ꝑatxpũs qðd
Nni vnit᷑ſic etiã fit ĩ ſcala nature.qͥ q̊nto ma fieri nõ pᷣt. Ipeeĩ ẽ ſacerdos ſũmꝰinqn/
un gis aſcẽdit.tãto magꝭ tẽdit ad vnitat. tũ hõ nõ deſcẽdẽs abaliqᷓ ſacerdote.ſʒ ĩ/
bin iõ ples ſũt ep̃i.paucioꝛes archiepᷣi.pau mediatea deo ⁊ manet in celo in eternuz
drrm ciſſimi pr̃iarche.⁊ vnicꝰpapa qͥ eſt pater qͥᷣ eſt bñdictꝰ in ſecłla ſecxoꝝ Ww
R oĩm patrũ ſpũaliũ.⁊ oĩm fideliũ xpᷣiã/ ¶ De cõꝑatione ptis clerical ad ptẽ lax
lann H rũ pnceps pᷣcipuꝰ caput indiuiſũ.põti⸗ calem. ¶Litulus. cccx
tlipe fex ſũmꝰ xpᷣi vicari.fons oꝛigo ⁊ regka Uoniã aũt iaʒ dictũ eſt ꝙ tota
in Odiinm pncipatuũ ſpũaliũ ĩ xpᷣianitate a qᷓ R pᷣianitas de nccitate partit᷑: di
Rthn tãq; a ſi mo deriuat᷑ oꝛdinata ptãs vſ ſtinguit in duas ptes generaleſ
ii aud infima mẽbꝛa xp̃ianitat. Ecce igit᷑ ſcʒ in pꝑtẽ clericalẽ ⁊ laycalẽ.ſen in ꝑtẽ dã
wlnici liter ps clerical eleuat᷑ mõ oꝛdiato ⁊ mi/ tẽ ⁊ in ꝑtẽ recipiẽtẽ.ita ꝙ iſte due ꝑtes di
iii i Frraabili ſup pꝑtẽ laycalẽ. Si ꝑ tõſurã cle ſſtinguunt᷑ ꝑ dare⸗ acciꝑe.⁊ ꝓpter h̊ ꝑs
V “ ricale in qᷓ fit q̃dꝗ eleuatio aliqs ẽ hono/ /dans ẽ nobilioꝛ qᷓ; ꝑs accipies.⁊ qꝛ ꝑs
iii rand', qᷓnto magꝭ honoꝛani dz ille 4 pl⸗ avcałẽ ꝑs accipiẽs.iõ ẽ inferioꝛ⁊ minꝰ
iii xleuat᷑ ꝑ ſacrm oꝛdĩs ſᷣm ſuos gradꝰ: et nobil.ſ pꝑs clericabeſt oꝛdinata ĩ ſe pul/
n nto mag epᷣs: ⁊ ſic vlter ꝰ aſcẽdendo. cerrime mirabiliſſime tãq; pulcerrima
Et ſic apparet q̃lit᷑ xpᷣs ꝑ vnũ ſũmũ ſa/ ierarchia datiĩ oꝛdinata.iõ ncce ẽ ꝙ ꝑs
nid, cerdotẽ vicariũ ſuũ tenet totã xpᷣiãitatẽ laycal ſit etiã oꝛdinata ſuo mõ. UVñ iſte
bapee ſibi copulatã colligatã ⁊ vnitã. Patʒ eti dueꝑtes faciũt vnã eccłiaʒ ⁊ vnũ coꝛpꝰ
nihrt vm qlit᷑ ꝑx vnũ ſacerdotẽ tota xpᷣianitts ⁊ q̃ſi vnũ hoĩeʒ.iõ qꝛ vna ẽ ſuꝑioꝛ ⁊ alia
niin eſt ĩ ſe oꝛdinata colligata⁊ vnita foꝛtiſſi/ inferioꝛ.vna dãs ⁊ altera recipiens.⁊ ſic
nuhtß me. Et qm̃ ptãs iſta vlis bmi ſacerdotꝭ ſehñt ſiccoꝛpꝰ⁊ aĩa.qꝛ ſic ex coꝛꝑe ⁊ aĩia
no xſt ſꝑ nccaria toti xpᷣianitati tãqᷓ; pma in fit vn? hõ.ita ex iſtis duabo ꝑtibo fit vna
udchil Nuẽs in oẽs ptãtes ab ipᷣa deriuatas. et eccłia.Et ſiẽ ſe hʒ aia ad coꝛpꝰcui inſlu/
Ardot qꝛ pᷣmꝰſacerdos potat moꝛi.⁊ ptãs iſta it vitã coꝛpalẽ ⁊ ẽ ſupioꝛ.ita ꝑs clerical
èxrxrat ſibi data nõ ꝓprt᷑ ſeipᷣm.ſʒ ppt᷑ alios influit ĩ ꝑtẽ laycalẽ vitã ſpũalẽ Et ſiẽaĩia
di ſic oᷣbuit ei dari a xpᷣo tal ptãs vt poſ eſt oꝛdinata ꝑ ſuas potẽtias⁊ ptãtes vt
ſit trãſire in aliũ poſt ipᷣm. ⁊ h̊ fuit ncẽe. iã declaratũ ẽ.ita etiã coꝛpꝰ eſt oꝛdinatũ Ti.ccc-/
inn⸗ Rt iõ qꝛ iſta ptaãs depẽdebat a xpᷣo a ã ſua mebꝛa ⁊ oꝛgana viſibilia.Etiõ eti vii
gim erat ſuſcepta ⁊ nõ ab alijs.⁊ tota erat imfi am ncæce eſt ꝙ ſiẽ ꝑs clericał eſt oꝛdinata
ninn us ſũmi ſacerdotis ĩmediate oꝛdinatia pulcerrimeꝑ ierarchiã mirabilẽ. ita etiã
guin. xvo.ſeqtur ꝙ talit fuit ei tradita. ꝙ ipſe ps laycal ſit oꝛdiĩata ſuo mõ p ſuã ierar⸗
üins habuit auctoꝛitatẽ ⁊ ptãtẽ oꝛdinãdiꝛ di chiã. Et qꝛ ꝑs clericał eſt oꝛdinata in ſe
nuift ſpeſandia oiſponendi de ipᷣa ptãte ſua ipᷣa p ptãtẽ ſpũalẽ. qᷓ ↄſtituit in ea młtos
mt modũ ⁊ foꝛmãa q̃lit tranſiret in aliũ poſt gradꝰ vt declaratũ . ita etiꝗ ꝑs laycalis Ti.ccc
chen ipᷣm relinqndi eã totixp̃ianitati.⁊ poſt dʒ cẽ oꝛdinata in ſeipᷣa ꝑ ptãtẽ coꝛꝑalẽet xi.
iull ſel ſibi data fuit.potuit oꝛdinare ð aa tꝑa ⸗ ſic eſt ptãs ſpũal.ita etiã ẽ ptas
n. ſicut voluit ad vtilitatẽ xpᷣianitatꝭ ⁊ cõo⸗ coꝛꝑal.Quia ſiceſt aĩa ita ẽ ⁊ coꝛpꝰ. Et
ſcin modũ.qꝛ ꝓpter h̊ data fuit.Et iõ ptůs ſiẽ ſũſt bona qᷓ reſpiciũt aĩaʒ.ita ſũt bona
n iſtavłis nõ pᷣt ꝑdi.xſo remãet ĩ xpianita q̃ reſpiciũt coꝛpꝰ. Et ſicut ſũt bona que
6 te radicalit ſic pmꝰſacerdos cui erat oꝛ reſpiciũt coꝛpꝰin ſe.ita ſunt bona q̃ reſpi
- 1 dinauit. Sic apparet ex his ꝙ iſta pp ciunt animã in ſe. Et ſicut aĩa habet ſu/
n teſtas durabit qdin xpᷣianitas durabit am vitã ſpũalem. ita coꝛpꝰhabet ſuã vi⸗
ne Etq; xpᷣs ẽ imoꝛtal exñs ſe vin iõ eg tam coꝛpoꝛalẽ.Due igitur ſunt vite. ſcʒ

Duplex

Ncẽari
aẽ ptaãs
cꝑalis

Ptãs
ſpuak ẽ
dignioꝛ
xrena

Treſmi
rabiles
oꝛdines
in moo

vita terrena ⁊ vita celeſtz. ſen vita coꝛpa
lis ⁊ vita ſpũalis. UVita q̃ coꝛpꝰ viuit ex
gqĩa.⁊ alia qͥ aia viuit ex deo.⁊ vtraq; hʒ

ſuũ bonũ q̊ nutrit᷑ ⁊ vegetat᷑ ̊ poſſit ſub

ſiſtere ⁊ pmanere. Uita eĩ coꝛpał ſeu ter⸗
rena nutrit᷑ bonis trenis.? vita ſpũalis

bonis ſpũalibo.Ad vitã terrenã ꝑtinent

oĩa q̃ ſũt terrena ⁊ ad vitã ſpũalẽ ꝑtinẽt
oĩa q̃ ſunt ſpũalia.Et iõ ſicẽ ncc̃aria fuit
ptãs ſpũał ad ãminiſtrãdũ bona ſpũa/
lia. ſcʒ ipᷣa ſacr̃a in qͥbs ↄſiſtit vita ſpũñal.
ita nccaria eſt ptãs terrena ⁊ ſecłaris ad
ãminiſtrãdũ bona trena. Et ſic fuit ne/
ceſſaria iuriſditio ſeu ptãs iuriſditionis
ſpũal.ita nccaria ẽ ptãs iuriſditõis tꝑa
lis ſeu trene.Et iõ ſicut ꝑs clericał ẽ oꝛ/
dinata ꝑ ptãtẽ ſpũalẽ.ita ꝑs laycal ẽ oꝛ/
dinata ꝑ ptãtẽ trenã. Et ſicut ſpũał po
teſtas hʒ młtos gradꝰ ⁊ młtos oꝛdines
ptãtũ.tñ oẽs ſunt ſub vno capite.ita po
teſtas trena hʒ mitos gdus ⁊ młtos oꝛ
dinatos ſub ilł.⁊ hʒ vnũ caput ſcʒ ĩꝑia/
lẽ et regiã ptãtẽ.Quãato aũt ſpũal vita ẽ
dignioꝛ vita trena.⁊ aia dignioꝛ coꝛꝑe.
tãto ptãs ſpũal dignioꝛ ẽ terrena et pᷣce/

dit eã in honoꝛe et dignitate.Et ſicẽ anĩa

regit coꝛpꝰ ita ptãs ſpũabł dʒ regere coꝛ/
palẽ ⁊ trenã. Et ſiẽ aĩa nõ fecit coꝛpꝰ.ſʒ
deꝰ fecit tã aĩiam qᷓ; coꝛpꝰ ita ptãs ſpũab
nõ inſtituit tꝑalẽ.ſʒ de? imediate oꝛdina

uit ⁊ inſtituit eas.Et ſiẽ coꝛpꝰẽ ꝓpt aĩiaʒ
7 ad illã oꝛdiat᷑ita ptãs trena ẽ ꝓpt᷑ ſpi

ritualẽ ⁊ ad illã oꝛdinat᷑. Et ſic coꝛpꝰ dʒ
eẽ ſubiectũ aĩe.ita trena ptãs dʒ eẽ ſubie
cta ſpũali.Ex his oĩbo apparet eſſe tres
mirabiles oꝛdines in mũdo. Pꝛimo oꝛ
do nature qͥ iã in pncipio huiꝰlibꝛi poſi
tus ẽ qͥ ẽ oꝛdo creaturaꝝ.⁊ alij duo oꝛdi
nes ſunt in hũana natura ⁊ ĩ xpᷣianitate
ꝑ duas ptãtes.ſcʒ oꝛdo ptãtis ſpũal et
oꝛdo ptãtis coꝛꝑalis ſeu tꝑał.Et de tã/

to oꝛdines iſti excellũt oꝛdinẽ nature.de

q̃nto hoĩes excellunt alias creaturas.qꝛ
iſti duo oꝛdines fundant᷑ in natura ho/
minũ. In oꝛdine em̃ nature vna creatu
ra eleuat᷑ ſupᷣ aliã.⁊ hõ eleuat᷑ ſuꝑ om̃es

craturas.ſʒ in iſtꝭ duob oꝛdiniba hõ ele

uat᷑ ſuꝑ hoĩes.⁊ ppłs ſuꝑ ppłm.⁊ gens

ſup genté. Si mirabil eſt mud; ppt
mirabilẽ oꝛdinẽ nature.młto mirabilioꝛ

õ D . 5 ööö
. 4
. 2,

eſt ipᷣa xpᷣiãitas ſeu eccłia ꝓpt᷑ duos mi-
rabiles oꝛdines duaꝝ ptãtũ.Comꝑpag
iſtos duos oꝛdines adĩuicẽ.⁊ videb ex/
cellẽtiã eoꝝ. .—
¶ Comꝑatio duaꝝ ptãtũ inter ſe.
Tqm̃ ptãs coꝛꝑalis ſeu tꝑalis
q̃ reſpicit ⁊ oꝛdinat ꝑtẽ layxcaleʒ
Aeſt tãq; coꝛpꝰ.⁊ ptãs ſpũatł q̃ re
ſpicit ⁊ oꝛdinat ꝑtẽ clericalẽ eſt ſiẽ ania ⁊
ſpũs.iõ ſicut de fecit pᷣmo coꝛpꝰ anteq;ᷓ
aĩam.⁊ coꝛpꝰpᷣmo ẽ qᷓ; aĩa.pᷣmo coꝛpus
pᷣpat᷑ ad receptõeʒ aĩe.⁊ vltio aĩia recipit
in coꝛpe ⁊ ipᷣm ꝑficit ĩfoꝛmat ⁊ viuificat
ita ↄfoꝛmit᷑ ptãs trena ſeu ſecłlarꝭ pᷣmo Ptãs
fuit in terra añq; ſpũal.⁊ de pᷣmo oꝛdia tpꝑal fu/
uit ipᷣaʒ.qꝛ erat tãqᷓ; coꝛpꝰ.⁊ iõ debuitpᷣ it añ ſpi
cederevt pᷣꝑparet᷑ ad recipiẽdũ ptãtẽ ſpi/ ritualeʒ

ritualẽ ſiẽ coꝛpꝰaĩaʒ.Et iõ ꝑ młta milia ptätem

ãnoꝝ fuit ptãs trena in mũdo.⁊ ↄtinue
paulatĩ diſponebat᷑ ⁊ pᷣꝑabat᷑.⁊ qñ fuit
pᷣpata ⁊ diſpoſita ad recipiẽdũ ptãtẽ ſpi
ritualẽ tũc venit ptãs ſpũał in mũdũ.et
tũc venit xpᷣs in mũdũ oꝛdinãs ptãtem.
Puͤal ĩqꝛ tũc ptãs trena erat ꝑ vniuer/
um mũdũ oꝛdinata et hẽbat ſuũ caput
in maioꝛi ciuitate totiꝰmũdi ſcʒ ĩ roma.

Et iõ in illa ciuitate vbi ptãs trena ha/

bebat ſuũ caput.ibi ptãs ſpũał recepta

fuit et collocata.⁊ ipᷣa ptãs poſuit ibi ſu

um caputet ſubiugauit ſibi ptãtẽ t᷑renn.
Optebat em̃ ꝙ ptãs ſpũab poneret ſuũ Q; pa/
caput ĩ maioꝛi ciuitate tot mũdiEt ſic pa dʒeẽ
terrena ptãs ſpũalẽ recepit ptãtẽ ſiẽ coꝛ ĩ roma
pus aĩam.et qi fecerũt vnũ hoĩeʒ nouũ
⁊ iõ ĩſił ſũt mixte ꝑ totã xpᷣianitatẽ ⁊ vna
iuuat aliã. Un poſtq; trena ptãs q̃ pꝛi /
mo erat nõ erat deſtructa ꝑ aduẽtũ ptã/
tis ſpũabł.ſʒ eſt ei ſubiecta ⁊ fuiẽs.ſignũ
eſt ꝙ ptãs tꝑaba deo erat.qꝛ ſi a deo non
eſſet deſtructa fuiſſʒ.nec fuiſſet mixta cũ
ſpũali.⁊ iõ ſic aĩaviuificat⁊ ĩfoꝛmat coꝛ
pꝰ.ita ptãs ſpũalvltio veniẽs tãq; nobi

—

lioꝛ⁊ excellẽtioꝛ⁊ tãq; foꝛma⁊ aĩa eiꝰ viui

ficauit tpalẽ et infoꝛmauit et reduxit eaz

g ₰ℳ

ad deũ.ſiẽ aia reducit et oꝛdĩat coꝛpꝰ ad
deũ. Sic ů̊ ſi trena ptãs ſeꝑaret᷑ a ſpũa/
li ptãte.nccario ẽ moꝛtua et ſeꝑataa deo
totalit᷑. ⁊ ẽ ſicut coꝛpꝰ ſine aĩa.Caueant
igit᷑ pncipes terreni ne veniãt ð ptaãtem

dAdobe
lienti

Milheg
ſpün ie

wanes
idene
dnrn e
Preetn g.
igtifß in
niringie
Golni
bipii
disn .

S=

Nan

Nbian
ien
Ptm
iln
Nch
enti

pape

pncipeſ deant vt ſeruiãt ei.qꝛ ſtatiʒ ptãs eoꝝ eſt

ad obe/ moꝛtua dũ nõ ſeruit ptãti ſpũali.⁊ eſt ſi/

dientiaʒ cut coꝛpꝰſine aĩa Lõſiderẽt moderni pn
cipes q̃lit᷑ pᷣdeceſſoꝛes eoꝝ q̊ꝝ ipᷣi ſũt ſuc
ceſſoꝛes fuerũt ſubiecti ⁊ obediẽtes ptã/
ti ſpũali. cogitet qlit᷑ caput ptãtis trene
f(C(ccʒ romanũ imꝑiũ fuerat ſubiectũ ſpũa
lli ptãti ꝑ mille annos ⁊ vltra. Timeant
igit᷑ oẽs xpᷣiani qͥ ſũt maioꝛes ⁊ minoꝛeſ
xpᷣʒ.cuiꝰ vicariꝰſubingauit ſibi oẽm ter/
renã ptãtẽ. Timeãt oẽs pncipes xpᷣʒ.qꝛ
eoꝝ pᷣdeceſſoꝛ es qͥ fuerũt excellẽtioꝛes ⁊
maioꝛes ſubiecerũt colla ſua vicario eiꝰ
ei tãq; veri ſubditi ſᷣuierũt. Quis ̊ au
ſus ẽ ꝑſeqͥ eccłiazʒ xpᷣi? Cogitẽt oẽs xpᷣia
ni ꝙ xpᷣianitas aliqũ nõ erat ⁊ qlit᷑ ince/
pit⁊ creuit.⁊ q̃lit᷑ ad ſũmã altitudinẽ de
uenit.q̃liter pſeuerauerit ⁊ q̃liter ꝑmãſit
Timeãt ů xpʒʒ filiũ dei ſicut pᷣdeceſſoꝛes
timuerũt eũ.⁊ eũ honoꝛẽt ſicut pᷣdeceſſo
res eũ honoꝛauerũt. Uideãt magnificẽ
tiã ⁊ excellẽtiã ſuoꝝ pᷣdeceſſoꝝ ⁊ eoꝝ ꝑui
.tatẽ⁊ reputẽt ſe nihil ĩ reſpectu eoꝝ. Si
g̊ illi qͥ tã excellẽtes fuerũt timuerũt xpᷣʒ
⁊ eiobedierũt ⁊ in eũ crediderũt ac fide/
les fuerũt ipᷣmq; honoꝛificauerũt.⁊ vi/
cario ſuo ſubditi ac obediẽtes fuerũt.ac

oẽs xpᷣi amicos dilexerũt.q̃nto ò magis
illi qͥ nũc ſũt cũ nihil ſint reſpectu illoæ—

dñt mag timere xpᷣm ⁊ ei obedire ac eũ/
dẽ honoꝛare ac ſubditi eſſe ſuo vicario?
Etiã pẽſent q̃liter iſta ptãs exiſtit ĩ ciui/
tate famoſioꝛitot;ꝭ mũdi q̃ dñabat᷑ toti
oꝛbi.⁊ vltra mille ãnos fuit ibi ſedes iſti

8 ptãtis ſpũalis. ð
ESeorim ⁊ vltiuz ſaccẽ̃m ẽ mr̃imoniũ
qð ẽ inſeꝑabilis ↄiũctio viri ⁊ młlien in/
troducta ꝑ libeꝝ arbiutriũꝛ ↄſenſuʒ aĩoꝝ
vtriuſq; expᷣſſa ꝑ verbñ vel aliqð ſignũ.
Leſt inſtitutũ vt ſit officiũ ſaccm remeę
diũ.officiũ ad młtiplicãdũ.ſacrm ad ſi
Cgniticãdũ.remediũ ↄtra peccati.
to 4 Tilulus, cccxv.

„

de ñ feẽ oẽs hoĩes ĩſił ſiẽ feẽ

CTicccxv. De ſacramẽto matrimonii

Hoꝛtat᷑ ſpũalẽ. caueãt ne ſint ĩobedietes ei.⁊ ſtu

Woniq autez

angelos inſił.ſʒ ſolũ fecit pꝛi/
mũ hoĩem ⁊ pmã mlierẽ imediateꝑ ſeſi
ne adiutoꝛio alter, oꝛdinauitvt boieſ

mnltiplicarent p ppagatõeʒ T generatõz. Quare
ita ꝙ vn ab alio generaret ꝛ deſcẽderet. oẽs ho/
vt ſic maioꝛ vnitas ⁊ maioꝛ amoꝛ eẽt in / mies ab

ter hoĩes.qꝛ hoĩes ſe reputarẽt qſi vnuʒ vno ſũt

hoĩez dũ viderẽt ſe oẽs ab vno deſcẽdiſ/
ſe hoĩe.vt ſicmodꝰ generãdi eẽt ſignum
vnitatꝭ ⁊ ſocietatꝭ. Et qꝛ totuʒ pncipale
bonũ hoĩs ẽ vt habeat ↄiũctionẽ ⁊ ſoci
etatẽ cũ dᷣo.qꝛ ꝑ talẽ ſocietatẽ hõ recipit
vitã a ðᷣo⁊ totũ bonũ ſuũ.ita ꝙ vita hoĩſ
oↄſiſtit in ſocietate dei.vt ẽ iã declaratũ. Cõiun/
iõ qꝛ iſta ſocietas hoĩs cũ deo ẽ occulta⁊ ctio ĩui⸗
inuiſibił ⁊ ſpũał.⁊ ẽ finis ⁊ cõplemẽtuʒ ſibil cuʒz

hoĩs debnit ſignificari figurari ⁊ repñ/ deo

tari qᷓntũ fieri potuitper res viſibiles ⁊

ſenſibiles.vt ſꝑ hõ hr̃et aliqð ſignũ ma/

nifeſtũ viſibile ꝑ qðᷣ repñtaret᷑ ⁊ figura/
ret᷑ e ↄiũctio ⁊ ſocietas quã dzʒ hr̃e cuʒ
do ꝑ amoꝛẽ tãq; ſuũ pᷣncipale bonũ ⁊ ſꝑp

videre qſi in ſpeculo ſuũ bonũ.Et iõ qᷣ
ↄiũctio ⁊ ſocietas iuiſibił dʒ ſignificari

figurari ⁊ repñtari ꝑ ↄiunctõeʒ viſibilẽ

qꝛ etiã iſtud ſignũ repñtãs iſtã ↄiuncti/

onẽ ſpũalẽ dzʒ eẽ ꝓpinqͥſſimũ ipᷣi hoĩ.iõ

de oꝛdiauit ꝙ nõ ſolũ genꝰ huanũ p ge
neratiõeʒ młtiplicaret᷑.ſʒ talit᷑ 2 tali mõ
mltiplicaret᷑ ⁊ creſceret vt modꝰgenerãa/

di ⁊ młtiplicãdi eet ſignũ viſibilefigura.

⁊ repñtatio iſtiꝰ cõiunctiõis ⁊ ſocietatis
ſpũał ⁊ inuiſibil quã hõ dʒ hr̃e ꝑ amoꝛẽ
cũ deo ĩ q̃̊ ↄſiſtcbat totꝰ ſtatꝰ hoĩs.Et iõ
oꝛdinauit deꝰ ⁊ inſtituit vt ꝓpagatio et Cõiun/
generatio ac młtiplicatio hoĩm fieret ꝑ ctio viſi

ↄiunctõeʒ marꝭ ⁊ femĩe.q̃ qdẽ ↄiunctio bilis ſcʒ
eſſet indiuidua ⁊ ſingularꝭ⁊ B ẽ mrimo/ mr̃imo/
niũ.Et iõ a pᷣncipio fecit pmũ hoĩem et niũ

pmã mlierẽ ⁊ nõ plures viros neq; mu⸗
lieres.ſʒ vnicã⁊ ſingularẽ vni viro.⁊ vo/
luit ꝙ iſta ↄiũctio eẽt iſepabil ⁊ indiſſo
lubilis.Et iõ ipᷣm mr̃imoniũ fuit oꝛdla-
tũ a deo ĩ pncipio nature hũanead duo
ſcʒ vt eẽt officiũ generãdi ⁊ młtiplicãdi
hoĩes. ⁊ vt eẽt ſignũ ⁊ ſacr̃m repũtãs ⁊
ſignificãs ↄiũctionẽ ĩuiſibilẽ ⁊ ſpũalem
ale cũ deo ꝑ amoꝛẽ liberalẽ ⁊ ſpõtaneuʒz.
Vñ a pᷣncipio de fecit duas mirabiles Due cõ
oiunctões in hũana natura. Pꝛima fu/ iñũctões
it qñ ↄiũxit aiam rõnalẽ cũ carne ſeu cũ ĩ natura
coꝛꝑe.⁊ iſta fuit naturał.⁊ nõ pᷣceſſit cõ/ hũana
ſenſus.qꝛ ipa neſciebat qm̃ nõdũ erat.,3

de'creãdo aĩam ↄiũxit eaz cñ coꝛpe. Et
ſiiſtud fuit pmũ mr̃imoniũ Aliã vᷣo fecit
deꝰ?cõiunctõeʒ in natura hũana qñ ↄiũ/

it mlierẽ cũ viro ĩ vna ſocietate inſepa/

Duplex
ↄiũctio
in mti /
monio

bili. ⁊ iſta ſocictas fuit maioꝛ ⁊ nobilioꝛ
⁊ iſta fuit volũtaria ⁊ liberał.⁊ nõ natu/
ralis.⁊ ꝑ ↄſenſuʒ viri ⁊ młier⁊ ꝑ amoꝛẽ
vtriuſq;. Et hma ſocietas erat ſignuʒ et
rep ñtatio iſtiꝰ cõiunctõis.qꝛ ſicẽ anĩa eſt
maioꝛ ⁊ ſuꝑioꝛ ac dignioꝛ ⁊ caro inferi⸗

oꝛ.ita vir eſt maioꝛ ⁊ ſupioꝛ ac dignioꝛ.⁊

mlier ẽ inferioꝛ.⁊ ſiẽ̃ aĩa vna fuit ↄiũcta
cũ vna ſingulari carne ⁊ nõ cuʒ plurib.
ita vnꝰ vir cũvna mliere ⁊ nõ cũ plurib
⁊ ſiẽ pᷣma ↄiũctio ñ potat deſtrui niſi ꝑ
moꝛtẽ.ita n? ↄiũctio viri ⁊ młierꝭ potat
deſtrui niſi ꝑ moꝛtẽ Sic &̊ pᷣma ſocietaſ
q̃ fuit ĩ hũana nat᷑a radicał ⁊ füdam̃tal
ſcʒ aĩe cũ carne ſignificabat ⁊ repñtabat

ſecũdã ſocietatẽ ⁊ ↄiunctõeʒ q̃ erat ĩ hu

mana natura.q eratviri ⁊ młierꝭ.Et iſta
ſcdᷣa ſignificabat ⁊ figurabat terciã ↄiũ

ctionẽ ſeu ſocietatẽ q̃ eſt aĩie cũ ðo ſeu hu

mane nature cũ deo. Et iſta eſt maxia ⁊
maio: oĩm.Et ſic ambe ſocietates pᷣme
q̃ erãt in hũana natura erãt ꝓpt᷑ terciam
ↄiunctõeʒ q̃ erat hoĩs cũ dco.
0 decompatione ſſtan ſocietatſj int ſe

dinate int᷑ ſe ⁊ vna aſcẽdit ſuꝑ a/
liã in dignitate ⁊ nobilitate q̃i
qᷓndã ſcalã ⁊ vna repñtat aliã.iõ ↄꝑemꝰ
ecas ad iĩuicẽ. Uñ due pᷣme q̃ ſũt ĩfra hu/
manã naturã.ſũt ꝓpt illazʒ q aſcẽdit ſupᷣ
hũanã naturã. In pᷣma em̃ ſocietate.⁊
ↄiunctiõe caro aſcẽdit ad ſpm̃ rõnalẽ et
ↄiungit᷑ cũ eo naturalit᷑.ĩ ſcdᷣa ſocietate

ben ↄſenſuʒ.Et qꝛ młier hʒ carnẽ⁊ꝛ ſpm̃

ctio ſeu ſocietas ſcʒ aĩe ſiue ſpũſcũ ſpũ⁊
carnis cũ carne.qꝛ aĩaviri ↄiũgit᷑ cũ aia
mulierꝭ ⁊ ecõuerſo ꝑ amoꝛẽ ⁊ ↄſenſuʒ.et
caro viri cũ carne mulierꝭ.ſʒ in tercia ſo/
cietate tã vir qᷓ; mulier ↄiungit᷑ cũ deo.⁊
nõ ſolũ vir ⁊ mlier ſʒ tota hũana natura
dʒ ↄiũgi cũ deo.qꝛ ad h̊ oꝛdinata ẽ Siẽ

SFin pma ↄiũctõe ⁊ ſocietate qᷓ ẽanĩe ſeu

ſpũs cũ carne.ipᷣa caro viuificat᷑ exaltat

Litulus. cccxvi.
Teqm̃ iſte tres Peicfates ſũt oꝛ/

mlier aſcẽdit ad viꝝ ⁊ ↄiungit᷑ cũ eo ꝑ li

ſeu aiam ⁊ vir etiã.iõ fit ibi duplex ↄiun

nobilitat᷑ ⁊ dignificat᷑ ꝑ ſocietatẽ cũ aia

trõnali.ita ꝙ ex ſeipᷣa nõ hʒ vitã.ĩmo ẽ nin

hil. ⁊ ſiẽ etiã młier in ſcdᷣa ſocietate viui/
ficat᷑ foꝛtificat᷑ ⁊ exercitat᷑ ac nobilitatĩ g
ſo cietatẽ viri.ita etiã ſignificat᷑ ꝙ tã vir
qᷓ; mulier ⁊ tota ſocietas ſiue cõgregatõ
hoĩm viuificat᷑ nobilitat᷑ ac dignificat

exaltat᷑ ꝑ ſocietatẽ ⁊ ↄiunctõeʒ cũ deo.

Et ſiẽ tota caro eſt ↄiũcta cũ aĩa.ita mu

lier cũ viro.ſic etiã tã młier qᷓ; vir qͥ faci/

unt vnã cõgregatõeʒ dñt ↄiũgi cũ ðᷣo ꝑ
amoꝛẽ.⁊ ꝑ ↄñs tota cõgregatio viroꝝ ⁊
mulieꝝ. Siẽ aũt in huana natura due
fuerũt ſocietates ⁊ ↄiũctões.Pꝛima aĩe
⁊ carnis q̃ faciũt vnã ꝑſonã indiuiduã.
Et ſcðᷣa młierꝭ cũ viro q̃ faciũtvnã ꝑa/

moꝛẽ ⁊ ↄſenſuʒ ac volũtatẽ inſepꝑabilem Quõ in

ita ſignificabat᷑ ꝙ due erãt ſocietates et carnatõ
ↄiũctões poſſibiles nature hũane cum filij ði ſi

deo. vna ad modũ aĩecũ carne ꝑvnionẽ gnifica/
ꝓſonalẽ. ita ꝙ deꝰ ⁊ hõ ↄtineant᷑ in vna beot
pſona.⁊ alia ſocietas ꝑ amoꝛẽ ⁊ volũta/

tẽ.alit᷑ nõ pᷣt hũana natura ↄiũgi cũ deo
niſi iſtis duob modis.Et qm̃ filiꝰdeiẽ .
vnitꝰ pſonalit᷑ cũ hũana natura.iõ cõple
ta eſt iſta ſocietas q̃ ſe hʒ ad modũ aĩe cũ
carne.Et qꝛ xpᷣus deꝰ⁊ hõ in vna ꝑſona
vlteriꝰ cõiunxit ⁊ vniuit ſibi xpᷣianitates
q̃ eſt vna ſocietas ⁊ vna cõgregatio oĩm
xpᷣianoꝝ q̃ vocat᷑ eccłia.q hʒ modũ vni
tatꝭ ⁊ verã vnitatẽ qᷓntuʒ fieri pᷣt. qꝛ tota
xpᷣianitas ẽ ↄiũcta cũ vno ſũmo ſacerdo Quõ ec
te vicario xpᷣi.Et iõ tota eccłia ẽ ad mo / cleſia eſt
dũ mulier ſeu vxoꝛis.Etxpᷣs hʒ modũ vxoꝛ yel
viri.quia tota eccleſia eſt quaſi vna ꝑſo/ſponſa
na.⁊ xpᷣs ẽ alia ꝑſona.⁊ eſt ibi mrimoni/ xpᷣi
um ſicut int᷑ pmũ viꝝ ⁊ pᷣmã młierem.
Sic igit᷑ in pmo ſtatu hoĩs añ lapſum

erat ſocietas ⁊ ↄiũctio cõgregatõis viri

⁊ młierꝭ cũ ðᷣo nõdũ ĩcarnato.⁊ iſta erat

p amoꝛẽ.ita ꝙ ibi erat ↄgregatõ ⁊ ecclia

hoĩm.ſʒ mõ in repatõe facta ẽ ↄiũctiodet·
. /,

ſocietas xp̃ianitatꝭ ſeu eccłie cũ filio dei

facto homĩe ⁊ incarnato. Et ſic mõ ſũt Dueſo⸗
due ↄiunctões ſeu due ſocictates.bpma ẽ cctates .

filij dei cũ hũana natura ⁊ cũ hũanitate
ppᷣa ⁊ ſingłari.⁊ ſcdᷣa ẽ ſocietas xpᷣi dei?
pois cũ tota xpᷣianitate qᷓ eſt ſua ecccia ⁊xꝰ
eſt tota ſua.⁊ iſta ẽ maxĩa ↄiũctioꝛ maxi
ma ſocietas qᷓ poſſit eẽq; maxim ẽxpᷣs

Ou
qn
fitn
um

e
woi.
cin
lit
nin
N
i
i.

zi⸗
iin
m
1de
nti⸗
bdli,
lin
ndN
ecen
ran fluci
m N
iu⸗
dde
ii
ii
tn
i;
in
inn
en

+

Goe

Ni w

/

p
n
in
et
bℳ%
8 H
Gn wi
mien

7

6

nert

RR

2

.

deus ⁊ hõ 2 maxĩa eſt ecckia. Et ſic ſunt

ibi due vxoꝛes.pma ẽ hũanitas ði.ſecũ

da eſt eccłia q̃ ẽ vxoꝛ xpᷣi dei ⁊ hoĩs. VUñ

eccĩa hʒ ſe ad modũ pᷣme mlier.qꝛ ſicut
pma mlier deſcẽdit de viro ⁊ fuit foꝛma
ta de viro.ita tota eccłia deſcẽdit de xpᷣo
⁊ eſt foꝛmata dexpᷣo.quia tota xpᷣiãitas
eſt renouata ⁊ reſtaurata per ſacramen/

ta xpᷣi.que habent totã virtutẽ a paſſio/

ne ⁊ moꝛte xpᷣi.⁊iõ recte tota xpᷣianitas

ſeu eccłia eſt vxoꝛ ⁊ młlier ſeu ſponſa xpᷣi.
Et iſtud mr̃imoniũ xpᷣi⁊ eccłie ſuerecte
ſignificat᷑ n mr̃imoniũ viri ⁊ młierꝭ.qꝛ
ſiẽ vir ⁊ młier hñt ↄfoꝛmitatẽ in natura
ita xpᷣs ⁊ ſua eccłia hñt ↄfoꝛmitatẽ ĩ na/

tura.qꝛ xpᷣs hʒ carnẽ ſic eccĩa.⁊ iõ eſt ibi

OQuid

quõ ma

trimoni

um ſig⸗/

duplex ſocietas.vna ꝑ dilectionẽ ⁊ amo
rẽ ⁊ alia ꝑ ↄfoꝛmitatẽ carnis. ſicut vir et
mulier habent ſocietatẽ ⁊ ꝑ amoꝛẽ ⁊ per
ↄfoꝛmitatẽ carnnis.
ſacrametũ mr̃imonij eſt antiquũ
⁊ nouũ ſaccm. ¶ Zitub. cccxvij.
TT qm̃ mr̃imoniũ ppt᷑ h̊ ẽ ſacrʒ
qꝛ eſt ſignũ ⁊ ſignificat etiã ali/
quã rem ſacrã ⁊ ſctãm ⁊ ĩuiſibi/

lẽ ⁊ ſpũaleʒ.⁊ qꝛ nobiliꝰ ⁊ pncipaliꝰ ſine

cõpꝑatione ẽ illud qð ſignificat᷑ qᷓ; illud
qð ſignificat.qꝛ ſignũ eſt ꝓpt᷑ ſignatũ et

nõ ecõuerſo.iõ ſine cõpatione nobilioꝛ ẽ

Illa ↄiũctio ſpũał q̃ ſignificat᷑ ꝑx mr̃imo
niũ q; ipʒ nr̃fimoniũ Et qꝛ ipᷣm mr̃imo
niũ eſt inſtitutũ ⁊ oꝛdinatũ ad ſignificã
dũ ⁊ repñtandũ ↄiũctionẽ ⁊ vnionẽ ſpi

ritualẽ qᷓ fit ⁊ fieri dʒ inc hũanã naturaʒ
ſeu aĩiam ⁊ deũ.qꝛ vtraq; eſt volũtaria ⁊

fit p libeꝝ ↄſenſuʒ.Jõ qꝛ iſta ↄiũctio alit

fuit a pncipio hũane nature in ſtatu pfe
cto.⁊ alit᷑ in reꝑpatõe poſt lapſuʒ.qꝛ a pᷣn

cipio hũana natura ↄiũgebat᷑ deo ſoluʒ

pꝓ amoꝛ:ẽ ⁊ libeꝝ ↄſenſuʒ. ſʒ poſt lapſuʒ ĩ

reꝑatõe.facta ẽ noua ↄiũctio ⁊ vnio int
deũ ⁊ hũanã naturã.qꝛ ꝑſona filij dei cõ
iunxit ſe hũane nature in vnitate pſone.

⁊ factꝰeſt deꝰhõ qͥ eſt xpᷣs.⁊ vltra h̊ ipſe
xpᷣs deꝰ⁊ hõ ↄiunxit ſibi nouã ſocietatẽ
qꝛ foꝛmauit eccłiaʒ ſeu xpᷣianitatẽ totam
nouã p ſactr̃a ⁊ lauit ⁊ abluit.⁊ ſic facta ẽ
noua ↄiũctio ſpũał int᷑ xpᷣm ⁊ ſuã nouã
eccłiam. Et ſic ſũt tres ↄiunctões ſpũa/
les Et iõ poſtq; mr̃imoniũ fuit ad q̊ vn

amẽto matrimonii

cipaliꝰ inſtitutũ ſcʒ ad ſignificandũ con
iunctionẽ q̃ fit int᷑ deũ ⁊ hũanã naturã.
ſeqͥtur ꝙ ſicut a pᷣncipio fuit inſtitutum
ad ſignificãdũ bᷣmã ↄiunctionẽ ſpũalẽ.
ita iã de nouo debuit inſtitui ⁊ oꝛdinari
ad ſignificandũ nouã ↄiunctõeʒ int᷑ ꝑ/
ſonã filij dei ⁊ hũanitatẽ quã aſſũpſit.et
ↄiunctionẽ nouã int᷑ xpᷣm ⁊ eccłliam no
uã.qꝛ vtraq; ẽ volũtaria ⁊ ꝑ ↄſenſuʒ libe
rũ ⁊ vtraq; ẽ ad modũ mr̃imonij.EtiGd
mr̃imoniũ ẽ antiquũ ⁊ pᷣmũ ſacr̃m.⁊ eſft
etiã nouũ ſiẽ baptiſmꝰ⁊ alia.qꝛ dignum

eſt ꝙ iſta ↄiunctio noua facta in repatio

ne ſignificaret᷑ ⁊ repñtaret᷑ ſicut illa anti
qua:Et ſic mr̃imoniũ ẽ ſacr̃m xpᷣi ſic a⸗/
lia quaſi innouatum ad nouam ſigni/
ficationẽ. Et ſic tres ↄiiuctiones ſpũa/

les repñtant᷑ ꝑ mr̃fimoniũ.ſcʒ pᷣma que
erat hoĩs ſeu aie cũ deo ſolũ ꝑ amoꝛẽ. et
alie due ſcʒ filij ði cũ hũana natura quã
aſſũpſit.⁊ xpᷣi ⁊ ecclłie ſue quã foꝛmauit.

VUñ in vtraq; ↄiũctõeẽ vnio duoꝝ.vni

us ſicut agẽtis ⁊ influẽtis.⁊ alteri ſicut
patiẽtis ⁊ ſuſcipiẽtꝭ.⁊ ̊ ꝑ vinculũ amo
ris qðᷣ ꝓcedit ex mera volũtate.Et iõ re
cte ſignificat᷑ ⁊ repñtat᷑ vtraq; ↄiunctio/
nũ iſtaꝝ ſpũaliũ ꝑ mr̃imoniũ.qð ẽ ↄiũ/
ctio duaꝝ pſonaꝝ.q̃ꝝ vna eſt ſicut agẽs

⁊ influẽs.ſcʒ virił ſexꝰ.⁊ alia ẽ ſicut pati
ens ⁊ ſuſcipiẽs ſicẽ muliebꝛis ſexꝰ.⁊ h ex
mutuo ↄſenſu volũtatꝭ. Et iõ ſeͥtur
ſacr̃m mr̃imonij eſt magnũ ſacrẽ̃m ppt᷑

iſtas ↄiũctões ſpũales q̃s repñtat ⁊ ſi/

gnificat.⁊ ſpẽaliterppt᷑ terciã ↄiunctõeʒ
⁊ vltimã q̃ eſt xpᷣi ⁊ eccłie.vñ illa rectiſſi/
me repñtat᷑ in mr̃imonio.qꝛ ſicut in mri
monio eſt duplex ↄiũctio.vna ꝑ amoꝛẽ.

⁊ iſta eſt volũtatũ ⁊ aĩoꝝ.⁊ alia ꝑ copu/

lã carnalẽ.⁊ iſta ẽ cõpleta ↄiũctio q̃ ẽ coꝛꝛ
ꝑis q̃ ſeqͥ tur ex pᷣma.⁊ ibi eſt tota ↄſum
matio mr̃imonij.ita ſilr in ↄiunctõe xpᷣi
⁊ eccłie ſue ſunt due ↄiunctões.vna per
amoꝛẽ exvtraq; ꝑteꝛ alia ꝑ ↄfoꝛmitatẽ⁊
ſiłitudinẽ nature.qꝛ xpᷣs ⁊ eccia ſua hñt
ↄfoꝛmitatẽ carnis in ꝓcreando nouos
⁊ ſpũales hoĩes.⁊ ſic ſunt due magne cõ
iunctiones. l
Dꝛ mr̃imoniũ inqntuʒ eſt ſacrẽ̃m xpᷣi
dat gram ⁊ adiutoꝛiũ ſpũale ↄtra carna
lem ↄcupiſcentiã ad oꝑandũ illa q̃ ſunt

Bfa cõ
fert᷑ ꝑ ſa
cr̃m ma
trimo/

CTitulus. cccxiliiilil.

neceſſaria in matrimonio.

Citulus. cccxviij.
Tqm̃ mrimoniũ ẽ ſacr̃m xpᷣi ſi
ut alia ſacr̃a.iõ oꝑtet ꝙ ſic̃ alia
ſacr̃a dãt certã gr̃am ⁊ ſpecialeʒ
adiutoꝛiũ aliqð ſpũale ſi᷑ hõ indiget.
ita etiã ſacẽm mr̃imonij det ⁊ cõferat ali
qunã gr̃am certã ⁊ adiutoꝛiũ ſpũale ſicut
indiget hõ in his q̃ ſunt nccaria ad mr̃i
moniũ.Uñ cũ in mr̃imonio det᷑ hoĩ fa/
cultas ⁊ ptãs vtendi ſua vxoꝛe ad ꝓcre/
ationẽ ꝓlis ⁊ Bᷓ ex diuina inſtitutõe.dat᷑
etiã ibi gra.cũ q̃ illud ↄueniẽter fieri poſ/
ſit(ſicut dictũ fuit in ſacr̃o oꝛdĩs.illis qͥ
digne ſuſcipiũt ſacr̃m mr̃imonij.⁊ in fi/
de xp̃i recta intẽtõe.vt ſcʒ vniant᷑ ex con

ſenſu boni amoꝛis ad ꝓcreandũ ꝓlẽ ad

dei ſeruitiũ.Tales recipiũt gr̃aʒ in mr̃i

Triplex
bhonum
mr̃imo/
ni

monio q̃̊ adiuuat eos ↄtra ↄcupĩaʒ car/
nalẽ. ⁊ p talẽ gr̃am aĩa ſubleuat᷑ a coꝛru⸗
ptõe ↄcupĩe libidis inoꝛdĩata. vt ſit ibi
copula ſingularꝭ⁊ copula vtilis/⁊ copu⸗
la inſepabil.qꝛ iſta ſũt ncciaria in matri/
monio vt ſit ꝑfectũ ⁊ ſctm̃. Et ſic ex iſta
gra dat᷑ remediũ õ tres inoꝛdinatões cõ
cupiſcẽtie.⁊ naſcit᷑ triplex bonũ mr̃imo
nij. Pꝛimũ bonũ qð naſcit᷑ eſt iſtud.qꝛ
em̃ ↄcupĩa carnalis ad młtas inclinat
mulieres.qꝛ luxurioſus nõ eſt ↄtentꝰ de
vna.ſi in mr̃imonio dat᷑ gr̃a homi vt ſit
ↄtentꝰde ſua vnica.⁊ ſic ꝓnitas ⁊ ↄ-cupi
ſcẽtia ad młtas mlieres tollit᷑ ꝑ copulaʒ
ſingularẽ. Scðʒ bonũ eſt. nã ↄ cupia ĩ/
oꝛdinata inclinat ad delectatõeʒ ⁊ nõ ad
fructũ ⁊ vtilitatẽ fructꝰqͥ eſt ꝓles.ſed tm̃
ipᷣa q̃rit ſatiſfacere ſue ↄcupie.⁊ iõ ĩ mr̃i/
monio dat᷑ gr̃a ⁊ adiutoꝛiũ vt nõ cogno
ſcat vxoꝛẽ niſi cã ꝓlis.⁊ ſic tał inclinatio

tollit᷑ ꝑ copulã vtilẽ ⁊ fructuoſaʒ. Terci

um bonũ ẽ iſtud.nã poſt ipletiõʒ ⁊ oꝑis
carnalis ↄſũmatiõeʒ generat᷑ faſtidiũ et
nauſea.vñ poſtq; luxurioſus coguit illã
reſpuit illã ⁊ deſiderat aliã.⁊ iõ ĩ mrfimo

nio dat᷑ gra ⁊ adiutoꝛiũ vt ſꝑ velit eẽ cũ

ſua vnica.⁊ ſic tale faſtidiũ tollit᷑ ꝑ copu
lã inſepabilẽ.Et vlteriꝰex copula ſingla
ri naſcit᷑ bonũ fidei vt ad aliam nõ acce
dat.⁊ ex copula vtili inſe̊tur bonũ ꝓlis
⁊ ad h̊ bonũ oꝛdinatũ eſt mr̃imoniũ qᷓn
tũ ad officiũ nature.⁊ etiã ex copula inſe

etiã mr̃imoniũ dat remediũ õ̊ ardoꝛẽ cõ

pabili oꝛit᷑ bonũ ſacfi.qꝛ tał copula in/
ſeꝑpabilł eſt ſaccm ↄiunctõis ſpũabl iã di/
cte.Et ſic tria bona naſcunt᷑ ex mrfimo/
nio.ſcʒ fides ſcu fidelitas.ꝓles ⁊ ſacrm.
⁊ ſic gra pᷣſtat remediũ ðↄ ↄcupĩam. ⁊ iõ Matri
mr̃imoniũ eſt oꝛdinatũ in remediũ õ̊ cõ moniuʒ
cupiſcẽtiã.qꝛ ꝑ grãm q̃ in eo dat᷑ repmi eſt in re
tur ↄcupĩa in ſua radice vt ſit moderata mediũ
⁊ etiã ꝑ illa tria bona q̃ ſunt in ipᷣo hone
ſtat ip̃aʒ copulã carnalẽ ⁊ ipᷣam cõcupi/
ſcẽtiã.vt ſcʒ actad quẽ ↄcupia inclinat
careat turpitudine ⁊ fiat honeſte. qꝛ illa
tria bõa cooꝑiũt turpitudinẽ illiꝰactꝰ qͥ
als eẽt turpiſſimꝰ ⁊ inexcuſabił ⁊ nullo
mõ licitꝰ.ita ꝙ illa tria bona vel vnũ eo
rũ excuſant coitũ vt ñ ſit peccatũ.qꝛ alłls
eſſʒ pctm̃.Et ſic mr̃fimoniũ dat remedi
um vt nõ ſit peccatum.qð als eſſet pec/
catum. quia plus habent illa tria bona
de honeſtate ⁊ bonitate q;ᷓ illa operatio
habet de turpitudine ⁊ inhoneſtate. Itẽ

cupiſcẽtie⁊ oẽs e coꝛruptões q̃ ſeq̃rent
ſi mr̃imoniũ nõ eẽt.qꝛ dũ ſatiſfacit cõcu.
piſcẽcie in actu mr̃imoniali.tũc ipᷣa con
cupiſcẽtia nõ ita incitat.ſed remittit᷑ fer/
uoꝛ libidinis.qꝛ młti vꝛerent᷑ ꝑ cõcupi/
ſcẽtiã niſi haberẽt vxoꝛeʒ.quã cosᷣſcẽdo
euadũt ardoꝛẽ.⁊ aduſtionẽ carnis.⁊ iõ
melieſt nubere q;ᷓ vꝛi.Et ſic mrimoniũ Co⸗/⸗d
liberat a pctõ qð ałs cõmitteret᷑. Et ſic
apparet q; in mr̃imonio tria cõſiderant᷑ Tria in
pmo ſignũ ſeu ſignificatio ſeu ſaccm.of- mrfuno
ficiũ ⁊ remediũ.Et q̃ntũ ad ſignificatio nio
nẽ duplex ẽ ſignificatio.qꝛ ſignificat cõ
iunctionẽ xpᷣi ⁊ eccłie ꝑ amoꝛẽ ⁊ ↄfoꝛmi
tato ↄiunctõeʒ nature.Et ſiłr duplex ẽ Duplex
officiũ in mr̃imonio.vnũ ẽ ꝑ mutuã nu officiuʒ
tritionẽ viri ⁊ mulierꝭ.qꝛ ad ĩuicẽ ſeſe fo
uent ⁊ nutriũt ⁊ iuuã 5 aliud ẽ officiuz
ad ꝓcreandũ plẽ. Silr eſt duplex reme
dium. vnũ q̃ntũ ad fluxũ ↄcupĩe.ſcʒ vt Duplex
hõ nõ tendat neq; vadat ĩ oẽm mulierẽ/ remedi/
aliud remediũ eſt qᷓntũ ad inoꝛdinatõez um
vt ſcʒ nõ cozgſcat młierẽamoꝛe libidĩs ⁊
delectatõis nec ſine affectu mr̃imoniali
ſʒ cã ꝓlis Et ſic ſũt duo ſignificata.duo
officia.⁊ duo remedia.pᷣmũ ſignificatuʒ
⁊ pᷣmũ officiũ ⁊ bᷣmũ remediũ ſunt ĩ ſa/
cramẽto mr̃imonij qntũ ad cõiunctõeʒ

in
ti

ni

e.
i
, ninr
Gt O
1i⸗
mn
gide
in
ſ
i

du⸗
Gi n
ſ⸗t
o

☛S

W

1
6

remediũ ſunt in eo qᷓntũ ad ↄiunctionẽ
coꝛꝑm. Sicut aũt ĩ alijs ſacr̃is ẽ aliqd
viſibile ſeu ſenſibile exteriꝰapparẽs ⁊ ali
qͥd iuiſibile qð ſignificat᷑.ita ſiłr eſt ĩ iſto

Matia

2 foꝛma

ccxix.
ccccxx.

diop.ſʒ m ſignificatũ: ſm officiũ: ſym

f 2ð . 7
. „

ſacr̃o.qꝛ alit᷑ nõ eſſet ſacrm.⁊ iõ in iſto ſa

cramẽto ſunt vᷣba⁊ ſig exterioꝛa ſeu actꝰ
mfjimo/ ⁊ oꝑatões exterioꝛes loco reꝝ coꝛpaliuz

q̃ ſunt ĩ alijs ſacr̃is.ſicut ĩ baptiſmo ab/

lutio aqᷓ. Et iõ iſtð ſacrm̃ fit ſicut ſacr̃m
ppnie.in qͥ ñ erat aliq̃ res coꝛpalł.ſic ᷓ̊ ver

a exteri? dicta a viro ⁊ mliereꝑ q̃ ſigni/
ficat᷑ ⁊ declarat᷑ ↄſenſus iterioꝛ amboꝝ.

ſunt totũ illud qð apparet pmo in mfr̃i/

monio.⁊ ipᷣe ↄſenſus ĩterioꝛ eſt illud qd

ſignificat᷑ in mfimonio.ſic ↄfeſſio ſigni/
ficat ↄtritionẽ ⁊ diſplicẽtiã interioꝛẽ in

vincnlũ obligatoꝛiũ inter viꝝ ⁊ mulieré

ipᷣo ſacr̃o pnĩe. Et deinde ex illo cauſat

inuiſibile ⁊ ſpũale.⁊ ↄiunctio q̃ nũqᷓ; diſ

ſolui pᷣt.⁊ G̊ ex oꝛdinatõe diuĩa.qꝛ deꝰ in

ſtituit mr̃imoniũ ꝓpr ſignificatõeʒ ↄiũ
ctõis ſpũal.⁊ iſtud vinculũ obligatoꝛiũ

tĩ ꝓpt᷑ mutuũ ↄſenſuʒ viri ⁊ mulierꝭ ex

p̃ſſſum ⁊ declaratũ ꝑ v̈ba exterioꝛa vtri/
uſq; vel ꝑ ſigna alia ẽ ꝓbe matrimoniũ.

Ecce
qͥd ſigni
ficat ma
trimoni

Dic g&̊ ↄſenſus ꝑvᷣba declarat/nõ ẽ ma/
trimoniũ.ſʒ cauſat matrimoniũ.⁊ ſic ſt
ibi tria ꝑ oꝛdinẽ.ſcʒ vᷣba exterioꝛa ſigni/

ficãtia.⁊ ipepſenſus ſpõtaneꝰviri ⁊ mti
ris.⁊ ipᷣm vinculũ obligatoꝛiũ tm̃ idiſ/

ſolubile ⁊ infrangibile. ⁊ tale vinculũ eſt
ſacr̃m⁊ ſignificat ↄiũctionẽ ſpũalẽ inter
deñ ⁊ aĩam.⁊ int᷑ filiũ dei ⁊ hũanã natu

rã ſibi ꝑſonalit᷑ copulatã ⁊ int xpᷣm ⁊ ec/
cleſiã.⁊ iõ ꝓpt᷑ talẽ ſignificationẽ cauſat

tale vinculũ indiſſolubile. Et vlteri ex

tali vinculo obligatoꝛio ꝑ qð vir trãſit ĩ

ptãtezʒ mulierꝭ.⁊ mulier in ptãtẽ viri q̃n
tũ ad coꝛpꝰ.ſeqtur vltima ↄiũctio q̃ ẽ co
pula carnal.⁊ iõ ꝓpt᷑ talẽ obligatõeʒ vir
cenet᷑ reddere debitũ mulieri.⁊ młier vi/

ro.Et ſic apparet q̃lit᷑ ↄſenſus volũtari

us expᷣſſus ꝑ vᷣba cauſat ꝑpetuã obliga

tionẽ ex dei oꝛdinatõe. Itẽ etiã apparet
ꝙ in matrimonio ſꝑ pñt eſſe duo bona.
ſcʒ fides ⁊ ſacr̃m.q;uis nõ ſꝑ ſeq̃tur ꝓleſ

2 fructꝰ.vñ poſſet ibi eẽ fides⁊ fidelitas

ꝓpt ſolutiõeʒ debiti.⁊ etiã ſp eſt ſaccm ⁊

ſignũ ↄiunctõis ſpiritual.iĩmo ↄiuncti/

Eom patio xpᷣi ad eccliam ſicut viri
ad vxoꝛẽ ⁊ ſponſi ad ſponnam.

De ſacramẽto matrimonii

Aun ſegalimn iern ierag. 5 ’M
D ſũme dʒ timere oĩs xpᷣianꝰ ne vio
Aitulus.cccxix.
T am ipᷣm matrimoniũ eſt tan
tũ ſacrẽ̃m ⁊ tã magnũꝛ iſtitutũ ⁊
O oꝛdinatũ. ad repñtandũ ⁊ ſigni
ficandũ magnas⁊ ſctiſſimas ↄiũctòes
ſpũales ſupiꝰdictas. cauere dñtom̃o q
ſunt in mr̃imonio ne deturpẽt⁊ violent
tãtũ ſacr̃m a deo oꝛdinatũ.qꝛ qͥ violat ⁊

deturpat ſignuʒ. facit iniuria rei ſignifiꝰ
cate pꝑ illud ⁊ illi qͥ ĩſtituit illð ſacr̃m.Et

q̃ maioꝛ iniuria qᷓ; iniuriare ⁊ deturpare
ↄiunctionẽ filij dei cuʒ hũana natura in
vna ꝑſona q̃ eſt ſũme honoꝛãda.cui cõ
iunctõis ipʒ mr̃imoniũ eſt ſignũ ⁊ ſacra
mentũ: Et q̃ maioꝛ iniuria q́; iniuriare
ↄiunctionẽ xpᷣi⁊ eccłie.cui ipᷣm ſacẽ̃m ẽ

expſſuʒ ſignũ. Qui em̃ ipᷣas ↄiunctões
ↄtẽnit ⁊ iniuriat.dignꝰẽ maxiavindicta

inhonoꝛat em̃ hũanitatẽ xpᷣi.pſonã filij
dei ⁊ totã eccłiam. Et ſilłr dʒ cauere oĩs

hoõ ne violet ⁊ deturpet matrimoniũ al⸗
tericoeũdo cũ vxoꝛe eiꝰ.⁊ cogitet qᷓntũ

inhonoꝛat ⁊ deturpat deũ ſeu vitupat
ipᷣm matrimoniuʒ in ꝑadiſo inſtituit.et

vyni viro vnã mulierẽ copulauit. Hono

randũ eſt igit matrimoniũ ppt᷑ deũ qui H

Zitulus.ccccrx.
qꝛ xpᷣus ſe hʒ ad eccliam ſiue
ad xpᷣianitatẽ ſicut vir ⁊ ſpõſus
ad vxoꝛẽ ⁊ ad ſponſaʒ.iõ ſicut q̃

libet vir ⁊ ſpõſus bonꝰ amat ſuã vxoꝛes
in amoꝛe caſto puro ⁊ bono ⁊ ſingulari.
⁊ econuerſo ſponſa bona ſponſuʒ ſuum
ita ſilr xpᷣs diligit eccłliam ſuã amoꝛe ca

ſtiſſimo puriſſimo ⁊ mũdiſſimo. ⁊ etiaʒ

eccłia amat xpᷣm. ⁊ iſte amoꝛ eſt inuiola⸗

bilis ⁊ ꝑpetuꝰ Et ſicut ſpõſus bonꝰ⁊ ve
rus oꝛnat decoꝛat⁊ pulcrificat ſponſam
ſuã qᷓntũ pᷣt iuxta honoꝛẽ ſuũ.ita x:s oꝛ
nat ſuã eccłiam oĩ oꝛnamẽto ⁊ ſpũali et
coꝛꝑali.⁊ intꝰ ⁊ extra qntũ fieri pᷣt iuxta

honoꝛẽ ſuũ. Et ſicut etiã bonꝰ iponſus

caſtigat ſponſaʒ ſuã ⁊ vxoꝛẽ ſʒ nõ deſtrua
it eã.ſic xpᷣs caſtigat eccłiaʒ.ſʒ nõ deſttu
2 3

Titulus. cccxxi.

it eã.Et ſicut bonꝰ ſpõſus nõ vult ꝑmit
tere ſponſaʒ ſuã errare ſeu deuiare.ſic nec
xpᷣs pmittit ſuã eccłiaʒ errare neq; deui/
are. Et ſiẽ ſpõſus defendit ſpõſazʒ ſuã.ſic
rpps eccłiaʒ ſuã. Et ſic bona ſgõſa hono
rat ⁊ timet ſpõſuʒ ſuũ.ſic eccłiã x-pᷣm.Et
vt oĩa cõcludamꝰ ſiẽ̃ in oĩb ſe hʒ bonus
ſpõſus ad ſuã ſpõſaʒ.ſic xpᷣs ſe hʒ ad ec/
cleſiã ſuã.Et qꝛ ſpõſus ẽ ĩmoꝛtalł.iõ cti/
am ſpõſa eſt ĩmoꝛtalis.⁊ ſic oibo modis
erit ꝓpoꝛtio. .
Epylogatio. (Titulus. cccxxi.
EFExclaratũ eſt igit᷑ de mõ ⁊ foꝛma
in q̊b ihs xps dei filiꝰ⁊ verꝰhõ
tanq; verꝰ medicꝰ ⁊ ſaluatoꝛ dat
bñ eſſe ⁊ gram ⁊ ſalutẽ ⁊ oĩa nccaria hoi
lapſo.⁊ qlit᷑ hõ de facto recipit.⁊ q̃lit᷑ vir
tus paſſiõis ⁊ moꝛt xpᷣi applicat᷑ hoĩ.?
etiã de mõ regenerãdi ⁊ renouãdi hoĩeʒ
⁊ incoꝛpandi hoĩem cũ xpᷣo.Et manife
ſtũ eſt ꝙ xpᷣs oꝑat᷑ circa hoĩem renouan
dũ ⁊ ꝑficiendũ ⁊ cõplendũ ꝑ res viſibi
les ⁊ ſenſibiles q̃ ſũt ſacr̃a.⁊ ꝙ vᷣtus ſalu
tifera deſcẽdit ⁊ deriuat᷑ a diuĩtate q̃ eſt ĩ
xpᷣo ꝑ eiꝰhũanitatẽ ĩ ipᷣa ſacra.ita ꝙ ipᷣa
ſacr̃a viſibilia ſũt inſtrumẽta xpᷣi ꝑ q̃ tã/
git hoĩem.⁊ applicat ſuã vᷣtutẽ hoĩ ĩdi/
genti.⁊ virtꝰ paſſiõis xpᷣi copulat᷑ hoĩb⸗
7 ꝙ ipᷣa ſacr̃a ſunt q̃dã mẽoꝛialia paſſio/
nis xpᷣi ſignificãtia paſſionẽ pᷣteritã.qꝛ
ipᷣa paſſio oꝑat᷑ in hoĩbo ꝑ mẽoꝛiã eius.
Et iõ xpᷣs ĩpleuit eccłiam ⁊ xpᷣianitateʒ
mẽoꝛialibo ſuis.vt virtꝰ ſue paſſiõis q̃ ẽ
pᷣterita ſp remaneat ⁊ ſaluet hoĩes.¶ De/
claratũ eſt etiã qlit᷑ ia ſacr̃a ſunt oꝛdĩa/

ta ⁊ inſtituta ᷣm nccitatẽ ⁊ indigẽtiã ho-

mĩs.cui ſacr̃a dñt applicari. qqͥnq; p
ma ſacr̃a ſcʒ baptiſmꝰ.ↄfirmatio.eucha/
riſtia.pnĩa.⁊ extrema vnctio.reſpiciunt
indigẽtiã cuiuſtibet hoĩs in ſe pncipali
ter inqntũ eſt ſingularꝭ ꝑſona.ſʒ duo vl/
tima ſcʒ oꝛdo ⁊ mr̃imoniũ oꝛdinant᷑ ad
alteꝝ. ita ꝙ ille qͥ recipit ea.pᷣncipalit᷑ re⸗
cipit ꝓpt᷑ alios ⁊ nõ ꝓpt᷑ſe.qꝛ ad h̊ oꝛdi
nant᷑.qꝛ ſacr̃m oꝛdis oꝛdinat᷑ ad multi/
plicatõez ſpũalẽ xpᷣianoꝝ ⁊ ipᷣ eccłie.et
ad młtiplicãdũ ⁊ ad renouandũ in eſſe
ſp ũali.qꝛ p ipᷣm dat᷑ ptãs adminiſtrãdi
ſacra.ſʒ mr̃imoniũ oꝛdinat᷑ ad młtipli/
catõeʒ naturalẽ ⁊ coꝛꝑalẽ fideliũ xpᷣiano

ri ⁊ ad renouãdũ ⁊ młtiplicãdũ ĩ eẽ na
ture.Ulñ ſiẽ in natura hois ſunt q̃dã vi

res ⁊ vᷣtutes oꝛdinate ad ↄſcruatõcʒ ſpe
ciei.ſic ſiłr in ſpũalibo qͥnq; ſũt ſacr̃a re/

„ ℳ— . —— —

ſpiciẽtia ꝑſonã ad ꝑficiẽdũ eã gra.ſʒ oꝛ

do 2 mr̃imoniũ ſũt ad ↄſeruãdũ ⁊ pfiicd
endũ ipᷣam eccłiaʒ.⁊ iõ qꝛ iſia duo reſpi
ciũt mltitudinẽ.⁊ alia qnq; reſpiciũt .

ſonã ſingularẽ.ſic młtitudo ſeqtur vni/
tatẽ. ita iſta duo ſacr̃a ſequunt᷑ poſt alia
qnq;.⁊ vltio ponit᷑ ſaccm mr̃imonii.qꝛ

modicũ hʒ de ſpũalitate niſi qntũ ad ſi /
gnificatõeʒ.qꝛ in q̊ eſt maximũ ſacramæz
tũ.q Declaratũ eſt etiã q̃lit᷑ duo ſunt effe

ctus ſacr̃oꝝ qͥ remanẽt in hoĩe recipiẽte

ſacr̃a ſcʒ gra ⁊ caracter ſen ſignũ indele,/

bile. Et ſic ex oĩba apparere pñt nũerꝰ et
oꝛdo ⁊ ſufficiẽtia oꝑatio ſacroꝝ.Et ſic
apparet q̃lit᷑ ĩa xpᷣianitas ⁊ eccłia xpᷣiẽ

armata ĩuictis armis ⁊ medicamẽtꝭ ſpi

ritualibo ita vt nihil ei deficiat in aliqᷣ.et
qꝙ; totũ bonũ eccłie ⁊ xpᷣianitat ⁊ tot the
ſaurꝰeiꝰcõſiſtit in ſacr̃is.⁊ totũ exercitiũ
eiꝰeſt in vſu ſacr̃oꝝ.Et ſic ipᷣa xpᷣianitas
⁊ eccłia ↄtinet in ſe totaʒ vᷣtutẽ xpᷣi ꝑ ipᷣa
ſacr̃a ſctiſſima.⁊ iõ ẽ abũdantiſſima ple

niſſima ditiſſima in reb ſpũalibo Et ſic
apparet qꝙ ipᷣa ſacr̃a eccłie ſunt bona pn

cipalia ipᷣiꝰ xpᷣianitatꝭ ⁊ eccłie xpᷣi.⁊ oĩa
alia ſunt minꝰ pncipalia ⁊ ãſi accidẽtia
⁊ acceſſoꝛia qſi q̃dã oꝛnamẽta vel qdam

ſuſtẽtamẽta. Uñ xpᷣiãitas a xpᷣo dicit᷑ et

deriuat᷑ . ⁊ iõ bõa q xpᷣs ei dedit ſũt pnci

palia.ſic̃ ſunt ſacr̃a in qb dedit ſeipᷣʒ ipᷣi
eccłie.ſʒ alia bona dant᷑ ab hoĩb. Et iõ
cauẽdũ eſt ⁊ ſũme fugiendũ ne bona ec/
cleſie ⁊ xpᷣianitatꝭ pncipalia a xpᷣo data
reputẽt᷑ minꝰ pncipalia⁊ data ab alijs qᷓ
ſunt nihil.⁊ q̃ſi accidẽtalia reputent᷑ pn/
cipalia ⁊ maioꝛa.O q̃nta iniuria cẽt iſta
ↄtra xpᷣm.o q̃ntꝰ cõtempt.o q̃nta inoꝛ/
dinatio.o qᷓnta cecitas ⁊ deuiatio. Caue
re igit᷑ ſümedñt a tãto malo ⁊ a tãta ĩiu⸗
ria mĩſtri eccłie.Et qͥd eſſet facere h̊ niſi
reputare coꝛpꝰmai q; aĩiaʒ.⁊ aĩam repu
tare minꝰpncipalẽ ⁊ eleuare coꝛpꝰſupꝛa
aĩam.moꝛtale ſupᷣ ĩmoꝛtale.coꝛꝑale 5
ſpuͦale. ⁊ viſibile ſup ĩuiſibile? Eſſet H
puertere totũ oꝛdinẽ xpᷣianitatꝭ ⁊ ecclie
xpᷣi qntũ eſt in ſe. Quò tal miſter qͥ h fa

k

— — — — — 2£ S — ..e½ —
S S=S = S — S= E

☛ — 2

bonox ipᷣe ẽ diſpẽſatoꝛ: Quõ eẽt dignꝰ

nerali. Et oñdit᷑ ꝙ iudiciũ vniuerſa
ventuꝝ de nccitate cũ reſurrectiõe gene/

libere. ⁊ eſt dñs opeꝝ ſuoꝝ.⁊

-

CTi. cccxxii. De finali iudicio

ceret ↄcoꝛdaret cũ xpᷣo cuiẽ mĩſter.cuiꝰ

diſpẽſare ⁊ mĩſtrare bona xpᷣi pᷣncipalia

̃ꝓp nihilo reputat: Sint igit᷑ ſolliciti et
intẽti oẽs miſtri eccłie vt honoꝛẽt ſacr̃a

eccłie q; ſunt diſpẽſatoꝛes ⁊ ꝓpter q̃ iſfpi
honoꝛant᷑ vt ſił ꝑueniãt ad cũ a q̊ oĩa ſa

cramẽta hñt oꝛtũ ⁊ oꝛiginẽ.Amen.

¶ De iudiciovniuerſali⁊ r ge
eẽ

—

rali.in q̊ͥ oẽs hoĩes ⁊ tota natura hũana

. renngeteu pꝛijs coꝛpibo ad recipiẽdũ
publice cõpletãx finalẽ retributõʒ ⁊ ſuũ
finale cõplemẽetũ ᷣm verã iuſticiã.

9

itulus.cccxxij. S

N iſte liber ſeu iſta ſcia eſt de ho⸗
mie vt in pncipio dictuʒ ẽ. iõ
oꝑtet tractare in iſto libꝛo oĩa q̃ ꝑtinent
ad hoĩem de bᷣncipiovſq; ad finẽ ⁊ totũ
ceſſuʒ hoĩs ſiue hũane nature. Et qm̃

data ẽ iã in iſto libꝛo cognitio de homĩe
ſufficiẽs ⁊ oñſuʒ eſt ꝙ; hõ factꝰẽa deo.et
Wpprt ipᷣm facta ſũt oĩa.⁊ q̃lit᷑ hõ obliga
tur deo. ⁊ ad q̃ obligat᷑.⁊ ꝙ hõ inq̃ntũ ẽ
tab nature. ẽ pᷣmiabił ⁊ punibił in ſuis

oꝑibo.⁊ oñſuʒ ẽ totũ debitũ hoĩs.⁊ oſtẽ
ſum ẽ etiã q̃lit᷑ hõ fuit lapſus a ſuo pᷣmo

ſtatu.⁊ q̃lit᷑ facta ẽ oꝑatio.⁊ oñſuʒ ẽ quõ
hõ ꝑ ſacr̃a ſurgit de lapſu ⁊ ſanat᷑.⁊ redu
cit᷑ ad ſtatũ pᷣmũ vt poſſit oꝑari ⁊ facere
opa q̃ dz facere ſi vult.ſi &̊ duo opa q̃ de⸗
uss fecit circa hoĩem iã pᷣceſſerũt.ſcʒ opꝰ
cõditõis ⁊ opꝰreſtauratõis ſeu reꝑatõiſ
iõ nõ reſtat niſi opꝰgloꝛificatõis ⁊ pᷣmia-
tõis ſeu finał retributõis.qꝛ tria oꝑa dei

ſunt circa hoĩem vt dictũ ẽ.⁊ etiã inclu/

dit᷑ in iſtis opꝰgubernatiõis. Jpᷣe eĩ hõ
eſt opꝰ dei viuũ ꝓpt᷑ qð feẽ̃ oĩa alia oꝑa/
ad cup ſalutẽ ⁊ vtilitatẽ ſua ꝓ uidẽtia ſi

apparet manifeſte eẽ intẽta.Et iõ ĩpoſſi/

brile ẽ ꝙ de relinqᷓt hoĩeʒ incõpletũ.⁊ ꝙ;
nõ cõpleat oĩa q̃ ſũt cõplẽda circa hoĩeʒ

ſm ꝙ natura hoĩs reqͥrit. Poſtq;ᷓ eĩ ince

pit ⁊ ↄtinuauit.oꝑtet ex bonitate ꝙ cõ/
pleat. Et qm̃ hõ ẽ tal nature rõne ſuevo

lũtatꝭ libere ꝙ nullo mõ pᷣt i tz opat᷑
nõ habẽt

oniz autezʒ

glie res inferioꝛes q̃ opant᷑er nccitate·iõ
iã ↄcluſum fuit ſuꝑi in qdã capitulo de

cõpatõe hõis ad alias res penes liberũ

arbitriũ ꝙ; oꝑa hoĩs hũñt talẽ naturã ſu-

oꝑa aliaꝝ reꝝ ꝙ ſũt remunerabilia.⁊ eis
debet᷑ retributio.ita ꝙ hõ tałr factꝰeſt
ꝑ ſua oꝑa ꝓpᷣa dʒz acqͥrere retributiõeʒd et·
ſuũ finale cõplementũ.ita ꝙ pᷣus dz me
reri ⁊ lucrari.⁊ poſtea ei dʒ fieri retribu/
tio ⁊ dari merces pꝑ iuſticiã.ita ꝙ hõ ẽ ta
lis nature ꝙ dz acqͥrere ſuũ cõplemẽtuʒ
⁊ ſuũ finale bonũ ꝑ iuſticiã ⁊ ꝑ merita p
miatõis ⁊ ſolutõis ⁊ iuſte retributõnis.
qꝛ alit᷑ nõ ſapet hoĩ. Et iõ ↄcluſum fuit
ibi.ꝙ ncc̃e eſt ꝙ oĩa opa hoĩs iudicent᷑

diſcutiant᷑ in vᷣitate.vt vᷣaciter recipiãt

qð eis debet᷑ ſᷣm verã iuſticiã.Et iõ vt
nõ opꝑteat hic reiterare oĩa q dicta ſũt ibi
in illo capitulo.recurrẽdũ ẽ ad illud ca/

pitulũ.qꝛ eſt fundamẽtũ ⁊ radix iſti ptꝭ

Et iõ iã firmũ ẽ ⁊ ĩpoſſibileẽ alit eẽ n O, ne⸗
fiat iudiciũ veꝝ ⁊ diſcuſſio de oꝑibo ho/ ceſſario

mis ſiue bonis ſiue malis.⁊ iõ nõ reſtat fiet iudi

declarare niſi q̃lit᷑ fiat iſtud iudiciũ ⁊ tał ciũ
diſcuſſio.⁊ q̃lit fiat iſta retributio ⁊ pᷣmi
atio ⁊ ſolutio. Itẽ etiã iã declaratũ eſt in

capitulo de gaudioꝛ triſticia.q̃lit᷑ ncceẽ

⁊ erit ꝙ q̃libzʒ aĩa recipiet ſuũ coꝛpꝰ ppꝛi
um ad cõplemẽtũ triſticie vel gaudij. et

ſic iã ꝓbatũ eſt reſurrectio coꝛpoꝝ ⁊ non

reſtat ꝓbare niſi quõ fiet Et qm̃ iſtð erit

vltimũ opꝰðᷣi circa hũanã naturã.⁊ erit

ↄfirmatõ totiꝰhũane nature.⁊ ꝑ.ↄñs to
timũdi qͥ factꝰẽ ꝓpt᷑ hoĩem.Et iõ oꝑte O, fina
bit ꝙ iſta retributio final q̃ erit cõplemẽ je iudici
tũ oĩm fiet eo mõ q̊ ↄuenit deo ⁊ homĩ. um erit
Uñ iſtud opꝰſolũ erit op dei ſineadiu/ cõplem̃
toꝛio alicuius creature.⁊ ipᷣa natura hu/ tũ oim

mana nihil oꝑabit᷑ niſi ſolũ recipiẽs re/

tributionẽ ⁊ ſolutionẽ ſibi debitã.⁊ iðᷣo

modꝰfaciẽdi iſtã retributionẽ finalẽ op

tebit ꝙ ſit iuxta naturã ſuoꝝ opeꝝ bono-
rũ ⁊ maloꝝ ſᷣm ꝙ eis ↄuenit.qꝛ ncce eſt

wꝙ bona opa ⁊ mala habeãt ſuũ cõplem̃
tũ.Et qm̃ bõis oꝑibo debet᷑ honoꝛ laus

⁊ glia.malis vᷣo ↄfuſio vᷣecũdia ⁊ vitu/
periũ.iõ oꝑtebit ꝙ bõa oꝑa ⁊ meritoꝛia
q̃ facta ſunt ꝓpt᷑ deũ.recipiãt tãtũ hono
rẽ ⁊ laudẽ ⁊ glłiam q̃ nõ poſſit maioꝛ ex/
cogitari.⁊ mala oꝑa q̃ facta ſi‚ uneaade⸗
2

Ciitulus.cccxxi.

um recipiãt tãtã ↄfuſionẽ qua nõ poſſit

maioꝛ: excogitari.⁊ ꝑ ↄñs ipᷣi hoĩes qͥ fe⸗

Quare
fiet iudi
cium

cerũt ipᷣa bona oꝑa ł mala.recipiãt ipᷣaʒ
laudẽ ⁊ gliam.ſeu cõfuſionẽ ⁊ vᷣecundi/
am.⁊ iõ ꝓpt᷑ h̊ ncce ẽ ꝙ fiat iudiciũ vni
uerſale in qᷓ ſił ſint oẽs hoĩd ⁊ om̃s an⸗

geli ⁊ oẽs creature q̃ hñt intellectũ ⁊ rõ/

nẽ ⁊ ipᷣe deꝰ.vt oĩa oꝑa bona ⁊ mala vi/
deant᷑ ⁊ coz8gſcant᷑ clare ab oĩbi. vt ſcʒz ille
q̃ͥ fecit oꝑa bona videat ea clariſſime et
oẽs alij etiã videãt. Quãuis em̃ cuilibʒ
boĩ poſt moꝛtẽ certa ſit ſtatim cognitio

de ſua dãnatõe vł pᷣmio.tñ oĩib nõ ẽ no/

tũ HG.⁊ iõ in futuro iudicio oĩb fit notũ
clariſſime.⁊ iſta noticia ⁊ viſio q̃ ab oĩ/
bus fiet cauſabit maximũ gaudium ſeu
maximã triſticiã. Hoc aũt nõ poſſet fie

ri niſi ĩ futuro ⁊ vniuerſali iudicio. in q̊

Coꝛda
hoĩz ab
oĩib ↄ8
ſcent᷑

ſit tota natura hũana ⁊ angelica cũ deo.
Jõ ncce erit ppter h̊ ꝙ qͥlibet poꝛtet oĩa
oꝑa ſua ſcpta in ſeipᷣo ⁊ in ſua ↄſcia.⁊ ꝙ;
ipᷣe ↄſcĩe ⁊ coꝛda oĩm hoĩʒ clariſſime ab
oĩb cogſcant᷑.vt ſic boni recipiãt bonã
⁊ vniuerſalẽ laudẽ ⁊ honoꝛẽ.⁊ mali reci/
piãt malã ⁊ vłem ↄfuſionẽ.nec alit᷑ opa
bona ⁊ mala haberẽt ſuũ cõplemẽtum.

Itẽ etiã H̊ ſũme ↄuenit mal oꝑibo.quia

Confu
ſio eſt ꝓ
pꝛia pe/
na daãna

libo. qꝛ etiã pñt ſentire doloꝛeʒ.ſʒ nõ pñt

ꝓpꝛia cognitio de malis operibus inge⸗
rit dãnato maximã penã. cuʒ videt ſe ꝑ
ſua oꝑa ꝓpa iuſte dãnari.Et ↄuenit ma-
lis oꝑibo ipᷣa ↄfuſio q̃ ẽ ꝓpa ipᷣoꝝ puni/
tio.qꝛ hoĩes magꝭ timẽt ↄfuſionẽ qᷓ; ali/
qͥd aliud.qꝛ etiã pena ignis cõpetit aĩa/

ſentire ↄfuſionẽ. ⁊ iõ h̊ ſolũ ↄuenit hoĩ/

bꝰ rebo rõnabilibo.⁊ iõ vellẽt mag ho/⸗
mines penã doloꝛis q; ↄfuſionẽ.⁊ h iõ
qꝛ mala opa ſunt illiꝰ nature ꝙ ſꝑ volũt

celari ⁊ nullo mõ cogſci.⁊ iõ eoꝝ punitõ
ꝓpa eſt ꝙ publicent᷑ ⁊ maniteſtent᷑ vt re/
cipiãt ↄfuſionẽ ⁊ vᷣecũdiã. Et iõ qꝛ ipᷣa
mala opa dñt puniri vltia punitõe ⁊ re/
ciꝑe ꝓpꝛiã retributõeʒ ĩ ſũmo.⁊ HG̊ ñ poſ9/
ſet fieri niſi fieret iudiciũ vłe in q̊ recipi/.
ant ↄfuſionẽ vłem. Unõ ſi iſta publica
ↄfuſio ⁊ generał nõ fieret.pctã ⁊ alia ma
la oꝑa nõ punirent᷑ ad cõplemẽtũ.n? de⸗
us daret eis vltimã retributõeʒ. Vñ ni⸗/
hil magꝭ timẽt ⁊ abominãt᷑ mali hoĩes
q; ↄfuſionẽ.⁊ nihil ẽ magꝭ ↄ eoꝝvolũta

gelis ⁊ hoĩbo. Et qꝛ ſuꝑ oĩa hoĩes nol/labun

noꝝ opeꝝ.qꝛ ſic publicatio maloꝝ opezꝛ

debet publica laus ⁊ glia. ⁊ etiã tanta q̃

ↄfuſio.publica affirmatio.⁊ publica re/ ceſſario

bent reſurgere cũ eoꝝ opib cogitatõibꝰ

2
.

tẽ. ⁊ iõ magꝭ vellẽt puniri q̃cũq; alia pzʒ/
na q; cõparere coꝛã deo ⁊ coꝛã oĩb an/Oʒ reue

ent ꝙ ſecreta coꝛdis eoꝝ ſciret᷑.qꝛ nihil conſilia
magis abſcõdit małꝰ hõ qᷓ; ↄſiliũ ſecre/ coꝛdiũ
tũ ſui coꝛdis ⁊ intẽtionẽ malã ⁊ falſaʒ et
dolũ coꝛdis ſui.iõ ꝑ ↄtrariũ ncce erit ꝙ
ↄſilia ſecreta coꝛdis ⁊ male cogitatões⁊
intentões doloſe occłte.publicent᷑ꝛ ma
nifeſtent᷑ tãta maniteſtatõe tãta claritate
ꝙ nõ poſſit eẽ maioꝛ.vt ſic in ſecreto coꝛ
dis dilexerũt ꝓpꝛiũ honoꝛẽ ſecretũ ⁊ p/
pꝛiã laudẽ ̊ honoꝛẽ dei. Ita maniteſtet᷑
ſecreta coꝛdis oĩbo ad ↄfuſionẽ eoꝝ.Si/
cut aũt dictũ eſt de opꝑibo malis ⁊ ↄſiijs
coꝛdiũ.ita ſiłr dicẽdũ de opib bonis et
intentõibo bonis. Uñ illud qð ẽ ↄfuſio
maloꝝ opeꝝ:eſt laus ⁊ głia ⁊ honoꝛ bo/

eſt cã ↄfuſionis:ita publicatio bonoꝛuz Bonis
opeꝝ eſt cã laudis ⁊ honoꝛis ⁊ głie. Et oꝑib 8
iõ ſicut oꝑibo malis ⁊ cogitatõibo debet᷑ bet᷑ laus
publica ↄfuſio tãta ꝙ; nõ poſſit eẽ ma/
loꝛ.ita etiã bonis oꝑibo ⁊ intẽtõibo rectt ꝰ

nõ poſſit eẽ maioꝛ. VUñ tã boni qᷓ; mali
cognoſcẽt vᷣitatẽ.iõ tã boni qᷓ; mali lau/
dabũt oꝑa bona ac appꝛobabũt.⁊ vili⸗
pendẽt ⁊ vituꝑabũt ac abomĩabũt᷑ oĩa
mala oꝑa ⁊ in ſeipᷣis ⁊ in alijs.qꝛ oẽs re
cte iudicabũt ⁊ laudabũt qð eſt laudan
dũ.⁊ vituꝑabũt qð eſt vitupandũ ⁊ vtẽ Cõclu⸗
tur rõne.Sic g̊ publica laus ⁊ publica ſio ꝙ ne

pꝛobatio de ncc̃itate ↄcludũt.q iudiciũ fiet iudi
vle debeat fieri.in qᷓ oẽs hoĩes ſimł ha/ ciuũu

⁊ volũtatibo.Et qꝛ nõ ſunt niſi duo iudi
cabilia.videlicʒ bona oꝑa⁊ mala q̃ ſunt
ↄtraria int᷑ ſe.iõ qꝛ duo ↄtraria magꝭ co⸗
gnoſcunt᷑ ⁊ vident᷑ qñ ſunt inſilł ⁊ pnci/
paliter. iõ oꝑtet ſi oĩa debeãt pleniſſime
⁊ pfectiſſime iudicari ꝙ ſib appareãt in
eodẽ tꝑe. Et ſic in futuro iudicio erunt
ſimuloĩa bona ⁊ mala vt videa᷑ vnum
iuxta alið.vt ſic ꝑ talẽ appꝛopiatõeʒ ma
la videant᷑ magis vituꝑabilia ⁊ maioꝛi
ↄfuſiõe digna ⁊ ipᷣa bona magis lauda/
bilia appareãt.vt ſic publica ↄfſuſio ma
ioꝛ ſit ꝑ publicã laudem.⁊ publica laus

„ .
4

Ni

i⸗
iok
ſtrio
laſni
inuar

hogr
Cn

.
4

Sꝛioꝛi⸗

tas moꝛ
tis ł po
ſterioꝛi/
taſ nihil
iuuat in

maioꝛ ſit ꝓpter publicã ↄfuſionẽ. vt ſic
vnũ aliud augmẽtet. Sic g̊ natura ope-

9

rum bonoꝝ ⁊ natura maloꝝ opeꝝ de ne

ceſſitate ↄcludũt ⁊ reqͥrũt iudiciũ gene/

rale oĩm hoĩm ſił. ⁊ iõ ncce eſt ꝙ deꝰ rũ/
deat eis ⁊ oꝛdinet iuxta eoꝝ naturã. alit᷑

vniuerſuʒ nõ poſſet eſſe cõpletũ.qꝛ ̊ de

ficeret. Hoc aũt fieri nõ põt videlicʒ q;

Aaa vekicia in vniuerſo.

Dequunkt alie ratio

boc idem. ? alia fundamẽta ex parte ho/

itulus.cccxxiꝗj.
Reterea natura gaudij ⁊ triſti/
cie ↄcludunt iudiciũ vniuerſa/
le eſſe ventuꝝ. Uñ neceſſe eſt

gaudiũ bonoꝝ ſit tãtuʒ ꝙ nõ poſſit e —

maiꝰ. ⁊ ꝙ triſticia maloꝝ ſit tanta ꝙ nõ
poſſit eſſe maioꝛ.⁊ hoc loquẽdo de triſti

cia ⁊ gaudio q̃ veniũt ab extra.Et iõ bo⸗
ni mag gaudebũt cũ videãt ꝙ oꝑa bo/

na eoꝝ videant᷑ ⁊ appꝛobent᷑ publice co⸗
rã deo ⁊ tota natura hũana ⁊ angelica.⁊
etiã mali mag dolebũt de publica con/
fuſiõe. Jõ ad cõplemẽtũ gaudij ⁊ triſti/
cie ncce ẽ ꝙ fiat iudiciũ vniuerſale ⁊ pu-
blicũ coꝛã oĩbo hoĩb ⁊ ãgelis.i Pꝛetea
humana natura ẽ vna natura vna ſpẽs
⁊ nõ due ⁊ tota ẽ iudicabił pꝑ iudiciũ re/

tributõis ⁊ ſolũ eſt vnꝰ iudex ſcʒ deꝰ.⁊ iõ
toti hũane nature iudiciũ ↄuenit vnũ re

tributõis cõpletũ ⁊ finale ⁊ cõe vt ſib to/
ta iudicet᷑.⁊ nõ fiãt duo indicia.ſj vnuʒ
de oĩb inſił. Uñ cũ oẽs hoĩes ſũt pᷣmia⸗
biles ⁊ punibiles ꝑ iuſticiã cũ ſint eiuſ/
dẽ nature ⁊ eiuſdẽ ſpeciei.ↄuenit valde
vt ſit vnũ iudiciũ generale.in q̃ tota na/
tura hũana ꝑficiat᷑ ⁊ recipiat vltimũ cõ/
plemẽtũ ⁊ finalẽ retributõeʒ. Et iõ fina
lis ⁊ cõpleta retributio q̃ dabit cõplem
tũ nature hũane dʒ fieri ſił ⁊ ſel.qꝛ ẽ vlti
ma foꝛma.qꝛ nihil ampliꝰaddet᷑ neq; di
minuet᷑. Uñ valde irrõnabile eẽt ꝙ hõ
ꝑ ſeipᷣm cõpleret᷑ ſine alio.⁊ reciꝑet ſuam
vltimã retributõeʒ ſiue ĩ bono ſiue ĩ ma/
lo.qꝛ q;uis vnꝰhõ ẽ poꝛ altero ꝑ genera-
tionẽ.⁊ vnꝰmoꝛiat᷑ pus q; al.tñ ꝓpt᷑ q̊
vnꝰ nõ dʒ iudicari ĩ finali iudicio nꝰ cõ/⸗
ſũmari neq; cõpleri pᷣus q; alt.qꝛ iſta p/

oꝛitas ⁊poſterioꝛitas ñ ẽ alicui a ſeipo ſſʒ

De finali iudicio

„ Fg „

*

ſterioꝛitatẽ meret᷑ vel demeret᷑ qꝛ nullus
meruit vel demeruit ꝙ eẽt poꝛ vel poſte
rioꝛ.⁊ ipᷣa retributio final cuiuſlibet dʒ
fieri ſp̃ᷣm ꝓpa meritavel demerita.Et ſic
poſtqᷓ; poꝛitas vel poſterioꝛitas nihil fa
cit ad retributionẽ cũ om̃s homies ſint
vniꝰ nature.⁊ iudicabiles iudicio retri/
butionis.⁊ ab vno ⁊ eodẽ iudice.ſeqͥtur
qꝙ; tota natura hũana ⁊ q̃libet ei ꝑs inſił
debet iudicari in finali iudicio retributit
onis.nec vna pꝑs debet pᷣcedere aliã niſi
ſit aliq̃ cã ſingularis ⁊ pᷣꝛogatiua ſpecia

lis. Uñ oꝑtzʒ ꝙ humana natura ſit ſink
tota cõgregata.⁊ tota videat ſeip̃aʒ in ꝓ⸗/

pꝛia foꝛma.qꝛ poſtq;ᷓ ꝑ iudiciũ retributi
onis dʒ diuidi ĩ duas ꝑtes añq; finalit᷑
diuidat᷑.ncce ẽ ꝙ ↄiũgat᷑vt ſit tota ſił qꝛ
diuiſio ſen ſeꝑatio pᷣſuppõoit aliquã vni
onẽ.Et qꝛ tota hũana natura nõ potuit
vnq; eẽ ſił ⁊ ĩ ꝓpᷣa foꝛma tꝑe meriti ⁊ ge
neratõiſ.ↄueniẽs ẽ ꝙ ſit tota ſil tꝑe pᷣmij
⁊ retbutõis.⁊ ꝙ ille due ꝑtes q̃ fiẽt ð na
tura hũana.tota ſil adiuicẽ ſe videãtpn⸗/
cipalit᷑.⁊ ꝑ talẽ ſepꝑatõʒ vna ps ſceʒ bono
rũ ſũme gaudeat ⁊ alta ꝑs ſceʒ maloꝝ ſũ/
me triſtet᷑.⁊ ĩ eternũ ꝑs maloꝝ recoꝛdet
de glia ⁊ gaudio bonoꝝ ad augmẽtatio

nẽ toꝛmẽtoꝝ eoꝝ.⁊ ꝑs bonoꝝ recoꝛdet᷑

de miſeria maloꝝ ad eoꝝ gaudiũ augm⸗
tandũ.videlicʒ ꝙ ipᷣi ſunt ab illa miſeria
erepti et liberati.qð nõ fieret niſi oẽs ma

li ſimł viderẽt ad oculos oẽs bonos.et

boni viderẽt malos om̃s ſimł. Uñ no/
ticia ꝑ expientiaʒ eſt ꝑfecta noticia.et ta/
lis noticia deficeret in ꝑpetuũ bonis et
malis.Optet ̊ vt tota natura hũana ſe/

mel cõgregata ſit inſil ⁊ poſtea diuidaa.
qꝛ mali magꝭ cruciabunt᷑ in ſeibis. ⁊ bo

ni mag gaudebũt q;ᷓ ſi h̊ͥ nõ fieret. Sic
g̊ ex ꝑte nature hũane ↄcludit᷑ ꝙ oꝑtʒ q;
vnũ iudiciũ generale fiat de tota natura
humana inſil.et ita ↄuenit nature hũa/
ne.et oꝑibus eius.
.¶ O. iudiciũ generaletot hũane natu
re reqrit reſur generalẽ inſib oim
oim. (2 cxxiiij.
T qm̃ hũana natura ðʒ ↄſũma⸗
8 ri pꝑ finalẽ retributõʒ. ⁊ iõ ẽ iudi⸗
Ncabilis iudicio retributiõis. iõ

2 1

iudicio ab alio.naliqͥs ꝓpt iſtã poꝛitatẽ vł po co mõ dʒ fieri vltima retributio q̊ con/

. „ . . . = . 4 *
4 5 * . . . *
.4L . .
—R .
5 ðð

. . 6.

nenit hũane nature.Et iõ qꝛ ad naturaz vninerſab reſurrectio ⁊ cõpleta retribu/

hũanã ꝑtinet coꝛpꝰ⁊ aĩa.⁊ qꝛ ẽ cõpoſita

ture in vniuerſo.vt declaratũ fuit ĩ capi

tulo de natura angelica. ſcʒ coꝛpal tm.

Judica
bimur ĩ
coꝛ ꝑe et
ania

vtriſq;.⁊ iſta ẽ hũana natura.q̊ ad natu/

ſpũalis tm̃.⁊natura cõpoſita ex naturis

rꝗ̊ hũanã ꝑtinẽt ⁊ coꝛpꝰ⁊ aĩanatura coꝛ

palis ⁊ ſpũal.̊ poſtq; ipᷣa ẽ iudicabilis

⁊ pᷣmiabil dʒ reciꝑe finalẽ retributioneʒ
tã in coꝛꝑe qᷓ; in aia.⁊ ncce eſt ꝙ iudicet
tã in coꝛꝑe q; in aĩa inſił.qꝛ aĩa nõ ẽ hu/
mana natura.neq; coꝛpꝰẽ hũana natura

ſʒ vtrũq; inſił ↄiunctũ.Etiõ qꝛ hõ ẽ iu/

dicabił ncce eſt ꝙ aĩa reuniat᷑ coꝛpi ⁊ re

cipiat finalẽ retributionẽ.vñ meruit vel

demeruit nõ ĩ coꝛpe tm̃ nec in aĩa tm̃.ſʒ ĩ
coꝛꝑe ⁊ aia ſił.̊ᷣ ſil in coꝛꝑe ⁊ in aĩa dʒ iu

dicari ⁊ pᷣmiari vel puniri finalit᷑.in coꝛ

pe ⁊ in aĩia ſil dʒ reciꝑe ſuã vltimã ⁊ fina
lꝗẽ retributionẽ. Quãuis cm̃ aĩa adſtatiʒ
dũ exit de coꝛꝑe vel pᷣmiet᷑ in celo vel pu
niat᷑ in purgatoꝛio.vel dãnet᷑ in inferno
tñ nõ eſt cõpleta retributio nec finał ni/
ſi aĩa iteꝝ vniat᷑ coꝛꝑi.qꝛ ania nõ eſt hõ.
necq; coꝛpꝰ ẽ hõ. Et qꝛ iudiciũ vle⁊ re/

mana.ſeqᷣt᷑ ex nccitate ꝙ tota natura hu
mana dz reſurgere in coꝛꝑe ⁊ in aĩa.⁊ ꝙ

tributio final dʒ fieri in tota natura hu/

Alibet aĩa recuꝑabit ſuũ ꝓpꝛiũ coꝛpꝰ.et
ſic qlibet hõ qͥ eſt ꝑs hũane nature cõpa-
reat ĩ vltio⁊ finali iudicio.qð reſpicit to

ſunt hoĩes.vt ſic tota natura hũana cuʒ

PReſur /
rectio et
erũt ſik

nẽt in eternũ.ↄuenit ⁊ ncce eſt ꝙ natura

tã naturã ⁊ totã cõitatẽ hoĩm inqntum

oĩbo ꝑtibo ſuis cõpleta ſit ſił ⁊ nihil ei de

ficiat. Ergo ſil colligata ſũt iudiciũ vni

uerſale ⁊ reſurrectio moꝛtuoꝝ generalis
Et h̊ idẽ reqͥrit cõplemẽtuʒ vniuerſi qd
ↄſtat ex triba naturnꝭ vt dictũ ẽ. Ergo cũ
natura coꝛpał tm̃ natura ſpũal tm ma

cõpoſita ab vtriſq; etiã maneat in et᷑nũ
Et qꝛ in hũana natura fit q̃daʒ ſeꝑatio

iſtaꝝ duaꝝ naturaꝝ ꝑ moꝛteʒ. ſeqͥt᷑ ꝙ in

vłli ⁊ finali retributõe in q̃ oĩa ⁊ ſingula

coõplebunt᷑ tota hũana natura reintegra
bit᷑ tã in coꝛpꝑe q; in aĩa.ſʒ nõ in eodẽ ſta

tu.ſʒ ſᷣm exigentiã meritoꝝ ⁊ demerito/
rũ.qꝛ h reqͥrit oꝛdo vniuerſi· I git oꝛdo
⁊ cõplemẽtũ toti vniuerſi reqͥrit ꝙ fiat

reſurrectio bonoꝝ et maloꝝ hoĩm.quia

P gla⸗ 0 tio oim meritoꝝ et ð meritoꝝ.⁊ nihil ma
ex natura coꝛpꝑali ⁊ ſpũali.qꝛ tres ſũt na

neat ĩpunitũ ⁊ nihil irremuneratũ vſq; Aliiao
ad minimũ q̃drantẽ.Oꝛdo et cõplemẽ/
tũ vniuerſi etiã rerit ꝙ ſint tres nature
iã dicte.Ergo ex iſtis ↄcludit᷑ generalis

poſtq; aĩa manebit in eternũ.neceſſeẽ ꝙ Coꝛpa

coꝛpꝰ maneat in eternũ ſiue in bono ſiue reſurgůz2⸗ M
in malo.qꝛ vtrũq; eſt ad decoꝛẽ vniuer/ tiũ ĩ eter
ſi et pulcritudinẽ.qꝛ totũ erit ſᷣm iudici/ nũ mãe⸗/
um rectũ et iuſtũ in qͥbo cõſiſtit decoꝛ et bunt
pulcritudo vniuerſi. Uñ nõ poteſt eẽ ꝙ
ꝑs aliq̃ humane nature remaneat ĩ eter/
nũ et aliq̃ nõ.qꝛ eſt vna natura.et iõ de⸗ Adè
bet tota remanere vel nihil de ea. et ideo imntel
poſtq; aĩa remanet ꝑpetuo neceſſe ẽ etiã FFfin
ꝙ coꝛpꝰremaneat ꝑpetuo. Nec põt eſſe ctit e
ꝙ aliqᷓ anĩa recuꝑet coꝛpꝰ ſuũ ⁊ aliq̃ nõ. R won
qꝛ oꝛdo vniuerſi reqͥrit ꝙ tota hũana na AuAy

tura remaneat in eternũ in coꝛꝑe ⁊ ĩ aa.
Etiõ q;nis pueri nõ eſſent iudicabiles
qꝛ nihil fecerũt ex ꝓpꝛijs neq; meruerũt
neq; demeruerũt.ſʒ ex aliena culpa ↄtra ⸗ .
xerũt culpã q̃ ĩputat᷑ eis ſi nõ ſint bapti
ſati. attũ ꝓpt᷑ vniuerſi cõplem̃tũ neceſſe

„

erit eos reſurgere.qꝛ nõ ſolũ iudiciũvni

uer ſale reqͥrit reſurrectõeʒ oĩm hoĩm. ſʒ
etiã oꝛdo et cõplemẽtũ vniuerſi reqͥrit h

¶Itẽ etiã iã declaratũ eſt in capitulo de Allia rõ
lapſu.qꝙ hũana natura in pᷣmo ſtatu fu/
it facta ĩmoꝛtalis.ſed moꝛs intrauit p/

pter penaʒ et punitionẽ pᷣmi homĩs vt
declaratũ eſt.ita ꝙ ſi pᷣmꝰhomo nõ pec/ .

caſſet anĩa nunq; fuiſſet ſepata a coꝛꝑe.
ſed tot? homo in anĩa et coꝛꝑe finalit᷑fu/

iſſet remuneratꝰ in gloꝛia. et iõ intentio

dei erat ꝙ hũana natura ſimul in coꝛꝑe
⁊ in aĩa maneret in eternũ.Ergo cũ hu/
mana natura nõ obſtãte ꝙ moꝛs intra/

nerit ꝓpter peccatũ debet reciꝑe vltimã
mercedẽ ſᷣm merita vel demerita.ſeqtur
wꝓꝙ integrabit᷑ in coꝛꝑe ⁊ ĩ aĩa.qꝛ iſto mo/

do deus oꝛdĩauerat ꝙ in coꝛpe⁊ in ani-

ma eternaliter remuneraret᷑. Uñ poſtqᷓ;

deus ꝓpter peccatũ ade nõ deſtruxerat

bhumanã naturã.ſed fecit ipᷣaʒ multipli/
cari ⁊ creſcere vt patz. ſeqͥtur ꝙ ipᷣe vult
ð natura hũana fiat illð qð ipᷣe finalit
oꝛdinauit.⁊ eo mõ q̃ͥ oꝛdĩauit. Et idoeo

—
—S☛

o⸗
ſ
.

1
it

9

cxxv.

ꝓpter pmã oꝛdinatõez dei optet ꝙ tota
hũana natura ſi in coꝛꝑe ⁊ in aĩa recipi/

Alia rõ at ſuã vltimã mercedẽ.i¶ Pꝛexea cũ iam

declaratũ ſit ꝙ ẽ ncce ꝙ reſurrectio fiat.
ſʒ cũ nos videamꝰad ocłm ꝙ hoĩes mo
riunt᷑ ⁊ tũ ñ reſurgũt.qꝛ videmꝰ eoꝝ coꝛ
pa remãere ĩ terra.ſignũ ẽ ꝙ expectat᷑ re
ſurrectio general oĩm inſił.poſtq; om̃s

Alia rõ dñt reſurgere.vt iã declaratũ fuit.¶ Itẽ

vel nullꝰ reſurget vł oẽs reſurgẽt. Ergo
ſi aliqͥs iã reſurrexit.argum̃tũ ẽ ꝙ oẽs re
ſurgẽt. Sʒ iã ſurrexit xpᷣs verꝰhõ.qͥ fuit
vᷣe moꝛtuꝰ.ꝗᷓ etiã oẽs reſurgẽt.qꝛ reſurre

ctio debet᷑ hũane nature.nec ẽ ĩpoſſibile

Ea deʒ cũ iã ſeł factũẽ. Siẽ eĩ vnꝰ potuit reſur
vᷣtu te qᷓ gere.ita etiã oẽs ꝑ eãdẽ vᷣtutẽ qͥ ille reſur

xpᷣſ r̃ur rexit potert reſurgere. Quia ſurrexitxvs

rexit et q; fuit vᷣe moꝛtuꝰ⁊ viuit ĩ coꝛꝑe⁊ ĩ aia in
nos re/ eternũ.̊ certiſſimũ ẽ ⁊ nulli dubiũ.qꝛ ſi

ſurgẽ?

xpᷣs nõ ſurrexita moꝛtuis.ſʒ adhuc moꝛ

tuꝰ z. tũc qᷓro vñ venit xpᷣianitas tota q̃ᷓ

antea ñ erat.qᷓ tota fundat a xpᷣo.⁊ ĩ no
miĩe xpᷣi ẽ fundata q̃ etiã tota creditĩ xpᷣʒ
⁊ ĩ noĩe xpᷣi faẽ oĩa. Si eĩ xpᷣs adhuc eẽt
moꝛtuꝰ cũ fuerit ita crucifixꝰ ⁊ ab inimi
cis ſuis occiſus.⁊ fuerit ſũme pau p ni/
hil hũs in ̊ mũdo.q̃ro qͥs hoĩm auſus
fuiſſet pᷣdicare ipᷣm pꝰmoꝛtẽ ſuã.q̃ro qͥs
vp̃dicaſſʒ ipᷣm ꝑ totũ mũdũ cũ tãta foꝛti/
tudĩe qͥs fuiſſet ita ſtultꝰ:?Ergo cũ vide/
mꝰipᷣaʒ xp̃ᷣianitatẽ ſic fundatã ſic oꝛdia/
tã ⁊ regulatã.⁊ ſibi totalit᷑ obediẽtẽ.⁊ qꝛ

ſcimꝰipᷣm vᷣe fuiſſe moꝛtuũ ⁊ ſepultuʒ.ſi

oↄpemꝰoĩa q̃ ſũt ſecuta pꝰmoꝛtẽ ad ipᷣaʒ

moꝛtẽ impoſſibile eẽt ꝙ ipᷣe adhuc eſſet

moꝛtuꝰ. qꝛ niſi ipᷣemet feciſſʒ oĩa illa qᷓ ſe

cuta ſt᷑ pꝰmoꝛtẽ ſuã nullꝰaliꝰ feciſſʒ. Di
em̃ granũ frumẽti qð ponit᷑ ⁊ ſepelit᷑ in
terra totalit᷑ moꝛiat᷑ ⁊ nõ reuiuiſcat.tunc
nihil ampliꝰẽ de eo ſupꝑ terrã nec ſe mlti
plicat. Si aũt fuerit młtiplicatũ ſignũ
fnit ꝙ granũ reuixit⁊ viuificatũ eſt. Ita
ſiłer poſtq; e moꝛtuꝰ fuit xpᷣs ⁊ ſepultꝰ.
ſi nõ reuixit iteꝝ nec ĩ eo fuit virtꝰ ꝑ quã
reſurrexit.ſeqͥt᷑ ꝙ nulla młtiplicatio ſecu
ta fuiſſet pꝰmoꝛtẽ ſuã. Sʒ cũ ad oculuʒ

videamꝰ xpᷣm fuiſſe młtiplicatũ ĩ infini

tũ pꝰ moꝛtẽ ſuã ⁊ ↄuertiſſe młtos hoĩes
totalit᷑ pꝰ moꝛtẽ ad ſeipᷣm ⁊ ad ſuã fidẽ ?z
amoꝛẽ.⁊ ad moꝛiẽdũ ꝙ eo.ſeqͥt᷑ vᷣiſſime

De finali iudicio

um in vniuerſo.

q ipᷣe iteruʒ reuixit ⁊ a moꝛtuis ſurrexit.
Et h̊ nõ potuit fieri. niſi ĩ eo fuiſſʒ virtꝰ

aliqᷓ ſʒ nõ hũana.qꝛ coꝛpꝰ ñ potuit ſeipᷣʒ
facere viuere.nec aĩa potuit ſuſcitare coꝛcs·
pus ſuũ. &ᷓ ſeqͥt q; ibi erat vᷣtus dei qᷓ feẽ Tlirtus
B. virtꝰ diuja ſuſcitauit xpʒʒ a moꝛtuis dei ſuſci
gſeqͥt ꝙ deitas erat cũ coꝛꝑe. Sic ergo tauit
poſtq; de facto xpᷣs ſurrexit a moꝛtuis.ſe xpᷣm
quit᷑ ꝙ oẽs hoĩes reſurgẽt eadẽ vᷣtute et

poliẽtia ꝑ quã ipᷣe reſurrexit a moꝛtuis.

ſz nõ in codẽ ſtatu.qꝛ mẽbꝛa ſua⁊ xpiani
fideles reſurgẽt ei ſiles gloꝛificati ĩ coꝛ/
poꝛe.⁊ oẽs alij qͥ fuerũt xpᷣo ↄtrarij reſur
gent ei diſſikes. qre ſeqtur ꝙ reſurrectio
erit general.cuʒ cã ⁊ rõ q̃re reſurrectio
fieri debeat maneat añq; hoĩes moꝛian
tur qᷓntũ ad coꝛpꝰ.ſeòͥt᷑ ꝙ deꝰ ad quẽ pꝑti
net facere ibdam reſurrectionẽ coꝛpoꝝ.fa
ciet eã loco ⁊ tꝑe ↄgruis ⁊ oꝑtunis. Iñn
virtꝰ⁊ cã reſurrectõis ex ꝑte nature hũa
ne eſt meritũ vel demeritũ homis qð fa
ctũ eſt ꝑ aĩam ſil cũ coꝛꝑe.⁊ etiã cõple-
mentũ vniuerſi.⁊ iõ licet hõ moꝛiat᷑.tũ
ſp meritũ vel demeritũ manet.⁊ ſic ſp re
manet cã reſurrectiõis. Et iõ neceſſaria
eſt reſurrectio coꝛpoꝝ.qꝛ als eſſet vacu/
¶ Argum̃tũ ꝙ poſſibile ẽ ꝙ de terra ite
rũ foꝛment᷑ eqdẽ coꝛꝑa q̊ pus erant.

—

Citulus ccxxxvrxr.
(a) od aũt de terra iterũ foꝛmari

poſſint illa eadẽ coꝛꝑa ꝗᷓ pᷣus e/
rant ⁊ ſil.ᷣ iã pᷣt manifeſtari x il
la ꝗᷓ iã facta ſũt.Certũ ẽ eĩ ꝙ de creauit
in pncipio ĩnumerabiles ſpẽs creatura/
rũ de vna⁊ eadẽ tra.qꝛ oẽs ſpẽs herbaz
arboꝝ ⁊ aĩaliũ ⁊ coꝛpa hoĩm foꝛmata ſr
ab vna ⁊ eadẽ terra. Si &̊ potuit hᷣ fieri.

ꝗre nõ poterit fieri vt de eadẽterra ſeu ðᷣ

eiſdẽ pulueribo exqͥb cõpoſitũ erat qli
bet coꝛpꝰhumanũ.iteꝝ fiat idẽ coꝛpus.
ita ꝙ qdᷣlibet coꝛpus fiat deſuis ꝓpꝛijs
pnulueribo in qͥb reſolutũ fuit.⁊ hoc per
potentiã ⁊ virtutẽ ⁊ voluntatẽ dei.maxi
me qꝛ iuſticia dei h requirit? Ita eĩ poſſi
bile ẽ ꝙ coꝛpꝰhũanũ fiat de ſuis ꝓpꝛjs
pulueribo ſicut fuit poſſibile ꝙ fiebat de
terra qñ nõ erat. Et ſi fuit poſſibile tot
coꝛꝑa hoĩm foꝛmari qñ nõ erãt.qre non
pñjt eadeʒ coꝛꝑa refoꝛmari ꝑ manũ dei:

2
Si em̃ fieri potuit ꝙ aliqᷓ coꝛpa eẽnt in/
coꝛruptibilia ſicut ſunt coꝛꝑa celeſtia.qᷓ

re fieri nõ poterit vt coꝛꝑa hoĩm fierent
incoꝛruptibilia ꝑ manũ dei: Si em̃ deꝰ

fecit mũdũ ⁊ hoĩeʒ qñ nõ erãt ex ſola ſua
bonitgate.⁊ ex ſolo bñplacito ſuo. q̃re eti/

am nõ refoꝛmabit coꝛꝑa hũana iteꝝ iu/

ſticia reqᷣrente. ⁊ meritj ⁊ demeritꝭ Hreqᷣ/
rẽtibo ⁊ clamãtibo.⁊ oꝛdine vniuerſi ̊ re

—

noꝛis ⁊ ↄueniẽtie dei.

ne nature.qꝛ ita ↄuenit ei.ſʒ nũc oſtẽdet᷑

q̃rente: Ergo videt᷑ ꝙ ipoſſibile ẽ n de⸗
us faciat reſurrectõeʒ generalẽ coꝛpoꝛũ
oĩm hoĩm poſtq; iuſticia merita ⁊ deme
rita h̊ poſtulãt ⁊ reqͥrũt.⁊ ſiĩr cõplemen
tũ vnluerſi h reqͥrit.⁊ etiã qꝛ ipe nõ pᷣtne
gareſibijpᷣi qʒ; ſibi ↄuenit qͥn h̊ faciat.
Do iudiciũ vniuerſale cũ conditõib⸗
oñditur de nccitate eſſe futuꝝ ex ꝑte ho⸗

——

—

Titulus.cccxxvi.

Eclaratũ eſt aũt ꝙ vninerſale iu
diciũ cũ reſurrectõeę vli eſt ven/
tuꝝ in vniuerſo.⁊ G̊ ex ꝑte hũa/

p idẽ ex ꝑte honoꝛis dei ꝙ de nccitate fi
ct. Uñ ncce eſt ꝙ iudiciũ retributõis fi/

At ſiue ĩ generali ſiue ĩ ſpeciali vel ĩ pticu

lari.⁊ hecẽ radix.Quia em̃ de ex ſuo be
neplacito nullo reqͥrente fecit huanã na

turã cũ nõ eẽt. multo magꝭ faciet debitã

retributõzʒ. ⁊ B qꝛ merita ⁊ demerita h̊ re
qrunt.⁊ totũ vniuerſũ clamat.Et iõ q̃ſi

coactꝰ⁊ reqͥſit deꝰoꝑtet q; faciat iudici

um retributiõis. vt ſic tribuat vnicuiq;
að ſuũ eſt ⁊ debet᷑ ei.⁊ cõpleto iudicio ta
lis retributio maneat in eternũ. Et hoc

nullꝰp̃t facere niſi deꝰ.qꝛ nullłꝰpᷣt coꝛrñ/
dere meritis ⁊ demeritis.nec pᷣt cozſcere
quõ merita ⁊ demerita debeãt iudicari.
cũ ipᷣe ſoł?ſit ſcrutatoꝛ coꝛdiũ.⁊ etiã non

5t aliqs index retribuere in eternũ oĩb⸗
onis ⁊ mal. qꝛ null? eſt ab et᷑no. nec hʒ

vñ niſi ſol?deꝰ.Et qm̃ iudiciũ final re

Que o⸗/

pat᷑ de
ab extra
facit ad
honoꝛez
ſuum

tributõis ẽ opꝰ ſoliꝰ dei extra ſe.vt iã de⸗
claratũ ẽ ĩ capitlo de honoꝛedei. ⁊ qe qc
q̃ͥd oꝑat᷑ deꝰextra ſe oꝑat᷑ ad honoꝛẽ ſuũ
⁊ ad laudẽ ⁊ ad glłiam ſuã.⁊ qꝛ indiciuzʒ

finalł retributiõis eſt vltimũ opꝰdei cir/
ca hũanã naturã.qꝛ ibi fit totũ cõplemẽ
tum. iõ optʒ ꝙ in ſuo vltio opedeꝰ opet
maniteſtado honoꝛẽ ſue ptãtis ſue ſapi/

iudicio fiãt maniteſtiſſi

entie ⁊ ſue iuſticie. Uñ dare vnicuiq; qʒ

ſuũ ẽ.eſt maxie potẽtie ⁊ maxie ſapie.⁊ ẽ

maxie iuſticie. ⁊ iõ ncce eſt ꝙ veniat ad

tatũ honoꝛẽ ⁊ laudẽ ⁊ glłiam ſue ptãtis
ſue ſapie ⁊ ſue iuſticie.ꝙ nõ poſſit eẽ ma⸗
ioꝛ.⁊ iõ oꝑtet ꝙ in tali oꝑe iudiciali ma⸗
nifeſtet᷑ ĩ ſũmo ſua ſapia.⁊ ſua maieſtas
⁊ iuſticia ac rectitudo veritatꝭ. Hoc aũt
nõ fieret ſi de alibet hoĩe fieret iudiccium
ꝑticulare ⁊ ſecretũ.⁊ iõ ncc̃e eſt ꝙ de fa/
ciat vltimũ iudiciũ final retributõis co
rã oĩ creatura qᷓ̃ pt cogᷣſcere ⁊ iudicarevt
oĩs creatura teſtet᷑ ⁊ coòſcat ſuũ iudiciũ
eſſe rectiſſimũ ⁊ iuſtiſſimũ ⁊ recte eũ iu/
dicare.Et iõ ncceẽ ꝙ fiat vniuerſale iiꝝl
diciũ in q̊ pᷣncipalit᷑ oĩs creatura rõnak
interſit ⁊ videat ⁊ clariſſime cogãſcat iundſi

ci dei eſſe veriſſimũ ⁊ iuſtiſſimũ.Etqꝛ

iſtud iudiciũ dʒ eſſe honoꝛabiliſſimũ et

pfectiſſimũ.ita ꝙ ei nihil deficiat de his
q̃ ꝑtinẽt ad iudiciũ.iõ optebit ꝙ in iſto In iudi
ime declaratões cio dcla
oĩm meritoꝝ ⁊ demeritoꝝ. ⁊ eriã ferant᷑ rabũtur
ſentẽtie irreuocabiles ſᷣm exigetiã meri/ oĩg meri
toꝝ ⁊ demeritoꝝ.⁊ finalit᷑ fiat iuſtiſſime ta⁊ ðᷣme
retributões pᷣmioꝝ ⁊ ſtipẽdioꝝ.qꝛ iudi/ rita

ciũ finale reqᷣrit iſtud. vt in declaratõib⸗

meritoꝝ manifeſtet᷑ rectitudo veritatis.
7 ĩ ſentẽtijs irreuocabilibo mãifeſtet᷑ au
ctoꝛitas ⁊ ſũmitas ptãtis ⁊ maieſtatꝭ.et
in retributõibo pᷣmioꝝ ⁊ ſtipẽdioꝝ mani
feſtet᷑ plenitudo ſue iuſticie ⁊ bonitatis.
Et qꝛ radix retributõis ⁊ remuneratõis

eſt intẽtio occlłta cuiuſlibʒ ĩ coꝛde.⁊ jm
talẽ intẽtõeʒ dʒ fieri iundiciũ ⁊ remunera

tio.iõ vt fiat aꝑtiſſima ⁊ lucidiſſima de
claratio meritoꝝ ⁊ demeritoꝛũncceẽ
coꝛda ⁊ intẽtões ⁊ cogitatões ⁊ ↄſilia ie
creta coꝛdiũ clariſſime manifeſtent᷑ ⁊ vi
deant᷑ ⁊ cogſcãt᷑ ab oĩib.⁊ iõ ncceẽ cö⸗
ſcia ſecreta cuiuſlibet nõ ſolũ ſibimet ſit
manifeſta.ĩmo alijs etiã. Et ſic oꝑtebit Cãſilia
ꝙ liðᷣ vniuſcniuſq; ↄſcie apiat ⁊ oĩa me coꝛdiuzʒ
rita 2 demerita i qlibʒ ↄſcia aptiſſimeet ⁊ſciaꝝ

clariſſime co&ſcãt.Et ſic ncce erit ꝙ oĩa oſbo ma
facta⁊ oꝑa cuiuſlibʒ ſcpᷣta ſint ĩ ↄſcia.vt nifeſta⸗
ſic qlibʒ coòſcat tãta certitudĩe tãta vi- bun
tate oĩa oꝑa⁊ facta tã ꝓpᷣa q;ᷓ alioꝝ ꝙ nõ .
poſſit eẽ maioꝛ certitudo. Et iõ qꝛ nibil

mag certũ cuilibz q; ei ꝓpa ↄſcia quia

OHe
tor⸗
mor
inu
do

ise⸗
kant
cri
ktüſ
ei
ik
gii
ie
fric
uls
nlo Fir
ics dodn
mi kin
inen dine
finemi
rinc i
ͤ
is⸗
in⸗
ine
nti

1

.

um
1de
ig
lul⸗
ͦ
g⸗
rr A

Nmn

et
0g o
n nich⸗

.

,buu

. l e ð Mc

cccxxviij.

—

nihil ẽ ei mag pñ̃s.iõ optebit q ĩ ↄſcia
relucebunt oia oꝑa ⁊ facta et intentões.

vt ſic fiat aꝑtiſſima declaratio oĩm me⸗/b

ritoꝝ ⁊ demeritoꝝ.vt ſic om̃es iudicẽt ⁊

clariſſime cogaſcant veritatẽ ⁊ eq tateʒ ac

rectitudinẽ iudicioꝝ dei.vt ſic vnuſqᷣſq;
Pfecte ſciat ⁊ cosſcat ꝙ ipᷣe ſit iuſte remu
nerat?ßm ſua merita vel demerita.⁊ ñ ſo

lũ de ſeipo ſʒ de cunq; alio. Et qm̃ iu /
ſto iudicio oꝑtebit ꝙ ferat᷑ ſentẽtia final

Tm̃ e/
rüt due
ſentẽtie

iuxta exigentiã meritoꝝ ⁊ demeritoꝝ.et
qꝛ nõ pñjt eſſe ibi niſi due ꝑtes.ſcʒ bono
rũ ⁊ maloꝝ.iõ ncce eſt ꝙ ibi ſint due ſen
tẽtie.vna ꝓ bonis.et alia ꝓ malis.Et qꝛ

iſtud iudiciũ fiet ad honoꝛẽ ⁊ gliam po ⸗

teſtatis et maieſtatꝭ dei.iõ oꝑtebit ꝙ fiat
cũ tãta ſolẽnitate ⁊ magnificẽtia ꝙ non
poſſit cogitari maioꝛ.Et qꝛ honoꝛ ptã/
tis eſt ꝙ timeat᷑ ab oĩb.et maxime ptãs
iudiciaria q̃ de ſe ĩpoꝛtat terroꝛẽ et timo
rẽ.iõ oꝑtebit ꝙ oñdat in iundicio vniuer
ſali et finali tantã ptãtẽ ⁊ tãtã maieſtatẽ

qᷓ; nõ poſſit maioꝛ et potẽtioꝛ manifeſta-

ri.Et iõ ncce erit ꝙ ĩ ilo iudicio fiãt oĩa

illa q̃ pñt facere ptãtẽ illã timeri.qꝛ de ꝰẽꝓ

ſũme timẽdꝰet maxiĩe tãq; iudex.et ideo

opꝑtebit ꝙ in ipᷣo iudicio appareat vt ſũ/

me timẽdꝰtanq; iudex.vt ſic oĩs creatu/

Maxiĩ
troꝛ ⁊ ti
moꝛ erit
in iudi/
cio

ra in ſũmo timeat eũ tanq; iudicẽ.qꝛ iu/
dex inqntũ iudex dʒ timeri.et iõ ſũmus
iudex ſũme timeri dʒ.et maxie qũ pñtia
liter iudicat.et iõ tale iundiciũ maxime ti
mendũ ẽ et ſũme terribile.qꝛ tale iudici/
um fiet vt fieri dʒ. et nihil poterit defice/
re de his q̃ ꝑtinẽt ad iudiciũ.iõ oꝑtebit
ꝙ in iudicio tãti iudicꝭ ſit tant terroꝛ et
tremoꝛ vt nõ poſſit eẽ maioꝛ. et H etia re⸗
qrit cõtempt
pſerunt et emãdata.et nõ timuerũt de/
um offendere.vt ſcʒ tũc in ſũmo timeãt
ipᷣm tãq; iudicẽ. Etiõ om̃s culpabiles
tãtuʒ tũc timebũt ꝙ nõ poſſit excogita/
ri.ſʒ boni qͥ ipᷣm timuerũt offendere.et
ſunt ſine culpa.iõ qᷓ;uis ipᷣm timeãt tũc.

ꝓpt᷑ timoꝛẽ tunc nõ affligent᷑.qꝛ ſecu/
ri erũt de liberatõe.Sic & ↄſiderädo ho⸗/

noꝛẽ dei ⁊ opꝰiudicij finale.pot᷑imꝰcõſi
derare oẽs cõditões q̃ poterũt eſſe ĩ illo
vltimo iudicio.et applicare ad glłiaʒ lau
dẽ ⁊ honoꝛẽ maieſtatꝭ diuĩe.qꝛ iſtud erit

De finali iudicio

maloꝝ bhoĩm qͥ deũ ↄtem

vltĩuz opꝰði.⁊ iõ puriſſimũ honoꝛabili
ſimũ.excellẽtiſſimũ⁊ ſolẽniſſimũ.⁊ ſũme
magficũ ſuꝑ oĩa oꝑa q fieri pñt. maxie
qꝛ iudiciũ de ſe ĩpoꝛtat honoꝛẽ. ⁊ de ſua
ꝓpa nata ſuꝑ oĩa opa ꝑtinet ad honoꝛẽ
Et qꝛ ðᷣo noaxie ↄuẽit honoꝛ laus⁊ głia
iõ ꝑ ↄñs ſibi maxĩe ↄucnit facere iudi/
ciũ.qꝛ eſt opꝰ honoꝛis.Et ſic honoꝛ dei
de nccitate ↄcludit iudiciũ vniuerſale eẽ
vẽtuꝝ.⁊ ↄcludit oẽs ↄditões ipᷣꝰ iudicij
S auctoꝛitas intfallibił libꝛi ſcoture
ſen libei dei ctiã diẽ indiciuz vniuerſale
eſſe fſutuꝝ cui ĩ ſummo ẽ credendum.
Titulus cccxxvij.
Tqm̃ iã declaratu fuit ꝙ duo
Ar ſt᷑ libꝛi.ſcʒ liber nat᷑e ⁊ liber ſcri/
pture. ⁊ vterq; eſt dei ⁊ ambo cõ
coꝛdãt.iõ qꝛ iã ꝓbatũ eſt ꝙ liber ſcpture
ſcz biblia.eſt liber dei.⁊ ꝙ ei eſt ſũme cre
dendũ⁊ ſimpłxr eo ĩ ea ſunt vᷣbba dei.iõ
qꝛ liber ſcpture in vtroq; teſtamẽto dicit
⁊ affirmat iudiciũ vniuerſale eẽ futuꝝ.⁊?
dicit foꝛmã ⁊ modũ qlit᷑ fiet.qͥs erit iu/
dex vniuerſal oĩm. qm̃ nouũ teſtamẽtũ
dicit ⁊ affirmat ihm xpᷣm qͥ eſt deꝰ ⁊ hõ.
⁊ verꝰfiliꝰdeci.vt iã declaratũ eſt.ꝙ ẽ ve
rus iudex vlis oĩm. Nã ipᷣe loqͥtur de ſe Joh.v
ipᷣo dicẽs.pr̃ dedit filio iudiciũ facere.⁊
dedit ptãtẽ oĩs carnis qꝛ filiꝰ hoĩs cẽ.ita
diẽ ſe vẽtuxꝝ.⁊ ipᷣe reſuſcitabit moꝛtuoſa
reddet vnicuiq; ſ̃ m oꝑa ſua ſiue bona ſi
ue mala. Sic tã ex autoꝛitate libꝛi cre⸗
gturaꝝ qͥ nõ mẽtit᷑.qᷓ; ex auctoꝛitate ſcri/
pturaꝝ q̃ ẽ auctoꝛitas ĩfallibil dei.q̃ cer
tioꝛ exiſtit oĩ re ⁊ oĩ rõne.ↄcludit᷑ iudici/
um vle abſq; aliq̊ dubio eẽ ventuꝝ cum
reſurrectõe vlłi oĩm hoĩm.
¶ De com ꝑatõe illi diei ad om̃s alios
dies pᷣcedẽtes. ¶ Titulus.cccxxviij.

Tam̃ dies iudicij erit vltia di⸗/
es.⁊ finis oĩm dieꝝ pᷣcedẽtiũ. eet
n illa die oĩa oꝑa ⁊ facta dieꝝ b5·

cedẽtiũ ab initio mũdi cõgregabunt᷑ et
apparebũt inſił ⁊ ſuã mercedẽ recipiẽt.
iõ illa dies cõpat᷑ ad alios dies pᷣcedẽteſ
ſicut vniuerſale ad ꝑticulare.ſicut totu,3ͦ
ad partes.quia illa dies iudicij erit vni
uerſalis dies.⁊ continebit in ſe om̃es ali
os dies pᷣcedẽtes in virtute.quia ommes
ſunt ꝑtes eiꝰ.⁊ oẽs dies nõ erũt niſi dieſ

Oẽs di

es möi

ſũt ꝑtes

vltime
diei

vna.qꝛ oĩa opa facta a pncipio mũdi in

oĩb dieb pᷣcedẽtibo.vſq; ad illũ diẽ con

gregabunkt᷑ in illo die ⁊ ſil erũt ⁊ appare/
bunt ⁊ diſcutient᷑ ⁊ iudicabunt᷑ ⁊ pᷣmia/
bunt᷑ lad bonũ vład malũ.⁊ qcqͥd diui
ſim factũ eſt in alijs dieb otb totũ erit

ſil in illa die . Et iõ illa dies iudicij ſola
erit maioꝛ qᷓ; oẽs alij dies pᷣcedẽtes.⁊ va

lebit tãtũ ſic alij dieſ.qꝛ oĩa oꝑa alioꝝ di
erũ erũt ĩ illa die.⁊ etiã qꝛ de tãtũ vł płꝰ

opabit᷑ in illa die.qᷓ; in alijs diebꝰ pᷣcedẽ
tibo.qꝛ ſil reſuſcitabit ⁊ reficiet in illa die
oẽs hoĩes q̊s diuiſim in alijs diebo pᷣce/
dẽtib a pᷣncipio mũdi fecit.⁊ faciet eos
ĩmoꝛtales qᷓntũ ad coꝛpꝰ.licʒ nõ ĩ eodeʒ
ſtatu.ſʒ ſᷣm merita ⁊ demerita.Et iõ illa
dies erit ſoliꝰdei.qꝛ ſolꝰdeꝰ opꝑabit᷑ in il/

la die. ⁊ hoĩes nihil oꝑabunt᷑.qꝛ alij dieſ

pᷣcedẽtes fuerũt dies hoĩm. qꝛ dati erãt

hoib ad oꝑandũ. qꝛ in illa die fiet vlti /

Vltĩa
dieſ erit
dieſ dñi

De ne /
ceſſe oñ
det ma/
ieſtatem
ſuam

mũ opꝰdei.⁊ oẽs creature ceſſabũt oꝑa/
ri. Ecce & diuiſionẽ dieꝝ.qꝛvltima dies

erit dies dñi.⁊ oẽs alij dies erãt dies ho-
minũ ⁊ ̊ ꝓpt᷑ oꝑa.Et qꝛ illa dies erit di
es dñi.iõ erit maxĩia ⁊ nobiliſſima dies.
Et etiã qꝛ illa dies eſt ſoliꝰdei ſiẽ alij di/
es fuerũt hoĩm.iõ ſicẽ̃ hoĩes vſq; ad illũ
diẽ oꝑpabunt᷑ ⁊ ampliꝰ nihil oꝑabunt᷑.ſʒ

ſolũ oꝑis ſui ⁊ laboꝛis mercedẽ accipiẽt

ita etia poſt illũ diẽ de nihil oꝑabit᷑ am

pliꝰ. qꝛ illa erit ſua ⁊ iõ ncc̃eẽ ꝙ oĩa oꝑa

ſua ↄſũmenkt᷑ in illa die Et iõ ncce erit ꝙ;

in illa die de' oñdat oꝑa ſue ptãtis ⁊ ſa/
piẽtie.iuſticie ⁊ bonitatꝭ ĩ ſũmo.qꝛ nihil

ampliꝰoꝑabit᷑.⁊ iõ oꝑtebit qꝙ tũc in illa
die oꝑet᷑ tãtũ qᷓntũ fieri poterit ad laudẽ
guan ⁊ honoꝛẽ ſue ſũme ptãtis ⁊ maie/
at ⁊ ſue ſũme iuſticie ⁊ ſue ſũme ſapiĩe.
Et ſic ĩ illa die ncce erit ꝙ de oñdat głiã
ſuam ⁊ magnificẽtiã maieſtatꝭ ſue ĩ oꝑi/
bus ſuis.⁊ oñdat ſe eẽ dũm ⁊ iudicẽ om
niũ.Et qꝛ illa dies erit ſola ðᷣi ⁊ oĩa oꝑpa
eiꝰ claud ent᷑ in illa die ſic oꝑa hoĩm clau

ſa fuerũt in alijs diebo.ex eo oꝑtet ꝙ opa

illiꝰ diei ſint ſũmi timoꝛis ⁊ amoꝛis.ſũ/
mi amoꝛis ad electos.ſũmi timoꝛis ad
repꝛobos.Et ſic dies illa erit finis⁊ ꝑfe
ctio ⁊ cõplementũ oĩm dieꝝ.⁊ iõ oẽs di

es reſpiciũt ⁊ currũt ad illũ dieʒ tãq; ad

ſuũ cõplemẽtũ ⁊ finẽ oĩm dieꝝ.qꝛ om̃s

dies reſpiciũt mercedẽ ⁊ retributõeʒ ſu
am in illa die. Et etiã illa dies eſt cã oĩm UVltia
dieꝝ alioꝝ.⁊ oẽs alij dies cẽnt fruſtra et dies eſt
vacui ſi nõ veniret illa dies.⁊ iõ oẽs dieſ cã oĩm
expectãt q̃ſi naturalit᷑ illũ diẽ.Et ſic gra/dieꝝ

ue naturalit᷑ deſiderat centrũ ⁊ oẽs ptes

terre.ita oẽs dies tẽdũt ad vnũ vltimuʒ
diẽ qͥ eſt dies iudicij ⁊ erit oĩm dieꝝ finiſ
⁊ ↄſũmatio ⁊ dies retributõis ⁊ qͥetꝭ ad
quẽ oẽs facti ſunt. Siẽ g̊ opꝰdei erit cõ/
plemẽtũ oĩm opeꝝ hoĩm. ita illa dies e/
rit cõplementũ dieꝝ hoĩm.
¶ De memoꝛia illiꝰdiei. Ti. ccxxir.
am̃ oĩa opa oĩm diexꝝ reſpicoi
unt opus illidiei ⁊ diẽ illũ expe⸗
ctant.qꝛ ncce eſt ꝙ; oĩa opa pᷣce/
dentiũ dieꝝ ↄiũgant᷑ cũ oꝑe illi diei ſiẽ
toꝛpꝰcũ aĩa ⁊ materia cũ foꝛma.qꝛ oꝑa
dieꝝ pᷣcedẽtiũ dicũt᷑ oꝑa meriti ⁊ deme/
riti.⁊ opꝰilliꝰdiei ẽ opꝰretributõis⁊ pie
mij ac appꝛobatõis ⁊ repꝛobatõis.⁊ qꝛ
de nccitate oꝑa oĩm dieꝝ appebũt ĩ illa
die.qꝛ alit᷑ eẽnt vacuavt ſcʒ iudicẽt᷑ ⁊ diſ
cutiãt᷑.⁊ vt recipiãt mercedẽ ſuã eis vue .

nientẽ.iõ mẽoꝛia illiꝰ diei dʒ eſſe ↄtinua Dies iu

oĩb boĩbo qͥ dñt oꝑari.⁊ ſunt oꝑatoꝛes dicij ſit
oĩm oꝑm q̃ᷓ in illa die apꝑebũt.qꝛ illa di ſꝑ ĩ me/
es erit ꝓpt᷑ oꝑa hoĩm ad dãdũ cõplemẽ moꝛia
tũ eis.Et iõ cũ opꝰ cuiuſſibʒ reſpic opꝰ
illiꝰdiei.dʒ illa dies ↄtinueeẽ in mẽoꝛia
in oꝑe cuiuſlibet diei.Uñ cũ hõ ſit liber
ad oꝑandũ bonũ vel malũ ⁊ nõ oꝑet᷑ ex
nccitate ⁊ mag inclinat᷑ ad malũ q; ad
bonũ.nccaria ẽ in eo ↄtinua mẽoꝛia illiꝰ
diei vt exercitet᷑ vſq; ad vltimũ de potẽ/
tia ad oꝑandũ bonũ ⁊ ad fugiẽdũ maluüul
vt ſitptinua mẽoꝛia illiꝰdiei expellat lb
ceo oẽm negligẽtiã.⁊ generet ĩ eo maxĩaʒ
diligẽtiã. Et ſic mẽoꝛia illi diei ẽ ſtimu/
l?pungẽs ⁊ ſtimulãs hoĩeʒ ad bñ oꝑan/
dũ.Vbi ãt nõ ẽ mẽoꝛia illiꝰ diei ibi ñ pᷣt
eẽ bonũ opꝰſiue bõa intẽtio.qꝛvnuſqͥſq;
oꝑat᷑ ppt᷑ finẽ ⁊ retributõʒ. Oĩs enĩ arti
fex cũ cogitat ꝙ oꝑaſue arꝭ veniẽt ad iu
diciũ ⁊ examẽ alioꝝ.tũc opabit᷑ melioꝛi Dies iu
mõ qͥ pᷣt ſic hõ cogitãs illuʒ diẽ in oĩa dicij eſt
oꝑa ſua iudicabũt᷑ ⁊ examĩabũt᷑oꝑabit᷑ ſtimuꝰ
melioꝛi mõ q̊ potit.alit᷑ erit piger: negli bonoꝝ
gẽs. Nã oꝑa eiꝰ nõ examinabũut᷑ ab aliqᷣ
qui pᷣt errare.ſʒ a ſummo iudice qui ſcit

.

e/
m dirn
nb a
Ldihie
mi NH
i
ig

Gis/

,dt
gi

on dee

. . . „
H* *
— s ꝑK4ꝛkzazſPE —
. .

„

W SHZß

definali indicio

cogitatões hoĩm. ⁊ qͥ nõ pᷣt in aliq̊ͥ nũe/
ro errare. Et ſic memoꝛia ill diei ẽ ma⸗/
xime influẽtie:ꝛ maxie vᷣtutꝭ ad bñ opan
dũ.⁊ ſᷣm ꝙ erit maioꝛ vel minoꝛ memo/
ria.pᷣm G̊ pł?vel minꝰinfluit.ſi aũt nulla
memoꝛia.nibhil influet.⁊ ſic nullũ opus
erit bonũ ¶ Itẽ illa dies etiã dz eẽ ↄtinna
in memoꝛia. qꝛ erit maxĩa ⁊ ſolẽniſſima
inter oẽs dies/⁊ erit dies dñi pura.⁊ iõ
eſt digna hr̃i in memoꝛia.alit᷑ ẽ maximꝰ
ↄtemptꝰ dei.ſi hõ nõ habuerit in ↄtinua
memoꝛia diẽ ſuuʒ ⁊ de illo ſũmo oꝑe qð
faciet in illa die circa hũanũ genꝰ. Sic
ergo ꝓpt᷑ maximã vtilitatẽ ⁊ ad fugien/
dũ ↄtemptũ dei.maxĩeẽ neceſſaria me/
moꝛia ↄtinua illiꝰdiei. Sũt ãt tres dies
pᷣncipales q̊s hõ dʒ hr̃eĩ mẽoꝛia ↄtinua
ſcʒ dies ſue natiuitatꝭ.ſue moꝛtis.⁊ dies
iudicij. Dies natiuitatꝭ ẽ pncipiũ.dies
moꝛiꝭ mediũ.⁊ dies iudicij ẽ finis. Iſti

tres dies claudũt oẽm hoĩem.⁊ hñt ſe p

poꝛtionabilit᷑.qꝛ añq; ſint iſti dies ſunt
incertiſſimi. ⁊ nemo ſcit nec ẽ certꝰde eis
anq; ſint.nullꝰ ẽ cert de natiuitate añq;

ſit natꝰ Itẽ ſicut nihil cert moꝛte. ita ni
hil certůdz eẽ iudicio.⁊ nihil incert qᷓ

hoꝛa eius.
¶ De finali executõe iudicij. ⁊ generali
ſepatõe bonoꝝ ⁊ maloꝝ.
cto aũt ⁊ cõpleto iudicio vni
uerſali.tũc neceſſe ẽ ꝙ fiant due
õgregatões.⁊ due ſocietates ð

—

natnra hũana.⁊ ꝙ oẽs boni faciãt vnaz

ſocietatẽ. ⁊ oẽs mali faciãt aliã ſocietatẽ
⁊ ſic erũt due ſocietates oppoſite adiui/
cẽ.Et qꝛ etiã natura angelica iaʒ a pᷣnci/
pio mũdi fuit diuiſa in duas ſocictates
oppoſitas vt declaratũ eſt.⁊ qꝛ pᷣmꝰ an/
gelꝰqͥ cecidit de celo.eſt caput oim malo

rũ angeloꝝ qͥ ſũt mẽbꝛa ei.⁊ ſiliter mali

hoĩes ſunt incoꝛpati dyabolo ⁊ ſũt mẽ/
bꝛa eiꝰ vt declaratũ eſt.qꝛ oẽs hoĩes qͥ ñ
ſunt mẽbꝛa xpᷣi.ſũt de neceſſitate mẽbꝛa
dyaboli.⁊ iõ ſił ⁊ ſeł taʒ ſocietas maloꝝ
angeloꝝ qᷓ; maloꝝ hoĩm deſcẽdit ad lo/
cũ ſibi ꝓpꝛiũ ⁊ ↄueniẽtẽ.ſcʒ ad centrum
terre.vbi eſt infernꝰ.vt in eternũ puniãt
⁊ toꝛmẽtent᷑. Inq̃ ſocietate pᷣmꝰ angelꝰ
erit caput ⁊ pꝛinceps.Et ſic malihoĩes

tã in coꝛꝑe q;ᷓ in aĩa punient᷑ eternaliter.
vt iã declaratũ eſt ĩ capitulo de triſticia

ad plenũ.⁊ ſic tã mali angeli q́; mali ho-

mines habebunt vnũ caput eternaliter
Sicut autẽ mali angeli ⁊ mali hoĩes fa
ciuntvnũ cœpꝰ⁊ vnã ſocietatẽ.ita boni
angeli ⁊ boni hoĩes faciunt vnã ſocieta
tẽ ⁊ vnũ coꝛpꝰcuiꝰ xpᷣs eſt caput.Et ſic
pmꝰangeł?cũ tota ſua ſocietate deſcẽdet
ad ſuã ciuitatẽ infra terrã.ita xpᷣs cũ ſua
ſocietate tã angeloꝝ bonoꝝ q; hoĩz glo/
rificatoꝝ in coꝛꝑe ⁊ in aĩa aſcẽdet ad ſuã
ciuitatẽ celeſtẽ.ſcʒ in celũ.vbi erunt gau
dia infinita ⁊ incõpꝛehẽſibilia q̃ ſunt de
clarata in capitulo de gaudio. Sicutgͤ
oẽs adherẽtes dyabolo habebũt toꝛmnẽz
ta infinita ⁊ inexcogitabilia in eternũ cũ
eolita boni habebũt cũ xpᷣo cui adheſe/
runt gaudia infinita ⁊ inexcogitabilia ĩ
eternum. Ad q̃ dignet᷑ nos ꝑducere ihs
xpᷣs fil dei.rex eterne gloꝛie. qͥ eſt bñdi/
ctus in ſecula ſeculoꝝ men.

¶ init liber creaturaꝝ ſeu nature ſiue
de hoĩeppt quẽ alie creature facte ſũt.x
cui cognitõe illuinat᷑ hõ ĩ ↄgnitõe dei

creaturarum. J entine per

itura mpᷣſſus Erg
Martinum ſlach.inibi cõciuem Anno
incarnatõis dñice Milleſimoqdringen
teſimononageſimoſexto. menf᷑ vᷣo Ja⸗
nuarij die viceſimopmo.

— . .
. õ .
„
–
„
ðð .
⸗ D
. „
8
2ðð .
.5 .*
. . RKr
. . 5
.
.
–
*
4
2
ð . .
D 5
.
*
„
. .
. .
. - 4 5– . .
—
*
D
S * E*½ . .
=
.
„ 4
3

.
.
2
.

.
.
⸗ 4
3P
0
— *
.
.

,,d*

— — —
= — — — — = - — — — — — .
. — — N E . =ð — —;—-rʒ-zʒH H
. £
„
2
5
/o
7
.
* .
4
—
„
. .

—— õs

—
„

**

. .
. £
* * . W
. .
*
. . .
. ”MU
L . .*
. 7 . 5
. .
.
* *
. 8 .
. . . .
. ” .
.
. 3
— . *
.
. 8 . 7 . 25 .
j .
.
. . .
H L
. .
„
.
.
.
2
=
83
*
* . J
* 4
*
. . .
L
. . * . B
G . .
.
. -
4
.
. . .
. .
4 L
.
.
„ 3 .
. .
5
— *
.
. .
*
. 8
4
. . . .
. .
.
4 .
8
. . L
.
. „ . . . .
. . .
7*
. .
4 4 8
.
7 . * . * .
4J 4 . .
— 5
„
.
.

.
.
.
. 4 * *
. .
*
4
* .
. .
. .
. 2 J
.
. — . .
*.
. 2 *
„*
5
.
.
* .
* . .
.
5
* 12 . .
1 .
.
L 1 .
. .
. 2* L .
ℳ .
4*
. . . .
.
* 4
. 4
*
. .
. . E .
. 4
„
.
. .
. . — . J
. * 5
7„ . 5
.*
J .
. ⸗
8
. . „ .
.
4 .
. „ 4* . . — F
5„
2 Z
2 . . R .
„
. S 5 .
. .
. .
. .
. 2.
. .
- . 1
. *
.
4 –„ .
.
. 4 . 3
* „ . * „ . . L
„* .
.
.
.
4 . * —
. * 4
.
„
. . . . .
— *
*
*

wttſſen
reſccunc
netmanöͤin
atcn
C cce Gourno
nnncrcſe
Onmnit offecd
chudun.
winttlignn,
netvelelder i
luntoffiides
clenirnecinrlbn
dn onhiintin
oſncsinbacchte
1növincrence
ſerm multüdiſt
mnara bebatebe
on obliott
ationeq; alnn.
u cöninctcn⸗
Atat: rids⸗
mri pleleun
ntignis Ltio
kinfmüräim
hoblietdigtie
4 age gölbe ſt⸗
ongi ri
ſernnlaninnn
1xinmkofiure
ſantnt nnn
mmni il.
rmni lin
jm maont m
gilyncoͤ
dbiltateꝛ ioſ
urſalpenn li
Geuteifl
u ſuntommes 4
iali⸗ Logiu⸗/
valo ctnlo⸗
egruͤin
mn Cabmoi
Crſtiuu
u colnmſin
aane ben
jalinqee hee
oatiidr
Gnrqrhu
in,

Scðs
Sd reꝝ

ſcale ſunt omia illa que habent eẽ ⁊ viue

re tm̃ ⁊ nõ ſentire neq; intelligere.vnde
illa dicũt᷑ viuere q̃ ꝑ ſe mouent ſine alio
ſurſum ⁊ deoꝛſum añ ⁊ retro ad dexterã

⁊ ſiniſtrã. In iſto gradu cõtinent᷑ om̃es

plante ⁊ arboꝛes⁊ herbe.quia dicunt᷑ vi

uere.nam mouent᷑ ſurſum deoꝛſum an/

te retro ⁊c̃.per ſe ⁊ ſine alio.⁊ hoc quan/
do creſcunt ſurſum deoꝛſum ante⁊ retro
⁊ ꝑ ſe trahũt alimentũ a terra.⁊ nutriun

umminnr continue ⁊ creſcunt ⁊ augmẽtant᷑ et

generant ſua ſemina ⁊ ſuos fructus. Et

ideo dicunt᷑ viuentia.quia ꝑ ſe nutriun
tur generant᷑ ⁊ augmentant᷑.⁊ hoc ꝑ vir

tutem ppꝛiã quã habent in ſe.⁊ ideo ꝑ ſe

mouent᷑.⁊ hoc nõ habent elemẽta niſi ꝑ
quãdã ſimilitudinẽ. In iſto aũt gradu
ſunt due differentie. ſqʒ herbe ⁊ arboꝛes.
Et res dignioꝛ ẽ arboꝛ qᷓ; herba. Sub

iſto gradu cõtinent᷑ innumerabiles res

ſcʒ ſpecies ⁊ complexiones arboꝛũ que

differunt ad inuicem. ⁊ vna nõ eſt alia.⁊
vna eſt nobilioꝛ altera. Similiter con/

tinent᷑ innumerabiles ſpecies herbarũ.

Terci

Ed rex

2⁊ virtutes ⁊ nature earũ quarũ vna non

eſt alia.⁊ quelibet habet ſuam ꝓpꝛiã na
turam ⁊ virtutẽ.¶ In tercio gradu ſunt

omia illa que habent eẽ viuere⁊ ſentire
tm.Et iſtud ſentire cõtinet ſub ſe videre

audire guſtare odoꝛare ⁊ tangere ⁊ om̃s

operatõnes quas habent aniĩalia bꝛuta

plus q; arboꝛes ⁊ herbe. Dub iſto gra/

du cõtinent᷑ om̃ia anialia ſiue ſint in ter
ra ſiue ĩ aqua ſiue in aere.ſicut ſunt ani/
malia terreſtria qᷓdrupedia reptilia vo/

latilia atq; piſces. Conſidera quot ſunt
ſpecies animaliũ que ambulant ſuꝑ ter

ram ⁊ differentias ⁊ diuerſitates cooꝛum

ac ſpecies⁊ differentias auiũ.⁊ nobilita

tes earum.ſimiliter piſciũ.¶ In anima/
libus autẽ ſunt tres gradus ꝑ quos ani
malia adinuicẽ oꝛdinant᷑ ⁊ diuidunt᷑ at

qq; diſtinguũt᷑. Quoniã quedã ſunt ani

malia que habent ſenſum tactꝰ tm̃.⁊ nõ
habent memoꝛiã neq; auditũ.ſicut con
chilia ⁊ anialia arboꝛibo affixa ⁊ radici/
bus. Et iſte eſt pᷣmus ⁊ infimꝰ gradus.
Duedã em̃ ſunt que habent ſenſum ta/
ctus ⁊ memoꝛiã ⁊ nõ auditũ.vt foꝛmi/
ca ⁊ iſte eſt ſecũdus gradꝰ.Quedã ſunt

De oꝛigine buius ſcie

que habent ſenſum memoꝛiã ⁊ audituʒ.
vt anialia ꝑfecta vt canis cattus ⁊ ſimi
lia.⁊ iſte eſt terciꝰgradus.iQuartus g/
dus nõ poteſt eſſe.ſcʒ ꝙ aliqua ſint que

habeãt auditũ ⁊ nõ memoꝛiã.quia vbi⸗

cunq; eſt auditus.ibi eſt memoꝛia reli/
cta ex auditu. Pꝛima aĩalia quia nõ ha

bent memoꝛiã nõ habent etiã pꝛudenti

am.⁊ quia nõ habent auditũ nõ ſunt di
ſciplinabilia.nec poſſunt moueri de lo/
co ad locũ diſtantẽ.quia nullũ anĩal po
teſt moueri de loco ad locuʒ niſi habeat
memoꝛiã.i Secũda animalia que ſunt

in ſecundo gradu.quia habent memoꝛi

am.habere poſſunt aliquã pꝛudentiã.⁊

moueri poſſunt de vno loco ad aliũ.ſiẽ
dicimꝰꝙ aliqua pꝛudentia eſt in foꝛmi/

ca quãdo congreget grana frumenti ad

galiquẽ certũ locum.⁊ hoc eſt ꝓpter me-

moꝛiã. ſed quia nõ habent auditũ ideo
nõ ſunt diſciplinabilia.iſTercia anima
lia que ſunt in tercio gradu. quia habẽt
memoꝛiã ⁊ auditũ.ideo ſunt aliquo mo
do diſciplinabilia. vt canes ⁊ aues. Et
iſta omia tam de pꝛimo q; ſecũdo ⁊ ter/
cio continent᷑ ſub generali gradu ſcilicʒ

ſub tercio.quia omia dicunt᷑ ſentientia.

Tamẽ anĩalia pꝛimi gradus ſunt ꝓpin
quiſſima plantis.⁊ iõ ſunt infima..ni
malia ſecũdi gradus ſunt magis diſtã/
tia a plantis.⁊ ideo ſunt nobilioꝛa.Ani
malia tercij gradus ſunt magis elonga/
ta a plantis.⁊ ideo ſunt adhuc nobilio/
ra.Et hoc de tercio gradu.i¶ In quarto
gradu ſunt om̃ia illa que habẽt eẽ.viue/
re.ſentire.⁊ intelligere.diſcernere.velle.⁊
nolle libere:ſiue que habent liberũ arbi/

trium. In iſto gradu ſunt homĩes.qui

bus nihil deficit ĩ natura.neq; aliquid
poteſt eis vltra addi.quia ſupᷣ liberũ ar/
bitriũ nõ eſt aliquis gdus.nec eſt aſcen/
ſus vlterius in natura. Nõ em̃ eſt maioꝛ
dignitas naturalis q; ẽ liberũ arbitriuʒ
vnde quia homiĩes habẽt rationẽ.ideo
poſſunt intelligere.diſcernere.iudicare.
ratiocinari.⁊ ſunt capaces ⁊ ſuſceptibi/
les cognitõis expimẽtalis.⁊ artis.⁊ ſci/
entie.ac doctrine.qð nõ habent alia ani
malia. Et quia habent libeꝝ arbitrium
ſim naturã.ideo poſſunt velle.⁊ nolle cõ
g 3

S
R

Balancde Q

20

2

Focus

M

N TIT

10

5

10

3
Copyright 4/1999 VXMaster Gmba wwW.VXyVmaster. com

-Euroskala Offset

VierfarbSelector Standard“*