Gb726_fol_1
author: Herolt, Johannes

. „ &

N 12 45 11902549 021

Cannuuuuuumtanuuoongf .

Tobingen

R

.

nlenis. ſto
in ubittbus ¹
ſed mduimmni
Ger n
Dꝛaeſt
inalite
lecion⸗
pus ſpetialine⸗
peparad: idee
wowds din

eſenn ſermo
ſan vmo r

betundo quan
lerna. Texcio
Nin die natali
bumm partem
Duentus domit
pelaemm tem
lndei ai grack
loq verbum ea
idiſt ſumma
eüinns genu
nani adiͤ
dudolph⸗
anne d

„ M
„ „
* ½
Primus „ H
äZermones diſcipuli ſuper epſtolas dñicales eleganuiſſimi D .
per totius anm cireulum collecti ex ſermonibo Wilhelmi lugdu⸗ MMUDv

nenſis ex didis ſangi IThome dictis Johannis nider a al

„

. dockoꝛum catholicoꝛum incipiunt fehciter „

Ohnica pꝛima in a0uenta om 90 Koma.
Katres ſcentes qꝛ hoꝛa eſt iam nos de ſomno
ſurgere. Nunct enim pꝛopioꝛ eſt noſtra ſalus
q́ʒ wum tredidimus. Nox pꝛeceſſit ˖ dies autez
appꝛo pinquauit. Abiiciamus ergo opeꝛa tene „
arum et induamur arma ludis ſit vt in die honeſte am⸗
bulemus. Hon in cõmeſſationibus et ebꝛietatibus: non
in cubilibus impudidis: non in contentiõe emulatiõe
ſed induimini dominum iheſum criſtum·
¶ Bermo pꝛimus ſuper epiſfolam
Dꝛa eſt iam nos de ſomno ſurgere. Verba pꝛopoſita oꝛi
inaliter ad Ro: l: ſũt ſcripta: a in epiſtola hodierna
egionaliter ſunt recitata. Et ſides eccleſiaſtica tenet
xp̃ us ſpetialiter ſit venturus in hoc ſacro tꝑe ad eos qui fuerint
pee parati: ideo p monet nos ad pꝛeparandum ſe im verbis
peopoſitis ditens. Doꝛa eſt iam nos de ſomno ſurgere m
ſenti ſermone tria ſunt dicenda. Pꝛimo de hoc ſacro tempoꝛe
à an ho mo pe? ſemetipſum poſſit ſuegere a ſomno moetalis ptti
Setundo quare pꝛo peccato moꝛtali momentaneo debetur pena
eterna. Jercio quomõ debemus induere arma lucis· vir tutes
vt in die natalis domini honeſte ꝛnbulemus · ¶ Quantum ad
pꝛima; partem iſtius ſermonis ſciendum ꝙ hoc tempus dititur
aduentus domim: quia cantus ecleſie ſunt deeduentu xpi · vñ
hot ſatrum tempus eſt deuote a quolibet peragenduz: a hot ex
pte dei ctui grates maximas reſerre debemus de taàntis benefſiciis
eo ꝙ verbum caro factum eſt · vnde hm Rug. In rebus per tꝑs SððJUMU-ũ
adis iſta ſumma eſt giatia ꝙ deus homo facto eſt. in cuius figura .
flectimus genua ad ly. Ex maria virgine a homo factꝰ eſt · a iðẽ
faciendũ eſt adillud Joh.. Et verbũ caro ſactum eſt. Exemplũ
ponit Ludolphus in hbꝛo de vita xp̃i de clerico quem dyabolus
Percuſſit ctim imchnare uoluit caput ad verbum caro fadum elt ·
dixit ei tunc demon. Si ibi ellet ſcriptum Mexbie Nemo facum
eſt· omnes inclinaremus: cur tu non inclinas et humilias te ad
tuum honozem a vthitatem maximam- vnde Bernhardus ſub —

Cantica loquitur in perſona xp̃i. Venio vt errantes coꝛrigam:

„
a inſirmantes adiuuem: et dubitantes in fide tonfirmeʒ· a bene
agentes fructibus perſedtis a ſuauiſſimis paſcam: a certantes ab
hoſtibus deſendam in ſide: a victoꝛes holium perpetue viſionis
toꝛonla remunerem. vnde xp̃s in pꝛedicationibus de ſeipſo dixit

illud Lu. Venit emim filius hominis querere a ſaluum ſire qd

perierat · vnde etiam Rpls· I. Thi. ij. AI¶p̃s venit in hunce mundũ
peccatoꝛes laluos faere. Venit ergo de celo magnus medieus:
ꝛ per totum mundũ vbiq; iaebat egrotus: vnde etiaz Rugꝰ
ſuꝑ Johᷣ·ait. Nulla cauſa veniendi fuit xpᷣo dño niſi peccatoꝛes
laluos ſacere · vnde etiam Berñ. Venit ſaluatoꝛ ad perditos· lux
ad ccos: veritas ad deeptos: redemptoꝛ ad venditos: medicus
ad egrotos.via ad errantes· vita ad moꝛtuos. Itciroo dignum
eſt vt tota &notione celebꝛemus aduentum dñi a pꝛeparemus
nos ad futuram ſolennitatem vt ip̃m dei filiũ digne valeamus
ſuſcipere: a ad hoc hoꝛtatur nos AXpls in verbis p̃miſſis dicns

NHoꝛa eſt nos t Dic quent᷑ vtrũ homo per ſeipᷣm poſſit ſurgere

a peccato motali ſine dei adiutoꝛio reſpondet ſancus Ihomas
ꝙ non ſine auxilio gratie: quia reſurgerea peccato eſt reparare
hominem deo quem per peccatum amiſit Incurrit autem homo
triplex detrimentum peccando ſcʒ matulã ꝛcotru ptionẽ naturał
boni: a reatum pene¶ Maculã quidem inturrit inquantũ pꝛiuat᷑

decoꝛe gratie defoꝛmitate pẽti, Cum aũt decoꝛ gratie perueniat

ex illuſtratiõe diuini luminis non poteſt talis decoꝛ m aĩa reꝑari
ſine deo illuſtrante · vnde nequintur habituale donum quod eſt
lumen gratie (Zecundo incurrit toꝛruptionẽ naturalis boni: qa
bonum nature toꝛrumpitur nquantũ natura hoĩs deeꝛdinatur
voluntate hoĩs deg non ſubiecta. Dot enim oꝛdine ſublato con⸗
ſequens eſt ꝙ tõta natura hoĩs peccantis deoꝛdinata vmaneat:
a tahs oedo nature repamri nõ poteſt niſi voluntas hominis deo

ſubiiciatur: a niſi deꝰ voluntatem hominis ad ſe trahit Tercio

incurrit raatum pene: a tahs reatus pene eſt pꝛopter quem ipſe
homo peccando meret᷑ damnationem eternam: qui reatus pene
nemit ti nõ poteſt niſi a deo in quem eſt offenſa cõmiſſa a qui eſt
omnium hoim iudex tem pꝛobatur quia peccatum eſt quidam
caſus. Poteſt autem homo cadere in pꝛofundum puteum a quo
perpetue exire non poteſt niſi adiutus aliunde. vnde Anſhelmꝰ
Homo per ſe in puteum vel ſoueam cadere poteſt ſed per ſe non
Poteſt exire tem peccatum eſt quedam vulneratio ſpirituahs-
de qua Psõ. Putauer̃t a coꝛrupte ſunt cicatris c vnde Rug?
Homo per ſeipſum ad mortem ire poteſt ſed non poteſt ſeipfum

dyabolus hoies ad infeꝛnum ductt Põ, Funes peccatoꝛꝝꝛ circum
piexi ſunt me. Poteſt etiq; homo ligari qui ꝓpꝛio cnatu nunq;

. „

4

viuiſicareſſtem peccatum lt vimculum vel funig quo mediante

liberatur. Item pꝛohatur m creaturis ſicut auis vel piſcis per le
poteſt int rare rethe vel muſcipulã qui tñ nunq; euadet de le ſine

adiu toꝛ io alteriꝰ. Et q;uis petoꝛ per ſeipſum non poteſt ſurgere

a moꝛtali peccato· tñ non extuſatur ſi perſeuerat in peccato· quia.

deꝰ paratus eſt ommi tempoꝛe infundere gratiam qñ homo ſatit

quod in ſe eſt a diſponit le. vnde ARugꝰ li· 3. de pe · Pꝛeſto ſemꝑ

eſt gra ꝗᷓ nunq; deſicit niſi pꝛius expulſa:ſed ↄtinuo a neœſſario

.*

38 uod ſuum eſt inſpirat oc. 2· Ego ſto ad oſtium a pulſo it.

de notandum illo tpe debemus ſurgere a peccatis et nos
pꝛeparare ad futuram feſtiuitatem a etiã ad mostem ꝓpter inceꝛ⸗
ti tudinem vite nr̃e Berñ. Quid in rebo humanis certius moꝛte

q quid hoꝛa moꝛtis mmcrtius muenitur. vnde Lu· 13· Vigilate 2
eſtote parati: quia qua hoꝛa non putatis fihus hominis veniet⸗

vnde etiam Gregꝰ? ſuper Ezechielem. Etenim conditoꝛ noſter

diem moꝛtis noſtre mnco gnitũ eſſe vo luit. vt dum ſemꝑ ignoꝛat
ſemꝑ pꝛoximꝰ eſſe credat. Si em dyabolus in fine vite mueniaat
hoĩem non pꝛeparatum a iacentem in luto peccati: tunc ðtngit

peccatoꝛi tali ſitut tum pulſatur pꝛopꝛie die ſturmglock. Iunc

ꝙ hinc bene exit. ſi ſeturus hinc exit neſe

enim homo ſur git cito a vix camiſiã vel tunicam induit a mhil

eſt diſpoſitus, Sit ſimili mio qn infirmitas pulſat· quia opoꝛtet
ho mmẽ moꝛi a venire ad indicium: quia tunt valde a velocite:
currit pꝛo ſacerdote atO vix induit tunicã qua muenit pꝛoximioꝛẽ?

Sic tahs vnam fatit penitentiam a ↄfeſſionem ſicut ſibi occurrit

quia non habet aliud induere a eeram penitentia; a feſſionem

facere. a talis q̃ ſic diſtulit vix vel raro penitet veraciteꝛ Xlbeꝛtꝰ

Rarum eſt ꝙ aliquis ex ame in fine vite ſue peniteat Rugꝰ.
Cegi a perlegi ſacram ſcriptumʒ a tamen non mueni in quinq;
milibus annozum aliquem ſaluatum in fine vite niſi latronem.

Eu ſebius in li · de moꝛte beati iheronimi queʒz ex ꝛe eius ſcripſit
qꝙ; mter · 30. milia hommum vix vnus penitebit tempoꝛe moꝛtis
ſue qui emendationem vite ſue vſq; in fſinem diſtulerunt· c? go

pernitere debemus dum ſani ſumus Kug? et ponitur in decreust

di ⸗ 3. Si quis eſt poſitus in vltima neceſſitate eg ritudinis ſue et
voluerit accipere penitentiaʒ aQ acipit a mox reconciliat᷑ · a hinc
vadit · fateoꝛ vobis nõ illi negamus qð äͤteſed non p̃ᷣſumimꝰ
io: ergo pnñiam dare
Poſſumus.ſecuritatem autem nunq;. Non dico damnabitur: lſed

Sermo „.
nerc dido libe at. Vis ergo a dubi hberani tene ertũ a dimitte
. S incertum age pnñiam dum ſanus es. Si ſic agis dito hbi ſecurꝰ
eęges. penitentiam egiſti eo tempoꝛe quo petcare potuiſti. Si vis
„— agere penitentiam qñ non poſſis peccare xectata te dimiſerunt·

tu nom illa. Exemphum de illo peccatoꝛe qui noluit confiteri in
extremis τ quere in poomptuario : xlIX . Quantum ad
.ſecundã ꝑtem ſermoms ditit Apłs, Abiiciamꝰ opera tenebꝛazz
a. peccata moꝛ ta lia. Quare ditunt᷑ opera tenebꝛaꝝ: quia dutunt
peccatoꝛes ad eternas tenebꝛas vbi erit fletus a ſtridoꝛ dentium

πνα „»ometaco (Queritur an peo peẽto niomentaneo de beat pena eterna rñdet

„ anctus Tho: 4· ſenten. di :· 42: 4 etiam alii doc oees ꝙ compeut
́”ÿẽƷMB Syuiume iuſtitie eternahter punire peccatoꝛes qntuphci de cauſa-
WPꝛima eſt quia offenſa menſurat᷑ im dignitateʒ perlſone offenle
Exemplum de percutiente militem qui punitur certa pena: qui
regem maioei pena vt dicir Phus in Ethi. ſed per ſona que per
peccatum offenditur eſt deꝰ dignitatis in inite · ergo offenſa eꝰ
eſt inſinita.a ꝓ offenſa infinita dabit᷑ pena infinita Deutro z 4 4
Sm menſuram culpe erit plagaꝝ mod;-eige pꝛo tulpa inſinita
dabitur pena eterna Secũuda caula eſt · qꝛ lieut ſe habet pmium
W ad meritü · ita culpa ad pena;: ſed ?õm dei indicium merido tꝑali
debetur pꝛeinium eternum Joh . 6. Qui videt ſilium a en dit in
eum habet vitam eternam er go culpe tꝑali debetur bi diumã
iuſticiaʒ pena eterna (Tercia cauſa eſt: quia bm leges humanas
qñq; ilie qui peccat in aliqua ciuitate eoipſo efficitur indignus
totaliter a ſocietate talis ciuitatis excluditur: vel per exiium
vel per moꝛtem Augꝰ in li· de ciui · dei ſic arguit. Bi ciuitas illa
moꝛtalis et terrena hoiem pꝛo tempoꝛali pena punit eternaliter
ſtcz per moꝛtem vel exilium ergo deus iuſte punit hominem pꝛo
pec cato moꝛtali eternaliter ſeparando ipſuz a conſoꝛtio ſanctoꝝꝛ
pumendo ipſum in inferno Quarxrta caula eſt ꝓpter peruerſaz
vo luntatem in qua peccat. Quicunq; enim motaliter peccat ſic
luxurioſus in delectatione ipſius carnisauarus in pecuniis: ſu-
perbus in honoꝛibo && tales qui peccant libenter vellẽt eternalr
delectari in ipſo pẽto ſi tamdin viuerent · ergo debetur eis eina
pena ( Quinta cauſa eſt· quia damnatus nunq; de peccatis veraʒ
penitentiam faciet · ideo ſentenciam xp̃s non mutabit. Vnde m
pẽto moetali duo ſunt ſcʒ auerſio a deo a duerſio ad creaturas
ergo duplex eꝰ erit pena ſeʒ peiuatio viſionis dei et pena ſenſus
a doloꝛis infermn Gregꝰ. Womentaneum eſt qð delectat/ eteꝛnũ
vVero qð cruciat( ꝙ autem hoꝛribile ſit damnari hoiem eternalx

X

vnde tanti pꝛecomi eſt virtus ꝙ ſolus virtuoſus eſt beatus. vñ

. Primus
patet per tale exempluz ꝙ ſ eſſet mons arene decies mai toto
mundo et auicula quotiẽs certi æanmi ellent tranſati totiens vnũ
granũ deponeret. a ſi damnatus in inferno ſciret ſe poſſe liberari
tunc qñ mons eſſet ſuccſſiue depoꝛtatus ipſius pena ex tali ſpe .
aliqualiter mitigaretur· ſed non ent ſic impiis: quia in inferno
nulla eſt redemptio nec doloꝛum mitigatio Kriſto·. 4. Phiſicozꝛ
Finiti ad infimtum nulla eſt pꝛopoꝛtio· uantum ad tercia.
partem ſermonis dicit Xplłs. Induamur arma lucisi· virtutes
que oꝛant aĩam vt in die ſcʒ natiuitatis xpᷣi honeſte ambulemꝰ
cum xp̃o per omnia placentes. Pꝛo qο ſciendum ꝙ deus nihil
creauit ſiue nihil reperitur melius virtutibus vel pꝛecioſius · vñn * .
tam nobilis eſt virtus ꝙ oẽs tam in clo q; in terra: tam angeh
qꝙᷓ; ſancti nõ valent remunerare ſufficienteꝛ ommbo gaudiis ſuis
virtutem hominis: ſed ſolus ipſe deus Augꝰ in hede ciuitadei
Pꝛincipium virtutis eſt ipſe deus qui virtutẽ dedit. Itez virt?
eſt amme donum excllentiſſimũ · vnde felix eſt qui poteſt dieere
cum dauid, Wulaplicabis in anima mea virtute. multiplitatio
adipiſcitur in pnti ſummam gratiam a in futuro ſummã gloꝛiã

Virtus bᷣm Phm eſt que hñtem perfſicit a opus eius laudabile
reddit . vnde Macrobis. Sole virtutes faciunt hominez beatũ
à hoc non ſolum m futuro ſed etiam in pꝛeſenti Pꝛouerb. 3· Qm
tenuerit eã beatus. hoc neſciunt ceci peccatoꝛes qui vt dicit PS
Beatum dixerunt populuz cui hec ſunt · ſed beatus populus cꝰ
dus deus eius Beneca. Nulla poſſeſſio nulla vis auri a argenti
plus q; virtus eſt mða Jheroꝰ in epiſtola. Dmnes virtutes ſibdii
coherent · vt qui vna caruerit omenbus careat. Qui ergo vnam
ha bet oẽs habet Gregꝰ? in moꝛali. Abſit ꝙ tanta ſit delectatio
in peccatis quanta m virtutibus Oltimo ſciendum ꝙ peccatoꝛ
non poteſt per ſe ſurgere a peccatis niſi iuuetur a deo ſicut patet
m elephante. dicit Ruicenna in li: de animalibus ꝙ elephas eſt
maximum ammalium inter quadꝛupedia a venatoꝛes volentes
capere elephantem tali vtunt᷑ ingemo. Nam obſeruant ar boꝛẽ
tui adherere conſueuerit qñ vult quieſcere·non enim iact: quia
pꝛopter granditudinẽ coꝛpoꝛis ſurgere nequit qn ſtermitur in
ter ram · a ideo incidunt arboꝛem illam in aliq̃ parte non totałr
vnde elephas putans arboꝛẽ ſottem a integ rã illue ſe appodiat
que pꝛopter g rauita tem coꝛpoꝛ is fran gitur a cadit cum arboꝛe
elephas in terram a ſentiens caſum ſuum clamat barritu ſuo m
tantum ꝙ alii elephantes audientes octurrunt a miro modo ſe *

.
I.

=

Serimo“ .

inclinantes eſ̃ enigunt qui per ſe ſurgere nõ poterat. Spũaliter

per ar boꝛem abtiſam debilem intelligit᷑ mundꝰ qui fatihter ruit

tui ſi homo at quieſcit volens in ipſo quieſcere cum eo cadit.q̃a

vävt diat Greg?. Qui labenti innititur negſtle eſt vt cum labente

labatur ¶ Zed quid facere debet homo qui cetidit a per ſe non ſe
0

ſurgere: certe debet clamare ad deũ per oꝛationes a accedere i
tempoꝛe ad conſeſſoꝛem ſuum a confiteri peccata ſua tum coꝛdis
dtri tione ˖ cuius ↄfeſſionis vocẽ ſacterdos audies a deus ↄtritiõis
barritũ intuens erigunt ipſum de ſouea peccati / vnde per ſeißm

ſurgere non poterat · dens indulgendo a ſacerdos abloluendo de

hot clamoꝛe habemus figuram Lu·I2.· de decem lepꝛoſis qui cla
mauerunt delonge IJheſu pꝛeceptoꝛ miſerere noſtri: et mundati
ſunt a iuſſi vt irent ſe oſtendere ſaerdoti ex pꝛeæpto xp̃i.

¶ Domnnica ſecunda in gouentu g0ο Ro.

2
9

Ratres-quecunq; ſenpta ſunt ad noſtrã docrinaz
Iltripta ſunt: vt per patientiam et conſolationem
ſcripturaruʒ ſom habeamus. Deus aũt patientie
ſoladi det vobis idipſum ſapere in alterutrum vᷣm ihe ſũ
pm. vt vnanimes vno oꝛe honoꝛiſicetis deum 1 patrẽ

dñni noſtri iheſu xpᷣi · pꝛopteꝛ quod ſuſupite innicem ſicut ⁊

xpᷣs ſuſcpit vos in honoꝛem dei, Dico enim xpᷣm miniſty

fuiſſe crcumdſi onis pꝛopter veritateʒ dei ad firmandas

pꝛomiſſiones patrum. Gentes autem ſuper miſericoꝛdia
bonoꝛare deũ ſicut ſcriptum eſt. Dꝛopterea confiteboꝛ tibi

in genubus dne: àbnomini tuo cantabo- iteꝝ diat. Leta⸗
mini gentes cum plebe eigs:et ieerum Laudate dominũ
omnes gentes magnificãte eum omnes populi. rurſũ
YSſaias ait. Erit radix yeſſe Z que exurget regere: in eum

gentes ſperabũt. Deꝰ aũt ſꝑei repleat ws omni gandio =

pace in credẽdo vt abũdetis magis in ſpe 2 Ptute ſpuũſſãct i

Sermo ſecundus ſuper epiſtolam

Vecunq; ſcripta ſunt ad noſtraʒ doctrinam &ς Rom̃ ig.

Wugo de ſancko vichoee diat ꝙ ſuma noſtra perfectio in

ſacrarum ſcripturaꝝ tognitõe videtur dliſtere Johiz⸗

Pec eſt vita eterna ſcʒ vt cognoſtant te ſo·. ve · c· que cognitio

ſit per ſenpturam ſacram. AApls autem volens manifeſtare ꝙ ſic
de? creatu ras vilſibiles pꝛopter homines fecit· ita pꝛopter hoĩes

ſat ram ſcripturam reuelaut Cho:zZ Mobis aute3 reuelamt de?
per ſpũmſanctum. Item· 2· ad Thi. Dmnis ſcriptura d iuinitus

inſpirata vtilis eſt ad doccendum· ergo :pls in verbis ꝓpoſitis
dict. Quecunq ſcripta ſunt & (Onde in pnti ſermone tra ſunt

—

ñs8s

dicenda. Pꝛimo quõ in cuͦria dñi ſunt duo libꝛi ſcz liber vite

Nerdo quõ per patientiaʒ a ↄſolationem ſcriptumæ ſpem hre
debeamus .Qugntum ad pꝛimũ notandũ ſicut tradũt antiqᷓ „,nqM
hyſtoꝛie ꝙ in curiis ſiue paladis mag natoꝝ ſolebant eſſe duo
libꝛi quoꝶ vnꝰ dicbat᷑ hber vite in quo erant ſeripta benefica P
accœpta ſeʒ qn a quales perſone non pꝛemiate. Auus aüt ditcꝰ

puniebãt. in cuius ſigurn legitur Deſter.6· ꝙ tum rex aſſuerus
noctem deducteret in lomnẽ iuſſit ſibi affern hyſtoꝛias annales-

beneſida a maleſida a cum m eis reperiſſet ꝙ mardocheus reue⸗
lauerat tradere volentes regem a de hot non fuiſſet remunemtꝰ
pꝛecpit igit᷑ rex iplum remunerari ꝓditoꝛes puniri. Sic etiaz

boni ſunt remunerati vita non ſolũ tꝑali ſed etiã eternali. Rliꝰ
Sr lhber in quo ſcripti ſunt malefadentes qui digni ſunt moete
tꝑali a eternali Apot. z. Libꝛi apert ſunt et alius liber aꝑtus
ei qur eſt liber vite 2 indicati ſunt ex his qᷓ ſeripta ſunt in libzis

lunt ꝛimum eſt ſides catholita ad credenduz Joh;. e Det aũt Sepſe ſwipta ſcdi
ſcripta ſunt vt credatis qm̃ ihs eſt filiꝰ dei · a vt cdentes viẽẽaza ——?

ſoꝛtium ſilioꝝ dei nemo poterit peruenireqꝛ m Rug. Im polli
bile eſt ſine ſde deo placere: qͥa ſi alqs tot bona ſaceret line de

vno pater noſter qð diceret in carita te a in vera ſide magis
extra fidem: et qlibet xp̃ᷣianus non debet dubitare in his qꝗᷓ ſunt
ſi dei: ſed firmiter credere oẽs articulos ſidei· vnde dẽ in decret.
Conſtãtia ſñidei debet eſſe tanta ꝙ pꝛ ius auſerat᷑ vita q; fides ·2 32
q: 18. Exemplum ad confirmandum ſidem cat holicam quere in

de his p eptis dicitur Exo. zo· vbi agitur de pꝛecptis in duabo

0 £

v

lber moꝛtis. Secundo quõ ad nr̃am doctrinã ſeptem ſunt ſcripta ᷣᷣͦͦ;,

liber motis m quo erant ſcri pta maleficia que nõ erant punta

ſed punienda. m quibo libꝛis ne per obliuionẽ benehiciozʒ e

——

ꝑpledis benc factoꝛes non p̃miatos pᷣmiabant a reos nõ pum tos m et voS SS=

fſida tranſirent impunita ſepe reges lêgere cõſueuerunt quibus kpsſtores vonv Prema

libꝛum ſinguloꝝ anno um hyſtoias continentem quantum ad

lacra ſcriptura per p̃dictaʒ ſilitudmmem vult de curia xp̃i in qua

4 quicunq; ſunt in libꝛis his ſunt pᷣmiatoꝛes maloꝝ:igitur ᷣm
KRplm ad noſtram doctrinã ſcri pta ſunt ¶ Quantu ad lecunda
partem ſermonis pemapałr ad noſtram doctrinã ſeptem ripta A nαα octvina pr

habeatis in noie ipſius.qꝛ ſides eſt ſundamentum ſalutis·vnde
Xug9. Fides eſt oim bonoꝝ a ſalutis micium. ſine hac ad con

quot ſfacit totus mðs non pꝛopter hoc hr̃et regnum eloꝝ: ſed

hr̃et regnũ œloꝛꝛ qꝙ; pꝛo omni bo bonis operibo que poſſet facere

Pomptu.f.x ¶ Zecundo ſcripta ſunt p̃epta diuma obſeruã da

ta bulis ſce riptis digito dei (Vnde hit qritur vtrum ꝗlibet homo C
ten eat᷑ ſcir pœpta dei (Rñdeẽ ꝙ alhbet ho adult? tenet ſeire

L
Germo . “
addiſcere peept dei adminꝰ implictte ſcezʒ ꝙ hoc ſit pᷣeeptum dei
Non aſſumes nomẽ dei tui m vanũ:a honoꝛare parentes: furtũ
nõ ſcere. net mechari nec falſum teſtimonium pꝛoſerre. Sed qdG
illoꝛum ſit quartum quintum vel ſextum Itc de neceſſitate non
tenetur ſcire. quia hot non eſt expliatum ſi eut dictum eſt· a non

excuſatur ſi tranſꝗreditur pꝛeœpta dei per ignoꝛ anntiaz ſi ſalte
pt addiſcere Rugꝰ in li. de libero arbitrio. Jdeo diuina p̃ᷣepta
data ſunt vt excuſatio de ignoꝛantia non habeatur: a in ſignũ
huius decem pꝛecpta ſunt m manibus noſtris per deez digitos
a in pedibus per decez pedicas ne obliui ſcamur pꝛecepta nobis
* S data Nercium ſunt peccata moꝛtalia ad penitendum de p̃teritis
cauendum de futuris.a merito quia vnum peccatum granius
eſt omni pondere ˖ qð ꝓbatur ſic.Si oẽs montes eſſent plumbei
a caderent ſuper vnum iuſtũ nõ poſſent eum trahere ad infernũ
ſed pẽtm moetale ita ponderoſuz eſt ꝙ in momentd illuc traxit
nobiliſſimum ſpiritum ſcʒ luuferum Lu·io· Nidebam ſathanaz
licut ſulphur de celo cadentem . ſic omnes peccatoꝛes trahunt᷑
“ ad infernum q;ato anima ſeparat᷑ a coꝛ poꝛe Ioꝑᷣ·21. In puncco
ad iferna deſtendunt (Vnde queritur quid ſit mortale peccatũ
ieſpondet Augꝰ? ꝙꝙ eſt dickum vel factum vel concupituʒ tcontra
legem dei. a diat lancus Tho · ꝙ triplex eſt peccatum moetale ·
tollit ſpũalem vitam que eſt per caritatem. Vnde illud petm
ex genere ſuo eſt moꝛtale quod pᷣm ꝓpꝛiam rationem contrariat
caritati: ſed tamẽ in omnmibus peccatis que ſunt m genus ſuum
moetaha tonſiderandum eſt ꝙ non ſunt motalia miſi inquantũ
ſuam per ſedionem conſequuntur ſm ſenſum rationis: vnde tum
fit mchoatio peccati m ſola ſenſuali tate a non pertingit vſq; ad
tonſenſum rationis pꝛopter impeꝛ ſectionem actus eſt peccatum
veniale ſicut in pꝛimis motibus concupiſtentie ire muidie ſ.
Queritur vtrum voluntas a opus exterius ſint vnum petcatũ ·
rndetur bᷣm Petrum de tharathanlia. Si loq mur de voluntate
a opere pꝛout ſunt ↄiundi vt cauſa a effectus ſic ſunt vnũ pẽtm
foꝛmalr. Si vero loquimur ꝓut ſunt ſeparata vtpota hᷣm aliud
tempus ſic ſunt diuerſa peccata quia ſunt diuerſe auerſiones et
ↄuerſiones ¶ Quartum eſt iudicium extremũ timendum Ro· 13
Dmnes ſtabimꝰ ante tribunal xp̃i vbi vnuſquiſq; noſtrum pꝛo
ſe reddet rõnem · qua vnuſquſq; noſtrum pꝛo ſe red ditu rus eſt
rõnem peo cogitationibo ſuis Sapᷣ·? · De cogitatonibus impii
introgatio erit· euã de verbe qꝛ de omni ver bo ouoſo qd locuti
fuerint . Itez de operibo Eccl. 0. Cuncka qꝗᷓ fint adducœt dñs ad

„

„ ı●
indieium „ vnde Anſhelfnus de limilitudinibus. D anguſtia:
a dextris erunt peccata ſctuſantia: a ſimſtris in imta demonia:
ſubtus hoꝛrendũ chaos ad infernũ trahens: deſuper iudex iratꝰ
ſoꝛis ms ardens: intus conſcĩia vꝛens:vbi iuſtus vix ſaluabit᷑: .
heu miſeꝛ pẽtoꝛ ſie p̃henſus vbi ſugiet latere erit impoſſibile:
apparere erit intolerabile·tunc enim pñt diœre. Wontes cad ite
ſuꝑ nos (Sciendũ ꝙ vtile eſt homim cogltare extremũ iudiciũ⸗
Bernh. Nulla res a peceato ſic conſeruat immunes ſitut ter roꝛ
ſupplicii vel indicii a amoꝛ deiItez ciendum ꝙ nunch in ecka
imitiua fuerunt tot martires quo erunt tempoꝛe rae

Luintum lunt exempla ſanctoꝛum ad imitandum Greg? dd .
oſtendendum innocentiam venit abel · ad docendum mundicigg
venit enoch· ad inſinuandum longanimitateʒ ſpũs a poꝛis
venit noe· ad dandũ obedientiaz venit abꝛahã ad oſtendendũ
diugalem vite caſtimoniam vemt yſaat.ad inſinuandũ laboꝛis
tolerantiam venit iatob: ad repꝛehendendum bonum pꝛo malo
tribulationis vemt ioſeph · ad ondendum manluetudiez venit
moyſes. ad in inuandum contta aduerlſa ſiduciam venit ioſue⸗
ad tenendum inter flagella patientam venit iob. Sit etiam de
noue legis pꝛincipibus argumentari poſſumus. Nam in petro
ſingulatem nobis pꝛopo nit ſcri ptura ſimp licita tem. m iohanne
caſſitatem. im andꝛea manſuetudinẽ · im iacob pietateʒ · in thoma
conſcientiã.in paulo ſapientiam &π. Simihter vita bonoꝝ hoim
debet eſſe exemplaum Ambꝛo. Sanctoꝛum vita eſt oeteris noema
vin endi · vnde etiam Berñ. Virtutes hommum a moees eoꝛum
ↄſiderantes· alium mtucoꝛ regularis abſtinentie · aliũ admirande
patientie · alium ſumme humilitatis· aliũ feruentiſſime caritatis
alium in tontemplatione frequenter eyxcedere · allum multe man
ſuetudinis miſeco:die a pietatis ahum oꝛatione a iuſticia celos
penetrare · de quibus omnibus tanq; apes quod in eis melius in
uenimus in coꝛdis noſtri aueolo compoꝛtemus ¶ Vnde Dugo
de clauſtro anime hᷣ·2. Sic luœat lbux veſtra coꝛam hominibus.
Hoc autem ſufficit tum appareat miſcricoꝛ dia in effectu· benig⸗
mitas in vultu.humilitas m habitu: modeſtia in cohabitatione
patientia in tribulatiõe: vnde etiaz Ceſarius in epiſtola ꝙ tale
exemplũ vere humilitatis a ꝑfecte caritatis oſtendis cum tanus
et pꝛo tantis eterna p̃mia poſſidebitis. Et benedidta anima illa
tu ius humilitas alterius confundit ſuperbiam: cuius patentia
ꝓximi extinguit muid iam· cuins obedientia alterius pig riciam

7

tatite increpat· tuius feruos abene coꝛdis inertiam excitat· —»»,..

J

Sermo

Quu pꝛoximi ſui turbatũ in ira otulum coꝛdis : gra ↄſolationis
illum mat /Sextum ſunt gehenne ſupplicia Job· 33. Scribis enim

tontra me amantudines: de amari tudine illarum penaruz dicit
Bernb. Vna ſcintilla gehenne ignis plus ledit peccatoꝛem cq; ſi

mulier in doloꝛe partus mille annis perduraret Augꝰ. Minoꝛ⸗

pena infe:ni maioꝛ eſt omnibo huius ſeculi, Et poſtqꝙᷓ peccatoꝛ in
his penis fuit ꝑ tot mille annos quot in celo ſunt ſtelle arene
maris: ſpem non poterit habere exeũdi de tantis penis: quia in

inferno nulla eſt redemp ſio nec penarum mitigatio (Septimum

ſunt pmia electoꝝ ad appetendũ Rpoc · 4· Zeribe beati mortui
qui in dño moꝛiuntur: de quibus gaudiis dicitur in Põ. Qm
mille amnni ante oculos tuos · vnde etiã Apls ad Cho. 2· Oculus
nõ vidit Rug?. Sicut nullum gaudium tempoꝛale ex par te
aliq̃ ſihr poterit eternis gaudiis mueniri· ſic et nullus cruciatus
penaꝝ tꝑalium po teſt iniquozum cruciati bus eternis comꝑari.
Ecxemplum de illo nouitio qui audiuit gaudia cli a toꝛmenta
inſermi· quere in pꝛomptuario: dicit Rplus. Vt pa tientiam in
aduerſis: 2lolationem in pꝛoſperis: a ſpem habeamꝰ ad gloꝛiã
beatoꝝ Vnde hit querit᷑: vtrum iniurie ſint patienter ſuſtinẽde

Reſpondetur bm ſanctũ Iho·2.· 2· q· 106 Mali tolerandi ſunt
a bonis in hoc ꝙ miurias pꝛopꝛias patienter ſuſtinent. Non em

fuit bonus qui malos tolerare non potuit· intelligendum tamẽ
eſt qñ miuria illata ad ſolam perſonam peꝛtinet · tunc patienteꝛ

ſuſtinenda eſt. Qn autem redundat ad iniuriã dei tunc debet qs

iniuriam peopꝛiam vlciſci Cnib· ſuper Math. In miuriis Pꝛiis
eſſe quemq; patientem laudabile eſt· miurias vero dei diſſilare
nimis impium eſt (Queritur Nrum percutienti vnam maxillaʒ

altera ſit pꝛebenda rnder Augꝰ? in quadam epiſtola ꝙ p̃epta

patientie magis ſunt intelligenda ad pꝛepamtionem coꝛdis &;
ad opus quod in aperto ſit:in ſecreto teneatur coꝛdis patientia
Id aũt ſiat m mamſeſto qð eis pꝛodeſſe videtur quibus intereſſe
videtur. vnde dñs ſic percutientem repꝛehendit Joh · 18· dieens
Si male locutus ſum teſtimoniũ perhibe de malo · ſi autem bene
cur me cedis. a paulus per tuſſus m facieʒ dixit. Peruitiet te deꝰ
paries dealbate Act · 23· Si auũt hoc non pꝛodeſt · tunc percutiẽti
vnam maxillam quantum ad animi pꝛomptitudinẽ exhibenda
eſt altera· quia per patientiam perſecutoꝛes hucrari deo poſſumꝰ
Ex emplũ de monacho qui pᷣbuit alia maxillã qᷓre in ꝓmptuario
Kliud exempluʒ de patientia monachi virgis ceſi cui impoſitũ
fuit ꝙ impꝛegnaſſet ſuam hoſpitis monaſterii quere ibidem ·

„ .

-ð
—

„

☚ —
„„ *%½

ominica tercia in aduentu ad Choꝛin.
atres.ſit nos exiſtimet homo vt miniſtms criſti
2 diſpenſabꝛes miniſtenioꝝ dei. Hit iam queritur
nter diſpentoꝛes vt fidels quis inueniatur, Wihi

aubtez peo minimo eſt vt a vobis iudicer aut ab humano
die: led neq; meipſum iudito. Nihil enim mihi conſaus

ſum: ſed non in hot iuſtiſicatus ſum. Qui aũt me iudicat

dis eſt · itaq; nolite ante tpus iudicare quoaduſq; veniat
dñs qui ? illuminabit abſcondita tenebꝛarum et maniſe⸗
ſtabit conſiha coꝛdium a tunel

aus erit vniciq; a deo -
Sermo tercius ſu iſtolam
nos exiſtimet homo *&τ. Choꝛmt he · ¶· Wilhelmus
lugdunenſis. Quilibet xp̃ianus miniſter a ſeruꝰ eſt xp̃i
ſi nomie a re eſt xp̃ᷣianusa·xpᷣi ſeruus: a ideo opoꝛtet

quemlibet ſolicituz eſſe ne lit ſeruus infidelis: de quo dicitur in

eu angelio. Seruum inutileʒ pꝛoiicite in tenebꝛas exterioes vbi

erit fletus c. Sed potiꝰ ſit fſidelis et ei gratũ obſeqniũ exhibeat

vt po ſtmoduz mereatur a xo audire illud Math. Serue bone
na ſi· in · in gau· d.· t· quia ad hoc creati ſumꝰ vt ei tanqꝙ; cratoꝛi

noſtro ſeruiamus.vnde Põ. Ipſe fecit nos a non ipſi nos: et ſi

hoc non feœrimus tunc digni erimus ad nihiluz redigi. Ne aũt

nobis hoc malũ 6 debemus nos oñdere ver bo à exemplo

næ
vt miniſtros criſti ¶ Vnde in peeſenti ſermone tria lunt dienda.
Pꝛimo que ſit lex inter dñũm a mimſtrũ. Setundo de ſuſpitione
a iudicio. Nercio exemplum. ¶ Quantum ad peimũ ſcienduzʒ
ꝙ hec eſt lex inter dñm et miniſtrũ vt ipſe miniſter ſolicitus ſit
vt dño ad voluntatez ſeruiat. Dñs autem ſolicitus erit quomõ
ſeruo ſuo peouideat. DHoc emim ſcit xp̃s qui tꝑales neceſſitates
ſolum largiter amimiſtrat ſuis miniſtris- vnde Põ. Nunq; vidi
iuſtum derelickum Math 6 · Nolite ſoli · eſſe quid mandu · ſuper

hotc dicit Glo. Non emm mtelligendum eſt ꝙ deus pꝛohibeat

pꝛonidentia m et laboꝛem per quem homo m laboꝛe vultus ſui

veſcat pane ſuo: ſed peohibet ſolicitudinẽ que mentez ꝑturbat

à ab eternis reuocat Gregꝰ in moali. Solicitudo tempoꝛalium

moss eſt a executio ſpiritualium vnde Berñem lermone. Pꝛe⸗
occupatum quippe ſecularibo deſideriis animuz delectatio ſandta

declinat· nec miſceri potert vana veris: eterna caducis · ſpũæ lia
coꝛpoꝛalibo: ſũma ymis vt pariter lapias que ſur ſũ ſunt a que

ſuꝑ terrãzο quo ſcienð ꝙ ſohcitudo tꝑaliũ eſt duplex. Pꝛia

——

. Sermo

eſt neceſſaria a iſta eſt conceſſa ſeʒ ra tione necſſitatis videlicet ꝙ
hHomo tantum laboꝛet a tĩ ſolicitet quantum expedit humane
nature pꝛo eius ſuſtentatione vt ſic poſſit viuere et deo ſeruire:
ideo tem poꝛalia ſunt petenda tum moderatione ſcz ꝙ tantũ det

quantũ expedit pꝛo neceſſitate a non plus· a ſic Salomõ petinit
dicens. Paupertatem et diuitias non dederis mihi: ſed tantum

dicit · ſatis eſt, Sic etiã ſi omnes theſauri confluxerint in auarũ
q ta lis ſupe:flua ſolicitudo facit auarum miniſtrum dyaboli.vñ

vickni meo tnbue neceſſaria· vnde Rpls. Dabentes alimenta et

quibus tegamur his coutenti ſumus heroniꝰ in pꝛologo biblie

Victus a veſtitus ſunt diuitie xpᷣᷣianoꝛum· vnde Põ. MMelius eſt
moditum iuſto ſuper diuitias peccatoꝛum ¶Alia eſt ſolicitudo ſu
peꝛfluitatis quam habent iſti auari qui die noctuq; congregant

caduca cum toto affedtu coꝛdis ſiue iuſte ſiue iniu ſte· a quantuzʒ

ad plura habenda. Rugꝰ? in quadam epła ad comitem. Auarꝰ
infer no eſt ſimilis. Inſernus enim quantumeũq; deuoꝛat nunc;

ne mo poteſt duobo dñis ſeruire ſcz deo 1 mãmone. Inoncentiꝰ

de vilitate humane nature. Ruaritia ?m Rplum eſt ydoloꝛum
ſeruitus: qꝛ ſicut ydolatra ſeruit ydolo.ſic auarus theſauro · nam
ille cultum ydolatrie diligenter ampliat: a iſte tultum petunie

ubenter augmentat. Iſte cum omni dihgentia colit ſimulacrum
et ille lum omni dihgentia tolit theſaurum. Iſte ſpem ponit in

ydolatriã: a iſte ſpem conſtituit in petuniam, Ille timet mutilare

ſimulacrum: a iſte timet mmuere theſaurum · ¶ Vnde queritur

hit vtrum au iicia ſit ſempep peccatum moꝛtale Reſpondetur
Em ſanctum Thomã · q·i8· ꝙ auaricia poteſt duphciter acipi
Vno modo quomõ aliquis recipiat vel retineat res alienas qðᷣ

pertinet ad ra pinam vel furtum: a ſic ex ſuo genere eſt peccatũ
moꝛtale. Rlio modo poteſt accipi auaricia ᷣm ꝙ impoꝛtat inoe⸗
dinatum amoeem tempoꝛaliũ·qui ſi intantum creſcit ꝙ pꝛeferat᷑

caritati dei vel peoximi: vel ꝙ pꝛoptet amoꝛeʒ diuitiarũ aliquis

faceret contra amoeem dei a peoximi: a ſic eſt peccatum moꝛtale

Si autem inosdinatus amor in hoc conſiſtit vt ſcz homo quãuis

ℳ
èẽM *

ſuperflue diuitias amet: non tantum pꝛefert eas amoꝛi dei vel

pꝛoximi a non velit aliquid faœre contra deum vel pꝛoximuz · ſie

eſt peccatum veniale Item circa illam materiam queritur vtrũ
liet habere columbas. rndit Godefridus de fonti bo in qdðlibetis

in duobus caſibo lieet habere abſq; hoc ꝙ ille cuius ſunt tenetur
ſatiſſaœrre de damno illato a oohunbis (eüms eſt ꝙ dñs terre

.

ſuoꝛum. Vnde de hot legitur exemplum in dyalog
quidam habuit multas columbas: dictũ eſt ei a conſe

oẽs lumbe ſe eleuantes ſe euolauerunt nec vltra ruerſe ſunt

dit
Contra hanc doctrinã multi faciunt qui faciliter pximos nimis
temerarie iudicant in verbis et ſadis eoeum ¶ Obi notandum ꝙ
Kugè in quodam ſermone ditit ꝙ quedã ſunt manifeſta mala
quedam octulta quedam media que maniſeſta ſunt ſicur furtũ

☛● „
26C3

per traditione; literaꝝ ſaarum dedit hominibuß vſum tolum be
quia tunt non iniuriat᷑ libi: ſed acipit ſibi vlum debituʒ. Scõs
eſt qñ fuerit in terra vbi quemlibet hiet habere tolumbas: quia
tunc ſuſtinere paſcià columbaz eſt cuilibet licitum in illa terra
ſicut videtur ex cõmuni omniũ conſenſu veniſſe · a ideo ſiue hñt
aliqui ſiue omnes dũmodo lict habere cuilibet li vult: videt
lieat. In alio vero caſu nõ licet qͥa ſi aliter habet tenet᷑ reſtituere

damnum illatum a oolumbis cq;diu ad ipſum redeũt. Vnde qui
columbas ex duobo caſibus pꝛedidis nõ habet tenet᷑ eas paſcere

de pꝛopꝛio vel reſtituere damnum ſi alibi paſcantur: aliter non
Pteſt columbas tenere ſine peccato: hot deberent attendere qui
ex auaricia hñt multitudinẽ columbaꝝꝛ tum damno pꝛoximoz
Celarii qꝙ;
loꝛe ſuo q
nutriendo eas grauiter peccaret eo ꝙ ſata lederent pꝛoximoꝛum
Die autem quadã dum ad comedendam hauenam omnes coꝛã
eo in vnũ eſſent ↄgregate clara vote cundis audientibo dieebat
Vosſi vo luntas dei eſt vt penes me habebitis manete: ſi noñ
cipio vobis in nomine eius vt ſtatim reœdatis: ad quod verbũ

Quantum ad letund ptem de ſuſpitioe a temerario iudicio Oe
it Apłs. Nolite ante tempꝰ iudicare quoaduſq; veniat wdiðs

rapina adulterium blaſphemia: talia maniſeſta que non poſſunt
ſien bono animo lict iudicare · que vero ſũt occulta iudicare nõ

licet · que vero media ſunt in melioꝛem ꝑtem ſunt interpꝛetanda
vnde Rugꝰ? ſuper illo verbo Math.: 10· Nolite iudicare et non

—

ludicabimim . hot loco mhil aliud pꝛecipi eſtimo niſi ꝙ ea ſaca
que dubia ſunt quo aĩo ſiant in mehoꝛẽ partem interpꝛetemur
De his aũt que nõ pñt bono animo fieri ſicut ſunt blaſphemie
a ſtupꝛa huiuſmodi nobis iudicare liet· ergo dicit Aplus hic-

tripliciter poteſt male ſuſpicari ¶ Pꝛimo qñ ꝑ le eſt malus ſtatim
ſuſpicatuꝛ malum de alio Crib· ſupeꝛ Wath, Omnis homo bᷣm ſe
eſtimat alium¶ Zecundo qñ aliquis alium odit ſtatim ſuſpicatur
malum de eo ·. vnde Rug?. Cer tum eſt ſcz ꝙ de malo neminem
iundicarẽ ſi eũ tanc;ᷓ meip̃ᷣm diligerẽ ¶ Neꝛcio ex longa exꝑientia

Nolite ante tempus iudicar ᷓbi notandũ m Tuliuz. Domo Cxiplia ex & SS ma .⸗
ſaſharne de alio

0
S ſr mmrud

„D
Seriimo -
Vnde Phus3. retho dicit ꝙ ſenes funt ſuſpicioſi: quia longo
tempoꝛe ſunt experti defectus alioꝛum: duo pꝛimi ſunt peioꝛes.
Vnde notanduz ꝙ ſicut homo peopter tria mala ſuſpicatur· ita
tres ſunt gradus ſuſpicatiomis Pꝛimꝰ eſt qñ ꝓpter parua ſigna
dubitat de bonitate alteriꝰ hoc nõ eſt pẽtm moꝛtale ſed veniale ·
Kug in ſermone domini m monte. Si ſuſpitiones vitare non
poſſumus quia hoĩes ſumꝰ: iudicia tñ a diffinitiuas ſentencias
cõti nere debemus Secundus eſt qñ homo pꝛopter parua ſigna
ei leuia peccata diffiniee iud icat aliquod malum et hoc eſt vtra
pꝛecœptuz domini vbi dicit. Nolite iudicare: a tale indicium eſt
pẽtm motale Tercius eſt qñ ex ſola ſuſpiuõe inculpat ꝓximũ
mfamando ipſum verbis ſuis detractoziis Iheronimꝰ in epiſtola
Periculoſum eſt de ſeruo alterius indiceare a non ſacilis vemia &
4 D quot hoĩes ſic infamantur ex mala ſuſpitiõe a paruis ſignis

Pey Nrratt ſet permj Vnde queritur hie · vt rum detradio ſit peccatũ moꝛtale: rñdet᷑

ßm ſandtum Thomam. 2=z.· 2.· · 2· ꝙ inter res tempoꝛales non eſt
pꝛetioſioꝛ q; ꝙ fama ꝑditur a peꝛ cuius defecum homo impedit
a multis bene agendis ideo detradio de ſe loquendo eſt peccatũ
moetale a tenetur quiſq; ad reſtitutionem fame ſicut alterius rei
Item qnq; ahqui ex ſuſpitione veniunt ad actum ledendo à per
tu tiendo pꝛoximum ¶ Queritur ergo an percutere pꝛoximum lit
peccatum mortale (Reſpõdetur ꝙ pertuſſio aliqn ſit ex malicia
vel odio a hot eſt peccatum mostale. Quãdoq; ex caritate cauſa
coꝛredionis: a hec m omnibus poteſtatem habentbus eſt relicta
in ſubditos ſuos, Ex iã didis habemꝰ hoc documentũ ꝙ debemꝰ
Forimos non faciliter iudicire (Circa hoc queritur vte dubia
uUunnt in mehoem partem interpꝛetanda reſpondetur bᷣm ſancũ
ATVho. 2z. 2· q:Z: ꝙ lic vt dicit Glo: ſuper illud Ro.io. Qui non
manducat manducantem non iudicet. Nã ex hoc ꝙ aliqs habet
malam opinioneʒ de aliquo abſq; ſufficienti cauſa miuri atur eiꝛ
A contemnit ipſum. Nullus aũt debet dtemnere vel nocumentũ
qð cunq; alicui inferre abſq; cauſa cogente: a ideo cui nõ apparet
dee malicia alicums manifeſtum indicium debemus eum bonum
häabere interpꝛetando illud dubium in mehoeez partem à meliꝰ
eſt ꝙ aliquis freqᷓnter fallat᷑ habens opinionẽ bonam de ahquo
malo hoiĩe qᷓᷓ ex hot ſiat miuria ahcuiextra de regul iuris, Eſtote
¶ Quantum ad terciam ptem ſermonis exemplum de heremita
qui fuit inculpatus cum virgine que ei miniſtrabat: et baculus
illius ſenis poſt moꝛtem illius floeuit in ſignum vtriuſq; amoꝛis
a innocentie · hot quere in pꝛromptuario ex·22.

*

*
+ per· ilerũ dete

Modeſtia vſtra nota ſit omnibo hominibuſ.Dñs
em peop eſt nihil ſolniciti ſitis: ſed in omni oꝛõne
7 obſetratione cum gratiaꝝ actione petitiones veſtre inno
teſcant apud deum. Et pax dei que exuperat oẽm ſenſum
tuſto diat coꝛda veſtra aO intelligẽtias veſtꝛas in xpᷣo iheſu
domino noſtto ”ů8łM
Sermo quartus ſuper epiſtolam
Audete in dño ſemper ad Phil. 3. In quibus verbis
KVeDn3 hoꝛtatur nos ad gaudiuz in dno a non in mundo quia
gaudium in dño non eſt ita ad hominez ſictut gaudiumm
mði Job. Gand ium mdi eſt ad inſtar pundi· de gaudio ſpũali
Pꝛouerb: diet᷑. Secura mens quaſi iuge conuiuiumergo dieit

Apls. Gandete in dño ſemꝑVnde in pꝛeſenti ſeꝛ mone tria ſunt

dicenda. Pꝛimo de gaudio ſpirituali. Setundo quibo
dñs pꝛope eſt. Terdo qᷓſtio vna tum exemplo vno. ¶

☛

ad pꝛimuz notandũ

hominibo
Quantũ

WM õsxs

c quilibet fidelis in pꝛeſenti debet gaudere Eunde

pꝛinupabłr de tnbo/ Pꝛimo de bonitate dei cuius bonitas mfinita

eſt er meffabilis: nam ex ſua bonitate cupit omnes hoies ſaluos

fieri: a ideo incarnatus a natus eſt a venit in mundum Lu.19.

Penit ſilius hoĩs querere a ſaluũ facere qð perierat: vnde Rpls

Qui vult omnes hoiĩes ſaluos fieri t. Non ſolum eſt natus ſed
poſt hoc laboꝛauit · 30· annis· vnde dicitur in Pg. In laboꝛibus

a inuentute mea Johᷣ· 4. Jheſus fatgatus ex itinere ſedebat ſuꝑ

ſontem · Inſuper paſſus et moꝛ tuus eſt vt nobis ſuam caritatem

onderet Joh:15. Maioeẽ caritatẽ nemo habet . etia reſurrexit
vt ſidem reſurrectionis aſtrueret Greg? h. 4. moꝛab.ſuper Job.
Sao ꝙ redemptoꝛ meꝰ viuit. redemptoꝛ noſter ſuſcepit moꝛtez
ne mortem himeamꝰ.oñdit reſurrectionẽ vt nos poſſe relurgere

donfſidamus . a poſt hoc oſtendit aſcenlionem vt ſpem noſtram

eleuaret. vnde etiã RAug ait in ſermone de aſcenſione dñi qui

inapit. Celebꝛamꝰ. cũ illo aſcendamus a ſurſũ coꝛda habeam9

Secundo de pꝛoximi bonitate et ꝓſperitate: quia debet gaudere
m to poꝛe a in rebus et in anima quo ad deũ a homines. vnde
Kpb⸗ Gaudete cum gauden tibus¶ Terco de puritate ↄſcientie
vnde Ylidoꝛus de ſummo bono. Conſciẽtia bona ſemꝑ gaudiũ
habet Berñ. ſuper Cant. Salubernima quies anime eſt munda
ↄſcientia quieta a ſecura Zed dies que Laciunt ↄſcien tiã pumz
ben

. et quietam · eſpondet Berñ. Duodunt pꝛecpue que reddunt
donliientiam bonam ſcʒ penitere de peccatis: abſtinere a malis
Dis ſpaale aſert ho: iuc facere bona Itez ſciendum ꝙ hoc gaudium ſpũale ↄfert homini
tates. quinq; vtilitates (Pꝛimo ꝙ ſacit homimem contemnere gaudia
mundana delectatiões carnis Greg?. Guſtato ſpiritu delipit
omnis caro Item quia roboꝛat hommem ad ſuſtinendũ a bene
operandum: ita ꝙ oĩa ei leuia fiant que alias grauia videbant᷑
ſcʒ mane ſurgere oeare vigilare ieiunare alicium poꝛtare toꝛpꝰ
—;— fagellare. Exemplume martinbus qui pꝛopter conſolationes
* ſpũales ab intra patienter a leuiter ſuſtinuert grauia toꝛmentæ
ab extra vnde legitur de beato ſtephano Rctu. 7 Lapides tor
rentes ei duldes fu erunt. ſimiliter de beato vimcentio ( Tercio qa
hat ſeruicia noſtra deo placabilia. Non enim cum anxietate led
aum hylaritate ſeruiendũ eſt deo · vñ Põ. Seruite dño in letica
quia plus valet vnum pater noſter cum hylaritate deuotiõe
q;ᷓ eentum cum anxietate i Cho · 9· Dy larem datoꝛẽ diligit deꝰ?
vnde de hoc dẽ in decre. Wehoꝛ eſt quinq; pſalmoꝝ decantatio

cũ deuotione a ſpãali hylaritate q; totius pſalterii cũ anxietate
di. 9. Non mediocriterQuarto quia de dyabolo triumphat 2
ideo letum reddit aim vnde ſanctus ant honius dixit fratribus
ſuis. Vnica oꝛatio vincendi mnimicum eſt leticia ſpũalis (Quinto
quia ad gloꝛ ia ſempiternã perducit. Sicut ei triſticia auquogr
hic ind pit ſpiritualiter a continuabitur eternaliter ſic a leticia
Ratio eſt qa ſicut meruer̃t ire de virtute in virtutem: ſic ibunt
de gaudio ſpirituali in gaudium ſempiternũ. ¶ Quantum ad
ſfſecundam partez iſtius ſermonis didt hic AApls. Dñs peope eſt
Wilhelmus. Doc verbum multum frequentat eccleſia hot ſacro
empoꝛe vt hoĩes audiẽtes tm̃ dñm peope eſſe non pigritentur
ad reapiendũ talem gloꝛioſum dñm iheſum xpᷣm iam naſcituʒ
m ſeſto natiuitatis (Et hoc pꝛimo ꝓpter eius nobilitatem a ſub⸗
limitatem. Altilſimus enim eſt qui apud nos hoſpitan deſidemt
Secundo pꝛopter illius hoſpius vtilitatem: ahi hoſpites auferre
aliquid ſolent: ſed cum iſto hoſpite omnia bona venient: iuxta
illud Sap·7. Oenerunt mihi oĩa bona pariter cum illaa-ſancta
trinitate Joh;. 14· Rd eum veniemus et manſionem apud eum
ſaciemus Gnde notandum ꝙ tota trinitas aĩe quam inhabitat
cooõmunitcat de bonis ſuis, Pateꝛ cui appꝛopꝛiatuꝛ potentia dat ei
pvotentiam qua reſiſtere poteſt peccatis. ihus cui appꝛopꝛiatur
Bpientia dat ei ſapientia; qua mediante poteſt dilcernere inter
ponũ a malum vt o'bus donis a gratiis a deo collatis ſapiente?

.ùẽùẽẽ = .ſ ü arröööö ü ☚ 1

— =

curiit (Secundo hope eſt moienti in peccato vt

vtatur. Spirituſſandtus cui appꝛopꝛiat᷑ bonitꝶ dat ei bonitateʒ
vt in omnibus que videt et ait ꝓſperetur vt natumliter bonũ
eligat a maluz deſpiciat. Gaudeat ergo quilibet fidehs qui hoe

cempoꝛe coꝛ ſuum mundat vt inhabitantez deum ſuſcipiat. vñ
Haymo ſuper Joh. Dñm deum tuũ ſuſcepturus in habitaculo
oꝛdis tui: emunda ↄſcientiam tuã ab operibus moꝛtuis a co

tationibus ſuꝑfluis aK immundis: qꝛ mundus habitatoꝛ mðam
querit domu m (Teꝛ ao quia fugat alium hoſpitem ſez dyaboluz

Ve homini illi tuius immundus ſpũs hoſpicium in tanta ſolen
mitate inhabitat a inquinat. Omnia enim bona peeſentiam illꝰ
hoſpitis fugiunt a quaſi annihilantur in hoſpido ad quod ipſe

inclinat. IJœiroo enim inuocare debemus dñm iheſum in veritate

Heot ſacro tꝑe.vnde dr̃ in Pg. Pꝛope eſt enim omnibo inuocan⸗
tibus eũ in veritate · vnde Wilhelmus. Weritas mnuocationis eſt
deſideriũ coꝛdis vñ ipſe W ilhelmus ſupeꝛ dicta verba ſczʒ/ Dñs
Paope eſt diut ꝙ dñs pꝛope eſt quinq; generibus hommum. In
(Fimo pꝛope eſt peccantibus: ymo peeſens eſt eis in omni loco a
tempoꝛe vt ſit de eius pñtia erubeſcant peccare · vnde Boecius

Magna em neeſſitas eſt nobis indicta ꝓbitatis cũ ante oculos

iudius agamus cuncta cernentis. vnde quidã. Cum quid turpe
hds ꝙ me ſpectante ruberes cur ſpectante deo non magis ipſe
rubes Poſto lus. Nõ longe eſt ab vnoquoq; noſtrum. In ipſo
enim viuimus mouemur a ſumꝰ ymo cum peccato⸗ fugit a deo
ſtcʒz addendo peccata peccatis deus eũ ſequit᷑ monendo vt redaat
vnde Jhere .· 3· diat dns ad animam peccatniœy. Au ſoꝛnicata es
cum multis amatoꝛibus tuis: tauiẽ reuertere ad me diat dñs æ

ego ſuſcipiam te. Mira inſania. fugit peccatoꝛ deum a currit ad
infernalem lupum quem omtula naturaliter fugit a ad paſtoꝛẽ
a peccato eum

reuotet poc· 3. Ego ſto ad oſtium et pulſo. Vere ille qui per
mnnuz vel per multos annos peccat fact eum ſtare a pulſare ad

oſtium coꝛdis ſui: nec etiam aperire vult vt ſentiat inſpirationẽ
diumam. De pꝛopinqutate dei que manet in peccatoꝛe habes

exemplum de illo in vitaſpatrum qui abnegauit deum pꝛopteꝛ
filiam ſaterdotis paganoꝛum· hot exemplum quere in diſci pulo
in ſetundo ſermõe de tꝑe (Tereio dñs pꝛope eſt pẽtoꝛi penitenti

2a ad eum ruertenti in hoc ſacro tempoꝛe · vnde dẽ Ezechel. 18
In qtunq; hoꝛa heccatoꝛ ingemuerit ſaluus erit· vnde · 2. Reg.

12· dict ei ſez dauid pꝛop heta nathan. Deus tranſtulit peccatũ
tuum a te. de hact ꝓpmquitate habetur Lu : cum ſilius ꝓdigus
5 2

l

2

.*

S Sermo „2·˖
. rediret ad patrem ſuum et ad huc longoelſet · vidit eum pater
ſuus a miſencoꝛdia motus otcurrens cecdit ſuper collum eius
.. oſculatus eſt eum. Item exemplum habe mus de latrone Lu-13
qui dixit. Memento mer dum veneris in reynũ tuum: cui dixit
dñs. Amẽ dito tibi hodie metum eris in paradiſo (Quarto ppe
eſt exiſtenti in tribulatione vt ei ſubueniat vel patientia dando
vel ab eo reupiendo ˖ vnde dictur in Ps. Cum ipſo ſum in tri⸗
bulatione eri piam eum gloiſicabo eum Rugꝰ? de d. dei. Deꝰ2ꝰ?
c uu m aduerſũu te exagitat aut merita examinat aut peta caſtigat
qu mihi mer edem eternã pꝛo toleraus pie magis tempoꝛalibbꝰb
donat malos autem damnat mnto de us peope eſt vncuiqq
reddẽdo ſibi bᷣm merita ſua RX poc: 3· Ecce vemo cito red dere vn

tuiq; & Ja· 4. Judex ante ianuã exiſtat t. Et ſi dns moꝛitu rug
elſſet per mille annos cum reſpedtu pene vel pꝛemii ſuturuz eſſet
quahn vna hoꝛa · vnde Põ. Quonia mille anni an te oculos tuos
tanq; dies heſter quomã moes eſt pꝛopinquio homini q; iple YB
“ credit. vt patet in illo diuite Lu· 2· qui dixit. Ria mea habes
mmulta bona K. Quantum ad terciq partem huins ſer moms
Spaſſie u :ileri quentur vtrum homo hic poſit implen gaudio ſpialiardet
oͤi. ſpwituali ſanctus Tho· 2· 2· ꝗ· 3· ꝙ ex pPar te dei de quo elt gaud ium illud
“ non poteſt implen: quia nullus Poteſt intantum gaudere de eo
ſicut eſſet gaudendũ. Sicut nullus poteſt intantum deuũ diligere
ſicut eſt dihgend us quia eius dilectio eſt mfimta a ſic gaudium
dei eſt plenum de ſeipſo. Ex parte autem illius qui gaudet non
proteſt hic gaudio impleri: quia gaud ium habet ſe ad deſide riã
ſtut quies ad motum. Item gaud ium eſt plenũ: qꝛ mhil reſtat
deſiderio: modo hic in pnti m nobis ſemꝑ manet mot⸗ deſide rii
dIdeo hit in mdo non eſt gaudium: ſed in patria motus deliderii

—

4

ſeuabitur· quia habebit deum omnipotentem pꝛeſentem qui elt ”?U
finis deſiderii noſtri⸗4eum hñdo habe mus omnia . vnde Rug? ””Uc

ſuper Joh. Deus tibi totum eſt . ſi eſuris panis eſt· ſi vero litis
potus eſt. ſi es in tenebꝛis huimẽ tibi eſt· li nudꝰ imm oꝛtalitatis
ubi veſtis eſt. Vnde in futuro non ceſſabit ſo lum de lide riuz quo
eum deſidera mus: ſed etiã erit quies oĩim deſiderioꝛum noſtroꝝꝛ
Ps. Replebitur in bonis deliderium tuum Rug?.· li: de ci⸗
dei. Jple de? eſt fons deſiderioꝛum noſtroz qui ſine ſine videbik
ſine faſtigio amabitur: ſine fangatione laudabitur: ym̃o ſanci
prlus habebunt q; deſiderare poſſunt Apls, culus non vidit
EGregꝰ im moꝛal. Et quis enrrare ſu ffidat quantum gaudium
gquelibet anma ſuſcipiet de ſanctoꝛum pat riarchaꝛ cre duli tate

deus pater noſter tum vno exemplo-
ſciendũ ꝙ xpᷣs comparatur ſeruo pꝛopter tres ranones Pꝛima
eſt ꝙ ad mſtar ſerui in continuis laboꝛibus erat: vnde Ps. In
laboꝛ ibus a inuuentute mea. D homo cogita qualiter xpᷣs pꝛo te
laboꝛauit in iacendo: qua iatuit in pꝛeſepio a ſeno vt tu iaæas

b

a ſidelitate apoſtoloꝛum gaitate a diligentia magna: martiruʒ

ſtabilitate a patientia: conſeſſoe um pietate a clemetia: virginũ

caſtitate. Reuera lingua a vox deſiat· quia intellectus capere nõ

ſuffiat quantum ſit gaudium choꝛis intereſſe angeloꝛum pñtem
vultum dei cernere. Exem plum ꝙ tanta ſunt beatoꝛum gaudia

in patria ꝙ dyabolus ſuſtineret oim demonum penas ſi valeret
red ire ad eelum a ibi clarita teʒ videre ſicut patet in vymptuario

¶ Pica infra octauas natiuitatis ad Gal.

RKatres · quãto tem poꝛe heres paruulus eſt nihil
differt a ſeruo cum ſit dominns omnium: ſed ſub
tuboꝛibus actoꝛibus eſt vſq; ad pꝛefinitum tꝑs

a patre. Ita à nos tum eſſemꝰ paruuli ſub elemẽtis moᷣi

huius eramus ſeruientes. At vbi venit plenitudo tpis:

miſit deus fii um ſuum natum ex mulere factũ ſub lege-
vt eos qui ſub lege erant redimeret vt adoptionẽ finoꝛũ
reuperemus. QAm̃ autem eſtis fihi dei · miſit deus ſpiritum
ſim ſui in coꝛda noſtra clamanteʒ. Abba pateritaq; iam

Ser mo quintus ſuper epiſtolam

Vanto tempoꝛe heres paruulus eſt nihil di

cum lit dñs oĩm ad Gal. 4. MWodo ſancha mater eccleſia
tuht qualis ille qui ſine eſſimatione eſt magnus pꝛo

nobis eſt paruulus factꝰ vnde Berñ. Wagnꝰ dñs a laudabik

nimis. Nam heres dei eſt xpᷣ̃s hlius marie virginis ad Debꝛe.i.

Quem donſtituit heredez vmuerloꝛꝛ. Deres iſte mihil differebat

a ſeruo cum eſſet dñs omnium. Samilis enim erat paruulis licet
in eo eſſent omnes theſauri ſcientie a ſapientie reconditi: tamẽ
videbatur ſapientia ꝓfiœre Lu:z. Aulerunt illum in ihermuſalez
Item lict eſſet ſine omni mætula peccati:tamen ſignum macule

h'jre vo luit ſeʒ cauterium cirtumuſionis ſicut alii pueri, Ex qui bo

patet ꝙ; ſimil erat paruulis aliis ergo diat RXKplłs hic. Quanto

tem poꝛe heres hic paruulus eſt τι Vnde in pꝛeſenti ſermõe tria

ffert a ſeruo

ſunt dicenda. Pꝛimo quomodo ypᷣs comparatur ſeruo. Setũdo
quare hoc tempus didtur plenitudo tempoꝛis. Jercio quare dẽ

QAuantum ad pꝛimum

v 2

ı
Sermo
mInterduz dune pꝛo eius amoæe. Cogua inſuper o homo qualiter
ipfſe laboꝛaut in diſcurrendo: ita etiam ꝙ ſanguis fuit in itinere

Etiam a tu laboꝛabis eundo ad eccleſias ad miſſas a ſermones
Cogita qualr laboꝛauit in oꝛando in vigilando et ſepe in oꝛõne

Pe rnoctando. Surge ergo mane a oꝛa vt eius impeires miſeri⸗
oꝛdiam et gratiam et dicere poſſis cim Dauid. Wedia nocke
fſurgebam ad ↄſitendum tibi. Wultum laboꝛauit.quia mi qui⸗
tatem multoꝛum ymo mundi poꝛtauit in hoc ꝙ ꝓ peccatis mði
penas ſuſtinuit Bern. Memoꝛaboꝛ ſemper illarum infanalium
nerLceſſitatuʒ laboꝛum quos pertulit in pꝛedicando: fatigationũ
m diſcurrendo. vigiliaꝝ in oꝛando · temptationum in ieiunando
tolaphiſationum expꝛobꝛationum clamoꝛum &. Ecce qualiter
xp̃s pꝛo te laboꝛauit: laboꝛa et tu pꝛopter eum. Inſuper pꝛo te
luſtinuit paſſiones.Si vis eſſe particeps requiei o poꝛtet ꝙ ſulli

neas penas peo eo ſitut ipſe ſuſtinuit· vnde XApoſtolus. Zi ſoni

paſſionum eſtis: eritis et coonſolationum ¶ Zecundo comparatur
ſeruo pꝛopter paupertatem quaʒ ſuſtinut Psg. Paupeꝛ ego ſum
Quis poteſt exponere paupertatem xp̃i · nam qui eſt diuſſimus
inter hommes ſactus eſt pauper ꝓpter hoĩes vt diuites fanat τι.
Cho· S.· Saitis gra tiam dñi noſtri iheſu xpᷣi quomã pꝛopter nos
ege nus fadctꝰ eſt eum eſſet diues vt illius mopia diuites eſſemꝰ
Vis ſcire q; pauper fuit conſidera qualiter natus fuit in ſiabulo
reclinatus m pꝛeſepio: muolutus vilibus pannis ι. Conſidera

vlterius q; pauꝑ fuit in pꝛoœſſu.pauperio fuit q; ſeruus:nullus

ſeruus adeo pauper eſt qui ſeruit pꝛo determinato pꝛedo ahtcui
domino quin habeat m domo dñi hoſpicium: quinetiam poſſet
habere denariũ. Eps vero deo pauper ſuit ꝙ in domibo illoꝛ⸗
quibo ſeruiuit hoſpicium habere non potuit· le git᷑ enm MWath
24.21. cum in die palmarum veniſſet in iheruſalem mtrauit in
temp luʒ vbi eum multos infirmos euraret a tota die pꝛedicaret
Cum iam eſſet ſeroa. veſpere circun ſpecis omnibus Glo. Si qͥs
eum hoſpitio retiperet . Exiit ergo in bethania cum: 12· aplis
Dict conſidera chꝛiſti pauperta teʒ qui in tota ciuitate hoſpicum
habene non potuit · ſed exiit in bethania; pꝛopter hoſpicium ad
hoſpitam ſuam martham que ipſum freqnteꝛ reœperat in do mũ
ſuam cum diſcipulis ſuis. Item adeo paupe: ſuit ꝙ vnũ denariũ
habere non potuit · legitur em WMath· l2. ꝙ cum exigerent tri⸗
butum a xpᷣo nec haberet vnde ſolꝛeret: milit petrum ad mare
qui ac œpit piſcem in cuius oꝛe muenit ſtaterem quem fedt dari

pao ſe Q petro. Ecce q;ᷓ pauper ſuit ꝙ non potuit habere vnrum

—

HZ caput ſuum concuſſum et deb ilitatum inclinaret Lu. ꝗ. Wuſpes

denanũ niñ per miratulʒ3. Wis vlteriꝰ ſcire q;ᷓ pauper ſuit. vide
q; nudus pependit in crute a non potuit habere aliquid ad qð

foueas habẽt a vo lueres celi nidos nt. Vi de ꝙ adeo pauper fuit
ꝓ qui oẽs aquas creauerat in extrema neceſſitate vnum hauſtũ
aque habere non poterat. Judei dederunt ei vmum bibere ſelle
mix tum: quod cum guſtaſſet noluit bibere Math:z; (Nerdo
tom paratur ſeruo peopter humilia leruicia que ſeet. Ipſe enim
humiliter miniſtrauit apoſtolis ſicut gruus Math. 20 Quicũq;
vo luerit inter vos peeeſſe e · ve· ſeruus. Et ſicut filius hominis n, „ͥ1Nʒ
ve nit miniſtrari ſed miniſirare Lu:zZ. In medio veſtruʒ ſum ſit
qui miniſtrt. Wis ſcire q; humilia ſeruiua ſect Joh. 13. Surgit
a eæna iheſus a ponit veſtimenta ſua acipiens lint heum anxit
ſe · deinde accepit aquam in peluim a cpit lauare pedes diſcipu/
lo um ſuoum et tergere lintheo quo erat pꝛecinus. Pondera
verba a muenies ꝙ; hit miniſſrat · ſurgit inquit a cena.diſcipuł
reſide ntibus xp̃s ſurrex it vt oſtenderet ſe eſſe ſeruum: qᷓa moꝛis
eſt vt dñis ad menſa ſedentibo lerui pꝛius ſurgant cpit lauane
pedes diſcipuloꝛum ſuoꝛum. Menit ergo ad ſymonem petrum.
a dixit pet rus ei. Nõ lauabis mihi pedes meternũ. Ecee petrus
obſtup it videns illum ge nua flectere coꝛam ſe doꝛſum curuare
manus ad lotioneʒ pedum extendere: in cuius noĩe omne genu
fledtitur cleſtium ternſtrium a mſernoꝛum. Dhomo in hoc oble
quio conſide a maximam humihtatem ꝙ voluit lauare pedes di
ſcipuloꝛum ſuozum non ſolum electoum ſed enam iude ſui tra HM
ditoꝛis· a in hac humilitate dat nobis exẽplum nos hũiliandi

Jo5.13. Exemplum enim dedi bis vt quemadmodum ego
ſen: ita aO vos fadatis. ¶ Quantum lecundam partem iſtius
lermonis diat ipſe Apls At vbi venit plenitudo tẽ poꝛis Hot

auteʒ tempus plenitudi nis ipſius fuit tempus mcarnatioms a
natiuitatis xp̃i pꝛopter plura Pꝛimo quia tunc pꝛeſiitum tꝑs
a deo quo yp̃s ſons plenitud ims graue naſci deberet. ¶ Zecundo
peopter plenitudineʒ pacis Põ. ꝛietur in diebus eius iuſtida
a abundantia paus Ichel. Implebunt᷑ hoꝛrea frumento: a toꝛ⸗
tularia tua vmno redundabunt · quia tempoꝛe augult qñ na tus
eſt xpC̃s pax fuit per vmuerſum kem erao popter criſmatũ
largiſſimam effuſioneʒ Johel. 3. Effundam de ſpintu meo ſupr
omnem carnem Quarto peopter figurarum impletionem: qa
pPeecdens tempus vacuum fuit n as onanens noſtre lalu tis

1

Soermo . —
que figure implęte ſunt in xp̃ᷣi incarnatiõe a natiuitate(Quünto
zopter miſeri oꝛdie plemtudmẽe. Temn poꝛe enim veteris legis
abundabat iuſtica. ſimiliter abũdabit tempo ꝛe cextremi iudiaci
ſed nunt abundat miſeri coꝛdia dei Ps. Miſeri coꝛ dia dñi plena
ern AIFenantime terdam partem ſlius ſer monis dicit
Xplus. MWilit deus ſpiritum ſilii ſui in oꝛda noſtra clamantem
Abba pater/S gaendum ꝙ deus dir pater noſter pꝛopter quinq;

—

Pꝛimo pꝛopter crationem Deutro:32- Nunquid ipſe eſt pate:
tuus qui poſſedit a ſecit a creauit te· de hoc in Ps: dr. IJple fecit
nos non ipſi nos Secundo ꝓpter curam peomiſſionis. 1. Petri
. eſt tura de nobis. vnde dixit Dauid im Ps. Dñs ſchat ꝰ
elſt mei Wath. 6. Molite ſolieiti eſſe die. Quid man. ſ (Terco

Peopter affectum dileciomis miſeratioms PsS. Quõ miſeretur
pater filioum & (Quarto peopter diſtiphna coꝛrectionis RA˙pbs
Flage llat deus omnem filum quem reapit vnde Jhere. Nam
pꝛimo afflixi te ſupple in pꝛeſenti et non affligam te vltra ſcez in
futuro· vnde de hoc Greg?. Wiſcricoꝛditer deus adhibet nobis
tempoꝛalem ſeueritatem vt non eternam mſerat vltioneʒ ideo
hic quibuſdaz pardit vt meternum crudtet ¶ Quinnto pꝛopter di
ſtributionem hereditatis. vnde diak in Põ. Lu es qiu reſtitues
hbereditatem meam mihi Math. Venite benedict patris mei &α
Nota exemplum. nam pet us alphon diat de quodam domino⸗
vniꝰ cinitatis qui habuit tres filios 2 coogitamt dnium cutatis

vni uloeum dimittere qu regeret ciui tatem: a wolens ſeire quis
illos eſſet melr æ vſus eſt tal mduſtnia: wocauit maioe a dixit
ai. Si deus vellet te facen auem cuiuſ modi auis eſſe velles ſin mi
rnſpondit· aquila: dixit patæ. Quare: n ſpondit. Quia omniũ
auium rex eſt a vwolat ſuper omnes aues: vocaui ſecunndum et
diryit. Au fili ſi deus vellet te facere auẽ de qua eſſes melius con⸗

tentus: rſpondit. de ſalcone: et quare hot ait pater. reſpondit

quia poꝛtatur pugno nobilium quando vadit venatum irruit

ſuper omnes aues pᷣm voluntatem ſuam modo occidit vnam
modo aliam. Quibo anditis vocauit tercium ſcʒ minoẽ 2 dixit
ei licut aliis: et reſpondit ꝙ vellet eſſe grus · quia ſemper volat
aum comitiua multitudme a ſodetate, Dis peradis venit pdickꝰ9
domin? a condidit teſtamentum diens. Dimitto fiuum meum
mmoeem heredem et dñũm auitatis. Sic in pꝛopoſito deus haber
tres filios ſeqʒ luciferum qui ſicut aquila appetiit wolare ſuper al⸗
titudinem nubium limilis eſſe altiſſimo, Secundus fuit pꝛimꝰ
homo ſcʒ adaz qm velut ſalco rabidus ſuper pomum vet tum ſe

immilit. Tereius filiꝰ? eſt xpᷣs qui in terris viſus eſt a cũ humm b⸗
conuer ſatus. s iſte eſt he es: de quo loquitur Gpls in epiſtola
hodierna dicens. ꝙ ſi klius et heres per ceum: et coheredes ſunt
pan peres chriſti eeleſtem herditatem poſſidentes Math. Beati
pau peres ſpiritu quotniam iplſoꝛum eſt regnum eloꝛum Jaco⸗z⸗
Nonne deus elegit pauperes in hoc mðo diuites m fide reg ni
heredes quod peomiſit deus diligenaäbuse.
¶ OVhica poſt octauas Epiphame ad Ro.
Kaàtres obſecro ws per mile ricoꝛd iam dei vt exhi
beatis coꝛpoꝛa veſtra hoſtiam viu enez ſanctã deo
placentem rationabile obſequium veſtꝝet nolte
Sfozmari huit ſeculo: ſed refoꝛmamini in nouitate ſenſus
veſtri vt pꝛo betis que ſit volũtas dei bona bene platens
et perſecta. Dico enim per gratiam que data eſt mihi om⸗
nibus qui ſunt inter vos nõ plus ſapere qz o poꝛtet ſapere
ſeod ſapere ad ſobꝛietatez. 2 vnicniq; ſitut deus diuiſit men
ſuram ſidei. Oitut em in vno toꝛpoꝛe multa mem bꝛa ha
bemus. Omnia autem membꝛa non eundem actu habent
ita multi vnum coꝛpus ſumus in criſto. Singul autem
alter alterius membꝛa in xpᷣo iheſu dmino noſt·
Ser mo ſextus ſuper eꝑiſto a ꝑpꝛecedenti.
Bſlecro vos per miſe rioo:diã dei vt exhibeatis coρωρb5e¶—⸗
geſtra & Ro-zͤ-Quia maxia ꝑps merendi a demerendi
onſiſtit in exe? ado οτιι71¾1ideο monet nos Apls vt
to? ꝛa noſtra dei ſe ruicio efficaater mane pemus dic̃. Oblecro
vos & (Vnde in peeſenti ſermone Aunch ſune dienda. Pꝛimo
quia debe mus coꝛpoꝛa noſtra exhibere deo. Zecundo qa ali qui
offerunt deo hoſtiam moꝛ tuq; a aliqui viuentem. Terdo quare
non debemꝰ? nos ↄſoꝛmare huic ſeculo. Quarto de illis qui plus
ſapiunt q opoꝛtet ſapere. Quinto quomõ omnia mẽebꝛa ſancte
ecleſie vnum ſunt coepus eum vno exemplo. ¶ Quantum ad
pꝛimam partem Rplus ponit hant exhoꝛtationem de exercao
cꝛpoꝛis immediate poſt has ſeſtinita tes Pꝛimo ꝓpter debitum
illius re tompenſationis: a cum Rihus dei pꝛopter nimiã carita tẽ
humanum genus ad veram ſalutez libi adoptamt monet Apłs
vt in recompenſam ſui duldſſimi coꝛpoꝛis noſtra copoꝛa exhi⸗
beamus vt aà ſeruiamus ſic nobis in ſuo copoꝛe trigintatribus
. an is ſerumit. vnde xpᷣs diat im euangeho. gulius hominis nõ
venit miniſtran ſed miniſtrare: et etiam vt ei lubiicdamur tanq;

— ee f f f ffõs 2
õ

lt⸗ Cer⸗ hom:

Sermo ,.

creatoꝛi noſtro: vt leruus dno ſilug patri: uc nos deo Eck . 2.
Collum ſubiicite iugo eius· ꝓpter hot inporrand dixit illud
i Se

Exo· i0· Vſquequo non vis ſubiidi mih tundo exhibenda

ſunt toꝛpoꝛa noſtra deo ꝓpter oblationẽ jllam qua ſe pꝛo nobis
obtulit deo patri in truœ et in mote. Vnde ſitut omnia mebea
peo nobis extendit et totum toꝛpus ad paſſionem dedit: ſic in
rnecompenſam offerre de bemus ſibi coꝛpus a membꝛa noſtra· qa

poſt moꝛtem dabit reſurredionem a gloeiam. Nam fide lis miles

non timet amittere equum m peelio dum poſſit facere laudabile
1

fadum pꝛo domino ſuo quando ſe ſperat reupere melioꝛem. Sit

iuſtus non ti met exponere ſuum coꝛpus caſigationi vel etiam

moꝛii ſi necſſe fuerit pꝛopter dñm ſuum: quia poſt moetem per

reſurredtonem ſperat gloꝛioſum ſubtile a eternum toꝛpus ſe re⸗
cepturum. vnde Apłs. Salnatoꝛem expedamus dñim noſtrum

iheſum xp̃m qui reſoemabit toꝛpꝰ humilitatis noſtre ↄfſigurat ũ

c: po:i claritatis ſue. vnde xp̃us ait Math· 13 Fulgebunt iuſti

tanq; ſol · vnde etiaz Berñ. in li:de conſide. Qualis tunt putas

erit ſplendoꝛ animarum qñ ſous ſplendoꝛez habebit lux coꝛpoꝝ
nulla tibi triſtida nulla anguſtia.nullus dolo: nullꝰ timoꝛ nullꝰ
laboꝛ ſed perpe tua ſanitas ſemper perſeuerabit · ¶ Quantuʒ ad

ſetundam pPar tem iſtius ſermonis diat hic /Aπ ſtolus, Doſtiam

vinentem ſanctam deo placentem Pꝛo quo ſciendum ꝙ; aliqui

hoſtiam moꝛtuꝙ offerunt deo(¶ Pꝛimo iſti qui bo na opera offert
deo in peccato mortali: quia nihil merentur apud deum quo ad
remunera tionem eternam·ſ/að Cho: 13. Li diſtribuero omr es

vnde dỹ in decret. Opera exem caritatem non valent ad ſa lutez
24·q· 10 (Seeundi ſunt qui dicunt qñ moꝛtuus fuero ſepeliar in
tali monaſterio: dum viuũt in peccatis ſuis perſeuerant. amima
eꝰ in inferno ſepelit᷑ a cadauer vult ſepeliri in loco ſacro (Ter ci

ſunt ypocrite qui ieiunant vigilant oant eœleſias frquentant
et tala bona opera fatiunt peopter gloꝛiam vanam et laudem
humanam· a tales ſunt martires dya boli · a pñt dicere dyabolo

illud Ps. Quoniam pꝛopter te mozfſicamur.a de talibus dixit

pp̃s, Amen dito vobis receper̃t mereedem luam Gregꝰ in moꝛał

D q; miſeri ſunt qui affectat laudes hoĩm in ſemetipſis: diſſipãt

fructꝰ an boꝝ ſuaꝝ· dũq; oñdere alienis ocuhs appetant dãnant
(Cuara ſunt q ſauũt peregnnatiões a ecłas a capel⸗
las vltruũt et largas elemoſinas dant pauperibo de rebb miuſte

——

atquiſitis ſeʒ per rapinãsi vſuram a illis non ſatiſſaciunt qtiby
tenentur neſtituere Ecl.· 34· Qui offert de ſubſtantia pauperis⸗
qſi qui vidimat ſiliũ in ðſpectu patris.vnde Greg? in ngiſtro⸗
Quicquid in dei ſeruido ex ſcelere offert ommpotentis dei non
placat iraeundiã ſed irritat (Quinti ſint clauſtrales qui co: poꝛa
habent in clauſtro ſed coꝛda in ſetuloCoepus enim eſt moꝛtuũ
qñ eſt ab anima ſepara tuʒ· vnde Areſtotiles. Chors nihil aliud
eſt q; reellus aĩe a toꝛpoꝛe· a tales clauſtrales fatiunt oblatiões
tum cayn qui aias ſuas dant dyabolo ſua coꝛpoꝛa in clauſtro
dant deo de talibus non eſt mirum ſi clauſt rum non ſit eis caozz „
q mag nũ dolo em ſentiunt quaſi moetem· quia moes eſt diuiſio
coꝛpoꝛis a anime· ſic et ipſi diuiſi ſunt: qnia toꝛpoꝛa habent in
clauſtro et coꝛda in mundo: et tales habent duram et aſperam
vitaʒi: quia quicquid boni faciunt cadti faciunt · vnde Dugo de
ſancto victoꝛe. Inuitus non bene agit etiam ſi bonum eſt quoð
agit: et tales ſunt miſeri homines: quia nullam conſolationem
habent in mundo: nec abintra a deo (Queri tur hic qui ſunt iſlu .

——

gu hoſtiam viuentem offerunt deo a que requiruntur ad hoc · Me Hoſtia vmua NRo ofe
eſpondetur ꝙρνει mo requiritur ꝙ opus bonuʒ fiat in cantate *wνι.ααιmd
à gęiatia: quia minimũ opus in caritate fadtum plus eſt q; opera
omnium peccatoꝝ in mundo exiſtentiuz Berñ. Caritas eſt cum
qua net maximum accœptaturSecundo qꝙ; fiat intentione recta⸗
cz ꝙ homo m bono opere querat dei honoꝛem a ſalutem ꝓpꝛiaʒ
ct pꝛoyimoum ediſicauonem Æ&nb. Inten tio operi tuo finem
imponit Greg? Quicq;d agis peo eterna mercde age: a mihil
ſtudeas pꝛopter humana opinionem a landem agere: ſed ꝓpteꝛ
vitam eternam Tercio ꝙ ſiat wluntarie et tum hylaritate a⸗
Cho · 4· Dylarem datoꝛem diligit deus . vnde dictur in decret.
Melioe eſt quinq; pſalmoꝛum ⁊& de conſe · diſ · y. Non me. Põ.
Seruite dño in letiaa ¶ Quarto ꝙ Rat perſeucranter: quia non
ſuffict ꝙ bonum ſiat in gratia a recta intentiõe a vo luntate niſi
ſiat perleueranter Berñ. Tolle perſeuerantiam nec obſequium
habebit mertedem ˖ vnde etiaz Yldoꝛus de ſummo bono. Solis
mapientibus pꝛomitti tur: ſed pꝛemium perſeuerantibus datur
Math. 10· Qui per ſeuerauerit vſq; imn finem c&Item aliqui qui
deo hoſtiam viuentem offerunt ſunt infirmi a tnibulat qui ſunt
pPatientes. Nunq; enim coꝛpus digna hoſtia effidtur: mu igne
tribulanonis moꝛa ficatum fuerit et decocum. Quoniam ſi nos
tribulationem patienter a voluntarie ſufferimus coꝛpus noſtrã
non ſo lum hoſtia viua: ſed ſancta effiatur coꝛam deo. l

ðòð

ib acbesl mfrnntates, (Bunt autez tria tonſlideranda pꝛoptenque non ſolum patienter
peche Ene Aed delectant tnbulaties a imfirmitates ſuſtipiẽde ſunt Pꝛimũ
ertnger Propter trid eſt quia eſt veriſſimum ſignum eledionis: vnde dixit angelus
fgfaphael ad thobiã. Quia acceptus deo ems neceſſe fuit vt tem⸗
ptauo pꝛobaret te· econtra diat᷑ de repꝛobis in Põ. Dimiſi eos
bm delideria coꝛdis e um Setundũ eſt tum magno effedu cer- M
tiſſima lie ratio Ps. Ex omnibus tribulationibo meis cripe me
ſilr Policarpus dicit ꝙ diuina pietas ſolet eledos ſuos multi⸗
pluater eri pere. Pꝛimoldibe rat per pati entie donationezʒ
. Waxime deus libe rat quando ſufferendi patientiaʒ aminiſtrat
Sectundo tribulationẽ m duledinem cõmutando ſitut de ſancto
andꝛea legit᷑ dicente. O bona crux diu deſiderata. Itez de ſancto
ſtephano. Lapides toꝛrentes illi dules erãt. Terdio libe rat pꝰ
ſingulas tribulationes conſolationes infundendo Pã. Sctundũ
multitudmem doloꝛum meoeum conſolationes tue letiſcauer̃t
animã meamNereao appetenda eſt tribulatio: quia foꝛmaer G
nos deo qui ſuper omnes ho mines tribulationuʒz paſſionibus ſe
immiſit · pꝛopter hot ſolum tribulatio ſummo deñderio eſt am⸗
plectenda. Vñ cum tranllati de iſta vita ad ſpeculũ vite diume
venta tis peruenimus tunt lue clarius cognoſeemus q; magnũ
uu mulum merite ꝝ nobis pᷣſens trioulatio aduexit. vnde Berñn
ſuper illud Rpłi. Non ſunt condigne paſſiones & dict. Non
ſunt tondig ne paſſiones ad penam que dimittitur· ad gratiaʒ
que immittitur ad gloꝛiam que pꝛomitut᷑: vnde DHumbertus
Si aduerſitatum vtilitatem ſciremus conſiderare/vix in eentum
an nis dno poſſemus pꝛo inſirmitatis vnius beneſidco rſpõdere
¶Quantum ad teraam partem dict hic Apls. Nohte confoꝛ
eic ſecho nos ofoꝛl no Nbeg mari huitc ſeculocnon debemꝰ? nos ðſoꝛmare huic ſcculo Pꝛimo
opter triia. Aqnua amidta huius mundi mimitum dei conſtituit Jatobi⸗2.
WWD U Pmiaga huius mundi inimita eſt deo: quia amoꝛ mdi expellit

3*

— —

deum a eius gratiam a diledionem a co:de hominis: quia ſitut
ignis a aqua ſunt contraria: frigus a cahdũ: album a nigrum
ſic amiadia mundi a dei limul ſtare non poſſunt. vnde Greg?.
Viſce o homo non diligere mundum dinor deum ante o'a.
dqds habes funde vt implearis · vnde etiam Rugꝰ? ſuper ptimam
canonicam Johannis. Duo ſunt amoes ſcilit mundi a dei ſi
mundi amo in te habitat non eſt quo introeat amoꝛ dei. Cum
ecrxoneras coꝛ tuũ ab amoꝛe terreno tunt hauries amoꝛẽ d iumũ
a in apit in te habitare caritas a qua mihil mali poteſt pꝛocdere
Secundo quia totus mundus plenus eſt amaritudine a miſeriis “R

. .

eigo dititur vallis lacrimꝗrum. hot pue oſtendit naſcendo qui
pꝛimo flet repꝛeſentans miſeriam huius mundi Job ·14. Domo
natus de muliere bꝛeui viuens tem poꝛe replet᷑ multis miſeriis.
DHoc patet patet· quia yunc frigus nunc eſtas nunc fames nune „

6 .

ſitis nunc fietus nunt diues et pauper viuus et m oꝛtuus Job⸗

12. Mancq in eodem ſtatu permanet Gregoꝛinz ſuper Ezech⸗

Quid eſt quod in hoc mundo nos libeat. vndiq; ludus nos in⸗

ſpicmus vndiq; gemitus audimus: deſtructe vebes vndiq; e⸗

uerſa caſtra:agri in ſoltudinẽ redacti: alios in captitui tateʒ dues
alios det runcari vidimꝰ.a alios interſfick. Quid g eſt qð in hac
vita libeat frẽs mei. Si talem mm iam diligimus non gaudiaã *
ſed vulnera amamus (Tercdio quia nemo ſeruiens huic munde
poteſt peruenire ad gaudiuʒ celeſte. Ratio eſt quia omnes ſerui
toꝛes hꝰ mũdi ſerui lunt dyaboli Mat h·6. Nemo poteſt duiobo
dñis ſeruire Apls, Zi adhuc homimbus placerem xp̃i ſeruus nõ
eſſem: ym̃o ſerui dyaboli qñqʒ durius laboꝛant ꝙ; ſerui xpi· ꝗa
ſunt in continuis laboꝛibus a mquiet in dſcientiis luis Ambe
Que pena gra uioꝛ q; intenoꝛ is conſcientie vulnus. Nonne hoc
magis fugiendũ q; mos q; exilium q; diſpendiuz q;ᷓ debilitatis
doloꝛ. a in futuro ſeruitoꝛes mundi habebunt infernum a pꝛina⸗z
buntur gaudio eterno Cribeſuper Wath. O c; miſerrimus eſt
mundus à miſeri qui ſequuntur eum. Semꝑ enim hoĩes mani
opera ſua excluſerunt a vita. vnde etiam Greg? in moꝛab. Sile
eſt regnum celoꝛum . Nemo poteſt hit gaudere cum hoc ſecualo
qà illc regnare cum deo ˖ ¶ Quantum ad quartam partem iſtiꝰ
ſermoms diat hit Rppoſtolus. Mõ plus ſapere qꝙ; o poꝛtet ſapere

Motandũ eſt hic hm Vincentiũ ꝙ αqus plus ꝙ; opoꝛtet ſapit pleſſapet aligs Foportz te

tripliater (Vno modo rõne obiedi qn obiectũ imperſcrutabile
vult perſcrutari a mueſtigare rationibus trinitatem perſonarũ
a vmtatez elſencie diuine ſeu articulos ſidei qð eſt pohibitum
Ecbl. 3. Altioꝛa te ne queſieris· vnde etiam Pꝛouerbᷣ·is· Qui pꝑ/
ſcrutatoꝛ eſt maieſtatis oppꝛimet᷑ a gloꝛia. vecundo qui peꝛ ſcĩaʒ
magicam vult ſecreta a futura p̃diœre (Terdo in inditando oc⸗
tulta coꝛdium que ſolus deus habet cognoſcere a indicare: 2 in
ſignum huius ipſe ſolus diatur perſcrutatoꝛ coꝛdium et de hoc
plemus habet᷑ in diſcipulo de tempoꝛe ſermone · 24 ¶Quantũ
ad quintam partem iſtius ſermoms dicit hic Apls. Sicut enim
in vno orpoꝛe multa membꝛa habemus τ. Dic apls oſtendit
quomodo omnia membꝛa ecleſie vnum coꝛpus ſunt· a quomõ
hdeles xp̃i ſunt in coꝛ poꝛe ecleſie a debent ſe adinuiem habere

äl Serno .
vnn) ſieut membꝛ vnius coꝛpoꝛis Notandũ ꝙ vnum membꝛum nõ
. inuidet alio membꝛo ex eo ꝙ dignius et melius habet c aliud
membꝛum.ym̃o vnum membzꝛ tongaudet alteri a reputat ſibi
ſactum qð ſit alten ſiue bonum ſiue mahim· vnde ſi ledatur pes
ditit os. Quare me ledis:a ſi lauatur pes.os regratiat᷑ lauanti
Sit debet eſſe inter ſideles criſti qui ſunt membꝛa eccleſie: vnde
dẽ hit. Wulti vnum coꝛpus ſumus m xpᷣo.ſinguli autem alter
alterius membꝛa(Becando vnum membzꝛ leſum ab alio non ſe
vmdicat. Sic etiã delyt eſſe in mẽbꝛis eccleſie· vnde etiaz Apls
ait. Nulli malum pꝛo malo reddentes: ym̃o quod plus eſt vnũ
membꝛum peo alio ſe exponit pentulo pꝛeapue minus nobile ꝓ
nobilioꝛi vt manus peo capite. In membꝛis ecœleſie ip̃m caput
peꝛo membꝛis ſe õ ſitut vnũ membꝝ oabũ ſumptũ
aliis cõmunicat· ſic vnꝰ ſidelis ahis bona ſua cõmunicare debet
Et ſi mem bꝛe amplius de cibo retineat q; debet · illu d eſt ei occa
ſio apoſtematis vel alterius inſirmitatis · ſic etiã inteꝛ ſideles xpᷣi
Ecek · 5· Eſt aalia vanitas pelſima q̃m vidi ſub ſole ſeʒ diuitias
tonlermuar in malum dñi ſui ¶ Quarto nihil valet vnũ membz
ſeparatum ab aliis ſed eſt putridũ a inuale. Sic excõmunicatꝰ
ſeparatus per excõmunicauonem maioꝛ? a p̃ᷣo qui eſt caput
a a membꝛisab omnibo fidelibus xp̃i ad nihilum valet niſi ad
eternũ igneʒ· hoc pꝛobatur ex euangelio Joh.i· vbi yp̃s diat
Ego ſum vitis vera a vos palmites. Sed homo excõmunicatus
elt ſilis palmiti abſciſo a vite q ſit abſciſus ad alud non valet
niſi vt in igne comburatur Kugꝰ? ſupe: Joh. Nihil debet foꝛmi
dare xp̃ianus qᷓ ſeparari a co: poꝛe cnſti¶ Quinto totum coꝛpus
tremit cum ſeparationẽ vmus membꝛi pᷣuidet. Sic timene debet
totum oe pus eceleſie cum aliquem ſidelem videlit ſeparari a
cõmunione ſidehum per excõmunitationem vel pẽtm moꝛtale
Pꝛo quo ſciendũ ꝙ excõmunicatio maioæ fnułlr non eſt ferenda
ontra xpᷣianum xpᷣi ſangume redemptuʒ. Nam vt diat Jugꝰ
Cum quidaʒz ſacer dos excõmunicare ſuum ſubditum voluiſſet a
audinilſet votem dicentem ſibi. Deline · non em̃ tu ſicut ſan
gumem meum pꝛo eo fudiſti: ſtatim remiſit ſenteneiaʒ (Otmo
nota exempluzʒ quõ vnum membꝛum ex poſuit ſe pꝛo alio. DHoc

patet de beato paulino epiſcopo qui ſe dedit in moꝛtẽ pꝛo ſilio
vidue a per hoc ſeip̃m a młtos yp̃i ſideles a captiuitate a moꝛte

J 4

25*

pomptuario ·

ut quere in

— —

8LL8- —Nͥ —

hylaritate: dilectio ſine ſimulatione: odientes malum:
adherentes bono: caritatẽ fraternitatis inuicẽ diigentes
honoꝛe inuicem pꝛeuenientes. Solidtudine non pigri:

non alta ſapientes: ſed hu

ſohaitus ad cuſtodiendũ aĩas ſibi cõmiſſa
xpᷣi empti ſumus. Si quis haberet de xp̃i veſtibus aliquid valde
tuſtodiret illud. Si vero haberet aliqd videliet de ſangume eiꝰ
diligentius cuſtodiret. Qualiter aſjt debet tuſtodire amimas qs

( Endet Eliadarꝰ.

Ratres· hũtes dohationes pᷣm gratiam que data
elſt wbis differentes ſiue pꝛophetiam ᷣm rõnem
ſidei: ſiue miniſteriũ in miniſtrãdo: ſiue qui docet
pärinzſiue qui exhoꝛtatur in exhoꝛtãdo. Qui tribuit
ſimplidtate·qui pꝛeeſt in ſohitudine·qui miſeretur in

ſpiritu feruentes: dño ſeruientes:ſę gaudentes: in tribu

latone patientes: oꝛõni inſtantes: neceſſitatib ſanctoꝝ

cõmunicantes: hoſpitahtatẽ ſedtantes. Senedicite perſe⸗

quentibus ws:benedidte et nohte maledicere. Gaudete

cum gaudentibus flete tum flenubus.Idipᷣm ſentientes
milibus conſentientes.
Sermo ſeptumus ſuper epiſtolam
Vi pꝛeeſt in ſoliatudine v Pꝛelatis ſo liatudo
pꝛopꝛiatur:quia ſunt paſtoꝛes a debent vigilare ſuꝑ
gregem eis cõmiſſum et m ſignum hꝰ xp̃s paſtoꝛ petro

dixit. Paſce oues meas:ergo hic dr̃. Qui pꝛeeſt in ſoliatudine
Vnde mi pñti ſermone Rplus dat plura documenta (Quantum
ad pꝛimuʒ dict. Qui peſt ſupple in ſolicitudme pꝛeſitPꝛo quo
ſciendum bm Wilhelmum ꝙ triplia nileimae debet elle

ꝛimo qꝛ ſangume

ſanguine ſuo pꝛepoſuit pꝛo illis ſangumem fundendo ( Seamdo

qa m periculo aie ſue pereunt anime ille et ſi ex culpa ſua pereãt
erit anima eius pꝛo aĩabus illoꝛum Eʒech. 2z9· Sangu inem aut
eius de ma . ſpe . requi ercio vero quia niſi pꝛelatus adduxerit
inquantum in ſe eſt animas ſibi cõmiſſas a dño facdem dei non
videbit Geñ . 34· Non videbitis fauem meam: niſi adduxeritis
fratrem veſtz minimum vobiſcũ.niſi quis diligenter tuſtodiret
ſanguinẽ yp̃i m vaſe verteret᷑ contra ſaluteʒ ꝓpꝛiam. Sic i⸗
vn

regno celoꝛũ excludet᷑ niſi aĩas ſibi traditas adduxerit ſetuʒ

72. —

hic Vt

—

teri ſi verbo a exẽplo bene p̃ſunt tot pmia ꝓ illis hẽbunt quot
ꝛie per eos ſalue facte ſunt Gregꝰ in omel. Pꝛe ceteris deũ lub⸗
lime vider merent᷑ qui fidehbo gregibo nouerunt peſſe ſoliate.

lati maius hẽbunt ᷣmium a deo eeteris hoĩbo ·
m in ecla dignitati bo p̃ſunt vt eßi a p̃ᷣſbi

⸗ £
Dum enimpeeſul ſuper gregezʒ ſuuen vigilat diuina gratia ſuꝑ
eum choꝛuſcat. Si autem ſubditis ver bũ dei ſubtraxerint a eos
in foueam moꝛtis per mala exẽpla duxerint·tot penas pꝛo aliis

hereditabunt quot aĩe eoꝛum pꝛauo exemplo perierunt. Gregꝰ

m moral. Saure debent peelati ꝙ ſi nunq; mala ꝑpetrauerint tot
tñ moetibus digni ſunt quot ad ſubditos perditionis exempla

tranſmittunt, Qui aũt in ſeeularibo pᷣlati ſunt vt reges barones
4 iudices ſi iuſte indicant a ſubditos clementer tracant maioꝛẽ

gloꝛiam pee aliis a iuſſo iudite xp̃o conſequent᷑. Si aũt miuſte
trudeliter oppꝛimũt acutioꝛa ſupplicia pꝛe ahis hẽbunt Sap · 6

Judicium dunſſimum fiet his qui pꝛeſunt· vnde etiaʒ Jatobi ·?2

Judictium ſine miſeritoꝛdia ſiet ei qui nõ fecit miſe ricoꝛdiã Crib.
Situt potentes potenter toꝛmenta patient᷑: ſit a iuſtice pꝛemiis
implebuntur plenius ſi bene exercuer̃t potentatuʒ: a in futuro
ta ntam habebunt gloꝛiã qᷓnta virtute alios pꝛeceſſert ¶Quantũ

ad ſecundu documentum diait. Qui miſeret᷑ in hylaritate. Sume

ðtra hoc faciunt illi qui auſteritateʒ in verbo in facto a in vultu
oſtendunt qñ a pauperibo rogantur Rugꝰ. Qui dat vt carat
tedio interpellantis non vt refidat viſcera indigentis rem a me
ritum perdit. Vt aũt elemoſina detur cum hylaritate vultus a

ſermõis dulœdine: tunt ille a quo peut pauꝑ elemoſinã debet

attendere quis petat qm̃ xpCs in ſoꝛma pauperis Math·2 5. Qðᷣ
vn ex minimis me. fe · mi. feciſtis IJheroꝰ. Quot enſcunq; manũ
pauperi extenderis xp̃ᷣm cogita: ita debet cogitare ꝙ ipſe a deo
quotidie petit regnũ celoꝛum· ibi. ARueniat regnuʒ tuum.a ſi
negat deo hot modicum: deꝰ? negabit regnũ ſuum Pꝛouer · 22
Qui obturat aurem ſuam d clamoeʒ paupez clamabit ipſe æ
non exaudietur. Indignü enim eſt ill negare fruſtum panis a
quo petit totum regnum ꝛo quo ſcienduz ꝙ ſex genera hoĩ
tribuũt elemoſinas a hoc diuerſimode ¶Pꝛimi ponut in ma
dei a eſt illa que dat᷑ vidus et ephams qui mendicare pudẽt
A qui defectum magnum ſuſtinent pꝛopter honoꝛem tempoꝛalẽ
pꝛecpue aũt que datur cognatis indigentibus Yſa.io· Carnẽ
tuam ne deſpexeris Bern. in epla. Beatus qui intelugit ſuper
egenũ a pauperem, Ille pauper eſt qui muite petit a verecunde
accipit a acipiens gloeificat patrẽ ſuũ qui in celis eſt (Secundi
ſunt qui ponunt elemoſinã ſuꝑ pedes dñi quam dant hoſtiatim

mendicantibus peregrinos et pauperes in hoſpicio ꝓpter deum

tolligendo Yſa:28· Frange eſuriẽti panẽ tuũ: a egenos vagos
induc m domũ tuã Augꝰ?. Elemoſina eſt vngentuʒ quo maria

*
D „ “““YꝰKGB? D M
magdalena vnxit pedes Dminmi (Lerci ponunt Aemolinau in
gremio dñi a eſt illa que datur lepꝛoſis ecis captiuis a pᷣcipue
inter paganos ¶ Quæti ponunt elemoſinam in os domini a eſt
elemoſina quã qus offert pꝛo poſſe ſuo ad altare de rebus inſte
acquiſitis vbi offertur ſacrum coꝛpꝰ dñi in ſalutem viunoꝛum æ
moꝛtuoeum: et ideo tum quis dat ſacer dotibus elemolinam qui
quotidie ſumunt coꝛpus dñni vel ad oꝛnatũ domus dei vbi yp̃ᷣs
nſec ratur a tractatur ita accœpta eſt quaſi in os dñi ſit poſita
Rpls. Operemur bonum dum tꝑs habeinꝰ ad omn es · maxime
aũt ad domeſticos ſidei:iſacer dotes qui ſunt illuminatoꝛes ſidei
doct oꝛes ( Quinti lunt ponentes ſuper coꝛ dñi: et ſunt illi qui
dimittunt offenſas et iniu rias ſibi illatas verbis fadis rebus vel
ctoz poꝛe Augꝰ. Multa ſunt genera elemoſinaꝝ qs tum facimꝰ
adiuuamur vt dimittant᷑ nobis noſtra peccata moꝛtalia ſed ea
nihil eſt maius q; cum ex coꝛde dimittimus qð in nobis quiſqg
petcauit (Saenduz q tanta poſſet eſſe offenſa que dimittiẽ ſiue
in ebus fama a coꝛpoꝛe ꝙ pꝛopter hoc omnia ptta dimitterent᷑
homimi Lu. Dimittuite a dimittemim Gregꝰ? in omel. Qui in ſe
Peccanti clemeter indulſit.nullum pe ccati veſt gium in eius aĩia
remaebit (Sexti veſtiũt xp̃m a eſt illa elemolina que datur a
cffertur peo animabo defunctoꝛũ que ſunt in purgatoꝛio: vnde
Machab· i2. Sandta ergo a ſalubꝛis eſt cogitatio ꝓ de funcis
exoꝛare vt a peccatis ſoluantur· vnde Berñn m quoda ſermone
Dec ceſt religio expiationis vbi amime coꝛ poꝛi bo exute crud anẽ
ad tꝑs vel caloꝛe ignis vel frigd:e vel alicuius g rauitate doloꝛis
ad ilios nobis tranſeundum eſt per compaſſionem quibo iundti
ſumus pꝛo human tate¶ Pꝛo quo ſciendum ꝙ animabo in pur⸗
gatoꝛio exiſtentibo ſubuenire debemus quatuoꝛ de cauſis.quera
mn diſtipulo. ¶ Quantum ad Lexcium do cumentum dit hie
AKpls, Donore muicʒ puenientes: quia quilibet debet ſumere
aliqð bonum in pꝛoximo ſuo eſſe ſiue ſit mani feſtuʒ ſiue occultũ
quo ipſe eũ peecllit. quare merito eſt ab ipſo hon andus Sed
oppoſitum plures ſaciunt qui ꝓximos ſuos deſpiciunt. Hoc cõ⸗
muniter fit qtuoꝛ de caußſolBrima cauſa ẽ ig nobilitas Boedꝰ
Si p̃moꝛvia oĩm quos deꝰ crauit ſpeckes nullus degener extat
ma oẽs ab adã venerunt ergo ſunt fratres Rugꝗꝰ de doarina
xpPiana. Ego non interrogo te ſerico ndutum a pauperem pan
noſum · no quales in veſtibus eſtis vel ſins: ſed qᷓles nat fueritis
Amo bo certe nudi ambo in ſirmi · ambo vita miſerã in cho an tes
Adad hutc ambo plozantes qñ naſcuntur imlſantes. Iteʒ ꝙ omnes

Sermo
homines haEnt vnum pꝛinc pium vnũ ſinem: oſtenditur in
ollibus moꝛtuoꝝ · quia ad ſenſum nulla eſt differentia inteꝛ oſſa
nobiliuz a ruſticoz Rugꝰ. Cum in aliquo caſu vetera ſepulcra
moꝛ tuoꝝ: franguntur: oſſa nobilium a Bieituz non agno ſcunt᷑
SGed queritur. vnde cauſata eſt nobilitasg: rñdetur ex virtutibb R“R
RKreſtotiles. i· Politic Vir tus a malidia determmãt nobiles
aàaà ignobiles· ver ſus. Nobihs eſt ille quem nobihtat ſua vir tus D
vyvyvyyy:y¹nrñæ⸗knde diamus in o5ne dnicali. Pater nr & nullus de nobilitate
ſe iactet. a ſic ahos homines ſpernat Rug. Wonemus diuites
nobiles non ſuperbire mmoꝛibus nec econt a. WMmnoꝛes enim
non poſſunt cum alijs dicers. Pater noſter niſi ſint fratres ¶ SZed
die es que ſunt ille virtutes que oſtendunt hoĩes eſſe nobiles
e hat materia plemus habetur in diſcipulo de tꝑe ſermõe· 22
Gecũuda cauſa eſt paupertas: quia nobies a diuites cõmumiter
pauperes deſpiciunt: ſed antiqui patres in antiquo teſtamento
hot non fecrunt Job. 3. Si pauperez deſpexi eo ꝙ non haberet

veſumentum.ſi veſtis pauperis eſt deſpecta tñ perſona hominns
eſt honoꝛanda (Silr in nouo teſtamento ex hoc non honoꝛauit

eos m apo ſtolos eligendo ; vnde · . Cho · 10 Videte vocationem
veſtram fratres: qua no multi potentes ſed que ſtulta ſunt mdi
elegit de? vt ↄfundat ſoꝛtia: a ignobiha a dtempa bula elegit
deus, Doc patet ſic. qma de piſcatoꝛibꝰ a aliis pauperibo elegit
plures epoſtolos. De lapientibus autem huius mundi tantum
vnum ſceʒ gamalielem legis docto: eʒ · de nobilibo bart holomeũ

à etiam paulum qui fuit ums romanoz de dinitibo zat heü qi
ft diues . de pemapibus 1½. Potentibo tres ſeʒ micodemũ a centu
onem a regulum · ꝙ pauper homo non eſt deſpinendus ſed ho
noꝛandus oſtendit Greg? in omel. Pauper cum repꝛehenſibiiliis

ecermit᷑ monen debet ſed no deſpici. Zi vero p ehenſionis nihil
hꝛ/abet venerari ſumopere ſic inter œſſoꝛ debet (Qerda cauſa ſunt
pectcata. Sic xp̃s non fecit· quia conueꝛ ſatus eſt cum peccatoꝛib⸗
comedit a bibit cũ eis vt eos ad via veritatis nduceret a lalut
Zed phariſei hoc repꝛehenderunt m xp̃o dicnites ad diſcipulos
Wath. 10. Quare cum publicanis a pecratibo maducat mr
vr. Sic exemplo xp̃i pctoꝛes non ſunt & ſpidtdi ſed carita tiue
monendi vt ſe emendent a de pectatis ſuis pemteant Galat. Si
octupatus quis fuerit in alquo dehcto vos qu ſpirituales eſtis

humſmodi m ſpiritu inſtruite lenitaus, Iteʒ qui hodie eſt pctoꝛ
cras ſo taſſis ẽ melioꝛ Lu·6. Nohie iudicare a no iudicabimini 2

(Quarta cauſa eſt ſed itas perſone: hoc deus non ſeat · nam Job

—

— 9
1

vlaribus plenũ deus n ſpꝛeuit: nec lazʒaꝝ qiaᷣ iatuit in ianua
dinuitis a canes lingebãt vlcœra eius a ipſe poſt moꝛtem poꝛtatꝰ

eſt ab angebs in ſinum abꝛa he. Sic à nos non debemꝰ? perſonas

de fectuoſas ſpernerb. qma quilibet noſtruʒ ſi deus permiſerit pt

ipſis ſĩis fieri ſeʒ ſcabioſus cecus claudꝰ lepꝛoſus t ergd tahbo
tompatiendum eſt ſicut vellemus nobis compati · ¶ Quantum

ad quartam partem dicit hic Kpls. Benedieite perſequentbo
vos: benedicte a nolite maled icere UNotandum eit hit qꝙ KApls
diat. Benediate perſequenti bo vos & bis benedidten bona pꝛo
ximis optate in pnti vita a m futura. Oꝓpoſituʒ ilh faciunt qui

ex muidia ſolent dicere. Puniat te deus in pñti ne noœat anime
in ſuturo: a tales qui petunt talem vindictam ſuper pꝛoximum
lſuũ non ſunt in canitate dei· nec etiam habent caritatem pꝛoximi
ſui Kriſtoteles. Diligere eſt alicui bonum velle: ſi talis vult ex
vindicta malum pꝛoximi peccat motahter.I. Joh;. 3. Qui non
diligit fratrem ſuum manet in mote. Sequit᷑ hic. Et nolite ma

ledricere ſcVnde hic quentur vtꝶ maledidio ſit petm moetale

eſpondetur bm ſanctum Tho·2.· z.q:i:de iſta maledidione de
qua hic loquimur per qua; pꝛonunciatur malum contra ali quẽ

vel m impꝛecando vel in optando: hec m ſe repugnant carita ti
Primiergo eſt peccatuʒ moetale· i. Cho:6. Neq; maledid neq;

eiii malediot᷑ venerari potiꝰ tenetur Leui·20. Qui maledixerit

patri vel matri moꝛte moriatur. Contingit tamen aliqn vemale
eſſe vel paruum peccatuzʒ qñ quis alteri impꝛecatur vel pꝛopter

effectũ eius qui pꝛofert dum ex leui motu vel ex ludo vel ex ſur⸗

reptione aliqua talia verba pꝛofert: qmia pẽta ver boʒꝛ maxime

ey effectu a intentione penſantur·. vnde in decret · dicitur. Deus

indicat verba m intennonem pꝛoferenaum 1.28.‧q.S. humane.

Luantum ad quintum dotumentum ditit hic. Gaudete cum

gaudentibus flete cum flentibus bi notandum q; gaudere de
malis a in ſfoꝛtumis pꝛioximi gaudium eſt miquũ eum ſit de ma?
alterius · de hoc gaudio dẽ Pꝛouerb.z7. Qui in ruma alterius
letat᷑ non erit impunitus. Innidi vident᷑ peioes Poꝛcis. Poꝛ cꝰ
em cum occidit᷑ alius ſibi compatit᷑: ſed muidi fat unt oppoſitũ
Zimihiteꝛ triſtani de bonis pꝛoximi vtiq; malum eſt · qð patet ex
hoc ꝙ inuidus excœcatur vbi deberet illuminan Job · 8. Per die
mcurrt tenebꝛas Gregꝰ?, Wens muidoꝛ de alieno bono affligit

de radio lucis exœcatur. Sicut enim diligentibus deum omma

operantur in bonum: qma gaudent cum illis quibus bene et

c 2

SerfSne .

peoſpere pꝛeotevit in rebo ſiue m coꝛpoee ſiue in aĩa.a hot faciunt
m caritate a totiens merentur coꝛonam vite a quolibet homme ·

ſic econtia impiis omnia onuertuntur in malum que vident:
quia ſi vident bona a pꝛoſpera tunt affliguntur,. Si autẽ mala
triſtia letantur et hoc cedet eis ſemper in pericuhim ammarum
ſuarum Seneca. Vtinam muidi m omnibus auitatibus aures
otulos haberent vt de ſinguks peoſperitatibus hoim toꝛquerent᷑

Nam quanta felicium ſunt gaudia· tanti mnuidoꝝ ſunt gemitus

Vltimo nota exempluxde vdone epo magð· quere in ꝓmptu-

Katres-nolnite eſſe pꝛudentes apud wſmetipſos:
nulii malũ po malo reddentes pꝛo uitentes bona-
non tantum coꝛam deo ſed etiam coꝛam omnibus
vominidbus ſi fieri voteſt quod er wobis eſt lum omnibus
Vominibus pateʒz habentes non voſmetpſis deſendentes

crilſimi ſed dace locum ire⸗ ſcriptũ eſt em̃. Wihi vindickã
4 ego retribuã didt dñs: ſed ſi eſuerit inimitus tuus dba

illü: ſi ſitit potum da illi. Hot em fadens carbones ignis
con gerens ſupeꝛ caput eius: noh vind a malo ſed vince in

bono malum —Rc
(Sermo octauus ſuper epiſtolam
Dute eſſe pꝛudentes apud voſmet pſos Ro:lz· Johes
de lancho geminiano, Filii huiꝰ ſeculi a fili reg ni in hoc
diſcernunk a diſtinguunt quia hilii huius ſeculi ſeiplos

regni leipſos ignaros eſtimat a in nullo ſe extollunt: ſed ſe alis
ſubiiciunt in humiltate . a hoc eſt quod diat RKpls. Nolite elle

paꝛudentes & (Vnude in peeſenti ſermoe ponit Apls qunq; bona

do cume Quantum ad pꝛimum ſciendum ꝙ lapientia eſt

ull qui ſciunt tꝑalia bene acquirere Luſoé. Filii huius ſecuh pꝛu
dent oꝛes ſunt filiis lutis. Dumanam habent qui bonis acqhtis
ad delidas vtunt᷑ de quoꝛuz ſapientia dr̃᷑ ad Ro. J. Pꝛudentia
carnis mimica elt deo Vnde hic querit᷑ vtruʒ pudentia carnis
ſit petm moetalęrñdit ſanctus Tho·2. 2· q: 2 S: ſi pꝛudenta
cai ms acupitur abſc lute m ra tioneʒz pꝛuden tie ita ſeʒ ꝙ in cura
carnis conſtitu at᷑ vltimus finis tonus vite. ſic eſt petm moetale

Si vero actipituꝛ m rõnem partitularis pꝛudentie ſic eſt pẽtm

Vñica ſecunda poſt Epiphanie ad Ro.

Peudentes reputant a ex hoc ſuper alios ſe extllunt. JFilii autezʒ

2 (Pꝛima eſt ſapienta huius mundi que diuiditur in tres
par tes ſeʒ terrenam humanam a dyabolicam. Jerrenã habent

udentia carms

7 .

veniale. Contigit auteʒ duabus de caulis ꝙ aliquis inoedinate
afficitur ad aliqð delectabile carms. Pꝛimo qñ non aueꝛtitur a
deo: puta quia non Onſtituit ſinem totius vite m delectatione
carnis· a ſic adhibere ſtudium ad delectationex carnis eſt pẽtm
veniale. Si vero aliquis curam referat in finem honeſtũ: puta cũ
aliꝗs ſtudet to meſtioni ꝓpter toꝛpoꝛis ſuſtentationezʒ hoc nullũ
eſt peccatum. Pꝛudentiaʒ emm dyabolieam hñt qui pꝛudentes
ſunt ſtiunt nulla bona aut facœre neſciunt aut nolunt qui ſcʒ
ſunt callidi a hommes deapere ſciunt a nocere eis in rebus eoꝛũ.

A tales velant xpo facieʒ ſitut fecert iudei: vn autoꝛitas. Dculos

oĩa conſpicites conantur velare’quia mala pꝛo boms nituntur
vendere vel mutare Wath. Qð vni ex minimis meꝛs feciſtis &τ.
Vñ querit᷑ quantũ peccant qui nec emer nec vendere nouerint
mniſi cum mendaais a iuramentis (reſpondetur m Raymundũ
Quotiẽs cauſa deupiendi mentiunt᷑ ſcienter peccant moꝛtałr aↄ
tenentur ad reſti tutioneʒ . a hoc non ſeC lum intelligit᷑ de magnis
rebus ſed etiam de puis vt patet de qunibuſdam hom inibus qui
paruas res habent vendere emere a tamen in eiſdem multiplr
mentiũtur vt pꝛox imos deupiant (Secunda eſt pꝛudentia ſpũs
que eſt bonoꝝ xpᷣianoꝝ.de quibus dr Lu.iij.Eſtote pꝛudentes
ſicut ſer pentes wbi mocande ꝙ in tribus debemus imitari piuia·
dentiam ſerpentis. Serpens em totum coꝛpꝰ pꝛo capite expomt
ſic a nos pꝛo capite xp̃o coꝛpus nr̃m tribulanomibo exponemus
Ro· · Quis nos ſeꝑabit a caritate xp̃i. Et ſerpens in loco arto
deponit veterem pellem: et nos in loco arto penitentie debemus
deponere vetuſtatem culpe. Item ſer pens vnam aurem obturat
terra aQ aham cauda: ſic nos ↄtra blandimenta hꝰ ſecul debemꝰ
nos munire ↄſideratione terrenitatis noſtre a moetis noſtre ¶ Itẽ
notandum ꝙ hec eſt vera pꝛudentia m Beꝛñ, Si pꝛeterita mala
defleas.ſi tꝑala iſta coontemnas· ſi celeſtia concupiſcas.a hec pꝛeu
dentia innui tur Deutro· 22· Ptinam ſaperent a intellgerent a
nouiſſima pꝛouiderent· ſaperent ſcʒ peccata p̃terita q; ſint amara
vide q; malum a amazꝶ ſit te dimilſiſſe dũm deum tuũ . maluz
eſt in tulpa· amarum eſt m pena, Item intelligerent pñtia q; lint
mala Eb. I.· Manitas vamtatum a oĩa vamtas a quaſi quedã
ſomnia Ecb. 34. Somnia extollunt impꝛudentes:talis erat ille
diues cui dictum erat Lu.z.· Stulte hac nocte repetent animã
tuama te. Item vt nomſſima peoniderent ſeʒ eternitateʒ gloeie
quantum ad beatos a iuſtos: et etermtatem pene quantum adð
malos amiuſtos Rugꝰ. Vnuſquiſq; pꝛouideat ſibi m ſuturum
c 3

—

.
2

Sermo

congrgatioſiem meritoꝛum.de quꝙ“ Pꝛouerbᷣ. 10· dicitur, Qm
2 gregat in melle filius ſapiens eſt. Vempus meſſis vita pꝛeſens
eſt et qui merita per opera virtutum eongregat hic eſt ſapiens
a hec eſt ſapia foꝛmice: que tum non hałet peeœptoꝛẽ ↄ9 gat

in eſtate qd tomedat in hyeme Pꝛouerb. 6. Vade ad ſoꝛmicam

2 addiſte ſapientiam τα Saendu autem ꝙ tria ſunt que faciunt

ope ia vera a bona platita toꝛam deo Pꝛimũ eſt ꝙ opera vera
fKant in caritate . I. Cho · 16· Omnia c pera veſtia in caritate fiant-
vnde diatk m decret. pera extra canitatem facta non valent ad
lalutem. 27 Secundum eſt ꝙ homo opent cum peꝛſeuerantia
Tath.Z 4. Qui perleuerauerit m R Gregꝰ. Incaſſum bonum
agit᷑ ſi ante teemmum dele rat᷑. Nolle peꝛſeucrantiã nec obſequũ
mercdem habet Yſdoꝛus de ſummo bono. Mon eſt beatus qui
bonum faet ſed qui meœſſanter facit. Qm enim perſeuerauerit

Tercium eſt ꝙ intentio ſit ncta a opera que fſaamus ad laundem

dei a pꝛo ſalute noſtra totis virib edmemus quod ſuper omne

necelſarium eſt eo ꝙ bm intentionem omnia que faumus a deo

indicant᷑ Lu: iI. Si oculus tuꝰ fuerit ſimplexa mtenuo tua torũ
t pus ſcʒ opeꝝ tuoum erit huadũ Rmb. Intentio operi nomẽ
im

onit. vnde d in decret . de peni· Deus indicat intentiones.
uantum ad ſecund documentu diet. Null malum pꝛo malo

reddentes Vbi ſciendum ꝙ ali qui reddunt mala pꝛo malis: et
hot pꝛohibet AA»płs dicns. Nulli malum pꝛo malo . Item aliq́
reddunt bona pꝛo bonis hot eſt be nefi cium moꝛ htatis: qa rano
dickat hoc. Item liqui bonũ pꝛo malo hot eſt be nen cium pfecte
cantatis ſicut xp̃s oꝛa uit ꝓ crua fixoꝛ ibo ſuis et ſancꝰ ſtephanꝰ

pꝛo lapidantibus ſe oaut. ſit veri xp̃iani imitari debent xp̃ᷣm æ

lanctos. Item aliq malum peo bono a hoc eſt peruerſe maligni⸗
ta tis ſitut indei xpᷣo fecerunt quibus pꝛedicauit a infirmos eo
curauit à ſanauit · ſed redd iderunt ei mala pꝛo bonis ſicut adhue

4 ture⸗ xßiani yp̃o ſatiunt dño ſuo.vnde ipſe ⁊ queritur in Ps.

Retribuebant mihi mala pꝛo bonis: hoc ſic pꝛobatur · qᷣa ſi dat

tomini oꝛpo:is pulcritudmem cum co: poꝛe· tunt luxurjatur
extollitur.h dat ei diuitias tunc abu
ni fir mita te tunc impatiens erit Quantum a ter cium docu

atur es: li paupertatem et

—

mentum diat. Pꝛomdentes bona nõ tantum coꝛam deo ſed etiã
coꝛaz ommbus hominibus: quia non ſolum debet homo cauere

ab offenla dei ymo etam a ſcandalo pꝛoximi ¶ Vnde hic queriẽ
vtrum ſcandalum ſit peccatum creſpondetur bm lancum ho ·

2.2 q. 42 Duplexeſt ſcandaluz ſcʒ adiuũ a paſliuum.Pall iuũ

—

„—

vilti
eſt illo qui ſcandalʒatuꝑ a eſt ſemper pẽtm. Man enim aliquis

ſcandaliʒat᷑: niſi mquantũ ahqliter ruit ruma ſpũali que pẽtm

djr et idem eſt ꝙ ſcandalum. Paſliuum poteſt eſſe qñq; veniale

quaſi habens impaqonem tin: puta cum aliquis ex inoꝛdinato

dicho vel lado alterius mouetur motu pẽt venialis. Quandoq;
vero eſt peccatuʒ motale puta cum qui de inoꝛdinato dicto vel
facto alterius pꝛocedit vſq; ad petcatũ moetale (Scandaluz vero
achuum eſt m eo qui ex moꝛdinato dicto vel ſacto pꝛoximuʒ ſuũ
lſcandalizat · a eſt etiam ſemper peccatu m vel laltez habet ſpeciẽ

pẽti ta hot poteſt duobus modis ſieni. Pꝛimo eum quis venialłr

peccat a cum hot vult alium ducere ad peceatuʒ vemiale a tunc
faat duo peccata venialia: vnum reſpectu ſui: et aliud reſpedtu
pꝛoximi. Setundo quando contemnit ſalutem pꝛoximi vt pꝛo ea
2ↄſeruanda nõ peetermittit facere vnde ipſe ſcandalizatur. vnde
dicitur in decret. Dantes ſcandalum rei lunt pereuntium. 1. q. 1
hi. vnde etia dicitur Math· 18. Ve homini per quem ſcan dalũ
vent (Quantum ad quartum documentuz diat. Cum omnibo
homimbus pacem habentes Vnde notandum ꝙ pacem dehbem?
diligere quia xp̃o valde placœtiim ſignũ huius deus naſci voluit
tpꝑpe patis: qa ſicut de virgine natus eſt vt oſtenderet ſe diligere

vir ginitatẽ a caſtitatem. ſic tempoꝛe patis natus eſt vt onderet

le diligere pacem a habitare cum pauſias vnde in Põ. In pace
factus eſt locus eꝰ¶ Zecundo dedit diſcipulis ſuis in pnñ̃ti doctrinã
padcis Luie In quamcunq; domum intraueritis diete. Pax huic
do mui (Tertio pꝛo teſtamento a hereditate reliqt Joh.1 4· Pacẽ
meam relinquo vobis pa & Aug? de a· dei h· 19‧ Nemo poteſt
ad heredita tem dei peruenire qui teſtamentum eius noluerit ob

ſeruare(Quarto ꝗꝛ care emit. qꝛ trigintatribus annis laboꝛauit

vltimo moꝛtuus eſt vt facret paceʒ: a in ſignum hꝰ poſt moxtẽ
aparuit diſcipuls dicens. Pax vobis (QRuinto qa omnes ſilios
ſuos nominauit pauſi cos Math · S· Beati padſici quoniaz filii

dei vocabuntur Gregꝰ. Si filii dei vocabunt᷑ qui paem faciunt

pꝛotuldubio ſathane ſunt ſilii qu paceʒ ↄſcindunt Bern. Pazꝛ

timet dyabolus vigilantes continẽtes: qa de iſtis multos traxit

m laqueum ruine: led tamen contoꝛditer in domo dñi viuentes

coniudti deo a ſibi per vmculum caritatis. Di dolœem hi liuoeez

hi timoꝛ eʒ dyabolo inferunt ( Onde hit queritur vtz diltoꝛdia
lit motale peccatum ¶ rſſpondetur m ſanctum Aho.2z:2· q/·
quando aliquis ſcienter ex mtentione dilſenut a bono diumo

„

Pe ep E 3⁶ Pag

„ Sermo .
a a bono pꝛoxini in quo cõſentire delyret hot eſt peẽtm moetale
ex ſuo genere ꝓpter ↄtrarietatem ad cantatem liœt peimi motus
ho diſcoꝛd ie ſunt peccata venialia ꝓPter imperſedtionez ackus &
Quantum ad quintum documentuz docet nos Rpoſtolus ꝙ de
mimitis noſtris nõ debemꝰ? nos vind icare dieens. Non voſmet⸗
ipſos deſfendentes ſed debe mus ipſis benefida impendere diens
Si eſurierit mimitus tuus & Vnde hic quenit᷑ an apetitus vm
dicte lit moꝛtale vel vemale Reſpõdetur ꝙ appel tus vindicte
ſit ſex modisPꝛimo appetere vmdickaz de illo qui non meruit
ſez luper innocentem ¶ ZRetundo qñ appetit plus ch ille demernit ·
Tereio quando non debito odme: qua le vult vindicare a nõ
vult cõmit tere deo a talis rapinaʒ comittit a deum contemnit
quia ſcriptum eſt Ezech⸗ 9. Wihi vmdickam a ego retribuam-
Quarto quando non ex debito: ſiue qñ appetit vt ſlolummodo
vmcat: no vt bonum iuſticde conſeruetur a vt vicium emendeẽ
Kuinto quando aliquis paſſiõe ſeui ab intra vel ab extra ſic ꝙᷓ
non curat facere t ra eeptum dei vel caritatem pꝛoximi. Quan
docunq; autem aliqð iſtoꝛum quinq; delibe rate ſit tunc erit moꝛ
tale ¶ SHexto quando intentio vmdicandi fertur pꝛinapaliter ad
aliud bonum puta ad emendationẽ peccantis vel ſaltem ad toꝛ⸗
reptionem eius a alioꝛum a iuſtide conſeruationeʒ a dei honoꝛẽ
talis vindicatio no eſt peccatum moꝛtale: ſed eſt liata ahis cir
cumſtantiis debite ſeru atis ¶ Vnde queritur hic tur ſandti in celo
eum deo manentes vindickam de mumics expedmt vt habe tur
I eſpondetur ꝙ iſti ſandi in conſpectu dei creatoꝛ is ſui
exiſtentes vident voluntatem ipſiꝰ· a ideo ab ipſo apetunt qð
eum facre velle vident. Petunt autem vindickq duobe modis
de inimitis a hot cauſa caritatis vt ſciliet qui ad vitam eternazʒ
pꝛedeſtinati ſunt conuertantur a malo ad bonum . qui vero pee⸗
ſciente deo damnãdi moꝛiantur et peccata deſerant mb ſuper
Lu. MWeliꝰ eſſet peccatoꝛ ibus male agentibus cito moꝛi q; vt in
peccatis din verſentur vt per hoc minoꝛez penam in in ferno ha
belnt · vbi vnuſquiſq; ᷣm qualitateʒ ſuoꝛum operum ſuſtinebit 2
multi tudimem mag nitudmem penarum · quod petere opoꝛtet
vtiq; quia caritatis eſt a miſericoꝛdie.Non autem putandum eſt
ꝓꝙ ſanch in ælo empireo vocem emit tant ſic nos aerem aut flatũ
in ſelle ventris trahimus per oꝛgana gutturis: ſed vox illa deſi⸗
derium eſt ipſoꝛum· a quanto quiſq; illoꝝ magis clamat tanto

„ ——

2
*

tual( Setundo petunt de repꝛobis vindickaz: quia optant vemire

extremum diem indici et reſurrectionem ſwnoeum coꝛpoꝛum: in

ſignum huius xp̃s lo quens de extremo iudicio diat diſcipulis.
Dis ſieri mncipientibus reſpiate a leuate capita veſtra: quia ap⸗
pꝛopmquat redemptio veſtra Rugꝰ. Reſurgent coꝛpoꝛa ſan⸗
ctoꝛũ ſine vllo vido ſine vlla defoꝛ:mitate ſine vlla coꝛrnptione
line oumi difficultate: in quibus ent tanta ſubulitas et agilitas
qnta fuit feliatas ( ltimo nota exempluz ꝙ debemus mmimias

*

Dñica tercia .

beneſace e vt ſic nobis reconahetur de?. quere in pꝛomptuario·

ligatis. Qui em dihgit pꝛoximũ legem impleuit-

non fallum teſtimoniũ dices-non ↄenpiſces rem pꝛoximi

tui:2? ſi qdð eſt aiud mandatum in hot verbo inſtauratur.
Dihges pꝛoximum tuum ſitut teipſum: dilectio pꝛoximt

malum non oꝑeratur plenitudo ergo legis eſt dileckio ·

(Sermo nonus ſuper epiſtolam

Emim quicq; debeatis Ro. 13. Johannes de ſancto ge⸗

diſcipulozꝛꝛ manus ad ecrleſiam deferret· nec plura verba dicere

poſſet · ad quamlibet pauſam dixit. ilioli diligite alterutrum ·
fratres qui cum erant admirantes ꝙ ſemper eadem verba reph⸗

caret dixerunt ei, Wagiſter qᷓre ſemper eadem verba loquimun

reſpondit. Pꝛeceptum dei eſt . et ſi clum hot ſiat ſuffiat. vnde

peopter perſectionem illius ſa uatoꝛ dixit Joh.is Mando voß
vt diligatis vos inniœʒ. Apoſtolus aũt volens tradere modum

ſoluere dixit. Nemini qucq; απVnde in pñti ſermone tria lunt
dicenda. Pꝛimo de caritate pooximoum. Setundo alq̃ qſtiones
Tercio exemplum Id pꝛimum ſciendum ꝙ pꝛoximũ debemus

omodo debemꝰ? latiſ facere R in debito qð ſibi tenemur

diligere pꝛopter naturalem a ſpiritualem fraternitate3. Dmnes

enim ſumus fratres ex vno patr geniti a vna matre coꝛ poꝛale

magis deſiderium flag rat P. Deſideriũ eoꝛum exandiuit auris

NHam non aduleærabis non ocudes⸗non furaberis

atres nemini quicq̃ʒ debeatis niſi vt inuicem diᷣ

iniano diat. Si admuiem diledionem habuenimus:
imo nro de omni debito ſatſfademus: tunc man
datum dei implebimus: exemp luz de ſancto iohanne apoſtolo
de quo diat Ihero? cum iple ep heli moꝛaretur a ſenex vix inter

— . “ 0
Sermo
a etiam ad fratermtatem ſpiritualens Nati enim ſumus ex vno
patre ſcʒ deo a vna matre ſcʒ ecleſia· a baptiſati ſumus in vno
baptiſmo vbi effedi ſumus fihi dei et ſpirituales fratres et ſoui
in ſeculo pꝛeſenti: iuxta illud Ps. Partigeps ego ſum omnium
timentium te a cuſto · c. Item ſi aliquis amat fratrem ſuu m qui
ſecum hereditatem ꝑtiturus eſt a diuidit quantum debet amare
fra tres illos qui hereditateʒ ſuã ei agebunt. Quanto em̃ phires
ſalui erunt: tanto maioꝛa gaudia habebunt elech in eelo: vnde
magiſter ſententi · h. ι diſ . 49. Per caritatem que ſingulis erit
. Per ſecta tantum quiſq; gaudebit de alterius bono: quantũ gau
S dert ſi in ſeipſo haberet (Item ſciendum hit eſt ꝙ caritas pꝛoxi
moꝛum habet ſex (Pꝛimo quis diligere debet vxoꝛez a parentes
(nde hic querit vtrum plus tenet viligere vxoꝛem q;ᷓ parentes
(reſpondetur m ſanctũ Iho · 2z.· 2· q·2 0 ſice: vnde Gen dixit
adam poſt creationẽ eue que fuit de ooſta ade foꝛmata. Doc nũc
os ex oſſibus meis . Quamobꝛem relinquet homo patrem et
matrem et adherebit vxoei ſue (Sed tamen ſciendum elt ꝙ vir
plus tenetur honoꝛare parentes q; vxoæeʒ. a ſimile intelligendũ
eſt de vxoꝛe Vnde iterum queritur vt rum occaſione religioms

—

pᷣtermittenda ſunt pietatis offiaa in parentes (reſpondetur bm

lanctum Uho . in quodlibeto. Ahter dicendum eſt de illo quu no
dum religionem intrauit et ahter qui religionem pꝛoſeſſus eſt.
Qui enim religionem nõdum intrauit ſi videt parentes ſuos in
magna necſſitate a non poſſet per alũ eis ſubuenire⸗non tenet
religionem intrare. ſed tenetur miniſtrare parenbus maxime ſi
abſq; perieulo peccati poſſet in ſetulo ꝑmanere. Si vero per aliũ
ſſet parentibus miniſtrare: poteſt ſi vult religionem mtrare.
Poſtq; vero alquis n ligioneʒ pꝛofeſſus eſt moꝛtuus eſt mundo
vnde per ſpiritualẽ mortem deo obligatur dimiſſa cura iam im
pendenda parentiba: ideo nõ petcat nec contra pꝛecptum agit
ſi in clauſtro permanet ſub pᷣepto pꝛelati: parentum aminiſira⸗
tione pꝛetermiſſa: eum fadus ſit impotens ad reddendũ debitũ
miniſterium abſq; ſua culpa· debet tamen quantum poteſt ſa lua
oꝛdinis obe diẽtia latagere vt per ſe vel per alium ſuis parenubꝰ
ſubueniat ſi neœſſitas fuerit (Qerceo tenet᷑ quis dihgere pueros
et cognatos. Vnde hic queritur vtꝝ magis teneamur diligere
mehoꝛes ꝙ; nobis coniunctoꝛes reſpodetur bm ſanctum homa
2Z.·2.· q -26. MWehei quidem qui eſt pꝛopinquios magis bonum
ex caritate debe mus velle ſciliet maioꝛem gradum beatitudinis

õ
””

quia ad caritatem pertinet vt velit dei iuſtictam loruare bm quã
melioꝛes per ſectius beatitud inem partieipan Quarto tenetur
as diligere domeſticos ſuosQuinto extraneos Sexto mimicos
Quantum ad ſecund par tem ſermonis mouende ſunt alauue; H
Iſtiones. Et pmo ꝗritur vtꝝ diligere inimicos ſit de neeeſſitate O
ſalutis rñdetur pᷣm ſanctuʒ Tho·2. 2· q: 20 Oiledtio mnimicæhn
triplicter poteſt conſiderari( Vno modo vt diligant inquantuz
ſunt inimici: a hoc eſt diligere malum alteriꝰ? (Alio mõ quantũ
ad naturã in vniuerſali · a ſic dilectio mjmi coꝝ eſt de neteſſitatt SJ
ſalutis vt ſcʒ quis dihgat deum a pꝛoximũ ·ab illa generalitate .
nullus inimicus nos excludit Tercio conſiderant in ſpeciali v
ſtʒ aliquis in ſpeciali moueatur motu dilectionis ad inuiem et
hoc non eſt de neceſſitate ſalutis Zetundo queritur vtrum lit de (Q

7

neteſſitate ſalutis ꝙq quis mimidco ſigna vel affect? dilectionis ex

—

„

hibeat rñdetur m ſanctum Tho·z. 2:q ·zl. qꝙ ſic· homo tenet
diligere mimicum m generali a non mn ſpetiali: iſta ſigna dilechi
onis que in cõmuni pꝛoximo ſolent exhiberi tenet᷑ etiã mimias
eepxhibere et ſunt de neoeſſitate pꝛecepti · et econtra facere pertinet
add dilecionem vindicke. Spectalia vero ſigna dilectioms vel be
nebſicia que quis exhibet partitulariteꝛ aliquibus perſonis ꝙᷓ hec
mimido exhibeat nõ ẽ de neceſſitate ſaluus: niſi ᷣm p̃parationez
animi vt ſez iunuet in neceſſitatis artitulo Pꝛouerb:zs. Si eſun M
erit mimicus tuus aba illum: ſed hoc facre poteſt in neceſſitatis
articu lo: hot pertinet ad caritatis perfedionem per quam aliqs
caueret vida malo: ſed vult vin eere in bono malum: quia non
ſolum cauet ne ꝓpter iniuriam ſibi illatam pertra hat᷑ ad odium
ſed etiam mnoendit inimitum ad amoꝛem ſuum (Nerdo queritur (Q
vtrum ad conſeruationem tempoꝛalium liœt raptoꝛem ocadere
(eſpondet᷑ ßm Heynricum de ſchildich ꝙ qius peo ↄſeruatione
pꝛopꝛie perſone liceat in neceſſitate ineuitabili alũ occidere: hoc
tamen nullatenus tonſtat eſſe licitum pꝛo conſeruatione rerum
tempo:alium: quia vita pꝛoximi pꝛeſerenda eſt rebus foꝛtune.
Quantum ad terclam partem huius ſermonis nota exemplum

de beato ſanctulo quere in pꝛomptuario-

ica quarta poſt Epiphanie a Col.
Ratres⸗induite wos ſicut electi dei ſancti 2 dilechi

viſcera miſtðie benignitatez humihtatẽ modeſtiã
pati entiã ſuppoꝛtantes inuicem 1 donantes vobil⸗
metipſis ſi quis aduerſus anquem habet querelã: ſicut ?
diñs donauit vobis: ita àQ vos fadte. Ouper omnia autem

Sefmo
het catitatez habete quod eſt vintulum perſectiois et ppe
xp̃i exultet in coꝛdib veſtris in qua et wcati eſtis in wa
coꝛpoꝛe Q grauü eſcote: verbum xpᷣi habitet in vobis abun
danter in omni ſapientia docentes ömonentes wſmet

ipſos in pſalmis hymnis a cantiis ſpiritualib in gratia

cantãtes in coꝛdibus deo. Omne qdᷣcunq; fadtis in verto
aut in opere in nomine dñi noſtri iheſu xpᷣi ſadte ·gratias
agentes deo patri ꝑrr iheſum xppßm.
ermo decimus ſuper epiſtolam
Uduite vos ſitut electi dei Col. 3. Pꝛimus homo veſtez
innoentie perd idit qñ frucum pꝛohibitum tomedit.
hanc veſtez recuperat homo in baptifſmo.in cuius ſignũ
prueri bapti ſati candida veſte mduuntur.a beatus eſt qui hanc
veſtè in baptiſmo n ceuperatam cuſtodit Salomon. Beatus qui
cuſtiodit veſtimenta ſua ne nudus ambulet ι. e illis qui hanc
veſtem dimiſerunt ideo monet nos Apłs qui veſtem ſpualem
amiſerunt reinduere dicens. Indutte vos 0 In pꝛeſenti epiſtola

Aple ponit qnq; documenta ¶ Pꝛimũ eſt ꝙ debemus eſſe jnduti

ne nudi appareamus ne dieatur nobis illud MWath.25. V mite
qusõ huc mtraſti non habens veſte nuptalẽ(zο quo notandu
ꝙ velus xp̃ianoꝝ eſt caritas: quia ſitut veſtes tegut caleficiunt

ant hominex: ſic caritas petcata operit. 1. Petri. 4. Caritaz

operit multitudmẽ peccatoꝝ (Secũdo calefaut deſide ria Job· 27
Noua veſtimenta tua cahda ſunt/m ſignum huius caritas dicet᷑
ig nis vt habet᷑ Lu. i2· Jgnem veni mittere in terraʒ & (Nerao
dedoꝛat animam . quantum habet de caritate tm̃ habet de pleni
tudine hit in gratia a in futuro in gloia. Nazʒ quilibet qui pꝛo

caritate ſua ſe exereet hic habet deum in pꝛemium· nam aliꝰ liũ

videbit clarius: obuiabit imtentiꝰ a gaudebit intenſi?. clariꝰ
ab vno q; ab alio videat deus notat᷑ m ſole: quia liæt comunis
ſit omnibus ad videndum: tamen quantum purioꝛ a ſaniox eſt
otulus: tm̃ radios ſolis intuetur efficatius. Item patet in fonte
qua ſieit phuribus ad vnum fontem vemienubus qui ꝓlus ſitit
deleckahihus bibit. Item patet m alio: quia quanto quis plbus
eſunt. tanto plus delectatur in ebo quãdo offer tur. Sic a umili

liæt omnes deum contemplent᷑ m patna: non tamen ipſa ↄtem

platione equaliter fruuntur· vnde Rugꝰ. Quanto nunc amoe
dei ſuent feruentioꝛ: tanto eius viſio fiet ſamoe: et quanto hic
ↄlideramus ardentiꝰ: tanto ibi videbimus eñ clariusQuantu
ad Keund um dolt nos apls Paulus offenſas dimittere dicens⸗

£ V △
Donantes vobiſmetipſis ſaduerſus aliquem habetis quenlã.
Vnde querit᷑ vte mimias petentibo venia teneamur remittere⸗ (A—r .
reſpondetur 'm Petmum ſuj per. 3. ſenten. Ex miuria vel damno D
dato alicui ſolet in eo chi fit miuria oꝛiri ſciliæt rantoz in affectu
adio iuris contra miuri mnteʒ3. Pꝛimum tenet᷑ homo ſtatim veniã
veraciter petenti remittere pa rato em endare hm facultatem ſuã
de qua dr Lu. .. Et li reuer ſus ſuerit ad te dicens. Pemter me
dimitte illi: etiã ſi non petat· tñ tenetur homo adhuc remittere
ſigna rantoꝛis, Pꝛima ſunt ſigna ex qui b poteſt faułꝛ cog noſci
ilblum gerere rancoꝛ contra aliu. ſcʒ ſi loc?tus ei fuerit ſalutando
eum non relalutat. Rlia ſunt ſig na remota ex quibus faaliter
non cognoſcitur odium vt ſi non totiens loquit vel non toties
ad domum luam vadit vt pꝛius tamen bona mtentiõe pñt hieri
vt ſcʒ alius emendet le a oognoſcat ſe ſeʒ vt petat veniama ſic
liatum eſt. Sed m ſcʒ adctionẽ iuris cont ra inmriantem nõ tene
dimittere niſi ille ſatiſfadat ſm ſuum poſſe· vnde dicit in decrer
Nemo tenetur dimittere iniuriam miſi lbi ſit ſatiſfacum · ⁊3· ꝗ·
ſed illir Secundo queritur vtrum offenlus tenct petere vemiam (Q
Reſpondetur bonum illud eſſet vt vnus humiliaret ſeahus t
emendaret le. ſed ſi aliꝰ nullo mõ vult deſiſtere a ran oꝛe 2 pto
tunc tenetur (Bnde querit᷑ vtrum ſit magis merito ium amicũ
diligere q mimitum: reſpondetur bi ſancum ho.2z ·2 ꝙ elk
magis mentoꝛium diligere mimicum: quia ſo lus deus eſt cauſa
gquare diligitur mnimitus: ſed diledtio amia poteſt habere aliam
cauſam q; deum quia poteſt dilgi pꝛoòpter conſanguinitateʒ vel
pꝛopter beneſitium ſibi impenſum ab amico: ſed mimicus non
diligitur niſi pꝛopter deum: a facre rem aliquam pure peopter
deü eſt magis merito:ium. RQuantuz ad tercium documentuũ
diat hie Rpls. Super ommaa caritatem habe ntes qð eſt vmculũ
Etaonis Cnde ſelendüi qlibet debet ſume aſpetere caritatezʒ
Pꝛimo qma eſt virtus nobiliſſima 'm ſanctũ Iho:z.z. Caritasz
eſt ex eellentioꝛ ommibus virtutibus ergo comparatur auro: qa
peellit oia metalla: ſit a caricas alias virtutes NRugꝰ. Sicut deꝰ
eſt ſummũ bonũ: ſic caritas qᷓ deus eſt a oes virtu tes ꝑfecuſſime
in ſe habet ¶ Secundo qꝛ virtus que eſt caritas eſt vuliſſima quia
vnũ pater nr in caritate dictuzʒ plus eſt q; oia opera a peinupio
mði ſaca extra caritateʒ vnde dr m decret. Opena extra cantatẽ
facta non vwalent ad laluteʒ. 14. q⸗ 10. Bern. Caritas eſt banum
cum qua nec minimum opus deſpicitur- ſine qua nec maximuʒ
acœptatur: inſuper aliena bona peopꝛia faut per partiapatione

ðð

Ps. Partiups ego ſum omnium tamentiuʒ te & Berñ. Carittz 4

eſt virtus lar giflua que faut omnia cõmunia Terdao quia tum
caritate nullus damnatur ſed cum ceteris virtutibus poteſt qus
damnan ſcz fide Apłs. Si habuero onmez fide m ita vt montes
tranſſemm i&· quia plures damnati ſunt qui habuerunt ſidem h
nso hm fidem vixerunt. ſilr eum ſpe Pꝛouerb. I0. Spes impio
peribit cum caſutate Berñ: in epiſtola. Caſutas ſine caritate eſt
lampas ſine oleo: ſubtrahe oleũ a lampas non luœt inſi per pt
habere oĩa ſacra mena ſeʒ baptiſmum ↄſirmationẽ eucanſtia m
a dines: necnon a cum eis damnari Augꝰ?. Dabere oia ſlatra
mmmamaenta malus poteſt Quantum ad quar tum dochmentuz diet
Apls. Et pax dei exultat im coꝛdibo veſtris. In his verb induat
nos Kpls ad ſectandum pacem a pꝛecauere oontentionem quia
contendere eſt peccatum dyabolicum Rugꝰ. Mihil eſt ſimilius
adibus demonũ q; litigare. Ex qubus patet ꝙ ſeruum dyaboli
q non dei oſtendit ſe eſſe qi libenter litigat ad Iy · 2. Seruum
dei non opoꝛtet litigare ſed manſuetum elſe. imnſuper diſcoꝛdiaʒ
fadens qa eum pꝛoximo litigans non ſolum eſt ſeruus dyaboli
etiam filius eius Gregꝰ m paſtoꝛał. Si dei vocant᷑ filii qui pace
ſatiunt: pꝛoeuldubio ſunt fihi dya boli qui pacem confundunt.
Lueritur hic vtrum contentio ſit mortale peccatume ſponder
bm Hermannum ſchilder. Contentio eſt impugnatio veritatis
eum confſidentia clamoæis: a ſic ſemper eſt peccatum motale: qa
vepugnat veritati: a pax eſt effectꝰ weritatis ymo ſine qua virtꝰ
haberi non poteſt. quia ßm Aug. Superbia parit diſſentionem
caritas vnitatem.a hot eſt ꝙ ↄtentioſus per ſacros canones pꝛO
hibetur oꝛdmari vt patet diſ.26. Quod non ſieret niſi ↄtentio
eſſet peccatuʒ moætale. Si tamen aliquis repugnaret weritati vt
deſenderet veritatẽ quis tum inoedinato amore poſſet eſſe pẽtm
veniale: niſi ſoꝛſitã tanta eſſet inoꝛ dmatio ꝙ; eſſet de hoc magnũ
ſcandalum tunc etiaʒ poſſet cõmitti mœta e peccatũ. Quando
vero impugnatio ſfalſitatis vel veritatis defenſio non Poꝛtet ad
tconſeruationez vite vel ad aliquem iſtoꝛum modoꝝ: non credo
ꝙ haaliter ex hoc poſſit ſmncadere ad moꝛtale peccatum ¶ Quantũ
a5 quintũ documentũ diat Apls. Grati eſtote . vbi hoꝛtat᷑ apls
ad reg ratiandum deo de beneſicis ab eo reœptis: qiua gratiaʒ
acdlio bonoꝝ a deo rcœptoꝝ eſt augmẽtatio:nam lic deũ pꝛouo⸗
canmis ad dandũ maioꝛa ſi de ꝑœptis ꝗras referimꝰ Crib. ſu per
Mat. Gratiazadio eſt muitatio ad plus dandũ.a ideo optim9
modꝰ impetrandi eſt de perœptis gratias agere. Per oppoſitũ

— ☛⸗ — 2

— ——e

„ — —,,,, — — —
— ⏑ S —. — —2 — * *

SS err

— à FV

3
. 4

————

qui grates nõ agunt de Peroptis merentur pꝛiuaſi iam habitis
Kug?. Qui dedit gratias tollit iam mgratum a nõ ſunt digni
de acepiendis qu fuerunt de accptis ingrati (Saenduz dei
benefida multiplida ſnt a quaſi infinita a cũ hoc quotidiana.
Bern. Dignũ eſt ſemper gratias agere: quia deus nunc; leſſat

—

benefaere Rug?. Tanta bona ſeat deus ꝙ ſi mille mortes ſuſti⸗

neres pꝛo minimo ſuo bono non poſſes ei ſauſſacere c· ergd qui

videt cecus eſt. nec laudat ingratus eſt· et laudando reluctatur
iniuſtus eſt ¶Circa iam dicka qritur vt rum ingratitudo ſit petm
moꝛtale reſpondetur bᷣm ſanctum ho · 2· 2· · 107 (Ing ratus
dicitur duplicter. Vno modo per ſolam omiſſionem ſic ꝙ non
recognoſcit vics pꝛo beneſido acœpto a hoc nõ eſt ſemꝑ pẽtm

motale. nam ſi ing ratus pꝛeter mittat id ad qð non tenetur nõ

peccat moꝛtaliter ſed vema liter· quia puenit ex negligentia vel
mdiſpoſitione· poteſt tn eſſe moꝛtale ꝓpteꝛ interiæẽ ðdtemp tum

aut li ſubtra hit id qð ex neceſſitate debetur ſiue ſpecaliter ſiue
m abhquo neceſſitatis gradu. Rlio modo dr ingratus non ſoluʒ
quia peetermittit· ſed qꝛ ↄtrarium agit a hoc euq hm aditionẽ

eius a quo agitur qũq; eſt mortale qnq; veniale ( Ylumo nota
exempluz de mihte qui alteri militi mdulſit ociſione ſui patris

crucifius amplexabat᷑ eũ in die ꝑaſceues qre m ꝓmptuario.

mnerunt: omnes ante mare tranſierunt. oẽs in moyſe
baptiſati ſunt in nube H in mari: et omnes eandem eſcam

ſpiritualem biberunt. Siberunt autem de ſpirituali conſe⸗

gquente eos petra petra autem erat xp̃ᷣs
¶Sermo vnvecimus ſuper epiſtolam

libet diligenter aduertere debet beneſiaa dei a non eis abuti: h.
deo geratias referre Rug? de a dei. Quiſquis beneficia dei non

Wominica in ſeptuageſima ao C hoꝛꝝn.
RKatres neſdutis ꝙ hi qui in ſtadio urrunt- omes
gquidem currunt: ſed vnꝰ atdpit bꝛauiũſic turrite
Uvyvt comp̃hendatis. Omis em qui in agone dtendit
ab omnib ſe abſtinet · 1 iln quideʒ vt coꝛrupubilẽ coꝛonã
Aatupiant. nos aũt intoꝛruptam. Ego igitur ſic cur non
quaſi in incertumſit pugno non quaſi aerem verberans
ſed caſtigo coꝛpus meum in ſeruitutlem redigo: ne foꝛte
cum ahis pᷣdicauerim ipſe repꝛobus effidar Kolo enim
vos ignoꝛare fratres quoniã patres noſtri oẽs ſub nube

ſpiritualem manducauerunt: et omnes eundem potum

.

= Serm
It currite vt compꝛehendatis . j. Cho · · Johannes de
ſanco geminia diut. In vita pnñu mula ſunt qui curr̃t
et ſidem reupiunt et xp̃iani exiſtunt · pauci tñ ſunt qui
palmã iſtius curſus recipiunt. Dot eſt em qð hodie in euãge lio
legit᷑ ſez. Wulti ſunt vocati: pauti vero eleqi. Ratio aũt quare
palmam iſtius curſus non recpiunt. qui a deum voubo ſequunt᷑
a moꝛibus fugiunt. Si ergo palmaʒ que quondã ſic currenu bo
dabat᷑ hr̃e tupimus: tunc id qð toꝛde credimus a oꝛe pdicamꝰ2
opere oſtendemus ˖ hot eſt qð RKplus hit iubet facere dieens. SZic
turrite vt ctomp̃ hendatis En in pñti ſermone tna ſunt ditenda
Pꝛimo de curſu pꝛeſentis vite. Setundo de caſtigatione coꝛpoꝛis
Jerdao exemplum. ¶ Quantum ad pꝛeimum bm Wilheln um-
poſſumus diſtingu ere tres ſpedes curſus m ſcripturas (Pꝛimꝰ
curſus eſt ad moꝛ tem toꝛpoꝛale·hot cur ſu currunt omnes hoĩes
mnobiles ig nobiles din ites a pauperes inuenes a ſenes. Quli
on de bet enim fadtvnam dietam ad moꝛtez · de hoe turſu dict Nugꝰ
Nihil aliud eſt tempus vite pñtis qᷓ; curſus ad moꝛtem. Ex quo
fletus ꝑtineat ad eos qui ad moꝛteʒ tendunt q; riſus. ideo recte
dictum eſt a Salomone. Riſum reputaui erro:em. Iteʒ fatuum
eſt ad locum ahquem pergere a nolle ad eum peruenire Rugꝰ?
Quanta cura quanto opere querunt hoĩes vt din vinant. Ihm
autem din vinere quid eſt niſi turrere ad finem mundi. Studia
tua tontraria ſunt · ambulare vis a peruemie non vis (Saenduũ
ꝙ exemplum turſus noſtri muenimus in ſole Eb. 1. Dꝛitur lol
ocudit a ad lotum ſuũ reuertitur. q;cito ſol eſt oetus ta meto
tendit ad otcaſum: a qñ creditur ocuadiſſe otculte redit ad locũ
vnde pꝓteſſit. Sict homo cq;ceito natus eſt mapit currere ad moꝛtẽ
n cum mœ wus treditur reuert ad autoꝛeʒ ſuum vt pꝛemium
vel penaz ab eo reupiat Secundus turſus eſt maloꝛum hominũ
qui ſunt im petcatis mo:talhbo.a iſte turſus mihil aliud eſt q; feſti⸗
nare ad penam eternam. Nunquid ad mortem eternam fſeſtinat
qui non ſolum de die malum operantur: ſed etiaz de nocte nec
ſo lum ferialibus diebus ſed etiam feſtiuis. nam quilibet peccatoꝛ
moꝛtalis dietam vnam faut ad infernũ Põ. Mꝛopinquauer̃t
vſq; ad poꝛtas moꝛtis.de hoc turſu diat Bern. Wagis ardentiꝰ
deliderant ſeculares permidoſa q́; nos vnha. alacrius currunt ad
penã qꝙ; nos ad gloꝛiam Wilhelmus. Dmnes gentes ſunt abſch
conſilio a ſine pꝛudentia. Vanam ſaperent a intelligerent a no⸗
uſſima pꝛouiderent· vtinaʒ togitarent * duerterent pedes ſuos

= [—

R—— 1

— — N

a p̃cium ſanguinis patri ſuo pꝛo nobis offerat.

ı○
. .
. 3 .
☛●

xi

ad viam ſalutis ¶ Tereius eſt curſus bonoꝛũ hominũ qui ſunt in
gratia. iſti quotidie fatiunt vnã dietam ad regnũ cloꝝ Berñ-

Qui amat ardentius currit velocius peruemt atius (Wnde ad

eloater currendum debent nos matar tria (Pꝛimum enim elt
tꝑpis bꝛeui tas. Bꝛeue eſt enim tempus quod reſtat homim: vel
fſotte nullu m Job·2. Bꝛeues dies hoĩs ſunt, Tempus enim quo

nos hic viuimus etermitas vite futu re comparant᷑ ad inunicem
hcut vigilia pꝛecedens ad feſtum ſequeus. In vi⸗ ilia enim ſolest
homines fementer laboꝛare. In diebus autem ſe iuis qeſcunt æ

vacãt ſolaais diuinis. Itto modo mœahter iſta vita eſt vigilia
m qua laboꝛibo inſudare debem? ad Cho. 6. In omm bo exhibea⸗
mus nos ſicut dei miniſiros m laboꝛ.ibo mieiumiis in vigilis
Sed m vita futura erit feſtů a ſolennitas a tunc vacabim qeti
2 gaudio a letine Apot. 14. Beati moætui qui in dño moeiunt᷑

Jam emm diar ſpũs ot reqmieſcant a laboꝛibus ſuis Secundũ

eſt mula tudo a ſublimitas perſonaꝝ erpectannũ nos turrentes
et expect antium curſum noſtrum: vnde Bern. Expeckant nos

angeli vt eoum ruina reſtauretur: ſandi vero vot eczum gloꝛia

compleatur. Deus pater quaſi filios a heredes quos ſuꝑ omnia

bona ꝛſutuet. Filꝰ quaſñ frẽs a coheredes vt fructũ natimtatis

Spirituſſanctus
qu eſt caritas a bemgnitas in qua pater noſter pᷣdeſtinamt nec
dubium quin peedeſtinatoneʒ ſuã velit impler. O & feliater
letanter curreret aliquis ad aliquem locum Pntis leculi ſi ſciret ſe

exypedtari a beata virgine maria. Quahte: ergd currere debemus
ad locum delidarum a gaudioꝝ: vbi non lolum maria ſed xp̃s
omnes ſanch nos expectãt a parati ſunt nos letanter 21 amica⸗
biliter ſuſcipere (Ter cuz eſt paoſitas boni qð eſt coꝛona eterna

de qua diat hic Aplus, Illi quidem vt coꝛruptibilem ooꝛonam
atapiant: nos aũt vt mnooꝛruptam. Coꝛona iſta eſt illud bonũ

qð net otulus vidit nec auris audiuit. ipla eſt dulcedo illa quã

mirat᷑ Damd ꝓphea diens. Quã magna mulatudo dulcedinis

nie dne. Pꝛo ſinguls em hoꝛis qubo homo in curſu iſto m pñti

laboꝛauit fruetur plus q; ber centum milia annoꝛũ illis deliais
quibus fruitur deus: cum tñ modicum eſſet in pꝛeſenti tempoꝛe
centum annis laboꝛare peo fruiuone vnius hoꝛe in futuro- vnde
PDS. Om mille anni quaſi heſterna dies * Theroniꝰ in epiſtola-
Nullus laboꝛ durus: nullum tempus longum viden debet quo

Zloꝛia eternitaus acqmirit Crib. & atione lapli- Si quot die
opoteret nos temẽta ferre: a ſi ĩm gehenne igne non paruo

M Sermo-
tempoꝛe tolentre: eo vt p̃m videre Pſſemꝰ in gloeia venientẽ
a ſanctoꝛum eius numero ſodari:non erit ind ignum pati omne
ð triſte eſt mõ vt tanti boni tanteq; gloꝛie ꝑtiapes haberemur
Kuantum ad ſetundam partez iſtius Ermo is diat Panlus
olus. Caſti go coꝛpus meum a in ſeruitutem redigo vnde

ſtinentiã a ſobꝛietateʒ · aà ad hanc inducimur per Piam naturã
Nam inter omma ammalia que ſunt mag mi co:poꝛis minimuz
os habet homo a dentum bꝛeuitatem: et ꝙ os hominis non eſt
pꝛonũ adð terrã. Item natura pueri docet qui non ſibi ne ceſſitatẽ

vnde Kriſtotiles. Natura in moditis aQ paucis oontentat Scðo
exemplo xp̃i et ſand oꝛum: nam xp̃ᷣus ab ingreſſu huius mundi
abſtinentiam tenuit. Natus autem eſt in hyeme media nocte et
poſitus in pꝛeſepio pannis inuolutus iatuit ſuper fenuʒ in vita
nunq; calœos nect linũ poꝛtaut ſed tunicam inton ſutilez: nunch
carnem nmiſi agnum paſchalem tomedit: vnde Berñ⸗ Xp̃s qui
non fallit neq; fallitur elegit qð carni moleſtius eſt. Illud ergo
vtihus illud etiam magis ehgendum eſt⸗n quiſquis abud docet
vxel ſuadet ab eo tanqꝙ; a ſeductoꝛe cauendum eſt Item exemplo
iohãnis baptiſte qui locuſtas a mel ſilueſtre in heremo omedit
vinum a ſicemz non bibit a veſtes de pilis cameloꝛum poꝛtauit

(Item mitolaus quarta a ſexta feria ſemel ſugebat vberal Item la

zarus quez xp̃s a moete ſuſcitauit poſtmodũ coꝛpus ſuũ afflixit
panem oꝛdeaceũ comedit 2 dtinuo vſq; ad veſperam ieiunauit
aquam bibit et nunch vmũ niſi ter m anno ſcʒ m natiuitate xp̃i
m ſeſto paſche a penthecoſtes · veſtis eius alicium ſubtus tunicaz
lectus eius aneres deſuper alicium et lapidem pꝛo cuſſmo nec
calœos in pedibo a quotidie gemes a flens Cuib diat ꝙ lazarꝰ
poſt reſuſcitationez nunc; rilit (Silr legitur de lancko germano
epiſcopo qui per triginta annos afflixit oεπρρ ſuum nõ paneʒ
frumenti comedit ſed oedeaeeñ a legumen: nec oleuz ſed ſepius
ieiunauit a quinta feria vſq; ad dnicam abſq; a bo cilicium ſemꝑ
poꝛtauit tei ſanctus bart holomeus flex it tenties in die genua

2 centies in nocte (Item ſanctus iacobus minoe contraxit duricẽ
callum in genubus ad modum eqni a ſit de aliis bonis viris ·

Inſuper femme in auſteritate magna vixerunt. nam legitur de

fancd martha hoſpita xp̃i que ſeptem annis ante exitũ vite ſue

non carnes nec oua nec caſeum nec piſces nec quod codtum erat
wmedit · de herbis pomis et mdiabus comedit: et vix eſtate et

exemplo apoſtoli debemꝰ etiam caſtigare toꝛpoꝛa noſtra per ab

tum adhut non habeat ationẽ a hoc natura docet puez

„ — .

hyeme ſolam tunicam atlicium ſubtus ad tarnes a ſiratum de
ramis arboꝛum cum alido. mſuper et lapidem pꝛo cuſſmo habe
bat, Item de ſancta cealia que habuit veſtem de auro textam ſed

ſubtus alicium ad cetnem ( Item legitur ꝙ quedam virgo in

quedã mulier deuota poꝛtauit loꝛicã

quadam ſpelunca ſeruinit deo irigintaſex anms: et comedit de
herbis & (Item legin
ad carnem π hi omnes carneʒ ſuam cruaſizerunt aà crucem ſuã

poſt xp̃ᷣm poꝛtauerunt Lu. . Qui vult vemire poſt me abneger

ſemetipſum a tollat crueem ſuã a ſequał me oſtremo ſcienoũ
ꝙ abſtinentia a caſtigatio to:poꝛis valet ad tna (Pꝛimo ad ſa⸗
nita tem coꝛpoꝛis H anime Eccb . 32: Zanitas toꝛ poꝛis a anime ẽ

ſobe ius abus a potus:vnde etiam Jheroꝰ in quadam epiſtola:

WMWater ſanitatis eſt abſtinentia: a mater egritudinis voluptas.

vnde enaã Rriſtoteles de regi mine pꝛneapũ, Abſtinere a comeſti

ombus mmuns a ſuperfluitate eſt ſuma mediana. Domo ſobꝛiꝰ

a abſtinens delectabiliter viuit doꝛmiendo vigilando laboꝛãdo
cꝛ ando bene diſpoſitus eſt ad omnia coꝛpoꝛahiteꝛ a ſpiri tualiteꝛ
et tam in to poꝛe q; im mente Ecb .· 31. Exultatio aĩe et coꝛpoꝛis
vinum moderate potatuʒ Crib. in li de militia xp̃iana. Nihil ſie
ad ſalutez. nihil ſic ad ſeipſum ſenſuum atumen operatur mhil
ſict eg ri tudinez fugat ſicut moderata dieta. Mo luptas carnis ge
nerat mſirmitates qꝛ dinites vt plurimũ ſunt debiles a infirmi

a hoc ex ſeꝛailoꝛum varietate cauſatur. vnde Seneca in epiſtola

MWultos moꝛ bos multa fecrunt fercula.hoc patet manifeſte: qa

vt frequente: tales lunt impotentes contradi ydꝛopici paraliti q

in toꝛpoꝛe· in ſuper immoderantia obfuſcat intellectum Iheroꝰ.

Nihil adeo obꝛuit intellectũ ſicut potatio a comeſtio nimia. Itẽ

caſtigatio carnis valet ad ſanitatem anime. quia ignẽ libidinis

extnguit. virtutes nutrit. ↄſolationem ſpiritualẽ induet. vnde
Dugo de ſancto victoꝛe. Gaudeat qui Poteſt ꝑœ viuere. Parca
emm vita ocadit viaa: lbidimem exunguit ·˖ virtutes nutrit.

animum roboꝛat. menteʒ ad cœleſtia eleuat: a qñ quis ſubt rahit
ꝛpoꝛales conſo lationes: tunct mertur a deo ſpũales que ſunt
dulaeiſſime · vnde Baſiliꝰ?. O dulcedo melliflua. duleedo miranda

qꝙᷓ; dulas es in meditatione.ſed duluo in oeatione dulaſſima in

beatitudme: a illa dulœdo faat homini omnia leuia Rugꝰ? in h.

Pnellt Qui ſemel mebꝛiatus eſt ſpirituſancto ad omnia bona
ylareſcit.ſi dolet non ſentit.h deridetur nõ aduertit (Zeeundo

vitam plongat Ecbl. 32. Qui abſtinens eſt adiiciet vitam. Doc
Patet in veteni teſtameto: quia antiqui patres diu vixerunt. qa

2
ablſunenter a lobꝛie vixerunt a limp Uoez abum ſumpflerunt ſez
dam ſeth παSed dias qualem abum ſump ſerunt et qualem
potum biberunt qui tamdiu vixe runt ( Reſpõdetur ꝙ; ab adã
vſ ad dilunuium non comederunt carnch vel piſces: ſed olera
Herbarum a frudtus a boꝛum nec bibe runt vmum: ſed poſt di
luium debilitate ſunt vires herbarum a arboꝛũ tunc hœnciati
ſunt a deo vt comederent carnes a pikes Sen 9edirit dñs ad
noe a ad filios ſuos. Terroꝛ veſter a tremoꝛ ſit ſuper animãta

terre a volucres celi cum vniuerſis que mouentur in aquis, Dẽes

piſtes maris traditi ſunt in manus veſtras àa omne qð mouetur
a viuit erit vobis &- nec vinum nte bibe runt· hoc patet: quia
noce poſt dilnuium plantauit vineaz 2 mebꝛiatus eſt · quia ne⸗
ſciebat foꝛti tudmem vini (Vnde querit vtrum ebꝛietas ſit mo
tale peccatumirſponde tur hm ſandum Thomã, Immode ratus
vſus vini poteſt mtellbgi tripliater ¶ Vno modo ꝙ vtens neſtit
otum elſe immoderatum vel inebꝛiare potenteʒ: a ſic ebꝛietas
poteſt eſſe ſine peccato ſitut diatur de noe (Secundo quan do qs
erapit potum eſſe immoderatum: non tamen exiſtimat polle
mebaian et ſic potat tum peccato veniali Nercio qñ quis bene
aduertit potum eſſe immoderatũ et inebꝛiantem a tamen vult

potius ebꝛietateʒ incurrere q; a potu abſtinere a üle peccat moꝛ

taliter. Item patet de nouo teſtamento ꝙ caſtigato caznis pꝛo=
longat vitam: nã ſanctus iohannes apeſtolus vixit · · annis
mtrauit aà in heremo fuit. 8 anms Areſton. Natura in modicſ
ontentatur (TLertcio valet ad eternam ſauetatem vnde Ps. Sa

Aaboꝛ cum apparuenit gła tua Lu.ig: Eſuriẽtes impleuit bonis

a in hat cena habemus fercula dulaa 2 eaola: de his quere in
diſcipulo de tempole ſermone · 13 ¶ Quantum ad tercia parte
nota exemp lum qð nar ſat
nomme polentia que cum eſſet tota pulcra generoſa et agilis
pe dibus · ſciuit enim veloater currere: cum ipſa nollet ſponſum

—

ANgNg –a⏑,, 2 — ½

W☚W

reapere niſi generoſum 2 mag nanimũ fedt aclamare per diuer
ſas terre negiões ꝙ qui cum ea eurrere vellet ſi ipſam an te ſig nũ
qð poſuerat appꝛehenderet talis ſponſus ſuus elſet a heres rogni
elſe debeet. Cum autem multi hoc attemptarent ipſa aſtuta qñ
Is ſibi appꝛopin quabat a appꝛehendere temptabat ante oculos
eius aurum argentum « lapides pꝛecioſos cadere permiſit. Ipſi
auteʒ auari ad illa bona ſe melinauerunt vt tollenent a ſic eoꝛꝛ
manus ſemper eualit et ab iplis ante terminum illius ſigm it

—0

non appꝛehenſa. Tandẽ vnuð iuuenis generoſus a mag nanimꝰ M
venit et oogitabat apud ſe: ſi omnia bona patris ſui ante eum *
pꝛoiiceret ſe non velle inclinare vt tollerer quo minus eaʒ appꝛe
henderet a poſſideret a ſic currens ante ſig num eaʒ appꝛehendit *
Sit xp̃s fiuus dei vni de nitus vult deſponſare ſibi iplius homĩs
animã bᷣm illud Olee . . Sponſabo te mihi in ſide·a pꝛoiitit tah
amme honoꝛes dinitias a delicias huius mundi. a qui cũq; ſe noõ
inchnat ad illa bona vt ea tollat:ſed magis ↄtemnit a currit vt
ante ſignum termmũ moetis ſue deum aſpꝛehendat . ille eſt qui
regnũ pat ris poſſidebit a tum xpᷣo eterſlalr regnabit.exemplãũ .
de maria magdalena cui tum annunciatum eſſet ꝙ vp̃ᷣs adeſtet.
eaʒ vocaret ſurrexit ato a venit adð eũ:ſurrexit non vt ahquã
”U rem tempoꝛalem tolleret · ſed vt xpᷣm ſuum dilectũ appꝛehendere
valeret ˖ ergo dicet ÆA£ ſtobus. Sic currite vt compꝛehen da tis.
Hr Vominica in ſexageſima aso Conꝛn.
Ratres · hbenter ſufferus inſipiẽtes cum ſitis ipſi
ſapientes. Duſtinetis em ſi quis wos in ſeruitutẽ
redigit· ſi quis deuoꝛat.ſi qͥs accpit:ſi quis extol⸗
itur ˖ ſi quis in fadem wos cedit. Ocöm ignobihtatẽ dico
qſi nos infirmi ſnerimus in hat parte in qua quis audet
in inſipiẽtia dico audeo ego. hebꝛei ſunt ego · iſrahelite
K ſunt aO ego·ſemẽ abꝛahe ſũt ⁊ ego:miniſtri xpᷣi ſunt 1Q ego-
2„% “ vt minus ſapiens dicaz plus ego. in laboꝛibus plurimis
53 in carceribb abundanti us.in plagis ſupꝛaa modũ:in moꝛ⸗
ẽ tibus frequenter. a iudeis quinquies quadꝛagenas vna
4 ” minus atccepi:ter virgis ceſum-lemel lapidatus ſum ·ter
4 naufragium ſednocte ac die in pꝛofundum maris fnui. in
Süüüüüittin eribo ſepe periculs fluuiumpericnhs latronũ: perionlis
oun ex genere · pericenls ex gentibo · periculis in cuitate· pericuhſ
ee in ſoltudine · pericuns in mari:periculis in falſis fratribb.
. in laboꝛe t erumna:in vigihis multis.in fame ſiti in ieiu
8“ nüs multis· in frigoꝛe aO nuditate · pꝛeter illa q̃ extrinſecus
um ſunt. inſtãtia mea quotidiana. ſohditudo omniũ eccleſiaꝝ
de⸗. Quis inſirmatur à ego non infirmoꝛ-quis ſcandalnzatu?
hi ego non vꝛoꝛ, Si gloꝛiari opoꝛtet que inſizmitatis mee
n üüſunt gloꝛiaboꝛ. Deus autem et pater dni noſtri iheſu xpi
gi ſiit qui eſt benedictus in ſemla ꝙÿ non mentioꝛ. Damaſa
pꝛe po ſitus gentis arethe regis cuſwdiebat ciuitatẽ dama⸗
ſcenoꝛum vt me compꝛehenderet . 2 per feneſtraz in ſpoꝛta

demiſſus ſum per murum: et ſec Frugi manus eius. Et ſi
gloꝛiari opoꝛtet non expdit quim· veniam aũt ad vilſi⸗
ones a reuelationes domini. Ocio hominem xp̃o ante/i⸗
ſiue in coꝛpoꝛe neſdo:ſiue extra coꝛpus neſcio:deus ſiit:
raptum huiuſmo di vſq; ad tercumteluz · 2 ſcio homodi
homint ſiue in coꝛpoꝛe ſiue extra coꝛpus neſdo deus ſit·.

— = hHwwhhwh.⅞¾⅞ ,te
e
. “ ..ò

ſamo⸗

quoniã raptus eſt in paradiſũ: za audiuit archana verba

que nõ hcet homini loqui/pꝛo huiuſmodi gloꝛia boꝛ:p:o

me autem nihil gloꝛiaboꝛ niſi in infirmitatibus meis. nã

2 ſi wluero gloꝛiari non ew inſipiens· weritatem em̃ ditã

DVarcam autez ne quis exiſtimet me ſupꝛa id quod videt

in me: aut audit alquid ex me. Et ne magnitudo reuelati
onum extollat me datus eſt mihi ſtimulꝰ carnis mee an⸗

gelus ſathane qui me colaphiſet. pꝛopter quod ter dNñũnaꝛ

rga ui vt diſcederet a me: 2 dixit mihi, Ouffidt tibi gratia
meanam virtus in infirmitate perſidtur. Libenter ergo

gloꝛia boꝛ in infirmitatibus meis vt inhabitet in me vix

tus xp̃i· ””M
li.ſuper epiſtola pꝛecedentti.

hoĩes iſto tempoꝛe carniſpꝛiuii a vanitatibus cra pulis
— a gaudiis huius mundi tunc hodie in matutinis a per
tdotam ebdomadqq legitur a canitur de maxima plaga ab mnido
mundi ſcʒ quomodo deus pꝛopter peccata hommum ſubmerſit
mundum tempoꝛe noe per diluuium et omnes hommes totius
mundi excptis octo perſonis: àQ ab adam ad diluumm fuerunt
1224 anni . cum noe eſſet · DC. annoꝛum ingreſſus eſt archa;
cum filiis ſuis ſem cham a iaphet vxoꝛ eius aO vxoes fihoꝛum eꝰ
a de animantibus terre aO volucribus celi a ex omni qð mouetuꝛ
ſuper terram duo et duo ingreſſi ſunt: maſculus et ſemina ſicut
pecœperat deus noe: a ſacta eſt †huua ſuper terram 40diebus
et · ꝗo· nodtibus. Operti ſunt montes excelſi ſuper vniuerſo celo

Nlaboꝛibus Plurimis t. 2z· Coꝛin. ii. Ad ietrahendum

ↄſumptiq; ſunt hommes vniuerſi a cuncta in qubus ſpiratunz

vite erat motua ſunt· a mãſit ſolus noe a qui cum eo in archa
erant ſeʒ homines octo. a durauit hoc diluuium per annum: nã
eodem die quo noe cum ſiliis eius ingreſſus eſt: anno reuoluto
egreſſus eſt (et ideo Æpoſtolus hodierna die enumerat multas
tribulationes quas ſuſtinuit vt nos indutat ad penitentiazʒ Et
yimo enumenat illa mala que ſuſtinuit in itinenbus et in man.

— —,—

— — -- — — —, — —

☚B ☚ S☚ſ

Sd — — „

—— àꝶ⸗

ſiue in terra. Setundo enumerat illa mala ꝗᷓ ſuſtinnit ex illatiöe

maloeum perſecu toꝛum ſieut incarceratio flagellatio lapidatio.

Jerdo enumerat pericula qꝗᷓ luſtinuit in coꝛpoꝛe ſic laboꝛ erũna
fa mes ſitis &&- ergo dicit Apoſtolus. In laboꝛ ibus plurimis &.
EWVnde m peeſenti lermone tria ſunt dienda. Pꝛimo de tribulati

onbus maloꝛum hoĩim. Secundo de temptatiombus demonum
Jerdo quare aliqu homies muite mfir mantur ¶ Id pꝛimum

ſciendum ꝙ omnes homines tam boni q; mah vt frequenter pa

tiuntur tribulatiões in hat valle miſera (YBnde queritur quare
deus bonos qui libi fideliter ſeruiunt per mittit multipliditer tri

bulari Keſpondetur vt hic purgent᷑ ne in futuro grauius pu⸗

mantur cum ex neceſſitate opoꝛtet aut hic leuiter aut in futuro
grauiſſime pumiri Gregꝰ. Nequaq; perfietur Eccl .· 9· CWinimũ
pꝛo magno placeat tibi:vnde dñs dicit per ꝓphetam Ezech· 4·
Diem peo anno dedi tibi Glo diem ſczʒ in pnti pꝛo anno ſupple
in futuro. In ſig num huius filii iſrahel per quadꝛa ginta annos

fu erunt in delerto an tec; ingrediebant terram peomiſſionis qð
compleuiſſent in qᷓdꝛaginta diebus ſi non peccaſſent vnde diat

Job ꝙ valde differunt ignis pꝛeſentis tribulationis: ig nis pur
gatoꝛii:et ignis infermi ¶ Igms pꝛeſentis tribulationis quatuoꝛ

habet conditiones (Pꝛima ꝙ leuis eſt. 2. Coꝛint. 4. Id quod in

pꝛeſenu eſt leue 2 momentaneum eſt (Secunda eſt quia eſt pur⸗
gatiuus quia purgat animq; Gregꝰ?. Quod ſoꝛnax auro quod

hma fer ro quod tri bula grano: hoc facit tribulatio viro iuſto.
Aer aa quia meritoꝛ ius eſt Jaoobᷣ. I. Beatus vir qui ſuffert tri.
Quarta quia tranſito:ius: quia cito finitur a tranſit Ps. Tran-

ſiunimus per ignem a aqu am Ignis aũt infernals nullaz iſtazz
habet conditionem. Pꝛimo quia non leuis ſed grauis. Secundo

quia non eſt purgatuus ſed deturpatiuus, Teruo quia non eſt
meritoꝛius quia extra ſtatum merendi ſunt damnati a continue

male agunt. Quarto non eſt tranſito: ius ſed eternus Yſa.66.
Ignis eoꝛum non extinguet᷑ Math. 2 5. Ite maled idi in ignem

eter num (Ignis pur gatoꝛii medium tenet inter ignem p̃ſenus
tribulationis a inferm· quia in duobus conco:dat cum igne pꝛe

ſentis tribulationis a iferni. Qð enim in duobus ↄcoꝛdat cum
ig ne pᷣſentis tribulationis patet. Pꝛimo quia eſt purgato: ius·
Secundo quia eſt tranſitoꝛius: a in duobus cum igne mfernali⸗
Pꝛimo quia non eſt leuis ſed g rauis. Secundo quia non eſt me⸗
ritoꝛ ius ſed punitoꝛius¶ Secũda caula quare boni hic inbula E
eſt lez vt gaudium eoꝛum m fine augmetetur Joh·16. T riſcia

„ D I g2 ℳ.
Frz Terilace a ,

Sermo

veſtra vertetur in gaudiuʒ Yſið. & ſym̃o bono. Qui vite futun
gaudia diligenter excogitat mala ola vite p̃ſentis equanimiter

poꝛtati Secudo queritur quare deus peccatoꝛes tam graniter in
peeſenti pumt Reſpondetur ꝙ triplia de cauſa/ Pꝛimo vt ſie
recognoſcant ſeipſos et ſic econtrario co uertantur ad domin ũ

deum ſuum Yla:26. Dñe in anguſtia queſierunt te. Exempluz

in veteri teſtamento de manaſſe qui fuit rex iſrahel qui relqt deũ
a coluit ydola.quem rex babilonie œpit a im babiloniam duxit
Et tum anguſtiatus eſſet oꝛauit ad dominũ deum ſuuz. a elegit
penitentiam de malis ſuis: a exaud init dommus oꝛationez euis
2 in regnũ ſuum reduxit eum:tunc ſtatim abſtulit deos alienos
a p̃ᷣeœpit populo vt ſeruiret dño deo iſrahel · a vt diat Joſephꝰ
Ad hoc erat ſolum ↄſtitutus decetero vt gratias deo pꝛo ſa luns
dono exolueret. Doc autem a ipſe po pulum agere docuit · vnde
quandoq; contingit ꝙ omnes medid ta lem curare non poſſunt
a ſi eſaret de peccatis de ſacili turaretur. vnde eptum eſt me⸗
dicis catholias vt tum eos ad infirmos vo can contigerit: ipſoes
ante omma moneant vt vo entur medici amnmarum quo ſacto
ad coepoꝛalis medieine remedium lalubꝛius pꝛocedatur Item
pꝛeapitur medicſub pena excõmunicationis ne pꝛo coꝛpoꝛali

ſalute aliquid ſuadeant quod in periculum amme conuertatur ·

Item inſirmi xpᷣiam non debent m ſuis infirmitatibo vocare iu⸗
deos: nec ab eis reepere medianas: nec ſecum in eiſdem balneis
balneare:26. q: nullus (Secunda cauſa quane mali tribulant eſt
ideo vt ſi non Onuer tan tur: ſaltem per hoc cteri terreantur et
em endentur (Nerca vt hic imcip iant illæum tosmenta a dura
bunt ſine fine in futuro. Exemꝑ lum in veteri teſtamento de rege
antiocho qui voluit oẽs fideles iſrahel delere. Exemp lum etiam
in nouo teſtamẽto de herode qui ocadit innocẽ tes quoꝝ vterq;
multipłr hic inthoauit penam a nunq; termmabunt (Quantu
ad ſecunda partem diat Kpls. Ne magnitudo nuelationuũ τ.
Kttende quid diat glo · Rug. Ybi ſecurus agnus egreditur:
vbi paſtoꝛ periculum metuit · vnde et Greg?. In paradiſum
deduceris aab angelo lathane temptans. Et eſt argumentum
qꝙ nullus in hac vita debet elle ſecurus: ſed ſem ꝑ ſtare in timoe
dei Eccl⸗ 2. Fili acœdens ad ſeruitutẽ dei ſta in iuſticia a timoꝛe
et pꝛepara amimam tuam ad temptationem. Kttende quoq; ꝙ;
non rñndetur apoſtolo cum pꝛimo oꝛat.ſed ad terciam oꝛationez
vt de tur exempluz per ſeuerandi m æatione· I.Pe · 2.· Dꝛatiom
inſtantes. Attende etiam ꝙ, poſtolus non atupit quod petit

+—

— ——

D . .

e ———

2 1 —— –—⏑ ⏑ꝰ

imtitur hominem ducere in peccatum moꝛtale

nec vnus demon

quia ſi iſta tèptatione canniſſet nunqꝙ; ſaluatus fuiſſet. vñ nullꝰ
Pteſt viuere ſine temptatione in hac vita etiam quantumeũq;
bonus Bernhar. ſuper Põ. Qui habitat. Nemo m coꝛpoꝛe ſine
temptatione poteſt vyꝛere: a qui ab vna liberatur pꝛoti nus ex⸗

pectat aliam Johͥ. ſuper Mat h. Impoſſibile eſt humanaz aiam

non temptari: vnde etiam Job. Wilitia eſt vita hominis ſuper
terram Xpls. Nemo coꝛonabitur niſi qui legittime certauerit.
Vnde hic mouende ſunt alique queſtiões¶ Pꝛimo queritur vñ
occaſionem nos temptandi acdpit demon ¶reſſpondet Caſſi anꝰ
m collauomibo patrumex muidia. Cum enim pꝛopter ſuperbia
de celo eiectus eſſet a illuc ad locum ſuũ quez perdiderat hoiem
venturum dognoſteret ex mnuidia adam et euam temptauit et
bonos a iuſtos p lus qᷓ malos a miuſtos.vnde dicitur m decre⸗

Quos ardti oꝛes in ſeruicio dei inuenit p lus impug nat · 3· q· i·

nulli · vnde Dumbertus. Dyabolus nunq; vel raro temptat qui
ſibi gratis ſeruiunt. Vnde de hoc exemplum: qui vidit multos

demones in clauſtro a in ſoꝛo publico niſi vnum quere in pꝛrom

ptuario c· i7 (SHecundo queritur vtrun dyabolus hominez tem
Ptando pecœt mortaliter MReſpondetur ꝙ ſic: quia temptando
Cetas querleur⸗
vtrum dyabolus quandoq; poſſet peccare veniahter ¶ nſponde k
bm ſancum Iho: ꝙ non: quia qucquid faut ſemper fadt mala

intentione a in finem peccati moætalis q;uis homine duat qñq;
in petcatum vemale: ym̃o quæ doq; temptatio dyaboli eſt ho⸗
meritoꝛia ſcʒ quando virilter reſiſtit Bern h̊. Quotiens reſiſtis
totiens co:onaberis: a ei pena acceidentaus augetur totiens quo
tiens temptat hominem: quia m Bonamuenturam ſicut bom
angeli ſemper merentur gaudium acadentale nos ad bonum ꝓ
mouendo: ſic ecõtra mahs angelis augmentat pena acadental

nos temptando Quarto quentur vtz diuerſi demones eunds
iem ſimul eodem tem poꝛe de diuerſis temptant viais (rñdet
Calli mus in oollatiombus patrum non: ſed viuſſim quia non

Poteſt homo ſimul ndere a flere· nec ſimul triſtari a gaudere· ſed

cum vinatur demon vnus alteri acriꝰ temptando locum tribuit
diuer ſis temptat vidis: ſed vnd de ſu pbia

alter de luxuria ams querite boh
Aflictu: 2fuſionẽ npo:tat Rndetur ꝙ ſic . vnde vici fundunẽ

There; Z. Confundant qii me ꝑſequunt᷑ ſic per oppoſitũ letant
cum ho es ſuperant Põ. Qui tnibulant me exultabunt ſi motus
ero ˖ ¶ Quantum ad terciã partem ſermonis dict Apoſtolu⸗

◻

Soerino .“
ibenter g kaboꝛ in infirmitatibo mes vt inhabitet in me virtꝰ
C rprprpi(Vnde queritur quare inuite a impatienter ſuſtinent ahqui
ſunyintes oxpe m inſirmitates coꝛ poꝛis ¶ Reſpondetur pꝛopter tria ( Pꝛimo quia
e pattet uſvnet Ptar deleckationem nullam habent ad deum magnaz ad ſeipſos a
a. ad ooꝛ pus pꝛopꝛium ( Vnde ſciendum ꝙ; inoedinatus amoꝛ ſui

co: poꝛis eſt radix omnium maloꝛum plłs ad ITytum. Erunt
homines ſeipſos amãtes vbi loquitur de nouiſſimis tempoꝛibo
quando inſiabunt tempoꝛa perieuloſa. Naʒ amoꝛ ꝓpꝛii toꝛ poꝛis
inducit hominem ad multa mala ſcilieet ad ſuperbiam auariciaʒ
* luxuriam &. Inſuper impedit homineʒ a multis bonis exeruais
ſciliet vigiliis oꝛationibus abſtinentiis KSecundo qꝙ raro tales
cogitant quid xp̃s pꝛo eis ſuſtinuit Yſidoꝛꝰ· de lummo bono. Si
paſſio xpᷣi ad memoꝛiã redudtur mhil eſt tam durum quod nõ
equo animo toleretur. Non enim parua n coꝛda mur: ſi qð ille
ſuſtinuit retoꝛdamur. Ille enim obpꝛobꝛia contume lias alapas
ſputa flagella ſmeam coꝛonq; crucemq; luſtinuit.a nos ad con
fuſionẽ vna infirmitate fatigamur: vno verbo deiicmur Berñ
in quodam ſermone. O ho mo vide quid pꝛo te patoꝛ: non eſt
doloꝛ ſicut quo crudo· vide clauos quibus ↄ ſod io ad te claamo
qui pꝛo te moꝛioæ· vide penas quibo afficioꝛ· ſi ſit tantus exterio
interioꝛ eſt planctus grauioæ cum te iam ingra tuʒ video Jheroꝰ
in epła, Conſpu voluit vt nos lauaret/velari ve luit vt velamẽ
tulpe a ignoꝛantie a coꝛdibus noſtris au ferret · in capite pe cuti
voluit vt caput noſtruʒa adam ſanaret· co laphis cedi a verbis
W derideri vt nos labiis manibus verbis et c peribus mundaret:
3 (ercio qꝛ raro cogitant de magna vtilitate mfirmitat( Pꝛimo

—

Enyjtn èðõ enim in firmitas coꝛpoꝛis trahit hommem a peccats futuris: qa

—

mſirmus non delectatur ſuperbire in veſtibus: non choꝛiſare nõ
mebꝛiari & Dugo li·3 de amma. Quoſdam ſciens deus multa
peccare poſtea hage llat in firmitate ne pecœnt: vt eis potius ſic
frangi laboꝛibus a doloꝛibus ſinat ad ſa lutem q; remanere inco
lumes ad damnationem Inſuper induut hominem ad bonum ·
nam inſirmus confitetur et emendam pꝛo ponit Inſu per deum
muocat a ſanctos inter pellat Ps. Wultiplicate ſũt inhirmitates
eoꝛum Greg9. Wala que nos hic pꝛemun t ad deuz citius ire
wwpellantl Item infirmitas coꝛpoꝛis libe rat hominem a futuris

8
4

penis. Nam pꝛimo afflixi te ſcʒ in pꝛeſenti vt non affligam te ſcz
m futuro: quia deus non punit bis in idipſum: a bonum ſig nũ
eſt m eodem coꝛpoꝛe a in eiſdez membꝛis puniri in quibo peccat
Salõ. Per qꝗᷓ homo peccat per hec aO puniet᷑ ergd ſi caput doles

— „ —☛

— ——0 — — „„—⸗

— —

firmitatibus: quere in pꝛomptuario.

r

togita an deũ vnch off ẽdiſi ennanibo pepls mitris a capuciis.

Si otulos dentes manus pedes vel ſi diu in peccatis perſeuemſti

non egre feres ſi diu hit es infirmꝰ Gregꝰ. Diuina diſpoſitiõe
agit᷑ vt ꝓlixioꝛi vido pꝛolixioꝛ moebus exiſtat Item infirmitas
ooepoꝛis augmentat mini gaudia cœleſtia. Quotiens enim ali
quis do lœeʒ patienter ſuſtinet tot gaudia in elo habebit Fpls

NMon ſunt condigne paſſiones hu. ſe · t. Ratio eſt. quia gaudia

celeſtia erunt in fimta: ſed mſirmitates ſunt finite Nriſtoteles in
Phiſi. Finiti ad infinitum nulla eſt pꝛopoꝛtio: et qui eunq; iſta
iam dicta aduerterent in inſirmitate ſud patientes eſſent( Vlti⸗
mo nota exemplum ꝙ miſerabiliteꝛ deus punit ſuos dileckos in

Vominica in quinquageſima ad Coan.
RKatres: ſi inguis hominum loquar angeloꝛum
caritatem auteʒ non habeam factus ſum velut es
ſonans aut imbalum tinniens.Et ſi habuem pꝛo

phetiam aO nouerim miſteria omnia O omnẽ ſdentiam.·? ſi

habuero omnez flidem ita vt montes tranſſeram caritatẽ

aut non habuew nihil ſũ. aſi diſtribuem in abos paupꝝ
omnes facultates meas: a ſi tradidem coꝛpus meum ita
vt ardeam caritatem autem non habuero nihil mihi pꝛo

deſt, Caritas patiens eſt benigna eſt:caritas nõ emulatur

non agit perperam: non inflatur: non eſt ambicioſa: non
qWuerit que ſua ſuntnon irritatur. nõ cogitat malum: nõ

gaudet ſuper iniquitate· congaudet autem veritati-omnia
ſuffert · omnia credit · omnia ſperatom̃ia ſuſtinet.caritas
nunqᷓz exddit: ſiue pꝛophetie euatuabuntur: ſiue lingue
ceſſabũt· ſiue ſdentia deſtruetur. Ex parte em cognoſamꝰ⸗
ex paꝛte pꝛophetamus.Cum autem venerit qð perfeccũ
eſt· euamabitur quod ex parte eſt, Cum eſſem paruulus
loquebar vt paruulus·ſa piebam vt paruulus.cogitabã

vt paruulus. Quando autè factus ſum vir euamaui ea

que erant paruuh. Videmus enim nunc per ſpemlum in

enigmate tunc autem fade ad fadem. unc cognoſto ex

parte· tunt autem co gnoſcam ſicut : ognitus ſum, Nunc
autem manent ſides ſpes à caritas tria hec.· maioꝛ autem
hHꝛum eſt caritas: M

linguis hoim loquar &&:. C. 13· MWercatoꝛ multum

4

Sermo

me? ces ſuas laudat vt eas utius endat· vnde Paulus aplus in

hat epiſtola cõmendat taritatem oſfendens eius pꝛecioſitatem-

4 eius vtilitatem pꝛe omnibus: vnde valde ſatuus eſt qui non

ſoliate laboꝛat vt cantatem habeat ¶ Vnde in ſermone pnti tria

ſunt dieenda, Pꝛimo de caritate, Zecũdo ee carniſpꝛ iuio, Terao

exempluz ¶ Xd pꝛimum ſciendum ꝙ caritas eſt oꝛdinatus amoꝛ
dei et pꝛoximi. ARmoe pᷣm Wilhelmũ eſt tunc oꝛdinatus quãdo
amatur deus pꝛopter ſe et ſuper ommia: ſed quando quis amat
aliquid contra deum hot non eſt ſine contumelia dei. Qui autẽ
aliquam creaturam prediligit ydolatra eſt Rugꝰ. NHoc ab hoie
tolitur quod pꝛe œteris ab eo diligit᷑. Rmoꝛ vero oꝛdinatus eſt
ſi amemus pꝛoximũ atna deum· a deum ſuper omnes alias crea⸗

turas. mo illoꝛum moedinatus eſt qu patrem matrem vxoꝛ ẽ

a fihos plus amant q; deũ neq; digmi ſunt deo Wath. i0. Qui

amat filiũ vel finam plus q; me non eſt me dignus. Item illoꝝ
am eſt inoꝛ dmatus qui amant diuitias plus q; pꝛox imuz ſuũ

Joh̃ᷣ·3· Qui habuerit ſubſtantam huius mundi et vi · cItem
queritur quomodo qms ſcire poteſt an habeat caritatem an nõ
a an eſt in ſtatu ſaluis (Reſpondet᷑ non ſunt m caritate dei nec

m ſtatu ſalutis q ſunt in actu peccandi · vel etiã qui ſunt in malo

pꝛopoſito petcandi Quidam dubitant ſe habere caritate3· quia
ratiões habent pꝛo vtraq; parte. et ſunt illi qui mep iunt facere
quod in eis eſt. Quidã putant ſe habere caritatem a ſunt illi qui
guſtant diuinã dulcdinem. Quidã ſunt certi ſe habere caritate

quibo deus reuelauit qualis fuit paulus qi dixit. Scio a cetus
ſum. ¶ Quantum ad ſetundam partez iſtius ſermonis notandũ
ꝙ ſancta mater etccleſia ſuos filios trahere nititur a vamtatibus

huius mundi.: a ideo in iſtis diebus carniſpꝛiu ii legitur de hoꝛ⸗

ribili plaga regionis penthapolis dicta a quinq; auitatibus im
pioeꝛum hominũu qui celeſti igne lunt conſumpti tem poꝛe a bꝛa he

ſcʒ 3odoma gomoera adoma ſeboym a ſegoꝛ Gregꝰ. PP luit dñns

30 domam a gomoꝛram ſulphur a ignez de eelo a ſubuerut has
auitates a vniuerſas regiones vebium cuncka terre virenta:

Nee enim pꝛouincia vberrima a fetunda fuit ante eius conſum⸗

ptionem a ita locuples ꝙ inter eius arenaʒ ſaphin a alie gẽme

pꝛedoſe inueniebantur et inter glebas aurumſed poſtmodum

illa regio in mare moetuum eſt conuerſa: et ſic vocata eſt: quia

mhil vinum gignit: nec in ſe aliquod viuum recipit. Dꝛoſius

diat illic eſſe poma virentia et ſoꝛmatos vuarum raemos que
videntibus generant cupiditatem: ſed ſi quis ea tangat ſtaum

-⸗ „— ——

— —,— S, — — 0 —— —

–⏑ — A —

in anerem fumumq; eſtuaſt quaſi ardeant: vt ex hoe oſtendat
qualiter deus peccatoꝛes 30d mitas punire poſſit a qualiter pu
miturus ſit. Item mater ſancta ecła ex inſtinctu dei in hac dñica
legit euangelium de paſſione xp̃i vt gaudinʒ mundi quod iſto
tempoꝛe carmiſpꝛiuii exer cetur in nobis tem peretur · qma no et
liatuz ante illum qui manibus a pedibus eſt ſixus ire cum mulu
phabus et peetioſis veſtibus qui peo te nudus in cru pependit
nee ante eũ ire cã fiſtulis a cantlenis qui pꝛo te cantans in cruce-
fac? eſt rautꝰ Pꝭ. Laboꝛaui clamãs rauge facte ſunt faucs mee
nec ante eum ridere nec impudic loqui qui peo te fleuit amare

in cruc a dixit. OD vos oẽs qui tranſitis per viaʒ &- vnde pettꝰ

dami, D bone iheſu ti doles a ego gaudeo tu doles a ego rideo
tu portas cru æm a ego pecto tu a8ς pe inimids a ego illidta
et mendoſa verba peoſero· tu pꝛo me vigilas et ego do:mio: tu
denudaris a ego pᷣcioſis veſubo mduoꝛ ti iciunas a ego ſplenæ⸗
dide epuloꝛ: ti ſitis et ego mebꝛioꝛ: tu acœto Potaris ab impio
iudice a ego te iuſtũ in dicẽ nõ timeo.· tu cum impiis cruafigeris
a egd pꝛimas cathedꝛas ambio. tu nõ habes vbi caput reclines
a (go palatium ↄſtruo.tu in cruc a ego in lecto pꝛetioſo. NHon
emm eſt ntnibutio equa: nunquid nedditur peo bono malum.
(Vnde notanduz inter alias penas quas reepiunt qui ſunt in
tribulatise iſta eſt maios pena qn vident ꝙ iſu qui deberent eis
compati derideant eos: in ſignum huius legitur Wath.· 22. q
mihtes pilati exuentes eum et plectentes co:onã de ſpinis poſu
erunt ſuꝑ caput eius a arund ine in manu eꝰ et genua flecẽtes
ante eum illudentes et dioentes ue rex indeoꝛum ſic heu iſtis
diebus carniſpꝛ iuii a pluribus yxpianis irtidetur dñs noſter qui
illis diebus plus peccant qꝙ; aliis tempo:ibo anni Et ſunt ſeptez

genera homzigimi qui mepte letantur Onde querſtur vtruz
letiia inepta ſit peccatum motale( Reſpondeĩ ꝙ quan doq; elt

moetale quandoq; veniale ¶ Pꝛimo inepte letat quis de his que
ex ſpede ſua mala ſunt Sap: i. Letant᷑ cũ malefecerint a exultat
m nebus pelſimis, Tunt emm certuz eſt ꝙ mmepta letida ſoꝛtitur
reatum peti moꝛtalis: quia tales ktant᷑ de quibus eſſet dolendũ
ſcʒ de peccatis E cel. 390 Qui gauder de iniquitate deuoꝛabiture⸗
de hbꝛo vite delebitur: hoc non ſit miſi per peceatum moꝛtale.
EGecundo ſi ad cur rilitatem aſſumundur ahqua: que ?m ſe mala
ſunt vel vergunt in nocumentum pꝛoximi vel in ↄðtem ptum dei
¶(Qerdo ſi quis ad talia ita vehementer afficitur ꝙ anteponit ea
dilednoni dei et pꝛoximi: lquet ꝙ peccat n. ota liter (Quarto ſi

Sermo .
qs inepte letatur a ſcurnlitateʒ exaret nec t ñ contm carſtatẽ
dei eſt a pꝛoximi vemiale eſtSecundi ſunt qui in gula e eedunt
Vnde queritur vt rum gula ſit peccatum moꝛta le reſponde tur
bm ſanctum Thomã · q · 1 4 ſi Eleckatam gule inhereat homo
eum paratus dtra pꝛe⸗

tanq; ſini propter quem ille tontemnit

ceptum dei agere vt deleckatonem huiuſmodi aſſequatur tune
eſt pẽtm motale. Si vero in gula ſit odinatio pᷣm ea que ſunt

ad finem vtpote quia nimis concupiſtit delectationes aba rioꝛ⸗
ſed non pꝛopter hot paratus eſt facere aliquid contra legem dei
ſic eſt veniale (Teraĩ ſunt qui ſe fadis luxuri oſis vel in mundis
togitatiomibus inqninant (Vnde queritur vtrum omnis adus
lrurioſus ſit peccatum motale( Rñdetur ꝙ ſic: ex eepto ſedere
matrimoniali · vnde de hot dẽ in detret. Ad meretrices accedere

dininitus pꝛohibitum eſt . 32 q · 4 Weretriæs (Item qucritur

vtrum mooſa delectatio ſit p ccatum motale( Reſpodetur q;
ſic quando ſit cum conſenſu vel cum plena ratione: vnde nimis
periculoſum eſt moꝛari in turpibus cogita ti onibus· quia fauliteꝛ
ex hoc peccatum mœtale nutritur qd pꝛobat Joh.in cano.ſua-
cum diut. Contupiſcentia interioꝛum carnahta tum delectatio
eum conœperit ſubaudiendo conſenſum rationis parit petcatum

mortale(¶ Item quent᷑ que eſt differentia inter ↄſenſum moꝛoſum

a interpꝛetatiuum(reſpondetur bm ſandum Thom. Conſenſus
mterpꝛeta tuus eſt qñ ratio et intelledus videt ꝙ malum eſt et
Penenloum mmoeen ta li delectationi a non ey pellit. tunc con⸗
e

enſus quaſi ſuperuenit a tunt neg ligit ey pellere qſi pe: digitts
qus viden t. Bed verus ꝛſenſus eſt qñ plena ratione im nmoꝛaẽ

Huic deleckatiomi a vult de lectari in ea h poſtmodum ctum in⸗
cendit facere tunt committit peccatum moetale(Motandum bm
Durandum tunt perſone in matrimonio iuncte poſtunt moꝛoſe
delectari a poſſet ſit ſequi pollutio. Jtem homas a Durandus
ditunt ꝙ mooſa delectatio cum cõſenſu rationis poteſt cẽmitti
in omnibus peccatis moꝛtalibo in ſuperbia gula Quara ſunt
gqui exuunt a induunt ſe pꝛopꝛiis veſtibus ſeʒ maſculim ſexus et
induunt ſe femmel ſexus et econtra ¶ Vnde queritur vt rum liet
mulieri vti veſte virilireſpondet 'm ſandum Tho.2. Z. q. 160.
ꝓ non. HNam cultus exteno con petere debet conditiom perſone

Em cõmunem conſuetudinez. a ideo de ſe eſt viaoſum ꝙ mulier

vtat veſte vinli vel econuerſo: qꝛ ſpecialr ꝓhibitum elt in lege
Deutro· vbi dẽ ꝙ nõ induet᷑ veſte virili vel econtra.a ratio eſt
hm glo · ꝙ gentiles tali mutatiõe habitꝰ vtebant᷑ ad ydolat nie

e
N
m
e⸗
ne
ent
or
Ni

dis

in
n
dn
tur
19

nis

a⸗
00
wn
un
ans
te
o⸗

ſuperſtitionẽ: ideo qui tala aguͦt potiꝰ funt ydolatre qᷓ; yßiani

Itez aliqui induunt loꝛicas a mutant ſe in beſtias 1 qð peius eſt
2aliqui mutant ſe in demones a tales hoĩes oſtendunt ſe beſtiales

a demonũ eſſe ſe ru itoꝛes Math·6ᷓ· Nemo poteſt duo bo dñis ve
vnde dẽ in decret. Geſtus coꝛ: poꝛis quahtatem indicant mentis

dil · 41. Clenicus ¶QRuinti ſunt choꝛiſantes· nam in illo tꝑe carniſ
pꝛiuii ſolent homines choꝛeas duœre in quibus quotiens vnuʒ
laltum faciunt in cho: ea verſus infernum totiens ſaltant Rugꝰ
Dmnis ſaltus petulantie ruit in pꝛc ſunduʒ cloace (Vnde queriẽ

vt ruʒ ducntes cho ꝛeas illicdtas peccant moꝛtalter (Reſpondeẽ

ꝙ ſit ſiue in feſtis ſiue in ꝓſe tis: li hoc faciunt cauſa inatandi ad

—

lbidinem ſe vel alios. Si quis vel aliqᷓ non coꝛrupta intentione

aliqñ ſe immiſceat choꝛ eis non eſt peccatum moꝛtale(Sexti ſunt

qu e ercent ad toꝛneamenta Vnde queritur vtꝝ toꝛneami ta
facre ſit motale peccatum rndetur m Gwilhelmũ ꝙ; mortalr

peccant qui faciunt tontra pꝛohibitionem ecleſie. Si autem nõ

„

eſſent pꝛohibita a fierent cauſa diſcendi vſum armoꝛum ad in

rugnandum inſideles a ad defenſione patrie vel reipublice nec

eſſet peccatum: et intelnige bm Doſtien : ꝙ; pꝛohibita ſunt · qua
moꝛtes aĩe a co poꝛis in eis immmeant. nam debet cogitare hot
euenire poſſe ¶ Querit᷑ qͥ eſt pena pugnãtiũ in toꝛneamti rñder

bm Ray. Pena eſt qñ aliquis aliquem ccaderit reus homicdii

a irn gularis erit: quia hbidus talis eſt noxius a illicitus: et ideo

quicquid ex eo ſequi &. Itez qui m toꝛneamento moꝛitur non

debet ſepelin in ec leſia: a vt Hoſten. dict. Si qius etiaʒ letale

vulnus accœperit liœt poſtea ſu pe mixerit qui q;uis pe niteat a et

eucariſtia non denegetur · carel it tamen ecleſiaſtica ſepultura-

extra de toꝛnea c· ¶e timi ſunt qui fallunt imperatoꝛ es reges

papam epos et omnes qui talia aguntpoſtpoſito omni timore

dei puniuntur quandoq; hit a in ſuturo⸗¶ Ad teraam parteʒ

pꝛeſens tꝑs exili a mundus nommatur vallig

ſeꝛmonis no ta ꝙ;

lacrimarum in quo mundo quilibet facit omni die vnam dietaã

ad moꝛtem. ideo magis elſer in peeſenti tꝑe eundũ ad flendum
q; ad ridendum Aug?. In valle miſcrie ſumus in quo eſt fletus

C

qui debe amus eſſe in celo vel ſaltez in celeſti paradiſo: vnde etiã

Greg? ſuper Ezechiel. Quid eſt quod in hoc mundo nos libeat
vbi luctus. vbi gemitus inſpicimꝰ. deſtructe veges: eueꝛ ſa caſt ra
depopulate cuitates. ag ri m ſohtudinem redadi: alios in capu⸗
uitatem duci · alos detruncari videmusalios internie, Quid eſt

.

*
“

4

Sermo .

quod in hat vita libeat fratres mꝗ': ſi ſatem mundũ diligimus
non gaudium iam ſed vulnera amamusltimo nota exemplũ

q5 ſcripſit Johes nider in quoda ſe:mone ꝙ ſemel erat quidam
m die ca:miſpꝛiuii in auitate lucana qye tunc erat in floꝛe a ip ſi
fecerunt multa ſodalia. Inter alia per ↄtractum aliqu feœft ſibi
papam aliqui impe ratoꝛẽ aliqui regem frande aliqui dñm de
lucana a ille erat ſuꝑ p̃dictos: qui ſtans in tulmiĩe miſit pꝛo illo
qui erat loco pape vt veniret ante eum a faceret ſibi reuerentiaz
q5 factum fuit. a ſiłx pꝛo imperatoꝛe a aliis regibus et illi ſimer
fecerunt. quo facto dns lucanꝰ ait. Eſt ne matoæ ds in terra ;

iſte · reſponſum eſt ei ꝙ lie · a dixit. Quis eſt ille · reſponderunt.

Aßus eſt. eui dñs lucanus dixit. Vbi eſt ille: dichum eſt e in
ecleſiis yp ianoꝛum moꝛatur: ↄuocauit domicellos ſuos a dixit

eis. Ite per omnes eccleſias a citate xpᷣm ꝙ; coꝛaz me compareat

qui iuerunt a vnum ſacerdotem paratum ad miſſam muenerũt
à duxert eum vt dño de lucana reuerentiaz facret. Quid plura
anngo illo diuiſa eſt eiuitas et extunc de malo in peius ſe habut
a vltra paruũ tempus plus q; quinq; viaubus eſt vendita · ergo
ceſſate a pp̃i illuſiõe ſi nõ vulus illudi a deo et pumniri. Exemplũ
ꝙ choꝛiſantes a cantantes tezra abſoꝛ buit ; quere in ꝓmptuario-

Dominica pꝛimaſad Coꝛintheos.

Alutis audiui te. Ec e nunc tempus acceptabile:
etce nunc dies ſalutis: nemini dantes vllam offenſion ez

tientia in neceſſitatibo in anguſtiis in plagis in car ceribo:

in ſeditlonibo in laboꝛib in vigihis in ieiuniis in caſctate
in ſcientia in longanimitate in ſ nauitate in ſpirituſando
in (aritate non ſicta in verbo veritatis in caritate dei. Der

arma iuſtide a dextris a a ſiniſtris ꝑ gloꝛiã ⸗ ignobilitatẽ

ver infa miã 1O bonam famaʒ vt ſeduckoꝛes: ecce eraces

ſicut qui ignoti 1 cogniſi: quaſi moꝛientes àQ ecce viuimꝰ
vt caſc gati 1 non moꝛuſicati: quaſi triſtes- ſemper autem
gaudentes: ſicut egentes multos autem locupletantes:
tanq́; nihil habentes aO omnia poſſidentes.

¶ SGermo. xiiii.ſuper epiſtola pꝛecedenti

Ratres wogamus vos ne inua uũ gratiam dei re⸗
apiatis: ait em. Tpe acœpto exaudiui te et in die

vt non vituperetur miniſterium noſtrum: ſed in omnid
exhibeamꝰ? noſmetipſos ſicuut dei miniſtros. In multa pa⸗

„ 2-2 RYçZ

— – —

ODꝛtamur vos.·2. C?. . Si quis mutuo bonum equum
wvel alud animal acœpiſſet ad laboꝛanduz vel ad luczꝛ
ſidi acqui renduz a inde luczꝑ ſibi repoꝛtare poſſet fatuꝰ
eſſet ſi non aſſidue cum illo laboꝛaret a vt tale lucrum eternałr

polſideret, Cariſſimi nos g ratiam a deo tanq; quoddam mutuũ
acœpimus: nam m AKug: de cui: dei li: S. ca: 22: GSra tia nobis
peeſentatur qua iuſtificamur a peccato aQ perduceimur ad regnũ⸗

Eſt enim illud mutuũ necſſariũ.qa ſine eo mil mereri poſſumꝰ?.
Rug?9 in li· de natura a gratia, Deſiderare hot auyiliũ quo ſolo

hies liberantur a malo: ſine quo pꝛoeſus nulluʒ ſiue cogitando
ſiue volendo aH amando ſiue agendo faciunt bonũ· ym̃o ſine gr̃a
nullus ſaluari poteſt Auꝗꝰ de natura a gratia xp̃ᷣi. Gratia line
qua nec inſantes nec etate ꝗ randes ſalui fieri pnt.non ex meritꝭ
redditur: ſed gratis datur pꝛopter quod gratia vocatur· vnde

diat Aplus. Doztamur vos Vnde in pñti ſe tria ſunt
dionda que tangunt᷑ in pñti epiſtola. Pꝛimo de vtihtate gre.

Secundo de illo ſacro tꝑe quadꝛagelime. Tercio de cõuerſione
Pecca toꝛum tum vno exemplo &d pꝛimum ſcienduʒ ꝙ graaa
eſt amime hominis vuhs a ſumme necœſſaria ¶Pꝛimo qma ipſa
viuificat. Qli bet enim aĩial viuit in elemento ſibi ꝓpoꝛcionato
vt beſtia in terra piſcis in aqua &. ſic i pſa anima viuit m diuia
gratia: quia eſt ſpiri tuale iphus anime: nam extia gratiam nõ
habet eſle ſpirituale: ideo dieebat Aplus. Gratia dei ſum id qð

lum· a ideo q;diu anima eſt in gratia opera ſua ſunt vite eterne

merito: ia a viu a Gecundo quia amimam confoꝛtat. nam graua

datur in remedium contra peccata aO in adiuto: ium a in meritũ

Vnde dicit quidaz ſanctus pater. Nil eſt pꝛedoſius a ſpedoſius
ra tia:na; ſpecioſioꝛes ſole a ſplendidas fadt amimas. Mihil eſt

vtilius in pꝛeſenti vita: quia replet animam theſauro virtutum
a bonis operibus (Tertio illummat animam ad contemplandũ

deum in hac vita vnde Fulgenceins in quodam ſermone. Sicut
radius ſo laris ſubito illuſtra uone ſua totum mundũ illuminat:
ſic diuma gr̃a ſubita viſitauõe totam illummat mentem. Situt

enim criſtallus ex omni parte ſua luc eſt purioꝛ a ſplendidioz:

ſic diuma gra animã quam illummat ex omm parte fact ſplen
didam. Sed heu multi ſunt q in hot ſtatu aĩie ſe nolunt cõtinere
ſed deſtendunt in ten ebꝛoſam vallem peccatoꝛum vbi ſpolianẽ
ommi bono ſpirituah. huius figura habet᷑ Lu. 13. Domo quda;
deſrendebat a iheruſalem in ihericho a inadit in latrones. Irim
luit quedam ciuitas nobilis a poteſt ſig nare celeſte⸗ patriam ad

4

SBermo .
quam homo tendebat tum eſſet nogr̃a ab hac quidez deſcendit
in ihericho que interpeetatur deſectud: a bene deſcẽdit · quia via
peceatoꝛum ſemper eſt in deſcenſu: ſed via gre eſt in aſcenſu. ſie
n homo deſcendit per continuam peiozationem tunt incidit in
latrones ange los tenebꝛarum qui pꝛiyo ad animam veniunt
per ſuggeſtioneʒ malam: intrant per tonſenſum. a obſident per
eoonſuetudinem a obſtinationem in peccatis. quia tunt ſpoliant
eam qñ gratiam virtu tes àQK menm bona opera auferunt. a nõ
lobum iplum hominem ſpoliant · ſed etiaʒ plagas mferunt· quia
Ddiu erſis petis ipſum vulnerant-tune etiam habuit tot vulnera
quot peccata ſed abe unt ipſo ſemiuiuo relicto. quia totaliter nõ
Poſſunt ipſum ocadere, Nam quantumtunq; homo peccatoꝛ eſt⸗
non tamen pꝛinatur arbitrio mediante quo ſibi poteſt conſiœre
meditinam ſcʒ penitentia a reuuiſcere in gratia: ſed non ſumat
medieinã penitentie a obſtinatur a ſic m peccatis moꝛitur-tunc.
pꝛoiidetur in pꝛofundum inſerni vbi erit miſeria ſine xSne.

¶ Kuantum ad lecundam partem ditcit hic Apls. Ecre nunc tꝑs

Cargalkad lona

Als α αοουD

acceptabile: hoc dẽ hm Gwillerinum ad differntiam tempoꝛis
quod eſt extra quadꝛagelimã (empus enim quadeageſime eſt
ac eptabilius ad lucrandum a negodanduz alio tempoꝛe anni
Et hot triplia ratione ᷓꝛima quia campſoꝛes imuemuntur ſcʒ
penitentiarii parati ad andienduʒ conſeſſiones: qð non attidit
ita cõmuniter aliis tꝑibus anni. Et attende éꝙ; felix cõmutatio
ſiat m ſoꝛo penitenna li. Viliſſima em̃ eſt moneta quaʒ appoꝛtat
teccatoꝛ a pꝛedoſiſſima eſt gratia quaʒ repoꝛtat pemtens. Pcta
enim lua dimittuntur ibi:gratiam a miſericoꝛdiam muenit ibi
D anima peccatrix peccata tua ibi deponis et ſamtatem induis.
Cir ca hec attendenda eſt ſtultiaa quoꝛundaz qui gram dei inde
optant repoꝛtare a peccata ſua ibi nolunt dimittere per firmuzʒ
peopoſitum non peccandi amꝑ lius. Tales emm non attendunt
quals moncta ſit peccatuzʒ. Pꝛius enim dimitterent ſi wraater
agnoſcerent q; noxia ſunt peta WMath. 18. Si oculus tuus ſcan
Dalizat te erue eum non agnoſcunt tales qᷓis moneta ſit gr̃a
qua regnum cœloꝛum haberi poteſt. Si veradter hant monetam
agnoſcerent.libentſſime abſq; dubio peccata ſua pꝛopter illam
dimitterent Eetunda ratio elt quia in qdꝛageſima quaſi in nun
dinis dei venalia abundantius exponunt᷑: a cui non plaœt vnũ
placet aliud. Pꝛedicatio enim eſt expoſitio venahũ.dict Rugꝰ
in perſona xpᷣi. Venale habeo· quid: regnum celoꝛ. Quo emiẽ
pao: panꝑtat regnũ doloe gaudiuz· laboꝛe quies. ignominia

— ee e e ee H = — –ü W△e

— — -—-—

R 15

£
£ .
gloꝛia · moꝛte vita: pꝛecipuũ venale qð in iſtis nüdinis exponit
a eſt reg num eloeum Luce· νι Nu aut vade a annunclia regnũ
dei. Pot autem regnum pꝛeualet omnibus bonms huius mundi
. ¶ Lextia ratio quia in jdꝛageſima faaliꝰ mnuenitur illa moneta
qua regnum oeloeuz emitur que ſunt vigilie oationes ieiuma
0G elemoſina. Gliquis faalius ieiunat ſex dies in quadꝛageſima q;
H P ſt paſcha feri a ſextam in ebdomada. Rliqͥs em in qdꝛageſima

diat vnũ pſalteriũ vix poſt paſcha poteſt diære ſepteʒ pſalmos
qui ſurgebat ad matutinas vix poſt paſcha ſurgit ad miſſas.
. . Quid autem pꝛeapue emendum eſt in iſtis nund iis diat Jo
apłs. Suadeo tibi emere auʒ ig nitum a pꝛobatuz vt locuples

ſias. Sunt aliqui qui in nundinis iſtis plumbum vel argentum
li plumbũ emũt qui bona opera in moetalibo fati
ne emunt. Ill plumbũ emüt ꝗ pera in m eiunt

Ppera em talia ad modũ plumbi ſunt ponderoſa et nõ pꝑxecioſa
Krgentum vero emunt qui lapientiaz hums mundi ſeckantur
Krgentum enim non putabat᷑ alicuius pꝛeui tꝑe ſalomonis· 3·
Reg: Et lapientia h? mundi ſtultida eſt apud deum· 1. Coꝛ. 2·

t Kurum aũt emunt qui ſapientiaʒ ſectantur que eſt dei diledio
mn Ecgxb.· . Dilecho dei honoeabihs ſapiẽta ¶Beiend ü ꝙ dyabolus
3“ habet etiam negotiatoꝛes ſuos ſitut deꝰ ſuos: ſed ſunt multum
ie diſſimiles Pꝛimo in hoc ꝙ qm emit a dyabolo cũ emit letatur
Oo0 a poſt ſequituꝛ triſticia vt patet de pecꝛato foꝛnicatiomis de quo
dicit Jheroꝰ ꝙ appetitui eius ãnexa eſt penitentia. Vnde quidã
anh dum temptaretur a peccato carnis abſcidit ſibi linguã vt vehe⸗
bi . mmentia do loꝛis expelleret vehementiã tempta tiõ is: a ait. Abſit
6, vt tanti emam vnde peniteã a econtra. Qui emit a dño pꝛimo
de triſtatur a poſt ſequitur letica Pꝛouerb.ze Malum eſt malum
63 eſt . dict omnis emptoꝛ a cum receſſerit gloꝛiat᷑. Duplex malum
unt eſt in emendo regnum celoz. Pꝛimo quia opoꝛtet multuz pati
gerr Acu · Per multas tribulatiões c. Secundo multa bona facere
u43 Math. 20 Woca operarios a redde illis mereedem ſuam: vnde
ſ Leo papa in ſermoe. Non doꝛmientibus peruenit regnũ cloꝛꝛ
nec odo a deſidia toꝛpentbus beatitudo eternitatis dat Cco
m diſſimiles ſunt: quia qui emit a dyabolo depauperatur, Perdit
u eernim pꝛimo deum: ſetundo regnum: tercio paternitateʒ ecleſie.
* quarto particpationem oim bonoeum ecclelie Põ. Particeps
ego ſum oim uimentium te: quinto pꝛopꝛia bona ſi aliqua ſeat.
ſexto ꝑdit ſemeupᷣm. Iranſit em̃ in ſeruituteʒ dyaboli Math. 6
. emo poteſt duobus . Sed qui ſoꝝ faut cum deo ſemꝑ lucat᷑

MWath. x Qu perdit amnimam ſuam pꝛopter me mueniet eam-

. ⸗
ı●

Sesino .

Quitunq; enim emit regnum celoꝛmodicuz videbitur dediſſe

cum reg num celoz poſſidebit Canti. vlti. Si dederit homo oẽm
ſubſtantiam anime ſue pꝛo diledione quaſi nihil deſpicet eam
¶ ſequit᷑. Nunt dies ſalutis Obi notandaim ꝙ iſto ſacro tempoꝛe

ne debe mus conari ad hot ꝙ ad Poꝛtaz ſalutis prrueniamꝰ2

t ad hoc mouent nos plura ꝛimo quia deus tali tꝑe creauit
celum a terraz. Walde igitur eſt ingratus qui iſto ſacro tꝑe pꝛo

dei amoꝛe non faut aliquoꝰ bonum: cum deus tali tꝑe pꝛo ipio

homine tot a tanta ſecrit (Secũdo monemur per creaturas que
eeſſauerunt operari mn hyeme. Nunc vero ceſſante impedimento
inu piunt operari vt patet in terre naſcentibus à1 in ammalibus
Treſcunt dies a lumen a caloꝛ eoꝝ vt creſcamus exemplo eoꝛꝛ
Lumen enim ſapientie in te ſcz creſcere debet et ad dilecionem
debes attendere MWonemur euã ad idem exemplo xp̃i qui tꝑe
iſto tot a tanta ſecit pꝛo ſalute noſtra Berñ. Qui me tantum
Indeces eſt ꝙ tempoꝛe iſto quo dñs laboꝛauit peo la lute tua ꝙᷓ;
tu negligas m vineis operari pꝛo ſalute tua. Juſticia emm dei re
quinit vt homo adultus ſalutem non conſequat᷑ niſi per ſe enam

ad hoc operet Rug?. Qui ſecit te ſine te: non inſtificabit teſſine

te ( Ad hot autem ꝙ ali quis ſaluet animam ſuam pꝛeapuum eſt
deſiderium vel amoꝛ pꝛopꝛie ſalutis. Dec eſt maioꝛ cau ſa quare
damnantur homines: quia non amant ſuam pꝛopꝛiam ſalutem
net peo ea laboꝛare volunt. Deus enim vult hoĩes ſaluos facere
a in ſignum illius dies quadꝛageſime dicunt dies ſalutis · quia
niſi fuiſſent dies iſti totus mundus fere iret ad perditionẽ. vnde
multis expedi ret vt ante paſcha moꝛerentur antecq; recdiuaret
Reuera magis periculum eſt male viuendi q; cito moiẽdi. De
fauli enim ſamarent hoĩes animas ſuas:ergo tempus illud qua
dꝛageſime dicuntur dies ſalutis · ¶ Quantum ad teraam partẽ
ſermonis ſcienduz ꝙ quilibet peccatoz debet iſto ſacro tempoꝛe
miſericoꝛdiam dei querere Yla . . Querite dñũm dum inuemiri
poteſt. Jam enim pꝛope eſt et miſenooꝛs omnibus peccatoz ibus

.

coꝛde eum inuocantibus Johel· 2· Conuertimim ad dñm deum
veſtrum qui benignꝰ a miſericoꝛs eſt· nam ipſe dicit Szech. 18.
In q̃cunq; hoꝛa ingemuerit ſt. Vnde nos videmus q qn aliqs
offendit aliquem potentem diuitem / multum optat tꝑs in quo
Poſſet eum pꝛopitium muemire: a hoc eſt pꝛeſens tꝑs pemitentie
a miſcdie mm quo debemus credere ꝙꝙ ille qui magne; miſcðiam
exhibuit pluribus peccatoꝛibus in hoc ſacro tempo:e paratꝰ ſit
cuili bet peccatoꝛi omnia peccata ſua miſerico? diter mdulgere =

—

=2

— —. n-⸗/

——

S
0 B .
ſe En lignum huius deus diut cuilibet aĩe peccatrid illud Canti &
in Reuertere reuertere ſunamit &Pꝛimo diat reuertere peopteꝛ 2
en omnes ſanctos a angelos in celo exiſtẽtes qui omnes denderant .
l Conuerſionez tuam a expectant te Lu.5. Gaudium eſt angelis
um4 dei ſup vno peccatoꝛ pniam agente quod ſi feœris ab omnibo
JJJM amicas tuis te deſerenti bo m maxima nec ſitate ipſi tibi ſuccurt:
NOo. M aiam tuam cum gaudio ad celum ꝑducunt Secundo reuertere
obo ad honoꝛez ſanchſſime matris mee que ſepius te excuſauit apud
le me que nunq; oeare peo te deſinit· qua vt diat Berñ. Jpſa em RU
pe cca toꝛ eʒ toti mundo deſpectum ampledtitur a defendere non *
tes MM delmt donec filio eum reooneihauerit Terao reuertere ad con⸗
a fuſioneʒ demonũ vt quos peccando letificaſti penitendo vfundas
en 4 ſecurus iſtas amplius m omm vita tua a in morte tua · quia
tdr nnunq́; damnaberis ſi it m penitẽtia gratia perſeueraueris. ꝗa
ab mido mundi vere pemitentes nunq; mala moꝛte moꝛ iunt᷑ nec
moc tui ſunt. quacunq; moꝛte moꝛiat᷑ penitens ſiue in mẽla leco
9 cã po aqua igne ſiue ocudat᷑ ſiue ſubitanea moꝛte moꝛiat᷑: male .

moin pt Sapᷣ·4. Juſtus qua mote pottupatus fuerit m efn

in gerio erit: nam ipſi demones in inſerno habent diuer ſa genera
ane homimum clericos religioſos nobiles ig nobiles tiues ruſticos:
ad diuites pauperes filios a fſihas & vere pemitentes a imnocentes
um illa genera hommũ non hadent· quia ta les illuc non peruemut
en nec ibi reꝑeriuntur (Quarto ditit reuertere ad honoꝛẽ a amoeʒ
doer . meum qui te creaui ad imaginem a ſimil tudimè meam cum nõ
gian eſſes a te ſuper omnes craturas nobilitaui: quia ?m riſt oalz
gYC“ Nobiliſſimum animaliuʒ eſt homo: quia inter ommia amma lia
tet ſolus habet ra nonem. Item ianuam celi aperui vt intrar poſſis
De à multa beneſida in pꝛeſena exhibui. reuertere ad me ego iu⸗
ua ſcipiam te ·quod ſi ſeœris honoꝛabo te coꝛam patre meo m œlo.
te D aàa i omnibo ſancis a angehs ergo qui vult be ne moꝛi et ſa lu?
e fieri penitentiaʒ iſto tem poꝛe agat· vnde ipſa pñia miſerico: diã
ni operatur in elo a in terra Auga. D penitentia omnia ligata uiuii·
us D ſoliis: omnia deſperata tu refoꝛmas· ꝑadiſum tu reſeras: tu es
m mntilantioe auro: ſplendidioꝛ ſole Yndoꝛ2. de ſummo bono h 4
. Denitentia eſt med icamentum vulneris: ſpes lalutis per quam
E Peccatoꝛes ſaluantur: per quam deus ad milericotdia pꝛouocatk
guo r non tempoꝛe penſatur: ſed pꝛofunditate fletus aà lacrimarũ /
gle 'nde quent vtz de omni peccato qu mtũcunq; magno pollit CQ
in agi pemtendaſrndetur bm Pet ruz. 4· ſenten ſic: quia hec elt
“%2 differenta ſpiritus vniu carm a lep arau: quia ille ſuſcepubilis

Sermo .
penitentie iſte non· hint eſt m Damalcenum ꝙ de omni ni pẽto
comiſſo a ſpiritu in carne exiſtete q;diu in caꝛne eſt poteſt agere

Penitentia: Poſt ſepara tionem vero non · a het eſt fides cat hohca
ꝓꝙ per penitentiam remit it omne peccatumsde hoc dẽ in derr e½

per penitentam deletur omne peccatum de pe diſ. 3· Inſupeꝛ
eſt vndecimus arti culus ſidei credere remiſſionem petcatoꝛum.
Ex didis patet ꝙ omnes deſperati non habent ſidem veram · h
imitatoꝛes ſunt iude ꝓditoꝛis qui deſperauit a ſeip̃m ſuſpendit
vnde diat in decret. Judas a venia non excluſus fuilſet ſi ip ſaz
a xpᷣo poſtulaſſet de pe· viſ. S· Et iterum Vltimo nota exemplu

de illo qui niger ecleſiã mtrauit clarus exiuit · quere in Prom-

prtuano 13·
Wominica ſecunda ad Theſſaloniceñ.

vt quemadmodum atœpiſtis a nobis quomodo
Wws o poꝛteat ambulare a placere deo: ſit ambu⸗

Aatis vt abundetis magis. Gatis em que p cepta dederim

wobis per dñm ihe ſum. Hec eſt enim woluntas dei ſanctiſt
catio veſtra vt abſtineatis vos a foꝛnicatiõe vt ſdat vn ul⸗
quiſq; ſuum vas poſſidere in ſanctiſicatione 1 honoꝛe · nõᷣ
in deſiderii paſſione ſient 1 gentes que ignoꝛant deum: et

ne quis ſupergrediatur: nec arcuueniat in negodo frem

ſuum: qm̃ vindex eſt dñs de his omnibo ſiet p̃diximus
vobis. aD teſtiſicati ſumus.õg enim wcauit nos deus in
ſmmunditiz ſed in ſand iſtatonẽ in xp̃o iheſu dño nro⸗

nerationem a dno ſuo cauet ne eum aliqñ pꝛouocet ad

ſue · ita neceſſe eſt vt nos obtempenmꝰ eius vo buntan ſi p̃n ium
regni cloꝛum quod nobis pꝛomiſit volumus adipiſeci
QRuicunq; fecrit vo luntateʒ patris mei &ergo diat Rpls.

eſt voluntas deiſ( Vnde in pnti ſrmõe tria ſunt dicenda. Pꝛime

de voluntate H openibus eius. SZecundo de ſoꝛnicati one vitanda
Verdio de fraude ementium et vendentiũ cauenda cum vno ex⸗

emplo¶Kd pꝛimũ:queritur vtrum voluntas dei ſemꝑ implea=

¶rndetur m lanctum Aho.· I· q ·19· ꝙ necelſe eſt ſemꝑ voluntatez
der impleri: quia quitqd ↄſequatur effectum: vnde qui reedere
videlur a diuma wluntate bᷣm luum dmez peccando incidit in

Katres. wogamus vos obſetramus in dño iheſfu

☛ —— - 3

Ec eſ rohantad i K hellak. .Slat ſeraus ſperans rmu

iratundiam: a diligenter ſtudet obtemperare e luntati

–

odinem dinine wo luntatig dum per eius iuſtidazʒ punitur (Sed

„

contra hot arguitur ſic ꝙ doluntas dei non ſemper impleat᷑. qð
deꝰ ſim plidter vult hoc fit: a impoſſibile eſt ꝙ diuma voluntas

fruſtretur· dict enim Apłs:l. Thi:= ꝙ deus vult omnes hoies
ſaluos fieri a ad cognit onẽ veritatis peruenire: h hoc nõ euenit

. 6
2
7
*

ita· ergo voluntas dei non ſemper impletur reſpondet Dama-

ꝙ hoc mtelligit᷑ de voluntate dei anteœdente nõ dſequente: que

qmdem diſtindio non acupitur ex ꝑte voluntatis diuine in qua

mihil eſt pꝛiuns vel poſterius · ſed ex parte voliti ( Ad c? mtellectu

ſciendum ꝙ vnumqðq; quod eſt bonum ſicut eſt volitum a deo
po teſt aliquid eſſe m ↄlideratiõe ſᷣm ꝙ abſolute conſiderat᷑ bonũ
vel malum: quod tñ pꝛout cum aliquo coniuncto conſi derat᷑ eſt
conſequens ↄſideratio eius econtn le habet · ſicut hoiem vinere

eſt bonum· a eum octidere eſt malum m abſolutaz ↄſiderationẽ
ſed ſi addatur circa aliquem hoiem ꝙ ſit homieda vel viuens in

pericu luʒ multitudinis ſic bonum eſt eum occidere: vnde poteſt
dici ꝙ iuſtus index antecedenter vult omnes homines viuere . h
conſequenter vult homitidam rotari: furem ſuſpendi . Similr

deus vult omnes ſaluos fieri antecedenter: àa oonſequenter vult

quoſdam damnan bm exigentiazʒ ſue nature ¶ Queritur vtrum

aliqd actidit a caſuſreſpondet Elucidarius. Nihil omnino⸗ h ex
vera dei oꝛedmatione (Sed quõ tunc eccleſie a ediſfidaa bonoꝛum

hoim ſoꝛtuitu igne inuadente quaſi caſu intermmant᷑ Rñdetuꝛ

ſine cauſa nihil ſit Job · · Nihil fit in tra ſine cauſa: vt patet

quia nulla eœła ſine cauſa in toto mundo comburi᷑ nec deſtruiẽ
miſi pꝛius a deo indietur Contingit hoc autem tribus de cauſis
Pꝛima ſi eœleſia eſt per mniuſta conſtructa. Scða ſi inhabitantes

eam per immund icias eam inqmnauerunt. Tercaa ſi eam hoĩes

lus diligüt q; eterna: ſic nec hoi peeus moꝛitur niſi dei mtuitu

der e3 agere nequeunt (Rñndet

pecoꝛa patiuntur Diſcreti
idez ꝙ homo per ea punit᷑ cum eoꝝ peiuatiõe in mente toꝛquet᷑
Sed dias · hoc poteſt elſe de domeſtias pecoꝛibus · ſed quid dieis
de agreſtibus a lineſtnbo (Rñndetur ꝙ ſi ea egritudine vexant
hot euenit a coꝛruptiõe aeris ab his que ob peccatum hoĩs in
contrarium mutantur Rueritur vtruʒ in omm tpe dei miſcdia

a iuſtida congregantur reſpondetur ?m ſancum Iho: ſluper ⸗4
diſ . 40. a doꝛdat Albertus magnꝰ de mirabili ſcientia dei ca:Z

Large loquendo miſeritoꝛdia dr voluntas be nefauẽdi creature

Juſtida vero oondecntia bon tatis ſue· a lic in omni tempo:e eſft

e 4/

6

miſericoꝛdia a iuſticia. quia m ommi tꝑe deus facit condecentiam
bonitatis ſue ex voluntate benefaedi crea ture Ps: Vmiuerſe

vie do. mile . a veritas. Item iuſtus dñs in omnibus viis eius
GE(Eed cont a dicta a guitur in iuſtificatione impii tantũ apparet
miſerico: dia a non iuſticia quia oĩs iuſti ſia pꝑeſupponit meritũ.

ergo i&reſpondet Dolkot ſuper li. Sap. ca.z.· q in iuſtificatiõe

impii eſt motus liberi arbitriiet attrinonis: p'opter qð aliqua
cauſa iuſtiage videtur ꝙ deꝰ? infundit libi gram. Simi hter eſt in
in ſtida ex ꝑte dei qui quodãmodo debitoꝛ effiatuꝛ penitenti peꝛ
ppmillſionẽ: vnde glo. ſuꝑ illud Põ. Vt iuſtiſiris m ſermombo
tuis. VDeus hoc ꝓmiſit vt peccatoꝛibo veniaq; petenti bo largiret᷑
ſic in iuſti ſicatione impii ex vtraq; parte dei a impii iuſucia a
miſcðᷣia reperit᷑ Item arguitur· paruuh baptiſati cum affligunt
in mſirmitatibus a moœte ibi in nullo apparet iuſtica·qꝛ libe rati
ab omni peccato non ſunt debitoꝛes alicuius pene: ergo miuſte

patiunturrñdet Dolkot. Baptiſmus auſert carentiaʒ viſionis
dei li paruulus moꝛiatur.non tñ aufert penalitates que naturã

oꝛiginalis: vñ baptſmus non abſoluit a reatu moꝛtis coꝛ poꝛee

aliarum penaꝝ coꝛpoꝛis.a hm Ilbertum eſt ibi miſcricoꝛdia
qð pꝛobatur. Wiſeritoꝛdia dei eſt ſubiicere penis etiã innocentẽ
vt alii videntes magis timeant a erudiant᷑ Doc enim peo cedit
de wonte pietatis boni cõmunis:ſitut diamus ꝙ; vo luit xp̃s pati
ex pietate quam habuit ad omnes hoĩes Queritur quare pena
iginalis manet culpa per ſacramentũ baptiſmi deleta, R

vm mꝗrm a alios doctoꝛes: ideo vt non eſtimaret᷑ aliud regnuz

eſſe ſi tam nobile hict daret᷑. Scõo vt plus mereamur, Teꝛdo vt
plus humiliemur. Quarto vt timoꝛ incutiat᷑ ne pᷣep ta eꝰ faełr
tranſgrediamur. Quinto vt amididam dei reueriamur qua nos
amat arguit et caſti gat Arguitur pucri qui ſine baptuſmo in
iginali pẽto deœdunt ꝑpetue pꝛo tulpa alterius vident᷑ puniri
ergo nulla eſt ibi miſcdia (Rñdetur q in ills pueris naturaha

conſernant᷑ ineſſe ex miſcdia dei Yla . 43. MWiſen coꝛdia dei eſt, )%

non ſumꝰ ↄſumpti. Item Tho · 2. dil · 33-Pueri in oꝛiginali peto
decdentes nihil dolent niſi de canentia viſionis dei · ym̃o gaude

bunt de hoc ꝙ ꝑticpabunt multum de diuina bonitate in perſe
Qdionibus naturalibo: ideo non dolebũt mii de earenta viſionis

dei. Et qꝛ ad hoc nunq; fuerunt ꝓpoαοaati nec ex parte nature
quia ad hot non attingitnec ex ꝑte gre · qꝛ hanc ꝓpꝛiis actibus
atingere nequiuerunt. Vnde de hoc legit exemplum.ſi mulier
non elegitur in papã vel regem non ex hoc tiiſtat᷑: quia nunq;

— ò – — — ——— —- „—

Pena
Inderk

2

— –

—.

w
i.

xy

apta fuit nee ꝓPoꝛcionaꝑꝶ D talem dignitatez t. Item Petrug

de palude. æ. lh: ſenteñ. ditit q tales hnt feliatatem et melius eſt

eis q;ᷓ alicui hoĩ in hoc mundo eſſe poteſt Bonauentura ſuꝑ.z· li
ſenteñ. dicit ꝙ ſit in beatis patet ſua miſcðᷣia et in damnatis ſua

uuſticia · ita in iſtis pivris eqle vtrũq; a hoc peo de coꝛe vninerli
¶ Quantum ad ſedam partem iſſius ſermonis dicit hic Xpl=

decret. Ad meretrices accedere diuinitus phibitum eſt . 32. q. 4

Werttries. Ex quo patet ꝙ etiã ſimplex foꝛmicatio ſeʒ ſo lutj ct
ſola eſt pẽtm moetale (Vnde hic querit vtz in tachbo oſculs et
hꝰ?modi ſit pẽtm motale (rndeo bᷣm Tho .2. 2, 154· DOſculum

amplexus a tactus hm ſuam rationem non noĩat petm moꝛtale

Vt abſtineatis vos ab ommi ſoꝛnicatione: quia ᷣm Rug. TIion
mechaberis pꝛohibet omnẽ illiatum toitum. vnde de hoc dẽ mu

quia pñt ſine libidine ſieri:vel ꝓpter conſuetudinem patrie: vek

WPter ne eſſitatem aut rõ nabilem cauſam.ſed ſi fiant cauſa libi⸗

dimoſe delectationis ſunt moꝛtalia: nã a ſolus ↄſenſus in delecta
tionem moꝛo ſaz moetalis eſt· a addi poteſt etiã hm lanctũ Tho⸗

ꝙ aſpectꝰ libidmoſus mortale peccatũ eſt vnde Math. ?. Qui

viderit muherem ad dcu⸗ea iam mech:eſt eaz (Item circa illam
materiã ſoꝛnicationis queritur vtrũ puelle m amms puerilibus
aliquid carnale cõmittentes ꝑdunt virgimtatem (reſpõdeo ?m
Albertum non. qꝛ non eſt in eis ↄſihi delibe ratio nec etas pati
talis delectationis impetum (Item quent᷑ vtꝝ per violentiam
ſis vir gimtatem amittere rndetur bm ſlancũ Iho· 4· dil· 33⸗
Que per violentiã coꝛ?rumpit᷑ ſiue ab hoĩ e ſiue a demoe mneubo
virginitatem non amittit · ſi mquantũ poteſt reniti t᷑ vt ðſeruet
coꝛpus a coꝛruptione: vel ſaltem mentem a ↄſenſu · vnde de hoc
di in decret. Cum virginitas ſine ↄſenſu coꝛ rumpitur· meritum
caſtitatis duplicatur. 32.· q. vlti. ¶ Ad terciaz partem ler moms
diat Kpls. Ne quis ſuper grediat᷑ neq; tircuuemat imn negodo
fratreʒ luum. Doc reuera dignum eſt ne quis ſupergrediatura·
violentia mnſerat:neq; ibi ↄueniatocculte decipiat in quocũq;
negocio frẽm ſuum: hic Rpls non reß hendit negociationẽ ſed
cirtumuentionem. Negotiatio emm m ſe bona eſt aQ neœſſaria:
Dedinauit enim deus vt nulla terra ſibiipſi ſufficaat in omnibo⸗
ſed ſibi mutuo ſubueniãt: vnde negoclatoꝛes ſunt oiĩm miniſtri
dum per multa pericula latronũ a fiummum m itinere tranleũt.

Quanti autem meriti huiuſmodi negodatoꝛes ſunt oſtenditur
in vitaſpatruzʒ. Cum quidã deuotus heremita petiſſet ſibi a deo

reuelari cui eſſet equalis: dictum eſt ei ꝙ tah mercatoꝛ i qui cum

iuſticia Q equitate mercimonia ſua vendit. Sed heu plures ſunt

O

qui fraude decipiũt pximos in ponderipo ineqibus a menſutis
verbis mendacibus Vnde querit᷑ quud ſit dioen . .

nee emere nec vendere nouerint nili cũ mendadi

(rñdeo bᷣm Ray. Quotienſcunq; cauſa deapiendi periurant vel

mentiunt᷑ ſcienter peccant moœtalr a tenevt᷑ ad reſltuendũ Itẽ
quentur de illo qu ſcienter emit rapina vel furtum ¶( Rndeo ꝙ;

ſemper tenent᷑ reddere etiam ſi aial mor iat᷑ vel violenter auſerat᷑

nec lie rando alienando alteri. Ratio eſt · qꝛ ipſe furtũ cõmittit

rem alienã muito dño tractando net pꝛetium quod dedit poteſt

repe ere ab illo cuus res eſt· a enam tenet᷑ reſutuere anm kruckꝰ?

pe cœptos: a qui medio tꝑe perapi potert a ſi feut deterioꝛẽ c;

„

ad ipſum peruenit noõ liberat᷑: a icem intelligendũ eſt de tdo 2

terdo a vitra emptoꝛe maleſidei Itez querit vtz licitum ſit cũ

indeis comercium hre. Et arguitur peimo ꝙ ſic: quia ecxleſia

permittit eos nobiſcũ cõmoeari a no pnt viuere quin vendant᷑

ipſis neeellaria reſpondet NHeinricus in tractatu de ↄtra qubus ꝙ

xrxp iam poſſunt eis vendere necſſaria vite ſed nõ pꝛo pecunia mili

eſſent aliunde potentes ad ſatiſfaciendum illis quoꝝ eſt pecu ma

vſuraria. Conitat autẽ ꝙ bene pñt nobiſctum moeni line hoc ꝙ;

vend nit es neœſſaria vite pꝛo tali pecunia tum non debeat hre

talem petuniam nec de tali vinere: ſed vinere de laboꝛib vel de
bonis cuinſtunq; iuſte poſſeſſis ſeu habius peo quibo pnt emere

vite neceſſaria: a idez diet. Deu qñ ipſe indeus cum vſuraria pe

cumia emit panẽ carnes piſces vel aliud talum tuius vſus eſt

2ſumptio a ipſe ſupflue et deliaoſe ↄſumit vi coõmumter fit de

indeis: illiatum eſt cuiq; hoĩ xp̃ᷣiano hre cõmercium cũ aliquo
tali indeo niſi reſtituat rem vſurariã eo ꝙ; tum tali indeo comer
cium hñs occaſioneʒ damni pꝛoximo pꝛebet ſeʒ cui res vſuraria
debe tur ſiue tenet᷑· alias fact vtra pᷣeeptum de ð ilechone ꝓpximi
xc ille (Quenit vtruz cum indeis la tum ſit laboꝛare vel pcium
ab eis recipere qui mil hñt pꝛeter vſuram Rñdet idem c talis
qui laboꝛat indeis in liatis et honeſtis m quibo iudeus aliquam
eonſequit᷑ vtihtatẽ que vtiltas compenſatur tum pꝛeuo qð dat
laboꝛati tahs iudeus cũ non ſit paupꝑerioꝛ ꝓpter p̃cium datũ vel

magis impotes ad ſatiſſatiendu illis quibo tenet᷑ ad reſtitutionẽ
in tali caſu vel ↄſimilbus hatum eſt reapere pꝛecium de pecunia
vſuraria ſicut tultoꝛes agroꝝ a vmeaꝶ. Bed vbi indeus dando
ßcium ſit im potens ad reſtituendũ vt fit du dant his ꝗ la boꝛãt

ipſis pueros lactando· veſtes lartiendo · vel caleos pꝛep?rando:

qmb⸗ nulla oꝑa impendunt᷑ ex quibo ↄſur git te lis vtlitas que

—
— —2—

—

.

to mpenſarj poſſet cum pco non eſt liätũ ab aliquo recpere tale 4
pꝛecum et per conſequens nec eis laboꝛare nec ſeruire: hec ille.
¶eem quentur de illis qui ludunt eum indeis ¶Rndit luſoꝛes (
DWMUM qu lucrantur a in deis tenentur reſtituere eis a quibus ipſi iundei
Ptcuniam per vſuras &toꝛſerunt·ſi non poſſunt tales ſciri quib
ſit reſti tu enda illa pe cuma: tunc in ſoꝛo conſctientie tenetur illã
SJ’ pecumam dare cum conſllio ſui confeſſoꝛis in pios vſus· ſequitur
Am deus vindex eſt de ommbus his, Vindex eſt deus . vltionẽ
querit: vnde dẽ in Psõ. Deus vltionum dñs · hoc xpᷣus oſtendit
qñ vendentesa ementes de templo eieeit ( Vnde hic quent vt⸗ .
in xpᷣo ſint motus ire ¶xreſpondet Lucida rius ꝙ in deo non ſunt
tales motus ire: quia vt ſcriptum eſt de eo oĩa cum tranqllitate
indicat: ſitut tum malos punit iraſcitur eis qui hec patiuntur.
¶ Vlamo nota exem pluz de inſinita dei miſericoꝛdia quõ ſeuaſer
qui dedit ſeiplum dyabolo pꝛopter filiam ſui domim: a ſancus
balilius reduxit eum ad pniam quere in pꝛomptuareo:i22.

ominica tercia ad Epheſeooss
Ratres⸗eſtote imitatoꝛes dei ſiuut fihi cariſſimi: et
ambulate in dilectione ſimt 1 xpᷣus dilexit nos et
L tradidit ſemetipſum pꝛo nobis oblationẽ z hoſtiã
deo in odoꝛem ſuauitatis.Soꝛnicatio autem S omnis im⸗
munditia aut auaric a net nominetur in wbis li uit decet
Gd ſanctos:aut turpitudo·aut ſtultiloquium: aut ſuurrilitas
que ad rem non pertinet ſed magis gratiarumaſtio. Hoc

d enim ſato te intellgentes ꝙ omnis woꝛnicatoꝛ aut immos
⸗ aut auarus qð eſt ydoloꝝ ſeruitus non habet hereditatez
7 in regno xp̃i z dei · nemo vos ſeducat inanibus verbis pꝛo
prter hot cenit ira dei in fihos diffidẽtie. RNohite ergo ekid D
m partidꝑs eoꝛũ. Eratis enim aliquando tenebꝛe· nunt aũt
. unux in domino vt ſili luds ambulate. Srudus enim luds
u eſt in o mni bonitate aOiuſtidia aO veritate;

at . (Gern . 10. Xx vi. ſu Per. C viſtol 1 02 4

. — viam celeſtis regmi per penitentiaʒ ſunt aggꝗreſſi a ſunt
Ne in pꝛogreſſu· ideo ne erremus hoꝛtat᷑ nos Apłs vt xpᷣm
. lmitemur di. Eſtote lc(Vnde in pnñu ſer mone tria lunt dieenda
e Pꝛimo quõ debemus imitari xpᷣm. Secundo de his qui ſcur rilia
n rba pꝛoferunt. Tercio de tempoꝛibus noſtris tum vno exem⸗
. plocARd pꝛimum ſciendum ꝙ nullum iuſtius a tutius a nullum
£

à aff lidi onuʒ cum latrone pendente in ſiniſtra ꝑte xp̃i qui ꝓpter
demeritum ſuum in populo ſeditione; conatamt homiadium

Sermo

gloꝛioſiꝰ a fructuoſiꝰ imitamur ꝙ; xpᷣm · qꝛ ipſe datus eſt nobis

m exemplum. Perfechſſimus eſt · quia in eo totius perſectionis
noꝛmam inuenies ˖ ſi perſedionez humilitatis requiris. Ecce ſum

iöimquit vermis a non homo.ſi pauꝑtatis. Vulpes ſoueas hñt &
ſi caritatis. Maioeẽ caritatem nemo halet ſ. ſi obediẽtie. Factꝰ

eſt obediens vſq; ad motem.ſi patientie: quia cum patent᷑ nõ
cõminabatur.ſi tot ius pietatis a miſcðie·pꝛo ſuis cruafixoibo

oꝛamt diens. Pater ignoſce illis vnde. Plenum gra a veritate
Poer fedtioms a ſanditatis non ſobum plenum ſed ſupenffluentezʒ
De plenitudine eius omnes acœpimus gratiag a g lam Rug?
de vera rehgione. Tota vita xp̃i m terris quq; per hoiem gellit
diſciphna moꝛum fuit vnde Yſið: ethimolo. Non ſe gloꝛietur

xp̃ianum qui nomen habet abſq; re. Ille eſt xp̃ianus qi fachs

xp̃ianum ſe ondit ambulãs ſicut et xp̃ᷣs ambulauit a quo nomẽ

contraxit Amb. Dia habemus in xpᷣo. Si auxilio indiges virt?

eſt. ſi moꝛ tem times vita eſt· ſi tenebꝛas fugis lux eſt · ſi abũ qris
alimentum eſt. guſtate et videte (Item ſciendum ꝙ crucem xp̃i
diuerſimode multi poꝛtant (Pꝛimi hant poꝛtant cum ſymone

cireneo: a ſunt illi qui poꝛtant crucem ſiue ingum penitentie cũ
tedio a non voluntarie ſed cum laboꝛe: quam crucem penitentie

ſiue religionis a laboꝛis nequaq; po tarent ſi cõmode ſubter fu⸗

gere poſſent (Secundi poꝛtant crucʒ tribulationum a miſtriazꝛ

fent a ideo in cruc poſitꝰ fuit·ſic multi pꝛopter peccata ſua que

demernerunt apud deum ſiue apud hommes tribula k vexank

q patiuntur vt eoꝛum affhctio meipiat hit in p̃ſenti a in futuro

puniatur eternaliter Ihere·27 Duplici cont ritione contere eos

dñe deus noſter ¶Aerdi poꝛtant cruœm afflidtionis a miſerie cũ

latrone dextro qui liæt cruœm ex delicto meruerunt hit tamen

atienter ſuſtinuerunt. quia xpᷣm iuxta le pendentem innocenteꝛ

mnocentẽ moꝛtem xp̃i pꝛe otulis qui tot a tanta ſuſtinuit net tñ

vllum pẽtm feut. i. Pe:z · Qui peccatum non feat . Si paſſio
Ei ad memoꝛiam reuocetur mihil eſt qð nõ equo aĩo teleretur

uarti poꝛtant libenter crucem ſue afflidionis a miſcrie. a ſunt
ilh qui multa ſuſtinent patienter a letanter. a penã quã ſuſtinẽt

nõ meruert· quos deꝰ pater tum xp̃o iheſu quotidie cruaſigi a
moꝛtiſicari ꝑmittit atQ tanto magis honoꝛabit eos in celo vbi erit
meffabile gaudium Jheroꝰ? in epla, Nullus laboꝛ duruz⸗nulluz

—. — S

— — —
— — — „—

Ooss creatu ras: ym̃o qð magi

.
S

tempus longum videri debet m quo gloꝛia eternitatis acquint᷑

RKug?. Faahus poſſumus dicere m illa patria ꝙ ibi deſit moꝛs.

nõᷓ eſt ibi luctꝰ. non eſt infirmitas: nõ famesnulla ſitis.nullus
eſtus. nulla meſti ca:nalla triſticia ſequitur. Sicut fili cariſſimi
Gwillerinus. Licœt omnes homines ſunt filii per creationemtñ
hic tna genera hommũ ſpeualiter dicuntur ſilii dei (Pꝛimi qui

diligunc mimicos Warh. 5. Diligite mimicos veſtrosSecudi
ſunt pacifia Math.5. Beati pacifia cIn iudido eſto pupils
miſeri os vt pater: a eris tu ſicut filiꝰ aluſſimi obediens a mi⸗
ſerebitur tibi magi; q; mater.ſequit᷑. Et ambulate mi diledione
ſcut xpᷣs dilexit nos ¶ Ybi ſciendum ꝙ deus diligendus eſt ſuꝑ
mniaqui nulli creature tantam diledtionẽ oſtendit ſicut hoĩ⸗
q creaturas ſuperi æes ſcʒ angelos non redemit. Itezʒ inferi oꝛes
creaturas in mundo exiſtentes a viuentes ſcʒ aĩalia et vo lucres
non odinauit ad gloꝛiam eternam pertipiendam: ſed mediaz
creaturam ſcʒ hommem redemit ſua amara morte et ad gloꝛiam

eternam %nauit cum nos tam ardente dilerxit ˖ ſic ꝙ nos ſuꝑ

*

8 eſt ſuper ſeipſum dilexit Bern⸗
Bi nõ dilexiſſet me plus c; L
ip̃m ſupe: oĩa diligere etiq; plus q; noſipſos ſic ꝙ ſue diledtioni
ni hil pponamus net patrem nec matrem nec vxoꝛẽ nec pueros

nec diuitias nec honoꝛes net quicq; in elo a in terra creatumeh

ipſum ̃ ponamus omnibo rebus creatis: a ſic eri mus ſilii a oohe
redes xp̃i Augꝰ. Immenſus es dñe a ſine menſura debes amari
ab his quos pᷣcioſo ſangu ne redemiſti · ¶ Quantum ad ſecundã

Par tem dicit Apłs. Foꝛnicatio aut tur pitudo aut turpiloquiũ
au: ſcur rilitas nec nominetur in vobis (Moi ſcienduz ꝙ plures

lunt qui ver ba luxurioſa et ſcurrilia pꝛoferunt per que ꝓximos
ſcmndalizãt a ad malas contupiſcentias pꝛouocant a in hoc deũ
grauiter offendũt. a cum tales coꝛ rigu atur. ditunt oꝛe quod tñ

eſt falſlum Cris. ſuper at h̊. Quale ooꝛ vnuſquſq; habet talia

verba loquitur a talia oꝑa faut Kriſtotiles. 4. Erthi. Qualiter
vnuſquiſq; eſt taliter loquit᷑ a faat. Ex his ſequitur ꝙ qui taha
Pfe unt ſiue viri ſiue mulieres ſiue virgines in hoe ſe hẽe impu
dica oñn dunc coꝛda Ylið. Qualis ſermo pꝛofer t᷑: tals àa ammus
compꝛobat᷑ (Vnde queri vtrum ſit petm moetale loqui verba
ſcurrilia luxurioſa a allednua ſiue iocoſa ¶ Reſpondet qn quis

loquit᷑ taua verba ea mtentione vt alique allidat ad actù ma lũ

ſic pe ccat motałr. ſed ſi m ioo loquitur petcat veniahter. vnde

di m decet. Deus inditat verba bm intenuoneʒ peoſerentium

enõ dedillet ſe p me · ideo debemus

£
3 6
0 . „£ V
. Seoeoerino
. Zinmile intelligendu eſt de riſu cum qs arrideret aliquã perſonã dii
„ eę⸗a intentione vt illam ad malam concupiſcentiaʒ vel ad actum ſee
malum alliœret · tunc talis ꝓpter peruer ſam intentionem pecaat
moꝛtalr Lu6. We vobis qui nunc ridess. Sed ſi aliqs arrideret r
aliquam perſonam ex quadam leuitate a ex ↄſuetudine vel am O”ñ8
muatione vel ex ioco ˖ tunc vix peccaret veniahter. Similiter in p⸗
telligendum eſt de viſu cum quis inſpiceit anquam per ſonam ea ð
mitentione vt eam ad malum contupiſcere velit peccat moꝛtalr R
* CLCLaath. 5. Qui viderit mulerem . Sed ſi quis videret muherẽ =S=èð
xel virginẽ tanq; rem vel imaginẽ pulcrã non mala cogitando u⸗
vel affeckando non peccat Greg?. Lon debet intueri quod non 1.
licet dcupiſci · vnde etaz Rug? in vegula. Neq; feminas videre ſe
pꝓhibemur: ſed appetere vel ab ipſis velle appeti criminoſum eſt
Exemplum qñ de bonis lomur angeli ſunt pꝛeſentes · qñ vero kke
de turpibus loqui mur tunc demões ſunt pꝛeſentes &· quere im ðWDMD—
pramptundo- Cnantum ad ter aã parteʒ ler monis dicit hic u
Kpls. Vt ſilii hicis ambulate ſcʒ de bono in mehus pꝛoſidendo · eunr
lotc per virtutes a bona opera que ſunt meritoꝛia vite etene Oð
Queritur vtz vnus actus et idem iplius voluntatis poteſt elle d
bonus a malus: puta ſi quis eſt ad eccleſiam continue vadens: JJMVM
Et arguitur pꝛimo ꝙ ſic. Motus enim vnus qu eſt continuus S”
poteſt eſſe bonus a malus: puta ſi às ad ecleſia vadens pꝛi⁵mo 4
quidem intendit manem ꝗloiam: poſtea intendit deo ſeruir · Wð
eſpondetur bm ſanctum Aho· l.· q:22 · arti.õ. Nlihil pꝛohibet e⸗
aliquid eſſe vnum quod eſt in vno genere · a eſſe multplex pᷣm “
ꝙ refertur ad aliud genus ſicut ſuperſicies continua eſt vna hm ͦJM
qꝙ aliderat in genere quanltatis: ſed eſt multip lex hm ꝙ reſert ðͦJJ
ad ge nus coloꝛum: a ſic eſt partim alba a partim migra et hm ”
hotc nihil pꝛohibet aliquem actum eſſe vnum m ꝙ refertur ad
genus moꝛum: verbi gratia. Embulatio continua eſt ac? vnꝰ
bm genus nature: poteſt tñ contingere ꝙ ſint plures m genus
meꝛũ ſi mutetur ambulantis voluntas que eſt pꝛmeipium acuu „
moꝛaliũ. Si aũt acapitur vnus actus pꝛout eſt m genere moz2 U
impoſſibile eſt ꝙ ſit bonus a malus bomitate a maliaa moꝛall · ſi
tñ lit vnus vnitate nature a non moꝝ poteſt eſſe bonꝰ a malus 2
Itez arguitur ſic· eum ſeruus ſit quaſi mſtrumentũ dñi ſui-tun
adio ſerui eſt adtio dñi ſicut inſtrumenti adtio eſt adio artifßcss: 2
ſed poteſt contingere ꝙ adio ſerui ꝓœdit ex bona voluntate dñ̃i je
a ſic fit bona: a ex mala voluntate lemui a ſic ſt mala. Igitur re „
ſpondetur ꝙ aha eſt adtio dni a ſerui: ideo mihil pꝛohibet vnaʒ
.

.
„ „.
eſſe bonam a aliam eſſe malam m dignitatem et diuer ſita tem
ſi §Hvoluntatis Item queritur vtrum in humanis actibus aliquis m ◻ 2
ꝗ”ÿMl diffenens inuenitu rereſpondetur bm ſanctum Thom̃ m quarto .
vet rripto ꝙ nullus actus a voluntate delibe ratus eſſe poteſt qui noõ
dent ſit bonus aut malus. Cum em ſit rationis oedinare actus a rõ ne
lam delibe ratiua peocedens: ſi non ſit ad debitum ſinem odinatus *
wrin hot repugnac rationi a habet rationem mali vt dare elemolninãa
amen WPter vanam g loꝛiam: ſed ſi oꝛdinatur in de bitum fſinez ↄuenit
G tum oedine rõnis: vnde habet rõnem boni ſicut dare elemoſin
berd paopter deum indigenti t· vnde neceſſe eſt actum hominis a de *
tnd bhubera tiua ratione peocedentem eſſe bo um vel malum. Si autez .
dton non peocedit a ranone deli bera tiua ſed ex quada imaginatione
pNr ſicut cum aliq́s fricat barbam vel mouet manum vel pedez. t. lix
nce kus Peopeie loquendo non eſt moealis ſeu humanus cumnon
R b ſit adus a ratione cha tus. ſic erit mdifferens quaſi ext ra Eene
eonn ackuum n oalium. Item qnq; contingit ꝙ actus non mcl Dikt HMZ
bfr⸗ aliquod petinens ad ℳ dmem ratioms· ſicut leuare feſtucam de
o. terra aO huiuſmodi · a tales actus m ſpediem ſunt differentes nõ
tnrne qp adtus humam vel moꝛales dicuntur: ſed ꝙ ſunt a ra ti De hois
Aecc Pœdentes: a ſic ſartoꝛ ſutoꝛ piſt Hoer et co mmuni ter ommis
” mechanitꝰ laboꝛatoꝛ ſiue ſit ſamulus vel andllla m omni labo e
e meretur aut demeretur gaudium vite eterne: de hot diatur imm
KüAnBG Põ. Labo:es manuum tuarum a& vnde etiam Aplus. Stimus
Sre quoniam diligentibus &. Si mſid liter laboꝛat tunc men tur &
ſ ediſicat ad miernum (Quert᷑ mn ſanch exiſtentes in ælo poſſunt (
ett peccar (reſpondetur bm ſanctum ho · ꝙ; non · quia iam ſunt in
leuhn bono tonſirmati vt angelided contra. Gloꝛia non tollit naturã O⸗
uin fſfſed ante petcare poterant· ergo et poſt Meſpondetur gloꝛia et
nki Sratia non tolluiit naturam jed defectus natur. Peccare autez
efn“ non eſt aliquid de ſe · ſed nature dehct is Item ſciendũ ꝙ nullus
. d Poteſt loqui aliqð veꝛbum quin meretur aut dementur, Ratio
vn eſt · quia loqui eſt actus ranonis Kriſtotiles. Politic. Nullum
Enns animalium naturaliter habet ſermonem ꝙ homog Item ſciend
acuu ꝙ Scotus diat ꝙ qin inducit ahqueʒ ad actus vidoſos tenetur
mo k k reſtituere damnum ſcz inducendo eum efficauter ad penitentiaz-
ah 4 virtutes per ſe vel per alium ( Vltimo nota exempluʒ de bonæ?
maln voluntate dei quã habet ad peccatoꝛes narrat Knſhelmus in li⸗
gi⸗tun M de limiltudim bo. Dum ſemel equtaret de vna autate ad alazʒ
üifes: lebpus a cambus a venatoꝛibus inſequebatur a dum eſſet quaſñ
GrAd captus non aliunde habuit n ſugiuz q;ᷓ ſub equo in quo ſedebat
junn
nich
ι

Sceriiig“
beatus anſhelmus vbi habuit pecfdium: quod tum aduertert
equum a tamen non erant auſi int rare ſub equo. Lepus autem
totus tremebundus ig noꝛabat quid dñs equi ſacre vellet: an

tradere ipſum in manibus canum a ve uatoꝛum· an ſeruare eum

a reſtituere pꝛiſtine libertati: deide veniũt venatoꝛes videntes
lepoꝛem ſub equo gauiſi ſunt tredentes ipſum tapere poſſe a vo
lentibus intrare ſub equo vt eũ poſſent capere beatus anſhelmꝰ
pꝛohibuit dicens. Non eſſe conueniens illum offendere qui ſub
luam venerat pꝛotedtionem: et permiſit lepoꝛem reſtitutum ſue

pꝛiſtine libertati abire· tunt lepus reuertens ad campos exiliẽs

a gaudens currebat remanentibus venatoꝛibus a cambus qui
do lebant de hoc quod viderant · quod exemplum ſic exponens
Lepus eſt inquit anima peccatrix que a tanibus er venatoꝛibus
in ferm inſequtur:anxiatur ipſa ꝙ non poteſt habere ren gium

tandem ſub equo qui habet quatuoꝛ pedes· ſub fide et doctrina

quatuoꝛ eu angeliſtaꝝ tremebunda ſe abſcondit ſed tn ignoꝛat

quid poſſeſſoꝛ equia· xpᷣs velit de ea agere: quod pius domimus

aduertens frenum iuſticie retinens a canibus a venatoꝛibus eaʒ
deſendit · a dimiſſis peccatis eam pꝛiſtine libertati reſtituit
Wominica letare ao Balatheas.
NRatres ſcriptum eſt. Auoniã abꝛahã duos Rinios
habuit vnum de andlla:z vnum de hbera ſed qui
de andlla ?m carnem natus eſt: qui autẽ de libera

ſunt duo teſtamenta. Vnum quideʒ in monte ſyna in ſer
uitutem generãs que eſt agar. Syna enim mons eſt in
arabia qui ꝛiunctus eſt ei que nunt eſt iheruſalẽ ⁊ ſeruit
cum iliis ſuis. Illa aũt que ſurſum eſt iheruſalem libera

eſt que eſt mater noſtra·ſcriptuʒ eſt enim.Tetare ſteriis

que non paris erumpe et clama que non parturis: quia
multe file deſerte magis q́; eius que habet virum. Ros

tunt qui p̃m carnẽ natus eſt perſequebatur eum qui ᷣm
ſpiritum ita Q nuncſed quid diit ſcriptura.Ciice andllaʒ
2 flhum eius, Non enim heres erit finus anille cum finho

lbere. Itaq; fratres iam non ſumus andlle fini ſed hbere ·

qua libertate xpᷣs nos liberauit ᷣ· .
(Sermo.xvii.ſuper epiſtolam

traxit ad ſe frenum a ſtetit firmus: eanes vndiq; cirtumſtabant

er repꝛomiſſionẽ:que ſunt per allegoꝛiam dica. Het ern

wrr
RZM
auen
etr
eun
endes
taw
ſünd
guſb
n ſue
alies
nsi
Pnens
Wribus
nguun
vanna
noat
mmus

us q;
⸗

dofis
ſedat
lten
hetem
In ſer

quõ ab inicdio moi mah perſeuti ſũt bonos. Terdo de libertate
qua xpᷣs nos liberaui cum vno exemplo ( A. pꝛimum ſtiendũ
q; Rpłs cõmendat nobis celeſtem irm a ſitu di. Illa que ſurſũ

in iſto ſatro tꝑe pniam alſumpſimus a etiam in itinere

qui vſcq; ad teꝛ cium celũ m ptus fuit nobis cõmendat illa cleſts
iheruſalem dicens. Illa Jue ſurſum (Vnde in pñti ſermõe tria

ſunt dicenda que tangũtur in epła. Pꝛimo cõmendatio cleſtis

iheruſalem. a quõ diſtinguit nouũ a vetus teſtamentum. Scðo

eſt ihe uſalez. Et vere ſurſum: quia in celo empireo eſt tam altũ

—]—————

ꝙ nõ poteſt menſurari. Cum emm mimima ſtella õm Alp homlu

eſt maioe tota terra: tñ ꝓpter nimiã altitudinẽe celi a latitudimeʒ
terre videt᷑ parua. Et peofunduz maris quis dimenſus eſt · a qa

tam alta eſt celeſtis irm tunc ibi eſt mũdida maxima: qꝛ ſodes

ad valles de fluunt · vnde Joh· doꝛmiens ſupꝑ pectus dni eiuſdez
auitatis mundicia; ↄtemplatus eſt Rpoc ·=e Non intrabit in ea

aliqð comquinatum aut abhoiationem fadens aut mendacium
mili qui ſcripti ſunt in libꝛo vite agni ideo ſupꝛemus ange lus
ibi ꝑſiſtere non potuit cum peto· ſed de celo coꝛruit in pꝛofundũ

mferm (Secundo cõmendat celeſtez irkm a ſumma lhber tate cum
diat. Libera eſt. Ea enim qᷓ aggrauant a deſt ruũt coꝛpus hois
ſunt iſta fames ſitis eſtus frigus faugatio ab his omnibo libera

eſt Apoc · 21· Kbſterget deus om . la · & Beiñ de conſide. Non⸗

ſurget ubi aliqᷓ malida:non carnis miſeria:nulla ibi egritudo:
nõ fames net frigus nec eſtas nec laſſitudo ieumnii nec tẽptatio

mimiti net peccandi voluntas nec delinquendi ſacultas ſed tota
leutda tota exultatio. Puto ꝙ quilibet homo lbenter iret ad illã

cau tateʒ: ibiq; moꝛaturus in qua nec poſſet in firmari nec meꝛi
a in qua nihil aduerſi haberet Augꝰ de a · dei, Illiꝰ eiuitatis eſt
vna in omnibo inſeparabihs vo luntas ab omm libe rata malo: 2*

m omni loto bono reſerta Tercio cõmendat a nimia caritate cũ
dr. MWater nra: a in hoc onditur ꝙ ſuperni ciues illius auitatis

nos amãt a a nobis amari deſidemnt. MWater em amat amał?
Pꝛo quo ſciendum ꝙ in eterna pat ria pꝛox imũ diligemus ſicut
noſmetipſos.nam hitc caritas mdpit· ibi perſia t. Naʒ nuncq;ᷓ pr

intm dilexit filium nec mater filiam nec frater fratrem net vxo⸗
maritum ſitut vnuſquſq; in lo pꝛoximuz ſuumnec pater nec
mater nec cteri ſangumei ita gauiſi ſunt de ſuis cariſſimis: ſiue
reges ſiue pape ſiue lint ep̃i vel eaã quantumcunq; magmſicati

1

Lla que ſurlum eſt iheruſalẽ libera eſt Gak. 4. Cum iam

ſumus ad celeſtez iheruſale rgloeiã tune ſanct? Paulus

4 ðõs
4.

„

piꝛoximioe & tem notandum illa caritas futura pꝛimo debet

Seinée .

æ eraltati ſunt in hoe mundo: ſicut imlo vnuſquiſq; gaudet de
bono pꝛoximi: a in maioꝛi gła maius gaudium tibi pꝛeſtat᷑: nã

ipſe dinidit a ꝑticipat vnituiq; gaudia et merita ſua. poſt hoe
gPhete patriarche apoſtoli marures aſeſſoees et oẽs eleci exñtes

in elo qli et in fra terna caritate ↄd iuiait teeum æa tu econuerſo

ſecum: quia in ælo diligimus a cognoſcimus nos mutuo- vnde

„
—

tin quiſq; gaudebit ac li hret m ſipſo. Ex didis patet libet

in celo habe bit oĩa merita et oĩa gaudia oĩm ſanct oꝛꝛ quia qd

ſoi deſiat in altero habebit Gregꝰ. Ex illius em ꝑfecte caritats
merito ſiet vt vnuſquſq; habiturs ſit m alio qð non habet in
Ip: io merito (Mnde querit vtzꝝ beati plus diligunt ꝓpximos ꝙq;

extraneos eque ſanctos, Rñdetur de eqliter boms p lus dingut

hoximos: ergo ſangumeum aut aliquẽ alium queʒ hit quis

Oꝛdmato amoee dilexit plus dilget. iſta diledio in elo augebik
a perſi det᷑· vnde in milleſimo plus diliget filiũ qᷓ; hie dilexit in

mundo. ſilr vir vxoꝛez aD etonuerſo vxoꝛ maritum a frater frẽm
ſosoe ſoꝛoꝛem a amicus amicum v*&ιæ- et iſta dilectio erit magna

tonſolatio xp̃ianis qñ amici mo:iuntur. I. heſſal.A. NMolumus
vos ignoꝛare de doꝛmientibo ſicut a ceteri qu ſpem non hñt ſceʒ
futune reſurredionis: quilibet xpᷣianus ſpem hre debet qꝙ ſit irr
lecũ cõmoꝛaturus· vel ſi hic tibi fidehs vel caritatiuꝰ fuit· multo
plus in ſuturo erit Item ſciendũ ꝙ oꝛdo dilechonis attenditur
quantũ ad pꝛoximitatem ad deũ: ergo quanto plus in elo erit
deo peoximioꝛ: tanto feruentioei amoe diliget᷑ a ſandtis a ange
Vñ beata virgo maria ibi pꝛe omnibo ſancus a quolibet ſanco

plus diligit᷑ qiua ipſa eſt deo ꝓximioe: ↄſeqᷓnter io hes baptiſta
petrus et paulus it: quia qlibet in elo dibgitur ſm ꝙ deo erit

inducere quemlibet xp̃iſidelem ad diligendũ pꝛoximũ ſuum: nã

qua rõne poteris illum odire: aut ſibi malũ op tare: aut libi nõ

ſauere que deus ↄtulit ſibi qui in futuro plus diliget te in elo q;

ołs mat es dilexerũt ſuos pueros in mundo ( Scedo quemlibet

ſide lez inducere debet ad ſubueniendũ pꝛoximo in elemoſinis æ

vite ne ceſſaniis: nam qua rõne poteris pꝛox imo tuo hit nega re
tpalia tua qui tecum cõdiuidet m futuro oĩa merita ſua (Nertio
in duat ad gratulandũ pꝛoximo ſuo in quolibet bono opere ſic

eſt ie iunare oꝛare elemoſinã dare ſurgere mane ecclas freqᷓntame

miſſas a ſermones andire:nam ſi vera fidem habes tunc eredere

debes ꝙ oĩa opera peoximi tua er̃t in elo. Et iſte eſt vndeamꝰ

4·:· 4· Per carita tem que in ſingulis erit ꝑfecta

dS ☚ — ● O—+☚

—
—

—-= — ☛ ü- à — . ⏑ –

—,

—

— — —

4 7
4d arti culus fidei en dere ſenctoꝛ comunioneme. par ticipationem „»„;C
6 oim mentoꝛum hic a in futuro/ vnde diat Rpls. Dec ſunt d0
r H teſtamenta (Vnde quenit que ſit differentia inter nouã legem æ ſle erts lese

ho2 . qgec Vna degee e ee , h ne.
S ab aha üut perfectũeab imperfecto (Et mano ho diuerſitans m Aufea Py y tibug
Ie eundẽ eſt tiplex Pꝛima eſt tahsilla eſt lex perfedio ꝗᷓ inat

ie terrenum a imperfecum. Duo enim pꝛomittebant᷑ ſernmabus D
1105 legem antiquaʒ. Pꝛimo augmentum ſubſtantie tꝑalis Yla Si
ats volueridis a audieritis me bona tre comedens. Scðo plongaao J 2
un vite tempoꝛalis Leuit, Cuſtodite leges meas atq; in oiaa k* ded
z, ſeruantibus noua; legem pꝛomittitur regnum œloꝝ Math.
in Beati paupers ſpũ &c. Scdo peomittit᷑ eis vita eterna Math.·
tqus 19‧ Vos qui reliquiſt s8 oĩa a ſecuti eſtis me entac: et vita et · c MW
gebit EErtrida ratio talis eſt· illa lex eſt per fectio qᷓ odinat hoiem a98
nitin perfe ſti oeʒ iuſti dam: ſed hot faut lex noua.quia o hiber mani
fem a animumroperationem a cogitationem: ſed lex vetus tohibet
agna H manum:voperationem Pter 48 xp̃s diat Math:s⸗Niſi abun⸗ 1
W üaüaoue induat hoiem ad ſeruanduʒ mandata amœe et non amoe
ſe Hêh het eſt lex noua a non vetus Augꝰ. Bꝛemis differenta hmoe
,Nxo q amoe: ergo lex noua eſt ꝑfechoe, Cum g indei ſo hate antiquãa
tendle lege m ſeruauert que non ad perfectum a eternũ ducebat: qnto
cloett magis nos debe mus cum omni ſohatudme ſeruare nouã legem
GdH peo cuius remuneratione dat᷑ vita eterna. ¶ Vᷓ d lecundaz ptem
o ſermoms diat Rplus. Quõ emim is qui bm carnem natus eſt .
n perlſequebat᷑ eum qui hm ſpũm· ita et nunc Wilhelmus ſuꝑ illa
vedte verba cq mali Odiunt bonos a perlequunt᷑ non eſt nouum ymo
debet mcpit a mundi mido odinit cayn lratrem ſuum 40cadit eum
n:nu . Gen.3· perſecutus eſt yſmæ hel ylaat: ſicut diat Æαplus. Ddiuit
bins elſau fratrem ſuum iacob volens eum ocadere Gen. 32. ſed odiũ
loec· ale no hñt iuſti umere cum p̃s diat Math.· . Beati eſtis cum
ter oderit vos mundus mluper a mds odiuit p̃m Joh; 160 Bi mds
cr vos odit n. Item mementute ſe moms que ego dixi vbis. Nõ
imns3 eſt ſeruus maio dño ſuo-ſi me perſecuti iunt a vos pe ſequent᷑⸗
en qð grauius ſolet eſſe mðs line cauſa euzʒ odiuit Ps. Poſluert
Lern⸗ aduerſum me mala pꝛo bonis. Non mirent e ge xp̃iſide les nec
r egreſerant ſi eos odunt qͥ eos amare deberent Kug 9. MWagna
niſenn ſolatio eſt membꝛis xp̃ᷣi a capite: ſequit᷑. Sed àd diat ſeri ta.
en Eiice mallaʒ a filia eius. Non enim erit heres filius an alle cum
„

Scecrim

—

hñho libere bi nota ꝙ inter oĩa que heĩes h mundi deſiderzt

iſtud eſt potiſſimũ vt ſcire valeant vtza ſilii a eiues celeſtis irm
ſint ſiue filii tenebꝛ a2 quod tñ deꝰ? nulli cdit ꝓpter mala que

euitãtur: a ꝓpter multa bona que ex hot ſequunt᷑· vnde Seneca

que m partu moiebẽt᷑: ſtatim duxit illum puerũ pꝛime vxoeis
ad ruſticanã extra auitatem educandũ: a ex ſecunda vxoꝛe ſatis

cid habuit alium pueꝝ quem ad eandem miſit etiq educandũ
vtrũq;. Poſt longum vero tꝑs cum riderent pueri per oĩa ſiles
crant.· liet ſcᷣs iumoꝛis eſſet etatis foꝛte vnius ãam: mihilom inꝰ

ſetundus intantum cremt ſicut a pꝛimus vt multotiens ↄtingit.

Querente aũt matre a patre quis puero: um eſſet eius noluit ei
pater dicee · igik ð querente adhuc matre et flente filii videntes
matrem ſeu nouercaʒ flere flebant cum ea: quos pater alloquẽ

dieens. Quid fletis pueri-ego enim nõ indicaui quis puer eſſet

ſuꝰ hoc ideo ſea: qua ſi ſciret tunc ſohummodo ipſa hret curã

de Kilio ſuo et non de filio alterius matris itaq; ea lic remanente

in dubio curam gerit vt riuſq; equalẽ (Spũaliter per iſtũ patrz

inte ligimus xpᷣm qui habet duos ſfilios: vnũ de matre motua
in partu ſcʒ peccatoꝛẽa alium in ↄſcientia bona que etiã habet

filiumr- hoĩem bonum a electũ: quia de eo in rurem via huiug

mundi equalłr nutriunt᷑ Cath. s. P†luet ſuper bonos a malos.

Ecleſia que eſt nouerca maloꝝ a uiſtoꝝ mater ignoæat in pñti

quis ſit filus electꝰ vel peeſcitus Eccl. 9· Neſcit homo an amore
am odio dignus ſit. Sed xpᷣ̃us occultat ne peccatoꝛ abſq; nut rice

remanceæt. ſed ambo ſic nut riunt᷑ · qꝛ boni ex hoc erunt in maioꝛi

merito: qa inter malos bene viuunt et mali atius pñt conuerti
ꝓpter exemplbum bonoꝝ: ſed in ſine meſſis diſternuntur boni a
mal. Quantum ad teraaq partem diat hice XKpls. Jtaq; nos

ſumꝰ andlle filii ſed li ere qua liber tate nos libera uit quia ada
a eua per lex peccauert. ſic econuerſo xp̃s per lex ſatiſfedt¶Pꝛio
per ſuperbia: qua lilitudinem dei appetiert. ad hoc inm tauit

cos ſerpens di. Eritis ſicut dii · ſic ecouerſo xp̃s ad ſatiſfaciendũ

alſſimilatus eſt ſcelerauſſimo barrabe latrom qñ dixit pilatus.

Quez vultis vobis dimitti · barrabam an ihm ꝛ. Judei petiert

barrabaz dimitti a ihm cruciſigi· a ſic barnabas latro dimiſſus
eſt a xp̃ᷣs ad moꝛteʒ indicatus a in medio duoꝝ lat ronũ ſuſpen

ſus.a ſic impleta eſt criptura que dicit. Et cum iniqͥs reputatꝰ

eſt (Setundo ſciam dei illicte ſitiert illedi per ſerpentem dientẽ

Stcientes bonũ a malum:ſic xpᷣs ad ſauſſaaendũ ve luit reputari.

Ih

zio
auit
na
ms⸗
zett
ilus
pen
nint
oni

—

ſtultus vt oſtend itur in her de qui ſpꝛeuit eũ eum exercitu ſuo

a indutum veſte alba remiſit ad pylatum ſicut fatuũ. Iteʒ indei

velabant faci eius a colaphis eũ odebant dicentes, Pꝛophetiſa
nobis xp̃e & (Tercio peimi parentes rapuert non ſua ſcʒ fructũ
l m queʒ ſine lieentia rapuert · ſed xp̃s ad ſatiſ facend ũ ſpoliari

voluit vellimentis ſuis Põ. Diuiſert ſibi veſtimenta mea K.-hoc
ſpec abter intelligit᷑ de tunica moonſutili quã nolebant ſcindere
Johᷣ. 19 (Quarto peccauer̃t in omedendo: quia hot quod ipſis

mhibitum fuit cum appetiu comedert Geñ · 2 Et vidit mulier

lignum q eſſet bonũ ad veſtendum a pulerum viſu reſpecku;

deleckabile tulit de fracku e? comedit deditq; viro ſuo qui enaʒ

comedit. ſed xp̃s ad ſatſſacendũ amaꝝ cibum a potuz in cruce
pendens comedit a bibit de quo di in Ps. Dederunt meſtam
meam fel & (Qunto pꝛimi parentes excuſauert ſe culpam ſuam
retoꝛquendo in deum adam dixit. Wulier quaʒ dediſti mihi m
ſoc dedit mihi a comedi . ꝗ · d. Si non dedilſes mihi mulierem
tui ſouetatem exhibere deberem non comediſſem: mulier etiam
excuſauit ſe dicẽs. Ser pens decepit me. qd: ſi nõ creaſſes aſtutũ
ſerpentem per eum nõ fuilſem de epta. Sed xpᷣs ad ſatiſfadendũ
noluit ſe excuſare toꝛam pylato: net toꝛazʒ herode in multis: ſed
tatuit ita vt p̃ſes amiraretur dicens. Uu mihil rñdes ad ea KX„ F.

pr⸗ tacuit vt habet᷑ m Yla. Sicut ouis ad occſionem dudtus eſt

Zexto peimi parentes ſuo creatoꝛi mobe dientes extiterut qui a
tontra pꝛeteptuʒ dei fecrt · ſeð xp̃s ad ſatiſfactiendũ pꝛo hotc fattctꝰ
eſt obediens vſq; ad moꝛtez c Vnde querit vtz moes xp̃i fuit
neceſſaria-a vtg non fuit ahuus modꝰ redimendi mundügrndet
ſanctꝰ Tho. 31 · 40 non: ſed deus de potentia abſo luta qaue
non eſt legibo altricka potuiſſet aliter redemiſſe mundũ. Doc ſie
patet · qua qlibet poteſt iniuna in ſe cõmiſſam libere dimittere
non fauendo contra inſtiaa vt diat lex: ſed peccatuʒ fuit in deo
cõmiſſum vt patet in Pg. Aibi ſoli peccam: h dicit ſanctꝰ ¶ho⸗
ꝙ ita moes xpᷣi fuit neœſſaria ꝙ deus nõ Potuiſſet mundum per
melioꝛem a duementioem modũ nedimilſſe. Ratio eſt q: homo
pꝛo petcato debebat deo ſauſſacere a non potuit a deꝰ no debuit
quia non fuit actoꝛ pẽti ſicut homo. Vnde opoꝛtuit ꝙ elſet vnꝰ
qui eſſet deus ⁊ hmo: a iſte eſt xp̃ᷣs qui inquantum de? potuit
inquantum homo debuit ( Qð aut moes xp̃i ſuffiaens ſat ſſadio
pꝛo omnibo peccatis totiuns mũdi fuit oñdit RKug? dieens. Vna
gutta p̃aoſi ſanguinis xp̃i lauſſeaſſet pꝛo redptione oim hoim
Bern m ꝑſona xp̃i. Nonne ſats pꝛo te vulneratus ſum: nunqd

4

cu dicit. Xps alſiſtens

pꝛo mmiquitate tua afflictus ſum. Ciʒr addis affhtionem afflido.

magis me a ggꝗra uãt vulnera pẽti tui q; vulnera coꝛpoꝛis mei

Kugz3 in h. oontna herſes. Je imquit ad pẽtoꝛem xp̃s tum eſſes
mimitus patri meo recõalſiani.tum inter mõtes a ſiluas errares

IZfſiui te · humeris meis poꝛtaui te⸗ pati meo redd idi te. laboꝛz ani

ſudaui · caput meum ſpinis oppoſui:manus meas clauis obieti-

lancea latus meum aperui ſangumez meum effudi aĩiam meam

Nlſui vt cõiungemm te mihi a tu diuideris a me ( Yltimo nota
exemplum de infinita miſericoꝛdia dei. Wulier ꝗ uedã negauit
ſidem a tradidit ſe dyabolo a pꝛo pꝛium ſilium ocudit a tamen
eoonſecuta eſt miſericoꝛdiam dei · quere in Pomptuario.

amphus pſectius tabernamlũ nõ manu factũ⸗.
non huius creationis. neq; per ſanguinem hircoꝝ
Aaut vituloꝝ: ſed per pꝛopꝛiũ ſanguinez introiuit ſemel in
ſanckaeterna redemptiõe inuenta. Si em̃ ſanguis hircoꝝ
aut tauroꝝ a anis vituli aſperſus in qͥ natos ſanctificat ad
eñmundationẽ carnis: quanto magis ſanguis xp̃i qui per
ſpumſanſtum ſemetip̃m obtult immacnlatum deo emun
dabit »ſdentiaʒ nr̃am ab operibus moꝛtuis ad ſeruiendũ
deo.Et ideo noui leſtamẽti mediatoꝛ eſt vt moꝛte interce⸗
ente in redemptionem earum pꝛeuaricationũ que erant

ſub pꝛioꝛi teſtamẽto repꝛomiſſionem acupiant qui vocat

ſunt eterne hereditatis in xpᷣo ihe ſu
GEe(SESermo.x viii.ſuper epiſtolam. ⸗
PHeꝛiiſtus aſſiſtens Pontifex futuroꝛum bonoꝝ Deb. 9.
Dñica iſta vocat᷑ dñica in paſſione dñi: et ſuppꝛimitur
Gloꝛia patri in rñſoꝛiis et in introitu milſſe

caput nr̃m iam non palam ambulauit ſed poſt reſuſcitationem
laʒari abſcondebat ſe ad tꝑs · limilr in euaangelio hodierno et
quedam tangunt᷑ pꝛeludia paſſionis xpᷣi vt dr̃. Quler̃t lapides
ävt iacerent in eum: ſilr in epła pñti mindat ARpls paſſionẽ xp̃i
Wn in pñ̃ti ſermone tria lunt dienda
Pꝛimo quatuoꝛ documẽta que habemus in pñti epla. Secundo
alique qᷓſtiones xp̃i. Terco exemplu imum ſciendü ꝙ
¶ Apks docet nos ꝙ yps alliſtit patri inter ede do pꝛo nobis a hot
mquantum homo: et idemrxps eſt doctoꝛ futuroꝛum bonoꝛum
mquantuʒ deus eſt. Vnde magna eſt nduga ex his pꝛo quibus

atres.xp̃s alſiſtens pontiſex ſutuwx bonoꝝ per⸗

e: quia xpus

●
„ £●
* W° „ 1
to. Xviii l ss
”M ipſe rogat. idem enim eſt qui rogat a qui rogat᷑· et hoc eſt ↄtra SðJð Dðð
Nx . ipſos puſillanimes a diffidentes à diffidũt ſe nõ poſſe obtinere *
Ens regnum dei ταPꝛo quo notandum ꝙ xp̃us multiplr oꝛauit et
zn quotidie oat pꝛo nobis a apłs Johᷣ.IA. Ego pꝛo eis rogaui · er
biet⸗ ſtatim ſubdit. Nõ pꝛo eis rogo tm ſed pꝛo eis etiã qui credituri
memn— ſunt per verbũ eoꝝ in me. Secundo oꝛauit lacrimas offerens et
hags eerauditus eſt ꝓ lua reuerentia. Jerceio ozauit ſanguine Deb. i2z ð
gaut Acceſſiſtis ad langumẽ melius loqntezʒ q; abel. Abel em petebat ..»»
amen . vmdictaʒ: ſed ſanguis xp̃i miſcdiam. Quarto auit cicat riaum
Sſtenſione Bern. Secuz acceſſum habes o homo ad deũ · mater
9. ondit filio pectus a vbera. ſilius vero patri vulnera: non poteſt
n⸗ eelſe repulſa vbi recurrũt tot caritatis inſig nia Ro:S.· Qui eſt a
dddext ris dei etiã interpellat peo nobis· vnde Joh· 2 · Si qs Pecca
N. uerit· aduocatũ habemus apud patrem et ipſe ꝓpiciatio eſt pꝛo
on erratis noſtris P. Reſpice in faciẽ xpi tui: de? pater mſpiaẽes
ntfin care emit eceleſiã parcit ei ꝓpter fili (Secundo docet in verbis
nor Hmiſſis qualiter xpᷣs intraut m regnum celoꝝ: qm per ꝓpꝛium
nad ſangumẽ introiuit in celum: a hoc eſt ↄtra illos qu volunt pati
r. neec pf intrare in regnũ celoꝝ (Obi notandũ xp̃ᷣs per ꝓpꝛiuz
un ſangumẽ vo luit imtrare vt onderet quõ ingredi debeamꝰ: quia
NeNd Per artam viã a anguſtã poꝛtaz Math:: Qm̃ anguſta eſt via ”MUE
er⸗rx A arta αeo quo lciendũ ꝙ via ad deluz dẽ arta ter quinqq Vin Qufes t teli? d „A kE.
ee Deimo dr̃ arta: qꝛ qui ambulat m ea debet virilite⸗ immundis ter gidg
1wi Oogitationibus reſiſtere Sapᷣ. Spũs diſcipline effugiet ficumet
aufert ſe a oogita tionibo que ſunt ſine intellectu.q de cogitatio ððUU
ndbus noſtris ſumus ra tionez reddituri m die indicli Saß. 1. n
eo. H ogitationib impii mterrogatio erit( S̈co debent os a linguã
ns ſolũ a malis a noduis verbis cohibere ſed etia odoſis Math;
P 2 De omm ver bo ocoſo τ Nercdo ↄtra mentiua carmis quo
irpus udie li tigare Kpłs. Video aliam legem im membꝛig meis repu⸗
vonen IZIndnantem legi mentis mee (Quarto ja debent oĩa mundi mala
detgI eqmmiter tolerare Jaco: l. Omne gaudiũ eſtimate cariſſimi frẽs
Pies mei cum in varias temptationes incideritis (Quinto dẽ arta: qa
eni in ea ſemꝑ debẽt ſtare ambulãtes in timoꝛe a in ꝓſperis operiobd?
aend ſuis in comedendo bibendo laboꝛãdo Job: ꝗ. Verebar oĩia opera „
ecund mea ſciens ꝙ delinqnti nõ pœres Similiter et veta eli dr arta Porta li ν arta propt tvia. H
end⸗ GOGoꝛ imo * nullus intrabit per eam ſine oĩs rei ablate plena reſti
MVä tutione Ps. Dec poꝛta dñi iuſti intrabunt in eam τι Bern. Ju⸗
an ſtica ẽ reddere vmcuiq; qð ſuũ eſt Math. 19. Facihus ẽ camelä
guhis per ſoꝛamen atus tranſire q; diuitẽ regnũ celoz & Kug?. Si res

———

aliena tum poſſit nõ redditur peitentia non agitur ſed fingit.
Gecundo qꝛ nullus int rabit per eam niſi renũdauerit omni odio
æ ranco:i Joh:3·. Qui odit frẽm ſuuʒ homitida eſt · a ſcitis quia

oĩs homicida non habet vitam in ſe mapentẽ (Lertcio qꝛ nullus
int rabit per eam niſi caput inclin merit· ergo qlibet debet ſe ad
humilitateʒ a obediam melinare ſi vult regnũ dei mtrare. Sicut

enim adam per elationẽ a inobe dĩam de ꝑadiſo repulſus eſt. ſie

nos per aliã viam rper humilitateʒ a obediam int rare opoꝛtet

celeſtem paradiſum Aerdo ondit Kpls xp̃m tm ſemel paſſum

Vnde notandũ ꝙ in paſſione xp̃ᷣi ſemel remittunt᷑ peccata hoĩs

ſine pena exterii ſeʒ in baptiſmmo. Recidiutes vero in pc us ſi
non peniteant pene remanent debitoꝛes aut hit aut in futo. vñ

mßgr ſenten . li. 4· diſ · 4. Deus ex iuſtiaa dimit tit delckü: vnde

„ NeNHV

Im verbü Bern. Detenius eſt in pceto recidiuare q pꝛimo madẽ
Joh· 8S. Ece iam ſanus factus es iam ampliꝰ noli peccare ne de
terius tibi aliquid contingatQuarto ondit Rpls difficultatem
redemptionis noſtre cum dicit. Eterna redeptione muenta ( Ybi

ſcienduz ꝙ; hoĩes redempti debent attendere diligenter q; care a

pp̃o empti ſüt ne ſe vih ſoꝛo dyabolo vendãt vt fatue mulienes

que qnq; pꝛo qᷓtuoꝛ denariis animam dant dyabolo a lec catoꝛi
coꝛpus ſuum exponũt Kherd ne tbi vileſtas
tandũ ꝙ paſſio xp̃i

nuocat nos a tnibo pctis que ſunt comumoꝛa m mundo Joh r. ?

ſcentia oculoꝝ: aut ſu perbia vite ab his nuc cat nos per tnia
que paſſus eſt in cruce a paſſione ſua (Pꝛimo ſcʒ per pauptatez

Omne qð in mundo elſt aut eſt kareie caemis aut concupi

per quam nos reuocat a acupiſcentia oculoꝝ. Tantam em xp̃s
pauꝑtatem habuit vt nulla veſtem ſibi oĩno reliquerent · ſed tĩ

pannũ quendã quo erat p̃enctus ad femoealia: ſicut legitur in

euangelio micodemi. Nullã enim habet appodiationẽ ad quam
caput laſſum a afflictũ reclinaret: a etiaʒ cum wehementer litiret

non habuit tm̃ ꝙ os ſuũ humeckaret (ZLecun do per humilite tem

reuocat nos a ſuperbia vite · nõne mag na humiltas het erat q;
a ſpuentibus fadem non auertit· a ꝙ doꝛſum ſuum ad ꝓpꝛiam
crucem poꝛtandã humihauit· a ꝙ etiam in medio lat ronũ pede
nudo m publica ſtrata ad ſpedaculũ oĩm tranſeuntiũ ſluſpendiũ
non reſutauit (Neꝛcio pe:ꝛ magnã doloꝛis aſperitate reuocat nos
a miſer rima huxuria:none magnꝰ doloe erat ꝙ excœptis doloeiby
quos ſub flagellis a ſpinis paſſus fuitetiq; toꝛpus ſuũ vſq; ad
ſingularem membꝛoꝝ oim dmumeratione violenter extendert
ꝙ etiam mamus eius a pedes grolſſis clauis perſoder̃t· a eta; q;

wott

S

iorſ
vrde
mod
pede
D
Gbi
a
hens
wi
vWeſess
WR
wrapi
er!
nn;
is
tdtin
wur nn
guam
läͤret
natem.
at
pruan
nüße
ſpendn
oent
g
t
160

—

7

222

lingua; ſuam felle a awto amaricauer̃t Item notandũ ꝙ paſſio

xpᷣi multum efficax eſt peccatoꝛes obſtinatos mnducre ad pniam
ſalutaem. Dicunt em̃ naturales ꝙ aliq lapides ita duri ſunt ꝙ;
nullo fer ro frangi pñnᷣt ſicut ditunt de adamãte: nam ſi in mncude
ponitur a cum malleo ferreo deſuper percutiat᷑ ante incudez vel
malleũ figitur a non frangit᷑ · ſed cum in ſangume hir coꝝ calido

ponitur ſtatim mollificat᷑: m cuius lignum legit ꝙ in paſſionis
xp̃i hoꝛa petre ſciſſe ſunt· vnde Gregꝰ, Cum ſaxa in paſſione xp̃i

ſciſla ſunt durioꝛa ſaxis coꝛda illa vident᷑ qᷓ audita paſſione dñi
non ſcindũtur Berñ. ſuper Cantica. Nihil adeo medianale eſt
peccatoꝛi · nihil adeo pẽtm mte fidt a cruciſigit vicium: nutrit
virtutem. roboꝛat a confirmat ad gratiam ſicut memoꝛia dnic
Paſſionis:vnde etiã Rugꝗꝰ.Hec medicna tanta fuit qnta cogi⸗
tri non poteſt · que ſuperbia ſanari poteſt ſi humilitate ſilii non
anat. EInantin, ad ſecundã ptem iſtius ſermonis tunc quent
hic vtaꝝ xp̃s paſſus fuilſet ſi pꝛimus homo non peccaſſet, Rnder
ꝓ non: quia paſſio eius fuit ꝓpter peccatuʒ hois Berñ. D bone

iheſu qàd tibi eſt moꝛi: moꝛi nos debemus a tu ſoluis: nos pecca
mqmus a tu luis: opus ſine exemplo:gratia ſine merito: caritag

ſine modo: vnde beatus Jheroꝰ in epla ait. Conſpui voluit vt

nos lauaret.· velari voluit vt velamen culpe a ignozantie a w?⸗

dibus noſtris auferret. in capite percuti voluit vt caput nr̃m ſcʒ

adã ſanitati reſtitueret. oolaphis odi a verbis dender vr nos a

manibus a labiis:verbis a operibo appꝛoximaremus ( SZeci

querit vtz xp̃s ſponte pꝑꝛo nobis peccatoꝛ ibo moꝛtuꝰ eſt lrndet

ho · in vna ꝗqſtione quaʒ ſeat de morte xp̃i a diat ꝙ ſic.a rano
eſt · quia ipſe elegit locum tꝑs a hoꝛã· a etiã clare patet per eius

verba a opera nam per veꝛba dixit. Poteſtatez habeo ponendi

aiam meam. a dixit Pylato. Poteſtatem nõ ha.i. Facus ondit
quia ſepe vt legit᷑ in euangeliis qñ indei volebant euz lapidare

vel capere ꝙ ſubito ab ſcondit ſe vel fugiebat ab eis libere: et ſic
manus eoꝝꝶ euaſit· a etiam qñ venert ad oꝛtum armati gladiis

a luſtibus ad capiendũ eum tunc cum ſolo verbo oꝑs ad ter razʒ

pꝛoſtrauit qñ dixit. Ego ſum tunc oẽs cecde runt retroꝛ ſum nec
Poterant ſurgere niſi xpo cõcdente. Nec mirum quia erat deus
contra quez non eſt potentia net ſapia Yſa. Dblatus eſt qꝛ? iple
ercio queni᷑ quare yp̃s paſſus eſt in iheruſalem a non
rndet Johs nider ꝙ ßs duenientiſſime m irkm paſſus eſt
Iheruſalem enim erat locus a deo dilectus a electus ad ſacrificia
offerenda que quie ſigura lia ſacriſcia figurabant xp̃i paſſionẽ
qui eſt verum ſacriſ cium Apoc· x· Iradidit ſemet̃m hoſtiã a

Sermh⸗

oblationem in odoꝛeʒ ſuauitatis Beda in omeł. Rpꝛopinqnte
hoꝛa palſionis dñs iheſus appꝛopmqre voluit loco paſſionis ſcʒ
irm vnde etiã Leo papa in ſermone. Qui ſerui ſuſcepit foꝛmã
bethleem pᷣelegit natiuitati irm paſſioni (Zecundo quia virtus
palſſionis xp̃ᷣi per totum mm diffundẽda erat.a ideo in medio
terre habitabilis pati voluit ſceʒ in irmn Ps. Operatus eſt ſalutẽ
in medio terre. Deus autem rex noſter τ qð eſt vmbilicus terre
erdio qꝛ hot maxime conueniebat humilitati eius vt ſicut tur
pilſimum elegit moꝛtis genus ita etiã ad eius humilitatem per

vebez: a etiã in loco caluarie voluit crudſigi.qꝛ vt dicit Jheroꝰ
Extra vebezʒ loca erant in qui b truncabant᷑ capita detollandoꝛ
vnde caluarie decollatoz ſumpſit nomen. Poſtea aũt ibi cru⸗
lulixus eſt iheſus vt vbi peius erat area damnatoꝝ ibi erigatur
xexilla martiꝰa Quarto querit᷑ tum ſuam matrem xp̃us lſumme
dllexit cur eam pñtem habere voluit in paſſione ¶ Rñdet idem
doctoe ꝙ pꝛimo ideo vt ſigura rñderet figurato: qꝛ nos per adã
è euã ꝑditi ſumus vt ſimus ſilii ire. Item per mariã reconciliati
lumus mediante paſſione hihi eius cui xpCᷣs matrem adeſſe voluit
vt ampluus filii ire non ſumus (Secundo vt mater nr̃a patendo
fieret licut xpᷣs pater noſter in regeneratione per paſſionẽ cui in
baptiſmo ↄfoꝛmamur per quam palſſionem baptiſmus efficatiã
habet . vnde de paſſione beate virginis dicit Jheroꝰ in quodam
ſermone de aſſumptione. Kbhi ſandi in ꝓpꝛio co poꝛe ſunt paſſi
hbeata virgo mn ea ꝑte pꝛo te paſſa eſt qᷓ impaſſibilis 21 immoꝛtał
habet᷑ hoc eſt in aĩa:icirco vt veꝝ fateamur plus q; mar tir facta
elt que gladium paſſionis xp̃i imn ania ſuſtinmmirerao vt poſt
xp̃m vir gineʒ maria pꝛe ommbo ſandtis honoemus (Quarto vt
merituz virginis eſſet latius Quinto vt ei xp̃s iohem in pſona
ſua cõmendaret a oẽs hoĩes vt cũ ira dei iuſto indicio egredereẽ
adðd damnandũ peccatoꝛes ipſa memoꝛ loci et tꝑis paſſionis xpᷣi
pPꝛ0 nobis efficacius interpellaret at ſi in illa rcommendatione
filius dei dieret. Vide mater ocul coꝛdis a operibo quicq d ego
patioe ꝓ peccatoꝛ ibo vt eos tibi habeas recõmendatos: et ideo
xp̃s mr̃em ſue paſſioni intereſſe voluit vt ꝑ ſuã inter œſſionẽ cui
nõ eſt phas aliqd denegare occaſionẽ heat miſerendi pc toꝛ ibo
¶ Id teraãa parteʒ nota exemplum de pelicano qui dum aſpiat
pullos a ler pentibo venenatos a occiſos expaàdit alas ſuꝑ ipſos
a peꝛ cutit ſeipᷣm cum roſtro m pectoꝛe ſuo vt ſanguis exeat quo

9

unebat ꝙ; m loco tam cœlebꝛi pati ↄfuſionem nõ recuſabat exra

X *
R
J pulli balnemeur a rem niſcunt: led quia pelican us ex ſan gninis
n H effuſione debihtat vt wolare nequeat ad capiendũ abum: des .
n ogunt᷑ pulli exire nidum a ꝓcu rare cibum pꝛo ſuis pParentibus
“D EEgt quia non oẽs pulli ſaciunt illud: ym̃o aliqui ex es deuoeant
ddo aqnicq̈d ab ers poꝛtat. deo hoc attendetes parentes illos de nido
uts eelcunt tanc; ingratos · ſic xp̃us aſſilat le pelicano dicens. Simik
e factus ſum pelicano. qe vt poſſ it moruſicatos a lerpente inſernali
tue reſuſci tare: expãdit bꝛachia ſua in cruxe et extracto ſangume eꝰ
de σ%ρ%.àπ de nos balneauit a eius liuoze nos viuiſicaunutt *
br“ Vider enim nunc debilitatus a nõ poſſe volare:qͥ d ſaciunt bom
unun xp̃iam· paſcunt eumpauperes quos xp̃s in ſe mupit a quicqd
l eis ſit rputat ſibi ſoꝛe factũ Matſj. Quod vni ex minimis meis
nr fecrius ic. Zed pemerſi et ing rati fihi qui voꝛant pauperem in
ienn abſcondito eicientur de nido .gloꝛia cleſti. Grati vero a bene⸗
anr fdentes erunt im gloꝛia celeſti ¶ Item aliud exemp luz de nfimta
mne DMU— miſericoꝛ dia dom ini iheſu xp̃i de illo peccatoꝛe qui heccauit tum
M llſoꝛoe a occidit matrem a fratrem quomodo miſeni ooꝛdiam der
dD4 conſecutus eſt · quere in homp tuario·12
du Ratres. hot ſentite in vobis qð z in ypᷣo iheſu qui
dend. Achm in ſoꝛma dei eſſet non rapinaʒ arbitratus eet
utm elſe ſe eqlem deo: ſed ſemetipᷣm exinaniuit foꝛmlãa
fien ſerui acapi ens.In ſimilitudinẽ hominũ fadus eſt habitu
dn inuentus vt homo, Humihauit enim ſemetipſum facus
paſ obdies vſg ad moꝛtem moꝛtem aüt crudo. Pꝛopter qis
an! 2 Ueus illum exaltauit. a donauit iln nomẽ quod eſt ſlupr
ſa: oimnne nomè vt in nomine iheſu omne genu fleckatur ce⸗
hcGcl leſdum terreſtrium 1 infernoꝛum omnis lingua ↄficatur
wyr gquia dominus iheſus xp̃s in gloꝛia eſt dei patris.
ond (Bermnco 11 T EI EcP1 ii
dnt Oc ſentite in vobis ẽt ad Philippen. 2 Greg9·7. moał
ne Tanto quis eſt per ſecioꝛ quanto perſecuꝰ ſentit doloes

alienos. Ratio illius poteſt ſumi ex hoc. na; qu anto qs
deG Plus eſt in gra a caritate.tanto magis de oĩ malo triſtat᷑ alieno⸗
ideo Hot enim eſt pꝛiuilegiũ caritatis vt quis de malo peoximi ſicut

nean de ꝓpꝛio dolet c& Kpls, Gau dete cũ gaudentbo. flete cũ flentbo
ak Ergo in pꝛemiſſis verbis hotat᷑ nos Aplłs ad compatiendũ xp̃i
Ag doldeibo a eius miſeriq; vt nram debemus ſentire Vnde m pnti
⸗ lermone tria ſunt diœnda, Dꝛimo que ſacta ſunt in die palmazꝝ

9 Z £E
4

Sgeamdo àᷓ ſunt illa ᷓ inducere nos debent ad compatienduͦ xo

„

Teꝛcio de obedientia xp̃i· a quare moꝛi vo liit in crue tum vno
exemplo( R pꝛimu dicit Jo. nider ꝙ in die palmaz qiinq;
mirabilia a vulia xp̃s ſeet ( Pꝛimo amare fleuit ſuper iheruſalez
a populum compatiendo ipſis de malis futuris ſczʒ de ocaſiõe

venditione populi et deſtrucione templi a auitatis ꝗ deſtructio
Qqduitatis a venditio populi facta eſt peꝛ tytũ a veſpalianũ anno

42 · poſt aſcenſionem (Secundo hodie pꝛoceſſionałr reupi voluit

Sc rx. in ignum h? clamanert. Benedickus qui vemt in noie

dñmi rex iſrahel Tercio hodie emẽtes 2 vendentes eiecit de tẽplo
et menſas euertit MWar · 19 Quarto coos et claudos plures qui
min templo ad eum acceſſerũt ſanauit (Quinto do ebat in templo

tota die Wath. Cirtuſpedtis ommbo cum iã elſet hoꝛa a veſper

tina exiit in bethamam. quia hoſpicium hre non potuit in tam
mag na quitate pꝛopter iuſtam p̃dicationem quam ipſis indeis

p̃dicauerat, Item ſanctus Tho· pꝛobat multis autoꝛitatibꝰ euan
gelieam pauꝑtatem ꝙ xpCᷣs in eadem circũſpedione mendicauir

boſpic ium a vicũ · cir cuſpectis dicit euangeliſta omnibus his-

petitis neceſſariis ver bo vel faco togit᷑ exire vebem ꝓpter victuz

a hoſpicium ˖ Rd ſcðdam partem ſermonis notandũ ꝙ ad hoc

5 —

ꝙ alnqui compa unt᷑ quinq; inducunt que oĩa in xp̃o fuerunt:

quare ei compati debemus(Pꝛimũ eſt patientis nobilitas · qnto

enim aliqs nobilioe a delicatioꝛ eſt in natura tanto magis affiaẽ

doloꝛe ſi pereu hat᷑. Cũ ergo bᷣm Dam̃ de puriſſimis ſanguimbo
virginis caro xp̃i foꝛmata fuerit per ſpumſanctum nobiliſſime
complexionis extiterit maio doloꝛ in eo fuit q; in aliquo homie
(Secundu eſt patientis pictas: quia magis compatimur ei quezʒ
nouimus elle pium q illi quem ſcimus eſſe duz: qa a ipſe deus

non miſerer duris et ſine milcdia exiſtentib⸗ Jaco:2· Judicium
ſine miſericoꝛdia liet er q non fecit miſcðiam Bern. Nemo duri

cooꝛdis vnq; ſalutez adeptus eſt niſi foꝛte miſericoꝛs de? attulerit

I: carneum. Cum ergo xps mitiſſimus fuerit ſibi maxime eſt
compatiendũ Bernemn ler. D duri a indurati fihi adã quos nõ

emollit tanta bemnigmitas tanta flama tam ingens ardoꝛ amoꝛis

tam vehemens amatoꝛ qui peo vilibo ſartiuntulis tam pꝛetioſas

mer ces expendit ˖ ideo etiaz illo tꝑe paſſionis xp̃i intm plangit
eccła ꝙ clauis a lam ca mite coꝛpus perſoꝛat᷑· a petit vt a boꝛes
ramos ſuos flectant a naturalis rigoꝛ lenteſcat vt ſuꝑna me bꝛa
regis miti tendant ſtipite ¶ Ler cium eſt doloꝛ immenlitas · nam
chꝛ iſtus paſſus eſt in omnibus membꝛis in quibus pati wo luit ·

bam
wontr⸗
illata
in wo
eochi
in auc
ſagelt
d ver
uan
patitu
ſuum
di⸗E
domun
ſpert
niſra
mamiſia
nola⸗
Roſtra
(er
ſor
dur
tern⸗
ter
hupe
pu,
ment
ctohe
as

quno

ſdet
Qus
ail

fuis

augt
dilie
lat.
inten

lt

. .
S „„ͥ„—XT —
8 Pꝛimo in ſuis amicis euz ous in ma per blaſphemias
. tontra deã dictas in honoꝛe a gloꝛia per irriſiones et drumelias
3 illatas: in rebus quia veſtibus ſpoliatus. in anima per triftieaam
9 HDW in corpoꝛe a imn omnibo membeis per ſoꝛat᷑ ſpinis. Ds ſelle po tat
3 ctcli lacri nis perfundunt᷑ aures obpeobꝛiis ſaturantur- manus
1 in cmuc extenſe a clauis affixe· pedes cum clauo affigunt᷑· coꝛ pus
n flagellat᷑· lanœa latꝰ perfoꝛat᷑ a aperit: a ſic a planta pedis vſq;
it 28 verticem capitis non eſt in eo ſamtas Tren. 1: D vos oës ſ.
c Cuar tum eſt noſtra tulpa a miquitas qñ quis pꝛo culpa alteriꝰ
„ patitur: tunt quihbet homo hñs nobilem aiam doloæ reputat
u ſuum: ſitut damd tum vidit pꝛo culpa ſua angelu polm cedentẽ
elo. di. Ego ſum qui peccaui: vertatur obſecro ira tua contra me et
pen domum meã de hoc habetur. Paral · 21· ꝙ dauid cum quadãa
un ſuperbia ſeat numerare ꝓpłm ſuum. Iratus deꝰ miſit peſtilentiã
des H in iſrahel et. 20. milia viroꝝ in tribo hoꝛis moꝛiebant᷑· hec cauſa
m maniſeſta ẽ in xpᷣo iheſu Yſa. 3. Vulnera tus eſt ꝓpter miqtates
ir noſtras: attritus eſt ꝓpter ſcelera nr̃a. ergo palſio xp̃i debet eſſe
or noſtia quantum að compaſſionez (Quintu eſt ſideratio alioz?
d que ompatiunt xp̃o. Cu ergo ſol luna petre te ra a alie create
W po Ompalſſe ſunt. ſic a nos cum eis debemꝰ ſibi cõ pati: alioq̃n
deͤQ· Diundees videbimur petris que in paſſiõe xpi ſciſſe ſunt Jheroꝰ
iſn SZD ſuper. Mat 5. Dis creatura compatit᷑ xp̃o moeienti · ſol obſcurat᷑ H
eßtt tbe. ra mouetur: petre ſcindunt᷑·templi velum diniditur ſepulcra
r ape riuntur · ſo lum miſer homo non compatit. Bern: enim dicit
e⸗ Super oĩia amabilem te reddit mihi calix quem bibiſti. OD bone
* iheiu redeptionis noſtre: mihil allicit blandius: nihil affict vehe
vnt mentius. Id teraam ptem ſermonis diat hic Apls. Factus
nue⸗ eſt obediens vſq; ad moetẽ & Albeꝛtus in tractatu de virtun by
dus Induckuum obedientie eſt circa ſummam obedientiq iheſu xpi
cunm qui non ſolum patri ſuo celeſti obediuit di. Non mea voluntas
Nin ſed etiã hominibo obe diẽs fuir Lu· 2.· Emt ſubditus illis Berñ
blent Qus quibus: deus hominibo. Item oĩa ſenſibiha obediunt deo
netſt a illa ſubiect homini vt agnoſterent ſe obediendũ deo a platis
osmO lſuis quibo obedientia aĩam ſanat:gram impet rat· benedidionẽ
woe68 augmentat.a moe te p̃ᷣſeruat. Item Albertus ibidẽ. Cum homo
eoſs dyliligenter ſepe cogitat qàd maxime quolibet tꝑe a loco deo pla⸗
glange eat ad quem p̃aupue adoꝛauerit·a hoc toto miſu ſemper implere
gbors mtendit. Vnde argumentum vere obedientie eſt m Bern. qn
anit bonus obedies dat ſuum velle a ſuum nolle in mamus plati vt
oMM pollit verauter dicere tum Dauid. Paratum coꝛ meum de?. Luc

ternumé

figure de ligno crucis. Na m archa lignea noe ſaluatũ eſt genꝰ
humanũ. Itẽ moyſes cũ baculo lig neo diuiſit mare per qd hilii

Sermo

enmim qdcunq; etiam pꝛeœperit facre paratum eſt toꝛ meum tibi
obedire . Et talis bonus ſubditus euam quod ſibi maxime eſt

contrarium fideliter et dingenter exequitur mandatum nunch
mam ſfeſtans verbo vel ſigno vel facto ꝙ libi contrarium ſit hoc
preceptuzʒ. Sed obedientia vera ꝑpendi non poteſt vbi ſubdit?
pe c tum deſiderat a libenter faat. Obedietia ſi de ſuo aliquidð

habeat quaſi nulla eſt diat Greg?. Ite Albertus. Argumentũ
mobe die eſt cũ ſubditus mandatũ pꝛelati mmiuſtũ a indiſcretum
reputat. a hoc in coꝛde ſuo mandato recalatrat a remurmurat ·
deinde ma datü explere non poſſe nec deben ſe excuſat · pteraen
diuer ſas vias euadendi ſubuhter extogitat · ad vlu mũ ⸗suquos
adducens vt ohliis et pubus mandatu in pediant vel reiractet

Sic non ſeut abꝛaham: ſed relinqᷓns ſeruos ſuos in pede monus

ne ip̃m in immolatione a ocaſione filii ſui cariſſimi in pedirent

ideo largam benedichionem meruit ſibi ficri et q vſq; m ſempi
Itez ſciendum qꝙ tante virtutis eſt obedientia ꝙ multi

manmibo ſui pꝛelati ꝓpꝛiam voluntatem n linqre a vſq; ad moꝛtẽ
obedire: dicunt ꝙ ꝓpter illq; obedientia ſtatim dicto illo verbo

abſoluti ſunt a pena a a culpa: cr go ex obediẽtia vita nligioſa
diat᷑ K cura a vite eterne merito:ia Bern. Nihil ange lis carius
mhil deo aoſius q; in ſuſcepta nerligione pꝛohicene obedie

omnibo modis ſeruare · ſequitur. Cοεtπ aut crucis (Vnde hic
queritur vtꝝæ moi xp̃s debuit mote crucis ( rntur ᷣm ſanctũ
Tho 3 q: 7: ꝙ ſic: a hoc pꝛopteſ tria Pꝛimo ꝓPter exemꝓ lum
humihtaas: vnde hm Bernb. Illud fuit de ſpechſſimum genus

moꝛtis vnde Greg? in n gi. Ad hoc vn gemtus dei ſil? ſoꝛmaʒ

infir mitatis noſtre ſuſcepit. ad hoc inuſioilis non ſo lum vilbil

ſed eti à deſpectus apparuit · ad hoc ↄtumeliâ ludibꝛia illuſiones
obpꝛobeia paſſionum toꝛmenta tolemuit vt hommem non elle
ſuperbu doceret humilis deus Secundo moꝛi voluit in cruce: qa
adq; ſe per lͥiq nũ ꝑdidit a ocadit a nos oẽs· ſic xp̃ᷣs econt rario
nos per li gnũ redemit: vnde cant᷑ m peefauõe. Et qiu in lig no
vmcebat. m lig no q; vmœnt᷑. Et vnde moꝛs oꝛiebat᷑: inde vita

reſurgent. vn de hoc Rugs in ſeꝛmõe de palſiõe dni, Contephit

adã peeceptũ acapiens ab arboze pomuſed quicqd ꝑdidit xyp̃ᷣs

muenit. vn Gregꝰ in moꝛab, Ad hoc ho mo redepturus venit ad

pupiendũ ↄditus fuitTercio qa m ſacra ſcripta ſunt multe

nendbi
mneſt
im m
umſthe
di ſubd
1a
rgumerti
ndieran
mumunt.
epeene
nidgvos
Alwntet
vdnonas
mn polert
gmlmi
nugnult
mittunt in
ednceti
o wrw
anige

Nisn

rnigehde
t
nrhnhiti
reem an
numgens
iit ſomq;
ailuſone⸗

enonſe

ntmce:
tmnitan
guinbeß

i ndee

i Coni
pdifß
uns en
irnut

PiH

6 ,̃

Aiſrahel ſieto pede tranſiert: a idem moyſes amaritudinẽ aquaze
lgno in dule dmem dſolationum ↄuerat Ylñð. de ſlumo bono

„

Si paſſio redempꝛis ad memoꝛi

iaz reuoct nihil eſt ita durum
ꝗd equo ammo non toleretetiaz Rugꝰ. Nulla maioe ↄſolatio
m p̃ᷣſura trnibulatiois q; memoꝛia dñmic paſſionis. Item moyſeg
ſer pentem eneũ erxaltauit in ligno in heremo m figura xp̃i. vnde

Aug? ſuper Joh;. Fratres vt a pe ccato ſanemur xp̃m cruciſixn

intuamur: qm qui m ligno mituebantur ſer pentem eneum non
periant a moelib ſerpentũ. Sic adhue in hoc mo qui mtuenk

ſidliter a deuote paſſionẽ xp̃i ſanant᷑ a moꝛſibus peccatoz i m

ſuturo poſſidebunt regnum eloꝛum Crib· ſuper Math. Dmniæ

ſalus hoim m xp̃i moꝛte po ſita eſt, Nulla enim res eſt que magis
ad lalutem hoim pertineat q; moꝛs ipſius: nec eſt aliquid ahud

—

(Sonte qꝗð deo magis gras agere de bemus qᷓ; de paſſione xi.

paſſiõ is xp̃i in die ꝑaſceues ſentiebat & hoc qᷓre m ꝓmptuario.

Raties zuenientibus wobis in vnum iam nõ eis

4 dſicam cenam manducare, DVnuſquiſq; enim ſuazʒ

lamo nota exemꝑplũ de fratre religioſo qui omnes puncturaz

enam pꝛeſumit ad manducandũ Et akhus quidẽ
eſurit· anus aũt ebꝛius eſt. nũquid domos nõ habetis ad
mãdu andum⸗an eccleſiam dei dtem nitis 1 funditis eos
qui non haent. Quid dicam wobis⸗laudo vos in hot no⸗
lando ws, Ego enim accpi a dno qò a tradidi wobis qra

dñs iheſus in qua nocte tradebatur accœpit panem graeaz

agens fregit 2 dirit. Hoc eſt coꝛpus meu quod pꝛo wobis
tradetur· hoc fadte in meam tõmemoꝛationem. ſimiliteꝛ

cancem poſtq́; œnauit dicens. Hit eſt canx nouum teſta⸗

mentum in meo ſanguine hoc faate quotienſcũq; bibitis

in meam cõmemoꝛationem QAuotienſcunq; em mandu⸗

cabitis panem hunt cahcm bibetis moꝛtem dfii annun

dabitis donet veniat. Itaq; quicunq manoucauerit panẽ

vel biberit cangem indigne reus erit coꝛpoꝛis 2 ſanguinis
dni. Pꝛobet aüt ſeipſum homo ⁊ ſic de pane illo edat de

ilice bibat. Qui enim manducat 2 bibit indigne: iudiciũ
ſibi mandutat 2 bibit nõ diiudicans coꝛpꝰ dñ. Jdeo mter

ws muli infirmi imbealles 1 doꝛmiunt multi· ꝙ ſi noſ⸗

meipſos duudicaremus non vtiq; iudicaremur. Dü iu⸗
dicamur autẽ in dño coꝛripimur vt non um hoc mund
damnemur. ́́MUN⸗/sä “ͦJMUD

2
ι 9
crir

rmetum 1τσ. 1. Co. a legitur in epra
ad eſcam ange loeum de qua dr Sap: 16. KAngeloz eſca

Xpur gate vetus ſe

nutri

homo ( Vnde in pꝛeſent ſermone tna ſunt dicenda. Pꝛimo qu?

VNoies cir ca eſcam angeloꝛum triplicter peccant in hoc tꝑe ſacro
ecundo quò dolere debent qmn nõ diſpoſuert ſe ad ſacramentũ
Nerao mouende ſunt alique ꝗſtiones de reſurrecnõe (Quantũ
ad pꝛimum ſcienduʒ ꝙ hoies ſolent tripliater peccare illo ſaero
tpꝑe. Et hic AXplus m epla hodierna tangit tria Quidam enim

indigne lumũt eucariſtiam. a atra i los dicit pł-s. Expurgate

xetus fermen tum eo ruptionez cuiuſlibet peccati motahs. na;
indigne ſumentes coꝛpus xp̃i inferunt eontumelia3 xp̃ᷣo non mi
ſuis led in perſona ꝓzia, Multum enim offenditur pemeœps qn
aliquis ei dtumelham infeꝛt m rebus ſubditoꝶ ſuoum capieno
eum: ſed multo plus imn ꝓpꝛia perſona: nam tales ſunt homieide
Coꝛ. 2 Quicunq; manducauerit panem X mb. Qui indigne
Ipm ſumit idem eſt ac ſi ipſum interfiæret tum tam peritulon 3
lit co pus xp̃Gi indigne ſumere (Aunc queritur· quid requri᷑ ad
hoc ꝙ ꝗs digne comun eœt (Rñndetur ꝙ tria pꝛina palr. Pꝛimo
qꝙ non ſit mn pcto meetah. Secundo requirit᷑ quedam nuerentia

ad ſacramentum. Terdo requiritur actualis deuotio lterius

queridur qiu non habet cõſcientiam peti motalis m peccato tñ

;— „ .

moꝛtali exiſtens an ille pecot coꝛpus xp̃i ſumẽdo (Dicendum ;

papue qn eſt talis cr cumſtantia cuius certitudinez plemus hre
non poteſt. ꝙ aũt aliquis a pertato immunis ſit per tert tudinẽ

ſcire non poteſt vt habetur.i.Coꝛ· . Nihil mihi conſtius ſum :
ſed non in hoc inſtifi tatus ſum (poteſt tamẽ de hoc habe ri alqua

ciectura peeapue per qᷓtuo ſigna vt diat Perñ Pꝛimo cum
quis deuote verbum dei audit (Secundo cum ſe pæeparatum ad

bene agendum muemt Greg?. Pꝛobatio dilecnoms exhibito

eſt operis (Aercio qn quis a pẽts abſtinendo in futuʒ ꝓPpolituz
habet. Vnde ſi alis per hmodi ſigna faca diligenti diſcuſſioe

ſue »ſcientie: quis forte non ſuffidenti deuotide ad coꝛ pus 1pᷣi
accœdat ahquo pẽto motali in ipſo remanente ꝙ eꝰ? cognitionẽ⸗

pꝛete:fagiat non petcat· ymo magis videt᷑ ꝙ virtute ſacrameti

peccati remiſſionem ↄlſequitur Xugꝗꝰ. Qñ coꝛpꝰ xp̃i manducak

equũ ſuũ vel bouẽ ſubditi ſui: led Plus in ſubdito ſluo tapiendo

0
viuificat moꝛtuos Berñ. Eucariſtie ſacramentũ eſt potens pttzꝛ —
ntg dimittere donſumere obuias Poteſtates Gi tez queritur vtrum C2 H .ẽ
eeeeucariſtia ſit quotidie ſumẽda( Dicendum ad hoc ſacramentũ
vig duo requirunt᷑ ex parte reapienus puta deſiderium diunctionis
eoe 29 xpum qs facit:a ruerentia ſacra menti que ad donũ amoꝛis
NokG6 Pertinet· pꝛimum inatat ad frequentationem huius ſacramenti
quonidianãa: ſed ſecundü retrahit. Vnde ſi alqͥs experimentalxr
Runn ex quadam ſump tione feruoꝛez amoeis non augeri a reuerentiä
nenl mirſnui m ſeipſo ſenſerit talis debet interdũ abſtinere a cũ maioei „*
Aumti reuerentia à deuotone poſt modum ac cedere · vnde qua tuz ad
kun hoc hᷣm Aug. Vnuſquiſ q; eſt relinquendus ſuo iudico, Zuffiat
Dnion ergo ꝙ vnuſquiſq; m ſuam ſideʒ agat: a hot pꝛobat exemp lo
n ʒac hei a centurionis quoꝛum vnus ie epit dñũm im domum ſuam
gaudens: ahus dixit. Non ſum dignus vt intres ſub tectũ meũ
Ponnn vterq; tamen miſcrieo:diam conſecutus ¶ Secundi ſunt qui poſt
nmͤg ſumptionem eucariſtie ad peccata pꝛeterita redeunt. cont ra tales
Pn diat hic Rpls. Paſcha nrm immolatus ? xp̃s Augꝰ. Reducit
end à0 memoꝛ iam hominibus paſſionem criſti per quam a peccatis
prind mundati et hbe rati ſunt: et ex quantitate remedii pPerpendunt
indigre quantitateʒ periculi vt cog mita qntitate timeant redine ad peta
mimen Heterita. Nam reudiuantes grauius deum offendunt et mimus
grnis Parati ſunt ad reſurgendum ſicut mſfirmitas iterata vel vulnus
in curatum qð Poſtmodum diffialiꝰ curatur Lu. Erunt nouiſſima
Euenttl illhius peioea pꝛioibus · vnde ſumme cauere debemus ne xp̃um a
Gtims nobis e pellamus: ſed ipſum inti ma deuotione coꝛdis retinere
Ntuhf ebemus. Mam ſi panniculi in quibus mater ſua eum muoluit
wun g cum infans eſſet · vel erux xpi m qua ad tres hoꝛas pependit: vel
lnnta ſydon in qua xp̃ᷣs inuolutus erat.a ſepulcrum in quo ad paruũ
mmushrfe temp? iacuit tanta reuerentia cuſtodiatur. Oquomodo de beret
ettndines homo doꝛ ſuum cuſtodire in quo recpit xp̃m non ad hoꝛaz nec
uafun 2 tempus: verum etia perpetue ſi in gratia permanſerit. Item
iehu litut aliquis diligenter cuſtodiret ſangninez vp̃i ſi ĩm haberet
R in vaſe aliquo ſub hopeia ſpeae ita diligenter de bemꝰ nos cu⸗
mtum ſtodire a peccatis morta libus ne xpᷣum repellamus et ſicut non
n parum petcaret hic qui ſangumem xp̃i m luto pꝛoiiceret: ſic E
en 4 pPaꝝ peccat qii voluntarie peccat a xpᷣm tur pi ter ex pellit.ymo
4 dico ꝙ magis eſt quãdo homo ſemel in die vidit ooꝛpus xp̃i in
mdli 4 manibo ſacer dotis in miſſa: iſta die ſe magis ſe licite cuſtodire de
dfue bet a peccaus coꝛdis oꝛis et operis. Si emm beata maria vir
cgnin cum omnibus beatis an gelis et ſandis in elo ante te tranſirent:
td

“ .
S
3
5
3 7
6

Wnel Prer guß,

Sernid

nonne tu eos videre velles a eos reuereri erte libenter . quanto

2

lus debes reuereri coꝛpus ſandtiſſimũ quod omni die videre cũ
oculis tuis potes: reſpectu cuius omnes ſandi qualſi nihil ſunt.
Gnde hic queritur vtrum peccatoꝛ videndo coꝛpus xp̃i peccœt ·

(reſpondet Tho. dil. 4· G;uis exiſtenti mm peccato moꝛtali non lieœt

cõmunicare: videndo tamen coꝛpus xp̃i non petcat. Attamen
ſi inter dum peopter humihitateʒ abſtineat a videndo lau dandũ
eſt. concoꝛdat Albertus dicens ꝙ pẽtoꝛ nõ debet videre multo
aſpectu: ſed eo viſo debet pertutere ad pectus ſuũ ꝙ non ſit di⸗
gnus aſpectu xp̃i Cercii ſunt qui ſe non peparauerunt ad per
apienduz hoc venerabile ſacrament ü illo ſacratiſſimo tempoꝛe
paſchali· contra quos diut Æoſtobus. Epulemur in azimis
Luantum ad ſecundam partem iſtius ſermonis: notandum eſt

—

hic ꝙ tales merito dolere a triſtari debent qui non diſpoſuerũt

ſ Nſpor e ₰ Eadwre ie ſed nec cõmunicauerunt bᷣm pꝛecptum eclelie iſto ſacro tꝑe:

ſuſtapio⸗ Sy eeptit erne mMerio (Et ſunt anq; pemdpaliter que debent in ipſis eſſe cauſa dolois

4 triſticte¶ Pꝛimo qꝛ ex hoc deus multum offenditur . hot poteſt

oſtendi ex hoc qð legitur Lu·io.· de his qui nõ erant reœpturi

diſtipulos eius dicens. Kmen dito vobis ꝙ zodomis in die illa
remiſſius erit q; illi auitati que non re epit vos. Si tantuzʒ offen

ditur deus quando diſcipuli ſui non reupiuntur- quan tum cre⸗
dendum eſt ꝙ offenditur qñ ſibi hoſpicium negatur: et pepue

a ſuis Johᷣ·i· In pꝛopꝛia venit a ſui eum non rœperunt. tales

multum timere pPoſſunt ne iudientur ab eo in extremo indico
iuxta illud MWat h. Diſcedite a me maled idi m ignem eternum
et lubditur caula. Doſpes eram et non collegiſtis me(Secundo

dolere debet talis quia fraud atur vtilitate quam con ſleq ut qui⸗

libet homo ex aduentu dni ad hoſpicium ſuum. Non enim ad⸗
uentus eius eſt abſq; magna vtilitate: vnde cum zacheus dñm

iheſum in hoſpicium ſuum reœpiſſet: audiuit a domino Lu· 19·
Hodie ſalus huic domui facta eſt · lic xp̃s diat ad quẽ libet ſidelẽ
qui eum reapit hodie. Salus huic domui Kα hoc peobatur: quia

„

acapis co: pus xp̃i effiœris particps omnium bonoꝝ que xp̃s

operatus eſt in vita ſua ieiunando pdicando diſcurrendo eado
vigilando inſuper totum meritum palſſ ioms xp̃i: nam ſanctꝰ
Tho · dicit ꝙ in qualibet miſſa inuemt᷑ omnis fructus a vtilitas

quam xpus operatus eſt in die paraſceues in cruœ: et eandem
gram a frudum qiulibet homo deuotus qui digne cõmunicat

rſpit a acupit: a cum hoc partiapationez omnium merito
totius ecleſie et ſancoꝛum in celo: a verificat᷑ in nobis qð dixit

d
m.
lic
imen
nd
mald
ſtdi⸗
dper
nwe
ns
unek
nerüt
te:
weeſt
pun
eWa
3 ken
umth⸗
tfoe
S
indico
tirtun
kqui⸗
mad⸗
sdim
u.10.
tfidel
: qu⸗
nefe⸗
id
nlanb⸗

vt

cann
nuncat
niz
oinit

.

xp̃ᷣs Joh ·io· Rlii laboꝛanert et vos in laboꝛes eoꝛum introiſtis
hinc eſt ꝙ in ſymbolo catholice fidei diämus. Credo ſancoum
cõmumonem vnde Klbertus magnus. Per verum coꝛpus xp̃i
omnes nos in ommbus xp̃i gratiis et om nium ſidelium cõmu⸗
nicamus pꝛopter quod communio dititur inſuper non modica
ſecuritas eſt habere talem hoſpitem . vnde Psõ. Si ambulauero in
medio vmbꝛe moetis non timebo t: a itez Dominꝰ? pꝛotectoæ
vite mee illis bonis talis ſe pꝛinat qui non ctommunicat(Tercio
timere a dolere debet ˖ quia ſtat in malo ſtatu.quia ſemper eſt in

pettato motali die noctuq; omni die ꝙ;diu ſit ſtat in pertinada
tali ꝙ non vult andire pꝛecpta eccleſie · tum conſtitutio eccleſie

dicit ꝙ quilibet homo poſtq; ad annos diſcretionis pernenent⸗
ſaltem ſemel in anno oonſiteatur oĩa peccata ſua ꝓpꝛio ſacer doti

à ſuſcipiat deuote ac reuerenteꝛ admimus in paſcha ſacramentũ

eucariſtie: niſi foꝛte conſilio ſui confeſſoeis ob aliquã rõnabilem
caulam ad tempus ab eius partieapatione duxerit abſtinendu:
ſic tamen ꝙ tempus illud vltra anum non pꝛotrahatur: quin
infra annũ ſe diſponat et cõmunicet. Hot iſti nobiles ꝑpendere
deberent a eoꝛum confeſſoꝛes qui credũt ſibi ſuffiœre ꝙ; ↄſiteant᷑

in quadꝛageſima a non communicant qñq; in qninq; vel detem

annis niſi vegente infirmitate coꝛ poꝛis: a talis conſelſio illoꝛum

nobilium et etiaz alleum hoim quam ſic faciunt in qdꝛageſima

à nolunt cõmunicare nihil pꝛodeſt eis ad vitam eternam a non
poſſunt abſolui a peccatis ſuis: quia nolunt obe dire eccleſie vbi
pꝛecipitur non ſolum conſiteri ſed etiam eucariſtiam ſumere tꝑe
paſche: tunt tales applaudãt ſibiipſis dicentes. eliꝰ eſt ooꝛpꝰ
xpßpi non lſumere q; indigne ſumere: quibo dicmꝰ ꝙ in hoe bene
fatiunt a tamẽ dolere a triſtari de berent de abſentia diuma. Vbi
enim deus abeſt ibi dyabolus adeſt: quia q;diu in tali mobedia
perſeuerant ſemper dyabolum ſecum habent: quia nemo poteſt
duobus dñis ſeruire: led quando tales ſe lubiiciunt et pemitent

verauter a cõmunicant tunc dyabolus expelli (Quarto dolere

debent de magna indignitate ſuoꝛum peccatoꝝ qui in vita pñti
debent eſſe ſeg regati a ſepultura omnium xpᷣiſidelium. Vnde de

pot legitur in iure canonioo ꝙ qui ſemel in anno non conſitetur

nec comunicat debet carere ecleſiaſtica ſepultura extra de pe: et
mil. Dis vtriuſq; ſexus (Quinto dolere debent tales pmaxime
quia ſitut in pꝛ eſenti vita ſeparandus eſt a conſoꝛtiis hommum-
ab ingreſſu eceleſie: et poſt moꝛtem ſuam cadauer deberet carere

ecleliaſtica ſepultura: ita eius infelix anima ſepambit᷑ a dommo

g z

Serme

noſtro iheſu xpo æ a beata vir gine ab omnibo landis a angel

dei a vita eterna vnde Joh. 0. Niſi manducaueritis carneʒ Rilii
hoiĩs * (Quantum ad teraam partem iſtius ſermonis. Pꝛimo

querit quare xpᷣs non ſtaum poſt moꝛteʒ ſuam reſurrexit ſed per

triduum tardauit ſpondet Eluadarius ne indei dixillent euz
non vere motuum (Item notandum qꝙ; anima xp̃i per taiduum
moꝛtis ſue tum ſanctis patribo im umbo fuit. a etiaz latro tui xp̃s
Vixit. Vodie metũ eris in paradiſo· vocatur ibi ꝑadiſus fruitio

dei: quia peracta palſione tam ipſe latro q; alii ſanqt patres qiu

exrant in limbo viderunt iheſum per eſſenciaʒ a ſanctus Thomas

diat ꝙ diuimitas manſit cum x¶pᷣo in cruœ. a deitas etiã deſcẽdit
eum anima m mferno: qma illud qð deus ſemel aſſumpfſit nũch
dimiſit Itez ſciendum ꝙ xpᷣs hodie clauſo ſepulcro ſe luſcitauit
moe tuis circa pem epium diei hm Rug. Et poſt reſurredtionez

ſtatim ſuſcitauit plures patres quoꝝ monumeta circa ihemſalez
ſexta feria fuerunt aperta: ſed hodie neſuſtitati eadez monumẽta
ey iuerunt in iheruſalem viſis multis: et erdibile eſt bm plures

dock ees ꝙ poſtmodum in xpo eternaliter viui remanſerunt: et

rum in aſcenſione aſtenderunt vnde Rug de relurrechone dñi
Quorum ſepulera in paſſiõe dñi ſunt pateſacta: hoꝛum coꝛpoꝛa
xp̃o reſurgente de puluere ſunt reſuſcitata. Decebat enim vt ille

pꝛius reſurgeret demde illi:a ſicut tum dño reſurrexerunt. ita eo
alcendente ipſi etiam aſcendiſſe creduntur· beatus Tho · diat ꝙ
cer cia die xps reſurrexit reſumẽdo non coꝛpus tale quale peius

Habuit ſed impaſſibile a immoetale ¶ Vnde quentur quare xp̃s
Poſt relurredionez apparuit marie magdalene im ſpecie otolani

duo bus diſcipulis m ſpeae peregrim ambulati Reſpondeð᷑

—

ꝙ marie magdalene apparuit m ſpedie oꝛtolam. in ſignũ ꝙ ellet
verus oetol mus, De tolanus enim cum oetum colit malas heꝛbas

inde extrahit a bonas mſerit. Sic xp̃us tanq; verus otol mus a

manria magdalena remonit pcta tanq; herbas moetſeras YZſið.
de ſummo bono. Pꝛius viaa extirpanda ſunt in homme deinde
Inſerende lunt virtutes, Nam coherere a ooniungi nr†F mendado

eritas non poteſt· net pudoꝛ cum petulantia.ſides cum perſidia
caſtitas cum luxuria. Sed duobus diſcipulis apparuit foꝛis ſieut

emt intus in mẽte qꝛ adhut in eoꝝ toꝛdibo peregrinꝰ erat a fide

ideo longius ſe ire finxit (Item ic quent vtz de xp̃i ſanguine
in paſſione a crueœ effulo ſit anquid in terna abſq; eucariſtiaſte⸗

ſpondit ſanctus Aho · in · 4. ꝙ non: quia xp̃s in reſurdione totrũ
ſangumez aſſlumpſit quem jn paſſ ione effudit · hoc ſic pꝛobatut

— — —
— ꝭ.0ã—¼-h⸗⁴al⸗r· — = – r „☚

—-

N
di
t enz
uun
apß⸗
mido
gau

laui:

a0
idie
ſiut
ſ
njr

e

= . 0, . 7. . H. 2 .
quia qnelibet effuſ gntta wunita eſt in haſſione dñi: cum quia
xp̃ᷣs temperatiſſime vixit et iam in perſecta etate fuit patiendo.
Vnde mhil de ſangume habuit niſi quod ad reſurrectionem pe:

tinebat a ad veritatez humane nature: tum etiam quia ſanguis

xpᷣi vnitus verbo ſaluberrimus fuit humano generi: vnde licut

alie partes in reſurredtiõe reunite ſunt.ita a ſanguis debnit alis

partibus humanitatis iungi·hec ille, Ex quibꝰ patet ꝙ ſanguis

chꝛiſti qui oſtenditur hic in certis locis eſt ſanguis miraculoſus
imagims xpᷣi. Exemplum de baliſtario qui leſit imaginem cru⸗

ciſixi: et ſtatim ad inſtar gutte humani ſanguinis exiunit: quere
min pꝛomptuario. p. 44 G

—

40· diebus poſt reſurreclonem vſq; ad aſcenſionem ( rſſpondet

tem hic queritur vbi xp̃us manſit illis

Elucidarius ꝙ; in paradiſo terreſtri vt eredit᷑ eum enoch a helya

et eum his qui cum eo ſurrexerunt Mltimo ſciendum ꝙ omnes
hommes iuuenes a pueri reſurgent in ea etate qua xp̃s erat qn

reſurrexit ſcʒ in etate tigintatrium annoꝛuzʒ: a m hac etate adz

dicitur fuiſſe creatus homo de limo terre. Et poſt reſurn dionez
non erit neceſſaria veſtis nec ſar toꝛ es nec ſutoꝛes neq; animalia

bauta Rugꝰ. Vbi vult ſpiritus ibi pꝛotinus erit a coꝛpus,. Item

ꝛpoꝛa ſanctum erunt clariſſima e13 Fulgebunt uiſti

ne quod natum eſt ex deo vinct mund ü. Et het

autem qui vindat mundüũ niſi qui credit ꝙ iheſus
eſt filius dei. Hic eſt qui venit per aquã ⁊ ſanguinẽ iheſus
xpᷣs. Non in aqua ſolum ſed in aqua a ſanguine, Et ſpüs
eſt qui teſtifſicatur quoniam ypᷣs eſt veritas ? B

Sermo.xxi.ſuper epiſtola pꝛecedenti.

ab aliquo qui eſt potentioꝛ oꝓpꝛimente. Sicut miles op
peeſſus a comite ſubleuationem querit a rege.In hunc modum
eum mundus et mundi dns rdyabolus nos multiplicater oppꝛi

mit et mundi variatio nos temptat.ideo Johes apoſtolus nos

doet in verbis pꝛemiſſis con fugere ad potentiſſimum domimum
per quem poſſumus vintere oia temptamenta

3 3

eſt vickoꝛia que vindt munduũ ſides noſtra. Quis

Wne quod natuz eſt ex deo t. I. Joh. 5. Nos videmus
ad ſenſũ ꝙ oppꝛeſſus a potentioꝛe ſibi rerit defenſionẽ

ſſu enta mundi a dyaboli1
cum dict. Dmne quod natum eſt &nde in peelenti ſermone
tria ſunt dicenda. Pꝛimo quomodo ſeruus xp̃i vincit mundum

Germo
Secundo de ſide eat holica. Ter ao de oſtenlone reliquiaruz (Rd
lihe xp.dntvia ſile pꝛimum ſciendum ꝙ ſeruus triſti tria conſiderando fauliter emm
. adiutoris Diit adiutoꝛio diumo poteſt vmœre mundum (Pꝛimo conſiderando
ϑvinc ͤh ꝓ amidtia huius mundi homineʒ mimitum dei tonſtituit-quia
2 nneumo poteſt habere amid aam huius mundi a etiam dei. Wodo
deoeliberet apud ſe ſidelis homo quid iſtoꝝꝶ magis expediat · deum
relinquere vel mundü a deo adherere vel non. Item homo rõne
vtens imuenit ꝙ magis expediat relinquere mundum a deo ad
herere: àa ad hoc induaut nos ſacra ſcripta Joh.z. Nolite diligere
mundũ neq; ea que m eo ſunt: cuius cau ſam ſtatim aſſig nat di-
Si qms diligit mundum non eſt caritas patris in eo: nam ſitut
igms aqua frigidũ a calidum album a nigrum ſunt ↄtraria:
ſic amiciaa dei a mundi limul ſtare nõ poſſunt Rugꝗꝰ ſuꝑ cano-
Joh. Duo ſunt amoꝛes ſcʒ dei a mundi ſi amoꝛ mdi mnhabitat
non eſt quo amoꝛ dei introeat · vnde etiam Gregꝰ. Diſte homo
non diligere mom vt dihgas deum: auerte vt auertaris. funde
vt implearis (Setundo conliderando q; ie h9 mundi eſt filius
dyaboli: qma bm dictũ xpᷣi vt habetur Mat h·. 6. Nemo poteſt
duobus . Domo veretundat ſeruire cim vel ruſtito vel paſtoꝛi
in campo a non veretcundat᷑ ſeruire dyabolo ſieut homo ſupeꝛboy
ebꝛioſus guloſus a acadioſus qui omnes ſeruiunt᷑ dyabolo qui
eſt maximus mimicus eoꝝ Greg?, Stultum eſt leruire dyabolo
qui nullo placatur obſequio: ym̃o qñq; durius laboꝛant ſerui
dyaboh q; xp̃i·quia mi ſudoꝛe ſeruiunt dyabolo a ſunt qſi omni
tempoꝛe mquieti aQ m fatigauõe¶ Nerao ↄſiderando ꝙ quiliber
homo ſeruiens huic mundo non poteſt venire ad re num clozꝛ
Joh Regnum meum non eſt de hot mundo rregnum meum
non eſt de his negocis que m mundo tractantur Criſoſt ſuper
Math. MWiſerrimus eſt mundus et miſeri qui eum ſequuntur.
Semper enim hommes huius mundi open excluſerunt a vita:
ꝓautem amatoꝛ huius muni qui querit mundana gaudia nõ
pollit eleſtia gaudia poſt hanc vitam poſſidere Gregꝰ? m om
diat Nemo poteſt hic gaudere cum hot ſeculo a ille negnare eũ
deo. uantum ad ſecundam partez iſtius ſer monis diat hie
4 Jeohhᷣ. Hec eſt vicoeia que vmdt munduz ſides veſtra. Nos igit᷑
Q loqiuumur de cat holica ſide Mic pꝛimo queni᷑ quid ſit vera ldes
Roſpondetur.elt credere patrem a filium et ſpiritumſanctũ eſſe
vnum deum: a ꝙ i his tribus perſoms eſt indiuiſibilis deitas.
toequahs gloꝛia eterna maieſtas. Iteʒ vera iubet credere ꝙ dñs
iheſus xp̃ᷣs eſt verus deus et homo eternahter natus a patie vᷣm

.

B

= — 4

☛— – — r1 -—

— —

£
ı
deitatem: tꝑaliter natus m humanitatez a matre bi ſciendũ̃
4 ꝙ ſides catholhca eſt frequenter ſidelibus p̃dicanda a diligenter
ſeru anda a cuſtodienda: quia eſt ſundamentum omnis merii· .
. vnde Kplus. Fundam entum aliud nemo poteſt ponere pꝛeter
id quod po ſitum eſt t& vſides chꝛiſti Rugꝰ. Fides eſt bonoꝛum
um omnium fundamentum: ſides eſt humane ſalutis micium· nam
Ne eytra ſidem catholicam non eſt ſalus vnde omnes indei pagani
d⸗ heretici ſunt in ſtatu damnatiõis Math̊.2 8. Qui credidenit
4 gqin non crediderit . Condemnatio que facta eſt per adam non
. V 2— „— 7 2, — „ —
N tolbt᷑ niſi per ſid dñi noſtri ihelu xp̃ᷣi. Vnde oẽs qui ſaluati ſunt
dk ab mido mði ſaluati ſunt in ſide: ꝗa illi qui ante tꝑa xp̃i vixert
iik“ ſicut patriarche pꝛophete a eœteri fideles crediderunt xpum ven⸗
Nℳ tu rum a redemptuꝝ genus humanum: ſicur nos qui poſt xpᷣm
tat viimus credimꝰ? hoc eſſe ſckum Bern. MWulti emm ſaluatoꝛis
oo aduentum omnipotentis timentes a dihgentes ſue ſalutis gra⸗
M tiſſimum redemptoꝛem pꝛomiſſoꝛem credentes:m pꝛomiſſione ſi
us delium ſperantes cum ſide a expectatione ſaluati ſunt (Item no⸗ N0 4
ſt tandum ꝙ ſides catholica vt homo ſaluetur per eã debet habere Rkg a olimn 7
wi gqrnq; que figurata ſũt per quinq; vulnera domini noſtri iheſu “ d hre Piꝓp 9Wπα
pi (Pꝛimum eſt ꝙ lit pura ſic ꝙ nihil admiſceatur falſitatis t D R
M vanmitatis vt illi faciunt qui varias credulitates ↄfingunt a cre⸗ 1
o. dunt vt nig romantid aruſpics arioli et obſeruantes ſomnia di
ni eſq; egiptiacos a fata a carmina & Deutro:8. Mõ mueniatur
omt in te ꝙ ariolus ſciſcitat᷑ nec obſerues ſommia vnde de hoc diat
m decret. O iumatiom qui intendit damnationẽ incurrit amme
ber 25. : vltj: Non. Johamnes nder dicit ꝙ quidam per demones
iim malelitcimtur ſicut philocapti: vel diſplicentiã vel mnuid iam ha
k bentes ad certam perſonã ad quam temptantur cui homo debet
F. Per libeꝝ arbitrium reſiſtere tum gratia· a quando non reſiſtit
: (Seaundu eſt integ ritas fidei vt omnes articulos ſidei credamus
53 omnia que eredit ſancka mate? ecleſia mihil danantes vel exa
c pientes. Weritas enim ſidei ita eſt dcat henata vt qui vnum arti
auilum negat totum diſſoluit: ſicut qui vnum anulum cathene
e H frangit: totum quod per eam ligatur diſſoluitur: ſic eſt de ſide
e Jaco 2.2 Qm in vno offendit facus eſt omnium reus. Non liet
ige ſidei aliquid ad di vel minui: nam in ipſa mhil eſt quod ſit ſup-
GS ſiuum. Sapientia dei ſic fidem oꝛdinauit ꝙ nec ſumi angeli pnt
cl eam emendare ſcz addendo del mmuendo in aliquoTer cium ẽ
n H certi tudo ſidei: vt mhil verius nihil certius elſe credamus c; q8ð
N Iſi des doet · vnde non licet nobis aliquod dubium de ea habere ·
. 83838 —

Sermo

vnde ſides neſcit falli. Contra hot quidam fadlliter dubitant de½e

Rde a ta les ſolẽt dicere. Si ſic eſt vt ſcriptura dicit a ſides catho⸗
lica tenet magnum quid eſt. Non enim contmditunt ſimpliateꝛ
ſcripture et ſidei: ſed tñ ipli irmiter non credunt tales iudicant᷑
æi peccant motaliter: et ſi ſi deedunt damnabuntur qua ſides

xpiana debet elſe certa in hoie: vt ſi etiaz angelus de celo deſcen

Deret a aliter diceret nõ crederet᷑· vt patet per A/płm ad Gabł·10
Bed iam dicta nõ ſunt intelligenda de ilus qui cũ amaritudme
coꝛdis temptant᷑ in ſide: tales reliſtere debent et expellere ſtatim
äallas nddentes togitationes a tẽptationes que ſunt contra ſidẽ
ſic merent᷑ apud deñũ Berñ. Quotiens reſiſtis totiens toꝛona⸗
beris · vñ peo certo tenere debes ꝙ fides cathohca vera eſt a mulla
alia ſides vera eſt. ſed ſunt omnes falſe a ſicte ſicut ſunt indeozʒ: æ
paganoeum. õ enim niſi vna veritas eſt ex qua vera ſunt. Nõ
emm eſt nili vnus lol illummans oẽm hommem: ſic non eſt mſi

vVna ſides illummans a puriſitans toꝛda fidehum. Certins non

eſt celum a teꝛra a& oia que m eis ſunt eſſe q; ſdem noſtrã veram
eſſe Lu.21. Celum a terta tranſibunt verba mnon tranſ · vnde
dr m PS. Veritas dni manet ineternũ (Quartũ eſt vt lit ſoꝛtis

et ↄſtans adeo vt pamtꝰ ſit potius moꝛti ſe ꝑpꝛo illa exponere ;

illam deſerere a xpᷣm negare. Exemplum de omnibus apoſtolis
martiribo virginibus qui pꝛo illa obſeruanda expoſuerunt vitã

res honoꝛes dignitates cognatos a toꝛpoꝛa ſua ad diuerſa ſup⸗

pꝓlidia: ſic et nos xpᷣiam ſoꝛtes eſſe debemus m ſide catholica Eñ

hic querit᷑ vtꝝ ſuffidat im coꝛde non in oe pꝛoſiten Reſpon⸗

detur ꝙ nunq; debet coꝛde vel oꝛe negare: oe tñ conſiteri debet
pꝛo loco a tempoꝛe: vnde Xpoſtolꝰ Roio· Coede creditur ad

iuſticam: oꝛe autem conſeſſio fit ad ſalutem. et in ſignum huius

tunt ſacramentum confirmationis datur ſicut dicitur in decret,
Confirmatio ergo in fronte fit vt a reupiente ſides xp̃i ſine eru

beſcentia pꝛedicetur de conſec. dil · · Fir miſſime· ergo quilibet

xp̃ianus debet nomen xp̃i a fſidem catholi cam confiteri: etiam ſi
pPꝛop terea deberet omnibus rebus tempoꝛalibo pꝛiuari a magis
etiam ſi deberet moꝛi: a maxime illa que ſunt de neœſſitate fidei
et xp̃i · vnde dictur in decret. Qui pꝛo ſide criſti moꝛitur teleſte
pPemium conſequit᷑ · ʒzʒ.q/3· Dmnis Quintum eſt ꝙꝙ ſides debet
elſe viua a hoc per bona opera Jacoo. Fides ſine operibo mortua
elſt Wilhelmꝰ. Tunc perpenditur ꝙ arboꝛ ſit viua ſi floxet · per
firmum pꝛopo ſitum ſeruiendum eſt deo: et etiam frondeat cum
loquitur ſermones bonos et fructum bonoꝛum operum ſaeiat.
Bicut enim ẽ neœſſaria anima in cꝛpoꝛe. lic bona opena in ſide ·

. —
ι●
nd quid eſt fides non operans ex dilecdtione niſi cadauer ex anima.
ut quantu mcunq; eſt mag nus a bonus artiſex: tamen ſine inſtru⸗
n mento vt faber ſine ferreamentis: nauta ſine naui a huiuſmodi
dicn mutilis eſt Item ſciendum ꝙ xp̃iſidelibus non debet eſſe graue
Adee bona opera operari⸗ quia fides que per dilectionem opera tur tm̃
Wen diligitur a deo ꝙ mopmabiliter remunerat᷑: quia modicum qð
Sl, m ſide ſit deo placet RXugꝰ. Sicut rami abſq; viridita te areſcũt
tudne ita a quelibet opem ſi videantur bona: nulla tamen ſunt ſi a ſo
Kann 1 liditate fidei ſeparentur · quomõ per virtutem ſidei mons motꝰ
n eſt de pꝛopꝛio loc· hoc quere m pꝛomptuario.f.õ.¶ Quantum
Ronn⸗ ad terca partem ſermonis ſcʒ de veneratione eliquiarum que H
1nd oſtendunt᷑ in ecleſiis mouende ſunt alique queſtiões Et pꝛimo
Nehr queritur vtrum claui a lanca ſint reliquie et crux a cꝛzona *-. —
Nr.. 5 cxeſponde t Heynricus de haſſia in omeł:de lan cea xp̃i ſic · omnes
mn reli quie ſunt conſecrate: ſed lancea a claui longe perfeduus tactu
Sn coꝛpoꝛe et ſanguine criſti · crux que doꝛſo eſt impeeſſa: et coꝛona
Nn que caput pupugit.ſed lancea coꝛ diuiſit im viſionem beigitte
vnde— vidue: a claui per ſoꝛauerunt funditus pedes et manus chꝛiſu⸗
ʒSs (Secundo queritur hic vtrum in indido extremo adducetur in ◻—
renq Eſiimonium etiam lamea clani a alie res a arma qubus x̃s in
en ſua paſſione ictus ſuſtinuit ſuſcepit: et deſpectus fuit ſicut cruxx
inſi (eſpondit idem ꝙ lic: quia eadem ratio eſt de coꝛona lancea „*
bi- aliis rebus et armis criſt ſicut de cruo Wath. 24. Nunc inquit
a apparebit ſignum filii hominis in elo Cnb. ſuper Math. C rux
pox xp̃i et acatrics xp̃i radiis ſolis erunt luaudioꝛeserao querik ℳ
veNer que reliquie ſunt excellentioꝛes reſpondit ſanctus Tho · ſu Xr. 4
Fd diſeg que xp̃m tetiger̃t vt crux perſuſa ſanguine in paraſceues
tis lancea que ooꝛ xp̃i perſoꝛauit · et claui qui perſoꝛauerunt manꝰ
m, ett pedes criſti et ſimilia. Sicut enim bm Bedam pxpus tactu ſue
em mundiſſime carnis vim regeneratiuam aquis dedit a contulit⸗
n ita yp̃s tactu ſui coꝛꝑis a ſanguĩs ↄſecrauit p̃ſata a nobilitauit⸗
Anid et amphius veneranda lunt ; lanckoz⸗ olſa et reliquie (Quarto
a quenit de cauſis ſanctoz quare reliquie ſunt venerãdelrñdetur
ſd bm Qug. de a. dei et hm Cni· quinq; de cauſis Pꝛima eſt quia
8 4 HM deus ipſemet veneratur quotidie miratula fauendo per eas. vñ
d⸗ Gegꝰ pꝛimo libꝛo dyalogoꝛũ: ꝙ ſanctus libertinus per ſandi
honoꝛati cahgam quam ſecum deuote Poꝛtauit pueꝝ ſuſcitauit.
ZMU ecunda cauſa ꝙ oſtenſio reliquiarũ ſidem future reſurrectio niæ
auget in nobis· quia amima iſtius ſancti qui nunce fruitur deo in
tic celo · fuit in pñ̃ti vnita iſtis rliqis a adhuc in futura reſurrectiõe
etonuerſo vmetur ipſi co:po:i m caritac eterna (Lerda cauſa

quma toꝛpoꝛa ſanctoꝛum fuert in pꝛeſenti emphum dei a oꝛgana

inſtrumenta ſpirituſſandi ꝑ que operatus eſt virtutes a bona
opera a etiam miracula que leguntur de ipſis: etiam in peeſenti
vita facta (Quarta cauſa eſt. quia reliquie ſunt bona amicoꝛum
a contiu ium noſtroꝛuʒz qui nos peeceſſerunt vel nobis reliquias
reliquerunt in memoꝛiam ſuam: ſicut filius plus dihgit inſtru⸗
menta patris ſui moetui a diligentius cuſtodit· ſimiłr filia plbus
diligit angulũ vel cultellum modid valoris matris ſue defuncke
q́; foenum (Quinta cauſa eſt· quia ſandti quozum reliquie vene
rantur hit in terris ſunt apud ſummum regeʒ no ſtri aduocati a
mter œſſoꝛes in celis Oltimo nota ꝙ ſanctos muocamus a hono
ramus ſcʒ petrum paulum et alios ſanctos canonizatos publice
a pꝛiuate: ſed non canonizatos ?m Innocentium inuotare ſſu

mus pꝛinate: ſimiliter imagines ſanctoꝝ veneramur vt rehqas

à eoum coꝛpoꝛa a oſſa a res quas poſſederunt vel tet gerũt vel
veſtes et ſimilia que liœt ſunt mſen ſibilia tamen reliqme ſunt et
in eis non terminamus peediſe venerationeʒ: ſed in iſtis quoeum
res ſunt a fuer̃t:a ſigna aK memoꝛialia ſunt ſanctoꝝ: ſitut vtens

be rillo non terminat viſum ad berillum ˖ ſed vlterius ad lbꝛum.

Hñica ſecunda poſt paſcha epła Peti
Ariſſimi·xpᷣs palſus eſt pꝛo nobis reunqns vobis

exempluz vt ſequamini veſtigia eius qui peccatũ
nõ ſedt net inuentus eſt dolus in oꝛe eius: qui tũ

malediceretur non maledicebat tum pateretur non com⸗
minabatur. tradebatur autem indicanti ſe iniuſtequi pꝑec

cata noſtra ipſe pertuht in coꝛpoꝛe ſuo ſuper hgnũ vt pec⸗
catis moꝛtui iuſtide viuamus: qnus huoꝛe ſanau eſtis.

Eratis enim ſiut oues errantes: ſed conuerſi eſus nunt

ad paſcoꝛem epiſcopum animarum veſtrarum ·

¶Sermo.xxii.ſuper epiſtola ꝛecedenti

Hꝛiſtus paſſus eſt pꝛo nobis vobis relinns exemplum
vt ſequamini veſtigia eius· · Pe · 2 · Spirituſſandꝰ qui

ſanctam ꝙ hodie legitur in epiſtola videlict de paſlione criſti:
ne magnũ pietatis a caritatis ſacramentum dominic paſſionis

ſpirituali gaudio reſurredionis quo iam iubilatur frequẽtatur

et tontinuatur in coꝛdibus fidelium in obliuionem tranſeat: qᷣa
oblinio paſſionis cniſti valde timenda eſt pꝛopter aug mentum
diuini beneſficii Bern. Super omnia te mihi reddit amabilem

bonaꝝ mentiũ inſtitutoꝛ et recto eſt ſtatuit per ecleſiã

ntet
dum
tens
W⸗

WhGH⸗

xicti
ujii
om⸗
irt
el⸗
is.
unt

8

wei
giſt⸗
ſions
iun
ru
n

=

—
bone iheſu calix quem bibiſti: opus redemptionis noſtte. Nihil
alliut blandius: nihil exigit iuſtius: nihil ſtringit foꝛtius: mihil
affict vehementius. Item timendum eſt ꝙ dommꝰ in die iudiai
impꝛoperabit obliuioſis aQ ingratis paſſionem ſuam et benefica
impenſa: vnde doctoꝛ effrẽ · in li. de die iudigi ait. Jpſe xp̃us in

die iudici rationem queret a nobis pꝛo obliuiõe a negligentia

noſtra a dicat. Pꝛopter vos incarnatus fui a in terra palã con⸗
uerſatus ſum: tum palmis a ſputis in ſauem cœſus a cruauſixus:
cum acto potatus. Paradiſum vobis obtuli: negnum aperui:
ſpiritumſanctum miſi: quid vltra facre debui a non feci. Diate
mihi peccatoꝛes pm naturaʒ paſſibiles a moꝛtales quid pꝛo me
paſſi eſtis dmmatoꝛe veſtro tum egd pꝛo vobis impaſſibilis et
immotalis paſſus a⁊ moetuus ſim· ergo debemꝰ eſſe grati et nõ
obliuiſci palſionem xp̃ᷣi Crib. Non eſt adeo vtile aliud pꝛopter
quod gratias agere debemus q; pꝛopter moꝛtem ipſius criſti: in

lig num huius beatus Petrus apłs reduut nobis ad memoeiam

—

acta paſſionis xp̃i in verbis pꝛemilſſis dicẽs. Eps paſſus eſt pꝛo
nobis & (nde im peeſenti ſermone tria ſunt diend imo de
paſſione xp̃i. Scðo de illis qui maledicunt deo a ſanctis. TCerao
de bona ſpe quam debemus habere ad chꝛiſtum qui eſt paſtoꝛ ꝓ
ep̃ᷣs animarum noſtrarum 8 uantum ad pꝛimum attendenduz
eſt ꝙ beatus Petrus apłus non didt hic que et quanta paſſus
eſt xp̃s: ſed ſimpliater diut. Epus paſſus eſt pꝛo nobis. Ratio
eſt · quia xp̃s multa quaſi inexplicabilia pꝛo nobis eſt paſſus·et
hoc ex magna caritate quã ad nos habet Joh.i5. Maioꝛem ca⸗

niatez nemo habet & Rugꝰ?. D homo quo amoꝛe diligit te dñs

deus attende. Pꝛo te ligatus eſt vt a vmculis te abſoluat.pꝛo te
iud icatus eſt vt a iudiauo extreme damnatio mis te libe raret · pꝛo
te coꝛonatus eſt ſpmmea coꝛona in terris vt te coꝛonaret in celis:

peo te vulneratus eſt vt te ab eteꝛna moete ſuſcitaret. ym̃o tantꝰ

ſuit amo xp̃i vt didt Augꝰ ꝙ ſi criſtꝰ marie ſilius tot coꝛpoꝛa

habuiſſet quot membꝛa habuit a quot ſtelle in firmamento celi

ſunt a quodlbet membꝛũ ꝓpiam vitam habuiſſet: nhilomimꝰ
omnia in motem tradidiſſet anteq; hoĩem de poteſtate dyaboli
non liberaſſet: ſequitur hic. Vobis relinquens exemplum: vt
ſequamini veſtigia eius bi ſcienduz ꝙ vias duras mtrauit a
nos leues. ¶ Pꝛima fuit de celo in vterum virginis: vbi deſeckus
noſtros aſſumpſit (Setunda fuit in mundum miſleriis plenum.
Cerua mn egiptum ſtatim poſt marie puriſicatione vbi in exilio
Per ſeptem annos manſitQuarta econuerſo rediens in indeam

SGerf wo

poſt obitum herodis .¶ Quinta quolibet anno init in iheruſalem

m templum tcum parentibus ſuis(Sexta pedibus circumibat per
vicos et caſtella pꝛedicando: et infirmos ſanando ¶ Sep tima m
paraſceues vbi poſt tenam agni paſchalis captus eſt et ductus

pꝛimo ad annam. ſetundo ad caypham terceio ad pylatum· q̃rto

ad herodem⸗ quinto iterum ad pylatum . ſexto ad locum flagella
tionis · ſeptimo a pylato ad oſtendendũ populo qui dixit: Ecc
homo ecœ rex vr· octano ad locũ indidui vbi ad morte indicatꝰ
eſt.nono ad lotum caluarie vbi ematiſixus eſt Aug? de vera reli
gione. Lota vita xp̃i quaz per hommem geſſit diſcipuna moꝝ
fuit.omnia bona mundi vpᷣs contempſit a contemnenda docuit
et omnia mala ſuſtimut que ſuſtinendo pꝛelepit YVlidoꝛꝰ. Dilſce
a xypᷣo modeſtiam: diſce tolerantiazʒ · xp̃ᷣm attende a non dolebis
miuriagꝭ. Nanq; pꝛo nobis paſſus flage llis eeſus putus deriſus
conſixus ſpinis coꝛonatus cruu damnatus ſemper ↄnituit et oĩa
patienter ſuſtinuit· ſequitur hic. Qui peccatum non ſeat¶ Vnde

querit᷑ hic pꝛimo vtrũ aliquis poſſit viuere ſine pec cato veniali
dummodo eſt m hac vitadkR
vita hoĩs qui peruenit ad etateʒ adultam de extellenti a ſpecali
gratia eſt ꝙ talis ſine pẽto veniali ſit liut videtur beatꝰ Rugꝰ

dicere de be ata virgine que nunq; venialiter petcauit. Vnde ſi

omnes ſanch interrogarentur vtʒ petcaſſent: omnes vna voce
reſponderent. Si dixerimus quomam peccatum non habe mus:

veritas in nobis non eſt Pꝛouerb· ꝗ· Bepties enim in die cadit
uſtuset reſurgit ( Zecundo queritur vtrum homo poteſt vinere

ſine peccato moetah Reſpondetur ꝙ ſic tum diuino adiutoꝛio.

a dicere oppolituz eſt heretcũ · vnde magiſter lenteñ · l · 2· diſ. 36

Allos cum manicheo errare dicimus qui dicunt hommẽe moꝛetale
peccatum non poſſe vitare: vnde Rug? a allegatar in deeret ·
nmne peccatuʒ adeo voluntarium eſt ꝙ nullo modo eſſet pẽtm
mii voluntarium: ſequitur. Nec eſt nuentus dolus in oee eius:
Contra hot faciunt qui doloſe et fraudulenter tum pꝛoximo lo⸗
quuntur halen mel in oꝛe a ſel in coꝛde a ſic pꝛoximuz ſuũ
decipiunt (Sclendum aliquis qui fraudulenter loquit᷑ de alio

æ vult ꝙ; andiens etiam loquatur malum de eodem homine du⸗

Secundo in pꝛoximum tui nititur dare oecaſionem obloquendi
phiciter peccat. Pꝛimo in ſeipſo: quia fraudulenter loquitur:
Ruantum ad ſecundã partem iſtius ſermonis diat hic apls
Petrus, Cum maledicret (Vnde hit quenit que ſit pena male
pꝓſerentis cõtra deũ maledictũ vel ſanctoel Rñndet ᷣm ꝙ habet

eſpondetur ꝙ ſi loquimur de tota

— —☛ &☛ –

en

inn iure canonito. Zi tra deum vel ſanctum maxime ↄtra bea

virginem talia pꝛeſumpſerit debet ſeptem diebus domi nids pee
ſoꝛibus eccleſie manifeſte ſtare cum diutur miſſa: ita vt vltimo
die nec palliũ nec calciamenta ſed toꝛrigiaz circa collum habear
ſeptem pedentibus feriis ſextis i eiunet in pane aqua nee
mgrediatur eeleſiaʒ;: a in quolbet dickoꝛ⸗ dierum tres reſidat

pauꝑ ves · a ſi non poteſt tres ſaltem duos vel vnum.a ſi hoe nõ

Poteſt illud ſibi m penam aliam cõmutetur.q ſi p̃dicta renueri
debet ei interdia mtroitus ecleſie a m obitu debet carere ecleſẽ
aſti ca ſepultura: het hm Godfuidum de tribunah ſiant: eterum
in iu diuo diſcretus ſacerdos hunc rigoꝛem temperabit · ſequitur
Mon maledicebat Vnde hit queritur an homo debeat ſuſtinere
is homin bo impꝛecatamRe

aliquam maledidtionem ſibi a
ſpondetur ꝙ iuſtus a bonꝰ debet patienter ſufferre pꝛopter deũ
tales maledichones. qa multum ſibi peoſint videlicet ad meritũ
vite eterne. vnde diatur in Ps. Maledicent ilk a tu benediegs
Aug2. Si iuſtus eſt qui maledict pꝛemium er pꝛo maledidtione

redditur. Zed ſi ecõuerſo malediat ſibi maleditenti ex coꝛde et

cum delibe rato animo ſiue m occulto ſiue in maniſeſto tunc deũ
gmuiter offendit a damnationez anime incurrit · ¶ Quantum
2 8 terdam partem diat hic. Nune conuer ſi eſtis ad paſtoꝛem e
epiſcopuʒ vxp̃ᷣm qui paſcit vos in pñti tum coꝛpoꝛe a ſangume
ſuo: a ad illum paſtoꝛem debemus habere bonã a firmam ſpem

ꝓꝙ vehlt noſtri miſereri a nos ſaluare cũ eledtis in eelo¶ Hic queriẽ

vtrum ſpes ſit in beatis Reſpondetur ꝙ non a hoc pꝛobat᷑ per
magiſtz ſenteñ · li 3· diſ. 16· vbi diat. Spes eſt eerta expectatio
ſuture beatitudims: ideo tum beati tudo non ſit futura in beaus

ſed pñs ideo ſpes ſicut fides euacuabitur in patria (Item querik

vtrum ſpes ineſt damnatis reſpondet ſanckus Thomas ꝙ non

—

Pꝛimo peobatur: quia ſpes habet gaudium bm illud Ro.5. :.

Spe gaudentes k ſed damnati nõ ſunt in gaudio: ſed in do loꝛe

ludu Math.22. Jbi erit fletus a ſtridoꝛ dentiũ. vnde Yla. 6

Zerui mei comedent 2a vos elurietis E (Secũdo ſic pꝛobatur: ad

conditionez damnatoꝛum pertinet vt ipli ſci ant ꝙ nullo modo
Poſſunt damnationem euadere a ad beatitudinẽ peruenire Job

15. Lon credit ꝙ reuerti poſſit de tenebꝛis ad lucez ¶ Vnde ex iã
Dichis

patet ꝙ; ſpes eſt ſolũ in viatoꝛibo. in hominibo in mundo
adhuc vmentibus: ideo bonã ſpem habere debem us in dommuũ
noſtrum iheſuz xp̃ᷣm: quia ipſe eſt qui vult omnes hoies ſaluos

ſieri: qd oſtendit in vita in morte a poſt moetem. In vita oñndit

—

2
Sermo⸗- U
gquia peccatoꝛes retepit a manducauit a bibit tum eis; vnde ipl
J... udei ſcandalizati ſunt dicẽtes. Dic pẽtoꝛes ree pit a manducat
um eis a bibit · vnde nominauerunt eum voꝛatoꝛezʒ a amitum
publicanoꝛũ. Item oſtendit hot in mote. In moꝛte aũt pendens
m cruce pꝛo eruaſixozibus oꝛauit dicens. Pater ig noſte illis qa
neſciunt quid fatiunt. Immieeos ſaluari voluit ex eo ꝙ peo es ro
gauit a oꝛauit ſitut a eteros hoies vult ſalios ſieri poſtmovũ
S=è PpPpfyliu res hommes conuer ſi ſunt ſaluati per oꝛationem xp̃i vr dĩ
Act. 2· vbi petrus tria milia hommum dꝛuertit in vno ſermone
Item oſtendit quotidie poſt mortem et poſt ſuam aſtenſionem
quia in omni tẽ poꝛe beneſida ſua impendit tam bonis q; malis·
Wath .· 9· Qui lolem ſuum faut oæiri &. Inſuper dat pꝛemia co⸗
muma in celo penitentibus cum illis qui nunq; deum in ali quo
peccato moꝛtali offenderũt Math. Rccœper̃t ſingulos denarios
glo-netermtatez. licet differunt in merito a gaudio: tamen ocs
B abent eandem etermtatez in elo Joh. 14· In domo patris mei
multe manſiones ſunt: vnde magiſter ſenten diat li 4· Diſ 4
Electꝰ ab electo differt in claritate mentis a coꝛpoꝛis vñ A/pls
Reddet vnicuiq; iuxta opera ſua.a ꝙ dat penitentibus qui diu
male vixerunt tum innocentibus vitam eternam hoc oſtenlum
eſt m meretriœ quam ſanctus pafuncius per heremum incluſit 2

poſtmodum mtranit poſt · 5· dies · hoc quere im pꝛomptuario ·
¶ Pñica tercia poſt paſcha epla Petn apli
Ariſſimi: obſecro vos tanq̃ᷓʒ aduenas 1 pregrinos

4 abſtinere vos a carnalibus deſiderijs que minhtant
aduerſus animam. Conuerſationẽ veſtram inter
gentes habences bnaz vt in eo quod detrackant de wvobis
bome tanqm de malefactoꝛibus ex/operibus vos conſiderantes
gloꝛſicent deuz in die viſitationis. Bubiecti eſto te omni
creature pꝛopter deuz ſiue regi q̃ſi pꝛetellenti: ſiue ducbo
tanq̊z ab eo miſſis ad vindiſtam malefactoꝛum: laudem
ver bonoꝛum. Quia ſit eſt wluntas vt benefacentes ob
muteſcere fadatis impꝛudentium hominum ignoꝛantiam
Quali hberi a non q̃n velamen habentes mahtcie hbertatẽ
ſed ſicut ſerui dei onmes honoꝛate: fraternitatem diligite⸗
deiũ timete: regem honoꝛiſicate· ſerui ſubditi eſtote in om̃i
timpoꝛe dominis: non tantum bonis 2 modeſtis ſed etiaz
diſcohs. Het eſt enim gratia in xpᷣo iheſu domino noſtw,

Sermo.xxiii.ſuper epiſtola pꝛeceventi.

r

dn

due

mian
ndem
lis
as
wnoi
ivrd
rnone
ſonen
mahs.
niaco⸗
Alqo
nanos
enoes
fsma
il⸗4
Ups
da
dewhun
cußt
mn⸗

14
mmnos
tant
mncer
wbis
indes
omni
uab⸗
udem
15 05
wtan
bertii
it
ſnont
deiß
no
.

△
Eum timete. ita ſbribitur. . Pe · 2. In quibo apoſtolus
Petrus hoꝛtat᷑ nos ad timoꝛem dei habendũ qui valde
neceſſarius eſt cuilibet homini ꝗᷓ cupit ſaluari Plið. Pbi
timoæ dei non eſt ibi ſalus non erit· ergo diat Rplus hic. Deũ
timete ( Vnde in p̃ſenti ſermone tria ſunt diœnda. Pꝛimo quare

ꝗqubet homo debet deũ timere. SZcðo quot ſunt ſpedes timoꝛis⸗
Lerdo que pꝛouemunt hoĩ de timeꝛe dei Quantum ad pꝛimũ

ſciendum ꝙ deus tribo de cauſis timendꝰ eſt a quolibet Pꝛima
eſt pꝛopter ſuam pPotentiã. Sunt enim quidam a ſi non habent

pꝛotedtionẽ ſiue paceʒ in regno alicuius fugiunt ad aliud regnũ
vt euadant manus ſuoz ꝑſecutoz · non ſic de do cuius dnatoni

ſubſunt omnia: ideo nullus poteſt manus eius euadere Pſaiz ⸗

Jua; manum nemo poteſt euadere ſiue effugere · a pꝛopter hoc

a quo a fatie tua fugiam. Si aſcendero in eelum tu illc es ˖ ſi de⸗

magis timendus eſt. vnde dictur imn Põ. Quo ibo a ſpiritu tuo

fſtcendero ad infernũ ades u. ſic ꝙ nec in inferno neq; in extremo

terrarum manus effugere nequeo . Item pꝛimo habet poteſtatez
ſuper res tꝑales quas conceſſit tibi ad vſum quas Poteſt auferre

quando cunq; ſibi placet ſeu platuerit. Item ſuper coꝛpus tuum

quia poteſt te faære claudum œcum ſurdum lepeoſum. Item ſuꝑ
anm mam tuam MWath. Deum timete qui poteſt coꝛ pus a anima
perdere in gehennam Secunda cauſa pꝛopter ſuam ſapientiam
nam omma dognoſtit ˖ oia videt Deb ·. Q· Omma nuda et aꝑpta
ſunt otulis eius. Doc em debet nobis omnibus incutere magnũ
timoꝛe; in omnibus cogitationibo loeutionibus a operibus nr̃is

Boecius. Cum occulta agimus ſunt ante otulos iudids cuncta

cernetis vnde etia TFug? de verbis dñi. Si peccare vis ad quez
locum ibis vbi te non videat deus. Item Augꝰ? ibidem. Deus

eſt timendus in publioo timendus in ſecreto· cum pœdis videris

4 cũ intras videris- lucerna ardet a ipſe te videt lucerna extĩcta

eſt et ipſe te videt. Exemphum de illo ſancto patre quem duxit
meretrix ad diuerſa loca et iple dixit. Deus nos hit videt et ſie

conuertit eam hoc quere in pꝛomptuario 3· b (Derda cauſa eſt

conſideratio pꝛopꝛie culpe · nam reus vnius criminis timet coꝛa;

indice ſeculari: quanto magis timere pt᷑ homo qui tot a tantoʒ

criminum ſcit ſe reum eſſe apud diſtricũ iudice qui erit miquis

tam terribilis ad videndũ ꝙ tunc dicent montibus. Cadite ſuꝑ

nos vt habetur Apot: ? etam Iheroꝰ. SZiue co medã ſiue biba
illa vox ſonat ſemper in auribus meis. Surgite mostui venite að
iudicium qui reddituri ſumus diſtrica; rõnem de cogitatiomba

ZesLrlehee

Sermd

locutionibus a operibus de tempoꝛe?᷑t rebus nobis conceſſis de ZMU
ſubditis de artiſino quilibet de ſtatu ſuo in quo vixit in pſennina
vita a etiã de bonis omiſſis a etiam peccata occulta coꝛ dis oꝛis ie
a operis denudabũtur in extremo iudiao Math. Nihil opertũ
elſt quod non reueletur. Inſuper iundex ille erit mflexibilis. nam ”MD
ſi baata virgo tum omnibus ſancus et angelis pꝛom oꝛarent in lu
iudicio pꝛo aliquo homine exiſten te in Peccato moꝛtali iudex nõ AA
exandiret eos Pꝛouer b.6. Zelus a furo: viri non parcet in die in
vindicke nec acqeſcet cuiuſq; pꝛec bus.vnde Po. Cum accepero ve
tempus ego iuſtidias iudicabo 2: Petni. 4· Juſt⸗ vix ſaluabitur 2ð?SZM
Peccatoꝛ a impius vbi parebũt. ¶ Quantum ad ſctundã ꝑtem cli
iſtius ſermonis lotandũ ꝙ qunq; ſunt ſpecies timoꝛisPꝛimꝰ ae
eſt mundanus: et eſt cum quis plus debito timet amittere bona erp
huius mundi ſcz res tempoꝛales diuitias honoꝛes: et hic timoꝛ peo
eſt malus a multa mala generat ex ſe: hic eſt timoꝛ qui q̃ſi innu ð
merabiles innocentes pueros trucidari fedt ab herode, Timebat fkkat
enim ne xp̃us quem tres reges regem iudeoꝛꝛ pꝛedicauerunt eũ ph
regno pꝛiuaret a gloꝛia mudana. pꝛopter hoc paruulos omnes 242
mi bethleem a in omnibus ſinibus eius ſeat ocudi: a hoe ne xp̃s ́”M
poſſet euadere vt habetur Math· 2e Itez hic eſt timoꝛ qui xpᷣm

interſidi fecit a iudeis. diœbant enim. Si dimittimus eum lſic oes 7
credent in eum: et venient romani: et ille timo iam in pꝛeſen ti „
multa mala fadit a multos peccatoꝛes a mimicos dei conſtitu it: d
hit ẽ timoꝛ qui faut multos vſurarios ra ptoꝛes fures et falſarios
monetarum t&. hi omnes timent tem poꝛalia ſibi deſœre ſi cum
veritate a iuſtiaa deberent vendere a emere ( Vnde hic queritur
vtrum timoꝛ ille ſit peccatuzʒ moetale ¶ Reſponder qꝙ quandoq;
tim ille eſt mundanꝰ qui qñq; eſt actus midalis peccati ſeʒ en r
potius q́s peccaret moꝛtałr q; illo lucro careret vel bona tꝑa lia
pPerderet: ſignum eſt ꝙ ille tempoꝛalia plus dihgit q; deum: et
quandoq; eſt petccatum veniale a quandoq; moꝛtale (Secundus 2
timo eſt humanus cum qͥs indebite plus timet penas vel moꝛtẽ
etiã ſemper iſte malus eſt liet minus q; pꝛimus. Iſte em̃ timoe
humanus quandoq; magnos deieat . hoc patet in petro Lu.⁊2z

. 3 — . , . „„7 1
Qui peopter hunt timoꝛem ter xpum negaut: et etiam m aliis
diſcipulis qui ꝓpter hunc timoeez fugerunt xpᷣo relico (Saendũ
ꝙ xps oonfoꝛtat ſuos contra hune umoeẽ Math. Nolite timere

eos qui occidunt coꝛpus: ſic confoꝛtatus eſt paulus 7Xct. 2 Nõ
ſolum niligan ſed a moi para tus ſum peopter nomẽ ðñi noſtri J
iheſu xp̃i· ſic iatobus a iohes conſoꝛtau ſunt dicentes. Poſſumꝰ⸗ 7

HMM bibere calieem iſtum quem bibiturus es · ſie etia apo ſtoli Act. .
cG Abant apoſtoli gaundentes a letantes a vſpecku ooncilii · ſic etiam
” marti res a virgines 2 ſoꝛ tati ſunt· vnde canit. Verba carmifiuuz
derti non timuert ſandi dei mar tires &τα a ſic nos iſtos ſanctos imitari

nan debemus (Sunt autez tres cauſe pꝛopter quas debemus libenter PVRA
itn letãter a viriliter exponere membꝛa coꝛ poꝛis noſtri exer atiis * opond
Ans auauauafflidionibus in ſeruido dei: a etiaʒ totum coꝛ pus nr̃jm in moꝛtẽ tria-
ndee ſi neceſſe fueriti Pꝛima cauſa eſt· qua coꝛ pus a animam noſtraʒ
aNax pꝛetioſaz ab eo reœpimus vt ei ſeruire debeamus· vnde dr. Ipſe
binr feat nos a non ipſi nos vt ei ſeruiamus et non huic mundo. Et
kon etiam pꝛopter nobilitateʒ anime debemus coꝛpus nr̃m exercere
din a exponere:nã anima nobilioe eſt coꝛpoꝛe: a ideo coꝛpus debet
bon expomi pꝛo ea:ſicut natura in animalibus exponit minus nobile
ama pꝛo nobilioi. Exemp lum de hoĩe qii naturałr exponit bꝛachiũ
Imnn pb acapite m quo eſt vita eꝰ?. ideo dr Math. 10· Eſtote pꝛu dentes
letat licut ſerpentes: quosꝛum pꝛudentia in hoc cõmendatur. Sed heu
tei prluies ſunt qui plus timent leſionem coꝛpoꝛis qꝙ; anime: et tum
mnes mfirmant᷑ ve leſi ſunt in to: poꝛe vel in anima ſimul tunc plura
ßs hſitinnt peo plongatione a ſanitate boꝛ poꝛ is qrendo expertioꝛeʒ
hn meditum cuins inllionez implent etiam ſi deberent ire ad qᷓtuoꝛ
ts vel ſex miliaria a etiam expendendo ſummã pecunie qui pꝛo aia
NKeni viy irent ad ꝓximam eccleſiam ad audiendu ſermonez: vel vix
Bmet: darent denarium pauperibus pꝛo ſalute anime Gregꝰ?. WMotem
pSeos car nis oĩs homo timet. moꝛtem autem aĩie paud. Domo laboꝛat
MM ne moꝛiatur moeiturus: a non laboꝛat vt non moꝛiatur ſempeꝛ
Srr viiccurus (Secunda cauſa eſt. qa deus nobili⸗ ooꝛpus dabit poſt
wg, reſurrechonem quod erit tanq;ᷓ ſol. a quanto p lus hic exer cer in
diic ar duis et bonis exerdtis: tanto clariꝰ erit Wath. 13. Fulgebüut
lia iuſſi tanq; ſol · vnde Anlhelmus. In illa vita pulcritudo iuſtoꝛꝛ
[ſlſolis pulcri tudini qui ſeptemp liute: q; modo ſit erit ſplendid io)
dus 4P adequabit᷑. Velocitas niue agilitas tanta nos comitabit vt an⸗
, geuüs dei eꝗ eleres ſimus a celo vſq; ad terram econuerlo ati?
r dilabimur Aercia cauſa eſt· quia pꝛo nobis moꝛtuꝰ eſt xp̃s qui
ar nobiliſſimꝰ rex terre a dñns oim creaturarum Ephe 5*. Tradidit
li ſemetipſum pꝛo nobis in cruce mim moete Bern. Juſte ſibi men
7 vendicat vitam qui pꝛo me ſuazʒ poſuit Pg. Quid retribuã dno
endu p omnibus que tribuit mihi. vnde . 2. lib. Machab. Cum rex
ndunn nthiochus compelleret Rilios iſfrahel tranſ gredi legẽ dei. Elea⸗
n MMMä zarusz nobilis et honozabilis vir. 90. annoz ve luntarie ibat ad
ſo ſuꝓphaũ a patiẽter deſtinauit ſiue ſuſtinuit nõ ad mii tere iluata
⁹

Seckmo
ꝓpter vite pñtis amoꝛem. Di aũt qu aſtabant iniq̃ miſeratione
cõmoti ꝗꝓpter antiqui viri amicica; tollentes eũ ſecreto rogabãt
affeeri carnes quibus veſti liebat vt ſimularet ſe manducaſie ſiẽ
rex mandauerat de carnibus a hoc facto liberaretur. a ipſe dixit
Non enim eſt noſtre etatis aliquid fingere vt multi adoleſcẽtes
arbit rantes eleaʒaꝝ· o· annoꝛꝛ tranſiſſe ad vitaz alienigenazꝛ
et ipſi ꝓpter moditum coꝛruptibilis vite tꝑs deapiantur: nam
ſi in pᷣſenti tꝑe ſuppliciis hoim eripiar: ſed manus omnipotentis
neq; viuens neq; deſunctus effugiam.hint ad hominũ ſupplidia
trahebatur⸗ſed cum plagis depᷣmeretur ingemuit a dixit. Dñe
qui habes ſanctam ſcientiam maniſeſte tu ſcis quia tum a moete
pPoſſem liberan duros coꝛpoꝛis ſuſtineo laboꝛes: ſed ꝓpter aiam
vero a timoeʒ tuũ libenter hec patioꝛ: a hoc modo delunckus oſt
à non ſolũ inuenibo ſed vniuerſe genti memoeiã lui a exemplũ
virtutis a ſoꝛtitudinis relinqᷓns. Sic et quilibet xp̃ᷣianus homo
Ptius deberet res a vitaz perdere q; ↄðtra pꝛeœpta dei facere· qᷣa
A ſic oca deret martir dei efficretur ·˖ vnde de hot dĩ in derrt ·
Qui pꝛo xp̃i noĩe martiriʒ an᷑ pꝛoculdubio regnũ dei dſequunt
Tercius eſt timoꝛ ſeruils ꝓpter quem aliqui non amoꝛe dei ſled
timoee gehenne vel alten? pene abſunent a malo a ſaciunt bonũ
VFVnde ſciendũ ꝙ talis timo non eſt peccatum in ſe: ſed cauere acit
Apeccato ꝓpter timoem ſiue inferni ſiue tꝑahs pene: vel ob ſeculi
AZfſuſionem vel damni ri tꝑalis: ſic non ſurari ꝓpter ſuſpendiuz
nõ luyuriari qa timet impꝛeg nari: vel qðᷣcunq; malum ꝓhibitũ
ſub pena pecunie: ideo iam cauet ſibi non ꝓpter deuz cnis talis
exterius non pectet in omm opere. interius tñ peccat ꝓpter malũ
culpe. Reus eſt qui vult qð non lict. ſed ideo non ſatit quia nõ
poteſt impune ſieri· a talia mala que ſic cauent᷑ ſolummõ timoꝛe
pPene non liberant hoiem a penis eternis Nug. Qui ge hennaz
metuit peccare non metuit ſed cadere. ſir bona que ſolo timoꝛe
fiũt a non ex caritate nõ ſunt meritoꝛia: vñ Apls. SZi tradidero
cepus meũ . Opera enim extra taritateʒ non valent ad ſalutẽ
Ex his patet quãta ſtulticia eſt timoꝛe pene declinare a malo et
facere bonum et non potius amoe dei a ꝓpꝛie ſalutis ¶ Quartus
eſt timoe inicialis quo quis timet non ſo lum penã ſed etiã ſepa⸗
ationeʒ a deo a ille timo eſt bonus. Ideo emm q́ͥs timet a deo
ſepari quia diligit deũ: hic timo? habet duos oculos ſcʒ dextria
qui ſurſum reſpiut et timet ſeparari a deo: ſiniſtz quo reſpides
deoeſuz timet mcurrere penas eternas: iſtos duos oculos ꝗqlibet
hHabere debet/ et ad illos mduat nos ſeriptura Math. 3. DOmnis

Ahe
dohie
calen
ſedine
eſtitn
Eenan
Rwn
wrnts
ſpi
1.Die
a
dr an
noch
jenplä
5lono

taereßal

dbkal
pendu;
Phybiti
nis tals
pmalu
nia nõ
amoꝛe
vnnaz
dmoe
didero
ſalute
alo et
vaws
aſpe
eta N
zdumn
nſpius
6ce⸗
ms

.
M XuAieer
ar boꝛ que non ſatit frudtũ bonuʒ ſeparabitur a deo: ecœ pꝛimũ

a in ignez mittet᷑ ecce ſetundũ· iſte timoꝛ midalis trahit a malo

Pꝛouerb·6. Qui in timoꝛe dñi eſt declinat a malo Eccł.5. Qui

timet deum faciet bonum. Of̃ aũt timoꝛ ille micialis: quia eſt in
inapientibo ¶ Ruintus eſt timoꝛ ſilialis tum timet᷑ deꝰ nec ꝓpter

cõmodum nec ꝓpter veniam: ſed timetur offendi ꝓpter amoeez
et bonitatem ſuam: et dr̃ filialis quia pertinet ad per fectos. iſte
am faut hoĩem ſolia tum a cautum: quia tales ſemper ſtant in
timoe dei ne offendãt oculum diuine maieſtatis· exemplum de

Job: 9. qui dicit. Verebar oĩa opera mea: ſciens q; non pareis

delnquenti. Item timent ſibi de occultis. Sciunt em bm Aplm
uis mhil fuit ſibi ſcius in aliquo pẽto: tñ non ideo iuſti fitatꝰ
fuit · et ideo timent ſibi ne aliquod pẽtm habeant occultum qð
deo diſpheet exemplũ de Dauid quu timens ſic diat in Pã. De
licha qus intellgit ab occultis meis mᷣa me: iſte timoꝛ ſaut eos

ment ium eſt ibi culpã timere vbi culpa nõ eſt. ¶ Quantum ad
teraam partexz ſermonis ſciendũ ꝙ timoꝛ dei ↄfert homini qnq;
bona ( Pꝛimo ſuffici entiam tꝑalium in vita p̃ᷣſenti Pg. Timete
dñm omnes ſandq eius: quoniam mqhil deelt timentibus eum.
etundo confert vite peolongationeʒ Pꝛzouerbᷣ.I4. Timo: dñi

plus dolere de puis peccatis P aliquos pẽtoꝛes de magnis. Itez S

appodiat dies: inſuper in extremis vult ei ſubuenire Eck. 1. Ti⸗—
menti deũ bene erit m extremis: in diebus defundionis ſue bene

dicetur Nerdo miſericoꝛdiam dei impetrat Ps. Quõ miſeretur

pater filioꝝꝛ miſertus eſt dñs timentibus ſe: in ſignuʒ hꝰ ꝑatus

eſt dñs vo luntatem ipſoꝛum adimplere et pꝛeces eoꝛꝛ exaudire

Ps. Voluntateʒ timentiũ ſe fanet( Quarto m bono ſtatu ſeruat
hoiĩem ad grauam dei Berñ. In veritate didia nihil ita valere

28 gr̃am pꝛomerendam a conſeruandam qᷓ; ſi videaris non alta

ſapere ſed ſemper timere: ergo quicunq; vult manere in gra dei
et eũ poſt paſcha a ſe nõ repellere debet ſemp ſtare in timoꝛe dei

Ecl.·zz.· Si in timoee dei te non tenueris ato ſubuertetur dom?9
tua Beꝛñ ˖ in tractatu de ſeptẽ donis, Connexa ſunt quidẽ timoꝛ
a religio net remanere poteſt alteꝝ ſine altero: ami⸗
eſt a cuſtos oĩim bonoꝛ um Quinto confert eternam beatitudinẽ

poſt hant vitam. vnde Po. Dediſti hereditatẽ limenabo nomẽz

tuum dñne: vnde etiam Ecch. 32. Limenti deum beata eſt anima

e iusa· habebit bean tudmez eternam: ymo timoꝛ dei in peeſenti

purgat a diſponit animã ad euolandum aito in celum Job. I2.

ltero: quia timoꝛ radix

△D
. Serrro
7 Yerriti purgabunt᷑ exemplum in dyał. Eres de quodam vire
.. ſancto qui mirabiłr in moꝛte timuit. Cũ aũt apparuiſſet qui daʒ
m velte ſplendida a quereret᷑ quare ſic timuiſſet. Rñdit ꝙ ille .
timoe oĩno eũ purgauit a ſtatim poſt obitũ ad elum euolauit ·
¶ Pñica quarta poſt paſcha epła Jacobi .
AAriſſimi:omne datũ optimũ ⁊ om̃e donũ perfectũ ðDU
de ſurſuz eſt deſcendens a patre luminũ apud qſauMxc 2
. N non eſt tranſmutatio net vidſſitudinis obũbꝛatio ſil
Volütarie em genuit nos verbo veritatis vt ſimus inia, ten
anquod creature eius. Odiis aũt fratres mei dilectiſſimi ſir
Hit auũt omnis homo veloy ad audiendum tardus autẽ de
ad loquendũ r tardus ad iram. Ira enim viri iuſticã dei ð
non operatur: pꝛopter qð abiidentes om immundidam ep⸗
abundantiã malide in manſuetudine ſuſdpite wobis in⸗
ſitum verbum quod poteſt ſaluare animas veſtras; en

ermo.xxiiii.ſuper epiſtola ꝑꝛecedenti. mn
UWne datum opumu a omne donum per fectũ &. Jacoo s:
Exquo ſumus dotati magnis:ne igit᷑ extollamur beaatꝰ
Jadobo reduat nobis ad memoꝛiam ꝙ omnma illa dona àA
habemꝰ a deo: ergo dict. Omne datũ &αVnde in pn‚t ſermoe
tria ſunt dicenda. Pꝛimo quõ tria bona nobis a deo miſcditer

largiuntur. Secundo qᷓre homo velox debet eſſe ad audiendũ et a

tardus ad loquendũ, Qer do aliq;ð de verbo dei cũ vno exẽplo
Ooue — on (Quantum ad pꝛimum ſciendũ ꝙ deꝰ ðtulit nobis tria dona ſeʒ pi
Stulut nob tria ona: res tꝑales coꝛpꝰ a aiam pᷣdoſaʒ ꝗᷓ ſunt bona melioꝛa a optima N.
P* Pꝛimo qa res tꝑales a creature q̊̃s deus creaut a homini dedit AkLxpe
ex ſua natura ſunt bona Geñ. l·: Vidit deus cuncta que feærat AA
erant valde bona Ecck · 39 Bona hominis creata ſunt ab mniceo do
Deus enim dat illi tpalia ſcz panem ad veſcendum: aquam ad ſn
pibendum. aerem ad ſpirandũ· luem ad videndũ. Terra nanq; rUM
miniſtrat hoĩ alimenta in frugibus in animantiboaqua lauaczz OUDUJU
4 diuerſa genera piſcium aer pᷣbet flatum vitalẽ a omne genꝰ
auium. elum pꝛebet nobis luez de die ad v gilandũ: tenebꝛas ODJZMZMB
de nocke ad doꝛmiendũ · vide quantum tenemur deo ſeruire puo
tali dono: hec oĩa bonis in bonũ ꝓſiciunt· impiis et peccatoꝛibo v
in malum conuertunt᷑: quia diſtrictam rationẽ ſunt reddituri in en
indicio extremo de vſu creaturarum dei Apls, Scimus qm̃ dili⸗ pe
genubus deũ & Secundo hec tpalia ſunt melioꝛa qñ vtimur eis dir
ad landem dei et vtilitatem pꝛopꝛiam ſcʒ deo decimas offerendd m
* .

nr
dud
bi
Nſci
dant
inno
iniai
limi
gaute
lid
dican
bisin⸗

ehtl.
t
N
Na
abernde
miſcir
endüͤck
etepl⸗
viiſ;
peima
dedit
nat ⁸%
mao⸗
mad
nanq;
maty
gen
nebe
uirepe
amth
imff
n di⸗
nn

xxiſii

tuũ. Item animabo in purgatoꝛio exiſtenti bo ſubueniendo que
quotidie clamant ad nos illud Job. 19· MWiſeremi meꝛ mileremi
mei laltem vos amici tt.· Sed hoc donũ tpahum quidaʒ; includũt
ſicut ille qui pecumã dñi ſui abſcondit Lu. 9‧ Ligatis manibo

Pꝛouerbᷣ:5. Donoa deũ de tua ſubſtantia a de pꝛimiciis ir. Jtẽ
pauperibo largiendo elemoſinas Yſa.18. Frange eſuristi panẽ

pedibo piiate eum in te · exte · Nã qmlibet tenetur ꝓximo ſuo

ſubuenire in neœſſariis: vnde dĩ in decret. Pauperibo non po

tentibus laboꝛare ſubueniendũ eſt Amb. Paſce ſame moꝛien teʒ

ſi non pauiſti occidiſti. Item quidam qð peius eſt bona tꝑalia a
deo ſibi collata mutiliter àH male expendũt ſicut guloſi luxunoſi
luſoꝛes v · et tales ſic damnari poſſunt ſicut dr̃ Lu.16. de diuite
epulõe qui epulabat᷑ quotidie ſplẽdide a ſepultus ẽ in inferno
Kerao tꝑalia hec ſunt optĩa qñ alliciunt hoĩem ad deſiderandũ
peruenire ad creatoꝛem ſuum per medium ipſarũ cratura?. in
creaturis poſuit puleritudinẽ diledionem et dulcoedinẽ vt hoĩes
talibus alledti ad creatoꝛẽ in quo ſunt oĩa iſta plemiſſime feſunẽt

Eeꝛgo cum guſtas dulce vinum mel cogita q; dulas eſt dñs de
celo · ſimilr tum vides pulerum hoĩem vel aliquã creatiram ad
imaginem eius vel kliũ tunc cogita ſi hec tꝑalia t ranſitoꝛ ia ſunt

tam pultra a dulcia a tam delectabilia vt ex ſinguls ſenſus refi⸗

ciantur in pᷣſenti quanta erit delectatio in beatitudme vbi non

vmbꝛ aliteꝛ ſed veraciteꝛ oĩs illa creatura a creatoꝛe ſuo inuemeĩ᷑

Pfechſſime et pleniſſime a quibus oẽs ſenſus delectatiomibus re⸗
plentur Augꝰ, Dmnia h9 müdi deleckabilia ſparſim in creat᷑is
reperta bm oẽm virtutezʒ nude et aperte in creatote reperiuntur

dia enim clamant. Ipſe feat nos ꝗ non ipſi nos. Iteʒ m creat᷑is
debe mꝰ trinitatẽ cognoſtere in magnitudine potentie: in luimie
lapientie . à in bonita te nature · ꝓpter hec et lilia dicunt᷑ creature

veſtigia dei Job. Veſtigia eius appꝛehendens Secundu donũ eſt
ꝛpus hoĩs qð eſt bonu inqumtum eſt creatũ a deo ſicut cetere
cteature.ſed ꝙ coꝛpꝰ repugnat tontra aiam hoc eſt ꝓpter pẽtm
mter creata co: poꝛa coꝛpus hoĩs eſt nobilius Rugꝰ? ſuꝑ Geñ
Ommum aĩalium coꝛpoꝛa ſiue que ſunt in aquis ſiue qᷓ in teꝛ ris
viuunt inctlinata ſunt ad terꝛã anon erecta ſicut co⸗pus hoĩs eſt

2°

ereckũ Gregꝰ. Sic nanq; homo immoet⸗ lis eſt conditus vt ſi nõ

Pec caſſet moꝛi etã non potuiſſet: a hoc toꝛ pus aie datum eſt vt
dicit mgr ſenteñ. vt mentuz ſibi acqrere debeat (Bed dicis quõ
meret homo cum coꝛ po ꝛe (Rñdern ̈tupkr(P ndo

vinliter peccatis illis ad que coꝛpus nr̃m eſt ma

gis inclinatum,

ꝛimo reſiſtendo

Jong.

Sermler

ſiue ſit ira kue inuidia ſiue hluxunia ſiue gula & Berñ, Quotiens
reſiſtis totiens toꝛonaberis Apłus. Nemo coꝛonabitur niſi qui

legittime certauerit Job. Miñitia eſt vita hoĩs ſuꝑ terraʒ (Sco
meremur tum copoꝛe bona opem opemndo a coꝛpus nem caſti
Gando ſez dure iacendo vol aſperam veſtẽ induendo a Kelesgi
E

virgis a ſiagellis caſtigando ieiunando et vigilando τ (Cerao
meremur cum coꝛpoꝛe ſuſtinẽdo patiẽter inſirmitates a do loꝛes
voepoꝛis: mehus eſt coꝛpoꝛis inſirmitates ſuſtinere q; inter dum
bona opern ſa cere (Sed dititis quõ poſſum eſſe patiens in tantis

inſirmitati bo (Rñdetur e debes cogitare pena purgatoꝛi que

multo ꝗrauioꝛ eſt q; aliq̃ iſfirmitas ho im in mundo exiſtentium
vnde dr m decret. Igni purgatoꝛ ii nulla pena eſt comꝑabilis:
a in iſto igne opoꝛtet te diu iacere a purgari ſi hic purgatꝰ nõ

menis: vnde mer ſenteñ. Deus ex iuſticia impunitũ nõ dimittit
debuctũ: ſed cogita ꝙ tꝑales infirmitates augent tibi in elo me⸗

ritum Math. 5. Gaudete in illa die qm merces et iſta gloia
tanta eſt · ꝙ ſi vnꝰ ſolus ſuſtineret oẽs in firmitates hoim adhuc
mihil eſſet reſpectu gle celeſtis Kpls, Non ſunt ↄdigne paſſiões

h mundi vnt de hac glia drĩ in Pz. Qm̃ mille anm ante otculooo

tuos tanq; dies & (Tercium donũ eſt aĩa que eſt bona q; creata
eſt ad imaginem a ſilitudinem dei: a hoc donum ſez aiam dedit
nobis vt totum intellectũ a affectuz a ocẽs vins anime in deum
dirigamus a cir ca din na et vleſtia occupemus vt ſit verius inci
piamus deũ gnoſcere: volũtate agnitũ diligere· in deo agnito
a amato duluter reqeſcere· a tunc hoc datum erit optimum qñ
aĩa intm̃ pꝛo ſuit ꝙ mſlãmatur in cari tate dei a vnitur deo ſic ꝙ

erit vnũ cum deo ſicut vitrum mutat᷑ im igne quantũ ad ſoꝛmã
non quantum ad materiã· vnde Aplus. Qui adhert deo vnus
ſpũs erit tum eo· vnde Augꝰ ſuꝑ cano. Joh. Tes eſt vnuſqſaz
qualis eſt diledio ſua.ſi terraʒ diligis terra es: ſequi᷑. Et omne

datum per fectũ eſt gloꝛia teleſtis deſcendens a patre lumimum i.
ta trin tate. Ibi em pr celeſtis dabit ſe nobis in caritate feren
tiſſima a inde crimus pe fede amantes. Silus dabit ſe nobis in

flſapiĩa lucidiſſima et inde erimus peiſecte ſlapientes. Ibi dabit ſe

nobis ſpuſſanctus in bomtate dulaſſima a inde erimus omniuz
bonita tuʒ copia ſupevſfluentes.in his implebitur qð dẽ Lu.
Menſuram bonãꝗ a ſe tam toagitatam et ſuperffluentez dabit

in ſinum veſtrum. menſuraʒ bona quia tali pᷣmio non inuemtur
melius: ↄfertam quia nullus ange lus nec paries n peni᷑ vacuus

Gui non weluptat et gaudio repleat᷑ cagitatam quia vndiq;

0.
—5 83322 „
gaudium erit. Supea in deo viſione infra de periculoz euaſione
oen vltra de ſecura poſſeſſione qꝛ extra omne meritum ſuper omnez
fiin ſenſum luper omne deſiden erunt illa gaudia ꝗᷓ ibi poſſ idenkt . H
de huiuſmodi donis dẽ. 2. Coꝝ· 9· Gratias ago dño meo ſuper
naak mmenarrabili dono eꝰ?. ¶Quantum ad lecundaz ptem ſermonis Gð
usti H diet Jatobo. Sit omnis homo velox ad audiendum tardus ad
done loquendum (Q triplieter oñditur ſcʒ q homo paratio debet
dleg eeſſ. e ad andiend um c; ad loquendũ Pꝛimo per hoc ꝙ anditus
Wũr eſt m pluribus ꝙ; loqla. Ruditus emm eſt in multis. Loqla aũt
Nnc iin habenti bo rõnem: in quo oñditur ꝙ cum diſcretione mannga ODð
loquendũ eſt Vnde hic querit vtrum ſemp loqm ſit mentoꝛiuz (A —
etan vel demeritoꝛium ¶ Rñdetur ꝙ nullus pPoteſt aliqð verbũ loqui H
Ntüs. guin meretur vel demeret . Et ratio eſt qꝛ loqui eſt actus rõnis
1 Rre ſto · 1‚Pol. Nullum aĩal habet ſermonem niſi homo: et oĩs
ntt actus qui a rauõe pꝛocedit aut eſt meritoꝛius aut demeritoꝛius
HKWM Secundo oñditur in hoc ꝙ lingua naturalr eſt ineluſa: et aures
ai e tKernaonditur i aod habem' duag autes a vni dg
tbne Ende hic diligeter attendendu eſt h tres ſuert phi diligenter
W requiſiti quare ſic taæœrent. Bñdit peimus ſcʒ Socrates dicens.
Olegs Laoqᷓ me lepe penituit · tacuiſſe aũt nunc;⸗ ſerund? dixit⸗Mullus
e ſtultus tare poteſt. tercius dixit. Vnũ os et duas aures a nata
RRNd habe mus.q/ d· Multa debemus audire a pauca loqui: vnde dĩ
und mM vitaſpatꝝ ꝙ ſanctus agathon abbas poꝛtauit per triennium
.RW lapidem in oꝛe donec taaturmiateʒ diſceret. Item ſanct? abbas
mus in cella ſua per · 30 annos ſilent iuz habuit Notandũ qꝙ debemꝰ
c eelſe partati ad audiendũ tria. Pꝛimo diumã legez Pꝛouerb· 28
Qui obturat aurem ne audiat legem oæatio eius eſt ex ecmbilis
leg⸗ Secundo pꝛelatoꝝ iuſſionem MWath: lo Qui vos audit me audit
bemã qui vos ſper nit me ſpernt. Nertio paupeꝝ clamoẽ P ꝛouerb⸗
vnus uin Qui obturt aurem ſuam ad clamoẽ paupeꝝ clamabit ipſe
ſd à non exaudiet?᷑· ſequitur. Ira viri iuſtica dei non of rat Vnde
omne L hic queritur qñ ira eſt peccatum mœtale a qñ non/ Rñdetur ꝙq COC“”k
numr. triplex eſt ira. Pꝛima eſt bona a eſt qñ iraſcitur homo ſuꝑ ꝓpꝛia H
feruen peccata a etiam aliena Ecck·2. Melioꝛ eſt ira riſu · qꝛ per triſticã
disn vultus animꝰ ooꝛrigit᷑ delinqntis. Secunda eſt ira venialis ſine
bitl HS deliberatione rõnis: quia in aliquibus hominibus ignis ire aito
onnin accenditur: a qñ quis ex ſurreptione cõmouetur et q; eito cum
Lu0 roöne aduertit tunc expellit a reſiſtit huic ire et non vult ſe vm⸗
gdait dicare et ſic ſolum peccat venialiter Caſſiodoꝛꝰ. Venialis ira eſt
benin ñ non duci ad effectuz. Tercia eſt motalis vt qñ quis iraſcit
ne cum delibe ratione a tum ðſenſu rationis 1 cogitat in animo ſuo
gndig⸗ h 4 “
.

quõ poſſet ſe vindicare· ⁊ talis imſcons reus erit iudicio.a ſi illã
ita m oſtendit verbis ſcʒ maledicendo a conuitiando peoximum d
fluuũ tunc adhuc grauius peccat a cum hoc inturrit eternã male- HM
„. Dichionem quaʒ xp̃s daturus eſt in extremo iuditio vt habe tur 1
Oð Math. 25. Ite maledidi in ignez eternum: a ſi ex ira peedit ad 4
factũ tontra pꝛoximũ ſuum ſicut ꝑcutere vulnerare vel ocudere: rMUG
tunc adhuc Sranins peccat⸗(Knantenn ad terciã partem iſtiꝰ 2
ſermonis dicit hic. In manſuetudme ſuſcipite vobᷣ mſitũ verbũ J (i
Notandum o ſicut diat glo. ſuper illud oh · J. Sermo med Ec
non capit in vobis. Sermo dei eſt hymodi vt qui capit capit᷑: Pe
ideo neceſſe eſt ooꝛ manſuetũ eſſe a ſuaue a teneꝝ vt verbũ dei gun
pPoſſet inſigi.cꝛ lapideũ hoc non ſuſtinet. g dicit hic. In man⸗ mn⸗
luetudine luſtipite inſitum verbũa.verba pᷣdicationis a inſpira dee
tionis: ſequit᷑. Qð poteſt ſaluare aias veſtras: nam anima plus cne
gloriſicat᷑ de verbo dei ꝙ; de ieiunio vigiliis vel etiã diſciplims me

naz per verbum dei poteſt perſeuerari aia in pñti a moxte ſpãali En⸗
pec cʒ ubi. In fu turo vero a moꝛte gehenne ˖ vnde Joh · 8. Dieo udtr
MGM eternu Vltimo nota exemplum quõ beatus Berñ· in ſermone
fallẽtes woſmetipſos: qa ſi quis auditz eſt verbi 1
non factoꝛ hit comꝑpabitur viw ſideranti vultũ “”ðð
naſuitatis ſue in ſculo. Conſiderauit enim ſe et abiit et ”
ſtatim oblitus eſt q̃ns fnuerit. Qui autẽ prſpexerit in lege ben
ſed factoꝛ operis hic beatus in facto ſuo erit. Si qͥs autem OUJJM
coꝛ ſuũ hꝰ vana eſt rengio, Religio munda immacnlata ðð
apud deum patrem hec eſt. viſitare pupillos àQ viduas in
¶Sermo.xxv.ſuper epiſtola c ꝛecetenti 2ð
Stote factoꝛes verbi et non auditoꝛes tantum fallentes *
rogationum et oꝛationum quas debemus offerre criſto el
aſcendente m clo vt nobis pꝛomiſſum mittat ſpiritumſandum lin
ideo beatus Jatoho dicit. Eſtote factoꝛes verbi ¶ Vnde in pſenti

ſcʒ pet cati Põ. Dixi m ooꝛde meo abſcondi eloquia tua vt non 57
vobis. ſi quis ſer monẽ meum ſeruauerit moetem non videbit in
donuertit magnum peccatoꝛem· hoc quere in piomptuario.
Ariſſimi. eſtote facoꝛes verbi 7 non auditoꝛes tm̃ p
pfecte libeꝛtatis et ꝑmanſerit nõ auditoꝛ obliuioſus fadꝰ die⸗
pruitat ſe rengioſũ eſſe nõ refrenãs linguã ſuã· ſed ſe ducẽs
tribulatione eox.2 immacunlatũ ſe cuſtodire ab hoc ſemlo⸗ . ”
— voſmetipſos Jaco· i. Quia dies iſtius ebdo made ditunk
ſed quia ozatio non exauditur niſi vita bonis moeibus adoꝛnet· ol

.
* „ .
inb de refrenatiõe lingue. Tercio de oatione tuantum ad pꝛrimũ
Kiendun ſunt ga uidã qui verbum dei non audiunt 4 iſti aꝑte .
dit H ð ſunt dyaboli . hotc pꝛobat᷑ Joh. 8. Qni ex deo eſt R. Satis vider
d ꝙ aliquis non ſit dñs alcuius caſtri qui ei volenti mgredi poꝛtã
e claudit. Poeta per qua; dñs vult itrare ad coꝛ hoĩs eſt aud itꝰ
niſch verbi dñi dei: vnde qui auditũ eius negat qᷓſi claudit ei poꝛtã
anbl Cito etiazʒ videt᷑ ꝙ aliquis non ſit de familha alic9 qñ mandatũ
nom eius non vult audire: lic eſt de illis qui nolunt audire xpᷣum in .
a peedicationibo ſuis Lu. Qui vos audit me audit (Secundi ſunt
widei qui ver bũ dei audiunt ſed non faciunt a iſti ſe deapiunt ſicut dẽ
nnm⸗ in verbis pꝛemiſſisfallentes voſi metipſos tc. Sed aliquis ſeißm
inpn decipere tli ab egritudine quaʒ haberet ex ſolo auditu media ſe
e credt curani vel de foꝛmitateʒ vel maculã a ſe remouer Speculũ
Uss in quo matulam animarum videre debemus eſt ſacra ſcriptura-
ſpüi GSESireg9. Spe cula ſunt dei peecepta que ſancke aĩe lemꝑ aſpiciunt
pt on a ſi que ſunt in es feditates deßhe ndunt. atales qui verbuz dei
Dio audiunt à nõ faciunt incurr̃t maledidtionẽ· iuxta illud Deutro⸗
ttm 10ο MWaledicus qui nõ permanet in ſermonibus legis: nec eos
mole. Spere faut (Jerai ſunt qui verbũ dei audiunt reanẽt et opere
o. implent.a tales beati ſunt Lu.I1. eati qui audiunt veꝛbũ dei
cob q cuſtodiunt illud Apoc.i Beatus qui legit a audit verba P⸗
. phetie eius a ſeruat ea que m ea ſcripta ſunt.vbi dieit glo. Jlli
if ſunt beati qui verba dei libenter audiunt a mente rewedant᷑ et
tmnt opere complent vt vitam eternã poſſideant.a qui libet talis eſt
vuſi benedick? a deo ˖ iuxta illud Deutro· 28. Si p̃ᷣepta dei audieris
iter benedickus eris in cnitate in ag ro i. a tales etiã viden? multũ
” dilech dño iheſu xpᷣGᷣo Lu · S. Water mea et fratres mei ſunt qui
M verbum dei audiunt a faciunt. Exempluz de paſtoee pe coꝝꝛ qui
l non audinit miſi vnum ſermonem et ſaluatus eſt. hoc quere in
uces pꝓmptuario.v. 4. ¶ Quantum ad lecundã ptem iſtius ſermonis
Hata diat hie. Si quis putat ſe religioſum eſſe non refrenans linguã
s in ſuam tι hit apł's Jacobo hoꝛtatur nos ad cuſtodiendũ linguam
ulo⸗ RZ quod ſumme neoſſarium eſt Gwillerinꝰ lugð. Sunt aliqui qui
t ſſcauent ab operib malis attendentes q; quãtumcunq; adhibeaĩ
ſent cuſto dia caſtro ſi Pꝛta non euſtodiat᷑ laboꝛ eſt manis. Idem em̃
zucd eſt in hoie niſi tuſtodiat eins lingua men to debem? nefrenare
ſ lnguaʒ nram. Pꝛimo a turpiloquio qꝛ hoc ſitium coꝛ immðm
oltend it tum hm Phm. Verba ſunt ſigna earum paſſionũ que
ͤ ſunt in anima Math. 12. Ex abundan tia coꝛdis os loquit᷑.tales
liles ſunt vaſi pleno ſtertoꝛe a quo non exit niſi ſtercus vel ſetoꝛ

vel immunditia. Item refrenada eſt hngua a mendadis Sap·z
Ds quod mentitur ocadit animã. Item a falſis iuramentis: qᷣa
qñ quis iumt per deum ſcienter qð non eſt veruʒ peccat contra
ſecundum pteptum qð dr̃ Mon aſſumas nomen dei tui muanũ
Sic etiam peccant contra illud pꝛeceptum qui blaſphemant deũ
qui maledicunt pximis. Item refrenanda eſt ungua a verbis
deriſoꝛiis: quia ſubſannans ſubſannabitur. a deridens deridebit
Item a verbis detractoꝛiis Bern, Nunquid impia eſt lingua eꝰ
qui tres inficit vno flatu ſczʒ ſeip̃m a eum qui audiẽdo ei dſentit
et eum cui detrahit ˖ idem Berñ. Gladius triceps eſt lingua de⸗
tractoꝛis (ſequit᷑ hic. Religio munda et immatulata het eſt · hic
apłs Jacobo mcitat nos ad amoꝛez peoximorum et miſeri coꝛdiã
que nobis neceſſaria eſt: ꝗa nunc; poteſt alis ðſequi miſcðiam

diuinaz miſi fuerit miſericoꝛs pauperibus in eoꝛum netellitatibus

inquantum ſibi fatultas ſuppetit Gregꝰ?. Der miſeritoꝛdiaz non
poteſt pꝛomeren qui hic miſeritois non fuerit Bern ˖ in ſermõe
Miſeriooꝛdie virtus eſt tanta: vt ſine illa cetere virtutes pdelſe
nõ poterunt. Quãuis enim ſidelis quis ſit caſtus ſobꝛius a aliis
maiceibus onatus inſign ſi tamẽ miſeritoꝛs non eſt milcdiaz

non conlequetur niſi etiaʒ miſereatur. Wiſcdia valet homini in

vita pñti quo ad meritum Crib· ſuper MWath. Qualẽ miſcðdiam
habet qii ꝓPter deum pere grinatur taleʒ habet qui peregrinos
reapit a ſunt ambo equales a qui pꝛopter deum laboꝛat. Item
valet in moꝛte. vnde Augꝰ in ſermoõe. Non memin me legilſe
mala morte periiſſe ͥ lbenter opera pietatis exercuit. Dabet em̃
multos interceſſoꝛes: a impoſſibile eſt apud deũ pꝛetes multoz
non exaudir. Item valet poſt motemr in iudicio hoĩem ſaluat
MNam de omnibus operibo miſcðie ſiet in indicio diſceptano vt
Math. 15. Elurim ε non dediſti mihi manducare τι. Exemplu
xpCᷣs inuentus eſt in lecto in foꝛma crudſixi: hot quere in ꝑm⸗
ptuario· m· 33‧ ¶ Quantum ad terciam ptem iſtius ſeꝛmonis de
oõe tunc mouende ſunt aliꝗᷣ queſtiões¶ Et querit pꝛimo: quidðd
ſit oatioſrñndet Damaſcenꝰ?. Dꝛatio eſt petitio decent ium a deo
a etiq ?m ſanctum Tho. in.· 4· di · 5 Gecundo uerit
et ſandi ſunt a nobis honoæandiſreſpondeo bin Johßem nider ꝙ
triplex eſt adoꝛatio ſiue veneratio. Pꝛ ima d latria qᷓ eſt ſeruitꝰ

o debitus: & ſic ſolus deus adoꝛat᷑ a ſacramentum eucariſtie·

Querit᷑ vtzꝛ crux xp̃i in qua pependit debet adoꝛari adoꝛatione
latrie. Rndeo qꝙ crux illa in qua xp̃ᷣus fſuit ſuſpenſus dupliciter

ↄliderari poteſt. Vno mõ inquantũ imago xp̃i cruciſxi expanſi
q extenſi in ea: a ſi adoꝛat᷑ eadem adoꝛatione latrie ſicut xp̃s et

5
w ſie eã alloqᷣmur ſieut xpm dicentes. Salue erux ſancta ſalue mõi
nuci IEFla vera ſpes nr̃a vitam ferens oĩm: a iterum in ymno canm. „
Ntßii O ecrux aue ſpes vnica: et ſic etiã deberet ado ꝛari ꝗqcunq; crux im WM
vrbis fſP ma crucis ad imaginem xpᷣi foꝛmata de qcunq; materia ſit ſiezʒ
N ado:atiõe latrie. Xlio modo conſiderat᷑ crux xp̃ᷣi mquantum et
gnne res quedã ſcʒ lig num: a ſic non poteſt eadem adoꝛatiõe adoꝛari
Reng cum xp̃o: quia vt ſic non pertinet ad perſonã verbi vt pars 92 ·
nd Luent vtz beata virgo mana ſit adoꝛanda adoꝛatione latrie- ¶Q S
tiͤhe Ruñdeo ꝙ beata virgo cũ ſit per ſe agens rõnale ei debet᷑ honoꝛ
ndii per ſe · vnde alia adoꝛatione adoꝛet q; filius eins: non lat rie que
inmn loli deo debet · ſed ypduhle quia vltra oẽs ſanctos debet adoꝛari
* a venerari ſiue inuocari·ergo inuocamus eam digniſſimam der
i genitrieem dñam angeloꝝ: matrem gratie a milcdie · 2 hoc ſile
er non fit aliis ſancus. Secunda eſt adoꝛatio ꝗᷓ dr yꝑdulia ab yper
ſe qd eſt ſuper 4 dulia leruitꝰ·. a iſta adoꝛatio 2 veneratio exhibet
taiis excllentioꝛibo crea tis vt beate virgim marie · ligno ſancte crucſ
— rypo impeeſſe a etiaʒ; veſtimenus xpi a lilibus. DHe enim rehquie HZ
d non ꝑue ſunt ſed excellentiſſime que xpᷣm tetigert Berñ Zicut H
W xp̃s tactu ſue mðiſſime carnis vim regeneratiuã aqs ↄtu lit ita
nicdun xp̃s tadtu do poꝛis a ſanguĩs ſui conſecrauit p fata a nobihtauit
M ampliꝰ veneranda ſunt q; ſanctoꝝ oſſa a reliquie: a ita tenet
Ntt.m ſanck? Tho · in · 3. di .· 9. Veraa eſt veneratio que dr dulia: a illa
nelg attrihuit nndiedn hic querit vrʒ⸗ aliqᷓ αaο ſit diſrigenda
ateten ad ſanctosrñdet ſandus Tho.2·2 di · 3. ar. Sanchs poꝛrigatur
nlex oatio nõ tanq; per ipſos implenda: ſed vt eoꝝ meritis a peibo
nlaluat oꝛðes ſoꝛtiant effectum. Vnde a ſancta trinitate petimus vt nrjᷣi
oott miſereet᷑ · ab alis ſandis vt oꝛent pꝛo nobis Vnde hic queritur
vempli vtrum latria poſſumus adoꝛare imagines ſancoum. Rñdeo qn
inpm⸗ imago poteſt ↄſiderari dupłr. Vno modo vt res quedam puta
ons de lignũ ſculptũ vel pictũ · a ſic nos non adoꝛamus imaginẽ a hoc
d:und eſſet ydolatria, Alio mõ poteſt ↄſiderari vt eſt imagd a ſignum
ma de⸗ alicꝰ rei: a qꝛ idem eſt motus quo quis in imagineʒ mouet᷑ a in
o dn ipſam rem ſignatã: ideo etiã eſt eadem adoꝛatio qñ veneramur
niderg ima ginẽ a rem ipſam cuius e imago· vnde hoc dr m decret. Nx
ſtſent pictura imaginũ eſt adoꝛãda ſed res que per eã rep ntatur . g illi
r. leeretici gramter errauefr̃t q imagines xp̃i a ſanctoꝛꝛ deſtrux ert
gaf v legit m canone ꝙ ſanctus Leo papa anno dni: 44qeſinodi .
li quintu 2gregautt in caledonia in eccla lancte eufemie virginig
nni ibi ſtatutum eſt geunh imagines lanckoz mhoneſte tractaz⸗
thie uent aut irruenenua eyhibuent a comunione ſide lin ſparetur
.

Item Conſtantinus papa qui ſedit annos ſeptem imperatoꝛem
excõmunicauit·eo ꝙ imagines xp̃i a lanctozꝛ dehoneſtauit. Itẽ
Poſt hoc imperatoꝛ Leo cum ſilio ſuo ðſtantino anno dni⸗718.
regnauit · 5. hic omn es imagines xp̃i a beate va ginis marie ꝰ ihßſ
æzliæum ſanctoꝝ in medio cnuntatis cõſtantinopolitane erma Yy
feat · multos de ꝓplo ſibi non ↄſentientes ibi decollari pꝛeœpit He
vnde Gegꝰ papa 14: qui ſedit annos deœz a menſes octo im Oðèðð
ercõicauit a vebem romanã a ytaliam ab eius imperio netedere an⸗
fecit. Sed nos xpᷣiani venerari debem? imagines ſanctoꝝ qᷓ ſunt pn
regratian Cñdet ſanctus Iho. ꝙ ſit. Natio eſt. qꝛ oꝛatio eſt acꝰ ſf
virtutis que multum eſt meri oꝛia qᷓ fit tum caritate: quia turnt ger
impetrat bona ſpũalia a eterna.a qulibet tenet ſibi puidere de ſet
ſalute aie et ſibi ꝓcura bona ſpũalia in pñti: ergo qlibet teneẽ do⸗
oeare. Item oano eſt pars ſauſſadtionis peo pẽtis et quilibet eſt ac⸗
peccatoꝛ: ergo quilibet tenet᷑ oꝛare vt ſic de pẽtis ſanſfauat: ſed .
cleria a ſaœrdotes oẽs in ſacris conſtituti htrictius obligant᷑ ad R
ozandum: quia ꝓpter officium datur beneſicium a tales tenen? l
ex p̃ᷣepto dicer hoꝛas canonicas: nec ſine magna neoœſſitate di⸗ d
mittere pñt (Querit᷑ vtza debeamus ſolum pꝛo nobis petere an 2
etia; pao aliis oꝛarelrñdeo m ſanctũ A ho· 2. 2· q· S ar. 7. q; ſit

quia beneſñiciuʒ eſt a cũ hoc opus ſpũahs miſtðie oꝛare pꝛo alis
a pꝑo eis petere gram a deo in pñu a glam in futuro: a allegat

ibi Cub. ſuper Math. di. Dꝛare pꝛo ſe neœſſitas cogit. pꝛo alis
autem caritas fra ernitaus cõmendat. a mb m exameron. ii e
Pter te ſolũ rogas nemo pꝛo te rogat.ſi pio omnibo rogas oẽs
pꝛo te rogabũtVltimo nota exemplũ de operario iuſto 2 bon e
ꝗ auit diuiti impio ꝓ denario diurno a impetrauit ſibi w niã H”W”MUVMƷ
a deo a veram penitentiã a ſalutem· hoc quere in pomptuario. N

ſcenſionem dñi epla Petr I
te pꝛudentes vigilate in oꝛat

ſcote 2s 2 vige tatöibus
Ance omnia aũt mutuã in vobiſmetipſis caritatẽ
tmnuam hñtes· quia caritas operit multitudinem

Ariſſimi · eſto
petcatoꝝ· hoſpitales inuieem ſine murmuratione. Vnuſ⸗ 6
.

quiſq; ſicut accepit grãm in alterutꝝ illam ãäminiſtrantes
ſicht woni diſpenſa toꝛes multifoꝛmis gratie dei. Si q̃ͥs mi⸗
niſtrat tanq; ex virtute quam ãminiſtrat deus vt in om⸗

nibus honoꝛificetur deus per iheſum xp̃ᷣm dũm noſtrum. H .
Ser mo. xx yi. ſuper epiſtola pꝛeceenn

E.

wde
itl
manie .
mmaſ
Roptt
) P
ee
din:

iad
madne
uderd
et teneit
lletet
at: ſed
nt ad
nent
adi⸗

17 9 t
posis
zalegn
oalis
vr. 5
190 5
bono
ama
ganio⸗
etl
ibus
fitate
dinem
u’⸗
tanen
gon⸗
no

—“ —X*r
. .
R

Cum aliquis pꝛincps aut rex venturus eſt ad aliquam
Auunmtatem pꝛedicat᷑ illis hominibo aduentus illius regis
vt pꝛeparent ſe. Cum ergo in euangelio pꝛedicatur aduentus
ſpũſſandti ſanctus Petrus apłs in hat epła nos inſoꝛmat quałr

debe mus elle parati ad ſuſcipiendum talem hoſpiteʒ a tantũ ſcʒ

Stote pꝛudentes et vigilate in oꝛtionibus. I. Petri · 4·

ſpũmſanctum dicens. Eſtote pꝛudentes & (Vnde in pñti ſermoe

tria ſunt dinda. Pꝛĩo de pꝛudentia a oõe. Secundo de mutua
caritate. Lerao de hoſpitalitate Quantüũ ad pꝛimũ dicit. Eſtote

pꝛudentes: nam pꝛudentia p̃parat domũ huic dño Pꝛouerb· 9.
Zapia ediſicauit ſibi domuʒ: a hoc qñ pꝛudens homo tog noſcit
ſeißm ſcz quid eſt qd fuit a qd erit Berñ. Cogita vnde veneris
a erubeſce.vbi es a inge miſce: vbi eris a ꝑtimeſce. Item cogno

ſce te ſi per pẽtm moꝛtale exoſus es deo· vnde Zap⸗ꝗ· Odio ſüt
deo imp ius a impietas eꝰ Ecl·22· ARltiſſimus odio habet pec⸗

18. Knima que peccauerit ipſa etiq; moriet᷑ Jaco. Peccatum cũ
ſummatuz ſuerit generat moxtẽ. Sed etiã econuerſo cognoſce
ꝙ gratia ſpũſſandi faat te filium a heredez dei Ro. 8. SZi heredes
et fihi. Item faut te beatum · vnde Ps. Beatus ꝓplus tuius dñs
de? eius. Item gra dei faat te benedicũ Deutro · 28· Si epta

mea audieris benedick? eris in ciuitate t. Et in ſignum h? tunc

hos nomiabit deus benedickos qui a dextris eius erunt. Venite

be nedidi patris mei: ſequitur. Et vigilate in o'ombus glo.ne

animus alia cogitet contra id qð oꝛatur queritur hic an
euagatio mentis ſit pẽtm eſpondet Tho. ⁊.2.·q: Sz. Si quis in
oꝛõe mentis ex ꝓpoſito euagetur peccatuz eſt et impedit oꝛõnis
fruct um: a cõtra hoc diat Rugꝰ in regula. In pſalmis a ymnis
cum oꝛatis deum: hoc verſetur in coꝛde qð pꝛoſertur in oꝛe. Iteʒ

contra hoc papitur clericis ꝙ officium diumũ quantum eis deꝰ
dederit ſtudioſe dele bꝛent pariter a deuote: ſed euagatio que ſir

pꝛeter intentioneʒ oꝛõnis fructũ non tollit qñ manet vis pꝛime

mtentionis ſeʒ qn inapit oꝛari. illa pꝛima intentio totã oæationẽ
meritoꝛiã fact ( Querit vtzz a deo lietum ſit petere longaz vitã

(rñdet Heynricus de halſia ſuper Geñn. Iſta queſtio habet duas
PtesQuo ad pꝛimum ſciendũ q peꝛ moꝛtem pꝛmnat᷑ quis pꝛimo

ooꝛ poꝛis pulenitudine a ſamtate, Scðo delectatione a voluptate
Terxrdo bonis exterioꝛibo vt agris veſtibo vxoꝛe pueris cog nat
eqs dig nitate et poteſtate. Si igit᷑ times moꝛtem ſolum ideo qa
pꝛiunans ſoetitudine delectatiombus et ſic pꝛoolongationem vite

„

catoꝛes. Itẽ per pẽtm moꝛtale eris debitoꝛ eterne moꝛtis Eʒzech

M

Soermo
petieris grauiter peccas. Talis em ſi fieri poſſet ꝑpetue in illidt

vellet viuere q; liate ex caritate tum deo eſſe qð hᷣm oẽs docteres

notabile ſignum eſt eterne repꝛobationis (Scðo nõ ſolum moes

p̃fata bona tollit ym̃o etiaʒ bona ſpualia aufert. Non enim poſt

mottem pñia locum habet nec penas fauliter poterimꝰ cõputare

pꝛo moꝛtalibo ꝑſoluendis:non opera virtutũ exercere poterimꝰ

aut augere pᷣmium et pꝛoximis ſubuemie que oĩa moes amittit

a ꝓpter iſta laudabile eſt mostem timere a pꝛo longa vita oeare

deu debet a cum hoc addi illud. Fiat voluntas tua etiã im iuuen

tute: a hoc exemplo xp̃i facre debemus Vnde ſi pꝛo longa vita
oꝛare wolueris pꝛima intentio ſit vt pemteas de pe ccatis et ꝓ eis
ſatiſſauas. Scðo vt virtutes opera ri valeas. Iercio vt pximis

pꝛodeſſe tupias · ſitut beatus Martinus oꝛauit di, Dñe ſi adhuc

populo tuo ſum necſſarius non retuſo laboꝛez. Item notandum

hic ꝙ q;uis laudabile ſit timere moꝛtem a petere dilatione; pꝛo
pꝛioꝛ ibus cauſis iam enumeratis·tamen cum quis ꝓbabiliter ab

egritudie ſe ſentt moꝛituꝝ: pꝛotunc obligat᷑ voluntatem ſuazʒ
diume voluntati ↄ foꝛmari in moꝛtem ðſenuendo, Euidens emm
m diciunz diu ine voluntatis eſt omne illud qð ſit. Debet inſuper
oogitare quomõ moꝛtis via eſt que dudut ad patriã Rugꝰ hos
laudat qui in vltimis tꝑibus ſuis libenti aio moꝛtis ſue recper̃t

aduentum: oꝓpoſitũq; fadentes coꝛripuit· vnde etiã SZcotus ſuꝑ

4:ſenteñ · diat ꝙ ſi qs cum iam videt ſe moꝛi vult a plene con⸗

ſentit m moꝛtem ac ſi per ſeip̃m moꝛtem elegiſſet: penaz moꝛtis
ſic patiendo ſauſſacit pꝛo omnibo peccatis ſuis vemalibus: ymo

aufert aliquid ad ſatiſſauendũ pꝛo moꝛtalibo: quare per omnia

laudab le eſt in moꝛte voluntate ſuã voluntati diumme ↄfoꝛmane
¶ Ie querit᷑ hic vtꝝ ſenes a infirmi pauperes a tribulati debeꝛt

Va epeß ot yßa m .

exoꝛare deũ vt eito moꝛiant᷑ rndet Heynricus de haſſia ꝙ homo
m lenectute oonſtitutus ex eo ꝙ vita extat ei tedioſa non debet

moꝛteʒ petere ex impat ia ſua. Pꝛimo qꝛ liet ſoꝛte in extenioꝛibo
multa mereri nequeat. in interioꝛibus tñ operibus poteſt mereri

gaudium accidentale a etiã dimmutionẽ pene ex deſiderio vite
eterne a eſſe cũ xpᷣo. Sed opera remunerari impoꝛtune petere ẽ
magne ſuꝑbie aꝓparentia qua ꝗ; oꝑa ſua ĩpoꝛtune remunerari

ſunt. Item Job· 2. Sicut mer cenarii dies e?. Wercenarius em̃ a
dñno impoꝛtune petens anteq; meret᷑ miuriã facit dño.ſic a tales

. 7

—

apte crederet cũ beatus Job cuius openibo deꝰ dedit teſtimomü
dixerit. Vereb ar Oĩia operna mea Ecl. 9⸗Neſcit homo an amoꝛe
vel odio dignꝰ ſit. Itẽ oẽs iuſticie nr̃e tanq; pannꝰ menſtruate

niis
Wrn
mmg
inpi
putan
dtening
amidt
la cer
muren
vit
zapes
npins
ſedh⸗
ndum
repo
llierab
n ſi
semm
nuper
Gs
upef
lene on⸗
ymords
ts:pno
omma
emare
Nlrät
vmo
debet
ſorib
mereri
vite
tere
unenn
mmoni.
amoee
ſtnan
gzeft
als

Cupio diſſolui et eſſe cum xp̃o: vel etiam ſicut Dauid qui di

EzEr
miſi eſſent tante ſanctitatis ſitut Aplłs qui dixit ad

Sitiit anima mea ad deum fonteʒ viuum.a iterum. Deu mihi
qa in colatus meus ꝓlongatus eſti Exemplum de 5neretnix
quedaʒ oauit pꝛo deuoto viro: a ideo xp̃s illi meretria omnia
Petccata ſua indulſit· hoc quere m ꝓmptuario.o⸗23· ¶(Quantum
ad ſecundã partez dicit hic apłs Pe. Ante oĩa in vobiſmetipſis
caritatem habentes Gwil: luqꝗð. Caritas ante omnia habenda ẽ
quia ſine caritate nihil ꝓdeſt · . Coꝝ· 13: Zi diſtribuero m cibos

paupeꝝ i& Berñ. Caritas eſt bonum tum qua nec opꝰ minimũ

deſpiditur: ſine qua nec maximũ acœptatur. Item non habenti

caritatem nocent omma tam pꝛoſpera qꝙ; aduerſa: habenti vero

carita tem omnia pꝛoſunt Ro: S· Scamus qm diligentibus deum
oĩa coope ant᷑ m bonum. Item qui non habet caritatem moꝛtuꝰ

elt ſpiritualiter in anima m pñti a eternaliter in futuro.i. Joh. x
Qu non diligit m met in morte ſequit hic. Quia caritas operit

multitudinem peccatozꝛꝛ ¶ Obi notandum ꝙ caritas dỹ veſtis dei

à pꝛoximi: quia hominem dignũ ſaut ingreſſu regni a quicunqʒ;

non habuerit veſtem hanc ind ignus eſt ↄſoꝛtio angeloꝛum . ſed
ad illum dickurus eſt xp̃ᷣs. Rmite quõ huc intraſti non habens

veſtem nuptialem: quia admiratur dñs inueniens anquem im

ecleſia cat holica abſq; veſte nuptiali:vſine caritate dei a pꝛoximi

Muius admira tionis poſſunt eſſe quatuoꝛ cauſe¶ Pꝛima qa dñs

ihelus multum valde expendit vt ſponſa ſua hane veſtem hret
cum ale veſtes vel hunt de pilis aialium· vel de ooꝛtiabo a bozꝛ
vel viſcenibus vermium vt veſtes ſenc· hanc veſtem voluit xp̃a
nobis miniſtrare q̃ſi de viſceribo ſuis tum lateris aꝑtione amoeẽ

ſuum nobis oſtendit Berñ. Clauus penetrans: clauus reſerans

fadus eſt mihi vt videam voluntatem dñi:quid enim vult dñs

mſi vt econuerſo eũ diligaz (Scda cauſa ꝙ ſponſa hanc habeat
veſtem vt poſſit ſumme placre xpᷣo ſponſo ſuo: vnde veſtem in

tonſutilem: que erat ſigura huius veſtis nohuit diuidi Joh:19.
Lict permiſerit coꝛpus ſuum lacerari et vulnerari. vnde Rugꝰ
unicam homis iam iudicati in cruc pendentis caꝛmſiœs pilati
non ſunt auli vleimdere tu m terris carita tem dei ſiue cari tate ꝗᷣ

deus eſt ſeparare vis (Teraa cauſa qᷣa ſcit ſponſa ꝙ ſi veſtis iſta

ei fuerit· turpitudo eius toti mũdo manifeſta enit Pꝛouerb ·o

Vniuerſa delicka openit caritas: vnde etiam Aplg. Beatus qui
ciſtodit veſtimeta ſua ne nudꝰ ambulet a videat turpitudimẽ
eius Quar ta caula qꝛ ſponla ſcit non liet ahcui intrare aula

celeſtis regni line veſte nuptial: vnde Heſter. 3. dr ſiue legitur
Hꝓ non erat licitũ intrare aulq regis aſſueri induto ſacoo. Sactus
ecrunmm eſt timoꝛ ſeruilis cum quo nemo intrare poteſt regnũ celoz:
ſed veſtis nuptialis eſt caritas dei a pximi: a quicunq; illã veſtẽ
ſecum poꝛtat: regnum cleſtis regis ſecure intrabit. ( Kuantum
ad ter aã parteʒ iſtius ſermonis ſciendum ꝙ hic dẽ. Voſpitales
muicẽ ſine murmuratiõo bi ſciendũ ꝙ duplids lunt hoſpites
ſtczʒ boni et mal (Boni gratum obſequium deo noſtro iheſu xpo
exhibent peregrinos a pauperes hoſpicio reapiendo: in ſignum
huius qñq; etiã ad literam angeli ſunt hoſpidio recepti vt patet
in abꝛahã a etiã in loth qui ange los hoſpido reœper̃t eſtimãtes
eos peregrinos eſſe · ymo etiam qñq; xpᷣs viſibiliter reœptus eſt
vt in emaus: et tales merentur in hot audire a xpᷣo in extremo
indicio hoſpes fui a collegiſtis me. Wenite bñdidi patris mei ie
Getrundi ſunt mah hoſpites vt pimœirrne aduerſa agentes: et iſti
dSdeũü grauiter offendunt (Et ſic cõmuniter ſeptez modis Pꝛimo
M aqñ in diebus feſtiuis de mane ante miſſam vel infra miſſam dies
Ddyruñſide dant hyſtriombo comedere a bibere qui deberent illa hora

xp̃ianus ſub pꝛeœpto tenet᷑ miſſaʒ in diebus dnitis vſq; ad line
audire (Setundo peccant vmuʒ temperando a hot faciunt ꝓpter
lucꝝæ ſuum a pꝛoximoꝝ damnum qui ex hoc vino nociuo tꝑato
incurrunt multipliæs mſirmitates: et mulieres pꝛegnates qniq
aboꝛſum patiuntur: a tales pincerne erunt ho micide coꝛam deo
quia vnuſquiſq; debet diligere vitam pꝛoximi magis q; tꝑalia
tot ius mundi (Cercdio peccant in menſura ſcʒ ſi habent miuſtam
mmenſurã.a ſi iuſtã non plene dant (Quarto peccant qñ ſcienter
B pmittunt incurrere meretries dom? ſuas et peccare cũ hoſpitibo⸗
,. cum illis bibulis: et in do mibus ſuis ſuſtinent hyſtriones cum
Scub inis luis qui non ſunt in matrimonio ↄiundi rei erunt oim
pet catoꝛuz illoꝛum · vnde dỹ in decret. Pari pena puniendi ſunt
fadentes a ↄſentientes (Quinto peccant qui pꝛopter lucʒ tꝑale
miniſtrant hoſpitibus ſuis cibaria illicta a ꝓhibita ſicut in qᷓdꝛa
geſima ladiania a oua in qᷓdꝛageſima ieiunandũ eſt a lacamis
Gexco qñ computant mmium hoſpitibus ſectum hoſpitantibus:
quia tales moderate hoſpitibus computare debenent. ſic tamẽ q;
eis pꝛo laboꝛibo a occupationibo ſatiſfiat. a qeunq; vltra debitũ
ſuis ꝓximis computant ſcienter tenent᷑ ad reſtitutionẽ ¶ Oltimo
nota exemplum de tiue qui hoſpitando peregrinos et paupers
eſt ditatus· hoc quere mn pꝛomptuario·h·i.

eſe m eccleſia aQ miſſam a ſermonem audire· nam quilbet verus

ln
d. dag
niͦaler⸗
illäw
Auantn
oſpitals
oſpin
znlonun
inpatr
teſhnats
raphet
nettene
tis nat
to: etili
MPeino
ſam dien
llla oꝛa

dn
nt wor
tuoten
matsgig
/Nα.α
6 pali
miam
iſtienter
vſpinbo
nes cum
unt oim
ndi lunt
tpale
tmder
acnams
antbus:
ittami
paupn

.xx viii

die penthecoſtes lectio actuuz Aploꝝ

KR diebus ilns duz cõplerentur dies penthecoſtes
erant omnes diſcipuh paricr in eodeʒz loto: et fa
dus eſt reynee de celo ſonus tanqz aduenientis
ſpũs vehementis.et impleuit totã domuʒ vbi erant ſede
tes.et apparu erũt ills diſpartite hingue tamq̃ʒ ignis ſe

ditqʒ ſupꝛa ſingulos eoꝝ et repleti ſunt oẽs ſpũſaco. eet

cepꝑerunt loqui variis hnguis pꝛout ſpũſſandus dabat
eloqui ilis. Erant aũt in ihrm habitantes iudei et viri
renigioſi ex omni natione que ſub telo ẽ. Sacta auteʒ hat
vnuſquiſqʒ hngua ſua illos loquentes ſtupebant autem

omẽs et mirabantur dicentes. Konne ecce om̃s iſti quu

ninguã nr̃am in qua nati ſumus parthi 1 media elamite
et qui habitant meſopotamiã iudeaʒ capadodã pvontuz
eſt crca cyrenen: ⁊ aduene romani iudei quoqʒ a pꝛoſehti
cretes O arabes audiuimus eos loquentes nris uIngnuis

gnalia dei.

7

puli panter in eodem loco. Ita habetur acuũa. oigi
nahdter Et m hodierno ſeſto miſſe tranſſũptiue a ledio-⸗

naliter. venerabilis Beda ſuꝑ illo verbo Joh: IA: Paraclitus at̃
ſpũs quem mittet pater m noiĩe meo ille vos doœbit omniadie

rece · ſpũs landus illuſtrat coꝛ hominis interius. Vñ etiam btus
. Greg eius. Alemo docenti homini tribuat qð ex ore doœntis inæ-
telligit · miſi intus ſit qui doœt doctoris lingua inuanuʒ rterund
päſſan

laboꝛat.que tũ ita ſe habeant humiliter depꝛeœmur vt
dtus qui vult a imqᷓntum vult inſpirat ad nos dignetur venire
et in nobis ſoꝛdes abluat: a vVirtutes infundat ·et det nobis ea
que iplſe ſcit dicre et intelli

ple l elligere vt ſint ſibi ad laudem et nobis
ad ſalutem· quod vt facilus impetremus ad mariã virginez de

ſub. r'epiſi ola pꝛece: i. xx viii H

coſtes erant omnes diſci

complerentur dies penthe

note vmneam⸗ a ip̃am deuote ſaltemus diendo Xue maria
e

Ende in pn'n ſermone tria ſunt dicenda. Primo de miſſione ſpNiꝛ·
rituſſandti a hyſtoꝛia cũ ahquibo qᷓttiombo. Scðᷣo quare ſpſſan
ctus viſus eſt in tripliei ſpeae. ſeʒ oolumbe. flatus a ignis. Ter⸗
tio de beatis illis qu ſe peꝑant iſto temꝑe ad ſuſcepuonẽ ſpůs
ancti. Quantũ ad pꝛimum hie quent. Cur non ſtaum deus 1

ſuandtum reupiunt efficaditer qui detem peecpta ſer uant Iſtem ſe

mo in vluma cena xpi.

bus quos oẽs adeo roboꝛauit ꝙ per eos totũ munduz ſub
uit. Duodeam barones ſũt duodecim apłi.ſeptuagintaduo mi⸗
lites fuerunt ſeptuagintaduo diſcipuh· nde Berñ. Liœt ma=

dicitur ꝙ ſpũſſanctus in ſpecie to lumbe deſcendit ſuper eriſſtum
baptiſatum in ſignũ ꝙ qui per dit innocentiam bapti ſmalem ꝑ
pcm̃ mortale debet habere ad modũ co lumbe gemitũ peo cantu
Doerbet em̃ cogitare penitens oẽs annos ſuos in amaritudine aĩe
ſue Juxta illud Hiere & Ludtuʒ vnigeniti ſat tibi plandũ ama
rum Secundo debet elſe lieut columba abſq; felle malicie eliges

£
S8SBenno
poſt aſcenſionem miſit ſpm̃ſanctuʒ .a quare poſt detem dies mi
ſit. Rñdet Elucidarius Primo vt apli ieumis et or̃onibus ad
ad eus aduentum ſe peeparent. Setundo ad deſignanð ꝙ ſpĩ⸗

eundo querit᷑ vbi et in quo lo reœperunt· Rñndeo in labern⸗ ac

culo in quo xp̃us cum diſcipulis ſuis pꝛius enauit anteq; capt

hee do mus fuit multipliuter dſecrata· Dri⸗
vltima cena xp̃i· Scðo in lotione pedũ diſcipuloꝝ ſuo⸗z
Vertio in ↄſtitutione ſatram̃ti eukanſtie· Quarto vbi xpᷣus ap⸗

fuit ( Obi ſcienduz eʒ

——

paruit diſcipulis ſuis in die reſurrectiõis ianuis celauſis et dixit

eis Pax vobis Quinto hodie qñ diſcipuli reœper̃t ibi ſpmſactẽm

et erant ſimul in deuotis orombus. Vnde dẽ Vctu. . Hii erant

oynmnes vnanimiter ꝑſeuerantes in oronibus tü mulieribus a ma⸗

ra matre eius a cognatis quibul daz iheſu m carnem. Et iſtud

innuit᷑ in verbis pꝛemiſſis tũ dict᷑· Dum complerent᷑ dies pen⸗

thetoſtes & (Uercio quert᷑ hic quot fuerunt in nnmero Rndeo
ſere entum viginti hommes. vt habet Actu. 1. Nam duode⸗=

um apoſtoli a.72Z diſcipuli a beata virgo mariaa et maria mag

dalena-maria Jatobi a ſalome a Johanna vxoꝛ cuſe: et ahe de

uote femine que ſecute fuerunt ihm et quidã deueti cognati xpi
ßm carnem Vnde glo; ibidem diat. Nullus abſlens vbi erãt/ coꝛ
vnum a animaz vnam hñtes bi notandum ꝙ hodie rex eli
et tern/ deojm barones ſetit: aſſociats ſeptuagintaduobo militꝛ
per eos totũ munduz ſubinga

.„.

gna a diuina plane ſuerunt minatula que dñs geſit in terris:· H

Anmen vnũ eſt ſuer oĩa alia· q in paudis impucibo ominibus
totum mm a oẽm ſapientie altitudmmem ſubiuganit Rñtuz .

a28 ſcam Peutmn nbua Pun ſciendum ꝙ ſpuſſanctus appa⸗
ri

Peius mala ſuſtinere q; inferre: qꝛ apud deum non eſt miſer qᷓ

patitur iniuriam . ſed qui ſacit ſieut Deroni· Ruſticus eſt qui facè
rnraſticitatem non cui hit (Terao exemplo columbe nidiſicare de

„

etn
in ſta
dum
n
wp
fiaun
fibas
fofan
latus
tra
hſ
op
dit⸗
luitp
vite
aet⸗
btdñt
lt. P
gun⸗
der
Se
ſtye⸗
mea
ſus en
vlye
uum
fah⸗
Rhel
üd

ene.

—

pth

Vbi

ſum
emnp
drn
nede
ſam
ligis
ier
uhot
&

piꝛium: aquam ꝓPam ſedð non aerem. a ſi modicũ eſſet de aere
deberet vendi elſet res pꝛecioſioz a tario tunctis rebo tempalby

.
bet in petra Nam petra que non fledtit᷑ ſig niſ tat -pᷣm pꝛecipue
m ſtatu crucis vbi otudi potmit · h non amitti, In petra hac m
dum ſuũ lacere debent qui bonam vitam inchoant. Juxta ilud.· .
Cantitc·2· Co lumba mea in foꝛaminibo petre · petre ſunt vulne .
ra xp̃i in cruce ibi eſt meritum · Berñ · Scio ꝙ merita mea nõ ſu HMUM M

fiaunt Ergo ↄſidenter quod mihi deeſt vſurpo mihi ex vulne
ribus dñi mei ihelu xp̃i que miſer coꝛditer affluunt a ſi delunt
foramina ꝗᷓ def luunt:foderunt manus eius a pedes ι Lancœa
latus eius ꝑſoderunt. Et per has rimas heet mihi ſugere mel de
petra· a oleum de ſaxo duriſſimoSetundo a pariut a viſus eſt *
m flatu. et hot poſt reſurrectionem xpᷣi.vt habet᷑ Johannis :?è G HMLMB
ꝙ x¶p̃s poſt reſurrectionem ſuam mſufflauit in diſcipulos ſuos.
diẽ · NRcapite ſpmſanctum & Guilhelugð. Ideo ſpuͦſſanctus vo

. „

luit per flatuʒ deſignan: vt odatur eis ꝙ neœſſarius ö flatus

vite humane. non em̃ poteſt durare per vnaʒ hoꝛam abſq; fla⸗
tu et aere. tamen abſq; abo a potu pluribo diebus põt duraar .
Et dñs omnipotens oedinauit vt aer comuniſſimũ elementuz
eſſet. Hot patet.qꝛ homo poteſt hr̃e terram ꝓPam a igneʒ p?o

Sit etiam ammãa hoĩs non poteſt viuere ſpũaliter ad vna hoꝛ ãa
ſine gratia a taritate et dono ſpuſſancti. Vnde Rug.⸗ MWita ani⸗
me amoꝛ eſt:qui non amat motuus eſt Tercio apparuit et vn⸗
ſus eſt in linguis igneis ſicut diat hic. RPuerunt eis diſparti-

linque tancqᷓ igmis (Onde hie quent quar ſpuſandus apa⸗ (Q

ruit m linguis igneis Rñndeo vt apli coꝛde accenli verba ig⸗

mia haberent a legem ignitam pꝛediearent que eſt lex amoꝛis

vt habetur Johan · i· Doc eſt pꝛeœptum meum vt diligatis
muicem (Item queritur quar ſpuſanctus venit in ſpetie di Q
ſpartitaruʒ hnguaꝰꝝ Rñdetur vt oſtendent diſcipulis ommnid
unguaꝝ ydeomata loqui a pꝛeditare poſſe a mterpeetibus nõ
egere (Cirea qð notandum eſt ꝙ deus ab initio cocellit homimni
gratiam lingue tũ qua poſſet loqui vno linguagio inter homi⸗
nes vt a vnus intelligeret allum plene eae Bed antiq; pa⸗
tres ſcʒ filij noe abuſi ſunt beneſitio iſto vo lentes ediſicane poſt
dihluuium turrim vnam vſq; ad telum pꝛopter futuꝝ dilnuium
vt poſſent ſit euadere manũ dei:a poſt plagam ei reſiſtere · J0
deus confudit lingnas oĩm et diuiſit vt vnus non intelligeret
alium m ꝙ dicit magr m hyſtoria ſuper Geñ⸗Et hm q; diat
Phs. 3 lbzo de tribo ſilijs noe et adhut iplo vmente nati ſut
1 2

num (Nerdo ſpũſſanctus facit

Soermo-
24 milia viroz: et centum pꝛeter muliers a pueros qui omes

fecerunt.72 generationes· quia de iaphet fuerunt.i5. genera⸗

tiones. de cham . zo. de Zem. 27. IJdeo deus diuilit labiũ ip̃oꝛꝛ

quos non erat mii vnum in ſeptuagintaduas linguas. et poſt

hoc diſperſi ſunt in vniuer ſas terras. Nam ſem Xſiam. C¶ ham

affricam. Japhet europam ſoꝛtitus eſt. Scõo ßmanſit mũdus

vſq; in hodiernũ diem vt nullus eſſet in mundo homo purus.
qui om̃s linguas poſſet ſimul intelligere loqui a ſcire. Sʒ hodie
tupiens deus mom ad agnitioneʒz ſui noĩs peruenire · miſit ſpi

ritũſancum ſuꝑ duodeam apoſtalos qui ſic locun ſunt vt oms

homines intelligerent ſuas linguas p illos loquentes. Jõ diat
audiebat vnuſquiſq; ſua lngua illos loquentes magnalia dei
et hot neeſſarium fuit. Nam quitunq; dat alicui ahnqð offitium

oPꝛtet etiã ꝙ det ei illiud per quod offitium valeat exerare,

Sed pßs dedit diſcipulis ſius offitiũ pedicandi in oms gentes
et qꝛ hot facere non poterant ſine grada linguaz ideo neceſſa⸗

rium fit vt ipſi oẽm hngnam loquerent᷑. Vnde dicit Loque⸗
bantur varijs linguis apoſtoli (Zed queritur qñ hoc fadum

ſit. Rñdetur hodie in die penthetoſtes. q; vna lingua. ſeʒ hebꝛꝛ
ica vtens ab omnibo hommib⸗ diuerſaz hnguarum intelligeba

tur. Vnde diet hic Rudiebat vnuſquiſq; lngua ſua loquẽtes

illos: poſtmodũ vero in terris diuerſis ydeomatibo loquebant᷑
nulla creatura docente pꝛout ſpirituſſandus dabat eloqui illis·
Quantũ ad ter
nt beati qui iux

Bat.j0· Non enim vos eſtis qui loquimini
dam ꝑtem iſtius ſermonis eſt ſciendum qꝙ illi ſu

ta polle pꝛeparauerunt ſe ad ſuſcepdionẽ ſpũſſandi(Et

c qn⸗

in pñti vita. Vnde pſal. Beatus Pplus cu. do. de · eius Sccũdo
facit hominez dinitem in pñti a in futuro: Et hoc pꝛobatur · qꝛ
quicquid homo exterius in gracia facit totum eſt ei meritorium.

NMam vnũ pater noſter in gra eia apud deũ plus valet q; mille
extra graciam. Silr vna buccella punis data in grada plus va
let q; eentum flozeni in peccati 98. yꝓm̃o laboꝛes manuum ſuari
erunt eis meritoeij qñ ndeliter laboꝛant pꝛo ſe vxoibo a pueris

ſuis. Vnde pſab· Laboꝛes ma tua.qꝛ ma. Inſuper omĩa aduer
ſa t infoꝛ tunia que patienter ſuſtinent er ũt eis meritoria Ro·
8. Samus quomaz di ligentib⸗ denm omnia coopantur in bo⸗
hommez heredem regni eloruz ſi
Euarto ſpüs

lium dei boheredem xp̃iaplus Si ſilij a heredes

tuplici atione Prima eſt qꝛ ſpũſſanctus facit hommez beatum

Nnn⸗
Chen
nüde⸗
arus.
hiürſyr
toffis
ſdick
Ude
ütun
tenn,
Ounds
cala⸗
ogue⸗
dum
eba/
dn
uins
ebai
guiils
con⸗
nnm
cudo⸗
reg:
zum⸗
nille
va
vari
uend
Duer
nb⸗
uz1

xxviriri
ſanctus fact hominez particpem omniũ bonoꝰꝛ · ſcz orationum
iemnioꝝ: elemoſinarum et miſſarum que fiunt in toto mundo
Nam iſte eſt articu us ſidei ſanctoꝝ cmunionezꝭ (Pꝛo quo ſcie
dum ꝙ ſanctoꝛ tommunio eſt bonoꝝ: ſpintuahuʒ per landos
acquiſitoꝝ congregatio⸗vnde credenda ẽ ſancoꝝ communio-.
in eccleſia:. Nam omnes xp̃iani exiſtentes in gratia a ſine pecca
to mortali partiupes ſunt oĩim bonoꝝ que ſiunt quotidie in ee
cleſia per quodlibet membꝛũ eccleſie· Sicut ſi candela accenda
tur pꝛo aliquo ſpecialiter oms qui cum eo ſunt benefitiũ cande
le percipiunt · niſi in viſu impediant᷑ ſcʒ peccati moꝛtalis: quod
obtenebꝛat intellecum a inſiat affetum Pſal. Parucps ſum
ego omniũ timen· Et hoc non ſoum intelligitur in pnñᷣti vi⸗
ta:ſed etiam in fu tura glia onde ex dick is quikbet veſtrum
debet duo documenta eliere. Primũ eſt ꝙ; quilibet debet pꝛoxi⸗
muz ſuum ex toto coꝛde diligere ˖ qꝛ hic cantas imepit et m celo

perficitur · Fuguſtinus. Vnuſquiſq; in celo tin diliget pꝛoximũ
ſuum qntum ſeipſum. Secunduz documentuz ꝙ; quando videt

vel audit quis aliquod bonũ opus a pꝛoximo ſuo fieri ð hoc de
ber gaudere · quia hoc bonuʒ opus etiam ſuum erit in elo. Pñn
magiſter lententiaz li. 4. di: 49: Per caritateʒ que ſingulis erit
Perſecta: tm̃ quiſq; gaudebit de alterius bono qᷓntum gauderet
ſi haberet m ſemetipſo(QRuinto ſpũſſandus deducet hominẽ ad
vitam gloꝛie ad quam non peruenit᷑ niſi per gram ſpũſſandti:
Aug. in libeo ð natura a grada diuma, Gracia ſine qua nec in

AUntes nec etate grandes ſalui facti ſunt non meritis reddit᷑: ſed

gratioſe datur popter quod grada vocatur.a tunt erimus be

nedicti a xp̃o· Juxta illud Venite benedicti patris mei *.

Dominica pꝛima poſt penthecoſten.
(Epiſtola Johannis poſtoli.

Ariſſimi deus caritas eſt· In hoc apparuit qaritas
„ in nobis: qm filum ſuum vnigenituz miſit deus
in munduz vt viuamus per eũ. In hot eſt caritas
non quaſi dilexerimus deũ ſed qm ipſe pꝛioꝛ dilexit nos
miſit fihum ſi un ꝓpitiationeʒ pꝛo peccatis noſtris. Cariſ⸗
ſimi ſi deus dilexit nos nos debemus inuicem dilggerre
Deum nemo vidit vnqz· ſi diligamus inuicem deus in

nobis manet z caritas eius perfecta ? in nobis. In hoc in⸗½)

clligimus quoniaʒ in eo manemus a ipſe in nobis: qm̃
de ſpiritu ſuo dedit nobis · Et nos vidimus 2 teſtificamur

Soermo O”
“ quoniam pater miſit fiium ſuum ſaluatoꝛem mũdi · qgs “?“
. S= quis confeſſus fuerit qm iheſus eſt filius dei: deus in eo Die.
manet et ipſe in deo Et nunt cognouimus et credimns Sn
caritati qm habitat deus in nobis. Deus caritas eſt: 1q D mal
manet in caritate in deo manet u deus in eo. In hot perfe 2?M
cta eſt caritas dei in nobis vt fiducdam habeamus in die t
iuditii. quia ſitut ille eſt ⁊ nos ſumus in hot mundo. Ti unu,
„ moꝛ non eſt in caritate: ſed perſecta caritas ſoꝛis mittit i uukN
morem: qm timoꝛ penam habet. qui aũt timet non eſt p M.
fectus in caritate. os ergo dingamus deü qm deus pꝛi AA
oꝛ dilexit nos. Biquis dixerit qm̃ diligo deum 2 odit fra fwh
trem ſuum mendax eſt. qui enim non diligit fratreʒ ſuũ 22
quem videt. deum quez non videt quẽ poteſt dingere, Et ub
hot mandatum habemus a deo. vt qui diligit deum dil dult
Se 1 fratrem ſuum, è tndi
(Sermo ſuper Epiſtola pꝛecedenti. xxvii ee⸗
N bot apparuit cantas dei m nobis t Joha 4· Cuz ßm MMD e
Kugulunu mhil pꝛedicat dulaus: mhil laudatur vtit⸗ KW
us ch caſitas Ideo in epiſtola hodierna Johannes apo D dn
ſtolus inuitat nos að dihgenduũ deum a pꝛoximuz· ſiut dingẽ 242
“ teeer patet m textu epke (Vnde in pꝛeſenti ſermone tria lunt diee tt
da, Primo de caritate dei et quõ diligendus ſit. Zetundo quõ B “ 6
creature dei monent nos ad dilige ndum deum et ad bona opa R
Jerdo ſigna amoꝛis a etiam ſigna odij Quantuz ad pꝛimũ KW
ſciendum ꝙ pꝛecioſiſſimũ a vtiliſſimuz in hoc mundo munuse dui
caritas, quia hm Rplm Caritas nuncß exadit ˖ qꝛ im moꝛte non ds
amittitur, Ideo emim ille qui dilgit deum in pꝛeſenti qñ nõ vi lin
det: multo amplius diliget eum in futuro qñ videbit facie ad ſe
ſcdiem. Et qui caritatem ſeruat deum non poteſt amitter. Vñ ſar
dick hic Deus caritas eſt a qui manet in cari tate & Naz quu ca eumm
ritatem habet ẽ quali in ſinu dei poſitus: tu de eius ſinu noh eaa t
dere quicquid ibi pateris totũ valebit ad ſalutem. Aplus, Set 2=
mus qm̃ dilige nabo deum omnia copꝑpantur in bonum, Ham 8
patrem ommpo ten teʒ debemus dilgere: qm iple pꝛioe dilexit 1
nos a milſit fiuum ſuũ vngenitum in mundum vt vimamus x
ppm. Guilbl· dict. Non ſufficit deo patri pao ſeruo acquirendo.
mittere leruum ſuũ: ſed miſit filium fuũ vnigemitum in mundo dd
qui totus eſt in maligno poſitus eſt plenus miſeria penuſa 292929
t ad hot miſit eũ in munduz vt venditos redimeret aοαραο. t ́
„

T
ifn

et

dii

d⸗
WW
uge
dice
go
cyn
mu

5eH

vyr
1d
ñ.

8

Ga
am
exit
n⸗
ni
114

ti

dilexit nos
mo ha Vn

.

235%S

xxviii

viniſ earet. Bernardus admirans hoc ſignum dilectionis: ait

Dñe. quid eſt homo qꝛ inno. ei aut ſi ·ho· qreputas euʒ Dem

q; mittis vnigenitum tuũ immittis ſpmſanctum tuũ a ne quiꝰ
m æleſti bo vact mittis ad opera ſlaluus modo etiã beatos illos
ſpũs ꝓpter nos in mmiſterium. Iteʒ ſihus tuus vnigenitus quz/
dedit pater miſſus in mom nos n dimendo plus dilexit nos G

mater pue ꝓpnum. qꝛ mater qñq; obliuiſcit᷑ pueni ſuiſed iße
nuncq; obhuiſcit᷑ noſiri. Item mater lactat pueꝝ ſuum cuʒ lacte

ꝓPrio·ſed xpᷣ̃us cibat nos ci ſangume et coꝛpoꝛe pꝛopꝛio, Item
plus ꝙᷓ vitam ſuam Jo⸗ 5 MWaioeem car katem ne

hic quert quo deus ſit diiigendus Reſponder
Lo: nyder ꝙ deus diligendus ſit ſine modo · In ceteris naq; vir
ꝛutibo nimietas eſt vicioſa pꝛeter q; in amoe dei. Nã mimia cre
dulitas ſiue fidelitas habet lemntatem mentis Eccia.i:qui cito
credit leuis eſt ooꝛde:nimia ſpes habet pꝛeſumptionẽ· ꝑꝑouer ·
10. Gpes impioꝝ peribit Eccia · 30. Miſerere amme tue placce

deo a tontine et congrega cot tuum in ſenctitate eins Juſtiiua
habet crudebtatem Caſſio-MNoſtra iuſtida ſine miſcdia non eſfft
uuſtitia ſed crudelitas. noſtra pꝛudentia habet curioſitatem Ro⸗

12. Kon plus ſapere ꝙ; opoꝛtet lapere. Noſtra abſtinentia cau⸗

lat debiltatem a abbꝛeuiat vitam Dugo· Qu carnẽ ſuã plus H

q; debet affligit animã ſuam occiditſed ſi plus q; opoꝛtet reſi⸗

ſtit hoſtem nutrit. Sit ergo nutrienda eſt caro vt ſeruiat. a ſie

domanda vt non ſuperbiat. ſie cantas non poteſt eſſe notuua

quia tenemur deum dilgere ex toto coꝛde. ex tota anima. et er

totis viribo. Et quanto plus quis hit diligit deum: tanto clari

us in celo videbit. Exempluz de virgine illa cums coꝛ nimio a
mæoꝛe ſciſſum eſt· quere in poptua.c. 4. ¶ Qnantuz ad ſcdam
partem ſezmonis ciendum qꝙ deus non ſolũ amat ſed vult a⸗
mari ab alio De quo mirat᷑ Augdiens. Dne: quid ſum ego

vt amoꝛe tuo tenear et niſi hot fadam iraſceris mihi. Imo qd
plus eſt deus rogat omnes hoies mediantibo omnibo creaturi5
vt eum ament. Vnde etiam Rug. Dñne celum ct terra clamant
a me a omĩia que m eis ſunt dicunt mihi vndiq; vt te amem

Vnde Dugo libꝛo. 2. de archa noe, Omnis creatura loquitur

nobis tribb modis. peima vox didit acepe. ſecunda redde ter⸗
ea ſuge · hot eſt dicere acupe beneſitiũ · redde debitum fuge ſup
Plitium. pꝛima vox eſt ſamulantis. ſetunda ammonentis- terda
eõminantis vx famulantis ſunt cetum a terra a omnia elemta

Sero—
Nam ecelum diat. Ego miniſtro tibi lucem in die vt vigiles. te⸗
nebꝛas in node vt pauſes. Rer dicit. vitalem peebeo ubi fla⸗
tum a omne genus auiũ ad obſequium tuũ mitto· Aqua didt
Potum ubi peebeo. ſoꝛdes purgo· arentia rigo dmeꝛrſa gene
ra piſcuim ad eſum tibi mmiſtro, Tera dict· ego te po:to. nu
trio vmo letiſco. Vnde Duge in hbeo de arra amme. O homo
reſpic mm iſtum. omnis naturahs creatura ad hunc fine ctur
ſum ſuum dirigit vt tuis vtilitau bo deſeruiat· tuis delectatio⸗
nibo occurrat. Celum tibi deſermt per ſuũ motum. Lumina te
h per ſuũ influxum. Sol creat tibi diem · kuna illuminat tibwi no
ſtem. ignis temꝑat ubi aeris frigiditatem-aqua mundat tibi
fetorem a mitigat ſits ardoꝛem et fecundat terre rig æem. Te?ꝛ

=

ra vero ſuſtentat ſua ſoliditate recreat ſua fecunditate. delecat
ſua amenitate. Ecœ quõ omnis creatura curſum ſuuʒ diri git ut

tuis vtilitatib⸗ deſeruat Wox amonenus eſt mundus que dict
video homo quãto amanit te amoꝛequi pꝛo te fecit me. ſeruio
tibi qui factus ſuʒ pꝛopter te vt a tu ſer uias illi qui me pꝛopter

te et te ꝓpter ſe fecit. i ſentis benefitiuz redde debitum. acape

bpenigmiatem redde caritatem et hoc exigit a te. Cauſa aũt qua

re deus a nobis amari vo luit eſt ibertas ſua ſcʒ vt habeat occa
ſioneʒ g loziſicandi nos: pſał.Nimis honoan ſunt amid tni de
us Item vox commantis malũ ſunt ipſa elementa. Pnimo igit
igms ditit peccatori obſtinato nolenti pemterea me cõburens
Inſfernus diet a me deg lacieris (Item hic diligenter conlideraã
dum eſt ꝙ coꝛpus a membꝛa toꝛꝑis inſtruunt hominẽ qualiter
homo exterius et intenus debet ſe regere a habere: vt ſcz polſer
deo platere a ſaluus fien (Primo pedes nos mſtruunt in hoc q
ſolis planſtis terram tangunt-m quo oſtendit᷑ ꝙ non debem
amare terrena nili quantuʒ ad neceſſitateʒ vt ſeʒ tmn ſufficdat no
vis de illis qntum neceſſanm eſt ad ſuſtentationem Thi. pꝛime .
Habentes alimenta et quibo tegamur his conten c. Vñ puer
bioꝝꝶ 30· Diuicias a pauꝑtates ne dede . c (Secudo manus eiuz
mſtruunt nos in hoe ꝙ frequẽtioꝛi lotone indigent ad ſui mũ
diuam qꝛ ſingulis diebus opoꝛtet eas lauari In quo oſtendit᷑
ꝓꝙ frequenter ꝑ t riuones cogitationes/verba et opera noſira
lſauari de bemus ſi volimus elſe mundi.a ſignanter de ſero debe
mus ↄteri anteq; ponamus nos doꝛmituʒz ad lectũ Juxta exem
phbim Dauid in pſal · Lauabo ꝑ ſingu · c· a ſtatim ignoſcit de

—

hum
Virt

xx vili
us homini pe ecata ſua Ezech. iA. In quacũq; hoꝛa ingemuerirt
i⸗ pe ccatve laag ceit. at de mane de bet deo offerre omnia opena
jat ſua et labores ſuos Gregem moeab. Omne bonũ quod agimus ð
ene⸗ ꝑ mtentionem ſemꝑ ad æleſtia leuemus Dumb· Quotdie ma⸗
u nne ſurgentes cuncta deo que ſad uri eſtis oferaus & gmito die
mo tõuocatis cogita honibo a operibo illo die cmilſſis vobiſmetip/
l ſis capitulum teneatis (Ier ao os inſtruit nos in hoc ꝙ vmeunz
Do⸗. os habe mus a duos oculos a duas aures in quo monemur ad
ne moderantiaz in verbis · Vñ ſapiens. RXR natua duas aures t· „
h yrnuz os acαimus eo ꝙ plus andias q loquaris Prouer-oo.
n WAQui moderal labia ſua peudentiſſimus é⸗ In hoc autez q; os ho
Du miis paruũ eſt nullum em animal magmi camitis vel coꝛporig
M Sm Ariſto ita paruum os habet a natura ym ꝗntitateʒ coꝛpis
unun fftitcut homo In hoe monemur ad temꝑantiam abi a potus. Du
dic go de lancto vic · Parca enim vita ocedit vicia libid mem ex⸗ H
aunguit/animuz robozatmentem ad cœleſtia eleuat (Qu arto in—
c gua nos inſtruit · in hoc ꝙ; lemper eſt in humido· doemnr ꝙ de
ie Qdau labitur homo: ſadaus em cadit homo qñ vie ſunt humide
ana G quando ſunt ſicce Eccia. 14. Bcatus vir qui non eſt lapſus
da ver bo in oe ſuo· In hoc ꝙ lingua habet duas clauſuras/ondiẽ
wo mimalia foscioa ſolent meludi pꝛopter eoꝝ noauuitatem. ſic˖ect
„ ngua meluſa eſt Jamtn 3 Omnis natura beſtiag a vwoluernz
NH et ſerpentum a teroꝛꝛ ammahum domat᷑ Dmata a natumn
Her. hujwuuumana. linguam aũt nullus hoiĩm domare tiut · Vnde tat

fl⸗

er Virtu tem peimã puta tompe ſcere lingua uinto aures nos
inſtruunt. In hot ꝙ aperte ſunt, in quo oſten dit᷑ů nobis ꝙ quii
bet homo debet elle paracioe ad audiendum q; ad loquendum
9 Juxta ilud Jacobin, Sit aũt omms homo velox ad audiendi
tno . K.· In hot autem ꝙ; aures hominis lunt minoꝛes q; bꝛutoꝝ oſtẽ⸗
nex ditur nobis ꝙ non debemus aures noſtras accomodare mdiffe
ner renter omnibus ſer monibo ſiue bonis ſine malis. ſed ſolũ bonig
⸗ lmaroege Eeia⸗z8. Sepi ounecuas ſpinis et noli audire
HrGä linguam neq;. Vnde enaz Rplus. Corrumpunt moes bonog ſw⸗t⸗ ilMe:
t tolloquia paua Sexto ocul inſruunt nos 4 hoc e duo ſane, 1ey iß⸗
voln (cʒ vVnus dexter a vnus ſiniſter, Docemur per hoc ꝙ oculos no-
r ſtri coꝛ dis debeamus habere non ſolum ad pꝛoſperitateʒ que p
enn dDde xtrum ſigniſicatur, ſed etiam ad aduerſitatem ne abſo? bea⸗
1 N mur a puſillanimitate, qui vero ẽ in pꝛoſperitate: timere debet

4

Soeormnmo
aduerlitatem ne in ſuperbiam eleuetur Eckia ſſ. In die bonses —
rumſimmemor ſis maloꝝꝛ a in die ma· & 11 ſic lect ille diues
de quo Luẽc:larqᷓ dixit aia mea hẽs multa bona po· in ãnos lc⸗
imo mſtru imur m hot q non habemus niſi vnum Aaput⸗
à duas manus et duos pedes. lignificat ꝙ in eoꝛpe tuiuſcũq;
congreganonis debet eſſe vnus pꝛelatus pꝛmupalis- alias ibi
ax non erit: ſiue hoc fuerit in domibo ſpualum ſiue ſetulariuz
ctauo inſtruimur in hoc ꝙ rectitudo coꝛpons monet nos ad
rec itu dinem ammi Aug. ſuper geneſim. Ommũ animaliũ cor
poꝛa ſiue que in ternis ſiue que in aquis viuunt inclinata ſunt.
et ſolum erectum eſt hoĩs coꝛpus. in quo figuratuzʒ eſt qGq men
ſapere que ſunt ſuper terram. Rectitudo anime eſt deliderare et
meditari que ſurſum ſunt ono amoe membꝛoꝛꝛ ad inuicm in
toꝛpe vno: omnia oſtendunt amozem vt diligamus inuiem·
AKplus. Si quid patit vnum membꝛum tõpacunt᷑ omnia mẽ
bꝛa. Amoeem pꝛoximi debemus factis oſtendere Dieroni · Vult
quomodo ſibi ſi in tali tibulatone eer ſubnen⸗ tuꝑperet: ita
ipſe alteri pter deuz ſubuenire pꝛoponat ¶ Quantuz ad teraa
partem huus ſermonis ſciendum e tria ſunt ſigna ꝑ que quaris E
ſacz cog noſcere poterit an deum dihgat Primü eſt li qus ſepe co⸗
gitat de deo et etiam hbenter audit loqui a ſolicite fatir omnia nun
in quibo ſe deo poſſe exiſtimat cõplaeere · Greg. Probatio dile⸗ mmuiu
dioms exhibitio eſt operis m ſignum eſt obſeruantia pex er
ceptoꝝ dei Johan. .. Qui anit mandata mea et ſeruat ea il 2=ð
le eſt qui dingit me· Aug. Intm̃ diligimus deum inqntuz mãa k
data eis ſeruamus: nec pius nec minus. Idem intelligendum n
eſt de votis ſpontaneis que obligant cũ pꝛeœptis eraũ ſig⸗ iin
num eſt diligere pꝛoximũ ſicut teip̃m. vnde ſubdit᷑ in epiſtola- ſun
Qui non diugit fratrem ſuum quem videt· deum quẽ non vi⸗ i
det quomodo poteſt diligere · Et hot mandatuz habemus 2do un
vt qi diligit deum dilgat a fratrem ſuum. Ratio huius eett uu
.R quia dilechio dei meludit in ſe dilectionez pꝛoximi · Ruguſting
Omnis homo inqᷓntum homo diligendus eſt pꝛopter deũ dens rre
autem pꝛopter ſeipſum. Vnde Dumb. ſuper rgulam auguſtini 2ðð
Sele ſe deus habere ad hommez ſitut ſe habet homo ad fratrẽe g

TXxr“
Vñica ſecunda poſt penthecoſten

Epiſtola Johannis poſtoli. Jobh ⸗

Ariſſ inn Nolite mirari ſi odit vos mundusos
ſcmus quoniaʒ tranſlati ſumus de moꝛte ad vi
tam quoniam diligimus fratres. qui non dingit

manet in moꝛte. Omnis enim qui odit fratrem ſuum ho

midda eſt. Et ſatis quoniaz omnis homiada non habet
vitam eternam in ſe manenteʒ, In hoc cognouimus cari
tatem dei, quoniam ſitut ille p?o nobis animaʒ ſuam po
ſuit.⁊ nos debemus pꝛo fratribo animas ponere, Qui ein
habu erit ſubſtantiam huius mundi 2 viderit fratreʒ ſuũ
neceſſitatem padienteʒ et tlauſerit viſcera ſua ab eo quo

mo do caritas dei manet in eo, Filion mei non diligamus

pre et caritate, .
DOlite mirari & In euangelio hodierno agitur de ona
tum dicit. Domo quidam fecit enam magnã ad quaʒ
Eanam perue nit per caritatem. Ideo Johannes in epla
pꝛecedentis dominie inuitat nos ad dilectionem deiset in epla
hodieꝛna inuitat nos ad dilectioneʒz pꝛoximi dicens. Nolite mi

rari ſi odit vos mundus:Glola, Dilectionezʒ habete: nec pter

mundi odinum vel ꝑpſecutionem dimittite. quia temptationibo
pꝛobamur ſicut aurum in igne ergo diat · Nolite mirari⸗(Vn
im pꝛelenti ſermone tria ſunt dinda que tanguntur in epiſto⸗
la. Primo de odio mundi. Scðo de inunidia peoximi. Tercio de
ſubuentione pꝛoximi cum vno exemplo ¶ Quantum ad pꝛimũ
ſciendum ꝙ boni non debent mirari ſi mundus eos odit. Racõ
huius eſt quia odiuit xpᷣm Johannis· I5· Si mundus vos odit

ſtitote quia me peioꝛem vobis odio habuit · Ruguſtinus Wag

na conſolatio eſt membꝛis ex capite. Mat. b5· Non eſt diſcipu⸗
lus ſuper mꝗr̃m· net ſeruus maioe dommo ſuo. Johannis: IS.⸗
Si me pſecuti ſunt a vos perſequentur. Et quod grauius eſt li⸗
ne caula xpᷣm odinerunt. Vnde dieit in plab. Odio habuerũt
me gratis: Sic adhut multi fadunt qui pꝛelatos odio habent·
quia veritatem pꝛeditant et eos pꝑeo exceſſibus ſuis coꝛripiunt⸗
vnde eos pouus amare debent. et tales ſimiles ſunt indeis qui

txyiſtum habuerunt et hibi mala p?o bono reddiderunt vnde

„ „

2
leiubonots pe eria.

4

pauperes teſtificatur ↄtra pardtate3 diuitum. humi
ſuꝑbiam. pactientia ↄtra impadentiam. veritas dtra mendatuʒ
mititas ↄtra crudeltateʒ. diledtio ↄtra iunidiam abſbnentia Z

Sermo

Vnde diat in plal ·. Deleantur de libꝛo viuentium ( Vnde hie

— 4.

quent que ſunt cauſe quare mali odiunt bonos: Rñdetur ꝙ h

„
„

fit pꝛincpahter tribus de cauſis ¶ Prima caulſa eſt diſſimilitudo ·

Sicut ſimihtudo eſt cauſa amiautie a dilectionis: ſic diſſimilitu

do a de eꝛmitas eſt cauſa odij. Nazʒ videmus ꝙ illi qui ſunt ma
gis ſimiles in fade vel in cplexione vel etiam in ſangume vel
natura magis affiaunt᷑ ad ſemuicem a magis mutuo ſe diigũt

Et illa eſt cauſa quare inter ludentes quos aliquis videt pꝛimo

aſpectu affiatur magis ad vnum q; ad alium· et potius vult ꝙ;

uois. Vnde Ecc .· 13. Dme animal dih git ſibi ſimile Scða cau⸗
ſa eſt: quia homines mundi qui mali ſunt ſeipſos odio habent

Ectes · i3. Qui ſibi nequaʒ eſt cui bonus erit.ꝙ aũt mali ſcip⸗

ſos odio habent: patet ex hot· qꝛ amant vicia· a qui amat vi

cia odit ammaz ſuam. nonne ille odit ahum qui amat mahiz
eius ergo odit ſeipſum qui amat vicium ꝓPum quod eſt ðtra
deum a ſalutem ꝓPam. Inſuper mali odiunt melioꝛzes amicos.
quos hñt. Vnde MWichee Inimia hominis domeſtici eius. Non
ne odit vſurarius illos quos magis amare debuit ſeʒ vxoꝛez ſi

lios a filias dum eos ſtrangulat fadendo eos ↄſentire peceato.

Sit etiam qui pueros educat in delicijs et imn ſuperbia. Vñ pei⸗
uat eos eterms gandijs (Nertcia cauſa eſt· quia bom cũ oꝑibus
ſuis a virtutibus teſtimoniuʒ ꝑhibent de malis huius mundi:
quia opera eius mala ſunt. Opera enim xp̃i ſcz humilitas ip̃ius

oſtendit ſuperbiam mundi elſſe deteſtabilem 2 ſic de alis vir⸗
tutibo xp̃i. Sic et nunc bonoꝝ hommuʒ opera a exeriitia: oſtẽ
dunt opera mundi · i · maloꝝ: hominũ eſſe pꝛaua a teſtiiſi cantur

contra eos factis: liet taant verbis. Largitas onoſe quo adð
tas tta

lam Item notandũ ꝙ liet mali odio haben debeant tamẽ

eos diligere debemus ꝓpter tria ( Primo ꝓpter deum · quia q;ʒuiʒ

iam in grada non ſunt: nec filidei ſunt, tñ adhueſm cali ſiatu

pñt conuerti ad deumet klij dei hien et ſaluari( Secundo Pter
noſipſos quia purgaut nos a petis noſtris a aug mentant no⸗

bis gaudia eterna (Nertio pꝛopter ipſos qua qui mfirmi ſunt
magis indigent Deutro⸗23. Non ab hommaberis ydumeum.
id eſt pectatorem pꝛopter fragilitatem quia frater tuus eſt·

D ((Queniur an peccatuz ſit velle hommbo place (Reſpondetur —
rg ꝓpter caritatem nutriendam vt eis quis ſpiritualiter pofice .
n. . re poſſ it laudabile eſt. 1. Coz:1. . mmbo per omnia (ed WPter
kün 2W manem glæœiam vel pꝛopter lucrum vel in malis eſt peceatum
nn DPDPlal. Deus diſſipamt oſſa eoꝛ⸗ qui ho mmibus placent· conſuſi
R ſunt qm̃ ſpꝛeuit eos ad Galb· z. Si adhue ho mmibo Placerem-
c riſti ſeruns non eſſem Quantuz ad ſecundam partem diatue⸗
augn hic.· Omiĩs qui odit fratrem ſuũ homiada eſt ſcʒ ſujpſius Saß· MM
pnd 16. Gladius eoum intitt in coꝛda eox Aug. Qui alteri norre *
nlt deliderat ſimihs eſt illi qui gladio ſe tranſuerberat vt tumicam
alterius ſcindat. Ergo odium in torde eſt ſicut vermis in ligno⸗
a⸗

her mnmbigo in ferro:tinea in panno Nam ſicut iſta rodunt popꝛiũ
orr ſien

ſubiedtum a oonſumunt peius qᷓ alia:ſic inuidia rodit mnuidum „
ſi⸗ Peius:a plus inuidus noct ſibi ꝙ; alijs ( Vnde hic queritẽ vtza RWr, lmda ſit prir
“ muidia ſit peccatum mortale (Reſpondetur ꝙ tnplex eſt mui-⸗ mor
mann DSDdiia Pnima que pꝛouenit ex natura. ſic vt quidã ex natura ſůt Pimidia &ενια*
eun muidi a hoe non eſt Peccatum quia nullomodo eſt in poteſtatt r
icco. albej noſtra Ariſtotiles· 3ret hicoꝛ. In deſiderijs pauti peccãt.ergo
Mon mpiimis motibus ſic naturaliter meiden tibus immediate et ſine
3 mW0wmoeꝛa ſiſt endum eſt: et tunc non noct. Gregorus Tempta⸗
ud⸗ le cui non conſentitur non eſt peccatuʒ: ſed eſt materia exerc'
Nüp de virtutsAha inuidia eſt vemalis tum quis triſtatur de fos
ꝛx tud vel fſelictate pꝛoximi tamen non eſt cũ plena deliberatiõe ””M
nundj: ettt ſit eſt ſolummodo veniale peccatum. hotc patet quia qñ eius F ð
SSoz uauutio eſt ſerena optat a fauet ſibi omne bonũTertcia inuid ia ẽ.·
s piſ⸗ quis dolet de bono alterius ex odio deliberato vt qe eum ex
oNlGKä⸗ Adit in lalibo bonis. i. in ſapientia ſiue in rebb tempalibo ſiue in
intur r fſuoee hoim ſiue quia amplioꝛez gloꝛiam habet excellentiſſimãa
vod 4 ſic eſt pctm̃ mortale et in hoc »ſiſtit ꝓpe muidia.a iſtud ſemxꝑ Dð
te Eet malu dolet ð quo gaudendüu eſt cʒ de bo no pꝛoximi( n 1 ,. ”M.
d iendl , mudia haat oiem penitus mſelitem a boc obatue Jym hea fant hoz pemirn
Ntiaãd quia muidus de bonis alioꝝ affligit᷑. de bonis pꝛox imoꝝ dete emnfeluem HM
don-f iiiatuz q de ſanitate alo⸗ʒ iſirmatur et de vita moritur. Iple H
zön6 enium ſe amit tere putat quicquid alij lucerant᷑. Et ſitut deum di⸗
* ugentibo omnia cooꝑantur in bonũ. ſic infeh ei inuido omnia co

oꝑantur in malũ que aundit vel videt . ſi ſint bo na triſtaſſtur. ſi

SdcXA fiint mala letatur a ſic demere Geneca Vti inudi oculos au⸗

ine res haberent in oibo ciuitatibo vt de ſingulis ꝓſperitaubo hoim
4 toꝛqret᷑ · nam qnta ſelicũ ſũt gandia tanti inm doꝛ ſüt gemitus

Sermo
Motandum ꝙ albertus in tracatu de virtutibo lic diat. Krgu

mentam veri ſime caritatis ad pꝛ'oximũ ſunt vere condolere taz
amidco qꝙ inimito in qualitunq; aduerſitate a ex toto toꝛde gau⸗
dere de omni pꝛoſperitate. que duo veriſſima entam ſunt argu⸗
menta odij · tum videlidet de pꝛoximo ſuo togitat tum triſticia;
vel qñ ipſum videt in amantudine cum de ipſo loquitur. vel
etiam audit loqui. Item tum omen ipſius impedit diminuit et
peruertit. ſed mimbile eſt ꝙ vnq; aliquis libi deſerenda carita

te applaudit qm het ſigna in coꝛde gert. MWultis aute videtur

ſufficere ſi tupiant pꝛoximis ſalutem eternam quã dare nec au⸗

ferre poſſunt quam bene optanent indeis vel paganis net me⸗

meꝛes eſſe volunt ꝙ dñs poſuit animaʒ ſuam pꝛo inimictis. In

hoe dedit nobis exemplum vt non tm res temꝑales ſed enam

animaz ponere de beamus temꝑe neceſſitatis peo fratubo xp̃ia⸗
nis et maxime pꝛelati ad hoc tenentur Johan.10. Bonus pa⸗
ſtoe animaz ſuam dat pꝛo ouibo ſuis ¶ Quantum ad terciã par
tem huius ſermonis diat hit. Qui habuerit ſubſtandam huius
mundi ëc, In iſta parte vltima iſtius ſermonis docœt nos aplus

opera caritatis exhibere pꝛoximis indigenibo. Vñ Guill. ug ·

dicit ꝙ diuina res ſouere pauperes xpᷣianos fratres ſuos ſi im⸗

digeant dono vel mutus coꝝ ſicut indei indeos. nullus em in⸗
uenitur uideus publice menditans quin aliem ſibi ſubuemant-

Sed mter xp̃ianos ſunt multi mendici penuriã ſuſtinentes · pau
ai ſunt qui ipſis miſericoꝛditer ſubueniunt. Ex quibo verbis pa

tet ꝙ pauti ſunt qui ht veram tantatem dei patris in ſe manẽ
tem Vnde hic querit᷑ vtz elemolinam dare lit in peetepto Re

ſpondetur hm Tho · i · i · q· 33· arti · ꝙ ſit. Obmittens aũt eter⸗

naliter pumetur vt patet Wat · 25 Ite maledicti Et hoc eſt

7

intelligendum m ꝙ recta tatio requirit m quazʒ tonſiderandũ

eſt aldex pte datis. ſcʒ id qð eſt m elemoſinis eroganðaut

ſit ei necſſarium vel ſuꝑf liuum non ſolum reſpedu ſuijpſius ſed
reſpedu ahoꝝ quoꝝ cura ſibi imcumbit quia plus opoꝛtet en

Endſanl q; ſuis a libi p'ouideat a de reſduo panperibo ſubue⸗
niat.
non eſſet rado quiare ei elemoſina daret. Vnde diert in deeretis
Pauperibo non potentibus laboꝛare ſubuemendum eſt · nõ aũt
omnis neceſſitas obligat ad pꝛeœptum. ſeð illa ſine qua quis ſu
ſtentari non põt a tunt locũ habet qð &mb. diẽ . Palce fame

morientem. ſi non pauiſti oceidiſti ſic em dare elemolinam ei
qui eſt in extrema neceſſitate tadit ſub pᷣtepto· Alias autez dane

°

x parte recpientis requirit᷑ q habeat neceſſitateʒ anodn

au⸗
g⸗
aa⸗
Al
Rer
an
Nur
a⸗
ne⸗
3,
edan
tpin⸗
pe⸗
per
lus
g⸗
am⸗
mi⸗
mant⸗
pen
gs
nune
Re
⸗
teſt
di
ut
ſd
bue⸗
zon
it
nen
mne
Nℳ.

tu is pꝛouidere debes m illa tria iam dicka
ſum et timeo deſi ere pꝛopter futuros defectus vndet idem. tibi
debes qntum ſufficit non ad modicũ tempus ſed ad honeſtã vi
dam dudendam ad diem vel ad annũ mii eſſes talis ꝙ annualeʒ
frudus haberes tunt reſeruare poſſes qᷓntuzʒ ſuffieres ad annũ

Zmitibo den
ic

elemoknam eſt de conſilo: ſicut de quolibz melioi dant᷑ 2ſißs
(Cire⸗ iam dicta ſciendum ꝙ ſupflua de neeeſſitate pꝛe cepti ſunt

eroganda pauperibo. Dot aũt ſic pobat᷑: quia lt tempoꝛalia
ſunt habentium ſiue poſſidentiũũ eęa qᷓntum ad ꝓprietatem · tam
etiam ſunt alioꝛ quantuzʒ ad vſum ſczʒ illoꝰꝝ qu ex eis ſuſtenta
ri poſſunt· Criß ſuper Mat:Non pꝛopter hoc diuicias atœpiſti

vt in laſcinia conſumas led in elemoſinam expendas⸗que enim

habes paupeꝝ ſunt · ſed tibi tradita ſunt ſi ex laboꝛibo iuſtis et
hereditate paterna poſſeo factus es. Vnde etiã Balilius? Cur

tu habuudas. ille vero mendicat niſi vt tu bone diſpenſlanõis
merxritum ↄſequaris. Ille vero padentie meritis detoꝛet᷑. game⸗

la panis eſt quẽ tu tenes. nudi tunica quaʒ tu in conclani ſer⸗
uas.calœi diſca lœati qui penes te mar ceſcunt. Iccireo tot miu⸗
rias cmittis quot dare vales a non facis ¶ Vnde hic querituz
ue bona temꝑaha ſunt ſuperflua Rñdet quidam doctoꝛ⸗qð ẽ
vltra neceſſitatem honeſti ſtatus perſone. Primo ad neceſſitateʒ

per ſone illa ſolum ꝑtinent que ſuffiaunt ad ſuſtentandũ vitam

eius toꝛ poꝛalem jm complerionem.lſcʒ radonabiliter poſſet

vires anime a coꝛporis exerere· Secundo ad neceſſitatẽ he neſli

ſtatus per tinent ille diuicie quibo opationes illi ſtatui annexaz

rationabiliter põt exercœre. vt ad viihtum requirit᷑ aratrum ad

militem equus: Nerdio ad ſtatus honeſtatem rerunt᷑ illa bona
temꝑalia quibo indiget homo að exer cenduʒ opera ſcientiaruz
et virtu tum ſuo ſtatui annexa. Et diti᷑ honeſtas quaſi honoꝛ

ſtatus· Domo aũt ſolũmodo virtuoſus diſitur qui eſt deditus
virtuti: Etiam honeſtas ↄſiſtit in multa famiha ſupellectili a ve
ſtimentis:et quicquid vltra illa tria habet᷑ ſuperfluũ eſt a pau
rerum Sed dicret aliquis:habeo pueros a amicos actu quib⸗

ſubuemre opoꝛtet non tm̃ mihi. Rñdet idem nam tibi et ſiliis

Si aũt aliquid ſuꝑeſt: indigenubo eſt diſtnbuendum Dec ille.
Vnde diat Y

u na:pauperibo celeſtia. ſed deus vt runc ſaluare cõ
ſtitnit: vt ſi

niter peccant nõ ſubueniẽdo paupibooñdit᷑ in decretis.vbi dr
1†

ed diceres. ſolus

vt ſic duites ſua hereditate collocent pauperes. et vter
q; ꝑ alũ collocœt᷑. hxt ille q aũt dinites q; hic hñt ſuꝑflua gra⸗

19. Dmnia bona ſua dedit deus duobo ho mini bo/

—

Soeoermo l
Non minus pitm̃ eſt auferre hñti q; negare indigenti Itez no⸗
tandum hit ꝙ qui eſt elemoſinã accpturus attendat ſi indige
at: aloquin rapinam comittit· Hero · Wonache ſi eges àa acc⸗
pis das poſtq; acupis.ſi aũt non eges a acepis rapis (Item qꝗᷓ
ntur vtʒ liutum ſit diuitibo per ſanos homines faœre pegnina
tiones cũ elemoſina Rñdetur ꝙ nen liœt. hoc ſic pꝛobat᷑quia
hoc votum eſt in pꝛeiuditiũ paupeꝝ quibo debet᷑ de iunre elemo
ſina a qui laboꝛare non pñt.ſed ille duies per ſe habet pꝛomp⸗
tas pꝑetunias ſeu alia bona.a ille ſanus a ſoꝛtis homo poteſt per
laboꝛes ſuos aequirere ſibi necœſſaria ꝑ aliam viam Vñ dicituꝛ
tur ei dare elemoſinas ſuas ſed dñt dare infirmis: pauperibus.
debihbo clerics aà religioſis qui fideliter ſeruiũt deo in ſeptez ho
ris ꝑſoluendis. in miſſis legendisin ſermombo a vfeſſionibus
audiendis. Vnde di in decretis · Bñſinum eſt maxime danduz
hiis qui in eccleſia vigilant a deo ſermunt ltimo nota exem
plum quõ mali in pñti odiunt et perſequunt᷑ bonos a imnocen
tes. Vnde Jo· nyder reſert ꝙ fuit quidam pꝛeditcatoꝛ ſaæœrdos

—

gradoſus in eccleſia oollegiata ebrutenſi qui ꝑ verbum dei · qdd

ſeminauit gratioſe cũ ſanctitate vite qua ſe virtutũ ſpetuluʒ ex
hibuerat multoꝝ animas ſue exemplo bucriſetit creatori exm
de ſauoꝛem magnũ a ꝓpło acquiſiuit. Sed econtrario a clerias
qui confra tres eſſe debuerant in eadem eccleſia odium magnũ
incurrit. ſua em comꝑatione/maloꝝ elericoꝝ vita ſoꝛdebat qui
cum in aperto virum ꝑſequi non audebant: nec eũ ſuo ſpoliari

bñſtio aQ honoe: ypocrite ↄtra eum nephandiſſimũ mendaciũ

confinxerunt: nam octulta claue vnam meretriæm ad camerazʒ
viri pꝛoturauer̃t a eo abſente intromiſerunt·eidem meretnci p
cium p:omiſerũt vt cameram ab intra accenderet igne. Et pꝛo
að uitorio de camera ad ſtratas clamaret·ita per oꝛdinez ſacum
eſt.nam qñ meretrix in camera iam accenſa clamauit: octurre-
bat ſeculanum multitudo· Cum igit᷑ in camera vidiſſent mere⸗
tricem ſtatim bona fama vin denigrata ẽea ita de lovo opoꝛtuit
reœdere imocentem. Nandem tran ſactis pluribo diebo pꝛinapa
lis actoꝛ huius nequiti a deo grauiter punitus eſt: nã incurrit
infirmitatem gramſſimã a ↄfeſſus eſt ilam nequicia ſuam quã
confinxerunt ↄtra illum bonũ homineʒ ex odio magno qð con

tra eum conœper̃t· quia alias non potuerunt eum diffamare ·

tonſeſſoe noluit eum abſoluere nee cõmunicare ſacramento eu⸗

kanſtie niſi ſamaz boni viri rſtituert. Vnde duocatis teſtibus

„

1

S

Miſi conuerſi fueritis a efficiami

fidedigms in confuſionem ſuam a El ne in eternum puniret
conſeſſus eſt ille nequaʒ malieiam ſuam a oꝛdð ineʒ pꝛodi tionis
peeſate. Sicq; innoœns iſte ſfamaʒ ſuam recuperauit· qꝛ deus ſi⸗
naliter non dereliquit ſuos ſed eis miſericoꝛditer ſuceurrit · Vñ

de hoc didt in pſał. Nunq; vidi iuſtum derelicdum &. Vñ apls

per inſamiam a bonam famaʒ opoꝛtet nos intrare in regnũ dei
d nos perducatiiii:
ca tercia poſt penbecoſten
(Epiſtoſa Petri Apoſtoli.

. — 5

Ariſſimi humiliamini ſub potẽti manu dei vt wos
exaltet in tempoꝛe viſitationis oẽm ſolicitudineʒ
veſtraʒ pꝛoiidentes in eum qm ipſi cura e de wo

abolus tanq́; leo rugiens artuit querens quem deuoret
Cui reliſtte ſoꝛtes in ſide: ſaentes eandem paſſionez ei q

in mundo eſt veſtre fraternitati fieri. Deus auteʒ omnis

gracie qui waanit wos in eternam gioꝛiam ſuam triſto
iheſu moditũ paſſos:ipſe ꝑſfidet ⁊ tonfirmabit ſolidabit

. ipſi gloꝛia et imperium in ſecula ſetuloꝛũ Amen ·
Sibrer Snitoid natcrtemmagr.
VHnmihammi ſub potẽti manu dei vt vos exaltet in die
viſitatiomis pꝛima Petri.·V. In verbis pꝛemiſſis bea—⸗
. tus pet rus aplus monet omnes hoĩes ad ſubiectionez
dei diens. Dumiliamini ſub potenti manu dei ?e ¶ Vñ in pꝛe⸗
ſenti ſermone tria ſunt dicenda. Primo de humibtate hominis.
Getundo quare debemus reliſtere temptaconibus. Tercio quõ;⸗
debemus peoijcer ſohcitudinẽ noſtram in deum ¶ Qnantũ ad
28 pimũ dicit Guill. Valde nea ſſarium eſt homini ſub potenti

rS

manu dei humilari(Primo qꝛ homo non poteſt effugere neqq
euadere manũ eius. Vnde diat᷑ in pſał. Quo ibo a ſpmtu tuo⸗

et quo a fa. tua fu. Et ece Job. Deus cuius ire nemo reſiſtere

põt(Secundo qꝛ in humiltate inuenit miſen ooꝛdia dei Baß. 6
Exigno conœditur miſſð ia dei · potentes aũt Ptenter toꝛmta
padientur (Tercio quia ſine humiltate nemo ſaluat Math.18
liſi oonuerſi fueritis n ſieut paruulus iſte nõ intra-
bitis ni r'gnum œlozꝶ et etiam q: in humilitate nemo denabi⸗
tur Bernardus. Laudabilis vir tus virginitas: ſed magis hu
militas necſſana. Illa em tonſulitur: iſta peeepit᷑ ad illam in⸗
mitamur ad iſtaʒ cogimur. Poteſt em aliquis ſine virginitate

3

bis. Sobꝛii eſtote 2 vigilate quia aduerſarius veſter dy

è

ſalnati: Ane humilitate nultus . Greg . 8. Ubꝛo moꝛ a * .Quil quig

8.

enim nunc ſponte ſe non humiliat nequnac; hunc ſequens glo⸗

ria exaltat. Et itez Bernardus. Per humilitatẽ aſcendas ad

—

ſublimitatem· quia hee eſt via a non alia Eier ipſarn. qui aliter

vadit potius cadit q; aſcendit. qꝛ ſola eſt humilitas ꝗᷓ exaltat

ſola que dutit ad vitam. Vnde Rug de ver . o. Wis capere el

ſitudmem dei cape pꝛuis humibhtatem dei dignare humilis elſe
Pter te · ylidoꝛns. WMeſcende vt aſcendas humilia te vt exalte⸗
ns nde hit quenit vtz ſuperbia ſit peccatuʒ mœtale:? RRñnde
tur m ſanctum Tho. ij · i q· clxij · Superbia conſiſtit in hor ꝙ

aliquis extollat ſe ſuper illud qð eſt ſibi pꝑeœptum ſiue peeſixii

a dinina regula, Contia quod diut aplus. i · Coꝛ· 3. Nos aũ̃t

non in immenſum gloꝛiamur: ſed ym menſuram quam nobis

mmaenſus eſt deus. Et ideo dicit Eecle 10. Initium ſuper bi hois

eſt apoſtotare a deo. In hoc enim radix ſuperbie conſiderat ꝙq

Vomo non ſubdituꝛ deo net regulis ipſius, Docipbum autẽ qð
on eſt ſubij dendohabetur in ratione peccati moctals. Vñ ſu⸗
perbia m genus ſuuʒ mœtale pctm̃ eſt ſitut in alijs pecceatis
ex ſuo genere mo:taha ſunt· ſicut inuidia luxuria ĩ& · Sed ſüt ali
qui motus qui ſunt peccata venialia ꝓpter eoꝝ imperſectionezʒ
qui ſcʒ pꝛeueniunt iuditium rauonis a ſunt pꝛeter eius dſenſuz
Sic etiaʒ arca ſuꝑbiam acadit ꝙ auqui motus ſuꝑbie ſůt pec
cata vemalia dum eis homo non conlentit Quantũ ad ſc(daz
partem diat hit beatus petrus oem ſobatudieʒ vr̃am pꝛoij-⸗
gentes m eum qm ipſi eura eſt de vobis Vnd hit quenit vtz
hatum ſit homini xp̃iano ſolatudinem gerere. Reſpondetur

m lanctum Aho · . j . q: lij. Soleitudo tempalhum Poteſt eſſe il

n. proni lomis nre 4ℳ

hata duphater (Ono modo ꝗpter ſuꝑfluum ſtudium quoð ape
ponitur ad temꝑalia pꝛocuranda⸗ ꝓPter qð homo a ſpũahbus·

quibo ſpedialiter ſermire debet retrahitur, Et ideo diai Math⸗
10. ſolictudo ſecuh ſuffocat verbum dei (Scðo ex parte timo⸗

ris ſu perflii: qn ſcʒ alquis non fadendo qð debet ſlibi timet ne

tempoꝛalia dendant. quod dñs repꝛehendit in euangelio MWat

„

6. di. Nonne anima plus eſt &; eſta-a coꝛpus plus q; veſtimen⸗

tum. Glola. Si deus dedit nobis maioa-kʒ cospus 4 animam
ergo etiam dabit minoꝛa. Vnde dituꝛ in plab. Nunq; vidi in

ſtum derelickum nec ſemen K Seqmitur. qm ipli cura eſt de vo

bis Motanduʒz ꝙ cura peouiſionis noſtre duphiiter pertinet od

deum. ſcz a une paternitatis,a domini nmo em̃ de iure natu

„

rali ad patrem pertinet hilijs pꝛouidere niſ culpa hot impediat

R
ſidel
fam
ſtiy
ſonn
tone
ſoi⸗
lunt
ſit

omn
mor
gila
nos
Ndr
noee
wolu
ſtor
an

ODU

4 Mat. 6. Säit enim pater veſter quia hijs ommibo indigetis. yn-
, ſnidelis em eſſet pater ille qui ſuꝑhabundaret et ſilios ꝑmitteret rM”ẽ
iae Snme moei. ſed deus eſt pius pr̃ qui vult nobis fideliter Puidere ”M”M
nr ſi ipſum dilexenimus a timuerimus. Vñ dieit in plab. Quõ mi⸗
ecgd Eeretur pater filioꝝ: miſertus eſt dñs timentibo ſe.¶ Zecundo ra⸗
laiſe Looone dominij quia ad dſim pertinet neæſſaria pꝛouidere hijs qͥ
ank, ſibi ſeruiunt. Serui em eſt oogitare et diligentiam facere vt vo⸗
EN luntatez dñi ſui impleat, a domini eſt togitare vt ſeruus neceſ D
ir H ſita tem habeat. Vnde xps dieit ommibo ſernitoꝛibus ſuis vt ha .
4 betur Wat. 6· Primũ querite reg nũ dei et iuſtieiam eius et hec HW
omnia adijcdent᷑ vobis · ¶ Quantuz ad terciam ptem iſtius ſer⸗
dc monis diat hic. Vigilate qꝛ aduerſarius veſter dyabolus vi⸗
noh gilat. vnde dyabolus tanq; leo rugit. In quibo verbis Hoꝛtar᷑
ʒ55 nos aplus ad reliſtenduʒ ſoꝛtiter temptatiomibo dyaboli dicẽ
ent KRduerſarius veſter tanq; leo rugiens artuit querens quez de⸗
nigs uoꝛ et. cui reſiſtite ſottes m fide Vnde hic quenit᷑ vtzꝛ demões
giſi⸗ HW Poſſunt hoĩes temptare qñ volunt. Reſpondet callianus in ol HS
””MV lationibus patzæ ꝙ non mii deus permittt a jntum deus per
ſtal mittit · ARplus peima Coꝛ. S. Fidelis deus qui non patiet᷑ vos
dde, temptari ſupꝛa id quod Poteſtis. Ruguſtinus ſupeꝛ plab. Plez
Nlg q; inimicus vult nocere a non Poteſt · qꝛ Poteſtas eius ẽ ſub po⸗
zſüt e teſtate dei. nam ſi tm poſſet nocre quantum vellet raliquis iu⸗
adſoz ſtoꝛ non remaneret. Vnde etiam yſidoꝛus. Non amphus ele⸗
OG⸗ ctos dyabolus q; eius voluntas permittit temptat. Doc ptz in
niner Job queʒ dyabolus non potuit temptare non licen ciatus. Itẽ⸗
gar. HM patet Mat. ?.· vbi demon es expulſi ex homine obſeſſo non po⸗
leſeul tuerunt intrare poꝛcos niſi xp̃o permittente (Setundo quene (
vtz demon ſemel de vno vichus iten temptat hommem.Re⸗
bbus⸗ ſpondet Tho. Quidaz ditunt ꝙ ſemel ſuperatus nunch de cete⸗
guch⸗ temptarr põt aliquem de eodem vitio. Sed alij dicũt ꝙ po⸗
“ teſt aliu hoiem temptare: ſed non eundez. a hoc eſt magis pꝛo⸗
Act nr babile Nereio querit vt inter eos ſit malicie differenna- Re/ (O
OH ſar der Caſſianus ꝙ; de quolibet choꝛo plures teciderunt. Hnz
ſancck lent ni ugeli in bonis exeracijs ſe exercent · ſic per oppoſitũ
rimm ma angel im malis exereicijs ſe exercent vnus eſt peioꝛ altero
wds das er de pei mo choꝛo ſunt mali · et de ſetundo peioꝛes: et
tretcd mine P d8 en trum 8 abolus m bitat ho⸗
Nng mmez per quodcunq; pctm. Rñdet thomas in uotlibetis ñ

.

quantum ad ainmaʒ · quia ſolus deus inhabitat animaʒ· ſed qn
tum ad coꝛpus tunt poteſt dyabolus ſubſtancialiter inhabita⸗
re hommem ſicut ptz in arreptitijs qn deus peꝛmittit. Di atuꝛ
tamen ipſe dyabolus inhabitare affec um hominis per effectuz
malicie et per quodcunq; peccatuʒ moꝛtale:quia ex quo mota
le peccatuʒ ſatit dyabolo ſubijut· Johanmis. 8. Qui fatit pecca⸗
tum ſeruus eſt peceati, Vnde ſitut beati ſüt ſub dominio dei: ita
mali ſunt ſub dommio dyaboli Vnde Mat. 6· Nemo põt duo⸗
bus dominis ſeruire . et dyabolus per veram penitentiaʒ a pec⸗
catore expellitur.a in ſig num huius dicſt Luc ˖ S. ꝙ xpᷣs a ma⸗
ria magdalena eieeit ſeptem demonia que vniuerlis vicijs ple
na ſunt (Quinto quent vtruz demones cognoſcunt ſecreta cor
dium Reſpondet nycolaus de lyra Goera ꝙ nullo modo tog⸗
noſcunt ſecreta coꝛdiũ mi per ſigna extenoꝛa ſcʒ ex viſu a vul⸗
tu hominis *ι+ Nam deus eſt ſcrutatoꝛ coꝛdium. vñ dr in pſal·
Deus ſcit oogitationes demonuz et hommuz (Sexto queritur
vtrum oognoſcunt futura Rñdetur ꝙ futura ſupernaturalia ·
nullus demonum cognoſcere poterit · quia cognoſcere futura qi
peꝛeſentia ſolius dei E: niſi deus ex ſpeciali gracia ipſis reuelaret

licut olim reuelauit pꝛophetis· Vnde dict yſaie. 41, Annunca

te nobis que futura ſunt. Deus noluit indicare Vnde dictur
Acuũ pꝛimo. NMon eſt veſtrum cognoſcere tempoꝛa ſc. Sed de⸗
mones naturaha futura cognoſtunt que ex cauſis naturalibus
ſcʒ ex curſu planetaꝝ et ſtellaruz eueniunt. Ex hijs qñq; pꝛedi
cant ſiue pꝛeditunt futura. Dot pꝛobatur qꝛ homines poſſunt
hot ſacere ſcʒ aſironimi qui quandoq; pꝛedicunt pluuiam· qñq;
fn gid itatem quandoq; cahditatem. que ex ↄſtellatione planeta
rum euemire ſolent, Item medicus peritus cognoſcit homniũ o&
ualeſcentiam ex conſpedu vrine: a quandoq; mortem ipſius E;
demones habent plemoꝛem cognitionem q; aliquis magr ha⸗
bere poteſt, Primo ex ſubtilitate ltet priuati ſunt huimme gqrate
tamen naturalia dona adhuc habent. Vnde Goera diet. wo⸗
Pan naturalis m demonibo non eſt diminuta, habent emn m
andcum Thomaz cognitionem omniuʒ creaturaz tam natura

lium q; ſpalum Item ſciendum ꝙ nullus hoim habuit tantazʒ
vog nitionem ommũ ſcʒ pecoꝝ: amum: piſcum: herbazꝝ et ar⸗
boꝛum ſicut pꝛimus homo adam. In ſignum huus adã omnibo
rebo creatis nomen impoſuit pᷣm pꝛopꝛietates co2ꝝ dyabohis
ex ſubtihtate nature plane per pendit quod homo non Pendit

— S ☛ =

—☛ O — .

be l Secundo per lon gam experientiaʒ: quis hominuz tot mahtias
kan ecepxpertus eſt· et quis vnq; tam diu ſtuduit:quia dyabolus iazʒ
dar Ppfrfrflus ch ſexingenta miha annis ſtuduit. In quatuoꝛ annis quis
a ſtudere potoſt ad gradũ magiſterij arcium: aut fieri dodoꝛ:aut
in medicinis: aut in iun canonico: aut in theologia, Tertio ex
la⸗ reuelatione ſuperioꝝ poteſtatuʒ. Vnde yſidorus de ſumo bono
Ad Demones triplici cientie atumme vigent ſeʒ ſubtilitate natue
ieg experientia tempoꝝlreuelatione ſupenoꝝ poteſtatuʒ (Septimoa
iSw. queritur vtꝝ alquis poteſt vuere ſine omm temptatione (rñ ◻
im detur ꝙ nulius xpiſidelium poteſt vinere hit ſine temptatione
pe Hot multipliäter peo bat᷑. Nam dicit Job.2. Wilicia vita hbo
an, minis ſuper tertam. Vnde Hiero: ſuper Math. Impoſſibile eelt
huzau=‚manaz naturam non temptari. Wnde Berñ ſuper plał-Qui
habitat. Nemo in carne põt viuere ſine temptatione a qui ab
. vna hberat᷑ pꝛotinus expectat auam. In ſignũ huus dẽ Eccia.
eſat 2. Fill accedens ad ſernitutem dei ſta in timoze dei a ppara ani·
ſun. mam tuam ad demptactonczißhed⸗ dioeret aliquis quare pmittit Orꝛ S
nii deus ſuos ſideles ita temptari. Rñdetur ꝓpter pꝛoſedtuʒ ipſoz
lart QRuia ſim apim Nemo coꝛonabit᷑ niſi qui legittime certauerit.
NNdaAD, VGVnde NMiero. m epiſtiola: Quis ſanctozꝝ ſine ertamime coꝛona⸗
Mamr tus eſt. Vnde etam Amb. ſuper lucam Pꝛopoſita eſt coꝛona:
M ſubeunda ſũt certamma. Nemo Nteſt coꝛonari niſi qui vicerit.
es Maio eſt frudus vbi maioe eſt laboꝛ. Jemptani non eſt pec⸗
grt catum: led materia exercende virtutis. Dot patet per Bernß.
ſutt dit· Quociens reſiſtis tociens coꝛonaberis. Ex empluz de illo iun
gigx unene qu mermt vna nocke ſeptem coꝛonas reſiſtendo tempta⸗
ena tiombo. hoc quere in diſcipulo de tempone. 1

quarta poſt penthecoſten

nte ratres. exiſtimo em e non ſunt condigne paſſio
ho⸗ — nes huius tempoꝛis ad fnturam gloꝛiã que reue
on onem adauhin nobis. nam expectatio ewature reueia
w „ eſt ia a ſexxeckat. Vanitati em creatura ſubiecka
q i non Wwiens ſed Neopter eñ qui ſubiedt eam in ſpe · qda
dna 2 ipſa treatura hłerabitur a ſeruitute coꝛruptionis in uᷣ
bertatem gloꝛie ſilio dei, Gamus em ꝙ omnis creatua
umn MM ingemiſat 2 parturit vſqʒ adhut, Saon ſoluz aũt illa ſed ð
i et noſipſi mimadas ſpifitus habentes et ipſi intra nos
a Lenmmns adoptionem ſilnoꝝ dei expectantes redeptione
coꝛpis noſtni in xpᷣo iheſu dño noſmw. H
,

SBoerno
Xiſtimo quod non ſunt condigne paſſiones ic. Ro:8 .
Numana õ ditio ex pꝛeuaricanone pꝛimoꝝ parentum .
— ſaſta: eſt fragilis a infirma-intus a extra. ſuperius a in
ferlus· ante et retro. a dextris a a ſiniſtris: a ꝑ omnes partes coꝛ .
poris influunt paſſiones: que omnia verbis pautiſſimis tãgit n
daaud die. Circundederunt me mala quoꝝ non eſt numerus. 4
FEgEßr quo etiam Rplus paulus expertus erat magnitudinem et
multitu dinez tribulationum in quibo ſepe pericltatus fuit vſq; .
ad mortẽ. Primo a indeis qñ quinquies quade genas plagas
vna minus accœpit. Secundo ter virgis ceſus eſt. Cercio in car
cere a in ligno pedibo affixus. Quarto ĩ hiſʒaꝛ lapidatus“ Quin 8
to feris datus. Sexto in fame. ſiti frigore· in nuditate a in pericu .
lis fluminũ et latronum falſoꝝ fratrum: pꝛeter mtninſecam tri⸗
bulationem a ſolidtudinem ommuz eccleſiaꝑ· Septimo rome
ta pite truncat᷑ a nerone anno dñi.lxi. Expertus erat ſimilhter 4
magnitudineʒz future gloꝛie inquantum licuit homimi motali “
adhut experiri qn raptus fuit in paradiſum vſq; ad teraũ cœlũ o
et auduuit ibi archana verba que nõ heœt hommi loqui . à hboc— 6
ditit Kplus. Exiſtimo ꝙ non ſunt condigne palſſiones &. H
Vnde in pñti ſermone tria ſunt dicenda. Primo de paſſiombo·
innatis aillatis. Scðo ꝙ nullus poteſt eſle diu ſine tribulatiõe
et triſtica in hac vita. Teruo quo non ſunt condigne paſſio⸗
nes huius temꝑis ad futuram gloꝛiam cum vno exempilo.
uantum ad pꝛimũ ſciendum ꝙ Aplus ditit hic paſſiones in .
plurali ꝓpter duierſas a multas paſſiones qꝛ quedam paſſiõeꝰ V 4
ſunt innateſicut fames ſitis frigus laſſitudo egritudo et moꝛs· bi
Simiiiter ſunt alie paſſiones imnate: que etiaʒ ex coꝛruptine el
nature a pꝛimoꝝ parentuʒz pꝛeuaricatione vidate inſunt nob⸗ bu
ex qui bo in membꝛis interionis hominis ↄtinuum bellum geriẽ⸗ u
Caro em contupiſcit aduerſus ſpm a ſpintus aduerſus carnẽ “ n
affetiones ↄtra rauonem a cotra conſcientiam tõſcientia ↄtra 1
voun tatem. Et ſic que int ra nos ſunt beltum gerunt ad inunitce
Et hoc conquent dominus Gen. 8. diens⸗ Zenſus a cogitatio
hoiomimnis in maiuz pꝛona eſt ab adoleſcentia ſua cunctis diebus.
Doc etiam dr Zacha.6· Siue naſcendo homo in mom egredia
tur: ſiue moeiendo mundum egrediatur: hoe totum agitur i
tribulatone · Vnde Job. 13. Domo natus de muliere bꝛeni vi⸗
. .

6
sco⸗
rigit
ems.
nemet
itpig
nt
un

eſra

mnta⸗
ome
Hikter
atalt
alü

tem. reple mul . mi. & Vnde hanc miſeriaʒ conqueri hic Epłs

Video aliam legem in membꝛis meis repugnantem legi men⸗
tis mee. Vnde etiam Jac· i: Vnde bella et lites in vobis? nonneę

ex concupiſcœncijs veſiris cItem alie ſunt paſſiones illate quas
ſuſtinemus a pꝛoximis.ſicut damna reꝝ: oontumelie verborum
perſecuti ones opeꝝ que padienter ſufferende ſunt quod reue⸗

ra pꝛo virtute maxima computat᷑, Dñs enim in veten teſtamen

to huius virtutis pondus tonſiderans indulſit vt hoĩes malunz
pꝛo malo redderent licut diat Leuit. 26. Perſequimmi inimi

cos ve ſtros Diere.· Ss: Reddet ei ᷣm opus ſuum:et iuxta omma

que ſetit ſat ei, Item Exodi:2z. Dentem pꝛo dente oculuz p ocu

lo · Deus autem in carne veniens qui reddidit bona peo malis

mehoeem a nobilioꝛem vitam a ſanctioꝛem inſtituit. Mat · .

Qui pertuſſerit te m vnam maxillam pꝛebe ei aliam. Item aufe

renti tunicaʒ: dimitte et palliũ. Et quod xpᷣs verbo docuit hoe
exemplo exhibuit. ſieut diat᷑ Johannis:.. Alſiſtens vnus mi
niſtroꝝ dedit iheſu alapã dicens: Sic reſpondeg pontiſci. Nũc
non ſo lum aliam pꝛebuit: ſed totuʒ coꝛpus pꝛo nobis exhibuit

Et in ſignũ huius doctrine per miſit ſe veſti bo ſpoliari à nudum
in cruc ſuſpendi·. Sic et quinbet xpᷣiſdelis patienter debet ſuf⸗

ferre iniurias illatas:ſiue m rebus liue in ſama ſiue in perſona.a

reddere mnimids bona pꝛo malis Mat⸗5 Rudiſtis quia dicum

eſt antiquis. Diliges pꝛox imũ tuum a odio habebis inimicuz
Ego aũt dieo vobis. Diligite inimicos veſtros, Nec mirum q;

altioꝛa a ſanctioza pꝛeeepta deus nobis dedit q; antiquis quia

ilus terram pꝛomiſit et nobis celum. illis vitam diutuꝛnã a no

bis eternam Item ſunt quedam paſſiones affectate quas ſuſti⸗
nent hij qui toto coꝛde deum diligunt qui non contenti pꝛiori⸗

bus palſionibo ſed a toꝛ tontrituʒ a coꝛpus caſtigatum volun⸗
tarie offerunt deo mortificantes ſe tota die.quoꝝꝛ vnus fuit Jo
hannes baptiſta qui nec vmũ nec ſiceram bibit: a veſtimen tu3

de pihs cameloꝝ poꝛtauit·. Item ſanctus paulus qu dixit. Ca⸗

ſtigo coꝛpus meum a in ſeru tutem redig o. Item omnes lancti

oonfeſſoꝛ es qui paupertati attenuati: abſtinentia macmti: affl
ctione caſtigati · m oeationibo continui: ieiunijs fatigau: ſancte
et iuſte vitam ſuã fimerunt, Vnde ad Debꝛeos In lſolictudini
bus errantes·. in ſpelundis a cauernis terre. arcuierunt in melo
tis a pellibo capꝛinis anguſtiati et afflicti quibo nõ dignus erat
mundusg Quantuz ad K;dam partem hruus ſermonis e ſciendũ

- ⸗

—

—

q; nullus in hac vita poteſt eſſe ſine triſtica· quia in medio ſu⸗
mus inter lotum lũmi g audij et locum qui eſt in in ſerno . Icar⸗
o neceſſe eſt partiapare gaudium a triſticam Vnde Boetcius
de conſolatione phie. O quanta amaritudine humana ſelictas
veſuta eſt (Hed dicis: Cur deus ita adinanit (Rñdet Johan ·

nyder Primo vt ſciamus nos hic eſſe non ciuesſed aduenas a

peregrinos. Vnde dauid in plab. Quoniam aduena ego ſuʒ a

pud te et peregrinus ſitut om̃s patres mei (Secundo in vt mo
non habeamus ſpem tardantes turrere ad terminũ patrie (Teꝛ

cio vt ſtimulemur penis qualſi calcaribus ad curnendum in viaz
mandatoꝝ dei Quarto vt hoꝛreamus peccata noſira motalia

que deus inti odit vt pꝛo vno peccato ipſius om̃s penas iſtas

humano generi intulerit (Quinto vt purgemur migne pur⸗

——U

one virtuoſe ſuſcepta

gationis in pꝛeſenti ne in futuro grauius puniamur in purga⸗
dorio: quia ym magiſtz ſente. li. 4· di ij, Deus ex iuſticia impu⸗
nitum non dimittit delckum Vnde RKugt. in ſermone de igne
pur gatorij. Ignis pur gatorius et ſi non ſit eteꝛnus: ſuperat ta
men oꝑem penam quaʒ vnq; in mũdo ahquis eſt paſſus. Dumb

Numq; enim a quocunq; facies dei videbit᷑ donee per penam ve

mialum peccatoꝝ quadrans minimus ꝑſoluatur. Ergo vt in⸗

fernum fugiamus in quo pena minima eſt acrbioæ omnibo pe⸗
ms mundi . Aug. MWinoe pena inferni maioꝛ eſt omnibus pems

huius lecuh. Vnde etiam Ber nar · Vna ſtintilla ge henne ignis
plus ledit peccatoꝛem q; ſi mulier in doloee partus mille ãnos

perduraret Sexto vt plus de gaudio mereamur. Nam in paſſi
maxima pars meritoꝰꝶ noſtroꝝ conſiſtit
PBerñ · Virtuoſius eſt mala pacienter perpeti q; operan. Cum

igitur opera noſtm parua et quaſi nulla ſunt: neceſſe ẽ nos hie

pat vt ſic mereamur VYbi ſciendu eſt ꝙ homo in ſtatu innocen
tie ſine diffitultate alqua eluʒ intraſſet Greg· Ad hot in para

diſo poſitus erat: vt ſeſe creatoꝛis obedientie m vinculis carta
tis aſtringeret et ad eleſtem patriam ſine moete carnis tranſi⸗

ret. Sic nanq; morta is conditus eſt: vt ſi non peccaſſet etam

moꝛi non potuiſſet. Nunc autem eſt ꝓpter peccatum eieaus
de delicijs paradiſi in exiliũ huius mði. nec põt quis niſi ꝑtri-

pulationem redine ad gloxlã · Ad hoc delignandu deus pouit

ante paradiſuʒ cherubim a flameum gladiũ. Gladuis enim ſi⸗
gnat palſiones a tribulationes pñtis vite,. De quo plab Kab

letn
Eth
tus d
gan⸗
vbin
dndt

ſs.do

biha
ritg
tusl
dtr
pan
mine
zus
die!
mnl.
bie in
giah

4

W
nd

m
eue
os/
6.6

dlg

valle
ung
n
N V
hun⸗
de
an

dur
nat
loo

—

t tribulationes inſtoꝰ &à Et de omnibo hijs lberauit eos dñs

Et hoc erit plemus qñ celeſtem patriam mtrabimus que eſt lo
tus delicaz a gaudioz; Berñ Locus ille ſecʒ paradiſus locus
gaudij eſt vbi toꝛrentes vo uptatis potantur. lotus ſplendoriz
vbi iuſti fulgebũt ſicut ſol.locus abundancie vbi mhil deeſt vi⸗

dentibus deũ. locus ſanitatis vbi appant dñs ſuauis in vmuer⸗

ſis.locus patis vbi factus eſt, locus admirabihs vbi ſunt mira⸗
biha opera eius, loeus ſaturitatis vbi ſaturabimur cũ apparue⸗

rit gloꝛia.eꝰ lotus viſionis vbi videbit deus deoꝝ in ſyon xlo
cus leticie vbi letida ſempiterna ſuper eaput eoꝝ (Quantum
ad terciam ptem iſtius ſermonis ſciendum ꝙ non ſunt ddigne

paſſiones huius temꝑis ad ſaturam gloꝛiã etiam ſi in vno ho⸗

mine cõfluant omnes paſſiones pnñtes pꝛeterite a future. vt cla

rius videbitur (Saendum ꝙ; paſſiones huius temporis ſůt mo

dice illa vero gaudia immenſa Bap·3· ca . In paudis vexati· in

mnltis bene diſponentur. Naʒ ſicut gutta aque reſpectu maris

Sit ſunt paſſiones huius temꝑis að ſu turam glæ iam ¶ Gecũdo
quia hec ſũt in loto ealamitatis id eſt in pꝛeſenti mðo vbi eſt lo

cus triſtiae · Ergo dicit hic vallis lacrimaz. Rug: In valle mi

ſerie ſumus in qua magis flendum eſt quo minus flemus Vnð
Greg ſuper Ezech: Quid eſt quod in hoe mdo hbeat vbi ge⸗
mitus inſpidmus.vndiq; lucus audiuim:deſtructe cinitates
euerſa caſtra· depo pulati agri et in ſolitudmẽ terra redacta ali

os in captiuitatem ducei:alios detruncari videmus: alios inter ſi

ci? Quid eſt ergo qð in hae vita libeat fratres mer-ſi ſice moöm

Ddiligimus iam non gandiũ ſed vulnera amamus. Item in hac

valle latrimaꝝ ſunt plura pericqula et naufragia Berñ · Pericu

lum peobat tranſeuntũ raritas: pereuntinʒ multitudo. Ex qua

tuoꝛ nanibo vix perit vna, R mari aũt huius mundi vix eua⸗
dit vna· Ex quo patet ꝙ mðus eſt periculoſioꝛ mari. qꝛ in mav
huus mundi vix de quatuoꝛ nauibo tranſit vna: iev ix de qua
tuor hominib vnus ad poꝛtum ſalutis puenit (ed in illa ſutu⸗

ra amenitate electis tripłex gaudiim en Primum a claritate-

Apoẽ · 21. Cinitas illa non eget ſole neq; luna vt lneant in ea
Nam claritas dei illummabit eam a lucerna eius et agni (Secũ
dum a loti puritate AXAρH τ. bi non intrabit ahquid coinqui

natuʒz aut abhominationẽ fauens aut mendatiũ (Aerciũ erit ex

loa latitudie Bamt 3. O iſlrk q; magna eſt domus dei a ingẽs
locus poſſeſſionis eius magnus nõ habens ſfinẽ · Vota em terra

„
Sermro “
eſt quaſi punctus reſpedu celi empirrei in quo ſanſti regnant. M
Kercio quia paſſiones huius temꝑis ſũt quaſi partitulares · z “?
. nnnuncq in toto eſſe hommis ſubſiſtunt: ſed m membꝛis a par tib aeos
homimis, Nulla em paſſio huius tempoꝛis cognita eſt vel audlilis kt
ta que vmuerſum eſſe hom mis intus et extra fatigaret. vt ſit in inn
omnibo partibo coꝛpoꝛis et anime, ſed illa futura gloꝛia erit to “
talis quia in anima a coꝛꝑe abundanter redundabit: inmm t f
etiam oſſa noſtra germinabunt. Et iterum de hat abvundania nm
gloꝛiat᷑ Iſaie · 66 Delicijs afflues id eſt omnimoda gloia. hoc GEe
„ eſt pꝛimo coꝛꝑis gloꝛia·et a gloꝛia ſen ſuũ aQ omniũ membꝛo-· d
et a gloia amme a omniuzʒ potendiaz eius, Nec eſt locus ĩ dor un
Pore a amma qui ſe abſcondat a caloꝛe gloꝛie eius.quod bene et
notificatur per exemp lbuʒ quo ferrum ignitum a candens ſimł M te
vnum fit cũ igne habens exitum a foꝛma ſcʒ ꝓpria.Sic erũt ho pn
mines in coꝛꝑe et anima in cllo gloꝛificati, Ham coꝛpora eletco n
rum habebunt magnã claritatem at.13. Fulgebunt mſti ſictt i
ſol. inſuper habebunt impaſſibilitatem. nulla em moleſtia oorz y
Pꝛibus eoꝝ de cetero poteſt nocere Rpoc ·21 Rbſterget deus iie
oẽm lacrimam ab oculs coꝝ &. Bernardus in libꝛo de dlide⸗
ratione? Qualis autem putas erit ſplendoꝛ animaꝝ quando lo
lis ſplendoꝛem habedit lux coꝛporuʒ. nulla erit triſtida nulus
doloꝛ. nullus timoe act laboꝛ·nulla moꝛs ſed ſemper perpetua ſs—8è
mitas perſeuerabit (Quarto a paucitate inferentium quia hic ODUDJð
ſpeualiter ab aliquibo hominibus ſunt illata et non ab omnibb ZMM
hominibo. Illa autem futura gloꝛia erit generalis- quia ab oam „
nibus habitantibo elum in nos deriuatur vt a ſinguus ſanctis ſ⸗
et angehs cõſequamur.hoc innuit pſalł · cum ait · omnia leruũt ſ
tibi. Cui conſonat illud Iſa · 49. Erunt reges a regine nutrics
tme. Dicitur aũt future generalis gloꝛia-quia a deo et omnib-

ſanctis in nos fluit Mam in videndo ſacie xp̃i ᷣm deitatem ent
ſummũ gaundium. quia melius ſic eſſet eſſe m mſerno q; eſſe m
paradiſo a faciem dei non videre. Vnde diatk . Dſtende nobis “
domine fatiem tuam a ſami enmus Euaʒ Johannis. p. Dec ẽ

vita eterna vt cog noſcant te ſolum deũ &. Vnde Fulgenaus. 222
dicit. Dei faciem ſi omnes m carcere infermi viderent nullaz pe 14
nam: nullamq; triſtiuam ſentirent Scðm gaudum erit viden⸗ ſ
do humanitatem xp̃i qui eſt rex regum a dominus domjinantiũ.

Ylaie vieſimoquarto. Regem m dedoꝛe ſuo videbunt (Ler⸗

aum gaudium erit in conſideratione vnionis humanitatis ad

I.
nd
Padh
ude
ptſiem
enit t
min de
N
Gia ve

mheen,

wipe
dn
ens ind
terütſo
neleto
uſäli
ia wr⸗
t us
ide⸗
WR
Was
Knnß
quaht
bommnd
uconm
ſanctis
eruüt
utnos
mmb⸗
ment
clem
nobis
pet ?
allg
mmti.
t er⸗
tats 0

.
7
.
. 5

diuinitateʒ· a erit mirabile quando cognoſtent ꝙ frater eotum
ßm carnem eſt vere deus Et m hoc nos honoꝛauit ſuper ange⸗
los DPebr.· Nuſquam angelos apprehendit: ſed ſemen Rbrahe.
Et iccirco mag naʒ conhdentiam de bemus habere ad deũ no⸗
ſtrum.qꝛ caro et frater noſter Berñ · Puto me iaz ſpernere nõ
Poterit xpᷣus os de oſſibus ſuis: a caro de carne mea(Itẽ ab om
nbus ſanctis· a ex illa iocunda ſodetate triplex gauduim pue
nit Primũ ex multitudine Apocal.7. Hidi turbam magnã ic

Seðm gaudiꝛz eſt ex nob ilitate a ſocietate illius in qua erit be

ata virgo a omnes ſancti a angeli qui omues reges et vegine
ſunt · quia poſſident regnum celoꝝ cum xp̃o qui eſt rex regum⸗
et dominus dñatium Ceraum eſt ex amicabilitate ilbus ſocieta
tis· tanta em erit caritas inter ipſos vt gauduim alioꝝ ſuum re

putentQuinto quia ille paſſiones pꝛeſentes cũ tempore finiun

tur: Illa antem gloꝛia permanet meternũ. De hac futura glo
ria dicit Ruguſtinus⸗O care illã vitam amplecti debniſti: vbi
? vita ſine mote.lux ſine tenebꝛis. iuuentus ſine ſenectute.pax

ſine diſcoꝛdia · voluntas ſine muidia.regnum ſine cmutatione

quod non amittitur. Berñin ſermone. Reg num dei conedi
tur in iuſtificatione: peeapitur in gloæiſitatione- Et de hac fu⸗

tura gloꝛia dicit Iſa · Oculus non vidit τα (Oltimo nota exm⸗
plłum de dyabolo qui dixit. Si eſſet ſtatua a terra vſq; ad celuz

elauis a nouaculis tranffixa libentet vellet aſcendere a deſtende
re: vt ſic econuerſo telum poſſet intrare et ſic futuram gloꝛiam

.

Ppoſſidere quaʒ peeparauit deus dihgentibo ſe· quere mn diſcipu

lo de tempore ſermone. lxiiij ·

Dominica quinta poſt penthecoſten.

õ

ctni/

Ariſſimi.omnes vnanimes in oꝛatione eſtote tõ
padentes/fraternitatis amatoꝛes. miſeritordes.
modeſu humiles. non reddentes maluz pꝛo malo
vel maledickum pꝛo maledicto: ſed econtrario benedicen
tes qꝛ in hot woeati eſtis vt benedickionez hereditate poſ
ſideatis. qui em vult vitam diligere 2 videre dies bonos
coher ceat hinguam ſuam a malo ⁊ labia eius ne loqnan

tur do lum. Declinet aũt a malo 2 fadat lbonnm inquirat

pacem a perſequatur illam: quia ocuh dñi ſuꝑer iuſtos.æ

aures eius in pꝛeces eoꝝ. Vultus autem dñi ſuper fac
tes mala.Et qͥs eſt qui vobis noceat ſi bom emnulatores
fueritis: ſʒ aſi quid patimini pꝛopter iuſtidã beati. Cimo
rem aũt eoꝝ ne timueritis vt non turbeminie
aũt iheſum xpᷣm ſanctificate in coꝛdibus veſtris,

Bominum

Wnes vnanimes in or onibus KK. pꝛi
iuſtiſicat hommes in hac vita: eſt ieiumuzʒ: elemoſina
et oratio.Sed oratio hijs duaba altius voſat ad deum
et eeleſte adiutorium nobis acquirit. Vnde Greg. dieit Wag

na eſt vis oeationis que effuſa in terra in elo operetur. Ergo
ARphlus petrus hoꝛtatur nos in verbis pꝛemiſſis ad orauonem
dicens: Dmnes vnanimes τα Vñ in pꝛeſenti ſermone tria ſunt

dicenda. Primo de oratione . Scðo de ymagimbo ſanctorum.

et xp̃i. Tercio de illis qui poſſidebunt hereditatem celeſtez in ee

lis c¶¶ Ad e e mouende ſunt queſtiones. Et pei
mo querit hic verſus quas ꝑtes mundi oꝛare debe mus ¶Rñndet
ſanctus Tho. ꝙ; comumiter ↄſueuerunt homines verſus oꝛientẽ

oꝛare a altaria conſtruere triplici de cauſa. Prima in ſignuz c a
xpᷣo eſt illummatio noſtra qui viſitauit nos oriens exalto. Se⸗
tundo qꝛ ibi eſt paradiſus a quo eendimus. ideo moꝛimur vt ĩ
paradiſum remtremus, Terdo qꝛ? ab oꝛi ente ad iuditiũ veniet
xp̃us (Secundo querit an debet eſſe locus ſpedalis oꝛandi (Rñ
det Humbertus, Non eſt in looo ponenda talis fidutia ſic nõ

credit aliquis alibi non poſſe ſe exaudiri. tñ turandum eſt de

loco etiam trib de canſis, Primo quia ſi non eſſet locus deputa

tus oꝛationi: tunc neſciretur vtz omnes hommes orarent: an

multi obmitterent oeare. Setundo qꝛ vadens ad locum oꝛandi
prlius laboꝛando plus meret᷑. Lercio vt petentis oꝛatio atius ex
audiatur.qꝛ ibi in loco oationis plures ↄueniunt ad oꝛanduz
Et hm Beatuz Hiero. Impoſlibile eſt pꝛeces multoꝝ nõ exau

diri Motandum hm eundem Dumbᷣ· ꝙ G;uis oꝛationes et alia
ſub oratione contenta valent in omm loco: tñ competen aus et
fructuoſius effundunt᷑ in oꝛatoꝛ io ſeptez de cauſis
credendum eſt ꝙ deus atius exaudiat eum in loco deputato q;

in alio Paralipome · ſeptimo· Oculi mei erunt parati et aures
mee enecte ad oationem eius qui in loco iſto orauerit.

ma Petri.3. Q

Drima quia

DU

Setunda quia eredendum eſt Ne lancti locum talem ſan⸗ 4
Ii ctum magis frequentant · quia ibi eſt domus dei Et in ſigunm .
en huius habetur Geneß WB. q; ia cob vidit angelos dei deſcenden
* tes a aſcendentes in loco dicko bet hel id eſt domus dei Ipſi ſunt ð,
4 qui neceſſar ij ſunt oꝛantibo ad ferendas orones noſtras coram
mmum deo (Lercia ratio eſt qꝛ pꝛobabile eſt ꝙ demones qui libenter
impediunt oꝛationes non audent ita acedere ad huuſmõi lo⸗
cum ſandum ſitut ad ahum locũ pꝛe terrore quem mcutit eis lo
W eus ſan ctus Geñ 28. G ternibilis eſt locus iſte ſeʒz demonibus.
13 6 uarta quia oꝛatoꝛiũ conſecratum eſt in honoze ahcuus ſanci
d patroni. Pie credendum eſt ꝙ ſanctus patronus eccleſie ſpetia
ddm H lem curaz habet de tonuenientibo ad locũ ſui patronatus.ſicut
pꝑeinc ps ahcu us terre de hijs qui veniunt ad loca ſui dommi⸗
big⸗ Sictcut muerit᷑ de ſancto iacobo a de multis ſanctis ſpedahter ui
nom uantibus ſua loca viſitantes. Et quia oꝛanti bo non modicũ ne⸗
mar evelſarium eſt adiutoꝛum ſanctoꝝ qui ſunt potentes apud deum
ſoun. hm illud Job. 5.· Ad aliquem ſan toꝝ te oonuerter. ergo oꝛat
zme m ſacris locis plus q; alibi Quinta ratio quia in eccleſijs ſũt re
uaquie ſanctoꝝ. ergo qñ oꝛas ãte altare: inuoca ſpeciahter illos
R ſanctos quoz reliquie ibi tontinent᷑ in altari, Nec dubiuʒ quin
Wni orones noſtre ad effectum deducantur (Sexta. quia ibi ſũt yma
wgg⸗ gines cruaſixi beate vir ginis et ſanctozꝛ vt frequenter ꝗᷓ mul
⸗-⸗. tum valent ad deuotionem excitandam. Deuonoms aũt affe⸗
murwi ctus ſumme faceit oronem efficatem Rug· Dig mioꝛ ſequit᷑ effe⸗
ſunet ctus quem feruentioe pꝛecdit affecus Berñ. Ad affeckum cor
dce dis reſpiat deus Septima: quia ibi eſt frequenter coꝛpus xßYWi.
kpGOGH Quotidie at hore a miſſe ſunt ibi:ratione cuius qᷓibet eccleſa
ede excellit temp luʒ ſalomonis in quo nunq;ᷓ tm̃ ſuit bonũ »In pee⸗
puta fſentia aũt yp̃i ſiquis ſide oat : dtius exaudini põt q; im alio lo⸗
tꝛn— oo ſceʒ qñ ſtat circa miſſam vel in alio loto m pnñia ſancti toꝛꝑis
edi xp̃i. Vnde henricus de halſia. Sicut em̃ confelſio ½ contrido di⸗
ecd ſpoſitiue ſuftitit ad lalutem. ſi toꝛpalis pꝛeſentia coꝛporis criſti.
ndeg aliquid ſingulariter operat᷑ ad lalitem. vt patet de latrone aſſo
dern ciato xpo quando pꝛelendaliter moꝛiebatur in cruce⸗ qne ei ali
9 en as non ſuffeciſſet aut intantum valuiſſet, ſic videtur ꝙ non mi
er nus nũc peccatoꝛ humiliter ſpe venie aſſiſtens ſacramental ob⸗
ns⸗ lationi veniam conſequatur: aut abundanaus gracie collatio⸗
ie nem reupiat: quaʒ ſi illam ſimihter m alo loto haberet·

1

Sermo

Item tum xp̃us in terra degens null ſanitatem deneg auerit in .
ſide petenti: nunquid equale vel maius eſt nunc inuiſibileʒ fide

credere pñtem in ſacramento eukariſtie. et hoc vult dictũ euan

gelij. ibi · Beati qui non viderunt a crediderunt quid g referr

ad venam conſequendaz modo contrito coꝛde a humih eukari
ſtie mtereſſe ymolationi q; ipſi viſibiliter pñti aſſociari ⁊ hono
riſicare.a olim oblatoni eus in crute interfuiſſe ſicut latro Pel

honoeem xpᷣo toꝛpoꝛaliter in ſe exhibuiſſe· ſitut magdalena qᷓ

lacrimis lauit iheſu pedes a terſit capillis et vngento vngebat
et oſculabatur · Vñ quaſi nihil refert quo ad effectũ grade vel
venie tonſequende hec ille, ¶ Item queritur vtzꝝ deus pecca⸗

tores exaudit. Reſpondeo ſit: qᷓ petunt ſalutaria Auguſt.

Si deus peccatores non exaudiret fruſtra ille publicanus dixiſ⸗
ſet. Deus ꝓpiaus eſto mihi peceatori · a tñ exauditus eſt. Item
notandum ꝙ deus aliqn audit pꝛeces peccatozꝝꝛ a aliquando ñ

quia ſi bene eſt in peceatis moꝛtalibo et petit ab eo regnuʒ ſuũ ·

non dat libi illud · Zed ſi dicit O pie iheſu Ego peccatoꝛ pecca
uni in eelum et coꝛam te · ignoſce mihi peccatori ꝙ te grauiter of
fendi meis gramſſimis peccatis · et ſi inſtanter petat ſine dubio
deus exaudiet eum. a qñ eſt hber a peccatis tunc ab eo petat re
gnum ſuũ dabit. CGuanun ad ſeeundam partem ſermonis
querit᷑ (Cur xp̃iani in nouo teſtamento ſfauunt ſibi ymagines
contra illud pꝛeceptuʒ Exo:⁊o· Non facies tibi ſculptile.· Rñde
tur ꝙ in veteri teſtamento pꝛohibitum fſuit fieri ymagines: ma
xime dei. Ium ꝓpter pꝛonitateʒ ꝓpłi qui pꝛoni fuerunt ad ydo⸗
lat riam, Tum etiam qꝛ deus adhuc non fadus fuit homo.nec
effig iari debuit (Sed m nouo teſtamento it rodudtus eſt ipſe
vſus ymaginuzʒ Primo a dño noſtro iheſu xpᷣo qui ſuam vyma

ginem regi abagaro panno impeeſſam miſit vt ait Euſebius ·

m eccleſiaſtica hyſtoria · et Damianus in hſen Scðo ab apkis
nam tempoꝛe eoꝝꝛ fuerunt ymagines dñi noſtn iheſu chriſti · et
ymago beate vir ginis marie quas beatus lucas ſculpſit qᷓ ima
go beate virginis marie adhuc rome habet᷑ · aà ſandtus ſeruaci9
ymaginem xpi ſetum detulit vt reperit᷑ in ſua hyſtoria Cercio
ex appꝛobatione eccleſie · Nam in quodaʒz concilo fuerunt fſere
mille epiſcopi oongregati qui omes ex inſpiradione ſpũſſandi
diffinierunt vſum ymaginum eſſe heitum. ¶ SZecundo queritur

—.—
SE ☛ =

— —
=,= =g= S.

EZ

ueitn
ileſN
küeun

Fer.

leukan
1no
ro Vel
Nlen
vngebet
r nl
u
Zugn.
uus diti⸗
eſt. en
ſuandf
nuy .
decea
ierof
dubid
Nre
Gnons
ymugine
ale⸗Ri
gesim
tao ye⸗
nmo. Mec
el ipee
n yma
ſbus⸗
bapkis
hniſi⸗er
itq ima
ſeruad
(Terd⸗
runt an
Hülnt
renen

a⸗

Prima el ꝓpter memoꝛie labiecn ne obliniſcamur dñi no⸗
Cri iheſu xpi: beateq; marie vir ginis et alioꝝ ſandoꝝ. Et qn -⸗
eunq; videmus ymaginem eni noſtn iheſu criſt eũ honoꝛamug
et ſanctos imploꝛamus vt pꝛo nobis mteredant ad xp̃m (Secũ
da cauſa eſt pꝛopter infoꝛmationem rudiũ qui litteas ignorat
qm docent᷑ ymaginibo loco litteraz. Vnð de hoc diet in decre⸗

ymagines ſanctoz et picture ſunt libei layto Nerda cauſa G

pꝛopter deuotioms exutanonem· plus mouent viſu q; adita
Vnde inſpectione ymaginuʒ debemus ad deuotionem exctari
Cum videmus tanta bona merit oeia depicta: de bemus etiaz ꝓ
uocari ad honeſtatatem moeum et ver boꝝ in pꝛeſentia ymagi⸗
num: hon oeando in hoc deuz a ſanckos ne impudica loquamur
a turpia in verbis: ſed deuotionem oſtendamus in verbis a fa
ctis ſieut decet lan cos ¶ Quantuz ad tertiam ptem iſtius ſermo
nis dict hie Rplus, In hot enim vocati eſtis vt benedict ionez
in hereditate pollide atis ¶ nde ſcienduz ꝙ triplex eſt genus ho

minum 2 vnum tm poſſidebit de ülla hered itateſ Primu eſt illo

rum qui bonam vitaʒ; non mupmnt net ꝑpfidiunt ſicut omnes
inſfi deles a mali xpᷣiami qui non curant implere diuina maãdata
net odiunt peccata a ſie m mahna vum. et moiunt. Onð de
quohbet iſtozʒꝛ diet᷑ in pſał · Malidam aũt non odinit K. a iſti
iam dicti non ſamabunt?᷑ ſed hereditabunt mſernuz (Hedi ſund
qui bonam vitam mapiunt ſed non ꝑſiaunt et ideo etiam nõ
ſalantur. Vnde Greg: m moꝛahbus. Incaſſum bonum agitur
ſi ante termmũ vite deſeratur · Vnde etiam Bern . Perleueran⸗
tia eſt virtus ſine qua nemo videbit deum. Vñ Albertus ma
gnus, Quid enm pꝛoſuit inde ꝙ ipſum xp̃s de mundo elegerat
quid peo fuit diuturna ſamiliantas xpi: quud ſancta peedicatio

xpp̃i: quã ſepe ab ipſo audierat: quid exempla quid virtutes:

quid miratula qᷓ ab ipſo videt: quid grada hbi collata ad P
dicanduz a miracula ſadendũ, NMam xps apkis dixit. Euntes

dictate quia aꝓpinquat reg num œloꝝ et inſirmos cu ate moꝛtu

os reſuſcitate:lepꝛoſos mundate. demones effugate, Ex quibus
ptʒ ꝙ iundas bene inpit ſed male fimuit qꝛ xp̃m tradidit poſt
hot deſperauit · et in deſperatione laqueo ſe ſuſpendit · ylið · de
ſum · bo · Non eſt beatus qui bonũ ſaautqui em̃ pſeuerauerit ie⸗
Tereij ſunt qui bonã vitam me piunt a hmunt, hij pꝛemiũ per
cpuint a xp̃o, talum enim vita eſt deo placuta que hine be no
ſit concluſa: ꝓſidoꝛus de lum. bono. Iunc deo placet conuerſla-⸗
tio noſtra qn bonũ quod inchoamus pleueranter 2 leuenmug

Sermo

PBernardus in ſermo. Bonam vitaz ego puto mala pati bo
na facere et ſic vſq; ad moꝛtem ꝑſeuerare. ſed heu plures ſunt qᷓ
in quadꝛageſima bonaʒ vitam mchoant ſed poſt paſca retro

dunt. Vnd diett in decretis. Multi bene ineipiunt qui in malo

vitaz fininnt. Ex dictis ptz ꝙ multi ſunt qui apud hoĩes repu

tan tur in bono ſtatu: a etonuerſo multi apud hoĩies reputant᷑

mali a tñ ſunt amii dei et ab eo electi: qꝛ nouit dñs qui ſund
eius. Vnde Ereg. MWirum non eſt ꝙ quiſq; bonũ inchoat: ſed

dificile eſt ſi mtentione recta in bono opere ꝑdurat · Pro quo
notandũ ꝙ nõ poſſumus togitare bonũ net mchoare: nec mul⸗

tominus in eo pſeuemre ſine dei adiutorio. In ſignũ huius qti
die oꝛamus di; Actiones noſtras dñe i&ltimo nota exemp⸗
lum de vno fratre qui voluit de monaſterio exire a redire ad ſe

tulum, ſed xp̃us eum tũ miratulo retinuit in edine monaſterij

uere in poptuaiſiſo.
ica ſexta poſt penthecoſten.Ad Rom.
ſati ſumus in xpᷣo iheſu in

Ratres quitũqʒ bapti
moꝛte ipſius baptiſati ſumus.Conſepulti em̃ ſu
N. mus cũ illo per baptiſmũ in moꝛtem: vt quõ tcri
tus reſurrexit a moꝛtuis ꝑ gloꝛiam patris:ita et nos in
nouitate vite ambulemus Si enim conplantati facti ſu

mus ſimilitudini moꝛti eius: ſimul et reſurrectionis eni

mus.hot ſdentes qꝛ vetus homo noſter ſimul crudafixus
eſt ut deſtruatuꝛ coꝛpus peccati ⁊ vltra nõ ſeꝛuiamus pec
cato. Qui em̃ mortuus ẽ iuſtificatus eſt a petcato.ſi mor
tui ſumus cum ypᷣo: credimus ꝙ ſimul etiam viuemus
cum ipſo: ſentes ꝙ vp̃ᷣus reſurgens ex moꝛtuis iã non
moritur.moꝛs ill vltra non dñabitur, quod enim mor
tuus peccato: moꝛtuus eſt ſemel,quod aũt viuit: viuit
deo, Ita O vos exiſtimate wos moꝛtuos quioẽ eſſe pꝑeccato
viuentes aut deo in xpᷣo iheſu domino noſtw. .
Vitunq; baptiſati ſumus &. Ro.6. In iſta epła hoꝛtat

os Rplus ad vite emendationem que cõſiſtit in hoc
ꝙ moetui petcatis ſoli deo vinamus qui nos viuiſieat
In ſignu huus de latere xp̃i exiuit ſanguis et aqua, ſanguis ꝑ
quem redempti ſumus. aqua per quã ſandt iſicati ſumus mũda
tii per virtutem purgatuã aque baptiſmalis. Ergo dieit apłs

Quitunq; baptiſati · ¶ Vnde in pꝛeſenti ſermoue tna ſut dicẽda

oe Pimo qu aliqui vinũt in deo⸗auqui cum deo aliqui ſine deo
Rm Zecundo quõ xp̃iam baptiſati debent vitare immunditiam rec
A aat mortalis. Aezdo quare quilibet xianus deſide rare debet eẽ .
ck cum criſto ¶ Ad peimũ ſciendum ꝙuidam viuunt in deo ſcz
Snn ill qui maxime ardent in deo et in dumo amoe a mhil appe⸗
Pühn tunt de hijs que ſunt ſuper terram. ſed totum deſidenum eoʒ ẽ
uſunt eſſe in his que dei ſunt. Nec mirum qꝛ in iſto eterno ſũmo bo
dat:ſd no quo viuere cupiunt: omma ꝗᷓ deſiderare poſſunt mueniunẽ
dn olius de virginibo. Dmma habemus in xßo. Vnde etiã
men⸗ Kug. Tüc erit deus omma in omnibo. quicquid querebas hic
sSad quicquid pꝛo magno habebas. quicquid hit amabas vt man
e ducare et bibere: ipſe ent tibi cibus potus: quicquid hic vo⸗
direde H lebas ſcʒ ſanitatem fra gilem tranſeuntem: ipſe tibi immoetali⸗
onſe; ias erit. quicquid hit querebas vt diuidas deus tibi erit. Cer
te nihil tibi ſufficit ſi deus non ſuffict Viii qui vinunt cum deo
gor. ſunt qii dinigunt deum. ſed non ſunt firmi et perfecti m amoee
c9 dei ſed tepidi. quia curis a occupationibo terremis ſe muoluunt
i⸗ 4q4 ſed ta men deum ſtudent habere pꝛe oculis ſuis. ſic ꝙ a pecrato
en ti moetali ſibi cauent et ſic a deo ſeparari non poſſunt ſed tñ non
ud ſolum intendunt ſed etiam alijs cũ deo. Et tales ſunt plone ſe⸗
CNSm tulares que habent vx oes pueros a famulos quibo hnt peoui
Kilr dere neceſſaria vite. a tamen cũ hoc ſeruant peecepta dei ercij
em4 ſunt ill qui vmunt ſine deo quoꝝ coꝛda pemtus ſunt frigida
Maftug in amoꝛe diumo · Et ratio eſt: qꝛ ſunt in peccato moetali quod
Sdu eelſt omnino trarium amoei diumoet ideo non vmunt deo ht
.SRhrö mwundo. a hoc elt ter ribile · quia vmere mundo mhil alud eſt
enus deo moi et ab eo ſeparari. qꝛ ſitut coꝛpus naturaliter viuit ab
nog anima-ſic anima ſpuahter a deo. Et ideo qn homo vinit mũdo
1mor moeitur deo qui vita animax eſt· h illa moes nihil aliud eſt ;
piuit fſfſeparatio anime a deo Kug. Zicut expirat coꝛpus tum animã
ta foris emitut · ſic expirat amma cũ amittit ipſum deum, Etiam
,. moes anime eſt peniculoſio: et plus timenda q; mos carniset
oppolitum plures faaunt Greg. Mortem carnis omnis homo
ù timet· motem anime paud Quantuz ad ſcᷣam partez iſtius
ſoit ſer monis ſciendum ꝙ quilbet xp̃ianus debet lüme cauere im⸗
nCcN munditiaʒ peccati motalis a quilbet baptiſatus qui ſanguine
guißtn xp̃i eſt lotus· a qᷓnto amma eſt pꝛecoſioꝛ coꝛpe: tanto magis ti
MZ menda eſt inquinatio eius ꝓpter dignitatem nature qᷓ pendit
nid ex hoc ꝙ anima hommis ymago dei eſt, Vnde ſit peccat qͥ eaz
itinl Peccato motali mnatſic qui ymaginẽ eruciſixi vel ymaginẽ
●

Eermo
beate marie vriginis in hutum pꝛoijceret. Vnde ſicut ille q̊ cru
em in qua ypᷣs pependit in lutum pꝛoij evt: ſic et peccant qui
non timent mquinare hũanam naturazʒ que diume nature inſe
parabiliter eſt vnita. Item qꝛ talis immunditia peccati motał
adeo diſpliet deo ꝙ non habet tam bonũ amicum in celo et in
terra que non odiret ad moꝛtem ſi in eo peccati mortalis macu

laʒ mueniret Eccia.13. Kltiſſimus odio habet petcatores, Itez

pqtm motale adeo immundũ eſt: ꝙ puleœærrimas creaturas ſcʒ
angelos adeo fect immundos a defoꝛmes ꝙ lbendaus eis deus
careret q; ipſos vt ſut videret. ip̃am em animam que eſt pul⸗
cerrima ymago treatoꝛis: a que etiã mundata eſt ſanguine eri
ſti adeo immundã et deſoꝛmem pdm̃ motale faut ante oculos
dei ſic iaz eſt dyabolus Rug, RAnima in peccato perſeuerans ni
grioꝛ ẽ couo. Inſuper amma peccatrix intollerabihter ſetet to
ram deo. Sed anima in gratia exñs eſt pulerrima Bernar. im

meditationibo OD anima inſigiita ymagine dei ˖ de coꝛata dei ſi

militudme. deſponſata in fide · decoꝛata m ſpiritu· redempta cri
ſti ſlangume . deputata cũ angelis· capax beatitudinis· heres reg
m: qud tibi cũ carne. Item anima in gracia eſt nobiliſſima cre

atura Aug. ZSicut deus oẽm creaturam.ita amima oẽm creatu

ram coꝛ poreazʒ nature dignitate pꝛetellit. vnde tala ponderan

da ſunt ne pecœ nus moetaliter. Vnde Berñ. Zi homines deiẽ
ſpiratone anime dignitatem. peccati vilitatem inſpicerent · nãũ

q; talia petrarent, Item qui pctin motale cmittit et animaʒ

ſuã ocudit reus erit ſangumis xp̃ᷣi Xug: Reus erit non paru
pꝛecij ſeðd ſangu inis xp̃ᷣi quitunq; violat et maculat aiam ſanz⸗

gume xp̃i mundatam, Vnde quilibz merito ſibi a peccato moꝛ⸗

tan cauere debet a ſolidte cuſtodire ammagz meã · Vñ etiã Aug

Si collegiſſes ſtillas de latere xp̃i currentes· nonne tum magna
ſolidtu dme eas cuſtodires: qntophus ammaz tuam ꝓ qua ſan
gumem ſuñ fudit Item hit eſt notanduz ꝙ ſi daret alicui talis
diſiunckina. vtz vellet ipſe poc motaliter peccare: a cũ dam

natis gehennã ppetue ſuſtinere vel non moœtahter peccare et cũ
deo eternalter regnare (Pꝛo reſponſione tria ſunt notanda.
Primo ꝙ; homo pocius deberet elgere ſine pctõ moꝛtan vmere
q; vllam penam hĩe cuz voluntate peccandi moꝛtahter ( Scðo

quia homo poaus debet eligere nolle peccare mœtaliter etiam

ſi damnat ex hot om̃s debe reut ſaman. Rano aũt pedictoruz
eſt · quia ſicut diat ſceriptura: nõ ſunt fadenda mala vt eueniat

A MẽD TXxxi M
bu bona, Hnde etiam Luc: 9·dict · Quid em̃ homini pꝛodeſt ſi vm
INhr N9 nerſum mom lucretur: amme vero ſue detrimentum padatur.
Imac Ita merito attendere deberent qᷓ fauliter pꝛo modica cauſa pe⸗ „„,.
loetta cant moetaliter. ſcʒ iurando ſcienter a mendaditer per deũ qued
8 miium non eſt veꝝ in emendo vel vendendo · ſimiliter blaſphemi · ſupbi
M ebꝛioſi &⸗ (Quantuz ad terciam ptem ſermonis ſcien?d um m
uns ſ GBGujuib. uigdu. ꝙ quihbet ho mo ex toto coꝛde debet appetere eſſe
ese tum xp̃o m illa vita beata (Primo qꝛ multum iocundũ eſt eſſe
telrx cum x¶pᷣo · Adeo em deleckabile eſt vt paradiſus reputet᷑. Luœ· .
gien 23· Dodie mectum eris in paradiſo⸗Nam non ſuit in ꝑadiſo ſed
nagle uuum xpᷣo · qꝛ ſaciem ceius ſm diumitateʒ vidit a hoc ſuit ſibi pa
Renden nadiſus: quia vbi xpᷣus eſt ibi regnũ dei eſt. Siquis eſſet cũ xp̃ᷣo
D in inferno a ibi ſadem eius videret hic lotus elſet ei paradiſus
Irn;. Vnde fulgentius, Dei faciem ſi om̃s in carcere inferni incluſi vi
Nd derent nullam penam: nullum doloꝛem: nullamq; triſticiã ſen⸗
ni uirent. Ergo qui hñt bonam a veram fidem: non timent venire
nong eettiam per ignem a glad iũñ· ſicut ſancti martires et virgines ſe
nce cerunt. qꝛ non ſunt tondigne palſ iones huius temꝑpis ad futu⸗
mnem ram gleeiam Scðo debet quilbet affectane toto coꝛde eſſe i illa
vita beata cũ xpᷣo aO tum omnibo ſanctis:quia qui illuc non per
r uenerit pꝛauam ſo detatem habebit. Erit emm ſoaus lueiſferi er
mei omniũ demonũ in penis quoꝝ ſocietas vaide hoꝛribilis eſt Job
l i · Vadent et vement ſuꝑ eos hoꝛribiles. Sicut em̃ deus et ſan⸗
mnz cti deleckabilter ſunt videndi. Ita per oppoſituz in inferno eſt
nhounn yoxribihs viſio demonũ a damnatoz. qꝛ ſi nullam aliaʒ habe⸗
in an⸗ nnnt penam: iſta ſola ſufficeret. Greg· Dorenda viſio demonuz
wna⸗ Inſu per ha bebunt penã acerbiſſimaz damnati tũ demonibus in
iug mferno. Vnde ylidoꝛus. Intende animo tuo quoſcunq; toꝛmen
magna toꝝ doloꝛes. quaſcunq; doloꝝ infirmitates et acerbitates:a cõ⸗
in ben para hoc totum gehenne a leue erit omne qð pateris.qꝛ maxi⸗
uitals muz et grauiſſimũ eſt ꝙ tales pene inferni nunq; habebũt finẽ
ü dan Ylſaie vlt . Ignis eoꝝ non extingu etur Gbi notandum ꝙ ſa⸗
re et a tis delectabile eſt ad tempus in vno lecto mundo a moll iacere
a et tamen ſi alicui poſito in tali lecto diceret. Jace a quieſce quia
ver opoꝛtet te ibi iaere centum annis: reſponderet, Pocius vellem
rlbed eſſe moꝛtuus: Quid ergo de illo qui erit ĩ igne ardente. a ſcit
er etan ſe non ſo lum manſuꝝ per ntum annos vel per mille: ſed per
ditong infinita ſecula. Et totus homo cũ omnibo membꝛis erit in igne.
ent in die indicij extremi. Et cum aliquis non pollet ſuſtiuere ig nẽ

2

peeſentem in aliqua parte digiti ſui vna hoꝛa: quantus erit d
loe qñ totus homo cum ommbo membeꝛis erit in igne eternant —
qu igms differt ab igne noſtro m Rug. tamqꝙ; ignis verus.
ab igne picto in pariete· Ex quo patet ꝙ quinbet damnatus
intom ꝑabiliter habebit doloꝛem maioꝛez q; ſt moꝛtis do loꝛ ho
ribihs. Vnde ſi eſſet aliquis huit pene adiudicatus vt vnguis
ſerreis dilaceret᷑ et tam eito reui uiſceret: ipſe non tantaʒ penaz
haberet qntam ille habet qui damnatus eſt· Et in ſig nũ huus
maleditunt ſibi a etiam parentibo ſuis· qꝛ hm glolaz luꝑ Hie⸗
remiaz. Melius eſt non eſſe q; male eſſe. Ideo dixit xps de in⸗
da, Bonum erat ilh ſi natus non fſuiſſet homo &τ Et in ſignuz
huus hoc eſt ꝙ dicik Mat· 22. Vbi erit fletus a ſtridoꝛ dentiũ
Vbi ſciendum ꝙ ſi in ſingulis penis in quibo damnatus arde⸗
bit in igne infernali fleret vnã lacrimã plures exirent lacrime
pꝛoceſſu temꝑis de vna damnata aĩa q; omnia vaſa mði capere
poſſent. quod ptz ex eo:qꝛ omma vaſa mði ſunt in numero:
dies vero quibo damnatus erit in inferno non habebunt finez
In ſignum huius xps dicturus eſt, Ite maledicti & ñ queriẽ
vtzꝛ damnati vident gloꝛiaz beatorum in celo (Rñdet ſanctus
o: z die vleg ſic· vſq; ad diem indicij vident gloꝛiã beato
rum. Nec tñ eandem gloꝛiam ſentiunt nec cpꝛehendunt⸗ nec
ꝑfecte cognoſcũt. ſed vident damnati ꝙ ſandti in gloꝛia celo
hrñt gaudia a magnã gloꝛ iazꝭ · vt eam videndo plus affligant
qꝛ viſio eſt eis pena, ſed poſt dieʒ indicij mali amplius nõ vi⸗
debunt bonos nec tñ ꝓpter hoc minuetuẽ aliquid de eoꝝ pena
ymo plus augꝗ mentat᷑. qꝛ eã habebunt in memoꝛia. ſancti vero

m celo exiſtentes ſemp videbũt damnatos a ipſi landabũt de’“
qꝛ eos liberauit de tanta pena.nec pñt ↄtriſtari:etiã ſi videréet
parentes ſuos dãnatos: qꝛ volunt ꝙ diuina iuſticta vult, plal.
Letabit᷑ iuſtus cũ viderit vmdickam. Vnde etiã Bern. Supoh
num maloꝝ eſt gaudium beatoꝝ et hoc erit per accñs ¶ Vnde
ſctiendũ ꝙ licut in lanctis eſt pfecta caritas t gaudium de b ms
alioꝝ ſanctoꝝ. ita in damnatis eſt ꝑfecta muidia a odium. n
vellent ꝙ oms homines a parentes a filj a vxozes danarent.
Ideo quantuz ad hot petinit diues ille in iſerno ſepultus ab⸗
raham vt mitteret lazarum in domo pris ſui·habmit em qnq;
fratres vt teſtaret᷑ ilus ne venmirent ad hunc loeũ tomentorum
Luce · 16. Dot vero diues ille non ſecit pꝛmiplr ꝓpter illos fra
tres: ſed ꝓpter ſe:quia maioꝛem penã expectabat ex dãnatione

H ðð H Xxxii 1 H
trkk eoz. Vnde tanta eſt pena damnatoz ꝙ pocuus vellent ꝙ nuu⸗
ed ſuiſſent nau de vtero matris ſue, In ſignuʒ huius malſed ieũt
Nngs lſibi a enam parentibus ſuis.

1
leſt Ohicg ſeptima poſt penthecoſten ad Cor
inguns RKatres humanuz dico Popter infirmitatem car
zweny nis veſtre. Biet em exhibuiſtis membꝛa veſtra
ühus ſeruire immundicie 2 iniquitati ad iniquitatẽ ·ita
nunc exhibete membꝛa veſtra ſeruire iuſtide in ſanctiſica
HM tionem, Cum em ſerui eſſetis peccati: liberi fuiſtis iuſtide
en uem ergo frutum habuiſtis tunt in quibo nunt erube
Nm ſaltis. Haam finis illoꝝ moꝛs eſt, Nũtc vero liberati a pecca
S to: ſerui aũt facti deo habetis frucum veſtruʒ in ſanctiſi
leiue iionem ſfinem vero vitam eternã · Otipendia em̃ pecca
ianr ti moꝛs·gracia dei vita eterna · in xpᷣo iheſu dño noſto.

uner. ermo ſupez epiſtola pꝛeces enti. xxxun.

tſne: Vmanũ dico ꝓpter infirmitatem carnis veſtre · Roma·.

. .
b Me⸗
G

aNp
Poc

»*

e⸗ viij · Caro enm noſtra fuit in pꝛineipio creationis for⸗

ties a lana coonueniens a obediens. ſed Poſt peccatuz fa⸗
A ſta eſt debilis 2 infirma: aggrauans animaz depꝛimens ipaz
. Neer Vnde ARplus paulus condeſcendens hũanita ti noſtre diẽ. Hu⸗
adr manũ dico ꝓpter infirmitatezʒ carnis veſtre ſt. gloſa . i. leue ſine
flgn dnoere Mat. II1. Jugum enim meũ ſuaue eſt et onus meuz leue
N NJapmen ditit xpus in alio loco at᷑. 7. Erta eſt via que ducit
rn ud vitam Et Ackuum. 4. Per mbtas tribulationes opoꝛtet
Do nos intrar in rgnum veloz, Ad hoe neſpondet Rabanus. q;
n rbanguſtg incpitur beoeeſu emporis delectationis meffabil
oret me dulcozatur In quo autẽ conſiſtit hec duledo tangir
pll. 3‧Et gu ð ingo il o ſuauius hoc onere leuiuus.
zupph pꝛobatur eſſe: R ſcelere abſtinere: onum velle, malum nolle.
Vnde amare omnes. odire nullum . et etetna concupiſci.pꝛeſentibo nõ
ons capi. mhil inſerre alten quod ſibi ſit moleſtũ pati Ecce q; hu⸗
Gi manum a c; dulcee eſt huius ſerui cij ingn
w mone ta ſüt dicenda que tangunt in eeſenti epiſtol
n quomodo exer cere de emus cτειππωmt cozda noſtia in ſer
dei. Secundo de peccatis quõ indu tm
gracia dei que conſert vitam eternam.

dicit hic Ipoſtoh. Sicut exhibuiſtis me

m ſeruitio
3 amme. Tercio de
Quantuz ad pꝛimum
☛W mbꝛa veſtra ſeruire im
müdige et miquitati ad miquitatem. ita exhibete nunc ſeruire
unan membꝛa veſtra iuſticie in ſandiſicationem Gnill. Lugdunenß.
1 z

ea 4,
lcu 1

Serm
Sic toꝛpus vniuerſa membꝛa exponere debet in leruiẽdo deo
ſitut qui hic diu erſos agros colens vult vnũquemq; libi vti⸗
lem eſſe. Et qui dmerſas arboꝛes in oꝛto habet vult ex quolibz

fructum hre. Sic dñs deus a diuerlis membꝛis quc dedit homi
vult libi diuerſos tenſus ſohni. Kuribus ergo hbenter audias
erbum dei offitiũ milſe · otuls defleas peccata tua manibus
pauperi poꝛrigas quod habes de iuſto. pedibo deſeruias pere⸗
grinationes faciendo. viriliter etiã debes deo ſeruire · Et ſic peiꝰ
te non cohibuit timor eterne pene a peccato· ſic te non cohibeat
a ſeruitio eius timoꝛ temꝑalis aduerlitaus · Vñ Nlexander pa⸗
pa. Pꝛopter delectationes mala fa dmus. pꝛopter triſtiaã vero
Nſ boni wmouemur Itez notandum q Annel diett in libꝛo de
Ruſel Ho fiilitudinib⸗⸗ homines tribo de cauſis ſeruiunt deo ſcz timo
munſis ſe ruict No re tõmodo et urdoedtnn ſunt nonnulli qui ſi ſcirent penas in
ferni non elſe: nulla pꝛomiſſione eternoꝝ bonoꝝ a ſuis pecca⸗
tis ceſſarent. qui liet penas eoʒꝶ qui deum non timent: euaduͦt
tamen eteruam ſaltem non conſequunt ˖ Vnde de hoc RKugu.
Ipſa voluntate reus eſt qui vult quod non liet ſieri Vñ Greg
imn paſto, Si a pꝛaua actione ſoꝛmidata pena peohibet · pꝛo feco
foꝛmidantis animũ nulla ſpũs ubertas tenet · nam ſi pxnam nõ
metueret culpam pꝛotuldubio perpetraret lij deo ſeruiunt:
vt mag nü habeant peemiũ liue hic ſiue in futura vita · De qbo
deus dicere põt. Gra dia ꝓprij comodi vos mea mandata ſerua⸗
ſtis. non qꝛ me pꝛeſentem diligebatis: ſed mea lucrari volebati,S
Sic er go quaſi regi terreno ſeꝛmunt-non q⸗ amant: ſed qꝛ do⸗
na eins terrena dingunt. Et tale ſeruitiũ non eſi deo gratů nee
homini meritoꝛ ium quia nullum opus placet qð non ex cants
te fit Berñ. Caritas eſt bonũ tum qua nec minimũ opus deſpbi
dtur. ſine quo nec maximũ acceptatur · Vnde diat in decretis
Pypera em̃ extra cartatem non valent ad ſalutem ¶ Klij ſüůt qui
ex amoꝛe deo ſeruiunt a mandata eius tuſtodiunt a iſti bonaz
mercedem acquirunt. Item mercs quã deus ſuis ſermitoribo ſo⸗
let dare qui ſibi ex amæœe ſeruiunt: non eſt temꝑpalis nec tran⸗
ſitoria: ſed durabihs eſt a eterna Eccia · 18. Wer ees dei manet
in eternum. Iſta merces ẽ ſũmum bonum eternorum gaudioꝛ
quod datur vnituiq; ſideli ſeruo ex amoe ſeruienti: nõ timæe
vel cõmodo. Item tali diat xp̃us· Serue bone et ſidels KK. De

—

illo gaudio dicit Rplus . O culus n vidit nec auris audiuit .

*

*
NN

idi⸗
quoas
dit oni
audiass
nambus
1s pen⸗
en
dhler
mr⸗
Uai en
mnhod
no
penpn
is weu⸗
euadit
Grg
Ponto
wamNd
ſarwuunt:
ia⸗De
dataler⸗
g wlebat,

.
.
△

6.

wꝛpore a qua habuit valoeʒ ſuũ vnde remanet coꝛpus quaſi
truncus inutihs, Sic pdtm mortale ſeparat ammaʒ a deo a quo

ram deo ˖ Rug ·Vita eſt amoꝛ.qui non amat moꝛtuus eſte Secũ
non ſenut peꝛtuſſus. nõ erubeſcit denudatus:non reſpondet vo

catus · ſic exiſtens in peccato non reſpondet. P ꝛouer ·24 Ver⸗
berauerunt me a non dolui.traxerunt me a non ſenſi. Deg em

“ verberauit ſiue ver bemt ꝑ infirmitates a aduerſitates.trahit ꝑ

beneſida.vocat per pꝛedicationeʒ a internam inſpirationem. h
ipſi peccatoꝛes ſpũaliter moetui non ſentiunt· Vñ de hoc ditit
in pſalł:Neſcierunt neq; intellexerũt in tenebꝛis ambulant(Teꝛ⸗
cio mos cadauer ponderoſum ſacit. ſic ſpũaliter peccatuʒ aĩam
ponderoſam facit Diero. Vnum pctm̃ ſcienter cõmiſſum maius
elt toto mũdo a gramus quolibet monte, Dot patet in ludfero.
quem celum non potuit ſuſtinere. a in dathan 4 abyron quos
terra abſoꝛbuit, Patet etiam quotidie in peccatis motalibo mo
rientibo. De quibus dict Job. 2i Ducunt in bomis dies ſuos.
in pundo ad mſerna deſcendunt. Sit ſi omnes mõtes plumbei
eſlent ſuꝑ vnum iuſtum caderent hune ad mfernum non tra⸗

trahit peccatoꝛem: Vnde Exodi⸗ 5. Deſcendunt in pꝛofundũ
quaſi lapis (Quarto moeiens toꝛꝑaliter omnibo bonis tempora
libus ſpohat᷑ et denudatur. Sic moꝛiens ſpũaliter in anima per
maotale pqtm̃ perdit diuicias bonoꝛꝛ ſuoꝝꝛ operum Ezech· 18.
Si auerte rit ſe iuſtus a iuſticia ſua a fecerit miquitatẽ uiſtice ſue
quas feuit non retoꝛdabunt᷑ amplius. Dmt Job · 9· conquerituꝛ
Ego quondaʒ opulentus repente interij. Quinto moeiens toꝛ⸗
Poraliter mhil operatur de œtero. Sie qui moꝛitur in peccaus:
quicquid de genere bonoꝝ faceit quantuʒ ad regnum clo; ae

ſi non fſecerit reputatur · Jſaie·0· Dpera eoꝛꝝ inutilia· et opus

miquitatis in manibus eoꝛ¶ Zexto fetet cadauer hominis moꝛ⸗
tui ſuper oẽm fetoꝛem vt nullus poſſet habitare cũ eo, Sit pec
catum moetale animaʒ fetere facit
Vnde etiam Anſel. ait. Tolerabihus fetet canis putridus q; a⸗

nima peccatnx deo Septimo moes aufert ab homine omnez de
. *
. .

Quamntum ad ſcam partem iſtius ſermonis dicit hie Rpoſto⸗
”MM lus. Supendium peccati moes eſt
ðDWUUw toꝛpo raliter moœienti eueniunt: ctngunt etiam ſpũlłter ꝑ pee
catum mortale. et ſunt odo Primo em̃ moꝛs ſeparat animam a

Sciendum ꝙ omnia illa que

habuit valoꝛem ſuũ vnde remanet anima moetua ſpũaliter o

do moꝛs aufert coꝛpori motuz. ſit pam anime. homo moꝛtuus

herent.; Et tamen pctm̃ eſt ita ponderoſum ꝙ in momento ilhie

doꝛam deo et angehs ſanctis

rn Snaut ſilr niopett

coꝛem et ſfoꝛmam: a reddit toꝛpus abhominabile a hoꝛrendus “

vtz quis ſine gradia poſſit eternam vitam mereri Mñdeo ; n

turba alienatur a turbat᷑· ſic oms ſancti angeli ab aĩa in pecca

mo tale ſpeaalem habet penaz in imferno. Vnde de hoc diek m

lum ad deü tendat ? naturalem inclinationex ſed etiã per vir
tutem ſuꝑnat᷑alem que inſuffintiã nature ſupplet et adiuuat·

BSermo

ad videndum. Sit pam̃ ab anima aufert oẽm detoꝛem Treñ ·
Egreſſus eſt a fila ſyon omnis decoꝛ eus. m Ruguſ· RKRnima
peccatnx nigrioꝛ eſt coꝛuo( Octauo a coꝛ pore moeiente amitoꝝ

tis moꝛiente alienant᷑ àQ turbant᷑. Vnde Job · /.¶ Dereliqrunt
me ꝓpinqui mei: aQ qui me nouer᷑̃t alienati ſũt a me. ITũc poſta
moduz ſepelit᷑ coꝛ pus in ſepulero a anima peteatuix in inſerno ·
Nunc poſt hoc coꝛpus a vermibs conſumit᷑ a anima truciatur.
a demonibo m peccatoꝝ multitudinem quia quodebet pdm̃

decretis Varia trimma ſunt varijs penis punienda. Vñ Berñ ·
in ſermone. D gehennalis regio fugienda: vbi eſt ignis ardẽs

frigus vꝛgens· vermis immoetahs · ſetoꝛ mtolerabihs. malleie

cu gentes · tenebꝛe palpabiles · tonfuſio peccatoz innodacõ vſin
tuloꝝ, hoꝛribiles ſades demonum. Tremoꝛ enim totus occupat

me ad memoꝛiaʒ huius regionis, (Quantum ad terctã partez

iſtius ſermonis didt. Grada aũt dei vita eterna, Vñ hic querit

Deus enim creauit hoiem ad ymagineʒz a ſimilitudinem ſuam
vt ꝑ hoc ſemper ex naturali intlinatone tendat ad ipſum· Sed
qꝛ homo ex ſua naturali virtute hoc non põt: ideo deus ei con
tulit quandã ex ellentioꝛem virtutem ſcʒ ip̃am gr̃am vt nõ ſo

qꝛ in punis natalibus non mermur: ac ꝑ hoc ſine gracia mhil
pPoſſumus ſacere Rug. Deſiderate auxiliũ grade qua ſola hoies
liberant a malo ſiue nolendo ſiue volendo ſiue agendo fact bo

num-. Et natio hiuus eſt. qꝛ nulla res põt pꝛoduœr effectũ ſue

nature non ꝓpoꝛtionatuzʒ.ſit aliquis non põt ſua virtute fate⸗ WU
re opera noſtra meri toꝛia vite eterne niſi alſiſtat aletos virtus.

que dr̃ gradia. De qua dicit Aplus. Gfa dei ſum id quod lum

. Zõ

lus põt hanc gram mereri de condig no merito. ſed lolo merito

qn dieret, Lotum qð eſt virtuoſum atq; meritoꝛiũ hoc totam
habeo ex gra dei Gedo quen tur vtzg ahquis ex ꝓprijs meritis
pot habere gr̃am gratuzʒ ſauentemRndeo ꝙ non qma hant
gram qua iuſtificamur a peccatis a grati effiamur deo: ꝑ quaãa “
opera nra fiunt meritoria eterni pꝛemij: a deo habe mus qe nul

tongruo Motandũ tñ ꝙ comuniter dockoꝛes dicunt ꝙ licet pec
tatoz opus mentoꝛiũ vite eterne nõ poſſet ſacere ſine gra gra⸗
tum faduente: net ſe poſſet illummare ꝑ graciam põt tñn alquid
ſaœre: quo facto illummat᷑. vt aperire ianuã vel ſeneſtram. Zic 4

nan
pett

gon
peue
tta
ſege
gi

me

4
8
9
.
.
h
.

1

etiaʒ Criſoſtimus ſuꝑ MWat᷑ · vo

* . errt
‚,⸗ ʒ”slõ = 2 4 = ð =
. „ 5”äsõü ð S S = = „ 2 =
⸗ ?”äl = * ẽẽ
S èð
. 5
.

coheredes autem criſitiii.

N

xxv

de gatia dei eſt. deus em̃ eſt ſemꝑ para tus tonſerre graz ſuam

cał. 3. Ego ſto ad hoſtium a pulſo per inſpirationẽ in ter⸗
nam, ſi quis mihi aperuerit ſez remouendo a coꝛde luo obicem
peccati introibo ad eum ſcʒ ↄferendo ei gram meaz.quia homo
debet facere qð in le eſt tunc deus ammmiſtrabit ſibi gram ſuã⸗

Kuß ˖ Qui creauit te ſine te: non iuſtificabit te ſine te vñ Gre⸗

gonus in omel· Bonum qðd agimus dei eſt a noſt ru · dei per
pꝛeuenientem gr̃am, noſtram 5 obleg uentem voluntatem. vñ
. intas debet pꝛecedere vt gracia
ſequat᷑. Sie vo luntate gratia nihil oꝑatur: nec voluntas ſine
gra p · Nã terra ñ germmat ſine pluma:nec pluuia fructiſcat

line tera:

Lominic octaua poſt penthecoſten.
Epſtola beati Pauli abs Romanos.
*RKatres debitoꝛes ſumus non carni vt ᷣm carnẽ
–vinamus. Di enim bm carnem vixeritis morie
“mini: ſi aũt ſpiritu fada carnis moꝛti ſicau eritis:
viuetis-Qnicunq; em ſpiritu dei aguntur: hi fili dei ſüt

Hon em̃ accepiſtis ſpm̃ ſeruitutis iteꝝ in timoꝛe: ſed ac

cepiſtis ſym adoptionis finoruʒ in quo tlamamus abba
pater· Ipie em ſpiritus teſi momiũ reddit ſpiritui noſto ·½
ꝙ ſumus fihi dei :· Oi aũt fſim a heredes. heredes quidẽ dei

Ebitoꝛes ſumus &ια Roma⸗S. In epła hodierna hottak

nos apłus Paulus ad meetificationeʒz tarnis et ad imi
tationeʒ ſpũuſſancti ·di · Debitoꝛes ſumus & (Vnde in ß
ſenti ſermone tria ſunt diænda. Primo de maceratione carms⸗

Scðo quõ operibo carnis debet triplex mie, Vera de tripha

vita quã ↄfert abſtinentia cũ vno exemplo Kuantũ ad peimũ
querit᷑ que ſit vera macratio carnis Rñ det albertus in tracka
m de virtutbo · era macratio carnis eſt cũ quis ſponte caſti⸗
gat coꝛpus ſuũ vigilijs ieunijs oronibus diſciplina abſtinẽtia
abi a potus vt in oibus caro ſubidat᷑ ſpũi. Poc Keſt apłus dic.
Caſtigo coꝛpus meũ a i lſeruituteʒ idigo· Et iundith que erat

mlier inuenis pulcra diues a vidua: poſte; manlſit cũ viro ſuo
tribo annis a lex menſibo in virginitate hũit cilitiũ ſuꝑ lſuumbos

ſuos: a ieiunaut oĩbo diebo pꝛeter ſolennes. Sic enaʒ legit᷑ de
beata cedha que habuit cilitium ad carne ſuam et ſuper veſtem

aureã Vnde abſtinentia vera eſt qñ aliqͥs pꝛo amoꝛe dei a ſalte

ꝓPria nõ ab illiutis ti imo interð a hitis a ncæſſis ſe cohibeae

Sermo “”YM
Vnde ſciendum m Albertũ ꝙ argumentuz vere maerratiõis
eſt cum carnę nulla vo luptas ſed ſola necſſitas impẽdit᷑. Volu
ptas multa dulcioa a plura exigit q́; neœſſitas requirit · qꝛ hm

phm. Natura in pautis a modids tontentat. Item aliud argu⸗
mentum eſt qñ aliquis m tonſilium iheſu xp̃i odit aĩam ſuaʒ

in hoc mundo ˖ Nam xpᷣ̃us diut Joh.iz · Qui odit amimm ſuam
in hoe mðo *: quod bene exponit Greg: et ait. Nüt bene odi⸗
mus tum carnahbo eius deſiderijs non acqueſcimus ſed frangi

mus. Item xpᷣus dñs noſter a ſauatoꝛ doct nos macerationezʒ

carnis a abſtinennã. Vnde Berñ. im ſermone. Eßus qui nõ ſal

litur elegit qð carni moleſtius eſt. id ergo vtilus · i· magis eli

gendum eſt. Et quicunq; aliud docet vel ſuadet ab eo tanc a ſe
duckoee cauendum eſt. Et rauo eſt qꝛ nemo poteſt habere duo
regna: ſeʒ vnũ hit m toꝛpus.a aliud in fu turum pᷣm animaz
Vnde Niero. in epiſtola. Diffiale ym̃o impoſſibile eſt vt pñti
bus quis ſimul fruatur bonis et eternis- vt hie ventrem æ illie

mentem repleat. et de delitys tranſeat ad dehdas vt in vtro

ſeculo ſit pꝛimus: a in terra a in elo appareat gloꝛioſus. Vnde
etiam Berñ· Qui toꝛꝑahbus voluptatibo paſcitur: eternaruzʒ

dengaz indig nus habetur Et hoc diligenter ſancti antiqui pa
tres ponderauert. Icerco in magna abitinentia vixerunt ſitut

narrat ſanctus Diero:de pluribo patnbus ſanctis. Exemplum
de illo qui pependit amphoꝛam madidam ante oculos ſuos vt
videndo a abſtinendo puniret, Doe quere in pꝛompt· a.i.
umtum ad ledam partem iſtius ſermonis dicit hic Epkus

Si m carnem vixeritis moꝛiemim Vnde ſcienduz ꝙ operibus

carijs debe tur tnip lex moœs ſcʒ nature. culpe a gehenne (Woꝛs
nature cmunis eſt omnibo hominibus. vn ſtatutuz eſt omnibo
ſemel moꝛi, Vnde Xriliß. de vita et moꝛte que ſunt omnibo cõ⸗
munia. Et illa mos naturalis antiti patuꝛ ilbs qui voluptuole
ßm carnem viuunt. quia nimia repletio ctiboꝝ cauſat infirmita
tes Eccia.z1. In multis eſcis erit mſirmitas.et conlequente: ab
beꝛeniat vitam a mducit moꝛtem Eccia · 38. Pꝛopter cra pulazʒ
multi obierunt. Saendum e queſitũ elt a quodaz pho cui ſi⸗
milis eſſet homo, Rñdet phᷣus. aceruo niuis· roſe matutne et
Pomo noquo· Kcœruus niuis ad tactum calozis ↄſumitur- Sic
etiam homo. a ſicut roſa ante ſolis occaſum coloꝛem habet pul⸗
crum et poſtmoduʒ marddum. Sic homo in inuentute habet
coloꝛem pnlcrum: ſed cum in ſenectutem ienit eſt palldus·

We
dagn
imſur
nſuam
neod'⸗
Dfnng

unoßt
mei
ncel
en dun
ammg
Nt pit
1allbe
btwy
Vnde
mamz
gape
M
empon
8ſos
11.
ſus
jbus
Mas

nmbo

co⸗
ole
rmmta
r a0
pulz,
tui ſ⸗
nne et
Ir⸗ ie
pu⸗
huut
9

Pomum aũt vt frequenter habet vermem toꝛ rodentem: ſe ho

mo in peeſenti apparet pulcer a foꝛus: ſed interi ꝛ vermis et ca⸗

lo naturalis tonunuo eum oõ ſumit. Item ſciendum ꝙ anni et
dies impioꝛ hm miſticam dei bꝛeuiabuntk. Juxta illud Job zz

Subhmati ſunt ante tempus ſuũ · Et hoc fit peopter tria Primo

ne vinendo peioes fiant ſieut medietas vmus membꝛi aliqñ
ſcimditur ne reſiduum coꝛrumpat᷑. Scðo ne plus q; expediat in
ſtos et bonos hommes affligant . i Regum.24 .Rex abia tri⸗

bus annis regnauit in hieruſa lem· vbi bict gloſa. Nõ amplig

quia ambulauit m omnibo peccatis patris ſui ro boam filij ſalo

monis. Sicut adhuc oppreſſoꝛes paupeꝝ pupilioꝝ viduarum
et ſubditoz ante tempus ſepe moeiunt᷑. Nerco ne bona temꝑa
la quib ſuſtentandi ſunt indigentes deo ſer alentes male vmẽ
do expendant a conſumant dtra deum peoximũ 2 Pam ſalutẽ

Secunda eſt moes culpe. Vnde Berñ · Omne pqm quod duat
ad mortez moꝛs anime eſt appeilanda qꝛ ſicut moœs oceidit cor

pus: ita pm̃ animaʒz · Vnde Ezeic3· 18 Knima que peecaue

it ipſa moꝛietur Johᷣ· I· Peccatum cũ conſümatuz fuerit gene
nt moetem Pꝛo quo ſciendum ꝙ hoĩes triphÄiter peccant. pe

„

mi peccant ex mfir mitate: ſieut petrus qui negauit xp̃m. Et ta
les peceant ↄtra patrem cui attribuiĩ᷑ potentia. Secundi ex ig⸗
noꝛantia ſiẽ Pantus qui diat· Ignorans ſeti ſ& a tales petcant
contra ſihum cui attribuit᷑ ſapiecia- Tercij ex certa malidia. ſic
Judas qui ſcienter vendidit xp̃ᷣm tales peccant tontra ſpiſan
Rum cui attribuit᷑ bonitas Pꝛo quo ſciendũ ꝙ; ptm̃ m ſpiritũ

ſanctum non dimittit hic neq; in futuro ſicut pᷣs diett in euan

gelio Mhat 2τε. Qui dixerit verbum dtra fihum hominis remit⸗
tet ei · ſed qui dixerit ðtra ſpmſandum non remittetur neq; hic
neq; in futuro bi notanduʒ ꝙ pm in ſpinſanctum ditit irre
milſibile pꝛopter duo · Pnmo qꝛ non habet excuſationez · licut
ptĩ quod ꝑ ignoantiam oõmittitur: vel ꝓpter fragihtatem-
qꝛ pᷣm̃ in ſpmſanctũ ꝓœdit ex certa malina. Scðo dr irremiſſi
bile ſiẽ moꝛbo dr inturabilis de ſe qñ tollit ea qꝗᷓ ſũt cã curationis
eius · liẽ qñ debilitat naturaz et debilitat quietem a requiẽ tal

infirmitas diat᷑ incurabilis de ſe: ſed tamẽ per potentiã dei põt

turari Ita eſt de pctõ in ſpimſandum. quia de ſe tollit omia que
ſunt tã remiſſionis peccati · tñ ꝑ infinitag dei mĩaʒ põt remitti.

ſed cũ difficultate. Ideo dingenteꝛ cauendum eſt ab illo peccato
quod fſit ſcienter a ex ceerta malicia a ab omnibus alijs peccatis

Syrſi ſ, t krenß
E ESe eng,

Sermo

moꝛtalibus: quia vnuʒ pctm frequenter naſcituꝛ ab alio quod

ſic pꝛobat᷑. Superbns qui vult omnes excellere aHexcederne dolet
ſi aliquis ei adequat᷑.et ſit ex ſuꝑbia naſcitur inuidia. In uidus
autem ex facili iraſcitur ei tui inmdet · ideo ex eo nalſcit᷑ ira. Sed
ira tum non poteſt ſe vindicare triſtatur, ideo ex ira nalſcit adti⸗

dia. Kcadia vero conſolationeʒz querens faut auaruʒ. Auaricia

autem temꝑalibus abundans põt magis e xercere gulaz. Gula
auteʒz poſt ventris repletionem defaah ſpumat in libidinem.ita

et generat luxunam. Vnde Greg.⸗ Peccatuʒ qð per penitentiaaz
non diluitur mox ſuo pondere ad aliud trahit (Tercia moes

eterne pene. Nos videmus ad ſenſu m ꝙ moes coꝛepis eſt terribi
uiſſimũ oĩm que octurrunt in hat vita ſicut diet Kriſt?: Nerri⸗

bihſſimũ omnium videtur eſſe moes. Sit etiaʒ moes eterna eſt
grauiſſima pena penazꝝ a intermmabilis. quia damnati ſemper
moeꝛiunt᷑ et nunq; onſummabunt᷑. Videmus etiam ad otulum

in pꝛeſenti qñ auquis ag oniʒat per tres vel quatuoe dies qᷓlem
doloeem a q; amanſſimã mortem ſuſtinet: tum tñ moes mihil au
ud eſt q; ſeparatio anime a toꝛpore m Friſt. O q; terribile tũc

erit qñ damnati eternaliter moꝛiunt᷑·et ſine fine agonizãt tum

eterna moete. Vnde pſal · Woes depaſcet eos. Si quis totã mã
dum hüt haberet übenter careret ꝙ poſſet mori ſitut petus. Vñ

dieik APocal. 4. Deſiderabunt tunt moetem homines et moꝛs

. oſr bowalle! ſugiet ab eis (Vnde hit queritur vtzʒ damnati tunce bonũ pñt

velle Rñdetur ꝙ non . qꝛ vo luntas delbe ratiua intm̃ eſt toꝛ ru
pta ꝙ nunq; pñt bonũ velle.Videmus em in vmuerſo cy trip⸗
lex eſt differentia locoꝝꝛ ſcʒ ſupꝛemus.medius a imkhimus, In ſu⸗
pꝛemo ſunt angeh a electi dei. a iſti ſunt in bono confirmati
nullo mõ pñt malum velle. In imſimo loto ſunt damnati in in⸗
ferno. et iſti ſunt in malo obſtinati ꝙ nõ pñt bene velle. In me

dio loco ſcz in mðo ſũt hoies vtriuſq; ſexus.a iſti vſq; ad moꝛ⸗

tem pnt eſſe boni a mali a cadere in pctm̃ a reſurgere chdin ſut

in mdol Item quenit᷑ vt’ demones pñt bonum velle et faœre.

De hoc habei exempluʒ in pꝛompt· Job· 34· ¶ Quantũ ad ter
ciaz ꝑtem iſtius ſermomis diat hie Rplus. Zi aũt ſpirituſanſto
facta carins mouſicaueritis vinetiaſt hoc triplia vita ¶ Primo
vita natura li·qꝛ vita coꝛꝑalis pꝛeolongat᷑ per abſtinentiaʒ abi
Potus Eccia.22. Qui abſtinens eſt adijciet vitam Et hec et
vna natio ꝙ olim antiqu patres ante diluuium et ante criſtum
vixerunt tam din · Sed poſt dimmum homines nõ tam din vi⸗
xerunt, Etiam tunc delectate ſunt vires herbarum et fruuum

—
= £

vna
lri⸗

lunt

deod
ede
Dnud
d
t a
Nuanen
,G
menig
Anes
ſturnof
Arn⸗
drm c
ibemn⸗
omnm
waſen
Man
letüc
it wum
Rwä
s V
ei mos
el en
gty⸗
Dyhu⸗
ni
mm⸗
nme
mo⸗
lüt
aan.
Dder
ſunto
q
v el
ſun
un
N

Epſtola beati Pauli a

IIItItIrxrxiiiwi
Sunt aũt plures homines qui diutius vinerent ſi abſtinentiam
ſeruarent. Patet in religioſis qui cmuniter diutius vinunt
ſeeulares. Vnde Hiero · Wateꝛ ſanitatis eſt abſtinentia a matez

egri tudinis vo luptas qꝛ ho mines crapuloſi diuerſas inturrut
inſfir mitates. ſicut ptz in duitibus laute vinenubo, qui autẽ in
abſtinentia vinunt comuniter ſunt ſam. Ariſto:de regimme pn
apum. Abſtinere a cmeſtionibo nimijs a ſuꝑfluitate eſt ſima

mediana Secunda vita eſt ſpualis que conſer uat᷑ per abſtin? ⸗

tiam, vnde didt Johannis 6. Spinitus eſt qui viuificat. Ilam
ſpũ;ſſanctus igꝗnis eſtſic coꝛda pur per abſtinentiã acquirunt᷑

vnde dict Luœ. 6. Beati qui nunc eſuriunt ι vnde notandu
qꝙ amimaz hommis nihil põt replere.miſi ille tuus ymaginem

repeeſentat. ſicut terra ſigillata non miñi ꝓprio ſigillo impletur
ſi alteri aplicet᷑ neœſſario reæpit ymaginem alten us. Et peio⸗

ſigu ra ſcʒ anima deo cõmncta ſi co iung at᷑ cuilibet tempomli rei

per amoeem recipit eius ymaginẽ Rug.⸗ D anima talis es qhs
eſt dilectio tua. ¶ vltimo nota exemplum de muliere que audi
uit dulcſſimum ceantũ auicule. Doc quere in pꝛoptuario. gei4
Dominica nona poſt genthecoſten.
Sozꝛinthios
atres· Non ſimus conupiſcentes maloꝝ- ſicut
et iln conmpieruntnec vdolatre effidamini ſicit
gquidã ex ipſis quẽadmoduz ſcriptum eſt. Hedit
po pulus manducare ⁊ bibere ſurrexit lndere. Neqzʒ wr
nicemur ſicut quidam ex ipſis ſoꝛnicati ſunt àQ cedderunt
vna die xxiii · mila. Neqʒ temptemus xp̃m ſimt quidaʒ
ex ipſis temptauerũt a lerpentibus perierũt, eqʒ mur
muraueritis ſiaut quidã murmurauerüt ex ipſis pꝑerie
runt ab exterminatoꝛe. Het aũt omnia in figura cötinge
bant illis.ſcripta ſunt auũᷣt ad coꝛreptionẽ noſtrã in quoſ
ſines ſemloꝝ deuenerunt. Itaqz qui ſe exiſtimant ſtare:
videat ne cadat. temptatio wos non app̃ᷣhendat niſi hũa
na. Fidehs aũt deus qui non padietur vos temptari ſup

id gsð ſerre poteſtis ˖ ſed fadet cuz temptatione prenentuͦ⸗

oſſitis ſuſinere. l ”MVMD
ermo ſuper Epiſtola p̃cedenti· xxxvi.
On ſu mus concupiſcentes maloꝛꝛ ſicut illi contupierũt
phima Coz: o Nos videmus ad ſenſuz ch añ ex aliquo
faco aliquibus male contingit: ilu ſolent amitos ſuos

vt

Sgermo

monere ne ſimile malũ inudant. ſit ommiuʒ fidelium amitus. A
poſtolus panlus in epła hodierna reeutat peccata ꝓpli iſrahel q⸗

bus deum offenderunt: a eti plagas quas mcurrerunt monèe

do nos ſideliter tala fatiamus · qꝛ ſi imiles eis fuenimus in cul⸗

pa: ſimiles eis erimus in pena. Ergo diat hic. non ſumus con⸗

cupiſcentes τι (Vñ in peeſenti ſermone tria ſunt diænda⸗ que

tangunt᷑ in epiſtola hodierna. Primo quare non debemus ton

cuI pilcere maluʒ· Scvo de ydolatria vnde oꝛtum habuit. Teroõ
de caſu pecca toꝛꝛ Quantum ad pꝛimũ lciendum ꝙ quinq; rõ⸗
nes pñt allignari quare non debeamus maluz concupiſcere(Pri

muz qmua malum dtupiſtere eſt dyabohcũ Contupiſcentia em̃

mDala dyabolum ſecit ex angelo· a hoc pcti dyabolo aſſimilat᷑.
Ccðdm eſt. quia qi mala concupiſcunt bonis non ſaturabuntu?

iuxta illnd Mat . 5. Beati qui eluniunt et ſitiunt uuſticetam &.

ceres dyabol appetere Pꝛou. s: Ini quitates ſue capiunt impiũ
a funibo peccatoꝝ ſuoꝝꝶ vnuſquiſq; conſtringitur. Vnde etiaz
in pſal · unes petcatoꝝ tircũplexi ſunt me Quintuz qꝛ malã
tontcupiſcere eſt moetem denderare Sap: 6. Domo ꝑ maldaʒ oc
udit animam ſuam Eʒzeich:18. RKmima que peccanerit ip̃a mo
rietur. Et econtra didt Sapie pꝛimo ca: Noh zelare mortem.
Contcupiſcere debemus toto coꝛde gragam in pnti a gloꝛiam in
futuro (Quantuz ad ſedam partem iſtius ſermonis dicit hic R
apoſtolus. Neq; ydolatre effiaammi ſicut quida ex ipſis· Vnde
ſciendum ꝙ ydolum m vulgan nommat᷑ abgod. ideo qꝛ auer
tit hommez a deo a ſubdit eü dyabolo ↄtra votum quod in ba
ptiſmo pꝛomiſit a pompis eus Vnde quent ctun hommes ab

mitio mſi vnum deu haberent: vnde mepit iſta ſuꝑſutio culiu

re ydoloꝶ Rndeo qꝙ apud babel que nunc eſt magna autas
babyloma in qua turns gigan uũ exorta legitur: eu us alticu⸗
do lexagintaquatuoꝛ ſtadioꝶ eſſe ſertur: In hac ydolatria inœ

pile perhibet. In hat etiam anuxp̃us naſcimrus fertur. Vnde

In hae ciuitate peimus rex huius mundi noie nemroth regna⸗
uit Et poſtmoð regnauit in amtate mimue rex nomie ning qui
totam aſſynaz ſibi ſubuigauit a noie ſuo auitateʒ nimue ↄſtiu
xit: itnere trnũ dieꝝ ãphauit a& a ſuo noie niniuen occupaut
In qua auitate poſtea ionas pꝛedicauit. Ab iſto mino oeta lunt

2 . 6

Ceraũ eſt quia malum dↄcupiſtere eſt ↄcupiſcere venenũ ſerpen
us mfernalis qð pems eſt · Vnde Eccia⸗2· qi a facie co ubei ſu⸗
ge pam Quartum eſt. qꝛ malum eſi toncupiſcere vmcula a caꝛ

.
t won
n al⸗
ug on⸗
Mane
nus n
.Ters
mngr⸗
tercdi
dntaen
limiai.
abunmt
mi,
iſn
uleri⸗
17 2
impüä
Waz
Rwd
Mugot
tiſam
nofon
ſoiam n
,/i
de
auer
din ba
amtas
alan⸗
tmamt
r Wed
enatt
ningqu
e?

deum pertinent ſcz pꝛedicere futura

xxXVvI . .
ydola ſic. moꝛtuo Belo rege babilome ſilio nemroth qui bes

fuit pater nim: NUmus m ſolatium dolæa is: imagine patns ſibi

fecit · cui tantam ethibuit muerentiã vt quibuſſibet reis qͥ ad eã

ton u giſſent par cerete demde homines de regno e us diumi ho⸗
noes imagini eus œperunt impendere. Doc ex emplo plurimi

caris ſuis motuis imagines dedicarunt. Et ſic ab ydolo beh ee
tera tra xerunt iginem et ab eus noie generale nomen oigi
nabhiter traxerunt. ſicut em dictus eſt belus ab aſſirijs: ſic 1 aba
lijs nationibus ſᷣm ydeomata ſue lngue dixe unt: alij bel. alij

beel baal a baaum. ymo et noĩa ſpecſicauerunt. alij beelſeg oꝛ,
alij beelzebub dicentes. Dec habont Geñ et m ſcolaſti ca hyſt ·

ſcripta de generatione ſem. Inſuꝑ demones ſoꝛmas ydoloꝛ in⸗

trabant a Phm per reſpon ſa ſeducentes ludiſ cabant et ſic ydo⸗
lat cia mnœpit (Pro quo ſcienduz ꝙ aliqui xp̃ᷣiani ſunt quo ho⸗
dierna die ydolatrant ad modum indeoꝝ vitulus aureos ado
ranuũ, De quibo ſcriptura dicit Exo. 32. Zedebat populg mã

ducare et bibere et ſurrexerunt ludere· i . udum in veneratione
ydoloꝛꝛ ſacere · d. Dij ſunt dij tui iſrahel qui duxert te de terra e
gipti, Similes ſunt ilhs xp̃iani iſti qui qn ind igent aliquo ſi pe
tant uiud a deo vel a ſanctis ſcʒ ſanitatem coꝛꝑis tum dolent ca
put vel dentes vel rem temꝑalem vel ſuturam rem habere a ſta⸗
um ñ ucipiũt ip̃i ſtatĩ vadut ad phytoniſſas et ſoꝛtlegos qͥs

tenta vl ſuta ꝗᷓ ad ſolũ
Vnde hic querit vrzꝛ diui
natio ſit pům motale Rndeo ſm quoſdã ꝙ actus diuinacdis
exercœtur tripliater Primo qñ quis credit per illuz acum rea
liter aſſequi qð mtendit. puta ahcu ius amoꝛem vel furtum vel
euentus pꝛe tognitionẽ.et tunt tahs de grauiſſimis pis vnũ
cõmit tit · Vnde Rug · et allegat᷑ in decretis. Qui diuinationes
et auguria obſeruat aut attendit aut conſentit obſeruantibus
aut talbo credit aut ad domũ coꝝ vadit aut m domũ ſuam in
trodutit aut interrogat ſciat ſe xpᷣianam fidem pᷣuaricaſſe a ba

libi deos ſatiũt.vñ ab eis reqͥrt occulta

puſmũ et paganũ a apoſtotazʒ æ dei mimicuʒz elſe a iram dei in

turriſſe gramter niſi ſacramentalhteꝛ penitentia emendatꝰ a deo
retonalietur¶ Scðo fit cũ quis non credit per illum actũ realiteꝛ
aſſequi et intendit tñ turioſe experini vtꝭꝶ aliquid efficatie ſit in

tali actn vel non. et talis etiam peccat motahter. qꝛ eſt dubius

et fludtuat in ſide poſtq; contra veritatem a firmitateʒ ſidei pꝛo
ponit expenri que ſcitet ſceire debet ꝑ ſi cat holtcã eẽ repbatã

— . —
. 2

Soermo

erdo modo ex ſola leuitate et ſimplicitate hoc etiam exercere
nititur.nihil tñ in hoc credens eſſe virtutis a gradie a efficatie
Nec experiri intendit: an in hot aliqua efficatia exiſtat · h ſo luz her
ex leuitate et ſimphiatate hoc facit · Et hoct videtẽ quibuſdam ſo
lũmodo eſſe veniale pdm maxime apud laycos. Sed quantuꝛz nif
adð clericos qui tenent᷑ hoc ſcire ꝙ in iure pꝛohibituz ell. ſemper putch
eſt moꝛtale pctm̃ ¶ Sed queritur hic que ſit pena eoꝝ ¶ Rñdeo “Wůᷓ ͤ
ſm canones ſi diuinatoꝝꝛ et maleficioꝝ peecatum occultum eet ſti
imponit peniteneia 40- diez. ſi notoꝛum eukariſtia negatur. vilre
Et ſi ſit clericus de ponendus ẽ et in clauſtro retrudendus. Et ſi linzl
laycus excõmunicandus eſt. vt dict · 26‧. Mon opoꝛtete. Aeier
Quantum ad terciam ptem iſtius ſermoms dicit hie Xprauis. de
Dui ſe exiſtimat ſtare videat ne cadat Vn uerit an fai⸗ enbe
lier quis põt cadere in peccatum motale ¶ Rñndeo ꝙ duo ſunt mnoe
genera hommũ/ Primi vero ſũt qui ſtant in timoæe dei a in bo⸗ inmt
no ꝓpoſito nunq; ſcienter velle peccare moetaliter. hos deus m turit
fluua bonitate non ſfadliter ꝑmittit cadere in peccatum moꝛtala. uumt
Vnde Richar .· Wortale petm quantuz mihi videtur non po⸗ Aune
tteſt comitti ſine obiœ gratie dei a coꝛruptione ſui ſine grandi M W
leſione pꝛoximi · a ſine magno contemptu dei. Dot pꝛobat᷑ ſic. ANa
¶uia ſex requirunt᷑ ad mortale pitmimo ꝙ ſit ðtra pᷣceptuz de
din mum. vt patet per Rug dicentem. Peccatuz eſt dickũ vel u
uffacum vel concupitum ↄtm legem dei Setundo ꝙ fiat delb⸗eé⸗õ nexe
ratiue et ſcienter. hot iteꝝ patet per Aug· dicentem ꝙ om̃e pec mun
catum eſt adeo voluntarium qð niſi eſſet voluntarium peccatuzʒ ?JV
ncon eſſet. Seneca in lbꝛo de remedijs ſoꝛtuitoz. Dimitte era hun
ſationem. nemo peccat muitus. Vnde de hoc diak in decretis. 1
1 Utemo effidt᷑ ſeruus dyaboh niſi ꝓpria volũtate ¶ Nerao q hoc ſiem
. fuaat per deſpedum in fadem vel acuahter vel habitualiter a cũ mͤm en
auer ſione a iuſtitia · qꝛ in peccato ſunt duo.ſcʒ auerſio a creato mae
reet onuer ſio ad creatu ram (Quarto ꝙ illa auerſio hiat cii cG “ d
temptu iuſtiea ad iuſtidã. Patet illud ratone qꝛ auerſio a deo iiih
ad creaturam maximus eſt contemptus. Vñ Rug⸗ Duo amo⸗ Hdl
res fecerunt duas duitates. ſcʒ dei amo vſq; ad contemptũ ſui bi
Et amoꝛ ſui vſq; ad contemptuʒ dei¶ Quinto ꝙ illa auer ſio kti⸗ ſp
at tum peruerſa intentione· quia intentio ponit ſpedem operi. n
ESexto ꝙ homo ꝓpter delecattonem momentaneam poſtponat d s
deum eternum qꝛ ſi poſſet illam delecanonem ſemper habere Di
deo vellet ſemper carere · vt inquit Greg· libꝛo· 4. dyal. verbis ln
equipollentiboſ Secundi lunt qui timoꝛem dei poli ponunt et er
ſ£

datt conſcientiam habent nimis lataʒ a tales faciliter a multiplicite:
N pettant mortaliter Doc peobat᷑ ſic. qꝛ tales non ponderant niii/ 7
buden Igrolla petcata motalia: ſed de ommbo alijs peccatis nõ turant
gummg niſi ſit ꝑuurium ſolenniſatuzʒ· tum tñ quitunq; u rat ſcienter ſalſũ l
i er peccat motaliter. Item ſimpliœæm ſczmcatoneʒz non curant mũ
lhi qiis cmittat adulterium cum tñ ois huxuria extra mrimomũ
tuluni eſt pctĩ moetale. Item offenſam fraternazʒ non tu ant niſi quis
mgan. vulneraſſet vel otadiſſet pꝛoximũ. cum tñ didt᷑. Omnis q́ ira⸗
ds ti ſcitur fratri ſuo reus erit inditio. Item ſoluere ſeſta a iemmia ee „.
N lelie non eurant. Item ſuperbe ſe oenare in veſlibo choꝛiſare lu
tx dere emere vel vndere verbis fraudulentis: det rahere maledie
Malt re blaſphemare &- Omnes em̃ tales non hñt timœem net dei a
dooe moem. Peccata phira motalia co mmittunt in periculoſo ſtatu
Nin ſtant. nam pꝛo quolibet pctõ motah etiã pꝛo minimo damnã
8 NIs n tur ita bene ſicut pꝛo maximo· Vnde dỹ in deeretis. Vnũ pecca
macde. tum motale demeret᷑ penam eternam: q;uis pena maioꝛ de bea
b tur maiori(Quenit quare deus pezmiſit petrum apim a œteroy (A „ ,
gandi cacolos a etiam nos aliqñ ꝑmittit cadere Rudet onyder Dent vn eTet ECfe Mα²
RDäRt. SDockoe cp hoc ſit quinq; de cauſis rima eſt ꝓpter ſanctaruz ton ße E. m-en,
apw ErKationin excuſationeʒ: nam m modica congregatione xp̃i Wer ni„

RRaie am œndit a nunch ſurrexit vt in das. aly eeiderunt inr
ir i- remnt? t aſtoli rdi fae int a ro beata virgo mana
,. nunc; eddit, nullus ergo cõgregatiom det rahat qin phinmi
genee ſtare pñt a etiam reſurgere poſt lapſuʒ (Setunda eauſa eſt pter
vnten humiliationez de ſe nimium peeſumentiu. Vnde ylid. hbꝛo 4.
turta de ſũmo bo· Plerumq; vtile eſt arroganu deſeni à deo quatenꝰ
Menck. ſaue in ſirmitatis ↄſcius ad humilitatem redeat æ humils poſi ta
voe ſum exiſtat. Nam ſpũalia vica im quibo non curant᷑ ſemꝑ latẽt
nrach niſi quis in maniſeſtum vicium labat᷑:nam ſicut in veſte matula
zekan⸗ deponi non poteſt niſi in lutum vel in anerem pꝛius merſa fue⸗
dar tu d⸗ rit· ſit etiam arrogans te Vnde Rug.⸗ Kudeo dicere ſupbis eẽ
noade vtile cadere in auqð maniſeſtum pctm̃ vnde ſibi diſplice ant qui
o m libi iam platendo mitus teciderunt. Salubꝛins em̃ petrus ſibi di
nptii ſplituit qn fleuit q; platuit qñ pꝛeſumpſit ( Iercia cauſa ẽ ꝓpteꝛ
nerſof⸗ tonfitentum confirmationez. valde em ſperare debet qui tan⸗
m oben⸗ tos audit cecdiſſe et econtrario reſurrexilſ. e. Berñ. ſuper Cant·.
vlwret Dñe pꝛopter manſuetudinez que eſt in te currimus poſt te dñe
halen illud audientes ꝙ non ſpernis pauperem pdõrem non lacrimãa
huter tem mag dalenam: non hoꝛruiſti confitentem non chananeam
vnmte ſupplicantem.non publicanum.non negantem diſcipuliʒ non

„

82 — . 24 — 14 6

-

. . Serrmm
diſcipuloz perſecuto:ẽ: a non ipſos erudiſixoes tuos (Quarta
cau ſa ẽ pꝛopter cõpaſſionom pꝛoximoꝝ Juſtidia em phariſeoz⸗
eñ lapſis in pctõ non compati ſed eos atrociter condemnare et
iudicare. Juxta illud Luce·6· Feohte iudicare 1 nõ ud ieabimi⸗
ni, ſed nos xp̃iani in peccato noſtro tria cſiderare debemus . ſcz

pctĩ quo odire debemusnaturazʒ quã diligere debemus et pe⸗

nam quã compati debemus. Vñ Inno· Cuus pedus ta ſerreuzʒ
tuius toꝛ tam ẽ lapideum vt gemitus non expꝛimat: lacrimas
non effundat: cũ peoximi a amid interitum intuet. vt pacienti

non compatiat᷑: dolenti non condoleat, Cum ipſe ihns vidiſlet

magpdalenã a ſoꝛ oꝛem eius ſlentes infremut ſpũ a tur bauit ſe
ipſuʒ a lacrimatus eſt. Vnde Greg. Perfectioe ẽ quis cũ perſe⸗
ctius ahenos doloæes ſentit ( Quinta cauſa eſt ꝓpter maioez fer⸗
uoeem reſurgentũ. omnes em electi a deo cmuniter a freqntee
perſectioꝛes a melioes erunt poſt caſuʒ qñ reſurgunt cq; ante ſu
erunt. ſicut viatoꝛes qui vident ſuos ſodos longe pꝛecſſiſſe ple
runq; veloaus currunt. Vñ Ambꝛo, Certus ſum e deus nullu
electoꝝ ſuoꝝ cadere permitteret niſi eũ melioꝛem a ſuo caſu re⸗
ſurrectuzꝶ ſcmiſſet. pt3 in beato Petro.ſimiliter in magdalena⸗
qui poſt caſum melioꝛes ſurrexerunt q; ante fuerunt·

ſtola beati Pauli ao Coꝛinthe.
Ratres. ſatis qm enz gentes eſſeus ad ſimulatra
muta pꝛo vt ducebamini eütes Jdeo notũ vobis
facdo ꝙ nemo in ſpiritu dei loquens diat anathe⸗

Rto. Diuiſiones aũt gradaꝝ ſunt idem aũt ſpũs. Et diui

ſiones miniſtrauonũ ſunt: vnus aũt deus q ui operatur

omnia in omnibo⸗ vnicniq; verw datur miniſtratio ſpüs⸗
ad vtilitatem ani quodam datur ꝑ ſpm̃ ſermo ſapienne
Ali aũt ſermo ſdentie ᷣm eundez ſpĩ · Alteri ſides in eo⸗

dem ſpu . Ahi gracia ſanitatuʒ in vno ſpiritu· Ali oꝑatio
virtutuʒ: ahi pꝛophedia: ahi diſcretio ſpirituũ· aui gene⸗
ra bnguaꝝ: ali interpꝛetatio ſermonumhect omnia oꝑa

tur vnus atq; idez ſpus diuidens ſinguhs pꝛout vult·

Sermo ſupeꝛ epiſtola pꝛecedenti.xxxvi.

Citis qm cum gentes eſſetis ad ſimulacra muta pꝛo vt
ducebamini euntes. 1. Coz· 12· In epla hodierna apo
ſtolus paulus inſtruit nos ꝙ omes gre et omnia bona

a iheſu · Remo podeſt dicere dñs iheſus niſi in ſpũſan⸗

orere
m prie
ndenmme
udietbt⸗
dlenno;
bemattp
dustiſn
nat: heing
tin iet
tihkvdit
ianndaut
usd i
rmalanf⸗
era nine
tqae
enſſſe pe
Ansnuli
ſud taluß
W⸗
.

muk
notu wis
ſitauaty
n hühn
1s.Et N

ſoet

H ſapeen⸗
ſdonut⸗
ichen
Paing,
omnit
outeul.

—

nun
nma wn

.
1 4

ptiſmi debet caleſieri in hyeme⸗ qꝛ? puen ex a
da mortales mfirmatates ↄtrahunt (Gequit hie ad ſimulacra:

ſunt a ſpũſancto. ꝙ; nulluis potme aliqð bonuz meritoriuz
vite eterne niſi in ſpuſancto· et hot oñdit exꝑimento peeterite
vite di · Scatis qm̃ cum a
que tanguntur pꝛmcipaliter in epła. Primo quot ſunt genera

Inde in pñti ſermone tria ſũt dice da

hommũ m mundo. Scdo de pramtate maloꝛ xp̃ianoꝝ, TCercio

quomodo quilibet ſibi gr̃am a deo collataʒ expendere debet ad
vtilitatem comunez toaus Ppuli cũ vno ex emplo¶ Quantuz

ad peimũ ſciendum ꝙ tria ſunt genera hoim ſcz pagani indei
xp̃iam. Pagani ſunt qui neq; nouũ neq; vetus teſtamentuʒ re

cipiunt ſed ym eoncupiſcentiaʒ in qua nati ſunt ambulant. Ju
dei qui legem moyſa icam ad hteraʒ ſeruant circunadendo ſe et

alia legalia ſeruando. Criſtiam qui euangeliũ œe xp̃i piolatum

cuſtodunt ſe baptiſando.a alia ſatramenta reuerenter ſuſcipiẽ⸗
do, Pagani ergo differunt ab alijs: eo ꝙ ſi manent ſicut geniti

ſunt in contagi
hunt ſicut oſtendit dauid in pſal· Ecce em in iniquitati bo conca

ne eterne ꝓpter petm̃ oꝛiginale quod moleuit in natura hũana

ſedmiſeratio diuina ſemper curauit adhibere remediũ mobũ
tulpe oꝛiginalis:nam ab adam vſq; ad abꝛaham in fide paren⸗
tum ſaluabantur, adulti vero oblationibo et ſacrificijs exerc⸗
bantur que tñ ex necſſitate mducta non fu erunt: cũ ſola ſides

per dilect ionem operans ſatiſfeciſſet ad ſalutem. Ab abꝛaham

vſq; ad xp̃m eſt data circumciſio a qua mundant᷑ paruul ex ſe

mine abꝛahe. deinde poſt tempus abꝛa he mſtitutuzʒ eſt a xpᷣo ba

ptiſmatis ſatramentuzʒ: quodð non ſolũ culpam remittit: ſed et
ſanckificationem tribuit a in regnum telozꝛ reſenata ianua P xp̃i
ſangumem introducit. Vnde Greg · Apud nos ſacit aqua
tiſmi quod apud antiquos fecit ſides parentuʒ in paruuls. in

bap

adultis virtus ſandct iſicationis et ĩ alis qui deſcenderunt ex ſtir
pe abꝛahe vis circũtiſioms⸗ Et ad baptiſmuz ſuſcipiendum ob
ligantur om̃s homines in nouo teſtamento. Vnde Joh. 3. Niſi
quis renatus fueritt ex aqua &τ-Et Klbertus dixit ꝙ aqua ba⸗
qua exceſſiue frigi

pout ducebamini euntes. ſimulacra muta colit qui totalter cre
aturis inheret eas ex toto coꝛde diligir. Roma. 8. Coherunt
et ſeruierunt creature pocius q; creatoꝛi Rug. Doc ſoluz ẽ pec
care moœtaliter aliquid deo ꝓponere ĩ amoee vel coequare. Qui
enim peccat moetaliter Feponit creatoꝛi craturam: vt auarus
⸗ m 72„

one oꝛiginalis peccati qð ab ipſa rigine cõtra⸗

ptus ſum. Onde apłus. Eramus natura Rlij ire a debitoꝛes po⸗

Sermo ð
retuniaz Rplus ad Coł.3. Quozꝛ deus venter eſt a gloꝛia ear Fʒuize
mis deleckatione. Vnde ſuꝑ illud. Non erit in te deus reens · iĩde üuiuiad
dicit, Illud vnicuiq; eſt deus qð deo pꝛeponit in amoꝛe (OHnde dehe⸗
hit eſt notandũ in quibo creatum peponit᷑ deo a phus ſeruit a eyut
eum plus diligit Certe m henritum de halſſia ſuꝑ Geñ·. Ex ſex ſocte
ſignis cog noſcit᷑ Primũ eſt quem aliquis plus imitat et pluus eket!
credit illum pꝛeponit alteri · hoc claxꝝ eſt Scðm qñ aliquez ma dele
gis honoꝛat aut in eo magis complacet aut cui pꝛ'ompdus obe aIt
dit ülum alteri pꝛeponit Terciũ qᷓntum quis ſe aliciu ↄfoꝛmat ffſiet
aut ſe ſibi ſubijut: tanto illuz magis diligere conuiudtur patet noſtr
qꝛ eoꝝ qui vere amid ſunt quaſi vna eſt wluntas · cũ amicus polu
quaſi alter ego (Quartuʒ pꝛo quo quis plura a diffichora pa VVn
ratus eſt facere aut etiam ſponte pati: ilun magis diligere et duol
a teteris peeponere pꝛobatur έ (Quintuz eſt ꝙ illũ quis peee ol
ponere cõuincitur cuius amoꝛe vel timoee alterius beneplactuz FPjia
tranſgredit: aut ne ipm tontriſtet aut ei diſpliœat alteri obedi nomt
re omittit Sextum ad cuius honoꝛem vel cuius gra aliquis eoe ool
agit vel ad quem adus ſuos oꝛdinat illum oibus alijs pꝛepoit (eg
Sea uit᷑ · ducebaminiAlotandũ ꝙ triplex eſt via ꝑ quaʒ dyabo
lus dudt captiuos ſuos ſcilict erumnoſa: laboꝛioſa et deltio ſa ??MD
drimo ꝑ viam erũnoſam duat pauꝑes neceſſitate ñ voluntate ſen
rebo deficentes tumeſcentes:a in iniurijs impatiẽtes tribulace
blaſphemantes. fures mendaces · de quibo d Eccia· 26 mendi⸗ nr
citateʒ ne dederis mihi. ne egeſtate cõpulſus ꝑmrem nomẽ dñi dus
mei. Vñ Calliod. Si pauꝑ ſuperbit nõ eſt dei pauꝑ a locuplez got
ſi humilitatez diligit nõ eſt ſeculi duues. Voluntates talũ nm ſpi aup
dende ſunt non noĩatales pauperes ab mopia temꝑali tranſfe gra
runt᷑ ad miſeriam eternã: qꝛ neſciuerunt bñ vti ſuis rebo h per ſenn
pauptatem voluntariã que eſt via paradiſi tranſierunt apli et an
etiam alij ſancti MWat · 19. Ecce nos reliqmus omma et ſecuti ſlu n
mus te. Augu· ſupeꝛ Cano· Joh· Non tibi diſpliæat paupertaz don
tua: mhil ea didus põt mueniri. Wis ſcire q; locuples ſit: el’ãä ſerr
emit (Scðo per viam laboꝛioſaʒ lapidoſam a ſpmoſaʒ dudt cu me
pidos a auaros qui pluribo periculis ſe inge runt ꝓpter luce tem nt
poꝛale coꝛ pori n par centes.de aĩa nihil curantes:nullo tꝑe qui c
eſtentes. ð quibo dr̃ m pſal · Contritio a infeliatas in vijs eoꝛꝛ ſa

qꝛ tales coꝛpus ↄterunt a aĩas infelieater perdunt. tales ab ind
etudme temꝑali ad ete:ni laboꝛis anguſtias tranſferunt᷑ Saß · x 4
Laſſati ſumus in via iniquitats et ꝑditionis:ambulauimꝰ vi⸗
as diff iales. viam aũt dñi ignoammus ſeʒ penitentiaz que eſt val

R
nb⸗
ſerut;
Er ſn
et pus
ezm
aus ge
Went
ur et
mds
n

quispe
plaaag
nobedi
nis oe
xepot
W
Wdde
Wunte
morlar⸗
0emend⸗
vni dii
buple
Hün ppi
mnſe

pertag
ſt: a
duat e
mepn
tpegu
8ab inl

in

ene.

xxxvii

via ad deuz. Zi añt tanta tolleralſent pꝛo peccatis ſuis: purga
ti ad deum tranſiſſent (TCercio per viam dencioſaz ducit diuiteg

dehcatos guloſos et huxurioſos: qui imitantur illum iunuenem
epulonem.de quo diut᷑ Luœ. 10· qui induebat᷑ purpura a biſ⸗
ſo et epulabatur quotidie ſplendide, qui poſtmoduʒ moetuus
eſt et ſepultus in inferno · Vnde Greg. Chomentaneuz quod

delectat: eter num vero quod cruuatQuantum ad ſecundam

partẽ didt hic Rplus Nemo poteſt hic diœre: dñs iheſus pꝛo
pꝛie niſi in ſpiritu id eſt in caritate. Vnde ille dict ꝓprie dominũ
noſt rum iheſum xpᷣm qui in voluntate habet vt ei tamqꝙ; domi⸗
no ſuo ſeruiat.qui aũt in pꝛccato moꝛ tali eſt: ſeruus dyaboli ẽ
Vnde nemo poteſt eſſe ſeruns xpᷣBi t dyaboh Mat᷑· Nemo põt
duobus dommis ſeruire: nunquid em̃ xp̃us eſt meditarius dya
boli vt habeat cũ eo ſuum comune · ⸗=;.· Coꝛ · Que conuentio

xp̃i ad belial Vnde ſcienduz ꝙ valde deteſtabile eſt a valde ig

nominioſum eſſe alquem malum xpᷣianum. quod quinq; mo⸗

dis oſtenditunPrimo m hoc ꝙ malus xpᷣianus negatoꝛ expi.
et neg atio talis peioꝛ videtur eſſe negatione illa quã inſideles

xp̃o ſadunt, Setundo in hoc quia infideles negant verbo⸗ mali
xp̃iani vero facto. Vnde Aplus ad Thimopꝛimo. Conſitentu⸗
ſe noſſe deum. factis auteʒ negant. Auguſtinus: Quiſquis ſactiʒ
xp̃m negat anticriſtus eſt.tales ſunt omnes mali catholie qui
non verbis ſed factis negant xpᷣ̃m. Contra quos diat Bernar
dus. Efficatioꝛ eſt vox coꝛ po ris q; vox ſermonis, Item in hoc ne
gotio infidehum habet ignoꝛantiam que ahqualiter attenuat
culpam illoꝝ. Multi enim indei a ſarraceni xpᷣo non ſeruiunt:
quia neſciunt eum deũ eſſe a hbenter ei ſeruirent ſi eum cogno⸗
ſcerent · Sed xpᷣianus malus xpᷣo negat ſeruitium: cum tamen
eum cog noſcat dñũm ſuum. Si duo homines negarent pꝛintipi
vni vnum ſeruitium et vnus ſic diceret pꝛmapi. neſc io vos eſſe
dominum meũ: et ſi ego ſcirem libenter vobis tamq; dño meo ·
ſeruirem. Rlius diceret. Ego bene cognoſco vos eſſe dommum
meum: ſed in nullo vobis ſeruiaʒ· tunt pꝛinæps magis offende
retur de negotione ſecundi q́; pꝛimi:quia videret ſe magis ab
eo contemni. Sic qᷓntum ad hoc videtur eſſe magis totumelio⸗
ſa negatio magis xp̃iani q; indei vel ſarracemScðo quia talis
apoſtata eſt.a ideo mutilis·quia ſicut palmes que viti adheret
eſt vtilis a vertlis: ſi a vite ſeparetur: tunc etiam ad nihilum
valet niſi vt in ig ne conburat᷑. Sic xpᷣimus cum xpᷣo adheret ꝑ
m 3

caritatem tune pꝛedoſus eſt a fructuoſus.ſi vero per pam̃ ab eo
ſeparetur materia eſt mnndij infernahs Ideo dr Job· I5. Ego

— .

L Sermo

ſum vius ve ra & Donorabile ẽ eſſe monachuzʒ. ignommioſuz

elſt eſſe monachuʒ apoſtatam. Item liet ſit honorabile eſſe amn⸗
gelum: ignominioſum tñ ẽ eſſe angeluʒ malum, hec ſũt einſ dð

pꝛecij denarij boni et mali. Idem intelligas de xp̃iano bono et

mBalo(Nertio quia mahus xp̃ianus pꝛoditoꝛ eſt xp̃i peccando a
quo habet quicquid põt a tuius expenſis vmit a nutrit᷑ a veſti
tur ARplus: Quid habes quod non ac œpiſti· Et tum talibo ex⸗
penſis ſeruit xp̃i inimiceo ſcʒ dyaboloergo dicit᷑ pꝛoditoꝛ:a im

extremo iuditio maniſeſtum erit eũ pꝛoditoꝛem dei fuiſſe. Nam
fides ex vna parte oſtendit eũ fuiſſe xpᷣianum.Et ex alia parte

opera mala oſtendunt eũ fuiſſe pꝛoditoꝛem a mimicuz xpᷣo.i

des oſten dit ꝙ ſideltatez xp̃o debuit ˖ ſed opera mala oſtendũt

ꝙ non ſeruauit fidelitatem in baptiſmo xp̃ᷣo pꝛomiſſam a ꝑ oon

lequens pꝛoditoꝛ fuit, Item fides mali xp̃iam ad cumulnz dam⸗
nationis eius erit· qꝛ ſides quedã litere ſunt damnatiõis ipius
Enñnit enim ſcriptuʒ lumine ſidei in coꝛde peccatoꝝꝛ in die indicj

ꝙ qui ſcienter peccatuʒ moetale cõ mittit gaudium dommi non

Pollidebit. Ex alia parte in libꝛo conſcientie ſue muenit᷑ ſcriptũ

ꝙ ipſe mortaliter peccauit, Vnde dñs erit ꝙ ipſe deus talez a re

gIno ſuo excludatQuarto ꝙ malns xp̃ianus eſt infelix. Infeli⸗
utas aũt iſta põt tripliater oſtendi, Primo in hoc ꝙ tantaz ſeli

citatem et hereditatem regni eeleſtis alienauit a ſe pio mometa⸗

nea delectatione peccati moꝛtalis, Scðo in hoe ꝙ pꝛiuat ſeipluz
par tidpatione oĩm miſſaꝝ: orationuʒ a elemoſinaꝝ que hunt

m eccleſia dei ab omnibo ſidelibo. qui ſi in bono ſtatu fuiſſet par

tiops eſſet omniuʒ bonoꝝ que ſiebant in eccleſia. Tercio quia

ꝙ alijs eſt bonum erit ei malũ, Item quod alijs eſt ſalus enit ei

moss ſcʒ toꝛ pus xp̃i Quinto quia malus xp̃ianus ẽ maledict9

quod ſignatum e Agak⸗⸗levbi xp̃us maledixit ficulnee haben
ti ſolum ſolia a non fructus· i.bona opera · Vñ Gruüllerinus. qui
tunq; verbo votat xpᷣm dñm ſuum et dyaboluz opere: eſt quaſi

r boꝛ cuius ſolia dei ſunt: fruckus vero dyaboli · et talis po dus

reputandus ẽ ar boꝛ dyaboli q; dei Mat᷑· i2· Ex fructibo eoꝛuz

tog noſceus eos- Criſtus didt Joh.6· Opera que ego fado teſti
monü perhibent de me. a opera que ipſe facit ꝑhibent teſtimo
mnium de eo ꝙꝙ iple ſit ſeruus dyaboli a per ↄſequens maledicꝰ
Et vt bꝛeuiter dicam. Quicqnid agit maledictus homo habet

ü
D
ommion
leelſen
lit euſs
d bonoe
Ritandn
itaui
nalher
Rdirai
Mle n
nuhe

.„ „

of
1oſtendit
mapm
unnz dan⸗
ois ſus
leudicij

nmdnon

Kwn
salezer
Rn⸗Pi⸗
ptnfi
omomit⸗
ur leiplz
gue ſunt
nlet par
go quia
ent ei
gledic
ehaben
ltqn
is woan
iweon
ſaote
ttennmd
nnledit

10

maledictionem ſuper ſe

erunt. n

xp̃iani in die iuditij maledicti noĩantur a eriſto hic Math. 25
Ite maledicti in ignem eternuʒ· qui paratus eſt &- ¶ Quantu
2d tereiam ꝑtem iſtius ſermonis diat hic Apklus, Vnituiq; dat᷑

manitſeſtatio ſpũs að vtiltatem tocius ꝓpłi a cmunitatis. Con
tra hot faciunt qui acœperunt donũ ſapientie a ſcientie a deo:
et liberaliter a gratis mihil fa ciunt : ſed in omnibo querunt po
pꝛium honoem a lueꝝ temꝑale-non attendentes qð xp̃us dicit
Mat᷑·¶4· Gratis actepiſtis gratis date Onde hie quentur vtz
aduocatus põt querere ſalariã ¶ Rñdeo m Ray· Primo mode
mte ab mitio nõ ſadens pactuʒ ſub pena fimta cã. a attendi de
bet moderamen ſalarij m q̃ntitatem cauſe a laboꝛ is a dſuetu⸗

dinem regionis Item ſcðo quent᷑ in qmibo talibo a de quibo ad

uocatus tenet᷑ ad reſtitutioneʒ Rñdeo hm Ray. ꝙ tenetur ad
reſtitutionez illozꝛ bonoz que ꝑdiderunt ↄtra quos fuit aduo
catus male i ſcʒ primoniuzʒ amiſert miuſte vel damniſicati ſu
ĩ per eauilationeʒ ſuam abſtult bonam cauſam rel

etiã ſi ipſam grauat petendo dilationeʒ ſuꝑ falſum a allegando

ſalſum a ↄtta conſcientiazʒ vel etam tauilloſam poſitionem po-
nendo vel inſt ruendo falſum teſtem. vel inſt ruendo clericãũ: dene

gando veritatem a in ſimilbo tenet᷑ aduerſario intereſſe. Itez te

netur illis quibo pꝛeſtitit auxilum ſi ꝓpter ſuaʒ mſidelitateʒ vel

negligentiam inuiſte amiſeruntſimiliter tenet᷑ eis ſi amiſerunt
Hopter ignoꝛantiamet hoc quando iactabat ſe ſcientem a nõ
erat vt guillerinus dicctt· Hr

minica vndecima poſt renthecoſten

(Epiſtola Pauli ao Coꝛinthios.
RKatres⸗ Notum vobis fado euangelum quod p̃ᷣ

dicaui wobis quod a accœpiſtis in quo a ſtatis: ꝑ
gquod ſaluemini ꝗ? ratione pᷣdiquerim vwobis ſi
netis niſi fruſra credidiſtis. Tradidi enim wobis in pꝛi

mis quod atœpi: qꝛ xpᷣus moꝛtuus eſt pꝛo peccatis no

ſtris ᷣm ſcripturas/et quia ſepultus eſt: et qꝛ reſurrexit

terda die m ſcripturasa quia viſus ẽ cephe et alis vn
decim apoſtolis, Deinde viſus eſt pluſq; quingentis fra

tribus ſimul:ex quib multi manent vſq; adhuc.quidaʒ

5 4

in pꝛeſenti· Deut·21 Maledictus q;ᷓ nõ
permanet in ſermonibo huius. net eos opere perſicit · Vñ etiam
mnin plał· MWaledicti qui declinant a mandatis tuis.et etiaʒ in fu
turo eternaliter erit maledidus. In ſignum huius omnes mali

Sermo

aüt doꝛmiert. deinde vilus eſt iatobo deinde de apoſtolis

omnibusNoniſſime aũt omniuʒ tanq̃ʒ aboꝛtiuo viſus
eſt a mihi.Ego em̃ ſum minimus apoſtoloꝝ qui non ſuʒ

dignus wocari apoſtolus: qm pſecutus ſum eccleſiaz dei
Grada aũt dei ſum id qnod ſum. a grada eius in me va

ma non fnit.

KTermo iun t
Driſtus pꝛo peccatis noſtris moꝛtuus ẽ· ſ.C oꝛ. II. Veꝛ

.

pꝛius peedicauerat· ſed poſtmoduz ſubuerſi erant a ſal

lis ꝓphetis a apoſtolis. Aplus aut repetit eis quod pꝛius docie .

mnt ſcʒ paſſionem xp̃i: ſepulturam a reſurrectionẽ eius quia het

ſunt fundamenta ſidei xpᷣiane. Et ſignanter paſſio criſti trahit
hominez a malo a dnat eum ad bonũ. Ergo Kplus dicit· xp̃ᷣs
p.ꝛo peccatis noſtris moꝛtuus eſt · ¶ Vñ in pñ̃ti ſer mone tria ſut

didcenda. Primo de moete xp̃i: adam a eua. Scðo de humilitate
7 . — „ ð —
et digiitate bonoꝝ xp̃ᷣianoꝝ, Terueo quomodo ante natiuita⸗
tem xp̃i filij fuimus ire ¶ Quantũ ad peimũ queriur hic quare
xp̃us m inueniili etate pꝛo nobis moi voluit Reſpondet Joh.⸗
nyder, Primo vt ex hoc magis ſuam dilectioneʒ cõmendaret.
qma vitam ſuã Pes nobis dedit qñ luit · 33 annoꝛ et in perſe
ctiori ſtatu ſuo,

daret · quia Hm ſancum Tho:e Ee truz lenten aan: omnes
homines relurgent m etate xpᷣi · quia tunc homo eſt in perſecto

et reſurgens futuram reſurgentiũ qualitateʒ in ipſo xp̃s pꝛonũ

ſtatu Secundo querit᷑ quare paſcah temꝑe voluit pati Rñndeo

Primo q? ſicut in figura olim temꝑe paſce edebat᷑ a immolaba
tur agnus. Sit etiam xp̃o pactiente agnus dei qui tollt pecca⸗
ta mundi pꝛo redemptione oĩm ſidelium occidebat᷑. Secudo qꝛ
lcut in tanto fſeſto paſce qð eſt maximuʒ ad feſtiuanduzʒ qñ ve⸗

nire ſolebat ad irm mulutudo populi mundo innotiit palſio

xp̃i clarius q; alio temꝑe. Tertio quia ſic paſſio xp̃i acerbioꝛ fu

it in qua vitam ſui cꝑis cozam magna multitudine populi p

nobis tradidit moziendo moꝛte crucis que tũt temꝑis ignomi
moſa fuit ercio querit᷑ quare ſexta feria moi voluiti RAndeo⸗
ꝙ adam illo die factus eſt a lapſus · ſic xpᷣus eadem die moetu9
elt · vt omne genus humanum redimeret (Onde loquendo hic

edenti xxxviii.
ba iſta eple ſcripſit płus paulus Coꝛinthijs quibus

cðo quia non conneniebat vt aſpareret m eo
nature ſue dimmutio a decreſcentia · a vt in illa etate moꝛiens

awlu⸗
inont
leſicz
mmey

s giht
ſenne 8a1
ud
usnhe
nätaht
diciretß
umilr
naauta⸗
Ne guare
Kodaret.⸗
mpen
Anert nen
e moren
i woli
2:omnes
wrbto
mmolaba
t pelca⸗
do
3 qn v⸗
rbien
ppi
igron
(Nid⸗.
emang
enpi/r

aliquid de pꝛimis parenti

eſpondeo in ebꝛon ð hmo terre · a po ſt hot poſitus in ꝑadiſo
qui eſt locus ameniſſimus in oꝛiente altioꝛ terre in quo ar bores
diuerſi generis ↄtra varios deſedtus erant conſite verbigracia.
vt li homo de vna ar boꝛe temꝑe congruo ederet: aphus nunc;

bo que entur? vbi adam creatus fult. (Q

eſuriret, tong ruo tꝑe de alio nunq; laſſaret: ad vltimũ ð ligno

vite vteretur aH amphus nunq; ſeneſceret et non infirmaretur.
et nunch morereitem queritur vbi eſt cua creata ( Reſpõdeo

de o ſa vini doꝛmientis m paradiſo. vt ſicut m vna carne ita
m vna mente per diledtionẽ veram eſſent ſimul vniti Itez que

ritur q;diu fuerunt in paradiſo (Kñdeo per tres heras.ſexta ſe

ria hoꝛa tercia vir eſt creatus.a tunt impoſuit noĩa animalibo.
ſm ꝓprietates eozꝛ. ſexta hora mulier creata eſt: a poſtea de feti
to hꝗ no o me dit viroq; ſuo pomuʒ poꝛrexit: ob cuius amoꝛezʒ

omedit. Et poſt hoc hoꝛa nona deus eos de paradiſo eijecit.

ſie adam cum eua in ebꝛon reuerſus ẽ vbi creatus fuit. ibiq; fili

os pꝛocreauit.Occiſo aũt Abel a cayn centuʒ annis caſte vixit

tum eua . ſed qꝛ xp̃s de maledicto ſemine cayn naſci noluit per

Q

*

☚R⸗

angelũ monitus iteꝝ mulieri eſt aſſociatus et pꝛo abel ſeth eſt

genitus: qui fuit ter aus fſilus Adam.de cuiꝰ ſemine natus eſt.
qui po t hoc pꝛo nr̃is peccatis ẽ moꝛtuus. In hoc xpᷣs maximã
cantatem ſuam nobis oſtendit Joʒ.i6· MWaioꝛem earitatem ne
mo habet &ρ Aug: Vide o homo quo amoee diligit te deus tuꝰ
qui peo te hgatus ẽ vt a vintulis te ſo lueret:pꝛo te flagellatus
ẽ vt te a flagelus ire eterne eruent · peo te iudicatus ẽ vt te ab
eterne damnatiõis uuditio liberaret· pꝛo te coꝛonatus ẽ ſpinea

coꝛona vt te coꝛonaret in eels. pꝛo te vulneratus ẽ vt te egro⸗

tum ſanaret. pꝛo te moꝛtuus ẽ vt te ab eterna moꝛte hberaret:
imo tantus fuit amoe xp̃i vt etiã idem Auguſtinꝰ dict. Si xp̃s
marie filius tot membra habuiſſet qͥt ſunt ſtelle in mrmamento

teli 41 qdðᷣbbet membꝛuz ꝓPPprium coꝛpus habuiſſet: oĩa m moꝛtez

idiret antec; hoiem de poteſtate dyaboh non uberaſfet.

Auantuz ad ſcdam parteʒz iſtius ſermonis dicit hic poſtolus
Paulus. Ego ſum minimus apoſtoloꝝ a nõ ſuʒ dignus woeari

aplus. Ideo docet nos Epls hic humiltatem habere et humili

tatẽ diligere ꝛ qᷓnto quis eſt humilio tanto magis ĩ ſuturo ex

altabit᷑. Et hoc nataliter pobat᷑ per quatuos exemplaPrimo

pꝛobat᷑ ꝑ pupillã oculi· nã qnto nig ri æ tanto licidioꝛ Cant: ſ.

Sermo

Nigra ſum ſcz in reputatione mei· ideo foꝛmoſa in conſpectu

dei/ Stðᷣo probatuꝛ ꝑ candelam qꝛ quanto plus inclinat᷑: tanto

plus accenditur¶Aerdo pꝛobatur ꝑ aquamqꝛ quanto magis

deſcendit tanto magis ducat Quarto pꝛobatur in arboꝛe quia
quanto peoſundius in terram radices figit: tanto alaus ſemper

creſcit Vnde hit queritur vtzʒ humilitas ſit maxima virtutuzʒ

et deo maxime grata Rñdeo m ſanctum Tho.· ij. i · q· 7· ſic
Ratio huius eſt hm Xriſtotilem. quia virtus eſt cirta difficle

ſed diffiale eſt mmoꝛibo ſe ſubij ere ꝓpriam voluntatem ꝓpter
deum frangere. hot fadt humilitas ergo eſt max ima virtutuʒ

Item pꝛobatur ex hot: qꝛ opponitur grauii petcato ſeʒ ſuper

bie. ergo ex hot videtur eſſe maioꝛ virtus· quia m ꝑphᷣmeſicut
oſitum in pꝛopoſito: ita oppoſituʒ in oppoſito. Et etiam per
Paonttitatrm homo citius exaudit᷑, Vnde dẽ in plal · Reſpexit ĩ

orationẽ humiliũ: a non ſpꝛeuit pꝛetem eoꝝꝶ a aldus remune⸗

ratur a exaltatur Lute.16 Qui ſe humiliat exaltabit, vñ Rm
ſuper beati immatulati. Quanto em̃ quis eſt abiectioe in hoc ſe
tulo: tanto magis exaltabit᷑ in futuro Sed ex quo humilitas ẽ
tanta et neœſſana homiitunt ſciendũ ꝙ; multas cauſas humi⸗
litatis muemmus m nobis ex parte toꝛꝑis ſi reſpids eius oigi⸗

neum. ſiue eius inem. ſiue eius ſtatum pnñtem. Berñ· Cogita vn

venis a erubeſce · vbi es a ingemiſce· quo vadis a contremilce
Si togitas vnde coꝛpus vemit. tunt inuenies ex putredine Job

17. Putred mi dixi: pater meus es mater mea a ſoꝛoꝛ mea ver
mibus. Kttende etiaz ꝙ homo nudus naſcit membꝛis impotẽs

et flere mapiens. Job. i· Nudus egreſſus ſum ex vtero matris
mee SZap̃·i · Pnimã vocem emiſi ſilem omnibus ploꝛans (Ktten
de etiam ad quẽ ſinem veneris et ꝙ coꝛpus tuũ puluis et amis
erit Geneß. 3. Pu buis es a in puluerem reuerteris. Item coꝛpus

a vermibo eſt coꝛrodendũ. Ergo noĩiatur cadaueri- caro data

vermibo. Item in ꝓximis noſtris defectuoſis a infirmis paupe⸗

ribo habemus cauſas humilitatis, vt ſi attendamus multos de

fratribo noſtris eſſe lepꝛoſos: cog imfirmos impotentes mulus

miſerijs afflichos: a neſtis vtza eris adhuc talis añ finẽ vite tue
Item ꝙ creature parue qntitatis ſiẽ muſce a vermes a his ſilia

Baru afals tem quent hit vtz deus creauit iſta ꝑua aĩialia.
Re

ſpondet enadarius ꝙ pulices a muſte ſunt ꝓpter ſuperbiã

creature humane create: tũ euʒ pug nant de die muſce a de no
cte puliæs. Cogitet homo qualis ſit cũ non poſſit minimis ar

—

DZ 6
xxviii
rtand vermicalis reſiſtere · Pñ regem pharaonem nS vrſi non leones H
Dnn viaſtauerunt. ſed pulics a aniphes affhyerunt (Quantumags—«
dregu terdam pa tem didt hie Aàplus. Grada dei ſum id quod ſunm.
err ¶ Obi notandum q homo ꝑ naturaʒ eſt filius ire · moꝛti aũt con⸗
binung demnatus qñ na cus eſt Ep heß. 5. Eramus enim natura filij ire
EIcH eoc piʒ in pueris ſine baptiſmo decedentibo . qui damnantur .
acte⸗ non ꝓPpter pecta tum acdtuale: ſed giniale m quo ꝛcœpti et nati
r— funt ſed qrada dei faeit hoiem filium dei a heredem regm . Vndð
ugcug Nplus.Si ſilij a heredes (vnde valde magnum a landabile eſt
hi, aliquem xp̃ianum eſſe vt ptz in ſeptez (VHnde pꝛimo bonũ xp̃ia
l num dñs iheſus diligit oꝛdialiter. vnde ſcriptum ẽ⸗ Ego dili⸗
an . gentes me diligo; imo illa caritas el t fidelitas quaz habet deus
ei r ad bonum xpᷣianum: a ex cellt oẽm ſidelitatem a earitatẽ toeus
pert mundi:Doc ptz ex hot: quia vellet ꝓpter vnum hoĩem a ꝓpteꝛ
nmune⸗ vnam animam iteꝝ moꝛi a cruciñgi ſi neceſſe eſſet · Qms enim
nNn peo alio vellet pati illa.conſpui alapis œdiflagellari. oꝛonari
n vel crucifigi Joh·.i · Mai oꝛem canitateʒ nemo habet (Secundo
liasi H qꝛ bonus xpᷣianus eſt temphim a habitatulũ dei · vnde Aplus
humu Templum dei lanctũ ẽ quod eſtis vos. imo ipſi funt celi in quo
ahDH marime deleckatur a valde delectabile habitare deum cũ eis
hm Pꝛouer: Delide mee ſunt eſſe cum filis hominzʒ· vnde nee mig
eger ꝙ hot tebum inhabitet hbenter iheſus: qð vtiq; non quaſi ad e
dreqo teros dixit tm̃ vt fiat:ſed pugnauit vt acqmreret· occubmt vt
zne k nindimertt. Ergo licut gloꝛioſe mmhabitat cum ſanctis in elo · ſic
inwt,) grlracioſe cum bonis xp̃ian is in mundo (Terdo quia minimũ qð
onatni⸗ Htit criſtianus in hoc mundo ſcʒ vnum pater noſter in caritate:
Sten plus placet deo q; omnia opera que ſacta ſunt in mundo ab ini
t ds ALao mundi vſq; hodie a malis xp̃ianis. Inſuꝑ omnia bona que
wepus fiunt a criſti ſidehbo ſicut dici᷑ in pſal·Partiœps ego ſum oĩm
o daag— timentium te: a cuſtodientiũ mandata tua. Et in futuro omia
dn⸗: gandia a merita beate marie virginis a ommium ſandoꝝ in ce
csd lo exiſtentium ad eum dↄfluent ſecim condin idendo, Doc au tez
ss erit ym magiſtzꝛ ſententiaꝝ:: per caritatem que in lingnlis erit
eann perfecta (Quarto quia etiam mala fiunt eis bona tam pꝛopria
il ꝙ; aliena: et hoc tam m pꝛeſenti q; in ſuturo. Dot ſie pꝛobatur,
4 Primo petcata pꝛopria: quia ex hot magis humilantur poſt·
1d. lapſum et etiam frequenter feruentioees erunt q; ante ſuerunt
edtii Eſpemplum in petro a magdalena. Simiuter in futuro peccata
malozꝶ dent bonis in bonum: quia ex hot gracantur deo⸗
ni⸗

ꝙ eos liberauit ab illis ettatis, Vnde Tuß. Supplitiñ maloꝛaͤͤh

erit gaudium bonoꝝ. Vnde pſał. Letabitur iuſius cuʒ viderit

vmdickaz (Quinto quia bonus xp̃ianus eſt cum dño et dominꝗ
cum eo-ſiue ſanus ſiue in rmus: ſiue in menſa ſiue in eccleſia:
ſiue in campo ſiue in lecto et in omni loto a in omm temꝑe· die
Phetam. Non

— —

te deſeram . Et in pſal · Cum ipſo ſum in tribulatiõe. RKpls ſiue
viuimus ſiue moꝛimur domini ſumus/Sexto quia bonum xp ia
num xpᷣus honoꝛat ſiue in pꝛeſenti ſiue mn futuro hic honoꝛat· qꝛ
quemhbet xpᷣianum nommat fratrem matrez a ſoꝛ eem Mat
12 Quitunq; fecent voluntatem patris mei - Et hic ẽ magno
honoꝛ eſſe a nominari fratrem regis celeſtis. Vnde dicit Gloꝛia
et honoꝛe coꝛonaſti eum dñe ¶( Septimo qꝛ quilibet bonus xpᷣia
nus eſt benedictus a deo hic à in fſuturo Deutro·26. Bñdictus
tu in tiuitate. benedictus tu in agro⸗et in futuro benedictur:
tum dicetur. Venite benedicki patris mei ſ&

W(Wñica dnodecima Epſtola Pauli ao Coꝛ.

Ratres. fidudam talem habemus per xp̃ᷣm ad do
minum, non ꝙ ſuffidentes ſimus cogitare alid
a nobis quaſi ex nobis: ſed ſuffidentia noſtra ex

deo eſt. Qui ydoneos nos ſedt miniſtros noui teſtamentt
non hitera ſed ſpũ. liteꝛa em ocidit:ſpiritus aũt viuiſicat

Quod ſi miniſtratio moꝛtis hteris de foꝛmata in lapidib
fuit in gloꝛia ita vt nõ poſſent intendere ſihi iſrahel in fa
dem moyſi popter gloꝛiam vultus eius que euamatuz
quanto magis miniſtratio vite erit in gloꝛia· Naʒz ſi mi
niſtratio damnationis gloꝛia eſt- multomagis abundat
miniſterium criſti in gloꝛia- B
oſupez epiſtola pꝛecedenti. xxxix :
Idutiam talem habemus per iheſum xp̃ᷣm ad deum · nõ
ſuffi ientes ſimus aliquid togitare a nobis ſi ex no
bis ſed ſufficientia noſtra ex deo eſt · 2· Coz. 3· Dic apo
olus oñdit ↄſidendum eſſe in deum et hoc ꝓpter non rum de⸗

paratus eſt impendere deus noſter iheſus xp̃s Mam in eo ꝙ ſa
uiſfecit pꝛo nobis meruit nobis tria rimo remiſſionem culpe ·
In ſignum huius habmit in cruc caput inclinatũ et bꝛachia ex
tenlſa tamq; extendens ea ad oſculuʒ et ad amplexandũ pctões

fedum a diuinũ adiutoꝛium qð nobis ſpetiauter temꝑe grace

imalde⸗
viden
domm
ettleſis:
npe⸗ dee
mm. on
Kpls d
numi
nn
ren it
tinge
rt
Dnus ön
Biditz
edanr:

o
2

1bR
1d
Nwat
eamend
wiuiian
ilpdin

WrIi4

ana
limi
bundat

umno
ſer n
Picay
lm N
gegne
male
uchine
. niis

Johannis. 12; Cum exaltatus fuero a terma omnia traham ad

mwmedipſuz Gecundo ad collationez gracie habuit manus perſo⸗

ratas quaſi paratus largiter effundere dona ſpirituſſandi ·

ercio apertionem gloꝛie cleſtis. Et in ſig nü huius habuit la

tus apertuʒ in cruc vt panderet nobis aditũ introeundi ĩ pa
radiſum ſed hoc non habemus ex nr̃ is meritis: ſed ꝑ xpᷣm tam
qꝙᷓ; ꝑ pꝛeciuʒ a redemptoꝛem quẽ pater dedit nobis, Ergo didt
hic apłus:fiduuam talem habemus per dñm iheſum xp̃m (On
in pñti ſermone tria ſunt diœnda.Primo de tiiplia confidentiæ

et de effieata pemtencie. Scoðo quo conuerſatio noſtra verſari
debet tirca ſeptem. Ter tio de inſufficentia noſtra (Qnantu ad

pꝛimũ ſciendum ꝙ triplex eſt coon ſidentia ſiue ſpes ſcz maledi⸗
cta mendax a ſanctae Maledicta eſt illa in qua peccatoꝛes ma⸗
gis audacier peccant: dicentes. Deus eſt miſen coꝛs non tam

dire et grauiter nos damnabit. De qua dic Sap̃ · ʒ.· Wacua G
ſpes illoꝝꝛ a laboꝛes ſine fructu a in habilia opera illorum ſunt

Vana eſt ſpes impioꝝꝛ Eccia s Ne dicas miſcdia dei magna ẽ
młtitudinis pctõruʒ meoꝝ miſerebit᷑.que ſpes ideo maledicta
dict · qꝛ deum inhonoꝛat vnde honoꝛare debnit a inde peccat.
vnde ceſſare debuit a peccatis ( SKcðo mendax eſt cũ quis peccat
qꝛ ſperat ſe din viccurum a adhuc conuertendũ vel ſaltem in i
ne pniam habituꝝꝶ. De qua dicit Job. 6. Kranearuz tela: »ädau
cia eoꝝ. Conſidunt in nihilo et ſequunt᷑ vanitates, Eomz ſpez
ideo aranee tele c paratur. quia vno flatu in mote diſpergit ·
ſicut tela quod euidenter patuit in illo dinite qui dixit Luizʒ
Knima mea habes multa bona ad annos plurimos (Nercia be⸗
nedicka eſt: a eſt iluus qui totam conſidentiam ſuam ſolũmodo
Ponit in deum: ſperans hic gram miſericoꝛdivm et veniã pecca
toꝛum ſuoꝝ conſequi ex miſeridoꝛdia dei. De qua dicit᷑ cuihbet
pectatoꝛi penitenti Mat᷑·9 Fili remittunt᷑ tibi peccata tua bi
ſciendum ꝙ impij iuſtiſicatioſpꝛimo eſt opus maxime potendie
qꝛ hm RAug . Wagis eſt peccatoꝛem auertere q; eelum et terraz
creare · quia ipſe dixit et facta ſunt: ipſe mandauit a creata ſũt·
nec ibi muenit aliquã reſiſtentiam nec contradictionez ſicut in
ccatoze m quo inuenit reſiſtentiam ſcʒ prauã voluntateʒ eius
Sedo eſt opus ꝓfundiſſime ſapientie eius· qꝛ tunc coꝛ vel mẽa
eius eſt quaſi vas confractuʒ qð nullam ſapientiaʒ oontinebit.
Sapiens aũt figulus ſic deus ex eoð luto alteꝝ vas ſacè potuit

ex illo qð fuit fractũ: ſit patuit in oculs eius vt habet Die. 18

ſericoꝛdia et clementia ꝑ ſacramentuzʒ penitence Vñ hic queri

Sermo

(Tertio eſt opus largiſſime clementie.qꝛ miſenẽ ooꝛditer reſpicit

et gratificat peccatoꝛem. Vnde aplus ad Thimo· 3. Nõ ex ope
ribus iuſtide que fecmus nos &. Exempluz de paulo qui exns
m actu et voluntate peccandi a ꝑſequendi conuertit᷑ ex ſua mi⸗

tur vtzæ per pniam opera moetiſicata per pdin remmiſcunt (Re

ſpondeo ym ſanctuʒz Tho. ꝙ ſic· qꝛ pemtentia mmfundit gracam

et per ↄñns dat alias gradias q́s habuit a inter alias erant oꝑa

bona que erant moetiſcata que reſtituunt᷑ Vnde hic que tur

vtʒ omẽs virtutes que per pctm̃ erant perdite per pemtentiã
reſtaurent᷑ Reſpondet ſancus Tho. ꝙ ſic· ratio elt⸗qꝛ ꝑ pniaʒ
remittit᷑ pm. modo pdm nõ dimittitur ſine inuſione grade

guram iſtius habemus de filio pꝛodiꝗo qui ꝓpter contrinonez
et pnĩam fuit ad pꝛiſtinaʒ gram reſtitutus Dico tñ q homo re
ſurgit aliquandom equah grada- aliquando in maivei. aliqñ
in mmori ſetũdum diſpoſitionem ſuam Item ſcienduz ꝙ deus

per actum pnie pꝛemiuʒ vult ſacre a deſacto faet quod per be⸗
atam virginem a ſanctos non ſaut, hoe ſit hobat᷑. Molo ꝙ ali
quis peccatoꝛ ſit in pctõ mœtali volẽs pemtere de ipſo. Et ſi be⸗
ata virgo vnigenito ſuo ondens vbe a quibo eum nutnut pe

teret: eu non exaudiret. Similiter ſi oms ſandti in elo et omes
homines in terra aO om̃s creature vna voc clamarent peteret
non exaudirent. Ratio eſt · qꝛ diume perſectioni repugnaret hz
ſi iſte peccatoꝛ petit ꝑ ad um penitencie exaudiet᷑. Ecoœ quanta
dileckione deus diligit pniam (Item pemtenda eſt tam bona qꝓp
nihil melus intelligi põt. Doc põt ſic pꝛobari.tam bona eſt

nitencia ch mala eſt culpa motahs. Ratio huius E·qᷓntuzʒ aliqd

D

eſt malum: tm̃ illius ablatio eſt bona. ſed culpa moætalis eſi taz
mala ꝙ peius intelligi non põt: qꝛ bonum ſũmuʒz pctm aufert
Etiam ſitut iuſtus dns ſumme iuſticiazʒ diligit: ita ſumme pctm̃
mortale odit· Et ideo qᷓntuʒ in ipſo eſt paratus eſt im deſiru
ere ſemꝑ: dũmodo ex parte hommis non remaneat qui pniam
negligit vel oontemnit · Vñ ylid. de ſimo bo . Pemtenaa eſt

et ꝑ quaʒ ad miſcdiaʒ deus pꝛouocatur(Quantum ad ſcham
ptemdidt hic ꝙ non ſimus ſuffidentes aliqd cogitare a nobis

Dict docet apoſtolus ꝙ non debemus cogitare de nobis quaſi ex

nobis: ſed nos et omnia noſtra ad deum referre debemus · qui

dicamentuz vulneris: ſpes ſalutis ꝑ arters ſaluantur

2 — „

— —

quen
ker lunn
Khie e
lum .
dir Jraam
Serant
„Rp in
None en
nr ,
vunnong
vnon
ll,l,
Rgàs
d per be⸗
No di
Einbe
nutnut
Lo et ofn
t zumt
puonunt;
n gun
ml
uel pe
mmalad
lseſ tag
aufert
mepc
im deſn
uprim
igaekne
ſanamm
a nohs
guin
/u

qui bonoꝝ omniũ beatitido. cuʒ quo debet eſſe nĩa togitatio
vt de nobis dicat illud Sap · ꝓ. Cogitatio eoz apud aluſſimũ
20 quo ſcienduʒz ꝙ togitatio noſtra ceũ diumo adiutꝛio ton⸗

uerſan debet arta leptem Primo cirea pꝛeterita peta vt ea de⸗
fleamus a pemiteamus a ſatiſſaciamus. Opoꝛtet em deo nos ſas
tiſſacere peo pectatis noſtris:quod pꝛobat tri b exemphsPri⸗
muz eſt: ſiquis literas vel inſtrumentũ aliquod ſeaſſet vtra al⸗

quem: opoꝛtet peimo ꝙ ſciptuʒ deleret anteq veniam peteret⸗
Non ergo ſuff iut vt deũ per veniã petamus mſi pectata noſtra

in conſcieana deleamus per ↄtritionem ↄfeſſionem a latiſtackio

nem/Scðm exemplum ſiqͥs alicui malebioeret nõ ſatis eſſet ꝙ h

amplius non ſa ceret niſi de hijs quibo maledixit peniteret

te retradtaret. Sie peccatoꝛ qaens motaliter peccat ſpahter lo
quendo todens malediet deo inᷓntum tra eis pꝛetep ta faceit

et ipſum vilipendit. Vnde Iſa· s0. quondie nomen meü blaſ⸗

phemat᷑ mter vos a inter gentes. Non ergo ſatis eſt vt de his

quibo maledixit peniteret a voce retra taret: niſi etiam eulpam
fuã ꝑ contritioneʒ a ſatiſfact ioneʒ eogno ſceret · iuxta illud Ju
ſtus pꝛimo accuſatoz ẽ ſu i, Vnde dick enaz Jlaie. Narra ſlqgwmd
habes vt iuſtifieris! Lerci exemphum ſicut debitoꝛ a debitis n
abſoluit᷑ niſi debitum debitoꝛi ꝑſomat · ſie peccatos a peccatis ñn
abſouit᷑ mſi deo ſatiſfaciat qꝛ quodens peteamus toaens dei de
bitoꝛes ſumus. Et ideo oamus quondie im o?'one dominica:

Dinmitte nobis debita noſta- Vnde NMuß in libꝛo de pnia Aàd

agendum pniam non ſufficit moes in mehus tõmutare a a ma
lis factis reo dere: niſi a de hijs que ſadta ſunt dno ſauſfadas peꝛ
penitende dolæem ꝑ humilitaus gemitũ ꝑ tontritionem coꝛ⸗
dis et ſac riſ tium boni oꝑis· Vnde Berñ⸗ Li vis agere pniam
opoꝛtet te membꝛa toꝛꝑis affugere et indica e teipſum. vt non
ineadas in manu vinentis Seeundo cirea peeæpta vt ea implea
m Eccia· 3 Que peetepit ubi deus illa cogita ſemper · Rbſq;
enim ilus patriã eterne beatitudmis intmre no valemus Mar̃
19·. Si vis ad vitam ingredi ſerua mandata dei/(bi ſcienduz
duina pꝛecepta adeo catenata ſunt vt qui vnuʒ tranſgredit
omĩa tranſgrediatur · quia ſi vnus eireulus catene confnngitur

omnes qui ꝑ eam hgant᷑ diſſoluntur.ſit etiam tum quis vnũ

mandatum tranſgreditur: tantuz eſt ac ſi plura tranſgrederet
licet m pluribus granius pecœt Jacobi ſecundo Si quis autem
legem leruauerit.offendens auteʒ in vno factus eſt om niũ reus

=JJJMU SCermo
Sit pzʒ ꝙ; qui in vno peccato motali offeudit deum: inimicus
dei onſtituitur. et ſi ſie decedit eternaliter damnat᷑: non tamẽ
tantam penam habebit quantaz ille qui in multis tranſgreſſoꝛ
fnit Vnde hit queritur vtꝝ peetepta ſint leuia que aliqubus

grauia vident᷑ · Reſpondeo, pꝛimo leuia ſunt magna caritatem
habentibo· qꝛ ta itas omnia ſuffert: omnia ſuſtinet· Cathei · i

Jugum em meum ſuaue eſt a onus meũ leue. Scðo grauia ſut

modicam ta ita tem habentibo de quibus dẽ Mat᷑ ·7 · Krta eſt
via que duat ad vitaʒ. vnde pſał· Pꝛopter verba labioꝝꝛ tuo

rum ego tuſtodui vias duras ertio de bemus to gitare chriſti

palſionem pꝛima· Pet᷑ · 3. Criſto in carne paſſo aQ vos eadem to⸗

gitatione armammi ſcʒ tra omma mala. Vnde Rußg. de verb

apfſtoli. Det decen na tanta fuit quanta cogitan põt. Alam quõ

ſu per bia ſanari poteſt ſi humilitate filij dei non ſanatur.et quã
impietatem ſanare non põt pietas, Item ſciendũ ꝙ; certiſſimuz

ſignum eſt ꝙ homo xp̃m dihgit qn paſſionem a moꝛtem eius

frequenter togitat· Ratio eſt· qꝛ amoe non eſt mſi quidã motg
anmantis m amatum. Et ideo amoꝛ coꝛdis hominẽ quieſeere nõ
ſinit ſed quotidie mouet eũ vt S de amato Mat⸗ 6. Ybi

eſt theſaurus tuus ibi eſt coꝛ tuuʒ Qnarto moꝛtẽ ꝓPame; ꝓpĩiqᷓ

; certa q; amara ſit vt a vitã nrram emende

6.

mus peccata vi⸗

temus Eccia·? Memoꝛare nouiſſima tua nde hic querik

vtzꝛ ter mmũ hommis peeſixum quis poſſit ex edere viuendo vl

pꝛeuenir moiendo. Rñdeo ꝙ vmcuiq; ſtatutum eſt a deo q;

. diu vmere debeat in hot ſeculo vltra quẽ termimum non poteſt

vmere vnũ momentũ · Vnde dẽ Job · jo. Conſtituiſti termimos
eius qui preteriri non poterunt, põt tamen quis terminuʒ vite
ſue antiapare ſiue ſit m armatos ſiue in beſtias ruendo: ſiue ve⸗
neno: laqueo ſen flammis ſe ingerẽdo. ſicut mercenarius pꝛauis
moꝛibus põt efficere: vt non ſolum mer cede pꝛiuek: verumetiã
vt ante conductuz tempus expellatur ˖ De hoc habek exemplã
in veteri teſtamento. Deus eduxit ſihos iſrahel de egipto vt da
ret eis terram pꝛomiſſionis· quam tñ pꝛopter peccata ſua non

ſunt adepti · Sed anteq; ibi venirent: qui fuerunt.20 annoruz

et exierunt terram egypti omnes in deſerto moꝛtui ſunt⸗ exce⸗
ptis duobo ſcʒ Joſue a caleph( Quinto eirca diſtricum iunditiuz
vbi reddemus rationem de iuulibo togitationibus a inuidioſis
ſimiliter de verbis otioſis nociuis et que maniſeſte ſunt contra
deũ a pꝛoximuz. ſcʒ iurando per deum: blaſphemãdo maledicẽ
do & verba ſcurnilia a mendoſa peoſferendo. limiliter de oꝑibus

—

mi
ſith
udie
di

ini
non dn
unſoni
. Alate

Atniten

rn
Jranin ſ
lobi do
Jarthfſi
enn
. Mnqi,
lutetgi
artſinn
eten eus
ndinot,
ieſten no
,6 Boi
mch P
Raay
ek adoz
non wal
armmos
nmng viee
:lue re⸗
49 waus
tumeti
exempli
t vt d
ſua non
Annor,
ſunt⸗etc⸗
mudiin
mutio⸗
nt o
nmucdle⸗
Aine

nos ſatit · qꝛ facultatem ad opus tribuit. Vnde ꝓPheta. Om
operatus eſt dñs Joh.i5. Sine me nihil poteſtis facere, Zecundo

malis tommiſſis et bonis omilſis. Doc extremũ iudieiuʒ expꝛeſ
ſit Dieromimns diœns, Siue comedo ſiue bibo Rue doꝛmio que
tidie ſonat hec vox in auribo meis: ſurgite motii venite ad ii⸗

ditium Berñn Nulla res ſic a peccato conſeruat ſicut terꝛ oꝛ indi

cij Sexto circa penas inferm vt pꝛecaueamus nos ab ipſis quia

funt amare multiplices a cterne ſi em haberent fineʒ aliq d eſſʒ

Sed m Bedam, in inferno nulla eſt redempuo nec doloꝝ mi⸗
tig atioSeptimo eirta gaudia eterna: vt ea deſideremus et di
gna pꝛo eis oꝑemurDieronimus in epła, Nullus laboz durus
nullum tpus longuz videri debet quo gloꝛ ia eternitatis acqui⸗
ritur. Vnde de hoc in plab · Qm mille anni . Exemphluz ꝙ oĩs
laboꝛ huius mundi mhil eſt reſpedu gaudioruʒ a pene futur.
Doc quere in pꝛomptuario · ij·q ( Quantuz ad terciam parteʒ
dicit hie Aplus. Suffidentia noſtra ex deo eſt bi ſcienduz ꝙ
nos non ſumus ſuffidientes ad bene operandũ. Nam pm Bedã

tria ſunt in bono opere. Primo togitare. deinde velle a perficere

Graaa dei peimũ oꝑatur in nobis ſine nobis immittendo bonã
togitationeʒ nos preueniendo. Scᷣm nobiſcuʒ:qꝛ immittendo
bonam cogitati onezx nos ſibi per ↄſenſum iungit. Teruum per

homo non ſuffidt ad ꝑſeuerandũ in bono meœpto·qꝛ ſm Girge.
Cito bonum amit tit᷑:niſi a lar gitore cuſtodiatu: otanduz e

peeſumptio infirmitatis multis ẽ occaſio rume· ideo petrus tor

ruit: quia pꝛe ceteris pꝛeſumpſit. ergo quilibet nrm ſemꝑ deber
ſtare in timoꝛe dei etiam qᷓntumcũqʒ per ſed us Eccia·22· Si nõ
in timoꝛe dñi te tenueris mſtanter: cito ſubuertetur domus tua
Berñ · in tractatu de ſeptem donis· Connexa ſunt qudez timoe

—

et religio· net manere poteſt alterum ab altero ·

* 5*

a tredecima poſt penthecoſten

auli as Galathas.
Ratres. Abꝛahe dicte ſunt pꝛomiſſiones a ſemini
eiusnon didt et ſeminibo q̃ſi in multis ſed quaſi
in vno ſemini tuo qui eſt xpᷣs.Hot autẽ dico te
amentuʒz confirmatũ a deo: que roſt quadꝛingentos et

triginta annos facta eſt lex non irritum facit ad euauian

dum pꝛomiſſiont.nam ſi ex lege eſſet hereditas iam nõ
ex pꝛomiſſione.Abꝛahe aũt per repꝛomiſſionem donauit
deus. Quid ergo lex: pꝛopteꝛ tranſgreſſoꝛes poſita eſt do
u 1

¶BGer mo ſuper

Bermo

net veniret ſemen tui pꝛomiſerat: oꝛdinata per angelos

in manu media wꝛis per i

heſum criſtum ·

COCT

*

Brahe dicke ſunt pꝛomiſſ io Ga
ex coꝛde ſalitem noſtzã ſiaens: pꝛeponit nobis pꝛomiſ⸗
ſiones abꝛahe: vt de eiſdem pꝛouocati ad dſequendas

eas efficadius laboꝛemus. Sic nunc geſta ſancoꝝ: nunc eoꝛum
peomiſſiones.nunc gloꝛia eoꝝ in ſcriptura nobis ſepe ꝓponunt᷑
vt ex eoꝝ ↄſideratione inflammati ad imitandũ eos nunc am⸗
mus noſter ſoꝛcius imardeſcat. Ergo diat h. Abꝛahe dice ſüt
peomiſſiones.quas ſi hereditare cupimus debemus opera ipiuis

in qui bo pꝛomeruit pꝛomiſſiones imitari.ſitut em ſihus qui eſt

ſemen patris et matris debet bona patris hereditare, ſic enã iðe

Ruus debet patrem in vita a moeibo imitari, In ſignum huius

dixit iheſus iideis qui g loꝛiebant᷑ ſe abꝛahe eſſe fiuos fſilios- vt
habetur Johᷣ· viij ·. Si abꝛahe filij eſtis: opera abꝛahe faeute (¶ Ofñf
in pñjti ſer mone tria ſũt dienda. Pnmo de operibo ⸗ obſequiis
abꝛahe. Setundo quõ tria fauuut nos vnini deo Tercio de fſide

tatholica a etiam de peccatis infideltatis cũ duobo exemphs

Quantuz ad pꝛimũ Dblequia que abꝛahaz deo exhibuit in tii

bus apparent. Primo abꝛaham ad deũ habuit deuotionẽ. quia
temꝑe ſuo totus mðs excpta ſola domo ſua tuʒ familia ſua erat

ydolatrie ſubiectus. Ipſe ĩ medio nationis pꝛaue a ꝑpuerſe na
deum dolit a colendo pꝛedicauit. vnde tradunt hebꝛei q eum
thaldei cognoſcerent eu non adorare ignem queʒz ipſi pio deoo

adorabant 2 colebant a ipſe colere rectuſabat. pꝛoijecert enm in

ignem a etiã ann fratrem eius. De quo didt᷑ Geñ. MWoetuus
eeſt aran in vr chaldeoꝝ quod interpꝛetat᷑ ignis.abꝛaham autẽ
a deo miratuloſe liberatus eſt, De quo diut᷑ Geñ. iS. Ego ſum
dommus qui eduxi te de vr chaldeozꝛ · et ꝓpter ſidei deuoticm

pꝛomilſit ei dñs benedictionẽ. Dec aũt benedictio nihil allud

eſt ꝙ; honoꝝ magnifiœntia. poteſtatis exalta tio.diuitiam̊ am

pliatio·a omnium ahaʒ reꝝ que homieʒ in hac vita poſſunt
ſacere ruerenduz Geñ · 12 Magniſieabo nomen tuũ vehemen⸗

ter · eriſh benedictus et bened icam te benedientibo ( SZcðo ha⸗

buit ad deum ſpei erectionem. de dei pꝛomiſſis mhil helitans.
Nam cũ eſſet abſ q; lhberis et iam eſſet centenarius et ſara nona⸗
genana: pꝛomiſit ei deus vt ſemen ſuũ multiplicare vellet ſitut

kellas ceeli, vt legii Geñ:17. In quibo ommibo mihil helitanit · h

nes ad Galathas. 3. RKpls

11ðððð

n firmiter eredidit a ſperauit. Pnde dind ad Hebꝛe . 1 Fide ere⸗
didit abꝛaham deo ſciens eũ eſſe fidelem ꝗᷓ pꝛomilſit ei dare. Di
guum quiſpe fuerat vt qui totaz ſpem ſua in deũ poluit a deo
3,= potegi ſingulani gratia mereret Gene. 15. Noli timere abeahez
dison ego pꝛotecto tuus ſum Tercio habuit ad deũ veram obedien
eaene tiamqꝛ que imperanit ei deus poptiſſimo animo obediuit vi
duneenng delicet de terre egreſſione. cũ dixit egrederne ic et ſtatim reliquit
e en patriam ſuam ꝓpter obedientiam, Stðo obediuit in ꝓprie car⸗
DSnunen, nis vuln eratione cũ pꝛecepit ei Genep·. i7. Circunader & Ner
edieefh cio obe diuit in filij oblatione Genep.2z. Temp ta de. cc. a di⸗
nn zit ad eum abeaham: tolle vnigenituz ſilum tuü yſaat a offer
Rr Et (cõmendatur obe dientia eius in pioptitudine quia mox de
numn hin node ſurrexit a omnia que necte ſaria erant peeparauit. Silr in
ne onſtancdia quia per triuuz reduxit ſilum ad imolatiomis locũ
ec Poſitim mutauit ſeo ſem per paratus fuit adimplem man
iis datum. hagna em obedientia fuit in reeſſu a patna maice in
„ otadiſſet· niſi angelus dñt pꝛohibuiſſet eum dicens. Ne exten⸗
b das K. ¶Quantum ad ſcdam partem didt hic Rphus. deus
laiir tria qdunt onmneʒ vnii mPnum R noſ wiuntas
zpucreni dimatio, Nos videmus ad ſenſum ꝙ qñ aliqua duo ſunt bene
oꝛ dinata a coniuncta: ſicut patet de duobo hgnis per carpenta
trri an rium apte coniunctis: tunc talia bene ſunt vmta · Conſimiliter
Sena voluntas noſtra dici᷑ oꝛdmata qñ ad hotc ſe habilitat ad quod
iann eſt oꝛdinata vt ſuo creatori ſubijnatur a ſe ſuè vo luntati tonfor
anns met. Et qñ voluntas hommis iſto mõ ẽ oꝛdinata: tunc ſit vnio
emute mnter deũ a ſpm̃ hominis. Juxta illud apoſtoli. Qui adheret deo
tgoſun vrnus ſpiritus effititur cum eo. Super quo diut Aug. Semper
oticdn voluntatem dei ſfaciens vnus ſpiritus eſt cũ ſpiritu dommi(onñ
hi An hit queritur· vtze homo teneatur voluntateʒ ſuam confoꝛmare ☚
danzen diuine vo luntati Rñdet ſancus Tho. ij . i .· q: 19. tenetur foꝛma
8 wſun liter ſcʒ q homo veht in cmuni iuſtitiam a oꝛdinem dei conſer⸗ L
eene ; uare · ſed materiahter ↄ fzmari non tenetur: vt in mote pattis
rdo u vnxoꝛis: matris vel hniuſmodi (Scõm quod ſfacit vnini deo eſt
rſtuns tontemplatio per iugem amecem. Nos videmus ad ſenlum qq
ſanexH ignis ad quod agit ſibi vnit: ſieut fer rum ignituzʒ et ignis vm
xletiut nꝰn 2

. -.

2„
Sermo
untur. Conſimiliter amoz mhil aliud ẽ qꝙ vmo a nexus ad in
uieem duozꝝ ſez amantis a amati. vnde qui vult deo vniri: iſa Juxt⸗
duo veratiteꝛ habere debet . nam talis qni ſic deo vnit ex arden veſin.
tiſſimo amoee totaliter tranſfoꝛmat᷑ in ipſum Kug. Talis vnus . aliqr
quiſq; ẽ quahs eſt eius dilectio. Si inquit terraz diligis ter ra es “ et pe
ſi deum diügis deus eris (Ter aũ quod hominez faet vmiri deo dent
eſt panis clleſtis, Wanducatũ ex pane vel quoctũq; alio abo cũ ””ßͦ
cibato vnum effiat᷑. A ſimili panis cleſtis eſt pams angelornuz ctus
inter omma virtutis ſũme: nam pfectiſſimaʒ vnionem faat aie eeemen
ad deum vt didum ẽ a beato auguſtino. Nõ tu me mutabis m mnd
te ſed tu mutabe ris in me: ſicut li cbus coꝛꝑis mei eſſes, multtuu eyeriite
deus põt anime conſerre in hact vita qñ ſe digne peeparat ad ante
huius ſacramenu ſuſceptioneʒ, Onde aplus. Quõ non cuʒ illo —uuundo
⸗ nobis omnia donauit Rug Quando xp̃s manducat᷑ vita ma· pons
dueatur Joh · 6 Qui manducat me vuet ꝓpter me (Quantã ne un
ad tertciam partem dicit Aplus· Promilſſio ex ſide iheſu xp̃i da“ß eerſo
credentibus Mꝛzo quo ſciendum ꝙ lumen fſidei fact nos agno⸗ r ait
ſcere dona qꝛ fadit nos aſſentire illis que naturaliter ſcire no poſ eston
ſumus. Onð credimus ꝙ beata virgo maria permanſit virgo WRWNN
c ꝙ deus homo lactus eſt · ꝙ ſub parua hoſtia ſit tam mann dIſ
doꝛpus ſitut in cruc pependit illud exedit oẽm ſenſum huma *
num et non põt apprehendi niſi per ſdem Greg in omel. Fi⸗ ((CG
des eſt earum re que apparentiam non hñ̃t· que aũt appareatt inid
ſidem non habent ſed agnitionezi- nec fides habet men tum cui ð
humana ratio pꝛebet experimentuzʒ, Vnde de hoc dici in deere guil
tis· ides tompꝛehendit que ſupꝛa rationeʒ ſunt Motandum erpr
ym holkot ſuper libꝛo ſap · Lumen naturalis intelhgentie põt irs.
hommez ducere ad deũ. Et pꝛobat hoc de ſancto coꝛnelio: ſicut el
habetur Kctu · quem deus non ꝑmiſit errare ſinaliter h̊ bea⸗ K
tum petz miſit ad eum vt eũ in ſoꝛmaret · vt di at ibidem. Jtez 1
holkot.ꝙ ſi quis non abuteret᷑ intelledu a affedu: ſed eleuaret
intelledum a affectũ in deũ . ſic ꝙ illa duo non eſſent lgata ter⸗½
renis: tunc in tali lumine naturali duœretur homo ad deum. i
mmen h eſſet ex grada que eſt cõmunis a que nos om̃s pʒer ui
uenit (Onde hic queritur. vtrum peccatuʒ inſidelitatis ſit ma- dane
ximuz peccatoꝛum. Reſpondet landus Thomas. ij. j. ꝙ ſic. ra üükin
to eſt: q; peccatuʒ ſosmaliter et maliter ſtat in auerſione a deo HMM
mus
debe

—

s
vniniii
etr D
alßz vind
sterag
rvmni de
o d
mglon

mutarsn
mi
epand
on al⸗
vi n

Qunti
ſuryide

os ago⸗
end ol
ſtvage
mWANN
um hune
itpan
mentumtu
ici nder
—
nnde pot
o: ſaut
erhbea⸗
en h,
Aeuaret
ngat in
d dum
onns p
oned

mſatie

A

Juxta illud Iſa. 59. Iniq́tates veſtre diſerunt inter vos a deuz

veſtrum. Sed ꝑ mſidelitatem homo magis elongat᷑ a deo cq; per

aliquod alud pctm.ergo infidehtas eſt maximuʒ peccatoraum·

et per ↄns inducit metem eternam Wat᷑: Qui vero non credi
derit tondemnabit᷑ oms. 3. Qui non credit iam indicatus eſt.
querit que mſidehtas ẽ maius pctĩ. Reſpondet ſan⸗ O

ctus Tho · ij · ij q· Deretia qui peoſitentur fidem euangelij àa taa

men toꝛrumpunt grauius peccant q; indei qui fideʒ euangelij
nunq; ſu ſceperunt.et iudei qui ſuſceperunt figuram eius in ve⸗
teri teſtamento: qð male mterpꝛetando toꝛrumpũt grauius pec

cant q; gentiles qui nullo modo ſidem euangelij ſuſcepert Se⸗

cundo querit vtz xp̃iano liœat cmunicare cũ infidelibus Re⸗
ſpondet Tho · Qm ſirmi ſunt m nide: ita vt ex eoꝝ cmunmicad
ne cum infidelibo ſperatur magis illoꝛ conuerſio q; hoꝛum ſub
uer ſio: non ſunt pꝛohibendi comunicare cum mſidelibo. ſimph⸗
tes aũt a infi?mi pꝛohibendi ſunt ne ſine magna neceſſitate cuʒ

eis conuerſent᷑ (Tercio queritur vtzæ eœteri infideles compellen (

di lunt ad fidem redpienda. Rñndetur ꝙ non debent compell

ad ſidem aſperitatibo ſed poaus duci autoꝛitat bo ſcripturaruʒ
rationibo a dulcibus verbis. naʒ toacta ſeruitia n5 placnt deo
¶ Quar to quenit᷑ vtꝝ liœat trahere ꝑ munera iudeos vel ceterog

infideles ad ſidem luſapiendaz . Rnder ſm Ray. Inſdeles tra⸗

hi pñt ad ſidem pꝛomiſſionibo a munenbus, Hed addit ibidez
guillerinus ꝙ non ſunt danda munera ꝓpter fidem recpiendã

ex pacto, ſed ſi vellent baptiſari a timerent pauꝑtatem inter xpi
anos: poſſet eis aliquid dari vel pꝛomitti: Jtem poſſet xp̃ᷣianus

mnſideli dare non ꝓpter ſidem reupiendã ſed ꝓpter bemuolentiã
captandam.vt ſic eum faulus poſſet cõuertereQuinto quen ¶
vtz pueri inſidelium aO iudeoꝝ muitis parentibo ſunt bapuſan-
di · Reſpondet ſandus Tho · non liet · ſed qn ad annos diſen⸗
tionis ꝑuenerint poſſent ſidem recipere etiam parentibo inuitis
Si tñ in articulo moetis hoc facerent dicit Guill. eredo ꝙ nõ pec⸗
carent Serto queritur vtz xp̃ianus qñq; tenetur ſubire mar⸗ CA
tirium ſub pꝛetepto, Rñdet Tho·. ꝙ xpᷣianus debet habere aim

peeparatum vt poius ſe occidi permitteret q; fidem negaret:

tempoꝛalia cadit ſub pꝛeœpto àd quod debet elſe paratus ani⸗
mus criſtiami. Auguſtinus. Suſtinere rapmam bo noꝛum ſuoruʒ
debet quis magis q; xpᷣm negare vel motahter peccare. Ratio
n J

vel etiam moetaliter peccaret.q ſic etiam relinquere ꝓpria bona

¶Rñdetur ꝙ niſi quis diuinitus ſit motus martirium ſubire in⸗
cautum eſt. plures ſiquidem fuer̃t xp̃ᷣiani quos metus penaniʒ
oppreſſit · a ante congreſſionem terꝛoꝛ eliſit. Et fuerunt tales in

Sermo“

eſt: quia quilibet xpianus tenetur magis diligere deum eᷓ ſe⸗

ipſum, peccare auteʒ moetaliter eſt facere contra deum. punin eſt

aliquid pati ↄtra ſeipſum. vnde caritas dei hoc requirit vt qui-

lbet xp̃ᷣianus debet podius quãlibet penam ſuſtinere q; fidezʒ ne
gare: vel alias mortaliter peccare. Sed in ſpeciali deſtendere ad
hanc penam vel illam non tenet᷑. quinimo ſtulte faceret ſi quis
ſeip̃m vel alũ ſuꝑ huiuſmõi partitularibo penis ſoldtaret. Suf

ſiceitem̃ in genere hoc bonum habere ꝓpoſitum et ſperare in dei

gradhiam ꝙ bene aptus eſſet ſi neœſſitas aduemiret. In neceſſita
tis em̃ artitulo multi exigui in fide repert ſunt diumo auxiuo
aſſiſtente martiriũ animoſe toleraſſe.¶ Septimo quent hic an
expediat homini huiuſmodi imꝑfecto ſponte martirium ſubire

multitud ine magna vtz per Euſebiuz li. S eccieſiaſtie hyſto.
ltimo nota exempluʒ quõ ſacerdos catholicus ad pꝛobandaz
ndem catholicam eſſe veram ab igne non eſt leſus · hoc quere in
optuario folio tero.

„ .

„% %

in

auũt aduerſus carnem, hec em̃ ſibi inuicem aduer

ſantur: vt non quetcũq; vultis illa facatis. quod ſi ſpũ

duamini non eſtis ſub lege. Maniſeſta aũt ſunt opa car

nis que ſunt ſoꝛnica tio: immunditia: luxuria: vdoloꝛum

ſeruitus.venefſitia·inimicide · cõtentiones ire rixe diſſenſi

ones · ſecke · inuidie: homicidia: ebrietates cõmeſſationes
⁊ his ſimilia que pꝛedico wobis ſicut pꝛedixi qm qui talia
agunt regnũ dei non conſequẽtur. Frudns aũt ſpũs eſt
caritas: gaudiuzʒ: pax: padentia: longanimitas bonitas
benignitas: manſuetudo: fides: moleſtia: caſtitas. Aduer

1

ſus huiuſmodi non ðẽ lex.qui aũt ſnnt xp̃i carnem ſuam

crudſixerunt uim vidis et tonapiſcendiis⸗

tteet deſderia carnis non perſidetis.

Bexrmo ſu

ſuper Epiſtola p̃ᷣcedenti.xii.
Pinitu ambulate Galł.c. In Epla hodierna apoſtolus
nos inuitat ad vitam ſpũalem diſſaudens vitam carn.
lem. ergo didt hic in pꝛinapio epłe. Spiritu ambul⸗

X
. 7

*KRatres. ſpu ambulate: 1 deſideria carnis non r
ficietis, Cam em concupiſcdt aduerſus ſpm̃ . ſpus

nde in pñti ſermone

ͥ S.

,v S

— r e i w ᷣenen

dnz,
mepunmg
rqſdr
tender 9
atant.

Neran ir N

Jn wela

umd Ml

us penang
unt klsmn
vobande;,
gaenem

40

nis nonr
ſpfͦ his
irmadur
oo ſi hi
t oaaar
pwom
tdiſenſi
ſatones
guitunn
ſpüst!
Wnin
35⸗P
nenlan

napoſor
int

Naaz diffidie eſt habenti multas diuidias in ſpũah vita pꝛoficere

tria ſunt diceenda. Primo de pꝛofedtu ſpũali · a de reſ tutõe rex
iniuſtaꝝ, Secundo de peccatis moætalibꝰ. Nercio de illis qui xp̃i

ſunt per que ſigna cognoſcunt᷑ ¶ Quantum ad peimũ ſciendũ

ꝙ ad ꝓfedum ſpũalem duo requiruut᷑. Primo ꝙhomo ſit leuns
per contemptuʒ terrenoꝝ. Nos videmus ad ſenſuʒ ꝙ homo vo

lens peregrinari pondus ipſum depꝛimens ſolet deponere a al
leuiare ſeipſum quantuʒ poteſt. Conſimihter ex quo amoꝛ ter⸗
renazꝝꝛ rerum depꝛimit animaʒ: ne in vita ſpũali pꝛoſficiat. Ideo
neceſſe ẽ ad hoc vt poſſet pꝛofire ꝙ tontemnat terre na.qui cõ
temptus terrenoꝝꝛ ipſum alleuiat vt pꝛoficere poſſit, Vñ Greg
Qui mihi onus diuitiaʒꝝ abſtulit ad currenduz ctius expedunt

a per ſemitas virtutum regnum intrare. Vnde difficile eſt con⸗
ſidentes ni pecunijs regnum œloʒ intrareSZ diceret aliquis dilf

.

ficile ⁊ impoſſibile eſt camelũ ꝑ foramen acus tranſire, ergo im
poſlibile eſt diuitem intrare regnum celoꝛ: (Rñdetur ꝙ hoc ver

bum ppi non eſt intelngenduz de omnibo diuitibo. quia dauid
Jacob abꝛaham pater filioꝝ iſrahel: enaz moyſes a plures alij
in veteri teſtamento diuites fuerunt a tñ ſaluati ſũt Similiter a
in nouo teſtamento heuricus imperatoꝛ a ſanctus ludouitus rex

francie: a multi alij qui diuicias habuerunt celum intrauerunt

ed de quibo diuiubo loquit hie xp̃us Rñdetur ꝙ de illis duui⸗
tibus qui hic crapuloſe viuunt m toꝛpus· a etiam res ſuas in-
iuſte acquiſitas ſuperflue a male expendunt ſuꝑbiendo: imebꝛi⸗

ando. luxuriando. qui mali ſunt diuites qui ſit amant diuicias:
et non ſubueniunt pauperibo Exempluz de diuite epulõe Luẽ

16. Et ſignanter qui poſſident res iniuſtas quas reſtituere ten?⸗

tur Pꝛo quo ſcienduz ꝙ plura ſunt de quibo fieri opoꝛtet reſti⸗

tundo relgioms ing reſſu indebite ret rahentes. Tercio in fama
ledentes. Quarto membꝛa mutilantes vel vulnerantes Quinto

tutionem ym poſſe. Primo virgines virginitate pꝛuantes. BOHe

furto rapina vel vſura mpientes. Sexto damna pꝛoximis in a⸗

gris vel oꝛtis inferentes, Septimo mercancias doloſas exertẽtes
DOctauo ad ip̃m terminum plus qᷓ; pꝛompta petunia vendentes
Nono alienaꝝꝛ reꝝ mala ſide emptoꝛes. deamo mechaniti ſua

artificia doloſe tum ſint vilia tegentes a talia ſie pꝛo boms ven⸗

dẽtes. Vndecimo vxoꝛes marius iniuſte ſubtra hentes et male ex
pendentes a adulteriuʒ de parte aliena nutrientes. Duodecimo
famuli et famule dñis ſuis infideliter ſeruientes · Decimotercio
mercedem laboꝛantibo debitaz retardantes. Decimoquarto in⸗

Serm

uentas res non reſtituentes . Decimoqnto dona a iudeis redpiẽs
tes · Decimoſexto monetaʒ malam pꝛo bona vendentes ſcienter

Decimoſeptimo eam miuſte immutantes. Decimoockauo cleri⸗
cus a religioſus bona eccleſie male conſumentes. Deamonono
deamas a oblationes debitas nõ ſoluentes a etiam damnũ qð

pꝛoximus inturrit ex retentione rei aliene non recompenſantes

et ſimilia multa que oĩa ſingulis diſtinctionibo indigent pꝛout
in ſümis doctozꝛ reperies · a m quarto ſeñ · Reſtitutio aũt debet
fieri ſtatim integre a ꝓprie perſone ſi ſcitur aut heredibus eius.
ſi non ſcitur in pios vſus ↄuertatur.Et ſi eſt manifeſtũ tunc ꝑ

ſeipſum reſtituat · ſi occultuz eſt tunc etiã octulte per ↄſeſſorem
debet fieri reſtitutio pᷣm ꝙ homo in vita ſpũali pꝛoſiciat et in a⸗

mce dei ·˖ Qui em deum diligit ſemper pꝛoſicdt m bono a nunq;
tepeſcit · Vnde Berñ .; O bone iheſu nunq; ẽ amoꝛ tuus odoſus ·
qui te diligunt nunq; tepeſcunt· nam hoc qð agit caloe nat᷑alis
in coꝛde hois: hot agit amoꝛ dei in anima.Sed nos videmus p
caloꝛ natùalis in coꝛde exñs ipſum toꝛ non ſinit quieſcere.h ma
xime apparet in ſomno·qꝛ tunc omnia mẽbꝛa quieſcuntſolum
aũt coꝛ qð eſt plenũ caloæe nullo temꝑe in vita hominis ꝗqeſcit
Sitc etiam amo diuinus cũ ſit quidam caloꝛ naturalis amme nñ
ſinit ipſam quieſcere: ſed ſemꝑ monet ip̃am ad operandũ. Vñ

Eneg · Kmoe dei nunq; eſt odoſus. operat᷑ em̃ magna ſi eſtOnñ
tuz ar gumentum vere vite ſpua

hit eſt notanduz hm Vlbe

—õ

us eſt cuius ſpũs carni penitus dominat᷑· qui tam cito ſentit mcõ

modum ſpũale ſicut coꝛꝑale · i · qui tam ato ſtudet mederi ſpin⸗
tui vt coꝛponi qᷓnto digꝗ ni eſt q; cꝛ pus Scðm argumentum
xvere vite ſpũalis eſt qui tm̃ delectatur in cibis ſpũahbus qᷓntum

in coꝛpoꝛalibo· et tam inuite negligit ibum ſpũalem ſicut coꝛ⸗
Poꝛalem · Et tm̃ ſe oogit ad abos ſpũales tum non appetit ſicut

infirmus ſe cogit ad toꝛꝑales cum eos faſtidit (Ceraũ gumẽ

tum vere vite ſpũabhs ẽ ſi tam paratus ẽ obedire in ommnibo ſpi⸗
rituali medico pꝛo ſanitate anime ſitut carnah medido pꝛo ſam⸗

tate toꝛporis. Si ſtudet tm̃ acquirere a multiphcare et ↄſeruare

q vtiliter expendere bona ſpũalia ſicut bona temꝑalia· Et tanto
magis ſpũalia q; cd poꝛalia quanto digniæ eſt ſpũs q; coꝛ pus
De hiüs diat Aplus. MWaniſeſta aũt ſunt opera carmis: ꝗᷓ ſunt

ſoꝛnicatio: imũditia impudiadcia: et luxuria ic (In iſta cða ꝑte

„

lam
09 V
et ſie /

a der

cod!
erd
dsn

dsſtient
Z le⸗
amonon
damnd
wenande
Nnt pon
daut h⸗
hlse⸗
lünn
1 dilonn
aterin
noand
ns ogoſis
loe naiais
denns
ler. ym
nt⸗n
is gaſ
Nn
Nd⸗
nneii
r vieeſpin
Deenct md
recen ſin⸗
gungun
qrunm
ſat oꝛ⸗
Nutſint
ngums
mboſpi⸗
o ſam⸗
rwaen
Ertand
chws
sg n
hl

xi

iſti9 epke oſtendit Rpls peccata carnis que ſunt peccata moia
lia· qꝛ qui tala agunt regnum dei nõ conſequent᷑ Pro quo ſci
endum ꝙ pctmn motale quatuo modis cõmitatu: (Primo mõ

qñ ſtit ſe facere ↄtra pꝛe ptuʒ dei a ↄtra pꝛeceptum pꝛelati vel

eccleſie vel aliquo modo vnũ de ſeptem vicijs capitalibus vel
Itra votum oõmiſſum. Et in hoc ignorantia non excuſat hoĩeʒ
vſum ntionis habentem Aug. Ideo diuina pꝛecpta data ſunt

vt extuſatio de ignoꝛantia non habeat᷑ ¶ Scdðo modo cõmittit

Peccatuʒ motale ꝓpter vonſcientiaʒ erꝛ oneam. vt cũ quis fatt
ali quo modo qð non eſt ↄtra pꝛeœptumnec vnum de ſeptem

peccatis moꝛtalibo- conſcientia ſua diffinitiue ſibi iudicat hot
eſſe pdtim motale. et ſi ſuper hoc facit peccat moꝛtaliter. et talis
eonſcientia eſt valde periculoſa.qꝛ tales faciunt ſibi peccata a il
laqueant ſe periculoſe · a hot inſtigante dyabolo: qui cũ nõ põt
in pectata manifeſta induere tunc ſic duut per ꝓplexitatem petc
candi ˖ vnde in decretis. Quod ſit ↄtra conſcientiam edificat ad
gehennã (Sed tñ ki

moꝛ ↄſcientie pꝛo vna parte ſperat ꝙ ſit liatum.pꝛo aha ꝑte ti⸗

malum a tñ operatur, Qñq; pꝛo nan habet motiua.ti
met ꝙ ſit illidtuʒ · hic timoꝛ ↄſcientie non habet ſemper pdm̃:

im ꝙ erꝛonea conſcienna did᷑ qñ quis
non dubitat ſed certitudmaliter a diffinitiue tenet aliquod eſſe

net eſt vituperandus niſi ſit nim is exclſſuius. Gieg. Bonaruz

mentiuz eſt ibi culpam agnoſcere vbi culpa nõ eſt Nercio pee
catum mortale cõmittitur cũ quis plus dihgit vel timet creatu
ram q; creatoꝛem. ſic ſi quis plus diligit vxoꝛem ꝓpam vel fili⸗
os vel temꝑaliavel honoꝛem vel pultritudinẽ vel veſtez q; deũ

et ſit facit creaturam deũ ſuuzʒ · qma quicquid homo diligit vl⸗
tra deum hot eſt deus ſuus · Vnde Rug⸗ Doc ab homine colitur

quod pꝛe ceteris plus dilgit᷑. Et tahs qui ſie pꝛeponit creaturã

creatori petccat motahter, Rõ eſt: qꝛ facit ↄtra pꝛeœptuʒ canta
tis in quo pꝛecipimur deum diligere ſuper omnia Motandum

quilibet ſic deum debet dilgere ꝙ poaus deberet omnia tem

Poralia perdere inſuper moꝛtem ſuſtinere q; deum cum vno pec⸗
cato moꝛtali offendere · XPoſtolus: Quis nos ſeparabit a carita
te thriſti: an tribulatio: an anguſtia Quarto peccatum mor⸗
tale cõmittitur per adum peccati vemalis. ſic ꝙ actus pecca
ti venialis ædinatur in hinem peccate mortalis. Verbi grada.

verbum odoſum in ſe eſt peccatum veniale ſed tum loquoꝛ tum

Sermo
euz muliere vel virgine ea intentione vt poſſim eſſe allicere ad
peccanduz mecũ. tunt illud verbum eſt pm̃ mortale · non ꝙ il

lud verbum iocoſum in ſe ſit pctĩ mortale: ſed qꝛ refero in hũc
finem qui finis in ſe eſt pctin moetale. Et ſic ꝓpter intentionem

peruerlam erit pctim mortale · quod vm alteri qui hoc verbum

elſſet lotutus ſolũmodo eſſet pm̃ veniale. Simile eſt ð tadu ex

mala intentione cauſa alhciendi eſt Fanm mortale, Vnde dict im

decreth. Deus udicat inten tiones (Quantuz ad tercã partem

diat hic Aplus. Qui xp̃i ſunt carnẽ ſuam cruuſier̃t tum vicijs

et concupiſcencijs ¶ Vnde m Gulb · lugduñ dupliater quis ẽ

xp̃i. ſcz de iure vel ð mandatoz eius obſeruatione(Primo oẽs

homines xp̃i ſunt. a hot de iure creationis. Item emptionis iure
oñis homines xp̃i ſunt · tanti em̃ pꝛecij emit vt merito plus poſ
ſideret. 1. Coꝝꝶ 6. Empti em eſtis pꝛecoo magno. tñ plus tene
tur homo pꝛo bñſfitio redemptionis q; creationis (Scðo iure mã
datozꝛꝛ eius impletionis · In illo modo ſumendo: heu pauci ho⸗

mines xp̃i ſunt:qꝛ pauti ſeruãt pꝛecpta eius et plures modicũ
turant. qꝛ totus mðus in mahgno poſitus eſt. a paud ſunt ſide
les a veraces in filis hoim · Vnde Ariſt. z· thopicoꝝ. Domĩes
vt plurimuz ſunt mali· in paueioeibo enim bom ſunt, Sicut la⸗
pides peedioſe pauti ſunt q; lapides cõmunes · quia vnus peecio
ſus valet mille cmunes.Sit vnus bonus homo pꝛeualet mille

malos Eccia·16. MWeliur eſt vnus timens deum ꝙ; mille impij

Et quanto paucoꝛes ſunt tanto gloioſius eſt eſſe de numero

iſtoꝛ qui ſunt de ꝑte dei Notand hic ꝙ quinq; ſunt ſigna deſi

gnata per qñq; vulnera xp̃i vtꝝ quis ſit ex parte dei vel dya⸗
bol Primum ſignuʒz ex parte dei eſt humihtas. ſignum aüt ex
parte dyaboũl eſt ſuꝑbia. Vnð glola ſuꝑ illud Job· . pſe eſt rex
ſuper oes filios ſuꝑbie. Iſte eſt titulus dyaboli · ſic humiltas ti
tulus dei⸗quo ſigno exerdtus oognoſcit᷑ Greg. Euidentiſſimũ

ſuo quiſq; cog noſcit ſub quo milite inuenit:ſolent enim hoĩes

multũ timere qñ aliqð certuʒ ſignũ tꝑalis meetis in ſe vident

Nec mizʒ cum ipſe xps mote a ꝓpinquanti m ſenſualitatẽ ui ul

tuz timuit qꝛ cepit iheſus pauere tedere · Quantuz igit᷑ tmere

dñt ſuperbi qui enidentiſſimũ ſignuʒ eterne motis in ſe agno⸗
ſcunt Scðm ſignũ eſt qð xpᷣus nos docet Joh. S· Qui ex deo ẽ
verba dei audit · ꝓpterea vos non audius quia ex deo non eſtis⸗

erauũ ſignũ ẽ fraterna dilectio Johᷣ.iʒ· In hot cognoſcẽt oes

hoĩes qꝛ diſcipuli mei eſtis ſi dilectionem adinuicem habueriti

le⸗non N
ſn nſ
ntentionen
we werben
1dnmann
naen
tunpi
anrnti
(Pimddi⸗
npdons
nopee
tüphstn
tdo unni
upana v⸗
w modici
aunt ſde
Dories
ds e⸗

wsen

eualer mi
zmilein

ede und

nt ionn A

duml dyx-

mimautex
Peelnt
Umihtas dn

Anädumſim

Figno
mn woie
nſe viden
aünteuil
igiinn
nſe ag⸗
uier ⸗
ononen⸗
oleit os
atunt

Et ſicut dilectio fraterna eſt ſgn . aliquis ſit ex parte deſ.
Sic odum eſt ſignũ ꝙ aliquis ſit ex parte dyaboliIlota fatui⸗
tatem illoꝝ qui ſigna ↄtraria volunt habem in ſe ſez amoœem æ
odium. volunt em amare amicos ſuos et benefac oꝛes: et odin
mimitos quibo malum optant a faeiunt qntum poſſu nt · quoꝛꝛ
altag eſt ſignum dyaboh. a reliquũ ſignum xp̃i/quaſi quis poſ
ſet duobus dñis ſeruire · Wiruz eſt quõ homines hñt odium nn
ter ſe clim omne amimal diligit ſibi ſimile (Quartum ſignuz eſt
miſeritoꝛdia quo ſigno diſtinguet iheſus bonos a repꝛobos in
die indicij cũ dicet · Wenite benedicti patuis mei & Quintum ſi
gnum eſt caſtigatio coꝛꝑis. Vnde de illo ſigno dicit hic Apls
Si m carnem vixeritis moꝛiemini. Berñ· Qui carnalibo deſi⸗

derijs paſcitur eternaꝝ deliaaz indignus habe tur ¶ Vnde no⸗

tandum ꝙ iheſus xp̃s cruœm ſuam poꝛtauit Johᷣ. Baiulans ſibi
crutem exiuit in eum qui diut᷑ caluarie locus:et ibi cruaſfixerüt
eum. Et vult electos ſuos eũ ſequi poꝛtando cruem ꝓpam poſt

ipſum. Vnde dixit Qui non acdpit crucʒ ſuam a ſequi tur me

non eſt me dignus.ſi tupimus regnare cum xpᷣo tunt etiam de

bemus pati tũ eo · Greg· Si illic dulcia petimꝰ neceſſe eſt vt hice
amara toleremus. ergꝗo quilbet debet carnem ſuam crudifigere
tuz xp̃o · Berñ. Criſtus qui non fſallit neq; fallitur elegit quod
carni moleſtius eſt· id g vtilius. id etiam magis eligenð eſt. Vñ
ylſ doꝛus · Ille p̃ianus eſt qui ſe xp̃ianuʒ factis oſtendit ambu

lans et iple ſicut ille ambulauit a quo nomen contraxit. Rug·.

Quicquid xp̃us geſſit in terra diſcipli⸗

na moꝝ fuit Greg. Omnis xp̃i actio noſtra eſt inſtructio.

minica quindecima poſt penthecoſt

Pauli ao Balathas
Katres ſi viuimꝰ ſpũ ſpiritu ambulemus. e 05
effidamur inanis gloꝛie cupidi: inuiceʒ pꝛouotã
eess inuicem inuidentes⸗-Fratres et ſi pyeocenpatꝰ
fuerit homo in aliquo dehdto: wos qui ſpũales eſtis hui
uſmodi inſtruite in ſpiritu lenitatis conſiderans teipſuzʒ

Z
4*

ne 2 tu tempteris.Alter alterius onera poꝛtate:⁊ ſic im⸗

plebitis legem xpᷣi.nam ſi quis exiſtimat ſe aliquid eſſe
cum nihil ſit: ipſe ſe ſeduct. opus aũt ſunʒ pꝛobet vnus
quiſq; ⁊ ſit in ſemetipſo laudem habebit i non in altero·
vnuſquiſq; enim onus ſuum poꝛtabit tcõmunitet aũt is
qui cathezizatur ei qui ſe cathezizat in omnibus bonis.

Bermo
Nohite errare: deus non irridetur que enim ſeminauerit
homo het et metet ˖ AQm̃ qui ſeminat in carne ſna: de car

ne et metet coꝛruptionẽ. Qui aũt ſeminat in ſpũ de ſpũ

metet vitam eternam. Sonũ enim fadentes non deſitia

mns. tempe enim ſuo metemus nõ deſidentes. Ergo du
tempus habemus operemur bonum ad omnes maxime

autem ad dom eſticos fdei ·

Iſpiritu vinimus ſpa et Ambulem

di. Si ſpũ viuimus i& ſcʒ vita ſpũali ſine qua omnis conatus ꝓ

fieiendi Pinutilis eſt: tunc ſtudeamus eadez vita pꝛoſficere · qꝛ nõ
pꝛoſicere eſt deficere. Berñ · Nulli eſſe in eodeʒ ſtatu coneditur
Seruus aũt dei pꝛofidit aut defidt. aut ſurſum vertit᷑ aut m in⸗
ferioꝛi mer gitur. Vnde dieit aplus Zi ſpũ viui . c ¶ Vnð in pre
ſenti ſermone tria ſunt dienda. Primo de triplia vita, Secudo

de mani gloꝛia. Teꝛcio de merito vite eterne (Quamntuz ad pꝛi

muʒ ſciendum q eſt triplex vita ſcʒ· nature: gradie et glonie:
qua boni viuere debent m pñti a in futurocPrimam vitaz ope

mtur anima in cꝑe ammando a vinificando ip̃m . Et iſta vi⸗
ta eſt ſatis bꝛeuis: qð oſtenditur ꝑ ſacram ſcripturazʒ · Jobe lo ·

Homo natus de muliere · Jacobi · 4. Que eſt vita veſtra: nil

vapoꝛ quidam ad moditũ parens. Dſtendit᷑ etiam in hoc ꝙ;

ta hominis eſt bꝛeuis qꝛ vita hominis comꝑatur ſeno, wnde en

caro fenum: hodie eſt et cras in chbanuʒ mittit᷑.ſic hodie homo
vinit a cras moeitur. Iteʒ vita noſtra eſt tamq; fumus pertran

ſiens a tanq; nauis ꝑturrens. Item oomꝑatur vmbꝛe ſicut dam
nan in inferno dicunt. tranſierunt oĩa tamq; vmbꝛa. Iteʒ vita

noſtra eſt tamꝙ; ventus Job.?. Memento mei deus: qꝛ ventus
eſt vita me. Se am vitam oemt grada dei im anima Pficienz

uo viuimus in inſtanti occulte pnctu⸗

ſed per ſi er ie vita tognoſcit᷑ Sunt aũt tria ſigna que
peobant toꝛꝑalem vitam in homine ſeʒ ſenſus: caloꝛ et motus

que in quotunq; homime mnennt muenta de vita ipſius homis
non dubitat (Et hec eadem püaliter intellecka pꝛobanti im
in homme vitam ſpüalem. Vnde Auß. petrbar dicens. da mihi

ſicut

9 Galb.5. Duo ſũt
ab omnibo nobis ſohcite querenda: ſcʒ vt vnamus et
vt viuentes peohtiamus, Et hec duo tangit hic KRpls

Gratia dei ſuz id qd

gokKere
Vome
ſuos d
ai pn

dum

etiam
gnan

det ſ⸗

noſtere me et te. Dinc inuemilie dic h puerbiũ̃ de elo oꝛaville

nnan Domo cognolte teipſuz⸗Debet homo ſe dare ad mueſtigandu
“ ſuos deſectꝰ a videre ad qualia officia lit magis inclinatus. Di
l eit puerbialiter. Sicut ventus flat: ad hanc ptem palliũ vertẽ
n di⸗ dum elt. Item docet beatus Ruguſt fraties ſuos in heremo: e
ergo di ficut dyabolus ↄſiderat ad que vida ſumus ma gis iuthnati. ſe
emarine etiam nos ↄtia eadem peccata eo ſtudioſius ſuis aſtutijs repu⸗
. gnare debemus. dyabolus oim diſcutit confueru dines et turas
I. ſcrutatur affedtus a ibi cauſas querit nocndi vbi cuẽlibet vi⸗
Duſt det ſtudioſius octupar (Scðo ad vitam ſpualem ne celſarius eſt „
WW ealoæ dilectionis. Nulla em vita ſpũahs eſſe poterit lone dilecti
thir i⸗ On e Rug · Vita anime am & dei eſt: qui non amat me tuus EeH
nne) eraum eſt ipla oꝑatio pobams dileckionez, qui enin diat
ſereg 3 deum dihkgit a mandata eius non cuſto dit mendax ent, Qꝛ pᷣm
Onadinr Ereg · Pꝛobatio diled ionis exhibitio eſt oꝑeris. Bernde con
ed ſideratione.D bone iheſu non ẽ amoe tuus ocdoſus.qui te dili
autn nt non tepeſcunt. non eſt amoe tuus tranſitoꝛius ſe etern?.
npe⸗ et ergo tria oſtendunt in homine vitam ſpualen erciã vi
Sea tam operat᷑ maniſeſta viſio diumitatis in patria Joh⸗ 17. Dee e⸗
DIn vita eterna vt tognoſcant te ſolum veꝝ deuz . Et illaz vitaz
4 Jone Petuam quilibet debet deſiderare Kug⸗D clam bax ſine tene-
egn dbdeiis. iunuentus line ſenectute- pax ſine diſcoꝛdia. Vñ etiã Greg⸗
Etinkkx Perſectaz dulcedinez gaudij non deguſtat nili qui ad illud ar
H e S denti deſiderio anhelat ( Quantum ad ſcðam partem dictt hie
uſn:mi Aplus: Non eſidamur manis gloꝛie eupidi ( Vnde ſciendum
nvrn ꝙ duplex ẽ manis gloꝛia, Prima cũ quis gloꝛiat᷑ in malis operi
oo pvrus Pꝛouer· z- Letant᷑ cum male fecerint, Omnis tahs exulit
devro. tio fugienda ẽ a quolibet xp̃iano Vnde gi uerit vtz ſit pec ℳ
Seren— catum motale gaudere 6 iactare ſe in malis ¶Rñdetur q ſic : i
utdam illud in quo gandet iactat ſe eſt motale Eccia: 19: Qui gau
eg vin Det de iniquitate denotabit ˖ i. de libꝛo vite delebit. quoðd nõ fit
vens niſi per potin motaleq; gandere in mdo in malis ſit pm mo JJMVMU
aeng aale-aſilt EGrs⸗dien omek Nemo pot ni gandere in müuÜld “
et in luturo ſetulo. Ex quo patet ſi tupis in futuro gaudere cuz euN 2/ i
inzd xp̃ᷣo: tunc ibi non de bes Fändor necte in malis H 2 ai al erEiegn,
l lacatio maligna eſt Et hoc quadꝛupliciter pꝛobat Primo per e rbat ſar
gnn het ꝙ deus concitatur tontra peccatorem: ſicut ſi ſeruus tuus te ðWðU
er n⸗ muiſte offendiſſet a de hoc exultaret a iactarer ſe quia hoc ſfeuar ”M S
kene Sedcundo qꝛ maria a omnes ſandi de hac exultatone triſtantui-ꝛ: H S
unh UMD

Sermo Me
qꝛ ſicut eſt gaudium in elo ſuper vno peccatoꝛe pnĩam agente Erge
qñ ipſe peccatoð tri ſtatur a dolet de peceatis, Sic etontrano nn Inut
gaudet de malis ſuis a iactat ſe co:aʒ hominibo erao per hact· laboꝛ
erit homo minus diſpoſitus ad ↄtritionem: pniam et venimim nam
conſequendazʒ QRuarto. qꝛ mihil leaus eſt demombus et caſſuus guel
q; talis exultatio a gaudium· quia vertetur in fletum petuum bbet
Lucœ. 6. Ve vobis qui nunc nidetis qꝛ lugebitis Math·14. bi one.
erit fletus a ſiridoꝛ dentium · Vnde etiam Greg· Preſentia gau eunyſol
dia ſequunt᷑ perpetua lamenta. a hoc eſt cum quis g loꝛiatur in det
bonis operibo· ſitut ieiunium: oꝛatio. elemoſina peregnnatio: lmt
à tahs bona operatio ſua perdit᷑ a mercede ſe pꝛiuat. Vn maxi bilnnl
mus in quoda ſermone. Non poſſumus ſimul peo vno a eodez perb
opere fauosem mundi expetere a pꝛemiũ celeſtis glorie acquirz koebt
rego: D q; miſeni ſunt qui affectant laudes hoim in ſemet Irn

ipſis: diſſipant laboꝛes fructus laboꝛum ſuoꝝ · dumq; ſe otten unmn
dere alenis otulis appetunt damnant qð aguntñn hic queirir—· ww⸗
tur vtz ſit peccatum mortale tum qiis ſe iadat m boms opi bo eiuſdx⸗
Keſpondet hermannus de ſcildich. Añ per talem iatantiã que uumt
rit manem gloꝛiam quam pꝛeſert honoꝛi diumo vel ſue ſatut d
vel dilec ioni ſic eſt pam̃ moetale· Sed ſi quus ſe iactat de alddcæ no
bus et m eis manem gloꝛiam querit· non tamen illam pꝛep.⸗-⸗ lett⸗
mt diumo honoi vel ſue ſalt vel dilectiom pꝛoximi · vt ſic eet nm
peccatum vemale, Ex hijs patet ꝙ aliqui pñt damnari cimbo uon
ins opꝑonibo ſuis · ſcʒ qui pꝛimo a pꝛintipł'r intendunt humanaz aum
laundem quã pꝛeponunt deo a ꝓprie ſaliti: Exemplum in euun⸗ upe
gelo de pharileo Luœæ. i4· qui decimas dedit a ieinnauit bis in ktuitn.
labbato·. i · duos dies in ebdomada et damnatus eſt · qꝛ in hijs deen⸗
vanam gloiam queſiuit et ſeipſuʒ iactauit:quia mehoꝛ eſt hu de
mihs conſeſſio in malis oꝑibus q; in bonis ſuperba gloꝛiatio t —eeent
Bern · Wulto melius eſt eſſe humilem peccatoꝛem q; iuſtuz ar AI
rogantem. quod a dño aperte oſtendit vbi phariſeus a pubiuiu und
canus in exemp luʒ ducunk ¶ Quantum ad teꝛdam partem iſtiꝰ edar
ſermonis didt hic apoſtolus paulus. Duzʒ tꝑus habemus ope Vn
remur bonum bi kiendum q; quilbet bonus xp̃ᷣianus ddet en
opꝑrari bona opena in pñti vita:quia poſt hanc vitam non eiit Ala
tempus congruum operandi a ſemmandi ſed fructus colligen to
di . Et ideo quilibet debet fruckum bonorum operum m hac vi hat
ta ſeminare· Quia ſecundum ARpoſtolum que homo ſemmat: ms
hec et metet · Tempoꝛe enim ſuo metemus.nõ deſfidientes ergoq no

edltnnd
lernon
tbugettn
umpenn
Nathe
Priemten
usglamm
Pengnmn,

9 vnone
Nlwienir

umqg kolten

hierei
lwnopib
ſatinnij que
Aine nd:

N üH
Wn pep

imi⸗vtleel

umnan am oN

unt humang
pummenn
unuut bin
eleni⸗

nebreſthu
glaiado?
Finlnz 4

zus a pu⸗
bemuso,
ims A
tam ſon
zuswlign
umnhet
no ſnm
enemc

3 4

Ergo dum tempus habemus operemur bonum . Augullinus⸗
Inutiũuter in hoc temꝑe vmitur miſi ad acquirendum meritum

laboret᷑ quo in eternitate remuneratur· Et hit qui vult ad eter

nam gloiam puenire debet in iſta vita bonis operibo labonne⸗
que ſunt augmentũ meritoz. Videmus in turſu nature ey que
ubet creatura ſacit opus ſibi a treatore inſtitutuzʒ ſine intermili
one · vt ſol. luna a cetere ſtelle frmamenti que quoudie iſta m⸗

Eriom illuminant a eis virtutem ſuã inflnuut et omnia que a

deo creata ſunt:nam ar boꝛes herbe a floſculi temꝑe ſuo pullu⸗
lant floes · a poſt het dulces fructus pꝛoſerunt a opus a deo ſi⸗
bi inſtitutuʒ implent. Cuʒ ergo deus hoĩem ad hoc creanit vt

per bona opera eterna gaudia atquimt· ideo ſine intermiſſiõe

debet opera bona facere· ne id neghgat bonũ ad qð creatus eſt
Eneg in omel. Dum deſideramus bona: inepimus ſemẽ in ter
ram mittere. Cum vero oꝑa recta inepimus herba ſumus Cuz
vero ad pꝛofectũ boni operis crelcimus ad ſpicam ꝑuenimus. c’ũõ
eiuſdem bo ni oꝑis peoſectione ſoudamur in anima: plenũ fru⸗

Num in ſpica ſen mus Diero. nuſquiſq; pꝛo operibo ſuis mer⸗
cedem ateipiet. naʒ deus oĩpotens ex bomtate ſua omnia openma

noſtra que faimus ſiue ſint parua ſiue ſint magna: et oĩa mo⸗
leſta que pacienter patimur ſiue parua ſiue magna pleniſſime
remunenrabit in vita eterna, Dot ſic probat᷑·qꝛ meræs ſanctozꝛ
im magna eſt ꝙ non põt menſumritam multa ꝙ non poteſt
numerari:tam peetioſa ꝙ non põt eſtimari. Gandent em̃ lanckti

ſupꝛa ſe de clara viſione dei. infra ſe de ten a treaturazꝝꝛ oĩim pul

eritudine.intna ſe de anime a cꝛpoꝛis gloꝛiſieatione. extra ſe:

de angeloꝛ a hominuz aſſociatione. Gaudebit eniz vnuſquiſq;

tm̃ de bono alterius quantuz de bono ꝓprio. Ex iſũs iam dictis
Patet ꝙ quilibet debet ſibi libenter ſubtrahere delicias coporis a

gaundia huius mundi ꝓpter regnum dei Aug. ANanta eſt pulcri

tudo inſticie Xcimo non ſolum debemus carere delicijs carnis . hh
euam omnia mala mundi ꝓpter gaudia celi padenter tolerare.

Vnde Criß⸗ Si quotidie opoꝛtet toꝛmenta ſufferre: ſi etiam

hennam paruo temꝑe dlerare pao eo ꝙ xp̃m videre poſſimus i
gloꝛia vinentem a ſandoʒꝛ numero ſouari: non erit dignũ pa⸗
ti omne quod triſte eſt. vt tanti boni tanteq; gloie partictipes
haberemur ˖ Etiam Dieronimus in Epiſtola. Nullus laboꝛ du⸗
rus nullum tempus longum videri debet . quo gloria eternita⸗

uis acquinitur ¶ Vlumo queruntur hic alique queſtiones.

4

1

1 .
£

Soermo

Primo vtz rquirant ahqua opera hominis ad hot vt be attua·

dinem conſequat᷑ a deo Rñdet Thoꝙ ſic. nam homines conſe

gqjüunt᷑ beatitudinem młt medijs operationũ qᷓ dicunt᷑ merita ip
ſoz bonoꝝ hominum, Vñ leo papa. Non doꝛmientibo puenit
regnum dei net oco-nect deſidia toꝛpenti bo beatitudo eternita-
hs ingenit, Seðo queritur de pueris baptiſatis qui nulla bo⸗
na ſeœrunt a tñ ſaluantur Rñdet ſandus Aho⸗ꝙ pueris bap

tilſatis pꝛouenit ſiue ſubuenit xp̃i merituʒ ad beatitudmem eon
ſequendaʒz liœt deſunt ꝓpria merita ex eo ꝙ baptiſmũ videhcet

xp̃i ſunt adepti(Nercio querit᷑ vtz vnus ſpũs beatioe ſit altero

m celo¶ Rñdet Tho. ꝙ ſic· Et in ſignum huiꝰ dẽ Joh. In domo

patris mei manſiones multe ſunt. Vnde Rug.⸗ Diuerle dign
tates menitoꝝʒꝛ intelliguntur in vita eterna. Vnde magẽ ſenten —E

libꝛo · 4· di ·49·. Electus differt ab elecko ĩi claritate mentis a toꝛ
poris attamen deſiderium cuiuſhbet electi in eelo ſauabitk, Vnð

ſal· Satiaboꝛ cum apparu erit gloꝛia tua at ·

Ratres obſecw vos ne deſidatis in tribulationib-
meis pꝛo vobis que gloꝛia veſtra · huius rei gꝛa
cdia fleco genua mea ad patrem dñi mei iheſu cni

ſti ex quo omnis paternitas in celis et in terra nomina
tur vt det vwobis diuicas m gloꝛie ſue virtutem coꝛrobo
rari ꝑ pſm̃ eius in interioꝛeʒ hominẽ habitare xpᷣm per fi

dem in coꝛdibo veſtris in caritate radicati fundati vt poſ
ſitis cõpꝛehendere cũ omniby ſanctis que ſit latitudo: lon
gitudo: ſublimitas pꝛofunduʒ. Scire etiam ſupeminen

tem caritatem ſdente xpᷣi vt impleamini in oẽm plenitu

dinem dei. Ei aüt qui potens eſt fa cere omnia ſuꝑphabũ
danter q̃̊ʒ petimus aut intelnigimus pᷣm virtutem ꝗqᷓ oꝑ

ratur in nobis Jpſi gioria in ecclella 1Fo iheſu in oms

generationes ſecuh ſe ulorum Amen·

er ez epiſtola pꝛecedenti. xlii.

3-In Epiſtola hodierna docet nos apłus paulus quali
ter non ſolum in ſpũalibo a bono deſcere non ſed in tri

quia pm yſi · de ſlimo bono. Impolſibile eſt vt homo ſis a non
geſtes dol oees et triſticias qᷓ omnia cõmunia ſunt. Qui ergo in
flagellis murmurant · plus irritant · qui vero padienter aduerſa

Dominica. xvi poſt penth. o Ephbſeos.

Bſecro vos ne deſidatis ĩ tribulationibo meis ad Eph⸗

bulationibo etiam debemus firmiter in bono mnepto ꝑſeuerare

undf
mg

eſt v
quir
non
Hat

intn⸗
bea
ldo⸗

ommes d
unimeid
deteri

nulnd .

Ppuenste
mdmene
uinüpidn
emaßtinn
Poh. dr
Duenk din
mendsam

õ
2 4

ulationi

sg
wüeſn

mra nomin
memcorwe
mröngt
nesd ve

tad:n

ſyennen
nplenidn

tem 0N

au mons

Im.
netzdlif
pentiil
nonkont
opuem
nols
uichn
Ncer Mut 4

MUd xin
tolerat: deum citius plaek. vei Hiero⸗Non eſt ſpern
dum de eins ſalute qui nulla habet flagella de terrenoz aduer
litate. Ergo diut Apłlus Obſecro vos ñ in pñti ſermone tna
ſunt dionda que tangunt᷑ hic m epła. Primo de vtilitate tribu
lationuʒ, Secundo de ruerentia deo exhibenda cũ membeis coꝛ
poris, Vertio de cantate ¶ Quantuz ad pꝛimũ ſcienduʒ ꝙ ſi tri

hu

—

atio aduenerit homimi: illa non eſt ſpernenda ſed magis eñ
tiaz actione ampled enda ꝓpter quinq; bona que ↄfert ho
quia eſt nuncus intimans ꝙ ſi ꝑeceaſti vt rede

as ad viam ſaluuset ſi in via es vt pꝛotedas: qꝛ? tibulatio eſrt

ſtimulus qui pungit vt homo feſtinet ad reqnũ celoꝝ· Yla. 16.
Dñe in anguſt · «c Quitũq; detineret᷑ in carcre in molli ſtratu a
potu a abo delicato minus cuarret de hberatione ſua. qui vero
detineret ſame a ſiti in carere: buſonibo a ſerpentibus repleto.
Inſuꝑ quotidie flagellaret᷑ a multipliciter crucdiſigeret᷑ · talis cũ
omni ſtudio feſtinaret hberari ab hot careere Sie abundantes in
hot ſetulo minus turant liberari in hot mundo: ſed magis qui in
multis tribulationibo a infirmitaubus ſunt tonſti tuti muocant

deũ a ſanctos dei qui dũ ſani fuerunt modicũ de deo curauerüt

Vnð Lut.i9.dicit:· Compelle int rare · Gloſa.qui aduerſita ti b
fracti ad amoꝛem dei redeunt intrare compellunt. Vñ etia Gre.
MWala que nos hit pꝛemũt ad deũ atus ire compellunt (Seðm
eſt quia eſt ſignũ dilect ionis a filioꝝ dei. RXpocalpſis·2. Eꝗ0

quos amo arguo a caſtigo Debꝛe· 2· Quez deus dilgit toꝛri

git. Et etiam eſt ſcutella dñi de qua ipſe comedit · ſiot dic pſał
Dederunt in eſcam meã fel: a in ſiti ρ. Et hãc mitut filijs ſuis

Quicũq; miles ſtutellã regis ſibi miſſaʒ repudiaret a remitteret

vl indigne reciperet noñe regem offenderet Zit etiã q egreſert
tum dñs iheſus eum flagellat cũ tibulauombo a imfirmitatb-
Vnde Greg · luper Gzech: Nichil aüt reſtat in flagells que pa
timur mſi vt cum latrimis gradas agamus. Deus enim ahqñ
flagellis toꝛrigit. aliqñ nlios ſuos pane nutrit (Tercium eſt qꝛ

eſt via parata per quaʒ opoꝛtet nos intrate in eebum quia xps

qui eſt taput noſtzʒ ſic eum intranit Vnde dixit diſeipul ſuiz
nonne bortait pati xpᷣm a ſie intrare in gloꝛiam ſuã.az ſuſ⸗
ficit tuibet militi ſi ꝑmitut᷑ per eandem poꝛtaʒ intfar ꝑ quãa
intmuit rex ſuus· Berñ · Wonſtruoſum eſſet ſi ꝑ aliam poꝛtam
intraret caput a ꝑ aliam membꝛa, Vñ neceſſario opoꝛtet men-⸗
bꝛa ſequi caput. In ſignũ huius dicit apłus. Der multas tubu

lationes opoꝛtet nos intran in regnuz celoꝝ (Quartum eſt. qꝛ

%1

Sermo

Purificat hominem a peccatis in pꝛeſenti. Berñ. Quod tribula
grano: quod lima ferro. quod ſoꝛnax auro *&. Inſuper hberat

a penis futuris.quia nulluz malum impumtum manet aut hit
aut in futuro ˖ Vnde magt ſenten · Deus ex iuſticia impunitum
non dimittit delickum. Et multo libencius deberemus hie puni
n cq; in futuro · Vnde Rug · Dic vre: hic ſeca vt in cteꝛnuz mihi

pareas.quia deus non punit bis in idip̃m Guintum eſt · quia

pꝛemiũ œleſte aug mentatur ꝑ tribulanones Mat᷑ · F. Gaudete
in illa die . Vnde Apkus. INon ſunt condigne paſſiones huiꝰ
tempis τι. Aug. Deus cuz aduerlis me rebus exagitat: aut me
rita examinat: aut peccata eaſtigat: aut mer cedem eternam ꝓ⸗

toleratis pie malis mihi ſeruat · Vnde Hieroni. in epła. Libens

nunt toꝛmenta patioꝛ vt gloꝛia e terna mihi ſeruetur, Vñ etiã

huzmbertus. Si aduerſitatuʒ patientiã ſciremus cõſiderare · vix

in eentum annis deo poſſemus pꝛo infirmitatis vnius bñficijs
reſpondere Exempluz de magna padentia regis. Dot quere in
pꝛomptuario.q:7 · ¶ Quantuz ad ſcdam pꝑtem ditit hic apłus

Flecto genua mea ad patrem dñi mei ihelu xpi Mbi ſciend uz

m wilhelmu . ꝙ in genuum flexione oſtendit᷑ nobis 3elus quẽ

Kphkus habebat de lalute pꝛoximi, hec em̃ graua multuʒ habũ

dabat in aplis in alijs ſanctis qui pꝛo ſalute animaꝝ pꝛoximo

rum non timebant ſe moꝛti exponere: ſcientes nulluʒ maius ſa⸗

crifitium eſſe q; animazꝝ 3 elum Vnde Greg ſuꝑ Ezech . Nullũ
omnipotenti deo tale ſacrifitium quale eſt zeus animaꝝ, Vnde
Richardus de ſancto vicore. RKbſq; dubio nihilſlacet deo ſic

zelus animaz. ſed zelus in eccleſia dei friguit · MWulti em̃ phus
compaaunt᷑ bꝛuto animali ſi viderent eum a lupo laniari q; fra

tribus ſuis quos vident a demonibo ad infernũ trahi. Si aſinꝰ
cadit habet ſubleuantem: Si anima perit non habet compauẽ
tem Et qdð pellimuz eſt quia plures ſunt qui occdunt animas
pꝛoximozꝶ ſanguine xp̃i redemptas.quoꝛꝛ ſemptem ſunt gene⸗

ra¶ Primi ſunt qui iubent a ↄſulunt pꝛoximis mala facere · Vnð

Kuß· ſuper Joh · DHomiaeda dyabolus dicit᷑ non ꝙ gladio ar⸗
matus vel ferro ad hoiem venit: ſed qꝛ malũ verbuʒ ſeminauit
Noli te ergo nõ reputare eſſe homicidam qñ fratri tuo mala ꝑ
ſuades Setundi ſunt qui ex timoꝛe malo obmittunt fraternam
toꝛrectionem. Vnde Greg. Tot perſonas occid ert quot ad

moꝛtem ire quotidie tepidi a tacentes videmus (Lertij ſũt qui

verbis a opere peoximis malum exempluz pꝛebent in periculuʒ

nlum he
maneten
ainpunt
mus u
leenn
umeſt,g
Gue
Paliemmſd
agietutne
em eumm),
nepalien
nem Mi
ldenn
mus biüit⸗
Docquen
at hicapiu
bbi enduz
szeus ae
nn Ni
manponnn
Urz muust

gul eñpi
bnn g
Miiafn
tt onpae
unt ammas
ſunt Gend⸗
han⸗Y

Etem ſcien

rrrriii
animaz ſuarum Aug. Qui in oonſpectu ꝓpli male viuit quan
tum in illo eſt a quo attenditur ocadit Quarti ſunt qui pꝛo⸗

ximis det ahunt. vnde Bern, Vnuſquiſq; detractoꝛ qui loqu?

tantum vnũ verbum m momento multitudinis auditum: dü
animas tranſſigit ammas interſiat Quinti ſunt qui ſe onant:
vt peoximos ad malas otupiſcentias aluuant Exodi. 1 qui
ſoderit ſciſternam a eã ñ operuerit: a ſi m eam leciderit bos vel
alſinus dñs ſciſterne reddet pꝛenum iumentoꝶ. quod aũt mo⸗
tuũ eſt ipſius erit.vbi diat gloſa Quando mulier onatur tũc
bos vel aſinus mncidit m eam qn homo per oænatum illum illa⸗
queatur: tune mulier reddet mtioneʒ de anima illius.Ruguſẽ
in libꝛo ad lacras vir gines Dommica virgo nec oenatu capi⸗
us-nec habitu nee oculis erectis: ſed ci vultu ad terram depo⸗
ſito pꝛocdat ne in ſe viles inducat ames. Et ſi nõ peecat alijs
tamen pernidoſa cauſa extat Gexti ſunt qui vichum neceſſariuz
Paupon in necſſitate ſubtrahunt. Ambeoſius. Paſce famè mo⸗
rientem. ſi non pauiſti occidiſti (Septimi ſunt qui heredibo ſuis
res mniuſtas reliquerunt⸗a illi quaſi tot gladijs eos tranſfigũt
iendum eſt hie q Aplus in verbis peemiſſis ſcz Flecto
genua mea ad prexz: inducit nos ad reuerentiaz coꝛpalem exhi
bendam dño noſtro ihelu criſto m reeognitionez noſtre flexiõis
Rom̃.iz.· Exhibeatis eoꝛpa veſtra hoſuam ſanckaz des placen⸗

tem. Exhibetur aũt muerentia a honos ac ſeruitus domino nr̃o

ꝛpore per geſtus multiplidter. Quidam aũt ſunt cõmunes a

quidam ſpeciales.Cõmunes ſunt imclinatio capitis: laus a ora

tio vocals: pectoꝛis tonſio. genuflexio· ambulatio ad loca ſan⸗

ctacarnis maœrauo ꝑ ieiumuʒ abſtinentiam.tocius co por?

peoſtratio· vel manuũ ad moduz cruas extenſio. fletus 4 gemi
tus ac hijs ſimilia que deo reuerenter exhiberi pñt ad recogni⸗

tionez vniuer ſalis ſui dominij. Et tales geſtus kunt in eceleſia
in publioo· ergo talibo geſtibus reueren debe müs ðñim noſtruʒ
iheſum xpm Mat᷑.. Luceat lux veſtra toꝛam homini bo. Specia⸗
les ſunt manuũ ad moduz crucis ex panſio. magna pecdoſis tõ
ſio.flagellatio. eilieij induicio⸗ De hijs dict Cgat᷑ 6. Tu autem
cum oraueris intra in cubiculum tuũ a om in abſconſo¶ vñ hie
queritur penimo eur iſta de coꝛpe debemus exhibere qui bonoæ (
noſtroꝝ non indiget. Rñdetur peimo ꝙ; ideo qẽ tüm deus cor⸗
pus nĩim creauit.aſſumpſit· redemit:gloeificauit :ꝛdig nũ eſt vt

ci obſequia pꝛebeat a quo talia ſunt et erunt. Scðo vt ꝓximꝰ

0° 2£

.

„
Bermo OUDUWUNW
noſler pꝛeter hot ediſietur. Tercio vt per talia exteriora exer⸗
uitia ad deuotioneʒ extitemur. qꝛ ſingna ſenſibilia plus mouẽt 5
detur ym humbertuz. ꝙ genuflexio: manuũ peotenſio et ooau⸗ a don
loꝝ in elum eleuauo videtur toꝛ a ſenſum eleuare ſurſũ plus Etl
Ialij geſtus. veruntamen ſeruit vni qnq; quod alten non de m.
. ſeruit. Eꝛgo eligat vnuſquiſq; hoĩm quod ſibi magis videtur “ mia
= valere ad deuotionem exatandaz (Aerdo querit hie qn tene⸗ An
mur magis coꝛꝑalia obſequia deo exhibenda (Rñdet ſcotus in wen
3. diſti · ꝙ die dnica a in magnis fſeſtis pedibus ire ad eccleſia· H

a audire miſſam tenemur per pꝛecptuʒ. reuerenter inchnane
nos ad eukariſtiam: imo ad hoc tenet᷑ ſacerdos ꝓPpłm in foꝛmare
diligenter qñ poꝛtat toꝛpus xp̃i per ciutatem Et qñ venit ad
alia lota vbi ſeruatur coꝛpus xpᷣi debet deuote reuereri tantum
dñm (Ruarto querit᷑· vtrum talibo geſtibus cosporis poſſumꝰ
ſanctos veneran (Kñdetur ꝙꝙ ſic: laltem aliquibo. ſed tamen ta
lia exhibenda ſunt deo in recognitionẽ vniuerſals ſui dominij
ſed iſte honoꝛ aho modo exhibendus eſt ſanctis: qꝛ tales geſtus

exhibere poſſumꝰ ſanctis tanq; dei amitis reſpectu quoꝝ ſum9 alopa
mferiores: qui etiam ſunt dni noſtri potentes nos iuuare: veruʒ yP
non pemapales domini ſunt ſed ipſe deus eſt pꝛinapalis dnñs && bap
creatoꝛ redemptoꝛq; index a pater (Quantum ad terdã ptem erun
diit hic Xplus. In cantate mdicati fundati (Ibi notandum keeoll
H reite competebat epheß ꝙ eſſent in caritate radieati.quia op⸗ ꝗ

umus lotus caritas Mnde lümopere quilibet tonani debet vt ſit
in iſto loco vt caritatem abeat Munc enim locũ opumũ diti⸗ .

mus quatuoe rationiboſ Primo qꝛ ſecuriſſimus eſt qui eſt in iſto
ĩoto. qꝛz in deo eſt Joh. 4. Qui manet in caritate in deo maner

deus in eo Saß· 4. Juſtoz autem anime in manu dei ſunt: et repht
non tanget illos toꝛmentum malide, MWagna eſt ſecuritas iſaa tunt⸗d
cum non ſit qui de manu eius eruere pollit vt dicitur Job.A mmn
uß· diat talem eſſe in linu dei in his verbis? Quid times ho ni
minez m ſinu dei politug . tu de illius ſinu noli cadere · quic quid In
ibi pateris ad ſaltem valebit ubi non ad pernidem ¶ Scðo qꝛ nn
eſt locus iotunditatis. Prouer. S. Setura mens quaſi iuge c⸗ tum
niuium. quo non erit ibi iotunditas vbi leta conſcientia cãtat non
e dict. Si ambulauero in medio vmbꝛe mortis nõ timebo ma 2—”
la &ο (Terdo in cantate diuicie vere pbant᷑. qui manet in carita N
te in deo manet a deus in eo · qui autez habet deum vere dues lele
Deu

UN.ð
ð

en i⸗
mori
Cheße
ſo ldo⸗
nrſä pin
non de⸗
8 videnr
gnn dnn
Konsn
Derteii.
N lnn
I nann
üend
Fen bandn
wn
damenn
ii dwnn
les gelis
ung
m: de
sds 3
1 guigy
Aletrti
poni ⸗
an ilo
o manet
41 ſnt et
c iſa
ames
qutqud
(S60
g
en 11 u
ne nn
etn
*R us

Bſecro vos ego vinctus in domino vt digne am
buletis wcatione qua woatz eſtis cũ omni humi

Bſecro vos ego vindus in domino vt digne ambule⸗

eſt. Juxta illud Rug. Rurum habes m archa diues es deũñ ha

bes in oonſcientia diues non es: coniunge aurum et deũ. arhz3ʒ
2 conſcientiam Quarto car tas eſt locus vbi nullus mala patit
Eccleſcaſiie · S. Qui cuſtodit mandatuz non experietur quicc;

mali.In caritate radicatus erat apoſtolus qui dixit, Certus ſuʒ
quia neq; moes t · imo poaus eſſet eligendum hommi ey ſepa⸗
raretur ab eo caput a vnũquodq; membꝛum ſigillatim q; ꝙ ſe
pararetur a xpᷣo a membꝛ is eius· ̊ ſunt multi qui valde time⸗
rent li debennt ab eis abſcindi membꝛa coꝛporis. ſed ſeparauo
nem a nobiliſſimo capite ſcʒ xp̃ᷣo a a coꝛꝑe eccleſie cuius caput
eſt xpᷣus non timent habere per pdm mo:tale. DHZ

ri poſt pentb 10 E

heſioe

litat ⁊ manſuetudine· cũ padentia ſuppoꝛtantes
inuicm in caritate:ſolicite ſeruate vnitatem ſpũs in vin
in vna ſꝑ wcationis veſtre. vnus dñs vna ſides vnum
baptiſma-vnus deus et pater omniũ qui eſt ſuper om̃s
et ſuper omnia in omnibus wobis qui eſt benedickus in
ſecnla ſeuloꝛum Amen-

iſtola pꝛecedenti. xl.

culo pads. vnum coꝛpus et vnus ſpũs ſicut wcati eſtis

tis vocatione qua vocati eſtis Xd Ep heß· 4. Dec verba
epiſtole hodierne ſcripſit paulus rome exiſtens in careo
re epheſijs qui ad fidem criſti per pꝛedicationem pauli conuerſi
erant · Vnde pius pater volens amonere filios ſuos ad laudabi
lem tonuerſationem ditit Obſecro vos & nde in pfiti ſermo⸗
ne tna ſunt dicnda que tangunt᷑ in peeſenti epła, Primo de di
gnitate regni cleſtis. Setudo de vir tutiby per quas venitur ad
reg num celoꝝ· Tercio de lepꝛoſis tum vno exemplo. Auan⸗
tum ax pꝛimuʒ ſciendum ꝙ illa quitas ad quam vocati ſumus-
non eſt regn francge ſed rgnum gloeie. Ad regnũ francie in⸗
ungit archiepiſcopus. ſed ad rognum gloꝛie ipſe ſpſſanctus.
Ad regnũ frandie fit munctio vt diat᷑ de celo milſa & Gotanð
ꝙ pemapalis cauſa creatioms hommis in mom eſt regnu oleſt/
beatitudinis a diuine per œptio. Vnde magiſter ſenten. diſti. 1
Deus a pꝛinapꝑio hommem ad hoc creauit vt particps ſfieret
„° 3

Serma

ſue beatitudinis eterne, Nam q;nis deus poſſet hanc beatitudi⸗
nem homini gratis dare a ſine meritis: tamen melius eſt cũ lao⸗

boꝛe eam acquirere a hoct ꝓpter maioem honoꝛem et landem ·

aioz enim honox ent beatis g loriã ſempiternam ꝓprijs viri⸗

bus acquiſiuiſſe qᷓ gratis a deo acœpiſſe · Jõ dicit beatus Rug
Xd magna pꝛemia puenire non poſſumus :mſi Per magnos la

boꝛes, Leo papa. Non doꝛmientibo & ergo quihbet homo cu⸗

piens ſaluari debe t laborare bonis operibo quotidie viriliter et
ſine tedio. Diero · in epiſtola. Nullus laboꝛ durus: nullũ tꝑus
longum videri debet quo gloꝛia eternitatis acquirit ¶ Obi ſcien
dum ꝙ deus in pñti vita cognoſcitur imperſecte qꝛ ex auditu-
in elo autez perfecte qꝛ ex viſu, Dit tognoſcitur ab aliquibus
in celo autez ab omnibo qui ibi ſunt Dieremie . 12. Omnes em
agnoſcent me a minore vſq; ad maximũ. Ecce infans qui natꝰ
eſt hodie in mundum nemiem ↄgnoſcit.non patrem neq; ma
trem nec aliquem in mðo · adeo inſipiens eſt ꝙ non ſcit diſcer
nere inter bonũ a malum. iſte baptiſatur a moꝛitur· anima il⸗

lius pueri ad celum veniens faciez dei videndo adeo efficit ſapi
ens ꝙ plus cognoſtit de deo q; omnes philoſophi et magiſtri

qui ſunt in mundo. Sunt multi dicentes ꝙ pater a mater nõ co
gnoſcunt ſilios: ſed quõ poſſet ibi eſſe per ſecte gaudiuʒ ſando

rum niſi ibi eſſe mutua cognitio a dilectio · imo non lolum co⸗
gnoſcit homo ꝓinquos ſuos quos hit nouit · ſed etiam illos ꝗͥ

ante mille annos ſunt moetui a vltra. Vnde ait Greg · in dya⸗
logo. Sancti non ſolum cognoſcunt quos hit in mðo viderũt
a« nouerunt ſed etiam quos nunq; viderunt. Et eledti in elo:
non ſolum vident omnes creaturas ſed etiã omnia facta hoim⸗

et creaturaz. Vnð magiſter ſententiaz libꝛo· 4· di . · Qui cla

ritatem dei vident in creaturis. mhil eſt ꝙ videre non poterũt·

omnia enim vident que fiunt in mundo. in celo in inferno et in
purgatorio. Vident enam in mðo homines t animas in infer⸗

no exiſtentes cognoſcunt. Vñ Eregonus Erui eſt ꝙ non vi

dent qui videntem omma vident ( uantuz ad ſcõoam parteʒ
iſtius ſermoms dicit hic Aplus. Cum omm humilitate a man⸗
ſuetuðdine m omni padentia ſuppoꝛtantes inuicem. In iſtis ver⸗
bis ſpecuſicat Apłus ea que requirit dignitas ad quam vocati
ſumus enumerando hic vir tutes · ſcz manſuetudinez . patientiã
humihtatem vnitatem ſpiritus in vinculo patis tamꝙ; valde

w

real
qun
tuol
tutil
emn
noſ
lese
inſt
020

bus

vir

ſime
ſus
aho
ſeh.
ged
nn jen
Awe
w
a
ſun
eſ

Pris w
Pmagnos
det home 5
ne vinlre
S:nulüͤts
Gter whi
rabalend
2, Omnesti
ns ni n

tremneyn H

n lt diſe
ranina i⸗
vefiat api
magn

NANh
uden ſnte n

non m

detamilemnn

mdo ridt
ektimal
uhia vin⸗

uichi

npoeruͤt⸗

ſürno er n

nas minfs

en⸗
ſtare⸗
N ſs
anq

neoſſaria cuil bet qui vult ad regnum celoꝛ peruenire: ad qð

quiliꝰet homo vocatus eſt. ad quod nullus ꝑueniet niſi ſit vir
moſus. Ex quo patet ꝙ qhbet homo magis habet curare de viꝛ

tutibus q; de erimonijs a exerucijs coꝛ ꝑaubus, In virtunbus

enim a non in exterioribo actibus pꝛmupahter conſiſtit merituzʒ
noſtrum a ſaus noſtra. Cerrmonie noſtre exteriæes a toꝛpora⸗

les exeratadiones in vigilijs a iemnijs a æteris huiuſmodi ſũt
inſt rumenta perueniendi ad illa interiora que non ſunt niſi m

oꝛdme ad illum hinem: aut quantuʒ a boms actibus mteriori⸗

bus imperant᷑ K. Vnde quihbet xp̃ianus toto conatu ſuo debet
virtuoſam vitam habere. Vnde Kriſtotiles, Virtuoſoꝝ beaul

ſima eſt vita (Onde hic querit᷑ que ſunt ſigna per que virtuo⸗

ſus homo tognoſcitur ¶ Rñdetur ꝙ ſunt ſeptem Primuz eſt q;
ahlhos hommes dihgit qui ſunt virtuoſi ꝓpter virtutes quas in

ſe habent. Vnde Seneca. Saas eum multis virtutibo abundare
uu alienas amat. Vnde Xriſtotiles, Bonoꝝ eſt amare bonos
Scðm eſt ſi habet dilectionem eccleſie in elebꝛatione ſeſtorum
in ieinnijs ne tranſgreſſoꝛ effidatur· Johᷣ.l.A. Qui amat mãda

ta mea a ſeruat ea hic me diligit (eraum ſignũ eſt ſi caſtigat

toꝛpus tum xpᷣo. Vnde RKꝑplus. Qui cniſti ſunt carnem ſuazʒ em

cuſixarunt cum vicijs a concupiſcencijs, Per oppoſituz dyaboli

ſunt qui tum duiite epulone in delcijs viuunt (Quartu ſignũ
eſt ſi quis non ſui capitis eſt nec pꝑopꝛie voluntatis: ſed humiii
ter ſe ſubmitut a ſequitur alioꝛujʒ doctrinam Sed quenitur hie
vnde cauſatur capitoſitas ¶ Rndetur ex ꝓpria ſuperbia qua ho⸗

mo ſe putat eſſe pꝛudentem a pꝛeſert ſe alijs. Aplus. Vnuſqſq;

in ſenſu ſuo abundat. et tales alijs vix credunt ſe humiliando.
Vnde Greg. Valde diffiale eſt vt is qui ſe exiſtimat ſapientem

mentem ad humilitatem reducat/QAmntuz ſignum eſt · ců quus
pauca verba honeſta a vtilia pꝛoſert. Vnde cato, Virtutem pꝛi

maʒ puta compeſcere linguam. Oppoſitum oſtendunt qui tur
pia a inhoneſta verba pꝛoſerunt. vnde Dieronimꝰ. In verbozꝛ
Ponder pꝛobatio tonſiſtit vite humane¶ SZextum ſig num eſt cũ
qus habet padientiam in aduerſis. Oꝓpoſitum oſtendunt ira⸗
tundi a ipacientes. Vnð Gregorius, Quahs vnuſquiſq; apud
le lateat illata contumelia pꝛobat. Item Gregoriꝗ in dyalo
Ego virtutem padientie ſignis a miraculs maioem credo¶ Ze
ptimuʒ ſignum cũ quis omnia verba a facta pꝛoximi in meho⸗
rem partem mterpꝛetatur a non libenter audit loqui maluz de
0°4/

”M! èêècß 6 D “ S

Sermo

pꝛoximo nec fadiliter tredit, Vnde eſt comunis regula iuris q
omnia dubia ſunt in melioꝛem partem inteꝛpꝛetanda.In ſignũ

huius dixit xßus Luce · y.· Nolite iudicare a non undicabimim

Pater omniuz · In quibus verbis apoſtolus oſtendit nos eẽ fra
tres quia habemns vnum deum a vnũ patrem. ergo ſumus in
uitem fratres, Icorto non debemus ſpernere pꝛoximos noſtros

infirmos a deſectuoſos. vnde beatus Greg . Dmnes fratres ſu⸗

mus equali poteſtate conditi a ſanguine xp̃i redempti. Et icar

ro fratres noſtros quantuntũq; pauperes a deſpedos in nullo

deſpicere debemus · Ratio ẽ: quia quilibet noſtruʒ talis fieri añ
finem vite ſue poteſt ſi deus ꝑmiſerit.ſcʒ eecusmutus.claudus
lepꝛoſus · Et ſicut velles tbi compati a non deriden et deſpich.
ſic iam fac pꝛoximo tuo deſedcuoſo.Seneca. quod ab alio abi
oderis et tetera ( Vnde eſt ſciendum ꝙ inter homimes infirmos
lepꝛoſi cõ muniter ſunt abiectiſſimi (Ideo loquendo de lepꝛoſis
tria ſunt que debent lepꝛoſos conſolari vt bonam fiduciam ha

bpeamt de deo lieet modo ſint abiecti¶ Primum c xpus et ſancki
mnm peeſenti multuʒ venerati ſunt lepꝛoſos.quoð patet Cat᷑. S.

vbi dicit ꝙ lepꝛoſus vemiens ad xpᷣm dixit. Domine ſi vis po⸗
tes me mundare⸗ a confeſtim mundata eſt lepꝛa eius. Item l u.

32 dicitẽ᷑ decem lepꝛoſi otcurrerunt dño ditentes- Preteptor

miſerere noſtri.·quos vt vidit xpᷣus dixit. Ite et oſtendite oos

ſacerdotibus ·˖ Et factum eſt dum irent mundati ſunt. Similiter

a ſancti venerati ſunt lepꝛoſos in pñti vita.Nam beatus

nus lepeoſum obuiam habuit pariſius quẽ oſculatus eſt æK mũ
datus eſt · Similiter Frantiſcus ſeruiuit lepo ſis Setundum eſt
nam dñs noſter iheſus xp̃us marie filius mundiſſimus a ſpecio

ſiſtimus voluit reputani in ſine vite ſue lepꝛoſus Yſa.S3· Non ẽ

ſfſpedes ei neq; detoꝛ a nos reputauimus euz lepꝛoſum a peuſſũ
a deo a humiliatum. In quo dat nobis maxime picientie xe⸗
emphum · Zi enim innodens xp̃s pꝛo alienis delictis ſic voliut pa
ti· eur non lepꝛam pꝛo noſtris delctis ꝓprijs pateremur. Inſup
eti am xpᷣus poſt reſurrect ioneʒ ſuam qñ iam clarificatus ſurre⸗

xit in huius ſpecie inſi rmitatis plus q; in alia ſpede ſepe viſus
eſt apparuiſſe- In ſignũ ꝙ lepꝛoſi mundo deſpecti ſibi magis a

miti ſunt ſi patienter infirmitatem tolerant. Et in ſig nũ huius

—

uantum ad terciam partem dicit hic RKplus. vnus deus æ

Miß
ddicbbis
r noseif,
doſumis
nos noſte
fratne ,
pi. tier
3disfij,,
s ded
ſe di
dot
ts mim
d lees
dugunmh
s et ni
ar F.
dsw⸗
„Prdyc
ſtendite w
11, Bemit
us Ka ni

met

87 eio
gFon ?
na gaiſ
endie pe⸗
Wlutp⸗
wr in
atus ſut⸗
bingt⸗
gnühuns
enpang

xp̃us in ſoꝛma lepꝛoſi muentus eſt m ledto. Dot quere in pꝛom
ptuario in. 32 (Cerauʒ eſt quoð debet conſolani lepꝛolos ꝙ ipſi
pPer talem infirmitatem pññᷣt fadliter purgari hic a purgatorio

qui eſt maioꝛ omnibo penis huius mundi · Vnde dict in decre⸗

tis. Ig ne purgatoꝛij nulla pena eſt compa abilis. Ratio ẽ: qꝛ

vita eoꝶ eſt penalis aà deus non punit bis midipſum Inſuper

conſolan debent ꝙ tales magnum meritum poſſunt peomereri·
uia infirmitas eoꝝꝶ deſpecta eſt. a e tiam qua muluplex ẽ am

ſanabilis Vnde xp̃us loquit᷑ eis Luc · 6. Gandete in illa die qꝛ

mer ces veſtra topioſa eſt in elis Item notanuʒ ꝙ omnes le⸗

pꝛoſi a alij infjrmi diugenter cauere ſe devent Primo ne mur⸗

murent tontm deũ impadenter ꝙ lepꝛoſi ſũt· Ratio ẽ m Die

ronimũ:quia que paſimur iuſte patimur. Nam pꝛo vno pecta⸗
to motali omma meremur pati. Item pius pater tamq; filios
cariſſimos miſericoꝛditer flagellat quos recipit- vnde Dierom.
MNon eſt deſperandum de eis ſalute qiu terrenoꝛũ flagellatur
aduerſitate· Iccirto lepꝛoſi de bent diligenter attendere ſuturaz

*

gloeiam que dabitur eis ſi hic padentes fuernt. vnde YPlidoꝛ ꝰ

de ſũmo bono. Qui vite future pꝛemia dihgente? exco gitat· ma

la emnia peeſents vite equanimiter portat et ex iluus dulcedi
ne huius amari udieʒz temperat (Sedo vt biximiam diligentez
fugiant non ſobum ad adctum: ſed etiam ad moꝛoſas delectatio⸗
nes et malas affectiones: videns aũt dyabolus le ꝛoſos carere
mundana ſotietate in vo luptatem luxuriè mtitur eos ꝑꝛoijœm.
Et tales quandoq; cuʒ tali peccato grauiter inſeſtat (Aerao vt
ab ira dilgenter le caueant: quia infirmi ato mouentur. tamẽ
pꝛius eos infeſtat ita a i nuidia vt xpᷣm expellat et dya boluz in
troducat⸗Hec inuidia fraternam taritatem perturbat · hec facit
talem infir mum habere dupliem mſirmitatem. hit in pñti ſuaʒ
inſirmitatem toꝛꝑalem ſen paupertatem quo ad lepꝛoſumet in
ſuturo eternã dãnationẽ · g leꝓſi dnñt mutuã caritatẽ a patẽ ad
inuicem habere a deo ſemper gradas agere· vnde Dugo de ſan
cto victore. Studeat auteʒ iniirmus deo gradas agere ne mſir
mitas que data eſt ei m augmentum meni ſit ſibi m augmen⸗

v 2* — —
1. l

hruius tempoſis ad ſuturam gloiam .

Sermo

Wominica. decimaoctaua poſt penthec.

¶ Epiſtola Pauli ad Coꝛinthios:
Ratresgradas ago deo meo ſemper pꝛo wbis in
gradia que data eſt vobis in xpᷣo iheſuqꝛ in om⸗
ntibus diuites facti eſtis in illo in omni vero et
in omni ſcienta·ſiut teſtimonium xpᷣi confirmatuz eſt in

vobis · ita vt nihil vobis deſit in vlla gracdia expectantibo

reuelationeʒ dñi noſtri iheſu criſti·qui ⁊ confirmabit wos

vſq; in finem ſine crimine/ . P
Sermo ſupe⸗ epiſtola pꝛecedenti. xlv.

qui ad

Radas ago deo meo ſemper pꝛo vo bis in grada dei ꝗ
data eſt vobis in xpᷣo iheſu quia in omnibo diuites fadi
eſtis in illo.i. Cozꝛꝛ Mec verba diat apoſtolus coꝛã eis
fidem xp̃i per iheſum conuerſi erant. Et idem põt dia:
omnibus vere xp̃ianis qui ſunt nomine a vita xp̃iani non de il
lis qui ſunt xp̃ᷣi pꝛoditores · ſer ai mali:hoſti eius ſcʒ dyabolo ad
herentes qui ſũt xpᷣiani apoſtate et ideo inutiles.pꝛouer.6. Dõ
a poſtata vir inutilis · qui videtur deterioꝛis conditionis elſe q;
ſi nunq; fuiſſet monachus. Sed de bonis xp̃ianis poteſt ditci ꝙ

in ommbus diuites facti ſunt in xp̃ᷣoſvnde in pꝛeſenti ſermone

tria ſunt dienda que tangunt᷑ hit in epiſtola. Primo quomõ
diuide ſpũuales in tribus conſiſtunt. Setundo quõ diuicie ſpũa⸗
les pꝛecellunt omnes diuidas tocius mundi. Tercio de diuicijs
temꝑalbus (Quantuz ad peimum ſcienduz ꝙ ſpuales dinige
conliſtunt m tnbueę Primo m virtuubo Girgornus. Were diui
cie non ſunt opes ſed virtutes que ſunt tam nobiles et bone ꝙ

omnes m cœlo a in term tam angeli q́; ſancti non valent remu⸗

nerare ſuffiaenter omnibo gau dijs a merinis ſuis virtutem vir

tuoſi hominis niſi ſolus deus Aufg de auitate dei. Premiũ vir

mutis eſt ipſe qui virtutem dedit · qꝛ igit᷑ ipe virtutes ſunt opti

me dmige ˖ ideo ſüme de bemus eis intendere. vnd felix iſte qaun

citur ille ſümam grada in pꝛeſenti a in futuro ſũmaʒ gloiazʒ
cundo conliſtunt hee dmice in gracia qua quilbet dues eſt.
Pꝛouer.31. Wlte fihe congregauerunt duicias loquendo h de
beata virgine qᷓ in duicijs graꝝ oẽm purũ hoĩez ſuꝑgreſſa eſt
Has em denidas gradaꝝꝶ nullus hre poterit niſi largitoꝛe gre
tribuant᷑:quia ſicut homo non põt ſe conſtituere in eſſe nature-

Po eſt dicere cũ daumd. MWultiplicabis in aia mea virtutem Adi
P1
Se

dwojsi⸗
Pinom
1rive
azeſti
Rcanth
mabiere

Jandi,
duſczer
hsi
npotde:
mnonde
yatvlo⸗
ner.0,ho
ns eq
RNR
KKmae
mmo guond
duideſpin
deducs
Ven diu
et oe
lantexmu⸗
man vir
mmi vi
ſunon
n ec
udem 1
ngen
etdunt
gpenfd
npgrick
ngior gn
ſe

xV

re: nec a peceato le cauere nec opus aliquod meritorium facere

ſe nee poteſt tibuere ſibi gra caam. Vnde ſequitur ſine gra da
dei non poteſt ſe pꝛeparrare ad gratiam: nec in graua conſerua

Vñ Aplus · Non ſumus ſuffiaentes & Opoꝛtet ergo ꝙ omni,5

grada a deo veniat a tamen inexcuſabilis eſt homo ſi grauã nõ

habuerit.quia grada gratis datur per quã homo pꝛeuentus a

deo ſemper pꝛeſto eſt hberum arbitrium exatare a cõmouere et
hoc quod eſt in ſe facere a ei oonſentire · quo facto poterit graciã

gratum fadentem hr̃e quia hot eſt ad grauã ſe habilitare quia

de intentione dei mouentis coꝛ hominis ad gradam eſt qñ faut

omo qð in ſce eſt omneʒ gradiã habeat: a ſie non poteſt ſalli· et

qᷓ;uis gracia dei ſemper pꝛeſto ſit: tamen niſi hᷣmo apponat hoe
quod ſuũ eſt grada non ſequetur. Vnde Aug: Qui treauit te
ſine te non iuſtificabit te ſine te Item ſcienduzʒ ꝙ grada dei ſine
qua nihil poſſumus boni facere nec etiã ſaluari eſt quadruplex
Prima eſt grada operans que ſaut de impio pium · Vñ aplug
fu iſtis aliqñ tenebꝛe:nunt autem lux in dno.Et illa gratia dat᷑

ſine meritis. Quia pᷣm XAplm.MNec ex operibus iuſticie que feci

mus: ſed ym miſericoꝛdiam τ&. Setunda grada cooperans qᷓ
de bono faut melioæez · vnde plal. IJbunt de virtute in virtutez

Tertia ẽ gradia perſeuerans que de pñti vita tranſfert homĩez

ad patriã Mat᷑ · S Qui perſeuerauerit vſq; in finem et tazʒ ſcða

q; tertia eſt tum meritis.qꝛ ſᷣm Apłm dei cooperatoꝛes lſumus

Quarta eſt gradi ſaluans que tribuit merita Rpat.2. Reddet

vmcuiq; ym opem ſua. Et illa datur peo meritis Vñ canit ee⸗

cleſia. Sancti mei qui in carne poſiti eertamen habuiſtis (pꝛete⸗

rea tonliſtunt iſte diuitie ſpũales in bonis operibo Pꝛouer. 10.

PBenedickio dñi diuites facit. Nos videmus ad ſenſum ꝙ fiden

ter laborantibo opere conſũmato redditur pꝛemiũ. Cõſimiliter

creanit deus hommez ad imaginem a ſimilitudinẽ ſuam vt ſue

beatitudinis ſit capax per bona opera. quia illbuc nemo ꝑuenit
niſi per merita bonoꝝ operum, Et ideo qui vult ad vitam eter
nam peꝛuenire debet in iſta vita theſauriſare ſibi theſauzꝛ in eelo
per bona opera· quia poſt hanc vitam non erit tempus con⸗
gruuʒ fructus ſeminandi ſed tolligendi &. Apoſtolus. Temꝑpe
enim ſuo metemus· Vnde Bernardus.· Zi laboꝛ termt merees
inuitat. vnuſquiſq; enim m ſuum laboꝛem mercedem acapiet
Quantum ad ſecundam partem iſtius ſermnnis Kiendum ꝙ
vinitie ſprituales pꝛecellunt omnes diuitias hnius mundi.

—

2

Serm——«—

(Pri mo quia fadile poſſunt habere homines omnia quecunq; vo
lunt Eccleſia. i5. Ante hommez bonum a malum ad quod vo⸗

luerit extendat manũ ſuam. ergo qnicunq; vult habere bonuz
ſiſtit ſi vult appetere aQ querere Joh· i6· Quente a inuenietis . h
edontia diuiuas temꝑales multi volunt habere et non poſſunt
WPter quod dici Pꝛonerbᷣ.23·. Non erigas oculos ad opes . ſcz
temꝑales ꝗᷓ vix habe ri pñt ce 3o⸗Dic ẽ theſaurus ſine defectu
ſecus eſt de temꝑalibus diuicijs.

lus poteſt ſpũales diuicias auferre a nolente ſed tempo ales cũ
fraude furto et rapina auferunt᷑ etiam contra voluntatem poſſi⸗
dentis hi notandum ꝙ deũ ab anima nemo poteſt ſeparare:
niſi ꝓpria voluntas, vnde ſequit ꝙ mihil poteſt ita difficulter a⸗
mitti ſitut deus.quia nunq; niſi voluntare amittitur. omĩa em

alia ſicut diuicie. ſꝛtitudo· ſanitas a multa aba ↄtra voluntatẽ
amittuntur.ſed deus non amittitur niſi qñ voluntas ſe ab eo a

uertit Aug. Vñe nemo te amittet niſi peius te dimittat: et niſi
iple velit Greg: Poteſt homo inuitus amittere temꝑalia. ̊ nun

ꝙ niſi volens amittit eterna Ter cio qꝛ in iocunditate poſſiden

tur · vnde plal: In cuſtodiendis ills retributio multa. gloſa. qꝛ
in pꝛeſenti gaudiũ habent a iocunditatem que tanta eſt ꝙ dici
non põt⸗Vnde balilius in exameron ˖ D dulcedo melliflua dul⸗

cedo miranda q; dulas es meditauone. ſed plures non ſentiunt

talem duleedmem. Rõnem aſſignat Aug· Gaudiũ diume dul
cedinis non deguſtas ſi carnale toꝛ habes. Beda, Relinque a⸗
maras dulceedmes voluptatum que mentez trahunt ad interitũ
Econtra temꝑalia hñt annexam amaritudineʒ. Eſt em laboꝛ in
acquirendo. timoꝛ in tuſtodiendo. doloꝛ in amittendo. anxietas
in exponendo.· mag na miſena in vita tũ non expenduntuꝛ quid

em ſunt omma iſta niſi amaritudines (Quarto qꝛ diſtribuendo

mult pheant᷑. vnde Berñ · In hot differunt bona tempoꝛala et
ſpuᷣala · qꝛ diſiributa bona temꝑalia minuunt᷑, bona vero ſpũa⸗
la cmunicata augmentant᷑: quia cõmunicando in cantate bõa
opera non minus habemus.ſicut cũ lumen accendimus de alio
lumme. Et per talem communioneʒ opera aliena noſtra erunt
¶ Exemphlum de duobus quorum vnus largus ſuper omnia
bona ſua que habebat communicabat: et dedit pꝛo alijs hoĩbo

in quo conſiſtunt diicie ſpũales põt.quia in eius voluntate cõ

ijs. Aplus. Omne quod ſeneſcit
ꝓPpe mteritum elt ( Scðo qua violentia non rapiuntur. qꝛ nul-

ſominid⸗
ſorus ⸗
Hed 1t
ginnn
bempale
que vid
genum
eas lutun
Yplusn
ſis none
qia ſeut

ſes dolar⸗

Serd
9: quua

ran
NE
h ber d
ewͤn
muemend
non n
sine Ain

quod eert
untur e

temwals 4
unnan⸗
aetſepen
difialer;
tur.oninei
n wünat

tas eabeon

ttut:et ni
Wa nun
mapoſn
ut. be
ack d
melbfuadi⸗
8on enamn.
giĩdunedr
Reimgve⸗
tad mentü
eñ laoꝛ in
, mtieta⸗
undun qad
awduend
emporanne
n uen hi⸗
nanurti
inus dan
nolnenn
ſuper onmn
oaſßs i

Vita conſeruare pnt

xxv

pominibo quotidie ˖ Rlius autem pꝛo ſe ipſo omnia tenuit ſibi
ſolus, Poſt obitum vero pꝛimus ad purgatorium tranfint·
Sed alter poſt obitum ſuũ immediate celum intranit ꝓpter lar

gitatem ſuam Kuinto ꝙ ſpuales dinide animam onant. Led
tempales maculant a inquinant, Et vider figuratuz hot eſſe qe
que videntur pꝛedoſiora eſſe inter temꝑaha vt eſt aurum a ar

gentum manus tan gen tiuz inqiunant. Ideo ſpũſſanctus vocat
eas lutum. Vnde Abauc. Ye qui tongregat non ſua & Jdeo

Kplus recke eas arbitratus eſt vt ſtercom Eccle · Si dues ſue⸗
ris non eris immunis a tulpa. ſed diuie ſpales enant aiam
quia ſitut pultri œ loꝛes depigunt a oænant imagines ſit ſpũa

lebs colo es depingunt animaʒ onãt vt œleſti ſponſo placeat
Sexto quia nihil eſt pꝛecioſius diuicijs ſpũalibus.vt dicit Sapß

8· quia valent in vita a ſacũt opera hominis meritoꝛia in moe
te. Vnde Apom. Beati moetui qui in dño moꝛiunt᷑· Etiam ſaa
unt moetem toꝛpis pꝛecoſam. Item poſt moꝛtem qꝛ eternã glo
riam conſequunt᷑· ſed diuide temꝑales valent moditum niſi ꝙ

os a ventrem implere poſſunt a tegere nuditatem toꝛꝑis, Poſt

moꝛtem niwlant⸗J re cooꝛ pus a veꝛmibo nec hominem in

diuicie temꝑales non ſunt ꝓprie hommis. Et in ſignũ huius vi

demus cũ homo munduz intrat nudus intrat. ã videmus ch

terra eſt veſtita a decorata graminibo herbis a floribo virentes⸗

arboꝛes toꝛtitibus a ſolijs a ſidera lummibo aues plumis a pen

nis. Sed ſolus homo nudus inter creaturas naſcit᷑ àa poſtmodũ

nudus in terram reuernk a ſepelitur. VMnð ſi diuide tempoꝛales

a natura hominis eſſent vtiq; natua nos dinites generaret nec

apponeret toꝛ ſuũ diuitijs. Vnde Aplus. qui volunt dxiuites ſił
n meidunt in laqueum dyaboh ¶ Vnde hic querit᷑ quõ quis pee (Q

cat per dinieas tempales (Rñdetur peimo Rappetendo bona al

Orum vtra deum a mſticiam, Item appetere inſtas res ſed ad ma

lum ſinem a ad peceandũ · puta ad hixuriam a tra pulam, Item

qui nimio appetitu t amoꝛe affiatur ad temꝑalia quis non ina

ſie vellet eas habere: cuʒ ille apetitus a amo ſuperat amoꝛem

uantum ad terdã partem ſcienduz &

—

dei a apentuz ꝓprie ſalutis· talis grauiter peccat. Sed quando

quis appetit aliena cũ voluntate ↄdiconata ſcʒ ꝙ poſſet habere
ſine offenſa a iniuria peox imi a tunt nullũ eſt pctm vel veniale
Secũdo pectat quis diuitias iniuſte acquirendo ſcʒ in vſura vel
ludo· vel ꝑ frandem in emendo . vel ꝑ furtũ vel rapinaz qno cũ

Pecarve/

Bermo

modo quis res temꝑales miuſte lucratur peccat mo taliter q te

netur ad reſtitutioneʒ ſi vult ſaluari (Tercio peccat quis ꝑ di⸗

uiuas temꝑales male expendendo ſcʒ.· qñ vtitur ad peccandum

contra deũ · tales poſſunt damnani etiã ſi nullas res inuiſtas poſ

ſiderent neq; haberent vtz de diuite epulone de quo nõ muem

tur ſcriptum.q erat raptoꝛ ſur vel vſurarius · ſed quia res ſuas
male expendit ſcz in ſuperbia veſtiũ a gula a clapula. ideo dã⸗

natus eſt Quarto peccat quis ꝑ diuidas eas auare retinendo.

ſic ꝙ per ſuꝑflua paupenbo non ſubuenit in neceſſarijs ſuis · et
talis reputatur raptoꝛ coram deo. vnde Ambꝛoſius. Ilõ mino⸗
ris eſt crimmis habenti tollere: q; cũ poſſis ind igent ibo denega
re. ergo tantoꝝ ſcias te muadere bona qnta dare poſſis et non
vis · ergo poſſidens temꝑalia debet pauperibo ſubuenine ( Vlti
mo nota exempluz de illo qui in diuitijs ſuis queſiuit ton ſola
tionem in agone a non inuemit· a ſie ꝑmilſit eas diſtn. bui ꝓPpteꝛ

deum. Doe quere in pꝛoptuario titulot⸗b7.

e nouũ hominez qui p̃ᷣm deum creatus eſt. in iu
☛ ticia ⁊ ſanctitate veritatis/pꝛopter qð de ponentes
omne mendatium loquimini veritatem vnuſquiſq; qum
Noximo ſuo:qm̃ inuiem ſumus membea. raſcimini et
nolnteſſol non ocadat ſuper iracundiam veſtrã;nolite lo⸗
cum dare dyabolo qui furabatur· iam nõ furetur:magis

habeat vnde tribuat neœſſitatem padienti⸗ .
BGermo ſuper Epiſtola pꝛecedenti. xlvi.

autem laboꝛet operando manibus ſuis quod bonũ eſt vt

Ensouammi ſpintu mentis veſtre Epheß·4· Dr
u¹inducit nos ad renouationẽ ſpũs que fien debet in pie
ſenti vita et in futuro, renouabunt᷑ tunc coꝛpora etiam.de quo

diat ad Thimo: 4· Saluatoꝛeʒ expectamus qui refoꝛmabit cor

pus humilitatis noſtre ↄfiguratuʒ toꝛꝑi clanitatis ſue. Sed illa
renouatio to: poris nõ fit niſi pꝛecdat in pꝛeſenti mnouatio mẽ
tis· I.d quam hoꝛtatur aplus hit ditens. Renouamini ſpũ mẽ
tis veſtre Vnde in pñu ſermone tria lunt dicenda que tangunt
hit in epła. Primo de renouatione amime, Scðo de iracundia
2 vindida. Nercio quomodo deus per peccatuʒ moetale offen⸗
ditur¶ Quantuz ad pꝛimũ queritur hic· Ed quið ſit ammo⸗
mitio de renouatiõe tu de ſenectute ad inuentutẽ ñ ſit regreſſio

poſt penth. Ad Epheſios.

renouammi ſpiritu metis veſtre: 2 indui

lies

ſicut
gan
in ig
lma
ſ
buad
nncr
eta
et
ſtru

bun
ibi⸗
dit

genbine
nte
lbuenn
gnehit hiit

Epheſee
rſer:zindr
us elte it
dKww

Wddiſcgan

AJralämini

ſtrinohr?

uufetn ni
ſodtonütin

7 R

11
Deaph

ine

lam. de qnn
ꝛmrmabit
8ſue. di⸗
Innotunen
uammnißin
digitengn
0 ſande
nmal ow⸗

z R

ſpũ mentis veſtre

xvi

ti m efectu multiphÄter aſſimilaturPrimo ſenectus coꝛpons
Htcitmo tem ꝓpe eſſe Vnde aplus, Omne quod ſeneſcit ꝓpe m⸗
terituz eſt.ſed pdm̃ moꝛtale facit homineʒ pꝛoximũ eterne mæ
ti Setundo ſenedus viſum obſcurat. ſic peccatoꝛes non pnt vi

dere infernum nec ſupꝛa ſe celũ: nec retro ſe ꝓpa peccata. net an

ſe moꝛtem ꝓpinquam Sapᷣ· Exœcauit em eos malitia eoꝛꝝ ¶NDer
cio extuſſio dentiũ ſit ꝙ non poſſunt ſolidam eſcam comedere h
pulmentum a ſoꝛbitium.ſic pctm̃ facit
piunt ſed fluxibilia id eſt tranſitoꝛia huius mði a delectatiões
toꝛporis ſibi ſa piunt· płus. Animalis homo non perapit ea
que dei ſunt (Quarto taniues cauſat᷑ ex defedu caleeis naturał-
Sie pqm̃ aufert taloꝛem dilectionis dei a peoxĩ(Quinto incur⸗
uatio humeroꝝ · ſit pctĩ extuſſo amoꝛe dei incuruat hominem
ad amoꝛeʒ terrenoꝝꝶ pſał · Oculos ſuos ſtatuerunt declinare in
terram Sexto tremoꝛ membꝛoꝝ ex defectu virtutis male conſu
pte pſał · Ne pꝛoijdas me in temꝑe ſeneckutis.ſic pctm̃ impellit
homineʒz vt ad paruũ pulſum ruat in peccat KSeptimo multi

tndo rugarum utis et in rugis operit cutezx: ſic ſi peccatoꝛ ſi vis

eſſe a iactas te a vis landari: ſit vnum pdm̃ addis ſuper ahud
Ab illa antiquitate hoꝛtatur nos Apłus dicens. Renouam ini

poſſe habere diuerſos modos ſue creanonis Prima fit ꝑ ignem

ſitut fer rum renouat᷑ a rubigine a etiam auꝝ et argentuz pur⸗

gantur. Sie videtur dñs iheſus renouare hominez tũ ponit eũ
in igne tribulationis: dando ei infirmitates. Vnde Rugu⸗· Qð
hma ſerro &ι— Scðdᷣa ſpeties eſt in ſerpente qui cũ ſenuerit per du
riaaʒ pellis nõ põt ſe bene vertere: abſtinet ſe quadraginta die

bus · deinde ingredit artum ſoꝛamen vbi pellem relinquit et ſic

renouatur. In quo deſig nat᷑ renouatio que ſit per penitentiam
et abſtinentiaʒ Maĩ· Frta eſt via que dutit ad vitam ercia
ſpedies renouationis eſt aquila que dum ſenio grauat᷑ tunc ro

ſtrum creſtit ſibi nimis turuũ ꝙ non poteſt aperire nec abum ea

pere · Vnde ipſe induſtria naturali alhdit roſt rum ſuũ ad petrazʒ
tam din ꝙ; turuitas roſtri totaliter diminuitur. vt ſic poſtea ti⸗
bum capere poſſitet tunt eleuat ſe in altũ ad reflexionem ſolis
ibi ex ꝑcuſſiõe alaꝝꝛ ꝑ mdios ſolares ðburunt᷑ pẽne et ſtatim ca

dit a imer git ĩ ſcaturiẽtẽ fontẽ vbi totalr renouat᷑ a ſit inueis

(Reſpondet wilhel. lugdu⸗ q petm vetuſtas dict eo ꝙ vetiſta

qꝙ ſolida et eterna nõ ſla

bi ſciendum hm wilhel· lug du · lex ſpe⸗
cies renouationis in creaturis inueniunt᷑ que oſtendunt hoiem

In quo dellgnatur renouatio que ſit per ↄſiderationem domi⸗
nice paſſionis, Xtÿus in crute petra ditit et hoc ꝓpter perſecam

Sermo

pniam Cant᷑· 2. Veni oo lumba mea in ſoꝛaminibo petre Quar
ta ſpecies renouationis eſt in teruo· de quo diat gloſa ſuꝑ pſał
Quẽadmoduz deſliderat ceruus ad fontes aquazꝝz ie. Cum aut
ceruus grauatus eſt ſenio treſcentibo pilis a coꝛmbus antz ſer⸗
pen tis querit cui nataraliter mimicatur.ſer pens aũt latet et ab

ſcondit ſe in eauernis terre ꝓpter ceruũ quem fugit tanqꝙq; vaul⸗

dum inimicuʒ. Ceruus igit᷑ antro muento vadit ad aquam et

inde potat ꝙ repletur. tunt rediens emittt aquam bibitam im

antrum ſerpenus. Serpens aũt dum intendit exinm tunt ceruns

e nares eum ing lutit a in eũ intrat venenũ ſerpentis cuius ve⸗

neno percpto ardentiſſime ſontem ad bibendum deliderat . Et
ve niens ad fontem aquaz iterum ſe replet aqua et ſie pilos et

coꝛnua antiqua amittit a renouat. In quo denota tur nobis re

nouatio que ſit per lacrimaꝝ effuſionem ex contrito toꝛde per

quaʒ anima peccatrix impit renouari Berñ. O homo vna la⸗

Xrima de puro a dtrito coꝛde pꝛolata phus purgat q; ignis pur

gatorij infra ſpatiuʒ qnq; annoꝝ. Exempluz de petro qui xpᷣm
Kuinta ſpedies eſt m acſpitre que hit ſingulis anis

ter negauit .
in quo denotatur renouatio que fit per ſpmſanctuʒ exta ſpe⸗
cies renouationis eſt que fit in fenice que ſit poſt qungentos an

nos qn ſenuit congregat ligna aromatica in nidum ſuuʒ et alis
ſuis ignem extutit et ſeipſum comburit.et ex cineribo ſuis auis
ſue ſpediei pꝛocreatur. In quo denotatur renouatio que erit in

glornificatione coꝛporuʒ qñ impiebitur illud XÆορaοa.τ. Ecoe

noua faco omnia, Vnde anſel. In illa vita pulentudo iuſtoruz
lous pulcritudini centuphiciter q; modo ſit adequabit᷑ ( Quan⸗

tum ad ſcðam par tem dieit hitc Kplus. Jraſcimini nol te pec
care ¶ Dic eſt notandum ꝙ aPpetitus ire datus eſt hommi vt ira

ſcatur vicijs. malis ſug geſtionibo a ex indig natione nõ paciat᷑

ſe trahi mn ↄſenſum peccati et reprimat malos motus in ſe et mn
alijs qᷓntum põt et vluſcatur dei miurias a tranſgreſſiones iu

ſticie. Sic legimus xp̃m iratum fuilſſe ſeʒ phariſeis a alijs indeis

non redte agentibo: a etiam alij ſancti viri Johes dicit ꝙ dus
noſter qnq; remedia habnit ðtra inuidiam iudeoꝛ ¶ Primũ eſt
pacienuam veram ſeruando· Im namq; quatuoꝛ gradus habz
ex euangelio Mat᷑· S· Primus eſt qñ eſt in ammo: ibi. Omnis
qui iraſcit᷑ fratri. Scðus qñ maniſeſtatur in exteriori ſigno. ibi

Qui dixerit fri ſuo racha. Tertius qñ manifeſtat᷑ in ↄ»tumelioſo

liffa

cerdo⸗

in on

iſtop
ſtis ne
patet

etiam

onis
ſubtt

ſctrua⸗

mm
Cere
manl
latas⸗
reſpo
et we
Hicut
in ſup⸗
perme
Ned
Cur
dun
8.
tern
ſtio⸗
tra!
miun
mo
haben
aet
Wr
nord
l
fin

doꝛd
rati
Nei⸗
ſend
Dp

2

onend
.
aſpe
K, Cumi
R danq N
adagum
um bibtang
edneem

entis,aneee

1dele
et hepilein
Atur nobin
nto ed
vmno vnalu
igns pur
t guizn

is e
Eut o

gungenchse
um buczeten
nenio uisan
horeeitn

we17. d

acv mſonz
e Guem⸗
mmi vr
e 1 aar
13 n ein

eliones9

Alisud

gdis ih
iki⸗Onn
viſgo/
umnele

erbo ibi.

Qui dixerit fratni ſuo atue Quartus qñ exerœtur

in contumelioſo ſacto· ibi qꝛ diduz eſt. Non occides. Nullo aũt
iſtoꝛ modoꝝ tommotus fuit xpᷣůus: quia dieit᷑ yſa· Non erit tri
ſtis neq; turbulentus Seðm remediũ fuit omnino tacere · ſicut
patet in conſilio iudeoꝝ: vbi audiuit dↄtra ſe falſa teſtimonia et

etiam toꝛa v ⸗
ouis toꝛam tondente ſe a ahas fuiſſent magis tondtati:ſic igni

m pilato a herode temꝑe paſſionis ſue qñ tacebat ſiẽ

ſubtrahunt᷑ ligna Eecle · S· Non htiges cũ homine liugioſo: ne

ſtruas in eus ignem ligna.Situt diat᷑ in Cup· An duꝝ ad du

rum pꝛoijcitur maioꝛ fit reſiſtentia q ſi durum ad leuia allidit᷑⸗
ereium remediuʒ ↄtra iram iudeoꝝ fuerunt verba paciſica et
manſueta · Patet Joh · S· Quando ad maximas iniurias xp̃ᷣo il

latas. ſczʒ n

ominantes eum demoniatum a ſamaritanũ manſuete

reſpondit. Ggo demoniũ non habeo: ſed honoꝛiſico pr̃em meũ

et vos inhonoraſtis me(Quartuz remediũ fuit ab eis retedendo

Situt patet Luce·4. qñ indei in timtate naʒareth duxerũt ihm
in ſuperulium montis vt pꝛeupitarent eũ. Ipſe autem tranſiẽs

per medin

m illoꝛꝛ ibat. Item Joh·. Quando tu lerunt lapides⸗ H

vt iacerent in eum. Jheſus aũt abſcondit ſe et ex uit de templo

duriaa: ſa

Ruintũ remedium ſuit beneſfiuoꝝ largitio non obſtante eoz

lubꝛia cõtinuauit veritatis a doct rine documenta Jo⸗

8.Si quis ſermonem meũ ſeruauerit moꝛtem non guſtabit me

ternuũ. Et

in hijs debemus xp̃m ſequi cuius actio noſtra ẽ inſtru

cſtio Sequit᷑ hic. Sol non ocudat ſuper iratundiam vr̃am (Cõ
tra hoc fatinnt indurati homines qui nunq; vel raro dimittunt
iniurias pꝛoximis iſti ſunt valde mali · Et hoc ꝓpter tria/ Pri
mo quia non ſunt boni xp̃iani qai inunguntur in baptiſmo ad
habendum eoꝛ molle. Et ſicut ſe hůt ad pꝛoximos: ſie ſe deus
habet ad eos Mat᷑.6õ. Si non dimiſeritis ic (Scðo ſunt ſieut ho
loſernes gentilis.de quo didt᷑ Judith·ꝙ ferocitate animi eius

nemo mitigare poterat ( Tercio quia peſſimi ſunt ſitut dyaboi
de quo didt Greg: ꝙ nullo placatur bbſequio Wnde bie gue⸗

ritur vt⸗
tiſfacenti

leſus teneatur dimittere offendenti impenitẽti nec ſa
eſpondeo ꝙ ſie quantuz ad remiſſionez intrinſecã

toꝛdis quo ad rmenmcoꝛem vel iram illius qui impenitens eſt. Z3
ratione iſtius ne pecet impenitenti non tenet᷑ dimiſſione exteri

oi ;· Sed q
Rendente!

uilbet Poteſt ſatiſſactionẽ a iuſticiam requirere ab of
Quantuz ad teraã partem iſtius ſermonis didt hic

APplus. Il

lolite lotum dare dyabolo, Locuz dyabolo dat ̊ deu

ta inobedientie peimos parentes a om̃e genus hominũ dmer⸗
ſis miſerijs a defectibus a paſſionibo affuxit, Nam ipſum pdim

—Bermo
per pecca uʒq mortale expelit a dyabolum mt rodudt.quod nõ

ſit ſine magna dtumelia, Vnde Berñ. Nimeo em ꝙ; tanto gra
ui e eſt ira quanto a nobilioꝛ eſt illius qui offenditur excllen⸗

tia:a ꝙ tanto peioꝛ eſt miuria qnto maioꝛ fuerit cui mniuria irro

gatutbi notanduz ꝙ mihil ſie in vmuerlitate crea turazʒꝛ of⸗

ſendit deũ ſieut pitm̃ motale, hoc ſolum eſt deum offendit.

ODm nia em in mundo ſunt opera a creature dei: ſed ſo luz patm̃

eſt opus dyaboh. Vnde etiam dñs offenſus fuit per pdtm ſuper
bie · quia hiciſer tũ æteris angelis abiectus eſt.et tanta eſt mula

tudo angeloꝝ que œadit ſieut athami in ſole. Et ꝓpter peeca⸗

„

eſt cauſa omnis miſene quã in mundo ſuſtinemus. ſcz famem ſi⸗
tim frigus a infirmitates, Et inſuper omnibo hominib a mini⸗

mo vſq; ad maximũ graue onus impoſuit ꝓpter pctm̃ pꝛimo-
parentum. Vnde Rug. Deus hommez fecit qui q; diu non pec

caret immotalitate vigeret. Item deus intm̃ eſt offenſus Pter

Pecctata hoim ꝙ; totum munduz per dilunium delecuit: excptis

octo hommibo qui manſerunt in areha noe. Item intantũ odit

deus peccatuʒ et itm̃ offenditur per ptm̃ mortale ꝙ non eſt

aliquis ſandtus in ælo qᷓntumtunq; ſibi carus ſi poſſibile eſſʒ ꝙ
pPeccaret mortaliter quin amiditia inter eos ſolueret᷑. a deus eij⸗

ceret eum de regno ſuo a in infernum pꝛeupitaret. Item adhue
hodierna die deus omnipotens tuius magmitudinis nõ ẽ finis
mitm peopter peccata offenditur ꝙ ꝓpter mmimum peccatum

motale damnet hoiem: a etiam quantumcũq; carum. niſi hic
penitentiam agat. Si ergo dicis: quid reſtat peccatoꝛi ergo a⸗
gendum qui deũ mult pliater offendit · Reſpondeo, Nihil ne⸗
ſtat niſi vt pnĩam agat a ſe verauter toꝛam deo humiliet cuz
humilibo latrimis veniam petat · tunc deus placatuꝛ a dimittit
ſibi peccata a offenſaz. Sicut fetit peccatrix magdalena que hu
militer añ pedes iheſu ceadit a amariſſime cepit rigaè pedes eiꝰ
Vnde Luẽ · 2.· diat᷑ q; xpᷣus dixit ad eam. dimittunt᷑ tibi pecca

ta: vade in pate. Silr recipit quemlibet peccatoꝛeʒ qñ per verag

pniam ad ipſum reuertitur.imo etiã reuotat peccatoꝛem ad ſe

Hiere · 3 Reuertere ad me a ego ſuſcipiam te ltimo nota ex

emplum qus criſtus apoſtatam per oſienſionem vulnerum re⸗
uocauit ad veram pnĩam.hoc quere in pomptuario. p. 37.

Domnica. xx. poſt penthec, au Epheſios

1 vito
dnſ
dinda
dewen
iſeſter

dre

W
iminne N
ratutan⸗
n offendt.
ſol pen
rpaͤm lir
ntaelmi
ſper detc⸗
minn dur,
lpſun e⸗
3 meni⸗
nbo⸗ mmn⸗
n pinr
dunongt
nius per
tretayts
antu NR
Pvon et
bile ehe
ia dutti
enddhre
5i ſins
1 werzcn
nml hie
leyo⸗⸗
ell w⸗
et a u
dimidt
gue h
pdeh
dbipetd
ſer ve;
1 de
annt
neumw

p*²¼

ℳ „ tatres. vide

xlvii J
Rattes. videte quõ caute ambuletis non quaſi in
ſipientes ſed ſit ſapientes redimentes tempus
qm̃ dies mali ſunt.pꝛopterea nolite fieri impꝛude

tes ſed intelligentes que ſit vwoluntas dei⸗z nolte in ebein

ni vino in quo eſt lnxunia ſed implemini ſpũſancto lo⸗
quẽtes wobiſmetipſis in pſalmis ymnis et cantids ſpi
ritualib cantantes pſallentes in coꝛdibus veſtris duo

ON verbis hoꝛtat᷑ nos Aplus ad obedienti

DObe dientia ſola virtus eſt ᷓ virtutes eteras menti inſent inler

gratias agentes ſemp peo omnib in nomine dñi noſti—
ihe ſu xp̃i deo et patri ſubiecti inuicem in timoꝛe criſti

mo ſupezꝛ epiſtola pꝛecedenti. xlvii
Vbiecti eſtote muieẽ in timoe xpi Epheſios. v. In iſtis
8 az que eſt mater
a e igo omnis boni a ↄſeruatrix oĩm virtutum· Eic

taſq; tuſtodit. ergo diet hic. Subiedti eſtote inuiem ic¶ Vñ in
peeſenti ſermone tria ſunt diœnda. Primo de virtute obediẽtie

de vitio mobedientie. Scðo de nmoꝛe bonoꝛuz hoĩm. Tercio

de ſenibo cũ vnd exemplo

uantuz ad pꝛimũ ſciendũ c obo

dientia eſt clauis paradiſi a via eli · quia ꝓpter inobe dientiam

2*
2

de terreſii paradilſo eiecti ſumus, Iteʒ ꝑ obedientiã intrabimꝰ

teleſtem paradiſum. In ſignũ huius habet Math. 2. ꝙ tres re⸗

ges ꝑ aliam viã reuerſi ſunt in regioneʒ ſnam Berñ. Mihil an
gels carius: mihil deo pꝛecioſius et nihil hommi frucuoſius qᷓ;

obedientiaz ommibo modis ſeruare. Vnde d in decretis. Qui

tontemnit vicanũ: vontemnit ipm qu poſuit illum Cniß. Kga

gnũ mobedientie vieiũ eſt quo angelus elum. adam paradiſu

laul amo?em diuinũ: ſalomon ꝑdidit amoem diuinum Vñ H

quenitur vtz inobedientia ſit ptĩ moꝛtale (Rñdet Thoeij ij.

.·. Sz. ꝙ ſie⸗Feam inobe dientia ctran atur caritati dei qᷓ exigit

5*

vt eus peρs obediat. Ro: 14· Qui poteſtati reſiſtit: dei oꝛ⸗
dinationi reſiſtit, Contrariat᷑ dilectioni pꝛoximi mnqntuz ſuꝑio

n peoximo ſubtrahit obedientiam quã debet ei. IJbi notanduz
deus ab mitio grauiſſime mobedientia puniuit. aã de tranf

tes a tota poſtentas damnata eſt · Geneß. 2. Item ſcðm peeœæpa

tum tmnſgiediens ꝑ blaſphemiz deo factam iubet extra taſtra

ab ommbus lapidari. Lemt. 0: Item tereũ pꝛeœptuz trangro

7

ex iuſ ſu dei. Nui. 25· Vnde debemus obedientiã ſeruare Bern·
Quicquid viq dei pꝛetipit homo qð eſt ertum non diſplcere
b 2

to colligens: ſimibter lapidatur

deo omnino eſt acdipiendũ ac ſi deus pꝛeciperet. Idez. Obedien iiim
tia que maioeibo exhibet deo pꝛebe ?. Exempluʒ de obedieniag ppt
ꝙ frater obediens ſuſcitant moꝛtuũ quem frater ſuus carnalis neca
multum religio ſus ſuſcitare non poterat. Doc quere in piomp. EH
o:21. (Quantum ad ſcðam ptem dicit hic Apkus In timoe hu ſeo
xßiIbi notanduʒ ꝙ quil bet xp̃ianus qᷓntumcũq; bonus ſemꝑ Pim
debet ſtare in timoꝛe dei (Et hoc qnq; modis ſiue radonibo( Pri folen
mo qꝛ vtꝝʒ de peccatis latiffecit: ignoꝛat certus eſt em de culpa huse
ſed inertus ð venia Eccia . 5. De ꝓpiciato peccato noli eſſe ſine Avyilit
metu ne; adijdias pctm̃ ſuper pdm a dicas · Wiſeratio dei ma ntecn
Zna eſt multitudinis peccatoꝶ meoꝝ miſerebitur (Scðo vtz Virn
bonitas ſua plaœat deo ignoeat. Vnde aplus. Non em̃ qui ſe⸗ cpmita
llipfum (omendat ille pꝛobatus eſt· et ſalomon. Eſt via qᷓ videk ſec
hhoeomini rnecta RKpoca . 3. Dieis ꝙ diues ſuz a locuples.neſcis eiñn ſtut
M an vnũ pater noſter dixiſti quod deus accœptauit vel vnũ diez cbtum
deo vixiſti Terao qꝛ cadere Potuit: eiſer cecidit de eelo · adaz du
de paradiſo. iudas inter apoſtolos xp̃i.quõ nos ſecuri ſumus en
eſſe in hoc mundo qui eſt plenus laqueis· Berñ. Nunq; eſt ſear
ritas in hac vita fratres · nec in cello fuit nec in paradilo. In ceo⸗ M
=ð lo œadit angelus ſub pꝛeſentia diuinitatis. in paradiſo adam: “ 8
mnm mundo iudas de ſcola laluatoꝛis Vnde Rug. Quõ ſecurꝰ? dd dd
pPpPreteſt eſſe in hac vita que tota temptatio noĩatur. vt qui lieri np
protuit ex deterioi melioꝛ non fieret ex meliæi dererioꝛ Aplus uun
Qui ſe exiſtimat ſtare videat ne cadat (Quarto qꝛ neſcit qus QMJß́ð8
deus vult iudicare peccata ſua et vtza ꝑmiſſione duma veni⸗ “ in
ent ſibi mfirmitates· quia põt fieri.ccus mutus claudus a lep ́”DUD
ſus · Et qñq; in anima ſcʒ graciam ſubtra hendo ꝙ Rat anidus ꝰ nt
nullam duladmem ſentiat amplius in coꝛde a in aĩa ſua ( Quin boig
co quia neſcit quo ſine ab hac vita decedat vtz ad moꝛtem vel tüuüuißh
ad vitam eternã Eccia: 9· Neſcit homo an odio vel amœe di ſmun
gnus ſit etiam ſi iam eſt in gr̃a: tñ in agone a in exitu põt caoa⸗ tislo
dere a peccare niſi dñs eum cuſtodiat. Ideo timendũ eſt cuillber udicl
in quocũq; ſtatu ſit qꝛ ᷣm wilhel · de quolbet ſtam aliq dam⸗ iica
nantur ſcʒ in mrimonio. Item virgines:vidue: nobiles.ruſſici eeeuute
KE. Vnde Olſee · . Conſolatio abſcondita eſt ab octulis meis. = ſfſeeſ
loqmt᷑ de inferno LuœI7⸗ Duo erunt in lecto. vnus alſumet mhi
alter relinquet nde legitur in vitaſpatz ꝙ abbas helias ait diß⸗
Ego tres ies timeo, Primã qn egreſſura eſt aia meo de toꝛꝑpe· do
AKliam qñ occurſurus ſum deo, Tercia qñ aduerſum me eſt pꝛo ſede

Snn rrFrkrkri
dien timoꝛ non eſt: ibi ſalus et ſpes non erit ¶ Quantum ad tercioz
Wnn partem ſciendum c ſenes debent multuz timere quia dicit Se
npon, neca. Senes hñt mœtem ante otulos: inuenes vero in Poſterunz ·
Intine⸗ Inde loquendo de ſenibo dicenduz eſt hic de quinq; condicom Fens hn .
nusſen bus ſenum: a quõ in his debent ſe habere ne deum offendant. re
Di de ¶Pnma conditio a defectus eſt ꝙ; ſenes de ſaauli pꝛouotant᷑ 2 dik
ſiaf fiale reuocantur: nam nataliter ſunt paſſionati 4 pleni doloꝛi⸗
ielerr bus a infirmitatibo. Vñ oculi caligantaures grauiter audiunt
G Nim capilli fluunt.fa des in palotem mutat. dentes minuunt. pedes
Sto e putreſcunt· homo qui ſeneſcit hijs ommbo grauat, a het omnia
tigtih ruituram toꝛꝑis domuʒ pꝛonundant. Iteʒ inſuper triſtes ſunt a
nö k queruloſi. nam cõmuniter conquerunt de ſenio ſuo a defectibo
* ſuis. Nullius. Tanta in hommibo ſtulti ta intonſtancia a puer⸗ HM
vnüdie ſitas eſt: omnes etatem coneupiſcunt optanti a randez ad
Nloeg eptam accuſant, Omnes em leupimus eſſe anti qui et poſtmodũ
nins aues d infrmi Rug Cum Wier optame ſnedntem d an..
zebſ plius optant niſi infirmitatem longam Ged dicis quõ debet ſe O
geeſen P⸗ber in illo defecku ¶ Rñdeo ꝙ ſenes dñt eſſe mites exemplo
ſee⸗ criſti a tunt erunt beati. ſed ꝑ opoſitum per impacientiax pñt
dan⸗ perdere animas ſuas. Oñ Ariſtꝭ. in topicis dicit. Sieut ꝓpoſitũ
kani in pꝛopoſito it. Ergo ſenes debent debilitates luas et infir mi
glen tates ſuas deo offerre pꝛo purgatoꝛio ſuo,nam pnñs infirmitas
NhGS a pena purgatoꝛij eſt ſiut denarius et mille milia florenorum
etit al65 Nam tanta ẽ pena pur gatoꝛij ꝙ ſi omnia ligna a omnia viſibi
wn lia in mðo exiſtenda arderent a ſi quis in medio iſtiꝰ ignis ſta
SspH ret non tantaʒ penam haberet ſi᷑ anima in purgatorio. Et in il
A lo igne annoſi grauiter punient᷑ pꝛo pqtis a iuuentute cõmiſſis
Gn niſi hie puniant᷑ per infirmitates et tribulationesScðᷣa ↄditio
unddb1 ſſenum eſt ꝙ cõmuniter ſunt multoꝝs verboꝛum a de antiquis ſa
ze di ctis loquunt᷑. Innoc. Senex velox eſt ad loquenduz tradus ad
ot la⸗ audiendum laudat ant quos a ſpernit modernos.vituꝑat pᷣ⸗
ttülteer ſentia et laudat pꝛeterita anxiatur toꝛpet a infirmat᷑. Rudi qq
dann multa ſenem circũueniant intomodᷣa:a ꝙ multum repꝛehenſibi
Sanſti le eſt: facta deſunctoꝝ innouant a infnant toꝛam inuemi bo à
wei. nihil ſeiunt de exceſſibo antiquoꝛꝛ · et in hot gfauiter pectant:
ſunei : diffamando deſunctos qui non pñ̃t ſe iam extuſane Et mſupeꝛ a
asaer deo indicati ſunt et pumiti pꝛo ſuis exœſſibo:a qð peius ẽ iacãt
w⸗ ſe de malida ſua a de peccaus ſuis que in iuuentute ſua feœrunt
lr Aa adhuc delectant. Vnde Greg⸗ Jot moetibo quis dignus iiitt.
eN quot pꝛauitatis exempla poſteris relinquit( SZʒ dic⸗/ quõ ſe hre Di.

beoent ſe ha

Sermo

debent in illo deſectu ne deum offendant ñdeo debet ha⸗

bere honeſta bꝛeuia a vtilia verba. Rug. YVt ſenibo ſermo non

ſo luz ſit grauis ſed etiã bꝛeunis Apłus. Dmmẽs ſermo malus ex
oꝛe veſtro non pꝛocdat. Et ratio eſt· qua iunuenes diu retinent
verba ſenioꝝ · ſicut qñq; dicunt Iſta verba audiui añ plures an
nos ab auo vel pr̃emeo: a lſic relinquere bonũ exemplum iuue

nibo erit eis meritoꝛiũ · Vnde ceſarius Quantis exempluz vere
b da Püär caritatis oſtenderis cũ tantis eterna p̃ᷣmia poſſi

debis Qeraa conditio ſenũ eſt: ꝙ ſunt cupidi auari a tenacs.

Vnde Innoc. Henexeſt tenax cupidus triſtis a queruloſus. Mlã

ſenes experti ſunt ꝙ res temꝑales ſadliter pñt conſumi a diffi⸗
tulter lucrari et iam defieiunt in coꝛpore a amplius non pñt la
boꝛare a cõmuniter ſibi defiere timent a ſic cõmuniter parc el⸗
ficiunt᷑ Aug Cuz cuncta vicia in lene ſeneſcunt ſola auaricia in
ueneſtit Geneß⸗ MWonſtro ſimilis eſt auaricia ſenilis: Quid em
ſtulaus eſt q; in via requirere vltra viaticũ. alqui ſunt acſi ad⸗
hunt deberent viuere quadraginta annis a ſatis hñt nec volũt

alijs impartire net audent per ſe vti·a foꝛtaſſis in bꝛeui temꝑe

moꝛiunt᷑· t relinquent alienis diuidias ſuas vel etiam heredibus

ſuis qui male tõſument a eis in mod ico ſubuemient ¶ Sed dias

quõ debent ſe habere in illo deſectu ¶ Rñdeo e dñt deo ſeruire.
qui eos pauit a iuuentute ſua ꝙ etiã in ſenio paſcet eos v ſ; in
ſinem vite ſue Quarta conditio ſeu vicũ ſenũ eſt ꝙ ſunt mul⸗
tum ſuꝑſtidioſi a increduli et ſic non fadliter credunt alijs. Rõ
eſt qꝛ in multis decepti ſũt a experti frandes a malidas malo⸗ꝶ

d dics quõ debent ſe habere in illo deſechu

habet᷑ Luc.6. Molite indicare h oĩa in meliozẽ ptẽ intel
et ñ fauhter credere mala qᷓ audiunt de pꝛoximis Vñ dict in

7 7

„

cretis. Qui falſũ de alo peofert a cnimina alioz ceito credit vter

ð,ð

qᷓ; reus eſt

erit vix in ſenio verauter a realiter conuertit Pꝛouer:. 12. Ado
leſcens iuxta viam ſuam &&. Friſto.?. ethi. Difficile eſt reliſtere
conſuetudini que aſſimilat᷑ nature: non tñ eſt
deus de lapidibus poteſt ſacre filios abrahe ( Sed dicis quõ de⸗

4

tim hant debent ſibi ppe
nouiſſima tua Greg. Mihil ſic reuocat a peccatis ſicut frequens
cogitano mortis, Dugo de clauſtro anime Tres ſunt moꝛtis nũ
cij· ſeʒ canides infirmitas a ſenectus, Inſuper dñt humihter et
tũ contrito toꝛde dicre tũ dauid, e pꝛoijdas me in temꝑe ſene

Andeo dit ſepe illud dictü in ſe ruoluene quod.
Ppictanr

minta oonditio ſenũ eſt ꝙ qui a puericia male vix

impoſſibile quia

re in ill⸗ Rñdeo vt ipſi ſenes ſe a petcato re
bent ſibi p̃ponere moetem ſuazꝭ Eccle ·2. Cemoꝛane

ſusn
in ale
ſiſere
W

que

L

NHh xivi
und n. 1 Kutis K. Et retuperare tempus peeteritum e n omnilo operbus
Dann Sed dideret quis. Rmplius non pollu ie werP.
ut. ne ſurgeretl Rñdeo ſi paciens es a habes olendaem deus rec⸗
plungn piet voluntatem tuã pꝛo ſaco Vnð Aug. Coonat deus intus
D voluntatem vbi non muenit ſacultatem. Et ſenes dñt conari ad
W hoc vt habeant puritareʒ a mundiuã coꝛdis etiam coꝛporis ·
⸗1 K Vnde in decretis dict · Quanto ſenes ſunt meeti vicimoees tan

un to dñt eſſe pun sExempluz qꝙ deus annoſos peceatoꝛes nõ
hloſ MB ſpernit 5 Nto qui ſerniuit tres mnos deo ſie laluatus eſt. hoc
I4 Me
Dnel Pominica. xxi.poſt penthec. ad Et beſios

ter⸗ Lonberanuntt in dño induite vos aꝛma

tparge,
nrt turaz dei vt poſſitis ſtare aduerſus inſidias dya
Quideß bol:quia non eſt vobis colluctatio aduerſus car
t arlad⸗ nem 2 ſanguinez ſed aduerſus pꝛindipes et ptãtes. aduer
ſeewk ſus mnndi rectoꝛes tenebꝛaꝝ haꝝ contra ſpũalia nede
enge in celeſtibo. pꝛopterea acdpite armaturã dei vt poſſitis re
dibes ſiſere in die malo in omnibo pfeche ſtare. ſtate ergo ſut
dn tinti lũos veſtios in veritate· i ind uti loricã iuſtide. cali
ſruin. ate pedes vſtros in pᷣparatõeʒ euangelii pads: in omib
Lnln ſumentes ſentũ ſidei in quo poſſitis omĩa lela nequiſſinmii
ſeng⸗ ignea extinguere 2 galeã ſalutisaſſumice gladiuz ſpuüs
“ gu9d eſt werbinn di. Ü⸗
Enir mo qau muſocta.ſ nper epkra
net Frute wr vos amaturam dei vt poſſitis e· Epheß· 6. In
glo⸗ mundo iſto quaſi imn ſtadio eertammis politi ſumus vbi
penn vndiq; ab hoſtibo continue i impugnamur, Jdeo aplus
Ennd . peeſenti epka ammonet nos a8 vir tutes que ſunt arma mii·
ſt er tum xp̃i cim dieit Induite vos Vnsð in pnti ſermone tria ſũt
le vir H diecenda. Primo de armis ſpũalibo. Scðo quare ſolceite cauenꝰ
p9 ſit ab hoſubo ſpũalibo àQ demonibo. Tercio de caſu demonũ cum
Riler alquibo queſtionibo a vno exemplo ¶ Quantuz ad pꝛimã par
dem ſciendü quatuo virtutes cardmales ſunt arma noſtra 4

6 mumunt nos, quia m Aplm arma mihcie nr̃e non ſunt carna
Mõ lUa lſed ſpũalia. Ab anteriori pꝛudentia tuius eſt futura mala p p⸗

n⸗ cauere · apoſterioꝛi: iuſniria cuiꝰ eſt de pꝛeteritis malis ſatiſfacere⸗ d
n Geda dextnis temꝑantia ne eleuemur in ꝓſperis. R ſi iiſtris for .
* titudo ne depꝛimamur ab aduerſis Item notanduz ꝙ qmi bet

vte
et
elene

homo in ſuis temptauomibo debet dei adutoꝛiũ inuotare. Bicut
enim qui tenet caſtrum regis cum obſidetur ab mimides reputa
tur hdolis ſi renuntiat dommo aſte obſeſſum: et ab eo petemt

auyxilium⸗ Zic tum hoſtes inni ſibiles obſident animam tuam Cun
per temptationem: ſtatim de bes regi tuo oæans obſidionez rui mmq I
care. ipſe vero non differet auxihũ qui potens eſt a voluntariꝰ 834
Vnde aplus, Fidels deus qui non patitur nos temptari ſuper lub ſ⸗
id quod poſſumus VuF. Dpabolus vult plerunq; nocere a nõ ſegul
põt · qꝛ poteſtas eius eſt ſub ptãte dei ( Quantuz ad ſcðaz par dyab⸗
tem dicit hic aplus· vt poſſitis ſtare aduerſus inſidias dyaboli. dtbe
¶ eo notandu eſt ꝙ ſoliute tauenduz eſt ab hoſtibo noſtris Pri Diens
mo quia multi ſunt tũ dicit. MWultiplicati ſunt. Onde Bonauẽ Wõð
tura. Sicut athami in ſole ſunt ſit demones in aereScõo qua ulln
pleni ſunt veneno inuidie. Ciuus tã e: quia tognoſcunt ꝙ nos H ltolue
viles vermituli ex vili terra treati ad deo ſumus ad hot vt ſup⸗ ſemk
pleamus loca ipſoꝝꝛ a quibo ipſi teuder̃t. a poſſideamꝰ gloꝛiaʒ uC.
quam ipſi miſeri ꝑdiderunt. Propterea nobis vehementer mni EEetale
dẽt a laqueos parant ꝑ quos temptant a pꝛedicta gloeia nos fatun
retrahere Cerao qꝛ muiſibiles ſunt tũ natum toꝛꝑalibo ſenſibus Perane
videri non poſſit niſi ſub autoꝛe deo ꝑmiſſiue et diſpenſatiue mpusß
aſſumpta toꝛꝑa permittantun Quarto quia aſtuti ſunt quos a mßp
ut natura ſubtiles et etiam exercitatio miliae ſue. Vñ ylodorꝰ don
de ſũmo bono, Demones triplid acumine ſcientie vigent. ſ. ſub
tibtatis nature a experientia tꝑm a reuelatione ſuperioꝝ pote⸗ “K”K
Ratum, ergo dyabolus noĩatur mille artifſex. vnde dilgenter or
aduertendum eſt ꝙ dyabolus pugnat tontta hoĩem magis a⸗ ikid.
ſtucijs a mſidijs q; viribus.nam quos dyabolus non pot ſupe “́”́́ͥ
rare per maniſeſta peccata motalia: qñq; ſupemt per aſtueias. mul
ꝛo quo ſciendum ꝙ dyabolus decpit hoĩes tripliciten peim i
ſuadendo bonũ m malum ſinem vt cu homini inſtabih ſuadet im Pfm
greſſum religionis ꝓpter hot ꝙ poſtea apoſtatet. vel aliquibus —(uid
virginibo vt votuz caſtiatatis emittant a poſtmodũ ñ teneant uu
contrahendo matrimoniũ. Vnde ditit᷑ in deeretis. Duellam nus
bere poſt votum taſtitatis eſt damnabile· Item alqubo ꝑſonis ðM
deuotis ſugꝗgerit artioꝛem vitam ſcʒ ieiunando vigilando toꝛ⸗ uium
pus caſtig ando· mimiũ ozæando: alitũ induendo vt eas ad nimi mmIinntd
am debihltatem indueat · a qñq; etiam ad inſaniam vt ſit mut-⸗ dit
les ſiant ſibijpſis deo a pꝛoximis a poſt querunt recreationes a ißm
erunt qñq; diſſoluti oꝛes cetenis Scðo temptat ſuadẽ do homini ͦͦ-
malũ ſub ſpecie boni · vt hõ querat ditari vt ſic poſſet pauꝑibo are
dare elemoſinas · ſciens iluud dictum apli · Qui volunt dmites ſon
ſien incidunt in temptacõeʒ a in laqueũ dyabol. Itẽ ptãtem a peſ
Fiaturã petere a ſit a mal retrahere a ad bona oꝑa compellere.

Kum
vept ip
nd gleg
neneer n
gliaot
lv ſenibus
enlacuep
ſtos
ſe
NNdebeſub
N Po
—
mnags“
4 poͤtſupe
aluap.
actn
lauibus
tenernt
am vu⸗
wrs
d e
admn
Auones
tonin
D
duunce
täen!
len.

Quaa ſic illud dictũ ſalomonis cormn
muzz fiet hijs qui peeſunt. Exiguo em concdit miſedia: poten⸗

modum hoꝛrore execmabil ſuit (Scðo

frivin ZU

tes aũt potent᷑ toꝛmta pacient᷑ et qnq; ſuggerit molhde carmis
ſub ſpecie ſubſtentande nature · qꝛ ſcit capulam plum peccata
ſequi Dierodicit Inter cmpnlas vix ſeruatur pudidtia Ceres
dyabolus temptat diſſuadendo vtile tamq; nociuũ vt cũ diſſua
det bono viro ingreſſum religionis ne poſtmodũ peniteat egre
Diens et confundat᷑ coꝛaz homnibo. vel qñq; diſſuadet ahquibo
oꝛationem vel elemoſinã ne pꝛopterea inturrant vanã g lœiaʒ
vel laudem hůanam ¶ Quanti terciã partez diet hic axe
ſtolus-qm non eſt nobis oolludcato aduerſus carnẽ a ſangni⸗
nem &α Vnde hic querit᷑ quare maſſer eadit · Rñdet Elnadan
us ˖ Cum hſdſer videret ſe oẽs angeloꝝ oꝛdmes gloꝛia a decoẽ
excellere: ſpretis omnibo deo voluit equalis exiſtere a alcoꝛem
ſtatum q; ei dñs dederat miuſte arripere a alijs ꝑ tyrannidẽ im

plekt Saß. 6. Judia dunſt

ð

perare · Ergo de celo pꝛopulſus in carcerem ẽ retruſus.et ſic qunai

peius pulœr rimus a poſtea nigerrimus:qui pꝛius ſplendidilſi⸗

mus: poſtea tenebꝛoſiſſimus.qui

ius ho

noꝛe laudabilis · poſt
itur ꝙdin mankt in

celo Reſpondet Ehndadarin S: non plenã hoꝛam q mox vt cre

atus eſt eeadit (Aercio queritur quõ⸗ ang ederuntres
ſpondet idez ꝙ hiſero dſenſerunt, placuit em eis ↄſilium luci⸗
feri cogitantes ſi ipſe deo pꝛeualuiſſet.ipſi alijs in potenda pꝛe⸗
fuiſſent:a ideo tũ eo abietti ſunt de elo m abyſſum infermi vbi

—

nulla eſt redemptio Quarto querit᷑ an demones pñt homines
Fruiter ledere ¶ Rndeo m ſanctũ Tho. ꝙ lic Poſſunt em̃ deo

permittente multipliciter ledere¶ Primo in rebo vt dicit Job SS

Cui dyabo lus domũ a pecora abſtulit a etiaʒ pueros¶ Stðo in
ſama vtz in legenda Hiero· vt reſert Johãnes nyder. ꝙ dya⸗
wois tranſfoꝛmanit ſe in ſoꝛma ſancti ep̃i ſimani. quĩ demõ pꝛi
moſſeminaz nobilem nocke in lectũ poꝛtauit, a pꝛimo ad luxu⸗
riam verbis deinde ſactis ſolicitauit ad maluzʒ que dum clama⸗
ret demon in ſpetie eßi ſancti ſiuam ſub lecto femine ſe abſcon⸗
dit · vbi mnqmiſitus a inuentus ꝑ verba luxurie ment itus eſt ſe⸗
ip̃m eſſe epiſcopnz ſimanuz. In craſtino diſpergente dyabolo
vir lanctus diffamatus eſt grauiſſima pena.que mfamia tandẽ
urca ſepultæa beati Diero. in bethleem fatente dyabolo in obſeſ
o coꝛpore ceſſauit. Etiam patet m Job qui percuſſus eſt vlcene

¶ Tertio n eporr Si

Boermo
QAuinto in vita · vt ptz Thob. b. de ſepte s lare
lixurioſum appetituʒ in virginem ſamm: non erant digm ma
trimonio a dno ociſi ſun Sune e qui illos ſt
bitus qui qñq; audiuntur ſmm domibo v bi pꝛoijaunt᷑ lapides et
Rr homimes in pulſu ¶ Rñdeo ßm wil lek. = Cafſ. ianum
ꝙ iſta vt frequenter fiunt opere demonũ qui plus nocre homi
mibus peotunt non pñ niſi i talibo ligati duuina virtute. Kli⸗
qñ etiam hunt ſtudio malignoꝝ: hominuʒ qui domos volunt e
uatcuari homibo vel lutrari bona temꝑalia ſub titulo falſo a ap⸗
paritione ainmazꝝ, Fieri enam poſſunt ex curioſitac hommum
volentiũ ſcire huiuſmõi, Rnime em damnate non pñt taha face
re: qꝛ non eſt eis admiſſuʒ. Anime em̃ que ſunt in purgatorio
ſunt in cantate. ergo eis talia tranſitoꝛia non ↄuemunt.Si aũt
facrent anime de pnrgatorio tales anime vtilia a ſalube ia face⸗

rent aoſtenderent vt ſic a viuis ſuffagia peterent· beatus Ere

bium quin demones vt frequenter tales mquietudines faciunt
Vñ legit in cronica beati Diero.q; quodaʒ tꝑe in auitate Wa

Suntinenſi maligmi ſpũs ad hoſtia domoꝝ quaſi malleis pulſã⸗
d: a qñq; lapidibo hommes excitando: domos plurimas exti⸗

Hexto querit vtz2 opere demonũ tranſfoemationes ho⸗
mimũ fieri pñt in beſtias lupos et huuſmõi Ruñdeo q;ᷓ nõ. Vn
diat in decretis. Quiſquis eredit poſſe aliquã ereaturam tranſ
ſoꝛ mari in aliam ſpẽm vel in aliam ſilitudinez miſi ab ipſo crea
tore qui cĩa fetit: vel ꝑ quem ommia facta ſunt: pꝛoceuldubio m
Ridelis eſt a pagano interio. Vñ diat Lho. qꝙ ſunt tranſmuta⸗
tiones alique que nataliter fieri pñt ſicut ſeꝛ pentes a ſane a veꝛ
mes ꝑ putrefactioneʒ genemnt, iſta fiunt natahter. Ille autem

tranſmutationes coꝛꝑalium reꝶ que non pñᷣt fiéri naturaliter

ſed oꝑatione demonu hm rei veritateʒ perſici non pñt. ſit q coꝛ
pus hũanuʒ vertat᷑ in beſtiale: aut q; toꝛpus hoĩs reuiuiſcat. ꝙ;
aũt hoc qñq; ſieri videt᷑ aparentia fit a nõ exiſtentia. vñ Aug
ater viſum hoĩs deapiendo Beptimo querit uõ ꝓpuemt illud
quidaz lupi ho Andet Albertus de
Pter ſamis augmẽtũ

ait ꝙ demones fatiunt tales tranſi mutatcõs non realiter h ſfalla⸗

licut a quedã ceteroz aĩalium alique beſtie hoĩes innadunt tpe
famis Scðo ꝓpter ferodtatem viriũ. ſicut tꝑe ooitus qñ hñt ca⸗

tulos· vt diet Nrſſt. de aialibo. Süt magis ſeueriſſime camicule

Gerao ꝗꝓpter cerbꝛum rabidum: ſicut fanüt canes rabidi à tũc

ponit in. 4ehbꝛo dyalogoꝛ exemplum de animaby. Non e du

os win,
bg en
apninn
pütkinin
pürgmi⸗
iunt, Sal
Monedu
nes aunt
ran ⸗
spali⸗
wos exa⸗
.N
ua tanl
bipo e
lubion
nlms⸗
mest!
leaem
taliter
ſeq
niſtat.
erß al⸗
onteil
dunt the
ihiten
amna,
niitit

tras in terra ſamarie.. Reg: 2. c. Exempluz de machano, hoe

quetunq; muemunt truudant Quarto Pter operationem de⸗
monum vt ſic illndant hominibo ſimpliabo eredentibo flle ho⸗
min es in beſtias cõmutari poſſe ſiẽ pagani olim putabant. Vñ
reſert wilheb. parilienß in h de vmuerſo. de quodã viro qui le
putabat donuerti in lupũ certis temꝑibo anm quibo temꝑibus
mn antris latitabat, Illuc em certo tempe iuit et opere demoms
velut doꝛm iens iacuit a ſibi videbat᷑ ꝙ lupus eſſet fadus et ſir
circumiret pueros deuorando. et demon quendã hlupũ poſſides
hot ſeat loco illius viri · et ſit tam diu dementatus eſt vir illes
quouſque imnuentus eſt iacre in antro ſilue mptus mentanhter

A nullo modo realiter conuerſus in lupuʒzʒ: tandem eũ cteris co⸗

gnouit factũ fuiſſe demonis ¶ Qninto ꝓpter duledinem huma⸗

naz carnium que optime cõplexionate ſunt a per ↄns dulcio⸗
res ſunt. Vnde ſitut voluptas lecceatoz: trahit ad wluptuoſuz

cibum: ſie humane carnes a lupis aut in ſepulcris aut poſt bel

lum aut poſt aliũ modum guſtate & Sexto ꝗpter octultum vel
manifeſtum iudiciũ dei ꝙ lu pi aliquem ꝓpter peccatum paren
tum vel ꝓpum damniſicant· ſicut legimus: ꝗ. Reg·24· de pue
ris qui deridebant heliſeum qñ aſtendit heliſeus bethel, Cumq; a
Kenderet ꝑ viã: pueri parui egrelſſi ſunt de ctuitate et illudehat

ei dicentes. Aſcende calue: aſcende calnie qui cũ reſpexilſʒ vidit

eos a maledixit eos in nomine dñi. Egrelſiq; ſunt duo vrſi de
altu· a lacerauerunt ex eis: 40· a duos pueros &ι. In ſignũ hu
ius inuenes non debent irridere annoſos homines. Ite⸗3. Rec
13 habet de leone qui ꝓphetam ocddit iuſſum dei non implen⸗

tem *&α. Sic etiam in hiſtorijs legimus q; temꝑe mamertini eßi

demones int auerunt lupos ꝓpter peccata hoim qui lupi cnita
tes a villas intrauerunt a homines publiœ deuorauerunt. Tüe
letanie maioes que ante aſcenſionem celebꝛant᷑ triduo muente
ſunt. Hoc deus cõminatus eſt Leuit᷑.26· Si non feceritis mãda

ta mea immittaz in vos beſtias meas agri que ooſument vos et

Petoꝛa veſtra Deut · 3z. Dentes beſtiaꝝ immittaʒ in eos. quod

deus oſtendit effectu qn leones miſit qui deuozauerunt ydola⸗

—

quere in pꝛomptuario titulo·16·
Dominica. viceſimaſ.
(SEpiſtola Pauli ao

Serm

.
7

Teſtis em mihi eſt deus quõ wupiaz ws obs in viſcerib⸗
iheſu chꝛiſti.Et het oꝛo vt caritas veſtra magis ac magis
abundet in ſaentia aQ in omni ſenſu vt pꝛobetis potioꝛa et
ſitis ſin ceres ⁊ ſine offenſione in diem xpi: repleti frucu

iuſtidie per iheſum xp̃ᷣm dominum noſtrum ·
Sermo ſupez epiſtola pꝛecedenti. xlix.
DSnſidimus in domino iheſu xpC̃o qui cpit in vobis £.
ad philip.i0. Dant epłam ſcipſit Aplus paub's ad
philippenſes qui bonam vitam inchoauerant. Et h ver
buz epi
umm ꝓpheulant: vel ꝙ perdurare nõ poterint vel alquid alud.
FHoon ſit apłus paulus fecit: ſed pouus confidebat ꝙ deus qui
opus bonũ inteperat pernaat · ergo ditit. Cõhdimus m dño tc
Gnde in pꝛeſenti ſermone quinq; ſunt dicenda. Primo de conſi
denba aHamore hommis. Scðo de caritate. Terdo de peccato
Quartd de ſcandalo· Quinto de pꝛemio iuſticie ¶ Quantuz ad
peimũ ſciendum ꝙ poſſumus ↄſidere in dño ꝙ perſidet bona o

pera in nobis X ροcal3. Ego ſto ad oſtinm a pulſo. Ego ſum

alpha et o: pꝛinepium et finis. Nnlluʒ em bonum ꝑſore poſſu
mus nili grada eus pꝛeueniat nos a ſequatur · pſal · Wiſencor

dia eius pꝛeuenit me. Et itee . Miſeri coꝛdia eius ſubſequet᷑ me

Seguit᷑ hic. Vſq; in diem dni noſtri iheſu xp̃i id ẽ m diem moe
tis. quem apłus voeat diem iheſu· qꝛ faciet tune deus iuſtum iu
ditium in fine hommis ſicut dici᷑ in pſał· Cuʒz aca pero tempus
ego iuſtitias indicabo (Vnde hic quent vnde moꝛs coꝛpoeis a
pꝛmapio oꝛtum habnit. Rñdeo ꝙ moes coꝛporis pꝛouenit ex
pettatd ade et eue.qma ſi non peccaſſent cũ tota poſteritate ſua
tranſiſſent de vita coꝛpoꝛali ad vitam eternazʒ qn deo placuſſz
Kuguſtinus. Deus hoiez fecit vt q; du non peccalſſet immorta

Utate gauderet ·˖ ſed qꝛ adam tranſ greſſus eſt duinũ mandatu;

ſeipſum moꝛti pꝛimo obhgauit a per ↄñs totam poſteritatẽ ſuã

Aplus.In adam omnes moꝛiunt᷑ Eſt aũt ſcienduz ꝙ moes eſt

hoꝛribihs ꝓpter qunq; Primo quia generals ẽ et nemim par⸗
eit ꝓpter nobihtatem Eccle.ꝗ. Dodie rex eſt a cras moeit᷑ · Nee
peopter ſcientiam Eccleſiaſtia:·4. Moꝛitur doctus ſimiliter vt
indo cus. Nec pꝛopter diuicias:Luœv. MWoꝛitur diues.

6
—

Eecundo moes to: poꝛalis eſt terribilis ꝓpter hoꝛribilem vilionẽ

eo ꝙ ha beã vos in toꝛde in vinculis meis ? in defenſione
et dfirmatione euangelii ſodos gaudii mei oẽs vos eſſe.

ſtole eſt tra quoſdam qui de bonis inthoatis ſemp ma

denoni
ienßn

Peclaut

maliint⸗
nel
ccata
keinn 4
por dilot
cene orum
lpemtwe
cſerſ
eypelia
qr ianckt
guuahn)
det moa⸗
intolenon
Nmid qui

prups-
1
Cardas⸗
dirit.
Hetun
ſuſ a
plus di
wuuem
ſamne
abundan
nos
tüiphn
tpaha
tonlan
wep
ſubue⸗
a imn
per h
ſtatu
erti

ewoi denmonſi qui quotidie expedtant ſeparationem anime a copoe
In Vlm Seiem bm Beda p̃o in cruœ penti dyabolus affnit q; nunck
Aeegg peccauit vt videt ſi aliq;d in eo rep henflibile mueniret · non miꝛꝛ
tod gruin in morte cniuſlibet hoĩs dyabolus adeſt querens ſi eſt alid
lei niij mali in eo Terdo hoꝛribihs eſt ꝓpte: diiudicationẽ opeꝝ nr̃o-
MWDWU tunt anima videt qcunq; fedit liue bona ſiue mala. a tunc diceent
ir tEtettata ho mini illud Berñn. Au nos ſeuſti opera tua ſumꝰ nõ te

deſerem? led tecum ad indicium pgemus Quar to hoꝛribilis elſt

ne pter diſſolutionem oĩm membꝛoꝛum. Oculi vertunt᷑ in capite
Daith NH vene coꝛumpunt m coꝛpoꝛe: copus acrepat in doloꝛe.a anima
n,Ethi ſeparat᷑ ab omnibus membꝛis Sap: 12. Mõ eſt in hoĩs poteſtat
aedn cäsötinere ſpum in exitu ſuo Quinto hoꝛribilis eſt qua amima ſie
nandannd. eypellitur ꝙ nunqᷓ ad toꝛpus reuertet᷑ vt m ipſo meren poſſit·
Pus gt Aꝛ iam eſt tꝑs ſemmã di. O homo diſpone te quotidie ad moꝛtẽ
usin dioi qiua vᷣm Jhero. Stultum eſt in ta li ſtatu vinere in quo quis nõ ⸗2D—ẽ
mo dednc audet mori. Quid hoꝛri bilius qmid terribihus iudicœ irato: quid ” DU
ee intolerabihus gehenna: d ioeundius gloꝛia (Exemplum de he⸗ H
ummaz a0 nmita qui vidit hoꝛribilter diuitẽ mei m peccatis m domoꝛet rVMUMUD
NRd paupere feliater m cimiterio meei in gr̃a· hoc qᷓre in vᷣmptuario
d. ECgohn k.5 Cuantum ad lecundã ptem diat hic RApłs. Doc ο öwô Dvd W
Non ohn cantas veſtra magis abundet ad deũ ad peoximũu et ad voſipſos MUM
l⸗Ole. Peaeꝛimo ad deum vt ißm plus diligas q; tua: ſic Apłs fecit qiui
nblquerne dixit. Omnia arbitratus ſum vt ſtertoꝛa vt xpum lucriaeem·
ndien na BGertundo plus 5 tuos: vnde dr̃ in euãẽgeho. Qu diligit patrẽ
s uſtunun ſuũ aQ matrem ſuã p lus q; me non eſt me dignꝰ. Terao vt ip̃m
wonls plus diligas q;ᷓ teipſum· ſicut martires fecœrunt qui potius moꝛi
n vo luerunt anteq; xp̃m negauerũt.Sic qui bet veſtrum antech
went er: ſidem negaret vitam perdere deberet. a merito caritas noſtra ſie .
entite iu abundare debet ad deum: quia tantas chꝛiſti ſic abundauit ad
phoaß D nos Item ad peoximum veſtrum ab dare debe ca ritas etiam
n immat trip liater (Pꝛimus gradus eſt vt diligas pꝛoximũ p lus q; eius
mad tꝑala: ſed hoc non faciunt illi quu optant motem parentum et
eirni conſanguineoꝝꝶ ad poſſidendũ bona eoꝝ Secundus
in is tcozpꝰ ꝓximi p lus q; res tuas: hoc ſit qn non parutur rebus vt
ſubueniat᷑ necſſſitati coꝛpoꝛali ꝓximi. Sed heu plures ſunt para
temm 4 immiſericoꝛdes qui pauperibo in neteſſitate non ſubuemunt-a
MZMũN er hoc oñdunt ſe caritatem xp̃i non habere: et per ↄſequens in
imda . ſtatu ſalutis nõ ſunt Joh. Qm habuerit ſubſtantiã hꝰ mundi e
diues⸗ ertius vt diligas anima; pꝛoximi plus q; copus tuum- vnde
em riM NMNpls. Egd aũt hbenter impendar pꝛo ammabus veltris em

cari tas abundate debet quo ad nos triplicter ꝛzimo modo vt neniſni⸗
viligamus amias noſtras plus q; res tꝑales. Oꝓpoſitũ faciunt ſc; ee ſ
auari miuſtas res utrantes Eck· 10. Mihil miqnius q; amare pe eſtoft
muni as- hic aiam ſuam habet venaleʒ Augꝰ?. Kuarus quicquid per guen
lucratur ſeip̃m perdit a anteq; aliquid capit capitur Gecundo –
plus q; ↄſangumeos carnales. Oppoſitum ondunt qui pꝛopter varke

filioꝛum ſuoꝝ amoem aut conſanguineoꝝ peccant moꝛtaliter.
erao plus q;ᷓ coꝛpus Job. Pellem pꝛo pelle et oĩa que habet

(rratula

(ſraticime

. 3 . .
D –W
7
6
L

homo dabit pꝛo amima ſua. Doc non faciunt guloſi luxurioſi et funatur
crapuloſi qui plus diligunt coꝛpus q; animaʒ · ¶ Quantum ad loemsſet
S teraam partem ditit pls. Sius ſineres rſine petca to mortali. Aiut dutk
wun pchyy ſit rauſa (Vnde hic queni᷑ vtrum vnũ peccatum ſit cauſa alterius rñdet audieben
.—M uunnctus Aho:ꝙ ſic· rano bm Phm. Ex adibus cauſat᷑ diſponniio Cunno
modo ex vno pẽeto homo diſponitur ad aliud ſcʒ ex ebꝛietate ad tatem ⸗
luxuriã. a talis diſpoſitio eſt cauſa peccanquia trahit hoĩſem ad Ph.6.
pẽtm et pꝛeparat ſibi materia· ſeut auarida pꝛeparat materiam eſthie ſe
litigii a per gulam accenditur ad buxuriã: a per diuitias exutat᷑ mitanm
ad luperbiaʒ vnde diffiale eſt ꝙ non ſit ſuperbus qui diues eſt delyt de⸗
MWodo pꝛepara tio ad diſpoſitionem et materiã pecrati eſt ca uſa ſandadz
alterius. Item pẽtm de ſua naturna eſt graue a tendit deoꝛ lum ⸗ Heyj
per conſequens quanto peccatoꝛ plus deſcendit· tanto magis et wondi
mehnatio ad petm ſoꝛti ſicat᷑ a ſic ſemper vadit deſcendenoo ad vtileſh
inſernũ. Deſtendit em pctoꝛ de mala oo gitahone in delectanõz In omn
ei de deleckatione in ↄlenſum. de ↄſenſu m adtionem. de achonc in n ſiyni
ↄlſuetudmem a neœſſitatem: de neceſſitate in deſperauone Yſð vnde P
de lumo bono. Cogitatio em paua delectatioʒ3 parit· deleckat o tutu
conſenſum: ↄlenſus adionem acho ↄſuetudimem a ne cellitatem⸗ wiemon
neceſſitas moꝛteʒ. Sicq; victus homo imphicat᷑ a quadã cathena ikiuſi
vidc oeum ↄſtrictus tenetur a ſit in firmus a deſpera tus de ſalute cipdens:
nullum abũ vitat · vnde Dugo de ſancto vict. Mah em quicqd D
male fat iunt ceca mente ꝑtranſeunt: et in dicto habe mus eꝙ ille Imnſanän
qui peccat effiat᷑ ſeruus peccati Joh·z. Qu ſfadit pẽtm eſt ſeruꝰ Acnder
peccati: vnde diat Tho. ꝙ ille quu eſt in peccato moꝛtali a in co Rodnm
ꝑpſeuerat etiam ↄtra velle a li beꝝ arbitriũ opoꝛtet ꝙ cõmittat Ponr
aliqua alia peccata liet non oĩa, Ratio eſt quia per pcim quod alianr
habet perdit dñnnquia ſeruus eſt peẽti Crib· ſuper MWat h. Bicut autv
nauis frado gubernactulo illuc/duatur quo ventus impellit · ſic inme
homo diuine gr̃e auxilio deſututus non agit qð vult led quod alns
dyabolus: ergo periculoſum eſt peccare: ſeo periculoſiſſimum in Juſtun

petis ꝑſeuemre · ¶ Quantum ad quartam pꝑtem dicit hit Rpls

inonde

Schanmg

Rqupoe
Nwanle,

dugreſen⸗

br

dnd
riag natl⸗
neidipen⸗
treheng
ahit venen
atmaain
tagetd

gu dinesi

dts
du Noln⸗
dndneg
dlcanr
eindn;
n.deadoen
emdone1

i leätn

æan
nra cathent
us de ſeht

ein qut)

itmekim
cetah 110
t comi
pem
15
gim ⸗ 4
ult ſed “
oflimmn
uli

neceſſariã eſt homim ꝙ iine offenſa ſit quantum ad peorximũ vt
ſtʒ non ſcandalizet ſcienter pꝛoximũ in verbis a fadis Rpłs. Si

*

vnde potius deberent reapere bonũ exemplum
lacratiſſime vite ꝛimo enim in eius ſapientia pꝛofundiſſima æ
literatura vt indei literati Lu.ꝗ· Mõne hit eſt filius fabꝛi: vnde

Et ſitis ſine offenſa vſq; in diem eniſti iheſu vſq; in finem vite:

eſt offenſiõe eſtote indeis gentilibo et ecleſie Math. 18. Ve hoi
rer quem ſcandalum vemtEt tamen ſciendũ ꝙ aliqui perueꝛſi

hoies qnq; reupiunt ſcandalum etiam de boms verbis et fadtis:

Elbertus diat.

ao genera hoĩm ſcandalizati ſunt m eniſto Jheſu qui fuit

literas ſcit tum non didiœrit Seðo quidã ꝓpter liuoꝛẽ a innidiã

ſicut dinites et auari Lu 6. Qñ docuit parabolam de miquitate

audiebant omnia hec phariſei qui erant auari a deridebat eum

Gercio quidam ſcandalizabant᷑ in xp̃o ꝓpter doctrine ſue ſubtili
tatem vt aliqui de turba. Cum em dixiſſet turbis iudeoꝛꝛ illud

Joh.6. Miſi manducaueritis carnem filii hoĩs i& dixert. Dums
eſt hic ſermo ꝗs poteſt eum audire (Quarto quidem ꝓpteꝛ infir

mitatem xp̃i a paſſioneʒ quam in eo videbant fuer̃t multi ſcan
dalizati de populo: a inſuper apoſtoli quibo dixit. Dmnes vos
ſcandalizabimi & ¶ Quantũ ad quintam ꝑtem dieit hic Rpls

Repleti fructu inſticie per iheſuz xp̃m a cuius gr̃a omne meritũ

pꝛocedit bi ſciendũ ꝙ diligere iuſticia a eſſe inſtũ eſt multum
otile (ꝛi

tile zimo in hoc ꝙ qui diligit iuſtitiã diligit᷑ a dño Actu. i0
In omm gente qii timet dñm a operat᷑ iuſtida acceptus eſt ilu .

in ſig nũ hꝰ pꝛo ſua bonitate dat deus iuſto ſuam benedictionez

vnde Ps. Benedices iuſto Pꝛouerb. 11. Benedicio dñi ſuper

2

eaput iuſti. Nec immerito qa deus pꝛo bonitate qualibet iuſtida

hoiem quantum mater vmqgenituʒz filiũ ſuũ Joh·2. Dmnis qui

knat iuſticiã ex deo natus eſt. ſic econtrario odit miuſtiaam dns

oipotens: quia ſicut iſte ſume iuſtus eſt ſic ſume odit miu ſticaz

nde hic querit vtrum imiuſti eiã faaẽs peccat motalr (rñdetur

alterius mamfeſtum eſt ꝙ contrariat᷑ caritati ex ſuo genere et eſt

pẽtm mortale. Iſte autem qui facit iniuſtiaã inquantum parum

Poteſt reputari ꝙ nõ eſt ↄtra eum qui patit᷑.puta ſi ahqͥs aufert

aut vixr vemale pẽtm

alicui pomũ vel aliquid tale qð non damnabile ſit nõ eſt pẽtm
EGcdo qa de pꝛo iuſtida a boms operibo

im morte hoiem peotegit a liberat a demonibus. vnde dỹ in Põ·
BSalus autem inſtoꝛꝛ a dño et ꝓtectoꝛe eoꝛum eſt & Pꝛouerb.11

Auſtus de iului bia libe ratus eſt . plus valet in moꝛte homims vna

— — — —

Sermno

6.
9 *

iuſticia ꝙ oẽs amid iluus: quia illum a demomibus nee a mette
Wkeran poſſunt Bap.8. Juſtoꝛꝛ amime in manu dei lunt

eterna
ertio deus dat vitam eternã homimi peo iuſticia Sap. 5. Juſti
aũt impe petuum viuẽt· vnde Apls. Repoſita eſt mihi toꝛona
iuſtine. Iteʒ gaudia eterna. Juſti epulent᷑ a exultent in ↄſpedtu
dei. Item vultum eius. Redi cum vultu tuo. Item. Ego autem
in iuſtidga apparebo in conſpeſtu tuo.

Ratres imitatoꝛes mei eſcote 2 obſeruate eos qui
nõ ita ambulãt ſimt habetis foꝛmã noſtrã. Multi
enim ambulãt quos ſepꝑ dicebã vobis. Nunc aũt
* flens dico inimicos cruds xp̃i quoꝝ finis interitꝰ quoꝝ
eus venter eſt z2 gloꝛia in cõmſione ipſoꝛum qui terrena
ſapiunt.Noſtra autem conuerlatio in celis eſt· vnde etiã
lſaluatoꝛzem expectamus dñm noſtrum iheſum xp̃ᷣum qui
remꝛmabit coꝛpus humiſtatis noſtre ↄſiguratum coꝛpoꝛi
claritatis ſue im operationem qua poſſit etiam ſubiitere
ſivi omnia iheſus xpCᷣs dominus noſi er. 2.
¶Sermo. L. ſuper epiſtolam
Mitatoꝛes mei eſtote a obſeruate it ad Philip̃ ·2. Nos
videmꝰ ad oculum q qui vult ambulare per viam ſibi
ignotam hbenter ſequat᷑ eum tui eſt notaſic paulus ad
tercium celuz raptus eſt a via verita tis illuſiratus ho tat᷑ nos in
verbis ꝓpolitis vt vias ab ipſo datas nob ambulemꝰ tum dicit
Imitatoꝛes mei eſtote c (Vnde in pñti ſermõe tria ſunt dicenda
que tangunt᷑ hic in epła. Pꝛimo de duabus viis ad celum et *
craſtinatione pñie. Secundo de guloſis quoꝛum venter deus eſt.
Jerdio quõ conuerſatio noſtra debet eſſet in elis 2 quõ coꝛpus
cu iullibe t electi ↄfigurabitur coꝛpoꝛi claritatis ſue Quantuzʒ ad

penthecoſtẽ ao Philipᷣ

pꝛimum ſciendũ ꝙ due ſunt vie ad celum ſcʒ vna eſt inocentie
alia eſt pniec In pꝛima ambulãt qui innocentiã bap tiſmalẽ hñt
illis ſemꝑ tebum eſt aper tum · in ſignũ huius celum erat apertũ
qn xp̃s baptiſatus eſt a iohe m ioꝛrdane G quicũq; a pꝛima via
reoſſit opoitet ꝙ redeat per aliam viam pnie ad cam:a iſta via
pñ ie eſt pꝛobata bene: quia plunbus regnantibo iam in celo eſt
onſa ꝙ ſit via ſalutis ipſis peccatoꝛi bo qꝛ deducet eos ad eteꝛnã
requiem Ecl · 4· Cum ligenubo ambula. Et hec via ties habet
dietas ſcʒ coꝛdis ↄtritioneʒ: oꝛis ↄfeſſionẽ. a opens ſatiſſadionẽ
Vnde qui in hac via veradteꝛ vult pꝛoficere non debet ꝓtrahere
pniam ſicut heu faciunt multi qui ſemper ꝓponunt ſaœre pñiam

a mner
Nap
laque⸗
diuerſ
fe mina⸗
dr. Cn
toꝛuin⸗
Artem!
hoies h
demoner
lagreus
tbi vemr
diſkers wo

ecnd⸗

quenen
peniter
vite ue
non nu
nda
aga
tahe
hüt
290
maio⸗
go⸗n
obera
pewen
enden
paon
aiun
eſtli
din
deo ſi
fit ant
non ſo
amte
fang

3
7

nmudi a interdũ venit mes qui occupat eis viã pñie a lalu tis eterne
dae Na pꝛocraſtinatio pñie multos dãnauit· eſt em̃ periculoſiſſimꝰ
imhidn laqueꝰ dyaboli quo dyabolus ſere oẽs inclu dit et capit omnes
rin i Dinuer ſi ſtatus tam literatos q;ᷓ lapoos· tam iuuenes q; ſenes. tam
ISNIn fſe nmas q; viros: vnde Rug9. Iſta res eſt qꝗ multos occidit cũ
dDdror. Cras cras ſubito oſtium clauditur remanetq; ſoeis cum voœ
wi Dꝛuina qui non habet gemitum columbinũ. Zi demões hanc
. rtem non muemiſſent paud in ecleſia damnarent᷑: nam q̃ſi o
ndeds Hiiies hñt vo luntatem penitendi a vitam ſuã emendandi: a qa
Whi Nli demones hoc ſciunt: ideo hunce laqueũ dilationis mnuener̃t: hic
o unldtt laqueus ſpoliat elum: qꝛ impedit ꝙ multi illuc non vemunt q̊ᷓ
nmndeun ibi venirent ſi dilationem mehoꝛis vite cauerent Augꝰ. Quare
nquonm differs vocantez ce tus de mer eede vickus de die vide ne ſoꝛte qᷓ
eſtednatc ille tibi daturus eſt ꝓmittendo tu differendo auferas, Itẽ hic la⸗
mnzöunt queus replet n ſe nu qa paud ſaliant᷑ ex his qui dicunt ſe velle
Aum on pPenitere in fine vite · vn Albertus. Pax eſt ꝙ aliqs ex amiſſioe
Ann ſadae veiltle ſue pemtebit vnde Aug?. Legi a plegi ſacraʒ ſcrip turã æ
non mueni in. 5 milh ous annoz laluatum niſi ſo bum latronem
Eulebiuz ſecribit de mote beati iherom ꝙ ex oꝛe cius aud iuit ꝙ;
inter 30. milia hoim vix vnd venire pemtet tꝑe moꝛtis q́ pnias
D e agut m fine ( Vnde hit querit᷑ vte deus innocentẽ lus dihgit C Q

rprvunti

q; penitentemrndit ſandus Thoquamntũ ad bonũ pꝛemii eſſen

diehuttt cialis eqᷓiter dihgit pe itentem a imnocntem qꝛ eq̃lem caritate
parnun hñnt:ſed quantum as p̃ᷣmium acudentale plus diligit innc centẽ
ubegandet ad qð nullus peruemire poteſt penitens liœt poſſet ſieri eq; lis vel
ühut dad maioꝛ in elo mnocentem quantũ ad p̃mium eſſenaale vt diat
aunerd 9 o: nõ eget vt relurgat h vt relurgere virgo nõ poſſet ſemel
gnardrwtl⸗ odberrans . Virgo ergo poſt lapſum aurola non habebit. nec
guo orpy⸗ petoꝛ reſurgens gaudium de mnocentia: e:go plus dilſigit jnno
Guanduz tentem quantũ ad hoc q; penitentem· C Quantum ad ecundaz
pdlmeifi ſaciunt pꝑo ventre faciunt quẽ pꝛo deo colunt (d co euident
mentri eſt lciendum ꝙ qñ ſit elebꝛatio alicꝰ ſandi tria conſueuert fieri.
iutn Pꝛimo quia dies ipſius cœlebeat: modo ſimile oẽs guloſi faaũt
miri deo ſuo quem colunt . qa ſeſtin mnt ſibi non tm̃ vnam diem ſicut
unbch fit ſancto ſtephamo vel alio ſandto· h a ſin guls diebo iỹ̃m coluͦt
,tei non ſoliũ fenialibo ſed ena feſtiuis replendo ſe a dimittunt eœlas
namaßer⸗ à intrant tabernas a ſic feſta frangunt oĩa.vnde ſᷣm Tho, Phus
nltſ frangunt p̃pta de ſandi ſitatoe Pbbos qiu die ſeſtiuo moe talx
eneger D /
f

R

— Sermo
pectcant q; qui tune manuałr laboꝛãt·hoc patet qꝛ in neceſſitate
poteſt ſieri diſpenſatio in laboꝛando ſed non in peccando ¶ Scdo
ſolet templa ſandis ↄſtrui.altaria erigi · miniſtri oedmnari·thura

ↄcremari · ſic quidẽ gule templũ eſt coqnaaltare mẽſa: miniſter
cocus immolate menſe· cocte carnes ſumꝰ inœnſoꝝ.odoꝛ ſapozꝛ
vnde Yli. Kbſtinentia n õ eſt epulaꝝ ardentis diuiti s attendat

ſuppliaũ: cui tanta inter ignes erunt moendia qnta. hic epulaʒ
topia (Terdo ſolent vita a miratula alicꝰ ſandti edicari G

ſciendũ ꝙ aliqui ſancu illumiare ðſueuer̃t eetos ſa nare clandos

ſuſcitare moetuos: ſed gula facit ecos qꝛ multi ꝓpter vinũ perdi

derunt otulos plures incurrt caliginẽ otuloꝛ?. Iteʒ expeditos

in pedibo faut claudos. Ach quot ſunt qui poſſunt ire cum

pedibo ſuis ad domũ ſuam: a alii ſandi mu/ qs p̃ſtant loquelam

hit aũt faut hoĩes balbucientes. Itern alii ſancti infirmos ſanãt
iſte aũt ſuos faut infirmos. Item ex ſe pientibo ſtultos. Iteʒ alii

ſandi moetuis vitam impetrare.hi ⁊? aculeũ imduut moꝛtis·quia

IPter crapulã multi obiert. Ite, Dugo. Ebꝛietas indiciũ ronis

obfuſcat · ↄtentiones a bella uocat· robur a naturalẽ virtutem

eneruat.· infifmitatẽ ing erit· motẽ indutit· rebo tꝑalhbo ſpoliar
4 qð deterius eſt dium a maledicionẽ inducit Aug? dicit. Ebꝛi

etas aufert memoiam. fundit inctellectũ. oo neitat lbidimem:

muoluit linguã: oĩa me mbꝛa debilitat· vitam abbꝛeuiat a oẽm
ſalutem· ergo vos gu oſi a ebꝛioſi honoꝛate iſtum ſanctũ qui tot

miratula faut at qu. vos ſic flagellat in coꝛpoꝛe vr̃o · vnde qlibet

veſtrum pt᷑ diœ e illud Põ, Fui flagellatus tota die a cogitatio

mea in matutms: qꝛ vſq; ad pꝛofundã nocteʒ; in crapulis erant

ebꝛietati. Et iſta iaʒ dicta ſunt de ſancto ebꝛioſoꝝ qᷓ venter
dr (Exeraplũ de illo qui vidit pꝛncipem duc ad penas qi hic

crapuoſe vixit· hoc qᷓre in piomptuario.p· ꝗ Item de muliere
dur eſſa que in deliais coꝛpoꝛis vixit quõ poſtmodũ cõputruit
quere ibidez · v. 12. Quantum ad tercã ptem iſtius ſermonis
ditit hic AXplłs. Noſtra ↄuerſatio in elis eſt bi eſt notandum
3 exemplo Rpłi debemus duerſari in celo: qꝛ ibi eſt pater nr̃.

Secundo qꝛ ibi eſt thelaurus n Math. 6. VYbi eſt theſaurus tuꝰ

Tercdio qꝛ ibi eſt vera patria ad quam vocati ſumus a ad quam
quotidie anhelamus RXugꝰ. Tota vita boni xp̃iani eſt ſancum

delderiũ vt indeſinenter deſideret celeſtem patriã · qua q;diu in

hat vita ſumus exules a peregrini ſumus ˙płs. Non habe mus

hic manentem cuitatem; ſed qn peruemimus ad patrem noſtzyz

ſopten.
peſio⸗
migne

Eexrunt:

ltab⸗
(Nlab
Jur
opat
rm
omn

pen⸗
aug

nnende
tendd
Onadtn
hrmin
2,0rſ
dsatun
vediaan
En llud⸗
yn
ſchepdt⸗
Ptirun
mtbaneln
nhmſit
lns.)i
atmadsun
ndicin
levunn
uhe ſvo

lden.
Menuatzcen

nbutin
fonder

Neangn

capllsemn

5

reen

nnpguhi
m demuher
itöputnt
Rnnm
ekpem,
ktue
s 19 n
mafnn
ccun
onhauns

.

tune audiemus illud verbu Kpli ab omnibo ſandis a angelis.
Jam nõ eſtis hoſpites a aduene: ſed eſtis ciues ſanctoz a dome

ſtici dei ſcz patris vbi mille anni ſunt ſitut hic vna hoꝛa: ſequit᷑
Saluatoꝛem expectamus dñm nr̃m iheſum xpᷣm qui reſꝛmabit

toꝛpus noſtrum: hoc eſt coꝛ pus quod nunc ieiumis vigilis et
oꝛnnibus atteritur a diuerſis laboꝛibo fati gat᷑ et poſtea moꝛitur
et poſt moetem in putredinem: et poſt putredinem in vermes ·

poſt vermes in puluerez reuertitur tunc refoꝛ mabit vt coꝛpoꝛi

xp̃i gloꝛificato configuretur Hoc erit min quatuoꝛ dotibus ſcʒ in
claritate ſubtilitate agilitate a impalſibilitate Cnde Math. 13.

Fulgebunt iuſti ſicut ſol in regno patris eoꝛum· vnde quidam.
Qualis tunt erit ſplendoꝛ animaꝝ qñ ſolis ſplendoꝛem habehbit
lux coꝛpoꝛum ( Zecundo in ſubulitate vt ſicut coꝛpus chꝛiſti poſt

paſſionẽ fuit ita ſubtile vt ad diſcipulos ianuis claulſis intraret

ita coꝛ pus gloꝛiſicatum: palpabile quidez erit ſed ſubtile ita vt

oĩa toꝛpoꝛa quantumtunq; etiã ſpiſſa aàQ ſohda valeat penetrare

vnde Gregꝰ. In illa reſurrectioms gloꝛia: c pus noſtrum erit

ſubtile per virtutem ſpũalis potentie· ſed palpabile per virtutẽ
nature?

Certio in agilitate: vnde Augꝰ?. Pbi vult eſſe ſpiritus
bi erit a coꝛpus (Quarto in imortalitate vt ſieut xps relurgens

ibi erit a

ex moꝛtuis non moœitur: ſic et nos reſurgemus ymo nihil erit
quod ipſum homiem ledere poſſe et bi notandũ ꝙ reſoꝛmato

homine refoꝛmabitur etiam mundꝰ et omnes creature pꝛopter

omines facte ardebunt homme inuocato RXpoc·21· Vidi celuz

nouũ a terram nouam. In hat aũt renouanone non mutabunt᷑

ſpeges ſed qualitates.a tunc ſol huna a ſtelle multum maioꝛem
claritatem accipient YPla·3. Erat lux ſolis in ſeptu plum ſicut lux
ſeptem diex, Item aer tune clarioꝛ erit quia nullas habebit im⸗

pꝛeſſiones nec nubes nec ros grando tomitrua nec fulgura. Itez
in igne lux a in aqᷓ dyaphaneitas multo elaniœa a purioa tunct
erunt: ſed caliditas m igne: frigiditas im aqᷓ tunt mutabunt᷑ et

aeſabunt- vnde Balilius, Caliditas ignis et frigiditas aꝗᷓ tune

celſabunt. Sed perſpicuũ in aqua a luadum mn igne manebunt

Item terra depumbitur a complanabitur etiã ſicut criſtalbus et
opacitas et groſſides terre deoꝛſum tendunt et in inferioꝛi parte
remanebũt. Et bꝛeuiter loquendo quicquid defoꝛmitaus eſt im

omnibus iſtis: tunc reſtringetur a deoꝛrſum mittetur ad maioeẽ

penam repꝛoboꝝ. Quicquid autem pulcritudinis eſt m eis hoc

augebitur a remanebit in eis ad maioxẽ delectationem vilionis

Seoermnoo RW
ſenſib ilis creaturaꝝ (Oltimo nota exemp him gentilis tu iuſdam WRDU Sa
qui vidit xp̃ᷣum in regno g loꝛiſicatum cum ſandtis ſuis et fidem efft
rnecepit⸗h. mptuario· g. ii· trang

oe quen m beo a⸗ di
Dñica. xxiii. poſt penthecoſten dar

RKRatres-non ceſſamus pꝛo vwobis oꝛantes 2 poſtu⸗ mſuſti
lantes vt impleamini agnitione wluntatis eꝰ? in —vvitar
omni ſapientia a intellectu ſpiritali vt ambuletis no
digni deo per omnia placentes in omni opere bono fruti aeoento
ficantes in ſdůentia dei in omni virtute confoꝛatati pᷣm po In:
tentiam claritatis eius in omni patiètia 1 longanimitate quen
cum gaudio in xp̃o iheſu domino noſto. YoYe
¶Ger mo. Li.ſuper epiſtola pꝛecedennt eypn
Dn cſſamus pꝛo vobis oꝛantes . Cob: 1I. Mos videmꝰ Leſo
add ſenſum ꝙ amitus recptus apud aliquem regem vel aaßno
Ppꝛemepem pꝛo amico poteſt intereedere vt aliqð bonum Eep
tem po: le a rege coſequatur: apłs Paulus omniũ xp̃ianeꝛum (Ecen
ſiæ lis amicus vt nos a ſummo rege aliqð bonum conſequamr ([Au
oſtendit ſe pꝛo nobis inter edere in ꝓpoſito dicens. Non cſſamꝰ AInne
pꝛo vobis &Wnde in Penti ermone tria ſunt dicenda. P: imo dyo
de ꝶ—ο quë debet pœdere à puro coꝛde. Seemndo de volu0unuꝛz M
tate dei. Tercio quõ deus quatuo genem hominuz remuneat Ho
cum vno exemplo Quantum ad pꝛimum ſciendũ ꝙ oeatio nra D deut
vt deo placeat et ab eo exaudiatur debet eſſe ſerena vt ex puro une
toꝛde pPedat vt videmus ad oculum ꝙ; riuus emanans de ſfſoꝛne ietn
nõ poteſt eſſe ſerenꝰ niſi ſons a quo emanat ſit purus: ſit oꝛatio 9
nr̃a ꝓcedens a fonte coꝛdis non poteſt eſſe ſerena niſi ipſum coꝛsa⁊ ¶iiſe,
quo ꝓcdat ſit purum a mundum a mala intentione· a ideo qñ iane
coꝛ ab his eſt puriſicatũ tunc oꝛatio nr̃a fiet ſerena a exauditur nlon
a deo Ps. Dꝛabit ad te oĩs ſanctus mundus. 1. Joh.6. Si non wli
rß henderit nos coꝛ nr̃m ſidudã habemus ꝙ quicqͥd petierimꝰ ded
aca piemus: ſed ſi coꝛ nr̃m eſt impuꝝ tunt oꝛatio nra non exauu· fnen
ditur vnde P; Iniqtatem ſi aſpexi in coꝛde meo non exaudiet tatie
dñis Aug?. Miſi ſit ↄſcientia pura a pẽtis nõ exaudierismunda ſuur
etiã tubiculum toꝛdis tui a intererit qui exaudietged dias · q dd· lune
enim hidam vt ooꝛ mundũ habeaz (Reſpondetur ꝙ mhil adeo mit
vtile eſt ad mundicia; coꝛdis ſicut aqua ↄtritionis a deuotionſnis et
Rug. Vna lacrima de puro coꝛde pꝛoducta plus valet et plus (SEtt
purgat q; deem anni in purgatoꝛioetiam Crib. ſuper Math. ſerm
hnge

tlnai
luis etſ

adt
ndszn
Ntambits
ewno fti
nmnige

H
Daudr
Hennen
taladbnn
iman
nſuen⸗
Norola
Ndwb⸗
nig vn tien
igeroft⸗
mingen
ummsd
ms:bt n

üpnNn

ra dogf

zeranditrr

Simn
d Pevein
fanontn
non etandt
ienom
dd
. Modcts
palt eſiu

4 X
4 .
. 4

2

Sitcut enim plus poſt vehementes imbꝛes aer mundus a purus

efficeitur. ita enam poſt lacrimaꝝ pluuias ſerenitas ſequitur atq;
tranquillitas mentis: vnde Jheromꝰ. Quot lacrimas ſalubꝛiter

fundimus tot ↄſolationes meremurergo ſitudeamus dihgentez-

oꝛ nr̃m a cogitationibo pꝛauis atQ a verb mẽdacibo a ab open bo
miuſtis purgare: vt hic deꝰ oꝛõem nr̃am exaudiat·a poſt hane
vitam claram viſionẽ ondat Wath·s. Beati mundo coꝛde · qa
q̃nto ſe homo xpᷣo per munditiã coꝛdis a toꝛpoꝛis ↄſfoꝛmauerix

tanto ei ꝓpinquioe in patria erit a ip̃ᷣm clanius videbit Sap · õ
Intoꝛruptio pꝛoximũ fadt deo(¶ Vnde circa iam dicta de oꝛatoe

querit᷑ vtruʒ omiſſio onis ſit pètm moetaleirñdetur per Joh

ꝙ lic. Pꝛimo qñ eadit ſub pꝛecepto oꝛõnis. Secundo qñ omittit
HNoꝛas canonicas legittime nõ impeditus quas tenet᷑ ſub pᷣœpto
Verdo qñ oõem ↄtemnit in ſacramẽto pñie miuncta. Quarco
ñ non oat pꝛo gr̃a impetranda a deo pꝛo eo ꝙ nõ p᷑ reſiſtere

lemptatiom tendent ad moꝛtẽ. Qninto qñ in feſtis vbi pᷣœptũ

elt ſeruire deo non diligenter oꝛat niſ eſſet legittime impeditꝰ

¶Quantum ad ſccundam partem diut Apls. Vt impleamini

agnitione volunta tis eius: vnde Wilhelmus lugð. Nulla emm
togmitio vulioꝛ eſt q; cognitio diuine voluntatis Ephe.s Dicit.

MNioute eſſe ſiue heri impꝛudentes ſed intelligentes q nt voluntas

dei bi ſtiendũ ꝙ voluntas dei quantum ad nos et quantũ ad
deum eſt biꝑtita. Peima eſt qᷓ peꝛtinet ad ſeruitium qð vult ſibi

a nobis impendi. Secunda ꝑtinet ad pᷣmium quod vult nobis

retribuere ( Pꝛ ima voluntas dei cmca ſeruitiũ ſibi ex hibendũ eſt
ꝙ qullibet qui vult deo ſeruire ſtudeat hr̃e puram ↄſcientiam:

2 ſit ſemitium ſuũ erit deo gratum a acteptũita ſadebat XÆ&pls

ditens. Gra tias agens deo meo cui ſeruio a pꝛogenitoꝛibo meis
in bona ↄſcientia quam deus ad imaginẽ ſuam creauit elegit a

nobilitauit a oẽs creaturas alias ſibi lubiecit · vñ Hugo de arra

aĩe.O homo reſpie mundũ iſtũ.oĩs naturalis creatura ad hunce

ſinem curſum ſuũ dirigit vt tuis vtilitatibo ſeruiat: tuis neœſſi

tatibus hm diſtinctionem tꝑm octurrat. Celum tibi deſeruit peꝛ
ſuum motum: luminaria cli per ſuum influxũ.ſol creat tibi dieʒ

huna illuminat ubi noctè· ignis tꝑat nbi frigiditatem aeris aer
mitigat tibi ſetoꝛe:a mitigat ubi ſitis ardoꝛe: terra vero ſuſten

tat te ſoliditate ſua:recreat ſua fecũditate:deledtat ſua amenitate

Ecc quo oĩs creatura curſum ſuũ dirigit vt tuis vtihtatibo de⸗
ſeruiat ¶ Item ſciendũ ꝙ eſt ꝓꝛium hois deo ſeruire · ſic eſt ꝓPꝛiũ
luus hicer · cunq; homo ſit leruus dei: qa a deo redemptus eſt ⸗

— Sering
creatus debet hrẽe mundam tonſcientiã vt tum deſidenĩo doꝛ dis o
deuote ſoli deo poſſet ſeruire: qa in pectato moxtali ſeruidta deo Med
exhibita amittunt᷑· quia non ſunt acepta nec homini meritoꝛia Hi qyud
vite eterne. Si em̃ homo in vita ſua faceret oĩa ſeruitia a omnia tpe w
opera que fiunt ab homimbo vſq; in fſinem mundi ſi tm̃ haberet ſeinsnn
vicium vnius pẽti motalis etiam ſi haberet oĩa bona que fecit modor
beata virgd a oẽs ſancti oĩa amitteret: quia ̃m Grey. Quicdd lHMulus
homo boni operis facit in pẽto moꝛtali amittit ſez non merendo binn.
vitam eternã. Vnde magis eſt acceptus pauper homo toꝛãa deo Ekrg
qui m bona ↄſcientia minimũ bonum opus ſacit q; ditiſſimꝰ rex npeca
vel pnœps eccleſias vel monaſteria ↄſtruens et expenſas largiſſi Run!
mas diſtribuens a in aliis bonis operibo ſe exeꝛcens ſi in ſe habet opon
matulam moꝛtalis ptti: plus pauper ille meretur in vno die de EFcaunm
S mio cleſti q; diunes rex vel pꝛim cœps vitioſus mille annis vnde qum
APpls. Bi diſtribuero omnes facultates meas in ebos paupeꝝ *&α ulisp
Secundo qꝛ voluntas dei vult ſibi ſeruientes remunerare muli ilttrone
libe raliter Doc pꝛobat᷑ pꝛimo ex hoc ꝙ ipſe vellet oẽs hoĩes ſiib dictl
ſeruire vt ſic haberet occaſionem oẽs hoĩes remunerandi: et nõ Augo
ideo quia egeat ſeruitcio veſtro ſicut drĩ᷑ m Ps, Bonoꝝ meoeum 88. d
non indiges l a hoc ↄſeqnter pꝛobari poteſt per pim dientte n
Dmnes hoies deus vult ſaluos fieri a ad cognitionem veritatis pn
vemre (Secundo pꝛobat᷑ in hoc ꝙ ipſe dat vnde ſeruiat᷑ ſibi a cũ at
Gratiam a gloꝛ iam dabit dñs nam pꝛo tranſitoꝛio ſeruidio dat M a
7 eternuz a infimtum pᷣmium · vnde Wilhelmus lugð. Quicquid 6I
habes meriti gra dei donauit deus in nobis mhil p̃ter ſua dona Hynmu
coꝛonat ¶ Tercio pꝛobat᷑ per hoc ꝙ iple mer eedez ſoluit etiã illis ie.
qu vemüüt tarde ad ſeruit ium eius quos adhuc remunerat etiã uge
quantumeunq; veniant dum ſolum dies ſit Wath. Volo huic qgurn
nouiſſimo dare ſicut a tibi · ¶ Quantum ad tercam ꝑptem iſtis asbe
ſermonis dicit hic Rpks. In omm bono opere frud ficãtes: nos ſiin
videm? ad ſenſum ꝙ bonus et fidelis operarius magnã mer ode eta⸗
expectans ſidel'r a vtinue laboꝛat.ſic deus vult abundãter dare 4
a pᷣmiare a reddere mertedem illis qui hic in bonis operibus ſſe mer
exercent . a vt a deo pᷣmium poſt hanc vitã recipiãt. Nã tan ta d
gloꝛia in celo eſſe dr: ꝙ ſi homo ꝑfecte poſſet hoc ſeire ꝙ eller im ſed
mfimo locandus: ſine dubio hoc libenter deberet eligere a centũ
annis peo hot deo ſeruire et ſuꝑ hoc crutiari mn omnibo membeis quen
quantuʒz poſſet coꝛ humanũ excogitare vt poſſet ad ſcðm choꝛꝛ M ſe
peruenire: a etiã libent᷑ deberet ſarere de ſcðo ad teraũ a ſie ſemꝑ 1 zul

ibminnd,
una zomm
itßifahr
vmagreſt
non mennd
dmo Mri
diäſmn
knlsleg
Blmnbhar.
mn vrodied
eammns rid
vspanri
nerar mun
oes vie
undi: etn
oxneon
men wnots
mii zei
Kbmiode
uracd
Farfu dn
luitetäls
nuneniteti
yolo huit
ficades:nes
na merot⸗
undater
opeſpn⸗
it Mand
rgln
rzuni
n nenun
dlönie

»

4

aſcendendo donet veniret ad ſupꝛemũ Crib: de paratione lapſh
gehennã ꝑuo

———— =

5

S 3 . = „ „ ₰ 2
D

Si quotidie opo:teret nos toꝛmenta pati ſi ipſam
tꝑe tolerare pꝛo eo vt xp̃m videre poſſemꝰ in glœia a ſlanctoꝛꝝ
ems numero ſociari · nonne erit dignum pati omne qs triſte eſt
modo vt tanti bomi tanteq; gloie partiapes haberemur Ihere

Niullus laboꝛ durus & Vnde ſciendum deus quatuoe genem

hoim remunem t Pꝛimi ſunt ꝗ hic remunerant᷑ tꝑaliter: ſed nõ
eternalr pꝛo bonis operi bo ſuis vt ſunt iſti qui bona opera fatiũt

in peccatis mortalibus-vnde dr in decret. Wal q ter bona que

cäõäsr

fſaciunt tꝑalem ꝓſperitateʒ a retributionẽ ſuſcipiunt ſcʒ ſanitatẽ

coꝛpoꝛis d iuitias a honoees et ꝓlongationẽ vite ꝓpter emendã

CSetundi ſunt quos modicum remunerat reſpectiue loquedo vt
qu in moete conuertunt᷑ aQ penitent net aliqdð bonum habent· æ

talis pnia que in fine ſic agit᷑ raro eſt vera. Vnde legimus ſoluz

latroneʒ duer ſum in fine vite ſue: ſed ſcriptura ſolum mamfeſte

dicit lat roneʒ vt nobis oñdat q; rara ſit pnia in extremis vnde

RKug?9. Tene certum a dimitte mœrtum: age pniam dum ſanꝰ
es. Si pemites qñ peccare non potes peccata tua te dimiſer̃t non

tu illa Cerai ſunt quos multum remunerat: a illi ſunt qui uato

conuertunt᷑ tum adhuc iuuenes ſunt a ſoꝛtes pñt faeere pniam-

a tales deus largiter remunerat:qꝛ talem ↄuerſionem aQ pniam

multum amat·verbi gr̃a. Situt qui plus diligit nouã tumcam

q; anuquã diſſi utam. ſic deus diligit magis ↄuer ſionẽ iuuenũ
q;ᷓ ſenum: quia eſt fructuoſioꝛ a ideo magis remuneratur Apls

-

Vnuſquiſq; mer eedem ꝓpꝛiam accipiet bm ſuum laboꝛem. Qui
ergd a iuuentute a diutius deo ſeruierunt in ſupe rioꝛibo choꝛis
angeloꝝ collocabun (Quarti ſũt quos ſupꝛa modũ remunerat
qui nunq; peccauerunt moꝛtaliter: a tñ duriſſimã vitaʒ duxert
a aſperam pniam ſecerunt vt ſanctꝰ? iohes baptiſta a q; plures
ſandti qui in magna abſtinentia vixer̃t · a hoꝝ glia tanto maioꝛ
eſt quia oĩa bona opera que ſecer̃t pure a integre eis pꝛofecerunt
ad pꝛemium eternũ: qa non tenebant᷑ ſoluere aliqua debita pꝛo
peccatis cõmiſſis pꝛo quibus opoꝛtet pẽtoꝛes ſatiſſacere hic aut
in futuro! Vltimo nota exemplum de illo qu multa bona ſetit⸗
ſed ommia ꝓpter inanem gloꝛiam perdidit a damnatus eſt · hoe
quere in pꝛomptuario·o·zo
Exphceiunt ſermones diſcipuli ſuper epiſtolas dñicales per
circulum anm colledi ex ſermoni bo Milhelmi lugdunenlſis ep̃i
dockoꝛis a ex dickis

ex dichs ſandi Thome 2 didtis Johis mder

aliozum doctoꝛum catholicoꝛum a ex ſermombus Senlati:

—=ðð

3

.

—

Cheologia naturalis ſiue li⸗

NUL—
—

9
ber creaturarum ſpecialiter
de homine et de natura eius inquantum homo.et de his que
ſunt ei neceſſaria ad cognoſcendum ſeipſum ⁊ deum et omne
debitũ ad quod homo tenetur et obligat᷑tam deo q; ꝓnimo⸗

2 —
*
3* „
— r. . „ .
½* — 1
.
6
.
8*
.
X
3
⸗

Aoris
4 umen
AUndꝛe
amor
pmo⸗
mo:
mogt
Amo:
gmat
moꝛ
liſi
Anorp
Anores
(pin
Piimi.
Anor⸗
ſespe
Amis
ponit
Amor
noꝛij
mlo
Ras
cheet
dar
mor!
Anns
op

—
„,2
Tat

Stwonz Tabul:humus libei.

—

Dboeebtoc

S= aßonuni,es
dta eſt tm̃ ſignu;
777 amoꝛis.titło.cvi.
A moꝛe ſolo poſſu/

22
aAL.
4222:

m deo retribuere.

O i pta. titulo. cix. 7. cx.
Amo: quantũ bonũ ſit. ti. cx. . cxi.

IJ

cercxij 7. cxiij.

redditdeo debitum amoꝛis.ti.cxv.
deinde creaturis.titulo.cxx.⁊.cxxiij.
ſicut ſeibſum. titulo. cxxij.

Almoꝛis pꝛopꝛietas eſt ꝙ vnit amanteʒ
cum amato.ti. cxxx.⁊. cxli.

amoꝛẽ noſtꝝ melioꝛare. ideo ſolus de
r h ſeẽ amandus. ti. cxxxiij.

moꝛ tantũ ſe extendit quantũ res pꝛi⸗/

Amo: bmꝰ nõ eniſi vnus. ſür res pᷣmo

amata nõ põt eſſe niſi vna.ti.cxxxiiij

Amo: ⁊ volũtas hũt ſe ad rẽ pᷣmo ama⸗/
Aiã ſiẽ vxoꝛ ad maritũ.cxxxv.et.cxxxvi.
Amo⸗ pꝛimꝰ vel eſt ad deũ velad ſei“ßm

idẽ ad volũtatem ꝓpꝛiam.ti. cxxxvij ·
Amoꝛes duo pꝛimi ſunt inter ſei inimici
capitales.⁊ que ſit pꝛopꝛietas amoꝛis
pꝛimi. ti. cxxxviij.⁊.cxli.
Amoꝛes duo bᷣmi oñdũt duas eẽ ciuita
tes poſt hanc vitã.ti.xci.⁊.clxix

Amãs ſeipᷣm pᷣmo facit ſe tãqᷓ; deũ.⁊ p/
Anima quomõ põtpuniri.quare debet

puniri et qualiter.ti.clxv
Anime damnatoꝝ recipient coꝛpus ſu/

7 ponit ſe deo. ti. cxl. ⁊. xlvi
Amoꝛ dei qñ eſt pꝛimꝰ eſt oꝛigo oĩm bo

maloxꝝ.ti.cxli.⁊.cxliij.
Amoꝛ dei lux eſt. ſed amoꝛ ſuijpſius te⸗
S nebꝛe. titulo. crlij
Amorꝛ dei cauſat vnionẽ inter homines
amoꝛ ſuijpſi? diuidit homĩes.ti.cxliiij
Amoꝛ ẽ ẽ tãto melioꝛ quanto ↄmunioꝛ.⁊
tãto peioꝛ quanto ꝑticularioꝛ.ti:cxlv.

3 c ſola amoꝛis rerr butio eſt deo acce

⸗ moꝛ quali modoꝛ oꝛdine dʒ dari deo
O, nulla excuſatio põteſſe bomi ſi non
Amoꝛ pᷣmo dʒ darideo. deinde homl.
Amare tenet᷑ quilibet alium hominem

Amoꝛ ſol fac hoĩez bonũ lmalũ. cxxir. .

noꝛũ.ſed amoꝛ ſuipſius radix eſt oĩm

Exxamnoreſſui pſius hõ põt Gognofer
uõ ſe debz hꝛe erga deum. ti. cxlvj
Amoeis dei fructus eſt gaudiũ.ſed fru/
cxꝰ amoꝛis ꝓpꝛij eſt triſticia. ti. cxlviij.
Amoꝛ dei ẽ totũ ⁊ ſolũ bonũ homiĩs. cli

Amoꝛ: tioꝛ quõↄpꝑant᷑ adiuicẽ.clxxviij
Rgeli ꝙ ſint. ⁊ ꝙ mlti ſint. et ꝙ
litoꝛdo inter ceos.et t oꝛdines
ſint angeloꝝ. ccxviij.?. ccxix.
ngelis et hominibo ratiõe liberi arbi/

trij eadem conueniunt.ccxxij.
AEngeloꝝ caſus.coꝛruptio ⁊ malicia vñ

oꝛiginẽ etpceſſum habuit.ti.ccxlij.
Angeloꝛuʒz malicia ⁊ coꝛruptio quanta
fuit.titulo.ccxliiij
Angeloꝝ malũ duplex ſcʒ culpa et pe/
na.et vbi puniantur.ti.ccxx.
ngelus pꝛimus quõ domiat᷑ angelis
malis et hominibo.ti. ccxlvi.

Nima q̃̊s potẽtias et vᷣtutes et
officia habeat.ti. cv.
Mia rõal ẽ ĩmoꝛtał.cn.⁊ ⁊. ccxvij

6. Anima quomodo coꝛrumpit᷑ ⁊ macula

.V Amoꝛe nr̃o nulla res eſt digna ꝗ nõ põt tur dum coꝛpi piungit.ti. ccxlviij
Alnime vita eſt duplex.titulo.ccxxxi

Anima quomodo alit᷑ et nutrit᷑per coꝛ/
us chꝛiſti. ti. ccxc. et. ccxcij.
Eia habet duplicẽ ſocietateʒ cum carne
xpi. quõ dʒ vniri carnt xpᷣi.ti.ccxci

Eilie añ pfectaʒ ſatiſfactionẽ decedentes
purgabunt᷑ in purgatoꝛio.ti.ccc.
Aiavidebit deũ clare.ſ.facie ad faciẽ.c⸗/⸗

Aia recuꝑabit coꝛp ſuũ glificatũ (liiij
et in ſtatu magis amabili.titulo.clv

Aiĩa dãnata odit deũ et oẽs creaturas ⁊

oĩa oꝑa ſua.⁊ ẽ ĩ eterna triſticia.ti.clxi.
Anima damnata nõ ſolũ erit in triſticia
ſed etiam in pena.ti.clxiiꝗ.

Ainime damnatoꝝ ĩ quo loco et quo in/

ſtrumento puniant᷑.titulo.clxiiij

um ↄtra voluntatẽ ſuam. et qjlia erunt
coꝛpoꝛa damnatoꝝ.ti. clxvij

Aie damnatoꝝ accipiẽt triſticiã ⁊ penã

deo etom̃i creatura.ti.clxviij. D
RRs affirmãdi et negandi omia
aque pꝑtinent ad hominẽ inqᷓ;tuʒ
Nmol evii et evii

Afkirmare tnegaeptinet ad mitdlect
titulo.lxv.

ptiſno nn eeganded

u. ccxcxv. et. ccxcvij

hAuunt vᷣ̈ba dei. cc l.xi

oſe v biecnca ßba veic i.

Flioneſ due ſunt poſt banc
VVvitã.ti. xci.et.clxxix
Porruptid omihomis vñ oꝛiginez ha⸗
buit. ti. ccxxxvi.

Coꝛruptõ fuit pꝰĩã ägelo i; . 1 hoĩe. ccxli.

Koꝛruptio angeloꝝ vñ oꝛiginẽ habuit.
Itẽ quanta ſuit.ccxliij.

mis parentibo. et aliter in poſteris et fi
lijs eoꝛum. ccxlviij

quod habẽt.titulo.l.
Preature facte ſunt ppter boĩeʒ
uõ via ſeruiũt homi.⁊ quõ clamãt
oĩem. ti· xcvi.

Ereature ſunt factevcl ad gauium vel

ad doctrinã homis.ti.xcir.

Tr eature habẽt eſſe nobilins in homie

cᷓ; in ſeipſis.ti.ciij.

Xreature oẽs camat e boͤ debet ſolum

deum amare et ei ſeruire. ti. cxiij
CTreature om̃es obediebãt homi i in pꝛi
mo ſtatu.ti. ccxxxv.
Credere ſidẽ catholicã qͥd okeratboi. lx/
Nũõ credẽtes ſũt inexcu/
ſabiles xxxi. et. ccviij.

cerei deoꝛ de ihole. clxxxix.

Are ẽ do pꝛo

pꝛiũ et naturale. ti. l.

5 rvnus eſt qͥ om̃ia cõdidit etoꝛdina/
nit. titulo. iij. et. lir.
Deũ tm̃ vnũ i eiſe oſtedit vnitas oꝛdinii

blia ? liber dei. et in ea ſcripta

iblie ?bis ẽ credendũ.⁊ quö

(Ecxlij.
S Coꝛruptio liberi arbitrij aliter ſe bʒz ib⸗

Reature quõ 5arinuedãtt totum

(viij.et. lxxxx.

NRementũ alicꝰrei ẽ duplex.ſ.x
trĩſecũꝛ itriſecũ quõ hõ pᷣt cre

Dãnati. qre ſup aia dãnata.

.. „„

e gubematio. ti iiiz et. tlie.

Deus eſt actu ſkäus devi.

De hʒ ĩſe eſſe. viuere. ſentire. intelligere
et qudmõ.ti.vij.et. xxxvi.

deba Deo omnia ueniunt ꝑ eſſe . et quale it
õ eelſe dei. ti. xij.et. lxxiij.
ptiſmus aliter delet pctã. alit pnia. .

Deus om̃ia ꝓduxit de nõ z eſſe et nihilo.
titulo.xv.

De pdurit mundũdenihilo. volunta⸗

rie ⁊ abſq; neceſſitate ⁊ nõ ab etermo. et

q̃re ꝓduxit mũdũ. ti.xvij.et.xxij.

De hʒ in ſe libeꝝ arbitriũ. et de nobilita
te liberi arbitrij.ti xxxvi.
Deus eſt vita oĩm.et om̃ia viuũt in ipᷣo
et ſolus immoꝛtalis.et dñs vite moꝛ
tis.titulo.xxviij.
Dei iintelligere quale ſit. t. xrxx
De videt et intelligit actu totũ ämundũ

et om̃ia ↄtenta in eo.tixxx.

Dey nõ eſt coꝛpus ſed tot intellectualis

et ſpũ alis.ti.xxxij.
De nibil põt velle nec facereiniuſtum?

ↄtra rõem.ti.xxxvij.

In deo eſt ſumma libertas om̃e domi

nii. ti. xxxix.
De quõ dicat᷑ om̃ipotẽs.ti.xl.
O nõ poſſit eſſe niſi Ns tidte Ucch.

De an potuit ꝓducere ⁊ generare deũð

ſeipo ⁊ deſua ꝓpꝛia natura.xlvi.
In deo eſſe eterna ꝓductõʒ ꝓbat! mun⸗
di creatio.ti.xlvii.
Itẽ plenitudo iocũditatis.xlix.

Itẽ plenitudo dandi.ti.l.

Deus a deo ꝓductus ẽ ei totaliter equa
lis ⁊ ↄfoꝛmis.ti.xlviij.et.li.
Dei d deo gguctõ ꝗ q̃re ðꝛ generatio.ti.li.

In deo ſunt idẽ eſſe. viuere. ſentire intel
lUigere. velle. poſſe. bonũ. vex. titulo. ix.
E.et. xx vi.et. xlij. 1

De ꝓductq̃re ðꝛ filius.imago.verbũ.

ſapia pꝛis.⁊ de pducẽs ðꝛpĩ. ⁊ vterq;

ꝑſona ðꝛ. ti. li.⁊.lij.

Nuare nõ ſit niſi vnus filius vnai ima⸗
Sſan ſapiẽtia ⁊c̃.ti.li.

pũſſcũs quõ ꝓcedata pre7 filio. qᷓ
re ðꝛ donũ.charitaſ.amoꝛ.viculũ⁊c.lij
Quõ tres ꝑſone ĩ diuĩs ſit vna ſuba.lii

Perſonaꝝ pluralitas ꝓbat᷑ verbũ acti

uũ ⁊ paſſiuũ.ti.liiij.

Sẽtqnibiſpt cogitanima vt mel

Datponict
Mögicnin
Dednnoſs

Dauihl

tzneio⸗

di ſli.
dolel
Prre ſdhe

Genintin

Dausoigfen
moumn

de itununs

wnnce

neta cus
Dedrohn
ſapopen
Dausloan
tlberda.
daodlakt
finesſunt
Dasſolus:
lolumtin

Deiucicin

howisre⸗
Deodihü
ferunkpe
Deidonnn
dus cin
tio. titulo

1

6

Wongia
pan⸗
Ginipei
Amin
amnpor
echnn
Nodacn
Eſſeprin

4 .

keinae
1

ſeenn

jani.
telcnmnrin

ie

cderobile

vinitiö⸗
ſoniermen

.
ünml
meinitum
8Toßedeni

in.
ſpoisti⸗
Ncmnds
re
Pbornun/

ie
malinegn
t
hnotnmit
+

ns uine
iurfiutf

I debẽt attribni deoz nõ. eilrin

opey hoim.ti. lxxxiij.

Palus videbit ab anima facie ad ſaciem
Abſq; medio.ti.cliiij

Deus eſt ſolu amandus ppter ſe. 7 non
Ppter dona ſua ti. cliij.

Peo ſoli debet amoꝛ. timoꝛ. bonoꝛ. obe

dientia ⁊c̃. ti. clxxvi.

Deus oia fecit ad ſuũ bonors. et vtilita⸗

tem creature.clxxxi. et. clxxxix.

Dei iniuria nõ poteſt ꝑ om̃es creaturas

reꝑari.ti.clxxxix.

Dei nomẽeſt ſolũ bonozsdär laudãdũ

⁊ nõ alicuius creature.titulo.cxci.

De diuerſis nomiby nominat ppter di

uerſa eius opera.titulo.cxciiij.
De duob modis ſe mãifeſtat ab extra.
ſcʒ ꝑ opera et verba.titulo.ccx.

Deus locutus eſt verba biblie. et biblia

eſt liber dei.titulo.ccxi

Deus dicit᷑ pater hominũ ctom̃es bo⸗

mines ſunt fratres. ccxxviij.
Deus ſolus potuit redimere hominem
lapſum. titulo.ccxlix. et. cclij

Dei iuſticia et miſcdia nõ cõueniunt in

homiĩs redemptione.ti.cclxxxij

Deo nihil eſt acceptũ niſixpᷣs. et que of/

ferunt᷑ per xpᷣm.titulo.cclxxvijj

Dei donum eſt duplex.ſ. viſibile vt mun

dus.et inuiſibile vt amoꝛ et affect⸗ da/
cis. lulo cyl.

Sſe 6 6̈pꝛimuſ

graci ſcala nature.titulo.i.
Sſſe viuere ⁊ intelligere ſunt
vnum et idem in deo. titulo. vy.
Eſſe dei quale ſit.et de ↄditionib et do
ctrina ipſius eſſe.titulo.xij.
Eſſererum eſt duplex.vnumi in deo⸗ ali⸗/

ud in ꝓpꝛia natura.titulo.xiiij.

Eſſe eſt duplex.ſ.nõ ꝓductũ vt deus.et
pꝛoductum.ſ.creature.titulo.⁊v.
Eſſe pꝛimũ.ſ.deus.pꝛoduxit omnia de
nõ eſſeet nihilo.tituloxvvyv.
Eſſe dei et eẽ mũdi quõ adinuicẽ ↄpan/
Eſſe mũdi ligat᷑ cum deo ſtur tl xvi.
triplici reſpectu.ti.xxci.
Nõ eẽ eſt duplex.ſ.puatiuũ et negatiuũ.
titulo Xxviinet celxrvii:

Hon cgecknibi anomodo compantur

ad eẽ mũdi et dei.ti.xxij
Eſſe mũdi habet ſe ſicut luna etvmbꝛa.

ſed eſſe dei ſicut ſol.titulo. xxiiij.

Bñũ eẽ accepit homo a xpo.cclłxxiij

Elſſe homiĩs et bñ eẽ e nõ ſunt idẽ.ſicut

exemplificat᷑ ꝑ coꝛpꝰhoiĩs.ti cclxxvij.
Euchariſtia.quere infra S acrame/

m euchgriſtie

. — 2na nõẽ ↄtra naturã. mlrzr.

d fidẽ xpᷣianã oĩs hõ obli/
ar ti. lxviij. et. lxx. et. lxxx.et. cclxxi.
Ad fidem xpᷣianaʒ quomõ ꝑ pꝛacticam
poſſunt induci infideles.tiilxvi iij.
idem vpᷣianam nõ credentes ſunt i in⸗
reiſt bilen. ti. lxxxi.et. ccxviij

Figdes chꝛiſtiana fundata eſt in ſumma

veritate.titulo. ccvij
Fidẽ xpᷣianã tenẽtes ↄfoꝛtant᷑. 2no cre⸗
gentes increpant᷑. ti.ccviij.et. cclxxi
Raternitas Eduplex.et quõ 5 oẽs
bomies ſunt fratres. ti.ccxxviij
raternitates tres ſunt in chꝛi/
ſtianis. titulo. cclxxvi

Audiũ alicu⸗

ius nõ oꝛit᷑ ex eo qð hʒ. ſed ex
eo qð cognoſcit ſe Prev.
Bandium quod omnes creature debe/
rẽt hẽe ſolus homo habet. ti xcviij.
BGBaudiũ ecnũ ẽfruct Samor dei. cxlviij.
Gaudiũ eternũ habet eaſdẽ ꝓpꝛietates
quas habet amoꝛ dei.ti. cl. et. clvi
GBaudium eſtvita anime cli.
BGBaudiuʒ quale naſcatur in hac vita de
amoꝛe dei. titulo. clijj
Baudium vnius nõ minuiturꝑ gandi
um alterius.titulo.cli,j/½
Baundium pꝑfectum et ſecurum erit poſt
hanc vitam. titulo.cliiij
BGBaudij natura ꝓbat et oſtẽdit innonati
onẽ mũdi.⁊ reſurrectõʒ moꝛtuoꝝ.clv.
Gaudiũ eternuʒ quomodo multiplica/
bitur in infinitum.ti.clvi
Gaudium vanum et peſſimũ oꝛifdep/
pꝛie voluntatis amoꝛe.ti.clvij
Baudiũ vanũ q̃s ꝓpetates hẽat. cvin
BGaudium vanum et verum quo ↄpan/
5

ur adinuicem. ti⸗clirx

Baugiũ vanũ ſemꝑ generat triſticiã ve⸗

rã.titulo.clvij.et. cxri.
Eneratiõis mẽbꝝ q̃re ſolũ mo/
etõ rõʒ volũtatẽ hoĩſ. cxxxix

cognoſcit iõ peccat.ti.i.
HBo.õ ꝑ quẽ modũ poſſit pue/
nire ad ſuijpſi? cognitõʒ ⁊ dei.ti.i.⁊. lix
Hõ quã ↄueniẽtia hʒ cũ reb (⁊.lxiij.
inferioꝛibo in generali.tiij.
Hõ quãoↄneniẽtiã hʒ ĩ ſpãli cũ rebo ĩferi
oꝛiba.⁊ qͥs fruct inde colligat᷑ti.lvi.
Hõ ſolꝰp̃t cognoſcere et intelligere deũ.
Hoiĩeſquis ſint eiuſdẽ nate (ti.xxxiiij
tmtm vnꝰẽ alto nobilioꝛ accidẽtalłr.ti.lxi.
Homo ſolus habet libeꝝ arbitriũꝛ ope
rak libere.ti. lxij.et. xxij)

*

Duõ hõ npando ſe p differentiã ad res

inferioꝛes.poſſit ꝑueni

nẽ ſui et dei.ti.lxi.et.xeir
Homo quõ ꝑ d:ñtiaʒ liberi arbitrij ab
alijs rebo poſſit pueniread cognitõem
ſui⁊ dei.ti. xxxxrxrih

O mtis homo obligat᷑ ad fidem xpᷣianã.
ti. lx viij.et. xx.et.lxxx.cclxxi.
Homi melius eſt eſſe creatum de nihilo
qᷓ; de aliquo.ti.lxxxvſii.
Homis opa ſunt bona vel mala ꝓpter
liberum arbitrium. ti.lxxxrij.
Hois opa qͥs ⁊ qlis debeat remũerare.
Homis opera nõ ſarien re (ti. lxxxiiij
munerant᷑ perpetrata.ti.cc.
Hois remuneratio vel punitio erit ſpũ
alis et nõ coꝛpoꝛalis.ti:lxxxvii.
Item erit perpetua.ti.x
Hõ quõ debet cognoſcere quã ſectã vel
legẽ debeat tenere. lxxxrir. .
Hõ ſol põt Gand ccre ſe hꝛe et accepiſ
ſea deo quod habet.ti. xcti–ch
Hõ ſołꝰpõt gaudere de his q̃ hʒ.et reg̊/
tiari ei a quo habet.xcv. et. xcviij.
Pꝛopter hominẽ oĩa facta ſunt.ideo ſo/
lus homo obligat᷑ deo. xcvi.et.c.

Quomõ omnia ſeruiũt homĩ.⁊ ſunt ad

bonum cius. ti. xcvi)j.
Homo quomõ et in quibo deo obligat᷑.
Auere infra Obligalilo
Homo quõ ſeipſum debeat ponderare

re ad cognitio

vt ſciat quantũ valeat.ti.ciij.

Hoõ qli mõ et oꝛdine dʒ amare deũ. cxij.

que tenet᷑ ei dare.ti.cxiiij
Hõ nõ excuſat᷑ ꝑ impotẽtiã vł penuriã
ſi nõ reddit deo debitũ agmoꝛis. cxv
Homis ſeruitiũ qð deo impendit redũ
dat in bonũ homis.ti.cxi
Hõ inceſſanter debet ſeruire deo. qe ĩceſ
ſanter ei ſeruiũt creature.ti.cxvͤpy

Homo quali mõ debet deo reddereoĩa

H.õ eſt ↄpleta ⁊ tota imago dei.cxxi.

ſeipſum. ti. cxxij
Omnes homines debent ſe reputare vt
vnũ hominẽ.ti. cxvv.
Hõ ex amoꝛe ſuijpſius põt cognoſcere
quõ ſe debeat hꝛeerga deũ.ti. cxlvi
Homis bonũ eſt ſolu amoꝛ dei. cli.
Hõ qre põt remũerari vel puniri.q̃re et

Homo tenet᷑amare oẽm homineʒ ſicut

Iliter dʒ remunerari vel puniri.cxv.

Hõ quõ ex ꝓpꝛijs ↄditõibo ⁊ ꝓpꝛietati

bus poſſit arguereꝛ cognoſcere pbeta
tes ⁊ ↄditões dei ⁊ ecõuerſo.ti.clxxv
Homo factus eſt ppter honoꝛẽ.laudet

gloꝛiam dei.ti. cür.
Homo tenet᷑ om̃ia opera ſua facere ad
laudem et honoꝛẽ dei cxx

ſtent ab innicẽ.ti. ccxxiii.

Homis debitũ et opera eius q; lõge di

Hõ quõ ꝓpter oꝑa ſua malaẽ totalitꝑ

ditus et coꝛruptus.ti.ccxvv.
Hõ quõ cognoſcerepoſſit coꝛruptõem

ſuã ĩ rebo exterioꝛib.⁊ pmo ĩ aceto.cc/

Jlẽ ſecũdo in lege paternitatis (xxvij.

fraternitatis et filiatõis.ccxxviij.

viuũt ſᷣm coꝛpus.ii.ccxxxi.
Hõ pᷣmꝰfactꝰfuit ↄpletꝰ ĩ genere ſuo.et
habuit oĩia q̃ hꝛe debuit.ti.ccxxxij
Hois pᷣmi ſtat q̃lis fuit.⁊ q̃s ↄditiões
habnit. ti. ccxxxi M
Hoĩ obediebãt oẽs create ĩ pᷣmo ſtatu.
Homiĩs pᷣmi coꝛruptio vñ (ti.ccxxxv
habuit oꝛiginẽ.ti.ccxxxvi.

—

Quõ hoĩes moꝛtui ſunt ſᷣm aiam.⁊ tm̃

Homis coꝛruptio pꝛius fuit ĩ muliere

qᷓ; in viro.ti.ccxxxviij.et.ccxlij.

Oẽs homiĩes ab vno viro et muliere ha

bent oꝛiginem. ti. ccxxxvinj
Homis pᷣmi culpa qualis et quta fuit.
titulo.ccxxxix. ᷑

ꝗ”M

Hon⸗
Hois
Holpan
tüpho⸗
Hoisot
Hoispt
qualss
Höñde
ſinceſ
Hoicig
ſade⸗
Homis
ithobe
Homo⸗
kicck⸗
Inbom
ſorcoꝛ
roo t
Hohzſt
ice pe

(Kiͤnn

d0

lertit
Honor:
Honorl
nüdurg
Donor
ayklit
Hono
Pꝛopt
1ho
hoꝛ
im,
Donorj
fgiuniig
gnoꝛe⸗
Cpirglie
Dant⸗
ghone
ſuame
Güngl

cogtolen
licui
deich⸗

uninäec

niridm.

pprun

Cepheta
rd

onlande
nuſecce d
P
bi eed

itlep

„
pon
lno c

i.

i
iamati

nareſnock
lnoc⸗
znoktn⸗
Nc
timular
Guloth
nufun

DHomobmn glena⸗ diabolo inſtigi
te cecidit. ti ccx
Hoies quõ fiũt mẽbꝛa diaboli. cexlvi.

Hols carceres ſeu captiuitates ſr mlti

Hoi ꝑdito⁊ lapſo qͥd fuit ncc̃a (ccxlvij
riũp ſua repatõe ad ſtatũ bpᷣſtinũ.ccxlix
Hois obligatio ꝓ offenſa ⁊ ĩiuria dei qᷓ

Hois pᷣmi obligatio (lis et ;ta ſit. cel

qualis et quãta fuerit.ti.ccli.
Hõ ñ deberet facere volũtatẽ dei. etiã
ſi neceſſe eſſet perire totũ mundũ.cclij.
Hoõ ĩidigebat ſatiſfactõe ⁊ pſona lfinita
ſcʒ deo ⁊ hoĩe ꝓ pctõ ſuo.cclijj.
Homis redẽptoꝛ quas ↄditões debu⸗/
it habere.ti. ccliij
Homo redemptus eſt moꝛtem chriſti
ti. cclvi.et.cclx
In homis redẽp tione quõ 6 iuſticia mi
ſericoꝛdia dei ↄcoꝛdãt.ti.cclxxij
Hö etxpᷣs quõ ↄꝑant. et qͥd hõ accepit
a xpᷣo.et qualiter.ti.cclxxiij
H hʒ ſtatũ duplicẽ añ ñ bapriſmũ. du
plicẽ poſt baptiſmuz. et quõ hi ſtatus
pant᷑ ad inuicẽ.ti.ccxcvy-

xxxi. et. cciiij

ure de? om̃ia fecit. clxxxi

Lötra honoꝛẽ ſuum ⁊ vtilitatẽ creature
denihil pt facere.⁊ ꝙ honoꝛ deiꝛ vtili

tas creature ſũt ſil colligata. clexxij. et
clxxxix.et.cxcij.
Honoꝛ dei ĩcludit ĩ ſe vtilitatẽ creature.

Honoꝛ laus ⁊ gloꝛia ĩ eter (ti. clxxxxv.

nũ durabũt.ti.clxxxviij.

Honoꝛ laus er glia re ſoli deo debent.

et vtilitas creature.ti.clxxxix
Honoꝛ alicuidebet᷑ duplici rõe.clxxxi
Pꝛopt honoꝛẽ dei et laudẽ hõ factꝰ eſt.
⁊ ꝙ hõ ſꝑ dʒ q̃rere honoꝛẽ dei.cxc
Honoꝛãt deũ aut inhonoꝛãt oĩa opera
hoĩm. ti. cxcvi.

Honoꝛãs deũ honoꝛat oẽs creaturas?

iniuriãs de ũ ĩiuriat oẽs creat᷑as.cxvij
Honoꝛẽ ꝓpꝛiũ ⁊ laudẽ querẽs efficitur
capitalis inimicꝰdei.cxcviij.

Honoꝛẽ ꝓpꝛiũ q̃ mala ⁊ dãna ſeq̃nt᷑ cci
Per honoꝛẽc̃.laudẽ ⁊ gloꝛiã ⁊ eoꝝoppo

ſita manifeſtat᷑ diſtantia inter hoĩiem ⁊

animalia bꝛuta ti. cciij.

NO noꝛ ſoli deo debetun titulo.c⸗ H

ꝛopter honon? ſuum et vtilita

Honoꝛ qusta res ſit. et deus bondee

ſuum denſabigticcv· HM

npctic 1e debetian uci iad
Infernꝰ vbi erit lidẽ. lxviij
et Fanalts erit ignis inferni.ti.cxxii

J Intelligere dei quale ſit.ti.xxx

Intellectũ ſolus hõ habet.ti. xxxiij.
Intellectualia et ſpũalia excedũt coꝛpa
lia ſine mẽſura.et ꝙ bona ĩtellectꝰ ſunt
Intellecthz duas opa (eterna.ti.xxxv
tões. ⁊ q̃ ſint ille.ti. xxxvij.et. lxiſj.
Intellect?nobilitas ꝗᷓ ſit.ci.xii.
Intelleon ſuo tenet᷑ hõ vti ad ſu ãvtilita
ntellectꝰẽ ĩ aiavt ↄſiliariꝰ.vo (tcẽ.lxvi
lũtas aut vt imperãs. ti. cv.
Intellectꝰet volũtas hois auõ debz cre
ſcere in deo. cc.
Udiciũ vninerſale eritventug.
et quareerit. ⁊ quid biſtct.llix
viij.et. eccxxij.
Ingex qͥs et q̃lis erit.ti.xxxiij.

Judiciũ vniuerſale ꝓbat eſi cidem

moꝛtuoꝝ eſſe futurã.cccxxiiij.
J udicij dies quõ cõꝑat᷑ alijs dieho. ccc/

Jugicij extremi frequẽs memo (cxviij

ria q; vtilis ſit.ti.cccxxix.
Indicio extremo completo quid fict. ti⸗

lo. cccxxe·
beruz arbi⸗

tri ẽ maxia dignitas hoĩs. ⁊
. poſſit hõ p lben arbitriũ
ti.i.ĩ fine.lxij.et. .lxxij.et. ciij. .
Libeꝝ arbitriũ ẽ in deo.ti.xxxvi.
Libeꝝ arbitriũ ẽ ĩmoꝛtaleet ꝑpetuũ.ti.
Pꝛopt᷑ libeꝝ arbitriũ ſunt ( vcij.et.cij.

opꝑa hoiĩs volũtaria.laudabilia vel vi/

tupabilia. pᷣmiabiliavł punibilia. lxxx
ij. 7. xxxviij. et. xcvij.
Ziber arbitriũ ẽ imago dei viua. ti ciij
Liberi arbitrij ꝑuerſitas et coꝛ ruptio
ſummũ malũ.ti. ccxxxvij.
Liberi arbitrij coꝛruptio aliterſe habz ĩ
pꝛimis parentib.et aliter in poſterj eo
rum.ti.cexlviꝗj.
Libꝛihuius vtilitas et materia que
ſit. in Pꝛologo. Libꝛi duo dati ſunt
nobis adeoſcilſcz libernature liber

ſacre ſeripture. et ad quid dati ſi nt. ĩ p
logo.et ti. ccxij.
Liber ſacre ſcoture ↄtinet duas partes

ſczʒ vetus et nouũ ſ teſtamentũ. ti.cclxx.

uʒz hoiĩs eſt

et inuolũtariũ vt pena. quõ
vnũ oꝛit᷑ ex alio.ti.ccxxxvij.
Malum demonis eſt duplex. ſ. culpa et
pena. titulo.ccxlv.
Matrimoniũ quid ſit. et quare ſit inſti/
tutü. qre infra S Sacramẽtũ mr̃imonij

abſq; ſui indigẽtia.et nõ fuit ab
erno.titulo xyij
Dundus quare creat Sſit. titulo. xxt
Düdus innouabitur.ti.clv.

Gae eſt

ſolũ laudãdũ.⁊ nõ alicꝰ cre crea
MNomẽ dei acaſi (ture.cxci
tũp op ſ. iuſtus. bonꝰ verax.om̃ipo
tẽs ⁊c̃.ſꝑ reſpicitvtilitatẽ hoĩs.cxcij.
Nomẽ dei ẽ duplex.ſ. acqſitũ et eternuʒ
Etꝙ nomẽ ði acàſitũ ẽ triplex.cxciiij
NHota ibi multa de noieacqſito
MRomibo diuerſis de nomiat ꝓpter di⸗
uerſa opera eius.ti.cxciiij
Nomẽ bonũ vel malũ acquirit aliquis
Yptc opg titulo cxci. et. cxciij.

mii ipmmor ſtano oẽs creaturc.
Inobediẽtia bmo (ccxxxv
rũ ꝑntũ fuit pma culpa õ deü. xxxix.
Bligatio vñoꝛiat᷑ et ꝙ ſolꝰ ho/
mo obligat oeo p omnib⸗ crea⸗
turis.xcvi.et. c.
O. bligatio hoĩs ad deũ quãta ſit rõedo
bk echo der c. et. clxxiiij

hõ deo pl. 2 ſeipſo q; ; pꝛo toto

Qblicbd⸗ ciij.

O bligat᷑ hõ deo płp aĩa qᷓ ꝓ coꝛpe ſuo

Obligatio homĩs ad deũ exꝑ (li. cv.
te dantis. ſ. dei. cvi
Obligatio hoĩs ad deũ ex pte harelbieel
Pꝛo omiobligatõenõ cʒ hoĩs.cvij.
põt hõ retribuere deo niſi amoꝛẽ. ti cix
Nulla excuſatio põt eſſe homi ſi nõ red/

uplex. ſ. volũtariũ vt culpa. .
Obligatio hominis ꝓ offenſa ? iniuria

Und vcreat eſt a deo volutarie Diũ dei ẽ radix etne tſticie.clxi⸗
„ Exodio ſuijpſius generat odi/
um eiercreatnar⸗ clxvi
un

gat des debitũ amoꝛis. tl.cxv. .
O bligat hõ dare deo o Tengsode
diẽtiã. amoꝛẽ⁊cẽ.ſʒ alia⁊ alia rõe.clłxxvi
O bligathõ facere oꝑa ſua ad honoꝛem
dei melioꝛi mõ quo põt.cxcx.
O bligatio homis ſiue debitũ quatum
diſtet a factis eius.ti.ccxxiiij

dei qualis et quanta ſit. ccl.
Obligatio pꝛimoꝝ parentũ ꝓ bmo pee
coato quanta ſit.ccli.

Obligat᷑ hö deo qa dedit ei x̃m pb

ꝓ omib alijs bñficijs.ti.cclxxviij

Odire tenet᷑ hõ om̃ia que totradeii
et q̃ ſint odienda.ti.clxxx.
Odij natura et virtus et fructꝰ queſi ſi⸗ nt.
ti. clxxi.et. clxxij3.
Odiũ ẽ duplex.ſ. ſuijpſius 1 dei. et aus

odiũ etamoꝛ opponunt᷑.ti.clxxij.

Pera homis ſunt bona vel ma
la.pᷣmiabiliavł punibilia ꝓpter

libeꝝ arbitriũ.ti.lxxxij.

O pa hoĩs ſolꝰ de ſũme potẽs et ſapiẽ62

ziuſtꝰpõt remunerare.ti.lxxxiij.

Odpa hoĩm hñt tm̃ vnuʒ remuneratoꝛ?.

Oꝑa homis nõ ſtatim re/ (ti lxxxvij.
munerant᷑ ꝑpetrata.ti.xco.
Oꝑa hoim bonaz mala oñdũt duas e?
ciuitates vl mãſiões pꝰhãc vitaʒ.xci.
Oꝑpa bona vel mala dant ali/⸗ clxix
cui nomẽ bonũ vel malũ.ti.cxci.
Opera ſua tenet᷑ hõ faceread laudez dei
melioꝛi mõ quo põt.cxcv.
Diĩa oꝑa homis reſpiciunt dei honoꝛẽ
vel inhonoꝛationẽ.ti.cxcvi.
Quõ hõ ꝑ oꝑa ſua totaliter fit coꝛruptꝰ
et ꝑditus.ti. ccxxiiij.

Opera dei ſunt optime et ſapientiſſin ime

facta.ti.clxxxvi.
Opa dei qnto mag ardua. mirabilia et

magfica tãto magðo ↄuẽiũt.clxxxvij

Oꝑar de oĩa ꝓpr ſuã laudẽ: honoꝛẽ.c/
Itẽ opat᷑ ſuũ nomẽ.cxci. (lxxxix.
Dba dei cauſant noticiaʒ dedeo. ccciij.
Opera dei diuerſa dant deo diuerſa no⸗/
mina.ti. xciiij.

Opera dei circa bominem ſunt tria. ſe;

Aranm L

chꝛiſtlacl
Pacm ſro
runtaop
han ro⸗
Hafii
DMami⸗
X

rareq
htümt
ſopuren
Aian
ccrehicn

gtmtictü
E
untonnade
cbgeſn.

enaA
nibluphie
wi⸗
is glahii⸗

Urni
hmmum
la

ünut
niz

uledi
dei horot
ſran
cpionſin
i
⸗
—Rãq

tris⸗

pniam. ti. ccxcv· et. ccxcvij.

2ditio felaurntio et rnkemnam,
bo. cclxxix.et. cccxxij. H

„ eccla. areifra Sacfm oꝛdinis

ſim memoꝛia quid feratrbi⸗
ano. titulo.cclxxix.

Raſie xpᷣi tantũ ꝓficit bomi quãtũ üha⸗

buerit eã ĩ mẽoꝛia cũ deuotõe.cclxxxix

aternitas ẽ duplex.ti. ccxxvi.
Exccatũ quãtum deo diſpliceat

ic.t eum offendat. 2 qua ſatiſfacti
one indigeat.ti. cll

tum fuit.ti.ccli

Peccata quomodo tollunt per moꝛtez
OQuuũõ vna caro vl coꝛp'xpᷣi idẽ numero
Pcetm̃ ſi nõ diſplicet nõ remittit᷑. q re
qrant᷑ ad pcti remiſſionẽ.ti.ccxciiij.
Pctm̃ nõ põt manere impunitũ.ccxcv

chꝛiſti. cclxi. et. ccxciiij

Pctĩ aliter delet᷑ ꝑ baptiſmũ. aliter per

Enitẽtia vᷣa ꝗᷓ reqͥrat. ti. ccxciiij.

as pcti in aĩa.ti.ccxcvij.

R hmõi reliquie purgant P ſe acramẽ

tu m euchariſtie.ti. ccxcviij

Quomõ purgant᷑ ꝑ afflictionẽ et tribu⸗

lationẽ ⁊c̃.ti. ccxcix
Pnſa reqͥrit petĩ Ifeſſionẽ. ti. ccxcy

Pniam ⁊ ſatiſfactõem debitã nõ implẽ

Aes purgabunt poſt hac vitam. ccc.
d pniam agendam plura debẽt indu
cere hoĩem.ci. ccci.

Feboreſtatee eccleſiaſtica quere inkta

220 amentu 020 nis

modis debercßo eein

Itẽ p indiciũ erxtremũ. cccxxiij
DOualia coꝛpa reſurget. clv. ccrxy.

Ppres et v̈ba ſimł.cclxxxi.
acr̃ʒ baptiſma qre dat᷑ aq cclxrij

2 . —. .
.
.R . .—
4 4
P

Rdinis ſacr̃m qjre ſit inſtitutii.
⁊ q̃re ðꝛ oꝛdo.⁊ q̊t ſintoꝛdines ĩ

Peccatũ p moꝝ parentũ quale? quan⸗

Pnia quomõ relinquit reliqui/

Reſurrectio moꝛtuoꝛũ ppa=
esfutufa ex natura gaudij ⁊ amorj. clv

ckie qᷓre fũt ĩſtituta. örcdal

Sacfm ↄfirmationis daka ſolo eß̃o
ciũ criſmate in fronte. cclxxxiiij H
Sacrm̃ euchariſtie quare ſit inſtitu/
ti. et qd ſignificat.ti. cclxxxv
DSacrxrm̃ euchariſtie ẽ ſacrm̃ cõionis et
vnitatis. cQAxxxv. et.cclxxxix
Quare ſit ĩſtitutũ ĩ pane⁊ vino.cclxxv.

Quidd ſignificat trãſmutatõ q̃ fitĩ pãe ⁊

Quid repñtʒ.cclxxxv (vino.cclxxxvij

Quidg ſigniſicet viſibilis et realis man⸗/

ducatio.cclxxxviij
Ou 15 ſit ven 2 fectü ſacrificiu et ſatiſta
ctio ꝓ om̃ide bito. cclxxxix
Quõ caro xpᷣi ↄpat᷑ et »trariat carni b/
mi homiĩs. ccxc. .
Quõ caro xpᷣi ſit cã vnitatꝭ aĩaꝝ. ccxcij.
Euchariiſtia ↄtinet i in ſe carnẽ ſanguinẽ
aĩam et deitatẽ xpᷣi.ccxcij/

poſſit eẽ ſit ⁊ ſet ĩ diuerſis locis.ccxciij
Sacrametũ pnie eſt ſpũale medica
mẽ aie vulnerate ꝑ petm̃. et que requi/
rat vera pnia.cexciii.
Sacjr̃m pnie aliter delet pctã q; baptil⸗
mus. ccxcv. et. ccxcvij

Cetera de pnĩa Reaͤre ſupᷣ Pnia

BSacramentũ extreme vnctionis ach
quid valeat lfirmo. et quomõ 5differta
ↄfirmatione.cccij.
Sacramentũ ordinis quare ſit inſti
. erquare dical oꝛcho cccij
Sacr̃m oꝛdis dat᷑ ꝑ characterẽ.et iõ ñ

Joͤrt tolli ab eo qͥ recepit.ti.cccv

onitas vl malicia ꝑſoneñ deſtruitnꝰ

minuit ptãtẽ ãmiſtrãdi ſacr̃a.cccvi.

Sacrm oꝛdis pᷣncipalłr reſpicit ſactm

euchariſtie.cccvij.ſʒ ſcdᷣario ſacr̃ʒ pnie

Oꝛdies.vij.ſũt ĩ eccłia.cccvij. (cccix

Cõpatio poteſtatũ ad oꝛdines alia; re /

rum.titulo.cccviij
Sacrioꝛdis ãmiĩſtratio reqͥrit excelleti
oꝛẽptãtẽ ſuꝑ ptãtẽ ſacerdotalẽ.cccx

Ptãtis excelleẽtia ẽ ĩ ſümo et bᷣmo ſacer⸗

gote.ſed ptãs alioꝝ ẽ limitata *27 ꝓPbo/⸗
teſtas ẽ duplex. ti. cccxi

Compatio ptis clericał ad ꝑteʒ laicale.

Cõpꝑatlo ptãtꝭ ſpũalis ad po (cccxiij.
teſtatẽ ſecularẽ.cccxiiji.
Sacramentuʒ matrimonij quareſi it
inſtitutũ.cccxv. et. cccxvn

Sacamentũ mr̃imonij ẽ antiquum ?

nouũ et magnũ ſacramètũ.ti.cccxvij.
Bona matrimonij ſunt tria et quomo/
go det gratiam. ti. cccxviij

Ofimoniũ violare q;tü maluz ſit. ccc⸗
vatio rpᷣi ad eccleſiã ſicut vi (ix.

CLComp
Nriad mulierem.cccxx.
Acra ſchtura eſt verbũ dei. de
excellentia ſacre ſcripture. ccvij

/4 viuere. ſentire ⁊ itelligere. ⁊ que
LQN ſub q̊libet gdu ↄtineant᷑.ti.i.,.
AKntire eſt tertius gragus! Iſca/
lanature.ti.i.et.xxix
eruitiuũ qðᷣ hõ deo ipendit re
dqũdat iĩ vtilitatẽ hoĩs. cxvi. ⁊.cxxiiij
Sernuitiü duplex eſt. ſ.creaturaꝝ ad ho
minẽ et homis ad deũ. et de ↄꝑatõe il⸗
loꝝ ad hominẽ et inter ſe.ti. cxvij
Seruitiũ creaturaꝝ oñdit ꝙ' oẽs hoĩes
debẽt ſeeſtimare tãqᷓ; vnũ hoĩem.cxv.
EPu—ſſanctꝰ quõ ꝓcedat a patre?
filio.et quare dicat᷑ amoꝛ.chari
*tas donũ ⁊c̃.ti.lij.

moꝛ quo⸗ öppant᷑ adinuicem.
((Lcct quò de ſit timẽdꝰ.clxxviij.
Timoꝛi ponit᷑ ↄtempt.ti.clxxx.
Timoꝛ: ẽ duplex.ſ.dei et ꝓpꝛiꝰ.⁊ de ꝓbe

tatibo ſinguloꝝ.tci.clxxix.

Ribulatio et afflictio volunta/
ia delet peccata et auget merita
ct gratiam.ti.ccxcix.
Riſticia eterna eſt fructus amo⸗
is ſuijpſius.ti cxlviij. B
Triſticia eterna ẽ moꝛs aĩe cli.
Triſticia vera etſumma generat ð gau
dio vano.et que ſit ſũma triſticia. . Clxi.
Zriſticia futura nuncocculta. quõ voſ.

ſit cognoſci ꝑ experientia.clxij.
riſticic eterne magnitudo et multipli

tio quente ti. clxviij .—
rba chꝛiſti ĩ

quanto honoꝛe ſint habẽda.
titulo. ccvij. et. ccxv
Uerba biblie et ſacreſcripture ſunt ver⸗
ba dei. titulo. ccxi
Qabi is biblie eſt credendũ.⁊ quõ hõ ſe

Uerba dei ſuntci

. FNLala nature hʒ qttuoꝛ gdꝰ.ſ. eẽ

Wmoꝛ deiz g⸗ 8

debet bze circa verba dei cexiij
Verb ba derauõpant ad crcatas c
aĩe. et quõ vᷣbadeiꝛ
creature ↄueniũt homini:ccxvi.
Verba xpᷣi in ſacramẽto altaris faciunt
quogd ſi ificant.ti cclxxxvi.
7 erba ſa acfis ceclie ſignificãt opatiõʒ
interi 7fit ĩ aĩa.ti.cclxxxiiij.
Zinn⸗ oĩla naſcunt᷑ ex amoꝛe ſui⸗/
ipſius.titulo.cxlijꝗ.

ſfſcala nature.ti.i. et. xxv.
MWiuere duplex ẽ ĩdeo. 1 enõ vi

uere ẽ tinfinitũ elõgatuz ab eo. ti xxvi.
Viuere qle ſit ĩ deo ⁊ qle ĩ creatun.xxvi

Hö viuere eſt duplex ſcʒ pꝛiuatiuũ ⁊ ne
gatiuũ.ti.xxviij.

Uiuereet coꝛpꝰ ſunt duo realiter diſtin⸗

Ecta. kitulo⸗ xxxijj.
Oluütas dei nõ põt eſſe iniuſta.
nec ↄtra rõem.ti xxxvij.
„Volätas deioñdit nob ꝑ crea/
Uolũta nulla recta ni (turas. clxvi.
ſi q̃ ↄcoꝛdat cũ volütate dei. ti. xxxviij
Jolũtatꝭ ⁊ ĩtellect? nobilitas q̃ ſit.lxiij.
olũtas homis nobilitat᷑ aut vilificat
ſm rẽ quã amat.ti.cxxxi.et.cxxxvi.

VUolũtas qᷓnta damna ſuſtineat cũ dat

amoꝛẽ pꝛimũ rei create.ti.cxxxij.

VUoluntas tantũ ſe extẽdit quãtũ res b⸗

mo amata.ti.cxxxiiij.et.xxxvi·
Uoluntas habet ſead rem pꝛimo ama⸗

tam. ſicut vxoꝛ ad maritum ſuũ.titulo

cxxxv. Nota pulcra ibi.

Uolũtatẽ ppaʒ amareſoli doopetit. cxl

Volũtatẽ ꝓpaʒ dʒ hõ pᷣmo odire clxx.

VUolũtatis ꝑuerſitas ⁊ coꝛruptio epeſ⸗

ſimũ malũ.ti.ccxxxvij.

alunras ppꝛiat inobedientia ſũt idẽ

lius dei. ti. ccviij.

p̃s in quãto bonoꝛe ⁊ amo
re ſit habendus. ti:ccvij.

Xp̃idoctrina et lex eſt tã bona nõ põt
elſſe melioꝛ.ti.ccviij.
&Xp̃i vᷣbis quare ſit credendũ.ccirx.
Xp̃i moꝛs fuit neceſſaria p ſalute genen

bumani.ci ccliij

Juere facit ſecundũ graduz i⸗ in

Fiamat
noꝛlecg

Aps quotn
buitcum

s pern

lberautt
Pimoꝛon
. onnli
imors 7
mmoret

Hhinoshe

Pnict
PHinorm
gatiogene
Toduoh
Hiworse
gastpae
öocvom
temn ſuon.
Aseapn⸗
edñoang
Vmamen
hlentuo.
önincarn
beravita
Jachicko
ſonatice
Fpo mod
pmiſue
ko inden
modbye
haben
cumſta
fehaturen
SH 9 thome
nkoginn
cgriſoe⸗
Ploſipen
nein
Zimo⸗ 86
homo ſe
cheiſtini
Ks Pern
etmalae
Picaro⸗
t ror
Rcgrof⸗
cgo dei I
ltm ltip
iroin

4
466

dcnine
agnöſti
n
daneſe
licgtopeß⸗
nan
Recranogit
i

/

.
inn
n
identoſir
mibcid⸗
tigumm
zPewagnütne

ofealerditt
itche nut

itnobpa
(urd
danri
linsäͤſelii
niat iifi
maam

namn
digriing
nprinoant
un huſu⸗

SoNhertcn
vocitte
enuptens

Aicninick

füttdk

AXpᷣi amoꝛ. benignitas ⁊ mãſuetudo ad

moꝛtẽ qualis fuit.ti.cclv.
Xpᷣs quomodo debuit occidi.⁊ quis de
buit eum occidere.ti.cclvi.
Xp̃ᷣs per moꝛtẽ ſuam vicit diabolum.et
liberauit hominem.ti.cclxi.
Xp̃ᷣi moꝛs magis pꝛeualet q́; magnitu/
do omniũ peccatoꝛum. ti cclvij.

Xpᷣi moꝛs ſuperat ⁊ delet etiam peccata

eum occidentium.ti.ccvij.
Xp̃i moꝛs habuit oẽs ↄditiones ex qͥb
potuit eſſe magis meritoꝛia.ti.celix.

Xpᷣi moꝛtem rationabiliter ſecuta eſt ſal

uatio generis humani.ti cclx.
Xpᷣo duob modis debet᷑ regnũ celoꝛuʒ
Xp̃i moꝛs quomodo delet cul (ti.cclx
pas ⁊ peccata.ti.cclx.⁊.ccxciij.

Xp̃ᷣs quomõ ſe debuit habere poſt moꝛ⸗/

tem ſuam.ti.cclxij.
Xp̃s ẽ caput oĩm angeloꝝ bonoꝝ⁊ hoĩʒ
et dñs angeloꝝ maloꝝ et hoĩm.cclxiij.

Xpm carnem aſſumere nõ fuit impoſſi/

bile. titulo. cclxv.
Xpᷣm incarnari deus pater voluit ⁊ deli
berauit ab eterno.ti.cclxvi.
In chꝛiſto fuerunt due nature in vna ꝑ
ſona.ti.cclxiiij.
Xp̃s modo ↄuenientiſſimo datus eſt.ſ.
ꝓmiſſus.ꝓphetatꝰ.⁊ ex vᷣgine.cclxvij.
Xp̃ᷣs iudeis pꝛomiſſus.vtrum iã venit
an adhuc venturus ſit.ti.cclxviij.
Xp̃ᷣs habuit in ſe omnes conditiones 2
circumſtãtias ad ſatiſfactioneʒ huma
ne nature neceſſarias.ti.ccxlix.
Xp̃s ⁊ homo perditus quomodo cõpa

rant᷑ ad inuiceʒ .et quid homo accepit

achꝛ iſto et qualiter.ti. ccłxxij.
Xpũs ſeipſum dedit homini.vt hõ ha/

beret vñ redderet deo debitũ.cclxxviij

Xpᷣi moꝛs eſt merituʒ homis.⁊ quomõ

homo ſe debet facere participeʒ moꝛt⸗

chꝛiſti.ti.cclłxxix.⁊.cclxxx.

Xp̃ᷣs per moꝛtem ſuam non tulit penas

et mala coꝛpoꝛis.ti.eclxxx.

Xp̃i caro in ſacramento quomõ compa

rat᷑ ⁊ ↄtrariat᷑ carni pᷣmi hoĩs.ccxc.

X̃i caro facit vnionem animarum.ſed

caro pꝛimi hominis ſacit diuiſionem
et multiplicationẽ animaꝝ.ccxcij.
Xp̃ᷣi caro in ſacramẽto exiſtẽs idẽnume

ro.quomodo poſſit eſſeſimł et ſemel ẽ
pluribus locis.ti.ccxciij.
Xp̃ᷣs comꝑpatur ad eccleſiam ſicut mari
tus ad vxoꝛem ſuam.ti.cccxx
Pia na fides. Reòre ſupᷣ Fides
In chꝛiſtiano ſũt tres diſtincte
generationes. cclxxv.
ſtiano ſunt tres fraternitates.ti
tulo. cclxxvi. MW ⸗
Xpᷣianus peccans plus offendit deũ q;
alius homo.ti.cclxxix.
Xpᷣiani tota intentio et ſtudiũ debet eſſe
circa chꝛiſti paſſioneʒ.et quomodo ad
ſe debet applicare paſſionem chꝛiſti. ti
tulo.cclxxix.

init Tabula.

In chꝛi

Dell/ deoch
Eibbꝛi cogno
noncd
“ ad vol⸗
ſolij hee
cogno⸗
borede
hoieq:
homie
nigtad
höcog
qcqd
aͤdint
ſcietii
certitu
oͤſiſe
fonep
iiiint
ſonẽe
ſolnio
deſeo
lnkin

— ..

.M.0ff ̃ .os1

—
„

**

.
. 2£
“ *
.
* 4
. . .
. ”MU
. .*
7 . 5
. .
.
.* *
. 8 .
. . . . .
. * *
„ .* 8
. .
. 4
— . *
.
. * 1 . 25 .
.
. 4
L . .
„ P
. .
„ .
.
.
N .
2
83
*
* .
. . . „
* 4
.
* „. .
L
. .
. . * .
.* 4 8
.
e
. .
.
4
. . * * . . 8 .
. . .
— . .
4 L
.
.
„ 3 .
. .
— *
.
. .
4 „*
4
. . .
.
.
4 .
8
. .
4 P
.
* . . .
. * 2
2 .
. . .
. 2 .
4
. . * *
.
5* * *
*
. 5
9 . 4 .* 8
. 5
4 .
* „ 4 .
5 4
. .W . * 4 .
. .
„
. 2
.
. .
4 — 4 .
*.
. „ 2 1. * .
„*
5
.
. * . L
* . . . .
. L
8
. .
6 . 3
1 .
.
. 5
7
— *
ℳ .
—– .
4* .
4 S . 7* . 4 8
*
.
* 4
. 4
* L
.
. * W
.
.
„ .
. . .
. .
. — . J
. * 5
7„ . *
* .
J .
. -
2 . G
. . „ .
4 .
4 .
. „ 4* . . —
5„
2 D
2 . . .R
„ .
B . . 5 5 .
.
. .
. . L
. . .
. 2.
.
*
. .
.
„ 82
. *
* „*
. . . . 2*

—

.
viuiſicareſſtem peccatum elt vmculum vel funig quo mediante
dyabolus hoĩes ad infeꝛnum ductt Po, Funes peccatoꝝ circum
piexi ſunt me. Poteſt etiq; homo ligani qui ꝓpꝛio conatu nnng
liberatur. Jtem pꝛohatur m creaturis: ſicut auis vel piſcis per ſe

„

Prꝛimus

poteſt int rare rethe vel muſcipulã qui tñ nunq; euadet de le ſine

adiutoꝛio alteri9. Et q;uis petoꝛ per ſeipſum non poteſt ſurgere

a moꝛtali peccato· tñ non extuſatur ſi perſeuerat in peccato· quia.

deꝰ paratus eſt omni tempoꝛe infundere gratiam qñ homo ſacit

quod in ſe eſt aD diſponit le. vnde Rugꝰ li· 3. de pe · Pꝛeſto ſemꝑ

eltit gra qꝗᷓ nunq; deſi cit niſi pꝛius expulſa·ſed ↄtinuo a necſſario

quod ſuum eſt inſpirat Xoc: 3· Ego ſto ad oſtium a pulſo it.
& n

de notandum illo tpe debemus ſurgere a peccatis et nos

pꝛeparare ad futuram ſeſtiuitatem a etiã ad mostem ꝓpter inc⸗
ti tudinem vite nre Berñ. Quid in rebo humanis certius moꝛrte

ꝗ quid hoꝛa moꝛtis mœrtius muenitur· vnde Lu· i3· Vigilate 2

eſtote parati: quia qua hoꝛa non putatis filus hominis veniet;

vnde etiam Greg? ſuper Ezechielem. Etenim conditoꝛ noſter

diem moꝛtis noſtre meo gnitũ eſſe vo luit. vt dum ſemꝑ ignoꝛaĩ

–—

ſemꝑ pꝛoximꝰ eſſe credat᷑. Si em dyabolus in fine vite mueniat
hoĩem non pꝛeparatum a iacentem in luto peccati: tunc ðungirt

peccatoꝛi tali ſitut tum pulſatur pꝛopꝛie die ſturmglockh. Qunc
enim homo ſur git cito a vix camiſiã vel tunicam induit a mhil

eſt diſpoſitus, Sit ſimili mio qñ infirmitas pullſat· quia opoꝛtet
hommẽ moꝛi a venire ad iudicium: quia tunc valde a velociteꝛ
currit pꝛo ſacerdote a vix induit tunicã quã muenit pꝛoximioꝛs

Sic tahs vnam fatit penitentiam a ↄfeſſionem ſicut ſibi occurrit

quia non habet aliud induere a eeram penitentiq; a feſſionem

facere· a talis qᷓ ſic diſtulit vix vel raro penitet veraciteꝛ Xlbeꝛtꝰ

cm

25

20

Rarum eſt ꝙ aliquis ex amoꝛe in fine vite ſue peniteat Rugꝰ.
Cegi a perlegi ſacram ſcriptumz a tamen non mueni in quinq;
milibus annoꝛum aliquem ſaluatum in fine vite niſi latronem.

Eu ſebius in li · de moete beati iherom mi quez ex oꝛe eius ſcriplit
ꝙ mter · 30. milia hommum vix vnus penitebit tempoꝛe moetis

ſue qui emendationem vite ſue vſq; in ſinem diſtulerunt· cꝛ go

peritere debemus dum ſani ſumus Kug? et ponitur in decreust

ꝙ hinc bene exit. ſi ſeturus hinc exit ne

di. 3. Si quis eſt poſitus in vltima neceſſitate egritudinis ſue et
voluerit accipere penitentiaʒ Q acipit a mox reconciliat᷑· a hinc
vadit · fateoꝛ vo bis nõ illi negamus qð Kat ſed non pᷣſumimꝰ
cio: ergo pñiam dare
Poſſumus.ſecuritatem autem nunq;. Non dito damnabitur: led

10

.
.
*
2
. . . 4

S T 0 V

R

Balance Q

M N Focus O

F G H J K 1

E

VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset

W

11 12 13 14 15 16 17 18 19

10

2

4 Copyright 4/1999 VxVMaster Gmbhl wwW.yXymaster. Com

1