Gb719b_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Manuale confessorum. De morali lepra. Manipulus curatorum. Nider, JohannesandGuido <de Monte Rocherii> —— = ð WBð 1 . E 4 * — G . — 4 2 4 .° S. S . ““ R ,N 7„1 2. VVn i 2 at S N1 M * ,z YH 2 U T 2 . „ 1 . reE. * 4 nted, , „ AN ℳEeRE 4e oA * na ehete ckrtgereane igkor emae ttn Serasf a cber Pruttrren i ſettle tcedas detden e irdofeſti ntab 1 .— Sadevar Haoder Pte NtRCEAL 1 Rd ektnt ee 1 i eſmneeti ihe ttn i und inran iſen Re R Eximij ſacre theologie ꝓfeſſoꝛis fratris Johannis nyder oꝛdinis pᷣdicatoꝛe/manuale cõfeſſoꝛe/ad inſtructionẽ ſpiritualiũ paſtoꝛe: feliciter incipit · VYoniã ĩux beati gre goꝛij in ſuo paſtoꝛali fniaz regimẽ anĩax eſt ars artiũ idcirco ꝓ cõpendioſa doctri- mna ↄfeſſonbus, quoꝛe inteſt regere anĩas plurimũ neceſſa ria! hoc manuale totũ non meis col- legi ex dictis· ſʒ ex doctoꝛe tã in ĩiure diuino q́; humano pitiſſimis coacer- uaui ſentẽtijs · relinquẽs allegatiões nonnunq; varias · vt legẽdi faſtidiũ toleret᷑· placuitqʒ illud in ptes tres diſtinguere · Mrima erit de neceſſarijs ↄfeſſi- onẽ ſaẽntalẽ pᷣcedẽtibus · Secũda de ncãrijs ↄfeſſiõzʒ ↄcomitantibꝰ. Ter- tia de varijs ipſã ↄfeſſionẽ ſeqntib⸗ Prima pars ↄtinet ſex capła illa tangẽtia ꝗq ↄfeſſionẽ pᷣcegere debẽt ι Capitulũ pꝛimũ de neceſſaria ſci- entia ↄfeſſoꝝ · de caſ eus ep̃o reſʒ uatis tam a iure q; a gnãli cõſue- tudine·quõ peccet qui inſciusg au dit ↄfeſſiones doꝛmitãsvł obauqdi ens.ſiłr quõ peccet in audiẽtia cõ feſſionũ · de differẽtia excẽmunica tionis a iure lata et ab homine · Ro intellectu igit dicẽdoꝛe no tat dñs Albertꝰ ſuꝑ qrto· diſ · xvi ꝙ quedã ſunt de bñ eſſe ↄditiees ↄfeſſoris potiꝰqᷓ; de ne- ceſſe eſſe eiuſdẽ/videlicet ↄtente in his vſibus· Sit cõfeſſor dulcis affabi lis atq; ſuauis· Mrudẽs diſcretꝰ mi- tis pius atq; benignus· Sed vix vn- qᷓ; inuenit᷑ talisqͥ oĩa hec in ſe hẽat Sũi aũt drntie treſ de neceſſe eſſe confeſſoꝛis/ſine qᷣbdᷣs ſine pcto eſſe ñ põt · ſeʒ diſcernere auditaextrahere occulta:et medicare ſalubnter imiẽ ta · Diſcernẽ audita fit ꝑ ſcientiã diſ cernendi int᷑ lepꝛãa lepꝛã· Extractio aũt occultoꝝe fit ꝑ diſcretiuã inquiſi tionẽ · It medicatio inuẽtoꝝ fit per diſcreta penitẽtie ſiue ſatiſfactiõigs in iũctionẽ · Dicendũ igit᷑ ꝙ ſacerdos ñ tenet᷑ ſcire diſcernere niſi in cõmuni ſcʒ q̃ ſint capitalia · et qᷓ mortalia in cõmuni et qᷓ̃ venialia ex genere. leue valde eſt · Dubitatio emĩ ꝗᷓ con tingit int᷑ ſapientes/vtrũ veniale a- liqᷣd ſit/vł moꝛtale/qð ↄtingat ex de lectatioe moꝛoſa adueniente/vel ex Otemptu/vł ᷓinodi/et nõ ex genere actus nõ mocdlca eſt· Sciens & illa qᷓ dicta ſunt/ſufficiens eſt et reputat᷑ ꝓ tpĩs E neceſſitate ad ↄfeſſiões audi endas · Sed bñ puto ꝙ bhec neſciens peccat moꝛtaliter audiẽdo cõfeſſio- nẽeũ inſtituẽs peccat adhuc plus qᷓ; ipſe · et ꝑmittẽs inſtitutũ mĩſtrare moꝛtalit᷑ peccat ſi ſua int᷑eſt tales ꝓ Hbbere · Yec Alber · Addũt alij rati- onabiłrꝙ cõfeſſor tenet᷑ ita diſcre- tus eſſe/vt difficilia ſciat eſſe diffici- lia: nec ꝓcedendũ in eis ſinæſupioꝝ ſilio/vł autoꝛitate canonũ · Ex qͥ bꝰ patet ꝙ ↄfeſſor tenet᷑ młta in ꝑticu lari ſcire/aut dubia inueſtigare · vi⸗ delicet caſus reſeruatos ep̃o et ſuꝑ- ioribus: cẽſuras eccłaſticas pᷣſertim excoĩcationis maioꝛis/de qbus dicet᷑ ſtatim ſequenti capitulo· peccatoꝛe quorundã differẽtias/et impedimen ta matrimonij. que reperies in nr̃o tractatu de lepꝛa moꝛali · Sed queris qͥ q̃t ſunt caſus ep̃o reſeruati· Reſpõdet οenedict?·xj · in decretali int᷑ cůctas!q; qtuor ðᷣ ĩiu re cõmuni/et qͥnq; de ↄſuetudine ap pꝛobata· ¶· Primus ẽ petᷣm clerici ꝓp qð incurriſſet irregularitatẽ · hoc eſt ab irregularitate nõ põt abſoluẽ· ſʒ ſi cadat in petm qð ad ep̃i autoꝛita tẽ ptinet tũc nec ab irregularitate, nec a pcto põt abſoluere · Si aũt eſ ſet irregularitaſ quã ꝑ peccatũ inẽ- riſſet/qð peccatũ nõ eſt ep̃o reſerua- tũ tũc laicũ qui nõ curare habet de irregularitate, a peccato põt abſol- uere· Scdus caſus ẽ de incendiarijs· intellige eccleſiae/vł locoꝝ religio- ſox/cimiterij/aut ſpacij, p̃uilegiati ĩ circuitu eccłie · Tales em excoĩcati ſunt maion excoĩcattone e per ep̃ᷣm poſſunt abſolui · ſʒ ſi denũciatil a ſolo papa poſſunt abſolui · incendarij vo alioꝛ/ſunt excoĩcancdl · nõ excoĩcati · De hoc habes infra ca · iij caſu·xj· Tertius caſus eſt pcẽ̃m ꝓ quo indi- cenda eſſet ſollẽnis penitẽtia · que ẽ imponẽda ꝓpter peẽm enorme ⁊ pu blicũ qð cõmouit totam ciuitatẽ/ ca ſtrũ/aut villã · vt homicidiũ · Momici diũ tñ volũtariũ ſaltẽ in germania hodie cẽmunit᷑ ex ↄſuetudine ad pa pã dirgit᷑ · Quartus ẽ excoĩcatꝰ ma iori excoĩcatẽe · Immo fr̃es pᷣſenta- tiĩ nõ debẽt abſoluè excoĩcatos ꝑ ple banos ꝓ furtis et ꝑditis· niſi de tali um aut ſupioꝝ licentia ſpeciali. oꝛro de ↄſuetudine appꝛobata ſunt qnqʒ; · Mrimus ẽ de homicidio voluũtario·qð hodie ad papã de con- ſuetudine dirigit · Scõus ð falſarijs q̃a falſificãtes litteras pape ſũt ex cõmunicati/ꝑ papã abſoluẽdi · vt in- fra ca·iij/caſu · viij · De falſiſicãtibus monetã in francia q ſunt excõmuni- cati · infra ca · vj· caſu · xxvj · Alibi vo falſificantes monetã et publica in- ſtrumẽta ab epᷣ̃o abſoluunt᷑ · Idẽ de falſificãtibꝰ litteras capłi/aut aliox qulibet ſuꝑioꝛe citra papã. maxĩe monetaꝛe qñ eſt publicũ · Tertius ðᷣ violatoꝛibꝰ eccłaſtice libertatis ſeu emunitatiſ· Violare aũt excłe emu nitatẽ eſt facere cõtra eius liberta- tem · vt qͥ in ecełia aliquid facit vr- delicet rapiẽdo vł ſimile · et talis ñ eſt excoĩcatus · Simiłr ſi qͥs ꝑ violẽ tiã multa mala cõmitteret in eccłia diruẽdo altare vł frangẽdo crucem aut enoꝛmit᷑ tractando eucariſtiã vł ſimilia eſt de iure excoĩcatuſ.vt in- fra ca · iiij caſu · xj · Quartuſeſt ð vr olatoꝛibus eccłaꝛea cimiterio · Et differũt violare eccleſiã · et violare eccłe emunitatẽ · Nam violare ec- cleſie emiyitatẽ immediate deſcri- ptũ ẽ · Sʒ violare eccłam· eſt ipſam frangẽ vł incẽdere·et talis eſt excõ municatugvot infra ca · iiij· in caſibꝰ multis Quintus eſt de ſortilegis et diuinatoꝛibus maxime cũ ſacramen tis/vł ſacris/aut ꝑ aliqᷓ pacta cũ de- monibus, aut etiã ꝑ aliquã artẽ ſu- ſpectã· aut ab eccłia ꝓhibitã. puta nigromantiã · vł Gᷓmodi opantibus· pᷣcipue qñ ẽ manifeſtũ · Et videt᷑ qͥ- buſdã ꝙ pꝛeſentati fres et curati de alijs ſortilegis leuibus muliercula rũ varijs et vanis obſeruantijs· poſ- ſunt abſoluẽ · De his vide infra ca- pitho · vj· caſu · xxvij · 4 gteſen taes Ctre,, „ebet an itiniacten . Al rninſt Delezat b iacte gontaiunns at ſin us r nicngtris zber idiacre ladſconi ethirter eib⸗ Ghoreinetalt petat da er NNbenrie laſbatgi nr ninltei ieilw ai hnsſtniäntrin . ſpabſcleni An icighn nin det⸗ 4 nare ſrt cintiner 82 4 ſrterſenaiſt ins Pche 8alr wtir pe Wälextlrpt- oluunt. JNede tapli aut lioy papa. 1marie bli⸗Ternug elbertang ſean Lait ecleem da eing lberta⸗ aliquidfaat vr ſimile et talg llr ſis p volẽ itteret in ecchia angẽch crucem do eucariſta oicatuſ. vt in⸗ uartuſeſt d vi⸗ cimiteriox. Lt leſia. et volare am volareer mechete deſerr Rameſt ſpſann elet talis t exi racaii n cab? ſtoe ſortlegis et me cũ ſacramen lia packa c de aliqu artẽ ſu⸗ phabiti. puta odt oxanuibi ſi Et wetq⸗ feget aurat de uarmlnal bſemuanciß e Svde rſrac Pret᷑ pᷣdictos tñ caſus adhuc q̃- libet ep̃us põt in ſua dioceſi ſue au- toꝛitati reſeruare caſus certos· Vn- de cõfeſſor oĩo ſcire debet tales· ꝑ ↄſeqñs ſtatuta ꝓuincialia/ſinodalia, et cõſuetudines de talibus · Prete⸗ rea nullus curatꝰ aut frat᷑ pᷣſentatuſ inquantũ talis habet in iuramentis aut votiſ diſpẽſare· nec ſuꝑ irregula ritatibus · ſimiłr nec ab int᷑dicto ab- ſoluere · nec vota cõmunicare/vl in eiſdẽ diſpẽſare· licʒ ſcõm quoſdam/, immo vt ex pᷣcedẽtibus videt᷑ patèᷣ: a tranſgreſſione votoꝛe põt abſoluẽ · niſi ſit caſus reſeruatus ſpecialiter · Querit᷑ hic q̃ntũ peccet qͥ abſol, uit aliquẽ a pet̃o a quo nõ põt de ĩitᷣ re. Reſpõdet Richaidus in qrto· diſ· xviij · ſic · abſoluẽs aut G̊ facit ex 1 gnoꝛãtia iurisl aut ſciẽs ius facit G·. videlicʒ ſcit ius q̊ hec ſibi facere nõ licz· Si ſcdðo mõ,/et ̊ facit ex delibe- ratione! moꝛtalr peccat· qͥa ſcient᷑ et ex deliberatiõe/ↄceſſa ſibi abutit᷑ po teſtate in pᷣiudiciũ aĩe illius quẽ ſic abſoluit · et dat illi intelb gere ꝙ ab⸗ ſolutus eſt.ĩn q̊ eũ in erroꝛẽ ĩnducit · Vnde ſuꝑ abſoluentẽ cadit illa ma ledictio/ Deutro·xxvj· maledictꝰ qui errare facit cecũ in itinere · Si autẽ hoc facit ex ignoꝛãtia ĩuris affecta- tal adhuc moꝛtałr peccat· Si vo ex ignoꝛãtia craſſal adhuc moꝛtałr pec cat.qa ad officiũ cõfeſſons ꝑtinet ta lia ſcire/aut ſupꝑioxe ↄſiliũ qꝛere·que ſi neſciat ↄfeſſoꝛ meret᷑ maledictiõeʒ filioꝛe heli · de qbus pᷣmo R egũ · · di cit ꝙ erãt filij belial neſciẽtes dñm · neq; officiũ ſacerdotũ ad ꝓpł'm Sed nunqͥd excuſat᷑ abſolutug MRñdetdẽ de ſic abſoluẽten etiam ſie abſoluto tłi abſolutioni initẽti/ñ Pignoꝛantiã inuincibilẽ ſeu ꝓbabilẽ excuſet᷑ · ſẽ laici coĩter eſſe vidẽtur · Dici poteſt de alijs illud Oat.xxv ſi cecus ceco ducatũ pᷣſtet! ambo ĩn foueã cadũt · Nec ille ꝑ ignoꝛantiã excuſat᷑ qͥ magis ſollicitus eſt qᷓrere ſiliũ ꝓ emptõe vniꝰ equi vł bouis/ qᷓ;ᷓ ꝓ anime ſue ſalute. Sed qͥd de ↄfeſſoꝛe qͥ abſoluitvbi nõ potuit ſecularẽ/aut ex ignoꝛãtia, vł ex ꝰerecũdia/aut feſtinatione/vł Hmocql. et cõfeſſor poſtea experit᷑ ſe erraſſel nũquid tenet᷑ ̊ ſeculari dicẽ MRñqdet᷑ ſcom om̃es ꝙ ſcłaris excuſa tus eſt,coꝛã deo abſolutus interim quo neſcit · ſʒ ↄfłſſor nõ · Quid fa- cietꝰ Contuli de B cũ multis notabi libuſ doctonbꝰ theologie maxime in Ocilio baſiloẽſi · Quidã dixerũt ꝙ de bet autoꝛitat a ſupioꝛe impetrare et ſi ſine magno ſcãdalo firei põt vo- care nõ abſolutũ/a ſibi dicere: ac eũ abſoluð p̃auditũ in ↄfeſſione · Vl ſi magnũ ſcandalũ timet᷑ abſentẽ ab- ſoluat/ſi ab vltima ↄfeſſione ſperat᷑ eſſe in gr̃a adhuc · Aut vt alijs placu itſi magnũ timet᷑ vł nõbile ſcanda lũ: ſummo ſaẽdoti deo cõmittat · pe⸗ nitentia ſolã ↄdignã ſacerdos ꝓ ne Sligẽtia agens· pᷣſertim qñ multitu- do ſic ẽ neglecta· multi eoꝝ multũ diſtant a loco vbi reſidet coõfeſſor · Quid etiã ſentiendũ eſt de aliqᷓ qui ↄfitet᷑ ↄfeſſor eũ nõ intelligit, aut ex doꝛmitatiõe/vł imperitia lin gue,/aut diſtractõe nimia/vł ex ſimĩ li cauſa· Rñdet Johãnes de hertẽ⸗ berg antiquꝰ doctoꝛ in ãtlibetis ſuiſ. ſacẽmẽtalis abſolutio pᷣexigit ↄfeſſio nẽ · ↄfeſſio vero oĩs impoꝛtat reuela- tionẽ · qᷓ ñ poteſt eſſe ſine relatõe vni us/et pceptiõe alterius · cũ ergo alte rũ iſtoꝛ/ſcʒ ꝑceptio ſacerdotis defici at in pᷣfato caſul credo ð illo pcto nõ eſſe cõfeſſionẽet ꝓ ↄſequẽs nec im- pendi abſolutionẽ · Mec ille · Sʒ iſtoð videt᷑ debere intelligi vbi obaudi- ta ſunt peta grauia ·q̃ de neceſſitate ſalutis ſunt ↄfitẽda · nõ de alijs qᷓ ca- dũt ſbᷣ ↄcilio.vbi tłia modica raro obaudiũt᷑ ab eo/qͥ alias neſcit ꝑſonã De peccatoꝛe igiẽ᷑ differẽtis notã dũ ꝙ qᷓ;uis ad vnguẽ om̃es ſcire di- ſtinguere nõ poſſint (nã delicta quis intelligit ait ꝓpheta)laboꝛet tñ con feſſor vt ſciat qntũ põt omĩa pctoꝛꝝ genera/et ſpecies ꝓ poſſe · vt medi- cus ꝑitiſſimus ſpũaliũ egritudinũ · Itẽ quałr hoĩes diuerſoꝛe genexe a ſtatuũ peccare ſolẽt · Mreterea ſci- at quedã/q etiã doctoꝛes ꝓpter vere cundiã ñ tradũt ſeriptotenus ꝓpter euitandũ ſcandalũ · Alioqͥn quõ pote rit interrogare de vulneribus et ea medlcare · Circa peta vo carnis in- ueſtiganda ſpeciałr diligentiã adhi beat · vt de cauerna cõſcientie vᷣmes aĩe queat educẽ · Alas peccatoꝛ pe- riclitabit verecũdia/aut ignoꝛãtia · cõfeſſor cui chriſtus dedit ptãtem ſerpẽtes ſine nocumẽto tollere · alias cũ ſeruo nequã de talẽto credito du rã redditurus eſt rationẽ · Que igiẽ ſint pcła moꝛtalia cõmunia! reperi- es in nr̃o tractatu de lepꝛa moꝛali · Durũ aũt valde eſt religioſo qui excõmunicatũ abſoluit vbi nõ põt · qa ſnĩazʒ excoĩcationĩs incurrit vtẽj · ca· v.caſu viij · Vnde de caſibus vbi quis ſnĩazʒ excoĩcationis incurrit! ne ceſſariũ eſt vidẽ · Immo nullus etiã autoꝛtatẽ habens aliquẽ abſoluẽdi ſcdm Tho · et Richar · põt aut debet à quocũqʒ peto abſoluẽ niſi abſolu- tio ab excõmunicatiõe pᷣcedat · Incidit aũt quis excoĩcationem: aut a canone aut ab hoĩe latã. qᷓ in re due excoĩcatões differũt· ſed ſim- plex cõfeſſor curatus/vł p̃ſentatus: a neut᷑ abſoluẽ põt ſine ſpeciali cõ⸗ miſſione? niſi in articulo moꝛtis· Eſt aũt ſnĩa excoĩcationis ab hoĩe lata: que a iudice/vł pᷣlato pticularit᷑ fer tur · vt dũ noĩatim aliqs a tali excoĩ cat᷑ ꝓ ↄtumacia/vł ꝓ debitis/vel ꝓ furto · vt oĩs qui tale factũ/furtũ/vel IEzmodi cõmiſitſit excoĩcatꝰ Et a ta R excõmunicatiõe ſcʒ hoĩs nullꝰ põt regularit᷑ abloluẽ/niſi qͥ excõmunica uit/etiã poſt ſatſfactionẽ· exceptis paucis caſibus· Sed excoĩcatio ĩiuris eſt q̃ a iure fert᷑ generałr · cũ ſcʒ ali qð ſtatutũ eſt gnãle · vt quicũq; HG̊ vł oc feceritfit ipſo facto excoĩcatꝰ. Et a tali poſſunt abſoluẽ ep̃us oꝛdi narius ſcʒ · vł ſuꝑior qui ex pᷣuilegijs qut officio hoc habet · niſi eſſet ca- ſus pape reſeruatus: Ca · ij · de caſibus excõmunicatio- onis tangentibus fidẽ pncipalit · D oſtendendũ igið᷑ in q bꝰ ca ſibuſ qͥs ſnĩaʒ excõmunicati- onis incidat ipſo iure · Pri- mo ponen?᷑ caſus tangẽteſ pncipalłr fidẽ · Scõðo tangẽtes pncipalit᷑ papã et eccłam romanã · Tertio tangẽtes clexæ pᷣncipałr et emunitatẽ eccłaſti cam · Quarto tangẽteſ religioſos pᷣn cipałr · Quinto tangẽtes oms pᷣſertĩ ſeculares de fide et ſacra ſcriptᷣa · enlotientmend paberebn ie nen du cembentmnp oot Per iuieſit barnen iu trihetrn ito ſhat ir noq eſfautor herener⸗ it fators beenr mplt niblachniſore KEllin poite fignen enpoo faen ng nifaen ineſtondun nlwemltd Pruate i faitiditne icti⸗ Putmadveininain arenh ſt heien u unk et knocl o gne in⸗ iuu anmͦplr ai top⸗ Tertafaten eſ ſ Ammii nitr lberer / num ſatreptaror he⸗ ſauit kodapucd ſer 1 bſolidcn or aut deb luenid ret .. eniſi bolu⸗ eeet. irnunn . jelata. dffeiit ſüſn⸗ t ſentatun „ ſne ſperiitc⸗ lo moꝛtig. Kſt ng ab hoie lata n üollanit fer anasa tqli excoj . lpdebte le fati funi excoĩcatꝰ Et ata hoig · nulb pot nſi q excomunica ctionẽ exceptis ſexcoĩcatio iuns neralrc ſezali vt quici h vl fado excoĩcat'. blolus eßus orc r quiexpullegis bet. Meſſet ca⸗ u; 85 ermmnirati/ 1 fce ncipalit. nch igit in Gye⸗ 3, erömmmnitati t pſo une n angiteſpnrihalr 8 mnaßaliſae Lero tangetes munitatẽ et „relt oſos n iteſtelſge⸗ ſhern ngetes oild , et ſcraſoiſßtil rimus ẽ de hereticis · dtinẽs qͥn qʒ caſus pticulares· · Primus ẽ cũ qͥs incidit in hereſim iã damnatã · vt ar riani · et ſił es· vł cũ nouã fingit/vt ð hereticis capło/excõmunĩcamus· et caad abolendũ · qð intelligendũ eſt ſcðm Petrũ de palude in qrto · diſ · xviij · ſi in aliq̃ actu exterioꝛ ſuũ de⸗ lictũ manifeſtauerit · Alias ꝓ ſolo a- ctu interioꝛ,quo tñ ſolo homo eſt ꝑ- fectus hereticus! nõ incurrit · Scðus caſus·cũ qͥs ẽ credens hereticoꝛe id eſt qͥ habʒ fidẽ hereticoꝝ implicitã vł explicitã/reputans eos bonos/ et habere bonã fidẽ · Mi enĩ dicunt᷑ cre dentes hereticoxe · dicit Pe · pa · Ter tius qͥ defẽdit hereticos ſeu defẽſa- toꝛ ẽ hticoꝛe/vbo ſcʒ/aut facto · Qr tus qͥ eſt fautor hereticoꝛꝝ · Dicunẽ aũt fautoꝛes hereticoꝛe tripłr · Vno mõ ſola obmiſſione · ſiẽ illi qͥ publica ptãte fũgerent᷑ eoipſo fauent hèti- cis ꝙ nõ fauent inqſitonbus ↄſilio/n auxilio dtra illos.· Mriuate vo pſone fauẽt ꝗᷓ nolũt indicare/ſʒ celãt · ¶lia fautoꝛa eſt verbi ſcʒ excuſando · ſſt dicendo/iſli hoĩes nõ ſunt tales qles dicunt/ et Emodil ꝑ que ſimplices ĩẽ ducunt᷑ ad amoꝛẽ ipſox · ĩ odiũ inqͥ ſitoꝝ · Tertia fautoꝛia eſt facti · ſi qʒ alimoniã mittat/bł liberet · Gmodi · Quintus qͥ eſt receptator heretico- rũ ·qui ſcʒ eos apud ſe recipit · Pre miſſi omes excẽmunicati ſunt ꝑ ca · vbi ſup̃ · Et qͥa in młtis alijs caſibuſ quis in hereſim incicht pᷣſertim ĩ du obuſ nouit᷑ detᷣminatig idcirco ð eiſ dẽ/ſicut de alijs iudicandũ eſt · Vnꝰ ponit᷑ in cle · de ſũma trim · c · vno · G· poꝛro viʒz qui ꝑtinacit᷑ aſſerrret ꝙ a- nima rõnalis non ſit foꝛma coꝛpoꝝꝛs humani iudicat᷑ hticus · Alius poni tur ibidẽ in cle · de vſuris ex graui in fi · ðtra eũ qui ptinacit᷑ aſſereret vſuras reciꝑe/nõ eſſe petmq etiã iu dicat᷑ hticus · Ergo in ambobꝰ ex- coĩcatio incurrit᷑ · et in fautonbꝰ c· vt in p̃ᷣcedentibus. Seðdðs caſus pᷣncipałẽ de ſepeliẽ- tibus hereticos,r, et eoꝛ fautoꝛes· de qbus/de hereticis ca · quicunq;li · vj·. includans etiã qͥnq; ꝑticulares arti- culoſ· Nã ſiẽ ibidẽ dicit quicũq; he reticos credẽtes/receptatoꝛes/defẽ- ſoꝛes/vel fautoꝛes eoꝛ ſcient᷑ pᷣſum- pſerint eccłiaſtice tradè ſepultel! vſ- q; ad ſatiſfactionẽ idoneã excoĩcatõi ſe nouerint ſubiacere · nec abſolutio- nis beneficiũ merean᷑ niſi ꝓpꝛijs ma mbus publice extumulẽt/et ꝓiciãt HEiodi coꝛpoꝛa dãnatox · et locuſ ille pꝓpetua careat ſepultura · CTertius pᷣncipalis ponit᷑ de here- ticis · vt inqᷣſitiõis · li · vj · Et ſunt no⸗ uẽ caſus. rimus ẽ dtra vniuerſas ſeculi ptãtes dños tẽpoꝛales/ac ꝓuĩ- tiaxe/terraꝛe/ciuitatũ/ alioꝛeq; locoꝛe rectoꝛes/qͥbuſcũq; dignĩtatibꝰ vł of⸗ ficijg · vł noĩbus cẽſeant᷑ · et eorundẽ baiulos ſeu officiales qui dioceſanis ep̃is ł inqͥſitoꝛibus heretice pᷣuitatis nõ paruerint/in hereticoꝛ/credenti- um/receptatoꝛe/fautoꝛ/et defenſoꝛ eoe inueſtigatõe/captõe/ac euſtodia diligẽti cũ ab eis fuerint reqſiti · Se cũdus ſi p̃fatas pſonas peſtiferas/in ptãtem,/vł carcerẽ ep̃ox/ſeu inqᷣſito rũ/vł ad locũ de q̃ ipſi mandauerũt · vł aliqͥs ex eiſdẽ, infra eoꝛundẽ do- minoꝛe/ptãtum/vel rectoꝛe diſtrictũ⸗ nõ duxerint vł duci fecerint ſine mo ra/poſtqᷓ; fuerint reqᷣſiti · Tertius ſi ð hereſi a dioceſano epᷣo vł inquiſito- re ſeu inqſitonbus ↄdemnatos p̃fa- ti dñi tẽpoꝛales ſiue rectoꝛes ſeu offi ciales eoꝝe/ ſibi ręlictos ſtatim nõ re cepint · et immechate anĩaduerſione debita nõ puniuerint · Quartus ↄtra eos dños,/ptãtes/rectoꝛes/eocq; of ficialesſi de crimĩe hereſis(cũ mere ſit eccłaſticũ ognouerint/vł iudica- uerint · Quintus ſi captos ꝓ eodẽ cri mine abſq; dictoꝝ epoꝝ ſeu anqſito- rũ aut ſaltẽ alterius eorundẽ licen- tia vł mãdato a carcẽ liberauerint · Sextus ſi executionẽ ſibi ꝓ Gmodi crimĩe a dioceſano/ſeu inqͥſitonbus/ inquiſitoꝛie inuicta pmpte ꝓut ad ſuũ ſpectat officiũ/nõ adimpleuerit. Septimus ſi dioceſani/aut inqᷣſitorũ indiciũ/ſnĩazʒ/ ſeu ꝓceſſimdirecte ł indirecte impediuerĩt · Octauus ſi p fato fidei negocio didceſano ep̃o vł inqͥſitonbus incũbenti ſe opponẽ pᷣ⸗ ſumpſerint vł ip̃m aliqtenus impe- clre · Nonus otra illos qͥ ſcient᷑ de⸗ derint auxil iũ/oↄſil i/lł fauoꝛẽ · Mre- dicti enĩ oms ipſo ĩure ſunt excõmu nicati · Decimꝰ ſcm ſummã ſumma rũ ponit᷑ ibidẽ · ca · ſtatuta · li · vj · vide licet · Quicũq; poſt inhibitõʒ ſibi fa- cã p̃ter licentiã inqſitoꝛis ſeu oꝛdi- narij patefecerit depoſitões teſnũ pᷣ⸗ dictoꝝ ſuꝑ htica pᷣuitate niſi immi neret aculũ defectu publicationis · Quartus pncipalis ẽ etiã de inq; ſitoꝛibusl et eoꝝ officio in cle · de be⸗ reticis·cai· ↄtinens tres caſus: ſũt om̃s pape reſeruati · Vbi ſic dicit᷑ de inquiſitoꝝs officio et inqͥſitonbꝰ Qð ſi odij gr̃e vł amoꝝs lucri aut cõmo di tẽpoꝛalig obtentu ↄtra ĩuſtitiã et ↄſcientiã ſuã inqſitoꝛes videlicʒ vel eoꝝ ſubſtituti obmiſerint ↄtra quẽ- qᷓ; ꝓcedere/vbi fuerit ꝓcedendũ ſu per Gmodi pᷣuitate · ecce vnũ caſum Aut obtẽtu eodẽ pᷣuitatẽ eandẽ· ec-⸗ ce ſcòᷣm · Vlł impedimentũ officij ſui alicui imponẽdo cũ ſuꝑ ̊ quoquomõ pᷣſumpſerit vexare · ecce tertiũ epi- ſcopus aut ſuperior ſuſpenſionis ab officio ꝑ trienniũ alij vo excoĩcatio- nis ſnĩaʒ eoipſo incurrant · Dicit tñ Joð̃ · an · ſup vbo obtentu! vbi ergo nõ ꝑ alteꝛe p̃dictoꝛe/ ſʒ foꝛte timoꝛe, vłl ꝓpter vitandũ ſcandalũ ̊ obmit teret nõ eſt locus pene· Quintus pᷣncipalis ponit᷑ ibidẽ. ca · ij · Et eſt duplex · ¶ Primus ↄtra ĩ quiſitoꝛes qͥ ᷣtextu officij inqſitionis ꝗbuſuis modis illicitis ab aliquibus pecuniã extoꝛquẽt· Scdus ↄtra eoſ- dem qͥ́ ſcient᷑ attẽptant eccleſiae bo na ob clericoꝛe delictũ p̃dicti occaſi- P one officij fiſco etiã eccłe applicare Sextus pᷣncipalis ẽ ↄtra ſciſmati cosl et comp̃hendit tres · Mrimus qͥ facit ſciſma ↄtra eccł'aʒ romanã. Se tuũdus ↄtra adherẽtes eiſdẽ · Sůt · n · omes excoĩcati · vij · q· i · Nouacianus extra·e· ti ad ſuſcitãados.Certius ↄt illos qui vtunt᷑ ſcient᷑ oꝛdinationibꝰ et alienationibuſ a ſciſmaticis factiſ cũ in H̊ eis adherere et fauẽ videãa- tur · Vt ſic intelligat᷑ illud extra de ſci ſma cai · Quicunq; retinuerit res eccleſiaſticas ꝑ ſciſmaticos: ſeu ꝑ la- icoſ alienatas? nec eaſ eccłe reſtitue rit abſq; onere excoĩcationi ſe noue- rit ſubiacere· eỹ de ſciſma ca · pmo · Septimus pᷣncipalis ẽ ↄtra ſarra cenoſ triplex · Mrimus qui ↄtra chꝝ ſtu/vł ꝓpłm chꝛiſtianũ/ſarracenis ar ma/ferrũ/ł ligamĩa defer̃t galeae/ Enais nen r reſtva at. Nis vr ean wen n ens eu iurr s inti⸗ Pnreai a Notfonani eriq; meſeczu/ ttmni git wient obeen⸗ ſNateii wle were carrn n l dĩ lereticn no ore er rängxrdſun ſ diteel kbilne Ppn- tota qui. cedenqi ſu vr caſum eqndd⸗er⸗ offfei fui 5 quoquom tertii/epi⸗ enſionig ab excoĩcatio⸗ t. Deit tñ ul vbi ergo e timoꝛe lüb obeit ponik bice. rimus traĩ j inqſitionis b aliquibus 8 otra eoſ⸗ ccleſia bo dich occaſi- e applicare ra ſciſmati Primus romana Be eiſce⸗ Buͤtn Nouaaanus Tertius t ginationib? aticis factiſ faué videa⸗ ud extra de tinuerit res o9: ſeu p la- cke relttue mi ſe noue⸗ a ca pmo . tra ſarta gui a chn arracems ar fert galeay/ * ſeu qðcũq; ſubſidiũ/vcil iũ/ ſeu auxi⸗ liũ eis pᷣbens/ſeu cũ eis mercimonia facieus tẽ poꝛe guerre int᷑ ipſos noſ chrſtianos · Scdðus qͥ galeas eis ven dũt et naues · Tertius qͥ in pyrrhati s ſarracenoꝛe nauibus ↄtra chuſti⸗ anos gubernatiõis exercẽt officiũ/ E machims,/aut qbꝰ cũq; alijs: aliqð eiſ impendũt ↄſiliũ vł auxiliũ / in diſpẽ diũ terre ſancte/vł chnſtianoꝛe · ex ð iudeis ita quoedã · ca· ad liberãdũ Itẽ in ſtitutionib⸗ ſeu extrauagã- tibus J obã. xxij · copioſus in miſeri- coꝛdia dñsdicit᷑ · Qð ſi qs arma/fer rũ/equos/ligamĩna victualia/et alia quecũq; ꝓhibita/in alexandriãa/ł ad terrã egipti/ſeu ad terrã ranatein ad ſarracenos ibi exiſttes deferre/ aut eis auxiliũ/ oſil iũ/vł fauoꝛẽ dire cte, gloſa vt a tali impugnatõe deſi- ſteret/l ĩdirecte ſecrete l publice p ſtare pᷣſ ſpſerit· excoĩcatꝰ ẽ ipᷣo facto Ca· ij · de caſibus excẽmunicatio- nis romanã curiam papam cõ⸗ cernentibus pᷣncipaltter · Aſus vero eccłazʒ romanam curiã eius ſeu papã tangen- tes ſunt iſti · Primus ſi quis dicat romanã eccłaʒ nõ eſſe caput/a ei tanquã capiti noluerit obedire· ſi dicat eã ñ poſſe ↄdere canones · ta lis eſt tanq; hereticus ipſo iure ex coĩcatus · xix · diſ. nulli fas Scõðs pncipal Pabẽſ tres · Drimꝰ eſt ſi s in papã electus a pautioꝝ- bus q; a duabus ptibus cardinaliũ pꝛeſumpſerit ↄſentire, gerere ſe ꝓ papa·. Scdus ſi quiſ de tertie ptis no minatẽe ↄfiſus nomẽ ſibi pape pꝛe- ſumpſerit vſurpare · Tertius qui ta- lem in papã receꝑit· eẽ de elec · ca · li cet · xxiij · diſ · ca · in noĩe dñ · De ple nius eẽ · de elec · ca · licet · Cſi s aũt · Tertius pᷣncipalis qͥ papatu vacã te alicui de cardinalibus ꝓ faciẽda pape electõe incluſis vt iuris eſt ſcri pturã vł nunciũ miſerit aut cũ ipſo ſecreto locuti fuerit: vł cũ tal car- dinali ſic incluſo ꝓ electõe loquẽs! ni ſi vocaret᷑ de ↄſenſu oĩm cardinaliũ inibi pᷣſentiũ · eỹ de elec · vbi piculũ · Enulli li · v · Qui aũt in iſto caſu re Cipit ex eis litterã videt᷑ ꝑticipare in crimiĩe criminoſo · et ſic excoĩcatus ꝑdit vocem quouſq; a ſummo peni- ctariovł toto collegio abſoluatur · dicit Petrus de palude· Quartus pᷣncipalis ẽ ↄtra dños re Qoꝛeg officiales ciuĩtatis ullius ĩ qua eęlectio rorĩani põtificis imminet fa cienda/et celebꝛãdalſi ea que de in⸗ cluſione artatõe cardinaliũ ſunt p dñm papã gregoꝛiũ decimũ ſtatuta! plene ac imuiolabiłr ſine doloꝝ frau de nõ fecerint obſeruari · vl ſi cardi- nales vltra q; ſtatutũ eſt pᷣſumpſerĩt artare. vł ſi fraudẽ in p̃miſſis vł cir ca pᷣ̃dicta cõmiſerint· ex de elec · ca · vbi · Gp̃ter ea · li · vj Tales enĩ om̃es in iſto caſu dtenti ſũt excoĩcati · Et ciuitas ſubiacet eccłaſtico intdicto· Quintus caſus pncipalis ibidẽ · ſi ſup talr obſeruandis ſtatim audito ſummi põtificis obitu/coꝛꝰ? clero po pulo ciuitatis illiꝰ ad H ſpecialr ↄuo cãdis coꝛpale ñ p̃ſiiterĩt iuramẽtũ · Sextus pneipalis eſt de bono re⸗ gimine vrbis ad tuitionẽ libertatis romane eccke ˖ Lt eſt quadruplex·et omes ſunt pape reſeruat· Primus eſt ↄtra illoſ qui in ſenatoꝛẽ/capita- neũ/patriciũ/aut rectoꝛẽ, ſeu ad ro- mane vrbis regimẽ ł officiũ aliquẽ nominãt,/eligũt/vl aſſumũt potentẽ notabilis eminentielde roma vb di⸗ ſtrictu nõ exiſtẽem. Scõug q cõtra Hmodi noĩatos/electos vł aſſũptos. ſi tali noĩationi/vł electioni X aſſum ptioni aſſenſerint aut de ſeipſis quõ- libz intromiſerint. Certius ↄtra obe dientes et intẽdentes eiſds. Quar tus ↄtra dãtes ipſis noĩatoꝛihus,/ ele- ctoꝛibus aſſumptoꝛibus/aut noĩatis, electis vł aſſumptis/auxiliũ dſiliũ/ E fauoꝛẽ/publice vł occulte. Et ſunt omes qᷓtuoꝛ caſus pape reſeruati. Septimus pncipalis ẽ ↄtra illog clericos qͥ ſponte et ſcient pticipant cũ excoĩcatis a papa/recipiẽdo in di uinis officijs.· Et in eodẽ addit ſum⸗ ma ſumma· er de ſen.vxcoĩcatiõis ſignificauit · Sʒ intelb giẽ dicit Pe · de pa·de excoĩcatis noiatim de cle ricis qui eos recipiũt in ſuis officis · Secus forte de laicis qui alias audi rent miſſam cũ eis· De hoc vide ſe⸗ quenti caplło · caſu · vij. Ockauus pᷣncipalis ẽ de falſarijs ↄtinẽs duos · Drimꝰ cũ quiſ p ſe vtł P aliũ falſat litteras dñi pape cum fautoꝛibus⸗ defẽſoꝛbus ſuis· Scõus cũ ꝗs ſcient᷑ vti᷑ litteris apoſtolicis etiã ab alio falſificatis · ex de crimĩe fal· ca.ad falſarioxe· et cadura· Itẽ qñ caſu eᷣd eũ littere falſe puemũt: niſi infra · xx · dieſ deſtruat/l reſignet nõ tᷣdẽdo tradẽti ſʒ iuſtitie · tutiuſ tñ ẽ ſibi deſtruẽ · Qui aũt vti᷑ ignoran ter falſis, niſi pᷣus aptis illis videri fecit ꝓ ſciẽte habet᷑ vt ibidẽ in glo ſa dicit᷑ · Dicit aũt Moſtien · ſic· hodie p̃eeptũ eſt ꝙ in litteris dñi pape nec in magno nec in modico audeat q8S manũ apponere/etiã litterã aliquã vł punctu aliquẽ coꝛrigẽdo exceptiſ officialibꝰ qͥbus H̊ eſt cõmiſſũ. alioqn manũ apponẽs,/ex canone lato in cu ria ipſo facto ſnĩaʒ excõmunicatiõig incurrit.qᷓ nñ põt citra ſedẽ apoſtoli⸗ cã relaxari · Secus aũt eſt de litceris alijs q buſcunq; etiã legati, aut ſum- mi penitẽtiarij· młto magis de lit teris p̃ᷣlatoꝛ? niſi ꝙ quidã in ſinodo excoĩcant falſificãtes lr̃as ſuas. ſic incurrũt falſificãtes infra dioceſi m Nonus pᷣncipalis ẽ de cardinali- bus romane vꝛbis, ↄtinẽſ tres caſit u8 AIn pmis duobug eſt papalis reſer- uatio · Prifnus & ↄtra illũ qui ſan- cte romane eccłie cardinalẽ hoſtilit fuerit inſecutuſ/vł pcuſſerit aut ce- perit,vl mãdauerit aut ſocius fue- rit faciẽtis · Scdus ↄtra illũ qui tle factũ ratũ habuerit/aut ↄſiliũ dede- rit/vł fauoꝛẽ/aut poſtea receptaue- rit/ł defẽſauerit ſcient Emodi male factoꝛẽ · Cortius ſi pnceps/ↄſul,/ſena tor/vł alius dñs/ſiue rector ſeculari um q nõ facit penas legales ſeu ip- ſam ꝛſtitutionẽ obſeruari ↄtra taleſ infra menſem poſtq; huiuſmodl de⸗ lictũ puenerit ad eoꝛ notitiã. extra de penis · ca· felicis · libꝛo. vj Ta.· ĩiij · de caſibus clexe et emuni⸗ tatem eccleſiaſticã tangentibus. Angẽtes aũt cleꝝ Pncipalr, et emunitatẽ eccłaſticãſũt . iſti rimus ẽ de miolentã- tibus clericoſ vł religioſos. Et ẽ mł tiplex · Mrimus ſi q́; in clerici vel ———— 4 ulintat ceichiwer etqte ecl Ae ien e de ſaescfeo tett wiensde ilereettüfant i ſt d 1 beſino pbet venr e itſleutmie Nan cle do Kumei R Nthaci inictmnb dem in Nĩ qti imii emt ic cito N in iclic⸗ irget. apalis reſer⸗ illũ qui ſan- linalẽ hoſtilit ſſenit aut ce⸗ lt ſocus fue⸗ illũ qui tle toſiliũ dede⸗ a receptaue- PBmodi male eps dlul /ſena ector ſeculari egales ſeuſp⸗ an otra taleſ uiuſmocl de⸗ otitia. extra · vj⸗ x et emuni⸗ ngentibus · x pncipalr, claſtical ſut e wolenta⸗ ſos⸗ Ltenl 1cerci vel ) pſonã religioſam manꝰ iniecerit vi- olẽtas vł temerarias · xvij · ꝗ · iij · Si quis ſuadente diabolo · eỹ de ſen · ex · ca:parrochianos:et c· ↄtingit · Et eſt pape reſeruatus: ſi leſio ſit enoꝛmis iniuria · Eſt aũt enoꝛmis! qñ ad mu- tilationẽ mẽbꝛi ſeu ad effuſionẽ ſan guinig ſeʒ ꝑ vulnꝰ illatũ ꝓceſſus fu- erit· aut ſi in ẽm/abbatẽ ꝓpriũ ma nus violenta iniecta ſit · ex ð ſen · ex · cũ illox · Dicit enĩ ſpeculator de of⸗ ficijs lega · vſu.lxviij· papa ſolus ab- ſoluit occiſoꝛes clericoꝝ · łH ſi alias le ſio ſit enoꝛmis · In leui aũt/ep̃us · et in graui legatus ac in maioꝛi ſcõʒ ſu um pᷣuilegiũ · Mabʒ tñ ille caſus mł tas exceptiones · Scous cũ qͥs poteſt defẽdere clericũ a violenta manuũ iniectione et nõ defendit · qdð quałr intelligi debeat · vide illud qð notat᷑ e · ti · qnte · Vnde caſꝰ ille ĩtelligit de illo qͥ ex officio tenet᷑ a violẽtijs de⸗ fẽdere/et nõ facit cũ poſſit · Vl de il lo qui nõ ꝓhibet! qñ ꝓpter ſe illud fit/vł eius nomĩe · Vbł qui ſolo vᷣbo poſſet impedirel et tñ vult cõplacẽs ſibi in illo malo · Tertius qͥ nec ma- nũ iniicit. nec in ̊ ↄſentitip̃3ʒ tñ cle ricũ captũ vł inuitũ detinet ponẽdo ei cuſtodes.ł intra domũ aliquã re- cludẽdo/vł includẽdo ·ð ſen · ex · e · ti · nupꝑ · Quartꝰ de illo qͥ ꝑ ſe nõ ꝑcutit vł detinz ſʒ mãdat hoc fieri/ ꝑ ali um fieri facit.e · ti · mulieres.· Quin tus ẽ de illo qui vt clericus vberet᷑ ł detinea?ẽcauſam pᷣſtat/oſiliũ/vł iu- uamẽ · vt ꝓbat᷑ de homiĩcidio · ſicut dĩ gnũ · et notat᷑ ð ſen·ex · mulieres · Se xtus de ullo qͥ nõ mandat vł facit in iectonẽ tamẽ ſuo noĩe factã/et poſt factũ ratã habet · vt. e · ti · cum quis: Scðuſ pncipalis ſcom ſummã ſũ- max eſt duplex · Primus abſtrabẽs aliquẽ violent᷑ de eccła ad eam fu- gientẽ· xvij·q:iiij· diffiniũt: et ca · ſe⸗ quẽti · Scõus/grecus rebaptiſans ſci- enter baptiſatũ latino. vł lauans altare tanq; maculatũ in q̃ latinꝰ ce lebꝛauit · ex de bap · ca · vlt · De iure enĩ eccła grecoꝛe ſubiecta eſt roma- ne eccke · xxiiij·q·i · rogamus· Tertius pᷣncipalis ſcðʒ eandẽ ſũ- mamauferẽtes oblatiões de altari Quidã tamen dicũt ꝙ ſunt excõmu candi ·x ·q/ĩ · ſanctoꝛę· et · ca · ſequenti · et ca·quĩa ſacerdotes · Quartus pᷣncipal habet qᷓtuoꝛ ca ſus· Primus ↄtra etiã exemptos qͥ- cuũq; ſcient᷑ in caſibus nõ ꝑmiſſis de- fuũctoꝛe ſepeliũt in cimiterio tẽpoꝛe intdicti · ecce pᷣmũ · Vkl qui ſcient᷑ ſe- peliũt excoĩcatos publice · ecce ſcðõʒ · Vl qui ſepeliũt noĩatim int᷑dictos · ecce tertiũ · Vł manifeſte vſurarios ecce quartũ ipſo facto excõmunica- tionẽ incurrũt · a ꝗᷓ nõ abſoluent᷑ ni- ſi ᷣus ad arbitriũ dioceſani ep̃i ſatiſ factionẽ cõpetentẽ exhibuerint eis/ qbus ꝓmiſſa fuit iniuria irrogatañ obſtante pᷣuilegio exemptõis quocũ- q; · in cle · de ſepul · eos · Quintꝰ pncipabł · ſi ſup beneficio/ cõtra ipſius poſſeſſoꝛẽ qui triẽnio nõ poſſedit/in petitoꝛio ł poſſeſſonovna diffinitiua fert᷑ in curia/etiã ſi nulla ₰ foꝛe dicat᷑ ipſius beneficñ ſequeſtra tio ꝑ loci oꝛdinariũ fieri debet · qm̃ impediẽs/ vł ſeqſtratos fructus occu pans! excõmunicatus eſt in cle · de ſe queſ.poſ.a fruct · Sextus pᷣncipal tangit tã religi- oſos q; clericos· Et ↄtinʒ duos · Pri- mus ẽ ↄtra religioſas pſonas exeũ- ad clauſtrũ redierint infra duoꝛe mẽ ſiũ ſpaciũ· Scõs ↄtra archidiaconoſ/ decanos/plebanos/pꝛepoſitos, alios elericos ꝑpſonatus Babẽtes/nec nõ p̃⸗ ſbyteros: niſi a legibus ł phiſica au diẽdis infra ſpaciũ deſtiterĩt ſupᷣdi ctũ · Iſti duo caſus implicant młtas pꝑſonas· ¶· Drimo omes religioſos pꝛo feſſos · Scdo om̃s clericos in dignita te eccłaſtica ↄſtitutos/ etiã ſi nõ ſint ſacerdotes/nec curã aĩaꝝ habeant· Tertio om̃s ſaẽdotes cuiuſcũq; ſtatꝰ Quarto plebanos qᷓ habent curã a- nimax · Quare collegiatos etiã ſi ñ ſint ſacerdotes qͥ exeunt ad audien dũ leges vł phiſicã niſi infra duos mẽ ſes reſipiſcãt /nõ aũt ſimplices cu ratos nõ ſacerdotes includit Si au- tem in camera ſecrete audirẽtquia otra mentẽ facerẽt ineiderent · Vn de et qͥ etiã ſic audire volũt a papa hoc impetrẽt · Et idẽ ẽ ſi ꝑ ſe pnci- pałr ibi ſtuderẽt· ca·ſuꝑ ſpecula·ne ele . vl·. mo · ſecu · nego · ſe ĩmifce · Septimus pᷣncipałr ↄtinʒ plures caſus. Drimus/clericus carnalr co- gnoſces ↄcubinã ſuã publicã excoĩ- catam ꝓ eo ꝙ ipſa nõ recedebat ab allo clerico ↄcubinario ſuo:e ð ſen- ex · ca · ſi cubine · Scðus qñ quis pti⸗ cipat in erimĩe criminoſo ꝓpter ſuũ erimen excoĩcato · de ſen · ex · ca · nup · et ca · ſi Nubine · Sed hic diuerſa di uerſoꝛe eſt opinio in H̊ ꝙ quidam di cũt ĩntelligi de ſnĩa homĩs,r nõ cano- nis · Alij vo dicũt ꝙ intelligit᷑ de ſen tentia iuris/nõ hoĩs · Exigit᷑ aũt vt eooperet᷑ illi crimen p qð eſt ſentẽ- tia lata · Cextius coĩcans ſcient᷑ cum — tes ad audiendũ leges vł phiſica n excoĩcato qui cũ ꝑticip:ibus eſt excõ municatus· ex de ſen·exca.qð in du biſſ. Gvlt · Sed hodie/pticipãtes ſũt noĩatim monẽdl anteq; incurrãt ex- cõmunicationẽ maioꝛẽ · ex· e · ti · ſti⸗ tutionũ·li.vj. De his etiã duobꝰ ca⸗ ſibus vide p̃cedẽti ca.caſu· vij · Occtauus pᷣncipalis Grecus ab e- prſcopo latino deputatus tanq; vica riuſppło greco, eidẽ ep̃o latino in- obediẽs· ex · de offi · c · qm in pleriſq;· Nonus pᷣnci palis ep̃us oꝛdinans clericũ alterius dioceſani abſq; eius dioceſani licetia! tã oꝛdinans q; oꝛdi natus eſt excoĩcatus ·vij· diſ. ſi qͥs fu- erit· et capło clericus· Decimus pᷣncipalis ↄt᷑ eos qͥ ꝓcu- rant ꝙ ↄſeruator ᷣ uilegioꝝ ſuoꝛe ſe ſcient᷑ intromittat de alijs q́; de ma- nifeſtis iniurijs/et violentis: ſeu ad alia que iuchcialẽ indaginẽ exigũt ſuã extenderint ptãtem · ex de offi · dele · c· hac ↄſtitutiõe · C. vt aũt · li · vj · Maãc ↄſtitutionẽ dicit e · de pa· ha bẽt timè ſcholares pariſiẽ ſes qͥ ſepe puilegijs abutunt᷑·. Moc aũt nõ habz loeũ in illo qui nõ tm̃ eſt ↄſeruator/ ſed iudex in nõ manifeſuis Vndecimus pᷣncipalis de ſacrile- gñjs duplex · rimus ↄtra incẽdhari os eccleſiax · Scðus ↄtra effractoꝛes eccłax · Et in vtroq; caſu incidit s in excoĩcationẽ. Sed ſi fuerint denũ ciati ſeu publicati pꝑ ſolũ papã abſol uun᷑.ex · de ſen · ex · tua · et · e· quelſti · Diciðt᷑ aũt(dicit Mepa.) incẽdiariꝰ q̃ dolo malo ̊ facit nõ qui ꝑ aliã cul pã cãdela cadẽte iacẽs in eccła ipſã incẽdit · Nõ aũt alias incẽdiariusñ loci ſacri)incidit· Qui autẽ in guer- ris monaſteriavł eccłas ſuccendũt inte 6jdartmi Nren lrnmiguinieher aalns pptianis amwne ſo Detzebenitſereen. n a elntſ dlar ea cte et ndhe a ddt⸗ õ mſrri dertlegent egeil pn ndnnigel ee iwdr Nrnärnint NnekeNaedt nec 4 Nyenelchlic, deo du ex⸗ i⸗ cq⸗ be⸗ oca. in⸗ ans eius oꝛch 8 fu⸗ ſpau- ox ſe mer u ad offi. 1 — non euadũt niſi in caſtellate eſſent: et inde aduerſarij iniuſtã guerrã fa cerent · quãuis ̊ ſit dubiũ · quia deli ctũ pſone nõ redũdare debʒ in dam nũ eccłe · Qui aũt eccłas et mona- ſteria demolit ſũt timoꝛe hoſtiũ:! ne p ulla ſibi nocerẽt nõ excuſant᷑ · Silr effractoꝛ ſi frãgit aliqͥd qð ſit eccłe. vt altare/erucẽ et ̊modi · Nam ſi archã plenã depoſitis ibi frangat/ ſi aſpoꝛtet?ñ incidit in iſtã ſnĩaʒ. qᷣa nõ frangit nec incẽdit eccłaʒ/ſʒ ĩ ec cleſia· ſecus ſi oblatões de altari reci pit · De quo habes in tertio caſu · Duodecimꝰ pᷣncipalis eſt ↄt᷑ ſcho- lares vł magiſtros bononiẽ ſes· quo- rũ qͥ ↄducit domũ ante tẽpus finite locationis quã inhabitat inquilinus vł hoſpitẽ alloquẽs/inquilino irreqᷣ ſito · Dicit gloſa · ꝙ nõ eſt extenden- dum ad ſcholareſ aliax cluĩtatũ · de locato et conduc · ca · i · qð dicit᷑ · Tredecimus pᷣncipalis · doctor vel magiſter qͥ ſcient᷑ legerit legeſ ł phi ſicam alicui religioſo habitu ſuo di- miſſo/aut in ſcholis ſuis.pᷣſumpſerit retinere · extra · ne cle · vł monach d· vt periculoſa. li· vj · Decimuſ qrtus pꝛincipalis· pſona eccłaſtica inferior ep̃o locans domũ alicui alienigene/ vt ibidẽ publice vſuras exerceataut aliaſ Gmodi v- ſurariũ habitare pmittat ĩ t᷑ris ſuis eẽ de vſur · ca · vſura xe · li · v · Tontinz tres caſus ſcðm Pe · pa · Primus eſt ↄtra pſonas eccłiaſticas epiſco- pis inferioꝛes/qᷓ alienigenas et alioſ nõ oꝛiũdos de terris eoꝛe/publice pe cuniã fenebꝛẽ exercentes/vł exercẽ volentes ad E̊ domos in terris ſuis ↄducere,/vł ↄductas habere/ aut ali as habitare ꝑmittũt · Scde eſt ↄtra illoſ qui ad fenus exercendũ vſura rios manifeſtos de terris ſuis nõ ex- pellũt · Tertiuſ eſt ↄtra ullos qͥ ad fe nus exercendũ domos ulig locant· vł ſub alio titulo quòcũq; ↄcedũt. Der ſone · n· ſinglares excoĩcatiõis· vni uerſitas uel collegiũ interdichi ſniaʒ incurr̃t · quã ſi ꝑ mẽſem anĩo ſuſtinu erũt indurato terre ipᷣoꝝ quãdiu in eiſdẽ idem vſurarij cõmoꝛan?᷑ extũc eccłaſtico ſubiacent int̃dicto · Mic tñ intelligendũ ſubdit Pe · pa· ꝙ ſo li clerici inferioꝛes ep̃is incidunt.la civero ſunt excõmunicancdh · Itẽ re quiriẽ ꝙ ille ſit alienigena et publi cus vſurarius·. Decimuſ qntus pᷣnci paliſ qͥ in ciui tate vł dioceſi alterius/ vicarie ſiue pᷣſulatus officiũ exeqndo ſe ingerit tra foꝛmã decretĩi/ð officijs oꝛdina · qm̃ in pleriſq; Raro hic caſus acci dit · Vnde ſi qͥs inuito ep̃o epiſcopa lia vellet exercere! vł crucem ferre extra ꝓuintiã videt᷑ incidere· Decimuſſextus pᷣncipaliſ eſt ðtra illos qͥ ad dirigẽdas moniales in ſu- i18 electionibus euocant᷑ · niſi ab his abſtineãt ipſi ſic vocat ꝑ q̃ inter eaſ ſup faciẽdis electionibuſ/oꝛiri poſſit diſcoꝛdia·e ð elec · ca: indẽnitatibꝰ· li · vj. Et dicit Pe · pa · Nota ꝙ in hũc caſum incidit aduocatus qꝗ amo re lucri ſtudet appellare ↄtρanoni- ce electã · ſecus ſi bono anĩo ↄſulat · Decimuſſeptimus pᷣncipal ↄtinet tres caſus. Drimus ẽ ↄtra illos qᷣ cõ ſtitutionẽ Nicola · ii · e de vbor ſi gnificatõe/exijt· li · vj· factã de intel lectu et expoſitõe regule beati fran ciſci fratrũq;ʒ minoꝛ? appꝛobatione: aliter q; gãmatiealr exponẽdo glo ſare pᷣſumpſerĩt · Johᷣ· an · dicit!/ puto vꝓꝙ neceſſe ſit imped imentũ pᷣcedere et monitionẽ ſeqͥ · Scous ðtra docto- res ſeu lectoꝛes quj docuerint in pu- blico ex certa ſcientia et deliberate intellectũ dep̃uantes ↄſtitutões ipſi- us. Certius ↄtra facientes cõminuĩ ſcriptas ſiue libellos ac ex certa ſci- entia et deliberatiõe det᷑mĩinãtes in ſcholis ſeu p̃dicãtes ↄtra ea q̃ in cõ ſtitutõe ↄtinent᷑ pᷣdicta · Notandũ tñ Jop̊ ·xxij· in ↄſtitutione/quia non- nunq; ſentẽtias et penas latas ↄtra gloſatoꝛes Nico. iiñ. Exijc à ſmĩat ſu ſpẽdit vſq; ad apłice ſedis bene- placitũ · Per Gmodr tñ ſuſpenſionẽ nõ intendit dare licẽtiã docẽdi ſcri- bendi det᷑minandi pᷣdicandi aut pꝛa ue loquẽdi ↄtra regulã ipſoꝛꝝ frati minoꝝ publice vł occulte · Decimuſoctauus pncipalis eſt in ↄſtitutõe · Joh̃ · xxj · Suſcepti regimi nis· talis ſi quis de fructibus bñficij de q̊ debent pᷣmi anni fabice vł ec- cleſie alicui/vł ꝓſone vltra portionẽ p dñũm Johhem papã taxatã pcepe- rit/ac illi ad quẽ pꝑtinet nõ reſtitue- rit infra mẽſem cũ effectulſi ſit epi- ſcopus vł ſuꝑior ab ingreſſu eccłe · põtificalibus eſt ſuſpẽſus · ſi aũt ca pitulũ vł uniuerſitas vł collegium- ſunt donec p̃dicta integrałr reſtitue rint ineerdicta · ſi vo ſingulariſ ꝑſona eccłaſtica vł mũdana h̊ fecerit! ex- coĩcationis ſnĩaʒ incurrit ipſo facto·. a qua niſi inſtitutione pᷣmiſſa p̃ᷣterq; in moꝛtis articulo minime abſoluat Decimuſnonus pᷣncipalisduos ha- bet · Primus ſi qͥ ep̃oꝝ vt ̊ ad cu- riã romanã palã vł occulte venerit, et abſq; licẽtia dñi pape de curia re ceſſerit excomĩcatus eſt ipſo facto · Sess ſi qͥ ep̃m vt ð apud ſedẽ apo ſtolicã latitantẽ ſcient᷑ receptauerit, vłl idem/receptationẽ et aduentum illoꝝe cõfeſtim dño pape vł alicui p quẽ H̊ ipᷣm ad eius crediderit dedu- ci notitiã/manifeſtare nõ curauerit: excoĩcatus ẽ ipſo facto. Iſti duo ca- ſus habent᷑ in ↄſtitutionibus Johã· xxj · eſt pᷣlatox · et ca · etſi doceat · VUiceſimus caſus pᷣncipalis habet᷑ ex ↄcilio ↄſtantiẽſi ↄfirmatus ꝓ mar tinũ ibidẽ in bulla/multo ↄtra/in verba· Ordinate ſimoniaci ab execu tione ſuoꝛꝝe oꝛdinũ ſunt eoipſo ſuſpẽ- ſi. Electiones aũt/poſtulatiões/cõfir- mationes,/ et qᷓuis ꝓuiſiones ſimonia ce eccłax/monaſterioꝛe/dignitatũ/ꝑ ſonatuũ/officioꝛe/et beneficioꝛ eccle ſiaſticoꝛe quoꝛecunq; facte nulle ſunt ipſo iure · nullũe; ꝑ illaſ ius cuiq; ac quirit᷑· nec ꝓmoti/ↄfirmati/aut ꝓui ſi faciũt fructus ſuos · ſʒ ad illoꝝ re- ſtitutionẽ tanq; iniqᷓ oblatoꝛe ꝑcipi- entes tenent᷑ · I dantes et recipiẽtes ſpſo facto ſnĩaʒ excoĩcationis incur- rũt,/ etiã ſi põtificali aut cardinala- tus p̃ᷣfulgeant dignitate · . Viceſimuſ pᷣmus caſus habet᷑ ex ocilio baſiliẽſi · ſeſſione · xñj · ſicut ĩſtru endiSimoniace eledcti ſcʒ in põtifi- ces ł in abbates/et qui Gmodi ſuimo niace electiõis ꝑticipes fuerint/tałr q; eligẽtes ↄfirmati in hoꝛroꝛẽ tã- ti criminis penã ipſa facto excoĩcati onis incurrũt · nec a tali reatuꝗ excõ municatõe electi 1 ↄfirmati abſolui poſſunt! niſi eccleſijs et dignitatibus ad quas turpit᷑ aſſumpti ſunt/libere reſignauerint:et ad eos obtinendas —— aimertox t NMi zen eImocerti uun ni eiger ionit edt peſplrioinnat gui poſ wlii lgemene ber Ixri ralni er pfeſſeni . milnitateme eni at di; ſi ſueitl wne ſen aꝗ keber alerulert cbig ſeir ſilreleina ſenal ei enel dw⸗ niangalhr, Gn wpat in anz ei⸗ vlei iſyl n, Pn Nlgeden hwln ſer di e gennmir neet een. ele ſihi nn⸗ r tce ig ena⸗ Al inſt Rar ifed er decuria re pio facto. Eeptauent, acuentum alteun b lent de⸗ curauenit! ſti duo ca⸗ us Jopa. oceat alis habet dug p mar Ara in h c ab execu bpſo ſuſpe⸗ ioes cofir⸗ es ſimonid gnitatĩ/ ciox eecle nulle ſunt s cuiq ae /aut pui lilloyre⸗ ton poipr. recipietes onis incur⸗ cardinala- baber ex ſicut iſtru in potifi not ſimo rint talr roꝛẽ ta⸗ excoſcati atuexco ti abſolui mnitatibus ſunt wbere boünendes quas nephario ĩgreſſu adepti ſunt⸗ Perpetuo:reddant᷑ inhabilos Ca. v. de caſibus tangentibug pn- cipaliter religioſos et religioſas. Vnc numerãdi ſunt caſus qͥ tangunt religioſos pncipałr q̃ ſunt iſti ·. Primus ncipal eſt ↄtra religioſos oꝛdinũ mendican tiũ adinuentox poſt ↄciliũ genera- le J nmocentij/quoꝛe etiã religiones erũt ꝑ ſedẽ apoſtolicꝗ ↄfirmate! qui poſt ↄciliũ lugdunenſe dñi GBre⸗ Sorij ·x· aliquẽ ad eoꝝ ꝓfeſſionẽ ad- miſerũt,/aut de nouo domũ aut aliq; locũ acqᷣſiuerũt/vł domog ſeu loca qꝗᷓ ent alienauerũt abſq; ſedig apo ſtolice licetia ſpeciali · ex de reli.do- mi ca· religionũ. li. vj. còus pncipalis duog tinẽs.ex. ne cleri. vt Piculoſa.li.vj. WPrimus religioſaq̃ in ſcholis ſeu alibi teme re habitũ ſue religionis dimittit. ex H ptʒ apoſtatãtes religlõe. eſſe ex coĩcatos. mmo dicit Me.pa. SDi re hgioſus ſabitũ dimittit ex t᷑pi cau- ſa vt de nocte,/ad eundũ ad lupanar L incicht. Secug aũt ſi habitũ ñ dimit . tit/ſz intus abſcõchit et alio tegit,/ne agnoſcat᷑. maxime ſiſp bonã cauſam hoc facit. vtputa qa equitat et non vult agnoſci cui⸗ religionis ſit.dũ tñ ſit habitug religioſus. Qui aũt me- tu latronũ dimittit ñ e tit. Nec excuſant᷑ 4 bh abitũ mutant in ſcholis vt religioſi nõ appareant ui aut iocoſa leuitate dimittit ad hoꝛã vt currat vł lapidẽ piiciat! nõ incurrit. quia nõ eſt veriſile ſ intẽ- diſſe ↄditoꝛẽ canoniſ in buſcũq; mi 4 ertius pᷣncipalig Otinʒz qᷓtuor ca ſus et in eiſdẽ. KReligioſi grauãtes ł fraudãtes eccłag circa decimas eas deb E illos quoꝛe inteſt nõ u mẽſem, vl de vſur⸗ patis vel retẽtis infra duos mẽſes ñ fecerint emendã ſuſpẽſi ſunt ab offi cijs adminiſtratiõibus et bñficijs. et talia nõ habẽtes! ſunt excoĩcati· Vn de pus caſus religioſi qͥ noua- liũ aut alias decimas eccleſijs debi⸗ tas ad eoſ ex aliq̃ cauſa legittima ñ ſpectãtes, appꝛopᷣare ſibi pſumpſe- rint · aut exqᷣſitis fraudibus ſiue co- loribus vſurpare.Scdus ſeu qͥ de a- nimalibꝰ familiariũ et paſtoʒe ſuoꝛe vel alioʒe etiã aĩalia ipſa/eoxe gregi us ĩmiſcentiũ · Certius/ſeu 4,5 aia- ibus qᷓ in fraudẽ eccłaꝛe in plurib⸗ ocis emũt/emptaqʒ tradũt vẽclito⸗ ribus/ł alijs ab ipſis tenẽda.Quar- tus,/ſeu qͥ de terrig qᷓ tradũt alijs ex colẽdas decimas ſolui eccleſijs nõ p- miſerint,/aut phibuerit! niſi poſt rę- quiſitionẽ ꝑ illos quoxe int᷑eſt deſtite rint infra moſem vłc. vt ſupᷣ dicti eſt. de deci.ca.i. in cle. Quartus ncipalis de ſta. mona. in clecaĩ · ¶quia vero · Et duo po- nunt · Primus ne monachi aut re- gulares canonici admiĩſtrationẽ ali- quã nõ habentes! ad curias pᷣncipuũ abſq; ſpeciali pᷣlatoꝝe ſuoꝝ licẽtia/ſe ↄferre p̃ſumãt · Qð ſi vt ſuis platis monaſterijs damnũ aliqð inferãt) ad dictas curias ſe ↄferre pſumpſe- rint: excoĩcationis ſnĩaʒ eos incurrẽ volumus ipo facto · dicit textus · Vr⸗ dent᷑ & ad hanc excoĩcationẽ inẽren dã duo neceſſaria · ſcʒ vt curiã intra- uſa danificandi mona uerint · et ꝙ cau ſteriũ vel platu . Ex ſolo igid exitu clauſtri ob hãc cauſam ñ ligatus E· Secdus caſus ð monachig · Infra ſe⸗ ptũ monaſteri ſine lcẽtia abbatũ ſu oꝛũ arma tenẽteſ/ dicit textus · Dicit tñ Johã · an · ſuꝑ vᷣbo tenẽtes veni⸗ enõ de foꝝs ad clauſ:rũ cũ armis/nõ ammo tenẽdi, nec tenetlex tali de⸗ latone ligari nõ videt᷑ · vt verbũ cũ effectu teneatur · Quintus pncipalis dtra impediẽ tes viſitatoꝛes monialiũ in ſuis viſi tationibus/ꝑ modos cõtentos in cle · de ſta· mona ca · ij· in fine / niſi moniti reſipiſcãt · Gloſa J oh̃· an · puto ꝙ ne ceſſe ſit impedimentũ p̃cedẽ⸗ moni tonẽ ſeqͥ ad ̊ vt locꝰ ſit huic pene- Seyxtuſ pncipalis de religioſis do- mi · c · in cle · otinẽs duos caſꝰ · Pri muſ damnat ſtatũ beguina ac excõ municat ulũ ſectãtes vł de nouo aſ⸗ ſumentes · Scous excoĩcat religioſos dãtes circa illud ↄſiliũ· auxiliũ/vl fa uoꝛẽ · Nota tñ ꝙ poſt iſtã clementi- nã cũ pariſius multe beguine eſſent ſic nücupate ſimpłr/ nõ diſputãtes ð ſumma trinitate/nec ſuſpecte de be- reſiquaxe quedã cõmunes domos ba bentes ſimul habitabãt in beguina- gijs declaranit Joß̃ · xxij·n exuag · ad ep̃m pariſiẽſem (cui⸗ iniciũ / cũ ð mulieribus tales nõ ſunt excoĩca te nec moleſtãde· tũ quia inn ocẽtes cũ nocẽtibus nõ ſunt dãnande · tũ qᷣa ſcandalũ ſequebat᷑ de vexatõe taliũ que fuerũt bone vite · tũ etiã qa ca- ſte ſic viuebãt · Idem detminat idẽ Joſ̃ · xxi · in alia ẽuagate gnãli ad oms cuiꝰ initiũ/ratio recta nõ patit᷑ · — Septimus pꝛincipalis Jop·xxj- in ſua exuag · ſancta romana duplex eſt · Primus ſic ſonat Statuſ omniũ illoꝛ viroꝛe quĩ in alibus locis fra- tricelli/aut beguini/ſiue fr̃es de pau pere vita/ ſeu bizochij/aut alijs noĩ- bus nũcupan?/et habitũ noue religi onis aſſumẽ/ogregatões et ↄuẽticu- la facere/ſuꝑioꝛes ſibi eligẽ qs mini ſtros ſeu cuſtodes et gardianos aut noĩbus alijs appellant,/plurimos ad eoe ſectã recipere/loca etiã de nouo oſtruere/ſeu ↄſtructa reciꝑe in qbus Habitant/in cõmuni mẽdicare/quaſi coꝛe ſecta foꝛet vna de religioni bꝰ ꝑ ſedẽ apoſtolicã appꝛobatis temẽ pᷣ⸗ ſumũt /fingẽtes ſe regula fratrũ mi noꝛũ quã ſanctus frãciſcꝰ inſtituit ꝓ- fiteri/et ad litterã ↄfingũt obſerua- re/quanq; ſub obediẽtia gnãli vł ꝓ- uincialiũ miniſtroꝛe ipſius oꝛdinis ñ moꝛen? /qe etiã quĩdã ſe eſſe de ter tio oꝛdine beati franciſci penitentiũ vocato aſſerẽtes/ in q̊ᷓ tñ talis ritus nullatenus eſt cõceſſus pdictũ ſtatũ eoꝝ ſub velamĩe talis noĩs ſatagũt alliarel reuocat᷑ penitus et ꝓhibet᷑ cũ nõ obſtãtibus etiã q buſcũq;ʒ ipſi nibilominus ſunt excoĩcati ipſo fa- cto· Scous om̃es ep̃i et alij pᷣlati qui tcmnet rommei eßt ön Oatnmom “ oſcatos Atane pten; Fieertia biien, ure ehreſin N p ulga da zplre oeſſt tiſcoleere . Na ſenteſi ſaturd puinctali N V nochia mmgits arr emi Den 1benatta alabſolme geni ſnpbrit ece ſeti Et otat wi⸗ nſi int aſi oa enes e tinent⸗ Ne; fia udt ex⸗ enmnin ſiſeſiens lintdch⸗ umaſnaſt hſnne c terieriene tri drſe wig eia eN „ wir iG dige E WAi el haimer, unteri ird mreigoichiid e⸗ kui e n . zat⸗ Vel eus Arare n eaſledn e eteti bebta in blperern oſtten ledda penc & „ e vckr n α noceteg e⸗ tu a de taliũ qa ca⸗ nat idẽ nãli ad patit . j. Aduplex Wommi ocis fra⸗ de pau lis nor⸗ e religi dubticu⸗ s mini nos aut mos ad de noud in us care auaſt goniᷣ 8 temẽ p fratri mi ſtituit / obſerua⸗ nalt r p. oꝛdinis n eſſe de ter enitentu talis ritus lckü ſtatu alicui ritu viuẽdi⸗ habiti ſupᷣdictoſ p̃ter ſpeciale mandatũ ſedis apoſto- lice dceſſerĩt ſũt excoĩcati ip̃ᷣo facto Ockauus / de Ppuilegijs · ca. i· in cle⸗ ↄtinet ſex omnes pape reſeruatos. Mrimꝰ religioſi qui clericis aut lai- cis ſaẽmentũ vnctionis extreme- ecce pᷣmũ · Vel eucariſtie miſtrare ecce ſcõm · Oatrimonia ve ſolẽniſare ee ce tertiũ) ñ habita ſuꝑ hiſ parrochi alis pᷣſbyteri licẽtia ſpeciali aut qui excoĩcatos a canone pterq; in caſib⸗ a iure expꝛeſſis/vł p puilegia ſediitʒ apłice ↄceſſis eiſdel ecce qrtũ· Vl a ſentẽtcijs pꝑ ſtatuta puincialia aut ſi⸗ nodalia ꝓmulgatisecce qntũ · Seu 3 pena et a culpa abſolus quemqʒ p 7 ſump ſerĩt ece ſextũ · Et notat ꝛioſ. an · ſup qͥnti caſus vᷣbo a ſentẽtijs pu to inquit ꝙ om̃eʒ ſnĩaʒ includat ex⸗- coĩcationis/ſuſpẽſionis/lł intdicti cu⸗ ius neceſſaria ſit abſolutio· Itẽ ſup ̃cedentevbo excoĩcato a canone! di cit idẽ, quocũeʒ etiã a qꝗ epus vel ſa cerdos poſſet abſo luẽ .· Mon tñ intel⸗ ligit᷑ de excoĩcato ab hoĩe · quia non exp̃mit᷑. Ex qꝗbus etiã patz ſeptimꝰ caſus/videlicetꝙ; excoĩcati ſũt oms quos rite excoĩcat eoꝛe ſuperioꝛ aut iudex ꝓ ſua ſtatuta. ſicut etiam ex cõmunicati ſunt om̃esquos eoꝛ pla ti aut iudices rite excõmunicant · Nonus Pneipalis in cle· de penis ca · ij · cupiẽtes triplex. PDrimus de religioſis mendicatibus ne deinceps in aliqᷓ eiuitate/caſtro/villa ſeu loco quocũq; ad habitandũ domos/vł lo⸗ ca quecũq; ð nouo recipe ſeu hacte⸗ nus recepta ĩmutare/ vł ea veẽdiuo⸗ mis pmutatiõig/donatiõig aut cuiuf- uis alienationis titulo in alios t᷑nſfer re p̃ſumantabſq; licẽtia ſedis apo- ſtolice ſpeciali .· Scõᷣus eſt ↄtra omies religioſos!qͥ ĩ ſenomib⸗ vł alibi p- ferũt aliq/ vt retrahãt a ſolutõe de⸗ cimaxe · Tertius caſus eſt · Oqui vero talis. qui vo ſcʒ religioſi poſtpoſue- rũt ↄfitẽtibus ↄſcientiã facere 8 ſol uẽdis Hmodi decimis ab officio pdr cationis tãdiu maneãt ipſo facto ſu ſpenſidonec ↄfitentibus ipſis(ſi hoc ip̃m ſibi dicẽdi comode facultatẽ ha buerint)oſcientiã fecerĩt exinde ex coĩcationiſincurſuri ſnĩaʒ ip̃o facto ſi pᷣdicare pᷣſumpſerint/pᷣdicta negli gẽtia vt p̃dicit᷑ nõ purgata· Ad reli gioſoſtñ monaſterio ł eccłiaxe de⸗ cimas pcipientiũ Gᷓ nõ extendi?᷑. ecimus pᷣncipalis eſt ibidẽ cõti- nenſetiã qᷓttuoꝛ pticulareſ q oms pa Pe reſeruan?᷑ tra temerarioſ viola coꝛes ↄſtitutõis illius. ꝗ religioſis et clericis ſecularibus ꝓhibet᷑ ne aliq̃ſ ad vouendũlecce pmũ· Jurãdũec- re ſcom · Vel fide int᷑poſita ecce ter tiũ · Seu alias ꝓmittendũecce qrtũ/ inducãtvt ſepultaz apð eo eccłas eligãt/ł iã eledã vlterius ĩmutẽt. Vndecimus pncipalis ↄtinet eti⸗ am qᷣttuor(de ſen.ex.ca· i. in cle · p religioſi etiã exempti violãtes int᷑di ctũ ꝑꝓ ſedẽ apoſtolicãlecce pmũ · Vt P oꝛdinariũ lociſecce ſcõᷣm· Vge- neralẽ ceſſationẽ diuinoꝛe factã p pp- uinciale ↄciliũ ecce tertiũ Vk eũ qͥ hoc poſſet, ſeruatã ꝑ cathedralẽ vel matricẽ eccleſiã locilecce ꝗ̃rtũ excoĩ cãt᷑ ip̃o facto/ꝑ ſolã papã abſoluẽch uodecimus pᷣncipal ponit᷑· e. ti. cũ ex eo.et eſt etiã papal·ꝙ fratreſ minoꝛes ſi tẽpoꝛe int᷑dicti recipiunt in ſuis eccleſijſad diuĩa fr̃es vel ſo⸗ roꝛes tertij oꝛdinis! excoĩcati ſunt · Gloſa ſuꝑ vᷣbo ſuis eccleſijs.· dieit/ ſi in alijs eccleſijs H̊ ſacerẽt ceſſat hec pena · ( Poſſet tamen locũ habẽ alia pena communis: Tredecimus pᷣncipalis duplex ẽ · Primus ſi cuiuſcũq; oꝛdiniſ religio- ſus ad ptes ᷑ᷣnſmarinas ad p̃dicãdũ ſe Enſferat infidelibus/abſqʒ ſui ſu- pioꝛs licẽtia/ ſibi ꝑ ipſius patentes litteras cõceſſas? excoĩcatus eſt ipſo facto· Scdᷣus ſi ipſe ſuꝑioꝛ Gmodi li centiã pᷣdicãdi dederit ſcient᷑ niſi vi ris litteratis exptis et ꝓuidis excoĩ catus eſt ipſo facto· Et ambo caſus pape reſeruant᷑ per conſtitutionẽ io- han · xxj · ad veſtrũ nuper · Decimuſ qrtus pᷣncipalis ẽ duplex ſcʒ tã de dãtibus/q;; de recipientibus aliqͥd ꝓ religionis ingreſſu,vt in ex ua. vrbani ꝗnti· ne in vm · eadẽ ðdtra religioſas quaſcũq; ꝑſonas! ne paſtꝰ pꝛandia/ſeu cenas/pecunias iocalia/ aut res alias etiã ad eccł iaſticũ ſeu quẽuis piũ vſũ aliũ deputata ſeu ð⸗ putanda/directe/vel indirectei petẽ ſeu exigere quoquomõ pᷣſumãt a ꝑ- ſonis volẽtibus intrare eox religio- nesiin earundẽ ꝑſonae receptõe añ vł poſt/ſʒ eas potius cũ õnimoda pu ritate recipiãt in victu et veſtitu:ſiẽ aliapᷣꝑpſonas ſuoꝛe monaſterioꝛe,/ ſin cera caritate ꝑtractentilla dũtaxat qᷓ ꝑſone ingrediẽtes ip̃e purea ſpon te et plena libertate/ oĩ pachiõe ceſ⸗ ſante dare ł offerre monaſterijs ec- cleſijs et locis Smodi voluerũt cum Stiaxe actõe licite recepturi · Qui · n · ſecus egerintſi ſint ſinglares pꝑſone excoĩcatiõz pape incurrt · ſi collegia: ſuſpendunt᷑ · Ita ſonat exua· Ca · vj · de caſibus tangẽtibus pe⸗ ne omnẽ ſtatũꝙ ſpeciałr ſcłares · Oſtremo de caſibus qui tan gũt omnẽ pene ſtatũ/ſpecia- ſius tñ ſecularẽ! tractandũ ẽ ſunt iſti · Primuſ pᷣncipalis eſt/ex de rapto · excoĩcamusduos otinens. Primus vↄtra illos chꝛiſtianos † negociatiõe ł alijs honeſtis cauſis na uigaãtes caꝑe/aut rebus ſuis ſpolia- re p̃ſumũt · Scõus eſt ↄtra ullos quiĩ chꝛiſtianos naufragiũ patiẽtes ſpoli ant rebus ſuis · Et notat pe · pa · ꝙ ĩ pꝛimo caſu dicit᷑ hic Honeſtis cauſis: ꝓp phyrrataſ/ ulloſqͥ; ſarracenis ali qua ꝓhibita poꝛtant/eęt q̊ alias ĩ ma ri iniuſta bella ducũt · Alij vero p̃do nes nõ ſunt excoĩcati · Igit pncipes qui accipiũt bona naufragioꝛe excu ſari nõ poſſunt · cũ ſit tra om̃eʒ equi tatẽ etiã natalem · Addit᷑ aũt in lit tera vbi ſupᷣ ad caſꝰ? niſi ablata red diderint poſt amonitionẽ · vel poſtq; Fuerint in moꝛal cum poſſint reſtitu- ere/et non reſtituunt · Scõðus pncipalis habz duos caſus IPrimus ẽ introductus ↄtra ptãteſ, ↄoſules/et rectoꝛes, et alios officiales laicos ciuitatũ et alioæ locoꝛlanga rias et exactões indebitas eccleſijs, ſacerdotibus/et eoꝛꝝ poſſeſſionibus! et alia ſua vniuerſa onera imponẽ- tes/ſiiue foſſata/ſiue expeditões/ſeu alia qlibet que agẽda arbitrand/ de bonis eccła/clericoꝛe, et pauperũ chaiſti de putatis! cõpleri fere cũcta volentes · Scõus ↄtra illos qͥ ſup̃di- ctis/ ꝓximo ſucceſſerĩt niſi infra mẽ ſem erroꝛẽ ſiue exceſſum p̃deceſſoꝛãũ purgauerint · de emunitate eccleſie AIlte tnt enar wer tofenet oſen zobert er n beitqhiſeti i tanennl ſrrnnt bſenan Depam laqſöneaunpent are⸗ Ocanus ora llos a inbert in u Ara ſomaßfunpeint mara. ideſererma cwent raterni ſdri eti nide ſauctt, Znpoferanhn i dutn . — . ſitñ tg wmä fanmt n tot cere e⸗n antatl oñg omci Nai nur riihnincal umnt „ bberthe Eme le berele ſt , oblarz Kſlk. 9aenn,⸗ S„ Oalinit 4 becei dgſprlne dus pe⸗ kares. qui tan ſpeca⸗ Rancd ? g eſte tinens janos p auſis na 8 ſpolia⸗ os qui Etes ſpolr pe pa gi kis cauſis! acenis ali lias i ma vero pdo pncipes iox excu mez equi aũt in lit ablatared vel poſt; lunt reſtidu⸗ zduos caſiß nrra ptate / s officiales ocox. eſijs 38 eeck 1 aduerſus · G·fi·et ca · non minus· Tertius pᷣncipalis hʒ octo caſus. Primus ẽ ↄtra illos qͥ de cetero ſer uari fecerint ſtatuta/edita/ↄtra ec- cleſie libertatẽ! niſi ea ð capłaribꝰ/ ſiue ea de ſuis cartularijs vł alijs li- bꝛs ſuis infra duos mẽſes deleuer̃t · Scðus ſi ipſa ſeruari fecerint! q;uis deleuerint· Tertius ↄtra illos qui cõ ſuetudines ↄtra libertates eccłe in- troductas fecerint obſeruari · Quar tus cõtra illoſ qͥ talia ſtatuta de cete ro fecerint · Quintus ↄtra illos qͥ ta lia ſtatuta ſcripſerint· Sextus ↄt᷑ po teſtates/rectoꝛeſ/et ↄſiliarios locoꝛe! vbi ſtatuta et ↄſuetudines de cetero edite fuerint łᷣ ſeruatel qui cũ ſcirẽt talia fieri/et poſſent ꝓhibere:et nõ ꝓhibuerũt/q̃;uiſ etiã nõ ſtatuerint ł fecerint obſeruari · Septimus ↄt᷑ il- los qͥ ſcdᷣm ea pᷣſumpſerint iudicare. Ockauus otra illos qͥ ſcribere in pu blica foꝛma pᷣſumpſerint iudicata· ex de ſen · extra · ca · nouerit fraterniĩ tas tua. Vnde videt᷑ eſſe ↄtra eccle ſiaſticã libertatẽ:qð ruſtiei ſtatuer̃t ꝓ nullꝰ offerat niſi in magnis feſtiſ⸗ aut niſi tm̃aut ꝙ ſuꝑ moꝛtuũ nõ ſit talis pannus/vł tot cerei/vł ꝙ ↄtra curatũ om̃s ðtribuãt ad adiuuandũ tra ipᷣ̃m in caſu turpit᷑ et Hmodi ·qͥa libertas eccłe eſt habẽ oblatiões/et liberas ſepultas · Si aũt illi de aliq̊ vno genere oꝛdinãt ꝙ ſepeliant᷑ ali cubi/et cũ ̊ nõ ſit ſtatutũ ligans! et ſi eſt ↄtra vnã eccłaʒ/eſt ꝓ alia! non vidẽt᷑ incidere · Sed ð pãnis p̃cioſis, et młtitudine candelaꝛe/eñ ciues ꝓ- hibẽt talia, ne pompis ſuis grauent ſel dicunt alij ꝙ licitũ eſt/dũmodo fi- at ꝓ bono cõmuni/non libertatẽ ec- cleſiaſticã volendo ꝑ hoc grauare· Quartus pᷣncipalis duos comp̃hẽ dit· Mrimus ↄtra illos qui litteraꝰ apoſto licaꝛ impetratoꝛes/aut alias ad foꝛũ eccłiaſticũerecurrentes ſu p cauſis qꝗᷓ ad idẽ foꝛũ de ĩure łᷣ de ali- qua ↄſuetudine ꝑtinẽt vł ꝑ ſe/vł ꝑ aliũ ad deſiſtendũ/vel in foꝛo ſecula ri de qſtionibug ̊modi litigandũ! ꝑ iudiciũ eccleſiaſticox/vel ipſo im- petrantiũ ſeu litigantiũ, aut volen- tiũ litigare/aut ꝓpinquoxe illoꝛer ſeu re illoꝛ: aut eccłaꝝ ſuaxe etiã ca- pPtionẽ/vł modis alijs q buſcũq; cõpu lerint vel cõpelli fecerint/ſeu ꝓcura uerint, ſeu ꝑ ſe vł ꝓ alios impedie- rint: ᷓ minus coꝛã iudicibus eccłia- ſticis/ſeu delegatis/ſeu oꝛdinarijs qᷓ; rulãtes de cauſis p̃dictis poſſint libẽ iuſtitiã obtinere · Scdus eſt cõtra il- loſ qͥ ad pᷣdicta faciẽda dederint ↄſi liũ/auxiliũ vł fauoꝛẽ· vt de emuni eccle · qm vt intelleximꝰ · l · vj · Vbꝛ notat tñ pe · pa · ſi quis cõſulit amico ſuo potius ↄuenire laicũ coꝛã p̃poſi to/ptãte/ſeu magiſtrociuiũ/vbi ſtatĩ P ſionẽ pꝑſone · ł ſaſy/ niã bonoꝛe ha- bebit ius ſuũ: qᷓ; coꝛam officiali vbi tarde ↄſequit᷑ ius ſuũ nõ incidit/licʒ ille pᷣus vellet coꝛã eccła litigare ſʒ cuius ↄſilio aliqͥs inuitus cogit᷑ deſi- ſtere in eccła litigareille ĩncidlt · Quintus pncipalis eſt de emuni · eccle · ca · eos qui · li · vj· Otra illes qui- cũq; obtinẽteſ tẽpoꝛale dominiũ ſub ditis ſuis int᷑dicũt/ ne p̃latis/aut cle ricis, ſeu ꝑſonis eccleſiaſticis quicq;ʒ vendãt/aut emãt aliqͥd ab eiſdẽ/vł ne ipſis bladũ molant/panẽe coquãt/ aut alia obſeqͥa eis exhibeãt· Nõ tñ ligat dicit pe:pal niſi dños ptãtes· Sextus pᷣncipalis eſt dtra illos qͥ ab eccleſijs/et pſonis eccłaſticis/pꝛo rebus ſuis ꝓpꝛijs/ qs nõ cauſa negoci andl deferũt/vł deferri faciũt peda gia ſeu Gmodi talia exigũt/vł extoꝛ quent ꝑ ſe vel aliũ/ſuo nomĩe vł ali enol aut eos ad Gᷓmodi pꝑſoluẽda cõ- pellũt/Oↄtraria ↄſuetudine nõ obſtan te · Et debet epᷣus loci publicare ipᷣʒ excoĩcatuũ/vł a ſuis ſubditis facẽ pu blicari donec ſic exacta reſtituerit/i de vtnſgreſſiõe Gᷓmodl ſatiffecerit cõ- petent᷑ ex de cenſi · ca · quancq; · li · vj · GCqui vero · Nec excuſant᷑ dicit pe · palqͥ a tẽpoꝛe a qᷓ nõ extat memoꝛia clericos pedaginãt· quia de antiquis pedagjijs papa intelligit/ñ de nouis · Septimus caſus pᷣncipalis ↄtinet duos · Primus ꝙ laici qui quondã ꝑ vim vel ꝑ metũ cõpellebãt pᷣlatos/ł capłm eccleſiaꝛ/ſeu alias ꝑſonas ec cleſiaſticas ſibi ſubmittere bona im mobilia, vel iura eccłaꝛe abſq; con- ſenſu capłi et licentia pape niſi poſt cõpetentẽ ãmonitiõʒ Gmodi ſubmiſ⸗ ſione relaxent · St qͥ de cetero pꝛela tos/ł alias ꝑpſonas eccłaſticas ad ta- lia faciẽda cõpulerit. Scðus quicũqʒ poſt ſubmiſſionẽ rite hactenꝰ factã: aliqdvſurpat vltra id qð ex ↄtractu licito ꝑmittit᷑ niſi legitime monitus ab Gmodi vſurpatõe deſtiterit,/ reſtᷣ tuẽdo etiã q̃ talr vſurpauit · ex ðd̊ re bus e&le · non ali · ẽ ca· hoc ↄſultiſſi- mo · Glaici · libꝛo · vj· Octauus pncipalis hʒ duos· Pri- mus eſt ↄtra illos qͥ regaliã/cuſtodi- am, vł guardiã,/ aduocatiõis ſeu de- fenſionis titulũ in eccleſijs, monaſte rijs, ſeu alijs pijs locis/de nouo vſur- pare conãtes bona earundẽ eecłaꝛ monaſteriovx/ſeu pioꝛe locoꝛe vacan- tiũ uſurpare pᷣſumũt · Scðs eſt ðtra clericos eccła/monachos monaſte- rioꝝ/ et ꝑſonas ceteras eorundẽ lo- coꝝ que fieri hoc ꝓcurant · extra de elec · ca · generali · libꝛo · vj · Nonus pᷣncipalis ↄtra illos qͥ cle- ricosvł quaſlibet alias ꝑſonas eccle ſiaſticas ad q̃s in aliqͥbus eccleſijs/ mõaſterijs/ſeu alis pijs locis ſpectat electio/vł ↄſanguineos eoꝛundẽ/aut ipſoꝛe eccłias/monaſteria/ſiue loca/ bonis ſuis ꝑ ſevł ꝑ alios ſpoliando/ ſeu alias iniuſte pſequẽdo guare pᷣ⸗ ſumpſerĩt ꝓ eo ꝙ illi rogati/ſeu ali- as inducti/eũ ꝓ quo rogabant᷑ ſeu ĩ-⸗ ducebant᷑ eligere noluerũt · extra de elec· ſciant cuncti · libꝛo· vj· Decimus pᷣncipalł dtinet tres caſꝰ Drimus tra illos quempiã chꝛi- ſtianoꝝ ꝑ aſſiſmos interfici fecerit · Scðus ↄtra illos qui hoc fieri mãda uerint etiã ſi mors nõ ſequat᷑ inde · Tertius contra illos qui aſſiſmos re ceptant/defendũt/vł occultãt · extra de homicech · ca · ꝓ humani · li · vj · Vndecimus pᷣncipalis habet du- os caſus · ¶ Primus ↄtra illos qͥ rep̃ſ ſallias ſeu pignoꝛatiõesvbi alius pꝛo alio pᷣgrauat᷑ ↄtra ꝓſonas eccleſiaſti cas coceſſerint/ſeu bona ipſox · Se⸗ cũdus ↄtra illos qͥ repᷣſſallias a ↄſue tudine qnpotiuſ abuſu ↄceſſasl ad il las pſonas eccłaſticas ꝓrogauerint: niſi pᷣlumptionẽ G;modi reuocauerĩt infra mẽſem,a ↄceſſionis ſeu extẽſi- onis tẽpoꝛe cõputandũ · extra ð iniu- rijs · ca · et ſi pignoꝛatiões · li · vj · Duodecimus p̈ncipalis ðtinet du os · Hrimus eſt ↄtra illos qͥ ꝓ eo ꝙ in reges/pᷣncipes/ barones/nobiles, bt ffoluex . mir einrelnan efe id Mocaloſcrisſtentinexean neſſti er nog nenſes Lrluma ifeils undo tanbo vape eſenent. Prun de Neinde an gisſe Rics iue debaloceus ortfte mmn RNRwrR Wert M ed i Griuert Anadaertfund Hachdnwnbcrert wi win ha fuent in t udechnt nlfaoi ſen ſert⸗ ſice nteuni in il aibe 0 . „ mn ucnlanß pu cancnes no ſibret⸗ p far q e vacan- eſt dtra nonaſte⸗ unde lo⸗ extra de los cle⸗ nas eccle ccleſizg, 8 ſpectat unc aut lue loca, poliando, Soare ⸗ atl/ſeu alr⸗ bant ſeu ĩ⸗ textra de tres caſ⸗ npꝛã chn⸗ ei fecerit ; ieri mada uat inde · Miſmos re cat excra mn b 18 habet du⸗ illos reßſ vbi alius pꝛo s eccleſiaſti ipſox · Ze⸗ llias a oſue ceſſas: ad ¹ ogauerint. reuocauerit 8 ſeu extiſi extra inu⸗ l· vj · ali net du los àp eod ones oble 7 baluios ſeu miniſtros/alios ve quoſ- cũqʒ excoĩcatiõis/ ſuſpẽſionis/ſeu in- terdicti ſnĩa fuit ꝓmulgata· licenti am alicui dederint occidẽdi/capien- di/vel alias in pſonis ſeu bonis ſuis vel ſuoꝛe grauãdi eos qͥ tales ſnĩas ꝓ tulerint/ſiue quoꝛe ſunt occaſiõe ꝓla te/ſeu eaſdẽ ſnĩas obſeruãtes/ſiue ta liter excoĩcatis coĩcare nolẽtes: niſi licentiã ipᷣ̃am re integra reuocaue- rint · Vel ſi ad bonoꝝ captionẽ occa ſione ipſius licentie ſit ꝓceſſum niſi ipᷣa bona infra octo dies reſtituerĩt/ vł ſatiſfactionẽ impẽderint ꝓ eiſdẽ Scðus ↄtra illos qͥ auſi fuerint licẽ- tia data vti/vl aliqͥd pᷣmiſſoꝛe cõmit tere ſuo motu · eỹ de ſen · ex · ca · quicũ q;ʒ· li · vj · Et ſunt reſeruati pape iſti duo caſus ſi quis ſtetit in excoĩcati- one iſta per duos menſes · Tredecimus pᷣncipalis ↄtinʒ duoſ et ambo pape reſeruant᷑ · Primꝰ de pe · in cle · ca · ſi quis ſcz · Si qs ſuadẽ- te diabolo quẽuis pontificẽ iniurio- ſe vł temere pꝑcuſſerit/aut ceꝑit/ſeu bãniuerit/vł Hq̊ mãdauerit fieri, aut facta ab alijs rata habuerit/vel ſoei us in his fuerit faciẽtis/ aut ↄſiliũ ĩ his dederit vel fauoꝛẽ/ſeu ſcient᷑ de- fenſauerit eundẽ in illis caſibus de p̃dictis in qbus excoĩcatiõʒ ꝑ iã edi- tos canones nõ ſubiret ꝓ hanc ↄſti- tutionẽ excoĩcationis ſnĩaʒ incurrit · Gloſa ſuꝑ vbo de pᷣdictis vt in bãa- niente, vel id mãdante/vł id ratum habẽte/ſocio/nẽ vt ſequit᷑ · Scdus/po teſtas vo/ↄſiliarij/baliui/ſcabini/ad- uocati/rectoꝛes/ↄſules, officiales ip ſius quocũq; noĩe cẽſeant᷑ in pᷣmiſſis culpabiles exiſtẽtes om̃s excoĩcatio nẽ incurrt/ꝑ papã abſoluẽdi pᷣterqᷓ; in articło moꝛtis · ĩ · cle · de penis · c · i. Decimuſqrtus pᷣncipalis etiã pa- pe reſeruatus/ ꝙ; dñi tẽ poꝛales q̃ co- gunt aliq̃s in loco intdicto celebꝛare diuina, qui ꝓ pᷣ̃cones faciũt tũc ad ulla audiẽda ꝓpłᷣm elocari/ ꝓhibẽt ne publice excoĩcati vel int̃dicti ſuꝑ hoc ꝑ illos qͥ miſſas celebꝛãt moniti ecccleſias exeant,/ vel ipſi nomĩatim moniti nõ exeunt excõmunicati ſũt in cle · de ſen · ex · grauis · Decimuſqͥntus pᷣncipalis ẽ in cle · ex graui · de vſuris dtinẽs ſex caſuſ nã cõmunitatũ officiales faciẽtes:ec ce pᷣmũ · Dictantesl ecce ſcdᷣm · Vel ſer:bẽtes ſtatuta ſuꝑ vſuris ſoluẽdiſ vel nõ repetẽdis vel nõ reſtituẽdis: ecce tertiũ · Vł iudicãtes ſcõm illa: ecce quartũ · Vel nõ delentes illa ſi poſſent infra tres mẽſes de libꝛis cõ munitatũlecce qntũ · Vel illa ſeruã- tes? ecce ſextũl excoĩcati ſunt· Iſtã enĩ ſnĩaʒ incurr̃t! qcũqʒ coĩtatũ ip̃a- rũ ptãtes/capitanei/rectoꝛes/ↄſules, iudices/cõſiliarij· aut alij quicũqʒ of- ficiales pᷣmiſſa attemptantes · Decimuſſextus pᷣncipalis cõtinet ſex in cle · ð ↄſanguinitate .affi · ca · vnico ſcʒ atrabẽs matrimoniũ ĩ gra du cõſangnitatisſlecce pᷣmuſ.Et afft nitatis ꝓhibite ecce ſcðus · Vl cum moniali ecce tertiusl eſt excoĩcatuſ Igdem ẽ de religioſis ſic faciẽtibus/ et de monialibus/ac ð clericisein ſa- cris oꝛdinibus coõſtitutis · Ecce iteꝛe tres alij caſus · Et dicit gloſal ꝙ hec oſtitutio in exp̃ſſis p̃ᷣmiſſis caſibꝰ tã tũ locũ habet/et eius pena · Vnde ſi quis ↄtrahit cũ habẽte maritũ ł cũ iudea vł paganal vł ↄgnata ſpũałr vl legałxrvel ↄ᷑ impedimentũ pu- = blice honeſtatis? nõ ẽ locꝰ huic pene Decimuſſeptimus pᷣncipał eſt ðↄt illos iudices qui fraudulent᷑ facerẽt ad cauſam inueniendã/noĩari mulie rem in teſtẽ vt eã poſſint ꝑſonaliter faciliꝰ viſitare ſeſ accedẽ/ł ip̃am ad eũuũ venire · Caſuſhic vt dicit pe · pa · raro cõmittit᷑ · Moſſet tñ cõmitti · ſi quis iudex hoc fingeret/vt ad muli eres ſub clauſura moꝛãtes intraret · extra de iudi · ca · mulieres · li · vj · Decimuſoctauus pncipalis eſt qͥ- cũq; cuiuſcũq; ſtatus/vel gradus/eti am ſi pontificali p̃ᷣfulgeat dignitate executor/ ſeu qͥuis alius fecerit cor- pus defuncti humanũ exẽterari ſeu mẽbꝛatim diuidi ad t᷑ᷣnfferendũ oſſa ꝓpter ſepulturã · vt in extrauag · bo- nifa. viij· capło deteſtande· Decimuſnonus pᷣncipaliſ caſus· cũ quiĩs inciderit in facũ damnatũ per ſtatutũ hoĩs/factũ ſub illa foꝛmal vt qui ↄtra fecerit ſit excoĩcatꝰ · ð ſen· ex·a nobiſ.· Vbi ſciendũ dicit pe· pa!? ꝙ hec dicit᷑ ſnĩa iuris nõ papalis/ſed ep̃alis, aut ſinodalis aut ↄcilij ꝓuin- tialiſ. Vnde ille qͥ ſubeſt ſtatuẽti ra tione ſuĩi vel delictii incidit · ñ alius· in loco vbi ſtatuẽs potuit ſtatuẽ/ł excoĩcare · cũ ſtatutũ talis ↄcilij ligzʒ bene in dioceſi ſuffraganeo · Viceſimus pᷣncipalis ↄtra illos qᷣ abſolutionẽ ab excoĩcationis ſnĩa/ quãciuuq; reuocationẽ ipſius/aut ſu- ſpẽſionis,/aut intdictii vi vł metuꝓ- curauerint · de hiſqᷓ vi metus ve ca; fi.abſolutioniſli · vj· Mic caſus dicit pe.pa· intelligẽdus ẽ de metu cadẽ- te in ↄſtantẽ virũ ſcʒ de metu ſtupꝝ ſiue ſtatꝰ/vᷣberũ/atq; necis· ſiue ᷣ ſit ſe,vel ꝓ alio·quia nõ diſtinguit· Viceſimuſ pmus pᷣncipalis ↄtinet duos · de ſen · ex · eos qui · li · vj · n ĩ cle · de penis · c.· ſi quis · Gfi · Et ambo ali qñ reſeruant᷑ pape· ¶· DPrimus ↄtra il los a canone vł hoĩe excoĩcatos: qui ꝓpter moꝛtis ꝑiculũ/aut impedimen tũ legittimũ/ab alio qᷓ; ab eo a qᷓ ab ſoluendi fuerãt de iure/abſoluunt᷑ a ſnĩa canonis ſcʒ ſi qͥ ſuadẽtelſi ceſ ſante poſtea ꝑiculo vel impedimẽto Emoduſe illis a q bus ceſſantibꝰ his abſolui debebat de iure, vtẽpſerint qᷓ; cito comode poterint ſe pᷣſenta- re/mandatũ ipſius ſuꝑ illis ꝓ qbꝰ ex coĩcati fuerũt recepturi, ſatiſfactu ri ꝓut ĩuſtitia ſuadebat · Et hic eſt caſus papalis: ſi ſnĩa pape reſerua- ba᷑ · epalis vero/ ſi epᷣo reſeruabat᷑ · Scdus eſt ↄtra illos q bus(cũ a ſede apłica vł a legatis ipſius abſolutio nis beneficiũ a q buſcũq; ſentẽtijſ cõ ſequũ᷑ iniũgi? vt oꝛdinarioꝛe ſuoꝛ/ vel alioꝝ quoꝛelibet ſuſcepturi peni tentiã ab eiſdẽ ſe cõſpectui repᷣſen- tent et paſſis iniuriã ſeu his quibus pᷣ h̊ obligati exiſtũt/ſatiſfactiõʒ ex- labeant cõpetentẽſi hoc(cũ pᷣmo co mode poterint:)nõ curauerint adim plereſtam illi qᷓ; iſti ĩn pᷣſtinã excoĩ cationis ſnĩaz ipſo facto relabuntur Et eſt ſenſus! ꝙ illi qͥ a ſede apłica vł legato abſoluti fuerint/et eis mã datũ eſt ꝙ ſatiſfaciãt/vł alicui iudi- ci ſe pᷣſentẽtſi illð nõ faciũt/ in ̊ ca ſu abſoluet ille pꝛior/et nõ alius· Viceſimuſſcðus pᷣncipalis ponit᷑ ꝑ vuilh̊ · in ſpe · de officio legati · ca · nuc oſtendendũ eſt · vſu · xxv · A ſnĩa lega ti ſui vel delegati/cuiꝰ iuriſditio ex- pirauit/et cui nullus ſucceſſit in offi cio ſibi iniũctol ſolus papa abſoluit· mrtftibn ümpſennt in Elrena ae enalvetend es tunſinpem ntäipu cbedn⸗ (Aiſttes ſnn nd auplii , ſic Aiami ſnn id iad eri Gunwh Cinwier midar l Bitdbrralwad ipitntontie mramti Ilnutit irſcttorelts E⸗ ill wſtrp er Wiefiz nllnlwilp intmit, eſnſctns ohi⸗ tfieder na negler eſite nalti, üs bus ceſſantibehi debebat de lure, otepſenint tomode potennt ſe plente. latu pſius ſup ilis papyer uerut receptuni/ſatiſfach ſutia ſuadebat. Lt hic eſt balis: ſi ſnia pape reſenia 8 vero/ ſi epo reſeruabat. otra illos qbus cu a ſode a legatis ipſius abſolutio ciũ a qbuſcũq; ſentẽtijſ cõ ũgi vt oꝛdinariore ſuor, quoxlibet ſuſceptuni peni eiſcẽ ſe cõſpeckui repſen⸗ ſſis imuria ſeu his quibus an eyſtüt ſatiſfachzey petentẽlſi hoc ci pmo co erint!)no curauerintadin m uliqᷓ it in ſtina exo wſo facto relabuntur ſus; gll a ſede aplica abluti fuerint et eis ma ſatiſffaciãt / ol alicui iu⸗ ſilllo no faciſt, inh ca alius · bille proor / et n di uſſcöus pncipa is po . e.de offico lenen . eſt. v xxv.4 nlen 6 legan un unſan ſ nullus ſucceſſit in⸗ cui nu n aelſclus pera ob eỹ ð offi · dele · pꝛudentiã · Sſi vo · Idẽ intelligendũ eſt dicit ibidẽ vuilhel de cõſtitutionibus legatoꝛe ſuoꝛe/ ex quo legatio eſt finita! nec aliquis le gato ſuccedit · cũ in talibꝰ nullus ſit ſuperior niſi papa · Viceſimuſ tertiꝰ pᷣncipalis · cũ pa- pa añ coꝛonationẽ poſſit exercẽ offi ciũ ſuũ ideo qͥa hac occaſione impu- gnaret lr̃as excoĩcatus ẽ · vt ĩ exua· bñdict · xj·que incipit: quia nõnulli · Viceſimuſ qrtus pᷣncipalis ẽ in cõ ſtitutõe iohã·xxj:ſi fratrũa coepᷣox · Vbꝛ habe?᷑/ꝙ ſi vacãte imꝑio virtu te cuiuſcũq;ʒ ↄmiſſionis ab imꝑatoꝛe moꝛtuo ſibi facte/vł quocũqʒ alio co loꝛe/ſiue autoꝛitatel bona im ꝑij vſur pauerint,m ł iuriſditionẽ exercuerĩt: aut vicariatus ſeu alterius cuiuſcũ- qʒ nomẽ officij ſibi aſſumpſerint/niſi de licentia pape ſpecialilet om̃s eis ac cõmiſſarijs eoꝛe in talibus obediẽ tes/aut pᷣſtantes ſibi in ᷓ̊ auxiliũ/cõ ſiliũ/vel fauoꝛẽ ſunt ipſo facto excõ municati · et tre ipſoꝝe intdicte · Slo ſa intellige hic terras vel loca ipſo⸗ rũ reputari nõ ratiõe ꝓpꝛietatis tm̃ · ſz ſuꝑioꝛitatis iuriſditionalis · Et lo- ca/ q̃libʒ coĩtates et vniuerſitates eccleſiaſtico ſuppoſite interdicto · Viceſimuſqͥntus iohã ·xxj · in ↄſti tutõe/dier creſcẽte malitia/pᷣncipa- lis:ſic ſonat· Si qͥs in ꝓuintia mar- chie/anchonitane romane eccłe ſub iectal rectoꝛẽ/ł aliũ miniſtrũ/ſiue of ficialẽ a ſede apłica deputatũ, aut alicuius ipſoꝛe vicariũ/ vł iudicẽ oc ciderit/inuaſerit/offẽderit/vel alias male tractauerit/ſeu ad hoc dederit auxiliũ/ↄſiliũ/vel fauoꝛẽ/directe/vł indirecte/publice/ vł occultel inabi- lis ad bñficia vł officia ſit quecunq; etiã· et ẽ excoĩcatus ipſo facto·et ſo li pape reſeruat᷑ abſolutio· Alie pe- ne Sues inſuꝑ ibidẽ ſunt fulmĩate· Viceſimuſſextus vncipalis: omes alli q falſificãt monetã regis frãcie, vł aliã falſam monetã in regno frã cie poꝛtãtl excoĩcati ſunt ipſo facto· Et reſeruat᷑ pape illiꝰabſolutio · per ſtitutionẽ iohã · xxj · ꝓdiens quaſi: Viceſimuſſeptimus pᷣncipał · ſi q̃s demones ĩnuocauerit/vł eoꝝ auxili um poſtulauerit/ſeu fedus aut pacta cũ demonibus fecerit, vł eis ĩmola- uerit/aut eos adoꝛauerit ſeu in eoꝝ noĩe imagines,anulos/ſpeculũ/fibu- lãa/ł rem aliã magice ad ipſos demo nes alligãdos ↄſtſituerit/ aut reſpõſa ab eis, vel ab illis qͥ ab ipſis demoni bus audierũt/petierit! excõmunica- tus eſt ipſo facto· ꝓꝑ ↄſtitutionẽ iohᷣ. xXxj · ſuper illius ſpeculã · Viceſimuſoctauus pᷣncipalis·ſi qͥs litterã aut ſigillũ alicuiꝰ cardinalis falſauerit/ł ab alio falſantevſus ſci ent᷑ fuerit! eoipᷣo anathemate ẽ inno datꝰ ·pꝑ ↄſtitutõʒ ioſᷣ·xxj ·ĩpellit noſ. Viceſimuſnonus pᷣncipalis·quicũ qʒ legatos/aut etiã nũcios ſedis apo ſtolice impedire pᷣſumpſerint excoi cati ſunt ipſo facto· ac regna terre loca qᷓlibet ſubiecta eiſdẽ tãdiu ſũt eccleſiaſtico ſuppoſita interdicoqᷓ; diu in huiuſmodi ↄtumacia duxerĩt pſiſtendũ in conſtitutione iohã · xxj· Supꝑ gẽtes et regnaccẽ Scða pars habet ſeptem capła Ca:i/quõ ↄfeſſoꝛ ſeipᷣm diſponere debet ad eũ qui ſibi ↄfitebi᷑. dã tur deſuꝑ duodecim regule · Ecũãda pars incipit de ne ceſſarijs ↄfeſſionẽ ↄcomi- tantibus · Pp qð vt ↄfeſſor quĩ officiũ gerit medici,/ moꝛbos aĩaꝝ facllius ſanare valeat in miniſtrãdo ſaẽntũ penitentie ſe- ptẽ huiꝰ ꝑtiſ capła ſeqñtia ĩcoꝛpoꝛet Quo ad pᷣmũ añ ↄfeſſionẽ et cir- ca eius exoꝛdiũ xij· ſeqᷓntes regulas actendat · Prima vt autoꝛitatẽ ſuꝑ ↄfitentẽ habeat ſeu iĩuriſditiõeʒ is qͥ alicuius vult ↄfeſſionẽ audire · puta pape/ep̃i/ſacerdotis/plebani · vel vt ſit pᷣſentatus epᷣo rite · ſi eſt de oꝛdĩe mẽdicantiũ fratrer · Poteſt tñ ſub⸗ ditus in octo caſibus alteri q; ꝓpꝛio ſacerdotiꝰfiteri · ł alteri qᷓ; qui pᷣus fuit eiꝰ ſacerdos ꝓpꝛius · · Drimo qñ ꝓpꝛius ſacerdos eſt õnino indiſcretꝰ et inſcius · 1 ab eo eſt licẽtia petita · licet nõ obtẽta · Vel debet ſaltẽ a ſu perioꝝ ꝓpꝛij ↄfeſſoꝛs ſeu ſacerdotis: licentia peti ſi haberi põt · Scðo qñ parrochianus tvᷣnſtulit domiciliũ ſuũ· tũc iſte ẽ ſubditus illius ſacerdotis? ad cuiꝰ parrochiã ſe t᷑nſtulit · Tertio qñ quis querit domiciliũ,/ quo ſe ↄfe rat qͥa ſine domicilio eſt · Quarto qñ quis ẽ vagabũdus · Quĩito ſi ẽ in ſtu dio de licẽtia pᷣlatoꝝ ſuox · Sexto ſi eſt pegrimus qͥ recipit perã et bacu- lũ a ꝓpno ſacerdote/ aut eius vica- rio/ł lcentiã · łH ſi ẽ mercator/aut vi- atoꝛ · et recepit licentiã a ꝓpꝛio ſacer dote · Secis aũt ſi pegrinus/vł mer- catoꝛ/ł viatoꝛ! p̃ᷣfata nõ fecerit · Se⸗ ptimo qñ ſcʒ vt ſanctꝰ tho · dicit· ſub ditus ſcit ꝓpꝛiũ ſacerdotẽ eſſe here- ticũ · aut ſollicitatoꝛem ad malũ · aut fragilẽ quo ad pctm qð quis ↄfitet᷑ aut ad reuelandũ ↄfeſſionẽ ꝓnũ · vl ſi ꝓbabiłr eſtimat᷑ reuelatoꝛ ↄfeſſio nis · vel ſi pcẽᷣm de q̊ quiſ ↄfiteri de- bet ſit ↄtra illũ cõmiſſum · In hiſ. n · caſibus. ſſiłibus in qbus ꝓbabiłr ti- met penitẽs ex ↄfeſſione facta/picu lu ſibi vł ſacerdoti ĩminẽ debet re- currere ad ſupꝑioꝛẽ · et petere licẽtiã alteri ↄfitẽdi:quẽ ſi habere non poſ ſit idẽ iudiciũ eſt qð de illo qͥ nõ ha bet copiã ↄfeſſons · Immo potiꝰ laꝛ co in iſto caſu deberet ↄfiteri ſi vel⸗ let qͥa ad ̊ nõ tenet᷑ · Et ſi nullũ ali- um alienũ habet ſacerdotẽ ↄfiteat tũc ꝓpꝛo/tacito peto de q̃ eſt pꝑiculũ· Ockauo qñ eſt in piculo moꝛtis · bʒ alienũ · qa tũc ille ẽ ꝓpꝛius qdᷣammõ · Scða regula ſtudeat mũdus eſſe in ↄſciẽtia!lꝗ purgãdis aĩabus inui- gilat· ſpem qq; ſui labons circa ali os ꝓficiendi nõ in ꝓpꝛia/ſʒ in diuina virtute ponat · qͥa ĩuxta apłm neq; q̃ plantat/neq; qͥ rigat aliquid eſt· ſed qui incrementũ dat deus· Precõfi-⸗ teat᷑ igit᷑ ↄfeſſor · et crebꝛo oꝛet ꝓut etiã coꝛpoꝛali medico ſapieng conſu lis quatenus deus q̃ ſanat om̃es in- firmitates, opus dirigat · eiuſq; vir- tute roboꝛet᷑ et creſcat · Tertia regula· caueat ne pᷣcipitã- ter circa ↄfitentẽ agat · aut in ſolo Enſcurſu puolitet ſʒ moꝛoſitate ꝑui- gili omĩa plene examinãs et duiudi cans: ñ interrũpat etiã ſi põt verba ↄfitẽtis.ſʒ memoꝛet᷑ dicta· et poſtmo dũ querat diſtincte · Vel ſi memoꝛie cõmendare nõ põt caute ſaltẽ pul chꝛe ð ſingulis inueſtiget · WMemoꝛie quoq;ʒ ↄfitẽtiſ qᷓ dicẽda imponẽda ve fuerint ea diligenti repetitõe repo- nẽs infigat · Et ad iſta tẽpus captʒ ſufficiẽs · quia eligibilius eſt(vt dicit biiiteuemnd tiiitaniortan iGtuisini Kfn Mirineſian plen iuctrſ⸗ mintläezdulbast. Nentedr tef Enerein tat⸗ ſfünchenitn Gunammei eentüſmte Ablu ſanlchi hereni naſin ir gintt lir nnlnt nauilii ti nt eſeuare. ut wef 13 nigſtnnternn pikiltiiniitenti, 1 „ . Mals et za⸗ ntit Cnt⸗ ikreſn ſipeim. 2 Ueſator de enn aiaui däcne 1ſie⸗ miſti 1 R . uchc eſt qs llo q no he mmo poti?la caſu deberet Rint ſ e 4 5 no tenet. Et ſi nulli ali⸗ nũ habet ſacerdots gfiteaf tacito perode qeſt pali. añ eſt in piculo moꝛtg hn tuc ille pꝛiug qdamm. regula ſtudeat mũdus eſſe 1q purgaclis aiabus inui- n qq ſui labonscirca ali nch no in ꝓpꝛa /ſ in diuina vnat qa iuxta aplm / neqg eqh q rigat aliquid eſt · ſed nentu dat deus . Precofi⸗ ofeſſor · et crebꝛo oꝛet· put bꝛali medico ſapteng conſiu enus deus à ſanat ommes in⸗ s opus dinigat eiuſpz vyn oꝛek et creſcat iohan·ð gerſonno cancellarius pari- ſienſis in ſuo tractatu ð ↄfeſſionũ au- diẽtia paucos audlire cõplete!lqᷓ; mł toſ impfecte cũ ↄſciẽtiaꝛe ſcrupul · ñ tam expedirelq́; impedire · Wallem inqͥt itaqʒ ſi curatus eſſem! multoꝛũ differre ↄfeſſiones poſt paſca, etiam vbi quidã ñ redirent:q;ᷓ cecus cecos ſeducerẽ · dũ ꝓ vere abſolutis:qͥ nõ recte ſũt abſoluti/ſe gererẽt · Quid enĩ terribilius iſto dei vᷣbo ꝑ eʒechi- elem dicto · Tu(inq̃t deus)fili homĩs ſpeculatoꝛẽ dedi te domui iſrł · Au⸗ diens & ex oꝛe meo/ſermonẽ annũci abis eis/ex me · Si me dicẽte ad im piũ/impie/moꝛte moꝛieris! nõ fueris locutus vt ſe cuſtodiat impiuſ a via ſual ipſe impius in iniqtate ſua mo- riet ſanguinẽ aũt eius de manu tua requirã · Si aũt annũciãte te ad im piũ/vt a vijs ſuis ↄuertac᷑, nõ fuerit ↄuerſus a via ſual ipſe in nqtate ſua moꝛiet᷑ · poꝛro tu aĩaʒ tuã liberaſti · Quarta regula · expedit vt cõfeſ ſoꝛ obtineat ꝓ poſſe a pᷣlato ſubdito- rũ: ſuã in caſibus reſeruatis ptãtem ſeu relaxationẽ· p̃eipue niſi ſint caſꝰ publici ⁊ ſcandaloſi · Reperiunt᷑ enĩ pauciſſimi(vt idẽ dicit cancelł)qͥ nõ inciderint in aliquẽ taliũ caſuũ qͥ cõ munit᷑ reſeruant᷑ · Ipſi vo ↄfeſſi/ſciẽ tes ſeipſos non debere remitti dein reps ad alteꝝvni libentius et citi- us oĩa detegũut · Confeſſor vᷣo ſimiłr eos pᷣſumit libẽtius int᷑rogare de ſin gulis· plenius q́ᷓʒ3 ſanare/ſimul et ſe- mel ipſos abſoluẽdo cõfidit · CQCuid enĩ aliud ẽ in occultis/ð iudice ad iu dicẽ penitentẽ remittere!q; afflicto afflictionẽ addẽ et certe płes in ſor dibus exiſtẽteſ/ãplius cauſalr vł oc caſionałr facere deterius ſoꝛdeſcẽ: Non ſic chꝛiſtus vere fecit ſamari- tano · de q̊ ſic vaticinat᷑ iſaias.Cala-⸗ mũ qſſatũ nõ ↄteret · ⁊ linũ fumigãſ non extinguet · In veritate educʒ iu diciũ · nõ erit triſtis/nec turbulẽtusg. Quinta regula ſeðm hũbertũ in libꝛo ſuo ð officiatoꝛe inſtructionibꝰ, in capło de ↄfeſſionũ audiẽtia · Talẽ locũ ad ſedendũ captet: vt a multis videri qat· pᷣſertim qñ femĩas audi- et.et vt a nullo audiri ↄfeſſio vale- at · In q̊ certe fame tã ſue qᷓ; ↄfitẽ- tis ſubuenit · Eſt enĩ ↄfeſſor angel⸗ dñi dei exercituũ/vt dicit malachiaſ Et de ↄfeſſoꝛe ac ↄfitẽte chꝛiſtꝰ ait: qui facit veritatẽ/venit ad lucẽ · vt manifeſtent᷑ oꝑa eius, qͥa in deo fa- cta ſunt · Sic etiã beatuſ hiero · nepo tianũ infoꝛmat · Vmes inqͥt ſuſpitio nes/et quicqͥd ꝓbabiłr fingi poteſt! ne fingãt᷑ a te deuita · Ab oĩ ſpecie mala abſtinere mãdat apłus: re- termittẽtes aũt hãc regulã. ſuſpiti- oni circa femĩas facillime ſubiacẽt/ dicẽte iob · Oculus adulteri obſʒuat caliginẽ · Camẽ vt dicit hũbertus · ſi aliq magne ꝑſone virilis ſexus cõfi⸗ reri voluerint, de qbus credat cõfeſ ſor ꝙ erubeſcãt ĩ cõmuni auditoꝛio ↄfeſſionũ videru debet eos ducẽ ad aliũ locũ magis ſecretũ et honeſtũ · Sexta regula ·auditus femĩasca ueat ne dũ eaꝛe aĩas ibi a vitie pur gat ip̃e delectationibꝰ volũtarijs ſoꝛ deſcat· Nõ ſit velut lixiuiũ qd alia lauãdo t᷑peſcit · ſʒ ſit ſiẽ manꝰ q alia tergẽdo niteſcit · Itaq; ſe accepta- toꝛẽ pſonaꝛe eſſe credat! qñ pulchꝛas aut iuuenes libẽtius et citius/q; ve- tulaſ in ↄfeſſione auſcultat · Quo ðt imaginatõibꝰ bonis⸗ ſanctis ſe p̃actu et· rimũ qͥdẽ ↄſiderãdo ſe eſſe de bere dei angelũ · dei tremẽdi in iu dicio vicariũ · Deinde auerſis ł clau ſis ad feminã oculis coꝛpoꝛslaĩe ꝓ pꝛie luminibꝰ/videat aĩaʒ ſolã feĩe ad dei inſignitã imaginẽ lepꝛoſam ſeu ſauciatã eſſe diris demoniũ pec- catoꝝ moꝛtaliũ vulneribus/vł ſaltẽ rugoſam ſeu ſcabioſã delictis venia libus · qͥbus ꝓ chaſti ſanguinẽ pꝑ ſa- cramẽtũ penitẽtie medendũ ẽ · Cru cem occulte cõfeſſoꝛ ꝑ pollicẽ impin gat pectoꝛ ſuo ꝓpꝛio aliq̃ntulũ ꝓ pu ritate tuẽda · Breui ſaltẽ deũ inuocʒ ꝓtũc oꝛatiũcula:et a vbis ſine neceſ ſitate caueat dulcibus/ab oĩq; peni⸗ tus ↄfabulatõe inutili · Et ſic ſolum dei honoꝛẽ/et aĩe ꝓpꝛie et aliene ſa- lutẽ:qᷓrere firmit᷑ꝓponat · Nec tamẽ deſperet ſi temptat᷑ dũmodo delecta tioni carnis renitat᷑ · memoꝛ vbi chꝝ reſtaurat/ſi q̃ inclinatio ad petẽᷣm ex circũſtanti cogitatõe ſcʒ carnaliũ ne ceſſario dictoꝛe ꝓueniat vł in ↄfiten te/vel in confeſſoꝛe · Septima regula · cõfeſſoꝛ vultũ cõ fitẽtis maxime femĩe ñ reſpiciat· ne ↄfitẽs erubeſcater ne a femĩa ani- mus vulneret᷑ ſpuũalis medici · qa ĩiu- xta illud abacuth facies eius/vẽtus vꝛẽs· Vnde glo · ſuꝑ illud geñ vidit mulier lignũ quod eſſet delectabile viſul dicit · Ne lubꝛica in cogitatiõe vſemus:nõ debemus intueri,/qð ñ li cet ↄcupiſci · Vt enĩ mũda mẽſ in co gitatẽe ſeruet᷑ a laſciuia voluptatis ſue rep̃hẽdẽdi ſũt oculi/q̃i quidã ra ptoꝛes/a culpa · Nõ · n· eua lignũ cõti giſſetn pᷣus incaute reſpexiſſʒ · Pẽ- ſandũ g eſt q̃ntũ ab illicitis debemꝰ reſtringẽ, q moꝛtałr viuimus: ſi ma ter viuẽtiũ ꝑ oculos ad moꝛtẽ venit Ockaua regula · caueat ſummoꝑe 4 . AANeNerenn eee . gule CN K ſti ad diſcipulos dicẽtis · Si moꝛtife⸗ rũ qͥd biberint nõ eos nocebit · ſerpẽ tes tollentac · Suꝑ quo beatusgrego rius · ſacerdoteſqͥ boms ſuis exhoꝛta tionibus malitiã de coꝛdibus alienis ↄfeſſor! ne in pᷣncipio ↄfeſſionis potiſ ſime/nec in eius ꝓſecutiõe ſit triſtis, auſterus/aut rigidus · maxĩe raro ↄfi Ndki. tentibus,/vł timidis/vł ſimplicibus· ſnüalfn Wox enĩ claudẽt os petons repᷣhen inneni „ . A NNNNeNE. r N NN 6 U auferũt ſerpẽtes tollũt · et dũ peſti feras pſuaſioneſ audiũt/ſʒ tñ ad ope rationẽ pꝛauã minime ꝑtrahũt᷑ / moꝛ tifeꝛe eſt qð bibũt/ſʒ nõ eos nocebit · Conſolat᷑ pari mõ idẽ in ſuo paſtoꝛa ſi· ſed benignus amitis ſit/moꝛe pꝛu aumeinur um ptlilgitnen e ſg,,,2, .* Rt onletnnim af dẽtis medici et affabilis· VUnde an- teqᷓ; & ↄfiteri incipiat/ qui ↄfiteriĩ ñ eſt ↄſuetus multũ puta verecũdis et ſiłibus dicere põt ad ↄfeſſionem imptinẽtia · et ſi res ita exigit q̃rere rrn de patria ſua/et ſiłia · qᷓuſq; cõfiteri e volens audaciã ſumat dicenqdl · qa qᷓ nſe dam pſone,ns ex verecũdia in pncipio l Ntü pꝑdũt om̃eʒ memoꝛiã de ↄfitẽdis· ſpe Enl cialr iuuenesa feĩe raro ↄfitẽtes · de Nrin li · vbi ſic dicit · Fit plerũq; vt dũ re- ctoꝛianimꝰ aliena tẽptamẽta ↄgno ſcit auditis tẽptationibus etiã ipſo pulſat᷑. Sed hec nequaq; paſtoꝛ ti- mẽda ſunt · ͥa tãto facilius a ſua eri piqᷓnto miſericoꝛdius aliena tem- ptatiõe fatigat᷑ · Cuiꝰ etiã ratiõʒ ma nifeſtat ſanctus tho in:iiijꝛta dicẽs Gratia q̃ᷓ in ſaẽmẽto penitẽtie dat᷑: inde ꝓcedat ad doctrinas alias que ſequunt᷑ · Oſtẽdit iſta(cuiꝰ vicẽ ge- rit cõfeſſoꝛ)chꝛiſtus·qñ ait · Non eſt faces eiug vi Vnde glo.ſup ilu eu er ligni guo eſet 5 nlvidt dicit. Ne lubnczi de ackhl 1.2 ca in cogltatide us no debennsg intueni h piſe · Vt eni mũcda meſincy Ee ſeruek a laſaluia volipttt epbegẽch ſũt oculi/qt ggicn 9a culpa. No.n. eua lignũ cii i pus incaute reſpenſß. P. Feſt qntũ ab illicitis deben⸗ ge,/qᷓ moꝛtalr viuimus ſi ma uetiũ poculos ad moꝛtẽ venit taua regula caueat ſummope ne in pnelpio feſſionis potiſ ec in eius pſecltioe ſit triſtis, us aut nigidus mayie raro 1s vl einicu l ſinpliebus em daudet os pctons rephen benignus 1mitis ſit more puu 0„ opus valẽtibus medicus · ſʒ male ha- bentibus · Sic idẽ egit · qui peccatri- cem in ciuitate/et publicanos ñ ab- hoꝛruit · ſʒ ad penitẽtiã vocauit · Nõ enĩ venit vocare filiꝰ hoĩs iuſtos: ſʒ petoꝛeſ· Circa femĩas tñ dicit hũber tus nõ multũ immoꝛe?᷑ niſi qᷓntũ ne-⸗ ceſſitas ↄfeſſionis exigit · Illasvero que bigote vocan᷑/et q freqᷓnter vo lũt ↄfiteri tempet ab q;modi nimia et q̃ſi freq̃ntatõe inutili·et certũ eis tẽpuſaſſignet ad ↄfitendũlextra qð tẽpus/eas nõ audiat · nec in alijs col- locutionibus freq̃ntibus vnq; ſe ex- ponat · ſempꝑpq; potius duris vᷣbis vta tur et rigidisq́; mollibus · qa vt bo- nauẽztura venerabilis dicit tales et eis ſiłes femĩe/neſciẽtes etiã ſen ſa cerdotes incredibiłr inficiunt/abſq; iactura tẽpoꝛis quã incidũt · cũ p̃cio- ſiſſimũ tẽpuſ nimis ꝑdũt · De pᷣdicto vSboꝝ rigoꝛe chꝛiſtus docuit qñ ma- tri ſue ſanctiſſime ait · Quid mibi⸗ tibi · ẽ nondũ venit hoꝛa mea · CTa- men pᷣfatã benignitatẽ ad petoꝛes habendã miris autontatibus ꝑpſua- det beatus dionyſius in epła ad di- mophilũ · allegaãdo moyſen viroꝛe mi tiſſimũ/dauid mãſuetiſſimuũ/deũ qui de ſua nata ẽ benigniſſimus chꝛiſtũ paſtoꝛẽ/qͥ relictis · xcix · ĩ de ſerto! ouẽ ꝓditã lete poꝛtauit in humeris · dꝛa- gmã decimã qᷓſiuit ſollicite · et filiũ ꝓcdigũ/quẽ pater ſuſcepit cũ mune- ribus clemẽtiſſime · Nona regula·pᷣalleget ↄfeſſoꝛ ra- ro ↄfitẽtibus et verecudig qᷓ; malũ viciũ ſit et fatuũ celare peta ſcient᷑ in ↄfeſſione, ex q̊ quis incurrit noua mala plurima · Nam talis nouũ pec catũ inẽrit ipocriſis·quã chꝛiſtus ma xime ꝑſecutus ẽ in phariſeis· Oen-⸗ ti, cũ ſe oſtendit innocentẽ! qͥ nocẽs eſt · Supbit /q̊ᷣa videri vult bonſu vł minus malus vbi nõ eſt. Seip̃m fal lit · nõ ſacerdotẽ decipit · qa nullũ fru ctũ ↄfeſſionis recipit qᷓ̃ nulla eſt quã opoꝛtet õnino repetere · Sacramẽtũ inhonoꝛat penitẽtie/qð diuidita ſcin dere nitit᷑ · Propt᷑ q melius eſſet nõ fiteriqᷓ; cofeſſionẽ fingẽè · De qbus palmiſta dicit · dñſ diſſipauit oſſa eo- rũ qui hoĩbus placẽt · ↄfuſi ſuntqm̃ ſpꝛeuit eos deus · Que omĩa locũ ha bebũt in die ĩiudicij· qñ oĩa et ſingła peta!l nõ vni hoĩ tm̃/ſʒ toti mũdo pa tebũt cũ dãnatõe ppetua · De ̊ etiã veritaſ dicit · Qui me ideſt veritatẽ erubuerit coꝛã hoĩbus: hũc erubeſcʒ filius homĩs/cũ venerit in maieſtate ſua/et gloꝛa ſanctoꝛum Decima regula ẽ · poterit ↄreſſor ei dicere qͥ vult ↄfiteri fructus ⁊ vti litates/q̃s de pura ↄfeſſione recipit ſi dolet de p̃teritis/et cauere inten- dit de futuris · Primo remiſſiõʒz pec catoꝛe omniũ · Juxta illud pſalmiſte Dixi ↄfitebor aduerſum me imuſti ciã meã dño ·et tu remiſiſti impieta tẽ peti mei · Scdo nouã gratiã ſacra mentalẽ,/et virtutis grazʒ/vł eius au gmentũ recipit ꝓ meritũ paſſionis chaſti/qð in ſacẽmentis oꝑatc᷑ · Tertio vnionẽ dei cũ aĩa recipiet nouiã vel maioꝛẽ q; antea · q̊a tũc deus diligiẽ et ſermo eius ſeruat᷑ · ac ꝑ ↄſeqñs ad ↄfitẽtẽ talẽ venit pater/filius/ ſpi ritus ſanctꝰ mãſionẽ facturus · Quar ro oꝛnatus aĩe nouusvbł ſaltẽ diſpoſi⸗ tio aliqᷓ bonĩ habitus impmit᷑ · quia ſcõᷣm pſalmiſtã · ↄfeſſio et pulchꝛitu- do tũc in ↄſpectu eiusqñ ſanctimo- nia et magnificẽtia talis eſt,/in ſan- cti ficatõe dei · Quinto pena inferniĩ infinito tempe durat᷑a ꝓ peto mor- tali in penã finitã qñ quiſ ↄterit᷑ añ ↄfeſſionẽ mutat᷑ vi ſaẽmenti ↄfeſſio- nis recipiẽde · ſed qñ actu qͥs ↄfitet: pᷣfata finita pena vi ſaẽmenti/qpoꝛ⸗ tionata viribus ↄfitẽtis effici mi⸗ noꝛ · Vnde in qlibet ↄfeſſione indul gẽtia certa dat/deo nota quãta · Et ideo ſi qͥs ↄtritus poſt moꝛtalia, actu laẽmen tũ penitẽtie recipit,/ ſtatim mon?t᷑ citius a purgatoꝛio liberat᷑qᷓ; in ſił ibus pᷣciſe peccatis moꝛiẽs qᷓ cõ tritus ſolo voto recipit ſacramentũ · Sexto aptat vt q̃s rite reciꝑe vale- at a fructuoſe alia ſacramẽta · ſcʒ eu cariſtie/olei ſacri/matrimonij etia. qᷓ poſt petm morle ſuſcipe nõ debetn pᷣcõfeſſuſ. Septĩo iocũditatẽ ↄſciẽtie parit/a optimũ remediũ ↄtra mortẽ ſubitaneã · Nam ꝗqͥ ↄfeſſus ẽ et ↄtri- tus: ſi in inſtãti moꝛi᷑/õnino ſaluax᷑ · licet ꝓꝑ ignẽ · ſic male ñ moꝛit᷑ · Qui aũt ñ ↄtrituſ/nec ↄfeſſus moꝛit᷑ euã ſi ſi mille annis viuet/ talr more-⸗ ret᷑tmale moꝛt᷑ · qa danad⸗ decedẽᷣt · Vndecima regula ẽ· deuitet ↄfeſ ſor acceptationẽ ꝑſonax ·qᷓ eſt iniu- ſtitia!qᷓ ꝓſona p̃fert pſone/p cauſã indebitã· Vnde nõ hoꝛreat pauꝑta- tẽ/defoꝛmitatẽ/aut inſipientiã. nec ecõtrrio acceptet diuitias/ pulchꝝ- tudine/aut ſapientiã! niſi foꝛte ma- 1oꝛis icke fructus et honoꝛis apð de- um ſperare qͥs debeat.qᷓ pᷣncipałr ꝗᷓ; rere debet iſte! qui iudex eſt aĩax· ñ aũt fauoꝛẽ/lucrũ/aut amicitiã · SOra- tis inqͥt caiſtus mi ↄfeſſoꝛibus)ac cepiſtis · gratis date · Ita dñs ꝓꝑ moy ſen clamat in deutro· Audite ait il los·et qð iuſtũ eſt iudicate/ſiue ciuis ſit ule/ſiue pegrinus nulla erit diſtã tia pſonaę· Ita paruũ audiatis! vt magnũ · Nec accipietis cuiuſq; ꝑpſo- nã.qͥa iudiciũ dei eſt · Et itere · Non accipiaſ ꝑſonã/nec munera ·qͥa mune ra excecant oculos ſapientũ/ et mu- tãt vᷣba ĩuſtoę · Centio a obſeruatio huiꝰ regłe coꝛdis ferrei hoĩes attra here ſolet recte/ſicut magnes ferrũ Duodecima regulaſi in ipſa feſ ſione qᷓntũcunq; enoꝛmia crimĩa au- dire ↄtingat peccatoꝛẽ nõ deſpiciat · nec inclement᷑ iudicet · ſed patient᷑ cõ paſſiõe audiat/ exẽp lo beati ambꝛo · qui ſił ia audiẽdoj tm ex cõpaſſione flere cepit vt ↄfitẽtes ſecũ lachꝛy- mari faceret · Sic etiã chꝛiſtus vir⸗ ginis filius innocẽtiſſimus accuſati onẽ luxurioſe mulieris in adulterio dep̃henſe tãdiu tanq; patient᷑ audi- uit qᷓuſq;vnus poſt reliquũ exirent qͥ eã accuſauerãt · Qui(etiã inqͥt vr̃jm ſine peto eſt pmuſ in eã lapidẽ mit tat · Sratia enĩ dei eſt(ſcdðm augu · libꝛo de virginitate) et der dono eſt deputandũ quicquĩd nõ feciſti/quod peccando facere potuiſti/ Ca · ij · qᷓ ↄfÿeſſoꝛ generałr a ↄfitẽ te qrere habʒ · ſunt ſeptẽ · quõ ſcom eadẽ euũ infoꝛmare debeat. Ecundo ↄfeſſor videat qᷓ ab ipſo ↄfitẽte generałr qrere habeat · quõ eũ infoꝛmare Sunt enĩ ſeptẽ et ſcedᷣm eadẽ eũ in- foꝛmare aliem̃ ↄgruit/ iuxta qlitatẽ pſonax· tamẽ plus et minus put ne ceſſitas docue rit · Primo q̃rat ſcom ioh̊ · friburgẽ . ⸗“ iit tkmatt ſgnuſtteraeatn i ſn — 1 Fiüfin nſt Ahraſ de loneni gata Feteieewirnari Riuncümmnſ G Gi NN i Are lenertiän wen gricir fer läntn tmiafmi tüſilehit Dn recte ſicut magneg fei eni Duodecima regula ſiin pla gfe⸗ — lni dat. peccatoꝛs nodeſntf inclement iuchcet ſed atetti ce auckat, exeplo beat amnbre ilia audiẽdo! tm̃ ex copaſſere cepit vt ofitẽtes ſerũ lachi faceret · Sie etiã chuiſtus vi⸗ filius innocẽtiſſimus accuſati uxurioſe multeris in adultenio enſe tadiu tanq; patient auch⸗ ſq;vnus poſt reliquũ exirent uſauerãt . Qui etia inqt vrm cto eſt! pmuſ in ea lapic mit Grata en der eſt ſcom augu⸗ de vrrginitate et der donoeſt undo facere potuſt i 7 ofeſer geteralta diie⸗ Frere habz n cadẽ eũ infoꝛmare debeat. ſunt ſeptẽ1 lo. ſem in ſuo ↄfeſſionali!qᷓ;diu nõ ẽ cõ- feſſus·qͥ iam vult ↄfiteri, et pᷣus ſibi nõ eſt ↄfeſſus · Si reſpõdet ꝙ diu/ita ꝓ diſcernẽ neſcit int᷑ ꝑcta facta añ vltimã cõfeſſionẽ/et ea q̃ fecit poſt- modũ:tũc ↄfeſſoꝛ iubeat ↄfeſſionem generalẽ facere de oĩbus et ſinguliſ Pct̃is · ſi aũt ſcit diſcernẽ int᷑ ea qᷓ ab vltima ↄfeſſiõe ppetrauitſic ñ opoꝛ tet iterare pᷣus ↄfeſſa,/niſi eſſet caſꝰ ᷣ quẽ iterare opoꝛtẽt pᷣoꝛẽfeſſiõʒ · Scðo inqͥrat an ↄfitens ſit irreti- tus in aliquo caſu, in qᷓ ↄfeſſio neceſ ſario vł ꝓbabiłr eſt iteranda· Quĩ ſunt q̃ttuor vł qnq;ʒ · Primus eſt qñ ↄfeſſoꝛ ꝓpter ſuã culpã nõ potuit ab- ſoluere · vt qa nõ fuit ſacerdos vł qꝛ nõ ꝓpꝛiuſ/vł quia potuit in aliqͥbus: ſed nõ in oĩbus· et in eiſdẽ reũ ad ſu perioꝛẽ nõ miſit · qͥa ſic adhuc ad ſu- perioꝛẽ ire tenet᷑ ꝓ abſolutione/niſi ignoꝛantia ↄfitentẽ excuſaret aliqñ Scðus qᷓndo ↄfitens ꝓpter ſuã culpã abſolui nõ potuit · vtputa qͥa excoĩ- catuſ erat/nec confeſſoꝛ abſoluit ab excoĩcatõe · vł ſi conabat᷑ hoc facere⸗ tamẽ autonꝝntatẽ nõ habuit· Nullus enĩ a pet᷑is ſtm ſanctũ tho.abſolui põt ab excoĩcatione nõ p̃abſolutus. Tertius qᷓndo qͥ́s ſcient᷑ vel ex vere- cũdia/ipocriſi/vł ſimili ex cauſa pec catũ qð neceſſario fuit ↄfitendũ ce- lauit· niſi poſtmodũ pᷣoꝛ ↄfeſſoꝝ/pᷣuſ ↄfeſſa aliquałr ſaltẽ memoꝛãtificli onẽ ſuã ↄfiteret᷑ exp̃ſſe · et qᷓ nõ ẽ cõ- feſſus etiã explicite · et alia pᷣus con feſſa implicite · Confeſſionẽ tamẽ nõ diuidit qᷓndo cũ maioꝛibus pet̃is/ſu- Perioꝛẽ querit· aut qndo bona fides ſimpliciũ ſeu Ignoꝛãtia excuſat.aut vbi ↄfeſſoꝛ uel ↄfitẽs ſcandaliſaret᷑ ꝓut dictũ eſt in pᷣma regula in ſepti mo caſu pᷣmi capłi · Quartus ſi peni tentiã facere ↄtẽpſit/vł obmiſit nec recoꝛdat᷑ de ea · Wulti tamẽ (licet nõ ſit tutius dicũt/⸗ pe · pa · in · iij · ꝙ tũc non eſt neceſſe iteꝝ cõfiteri omnia illa que pᷣus confeſſus eſt· Nec etiã ſcõm quoſdam, tũc qᷓndo ↄfitens ſo- lũ eſt attritus et nõ ðtritus et tamẽ abſolutus: debet tamẽ poſtea ſuam fictionẽ ↄfiteri · Veruntamẽ fictus dici/vel fictio in ↄfeſſione fit/ſcõᷣm cancelł qᷓndo aliqͥs ſcient᷑ celat aliq̃d aut in ꝓpoſito peccãdi ꝑſeuerat,ð aut ſcit aut ſcire debzʒ ꝙ a tali nõ poteſt abſolui · Et talr fictus iterare tenet᷑ ↄfeſſionẽ ſcðm ꝓbabilioꝛẽ opinionẽ Et ille ẽ qntuſ caſꝰ. Debʒ tñ( vt po ſtea dicet᷑ qᷣlibet etiã nõ ↄtritꝰ oĩa peta ↄfiteri ꝓpter plura qᷓ ſequunt᷑ Similr(vt dicit pe · pa· non opoꝛtet iſtũ ↄfeſſiõʒ iterare/qui putauit ali- quid eſſe pctm veniale!qð morle fu it et ideo nõ ↄfeſſus·qͥa ð hoc nõ ha buit ↄſcientiã,/ ſʒ poſtea habet · licet tutius eſſet iterare · reterea q̃ͥ eſt oblitus ð aliquo pct̃o in ↄfeſſionelñ oportet ꝙ oĩa repetat poſtmoð ſiue pcedenti ↄfeſſoꝛ ↄfiteat᷑ſiue nouo · ſʒ obliuionẽ oblitũ ſolũ tenet᷑afite ri · quiſ in p̃cedẽti caſu ſit ignorãtia iuriſ: in iſto caſu ignoꝛãtia facti · Tertio inqꝛat et laboꝛet/pᷣſentim circa iuuenes et puulos vt opoꝛtuni tatẽ hẽat ab eis faciẽdi gnãlẽ ↄfeſ- ſionẽ · qa vt cancell · dicit vix aut nũ qᷓ; integre ↄfiten?᷑/niſi foꝛſan pᷣdocti a tali ↄfeſſoꝛe/qlis hic ðſcribit · Im mo illud etiã eſſet vtile apud gran- deuos rurales ſimplices et femĩas · Et ſi nõ poſſint leuit᷑ induci ad hoc! poſſunt ab eis fieri introgatiões ta- les. Eſt ne tibi facta ↄſciẽtia de tali bus pet̃is/ de talibꝰ/et de tali eta- te/et de tali ſocietate/ac ſociabus ta libus? Et ſcòm reſponſionẽ poterit anmaduertere cõfeſſoꝛ! ſi plena fue- rit alias facta confeſſio · Et ſi nõ tũc inducat᷑ eam ꝑficere · Quarto ſi inqrendo/vl ↄfeſſionẽ ↄtinuãdo pcipit ↄfitentẽ de aliqbus pctis non ↄteri · vt fit ſepe de amoꝛe carnali/de odio frat᷑no/de no lẽdo re ſtituere/vel ſił ibus/et ꝓpterea a pu re ↄfitẽdo velit peccator deſiſtere: hoꝛtet᷑ vt õnino pure ↄfiteat᷑ de oĩ- bus/ñ obſtãte ſua duritia · ͥa licʒ ab ſolui talis nõ debeat ad multa tam̃ valet talis cõfeſſio/ꝓut docet᷑ ex de pen · et re · qʒᷓ quidem · Valet inq; ad multa ſcom alber · in· uiij · diſtin · xvij · Primo ad faciliuſ graʒ obtinendũ · qð qꝛ ſaul ñ fecit: ſiłiter adã et eua poſt ſua pctal maxĩe puniti ſt · Scðdo qͥa eſt de genere bonoꝛe qð ad virtu tes habilitat · puta ad humilitatẽ et obedientiã! et ſiẽ alia oꝑa bona ex gr̃aʒ facta de genere bonoꝛe irremu nerata deus nõ relinqͥt · Tertia qa ꝑ hoc/p̃ᷣceptũ eccłie adimplet᷑ quo qͥs ſingulis ãnis ↄfiteri tenet᷑ · et a debi to ↄfitẽdi deobligat᷑ · Or̃to ſcðz tho · valet ↄfeſſio talis:qͥa ſuꝑueniẽte ve ra ↄtritõe, nõ eſt ↄfeſſio talis de ne- ceſſitate ſalutis iterãada: dumõ pꝰ ea ſuã impenitẽtiã ↄfiteat abſoluat᷑ · Quinto querat ↄfeſſor a ↄfitẽti- bus: vtrũ purgarivelint a criminib⸗ oibus cito/et velocit᷑ · Si ſic! dicat ꝙ ſe iuuẽt reſpondẽdo veritatẽ purã · MHoc enĩ melius et celerius(dicit cã- celł.)nequit fieri· qʒ ſi ad int᷑rogata vxeritatẽ plenã quis reſpondeat/nec mentiat᷑ ex humilitate ſe cõmiſiſſe qᷓ nõ cẽmiſit/ec ex verecũdia q fece- rit dicere obmittat · Si aut dep hen⸗ dit velle mẽtiri/et ſe celare/vt ſepe fit ꝑ diſcretũ cofeſſoꝛẽ tales redar- guant᷑ vebement᷑ et acrit᷑et cõpellã ctur veniã ſtatim querere ab Emodi mẽdatio · Quod poſtq; fecerint rur- ſus blãde monean?᷑ et lenit᷑ nibil ð- inceps mẽtiri/aut celare · Si vo bis vel ter mẽtiti fuerint poter̃ſt remit ti,adifferri vſq; ad tẽpus altexſiniũ gendo vt ſibi melius ꝓuideãt · Et ſe pe fit vt in altera ↄfeſſione libẽtius aperiũt oĩa dũ putant mẽdacia po- ra/magis imputãda eis quo ad inad uertentiã q; ad malitiam. Sexto notat vuilh · gloſatoꝛ ra ꝙ pentẽtiarius nõ debet eſſe mnimis ſcrupuloſus ſi foꝛte aliquã de intro- gationibus iſtisr ſcʒ qᷓ̃ ponunt᷑ a do- ctoꝛbus/p occupationẽ/aut ſp obli uionẽ/aut ꝓpter ſimplicitatẽ obmit- tet dũ tñ nõ laboꝛet craſſa ignoꝛan- tia/vel ſupina, aut negligẽtia diſſo- luta · Vix eni cõtingit aut nunq; ꝙ; penitẽtiarius quãtũcunq; diſcretus obſeruet oĩa · ſcʒ vt ð ſeptẽ petoꝛum capitaliũ/ac eoꝛe filiaxę · viij· circũſtã tijs/Sſus iſtiusquis/qd/vbi/pꝑ quos, quotiẽs/cur/quõ/qndo! ac ð ſin gulo- rũ ſtatibus/ac eoꝛe ꝓpꝛis peccatis ẽ⸗ terroget · Idcirco etiã ↄſultoꝝe di- cit bonauẽtura! nõ fiat explicita in- terrogatio, miſi de illis de bus ma- nifeſtũ eſt ꝙ ſunt peta · vt ſunt tranſ greſſiẽes p̃ceptoꝛe decalogi · cẽmiſſio ſeptẽ moꝛtaliũ · abuſio qnqʒ ſenſnũ · De iſtis eſt õnino interrogandũ per ↄfeſſoꝛẽ eqñ videt ↄfitentẽ negligẽ le Nota⸗ br e imn E . Lrboͤi n miiintejn nn⸗ Guliettiſbunkenn Aerbitaſlenii Aan naiͦſptni n norn Rtrit Not nenn Gadrilinnn Wäawci : atnli itmri Gicnedihtepechllafetre a ipetgſunes Hicpftzdniinnen tn etgerae irg ylſpnirmn efhi in ttitoſitaen lon teenn⸗ ſtſſ zongr w miri nar huent a Mnr⸗ ia ſwu. E — „ Ft. ! NEEcE— NK ze erden 4 — 4 emã ſtatim querere abbei de uo poſtihfecennn — et lent nihiix ps men 4 differri vſh ad gint Cerl viq; ad tepug alerini do vt ſibi melius puicert ⸗ t vt in altera ofeſſione ltbien ũt o'a/ dũ putant mẽcacafr lagis imputãda eig quoadiut entiã q; ad malitiam. exto notat vuilßß⸗ gloſatona⸗ nitẽtiarius nõ debet eſſe mms uloſus! ſi foꝛte aliquã de inin mibus iſtis ſez q ponunk ade bus ſp occupationẽ aut ſpeht aut pter ſimplicitatẽ obmmit⸗ tñ no laboꝛet caſſa ignonn l ſupina, aut negl geta ſ⸗ Vn em cotingit aut mnq⸗ 4 cunq, oll Ctus tetianius quãtucnge ruetoĩa⸗ ſgwro ſyt D aliũ ac eox ax · vin cnci ius quig cvbiſp quos, s e e gor ae d in ge cur qub qnco. at d ſingulo 4 zis peccaus1 tẽ/aut ignoꝛãtẽ · Mec ille · Dicit aũt ſic hũbertus · ¶ Peccatoꝛ ſaltẽ inqui- rẽdus eſt de his qͥnq; · De ocho · vtrũ aliquẽ odio habeat · ꝓpter factũ vel dictũ ſuũ · De pct᷑o luxurie· De ĩiniu⸗ ria ꝓximi ſcs furto/rapina, ł ałr il⸗ lata iĩniuria · De inobediẽtia ł ꝑ fra ctionẽ penitẽtie/vł nõ obſeruationẽ ſollemnitatũ,vł alio mõ · Et de pec catis oꝛis· vt ↄuitijs/det᷑ctionibꝰ/ma ledictionibus/pᷣuis cõſilijs · Aſta qnq; ſaltẽ debʒ inqrere a peccatoꝛe qͥ au- dit ↄfeſſiones! qñ ꝓ occupationẽ q;e re plura nõ põt · Mec ille · Tutioꝛ tñ via apta ẽ in t᷑tia regula pᷣmi capli · Septimo infoꝛmet rudeſ ↄfitẽteſ ſi indigent/tũc vł in ↄfeſſionis pᷣnci pio/q̃ et quot ↄfiteri teneant᷑ · Pri- mo oĩa pct̃a moꝛtalia qᷓ in memoꝛa quis habet/et q̃ ſibi apparẽt eſſe ta- lia.Nec ſolũ talial ſed etiã circũſtã tias pctoꝛe in aliã ſpeciẽ peti moꝛta lis trahẽtes:ideſt qᷓ ſunt ↄtra ſpecia le pᷣceptũ · et circũſtãtias ſcõm q̃ſdã aggrauãtes notabiłr · vt ſi ſubtraxit vł leſit multũ/et q̃ntũ leſit · ĩmo etiã oĩa que dubitat ꝓbabiłr an ſint moꝛ talia · Inſuꝑ quotas ſeu vices? moꝛta liũ et pᷣfatoʒe oĩmlſi memoꝛari põt · Nec crimĩa detegat alioꝝ noĩando eos,/vł ſignis certis notificãdoln foꝛ te pct̃a tłia ſint que nullo mõ poſſint alit᷑ aperiri · vt ſi ſoꝛoꝛẽ vnicã male cognouerit· aut vir vxoꝛẽ · aut in in⸗ ceſtu cũ matre · Niſj ſic dicat/ et apð talẽ ꝙ reuelatio debeat ꝓdeſſe/non obeſſe eis qͥ detegunt᷑ · Quo caſu ni- hilominuſ magna cautela reqͥrit᷑ ad fitentẽ, ↄfeſſoꝛẽ · ne zelo ꝓficiẽdi indiſcreto fallan᷑. Ouãdo aũt noĩa- tio ſeu expᷣſſio obeſſe poſſet/et circũ ſtãtia in aliã ſpeciẽ thit tũc ð licẽtia ꝓpaij ↄfeſſoꝛis/qrat aliũ q̃ nec noſcat pſonã,/nec noſciturus ſit veriſimiłr· Q ſi talẽ ↄfeſſoꝛẽ oĩo habere ñ poſ ſet/et ĩminet caſus neceſſitatis/vt ſi ſe putat ſtatim moꝛiturũ/ tunc dicit tho · debet famã ꝓximi cuſtodire q̃n tũ pẽt · ſʒ magis debet ↄſcientiã ſuã purgare · Et ſi ↄfeſſor audit ↄfitẽtẽ noĩarevł notare ꝑſonã aliquã aliam ſine neceſſitate/vbi malũ pᷣſertim ſe qui poſſetl acrit᷑ rep̃ᷣhendat · et iube- at culpã ſuã ↄfiteri ſpeciałr · et cauẽ in futuʒx · Ecce ſex habes ſcðm ꝗqᷓ eſt ↄfitẽdũ · Vnde augꝰ/et ponit᷑ ĩn · ĩñ l diſ.xvj · Cõſideret ſcʒ peccatoꝛ q̃li tatẽ crimĩnĩs/in loco/in temꝑe/in ꝑ ſeuerãtia/in varietate pſone · Suꝑ q̊ ſcotus ĩn uiij · diſ · xxij · ſaltẽ iſtas dico aggrauãtes circũſtantias neceſſario Ofitẽdas/que ſpeciali ꝓhibitõe id ẽ pᷣcepto ꝓhibent᷑ · Yerbigtia/alienũ aecipꝑe eſt illicitũ · ſʒ ſpeciali ꝓhibiti one ꝓhibet᷑ acciꝑe de loco ſacto · et ideo ſpeciale pcetẽᷣm ſacrilegij ꝑ hanc circũſtantiã ↄſtitui᷑ · Simiłr eſt illi citũ nõ ſuã cognoſcẽ · ſed ſi ſit ꝓpinq ſpeciali ꝓhibitõe ꝓhibeb · et ido ſpe ciale peccatũ ſcʒ inceſtus ꝑ hanc cir cũſtantiã ↄſtituĩt᷑ · Freq̃ntia etiã non eſt dubiũ qͥn ſit circũſtantia ſimplicit᷑ addẽs ad petᷣm · qͥa q̃libet vice nouũ petᷣm cõmittit᷑ · Et de ſił ibus ſimile habeat᷑ iudiciũ · Mec ſco· Ex qͥbꝰpa⸗ tet ꝙ ↄfeſſor diſtincte qᷓrere debet, vł infoꝛmare ↄfitentẽ vt dicat locũ ſacrũ ſi in eo notabile petᷣm cõmiſit · Itẽ pſonã in generali nõ in ꝑticula ri cũ qua notabiłr peccauit · vt ſi fu it moniał, votiua in ſacris/pinqua ſeu attinẽs ſibi cũ qua luxuriatus ẽ te . . glitcn & . ves 2 aliqͥs pater,/aut mater · aut ſi ꝑcuſſit delectabilia/q̃nto magis in ſpẽali cõ y ntknn n bͦl ‚ et ſic de alijs · Itẽ tẽpus ſacrũ in ꝗ̊ ſiderant᷑ magiſ ↄcupiſcentiã nata ſt 6cn t fe hrr fda ates & notabiłr peccauit · quia plus frãgit mouẽ · vt dicit phᷣus · iñ · ethicoꝛe · Et chenet * 2 ſcõᷣm tho · pceptũ ð ſanctificatõe ſab ideo põt ↄtingere vt ↄfeſſoꝛ talia qᷓ; t 6 uchid.⸗ 1 batil qͥ in dñica vł ſimili die moꝛta- renslet ſibi et cõfitenti noceat · Mec L tne e n e ß liter peccat, q; q in arte mechanica tho.Concoꝛdat raymũdus: ſaſnnn w ieana 1 „ tũc laboꝛat · Itẽ dicat quotã ſeu vi⸗ H Pſute ricncnen —mn „ . cẽ pctoꝛe moꝛtaliũ certã, ſi ſciat· Si Ca · ij · quõ ↄfeſſoꝛ qꝛere et rimari grufh rindicn n neſcit dicatveriſimił r bona fide · pu hẽat ſpẽałr ſuꝑ repiẽdis pcũis lu enbche⸗ ind e ta cẽties/viceſies/aut circit᷑ · ꝓut ap xurie · qꝛ illð ſpalẽ difficultatẽ hʒ· iſtopir Frrivz eent pa ret · Et hanc quotã põt diſcẽ ↄfeſ 1Isdigen eren e ſoꝛ et ↄfitenſ ex ↄtinuatõe pcti ꝑ an Ertio ſpeciałr quõ de pec- zietign bs e wehe nũ/vł ꝑ mẽſem/vł ꝑ diẽ · vt quotiẽs catis aliqͥbꝰ /pſertim luxurie ſeuchemnif = „Deni 2. in anno feciſti qꝛat· quotiẽs in ebdo- ↄfeſſor rimari habeat notã- Ergaigeſe . ent moda:quotiẽs in die · Itẽ ſi iniuriã . dũ ſcᷣm hũber! ꝙ ſunt quedã vitia fecit in furto/ vł in rapina- vł in le ſiõe coꝛpoꝛis notabiłr dicat bona fi de ꝓ qnto:puto an mutilauerit ł oc ciderit · an centũ · xx · aut circiter flo renos abſtulerit · Simiłr dicat ſi ta- lia dãna intulit diuiti/vł pauperi qͥ alias cũ ſuis modicũ habuit · Nec ſo lũ moꝛtalia ↄfiteat᷑ ſʒ etiã oĩa qᷓ ap parẽt ſibi venialia · ne foꝛte vt ſepe tingit talia in re ſint moꝛtalia/que ↄfeſſor iudicare habʒ · Dicit aũt ſan ctus tho · in · iiij · di. xx · ꝙ in introga⸗ tionibus faciẽdis/tria ſunt actẽden- da · ¶ Primo vt qͥlibet peccatoꝛ inter roget᷑ de pct̃is q ↄſueuer̃t in hoĩbus illius ↄditõis abũdare · Nõ enĩ opor tet! ꝙ a milite qᷓrat᷑ de pet̃o clerico- rũ/aut religioſoꝛe/aut ecõuerſo · Se⸗ cũdo vt nõ fiat explicita int᷑rogatio de pctig niſi de illis qᷓ oibus manife- ſta ſunt · de alijs aũt adinuẽtionibus pctoꝝ ita debet a lõginꝗ̊ᷓ fieri ĩnt᷑- rogatio/vt ſi cõmiſit dicat · et ſi nõ cõ miſit nõ addiſcat · Tertio ð peccatis pᷣcipue carnalibus nõ ðſcẽdat nimis ad ꝑticulares circũſtãtiasqa Gmodi de qbus nõ eſt tutũ multũ qᷓꝛere/licʒ aliq magnãvim faciãt · puta de fide · niſi in caſu ꝗ̊ᷓ iſta ꝑſona ſuſpecta eſſʒ de fide · Querere tñ debʒ an duode cim articulos fidei apłoꝛe ſciat/oꝛati onẽ dñicã/ſalutationẽ angelicã/8ð- calogũ/eęt de ſuꝑſtitiõibus ↄtra fidẽ · Alia ſũt peta certĩs officijs hominũ magis cõmunĩa/vł ſexui/vł etat·et ſcᷣm h̊ etiã qᷓrere ſtudeat: ꝓut ha- bes in alijs tractatibus de ctoꝛũ·Alia aũt ſunt peta occulta/et nõ cõſueta · vt pcta ↄtra nataʒ, et de ſpeciebus alijs lnxurie · De q buſ notãde ſũt le- quẽtes cãcellarij regule · Circa quas tñ ita caute te lectoꝛ habeas ꝓut ð- declarat᷑ in fine G̊ capłi in · i · dubio · Regula igit᷑ pᷣma eſt buberti par tim/qͥ dicit/de petis luxurie et ↄna turã ſpeciałr actis non eſt inqrendũ niſi caute · ne aliqͥd manifeſtet᷑ ſim/ plicibusqð ipſi pᷣus neſcierũt · qd eiſ poſſet eſſe occaſio peccãdi · Sic · n · cõ⸗ munit᷑ tenẽt doctoꝛes· Sed cancelł · addit ſic · Accidit aliqñ (licet rariſſi⸗ mũ ſit apud certũ et circũſpectũ ac uninbaſattcii Ittenintictid in ulntetin ehns tie aa de⸗ de etg lrttar den en, a Uale ę 4 Smed mE. „ A& erinittnikenm N oſcnen ai eſe dnt iaidindeidetaimen Ealöacenmen Wndla rdmiur⸗ rerünaibdr Eherr ſan iinſdt Ffortin ierridn ſtetnine niin einit gi⸗ Ener l bni⸗ Atenis . hrnni ſngen hog. 4 Naeo ee lalnti ſinin . nan⸗ fich n nfinf lnrtſimef, , 1 10 l onept ſtz Pones, dilttrtte, erttzdh ſit erlber pfir igcfnn n e Cninle iu. .7 Ade Latnine de e⸗ 1le ſen tole ſi⸗ eneri ede woen, Afeſſor nman haben wli hüber ſunt quech vtta no eſt tutũ multu qeretg navim faciãt· puta de fdo ſu qjiſta pſona ſuſpeclaef Auerere tñ debʒ an duoce ulos fidei aploxr ſeiat o /ſalutationẽ angelica/18 de ſupſtitioibus dtra fice. pcta certis officis bomini munia /vl ſexui vl etatet tiã qrere ſtudeat · put her is tractatibus deckoꝛi Ala peta occulta/ et no coſueta. tra nakaz / et de ſperiebis rie· De qbuſ notage ſutle- cellarjj regule. Crcaqus te te leckoꝛ habeas n . n fine capli in i, du 1git ma eſt bäberal de pebis luxune et i lr adis non eſt inerenen feſtet ſim ꝓuidũ ↄfeſſoꝛẽ ꝙ aperiunt᷑ quedam ſpecies peccatoꝝ carnis/aut qᷓdã cir- cũſtantie viles/quaꝛe peccator nõ eſ ſet ↄſciuſ/aut culpabilis · et hinc foꝛ te ſcãdaliſabi vł docebit᷑ deinceps agere ſimilia · licet ꝓ certo nõ videa mus iſtud eſſe timendũlqᷓ;admoð ali qui tradũt · Nec enĩ tm̃ timendũ ẽ: qꝙpter q̊ debeat obmitti diligẽs in- quiſitio pctoꝛ · Vtinã mala a pueris et alijs tã diligent᷑ ↄfiterent᷑¶ quãtũ ſciunt᷑ et agun᷑ ab eis/Nec ĩnqͥrẽda eſſe iudicamus q̃ſi neſciãt ſed qꝛ foꝛ te non tã grauĩa eſſe credũt/qᷓ; ſunt · aut qꝛ abrnolũt manifeſtare ea · At-⸗ tamẽ in ̊ caſu debet cũ ſumma de- teſtatõe peccatũ tale dãnare/q̃ſi non caderet etiã in hoĩbus tale qd agẽ· 1 dicẽ debet ꝙ illud dicebat᷑ ad ex- ꝑiendũ diſcretionẽ peccatoꝛisan ſci ret diſtinguẽ int᷑ ea q̃ feciſſet · Sunt enĩ quĩdã/male rñdentes affirmati- ue ad oĩa que ↄfeſſoꝛ ĩinterroget · Scða regula · iecturet᷑ pᷣus ↄfeſ ſoꝛ poſt introgatões quaſdã p̃ambu- las ſuꝑ etate/ſtatu/ↄditõe/ſtudio/vł officio ↄfitẽtis vtrũ ipſe verecũdus ſit,/ et nimio pudoꝛe detẽtus. qͥa for- te puer eſt vł femĩa aut exilis com- plexionis · Apud enĩ tales p̃ ceteris pſuadendũ eſt pᷣmitus, figendũ in aĩolquõ ↄfeſſio ſecretiſſima eſt, oĩa ſciẽti deo magis fit qᷓ; hoĩ · et ꝙ ↄfeſ ſoꝛes litterati ſciũt ex libꝛis plura peccatalqᷓ; cõfitens vnq; poſſit facẽ/ vel ſcire veriſimiłr · et ꝙ nõ ad reue landũ/vł ad accuſandũ qᷓrun᷑ pecca- ta ſz ad emendandũ/abſoluendũ, et ꝑpetuo quitandũ · et ꝙ mallet cõ feſſoꝛ moniq; aliqͥd dicendũ detegẽ· Tollat igit᷑ omnẽ talẽ ſuſpitionem. et oſtendat ꝙ tales poſtmodũ tanqʒ filios ſuos cariſſimos diliget · qui ſe totos ſue fidei cõmiſerunt. Tertia regula· pgat ↄfeſſoꝛ a ge- neralibus ad ſpecialioꝛa · et de turpi bus ad tvioꝛa · et qſi a cauſis genera libus ad effectus eaꝝ ſpẽales · vt ha bito ꝙ aliqͥs conatꝰ fuerit ſe aut ali um luxurioſe attrectare qᷓrat᷑ q;diu, et qᷓ;3ſepei/ et cũ q̃t accidit/et a q̃nto tẽpoꝛe in tota vita/et ſi aliqͥ erãt de ſuo genere· et finałr in q̃ ꝑte coꝛpo- ris cẽpleta eſt libido ſua vł altera · Demũ ad alterã illiuſ pct᷑i ſpeciẽ po terit ſucceſſiue inqſitio xĩnſire. Nõ ſit tñ ↄfeſſoꝛ curioſus/ꝑticulareſ pec catoꝛ modos ſeu crcũſtãtias inue- ſtigarelqᷓ nõ multũ augeant vł vari ent guitatẽ in eis · qm naſceret᷑ inde aliqᷓndo tẽptatio piculoſa,/vł tpitu- do nimia,s aut ſuſpitio retardatiua fitẽdi · Nihilomĩinus iudicamꝰ vti- le ꝓ ſerenatiẽe ↄſciẽtiae illoꝛe qᷓ̃ ↄfi tent᷑ vt plenius explicent oĩa/q̃ntũ, et q̃uſq; iudicauerit ↄfeſſoꝛ expedi- re · qꝛ foꝛte poſtmodũ guioꝛibus vr- gerent᷑ ſtimulis · qſi nõ bene integre pcta ſua cõfeſſi fuĩiſſent· Quarta regula ·quia peccatũ car nis a buſdã cũ ſumma difficultate põt extoꝛqueri pᷣſertim a femĩeo ſe- xu pueris et pluribus qͥ vltra q; cre di pene põt verecũdi ſunt cõmunit᷑: ideo pᷣmo ꝓcedat pedetẽtim a tali- bus generalibꝰ:q̃ nullã aut paucam vident᷑ includẽ culpã/qꝛ ſi pctoꝛ vult mẽtiri/aut fugere: ſepe dep̃ᷣhendiẽ ꝑ talia qᷓ natałr accidunt oĩbus/aut rariſſime repi᷑ oppoſitũ ·qlia ſi ſtatĩ neget ↄſtat eũ timere dicẽ Sndioꝛa Generalitates aũt exẽpłli gra ſcðᷣm puũᷣber iſte vł ſiles ſunt · oteſt q̃ri vtrũ inſultus carnis aliqᷓndo patiat᷑ Si rñdet ꝙ ſic poterit q̃ri/vtrũ illa titillatio ducat eũ ad aliqͥd facienð· Et ſi ſic qͥd eſt illud. Sic eni ei ni- hil manifeſtat᷑ · ſed dat᷑ ei occaſio ma nifeſtadi ſe · tẽ ſcᷣm eundẽ:ſi quis peccatũ carnale ppetrauitpõt queri ab eo/vt vigilado abſq; natali vſu mulieꝛe: ſimilẽ delectationẽ vnq; ha buit . Et ſi ſic:qᷓrat qͥd faciebat· Si vo nõ ppetrauit põt qri ab eo/ vtrũ doꝛmiẽdol de muliere alid ſomnia- uerit. Et ſi ſic vtrũ aliquã delectati onẽ tũc habuit · Et tũc poſt querat᷑. vtrũ vigilãdo ſimilẽ delectationẽ ha buĩt et quid tũc faciebat· Aliq tam querũt vtrũ vigilando ſemẽ effude- rit abſq; nãli vſu muliex · Et ſi re⸗ ſpõdeat᷑ ꝙ ſic quera?᷑/qᷓ occaſiõe ac- cidit ei· Sed inexꝑti opus carnale ñ intelligerẽt qd eſſet effuſio ſeminiſ· PMec huũber · Immo vt alber · ponit li ·de aĩalibus! femĩe plures nunqᷓ; ſe minãt vł ad ex polluun?᷑/jp̃ſertim nĩ gre · Sed cancell · dicit! ꝙ gnãlitates ſcõm qs qrendũ eſt ſunt iſte/et ſimi- les. Fuiſti vnqʒ in tẽpoꝛe in q̃ ↄgno uiſti te in ſocietatibus famuloꝛe/ aut ſocioꝛe/ſpeciałr in lecto · Di ſicł audi- ſti vnqʒ malũ de impudicitia et mu lieribus· Si ſic loꝗbaris · Si ſic! male deſiderabas · Si ſic vtrũ voluerit vn q; alter,/ ꝙ tãgeres eũ inhoneſte vel inepte · Si ſic: fiat ꝓceſſus vlterior ſub tali velamĩe/ ꝙ intelligat! an cõ miſſa fuerit ibi mollicies ſiue pollu- tio· qꝛ hoc peccatũ bñ cõmittit᷑ ante pubertatis ãnos · ĩmo ſp imputat᷑ in vigilia/ dũ cõplete tᷣnſit cogitatio 18 lectatio/etiã pollutione nõ exiſtẽte · Mis modis noui inqt idẽ cancelplu res fuiſſe dep̃henſos· qui int᷑rogati negabãt ſe vnqʒ paſſos mẽbn pudẽ- di caler̃adionẽ/vł pꝛuritũ/vł erecti onẽ qlemcũq;/vł tẽptationẽ/aut co- gitationẽ malã ð muliere qᷣcũcq;· Et dũ ↄuicti fuerint ð hoc mẽdaciol qre ba᷑/nunqͥd illud erat v᷑pe ſic dimittẽ CQuid agebas tu · Et ſepe reſponde- bãt id qð qrebat᷑ credẽtes ex mõ lo- quẽdi ↄfeſſons! ꝙ iſtud ñ reputaret᷑ ad culpã/ſed ad laudem · Quinta regula ẽ· ↄgruit ſubdit dem) ꝓut exptus ſum ꝙ paruuli et adoleſcẽtes maſculi int᷑rogent᷑ mõis dictis/de cohabitatõe ſocio famu loꝛ· tanq; de his qᷓ ᷣma facie minus horrẽt · qa minus iſolita ſunt· Poſt- modũ querat᷑ de cohabitatẽe mulie rũ · Et pᷣmo ſi vnq; ĩ etate qnq; ł ſex annoꝛ vł eo circa iacuerũt cũ ancil- lis ſiẽ mos eſt puerox · Si ſicl inqui- rat᷑ ↄfoꝛmĩt᷑ ad pᷣdicta·et certe repe rient᷑ hoꝛrẽda· Cõſequent᷑ nõ ſolũ de ancillis ſed in genere ꝓximioꝝ· ad ꝗlia nõ deſcẽdat᷑ niſi qſi ſubito/et a latere · dicẽ do ſine mutatẽe vultus:o bene video tu ſimiłr egiſti cũ talibꝰ talibꝰ. Et ſi ſicvt heu ſepe fit puſ qᷓ;ᷓ Sdarticulet᷑ qͥd ãplius fiat pᷣcticet᷑ Sexta regula ẽ ·poterit ↄfeſſoꝛ dũ inhoneſte loqndũ fuerit dicẽ ſicam ce nõ cures ſi loquor turpit᷑ ·qm̃ opoꝛ tet oĩa in ↄfeſſiõe dice᷑ᷣ ·longe al'r di· cerẽ aut ſilerẽ extra ↄfeſſionẽ · Et di canẽ᷑ talia ſatis ↄſtant᷑ et qſi pᷣſciant᷑· aut nõ reputent᷑ ita grauia · nec aſpr- ciat᷑ fixe vultus petoꝝſſed diuertat ↄfeſſoꝛ vultũ qſi nõ curans aut fere narrãs fabulã · dicẽdol ego benevido tu feciſti ſic et ſic · dic &̊ totũ ĩn noĩe h ees nii⸗ 4 tnitti Epettnchnd Criiſnalt ned⸗ enſd dhen rCra l Kk PPreniuti den e w MAGtAeR ANNN KdndNtin GvNsnd Anganttüſtnntninni gcabt inultni irrt n 4 uni; lten feuelan ancntrt . em „ lilivaitgfenizcitſiea enmgris fnit ſiti nqtngli uho hagſtri⸗ nnuſti pſtaci nir r g n 6 ebe. Cra i⸗ calefac iend Eii⸗ nin —- . V ꝛzuritt. e qlen ciq 4 in N culpa/ſed ad audem. Tunmta regula guit ſi m put exptus ſum panlhe bleſcetes maſcult introgent ni is de cohabitatoe ſociorifin tanq; de his ꝗᷣ pma facemini ret a minus iſolita ſunt o⸗ lũ querat᷑ de cohabitatee nle Et omo ſi vnq; ĩ etate nal ir ox vl eo circa iacuerũt c anc· mos eſt puerox· Di ſcingi⸗ dfoꝛmit ad picta et certe ter horreda. Cõſequent no ſolide listſed in genere pyimiorn af no deſcẽdat niſi qſi ſubitoet⸗ re. diccdo ſine mutatee nltup e wdeo tuſimilt egiſtici aab⸗ lib⸗. t ſiſext heu ſexe ſr kuſ —„ ſe. . articulet giplius fat iccet. zexrta regula polent ofeſſo di t⸗ feſe⸗ ſoc niu fuerit dice ſcam dñi · ego tibi indulgeolſi nõ alias fe- cerislet ſi diceres oĩa mala mũdi ñ inde peius habẽs · dic audacter · Im mo queri põt!ſi velit vt ſuꝑ oĩbus di ligent᷑ introget᷑ · Et ſi ſic ſubinferat᷑ ꝙ ergo dicat in oĩbus veritatẽ · Septima regula ẽ · applaudat cõ- feſſoꝛ aliqndo dicẽtibus veritatẽ ſu⸗ ꝑ delictis ſuis qnto magis crimĩno- ſioꝛa et abbominãdavidebunt᷑ col laudent᷑ de veritate/de religione/de timoꝛe dei/de zelo ꝓpre ſalutis/ð ↄfi dentia ad ſacerdotẽ/et ſil ibus · et ꝙ audacit᷑ pgant ad alia/nĩhil heſitan tes· Fit aliqndo nõ inutilis q̃ſtio cir- ca tales ꝓtũcſi fuerint alias etiã de talibꝰ ↄfeſſi · Et ſi ñ quałr inde am- plius nũc letari debent/ et deo gr̃as ag qui talẽ eis tribuit volũtatẽ et opoꝛtunitatẽ · Expedit · n · ꝗndoq; vt ꝑ ↄfeſſoꝛẽ pᷣſencialr gr̃as agere mo neant᷑ · poſtea tendat ad alia · Et ſic poſtmodũ ſuadeat᷑ ꝓ bono ſuolvelle dicẽ circũſtãtias ſuas om̃s in ꝑticula ri.ſiẽ ð ancillis pᷣdixit vt tactũ eſt in iiij· et.v.regulis.addẽs ꝙ pudoꝛ ille ad magnũ meritũ ſibi cedat · futurã qʒ opabiẽ t᷑nquillitatẽ cõſcientie! ex q̃̊ nunq; alteri reuelari dinceps cõpel li· Eſumo aũt ꝙ femĩs cõuerſo oꝛdi ne int᷑rogatões faciẽde ſũt q; dictũ ẽ in q̃rta regła pᷣus ſcʒ ð cohabitatiõe mutua ſecũ poſtea cũ viris et ꝑpuuliſ ſcõðm qðdð videbit᷑ · Circa pᷣdictas re- gulas mouet idẽ cancelł/ duo dubia et ſoluit · Primũ · NRep̃henſibile vi det᷑ et nimie audacitatis in ↄfeſſoꝛe ꝙ talia pᷣſumãt aperire qᷓlia pᷣmiſſa ſunt qᷓ vix certe credibilia ſunt· a fe re incogitabilia n ab exꝑtis et ſe do ctis aut aliũde doctis· Sʒ ſentiat ali us qð voluerit · Ego coꝛã deo fateoꝛ me plures talibus induxiſſe medijs ad ↄfeſſionẽqͥ fatebant᷑ nunq;(etiã in lecto moꝛtis) talia fuiſſe dicturos cuiquã ·laudabat tñ deũ/totis viſce- ribus gras agẽtes! ꝙ ſeſe ita aperu- exũt. Quidã et pauciſſimi retroire voluerũt aliqñſed tandẽ redierũt/ fatẽtes illuſionẽ eſſe demoniſqͥ clau dere os apertũ ſemel rurſus ſatage- bat · Alij iã ↄfeſſiꝓpter obmiſſiõeʒ H- modi introgationis rurſus ad ↄfitẽ dũ inducti mihi fecerũt teſtimoniũ qᷓ;ᷓ neceſſaria ſit Gmodi ĩnqſitio· Ali- ud dubiũ iudicabit aliqͥs ſe talia,vł neſcire vł nolle inqrere · qꝛ foꝛte eſt chirugicus timidus/inexptus/ palle- ſcẽs aut ſpaſmũ patiẽſ in ↄſpectu fe doꝛe diroꝛeq; vulnex · Reſpõſio fate or cautelã eſſe neceſſariã · et nõ leuit᷑ fieri deſcẽ ſum ad iſta abbomĩinãda! niſi ↄfeſſa pᷣcedẽtia videant᷑ inferre talẽ cõcluſionẽ · Qð ſi qͥs neſciat vti cautela dimittat ↄſulo ne ſibi noce- at · et peceatoꝛẽ ſi ſibi ſemel negaue- rit neq; depᷣ̃henſus fuerit ſcãdaliſet᷑ et vix in futurũ cõuinci queat Ca ·iiij · quõ ↄfeſſor in fine ↄfeſſi- onis añ abſolutionẽ/ↄfitentẽ coꝛ- rigere debet ·˖ et infoꝛmare · et an attritus ſit/vł ↄtritus pꝛobare · Varto videndũ eſt circa fi- nẽ ↄfeſſionis de duobus · Vi delicʒ quõ ↄfeſſus coꝛrigi ð- bet/et infoꝛmari/et ꝓbari · Nã ↄfeſ ſione rite pacta! pᷣmo rep̃hendat cõ- feſſoꝛ reũ acrit/ peta ſua enoꝛmia! poſtq; illa plene ↄgnonerit·et oſten- dat ei qnta punitoe peccatoꝛ dignuſ exiſtat · Attamẽ cauendũ eſt ne pec catoꝛ rurſum ↄfugẽ poſſit ad negan dũ iam ↄfeſſa· ſiẽ pluries reptũ ẽ fi eri, etia poſt cõpletã pᷣus ↄfeſſionẽ · Jdeoq; peccatoꝛe explicatio habeaẽ᷑ certiſſima · Deniqʒ quicqͥd in aↄfeſſio- ne dixerit ↄfeſſoꝛ! ſit tñ ipſe in fine mãſuetus atq; benignus:vt ſic velut ſamaritanus bonus? vulneribus ſau- ciati vinũ increpatiõis/ et cõpaſſiõis oleũ ac bone ſpei infundat · Moteſt inſuꝑ dicere/exq̊ᷓ talia et talia ↄfeſ- ſus es qᷓ ſunt guiſſima noli deinceps aliꝗᷓ celare· ſed omĩa dic/vt te ſił ex pedias · Ita docet beatus augꝰin li· de peniten ˖ Cognitiſ petis aſſit ↄfeſ ſoꝛ beniuolus/paratus erigẽ/ęt ſecũ poꝛtare onus· habeat dulcedinem in affectõe/ pietatẽ in alterius crimie · adiuuet ↄfitentẽ in oꝛãdo/ elemoſi nas faciẽdo, et cetera bona ꝓ eo · et cũ opus fuerit etiã increpando· Deinde ſcdo qndo ↄfeſſoꝛ ſentit ↄ feſſum ſe nõ poſſe abſoluõẽ ab oĩbus moꝛtalibus, ſed ab aliqͥbuſ tm̃ tunc ſcðm cho · debet pᷣmo ↄfitẽs ſimplicit᷑ oĩa pcta moꝛtalia cõfiteri ei qᷓ habʒ in memoꝛia · et ab his debet eũ ↄfeſ ſoꝛ a q bus ſcʒ põt abſoluere/ſub foꝛ- ma ſeqnti ſtatim capło explicanda· atqʒ ſic ad ſuꝑioꝛẽ ꝓ vlterioꝝ abſolu tione dirigere ·˖ cui ſceʒ ſupioꝝꝛ debet re ſzuatoſ etiã ↄfiteri caſus · Si tñ ſu perioꝛ talis eſt/ꝙ põt inferion ſuam autoꝛitatẽ cõmittere,i et cõfitentem vult remĩttẽ eũ cõmittẽdo inferio-⸗ ri tũc ĩferioꝛ põt abſoluere · Immo pe · de pa · in · iin · di · xvñ · dicit! ꝙ ecẽ⸗ uer ſo ſuꝑior põt pᷣmo a maioꝛibꝰ pec catis abſoluè moꝛtalibus et euũdem remitt pẽt ad inferioꝛẽ vt a mino- ribus petis moꝛtalibus abſoluat.Et quidẽ eccleſia romana (vt idẽ dicit) hoc facit · et ſic vtit᷑ · et ita ſupponen dũ eſt · ꝙ ita fieri poſſit · Et ſic ecõtra fieri põt · Nec ẽ dimidiatio ſaẽmẽti· quia ex duabus abſolutionibus vni ſacramentũ integratur · Poſtremo tertio notet ↄfeſſoꝛſi fitẽs habet aliq; caſus intricatos, puta de ↄtctibus ſi ſint liciti ł vſura rij.ſi bona iniuſto titulo ↄqſita poſ- ſeſſa· vł ſi eſt inuolutuſ aliq̃ caſu ma trimoniali · vl interfuit bellis iuiu-⸗ ſtis· vel ſi ſe ĩuoluit collatiõibus aut poſſeſſiõibus beneficioꝛꝝ eccłaſticoꝛe vel ſentẽtijg excoĩcationis/ ſuſpẽſio nis/ aut intdicti/vl q buſcũq; ſimonie Okctibus/aut ſił ibus· Si de his ↄfeſ⸗ ſoꝛ ſe neſcit expedire! tũc ſi comode põt/debet facere expectare ↄfitentẽ et recurrẽ ad libꝛos · vel reqͥrere pe ritioꝛes ſe · Si aũt comode fieri ñ po teſt! tunc enumeret ſibi diligent᷑ hos caſus de q buſ dubitat · et imponat ei vt poſtea ad ſe reuertat᷑/ dũ fuerit melius ↄſultus· vł vadat ad aliquẽ pitũ · et ſcõm illius ↄſiliũ ſe regat/ne piclitet᷑. Sic etiã de reſtitutõe faciẽ- da/ſi dubitat/faciendũ eſtputa ĩ ho micidio.vulneratõe · det̃ctione · cẽtu⸗ melia · furto · rapina· et tractu ad pec cata alioxe hoĩm/æet ſimiliũ· De ſcðo vero videlicet de ꝓbati- one ↄfitẽtis fiẽda/ vł expiendalan ꝓfeſſus ſit ðtritus/et ab ſoluẽdus:cõ feſſor de emendatõe nõ req̃rat iura mentũ/vł votũ/vel aliã obligatõeʒ ꝙ abſtineat a moꝛtali pcto· niſi eſſet excoĩcatus/pᷣſertim de imectõe ma- nus violẽte in clericũ,/ et ſatiſfactio alicui eſſet pᷣſtãda· ſed ſufficit dicit ewweſhcti eusferaus in 3 N Arkerdetsan zu eus õ NreneNire ts Att⸗ Güsrinhtata dernen Cnd Peibmephat det helen ſi lnmert numnti tlrdirfi dlenr ar ikartii iief ſſtnſt ſbermnip int . n dctmmit refwn⸗ eſſi; . tberefenk len t eolcationis ſiſſeſg dut intdicki/ vl qbuſcũq ſnnie bus aut ſilibus · Oi de hus tl neſat expedire! ti ſicnet ebe t facere expectare offeni aun ad libꝛog vel reereſe es ſe .· Di aũt comode fen ip unc enumeret ſibi diligenthe de bul dubitat et impontel ſtea ad ſe reuertat/ dũ fuent 8 9ſultus. vl vadat ad aliquj et ſcm illius oſliũ ſe regat ne et. Sic etia de reſtitte facẽ⸗ dubitat facieni eſt pula iſv o. vulnerati okeictione cotu ſtohinet ttiu ad pec lor boin et imil. · rn videlicet de Fban ras fde vl expienca on hũber · ꝙ habeat bonũ ꝓpoſitũ/et bo nã voluntatẽ abſtinẽdi ab oĩ moꝛta- li peccato ſaltẽ in genere · et ꝙ p̃te⸗ rita ſibi diſpliceãt· Cancel · dicit ſic? querat a cõfeſſo/ ſi ꝓponit abſtinè cũ auxilio dei deinceps a petis · Guiller mus pariſiẽſis in ̃ctatu ſuo ſpeciĩali de penitẽ · ca· penł· gratioſius adhuc docet! quõ etiã añ ↄfeſſionẽ inchoa- tã ꝑ eũ qui venit ad ↄfeſſoꝛẽ gra cõ fitẽch fieri debet ꝓbatio · Si inaͤt in hoc ꝓpoſito venit ad cõfeſſoꝛẽ/ ſcʒ vt cõmittat et tdat ſe beneplacito dei/ et G̊ᷓ¶ ex amoꝛe eius ſi ſe totũ para- tus eſt dare et tradẽ miſeratiõi dei/ et hac de cauſa ne eius offẽſam ĩinẽ- rat/et in amoꝛẽ eiuſ et graz redeat: moꝛtis in ſe vincula dirupta eſſe co- gnoſcat · Si tm̃ ſui amoꝛẽ largitus ẽ ei clemẽtiſſimus deus! vt ſic toto ſtu dio beneplacitũ eius paratus ſit fa- cere ꝓ ↄſilio ſacerdotis/cui aĩa eius curãda et regẽda a deo cõmiſſa eſt: nullatenus de ſalute eius dubitet · Quis enĩ dubitat deũ GHimodi peni- tentẽ pleniſſime poſſidẽ? ⸗ꝛhHec ille · Si igit᷑ ſcom iſtũ, ↄfeſſoꝛ ante ↄfeſſi onis initiũ tałr diſpoſitũ ↄſolari de- bet! (ꝓut late docet idẽ qͥd de eo ſẽ tiendu eſt qͥ poſt ↄfeſſionẽ ſe beniuo lũ oſtendit · e · de pa · ſup · iiij · diſtin · xvij· dicit! a penitẽte reqͥrat᷑ ſi peni- tet·et ſi doloꝛ eius inſufficiẽs eſt an vellet doloꝛẽ ſufficientẽ habẽ · ſi ñ habet: hocip̃m ſibi diſplicet · Et hoc ſufficit ſcðm illud/ ↄcupiuĩt aĩa mea deſiderare ĩuſtificatões tuas in omĩ tẽpoꝛe · Et ſcðm illud patris qͥ hbabu it coꝛã chꝛiſto/filiũ a demone poſſeſ ſum dicẽtis · Credo domine · adiuua incredulitatẽ meam CTamẽ ſcm pᷣfatos doctoꝛes etiã exigit᷑ ꝙ careat odio mor̃lis peñi ↄt aliu · Itẽ occaſiõeſ peccatoꝛe moꝛta- liũ certas et ꝓximas vitare ꝓponat · vt cõcubinã de domo quã inbabitat eiciat · publicã vł adulterã quã ha- bet ſimiłr · Itẽ nulli iniugat᷑ penitẽ tiałl ꝗͥ habet officiũ/qð ſcõʒ ↄſcientiã ſuã ſine pcto moꝛtali facere nõ põt niſi deſerat illð officiũ · Itẽ ſi hʒ ali- quã aliã occaſiõʒ peccãdi,e veriſimĩ le ẽ ꝙ nõ poſſit ſibi cauẽ a pct̃o mor⸗/ li mſi eã a ſe remoueat/vt ẽ cohabi- tatio mulieris ſuſpecte cũ qua pecca re ↄſueuit· nõ deðt᷑ ei penitẽtia n oc caſionẽ illã a ſe remoueat · Itẽ iu- beat ↄfeſſoꝛ vt operã dare ꝓponat ef ficacẽ ad diſcendũ ſi neſcit )oꝛationẽ dominicã/ſymbolũ apło/eęet decalo- gũ · Itẽ vt velit ſatiſfacẽ ꝓ poſſe de iniurijs/et alis reſtitutõibus debitiſ qñ tenet᷑ · De q̃ videndi ſunt tracta- tus diuerſoꝝ doctoxe · Idẽ dicim (di cit cancelł ·) de reuocatiõe ſeductoꝛ malis ↄſilis/ et moꝛibus ꝑ eũ/ęt de diffamatis iniuſte/et ſił ibus · nõ reqͥ- rendo tamẽ vltra illud qðveriſimiłr fieri poteſt talia repetendo. Si autẽ dicit ſe nolle/vel nõ poſſe abſtinere ab aliqᷓ moꝛtali tũc nõ eſt ei iniũgenda penitẽtia tanq; ſacra- mẽtalis.ſʒ ſignificancũ eſt ei ꝙ ſi de cederet in tali ſtatu dãnaret᷑ · Et ꝙ; in tali ſtatu nõ coĩcet · alias mor̃li no uo ſe ĩuolueret · Et ꝙ nullus ſaẽdos etiã papa eũ abſoluere poſſet ĩn tali impenitẽtia · Et ſi ſacerdos abſoluti onẽ tali daret moꝛtałr peccare poſ- ſet · Et ꝙ iſtã ↄfeſſionẽ tenet᷑ itera- rel niſi ſtatim peniteret/vłl in bꝛeui · Conſolet᷑ eũ tamẽ · ſibi dicẽdo vali- tates cõſequentes ſuã ↄfeſſionẽ que tacte ſunt · ca · i · pucto · iiij · Amũgatqʒ ei aliqualẽ penitentiã in ieiunando/, oꝛãdo/elemoſina/pegrinatõei/ et ſimi libus· vt deuſ eũ illuſtret ſua gratia· Multũ ꝓtũc valet exhoꝛtatões ↄfeſ ſons facte tali impenitẽti · videlicet de igne inferni/et penis eiuſdẽ · de gaudijs celi: de piculo moꝛtis · et ſimi libus · Immo dicit bonauẽturalqͥ ac cedit ad ↄfeſſionẽ abſolutionẽ pla centiã habens de moꝛtali ecẽmiſſo/ſic ꝙ& nollet nõ cõmiſiſſe/vł ↄtinuat/ł nõ vult reſtituere alienũ qᷓndo poſſet/à nõ dimittere rancoꝛẽ · tũc peccat moꝛ talłr.qꝛ qntũ in ſe eſt rritũ facit ſaẽ mentũ · Dicit enĩ ſcotus! ꝙ qui iniun ctã ſibi penitẽtiã/et a ſacerdote rece ptã/ volũtarie et ſine cauſa abicẽt, nolẽs adimplere! talis inobediẽtia moꝛtale peccatũ eſſet· quia ẽ t᷑nigreſ ſio p̃cepti eccłe et chꝛiſti vicarij· Vltimo caueat ne vnq;(qntũ po- teſt) petoꝛẽ implicatũ ire pꝓmittat · iubeat potius eũ redire ad ſe vt de- nuo cura ſaucij ſcilicʒ peccatoꝛs vul nerati attemptetur Ca:v·quõ penitẽtia ſit inĩũgẽda· quałr ↄt᷑ recidiuũ remedla ſint dãada·atq; de celando ↄfeſſionẽ · Vinto quõ pena ſit iniũgen dadicit hũber · videat ↄfeſ ſor vt puas iniũgat penitẽ- tias· qꝛ melius eſt p paruã peniten- tiã ponere hoĩeʒ ĩ purgatoꝛiũ qᷓ; cũ magna in infernũ · roinde ↄſidet penitentis diuitias/pauꝑtatẽ/ſeniũ/ deuotionẽ/ↄuictũ/ et ſiłes circũſtãati as · et ſcõm eaſdẽ ↄfitẽti ſalubꝛẽ pe- nitentiã in oꝛatẽe/in elemoſina/ieiu nando/pegrinãdo/vł in vno,vel plu- ribus eoꝝ faciendã ꝓponat · Et mul- lã imponat penitentiã niſi quã volũ tarie cõfitens ſuſcipe vult · Et q;ʒuis penitẽtie om̃es (vt dictũ eſt) ſint ar- bitrarie id eſt ad arbitriũ cõfeſſons irnponẽde/ debet tñ hoc arbitriũ eſſe fulcitũ ratõe et arte · vt qᷓntũ põt cõ- feſſoꝛ petiſobuiet ex oppoſito/ꝑ ope ra virtutũ · Optima aũt penitẽtia ẽ ſi fièt! quã chꝝſtus ĩinitixit adultere dicẽs · Vade · et noli ãpliuſ peccare · Vona penitẽtia eſt debita reꝝe reſti tuenda redditio · Quãdo vo peni- tenti ſeu ↄfitẽti numex oꝛationũ,/ et aliaxe pemitẽtia iniũgit (dicit hũ- ber · Dicat ei/et illð intẽdat: ꝙ ſi ali qndo talia nõ dixeritr nõ ei ad culpã imputet᷑ adminus moꝛtalẽ · Caueat iterũ ne ei iniũgat penitentiã vnde ſequat᷑ ſcandalũ · ſiẽ accidit/qᷓndo mu lreribus adoleſcẽtulis(qᷓ viroſ habẽt zelotipos) aliqͥd iniũgit᷑/ vñ ſuſpitio viroꝛ ðt᷑ eos roboꝛet᷑ · vt ieiunare in pane et aqua · in flagellãdo ſe,/⸗ ſimi lhibꝰ. Nec ĩniũgat ꝑ qð alteri p̃iudi- ciũ fieri poſſʒ · vt ñ in reddẽdo debi tũ · in ſeſtrando ſe a thoꝛo ↄiugiſad tẽpus · Itẽ dicat ꝙ non dat ei tantã penĩtentiãqᷓntã meruit · qꝛ regularit᷑ ꝓÿ vno moꝛtali peto ſeptẽnis penitẽ tia eſſet iniũgenda.· Item dicat ei ꝙ; iniũgit/et dat ei in pemtẽtiã omniũ peccatoꝛe ſuoxe iſta qnq; · Videlicet oĩa bona ꝗᷓ fecerit · oĩa mala qᷓ ſuſti- nuerit · oĩa bona qᷓ alij ꝓ eo fecerint · laboꝛes om̃es qs bene tulerit · et in⸗ dulgẽtias qs acquiſierit · Itẽ det po teſtatẽ qntã valet cuicunq; cui poſt- modũ cõẽfiteri voluerit vt relaxare anchetbret naßn e ſuretti ſetn tih nße .. niic⸗ H 2 Fre od . ietmtn Erimn , en 8. leellen geiune „00 lalet lünfm N a vehne „Al 2 e S llet e ſunmma Ar ngreſtneß. aai Gtktorften fmie en te Cn . 1200* N dpertſe Nale eN eithkefeß Eteſe 4 . glaske nadenſ ſanocuentktänh „ „ AENN Mc12ρ²&α& . GGncſai1 be. n 1 ceketenans enn e cort ich enc en 6 . ut i irtinigetſtn aNat Eman EGüfmirſtnen tn Qmenk Urotern ur Atredes a . GwKtemſgteſeeitnhhn den ze Faurntne Wt⸗ NANNNe Käd dnd nWdeNNeeen Porn lenſtüait ſrnitan pemi Nentinplenne „ ſnnz Wp ſentig witant ig e tlli wltrſenn Nitn. (ar. A Ungl vn wſiyfm nalt loehſoeni⸗ Ceg n ſpttoine⸗ che n lgutle e Whettſev . n ſe . KR ren t⸗ ANnge reeege. ee E gN Mdcere ſ,⸗ r ſikktlſ, . cnein R Fingen enn eiin trdi N * r 1. l . Vace et nolt apliuf “D u pemitetia eſt debitz nuig Wax redcſtio. Cuico doſet ſeu ofi iten numer omtgni t pemtctiax imniũgit/ drtii⸗ dicat ei et illd intechet gſa talia nõ dixerit/ noet ad aſß tet adminus moꝛtale⸗ Calet ne er iniũgat penitentia me⸗ t ſcandalũſ accidit ncom us adoleſcẽtulis qᷓ vrroſ hgbit pos) aliq iniũgi/ vñ ſißtiß d eos roboꝛet vt leiunaren et aqua in flagellaco ſe in Nec iniũgat pqalten n eni poſſz vtñ in aint ſeiſtranco ſes tlo dilgi . Itẽ orcat non dat en gai qmri nemuit a renlale lolſeptẽnis pemite oꝛtalpeto. m e tem dicat el ⸗ ſibi poſſit de penitentia ei iniũcta/ſi foꝛte ſibi videbit᷑ expedire · Itẽ in-⸗ ducat ad frequent᷑ ↄfitendũ · et p̃di catiões libent᷑ audiendũ·ad opa mi⸗ ſericoꝛdie exercenda · vt viſitare ho- ſpitalia· lepꝛoſoꝛaẽ · Et ſiungat ta⸗ lia.ſſividebit᷑ expedire · Itẽ inſtruat et iubeat vt quotiens peccatũ obli- tum in ↄfeſſione/poſtea memoꝛie oc- currit vt confiteat᷑ · Qui aũt firmũ ꝓpoſitũ abſtinẽdi in penitẽte reperit ſe vl alio/ ſcõᷣm qnq; regulas ſe hab debet ſibi vel alieno cui penitẽtiã iniũgit · Prima ſeðm caſſianũ · Illi vitio ad qð ãpliꝰ inclinat et qð maius eſt/obuiet ſpe- ciali conatu/oꝛãdo/ieiunãdo/elemoſi nas dando/et modli ↄtra ipᷣm · Et ſi placeat penitẽti petatvt ſibi in pe nitentiã iniũgant᷑ iſta · Scõa ↄtra ta le vitiũ firmiter ſtatuatvt ſi recidi uat in futurũ/tunc velit ꝑ tres dies immediate ſeqntes/ſic penĩtẽ ꝙ in pma ieiunet in pane et aqꝗᷓ vel alit᷑ · in ſcða die dicat numexe certũ pſal- mox · in tertio vero die velit dare in elemoſinã aliqͥd ſibi carũ/vł certam pecuniã· Tertia regula· ꝓponat fir- miter! qtienſcũq; recidiuabit, infra triduũ poſtea ſtatim ↄfiteri · Quar⸗ ta regula· ꝓponat ꝓpoſito firmo/ aut vero/aut alia obligatiõe ad tẽpus ſe obliget! ꝙ in caſu quo tã vehement᷑ eũ tẽptari ↄtingeret ſic ꝙ pctᷣin ppe trare ꝓponeret! nihilominus añ ppe- trationẽ velit pᷣus dicere ſeptẽ pſal- mos/vł flectere genua aliquotiẽs, intrare eccleſiã aliquã/ ibi añ ima- ginẽ crucifixi vł virginis vł alicuiuſ ſancti aliqͥd oꝛare.qꝛ ſic foꝛte iuuabꝛ tur · Quinta regula. homo talis ſe aſ ſuefaciat vt qndo tẽptatio pc nota bilis appꝛopĩquat/imaginari tũc foꝛ titer incipiat aliqͥd terribile, vt chꝛ ſti paſſionẽ/moꝛtẽ ꝓpriãiignẽ iĩnfer- ni/ et ſimilia · vt ſaltẽ ſic reſipiſcat a malo facilius · Mec de cancel· Item eð dictũ eſt/ꝙ ↄfeſſoꝛ penitentiã non aliã debet iniũgere qᷓ; de ↄſenſu pec catons/ket de qua ſperet impletiseʒ addit ſic cancel · niſi foꝛte pet̃a eſſent publica et ſcãdaloſa · ꝓ qbus ad pe- mitentiã cogi debet inuitus · Ceterũ (dicit idẽ) põt aliqndo dari peniten- tia de nõ peccãdo tali tali crimĩe ꝑ certũ tẽpuſ futurũ/ſub aliq̃ᷓ pena pe cuniaria/ vł coꝛpoꝛali/ſoluẽda effica cit᷑ ante recidiuũ,/ et poſt etiã ſi reci⸗ diuat · aut ſub debito redeũdi ad cõ- feſſoꝛẽ infra triduũ/lł biduũ poſt ꝑ- petrationẽ delicti · aut aliqͥd Gmodi. Cõmoneat᷑ tñ ↄfeſſus ipſel ne penitẽ tiã hanc/aut aliã quaãlibet acceptet: ſi nõ eam ꝓponit firmit᷑ impleturũ· agnoueritq; ſe Suius in purgatoꝝo qᷓ; in hoc mũdo ſoluturũ omnia· Moſtremo de nõ manifeſtãdo pe- nitentiã ſuãlet ea q̃ in ↄfeſſiõe dicta ſunt et fuerũt actal et de nõ reſpon dendo curioſe deſuꝑ introgantibus moneat · qꝛ ſcᷣm pe· de pa/et cancelł: oĩa ad ↄfeſſionẽ ptinẽtia/vt penitẽ tia iniũcta/et introgatões factece- tera nõ inducẽtia ad malũ:ſunt ð cõ feſſiõis ſeereto · Propter qõ peccãt ſi nõ excuſat eos ignoꝛãtia illiq pe- nitentias ſuaſ/a ea que ſacerdos eiſ dixit paſſim dicũt· et qui etiã ſuꝑ H̊ inquirũt · quia talia ꝑ indirectũ cau ſant aliq̃ndo irriſionẽ ſacerdotis/aut ↄfeſſi culpã manifeſtant Ca.vj· ꝗᷓ foꝛma vti debeat in ab⸗ ſoluẽdo a pet̃iſ/a mĩoꝝ excoĩcatõe a mqnoꝛe,aab alijs cẽſuris iuris- nisg! notet ↄfeſſoꝛ pmo/ an cõ fitẽs ſit innodatus aliqᷓ vin- culo excoĩcationis maioꝝs/ aut etiã minons · Si minoꝛis tũc ſub iſta for ma eũ ab eodẽvincło abſoluat · Ego te abſoluo a vinculo excoĩcatõis mi noꝛs in noĩe pa · et fi/et ſp · la · ꝑ ſi milia sba eqͥ pollẽtia· Si dubitat ſe incidiſſe ↄfitẽs minoꝛẽ excoĩcatõeʒ? ſemꝑ tutius eſt dicẽ · Ego te abſoluo a vinculo excoĩcationis minoꝝs ſili⸗ garis· et reſtituo te ſaẽmentig eccłe in noĩe pa · 1 fi · et ſp· ſa · Et ſcðʒ q̃ſda expediret h̊ facè in pncipioꝰfeſſiõis Si qs vero incidit maioꝛẽ excoĩ- cationẽ vbi ẽ publicũ, et ↄfeſſoꝛ ſcit extra ↄfeſſionẽ ſacmentalẽ tũc ↄfeſ ſoꝛ ſi habet autoꝛitatẽ/ vł alius qui eandẽ habet excoĩcatũ debet abſol uere in loco aliq̃ honeſto expoliatũ vel humiliatũ ałr/cũ pſalmo · Oiſe⸗ rere mei deus · vapulãdo ipᷣm interĩ collecta ꝓ pcctis oĩibuſ pꝛemiſſis pᷣ/ mittẽdo/ↄfiteor · et in caſu qᷓ excoĩ- catus ipſe pcuſſit clericũ, iurãdo( vt dici in ſummis) de ſtãdo iudicio ec- cleſie id eſt abſoluẽtis· et poſtea in- iũgat ſibi ꝙ de cetero ſimile nõ fa- ciat · Vltimo aũt ↄcludat foꝛmã ab- ſo lutionis ſic· Autoꝛitate q̃ fũgoꝛ ab ſoluo te a vinculis excoĩcationis· et ſpecialr ab excoĩcatõe qᷓ ligatus es, ꝓ hoc vł H̊ facto · et reſtituo te ſacra mẽtis eccłe in noĩe pa · fi· 1 ſp · ſa · Si aũt excoĩcatio maioꝛ ſit occul- Exto circa foꝛmã abſolutio cũ virga aliqtiẽs · cũ oꝛatõe dñica/ ta! ſi ↄfeſſeꝛ habet autoꝛitatẽ abſol⸗ uendi/ caueat ne in publico excoĩca tũ reũ( vt p̃mitt abſoluat/niſi de li centia eius:ſi in ſecreto ↄfeſſus ẽ · ſʒ in loco ſeereto el abſoluat· Et ſcom cancelł· foꝛma abſolutõis ab excoĩca tione eſt iſta . ꝗᷓ debet pmno id eſt ate abſolutionẽ a pct̃is fieri · Ego abſol- uo te a ſnia excoĩcationis:et reſutuo te ſacramẽtls eccłe in noĩe pa· et fi · et ſp · ſa · Deinde ſequat᷑ abſolutio ꝓ peccatis!ſi cũ excoĩcatõe pet̃m oclu- di neceſſario ↄfitendu ſacramẽtalłr Ego abſoluo te a pctis tuis in noĩe pa · et fi:et ſp· ſaamen·. Tutiuſc; eſt iſtis foꝛmis mihil ĩmiſcere · Mec ulle · Eſt igitůabſolutõis ꝓ petis/pᷣſup⸗ poſita intẽtione bona ſufficiẽs in oni caſu iſta · Vñs noſter ieſus chꝝſt' te abſoluat et ego te abſoluo a petis tu ig in noĩe pa: fi ·ſp·ſa·amẽ · Nec opoꝛtet addere/oĩbus · qꝛ ſubintellr- giẽ᷑ ſufficient᷑ ab oĩbus a bus poteſt Et ſi tutiꝰãbulare vult/ne foꝛte vin culo mĩoꝝs excoĩcatioms ſit innoda tus dicat · Dñs nr ieſus chaſtus te abſoluat· ego te abſoluo a ſnĩa mi noꝛisexcoĩcationis ſi ligaris/ a pec catig tuis/in noĩe pa·et fi·et ſpr·ſan · amen · Raro ↄfitẽtibus tñ dicat᷑ vt di cant pmo/ſuũ ↄfiteor generale · De⸗ inde op reuerentiã ſaẽmẽti dicat ſa cerdoſ· Oiſereat᷑ tuiac · Abſolutionẽ et remiſſionẽcẽ · Deinde foꝛmas ne- ceſſariaſ p̃fatas/vł oꝛmã ꝓut caſus exigunt · VlItĩo põt addẽ ſic · Oeritũ dñn nr̃i ieſu chꝛiſti, beatiſſime virgi- nis/et oĩm ſanctoꝛs merita/oĩa bona que feceris/et mala qᷓ ſuſtinueris/la boꝛes tuĩ boni/ et oĩa q alij ꝓ te fece rint /ac ĩdulgẽtie ſi qͥs acqͥſieris· ſint . niepchef Rez S 2* Wrnncicüſrie e * ℳ7, ** tun * „ Nα J 4 ℳ Gi, e en e en 3 N,/At 1 ℳ NleK, n een en ele, g O, ,1 “ e 0 * W, 1/ N 1, „ . 4 N 2 . Nanen, 1:2 4 1,iotid, KE NK en ee ,giüne Nagl nd e ee „1 ½ .N ℳ . . Abeee eeen nsti e ſiaſen enn rnemmtie⸗ Ai M licr. ſür i iſedsaafal ritrt rirſnireſt e lee bae N RerRiristene dtuiſknd rnn 4. nole parett. ſ · la. Deince ſequat a cratis ſici exroſtatde gin neceſſanio ofitencſi ſageniͤ, So abſoluote a peiig titznni et fyet ſp · ſa amen. Titiſgel 9 foꝛmis mibil imiſcere her i Eſt igit ablolutos p peinſſt ta intẽtione bona ſuffigis nin iſta. Dñs noſter ieſis chiſbt oluat et ego te abſoluo itn nnoie pa fi· ſp · ſa ami ſi tet addere oĩbus qꝛ ſubitel ſufficient ab oĩbus a bus nl ſ tut? abulare vult /ne foren mions excoſcatioms ſtimil dicat. Dñs ni teſis chuſtut oluat · 1ego te abſelwaſiin ugexcclcationis ſ eiget tuis in noie paet et i KR õ — ,r cenerale · mo⸗ ſuu Aiteor gene tno ſu ge⸗ aemẽti dicat 1 reuerentia ke l fCnnmat ni. bſolu D „ emiſſione.· a put caſi tibi in remiſſionẽ peccatoꝛe tuoꝛum omniũ,a in augmẽtũvite et᷑ne · amẽ Quia ex iſta additiõe( vt dicunt do- ctoꝛes)oĩa in tali additõe incluſa! ma ioꝛẽ efficaciã habebũt ſatiſfaciẽdi ꝙꝓ pctiſ.qꝛ nõ ſolũ ex genere oꝑis bona erũt/vł ex radice caritatis ſʒ etiam efficaciã ſpecialẽ habebũt ex ſacra- mento penitẽtie/ ſeu ex clauibus ec- cleſie ꝑ ↄfeſſoꝛem applicatis· Quia vo aliq̃ nõ ſolũ tenent᷑ vin culis ſeu ſentẽtijs excoĩcationis/ ſed etiã ſuſpẽſionis/et int᷑dicti/ indigẽt diſpẽ ſatiõe ſuꝑ irregularitate vna/ł pluribus ↄtractisſi ep̃us vł legatuſ alicui cõfeſſon dat autoꝛitatẽ taliũ ſuꝑ aliq́ᷓ; in caſibus in qͥbus ſaltẽ pᷣ⸗ fatus pᷣlatus põt/vł ſi eſt in religio- ne aliqᷓ vbi oꝛdinis pᷣuilegia ad pᷣmiſ ſa extẽdũt ſe: tũc ſub iſta foꝛma põt abſoluere · Dñs nr̃ ieſus chꝛiſtꝰ te ab ſoluat · et ego autoꝛitate qᷓ fũgor! ab ſoluo te a vinculis excoĩcationis/ſu- ſpẽſionis,et int᷑dicti ſi indiges · et di⸗ pẽſo tecũ ſuꝑ irregularitate/vł irre gularitatibus! ſi quã vł q̃ dtraxiſti in noĩe pa · et fi · et ſp · ſa · Solet autẽ dñs papa aliqñ qͥbuſdã tantã gratiã facerel vt ſimpłr ab oĩbus cẽſuris⸗ penis iuriſ et hoĩs poſſint abſolui in foꝛo ſaltẽ ↄſciẽtie · et tũc ↄfeſſoꝛ põt iſta foꝛma vti · videlicet · De plenitu dine ptãtis apłice cuius autoꝛitatẽ ꝓ pᷣſenti gerol abſoluo te ab oĩbꝰcẽ- ſuris eccłaſticis/ſentẽtijs/et vinculiſ excoĩcationũ/ſuſpenſionũ/et int᷑dicti tam a iure q; ab hoĩe latis· necnõ ab oĩbus negligẽtijs/eæt defectibus com miſſis in adminiſtratõe ſacramento rũ/officijs/et actibus tuis/ ł noĩe tuo factis: ſupplẽdo de ſolita ſedis apłi- ce clemẽtia oms defectus eoꝛundem · Abluo etiã om̃eʒ maculã infamie/et inhabilitatis vndecũq; cõtractis · di⸗ ſpẽſoq; tecuũ ſuꝑ oĩ irregularitate/ſi- monia in oꝛdine et bñficio actiue ł paſſiue · qcũq; occaſione vł cauſa etiã circa te in collatõe oꝛdinũ alioꝛe ſa cramentoꝝe ðtractis ſeu cõmiſſiſ a re ſtituo te et habilito te ad ſtatꝰ fame et hononslad executionẽ officioꝝe ec cleſiaſticoꝛe quoꝛecũq;/ac ad om̃es &- dus dignitatũ/n honox/ad beneficia etiã eccleſiaſtica habita vł habẽda. et tibi de his qᷓ habes de nouo ꝓui- deo · relaxãdo tibi fructuſ s male ꝑ- cepiſti · ſeu qᷓ̃ leſa ↄſcietia ex ludo/ęx ſucceſſiõe/aut aliaſ ad te puenerũt q̃ᷓ ſubiacent reſtitutioni vage · in noĩe pa· et fi ·et ſp· ſa.· Itẽ de locis tuis/⸗ rebꝰ ſacris“ oĩa ĩnt᷑dicta/et alias ĩba bilitates tollo/ac in dño relaxo · Mo pulũ ac pſonas ad tuã curã ꝑtinẽteſ a pᷣmiſſis cẽſuris eccłaſticis a iure ł ab hoĩe latis/ũiueteratis q̃s nullꝰ ꝓſe quit᷑ abſoluo · diſpẽ ſatões/abſolutões 1 indulta/eiſdẽ ↄceſſan impẽſa rati fico · ſupplẽdo om̃s defectꝰ ſi qͥ intue- nerint in eiſdẽ · Et hec oĩa de pleni- tudine ptãtis apłice, mibi ꝓ pᷣſenti ſuꝑ ꝑſonã tuã ↄceſſe facio, ac robur habere volo · diſpoſitionibus apoſtoli cis non obſtatibus/quibuſcũq;/in cõ- trariũ facientibus. Si aũt aliqͥs dubitat/an ꝓ iſtis ſpe cialis foꝛma exigat᷑ abſoluedi neceſ ſariaqui a ſede apłica habent pᷣuile Siũ/ꝙ in articulo moꝛtis dũtaxat ſe- mel,/ poſſint habẽᷣ plenarie remiſſiõʒ oĩm ſuoꝛe peccaminũ id eſt a pena et culpa vt alij expᷣmũt · Reſpõdeðt᷑ ſcdz a magnis magiſtris tã in ↄſilio cõ — ſtan · q; baſili· audiui ꝙ nõ ſufficit ꝙ; ea oĩa et ſingula faciãt ꝓ qͥbus ĩdul- gẽtia p̃fata dat᷑/ut in bullis vł pᷣui legns taliũ expᷣmi?t᷑ Nec putʒ aliqͥs ꝗ; qn ſemel qͥs in articulo moꝛtis fuit vſus eſt ꝙ poſtea in alio articło moꝛ tis vti valeat· niſi papa latioꝛẽ auto- ritatẽ daret qᷓ; dat/qñ ponit ꝙ in ar- ticulo moꝛtis dũtaxat ſemel· Et ita reſponderũt in ↄcilio ↄſtan · litteratiſ ſimi viri plures de &̊ reqſiti · Nec mi rũ qa pᷣuilegiũ de ĩdulgẽtiſs · t̃ dat qntũ ſonat · Nõ aũt extẽdi debzʒ vlt Ca.vij·quõ ↄfeſſoꝛ infrmũ veriſi milit᷑ moꝛituy monere · et quomõ celari debet ↄfeſſio et cireũſtãtie · Eptimo videat ↄfeſſoꝛſi cõ fitẽs eſt infirmus et in picu lo moꝛtis/ qᷓrat ab eo ↄfeſſor ſi ſit implicatus vinculo maions ex- coĩcationis/vno vł pluribuſ· Et ſi ſic ſatiſfaciat et ꝓ abſoluẽ potẽte mit⸗ tat · et ̊ ſi nõ ſit piculũ in moꝛa · Si aũt eſt piculũ in moꝛal recipiat ↄfeſ ſor cautionẽ ſuꝑ p̃ᷣmiſſis ab infirmo ſi cõualuerit ꝙ faciat emendã ciĩtius quo potuerit et cõponat cũ leſo · et ꝙ; Peredes eiuſ ꝓmittãt ſimilia ſi ĩfir- mus deceſſerit · et abſoluere ſe face- re pmittat ab habẽte autoꝝtatẽ ſuꝑ tali excoĩcatõe · Deinde abſoluat eũ̃ in moꝛtis articulo · qꝛ in iſto articulo q libet ſacerdos tali mõ habet auto ritatẽ ſuꝑ omes ſnĩas/ et oĩa pecca- ta · Nec opoꝛtet fieri abſolutionẽ! n ſicut dicũ eſt in p̃cedẽti ca · Infor- met aũt eũ · vt ſi ↄualuerit, a ſuo iu- dice citius qᷓ poſſit ꝓmittat ſe face- re abſoluè ab excoĩcatõe · alias ðᷣ no uo incideret eandẽ · Simiłr de pcñis reſeruatis ad ſuꝑioꝝ autoꝛitatem ſe ᷣnſferat cũ potuerit · Srdo reſtituere habet de vſura/ↄtracbu malo/obitis, vel alijs qbuſcũq; · ꝓrponat ulud facẽ coopꝑet᷑ qntũ poterit,vt heredes il- lud faciãtꝙ ipſe moꝛius facere ne quit. Sic etiãde votiſ realibus · vt ſi vouit dare decẽ floꝛenos ĩn eccła ali qua diſtãte vł ꝓpĩinq dare tenent᷑ he redes decẽ floꝛenos illuc · Ita ſi mo rituſ vouit ire ad aliquẽ ſanctũ cum decẽ pſonis ↄducẽdis heredes decẽ ꝑſonas mittãt · qꝛ reale votũ tãgere videt᷑ ille caſus · vt dicit pe · de palu · Secus ẽ de pſonalibus votis montu riqᷓ; de realibus · Moꝛtet᷑ inſuꝑ mon turũ: vt teſtamentũ q̃ntũ põt oꝛdinet ſic vt eo moꝛtuo executio fiat/et non lites int᷑ heredes · Item moꝛtuo eo! hoꝛtet᷑ ↄfeſſor heredes/ vł filiũ/aut amicos moꝛtui vt executio fiat debi tox p̃fatoꝛe · Itẽ ſi moꝛuzò debitis obligat/ł votis pꝓficiẽdis ad ſanctos vł pegrinatões: iſta de ↄſenſu et licẽ tia ſpecialiofeſſoꝛ oꝛdinet ſcripto mã dari/vt expediant᷑ poſt moꝛtẽ · Non debet aũt ↄfeſſoꝛ tali moꝛituro iniũ g ſʒ innoteſcẽ penitentiã · niſi foꝛte aliqͥd modice oꝛatõis/ł geſtus deuoti poſſit facẽ cõpetent᷑ · Addat cõfeſſor infoꝛmãdo moꝛiturũ vt ſi ↄualuerit penitentiã taxatã ipſemet faciat/ſi ue ſit pua/ſiue magna · et roget ami⸗ cos ſuos ſi q̊ habet/ vt eandẽ peni tentiã ſi ipſe moꝛiat᷑/ velint facẽ/eã- dẽ penitentiã ſuꝑ ſe recipiẽdo ĩ par te ſaltẽ/ł in toto · ͥ qnto eſſent deuo tioꝛestãto melioꝛes ꝓ ſatiſfaciẽdo- V ltimo dicit hũber · ſit ↄfeſſor ſe cretus · ne vnq; directe/vl indirecte, ſtni udin r gnine tid etbnec, a eplet, G dealoitt u qne etn ar. liſctetno ta latiret poſet m ſſerog niban wneletinlo ronc Mbet ter And gems i ten oſütere ninote familn i AſGradlechon minen Ipmicanert nede ed ſtn iRdettui wäi innen Grtrcüſcnpltin erindn eu mniſnigtenil a len ncſtati nifthie S Abibepal „ M 27 D ſteer W antce⸗ —– che⸗ votiſrealtb oren uit dae dre orenosin ccli e l Ppinq dareteſei des dece floꝛenos lue Itafe lwait ire ad alie incian . „ . „ 1 ck pſonis dclucẽchs herecesdel onag mitat. qr reale wii igt det lle caſis vt diet pede r cug ede pſonalibis votgnnit Pde realibus . Hortek nſion ulvt teſtamenti qnti petait t eo moꝛtuo executio fiſt etin 8 int heredes. Item monne tert ofeſſor heredes, vl fliia cos mortui; vt executio fit pfator.· Itẽ Rimonkin rti 1al vots pficiẽdig ad ti pegeinatöer iſta de aſenſtet . ppecialmofeſſoꝛ orclinet ſaipto dlank poſt morte⸗ n n vt expediant It ofeſſoꝛ tai mortuſo ini bet eüͦt feſor tn ⸗ et ſ innoteſcs penitenti ſe ſz innotelck pe⸗ caſusdelot okeſtor ſt fac trtt ttai m euturi;vt ſi Iualule mãdo morltil uc — de longe vl de ꝓpe in generali l par ticulari poſſit aliqͥd ꝑcipe de oꝛe/vel ſcripto eius/aut nutu/riſu/vł geſtu⸗ ꝓ aliquã notã habeat de aliqua re- latione qᷓntũcunq; leui · Inde caueat ne vnq; dicat in ſermone ł pᷣuata col latõe· ego audiui Gmodi caſus iĩn cõ feſſione · qꝛ ſimplices credũt ꝙ ſit re uelatio· Nec vnq; debet dicere ꝙ; in illa abbacia/vbł in illo caſtro/ciuitate vel villa in qbus audiuit ↄfeſſiões: fiut multa mala/ł Emodi Nec debz etiã ĩn ſpeciali laudare aliquẽ (cuius ↄfeſſionẽ audiint)de vᷣginĩtate, l in- nocẽtia/et Gmodi:ne apud ſapiẽtes/ cũ de alio oꝛiret᷑ vbũ quẽ etiã audi- uiſſet/et nõ ita laudaret poſſet onri ſuſpitio ꝙ idẽ bonũ non eſſet in illo. Nec vnc debet gpter aliqð genus peti/ofitenti oſtẽdere mĩnoꝛẽ famili aritatẽ/vł ſigna dilectionis minoꝛs. Inſup multũ caueat ne de eo qᷣ ſibꝛ oↄfeſſui eſt/dicat eiuſ modũ ↄfitendi eſſe intr: catũ/ſcrupuloſum/et ĩoꝛdina tũ/eius ꝓteruiã inobedientiã 1 aliã fitẽtis circũſtantiã in cõfeſſiõe ſolũ Pceptã· ꝑ quã ↄfeſſus erubeſceret ſi marfeſtaret᷑· Alias ibi piculũ eſt S- uis peccati · vt multi doctoꝛes exp̃ſſe dicũt · Quãdo vo ↄteſſoꝛ aliqͥd de au dicis ſolũ in ofeſſione,/extra ↄfeſſio- ne dicere petit᷑ tũc extra feſſiõʒ p⸗ us recipiat a ↄfitẽte diſſincte licen- tiã /de qbus poſſet loquĩ extra ↄfeſſi- one/et de qbus nõ/qbus pſonis et qͥ bus noõ/et expᷣmat iſta ↄfitens ꝑ ſe- ipſum ↄfeſſon extra ↄfeſſionem . Tertia pars · xiiij· ↄtinet ca pła. Ta · i. de cauſa qᷓre opoꝛtʒ reſtauẽ . V in vij caſibꝰ ñ opoꝛtʒ reſtituẽ· Ertia pars erit de ↄfeſſio nẽ ſeqᷓntibus · videlicʒ ð re ſtituẽdi debito. Nam cir- ca pet̃a ꝑ que qͥs dãnifica uit ꝓximũ iniuſte nõ ſufficit cõtritio vel doloꝛ de p̃teritis/ofeſſio ac ab⸗ ſolutio/ĩmo nec ꝓpoſitũ ñ dãnificandi niſi fiatvt opoꝛtet reſtitutio ĩn futᷣo. idẽco de reſtitutõe videndũ eſt. Sũt aũt qᷓ̃tuoꝛ ſcõm qᷓtingit neceſſario fi eri reſtitutionẽ· Videlicet diuitie tẽ poꝛales· fama ſeu honoꝛes · leſiões coꝛ poꝛales · et virtutes moꝛales. de qui⸗ bus ꝑ ſingula videndũ erit · Quo ad pmũ vidẽda ſunt ſeptẽ · ſcʒ an reſtitutio ſit faciẽda· quis te- neð᷑ reſtituere · quid et quantũ tenet᷑ reſtituere · qᷓndo/cui/quomõ,/ ꝑ quẽ · Quo ad pmũ ſciendũ ꝙ de re aliena ablata iniuſte inuito dño- reſtitutio eſt faciẽda regularit᷑/nĩſi rõnabił ex cuſatio locũ habeat · Primũ patet ꝑ ill luee · xix · zachei dicẽtis · Ecce di- midiũ bonoꝝ meoꝝ do pauꝑibus· ſi àd aliquẽ defraudaui reddo qdru- plũ .Cui ieſus ant. Modie ſalus huic domui facta eſt· Ergo pᷣuſqᷓ; volũta tẽ reddẽdi haberet nõ erat ei ſaluſ ergo ꝑ reſtitutionẽ defraudati fit ſa lus· tẽ lu·v· et math̊·xxij.at chꝛi- ſtus: NReddite qᷓ̃ ſunt ceſaris ceſari- et qᷓ ſunt dei deo · Vbi gloſa· Cribu- tũa pecuniã reddite ceſari·decimas etvictimas reddite deo · Itẽ ro · xiñ · MNeddite omĩbus debita cui tributũ tributũ · cui vectigal vectigal · cui ho- noꝛẽ honoꝛẽ · It᷑ iacobi.v· Ecce mer- ces oꝑarioxe qͥ meſſuerũt regiões ve ſtras(q̃ fraudata eſt a vobis lamat et clamoꝛ eius in aures dñi ſabaoth introiuit· Itẽ alienũ retinere eſt ox D p̃ceptũ dei dutro · v · Nð furtũ facies on dcupiſces rem ꝓximi tui · Idẽ dicũt tã leges eecłiaſtice q; cimles/ ummo lex diuina vetus et noua! na turalis ratio ꝗᷓ hoc dictat qð tibi nõ vis fieri/alteri ne feceris. Ses Aiañ 2 Soõm videlicet ꝙ aliqn excuſat quis a reſſitutõe patet in qnq; caſi⸗ bus, dicit pe · de pa · in · ii · diſin · xx · Primus p impoſſibilitatẽ videlicz qꝛ nibil habet vnde reſtituat · et eſt monus ſtatim- Scdᷣus p creditoꝝ remiſſiõʒz · Niſi ĩ duob⸗ caſibꝰ· Vnus eſt ſi nõ põt ereditoꝛ donare puta qe nõ hʒ adminiſtratiõz talis rei · Alnis qñ in iure cautũ ẽ ꝙ remiſſio nõ va- let tũc nõ excuſat ·ſiẽ in iudice dele gato · ͥ indebite munera et expẽ ſas recipiẽsvł extoꝛquens tenet᷑ reddẽ, nulla ei partiũ remiſſione ꝓ futa · de reſcrip · ca· ſtatutũ · li · vj · Atẽ ð viſita te iure oꝛdinario recipiẽte munꝰ · ad cuius duplicẽ ĩſtitutionẽ tenet᷑· nec ꝓgdeſt remiſſio · de cen · ca · exijt · Ter⸗ tio excuſat recõpenſatio · Nã ſi mihi debes decẽ, et ego tibi alia decem neut᷑ tenet᷑ alteri ſoluẽ · ſed põt vter qʒ cõpenſare · ſic ð oĩbus alijs · Immo in foꝛo ↄtentioſo· ſi res debitons ad me puenit ſine dolo poſſum eã reti- nere ꝑ modũ pignoꝛiſ/quſq; mibi ſa tiſfecerit · Sic et hic · ſʒ non cũ dolo · Quarto excuſat pᷣſcriptio ſi iuſto ti- tulo et bona fide res aliena ẽ a me poſſeſſa/nõ vitio furti autviolẽtie af fecta.qꝛ cõpleta pᷣſcriptio iuris/auto ritatẽ ptãtig cribuit · x de ſcrip · c· vi gilanti · Quinto excuſat amiſſio ſeu ꝑditio rei · Sed ſub diſtinctione ˖ Nã qñ fur ſeu raptoꝛ obtulit rem dño lo co et tꝑe dgruo,et dñs noluit acciꝑe in iſto caſu nõ tenet᷑ de caſu foꝛtuito Alias tenet᷑ qndo ſcʒ fur eſt in moꝛa reſutuendi:et illicite tenet non ſuũ · Immo ſires fuiſſet eodẽ mõ apð do minũ peritural adhuc tenet᷑ · q mora trabit ad ſe piculũ, Ie iniuriã facta ꝓximo · Idẽ dicendũ eſt ſi eſt depoſi tarius/vel cõmodatarius/qui a pᷣnci- pio licite accepit· et domino repetẽt indebite negauit · Ca · ij· s reſtituẽ teneat᷑ · a decla- ran?᷑ vᷣſus de nouẽ ad ̊ obligatiſ; vicz · Auſſio/ oſiliũ dſen · pal · re · pt̃ · Vo ad ſcõm quis reſtituẽ te neat᷑ ˖ De hoc ſunt regule ſe⸗ cundũ ſanctũ tho · ſco · Pri ma gnãlis· Omĩs q; dat cauſam toti- us damni id eſt ſine quo non fieret damnũ illud tenet᷑ in ſolidũ reſtituè Poc eſt tenet᷑ ad ̊ totũ damnũ reſti- tuendũ · Si aũt dat aliquo mõ cauſã dãm/ tenet᷑ ad reſtitutionẽ ꝓ qᷓnto ð dit cauſam · Scda regula · quicũq; an fert aut detinet rẽ aliquãlet hoc fa- cit,/vł vt cauſa pᷣncipalis/vlł ꝓxima/ vł coadiuuãs/ł inducẽ ſEnõ impedi ens qndo eiuſ impedimentũ eſſet ad bonũ reipublice et ſine piculo pſone poſſet impedire · Aſtoꝛ oĩm qlibet tene?᷑ ad reſtitutionẽ inſolidũ · Vno tamẽ reſtituẽte om̃es alij liberant᷑ a debito, in cõpatiõe ad illũ dãnifica⸗ tũ. Alij vo tenent᷑ ꝓ rata poꝛtionis qꝗᷓ eos tingit! illi quũ ꝓ oĩbus ſatiſfecit Tertia regula ſequi᷑ ex pᷣmiſſis ſcr- licet ꝙ nouẽ differẽtie boĩm tenent᷑ ad reſtituendũ comp̃henſe in his v⸗ ſibul · Juſſio · oſiliũ · dſenſus · palpo. re curſus · ¶ Darticipãs · mutus · nõ obſtaſ 5 ℳ rutena enen tenner in ſe S ertizuni⸗ l rine Skigurinwetriere Atufntünaded ti ererünntner GGeteint et inrnintgdtrnai Umelereritnrttn Uſftinfiſinnenen an Mnnit n ttimn baſſwrte iſtne raetentipfauiiice renfnabtrtir, nne lolertn eu Wrtin⸗ 2tae rintt ne trßrinfin EEE6 E £ Ewram 4 . REK. AN Nk nce M. no. Jdẽ dicencli eſtſieſrent el dquiaz icite accepitet donwri bite negauit. la⸗ i g eſtitus teren ilr ant vſus de nouẽ adh olgen⸗ iez· Juſſio oſlli dſen a en⸗ Voad ſcm quus reſitin neat · De hoe ſunt reglet cundũ ſanctũ tho· ſo nalis. Omis à dat cauſanti amm id eſt ſine quo non fin nu illud tenek in ſolichi tſnn eſt tenet ad h totiͦ damm A. Sañt dat aliquo nog⸗ tene ad reſtitutionẽp qim auſam . Beda regula:qutcicg 4 nõ manifeſtãs.Prima aũt iſtax re- gulaꝛe patetro ·i · qͥ talia agũt/puta iniqtatẽ/malitiã/auaritiã/dolũc di- gni ſunt moꝛte · ñ ſolũ qui faciũt ea, ſed etiã qͥ cõſentiũt faciẽtibus · Vbi gloſa: ↄſentire eſt tacẽ cũ poſſis re- darguere/vel erroꝛẽ adulãdo fouere Itẽ exo·xxj · pᷣcipit᷑ reddi iniuſte ab latũ · Et addit᷑ pena · Qui furatꝰ fu- erit hoĩez/łt vẽdiderit eũ ↄuictꝰ no xe moꝛte moꝛiat᷑. Et ratiõʒ aſſignat magiſter in· iiij · di · xx · pverba aug· ad macedoniũ in epła dicens· Quã- diu res ꝓpter quã pet̃m eſt/nõ reddiẽ ſi reddi põt penitẽtia nõ agit᷑ · ſʒ fin- git᷑ id eſt nõ dimittit᷑ (inqͥt auguſ· in epła p̃ᷣfata)pctmn reſtituat᷑ ablatũ Sunt itaq;( vt generalr numere⸗ muſ eos qͥ ad reſtitutiõzʒ tenent᷑ ſpvł ſepe) hi vicʒ raptoꝛes ·luſoꝛes · defrau datores aĩaꝛe in ſuffragijs ł teſtamẽ tiſ.fureſagroꝛ ꝑ tᷣminos extẽdentes latioꝛes·fructuũ in arboꝛibꝰ/aut oꝛto rũ ſpoliatoꝛes· inuẽta nõ reſtituẽteſ ea q̃ ex hereditate reſtituere aliqͥ te nent᷑ nõ reſtituẽti clerici et religioſi bona eccłe male expendẽtes.mẽdici et qſtoꝛes falſ et deceptoꝛeſ mutua- tã pecuniã vel rem retinẽtes ĩinuito dño · doloſi mercatoꝛes/a cãpſoꝛes · vẽ dltoꝛes et emptoꝛes fraudulẽti · teſta menta exeqͥ male tardãtes· monetã malã loco bone tradẽtes · monetã no- uã in damnũ alioꝝ cudẽtes · alienaxe ree mala fide emptoꝛes · ad ᷑minũ carius qᷓ; ꝓ parata pecunia vẽdito- res · reddituũ ĩiniuſtoꝝ receptoꝛes: bladi et vini auari cumulatoꝛes · re- ſtitutionẽ debitã fieri tardãtes · red ditus uel alia ꝓ nimis modico ꝓcu- rãtes · locatis rebusvltra debitũ ab- utẽtes · ſimiłr de ↄdudis et ſimilibus vltra pactũ vtẽtes · virginũ et puel- laꝛe ſoductoꝛes. vxoꝛes maritis nota- bilr bona ſubẽhentes· famuli et fa uuule/dños eoꝝ dãnificãtes. ꝓ opere carnali ab his qͥ ſua alienare nõ poſ- ſunt recipiẽtes · ſegetes vł grana vł alia bona alioꝝ deſtruẽtes· vſurã ex ercẽteſa nihil niſi iniuſte acqͥſita ha bẽtibus dona recipiẽtes · in pignoꝛi- bus aliqͥd vltra ſoꝛtẽ recipiẽtes· ex i legittima pᷣſcriptõe aliqͥd recipiẽteſ. decimas et oblatões nõ ſoluẽtes · the lonea male imponẽtes · thelonea re- cipiẽtes/et terrã nõ defẽdentes · the lonea iuſta ſubtrahẽtes · tallias imu ſtas extoꝛqntes · iuſtitias ñ dãteſ.aut latrones nõ extminãtes monetã no⸗ uã ex auaritia cudẽtes· ł falſam · mo naſteria et eccłas indebite grauãteſ bellãtes iniuſte/qñ nõ fit ꝓ rebꝰre- betendis/ aut patria tuẽda dãnificã tes/incẽdiarij locoꝛe ſacroꝛvł alioꝛ iniuſte · in neceſſitate extrema indi- gẽti nõ ſubueniẽtes · diuites ſuꝑflua ſtatus habẽtes/ et paupꝑibus nõ ſub- uenĩẽtes · iudices/aduocati/ꝓcurato res/et teſtes falſi · mercedẽ laboꝛãti pꝓcraſtinãtes · debita nõ ſoluẽtes · ſic etiã doloſi laboꝛatoꝛeſ inutiłr laboꝛã tes · vel nimis de pᷣ̃cio recipientes,/vt medici/notarij/ſcriptoꝛes/cancellarij chirugici/ apothecarij/et ſimoniã cõ- mittẽtes ˖ De qbus omĩbug! habeſin ſummis diſtinctius,/vbi opoꝛtet fieri reſtitutionẽ/vel non · Declarãt᷑ aũt pᷣfatroſus ſedz tho· alber · vlri. et ſco · ſic · Juſſio id eſt qñ quis ꝓbabiłr credit ex ſua iuſſiõe ſe cutã rei ablationẽ/uł noĩe ſuo factã ratã habuittaliſ tenet᷑ inſolidũ · ali- as nõ· Conſiliũ · vt eñ ex ſilio ſequit᷑ ablatio uel damnũ uł ꝓbabiłr ſecu- tũ credi?᷑ tenet᷑ inſolidũ · Alias non · Cõſenſus id ẽ ubi affectus in oꝑe co oꝑatiõis oſtẽdi?᷑ᷣ.CTalis ſi tm̃ coopat᷑, ꝙ ſine eo nõ poſſet damnũ fierite- net᷑ inſolidũ · ſi aũt ſine eo fieret re- ſſituat qntũ nocuit/ſiue ꝑ ſe ſiue per familiã ſuã vł ꝑ ſuos.aut q̃ntũ ðᷣ re- bus illis habuit · ulł expẽdit · Vnde dicit pe · de pa · ꝙ aduocatustenet᷑ re ſtituere etiã ſi ignoꝛabat iniuſtã cau ſam ꝓR erroꝛẽ ĩuris · Palpo id ẽ adu latoꝛ laudãs ſcilicet raptoꝛẽ q̃ſi ſtrẽ- nuũ et Emodi · Mic ſi ex G̊ ſecutũ eſt damnũ tenet᷑ ĩſolidũ.· Alias nõ · dẽ ꝑ oppoſitũ intelligas de det᷑ctoꝛe ł vi tupꝑatoꝛe · Recurſus vł receptãs id ẽ qñ aliquis ẽ receptator latronũ ł fu rũ ſeu p̃donũ/et tenet eos ne cogant᷑ reſtituere/ vł dolo malo celat rẽ ra- ptãvł furtiuã ita ꝙ ex ̊ impedit᷑ re ſtitutio/ tenet᷑ inſolidũ · articipas ſcilicet in crimĩe latrocinij id eſt qui malefactoꝛbꝰ Gmodi ſe ſociat ad ſpo liandũ:talis ſi ſine tali aſſociatõe nõ fuiſſet rapina facta vł furtũ,/ tenet᷑ · inſolidũ · Si autem pticipat in cri- mine latronibus/ſe ad ſpoliandũ aſ ſociãdo/ attñ ꝙ ſine eo fuiſſet ſpoliũ factũ talis nõ tenet᷑ niſi qᷓntũ ad eũ puenit vł qntũ nocuit caſuałlr vł oc caſionalr · Si vo pꝑticipauit in re ra- pta emendo ſcient᷑ raptũ/vel accipi- endo illudtenet᷑ reſtituere · Secuſſi ignoꝛant᷑ emit vel recepit · Wutuſid eſt qͥ vidit furtũ fieri et doloſe tacet cũ ſine piculo ſuo/ſolo vᷣbo poſſet ĩpe dire/ et nõ facit qñ ex officio ad hoc tenet᷑ vt reclamettenet᷑ inſolidum · Secus ſi nõ ex officio teneret᷑ obſta- re vł impedire/et ñ impediret · NH⸗ obſtãs id eſt qui facto poſſet reſiſte- re ſine ſuo piculo nõ facit qᷓndo ex officio tenet᷑ obſtare,/ſi ſic latrones ĩ ualeſcũt:(ſiẽ ſũt pᷣncipes qͥ ex officio ſuo tenen᷑ iuſtitiã obſeruare/qꝛ red dituſ q̊s habẽt ad hoc inſtituti ſunt) tenẽt᷑ reſtituere · Secus qͥ nõ ex offi- cio tenent᷑ obſeruare · qꝛ ad reſtituti- onẽ nõ tenent᷑ · Non manifeſtãs id ẽ qui ſcit vbi res rapta vł furtiua eſt, et nõ indicat cũ hoc requirit᷑/et q̃n- do ad hoc ex officio tenet᷑ ad reſtitu tionẽ tenet᷑ · Secus ſi ſolũ ſcit vbi ẽ/ et nõ indicat etiã cũ de G̊ requiri?. qꝛ tũc qᷓ;uis peccet tñ ad reſtitutionẽ nõ tenet᷑ · Vnde iudex qͥ de ea re ð q̃ ↄgnoſcit ſentẽtiã ꝓnũtiare debet, et ſic manifeſtare ius partiũſi non fa- cit/tenet᷑ ad reſututionem · Ex pᷣmiſſis etiã liquetqͥ libʒ he res ſiue filius ſiue extraneus/non di ſtinguẽdo vtrũ raptoꝛis vł alterius: tenet᷑ iure canonico ad oĩa debita ð- functi ꝑſoluẽda/ſiue fuerint ex ↄtra- ctu vł q̃ſi/ſiue ex maleficio uel qſi/ſi- ue pueuerit res illa ꝓ q̃ debitũ fuit tctũ ad eũ ſiue nõ/ſiue lis fuerit cõ- teſtata cũ defũcto ſiue nõ· Eſt aũt cõ tractꝰ vt emptio/vẽditio/locatio/ↄdu ctio/mutuũ/et ſiłia · Quaſi ↄtractꝰeſt vt tutela, vel negocioꝝ alieno ge- ſtio · Waleficiũ eſt vt furtũ vł rapi- na · Quaſi maleficiũ eſt cũ iudex per impitiã iudicat · vł cũ de domo alicu ius aliquid eſt eiectũ vł effuſum/qð nocuit tranſſeuntibus/ Ca · ijj· oſtẽdit quĩ teneant᷑ ad re- ſtitutionẽ in ſpẽali· p̃ſertim q̊ ad raptoꝛes/ſpollatoꝛes in fructibus/ , N Cüunoe tei — ſwüthmni Nihen tuli teiinin meim Gienitiſſtuer itr Geeirernt le gr an In tcleichentnn oeo utaci Mein arre ARKrniitei ietni Wiik bilntamtrd, Ruffümtiiir Pneßimtiuininech onyl natineun, anlunaimn irn 1 1r abſyeni ilerſi c . nitn ell, c gian d a „. TRNA 4 r pi n —re ere X wo . no indrat etii ci deß cunt uc quis peccet tñi ad riſittin tenet. Vnde ildlexqdenni⸗ vſett ſentẽti pnitiaredehid⸗ nanifeſtare ius partiũn ſi mot⸗ enet ad reſutunonem. x pmiſſis etia liquet/ galthe ſiue filius ſiue extraneus n uẽdo vtrũ raptoꝛs vlaltng t iure canonico ad oĩa debtn n pſoluẽda ſiue fuennt ern⸗ l aſi ſue ex malefico uliſfi ueuent res la p debii fit ad eũ ſue n ſiuels fieirck ata cñdefücko ſie n Eſait vichtio oatio ll 7 eia Quss atra,eſ dãnificãtes in bello vł guerra/vł dãnificãtes in beneficijsa ſiłibus. Vid aũt et q̃ntũ quis tene- atur reſtituẽ notãch ſũt ex pmiſſis Sdus quidã vł diffe rentie/pᷣſertim circa rapinã furtũ MMrimus ſi aliqͥ vadũt cũ raptoꝛib⸗ et nõ cooꝑant᷑ eisad aliqð damnũ fa ciendũ/nec aliqͥd receperũt de rebꝰ ablatis tales nihil tenent᷑ reſtituè. Scðus qͥ nec adiuuãt nec in aliq̊ dſentiũt, ſed dat᷑ eis aliqͥd de rapĩa vel furto/et ſcient᷑ accipiũt aut co- medũt indevł induunt᷑· aut in alios vſus ponũttenent᷑ ad reſtitutionẽ ð talibus · Camẽ qui dono aliqͥd acce piſſent/et dſumpſiſſent anteq; intel- ligerẽt rei veritatẽ reſtituere nõ te nent᷑· Simiłhr excipi᷑ ille qͥ agit cau ſam ſpoliãtisſuie raptoꝛis monendo tñ et inducẽdo ꝓ poſſe ipᷣm raptoꝛẽ ad reſtitutionẽ faciendã · pᷣſertim ſi habet᷑ ſpes ꝓbabilisde coꝛrectõe eiꝰ Nam qñ efficit ꝓpter taliũ cõſum- ptionẽ ꝓ̃do impotẽs ad reſtituendũ in totovł in magna ꝑtel ãmonitoꝛeſ qui inſtãt ↄtinue hoꝛis opoꝛtunis vt pᷣdo reſtituat ↄſumpta reſtituere nõ tenen᷑ · Sub ſcdo etiã caſu ↄtinent᷑ illi qͥ licet ſciũt vel ꝓbabiłr credũt ꝙ p ipſoꝝ ſequelã ſeu aſſociationẽ cũ raptoꝛbus/vłↄſiliũ/adulationẽ/ł detractionẽ nõ plus fecerũt ipſi ra- ptoꝛes q; alias eſſent facturi · tñ ð raptis aliqͥd habuerũt et expẽderũt tales tenent᷑ de eiſdẽ habitis et ex- penſis reſtituẽ et etiã de oĩ damno! qð ipſi vel aliqͥ de ſua familia fece- rũt directe vel occaſionaliter · Tertius qñ plures faciũt dãnũ ſimul · et tñ vnus ſine alio vel plu- res ſine iſto feciſſent/ taliſtenet᷑ ſol uere rata id eſt ꝓ poꝛtõe ſua hoc ẽ quantu ↄtingit eũ/de dãnovniuerſo! ſi nõ põt diſtingni damnũ/qð ipſe in tulitlab eo qð alij intulerũt · In hoc tamẽ exiſtimatio habẽda eſt· vt qui magis ſtrẽnuus fuit/et qͥ maoꝛẽ tr moꝛẽ ac terroꝛẽ incuſſit hoſtibꝰ etiã plus teneat᷑· Simiłr etiã in caſu/qñ aliqui aſſociant᷑ raptoꝛbꝰ et credũt ꝙ etiã ſine ſuo adiutoꝛio vł inſtiga- tione raptoꝛes damnũ feciſſent · ſed tm̃ tenẽt᷑ ad id qð ꝓbabiłr credũt eos fectſſe ꝓpter ſuã inſtigationem vel adiutoꝛium. Quartusſi quĩ aſſociant᷑ raptoꝛi- bus,/et nõ cooꝑant᷑ eis ad aliqð dam nũ faciendũ/ſunt tñ in aĩo parati ðᷣ fẽdere/ſi foꝛſan illi ſpoliãdi res ſu- as ab ipſis p̃donibus defendẽ volu- iſſent/et ſp ſuã pᷣſentiã ſocioꝛe eiuſ nõ audebãat reſiſtere ſpoliãtibus/vł domos ſuas incendẽtibꝰ. Et ſi ſic qᷓs aliũ aſſociauit! nõ põt eſſe liber a re ſtitutõe · mmo ſi aliqͥ aĩo pacificã- di vadũt cũ raptoꝛibns nõ excuſant᷑ niſi H̊ ſignificẽt ſpoliãdis· quia alias ſpoliãdi timoꝛe eoꝝ ñ audẽt res ſu as defẽdere · Vnde idẽ eſtiac ſi iu-⸗ uaret · Secus ſi intimauerũt ſpolian dis · q; tũc vident᷑ eſſe in pᷣmo caſu: Quintus qͥ fuit cauſa totius dã- ni tenet᷑ inſolidũ id eſt ð toto dãno · Simiłr ĩ caſu quo plures fuerũt ra ptoꝛeS/qꝛe nullꝰ induxit aliũ ad eun dũ/nec erat aliqs dñs alterius ſʒ qͥli bet ꝓ ſel dicit ray·ſi vadunt inſił qͥ ſit vnns exercitus!qͥ libet tenet᷑ inſo lidũ.qꝛ in tali caſu quilibʒ iuuit ali- oset fecit eos foꝛtioꝛes: om̃s ſunt coopatoꝛes· Aliasſi nõ iuerũt ſimul ſz quilibet ſepatim ꝑ ſe faciebat dã nũ quilibet tenet᷑ ꝓ eo qð fecit· In tellige ſcõm vlri · qd iam dictũ ẽ qñ vnus ſine alio nõ auderet/ul nõ poſ ſet damnũ facere · Alias: qlibet te net᷑ tm̃ ꝓ parte dãni qð intulit · No ta etiã ꝙ res furtiua ul rapta reſti tui debet cũ oĩbus fructibus.lucris q̃ xcepta ſunt/et ꝑcipiveriſimiłr po tuiſſent·qꝛ tenẽt᷑ ad inteſſe ad oĩa dãna · Nec excuſat᷑ aliqͥs ſi res apð eũ pereat · qa fuĩt in moꝛa reſtituẽ- di · Si tñ dño obtuliſſet/et ille nolu- iſſet acceptare excuſat᷑· Preterea de quacũq; dãnificatõe vbi rſtitutio faciẽda eſt dãnĩficãs iniuſte/nõ tm̃ tenet᷑ ad reſtituendũ rẽ ł vſum rei ſʒ etiã tenet᷑ de intereſſe id ẽ de vi- tatẽe dãniet ad fructũ ꝑceptũ de re ſi res erat frudtifera · ñ tñ ad fructũ qᷓ ꝓuenit ex induſtria eiꝰ qͥ vtit illa re · Unde vſurarius ł alius danifr- cãs aliũ p̃ᷣſtãado vſuras/n exinde pau per coactus eſtvẽdere minus bladũ ſuũ/uł aliqͥd ꝑdiderit lucrari ł mer cari lucrũ quo viuebat/cũ eſſet oꝑa- rius/vt expẽſas medicoꝛe/dãna ope- rax/et ſimilialtenet᷑ ad inteſſe · niſi rogatu dãniĩificãtis dãnĩficatus vo- lũtarie liber remittat · Non tñ tene tur vſurarius reſtituè pecunias/vł acquiſitũ ꝑ pecuniã fenebꝛẽ ſed fe- nus ſeu pecuniã quã ꝓꝑ vſurã ipſam hHabuit · Inde etiã dicit vlri ! ꝙ q ſe⸗ mina agri alicuius effodit/vł quĩ al teri infert damnũ ꝓ G̊ ꝙ nõ ſoluit ð bitũ ſuo tempe: qᷓ;uis nõ teneat᷑ ad reſtituendũ damnũ totũ/qꝛ dubiũ ẽ - . . 4 in his quałr fructus agri ꝓfeciſſent et an mercator damnũ vł lucrũ in mercatiõe habuiſſet · tñ reſtituat tĩ quantũ fructus agri in illo dubio vẽ di potuiſſent,/vł ꝓ qᷓnto mercatoꝛ in illo dubio lucrũ ſuũ vẽdidiſſet · Te- net᷑ igit᷑ ſcõm eundẽ vlri · ad reſtitu- tionẽ iſte qui aliquẽ impedit a con- ſecutione cuiuſcũq; muneris qð ho- neſte recipet ab alio. tẽ ſcõm tho · Qui impedit aliquẽ a ↄſecutõe be- neficij/iniuſte/ł p odiu/ub vindictã aut aliqͥd Gmodilſi impedit ne pᷣbẽ da det᷑ digno/ↄſulens ꝙ nõ dek/ãte⸗ qᷓ; firmatũ ſit qð ei daret᷑ tenet᷑ non quidẽ ad equale/qꝛ ullud ñ fuit ade ptus et poterat multipłr impediri! ſed tenet᷑ ad aliquã recõpenſationẽ pẽ ſatis ↄditionibus ꝑſonaꝛe et nego cioꝝe ſcᷣm arbitriũ ſapiẽtis · Si vero ꝛam firmatũ ſit ꝙ ulli digno det pᷣ⸗ benda/tenet᷑ ad reſtitutionẽ equalis tamẽ ſcõm ſuã facultatẽ · Addit ſco · ꝙ ſi qs cantũmodo ꝓpꝛie vtilitati ĩ tẽdebat ꝓuidere/impediẽdo directe vel indirecte aliũ in pᷣbẽda ł ſimili, et ſic ꝓcurat ſibi nõ intentõe dãnifi candi aliũ/uł ex inuidia/licet alius p̃ter intẽtionẽ dãnificet᷑ talis ad ni hil reſtituendũ tene?᷑ · CQuando vo in bello aliq̃ rapiunẽ a ſubditis dñoꝛequõ ibi ſit reſutuẽ- dũ notandũ ꝙ ad hoc ꝙ bellũ ſit iu ſtũ qnq; requirun᷑ · Per ſona ſcz ſe⸗ cularis. nõ eccłaſtica · Cauſa id ẽ p neceſſitatẽ · et vt pax habeat᷑ pugne tur. Animus · vt nõ fiat ex odio/inui dia/vltiõe/vł cupiditate · ſʒ ꝓpter ca ritatẽ iuſtitiã et obedientiã · Autoꝛ tas eccłe vel pcipis · Et res id eſt vt ſit ꝓ rebus rpetẽdis/vł ꝓ defen ſione patrie · Quãuiſ igi᷑ dicit vuil- hel · in gloſa) bellũ ſit nuſtũ in q̃tuo⸗ eriidinitod twie iſnci enare wle debetk 4 ſiftsngunt ſamn ſe⸗ act ateſencke tine ſteum ceſſan (tebeinſchneralg wnta⸗ Rkereranſednndenan )d Ki mdi Annenbiees ender;ei nan ii artie ivinmit tu gie inpedote ntſteng i eint ei ſbtrahei get⸗ glrans Aenet Narpt en alenimer . na enck afec unn eſhtuert lterek ags ence⸗ nniſeſini lnteͤ Pai ari; ſoermtung, Tenun RA — 2 — „ dgnoooſles g i etit⸗ hirmati ſit q eldaret tene in ide al equale qr ilud fuitae mer poterat mulaplr impoent ltenet ad u reripenſntei⸗ ſang cltionibus pſonay et og⸗ 1 om arbitni ſpletio Gi vero nfimmatũ ſt/ cill dignoder ⸗ da tenet ad reſututionẽ equalu ne ſconm ſua faclltatẽ. Adlt ſco 1s tantimnodo pne vellitat lebat puidere impedido diroct indirecte dlii in pbecl D inl ſe peurat ſornd tente dinft ndt dliin ul er mmidaſret a . intẽnonẽ denificet⸗ taloadn reſntuencdi tene e⸗ 4 uanco voin leloalij ciu r ſor bi ſt ſee mig wrbeli e n Perſonm ſſe⸗ npfequiniſt. deß⸗ inc aelaſtca Cauſal 3 ng⸗ beat puge. pmis · ſi tñ res ſubſit/qꝛ ꝓ rebus re. petẽdis factũ eſt ñ tenet᷑ qui mouit bellũ reſtituẽ qð ibi cepit · niſi cepe-⸗ rit uel dãnificauerit aduerſariũ ſuũ vltra qᷓ; habuerat ille ð ſuo iniuſte, aut danificauerat eũ · Et ̊ dico ſcðʒ iudiciũ foꝛi penitentialis · Concoꝛ⸗ dat vlri · in ſumma⸗ Ca · ĩiij· q; ſtatim aliquĩs reſtituẽ teneat᷑ · et ꝙ in qnũnq; caſibuspo- teſt differri reſtitutio fienda · Vandovero ſeu quo tẽpoꝛe et qᷓſtatim teneat᷑ qͥs reſtitu ere! notãde ſunt treſ regkłe · rima ·. nõ licet aliq̃ tẽpoꝛe detinẽ alienũ dño inuito id eſt nolẽte/⸗ ſe cũdũ rectã rationẽ nolle debẽte · 1 p ↄſeqᷓns regularit᷑ ſtatim faciẽda eſt reſtitutiol eadẽ rõne/q̃ ſtatim ceſſan dũ eſt ab actu peñi moꝛtalis/ non tã- tũ actu exterioꝛ ſed interioꝝ · Ideo leuiti · xx · dici · Lon moꝛabit᷑ opus mercẽnarij apud te vſq; mane · Itẽ alia ratiẽe · qꝛ ſi detineo rẽ tuã/plus impedlio te in vſu eius: qᷓ; ſi freqnt᷑ eã ſubtraherẽ· Scða regła · quicũcq; detinet vł accipit rem alienã inuito dño tenet᷑ affectu ſtatim reſtituere id eſt tenet᷑ habẽ ꝓpoſitũ /ſi vult eſſe dtrituſ/reſtituẽdi ꝓ poſſe cũ circũſtã tijs opoꝛtunis· Tertia regulain ca- ſibus multis licet differre reſtituti- onẽ exterioꝛẽ · poſita tñ iam interio- ri volũtate reſtituẽch, cũ ſcilicet cõ- currũt circũſtantie opoꝛtune. Ilb aũt caſus ↄtinent᷑ vniuerſa lit᷑ hac maxima · LCicet detinẽ rẽ ali-⸗ enãqñ ille debʒvelle rõnabiłr eam detineri ab alio de facto/poſita iã vo lũtate reſtituẽdi cũ circũſtãtijs opoꝛ tuniſ· Et hoc dↄtingit in qne; caſibꝰ. Primus qñ detinẽs nõ põt reſtitue ꝓpter paupꝑtatẽ ·qꝛ tũc nõ tene᷑· ſed cũ venerit ad pinguioꝛẽ foꝛtunã·de bet tamẽ petere interim dilationẽ a dño rei ſi haberi põt · Scdus qᷓndo reſtitutio ſtatim facta cedẽet in p̃u- diciũ coĩtatis · vł etiã eius cui fieri poſſet · vł furioſo gladius reſtituĩ nõ debet · qꝛ aut ſe aut coĩtatẽ lederet/ vł dñm rei · Tertiuſ qñ ĩſtitutio ſta- tim facta cederet y oecultã ablati- onẽ in infamiã reſtituẽtis · Non enĩ tũc ſtatim ipſe dãnificans tenet᷑ ſe leſo ꝓdere · ſed ꝓ aliũ ꝓ loco et tem poꝛe reſtituè debet · qꝛ magis debet quis velle famã ꝓximi q; illud co- modũ ſuũ modicũ · Quartus qñ re- ſtitutio ſtatim facta in nullũ aut mo dicũ cederet comodũ eiuſ cui debet᷑ et in iacturã ſeu notabile damnũ de bitoꝛis · Vnde patet qñ qͥs moꝛat᷑ ĩ remotis ꝑtibus cuĩ faciẽda eſſet re- ſtitutio tũc nõ eſt maioꝛ ſumptuſ po nẽdus in miſſiẽe, qᷓ; valeat illud qð mittit᷑.ſed expectãda eſt pᷣſentia ꝑ- ſone ſi qñq; credat᷑ haberi ·ł ſi ñ cre- dat᷑ haberi/nec nũtius ſupuenit ſine nimijs ſumptibus dendũ eſt penti bus · Qui ſi nõ aſſint! dandũ eſt pau- peribꝰ · Similr ſi neſcit᷑ vbi ſint/nec ſperat᷑ ꝙ de facili ſciri poſſint detur paupibus · Si aũt ſci᷑/et p̃fata non obſtent mittat᷑ ei fidełr et ſecure · Osð ĩintellige faciendũ eſſe qᷓndo co mode fieri põt · qꝛ in tali caſu pẽſan de ſunt circũſtantie · ſeʒ qᷓntitas rei debite · remotio loci · expẽſe q̃ fierẽt ꝓ mittẽdo· et pauꝑtas vł diuitie il lius cui faciẽda eſt reſtitutio · qꝛ tã modica poſſet eſſe rei reſtituẽde ſũ ma/et tante expẽſe qᷓ fierẽt in mit- tẽdo/et tã diues ille eui faciẽda eſt reſtitutio ꝙ nullo mõ deberet velle ꝓ re tã modica/pximũ tm̃ grauari · et tũc nõ opoꝛtet ꝙ mittat᷑ · et in ta libus ad arbitriũ boni viri recurrẽ- dũ eſt · Quintus caſus ẽ ſcðm hen· 5 gan · ꝙ · li · v · queſt · xxiiij · vbi dicit qndo expectat qͥs maioꝛẽ opoꝛtuntta tẽ reſtituẽdi! tũc licitũ eſt nõ ſtatim reſtituere · vt ſi ille cui faciẽda ẽ re- ſtitutiol ignoꝛet debitũ · Scotus etiã dieit ! ꝗndo quis habet volũtatẽ re- ſtituẽdi ꝓ tẽpoꝛe opoꝛtuno/extũc te net dño volente ſiue domĩo nõ inui⸗ to et ſi nõ in adu illicito tamẽ actu debito! qꝛ dñs debet velle! ꝙ qͥ ſuũ pʒ/teneat quſq; poſſit reddẽ opoꝛtũe Circa tẽpus opoꝛtunũ reſtituẽdi quo ad vſurarios manieſtos/ęet ra- ptoꝛes publicos ſunt duo ſpecialia dicit/pe · de pa · Debent enĩ vſurarij manifeſti reſtituẽ vł idonee cautio nari de reſtituẽdo añ ↄfeſſionẽ/ eu kariſuã, m oblationẽ ad altare · quia vſurario manifeſtoꝝ nõ eſt ↄfeſſio admittẽda qᷓuſq; ſatiſfecerint · cũ tñ alioꝛe furũa raptoꝝe ſufficiat ꝓpoſitũ, vł vbalis ꝓmiſſio · e de vſu · c · vl · et ante ſepulturã·.qꝛ nõ debẽt ſepeliri⸗ q;uiſ penituerintanteq; ſatiſfecerĩt De raptoꝛibus etiã publicis et viot latoꝛibus eccłax eſt aliud ſpeciale · ſcʒ ꝙ in vita non ſunt admittẽcdh ad penitentiã quſq; ſi poſſint ſatiſfece- rint/ł ſecuritatẽ dederint · Nec ałr in moꝛte ſunt ad penitentiã admit- tẽdi/aut eccłiaſticã ſe pulturã · Qua etiã ſecuritate data in moꝛte/cũ in lanitate dare noluerint) ſepult᷑a qͥ- dẽ ↄcedi᷑ · ſed clericus inteſſe ꝓhr- beðt᷑ ſub pena depoſitõis · et ꝓhibet᷑ eoꝛe elemoſinasreciꝑe · ne ꝑticepſra pine eſſe videat᷑ · e de rapto · ca · ij⸗ Ca.v. cui ſit reſtituendũ de alea acq́ſitis et de ſimoniace obtẽtis · et ꝙ in octo caſibus nõ opoꝛtet rẽ reſtituere ei a quo recepta fuit · Vnc vbi ſeu cui ſit faciẽ da reſtitutiol docet pe de · pa · di cens · ꝙ regularit᷑ illi cui ab- lata eſt res q̃ reſtitutionĩ ſubiacet: reſtitui debet ˖ Fallit tñ hoc in caſibus ſeptem qͥ ſequunt᷑ · ¶ Drimo qñ ipſe cuĩiꝰ res fu iĩt peccauit · vt in ludo ꝓhibito et ſi monia · et qñcũq; ob turpẽ cauſam didit.qꝛ ĩ pari cã pitudinis melior eſt ↄditio poſſidẽtiſ. De ludo tñ alee id eſt qͥ viribus foꝛtune ĩnitit᷑ dicit idẽ pe · quidã dicũt ꝙ ludẽ ad taxil- los(intellige ꝓ notabili re)eſt pctm moꝛtale laicis et clericis· Vñ bern · ego te acqͥſiui manibus cruci affixis et tu te ↄſumis manibus vitijs dech catis · Nec hanc opinionẽ petrꝰim- ꝓbat · Sʒz an iſte qͥ lucrat᷑ teneat᷑ ad reſtitutionẽ · diſtinguendũ eſt·qꝛ aut lucratus ẽ ab eo q̊ rem ſuã alienare nõ põt · ſiẽ ſunt mĩoꝛes/et furioſi/mo nachi/vł clerici/et ſiłes · Aut ab eo tamẽ adulto quẽ traxit ad ludendũ Dicit᷑ aũt trahere aliũ in ꝓpoſito ſe cũdũ ioh· in ſummaqͥ ꝑ vim vel ni mĩã impoꝛtunitatẽ aliũ ad ludũ in- dqucit. Vel ſcom bar · byß · Quicunqʒ vbis ł factis inducit aliũ/cũ alias ñ eſſet luſurꝰ. Induxit inq; ſiue in pᷣn cipio/ ſiue in medio ludi · Aut lucra- Steſ bn geutz Nlemeſrf e⸗ Rmmtitſi e⸗ ſrddtiinmrefnd⸗ ſaterloi neenefni At ſhedwe/reren wer Grnirmimeictmniime rtümäie kſerdane Vlerittitinmad DNerrenkemeis ü Wirditrininddi Gteii ähir nsledthaiirin Atgſemanihuer . Jiilyaplto ſi rber nlomntriſrn ic itinemine e y Hihnhenreng, tun debet lit t̃ bor incaſbiß ſeytn nt Orimo qñ pſe aie nehft tauit · vt in lugo phibito et ſ et qñciq ob tupẽ cauſamy qr ĩ pari ca kpitudinis melior mo poſſicetiſ. De ludo tñ dee z vmbus fotune imttk deet e quich dirſt g luce ad tanl⸗ tellge p notabil re eſtein lle lands etcencis Vbenn e actſiun manibus cnciafins te dumis manibis vlfſ⸗ d Nec han opinione er in 3uerat tencat t. Sʒ an ſteqluomt te tutionẽ oliſenni⸗ qaut — beoqen ud tuſ eſt ab eo cũ quo fraudulent᷑ luſit ꝑ falſos taſſeres et iactus et ſimilia Et iſti tres modi ludẽdi ſunt ꝓhi- biti a iure diuĩo ſcõm ſauctũ tho · ſe⸗ cũda ſcde · q·xxxij· ar · vij · Et quilibʒ hoꝛe triũ tenet᷑ reſtituere lucrũ dño pncipali rei male obtẽte/ſcðm om̃eſ doctoꝛescoĩter · Aut lucratus ẽ ab eo quĩ lucrantẽ łxerat ad ludendũ ·et ĩ iſto caſu dicit ſanctus tho · ſic · Ille q̃ amiſit nõ eſt dignus reciꝑe · nec qui lucratus eſt põt licite retinè vbi ius poſitiuũ ſeruat᷑ de reſtituendo · vnde debet ð E̊ elemoſinã facere · Aut lu- cratus eſt ab aliq̃(vbi volũtarius cũ volũtario ſine fraude luſit pdẽte/et habente ptãte ſua alienãdi · tũc qᷓ; uis ſcõm tutioꝛẽ cõmunioꝛẽ opinio nẽ debeat lucrũ in elemoſinã paupe ribus dare/retinere nõ debeattñ ſcõm multos famoſosretine põt ſine ꝑiculo ſalutis aĩe · Ad h̊ ſunt doctoꝛeſ quoꝛe opinionẽ referũt tã monalduſ qᷓ; aſtexanus in ſummis ſuis · Itẽ vt videt᷑ ſanctuſtbo · tã in ĩiij · di · xv · q; ſcda ſcde ·q· vbi ſup · quẽ ad ̊ aſte- xanus allegat) vbi ſaltẽ nõ ſeruãt᷑ le ges aut ↄſuetudol reſtituere ñ iubet Itcẽ alex · anglicus · Itẽ rich · de me⸗ diavilla tenet idẽ eſſeverũ ꝓbabi le · di. xx · Atẽ iohã · an · extra ð vj · et ho ·cleri · allegãdo roboꝛat eandẽ opi nionẽ · Itẽ ibidẽ fran · de zab dieit · Poſſet inqͥt defẽdi ꝙ nõ oĩo tenet᷑ talis paupibus reſtituere · qꝛ ↄſuetu do potuit dominiũ ꝓꝑdentisin lucrã- tẽ vnſferre · Si qͥs aũt tm̃ ꝑdidit q̃n tũ eſt luẽtus ł plus an reſtituè tene atur!quidã dicũt ꝙ ſic · Alij ꝙ non · De pecunia aũt ſimoniace acce- ptã nota ſcdᷣm ray · et vuilhel · ꝙ tri pliciter dtingit hoc · Aut daxᷣ ꝓ reli- gione · Aut ꝓ bñficio · Aut ꝓ oꝛdine SDi vo ꝓ religiõe aut ĩntrauit quĩs religionẽ/et ſic nõ põt manere ĩ ea· ſed ibit ad artioꝛẽ · vł ſaltẽ nõ mane bit in eodẽ monaſterio, ſed intrabit aliud monaſteriũ · et illi aſſignabiẽ ulla pecunia · ne fit ei oneroſua.Aut remãſit ipſe dans in ſeculo/ł poſt in troitũ redijt ad ſeculũ/ł moꝛtuus ẽ: tũc reddet᷑ ſibi illa pecunia · Sed nũ q̃d monaſteriũ potẽit retinẽ eã · RRe ſpõdet᷑ aut abbaſ cũ collegio fuit cõ ſcius criminis ſic nõ remanebit in monaſterio · ſed autoꝛitate ſuꝑioꝛe ðᷣ bet dari paupibus Aut ſolus ↄſcius fuit/ł aliqͥ de collegio ſed nõ om̃es ſic pecunia remanebit apud mona- ſteriũ/illis excluſis abvſu pecuuie ſi põt fieri bono mõ · Si autẽ ſcðo mõ dat᷑ pecunia ſcʒ ꝓ bñficio habendo: aut ergo dat᷑ pecunia collegio ſecula riꝓ pᷣbenda/aut pᷣuate pſone · Si col legio ſeculari/ et collegiũ fuit cõſciũ criminis ſic nõ remanebit eis pecu-⸗ nia · Si aũt ſolũ quidã de collegio fu erũt cõſcijſic remanebit collegio/il⸗ lis tñ qͥ fuerũt cõſcij excluſis.· Si vo dat᷑ pᷣuate pſone pecunia ſcilicet pa trono vł inſtitutoꝛilſic pecunia ðbet ↄuerti in vtilitatẽ illius bñficij qð emere voluit/ipſo a bñficio amoto· Si vo t᷑tio mõ dat᷑ ſcʒ ꝓ habẽdo oꝛdi nẽ aut & ille qͥ dedit pecuniã nõ ha bebat eccłaſticũ bñficiũ! tũe pecu nia ↄuerteð ad vtilitatẽ cathedraliſ eccłie · Aut habebat bñficiũ ad cui⸗ titulũ gtiſoꝛdĩari ðbuit: ſic pecunia ↄuertet᷑ ꝑtim invtilitatẽ cathedra- lis eecłe, et ꝑtim in vtilitatẽ ſui bñ ficij· qꝛ invtriuſqʒ iniuriã data ẽ · Di⸗ milr ſi habuit beneficiũ vnũ /eęt pꝛo altero obtinendo dedit pecuniã illa pecunia cõuerti poteſt advtilitatem vtriuſq; beneficij · Scdo redeundo ad ppoſitũ fallit ſcilicet ꝙ res nõ ðbet dari ei cui ſub lata eſt qñ videlicet nõ expedit ei · vt furioſo gladius nõ eſt dadus nec pupillo aurũ.ſed tutoꝛi vel curatoꝝ eius dari debet · Tertio qñ incertũ ẽ cuiꝰ res ſit· et tũc facta diligẽti inqᷣſi tõe/ſi dñs nõ repi? dandũ eſt paupe ribuſ. Quarto qñ dñs rei moꝛtuꝰ eſt et tũc dandũ eſt heredibꝰ · ſaltẽ tũc (dicit vuil hel) qñ ſpoliatus fecit te- ſtamentũ,/ certã ſummã retinuit q̃ voluit eſſe ↄtentus· Si aut mãdaue rit in teſtamẽto diſtribui ꝓ executo- res quicqͥd ad ipᷣm ſpectabat de mo bilibus et debitis! tũc faciẽda ẽ re- ſtitutio executonbus eius ꝓ rata/et liberis eius ꝓ rata/et vxoꝛi · Quin to qñ dñſ abſens eſt mittendũ ẽ ſibi et imputet ſibi qͥ alibi appoꝛtauit · Unge foꝛte ſecus ẽ qndo dñs ſe ab- ſentauit · Vide de h · Cij · iij · caſu p̃⸗ cedenti capło · Sexto qñ ille cuiꝰ res fuit eſt dilapidator · tũc enĩ nõ dño ſed ꝓcuratoꝛi reſtituẽdũ eſt · vt ſi re ligioſus vł clericus bona monaſterij vel eccłe dederit łᷣ luſerit reddan᷑ nõ ſibi/ſed eccłe · Septimo qñ qͥs pe cuniã vſurariã vſurario/vł raptã rẽ raptoꝛi/ł ſimili/ũuſte abſtulit: tunc (dicit · vlri · 1 pe · de pa · nõvſurario ł raptoꝛi reſtituẽ debet/ ſed dño vero rei · et tũc ei a q̊ abſtulit ũuſte reſti tutionẽ factã eſſe debet ꝑ ſe vł ꝑ ali um ſine ðtedõe ſue ꝑſone notificare Alias eſſet cã dãni vſurario ł rapto- ri:ſi poſtea reſtituèt pᷣus reſtitutũ/ Ca · vj·quis ſit modus/et que foꝛ ma reſtituendi · et quomodo vaga reſtitutio ſit facienda ·et qui ſunt qui non ſatiſfaciũt ĩin hoc · E& modo vo et foꝛma reſtitu endi notandũ eſt/ꝙ fieri ð⸗ bet cũ tribus circũſtãtijs· ſcʒ caritatiue/caute/.ſpure · Primo ca ritatiue · vt videlicet fiat cũ recõcili atõe offenſi ·qꝛ ĩiniuriãs/ſpoliatoꝛ/vł cõplices eoꝝ ſꝑ debẽt humiłr poſtu lare veniã ab his q̊soffẽdert · ne illi remaneãt in rãcoꝛe ſeu mala volũta te· dño hoc mãdante math̊· v. Si of fers munus tuũ ad altare/et recox datus fueris qꝛ frater tuꝰ habet ali quid aduerſum tel relinq̃ ibi munuſ tuũ · et vade recõciliari pᷣus frñi tuo· Scðo fiat h̊ caute · vt ſi offẽſa ẽ ma- nifeſta,et offẽſus tyrãnus/et de fa- ciẽdo reſtitutionẽ in ꝓpꝛia pſona ma la ſeqͥ poſſent notabilial fiat ꝑ inter poſitã ꝑſonã ĩdoneã · ſimłr ſi ẽ offen ſa occultal fiat per idoneã pꝑſonã/aut P ↄfeſſoꝛẽ · Sed q̃ris qͥd ſi ↄfeſſoꝛ re ſtituendũ recipit, et nihil reſtituit: nunqͥd cõmittẽs liberat᷑ · Reſpondet bern · claromontis ſuꝑ q̃libeto · xj · q · xxvj · henri · de gan · talis eſt ĩmunis regularit᷑ nõ ſolũ a pct̃o vt hen · de gan dicit ſed etiã a debito reſtituẽ dil tũ qꝛ quẽ eccła tolerat in ſpũali maion officio debz qͥs coõmittere in minoꝝ de reſtituẽdo tẽpoꝛalia · tum etiã qꝛ ei cui ↄfidit de aĩa ꝓpꝛia põt ↄfidere de tẽpoꝛali ſubſtatia · Si aũt eſſet dfeſſoꝛ ꝑſona leuis, et quã ha- beret ſuſpectã ꝙ nõ reſtitueret fide liter nõ eſſet liberatus tdẽdo ei/nec a peto/nec a debito · Vbi aũt nec ꝑ eli Alin e Gohdibtet e ng tcn⸗ ee * reic zſui F⸗ a iet 1 nd arats Gpeintt aemfe ec⸗ iineit d mnd te N i r obebeN teeche en el ung iinde er enahuet. ler uliauin itbi palluti — n ormnatt eeit ſot hirehd e Cen bi blut /1 toneſluu d i Rtorkebennt reren oneletoet efamie f bene larirge nas ns . ihpni i inlt pere epnttiſterniiin w Wönckeetpearnüimuert e ſpapent dan aſenſne Nn gardimſüttlor itſdon n Nhigk Aanäte en WüettWKrt dr iinmn 1iliatt, üiannirihafi t oniſone btcaes Cateſee cnt⸗ lenmient hi Zeifulaininmg⸗ „ 8 ennmilnir oün da efnt e e z i ſitepn n e b inirchnciz Ebrrnmiſ e te nenihre uenarg didre zer Ntthlan, * ole 8 ihne⸗ eſolai, kE m k. eKdechab, inchlt n uaa ed „ ſnenn iten e KNt En nig ab hig Hoffifft rili eat in racoꝛe ſeu nalaolin boe madante math v Ig mus tuu ad altareet terer lenis qꝛ frater tu⸗ habet ai erſum te relinq ibi munul ade recialiani pus ffi tuo th caute vt ſi offẽſaẽ ma⸗ toffeſus tyranug et de fa⸗ htutionẽ in pna pſona ma ſent notabiltal fiat p inter ona idonea ſimir ſiẽ offen arfiat per Wones pſona aut e. Zed qris ea ſ eſo 1 u recpit / et nihi reſttuit. tomittẽs lberak. Reſponde arornonts ſip lbeto . enri de gan tab ſt imunis i, noͤ bolia xriy vt ben de edetia à jã adeblto reſttue⸗ ſona leuiſ credi? nec ſuſpitio habeẽ᷑, et tradit᷑ ei qdð reſtituendũ eſt: ſi nõ reſtituet/et tradẽs credat ſiẽ habet credere ꝙ reſtituit!liberatus eſt ſe cundũ deũ ·qꝛ fecit qð in eo fuit · Si aũtveniret ad notitiã ſuã ꝙ ↄfeſſoꝛ nõ reſtituerit/ de q̊ ratio fidelitatis nõ habet᷑ vt pᷣmitti᷑ tũc tenet᷑ reſti tuere/ł ꝓcurare ꝙ ipſe ↄfeſſoꝛ cau- te reſtituẽt · Tertio fieri ðbet pure · ne ſit ibi palliatõ mala ł fraudulẽta Foꝛma igit᷑ reſtituendi canonica ſeðm doctoꝛes eſt iſta · Aut habet ð bitoꝛ bñ qð ſoluat · Aut ſimpłr non habet vnde ſoluat · Aut habet vnde ſoluat/ ſed G̊;̊ non põt facere ſine ma- gZno piculo ſuo et ſue familie · Si po teſt bene ſoluat ĩtegre modis tactis ſup̃ · Si vo nõ põt ſimpłr:tũc põt re- cte agere penitentiã/licet nõ reſtitu at dũ tñ doleat/et ꝓponat reſtituere q;ꝛcito poterit · Si aut põt/ſed ñ ſine magna iactura ſui et ſuoꝝę tũc ſcðᷣm rayſtudeat ↄfeſſoꝛ rectificare volũ tatẽ debitoꝛs · vt velit reſtituere ad arbitriũ boni viri, vl ofeſſoꝛs · et ſie ſatiſfacere mõ ſeqnti · Metat igit᷑ ðᷣ bitoꝛ remiſſionẽ debiti apud eũ cui tenet᷑ · et ſi ille remiſerit ſolutus eſt. Si enĩ ſpoliati miſericoꝛdit᷑ totũ vel ꝑtem remiſerint/dũmodõ debitoꝛ ſi ne fraude petiuerit/et q̃ntitatẽ de⸗ biti ſi põt expmatpõt debitoꝛ remiſ ſum in elemoſinã reciꝑe · et ꝓ credi- tonbus exoꝛare/vł alr beniuolus eſ ſe.vel petat dilationẽ a ſpoliatis · vł aſſignet eiscertã partẽ ð redditib⸗ ſuis ãnuałr amicabiłr/de qᷓ eis ſatiſ faciat ſucceſſiue · et de hoc faciat eis bonã cautionẽ · Si vo om̃es denegẽt ſibi dilationẽ/ poſtulẽt ꝙ ipᷣe cedat bonis ſuis tũe tenet᷑ h̊ ſine dilatione facere · qꝛ fur et raptoꝛ ſemꝑ ſunt in moꝛa· et ex dſeqᷓnti ſy augẽt pcẽ̃m. Sempꝑ igit᷑ debet facere poſſe ſuũ ſe eundũ vuilheil etiã vſq; ad vẽditio- nẽ hereditatis/et oĩm bonoꝛe etã ſi opoꝛteat ipᷣm et familiã ſuã mẽdieꝗ re · qꝛ ſcðᷣm vlri· ſp facłtas reſtituẽdi adeſt qᷓ;diu ipſe debitoꝛ habet ꝑ qð ſatiſfacere põt · niſi ĩ extrema neceſ-⸗ ſitate · in q̃ etiã ſine oĩ culpa accipit vite neceſſaria · Et hoc de foꝛma qñ ſcit᷑ cui reſtituendũ eſt · H Si aũt eſſet vaga reſtitutio id ẽ neſciret᷑ cuiꝰ res reſtituẽda foꝛʒ tũc in t᷑tio caſu ſcʒ qñ põt reſtitu, ſed ñ ſine magna iactura ſui et ſuoꝛę· ſcðʒ ray·ſimpłr abſq; pacto et ↄditõe de bet totũ qð habet reſignare in ma- nu ep̃i b penitẽtiarij diſcreti · et tũc ipſe ſi viderit eũ pauperẽ egentẽ, det ſibi ꝑptem vł etiã totũ ſi tantam viderit neceſſitatẽ ĩn eo et ſuis· Et ſi qͥd reſidui fuerit paupꝑibus alijs diſtribuat · Et iſte qͥ reſtituè nõ potu erit/et vt p̃ᷣmittit᷑ elemoſinã recipit oꝛatõe et alijs bonis ꝓ dñis qͥbus re- ſtituere debebat recõpẽſet ꝓut con- gruit· Et ſi poſtea aliq̃ potuerit lu- crari iuxta poſſibilitatẽ ſuã eroget in vſus paupeꝛe ꝓ aĩabus eoꝝ · Glo ſa tamẽ vuilhel · dicit ꝙ nõ eſt neceſ ſe/vt fiat Hᷓmodi reſignatio in manꝰ penitẽtiarij/dũ tamẽ alias paratus ſit ad arbitriũ eius vł altenius bonĩ viri ſatiſfacere · Et in omĩ tali caſu pauꝑtatis ep̃us qͥ defẽſatoꝛ eſt pau- perũ/dilationẽ det · vł ptem remu- tat łᷣ etiã totũ/putviderit expedire ſiẽ et alteri pauꝑi · ſꝑ geſtãdo,/ vt fi- dełr agat negociũ eiꝰ cui deberet᷑ de iure dari ſiſciret᷑ qᷓtenus oꝛatio- nes et opa ſauſfactoꝛia fiãt ꝓ eo/vł pietatis alia exercitia · Immo dicit glo · vuilhel·ð materia decimaꝛe ꝙ ſi quis ſcient᷑ decimas eccłe multo tẽ poꝛe abſtulerit qͥ diues eſt ł potẽsſi penitet põt ep̃us ei gtis remittere/ vel in toto vł in ꝑte/exquo in poſte rũvult ceſſare/a eccłaʒ iuri ſuo reſti tuẽᷣ.qꝛ vtilitatẽ eccłe illud facit· Ex pᷣmiſſis patet ꝙ tria ſunt ge nera hoĩm qͥ ñ ſunt ſcom vuilhel in ſtatu ſalutisiqꝛ ficte reſtitutionẽ fa- ciũt · ¶ Primo qͥ nõ reſignãt oĩa bona ſua in manuſ penitẽtiarij/ꝓmittẽteſ ꝙ tm faciũt dãnificatis ꝙ tenebunt ſe ꝓpagatis.qꝛ putãt ꝙ ꝓ modico qͥt tabũt eosqꝛ totũ credũt ſe amiſiſſe Scðdo illi qͥ ſi vellent dimittere ſuꝑ⸗ fluas expẽ ſas poſſent rapta reſtitu ere· Tertio illi qͥ nõ reſignarẽt ĩ ma nus penitẽtiari niſi crederẽt ꝙ pe⸗ nitẽtiarius reſtituèt eis ꝓ toto vel ꝙ parte/quãdo neſcit cui facienda eſt reſtitutio.Tales enĩ nõ ſunt ĩ ſta tu ſaluãdoꝛx · qꝛ opoꝛtet ꝙ bona fide et ſine fraude faciat raptoꝛ quicqͥd põt vt dãnificatis ſatiſfaciat: ſi no- uit eos:aut paupibuseroget:ſi ñ no uit eos · Alias nõ eſſet abſoluẽdus a penitẽtiario ſi ↄſtiterit ei ð eius im- penitẽtia vel pꝛaua intẽtione· Sed querit᷑ qͥd faciendũ ſit! qndo quis dubitat/an vł qntũ alteri tene atur. Rñdet ioh̊ fribur · in ſuo ↄfeſ- ſionali · Qñ fit ſatiſfactio ꝓ aliquo dãno/cuĩiꝰ qᷓntitas nõ eſt certa! peni- tẽs tm offerat/qᷓntũ ꝓbabiłr putat dãanũ illatũ fuiſſe · et tũc dicat ipſevł media pſona ꝓ eol tm̃ damnũ vobis fadũ eſt, vt ꝓbabiłr credit homo il- le.ſi ſerret vobis plus deberi ſatiſ- faceret · Si ergo minus eſt remitta tis reſiduũ · ſi ĩplius eſtꝭ vos de bona volũtate ſua ↄtẽti ſitis · Sic etiã qñ aliqᷓ debita ſũt dubia puta ſoꝛtes te nebat᷑ alicui ex mutuo,b ex alia cau ſa in · x. flo· ſed dubitat an ſoluerit ei vel nõ ↄſulo ꝙ ſp ad volũtatẽ credi toꝛis,/vel p arbitriũ ſatiſfaciat· Cũc enĩ ulle in quẽ cõpꝛomittit᷑ ↄſidera- bit rationẽ/et q̃litatẽ dubij. et ſcom plus ad vnã ptem q; ad aliã ł ad neutrã in ſua ↄſciẽtia declinat! ſeom EH plus b minus ł medietatẽ dari iu beat · ſic de dubio facit titudinẽ Ca · vij · p quẽ fieri debeat reſuũtu tio· ꝙ ñ fieri opoꝛtet autoꝛtate epiſcopi · et infra in fine genera⸗ liſ regula datur reſtituendi · Aumo pᷣterea videndũ eſt ꝑ quem poſſit fieri reſtitutio· Quidã dicũt ꝙ ðbet fien ꝑ ep̃ᷣm vaga reſtitutio · Et licet dodo⸗ res ſatis cõmunit᷑ hoc dicãt tñ ſactꝰ tho · nihil dicit ð autoꝛtate ep̃i · Sco tus in · iiij · di . xv · dicit · Non inueniẽ inqͥt qͥs neceſſario ſit detminatꝰ me- diatoꝛ in diſtribuẽdo iſta paupꝑibus· Dieit inſuꝑ ꝙ ↄfeſſoꝛ vł aliqͥs de cu Videt᷑ mibi ꝑ ſeip̃ʒ/oſilio tñ alicuiꝰ põt illð di ius fidelitate credat: ſtribuẽ pauꝑibus:. qͥa tali mediatoꝝ poſſet dare ut reſtitueret/de cuiꝰ fi delitate pᷣſumẽt et tñ iſte ſibi appli caret uł alijs vſibus qᷓ; deberet · Vn de ubi lex diuĩa uł eccłiaſtica nõ li- gat pſonã ſeqnda eſt ratio naturał. Illa aũt dictat ꝙ pſona que tenet᷑ magis reſtituat ꝑ ſeip̃am q; ꝑ aliã etieſtitfaie Artr ttĩ felelrret whcin o⸗ olain unttinlta elgoliden e wam gino kabet equtare · Er bltanttd b iiß ſus dare onopanest d eynlniindefech Aor ſcganmielettimila. Urr. te gultq ſtei teni hnune Knleree A Ne Andire Neſen A Aunteninen nna Apſtmti i eſoctdig d⸗ nmenuili chalmnan Hegtanitr dſi pertlenſt, nt kretaief lalel ſchon⸗ aptoxey velp arbiti ſauſfrir Tie le mn que copromittit Mcerx⸗ auone et alltat dibi etſcn is ad vni ptemq ad daͦba main ſua aſceiöta detlint ion l'minus ? medſtxt: dnnu 1ſe de dubio farit antidini vñ pquẽ fen debezt reſint 19 ñ fieni opoꝛtet autoutate topt et infrain fine generaa⸗ egila datur reſtituench⸗ onoßterea dendi ſt quem poſſt fien reſtituto. Quicã dict qy dbet fen⸗ aga teſttuno. Er let da as comummt boc dicat mſe bul datd autontitee ol⸗ licet nõ excludẽdo ↄſiliũ boni viri/ſʒ includẽdo · Mec ſco · Pe · de pa · dicit! ꝙ qꝛ pᷣſumebat᷑ olim/ꝙ ep̃ᷣi melius⸗ fidelius diſpenſarẽt ideo doctoꝛes qͥ dã dixerũt ꝙ; ꝑ epᷣm fieri deberet· Vbi g pᷣſumit᷑ dtrariũ ſcʒ ꝙ ſibiipſi inburſet/et in malos vſus expẽdat: potius debet diſpẽſari ꝓ aliũ · Domi nus guido archiõ · bononiẽſis · xiii · q · caĩ · ꝓbat multipłr/ ꝙ ipſemet ra- ptoꝛ bona incerta q̃ debet pauꝑibꝰ⸗ dare põt/ſine licẽtia ep̃i vel alicuiuſ iudicis · Vnde nõ dubito ꝙ ep̃us nõ pʒ ſe intromittẽ de talibuſjn in defe ctu · Vbi aũt èta ꝑſona teſtatoꝛe de- putata eſſet iſta exeqͥ debet · Archi · etiã li · vj · de teſta:et iohã·anin no- uella in decretali dicta religioſus di cit! ꝙ vtraq; opinio habet equitatẽ · Et ꝓbat archið · ubi ſup̃ᷣ/ ſatis clare ꝙ nõ ꝑtineat ad epᷣm niſi in defectu alioꝛ/ſcʒ qñ nulli eſſet cõmiſſa. Vn- de ↄcludit ꝙ iſte qͥ tenet᷑ reſtituere põt ꝑ ſe diſpẽ ſare/vł de ↄſilio diſere ti ↄfeſſoꝛis/ub alteri cõmittẽ in vita vel poſt moꝛtẽ· Idẽ reſpõdit dñs ſi- mon de mauilla. capellanus dñi pa- pe/et auditoꝛ dñi poꝛtuenſis.· Sed q̃ri᷑ qͥd faciet ↄfeſſoꝛ gene- ralit᷑ loqᷓndo circa raptoꝛes alios et alios debitis ĩuolutos· Rñdet ray· ſevᷣm ꝙ maioꝛ vł minoꝛ fuerit violẽ tia/vł fraus/ł dolus maioꝛ uł mĩor debet eſſe diſtrictio iudicãtiſ·. Item vbi maioꝛ ↄtritiol ẽᷓ ibi maioꝛ venia Et qꝛ fere totꝰ mũdusĩuolutus ẽ ra pĩnis ſic ꝓ poſſe tuo ẽre ꝑ mediũ · ne nimia ſeueritas, vł remiſſio pire fa ciat q diſcreta potat eqͥtaſ ruocare Ta.· viij · incipit kctare de reſtituti one fame honoꝛis· qmalũ ſit ð⸗ trabhẽ · differẽtie ſex detrahendi· qſtiões plures de offẽdentibꝰ ꝓxi mũquõ recõciliatio ſit facienda. Ecundo pꝛincipałr videndi erit! quõ reſtituẽde ſint fa- mea honoꝛes/et recõciliatio offẽſi quõ ſit faciẽda. qꝛ recõciliatio quedã videt᷑ reſtitutio · de qbus di⸗ cent᷑ plura · Videlicet cur ſit de his reſtitu io faciẽda:quis ad hoe tene atur:quantũ ·quomodo · et quãdo. De pmo notandũ ꝙ ledere aliũ ĩ fama indebite ẽ valde graue · Pri⸗ mo qꝛ plus nocet qͥ aufert famã qᷓ; qui aufert diuitias multas. eliuſ eſt nomẽ bonũ qᷓ; diuitie młte · vt di ci? puerbiox· xxij · Scdo diuitie mul te ablate/poſſũt ſtitui · ſʒ famavix· quia foꝛte nõ credet᷑ illiñ poſt leſio nẽ vellet ſe excuſare · Poteſt etiam iã vbũ eſſe delatũ ad tot ꝙ qſi im- poſſibile ẽ ad tot deuenire excuſati- onẽ · Ideo bñ dicit᷑ in glo · ſup lucã! famã eſſe rem lubꝛicã · q ſiẽ aliqᷓ res lubca de facili effũdi᷑/et q̃ſi impoſ ſibile eſt eã recolligil ita et famam- Tertio qꝛ ledẽs famã alterius/non ſolũ illũ ledit cui detrahit/ſiẽ fur il⸗ lũ ſolũ cui furat᷑ ſed om̃es illoscoꝛã qbus loquit᷑. Sicut ille qͥ mouit lu- tũlledet ꝑ fetoꝛẽ om̃es coꝛã qba mo uet · Vnde augꝰ· de vᷣbis dñi peccat in vos frat᷑ ſi uobis ſciẽtibꝰ peccat· qꝛ q̃ntũ in eo eſt! vos exẽplo coꝛrũ- pit · Exq̃ patet ꝙ audire pcẽ̃m alte rius nociuũ eſt audienti · MPropt᷑ pᷣ fata dicit ambꝛo · Tolerabilioꝛes ſt fures/q veſtes et alia bona nr̃a diri Piũt qᷓ; fures qͥ famã nr̃aʒ lacerãt· 3 △ ” mẽt᷑ aliqͥs adeo armatus paciẽtia: ꝗᷣ Notandũ ſcðõðo ꝙ inter oĩa gene- ra leſionũ ·leſio qᷓ infer᷑ ꝑ linguã vt freãnt᷑ eſt granior · MPrimo enĩ qui/ dã ſunt qͥ nocẽt in rebusvt raptoꝛeſ et incẽdiarij· ſed Suius nocẽt ſagit- tarij q̃ͥ infigũt ſagittas in ꝑꝓſonas· ſic facit lingua mala ·qᷓ nõ ſolũ in re bus ſʒ etiã in pſona nocet · Ideo di ciẽᷣ hiere · vij· ſagittavulnerãs lingua eoꝝ · Scðo qꝛ ſũt qͥdẽ q̃ nocẽt in pſo na pvbera · ſʒ ñ ꝓfũdat᷑ interdũ leſio vſq; ad interioꝛa · ſʒ nõ ſic in lingua ummo leſio eius pꝑtingit vſq; ad oſſa Stutũ/ↄfringẽs ea · eecle · xxvĩiſ· fla- gelli plaga liuoꝛẽ facit· plaga aũt lĩ gue cõminuet oſſa · Certio qꝛ ſũt ali qua nocumẽta qbus reſiſti põt p ſeu⸗ tũ et ᷓmodi ꝓtectoꝛia · ſed vix inue nõ ſautiet᷑ a lingua · Exemplũ de iob q nõ fuit motus ad dãna rex/ulł coꝛpoꝛis flagellũ videt᷑ motus a lin Zua vxoꝛi · dicẽs ei · q̃ſi vna de ſtul⸗ tis mulieribus locuta es · Eiuſdẽ · i · Et pſal· filij hoĩm dẽtes eox armad ſagitte· et lingua eoꝝ gladius acu- tus.qſi dicẽt· ſiẽ iſtis gregatis non põt reſiſtil ita nec lingue male · Cum igit᷑ iux dicta in tctatu p̃ſenti · c · · · et p̃ᷣcedẽtibus uſte auferẽs vł de- (inẽs rẽ temꝑalẽ inuito dño teneat᷑ ad reſtitutionẽ a foꝛtioꝛi tenebiẽ de tractoꝛ vł ↄtumelioſus ad reſtituti- onẽ fame · quã det᷑ctoꝛ occulte/cõtu- melioſus vo aufert ĩn faciẽ publice Quibus vo ſatiſfacẽ teneat᷑ no- tandũ ꝙ detractio et ablatio fame põt fieri multipłr · Nam fieri poteſt ſex modis · vt dicit ſanctus tho · ſcðᷣa ſcðe · q· lxxĩij · ar · iij · VHrimo dicendo falſum ſcient᷑ vel ignoꝛant᷑ · Scðo ſci tũ malũ ꝓximi augẽdo vlłt qᷓ ſcit. Tertio occultũ malũ reuelãdo· Q- to bñfactũ in malũ int᷑pꝛetãdo ſeu ꝑ uertẽdo · Quinto bonũ ꝓximi negã do · Sexto tacẽdo/cũ qͥs audit ꝓxi- mo falſum ł inhoneſtũ imponi · Itẽ fit leſio fame ꝓximi qñq; planis v- bis · qñq; artificioſis vt ꝓ cãtilenas vel dictamĩa · qnq; nutibus ſignis· ejñq; ſcriptis etiã/q appellant᷑ libelli famoſi · vt cũ aliqͥs ſeribit cartã in ĩ⸗ iuriã /vł in infamiã alterius· et ꝓĩi- cit eaã occulte in eccłam/ł in plateã, vel domũ · vt illa inuẽta alius infa- met᷑ · Itẽ ſiẽ dupłr aufert᷑ res tẽpo- ralis ĩuito dño/ videlicet occulte et vocat᷑ furtũ/et publice et tũc vocat᷑ rapina ſic fama dupłr aufert᷑ ꝓxi- mo.·videlicet occulte et dici᷑ detctio q̃ eſt denigratio fame aliene occulte facta· et manifeſte in faciẽ alicuiuſ, et diciẽ ↄtumelia · et eſt Suius pec- catũ · qꝛ plus ibi ↄtẽnit pximus q; in derctõe · Om̃s qͥ p̃dictis modis famã ꝓximi ũuſte ledũt tenen?᷑ reſtituẽ · Vngde beatuſ aug · in regula· Qui- cũq; ↄuitio/vł maledicto/vł etiã cri- minis obiectu aliquẽ leſerit memĩe- rit ſatiſfactõe qᷓntotiuscurare qð fe- cit · Sup qbus hũber · dicit · Notãdũ inqͥt ꝙ ↄuitiũ ꝓut ꝓpꝛe accipit dicikᷣ expꝛobꝛatĩo alicuĩꝰ vilis ↄditionis · qᷓ põt eſſe ſine pcto/ ſiẽ cũ aliqͥs vocat filius meretricis et ſiłia · Dic duitia tus ẽ ſaul filio ſuo ionathe · i · reg · i · filij młieris vltro rapiẽtis vie · Oa ledictũ vo eſt imp̃catio alicuiꝰ mali alteri · ſiẽ faciebat golias dauid · de ꝗ dicit᷑ · ii · re · xvij · Maledixit philiſteii dauĩid in dis ſuis · Obiectio vero cri minisẽ impoſitio alicuiꝰ facti culpa- euimni c0t wi n⸗ iiggtrſis nli er lttinmumi Qudem Gclerane,tartuu iclinat ad ͦtendi Dim iat ieni F tdrns lent tar fſidebres uhät it ganweditſererren h ſüatangl nd iin ii Feungnifitattmagn Cuttedeethreſini U inngl iniiide nſyetytt tſeten fi 4 ſr dimnitrt jlate a⸗ AE neltu imponi 6 ame pnmi nee 8 ardificoſis Ntpcatleng amharqhig, nuubigifgi npag eta appellank ibeln vt ci alisſenbtcatini rin infamii Alteniset gi⸗ culte in erclam kin arz nu vt illa inuẽta dinginfr t ſtẽ dupkr auferk res tid⸗ to dño/ videlcet oreultet ti et publice et tũc vorat ſic fama duplr aufert pxi lucet occulte et diclk detctio igratiofame allene ocrulte mamfeſte in faci? Aluuiuſ⸗ tumela et eſt Sunus pet⸗ lusibi dtnid pumus chin DOñs pdchs molbfan nuſte ledit tenent reſntue⸗ beatuſaug inegla On e etiã ar to vl naledco no biechu alique leſent me⸗ 1,,: Cvtubeln goſe⸗ aloe qntoto a⸗ Not i r koi bilis · ſicut accĩdit coꝛã ſalomone · ijj · re · ii · litigãtibus duab? meretricib⸗· qua vna falſe imponebat alij oppᷣſ ſionẽ filij ſui et negãti dicebat/men tiris · Vix aũt inuenit᷑ aliqdᷣ genꝰv boꝛ/ꝑ qð litigãtes ſe ledãtq; redu ci ñ poſſit ad aliqð iſtoꝝ · Eſt aũt ſen ſus vᷣboꝛe auguſ.quicũq; ↄuitioc̃ id eſt quicũq; aliq̊ genere vᷣbi malicqͥa poſſunt oĩa mala reducĩ ad aliquod iſtoꝛe)le ſerit aliquẽ/qð ſeʒ genus le- ſioniſ eſt valde Sue memĩerit id eſt nõ obmittat ſiẽ faciũt obluũoſi qͥ ex obliuione obmittũt facẽ qð debẽt · Sũit aũt tres differẽtie hoĩm int᷑ eos qͥ ex ira vł inuidia ꝓximũ in fa ma ledũt ł turbãt · Quidã enĩ faci- le iraſcun᷑ et cito veniã petunt · Et hi ſunt ſiẽ aqua q̃ cito caleſcit cito frigeſcit · et H̊ minus malũ · Quidam facile iraſcunt᷑ tardius inclinãt᷑ ad veniã petendã · Mi ſunt ſicut ferrũ ignitũ qdð tardius caleſcit · et tardiꝰ frigeſcit · et H̊ peius · Quidã aũt ſunt qui nunq;volũt petere venũã · Et hi ſũt ſicut lapisalbeſton qͥ accẽſus nũ qᷓ; extinguit/ſicut ait btᷣus augꝰ in ð ciuitate dei · et ̊ᷓ¶ peſſimũ · Vnde au guſ. in regula · Melioꝛ ẽ autẽ qͥ quiſ ira ſepe tẽptet᷑/tñ ĩpetrare feſtinat/ vt ſibi dimittat cui ſe agnoſcit feciſ ſe iniuriã qᷓ; qͥ tardius iraſcit᷑ et ad petẽdũveniã tardhꝰ ĩclinat᷑ · Qui aũt nũq; vult petẽ veniãlſine cauſa ẽ in monaſterio/etiã ſi inde nõ ꝓiiciatq᷑ · Sed q̃rit᷑ vtrũ q libet ho quĩ ꝓxi- mũ offẽdit vᷣbo teneat᷑ ad recõcilia- tionẽ/ł venie petitionẽ · Rñdet bea tus augꝰ · in regula ꝙ nõ ·qꝛ; pᷣlati ab hoc excuſant᷑ ſpectu ſubditoxę · ñ qñ infamarẽt male ſubditũ: Inde di- cit ſic ad pᷣlatos· Qñ aũt neceſſitas diſcipline/in moꝛibꝰ cohercẽdis dicòè vos dura vba cõpellitſi etiã ipſi mo dũ vos exceſſiſſe/ſentitis /nõ a vobis exigit/vt a vobis ſubditis veniã po ſtuletis · Et cauſam ſubiũgit:ne apð eos qᷓs opoꝛtet eſſe ſubiectosdũ ni miũ iʒuat᷑ humilitas/regẽdi frãgat᷑ autoꝛitas · Qñ enĩ qͥs ſe humiliat/vt puta vlt᷑ qᷓ; deceat ſtatũ ſuũ · nimia eſt iſta humilitas · Vnde eccle · xx · Eſt iuſt qͥ nimiũ ſe ſubmittit młta Humilitate · Et ſic facit pᷣlatus qͥ p eæxceſſum in duro mõ loq̃ndi petitve niĩã a ſubdito ſuo · Veꝛe quia hoc nõ eſt neceſſitatis.ideo dicit beatus au guſ non avobis exigitur · Scòõo g ꝗq̃ri᷑ cũ hoc poſſit fieri et nõ fieriqͥd erit melius · Rñdet hũ- ber · põt dici ꝙ ſcm diuerſas ↄditio- nes eoꝝ a qbuſ petun᷑ Gmodivenie et aſſiſtentiũ põt G̊ iudicari · Si enĩ tłes ex G̊ magis ĩ bonũ ꝓficiũt poſ ſunt hec fieri · Si aũt inde abutunt᷑ in ſuꝑbiã/vt cũ qͥs ex ̊ ſe putat mi- nus reũ/ł p̃latũ culpabilẽ/vł fit au- dacior ad culpas ppetrãdas/et ſił ia? melius ẽ nõ fieri · Non enĩ dñs/pha riſeis ſcãdaliſatis in eis dictis ub fa-⸗ ctis legit᷑ vnq; ſatis feciſſe · Siquidẽ cũ oĩ regimini ãnexa debeat eſſe au toꝛitas,/ et ex minoꝛatiõe eius młta mala ſequan?᷑/et ꝑ humiliationẽ ni- miã ad ſubqdltos eneruet · ideo dicit auguſ. dũ nimiũ ſerua? humilitas regendi frangat᷑ autontas⸗ Ca. ix · an leſus teneat᷑ dimittẽ of fẽſam . qᷓ ſit iſta dimiſſio· de ſigniĩs amicitie oſtẽdendis · et ſimilibus· Vamuis autẽ dictũ ſit/ le- dẽs iniuſte ſeu offẽdens de- beat petẽ veniã a leſo! q̃rix vtrũ leſus teneat᷑ alteriveniã petẽ ti dimittẽ · Rñdet᷑ ꝙ ſic · Tũ pᷣmo qꝛ ille qͥ nõ remittit hoĩbus nec deꝰ di- mittit ſua pcta/teſte chꝛiſto dicente mathᷣ · vj · Si nõ dimiſeritis hoĩbus!: nec pater dimittet vobis peta · Tũ ſcõo qꝛ qð peius ẽ/dĩmiſſa(niſi dimi ſerimus) repetit · vt patet in exẽplo math̊ · xviij· de ſeruo cui pat᷑familiaſ dimiſerat decẽ milia talẽta qᷓ̃ repe- tijt · qꝛ nõ dimiſerat cõſeruo ſuo · Tũ tertio qꝛ qdð magis timendũ eſt cũ g ui pena extoꝛſit, ᷣdens eũ toꝛtoꝛibꝰ· ſiẽ dici᷑ ibidẽ · Et ſubdit᷑ · Sic et pat᷑ meꝰceleſtis faciet vobſi ñ dimiſeri tis vnꝰ qͥſq; fr̃i ſuo de coꝛdibus vr̃is · Querit᷑ ſcðo ex qͥbus cauſis veni at ꝙ qͥs nõ petit veniã a leſo· Rñde tur ꝙ a tribuſ ̊ ꝓuenire ſolet· Vna eſt coꝛdis cecitas · ra enĩ obſcurat aĩm vt ñ ðgnoſcat qͥs interdũ ſe cul pã habẽ vbi culpã habet · et qꝛ nõ co gnoſcit culpã nõ petit veniã · Vnde pſal· ſuꝑcecidit ignis ſcʒ ire · et nõ vi derũt ſolẽ videlicʒ veritatis · Alia ẽ ſimulata iuſtitia · vt cũ qͥs dicit:ñ ex- pedit illi/vt ego me ſibi humiliẽ·. qͥa inde eſſet ſuꝑbioꝛ · et ſiłia · Sed ſi h ratio bona eſſet nõ debuit ſe chꝛſt⸗ humiliaſſe · qꝛ eius humilitas młtis fuit in ruinã· Alia eſt duritia coꝛdis Cor autem durũ male habebit ĩ die nouiſſimo · iſaie · j · Queritu᷑ t᷑tio · vtrũ leſus teneat᷑ di mittẽ offẽdenti impenitẽti nec ſatiſ faciẽti! cũ deus cuiꝰ miſericoꝛdia ex cedit humanã in infinitũ nunq; di- mittat impenitẽti · Rñdet᷑ ꝙ ſic/q̃n tũ ad remiſſiõz intrinſecã coꝛdis ſcʒ quo ad rancoꝛẽ vł irã· nõ ratõe illiꝰ quo impenitẽs! ſed ratõe ſuũpſius, ne peccet · Et ideo nõ eſt ſiłe de deo et nobis· qꝛ ipſe deus nõ habet irã Eimodi in ꝗᷓ poſſit eſſe pet̃ᷣm · Et ſi ob iicit᷑ · lu · xvñ · dicik/ſi ſepties ĩ die pec cauerit in te frat᷑ tuus/et ſepties in die ↄuerſus ad te fuerit dicẽs/ peni tet me dimitte illi·g& a ↄtrario ſenſu videt᷑ ꝙ ſi nõ penitet,/ nõ ẽ illi dimit tendũ · Qõð vide᷑ dicẽ gloſa int᷑linia lis,/dicẽs? ne nĩmis remiſſa ſit indul gẽtia · Et glo · marginalis, nõ iubem̃ paſſim peccãtiſʒ pnĩaʒ agẽti dimit tere · Rñdet᷑ impenitẽti peccãt in nosnõ tenem̃ pcta dimittẽ dimiſſiõe ext᷑ioꝛi · Et ſic intelligit᷑ glo · intlinia lis· łnõ tenem̃ in foꝛo pe nitẽtiali di mittẽðẽ · 4 ſic loquit᷑ glo · marginal · Et hec ñ ſũt tra illa qᷓ dicta ſunt de di miſſiõe interioꝛi faciẽda offẽdẽti fñᷣ Queri᷑ qrto quid ſit iſta dimiſſio exterioꝛ q̃ᷓ dimittit offẽ ſus offẽdenti Non enĩ põt dimittẽ culpã offẽden- tis · Itẽ ſatiſfactionẽ nõ dimittit er · qꝛ iſtã ſoluĩt iã ex q̃ ſatiſfecit ei ple narie · Rñdet᷑ dici põt ꝙ Gmodi re- miſſio nõ ẽ aliud qᷓ; acceptio ſatiſfa- ctionis ł indicatio recõciliatõis vᷣbo vł facto exp̃ſſa · vt cũ offẽ ſus offẽ dẽ tẽ flectentẽ genua eleuat/ł dicit do minus pcat vobis/vl pco vob / vel ſa tiſfactũ eſt mihi · et ſimilia · Querit᷑ nto an poſt modi ſatiſ factionẽ/vł etiã añ/facta dimiſſione intrinſeca!licitũ ſit ſigna rancoꝛis re tinẽ · Rñdeðt᷑ ꝙ quedã ſignoꝛe G̊mo- di ſunt ꝓpinqᷓ quedã remota · Propĩ qua q̃ ingerũt ꝓbabilẽ ſuſpitionẽ de rãcoꝛe · vt cũ aliqͥs nunq; vult alij loqͥ Petik tſiiſn giotſeruitor an⸗ 4 len etretnecſ diin zpinmintci e et Gftßpbon im / uce terti b i tit n iecn ,Imi'Eà. okechots iitorobiit etes enn Aleero rutt eſe venmn. Ouentsbro vti iunanbte nutqree dclatone innitis Ppj ben tet Riget egilanit qn m V bilsendin ſin Au lwi ttuehiAadnen wirdr⸗ OtMiſtndicfilid nm ba onhaliaſadl i ſene e. D poſzigalß tnen taiefee Antakd in caſi tinini bberaretaigr ee⸗, lgoer aſe gtitga e raſ * fakn ſalite, u. Qs vdet deci geliitinin „ „ Nces: ne nimis remiſ ſtincl 4. Et glo⸗ marginaig rönlee m pexcati ſ pnizagendint ñidet impeniteti petinin tenem peta dimitts dinniſle 1 Lt ſe intelligi? glo intlina tenem in foꝛo penitetal di ſe loquit glo. marginal . Lt ſit otra Ulaqq dicta ſuntde di eintenion facleda ofedeti fi ent arto quid ſit ſta dinuſ⸗ oꝛq dimittit gfelus offecent eni pot dmnitte ciſ offlen ſ ſuffeciend wdminn ſolutuͦ er ſanſfet eipe · Rñdet die hotq Pnnocl : hartepto itſ . noẽ aliuc qhacea kindcato rrcoglatß⸗ 1 ns bin ſmfſrofil et toꝛuo vultu ſꝑ eũ reſpicit, ſiłia. et iſta nulli licet retinẽqꝛ ab oĩ ſpe- cie mala abſtinendũ eſt · ſcõm apłm.· i·theſſo · v · Vñ ſiẽ eleaʒarꝰ.jij.macie. vj · abſtinuit a carnibꝰ ſil ibus poꝛci- nis ne videret᷑ comedẽ poꝛcinascar nes, ſic ſcãdaliſaret᷑ ita nõ debʒ qͥs ila ſigna facẽ/ꝑ q̃ ꝓbabiłr crediẽ eſ ſe in odio · Signa remota ſunt q̃ nõ ingerũt argumentũ ð odio/licʒ odiũ ſubſequat᷑ · vt ſũt ſubtctio familiari tatis ſeruitioꝛe aliq̃ et ſiłia· a iſta licet retinẽ oĩbꝰ/dũmõ nõ fiat malo aĩo·ĩmo interdũ põt eſſe meritoꝛiũ: cũ fit ſp bonũ alteriuſ. Quid g diciẽ interdũ ꝙ E̊ nõ debẽt facò pfecti· ſi intelligat᷑ ꝙ ̊ nõ eſt pfectiõis/verũ eſt · Aliter nõ videt᷑ eſſe verum. Querit᷑ & ſexto vtrũ ĩiuriatuste neat᷑ qᷓrere recõciliationẽ iniuriãtis ipſo ñ penitẽti· Rñdet᷑ regularit᷑ ꝙ non · Vñ brus auguſ.ſuꝑ illũ locũ/ſi frat᷑ tuus hʒ aliqͥd aduerſꝰ te ſic di- cit id ẽ ſi tu eũ offẽdiſti. Nã nos ha bemꝰ aduerſus eũ · ſi ipſe nos leſit. Vbi nõ eſt opꝰ ꝑgere ad recõcilianõ tñ poſſʒ qͥs ad ̊ teneri ratõe frat᷑ne caritatis/jin caſu ſcʒ ſi crederet᷑ ꝓba bilłr! ꝙ ꝑ ̊ liberaret aĩaʒ eiusa moꝛ tali odio.et nõ eſſet occaſio mali,vel in alijs HG̊modli · Si vo dauid ̊ fecit reſpectu ſaul. i · re · xxiiij · et · xxvj. ſi miłr quidã ſancti opera fecerũt Pʒ fectionis cur nõ faciemusꝰ Querit᷑ ſeptimo vtrũ nõ pᷣcedẽte recõciliatõe teneat᷑ aliqͥs/nõ ſolũ di- ligẽ affectu iniuriantẽ ſʒ etiã ei bñ facẽ. Rñde᷑ ſic etiã om̃s tã pfe- cti q; impfecti·qꝛ illud bũ bñfacite bis à oder̃t vos/dixit dñs nõ ſolũ di ſcipulis in mote/math · v· ſʒ etiã tur- bis in ſermõe in plano · lu · vj. Tñ qͥa pᷣcepta affirmatiua nõ obligãt n in caſu' ples poſſent eſſe caſus in qbus tenet qs magis bñ facere amicis/qᷓ; inimicis · quia foꝛte non tenet᷑ inimi cia! niſi in caſu neceſſitatis . Ca · x· oſtẽdit quã foꝛmã ſeruare ðʒʒ in reſtituẽdo qͥ leſit ꝓximũan ad om̃s ſatiſfactões · an poſſit pᷣla tusrmittẽ tturiã illatã (bdito ſuo Vomõ aũt ſub qᷓ̃ foꝛma/æx equi ðbeat ſatiſfactõz tene at᷑ ille qͥ leſit aliũ vᷣbo docet Hüũber · in expoſitiõe regłe.ca.cxlix. dicẽſ/ꝙ triplex põt eſſe Gimodi ſatiſ factio · Vna ẽ ꝑvba vt cũ quis petit veniã de offẽſa ab offẽ ſo · Sic facie- bat auguſ.ſcribẽs hiero · dicẽs · Ob⸗ ſecro te ꝑ mãſuetudinẽ ieſu chꝛiſti: ſi leſi teignoſce mihi · Alia ẽ ꝑ coꝛpo ris humiliatiõʒ · Sic fecit ſemey da⸗ uid/cui maledixerat · ij · re · xix · Se⸗ mey ꝓſtratus coꝛã rege dixit ad eũ Ne reputes mihi dñe ad ĩniqͥtatẽ · neq; memĩeris nuriã ſeruĩ tuĩi · Ter tio eſt ꝑ obſeqͥa · ſiẽ iacob muneribuſ voluit placare fr̃eʒ ſuũ eſau · ro.xij· Si eſurierit inimicus tuꝰciba illũ.ſi ſitit potũ da illi· qſi dicẽt ꝑ hoc placa bis eũ · redibit amicitia. SDed circa h̊ pᷣmo q̃ri?᷑ nunqᷣd te- net᷑ qͥlibet offẽdens ad om̃s Emodi ſatiſfactões. Re. qꝙ; nõ qꝛ ſicut ledẽs aliũ in rebꝰ nõ tenet᷑ n ad certã q̃n- titatẽ rei reſtituẽdelita et offẽdens vbo nõ tenet᷑ ad om̃s ſatiſfactões/ ſʒ ad certã ſcõm qntitatẽ offẽſe·.qꝛ ſi of fẽſus petat nimis põt ſufficẽ offen- dẽti ſatiſfacẽ ſcdᷣz arbitriũ bonĩ viri q;uis laudabile eſſet plus debito ꝓ pace fratris facere in hoc caſu. Scðdo q̃ri᷑ nunqͥd pᷣlatꝰ in religio fui zf Iomd d,ne e zeté E in religio fuiſſe . Deinde ſciendũ ꝙ ſi aliq̃s fa- rtid n nH n one põt remĩttẽ Hmodi ſatiſfactionẽ cit œ in ſe E P babæ . ein e 2 Pori t ꝙ in ſe ẽ ꝓ habẽda pace alteriꝰ (tr vrelig 654 faciendã ſubdito ſuo ꝓ offẽſa ſibi fa licet habere nõ poſſit t wſi e, Stdepun 1 . vend ice ere nõ poſſit ſufficit ̊ ipſi ðJ” ſte ſen e ctal cũ de ĩure nãli videat᷑ eſſe, vt ei ad deũ · dirit apk Ee ecn de ar Eeilie, ad deũ · Dropt᷑ qð dicit apłꝰ ro · xij · rtie den en ſatiffaciat in ̊ñ põt diſpẽſari. . Si fieri põt qð in vob eſt cũ oĩb⸗ hoĩ irtieif . põt dici ꝙ ſicjſiẽ et põt remittẽ debi bus pacẽ habentes · Mechũber⸗ ¹ ceſl, bwſoflet de. zn tũ pecunie · qꝛ ſiẽ bona ſibi debita ſt ne aimtini⸗ peᷣ in ptãte pᷣlati/ ita ꝑſona ſua · Nec .. oRtdiè Intz gamæ S e renike dad egilne 1 1 . Fi 4l. . Ca· xj. oſtẽdit qntã famã qͥ tene ẽ“”M — Aſ * relaxat in ius nale· q; imputat in a&ꝶreſſituẽ· et ponũ?᷑ qnq; mod qᷓ hehſ. an hoc caſu fieri ſubdito! qð fit pᷣlato · bus ledi pẽt ꝓximꝰ in fama. 3 punt i tonng efr Tertio qri?᷑ · eſto ꝙ aliq̊s offendat in qlibet opoꝛtet fieri reſtituti⸗ . unt nehen recriͤn Edr aliũ vbo in ſecreto/a petit offẽſus ſa 3. ſtſendenn tiſf achiõz 7 2 tbiber ut ug tiff achiõz ĩ publico/ nunqd tenet᷑ ad Vantã aũt qͥʒs teneat᷑ reſti- ctens. Vorbube m uerſo offẽdit aliqͥs aliquẽ in publico tho · ſcõa ſede · q·lxij· ex ſco· eendittirpr ol/ vult ſatiſfacẽ ĩ ſecreto tm̃ nũq̃d ſuf in. iiij · diſ. xx · Scm q́s notandũ q; Niifagucbr iiiyyt gans⸗ ficit er · Ke· ad bmũ. Nõ tenet᷑ niſi fama dtingit alicui auferri qntupłr· g ñſir r li inl — foꝛte qð factũ fuit 1 ſeereto publica- Primo vex erimẽ et iuſte de aliq inj i qngb et⸗ um . . tũ fuiſſz · ſiẽ fur qð latẽt accipit n te manifeſtãdo. vt cũ aliqͥs malitiã al- ſt et iceſe ſiue e⸗ net᷑ publice reſtituẽ · Ad ſcõm dicenð teriuſ marmifeſtat er qᷓ coꝛrigẽ habz eroirtnjqnt tülreat a N Anhc Et Sorume ad hoc aut ſi ẽ incoꝛrigibilis ſcdᷣm euãgeliũ ifsnleneflmkfihsadg wrr 5 xerde paul denn pu ict vdẽ manifeſtat in ſpectu eccłe bona in olin nlelanen ublre 1n6 ce berari ee, ñ ſuffecit occulte li tentẽe ſcʒ vt ↄfuſus a pct᷑o deſiſtat/ł fſaſtwetaanonnone Reauat Eenn nne eun alis n oluit eul⸗ laltẽ vt ali diſcedãt ab eius ↄſoꝛtio aſſtnanſeſtn dariig int wei pã alteri 6eultpen ſa 1 infectiuo et coꝛruptiuo/ ſeruato tam̃ nepuſienagandnifitere a Factionẽ 4 detent oic t ſ cipe lati ꝛdine iuris frat᷑ne coꝛrectõis. Vnñ Gnanrfazdrllte ind en . wen Fuiſſe. nun eiñ dicat ſe mentitu ſcõm pe · de thar · in · iij · diſ · xxj · qndo Ki Unleitres . uiſſe nunqͥd tenet ad ᷣ ledẽs · KRe · aliqs ↄfitẽs nõ põt ſuũ peĩẽ̃m ſuffici- obuſargle vt⸗ Nrmina do ſi offendens ſcit ſe dixiſſe vex· nullo ent᷑ notificare ſine notificatõe alteri int Goperi ndnie mõ debet t᷑riũ dicẽ · nec H debet ab 3 . 5 percateg mani⸗ et 3 us pſone/vt ſi ↄgnouit vxoꝛẽ l ſile! thint Inanfeſäſtr. be eo requiri · Si aũt ſcit ł credit ſe v⸗ 8 , htoraltger v.. it ſe di ſi ñ ĩminet lũ aliqð al at l Mdiſarne miſſe falfum b dubiii: ſez in ſciẽ piculũ aliqð alteri ex ta wimii z, . n Rn ſiuar Rnte een c3 in ↄſciẽ li notificatiõe, tũc põt notificare · Et ſſpatt neni ctig lr lle⸗ reſtituè tenet᷑. Pot tñ dicẽ ray dicit ſi expᷣmit ↄfitẽs talẽ alie- aban rern ſin un aliq alleuiãtia culpã ſu· vidlelicʒ æ nã pſonã pemtẽtiario bona intẽtiõe dcinn iro we ex aĩ ꝑtbatõe illud dixit · EN ꝙ ita au- qui penitẽti 7 oſona põt pꝛo- evn naln etecr er J —- n penitẽtiarius ẽ ꝑſona q pot pꝛo venn. er iNſan ierat ł credebat tũc · licet mõ repu deſſe et nõ obeſſe/nõ vt ↄfitẽs ꝓdat ile nictho ginſe dt in tet falſum. Ad Eᷣ aũt ꝙ dicat ſe mẽ⸗ ipᷣm pctoeꝛẽ/ſed vt penitẽtiariusoꝛet uen Mun . ee. Ac titũ fuiſſe! nõ tenet᷑ · qa p 6 reuelaret pꝓ eo aut ſecreto laboꝛet ad coꝛrecti 1 Knich in — „ ſecretũ mẽtis ſue petin/qað ſibi młtũ onẽ eius nõ peccat/ſʒ potius meret᷑ iſtlle⸗ Ren * nocèt alijs nõ ꝓdeſſet · qꝛ ita reſtau Simiłr ſi penitẽtiarius iĩnqrat ð il ſdeklin ere. . Z ien alij hoc ꝙ; recognoſcit ſe la pſona bona fide,/ vt oꝛet ꝓ ea aut Gungenenhi⸗ . Ac alſum diyiſſe · ſiẽ ſi dicẽt ſe mentitũ coꝛrigat eã in occulto dũmodo ñ co⸗ u ſherr Nnplide 4 ſ⸗ iet⸗ netneth . Rn pſe whnetn laeſer Neeen e W wun dur e om dacend t ad hoc oculte li voſuit cul⸗ R ſauſ ſe mendtu Vertiiitgn cuere faniit tho ſcda ſceni⸗ amd düngit altanialin Prro ver gimẽ etit mumfeſtäco. vt cü align nuſ manifeſtat er en ſè wom gibiloſen nmmifeſtat in Mechlentn tie grtofuſisain Q t Ii diſeclt hun ame urulftkteni npede ter niiiß . 4 tiill ent Won⸗. ulmmili⸗ NR „ 6 e NAn ,ner „ M. 7 e N vufn 3 niniti e S gat ↄfitentẽ ad hoc dicendũ/nõ cre- do dicit ray:ꝙ peccet · Itẽ ſcõm au- guſ.qñ qͥs ſcit de ꝓximo religioſo cri men aliqð pᷣmiſſa vnica ſecreta coꝛ rectõe ſeu ãmonitiõeſi ſe nõ emẽda uerit reus/ põt bono ſuo p̃ᷣlato dici · Dicit enĩ ſic augꝰ · Anteq; alijs ðmõ ſtret᷑ ꝑ qs reus ſcʒ ↄuincẽdus ẽ ſi ne Sauerit pus ꝓpoſito debet oſtendi/ſi amonitꝰ neglexerit coꝛrigi · ne foꝛte poſſit ſecretius coꝛrectꝰ nõ innoteſc&ᷣ ceteris · Vbi hũber · dicit · Nota q; iſta ſcõam coꝛrectõeʒ quã dñs docet faciendã coꝛã vno vł duobus/math̊. xviij auguſ.hie rſtringit ĩ religioſis, qui nõ ſunt plene ſui iuriſ/ad platũ tanqᷓ; ad illũ de qᷓ̃ magis põt pᷣſumi poſſit ꝓdeſſe et nõ obeſſe · Vñ idẽ hũber ·. c· lxxxvj ·qᷓrit vtrũ liceat cul- pa fr̃is indicare p̃lato/ł fribus aliq̃ bus/ł in capło ꝓclamare publice nõ p̃miſſa ſecreta ãmonitione.· Re.aut peta ſũt manifeſta?! H quecũq;ʒ; ſint ſiue pua ſiue magna nõ reqrũt ſecre tam amonitõʒ. ſʒ publice ſunt coꝛri- gẽda. Vnde · ĩ · thĩ ·v.peccantẽ coꝛã oĩbuſargue · vtꝗ ceteri timoꝛẽ habe ant · Slo·peccãtes qͥ manifeſti ſunt Aut ſunt occulta et hoʒe q̃dã ſũt mo dica infamiã nõ inducẽtia. ad hec, nõ opoꝛtet ãmonitõʒ p̃cedere· ſed in capło poſſunt ꝓclamari · Alia ſunt oc culta ſʒ maioꝛa qᷓ̃ habẽt infamiã et verecundiã ·et Hmodi qñq; ſunt ve- nialia qñq; moꝛtalia/vt inebꝛiatio et Hmodi. Et in iſtis ↄtingit interdũ⸗ Tcredit᷑ ꝓbabiłr ꝙ ꝑ ſecretã coꝛre ctionẽ ꝓuideat᷑ ſaluti delinquẽtis/n ſtatui ſue religionis· exemplũ de vꝛ ro bono ꝙ ſemel inebnato. tũc ſer uãdus ẽ oꝛdo frat᷑ne coꝛrectõis · vt p mo ſecreto qmoneæt᷑ · Aliqñ vo dtin git ſo alias circũſtãtias?ꝙ cred i ꝓ babiłr ꝙ ꝑ Gmodi ſecretã amonitõʒz nõ ſufficient᷑ ꝓuideat᷑ ſaluti delinqn tis/et ſtatui religionis ſue. tũc põt obmitti ſecreta ãamonitio.⸗ põt de bet indicari p̃lato/b? alij viris boniſ q poſſunt ꝓdeſſe et nõ obeſſe.ł etiã põt de eoꝛe ↄſilio fieri ꝓclamatio in capło/ſi põt ꝓbari culpa. Aliqñvero tingit ꝙ credit᷑ ꝙ delinquẽs ẽ tan te puerſitatis ꝙ ſi coꝛrigat᷑ ſecreto ĩ currit odiũ erga coꝛrigentẽ, ł mala machinaretot᷑ en/ł ex I dabit opaʒ ad defẽdendũ łᷣ cooꝑiendũ culpã ſu- am· tũc nõ debet fieri. qꝛ extreme demẽtie eſſet! nihil p̃ter odiũ q̃rere et fruſtra niti · ſʒ tñ p̃lato et alijs vi- ris bonis ſcõm modũ p̃dictũ eſt indi candũ · Mec de hũberto · Dictũ ẽ aũt notant᷑ ſeruato oꝛdine iuriſa frat᷑ne coꝛrectõis · Vñ fures latrões- ma lefici/qͥ ꝑ iura publicant᷑ vt ceteri ti moꝛẽ habeãt peccãdilpñt publicari in infamibꝰtalibus delictis bona et recta intentõe · Simiłrvbi ſeruat᷑ oꝛ do debitus frat᷑ne coꝛrectõis.de quo alibi videndũ eſt · Et in p̃miſſis caſi bus licet infamatio aliqua ſequat᷑: tamen nihil opoꝛtet reſtituere. Seðdo ↄtingit ꝙ aliqͥs dãnificat ꝓ ximũ ſuũ in fama,/ſ̊ verũ de eo di cendo/ſʒ mõ iniuſto.vt cũ qs occultũ crimẽ alteriꝰ ꝓdit ↄt᷑ debitũ oꝛdinẽ. ſeu cũ ver crimẽ alterius ſz occultũ nõ ſeruato oꝛdine iuris ↄt᷑ eũ in pu⸗ blico ꝓponit · Talis vt dicit · ¶.· tho · te net᷑ illi daãnificato in ſua fama/reſti- tuere famã ĩnqᷓntũ põt ſine mẽdacio tñ. vt ꝙ dicat ſe male dixiſſe · k ꝙ in iuſte euũ diffamauerit.ł alio tali cõ- gruo mõ · Et ſi nõ põt ſibi famã reſti tuere debet ſibi illud dãnũ ſulũi alłr recõpenſare/ ꝓut de alijs dãnĩs ſup̃ dictũ eſt · Sco · etiã dicit ꝙ talis ñ te⸗ net᷑ reẽ tare vbũ ſuũ qð ꝓpoſuit in publico · qꝛ ſic faciẽdo mẽtiret · ſʒ te net᷑᷑ alio mõ licito reddẽ famã · vt ꝑ modivba! nõ credatis eũ eſſe talẽ · male · n. dixie fatue dixi · Et iſtud ſu um dictũ tũc eſt vex · qꝛ nõ ſeruato oꝛdine iuris in publico dixit qð non eſt verũ in publico · Et ideo fatuen male in ̊ fecit · Itẽ dicẽ põt nõ re- putetis eũ eſſe talẽ/ſʒ bonũ ·qꝛ qlibʒ pᷣſumẽdꝰẽ eſſe bonꝰ donec ꝓbetotriũ Tertio mõ ↄtingit ꝙ qͥ aliũ ĩfa mat ł dãnificat in fama ĩiuſte/ fal ſum crimẽ ſibi imponẽdolſic ꝙ falſe eũ coꝛã ali accuſat de crimine de q̊ᷓ nõ eſt reus · Talis tenet᷑ ſic reſtituẽ famã q vbũ ſuũ retractet abſolute apud omes ad q̊ ꝑ eũ puenit/dũmõ ſciat et poſſit · Debet · n· ſcðᷣm tho · et ſco·apud om̃es tales ↄfiteri/falſum ſe in ieᷣ de iſto dixiſſe · ſimpłr rer̃ctan do illud qð alteri impoſuit · et B fa- cere debet ita publice ſiẽ ſibi impo- ſuit · qꝛ alias nõ ſeruaret iuſtitia in reddẽdo ꝓximo qð ſuũ eſt · Vñ ray· dicit · reſtitutio fiat hoc mõ ſiue ſcri- ptis ſiue vᷣbis qͥs aliũ in fama leſerit videlicet vt vbi publice dixit vᷣbũ ł cantilenã ꝑ ſe uł ꝑ aliũ/ vł etiã vbi ꝓiecit libellũ famoſum/necnõ etiã ĩ alijs locis vbi intelligẽt illũ ↄt᷑ quẽ hec acta ſunt infamatũ occaſiõe di⸗ cti ſui facti ł ſigni publici ſimpłr re- cognoſcat erroꝛẽ ſuũ · ꝓ poſſe remo ueat vł ſaltẽ alleuiat ſic infamiam · Addit hoſtienſn ex tali publica re cognitõe ille infamatus aplius infa maret᷑ · Juilbel addit/a ſi audʒ dif- famatoꝛ ſ facẽ p potentiã aduerſa rij vł crudelitatẽ · Tenet᷑ inſuꝑ infa matoꝛ cõponẽ cũ infamato de iniu⸗ ria·et humiłr nihilomĩinus veniam petẽ in ꝓpna quidẽ ꝑſona ſi audet · ſi nõ audetſaltem ꝑ interpoſitã ꝑſo nam poſtulet tacito nomine · CLuarto mõ ↄtingit aliquẽ infa- mare ꝓximũ ſuũ:ſic ꝙ ñ imponit er crimẽ in publico illud de eo aſſerẽdo ſed murmurat· incaute ac ĩdiſtin- cte cuicſiq;ʒ ł alicui coꝛã pluribus lo- quit᷑· narrat Gmodi nõ tanq; certũ ſibi/ſʒ dicit ſe audiuiſſe · An vo talis tenea⁊᷑ illi famã reſtituere · Re · ſco · Rara fides ido qꝛ młti młta loquũ tur. Iᷣo ſic m̃murãs/aut ĩincaute lo quẽs de alio falſum crimẽ/ſcʒ dicen- do apð alios foꝛte ille fecit/certe po teſt eſſe ꝙ fecerit, aut dicẽdo ego au diuĩ ꝙ ille fecerit ̊a boc!n tał oſtẽ dat aliquã ẽtitudinẽ manoꝛẽ qᷓ; ex re latõe cõmunĩ nõ aufert ex nat᷑a adꝰ illi famã in opinione illoꝝ audiẽtũ ꝗqꝛ ſi illi firmit᷑ ↄcipiãt credãt ex illũ de q̊ ẽ ſermo criminoſum eſſelle ues ſũt·qꝛ qͥ cito creddit leuis ẽ cor de. Veruntñ qꝛ a ſcandalo puſillox opoꝛtet cauere/ iuỹ illud pauli·i· co- rinth̊ᷣ.viij · ſi eſca ſcãdaliſat fr̃eʒ me- um nõ mãducabo carnes ineternũ/ multi ſunt tales puſilli leues ad cre dendũ mala! ideo piculoſum ẽ coꝛa ipſis talia audita ex relatu referre- Et ſi ̊ fiat intentõẽe mala ſcʒ aĩo et intẽtiõe ledẽdi famã illius de quo eł ſermo! tũc nõ eſt facile excuſare/qͥn ſit ↄt᷑ caritatẽ · ꝑ ↄſeqñs pctᷣm moꝛ tale · Si aũt ̊ fiat coꝛã talibꝰ puſilł et leuibus ad credendũ mala/et fiat exin ↄſideratõe durũ eſt dicè ꝙ exe at genus pet̃i venialis · qꝛ lingua in lubꝛico poſita eſt· et qͥ nõ offendit in vbol hic pfectus ẽ vir· iacobi · iij · Et õ tofabiniis inwſen lnont lvy ileſetgis wn ut wtatam rgatoni ſui qua epnitinnitlcewer aime ib i⸗ ftign nlugtenet ſtaam in iudn 1 Rten ſeran noſtanm mich⸗ cruclt ſ/. poſe nctcng anei Kaſcbna dd⸗ üfütnſchnihoneſdtue fand Wlnd ginetndrenwrait Ntiinio igdannde beng l pcdinete eeleg ahit tenni beni ilo en pbareintenih, tcnbl er nuli llini pnkn ge⸗ gueſi rneiinitenni o töons ümfan a nihiomingin ck talick pſona ſiaucg. ii ien repiſüe uanto ma * 8 vn dn qreintr⸗ Pn inponte inpublo ludde Giht nurmurat. 4 incaute i ſͤr⸗ uucich b lruicriliſhale⸗ .mamat hmnodl ſb triheeni ſͤdet ſeaudiiſe ln dotis illi fama reſttiere Keſo⸗ a fideg ioqe mit miulonii o ſe mmurig autincantel de alo faſim crimi ſorer dalios fote ule fert enepo ſeg ferent aut dicco egoa Plleferenthe bor n taoſt⸗ luã citudinẽ nanon q;zen e comumi tafert exnkaac- ma mn opinione or aucſeli⸗ lifinmi wyſt /grechterß de eſerno Cimünoſum id ſüt. zoͤto Geliklait Uenmticka en cn reiuz llic paltic⸗ dicũt aliqͥ ꝙ ſi quis ex alicuiꝰ tali re latõe notã infamie inẽriſſet apud il los apud q̊s ſic locutus eſt tenet᷑ ille ſibi reſtituẽ famã. dicere apud eos ſe falſum in ̊ de iſto audiuiſſe · ⁊ mi nus caute locutũ fuiſſe · vł ꝙ ſibi nõ fuit credẽdũ cũ tale ↄtra ꝓximũ di xit · qm illud ꝓtulit ↄtra bonũ ꝓximi de quo nullã certitudinẽ habuit · vł aliquo alio ↄſimili modo reſtituat ꝓ- ximo famã ꝓut melius poterit · . Quinto mõ ↄtingit aliquẽ dãnifi care aliũ in fama/ſcʒverũ crimẽ ſed occultũ ſibi impoſitũ negãdo · Nam eũ qui ſibi crimẽ imponit oſtẽdit ĩin hoc mendacẽ · et notat eũ ð calũnia id eſt de falſa criminis impoſitione · De iſto dicit ſco · ꝙ ille ſic negãs non tenet᷑ retractare negationẽ ſuã qua negauit in publicove crimẽ ſibi ĩ⸗ poſitũ · qꝛ nullustenet᷑ ſtatim in iuchi cio ↄfiteri ſe reũ nõ ſtatim ↄuictus- Tenet᷑ tñ ꝑ quedã vba ſobꝛia,/vt di⸗ ctũ fuit in ſcdðo mẽbꝛo reſtituè famã illi accuſanti, quẽ indirecte notauit de calunia· ſcʒ dicendo nõ habeatis eũ ꝓ calũniatoꝛe · qꝛ credo ꝙ habuit intentionẽ bonã ꝓponẽdo · ł foꝛte ip̃e credidit ſe poſſe ꝓbare intentũ ſuũ · et deceptus eſt · Ex qͥbus patet q; pe riculoſum ẽ aliquẽ in fama notare· Vnge ſuꝑ iſto ꝓuer · xxiiij· cũ der̃cto ribus ne cõmiſcearis dicit glo · E ſpe ciałr vitio piclitat᷑ totũ genꝰ hũanũ Ca · xij. quãdo reſtitutio fame ſit facienda · et qſtatim,/an ante ac- ceſſum ad offerendũ altare · Oſtremo qñ reſtitutio fame ſit fiẽda! ſciendũ ꝙ ad ſj te- net᷑ ledẽſ cito faciendũ · quia ſiẽ in reſtitutionibꝰtempaliũ reꝛe/ ſine die vlł moꝛa debet ſtatim Sðbet᷑! ata et hic · Vnde ephe · iiij · ſol nõ oc⸗ cidat ſuꝑ iracundiã vram. Et invi⸗ tas patrũ abbas agathon dixit. Nũ qᷓ; doꝛmiui/nec litẽ habẽtẽ mecũ doꝛ mire pꝑmiſi/qntũ ad virtutẽ meꝗᷓ pti nuit ñ pᷣus in pace reuerterer cũ eo Similrvbi ſupᷣ brus augꝰ dicit. Qui cũq; duitio ł maledicto ł etiã crimĩs obiectu aliquẽ leſerit! memĩerit ſa- tiſfactione qᷓntocius curare qð fecit Vbi hůber · ſuꝑ vbo q̃ntotius id eſt ſine moꝛa · qꝛ debitũ eſt.et nõ põt ꝓꝓ pꝛia autoꝛitate ꝓlõgari · Satiſfactõe inqt curare qd fecit id ẽ tali ſatiſfa ctione qᷓ ſit curatiua plage illate· de quo plus eſt curandũ q; de gr̃a vel amicitia fris vł alijs Gmodi · Idem etiã veritas math.v.innuit· Si fra⸗ ter tuus habet aliquid aduerſum te vade pᷣus reconciliari fratri tuo. et tunc offeres munus c. TCirca qð querit᷑ vtrũ offendẽg te neat᷑ ad recõciliandũ freʒ ſtatim,/an teq; accedat ad offerendũ aliq̃d dño in altari cũ q̊ dñs videat᷑ mãdare· Re · idẽ · aut offẽ ſus eſt abſens, aut p̃ſeng · Si abſens ſufficit offẽdenti p poſitũ ſatiſfaciẽdi ſine moꝛa cũ pote rit · ſiẽ in reſtitutionibus· nec opoꝛtet vadat in hoc caſu pedibus · ſʒ ſul⸗ ficit ꝙ aĩo ſcdᷣm auguſ. Si vo eſt p̃-⸗ ſens aut fuit leuis offẽſa ita ꝙ non credit᷑ offẽ ſus foꝛtit᷑ turbatusł gra uĩs · Si leuis põt differri ſatiſfactio vſq; ad tẽpus moderatũ· Si vo gra- uĩis debet ſine moꝛa ſatiſfieri · tum ratõe debiti qð omĩ die debet᷑ · tũ ra tione caritatis frat᷑ne q̃ debet dare operã ꝙ ira fr̃is nõ creſcat/immo ſe- det᷑:hec hũber · TVerſi qꝛ brẽus tho. ſcða ſede · qlxxiij · ar · ij · dicit ſic/ tenet quis ad reſtitutionẽ fame ſiẽ ad re- ſtitutionẽ cuiuſlibet rei ſubtracte/&o modo quo ſupᷣ dictũ eſt cũ de reſtitu tione rexe tem poꝛaliũ ſcilicet agere tur ideo eadẽ ſunt applicanda pᷣſen tibus · ꝓut recta ratio dictauerit: Ca. xiij · quõ ĩſtitutio fieri debeat circa leſiões coꝛꝑis hũani ꝙ leſio fieri põt in coꝛpe hũano qntupłr. quõ ð q̃libet fieri debzʒ ĩᷣſtitutio Ertiũ pncipale huiꝰ tracta- tus eſt videre de reſtitutiõe fienda circa leſiões coꝛpales Notandũ ꝙ damnũ coꝛpoꝛale Eqn- tuplex. Vnũ eſt vltimũ ſcz vite ab⸗ latio · Scom eſt circa moꝛtẽ et irre- mediabile · et ẽ enoꝛmis leſio · vt in mutilatoe enoꝛmi/que impedit ex to to actũ aliquẽ humanũ q cõpeteret homini ſedᷣm iſta ptem aputatã · ve ĩ manusdextere ãputatõe · vbi aufert᷑ oĩo actus humanꝰ natus cõpetere ſe cundũ ulã manũ · Tertiũ damnũ eſt etiã circa moꝛtẽ et remediabile/vel ſaltẽ nõ enoꝛme id eſt nõ impediens actũ humauũ · vt ãputatio digiti vel alicuiꝰ ptis digit · Quartũ damnũ ẽ cũ quis ſine talibꝰ vulnerat᷑ vł ꝑcu- tit᷑ · ꝑ qd medicoꝛe auxilio indiget. opas ſuas õmittit · Quintũ eſt cũ qs aliũ pcutit vł pfodit vł aliquid in- iuſte Gmodi facit iaciẽdo/incarcerã doſcapiendo/ vel ligando/vbi nullã in eũ habet iuriſditionem · De pmo dicit ſco · ꝙ tripłr põt ſa- tiſfacere · ¶ Primo penã talionis ſuſti nendo/vbi lex ciuilis iſta ſtatuit · vt ſcʒ occidẽs ĩmuſte iuſte occidat᷑· Si aũt talis lex nõ eſt ſtatuta vbi offẽ dit ſibi inferre moꝛtẽ nõ licet· Scos modus eſt qꝛ expedit occiſoꝛi vt ex ponat vitã ſuã in cauſa iuſta· vtputa t inimicos eccłe ꝓ reſtitutõe faciẽ da ulli cuiꝰ vitam abſtulit· Qð ſi nec tantã reſtitutõʒ vult facẽ tũc tertiꝰ modus eſt qᷓ̃ tenet᷑ reſtitutionẽ facẽ ſpecialẽ equalentẽ vite quã abſtulit ſicut eſſe põt eualentia in talibꝰ· vi delicet elemoſinas faciẽdo ꝓ aſa oc- ciſi · oꝛatiões ꝓpꝛias faciẽdo· alienas oꝛatões ꝓcurãdo · ꝑpꝑegrinatões ſimi- liter et Gmodi · Immo etiã iuſtitie publice cui mẽbꝛe rationale abſtulit recẽpẽſam faciẽdo · Nec h̊ ſolũ tene tur facè· ſʒ ſi interfectus ſuſtẽtaret aliq́s, patrẽ vł matrẽ uł ꝓpinquos! tenet᷑ intfectoꝛ oĩbus ſimul ad tantã reſſitutionẽ qᷓntã illisabſtulit ꝑ int᷑ fechionẽ illius · Et qꝛ vix aliqͥ poſſʒ recõpenſare digne ꝑ actões illud qð abſtulit homicida ido expedirz ſim pyr aĩe talł/& ſoluẽt ꝑ paſſiões volũ tarias vł pacient᷑ ſuſceptas/vt ſcʒ oc cideret᷑ ꝓ homicidio. Unde optime pꝓuidet᷑ talibus vbi ſtatuta eſt pena talionis · Inſuꝑ tenet᷑ occiſoꝛ placa- re leſos · q; illud in oĩ iĩmuſta offẽſa exigit᷑· et ꝑ ↄſeqñs in qtuoꝛ ſeqñtr- bus leſionibus. De ſeda et tertia le ſionibus dicit idẽ ſco · ſcʒ de enoꝛmn nõ enoꝛmiin eccła coĩter nõ ẽ ſta tuta pena/mſi pecuniaria · Et illa de bet reſpõdere/nõ ſolũ dãno qð qs in tulit p mutilationẽ/ꝓ toto tempoꝛt fut᷑o quo qͥs vſurus eſſet mẽbꝛo ab- ſciſo! ſʒ etiã expẽſis appoſitis in cu- ratõe · vt habet᷑ eẽ ð immu ec · dãno dato · Et vltra placationẽ leſi q̃ re- quireret᷑ otiã ſi nõ mutilaſſet/et etiã ↄſolationẽ ipſius afflicti · qꝛ ꝑpetua eſt ſibi deſolatio de tali mutilatide · utinit tln repaeus uis Hinmnn yertermfen cgaeig des ſettur an e cpalt tcil ano en t iiß De it, eufar eeinlatolei/ 4 Fuemnure dtſcpteng dedermi. et Deiſang cing aiba Phnſnstofmnirdut Grfüfdlomchfendbe r⸗ ſintoctald dni etdo panme de elgitbes ir⸗ ont,/ gii oſiilllntde vluitithieignirfiniie lterethnvan Inweiillie . ublee aui mebetafnnle ihlt ipelen fanadh, ſeech ſhinn dur a ſſinterfachio iſltane As patẽ v mame ul winos vrt inifectoꝛ oibusſmul tanti antonẽ qntã il vabiuitpint- ”B ienlaredige y Moes lud Plt bonnats oenecn ſin Arie tl dlut ppaſiig oſi N Weniiſtsſz Aeni Pniudn Vrdenn e wrledtaſen det bs⸗ e e 1 enet onſnpin neis i imuſticfil ne erd eigjnitl evgt ei b⸗ . uieranal bos Hinnna tde enorm Plus etiã ponderãda eſt mutilatio pauꝑis qᷓ; diuitiſ/ſi magis egebat pꝑ- te abſciſa ad victũ neceſſariũ· quia vſus fuiſſet iſta ꝑte ad ꝓcurãda ne- ceſſaria · licet ex alia ꝑte ſit quedam ↄditio p̃ponderãs,ð ſcʒ ꝑſone digni⸗ tas· ſed hoc pax eſt quo ad pᷣmã cõ- ditionẽ · De q̃rta leſione videt᷑ optĩe deus ſatiſfactionẽ impoſuiſſe · exodi xxj · vbi ſic dicit· Si rixati fuerintvi ri/et ꝑcuſſerit alter ꝓximũ ſuũ lapi- de,vel pugno/et ille moꝛtuus nõ fue rit/ſed iacuerit in lecto/ſurrexerita ambulauerit vadẽs ſuꝑ baculũ ſuũ: innocẽs erit qͥ peuſſit ſeʒ a moꝛtis pe na ſuſtinẽda· ita tamẽ vt oꝑas eius quas ſcʒ interim neglexit/et impen ſas eius in medicos reſtituat · cui pe ne addat᷑ recõciliatio leſi · vt ſup · De quinta pena fiat recõciliatio leſi ſa tiſfiat iniurie ꝓut ſapiens determi nabit · De p̃fatis quinq;ʒ caſibus vł quatuoꝛ ſanctus tho · ſimiłr dicit Ca ·xiiij · quomodo fieri debet re- ſſtutio cirea leſiões virtutũ/łet bo noꝛe anime · de reuocãtibus ab in⸗ troitu religiõis ð ſcãdaliſantibus · de ſeducẽtibusvᷣgines ſimilibus Vartũ pᷣncipale vltimũ eſt de reſtitutiõe fienda/quo ad virtutes et reſ moꝛales · que ſunt bona aĩe, nõ nat᷑alia ſed moꝛa- lia bona acq̃ſta/que coꝛrũpunt᷑· vel ſunt bona moꝛalia acqrenda· quorũ acquiſitio impedi᷑ ꝓ pcta · que licet in faciẽte ea ſint adeo volũtaria/ ꝙ n eſſent volũtaria nõ eſſent peccata et etiã q;uis ſola volũtate ꝓpꝛia poſ ſit quis ſic dãnificari vt dicit augꝰ. de dera religione tamẽ aliqͥs poteſt aliũ danificare indirecte/inducendo eũ ad actus vitioſos/et ad peccata q bus virtutes coꝛrũpunt᷑ et vicia ge⸗ nerant᷑ · Iſta aũt inductio poteſt fie ri nouẽ modis ſupᷣ tactis.ſcilicet iu. bendo · ↄſulendo· ꝑpſuadendo.hoꝛtan- doꝙ cetera ſicut in verſibus. Juſſio Oſilium ↄſenſus palpo ac· Loquendo igit᷑ de reſtitutõe taliũ in genere dicit ſco! ꝙ p̃fato mõ alr cui auferenſ bona moꝛalia tenet᷑ mo do ſibi poſſibili reſtituere damnũ/ſeiᷣ licet inducendo eũ efficacit᷑ ad peniĩ tentiã, ad actus virtuoſos· Et ſi ſo la inductio nõ ſufficit (quia facilius eſt puertere qᷓ; ↄuertere) tenet᷑ ꝑ ſe oꝛando,/ et ꝑ oꝛatões alio ꝓcuratas impetrare ſibi cõuerſionẽ/ et ꝑ alias ꝑſuaſiones a pſuaſoꝛes efficaces dũ tamẽ illis non ꝓdat peccatũ occultũ iſtius alterius · Ex quo patet quan- tum periculũ eſt aliũ ſollicitarea in- ducere ĩn peccatũ/quodvix põt reſti tuere · cũ voluntate iã allecta ad pec cata vix poteſt ꝑſuaſionibus et alijs vñjs młtis reducere ad virtutẽ.Cau ſa autẽ quare opoꝛtet ſatiſfacere ꝓ dãnificatione moꝝ eſt: quia cũ vir- tutes bona ſint maxima ſcom auguſ pᷣmo retractationũplus dãnificat q in iſtis damnificat qᷓ; in quibuſcũq; alijs· et ꝑ ↄſequens plus ſcm iuſtiti am tenet᷑ ad reſtituendũ ꝓximo ta- le bonũ quantũ ſibi poſſibile eſt· Vꝛ deant igit᷑ in quãto piculo ſunt qui iuuenes a ꝓpoſito bono intrãdi relr- gionẽ abducũt · qui etiã aliquos apo ſtatare faciũt ꝓfeſſos vel ꝓfeſſas·q̃ ſeducunt virgines łl puellas:aut eis occaſionẽ meretricij miniſtrant · Vñ pe. de pa · in · iii · diſ · xx.· dicit! qui ali um a religione retraxit/tenet᷑ indu- cere ad ingreſſum vł regreſſum re- ligionis. Si autẽ ille nolit intrarevł redireltenet᷑ eque idoneũ ꝓcurare · quod ſi nõ poſſit tenet᷑ ꝓ eo intrare· quod fecit magiſter raymũdus · Cu ius ratio eſt quia ſicut ille epiſcopuſ qui oꝛdinat domĩno ĩnuito eius ſer⸗ uum / ſic ſibi auferẽdo ſeruitiũ/tene- tur dare cõparem ſeruũ/ vel etiã ex- timationẽ/immo etiã duplũ · liiij· diſ · ſi ſeruus multomagis qui deo abſtu lit ſeruũ ſuum nouitiũ/vel intratuxe tene?᷑ ſi poteſt recompẽ ſare in ſimili Hec pe · Scotus vbi ſupꝛa ſic dicit · Si quis abſtraxit aliquẽ iam obliga tum ad religionẽ ſintelligo obligati one ꝓfeſſioms) tenet᷑ agere ad reſti tutionẽ/vt ſcilicet iſte redeat ad re- ligionẽ · Sed ſi aliquẽ diſpoſitũ ad in trandũ retraxit/ne intraret(quia in tereſt inter habere et ꝗꝓpe eſſe) non tenet᷑ ad tantã reſtitutionẽ religio- ni ad quantã ſi fuiſſet in religione · ſed tenet᷑ ad aliqualẽ reſtitutionem ſcilicet aliqualẽ induchionẽ alterius equiualentis aliquałr ad ingreſſum ilius religionis · Et hoc eſt intelli- gendũ ſi illũ retraxit intentione dã nificandi religionẽ · Si autem inten tione conſulendi ꝓpꝛe vtilitati ſine fraudel non tenet᷑ religioni · Sed et in pꝛimo caſu et in ſecũdo tenet᷑ ꝑſo ne quã retraxit vt in ꝑſuaſionibuſ⸗ alijs bonis ſpiritualibus ad equiua- lentiam bonis illis in quibus illum retrahendo damnificauit· De ſeducente virginẽ dicit᷑ exodi xxij· quĩ ſeducit virginem/et doꝛmit cum ea dotabit eamet habebit eã vxoꝛem · aut reddet᷑ eidẽ iuxta mo- dum dotis quã virgines ſolent acci pere · Ecce quomodo dãnificatio il- lata virgini contra caſtitatẽ reqͥrit reſtitutionẽ ↄiugalis caſtitatis red- dite ꝓ ea · Et nota ꝙ qᷓ;uis lex mo- ſaica nõ liget in nouo teſtamẽto/quo ad pᷣcepta iudicialia tamẽ quia iu- dicialia moꝛalibus innitun᷑/tunc li⸗ gant quãdo ſunt in noua lege ↄfir- mata/vel de nouo per aliquã cõmu- nitatẽ aſſumpta ꝓ ſtatutis · ſicut pꝛo adulterio ĩnterfectione puniẽdo eſt alicubi lex · Et ſic factũ eſt extra de imurijs et damno dato · ca · · et qnq; ſequẽtibꝰ·que omĩa ſumunt᷑ ex exo · xxij· et · xxiij · Et ſunt ſeruãda hodie ſiẽ ĩura canonica · nõ vt in lege mo- ſaica · De omnibus damnis/vbi nec in ſe, nec equiualenti potet fieri re ſtitutio,/ vt in mutilatione membꝝ/ ſtupꝛo/et huiuſmodi dicit · vlricus in ſumma! ibi ſatiſfiet ꝓꝑ recõpenſati⸗ onẽ faciendã ad arbitriũ boni viri· Idem thomas in ſumma et ſcripto NEt tantũ de confeſſoꝛe eruditõe ſub compẽdio dixiſſe ſufficit Eximij ſacre theologie ꝓfeſſoꝛis, Ffratris Johannis nider oꝛdinis pꝛedicatoꝛe/manuale confeſſoꝛum ad ſpiritualiũ paſtoꝛum inſtructio nem! feliciter finit 4 dliurſir. nmals 1and 4 voatcaninepenatir melrz le (lunirerb nalts dus Prrennigvitaol ablis de ſerweregtnohpd er aſtore / Gortatne Atuit Que reutten ſbrricapltgung ſenen⸗ WANemetenſtdnn Quar Mumnentdepdig aueſth ſertt da N Tültcir dig Becund Ade inlumede⸗ funtlinitacl ann u .,M NMterclie Cartade — n deo 1 Ure in ſunilt un oblg ge obligan ere 3 reſtu deat ad re poſicũ ad in net quia in pe eſle non onẽ relgio⸗ n telgione Kannonem 14 ingreſum mentoae ni aſinpti n 4 ue interfechone Ancubt lex. Lrſe fahi mmumſg et damnno ee ſeenly qne miuſn et x Ltintin iura canonica pt ſuca De ommibiadm in ke net equindentze ſutuno, vt inmunlnmn ſupvo et hünſwll utn ſumm bi ſuftty n one fienci Mathrin Jdentonsitin Ettmii detmitſelnli õ ℳ . 9 Eximñij ſacre theologie ꝓfeſſoꝛis, fratris Johannis nyder oꝛdinis fratrum pꝛedicatoꝛe/tractatus de lepꝛa moꝛalil feliciter incipit Aim deum legimus in leuitico/ vetẽiſte ſtamẽti mandaſſe ſa cerdotibuſ,/ vt lepᷣ coꝛpoꝛaliũ multimo⸗ das ſcire ſtuderent differẽtias·qbuſ iuxẽ oĩm theologoꝝ gloſas ampliſſ imasfigurate dat᷑ in telligi/ſacerdoteſ noui teſtamẽti p̃⸗ ceptis aſtringi Suioꝛibꝰ. q̃tinus inſu dẽt lepꝛas ſcire moꝛales, variaſ ra tionalis anime peccatoꝛe videlicʒ le talium inter ſea a venialibus dꝛãs. Moꝛe enim ignoꝛãtia culpabilis: de feſſoꝛe deceptoꝛẽ lupũ ex paſtoꝛe/n puaricatoꝛẽ ↄſtituit · Que vt euiten tur ſub xviij·capłisquinq; ſequen- tes colligẽ materias ſtudui · Quaxe pꝛima erit de pctĩsque ſub ſeptẽ ca pitalibus militãt vitiis· Secunda de his q̃ directe ↄcernũt trãſgreſſiões decalogi · Tertia de hiſ q̃ circa ſeptẽ fiunt ſaẽmẽta eccłie · Quarta de ma trimonii impedimẽtis · qᷓ plerũq; in- cautis grauiſſ imoſ inijtiũt laqueoſ: Quinta uero de ↄiugatoꝛe abuſibuſ uenereis· q̃s heu multi licitos exiſti mant/cum ſint nephandlſſ imi. Veꝛe qꝛ in p̃ᷣfatis materijsmãda to ſapientis ſatiſfacẽ deſido, q̊ dicit eccł aſtici·iijiqᷓ pcepit t᷑ deus illa co- Sita ſemp/et in płibus opibus eius ne fueriſcurioſus idcirco lectoꝛẽ ſe- quẽtiũ/ꝑ tria auiſo notabilia. Quo- rũ pᷣmũ eſt ſancti thome qlibetoviij· ·xv · dicẽtis · Vmnis q̃ſtio in qua de pctõ moꝛtali q̃ri᷑ niſi exp̃ſſe ueritas habeat᷑/ piculoſe detminat᷑. qʒꝛ erroꝛ q̃ nõ crediẽ᷑ eſſe pctm̃ moꝛtale/qð pec catũ morle eſt ↄſcientiã non excuſat a toto/ſed foꝛte a tanto · Erroꝛ vero quo credit᷑ eſſe moꝛtale/qð mor̃le nõ eſtl cõſcientiã ligat ad pctm̃ moꝛtale. Secundũ nõbile eſt alexãdri de hal. parte · ij· qſtiõe de pctõ mõꝛtał⸗ ve⸗ nialis qr̃a· ipſa ita diff iniẽtis. Pec- catũ veniale eſt libido ſiue voluptaſ in creata citra deum· Oõꝛtale eſt li⸗ bido ſiue voluptaſ in creata ſup deũ vel eque deo· Si vero creat᷑a diliga tur p deũ oĩno/i mõ quo debet vir⸗ tus eſt.qꝛ vtus eſt oꝛdo amoꝛs. Sed ſi creata diligat᷑ ñ oĩno p deũ dili- Sit᷑ tñ ſpꝛ vtilitatẽ homĩ ncẽ̃ariãſic eſt dilectio nat᷑alis. etiã oꝛdinatur ad deũ/licet homo ñ referat. Et cõ- cludit· Cum autẽ valde uicina ſunt petm̃ mõꝛle a veniale in eodẽ gene⸗ re materie· difficile eſt dicẽ uſqʒ ad qd extẽdit᷑ veniale pctm̃/et qñ inci- pit eſſe mõꝛle · CTertiũ nõbile eſt can cellarij tractatu ſuo de vita anime- Dockrina inqͥt ſalubꝛs ꝓ doctoꝛb⸗ theologie eſt vt nõ ſint faciles aſſe- rere actiõeſ aliq̃ſ. aut obmiſſiõeſ eſſe petã mõꝛtalia · pᷣſertim ſub vᷣbo vni⸗ uerſali/et dum p̃dicãdum erit ad po pulum · Mis motus autoꝛitatibꝰ⸗ pꝛoꝛ ſus nihil de ꝓpꝛijs intẽdo dicẽ in ſe- quẽtibꝰ. ſed duntaxat autẽticoꝛe in ſacra pagina vba fidelit᷑ curabo an- nectere · ſancti thome potiſſ imũ, niſi qñ alium doctoꝛẽ nomĩauero · PMoſt cuius vbalſtatim ſequen?᷑ vᷣba beati thome p̃dicti· qꝛ idem ſanctus⸗ omẽſ videt᷑ cõmunit᷑ mgr̃os pᷣcellere vbi de differẽtijs pctõꝛe agiẽ⸗ Mꝛime partiſcapłm pꝛimũ de ſu perbia ↄtinet pꝛimo quale ſit ipᷣa ptm̃· et qliter ab alijs dꝛñs · Scðo quid ipᷣa ſit ſupbia· Tertio qñ eſt mõile pctm̃ et qñ veniale · Quar to qͥd ſit dtemptusꝝ · Quinto quot et ꝗᷓ ſpecieſ ſuꝑbie · et ad quas re- ducunt᷑ magtudo/lactatia/excu ſa tio in pctĩs/hᷣſumptio/ puſillanimi tas· Sexto quot gdus ſuꝑbie · Se ptimo que ꝓpᷣetateſ eiuſ. Octauo qͥd infidelitas · et qt eius ſpecies· Nono qͥd blaſfemia/ q̃t eius ſpẽs licʒ impꝛopᷣe dicat᷑ hr̃e ſpẽs · et q̃t Sduſ.Decimo quot ſpecieſ pctĩ in pmſctm̃· Vndecimo quid ſciſma · Duodecimo qͥd inobediẽtia/quot gradus eiuſdem: Vꝑbia dupłr cap · Vnomõ genãli ꝓ ↄtemptu pᷣceptoꝛ dei · ſic reperit᷑ in omĩ pctõ mõꝛli · qꝛ ita ambꝛoſius pem̃ diffinit Pctm eſt pᷣuaricatio legis diuine/ celeſtiũ inobediẽtia mãdatoꝛę · Vnð ſic ſuꝑbia/ñ eſt ſpeciale uitiũ/nec ca pitale · ſz rgina oĩm uitioꝛ · Alio mõ eſt ſpeciale uitiũ et ſic eſt appetituſ inoꝛdinatus ſeu immodèatus ꝓpꝛie excellẽtie · Et ſic idẽ eſt ꝙ nolle obe dire ſupion · pᷣſertim deo/et rᷣguł eiꝰ debitis · Nã ſicut qdlibʒ pm̃ habet duo ſcilz auerſionẽ ab incõmutabili bono/et ↄuerſionẽ ad mutabilłẽ crea curã ita et ſuꝑbia habʒ duo· Vnum per ſe et cõpletiuũ pctĩ,/ac fõꝛle · et eſt ↄtemptus · Aliud mãle · et illud ẽ appetitus immodẽatus ꝓpne excel- lentie · MMꝛopt᷑ pᷣmũ habet ſuꝑbia ꝙ eſt maximũ pctm̃ et gina vitiox · ñ autẽ cpü ſcᷣm · Vnð nolle ſubijci deo vł ſupioꝛ loco dei/ac eoꝛe ̃gulis/ſeu ↄtemptus taliũ eſt ꝓpꝛius actus ſu- perbie · Immo tał ↄtemptus dei eſt maximũ pctm̃ · et additus alijs facit ꝑfidiã/deſperationẽ, et oĩa alia pec- cata maioꝛa facit · Inſuꝑ omĩa alia pctã/excepto p̃fato ↄtemptu, ꝓcedẽ pᷣncipalit᷑ aut ex ignoꝛãtia/ aut ex in firmitate/ſeu y deſideriũ cuiſcunq; alterius boni a deo · et iſta habẽt pꝛo fõꝛli · Auerti vo a deo pꝛo mãli · So-⸗ la autẽ ſuꝑbia ecõuerſo habʒ ꝓ foꝛ mali auerſionẽ a deo ſeu ↄtemptũ. idcirco etiã pᷣncipalr habʒ! eſt pec catũ mõꝛle · Eius aũt motiuũ eſt vni taſ pᷣncipatus · vt in angelo patuit· homine pꝛimo · Pꝛo mã li vo habet ↄuerſionẽ ad cõmutabile bonũ · Supbia igit᷑ eſt appetituſ immo- deratuſ ꝓpꝛie excellentie · Aliud enĩ eſt appetè excellentiã (dicit alexanð de halig)aliud eſt appetẽ excellenti am ꝓpꝛiam vt ꝓpꝛiã · Appetẽ enim excellentiã(cũ ſit nãle angelo et ho mini inqntũ ſũt facti ad imaginem der)non ẽ pctm̃· Sed appetẽ excellẽ tiam ꝓpꝛiã vt ꝓpꝛiã ſeu immodẽate ſemp eſt pctm̃ · Et hoc fit multipłr. Pꝛimo reputãdo ſe illã habẽ a ſe ñ ab alio · Scðo vᷣputãdo ſe illã hr̃e ab alio ſed ſuis meritis · Certio reputã do ſe falſo illã habere cũ nõ habeat Cuarto vᷣ putãdo ſe hr̃e illud in quo excellit plus omĩbus· Et ideo in dif finitiõe li ꝓpꝛie ſonat in vitium · pu- ta cum dicit in coꝛde ſuo! ꝙ habeat aliqd a ſe/vł cũ dicit meritũ eſſe a ſe ſic de alijs differẽtijs ſeu ſpẽbus ꝑ bẽm gregoꝛiũ aſſignatis · Suꝑbia cõpleta/eſt ſᷣm ſuũ genuſ ptm̃ mõꝛle tripliciter · ¶ Pꝛimo qñ ẽ = SAA = = — — — - E =— * = — = —-— — tailpie peneni mer rle li atlnat mnnus ſurptre Ctemenſ tapan titneſpenor itn al ie vel gltnmligrruta ſed er Nem nrzctprackii atfins denſ geſisſic wuscinalnenſit titſdetiuponned uien Gdec eredu adh ds AAahaduni cain. Z Oetiaſitieint lernetfn ingle abeii Pimatiin lnitehmiib ilſp iif⸗ intocppetn mmeereli⸗ — — far ſen dalnennihdr⸗ lati iobe Kürrhrigzin⸗ NAIaneritadenſelmni Arotmi nalr abſgeie niie Eitaũt mtiictni Aimans r in ge otit/ remund Po ni neet rie 1 cintlebi ba zeetanttuſinm va metntlenie Aulen gtekleni d Aexrand 1 3 E n duldt llen van e i pnehennn agen ihainhen —„ e z Geluſfener wnekAmmt 8 mine Prfenin, Noem Eibn ſntane mhlis, bẽm greg· bedã· J contra diledtionẽ dei · vt qñ poſt deli berationẽ rõnis rẽnuĩt ſubijci do/ac reguł eius! ad que ncẽitatis debito tenet᷑ · Scdo qñ eſt ↄtra dilectionẽ ꝓp ximi · vt qñ aliqͥs ſic ſe p̃fert ꝓximo ſuꝑioꝛiꝙ ab eius ſubiectiõe ſe ſubt hit/ad quam tenet᷑ debito nccitatis · Qui(inqͥt deus voſ ſpernit! me ſper nit · Tertio pctã illa qᷓ ex ſupbia cõ- pleta ꝓcedũt etiã ſunt vł fieri pñt mõꝛlia · VWeniale vo pctm̃ eſt qñ nol- le ſubijci ſuperioꝛ p̃uenit iudiciũ ra tionis/ vel appetitus immoderatus pꝛopꝛie excellentie · Cancelł.diffinit ↄtemptũ dei di⸗ cenſ. Contemnẽ aliq; rem/vt aucto- ritatẽ ſupꝑioꝛe eſt ipſam ve vł inter pᷣtatiue nullã, aut uilem aut minus iuſto reputare · Cõtemnenſitaq; au ctoꝛitatẽ ſuperioꝛe/nõ ex paſſiõe/vel fragilitate/ł ignoꝛãtia/ſed ex ↄtem ptu qͥ eſt pᷣnci pał cãr, aut finis tranſ greſſiõis ſue! reus pꝑctĩ mõꝛlis exiſtit vt dũ qͥ ſdicit ſuꝑioꝛĩ in eo ꝙ ſuꝑioꝛ: ego in deſpectu vri hoc agãaqð inhi betis · Alias ñ acturusj· ca · ij · G. vij · Species ſuꝑbie ſunt quattuoꝛ ſᷣm Pꝛĩma eſt ſe cre dere habẽ bonũ a ſe, ideſtꝙ; aliqͥſ in oꝛdinato appetitu ꝓpꝛie excellẽtie, ita de boniſ ſuis glonꝛet᷑ ac ſi ea a ſe habẽt · Nam ſi in vniuerſali ſimpłr quis credẽt qð bonũ a ſe habẽt: eſſʒ infideł/ſeu hèticus.et ibi eſſet infi- delitatis ſpecieſ.· Sub iſta ſpecie/ſed nõ ꝓpꝛie/nec uelut ſpecies ðtinet᷑ in gratitudo/ qua qͥſ ſibi att᷑ᷣbuit qð ab alio habʒ · Secunda ſpẽs ẽ credè bõ ſibi data ꝓpꝛijs meritis hre · ideſt ꝙ; aliquiſ ex immodato appetitu ꝓpꝛie excellẽtie! ita de bonis ſuis gloꝛiet᷑, ac ſi ea ꝓpꝛijs meritis haberet · Cre dere autẽ ac ſentire/œ ex meritis - cedẽtibus aliqð bonum aut pꝛemiũ ↄſequatx᷑ non eſt p̃ᷣſumptio vł erroꝛ? ſi ad deum tanqᷓ; ad oꝛginale pncipi um/actu/vel habitu ſolum/referat᷑. Si vero quiſ crederet ſimplicit᷑ in vniuerſali/ꝙ bona haberet ex ꝓpꝛijſ meritis eſſet ſpecieſ infidelitatis pe lagiane · In iſtã ſpeciẽ, ſed nõ uelut ſpecies etiã reducit᷑ ingtitudo, qua quis ſuis meritis bona aſcribẽt que meritis habʒ alienis· immo iſta ing- titudo/ẽ magis effectuſ pᷣme vł ſcðe ſpeciei · Certia ſpẽs ẽ iactare ſe hr̃e qð quis non habet · Vnð pꝛeſumptio de multis meritis, et gratijs ſi nõ in ſunt, vt interdũ fit in deuotis viris et eoꝛe reuelatiõibus,r pꝛophetũis et Hmõi?falſa eſt et temaria · Vł etiã attribuẽ ſibi maius bonũ/q; q ſ( habʒ ad idem reducit᷑· Differt autẽ iſta ſpecieſ/a iactãtie vitio · qꝛ iactãtia ẽ ſpẽs mẽdaciĩ quo ad exterioꝛẽ actũ facti · quo ſcʒ quiſ falſo ſibi attribuit quod nõ habet · vt habes ca · xxvii · Sed iſta ſpẽs committit᷑ quo ad in- terioꝛẽ coꝛdis arrogãtiã. qua ſeʒ qᷣs ſe alijg p̃fert · Excuſatio in pctĩſ pti- net etiã aliq̃liter ad iſtã ſpẽm· quia ibi ſibi quis attribuit innocẽtiã quã nõ habet · Excuſatio enĩ in pctiſnon eſt ſpecies ſuꝑbie/ſed magis effectꝰ eius/ł diſpoſitio ex ipſa ↄſeqñſ· Im mo dicit᷑ ꝓpꝛie effectus pᷣſumptiõis· Ideo excuſatio pctĩ ẽ q̃dam circũſtã tia aggrauanſomẽ pctm̃/etiã ipſam blaſfemiã. Quarta ſpẽſeſt deſpectiſ ceteris velle ſingularit᷑ videri · Við de hoc ca · v. E viij · ix · x · xx · xx · xxj · · pñti ca · ¶xv. ca · vij · Giij · Ad iſta ſpẽm ptinet pᷣſumptio · Eſt autẽ pꝛe ſumptio vitiũ quo qͥſ aſſumit ſtatim ſine fidutia diuini auxlij opus ma- gnũ ad agẽdũ ea q̃ pᷣferunt᷑ ſue vtu ti/ſeu qᷓ ꝓpoꝛtionẽ ſue facultatis ex cedunt · Vnde pᷣſumptuoſus eſtimat erranee ſuã facultatẽ maioꝛẽ qᷓ; ſit· puta/ ſe h̃e maioꝛẽ vᷣtutem ad mar tyriũ ſuſtinẽdũ/vł ad vincẽdũ tem- ptationẽ/ qñ materiã eaxe ꝓpinquãa nõ vitat. vł eſtimat ſe maioꝛeſ diui tias/ſciẽtias/aut potẽtias hrᷣe qᷓ; ha- beat · vłᷣ ex hoc ſe eſtimat magnũ/ magnis dignũ ex quo nõ eſt/ſcʒ pr diuitias/bona foꝛtune/ vl PP veſtel, ſimilia: . Duſillanĩtaſ ꝑ defectũ op poni᷑ vitio pᷣſumptionis · Dicit᷑ autẽ puſillanimis qͥ recuſat in id tende qa eſt ſue potẽtie commẽſuratũ· It᷑ puſillanimus ẽ qͥ dignus eſt magnis hm habilitatẽ ad vtutes ·q̃ ſi habili- tas ineſt ei ł ex bona diſpoſitiõe na Cali/vł ex ſciẽtia/vł exterioꝛi foꝛtu- na. qbus cũ recuſat vt ad vᷣtutẽ pu ſillanimis dicit᷑/et reddi?᷑ · Et iſta re cuſatio vł negligentia oꝛit᷑ aliqñ ex defectu vtẽdi pᷣfata habilitate · Eſt autẽ puſillanimitaſ peius vitiũ q; pᷣ ſumptio · Dicit enĩ cancell · tract · ſuo de dẽa vitioxe ſic · ¶ Puſillanĩtaſ/qᷓ qᷣs cont᷑ iudiciũ ſuꝑioꝝs ſui/et pꝛudẽti oꝛis reputat ſe minus ĩuſto ad aliqᷓ faciẽda/et ptinacit᷑ refugit officia a ſupioꝛe impoſital ad inobediẽtiã ſu- perbã imputã ·qꝛ iudiciũ ſuũ nimis pfert/et inniti᷑ pꝛudẽtie ꝓpꝛie · Se⸗ cus ſi ducat᷑ ꝓpꝛa lege ſpũſſanchi · de qua debet eſſe certus· Secus pᷣterea ſi ſciat piculũ ſuũ euident᷑/de quo fr- dem facere ſuꝑionꝝ nequit · mone . qn quis Inum honoꝛe aliq ipſum hre/nec la nendũet tamẽ mag = Nota et᷑ ꝙ qlibet ſpẽs ſuꝑbie hʒ treſ gradus · Mimus ẽ ſuperbia in coꝛde · Scðs in oꝛe · Certius in oꝑati one · Anſelmus tñ ponit quattuoꝛ &- dus WPDꝛimus et peſſimus ẽ ſuꝑbia in opinione· qñ aliqͥs opinat᷑ vł exi- ſtimat ſe eſſe dignũ aliq̃ magno ho- noꝛe, in hac eſtimatõe ſic delectat. Sess ſupbia in voluntate, qñ aliqͥ́s nõõ ſe eſtimat ęſſe dignũ aliquo hono re vult t re licet non pcuret opere vl et ita delectat in volunta minus malum qm pᷣmus. Ce galtatio in ſer mone· Quartus eſt exaltatio in ope . quãdo nullũ triũ facit et tamẽ facit vł ꝓpoꝛtionatꝰ ad magna facienda aliq̃ opera/ ex qbus dignus habeat᷑: Et iſte minimꝰ. Iſte dẽe ſcᷣm ałx. ſunt mãles ſuꝑbie · ſed ſcdðᷣui grego · ſunt foꝛmales: Supꝑbie itaq; ↄditiões ſunt ſedm thomã/ ad regulã rõnis recte, ſcdᷣm quã aliquis verã eſtimationẽ de ſe habet/nõ attẽdere · ſed de ſe maioꝛa qᷓm ſint eſtimare · alioʒe defectus/nõ ꝓpꝛios ↄſiderarę · ſupioꝛe mãdata cõ temnere· ſuꝑ alios uideri appetẽ:ex cellentiã verã in alijg exiſtentẽ faſti dire · et in ꝓpꝛia excellẽtia inq̃ntũ ꝓ pꝛia delectari velle. Infidelitas etiã cum ſuis ſpẽbus apta nata ẽ ex ſuꝑbia generari · Eſt autẽ infidelitas vitiũ/ quo qͥſrepu- gnat ſeu diſſentit audituĩi vere fidei aut q dtemmit ipᷣm· CTres ſũt infide litatis ſpẽs· DPꝛima iudeoꝛe/qͥ rẽni- tunt᷑ fidei ſuſcepte in figura· Scda nt etnrecodens ſt nn. wuant wmcict de de itredienf etbons Lerda amui deie ti et awe tNClNbondedes Aſn cNCRNeugftinn erlibene EuatN Nedti à Ireden 4 kennat tiher Gadseniſit ublſfonie Pimng gnicn d Mregt coe lld öbifene txtre ificltat Gnndtnſ i “ vn ſlinr lelen⸗ MMlrans. muuimumri baſar eni OAlerusan *R ſbafenar in . Kualpoteſto fie fiein eer tger tletiglagn, ngiſteg ⸗ niſſitf tic ir nz ☛☚ « eie x . W Wdan 4 er = . „ 4 Erßl ê“”” 4.2 rregön emnbweaig rEtMiniifer entr Nm elerſ folie⸗ 6 m üft rlane n rmn er budiibelef, E LEnmim Jruieſcnir õ Zabetg Atintin eeiaree nn „DPri AreglanRree . aas wiehrunne SK. i riln lirbn A alprtnhi 3 3 CerM 3 „ SZ or —— usuliin⸗ rur h⸗ iumſemni 1. A ingn . un * 1 e 2 Amrel „ ulin imndbin 2 tbt . n, vacgenereen . Mitt d ereye n goh . Alutord ſ efen 5 eNel Altime e tanhn aſiiſ, de em ſiſ georad S'r, Pimu ,G fr ſocc⸗ “ peioꝛ paganoꝛe/qui rẽnitunt᷑ fidei ñ ſuſcepte · Certia peſſima chaſtiano rũ qͥ ᷑nitunt᷑ fidei iã ſuſcepte in ipſa manifeſtatiõe vᷣitatis · et hanc hñteſ dicunt᷑ heretici/vł ſectãa hñteſ/vł a- poſtate · Spẽſ autẽ infidelitatis/que accipi pñt ſcdᷣm diuerſitatẽ erroꝛ ĩ diuerſis qᷓ ad fidem ptinent:nõ ſunt detminate/ſed ſcdðᷣm erroꝛeſ pñt ĩ in finitũ młtiplicãi · vt alia ẽ heſis ar- rianoꝛe/alia ſabellianoxe · ſic de alijſ · 5laſfemia opponi?᷑ ↄfeſſiõi fideĩ vere · ẽ derogatio vł deteſtatio ex cellẽtis bonitatis/diuĩe p̃ᷣſertim · Et eſt duplex blaſfemia · Quedã in coꝛ- de Alia in locutiõe · Spẽs impꝛope, blaſfemie ſunt treſ. Vna cũ qͥſ attri buit deo vł ſancto alicui qð ei nõ cõ uenit· vt dicẽdo deus eſt mẽdax· Se cunda cum a deo remouet᷑ qdð ei vuue nit · vt ddo deus ñ eſt bonus · Tertia cũ attribuit᷑ creat᷑e qð deo appꝛopᷣat᷑ vt dicẽdo iſte homo ẽ deus/ vł ſcru⸗ tatoꝛ coꝛdiũ/pᷣſciusg futoꝛe ex liberta te arbitrij de pẽdentiũ cẽ · Sic etiam blaſfemia ẽ triplex · GOꝛadus enĩ ſũt in blaſfemia· Pimus quãdo aliqͥſ non credit coꝛde illud qð blaſfemat · et ibi ẽ infidelitaſ. Secundus ſi ibi- dem ſequitur deteſtatio voluntatis· Tertius ſi ꝓꝛumpit in vba · ſicut etiã laus fidei auget᷑ ꝑ dilectonẽ et ↄfeſ ſionẽ · Quartus cum qͥſ blaſfemat in opere · qꝛ ſicut pꝛoteſtatio fidei fit in coꝛde/oꝛe operelita etiã blaſfemia Moꝛro qñ ſit pcti notãdi ſunt etiã gradus. Vnus eſt qñ blaſfemus non aduertit hoc qð dicit eſſe blaſfemiã qꝗð ↄtingere pt cũ ſubito ex aliqᷓ paſ ſione in verba imaginata ꝓꝛumpit/ et ſignificationẽ eoꝛe nõ ↄſiderat·et ſic eſt ptm̃ veniale · Scðdo quãdo qͥsʒ aduertit ̊ eſſe blaſfemiã/ↄſiderans ſigficata vᷣboꝝ· et tũc non excuſat᷑ a pctõ moꝛtali · ſicut nec ille qui ex ſu- bito motu ire aliquẽ occidit · Vide · capitulo · v · C· xj · xxij · Plaſfemia tũc eſt pctm̃ in ſpm̃ſan ctũ quãdo aliqͥſ ex certa malitia per ↄtemptũ abijcit et remouet ſpecialẽ aliquẽ effectũ ſpũſſancti/ſcʒ illud qð electionẽ pctĩ põt impedire · et ſic qð libet pctm̃ in ſpm̃ſanctũ videt᷑ fieri cum ↄtemptu · Quid autẽ ſit ↄtem- ptusdictũ eſt · Ciiij · Et ſunt ſex ſpẽſ pctĩ in ſpm̃ſanctũ · Pꝛima deſpera- tio· nõ ꝙ dei miſericoꝛdia nõ credat᷑ ſed qꝛ ↄtemnit᷑ · Et de H̊ᷣ uide infra · ca · viij · S·j · 1 iijac xxv · Scðda p̃ᷣſum- ptio nõ ꝙ dei iuſticia nõ credat᷑ ſed qꝛ ↄtemnit᷑ · Iſta pᷣſumptio eſt quã- do qͥſ pᷣſumit gloꝛiã adipiſci ſine me⸗ ritis/vł etiã ſine penitẽtia · Nota tñ ꝙ peccare cũ ꝓpoſito perſeuerãdi in pctõ ſub ſpe venieeſt pꝛeſumptõ et auget pctm̃ · Sed peccare ſub ſpe ve nie quãdoq;ʒ; pcipiẽde/cũ ꝓpoſito ab- ſtinẽdi a pctõ,/ et penitẽdi de ipſolſ̊ᷣ nõ eſt pᷣſumptiõiſ, ſed diminuit petm̃ qꝛ ꝓꝑ hoc videt᷑ hr̃ᷣe voluntatẽ minuſ firmatã ad peccãdũ · Certia ſpẽs eſt impenitetia · que ẽ ꝓpoſitũ nõ peni⸗ tendi · Quarta ẽ obſtinatio · qᷓ eſt fir- matio ꝓpoſiti in pctõ · Quinta impu⸗ gnatio vᷣitatis agnite · quãdo ſcʒ ali- quis vitatẽ fidei impugnatvt licen tius peccet · Sexta inuidẽtia frat᷑ne gratie.· puta quãdo aliqͥſ nõ ſolum in uidet pſone fratris aut bonis eius: ſed etiã inuidet de augmẽto ipſo &- tie dei/aut gratie dei ĩ mũdo creſcẽ ti · Odire vero deum omnium actoꝛẽ ex deliberatiõe inuenit᷑ in omni ſpe cie peccati in ſpmſanctũ.ideo nõ int᷑ ſex ſpẽ ſ peccati in ſpm̃ſanctũ compu tat᷑ · Vide de hoc ca · vij · vj. ¶ x· Ac ca · v· C. vjj · Item ca.vij. Cvj · Sciſma eſt eadẽ opinãtẽ,/ atq; eo dem ritu colentẽ quo ceterii ſolo cõ-⸗ gregatiõiſ delectari diſcidio:Sciſma tici dicunð᷑ qͥ ꝓpꝛa ſpõte et intentiõe ſe ab vnitate eccłe ſeparãt. vt qͥ ſbᷣ eſſe rẽnuũt pape et qͥ mẽbꝛis eccłe ei ſubiectis comunicare recuſant pꝑ- tinacit᷑ · qꝛ pᷣcepta pape ↄtemnũt·et iudicium eius ſubire rennuũt · Inobedliẽtia ẽ ꝓpᷣe ↄtemptꝰ pᷣce- pti ſupioꝛis/cui qͥſ obedire tenet᷑. Si quis autẽ ñ p pᷣcepti ↄtemptũ facit aliqͥd ↄtra pᷣceptum/ſed p aliqͥd ali ud ꝑtinet foꝛmalit᷑ ad aliã ſpẽm pec cati · Quid autẽ ſit p̃cepti ↄtemptuſ et quõ aliqͥd poſſit qᷓdammõ ↄtemni ideſt irrõnabile et infructuoſũ repu tari habeſcapi · ij · S· vij. hic · Cij · Gꝛadus hʒ inobediætia· Pꝛimus qñ deus dtemnit᷑ in ſua pſona direcke · ſi cut in odio vł blaſfemia dictũ ẽ· Se⸗ cundus qñ ↄtemnun?᷑ bona ꝑ que vi tat᷑ pctm̃ in ſpĩſanctũ · et ſic ẽ pctĩ in ſpmſanctã/vt diffinitũ ẽ · Tertius qñ qͥſ ↄtemnit dei aliqð pᷣceptũ · Et quãto ẽ dei pᷣceptũ de melioꝛ bono tãto inobediẽtia ẽ pctmĩ maius· Q tus qñ dtemnit᷑ homo pᷣcipiẽs iĩideſt ꝑſona pᷣ̃cipiẽtis · Quintus qñ ↄtem- nit᷑ etiã pᷣceptũ homĩs. Sextus quã- do quis nõ ꝓp p̃cepti ↄtemptũ facit aliquid ↄtra pᷣceptũ: ſed ꝓp aliquid aliud.ſed tal inobediẽtia ptinet foꝛ maliter ad aliã ſpeciem peccati Caplm · ij · de inanĩ gloꝛia pᷣmo vi tio capitali? cõtinet que ſequunẽ᷑. Mꝛimo quid inanis gła· Scdo ꝗ; appetitus gloꝛie ẽ qñq; meritoꝛi- us · Certio ꝙ appetitus vane gle ſemp eſt petm/et quare· Qr̃to qᷣt mõis qbuſ appetitꝰ qr᷑ eſſe ĩaniſ głe · Quinto quõ differũt ſupꝑbia . et inanis gła· Sexto q̊t mõis fit petm̃ moꝛtale/et qbuſ. et quõ ẽ tã tum veniale · Septimo filias ina- nis glłe enumerat· Octauo qͥd no uitatũ pᷣſumptio · Nono qᷣͥd inobe diẽtia· vbi ponunt᷑ treſ regłe ſco ti valde vtiles · et quõ dẽnt ↄtem nere et negligere· Decimo qᷣd ia ctãtia· vnde oꝛi᷑/qbus mõis ẽ pec catũ mõꝛle · q̃ͥd ironia/quid ambi- tio · et bus mõiſ cõmitti. Vnde- cimo qd hypocriſis · qbus mõis qᷣſ dicit hypocrita.ꝗᷓ ſunt ſigna hypo crite · buſ mõiſ bypocriſis ẽ petm̃ moꝛtale · quid ſimulatio/et quibuſ mods eſt peccatũ/et quibus non. Duodecimo quid pertinacia · quid Otentio/et quid diſcoꝛdia. Crede cimo quibus mõis peccat adula- toꝛ/et quibus nõ.quibuſ mõis adu latio ẽ motaꝛle/et quibuſ tantum veniale . Decimoqrto quid curio-⸗ ſitas/quibꝰ mõig eſt pctm̃ · et qui- bus curioſe inquirẽ facta ꝓximo- rum/et vitatẽ de rebꝰ ſenſibilib⸗ nõ eſt petm. Decimoqnto quibus mois oꝛnatus in veſtibꝰeſt pcetm̃ · et quibus modis eſt peccatum moöͤꝛle · et quibꝰ mõis oꝛnatus eſt licitus · quibus modig defectus oꝛ natus eſt pctm̃. a quibus non. 4 Loꝛia inanis ſeu vana, ideſt appetitus vane gloꝛielẽ mo⸗ nimnol B ſuimwimn e . inpr ftucm N nno nentnitein ln ms . oglunaye n ⸗ lnbmnß i fert nic Gtetat tber o al bona uijmeſnrtennitebalig , m Ceroſ ahetkt gallain. tieſtun tdeuebhonie gi⸗ fci uanoſrert laintmn te henieſgfrater donoenwd üinwd weſond Ounwiita ntie pettetipſentoneer ongiinſecotttihineni ioalene ſuceeties Nlaor⸗ tta lö lne Jerpſ ic⸗ Ir pauittceifnie xñſir glananzé Pppetag nzr h er ſnpeſt au. 4 Ainitne a nalde ynleg et icdir nerr et neelo⸗ one 1. iliger e⸗Docinno dn maei ſolz nͦzi e i nole d ironiz guih anhr wer ibis niiſeintni .ine⸗ nmo ia hpomiſs⸗ blg nitziſ r hppentz q ſintſigu bypo nte dbuſ ni bypoenſgepatn Artalt ud ſimlano etqubul nats et vecati et qubig won⸗ Dodramn quid vernneta glid Nendo et gud dſcnga Drete mo quibus nus etktihlin te etqubib noqubl niüac lato imwtalettautin ntm mnidle Donpin D ſtu quiby ninll if en Ge ſta ppmno- unol ingis i hn an eim̃ 7 enſi ſib⸗ er Grt ven tus inoꝛdinatus ad laudẽ humanã. Et eſt pꝛima filia ſuperbie/atqʒ viti um capitale · Dꝛo cuius noticia ſci- endum ꝙ gloꝛia eſt frequenſde aliq̃ fama cum laude · Vel etiã clara cũ laude notitia·ł oꝛe multoꝝ celebꝛa- ta laudatio · Vnð gloꝛĩa eſt effectus duoꝛe ſcʒ laudis et honoꝛiſ.qꝛ ex hoc p aliqͥs laudat᷑ vel honoꝛat᷑ clarus reddlt᷑ in notitia alioꝛum: Appetit⸗ igit᷑ gloꝛie ẽ q dam affectus clarifica tiõis ſeu maĩfeſtatiõis talis boni ſpi ritualis/vł tẽpoꝛalłqð apð homineſ decoꝛum videtur · Appetitus vero glone nõ ẽ pctm̃: immo meritoꝛius!qñ eſt de vere bo⸗ no gloꝛa digno · Mꝛimo qñ quis ſo- lum bonũ ꝓpꝛiu qdvere ẽ bonũ ↄſide rat et appꝛobat · Scdo qñ aliqͥſ bona ſua q̃ vere ſunt bonavult ab alijs ap ꝓbari · Tertio ſi appetit᷑ gła iſta in- tentiõe ſolum vt deus ab homĩe glo rificet᷑ · Quarto ſi appetið᷑ illa inten tiõe vt homĩeſ ꝓficiãt ex bono quod alij in ipſo ↄgnoſcunt. Quinto ſi iſta intẽtiõe appetit᷑vt ipſemet homo ex bonis q̃ in ſe cognoſcit ꝑ teſtimoniũ laudisaliene/ſtudeat ĩ eis ꝑpſeueraẽ/ et ad meliõ ꝓficere· Sexto ſi dſide- rat᷑ ꝓ euitatiõe ĩfamie ad boñ finẽ · Sed gła vana ẽ appetitus vane ſeu inanis gloꝛie/ et ſemꝑ eſt petm̃· q; vanuũ ſeu inane idem ẽ vł penelſi cut falſum. ¶· Dꝛo q̊ nõndum ſm alex de hał· in iñj· parte ꝙ appetitus głe eſt velle laudari ab homĩe vł hono-⸗ rari · Mumana aũt laus qntuplici ra tõne qͥd vaniſſimũ eſt · Peimo qꝛ ſᷣm anſelmũ omĩs creata inqntũ tał/ha- bet ſolũ ex ſe ꝙ ẽ ex nihilo· ſed lauſ eſt creata.Secũdo qꝛ vana laus ha- bet malũ finẽ et indebitũ · ideo etiã vanũ quid eſt.qꝛ vanũ ẽ qd nõ ſoꝛti᷑ debitũ finẽ· Certio ex parte eoxequi laudãt habʒ vanitatẽ· qꝛ hoĩm iudi ciũ eſt inſtabile/nec rectũ /nec curuũ Quarto ex parte matẽèie de q̃ laus ẽ qꝛ ſunt vba· et ꝑ ↄſequẽſ ventus fra ctus vb aer· Quinto ex parte eius ðᷣ quo ẽ laus· qð aliqñ iudicat᷑ ab vno bonum/ab alio ecõuerſo · Ergo q de⸗ lectant᷑ in vana głal delectant᷑ in re vaniſſima · Eſt autẽ appetitus vane głe qua dꝛuplex · ¶ Pꝛimo qñ qͥ ſ gloꝛiã appetit de eo qð nõ ẽ · Scdo qñ quis gloꝛiã qᷓ rit de eo qð eſt/ſed nõ eſt gła dignũ· vt de re fragilivł caduca · Certio qñ q̃rit glonã ab homĩe cuius iudiciũ non eſt certũ · Quarto quãdo gloꝛã nõ refert in debitũ finẽ actu ł habi⸗ tu/ſcʒ ad dei honoꝛẽ/ł ꝓximi ſalutẽ· Differũt etiã inanis gloꝛia et ſu- perbia/ ſicut cauſa et effectus· quia ſuꝑbia inoꝛdinate excellentiã appe- tit· ſed inanis gloꝛia appetit excellẽ tie maĩfeſtationẽ. UVnð alex · de hał dicit · Non ſunt idem foꝛmałr ſuper- bia et inanis gła · licʒ vnũ ↄtingat cum alio eſſe vt in pluribꝰ. Nã appe titus laudis/vt quis honoꝛet᷑ et lau- det᷑ ab alijs vᷣboleſt inanis głe ſi eſt de inani vł vano · Appetẽ vo p̃eſſe efferri ſupꝛa alios eſt ſuperbie · Et qᷓ;uis ĩnanis gła nõ ſit ex ſuo genere petm̃ mõꝛle fit tamẽ pecca- tum moꝛtale qᷓttuoꝛ modis .· ꝛimo quando quis gloꝛiat᷑ de aliquo falſo að ↄtrariat᷑ diuine reuerẽtie · vt ſiq̃ſ ſibi attribueret ꝙ eſſet deus, et ſimi lia · Scdo quãdo quis bonũ tẽ poꝛale de quo gloꝛiat᷑ puta foꝛtitudinẽ/di- uitias/honoꝛes/ac GBmodi, p̃fert deo · ſicut de qbuſdã pncipibꝰ iudeox in euãgelio iohanis dicit᷑ q; p̃ferebant teſtimoniũ hoĩm dei teſtimoĩo id eſt licet in chꝛiſtũ coꝛde crederẽttñ ne eijcerent᷑ de ſinagog a/vł honoꝛibus tẽpoꝛalibꝰ ñ fatebant᷑ chꝛſtuũ oꝛe et opibꝰ.Certio qñ vana gła ẽ de pctõ mõꝛli delibłate · vt cũ qͥſ gloꝛiat᷑ de⸗ libèato aĩo cõplacẽti de luxurijs ſu is/vl alijs pctis mõꝛlibꝰ qᷓ fecit · Qrᷣ-⸗ to qñ quiſ nõ curat trãſgredi pᷣceptũ dei vl eccłe/p vanã gloꝝã · ſicut in toꝛneamẽtoꝛibꝰ patetet de oꝛnãtib⸗ ſe vt luxurioſe appetant᷑· ſicut infra de oꝛnatu dicet᷑ in fine huiuscapłi· CQuinto qñ quis intẽtionẽ ſuã rfert ad gloꝛiã tanq; ad vltimũ finẽ/ad qᷓ; ſcʒ omĩa vᷣtutũ oꝑa oꝛdinet, ꝓ quo ſequẽdo nõ pᷣtermittat facẽ etiã ea que ſunt ↄtra deum· Alias appetituſ inaniſ gloꝛie/ſi nõ repugnet caritati dei aut ꝓximi neq; qntum ad illud de quo ẽ gloꝛa/nec qntũ ad intẽtio⸗ nem gloꝛiam querentis tunc eſt ſo- lum veniale peccatum; .- Filie autẽ inanis gloꝛe ſunt vij. videlzʒ/nouitatũ p̃ᷣſumptio · inobediẽ tiaĩactãtia· hypocriſis · ꝑtinacia · con tentio · diſcoꝛdia · Et nõ ꝙ ſcᷣm ałx· de hał· filie dicunt᷑ non ꝙ ſint ſemꝑ eiuſdẽ ſpeciei cum matre/vł ꝙ; vna-⸗ queq; dnomĩet᷑ vt mr ſed qꝛ ↄfoꝛmĩ tatẽ hñt eqlitatis/a qᷓ immeãte na- ſcund᷑/vel apte nate ſunt naſci· Nouitatũ pᷣſumptio ẽ qñ quis in tendit maĩſfeſtationẽ ſue glone per facta/vł vba hñtia aliq; admiratio- nem · Quid aũt ſit pᷣſumptio hẽs· S· ca.j· Gv· in quarta ſpecie ſuperbie · Inobechẽtia vo ñ eſt ſpẽs inanis gloꝛie ſed ſuꝑbie foꝛmalit᷑ · ſed naſci tur ex ea · Inobediẽtia enĩ ſumit᷑ pe neſnolle ſub eſſe voluntati alterius vł p̃cepto · Suꝑbia vo ſumit᷑ penes velle peſſe · Dieit enim ſcotus in iiij. diſ. iij · treſ ꝓgõneſ. DPꝛima nullus te net᷑ ad aliqð p̃ceptũ diuinũ: niſi per aliqᷓ; idoneũ et autẽticũ ſibi ꝓmulge tur/vł ex fama vidica,/ et teſtimoĩo bonoꝛe/cui debʒ qlibet rõnabilit᷑ cre dere · Et hoc inquit intellige ð lege poſitiua que non eſt nota interius in coꝛde · Scõa ꝓpõ· Notãdum genera- liter ꝙ ꝓmulgatio facta de dſilio di uino obligat ad ñ ↄtemnẽdũ. qui.n. cõtemnit ↄſilium ↄtemnit ↄſulentẽ inqntum conſulens eſt. et ideo nolẽſ ſeruare ↄſilium diuinũ euãgelicũ/et cõtemnẽ ſ illud tanq; irrõnabile in fructuoſum peccat mõꝛliter · Vnde videãt moꝛdẽteſ pauꝑtatẽ euãgeli⸗ cam ne foꝛte ſi nolunt ſeruare/(quia nõ eſt nccariũ) nõ ↄtemnãt. qꝛ tales dtemnũt chꝛiſtũ qui hãc ſuaſit ſer⸗ uari/tanq; meritoꝛiã et vtilem ad vi tam eternã · vt de vboxꝝe ſigficatiõe · li· vj · Certia ꝓpõ· ꝓmulgato ꝑ modũ p̃cepti fctã obligat/nõ ſolum ad non cõtemnẽdũ ſed etiã ad obſeruãdum ſi ẽ affirmatm̃/ vł cauendũ ſi eſt ne- Satiuũ · Moc dixi intelligẽdo de ↄſi lio et pꝛecepto diuino.qꝛ ſecus eſt de humano etiꝗ loquẽdo de ↄſilio ſeu pᷣ cepto homĩs ſupꝑioꝛis ſeu p̃lati· Nici- tum eſt enĩ tã ↄſiliũ q; pceptũ alic⸗ ſuꝑioꝛis ↄtemnere id ᷓ irrõnabile . infructuoſum iudicare· ſed non licet Pceptu eius dum eſt pᷣlatug ↄtemnẽ nõ obſeruãdo. qꝛ dr math.xxiñn· ſuꝑ cathe· moy ·ſe. ſcri. pha.que dixerĩt uobis facite. ſtud aũt de ↄtemptu otnitintalenl; Kſ KniNeNtninn Dirtenm Dderndgaeſettn wen EH Pritin Mamrtän ſuſber ſmntpeſneic r nnd⸗ Glg giininetktatt Pritennaliueonrg gt e rzut aiferite Uii pmenlägni hetr NWeraqndensdat dn Ninu⸗ Anmnlos ßti ein lpndonig; wnnt ez gt en tni ledit de rii , thmrnchnn in tytacf erin Aoſ . 1 der n en im ie Frgtgſinniin ge⸗ 7 W 1 pmlgan⸗ ſadhade llbd obligat ad i dton elſ⸗ NUin⸗ nmit oſltum vtomnit lenii dum conſlleng eſt et geo nolif re aflium diuini eucgelnſet nnẽſillud tanqy roabile in .oſum percat molter. Unde t mordetel pauptate euagelr⸗ ne forte ſi nolunt ſeruare quia nccanũ) no temmat gttales mit chuſtil qui hac ſucſt ſer tanq; mentona et vdlen AAN eterna vt de voon igfianie⸗ .Terba po pmnulgato pmo tn fchi obligat ni ſolum mnsdi ſed eti a Abnu frmat, Mcenif tne ũ. erolr nntel oec de 1 pꝛeceyt⸗ oiuino qt ells metu lcode oflio us ſeu lat cõſilij vł pᷣcepti ſuꝑioꝛis ꝓbat᷑· quĩa non tenet᷑ ſubditus nccẽario hr̃e fir- mam opinionẽ de ſuo ſupioꝝ.nẽ aũt ↄſiliũ eius vł pᷣceptũ põt eſſe in ſe ir rõnabile et infructuoſũ· Et rõnabili ter·et vłr tũc laboꝛãdũ ẽ ad eius re uocationẽ/et ad coꝛreptionẽ, vł am- monitionẽ tał pᷣlati fatue p̃cipiẽtis · Non gůO tenet᷑ ſubditus pᷣceptũ eius putare tanq; rõnabłe et fructuoſ ũ ſed põt oppoſitũ reputare ſicut ẽ /et ſic ↄ»temnẽ ñ appꝛobãdo. Hec ſcotus Nota pᷣterea ꝙ dꝛñt ↄtemnere ꝓpᷣe et negligere · qꝛ ↄtemptuſ nõ ſolum impoꝛtat puationẽ actus volendi ad illud qð ↄtemnit᷑ ſed etiã actũ poſi- tiuũ diſplicẽtie · Vnde actus vilipẽ- ſionis poſitiue ẽ de rõne ⁊ꝛtemptus · Sed uegligẽtia nõ impoꝛtat actũ di ſplicẽtie circa illud qð negligit· ſed ſolum pᷣuat actũ placẽtie · Vnð ſi ne gligo ire ad eccłaʒ nõ opoꝛtʒ ꝙ di- ſpliceat mihi ire ad eccłazʒ,/ ſed ſuffi cit ꝙ nõ placeat mihi .· Differt enim diſplicẽ et nõ placè ſicut nõ volenſ⸗ nolens·qꝛ nolens dicit actũ poſitiuũ · ſed non volens/nõ.vt pᷣʒ · iij ethicoꝛe Vnð omĩs q̊ ↄtemnit negligit et nõ ecõuerſo · Inobedliẽtia qͥd ſit! hẽſ in capitulo pꝛecedenti · S vltimo · Jactantia eſt mendacium quo qͥſ verbo vel ſigno ſibi attribuit bonum del perfectionem quam non habet. Kt cõſiſtit vt plurimũ in vbis· puta qñ quis ſe vbis extollit ſup̃ illud qᷣð in vitate in eo ẽ bonũ · Et ont᷑ aliqũ;ᷓ ex ſupbia impellẽte · vt ex arrogatia qua aliqͥ ſ interiuſ ſupᷣ ſeipſum eleuã Talis enĩ arrogãtia/vt · ¶v· pmi ca· ſupᷣ tactũ ẽ ſpẽ ſeſt ſupbie.Jactãtia autẽ nõ ẽ iſta arrogãtia:ſed freqñti⸗ us eius cã eſt· Ido etiã greg· p ter- tia ſpeciel eandẽ vocat iactãtiã. Ja⸗ ctantia pꝛeterea aliqñ oꝛit᷑ ex inani gloꝛia·qꝛ ex vanitate q̃ ſad iactãtiã ꝓcedit/et in hoc dᷣlectat᷑/ et ad gloꝛiĩ am quãdã tendit pꝑ ĩiactantiã. ſic ra tiõe finis eſt filia inanis gloꝛe · Ja- ctantia inſuꝑ aliqñ oꝝn?᷑ ex auaritia rõne finis Inð aliqͥ ſeipſos ĩactant, nõ ſolũ p gloꝛã ſed p lucx · qui de ſeipſis fingũt ea ex qbus lucrari poſ ſunt · puta ꝙ ſint medici/vł ſapiẽteſ, vł diuini · Jactãtia ẽ pctm̃ moꝛtale. Vnomõ qñ aliqͥſiactant᷑ ꝓfert illud qð eſt cõtra gloꝛiã dei · vt dðo ſe eſſe deum/et ſimilia · Scðo mõ ſiqͥs ſe ia- ctaret de eo qð eſſet ↄtra dilectionẽ ꝓximi · vt phariſeus qͥ ait · Non ſum ſicut ceteri hoĩm fureſ/latroneſ/ ve- lut etiã hic publicanus · Tertio mõ/ ſi ꝓcedat pᷣncipałr ex fine qui ẽ moꝛ tale pcti/ſeu ex cã que ẽ petm̃ moꝛ tale. tũc etiã ĩactantia ẽ pctm̃ moꝛta le · Exẽpligra·ſi iactantia ꝓcedit ex ſuꝑbia mõꝛli· vł ex inani gła mõꝛli· łauaritia moꝛtali pᷣncipałr. Jronia eſt vitiũ oppoſitũ iactãtie · Et ẽ men daciũ quo qͥ ſde ſe dicit ã fingit mi- noꝛa/a vᷣitate declinãſ puta qñ aliqͥſ aſſerit de ſe aliqͥd vile· qʒ in ſe nõ re cognoſcit.vł cũ negat de ſe aliqͥdqð tñ pꝑcipit in ſeipſo eſſe · Ambitio eſt appetitus inoꝛdinatꝰ honoꝛis · Et cõ mittit᷑ tripłr. ¶ Mꝛimo ꝑ hoc ꝙ aliqͥs appetit teſtimoniũ de excellẽtia quã nõ hʒ· Scdo ꝙ honoꝛẽ ſibi cupit non referẽdo iĩn deũ. cũ tñ honoꝛ oĩs ha- beat᷑ a deo/nõ a nobis ·qꝛ excellẽtia omĩſ veraleſt q̃ſi qddam diuinum in homũĩe:Tertio per hoc ꝙ appetitus eius in ipſo honoꝛe qͥeſcit nõ referẽſ honoꝛẽ ad vtilitatẽ alioꝛ · Illud enĩ in quo homo excellit datur ei a deo/ vt ex eo alijs pꝛoſit · Mypocriſis fit qñ qͥſ ſimulat pſo- nam boni/ſeuvtutem q;cuuq;quã ñ habet · Intuſ enĩ ẽ malus/aut inteu tionẽ malã habet· ſed exterius pſo- nã bonã oſtentat. Et ſic in hypocriſi duo ſunt· Vnũ ẽ defectus ſanctitatiſ quã qͥſ nõ curat hr̃e · Aliud ẽ ſimula cio ipſius ſanclitatis,/ ſic ꝙ ſolum cu- rat ſanctus apparere· et ad iſta intẽ tio hypocrite fert᷑ · Mypocrita enim dupłr dr· nomõ ille cuius intẽtio fer᷑ ad duo, videlzʒ vt nõ curet ſan- ctitatẽ hr̃e ſed ſolum ſanctuſ apparẽ et ſic ꝓpne capit᷑ in ſcripł᷑a· Scõðomõ dicit᷑ hypocrita ille qͥ intẽdit ſimuła re ſanctitatẽ a qua dᷣficit · Vnde qñ aliqͥſ ꝓ bona oꝑa ꝗᷓ ſunt ex ſuo genẽ ad dei ſʒuitiũ ptinẽtia/ñ q̃rit do pla cere ſed homĩbꝰ ſimulat rectã inten tionẽ quã nõ habet · et ſic eſt hypocri ta · Item ſi quis ĩſta intẽtione habi- tũ ſanctitatiſ vł religionis aſſumèt/ vt ſe iuſtũ oſtentarzʒ/qui tñ eo ſciẽte iuſtus nõ ẽ tal eſſet hypocrita· Nõ eſt aũt bypocrita nec ſimulatoꝛ! qui habitũ ſanctitatis aſſumit intẽdenſ ſe ad ſtatũ ꝑfectiõis tranſferre/etiã ſi ꝑ infirmitatẽ deficiat a pfectiõe · Queri᷑ qui ſint fructus vł ſigna p que hypocrita ↄgnoſcit᷑ · Reſpondet ałx· ꝙ tria videlʒ fauoꝛ humanus, q̃ſtus tẽpoꝛalł/et laus humana · q̃ cũ quis ↄſecutus fuerit/vł etiãſi vide- at ſe nõ poſſe conſequi: tũc ceſſat ab opꝑibus exterionbꝰ · qꝛ pᷣfatis tribus Pypocrita pꝛincipałr intendit frui · Ideo ſic ↄgnoſcit᷑ quiſ ſit paſtoꝛ/vel lupus · Mypocriſis eſt petm̃ moꝛtale · Mꝛimo qñ quiſ nõ eurat ſctĩtatẽ/ſal tem qᷓ eſt de nccitate ſalutis · et tam̃ ſimulat eã hre/tm̃ vt appareat.Se- cundo qñ intẽtus finis ſimulationig repugnat caritati dei vłpꝛoximi. vt qñ quis ſimulat ſctĩtatẽ/ vt vł falſã doctrinã ſeminet, vł adipiſcat᷑ eccła ſticã dignitatẽ indignus,/ vł q̃cunq; tẽpoꝛalia bona in qbuſ finẽ ↄſtituat Si vo finis intẽtus nõ repugnat ca ritati eritveniale: Qñ autẽ qͥ ſintẽ- dit ſimulare ſanctitatẽ a qua deficit petm̃ mõleł tał q;uis ſit in pecca- to mõꝛli/tñ nõ ſemꝑ ipſa ſimulato ẽ ei pctm̃ mõꝛle · Cõtingit autẽ qñq;q; aliquis ſimulat ꝑfectionẽ ſctĩtatis, q̃ nõ ẽ de ncẽitate ſalutis · ⁊ tał ſimu latio- nec ſemꝑ ẽ pctm̃ mõꝛle/ nec ſꝑ cum pctõ moꝛli · Mopterea dicit cã ceł · Celare pctã ſua nõ ẽ ex ſe hypo- criſis· ſed cautela pꝛudẽs et debita· Secus ſi fiat hoc ex appetitu laudiſ falſe/aut alterius malitie pᷣncipałr, vł ſi ad malum finẽ vltimate referã Secus etiã ſi ꝑ mẽdaciũ opeꝛe/vł ſi Znoꝛe/vł vboꝛe tał abſcõſio qᷓra?᷑ fii q;admoðs ſi ad celandũ pcã ſue luxu riel fingat ſe aliqͥ ſ oꝑe/ſigno/aut ver bo luxuriã maxime ðteſtari/et caſti- tatẽ amplexari? cum ſufficẽ debeat, vt illã nõ oſtẽdat. Ita de ſupbia et ceteris poſſet dici · Simulatio vo ꝓ pꝛe ſumpta eſt qddam mendaciũ in exterioꝛbꝰſignĩs factoꝝ ↄſiſtenſ. ECt fit qñ aliqͥſ ꝑ aliqᷓ ſigna exterioꝛa fa ctoꝛ vł re aliquid ſigficat qð non eſt · Oendaciũ vo ꝓpꝛie fit vᷣbo a coꝛ cis ſña diſcoꝛdãte · Non autẽ ẽ ſimu latio ſi aliquis pᷣtermittat ſigficare qð eſt · vt ſi ẽ pctõꝛ vł nocens· ſicut eẽ mẽdax nõ ẽ qñ tacʒ qdð eſt. qdð aliqñ m taiſ igeib mween ſe itci elenbiſ cheen cafenba tnſi ncgs eiftce⸗ ierrſetneren Pprtrerai vtügniſu t eunrn piaſia Dohl MnntlczeNſernt Per pt Petnnaio dtri inpiglbltattuſ eiſ a ifrareenn giamt 1 2, — „* 1 1*% K 4 lntli nroglrng ſ e u ſilatkinn te ſor atit mloglge 4 ubr et nit Cniz, . . i„ nactſt Ukincanr, uftiſnihr,⸗ aſ . . WN . . an 8 nölnt ſenbihhfnlin en molle. Ciangtani⸗ ſie us ſimnulet bfechoni ſtints ede nccitate ſalutns⸗1tal imi orner enyẽ pahñ nole/ wri 1pd noll. OMopterea diatc Celarepcta ſua no exſe hypo⸗ ſed cautelapuces et debita. du ſifiat hor ex appetttulaudiſ e ant atenus malime pmapalr, Rad malum fme Alumate refera etiſnidainoet Aſ r. N vor dil bſcſo rek fien Mmoö ſiad cclandi pdi ſielurt elfngatſe aliiſ opeſizwat u Ni maume dte in et laun ſcfrs bent, Judeſbinet licz.· Vlterius addit᷑ ꝙ cũ aliqſſimu lat ſctitatẽ quã nõ hʒ/pꝛ hoc vt ali- quid ei det᷑ ſicut illi de qbus dicitur math.xxiij · ve vobisſcribe et phari ſei/qui comeditisdomuſ viduaꝛe c) pctm̃ mõꝛle ẽ · qꝛ rapiũt qð debet᷑ ſã cto. qꝛ qdð dat᷑ ei · dat᷑ nomĩe ĩuſti · Si autẽ aliqͥ ſ ꝓ ſua nccitate/ ſimulat a- plioꝛẽ indigentiã qᷓ; hẽat: nõ eſt hoc pctm̃ mõꝛle · ſicut faciũt cõmunit᷑ tru tanni · qꝛ ibi ſzm criſoſt·plus ẽ culpa dĩuitũ aliqn qᷓ; paupex · Vtꝛe autẽ aliq ſ ſimulas ad honoꝛẽ dei et edifi- catiõz ꝓximoꝝ peccet · R pe · de tar dicens ꝙ duplex ẽ ſimulat̃o · Quedã Fit ab aliquo vt iniqͥtaſ ſua palliet᷑, et ipſe ab homĩbꝰ laude?᷑/et bonus reputet᷑ · et hoc eſt pctm̃ · Alia ẽ q̃ fit ad honoꝛẽ dei et ꝓximoꝛe edificato nem · vt aliqͥſ religioſus maĩioꝛẽ reli gionẽ oñdit coꝛã ſecularibuſ! qᷓ; coꝛã ſuis fratribuſ/vt ipſi magis edificẽt᷑ iſte nõ peccat/ſed meretur · PHMertinacia ẽ vitiũ quo qͥſ pluſq; opoꝛtz pſeuerat in ꝓpꝛia ſña · Wolliſ autẽ minuſq; opoꝛtzʒ pſeuerat Per ſeuerãſ autẽ dr qui ↄtinuat ſzm qð opoꝛtz · Mertinacia vo vt dicit cãcł· in opĩonibꝰet adibuſ ꝓpꝛiſſ/ꝑ quam quĩiſ nõ ẽ paratꝰcoꝛrigiĩꝛ damnabłs vix ſanabłs pᷣſumptio eſt·et dum in rctõꝛe alioꝛe/ aut aput religioſoseſt! cuncta turbat et perdit · Contẽtio diſcoꝛdlia qͥd ſit dicet᷑ in ca · v.· S· xix · Adulatoꝛ fit ſmultipłr peccat Pꝛimo qñ q ſaliũ laudat in malis · Secũdo qñ quiſ aliũ laudat in incer tispꝛo certis·Certio qñ quiſ laudat aliquẽ qui viſimiłr de hoc in inanẽ gloꝛiã cadet/vł in ſuꝑbiã· Quarto, qñ laudat aliquẽ etia de vero bono: vt placeat ei ſp inanẽ gloꝛiã· Qnto quado aliquis vult placere alteri/et ipſum laudat p lucx· Virtuſ vo af fabilitatis ſiue amicitie/ nullũ petm̃ eſt qñ quislaudat aliũ et intẽdit de lectare eũ · ¶· Dimo qñ hoc facit! vt ex hoc eũ ↄſolet᷑ in thulatiõe/ne defi ciat. Scðdo ſi laudat aliquẽ vt in vtu tibꝰ ꝓficiat/ vł ꝓficere in eiſde ſtu- deat · Tertio ſi laudat et vult placèᷣ p nutriẽdã caritatẽ · et vt homo in alijs ſpirituałr placere poſſit · Adu- latio ẽ pctm̃ mõꝛle · Pꝛimo cum quiſ laudat alteriuſ pcti gue/pᷣſertim qꝛ dei iuſtitie nocet/ et ꝓximũ ſcanda⸗ liſat · Scdo qñ aliũ laudat fraudulẽ ter/ vt ſcʒ eĩ noceat coꝛpoꝛabłr vł ſpi rituałr · CTertio qñ pᷣter intẽtionem adulatoꝛis quiſ alteri ẽ occaſio· non tm̃ accepta ſz etiã data peccãdi gra- uiter ſaltẽ · qꝛ tũc ẽ ſcandalũ·et de eo ſicut de ſcãdaliſãtibꝰ eſt iudicãdum De hoc hẽsꝗj · ca · viij · ¶lxxvij · et ĩix · Veniale vo pctm̃ ẽ· Pimo qñ quiſ adulat᷑ ex ſola auiditate delectandi alios · Scdo qñ adulat᷑ ad euitãadum malum · Certio qñ adulat᷑ ad ↄſeqñ dum aliquid in neceſſitate · Curioſitaseſt vitiũ quo quis inoꝛ dinate affectat vitatẽ aliqᷓ; inquirẽᷣ · Et fit hoc pctm̃ ꝑ ſe/ vł per accidẽſ: Mꝛimo qñ quis ſuperbit de ↄgnitoe veritatis · Scdᷣo qñ quiſ vtit᷑ ↄgnĩtio ne vitatiſad peccãdũ. CTertio qndo quiĩs ſtudet ſciẽtiã vᷣitatis/ vt exinde ſuꝑbiat · Quarto qñ quis ſtudet ad- diſcere aliquid ad peccãdũ · ut de ſu pſtitione/ł Gmodi · Cuinto qñ quis etiã circa ſenſibłia quo ad exterioꝛeſ ſenſus ſtudet/inqntũ ↄgnitio ſenſibi lium nõ oꝛdinat᷑ in aliquod vtile: ſed potius auertit hominẽ ab aliqᷓ utili cognitione · vt uidendo canes lepoꝛẽ inſequi/ ſimilia· Simiłr qñ quis p ſtudiũ minus vtile retrahit᷑ a ſtudio qð ei ex ncẽtate incũbit · Sexto qñ quis ſtudet vitatẽ addiſcere et ſoꝛ tem inquirè. Septimo qñ quis appe tit dgnoſcè vitatẽ circa creatas! nõ referendo actu vlł habitu ad de bitũ finem/ſcʒ ad ↄgnitionẽ dei · Octauo/ qñ quis oꝛdinat ſtudiũ ſuũ circa ſen ſibilia ex qbus viſimiłr petm̃ ſequi tur · vt fit ĩ inſpectiõe mulieꝛe aliqñ et in ꝓſpectiõe ludoꝝ aliquoꝝ · No- no qñ aliquis ſtudet ad inquirẽdum vitia ꝓximoꝛe ad deſpiciẽdũ eũ · vel derhendũ ei/vł ſaltẽ ĩnutiłr inqetã dum . Aicitũ tñ ẽ ꝓſpicẽ et pquirere facta vel actus pꝛoximoæ ſi fit bono animo · · Pimo ſi ſit ad vtilitatẽ ꝓ⸗ pꝛiam · ſcʒ vt homo ex bonis opibus ꝓximox·/ ꝓuocet᷑ ad melius · Scðo ſi ſit ad vtilitatẽ alterius· vt ſceʒ coꝛri- gat᷑ ſi aliquid ab eo agiẽ᷑ vitioſe · et hoc ſzm regulã caritatiſ/et debitum officij · Etiã licitũ ẽ ſi quis circa ſen ſibilia affectet vᷣitatẽ inquirè · Dꝛi⸗ mo ſi fit p ncẽitatẽ nat᷑e ſuſtentan- dam · Secũdo quãdo fit pꝛopter ſtu⸗ dium intelligende veritatis · Oꝛnatus veſtiũ/ calceoꝛe et exte- rax reꝝ fit pctm̃ · Mꝛimo qñ quis ſi ne rõnabili cã alijs veſtibꝰ vtit᷑ q; ha beat ↄſuetudo eoꝝ quibꝰ cõuiuit · Di cit᷑ ſine rõnabłi cã,/ q̃ ſtatim expᷣme- tur · ¶xxiij · Scõo añ quis ex ſuꝑfluo cultu gloꝛiã q̃rit · Tertio qñ ex ſuper fluo cultu deliciaſ q̃rit · et hoc ſʒm q; veſtis oꝛdinat᷑ ad coꝛpoꝛiſ fomẽtum Quarto ſi quis nimĩã ſollicitudinẽ apponit ad veſtium cultum · Quinto quando ſine neceſſitate mulier vte- reð veſte virili/et ecõuerſo vir veſte muliebꝛi · Sexto qñ muliereſ q̃ viroſ nõ hñt/nec volunt hr̃e,r et ſunt in ſta tu nõ hñdi: volunt placẽ vinſ ꝑ ve⸗ ſtium oꝛnatũ ad ↄcupiſcendũ ·qꝛ hoc eſt eiſ dare incẽciuũ ad peccãdũ. Jð de viris erga muliereſ ẽ dðm . Vnde ꝙ taleſ poꝛtãt oꝛnatũ ad laſciuiã pꝛo uocaãda/ eſt illicitũ · Eſt autẽ ſemper petm̃ mõꝛle · Mꝛimo qñ muliès que viros nõ hñt/nec volunt hr̃e,s et fũt in ſtatu nõ hñdi ſe oꝛnãt vt viros ꝓ uocẽt ad ↄcupiſcẽtiã. Si autẽ ex q- dam leuitate/vł etiã exvanitate/ᷣ quãdã iactãtiã ſe oꝛnãt nõ ſemp eſt pctm̃ mõꝛle/ſed qñq; veniale · Et ea- dem ratio ẽ de viris · Scðo p̃cioſitas veſtiũ vł oꝛnatꝰ (dicit vdalricus) eſt pctm̃ mõꝛle cũ eſt ↄtra ꝓfeſſionẽ ali cuiuſ. ſicut aliq̃ momaleſ ꝓfeſſe pau ꝑtatẽ/ ſeculi abꝛẽnũtiationẽ oꝛnãt ſe ad moð theat᷑caꝝ muliex· Tertio ſzm eũdẽ cũ abiecto habitu religiõiſ ſue deferũt habitũ clericoꝝ ſcłariũ Quarto ſzm eundẽ,/qñ hoc pꝛocedit ex ſuꝑbia damnabbłi id ẽ ex ſupbia vł inani gła ·qᷓ eſſet mõꝛle pctm̃ · vtẽ patuit· Inexcuſabileſ ſunt autẽ mu lieres: cũ a viris ꝓhibite/nihilomi- nus ſe inoꝛdinate oꝛnãt. p̃ʒ qꝛ B tũc faciũt ex ſuꝑbia vł ex libidie · Poꝛ ro muliereſ ſe coloꝛãteſ/lł alia figmẽ ta ad apparẽtẽ pulchꝛitudinẽ adhi- benteſ, hmõi faciẽteſ ſemꝑ peccãt ad minus veniabr.qñ fingũt pulchꝛi tudinẽ nõ habitã. Solum autẽ . ta- lia peccãt mõꝛłr. Pꝛimo qñ iſta fi⸗ unt laſciuiã · Scdᷣo quãdo fiũt in dei ↄtemptũ. Sed nõ peccãt quãdo ſolum occultãt tvitudinẽ ex aliqua ſtroimni en Ptox lmt Grnin A leretſtlce t tter und. Proetcklbemns fſtcetcani irweßiqubde Aſeetucfne e⸗ nqitidiuit nonublr veſtes fmtuic Odetcſt n ineher bor n iſt Klnm dcit Rrdocſ aui tanedeedeſt tnwn achbent ſtn dumlſdei Agenernal tutirinopetz ileu Mſſo htpteni, Lemwenn ſagluim net r byomne itefcni⸗ uper Aen heſeſniero, ſno ſim⸗ petet Kar ſcr⸗ onbr/ atirſ ihnſt ciſtleſeſe⸗ wͤf 5„e. lcjn n eutar g e daftnſ, ic tini ſ anit enil ti nite a igenab Eter en try ?de nin Deh iſtn ã Romaxꝰ dictt i na) e ti nale ci etota pfeſſne al uſ ſett aij nonalel feſe paun Rri ſeoll abenitanoni onit A mdtaice miuer Lerno ſin K heolabititdigöf ſe dekefit heptiͦdclnn ari Qurußn eniibrnnan õðõ imn lajeſ nuͤl len⸗ air Jnemſblel ſutnlini Ia nns pibu iiin leres clanmd a ger cauſa ꝓueniẽtem/puta egtudine/vł aliquo hmõi · qꝛ vt apłs dicit que pu tamus ĩgnobilioꝛa membꝛa eſſe/ his honoꝛẽ abundãtioꝛẽ circũdamꝰ.Oꝛ⸗ natus vo veſtiũ ł p̃cioſitas eav aut ſimiliũ põt hr̃i ſine pctõ · Peimo rõ⸗ ne dignitatis officij diuini · ꝓp ſacra enĩ quis põt pᷣeioſionbꝰ vti/etiam ad ſignificãdũ excellentiã ſui ſtatus vł cultus diuini · Scdo rõne dignitatis alterius officij publici/ nõbilitatis, etiã po excellentiã ſui ſtatus ſigficã dum · Tercio rõne ↄſuetudinis eoꝛũ cũ quibꝰ ↄuiuit · Quarto rõne ſolen- nitatis mrimonij ineundi · vt fit cir- ca nuptias · Qnto rõne ↄtinẽtie ſeu caſtitatis mrimoniał in altero ↄiu⸗ gatoʒe ↄſʒuande · Sic enĩ ſzm apł'm/, mulier poteſt ſtudẽ vt paceat viro· Moꝛro defectus oꝛnatus fit deccatũ Pꝛimo qñ quis ↄtra ↄſuetudinẽ eo-⸗ rum quibꝰ ↄuiuit! irrõnabłr veſtes minuit · Qð addit᷑qꝛ rõnabłr hoc fi eri pt᷑ · vt ſtatim dicet᷑ · Scdo qñ quiſ ita negligẽſeſt vt non adhibeat ſtu dium łᷣ laboꝛẽ/ad E̊ᷣ ꝙ exterioꝛi cul⸗ tu vtat᷑ ſm qð opoꝛtzʒ · vt qͥ nõ leuat veſteſ,/ſed thit ꝑ terrã · Certio quan do quis ipᷣm defectũ exterioꝛis cul⸗ tuſad gloꝛiam oꝛdinat · vt hypocrite faciũt aliqñ. r̃to qñ quis ex auari tia veſteſ vileſ ↄtra ſtatus ſui decẽ⸗ tiam poꝛtat· Rationabłr autẽ⸗ ſine pctõ poteſt quiſvileſ veſteſ poꝛtare· Pꝛimo rõne officij p̃dicatiõis/ l fru ctus anima ꝓcurãdi ·ſicut ꝓphete quida feciſſe legunt᷑. Scðdo rõne pe⸗ nitetie · vt religioſi et alij. ſicut rex nimue ſaceo ſe induit· Tertio rõne e domatiõis carnis/ł humiliãdi ſpm̃ ꝓpᷣum · ſicut fecit alexius/et heremĩ te · multi etiam ſecularium G Capłm · iij · de auaritia pꝛimo oñ- dit quid ſit/et quibꝰ modis cõmit tiẽ · Scdo quibꝰ mõis fit mõile pec catum/et quibꝰ veniale· quid ſr his cãcellariꝰ ponit · Tertio ſʒm alium doctoꝛẽ q̃t mõis cõmittiẽ᷑ et quibꝰ · r̃to quot et q̃ ſunt ſpeci- eſauaritie · Quinto qͥd ꝓdigali- tas·quid iĩniuſtitia/et q̃tuplex eſt · Sexto ſeptẽ auaritie filias expli- cat · Septimo q̃ſdã cãcellarij po neſcompẽdioſas ad ꝓpoſitũ reci tat · Octauo quid aſtutia · quid do⸗ lus · Nono quid ſy monĩa/et circa que cõmittit᷑ · Decimo quid vſura quibꝰ mõis vẽditio/aut emptio ſit pctm̃ · et quid circa h̊ dicat cãcel · Vndecimo quid paruificẽtia· et quid ↄſumptio · Duodecimo quid ſacrilegiũ ·et quibꝰ mõis cõmittit᷑ Tredecimo quid pſonaꝛe accepto et quibꝰ mõis fit · Decimoq̃rto qͥd dðm de his qui alios iniuſte impe diunt a ↄſecutione beneficij⸗ Varitia ſzm Auguſtinũ eſt inoꝛdinatuſ amoꝛ hñdi pecu nias/ vł qð mẽ ſurari poteſt pecunia · Et committit᷑ actibꝰ interio ribus tripłr · Pimo qñ qͥs immode rate diuitias amat q̃s habet · Scdo qñ qͥs immoderate diuitias deſide- rat quaſ nõ habet · Tertio qñ immo derate in diuĩitijs habitis delectatur Exterioꝛibꝰ etiam actibꝰ committi᷑ dupłr · ꝛimo qñ quis plus debito pecunias acquirit · Aut plus debito tempoꝛalia ↄſeruat· Auaritia põt fieri mõꝛle peccatũ · Hꝛimo cum quis tenet᷑ dare paupe ribus in articło ncẽitatis/et nõ dat· Scðo ſi habet ſuꝑflua pſone,ÿ ſtatus et honeſtatis · De quo vide · . viij · Vltimis duobꝰ mõis eſt pctm̃ mõꝛle ex ſuo genere · ſed bus pᷣmiſ mõis ñ eſt mõꝛle· niſi tm̃ creſct qð p̃ferrẽt᷑ caritati dei aut ꝓximi, vt ſcʒz ſ.ç di⸗ uitiay amoꝛẽ aliquis nõ fereat᷑ fa- cere cõtra amoꝛẽ dei et ꝓximi · Sic enĩ erit pctm̃ mõꝛle · Si autẽ inoꝛdi⸗ natio amoꝛis infra hoc ſiſtat ſcilʒ ut bhomo q;3uisſuꝑflue diuitias amet/nõ tñ pᷣfert ea amoꝛẽ amon diuino/ut ſcʒ ſp diuitias nõ uelit aliquid facẽ tra deũ et ꝓximũ ſic ẽ ueniale pec catũ · Cancellł · ponit bꝛeuius iſta ſic Auaritie obiectũ/ẽ immodłata poſ ſeſſio · qd ex genere ſuo ñ uidet᷑ eſſe mõꝛle ułr· ſed in mõꝛle tranſit · Pꝛi mo dum ex delibèatiõe efficaci et ab ſoluta appetunt᷑ . qrunt᷑, rapiun᷑ aut retinent᷑ aliena inuitigs dominis qlicunq; mõ fiat/clam/ ł palam, vi/ł fraude,/ↄſilio/ł auxilio · p̃ſertim ſi reſ ſit nõbiliſ det᷑menti · Scdo dum appe titu ſuffocãte rõnem/et a dei ſeruit᷑o penituſ impediẽtel etiã licita ł ꝓpᷣa bona nimia libidine ſollicitudine ap petunt᷑/qrunt᷑/ſeu retinent᷑/ q̃ſi in eiſ ſpeſtotius auxilij velut in deo pone ret᷑ mõꝛle ẽ · Quam auaridie ſpẽm apłs ab h̊ appellauit idoloꝛeſʒuitutẽ Ex quibus patʒ, cũ auaritia ſit im moderatus amoꝛ hñdilꝙ h̊ fieri põt tripłr/ vt dicit auctoꝛ cõpendij theo- logie.vĩdelʒ in appetẽ do/in acqͥren- do/et in retinẽdo · Si pᷣmomõtũc eſt ptm̃ moꝛtale tripłr· PHꝛimo qñ quiſ appetit aliena/appetitu cõpleto qui pꝛocederet in opus,/ſi eſſet faculcaſ. Scðo qñ quis appetit ulicita volun tate completa · vt ſi aliquis indign⸗ conat᷑ bñficiũ eccłaſticũ adipiſſ· Si tamẽ appetẽèt talia/ſiue aliena, cum voluntate ↄditionata ſcʒ ſi poſſet ha bore ſine offenſa dei/l imuria ꝓximi tunc ẽ łᷣ nullũ,ł veniale petm/ſiue cõ ditio actuałr/ſiue habituałr addat᷑᷑. Tertio qñ quis ſimpłr appetit ſuꝑ- flua/ et hoc appetitu ſuffocãte men tem/et impediẽte totalłr a ↄſidera- tiõe diuinox · Si tñ ſuperfluo amoꝛe inheret tẽpoꝛalibꝰ infra dei amoꝛä eſt veniale pctm̃ . Si autẽ auaritia ſiſtit in ſcðo/ſcʒ in acqͥrẽdo/ eſt mõꝛle petm̃ · nomõ ſi acqͥrit res iniuſte q⸗ cunqʒ; mõ· Scðdo mõ ſi acquirẽt reſ p tale opus/aut artẽ, aut officiũ quod per ſe mõꝛle pctm̃ ẽ, ſi etiã eſſet ſine lucro.vt in ꝓuocãtibuſad venerea/ ex̃ mrimoniũ,a ſimilibꝰ. Si autẽ ac quireret reſper ea ꝗᷓ ſolum venialia ſunt: vt cũ aliquis vᷣba iocoſa compo nit ad luc/ſalua tñ honeſtate veni ale eſt · Tertio ſi aliquis ſp delecta- tionẽ diſſolutiõis totałr ſe talibꝰ pᷣfa tis iocoſis daret · Dico autẽ p dele⸗ ctationẽ.qꝛ ſi aliquĩis p ncẽitatẽ/per talia ſuſtẽtationẽ ſibi ↄquirẽt/quan do aliã artẽ lucroſam neſciret nõ eũ reputarẽ in ſtatu damnatoꝝ · Si aũt auaritia ↄſiſtit in tertio ſcʒ in reᷣnẽ do/fit moꝛtale · ¶· Pꝛimo qñ quis reti net ſcient᷑ animo retinẽdi ea qᷓ reſti- tuere tenet᷑ · Secũdo qñ quiſretinet ſuꝑflua reſpectu pſone,/ ſuor/et re ſpectu ↄſeruatiõis ſtatus ſui et ſuoꝝ et hoc tẽpoꝛe extreme ncẽitatis ali- cuius· Tertio ſi retinec ſuꝑflua/etiã citra extremã ncãitatẽ/ex inſatiabłi ianant ne W ſelacfen erenter UimMtintoi Nn Nideinctatbesiutni N Neerdhl Nraied Jerd Wryidclalunen edoer eds Nelere Narluge pen ingolibe nt nltd Deri⸗ toreſcnilicent iniſte n ſinſnitb Oi ns monor he tneſniſimkrpin inei rlumeſgliiniſlin ni , chemin. Pyipltpi viet no⸗ t o Aurſtoſnt dnntn : ne. Jnnſzt i hi⸗ liiiniti / Rie woif ſible almone⸗ bfaen⸗ naimei Nr Mti wni irjnt iniſt⸗ mg mi Och moſ arniitnſp Ae pis alt rti autoficii qod le nole ctñ o ſieti eſet ſine tin plritbiſ a venerea/ inmni /ſinliy. Rante a gireretteſper eaq dun deniäln nt vecd Aiqund daicroconpe t adlucr dua tipontre den Je t. Lernoſtaliqus pNete done diſcludos cralrle tltyyft an ſianniußp rüti/ cupiditate · cuius p̃cipuũ eſt ſignum: ꝙ ꝗͥſ potiꝰ reſ putreſcẽ ſinit apð ſe/q; alijg vtiłr diſpenſet · Si autẽ retinz ſupflua qᷓdam ex inoꝛdinato amoꝛe tẽpoꝛaliũ/ꝓ que modicũdeficit a me dio largitatis/ ſaluo tñ ſtatu vtutis: ſic ẽ veniale pctm̃. Nullum vo pctm̃ eſt qñ quiſ retinet ea q̃ ad ncẽitatẽ ꝑtinẽt ſuã/et ſuoꝛe/a ad ↄſeruationẽ ſtatus ſuĩi/et ſuoꝛe ſim ꝙ decet ſuam dignitatem · Sunt autẽ nouẽ ſpẽ ſ auaritie ſʒm phᷣm · iiij · ethoꝛe/ſʒm quas diuerſi a- uari ᷣnoĩant᷑. ¶ Dimꝰ dicit᷑ parcus/qͥ ſcʒ nimis paxe dat· Scðs tenax/qui nibil dat · Tertiuſ Kymibiliſ/id ẽ ki- mini venditoꝛqui cũ magna difficł tate dat/de paruis magnã vim faci- ens · Quartus illibẽales opatiõeſo⸗ perãteſ vt ſunt qui t᷑piter lucrant᷑ · vł vilia/ vel ſeruilia opera exertẽt · Quintus de mẽtritio paſtur vt qui aliqua devitioſis actibus lucrant᷑ · vt de mẽtricibuſ/ hmõi aliquo· Sextꝰ vſurarij/qui lucrant᷑ de eo qð opoꝛtzʒz gratis ↄcedere/vł qꝛ lucrant᷑ parua, cũ magno laboꝛe aut multo · Septĩ⸗ latroneſ qui lucran?᷑ aliq̃ iniuſte vim vi inferẽdo· Octauus moꝛtuoꝛe ſpoꝰ latoꝛeſ quĩi ſimiłr vim inferũt · No nus aleatoꝛeſ/qui iniuſte lucrant᷑ ali qua ab amieics Pꝛodigalitas ẽ vitiũ quo qͥſ tem poꝛalia dat/vł dſumit ĩoꝛdinate · Et opponit᷑ auaritie · Iniuſtitia et᷑ hic compᷣhẽdi?᷑/q ẽ vitiũ genãle/ quo qͥſ infert alteri nõbile nocumentũ ↄtra ius · Et eſt ex genẽ pctm̃ mõꝛle · Ille tamẽ qui in paruis facit iniuſtitiam deficit a pfecta rõne eius/ qð ẽ iniu⸗ ſtum facẽ· inqntũ põt reputari ñ eſſe omnino ↄtra voluntatẽ eius qui hoc patit᷑ · Puta ſi auferat aliquiſ alicui vnũ pomũ/b aliquid tale· de quo ꝓ- babbe ſit! ꝙ ille inde non ledat᷑/nec ei diſpliceat · Iniuſtitia aũt ẽ dupłx Vna ulegaliſ ſpeciale vitiũ/ inqntũ reſpicit bonũ cõmune qð ↄtemnit· ſed generale/qᷓntũ ad intẽtionẽ · qꝛ ꝑ ↄtemptũ boni cõmunis põt rõ ad oĩa pctã deduci · Alia particłaris que fit ſzm ineq̃litatẽ ad altex · ꝓvt ſcʒ ho mo vult plus hr̃e de diuitijſ et hono ribus/et minus de mał · puta laboꝛĩ bus/et damnis · Dima opponit᷑ iu- ſtitie legali · ſca particłari muſtitie · Filie auaritie ſunt ſeptẽ · videlʒ obduratio · inqͥetudo · violentia · falla tia · piurium ·fraus · ꝓditio · Peima ſeʒ obdurat᷑̃o ẽ ↄtra mĩaʒ · Et fit qñ quis nimis rtinet tempoꝛalia· et coꝛ eius miſericoꝛdia non emollit᷑ vt de diuitijſ ſuis ſubueniat miſeris· Ad ſciendũ autẽ qñ opera miſericoꝛdie ſint ncẽ̃a notanð ꝙ ſex ſunt oꝑa mi⸗ ſericoꝛdie coꝛpoꝛłia · iuẽ illð · Veſtio · cibo · poto · tectum do · viſito · ſoluo · Spũalia ſunt totidem · iux illð · Cõſu le · caſtiga · remitte · ſolare · fer · oꝛa · Notanð ſcdo/ꝙ quis ad talia opera mĩe exhibẽda tenet᷑ ſub pᷣcepto/ pu- ta diueſad dandũ elemoſinã/medicꝰ ad pᷣſtanð medicinã/aduocatꝰ ſeu pa tronus ad ↄſulẽð/1 ſic ð alijſ/multiſ ↄditiõibꝰ viðᷣlʒ ſeqñtibꝰſimul ↄcurrẽ tibus · Mꝛimo qñ locus adeſt · Non enĩ tenet᷑ quis pꝑ mundũ currẽ ad qꝗᷓ; renð egenteſ.ſed ſufficit ſi eis qui ſi bi occurrũt mĩe opus impendat · Se cundo etiã qñ tempus occurrit· quia nõ tenet᷑ homo fute neceſſitati alic ꝓuidere/ſʒ ſufficit ſi pñti neceſſitati egens ſit ſibi ↄiunctus q̃cunqʒ neceſ ſitudine · quia talibꝰ maxime curã qͥſ debet impendẽ/ſuoꝛe vidᷣlʒ maxime domeſticoꝛe ſʒm apłm · vt ſunt parẽ teſ/pᷣlati/pueri/et bñficij· Et his cõ⸗ currẽtibꝰ quarto ẽ videnð an aliquiſ tãtã neceſſitatẽ patiat᷑ ꝙ ñ in pꝛom ptu appareat qũo ei poſſit alit᷑ ſub- ueniri · et in tali caſu tenet᷑ ei opus miſericoꝛdie impẽdere · Si autẽ in pꝛomptu appareat quõ ei ałr ſubue niri poſſit, ł ꝑ ſeipſum/ł ꝑ aliã pſo- nã magis aiunctã/aut maioꝛẽ facul- tatem hñtẽ nõ tenet᷑ tũc ex neceſſi/ tate indigẽti ſubuenire, ita ꝙ nõ fa ciendopeccet · Vñ cãceb · dicit · Ne⸗ mo de neceſſarijs ſuis ſimpłr tenet᷑ elargiri? Immo nec de neẽarijs ſzm ſtatum ſuũ: ſed nec de ſupfluis ſuis ut ſua ſunt/ ſub pena peccati mõꝛlis!⸗ niſi ubi grauis neceſſitaſcirca alteꝛe immineret/ipſo pᷣſumẽ debẽte ꝙ ali us non ſuccurreret. Neceſſitas enĩ extrema ꝓximi:p̃ferẽda ẽ ſoli decẽ- tie ꝓpꝛij ſtatus· qntomagis ſupꝑflui- tati · ꝛeterea ſcient᷑ dimittẽ ſuper flua ſua notabłr ↄſumi ꝑ putrefacti onẽ/aut alias potiuſ q; in uſus pios ipſa largiant᷑ vix a culpa moꝛtali/ã nunq; põt excuſari .· Inſuꝑ notandũ, ꝙ theſauriſare de ſe non ẽ illicitũ · ſʒ ꝓuidum .qᷓ;uis ex circumſtãtijs poſ ſit fieri crimĩale · ut ſi fiat ex alieno· aut deſperãdo de diuino auxilio: aut in grande p̃iudieiũ reipublice · aut ſi aliis peuntibꝰ nõ ſuccurrẽt. IMhec can cel · Scda filia eſt inquietudo qñ ſcʒ quis nĩmiã hʒ ſollicitudinẽ et curas ſuꝑfluas in acqͥrẽdo diuitiaſ. Eſt at ſollicitudo ſtudiũ qdᷣdam adhibitũ ſuccurrat· Certio conſideret quis fſi ad aliqð ↄſeqñdum. Et ſi ẽ eirca ſpi ritualia! eſt laudabit ſi ſit diſcreta· Circa tẽ poꝛalia vero fit pctm̃. Vno mõ ex parte eius de quo quis ſollici tað᷑ · ſi ſʒ tẽpoꝛalia tanq; finẽ querit Secðo mõ ip ſupꝑfluũ ſtudiũ qð appo nit᷑ ad tẽpoꝛalia ꝓcurãdaſiue ſit p victũ ncẽm/ſiue p opera pietatis ſu — perflua. Ip qᷓ tẽpoꝛalia/homo retra- hit᷑ a ſpalibus: qbus pᷣncipalius in ſeruire debet· Tertio ex parte timo ris ſuꝑflui · qñ ſcʒ aliquis timet? ne faciendo qð debet/ncẽa ſibi ſufficiãẽt Quarto ſi ſuꝑflua qᷓit vltra pñ tis vite ncẽitatẽ· Neceſſitatẽ dico nat᷑e perſone/et ſtatus/ac honeſtatis. Qn to ſi tem p ſollicitudinis quis p̃occu paret · Sufficit enĩ diei malitia ſua. id ẽ afflictio ſollicitudinis · Vt ſi qᷣs tẽpoꝛe eſtatis! iã cogitaret de vin- demia actuali,/a ſimilibꝰ. Tertia fi- lia ẽ violentia. qua ſcʒ quiſ in acquiĩ rendo bona aliena vi vtit᷑ · vt in rapi na/q̃ ẽ rei aliene notabilis et violen ta acceptio · Simiłr ſi quis rem no- tabił reputatiois inuentã,/ q̃ in alicꝰ dominio fuit nõ habita ꝓ derelida! re tinuerit animo nõ reſtituẽdi dño⸗ rapinã cõmittit · Quarta filia ẽ fal- lacia· q ſcʒ aliqͥſad acquirenõ tem- poꝛalia vtit᷑ dolo p verba ſimplicia · Quinta filia ẽ piurium· qn quis in acquirẽdo tẽpoꝛalia/vtit᷑ dolo ꝑ vᷣba que ↄfirmat iurameto · De quoꝗj· ca- x·per vj · Gllos. Sexta ẽ fraus quã- do quis in acquirẽdo tẽpoꝛalia vuit᷑ dolo qntũ ad reſ in ope · vt in furto? qð ẽ occulta et doloſa rei aliene ac- ceptio · Septima ẽ ꝓditio/qñ quis ĩn acquirẽdo tẽpoꝛalia vtit᷑ dolo in ope quantum ad perſonas. Gannſancus urer Netnchnli nſcnnkhi 6 mt at i enii tbus carel Acttiten Deunen artibegaroablrindoc rigifncpſnir inſibar Cegdettatfrautlen Uigancvtna tng ver Ftpentyrdnttt Cii rRtai nrnneat⸗ m,it ien nantgent enſteralltntniſhiir⸗ han E nicnmint luſta eniy s in eetheuen lntiXα &*α treEαα Smmn ſ i Ptien Uunt Oufieten dieiniinaſu. iaſlcko ſlciuins Ytſiis ce elang i wgttaret de vin⸗ vnia aaal aſmiiby. Lertafr⸗ ai ndenda qglaſczquſinarqui endbonlena n Nid in tani uieteidienewehin idlen Axcto- Iinirſigligtenn birepnmtiuinlaii qn lo⸗ dommofiit o habtt periitl e omert inol ſtnict 2 znitit Qunu ilui 4 . Dicit autem cancellarius/ q; non debet aliquĩs dici tenẽ rem alienam inuito dño/qᷓ;uis neſciẽte qñ dñs p- ſumi rõnabłr ↄſenſurꝰ ex familiari tate/vlł aliũde dũ ſciuerit · aut ſi iuẽ dictamẽ recte rõnis ita debet ↄſen- tire · Sub furibus/aut ſacrilegis/aut raptoꝛibꝰcompᷣhẽdunt᷑ quo ad crimi niſeqlitatẽ (quicqͥd ſit de reſtitutẽe faciẽda)ipſi aduocati fouẽteſ cauſã quã credẽ debẽt iniuſtã/aut ꝑ culpã ꝓꝑdentes ĩuſtã · et medici infideles: iudiceſ mali . et plati qͥ pᷣficiunt of- ficijs publicis et beneficiis pᷣſertim ruratis ſllos quos ſcire debẽt eſſe ra ptoꝛeſ/et animaxe deſtructoꝛeſ/bonis ſpꝛetis · Ipſi rurſus conſiliarii dñoꝛe ad tallias iniuſtas et generałr qͥ ta lia agũt,r aut etiã ↄſentiũt agẽtibus Mec cancell · Addit idem· Detinere tributa et ſubſidia rõnabłr introdu- cta?X peius ẽ furto ſimplici in ſubdi- tis · Exigẽ vo violent᷑ aut fraudulen ter ſubſidia indebita a ſubditis per pncipem rapina damnata ẽ · Qñ ac hoc eſt/et qñ nõ generali regula tra di nequit · Idem · Fur aut raptoꝛ te net᷑ reſtituere ablata · et nõ ſolũ hec ſed etiã damna inde ſeqñtia, omĩbꝰ⸗ rite compẽſatis· Simłbr retẽtoꝛes te ſtamẽtoꝛe/aut plus ĩiuſto dꝛñteſ eoꝛũ completionẽ in grauẽ iacturã anĩaꝛe Idem · ¶ Hutatio monetaꝛe põt eſſe par aut maius delictũ ex ſe/ qᷓ; eſſet in caſu falſam aliquã fabacare · qm̃ ſᷣm damnũ reipub· opus tale qdᷣlibʒ aſſumit moð culpe · Qð ſi pᷣnceps di cat ſe dñm monete eſſe- ſit & bonus diſpẽ ſatoꝛ/ñ tyrãnus diſſipatoꝛ· No tandũ tn ꝙ omĩa ſunt pꝛincipis non quið ꝓpetario iure/nec ꝓ ſe/ſed pꝛo neceſſitate reipub.cCt quid miꝛecũ neceſſitas facit pſone etiã ſingulari aliena eſſe ſua · Omnia etiã bñficia ſunt pape tanq; oꝛdinatoꝛĩ ſup̃ᷣmolñ tanq; dño/aut poſſeſſoꝛi · Immo nec tanq; immediato diſpẽ ſatoꝛi regula riter et vłr niſi pᷣlatoꝝe inferioꝛ ini quitas/aut manifeſta eccłe vtilitaſ/ in caſibus certis iſtud exigeret · Mec Cancellarius· Sunt pᷣterea ſcdᷣm thom · duo vi⸗ tia ſpecialia · aſtutia vidłʒ et dolus· Aſtutia ẽ ſtudi ũ quo quis ad finem bonũ ł malum vemire nitit᷑ ¶ nõ veriſ vijs/ſed ſimulatis et apparentibus · Et eſt ſpeciale vitiũ · ſic aſtutia ad executionẽ dictaxe via pꝑtinet · Do⸗ lus autẽ etiã ad aſtutiã ptinet · et ẽ ꝓpꝛie detãaꝝ viaꝝ aſſumptio ſcᷣm ex ecutionẽ · Et fit dolus tripłr/in locu ctione et ſic ꝓpꝛie dr dolus · Opere⸗ ſic ꝓpꝛie dr fraus.Coꝛde etiã fit ex ecutio pᷣdctã · dicit᷑ machinatio · Symonia ſub quarta ſupꝛadicta ſpecie ↄtinet᷑ · Eſt autẽ ſymonia ſtu- dioſa voluntas emẽdi ł vendẽdi ali- quod ſpũale/vł annexum ſpirituali · Et ẽ de genẽ ſuo moꝛtale petm̃ plus vł minus ꝓpꝛie vł impꝛopᷣe/iux na- turã eius qð dr ſpũale · vt dicit cãcel Et ſcõᷣm thom · cõmitti põt in multiſ viðłz circa ſacramẽta·circa ſpũales actuset circa munera · In ſaẽmẽtis his mõis viołʒz circa baptiſmũ/ miſ⸗ ſam/ↄfeſſionẽ/abſolutionẽ ab excom municatiõe,/ in ↄſecratiõe ep̃oꝛe/ ab- batũ bñdictione,/ oꝛdinibꝰ clericoꝛũ, criſmate/oleo ſancto, benedictiõe nu ptia /remotiõe obſtacłoꝛe ad epĩiſco patũ ·⁊ ſimilibꝰ· Circa ſpũales actuſ committi põt · vt circa or̃onẽ/laudes diuinas /pᷣdicationeſ/ꝓceſſiones/an- niuerſaria/coꝛrectiones/viſitationeſ diſpẽſationeſ/ingreſſum religiõis/vĩ cariatus/coꝛrectionũ dimiſſiones/do ctrinã annexã beneficio · et ſimilia· Circa annexa ſpũalibuſ cõmitti põt vt circavaſa ↄſecrata/ſepulturaſiiuſ patronatus/decimax ius benefic̃oꝛe fructus retẽtos a p̃latis/et in collati one beneficioꝛe/ ſimilibus · Circa munera pᷣterea cõmitti põt · vt ſi dã- tur ſpũalia alicui ꝓ obſequio ſeu ſer uitio inhoneſto/ł ꝓ obſequio ad car nalia oꝛdinato · vt famul ↄſanguine oꝝ ł primonij alicuius ep̃i/et hmõ · Jtem quãdo quis dat beneficiũ ali cui hoc pacto/et hac intentiõe vt ex inde ſuis ↄſangneis ꝓuideat Item qndo aliquĩs pᷣlatus pᷣces ꝓ indigno exaudit · Item qͥ etiã ꝓ digno petit, pncipalem intẽtionẽ habẽſ ad fauo rem humanũ · Atem qui ꝓ ſe petit beneficiũ curatũ · qꝛ eoipſo indignuſ eſt · Mec thomas/ſcdða ſede · ſura dtinet᷑ ſub ſexta ſpẽ aua- ritie · Eſt autẽ vſura (qᷓ pꝛopꝛie dicta diuino et nat᷑ali ĩuri ẽ ↄtraria/de ſe moꝛtalem culpã habens) quãdo ſcʒ aliquid recipit᷑ ex pacto ultra ſoꝛtẽ · Dicit cãcell.Soꝛtem vo eſtimamus appellatã ius qð habet᷑ in re ꝑ ven ditionẽ/aut emptionẽ/aut aliũ moð/ ſcm quẽ trãſit dominiũ rei in emẽ tem vt ſit ſua · Vendit̃o fit pctm̃ ſᷣm thomã.Dꝛimo qñ quis vendit rem pluſqᷓ; valere debeat · Scdo qñ quis vẽdit rem defectuoſam tãti: ſicut ñ defectuoſam · Tertio qñ quis celat defectũ nõ patẽtem rei vendẽde/ et nõ defalcãs de pᷣcio q̃ntum defectus eſt malus · Emenſ etiã rem pᷣcioſam pꝛo modico pꝛecio ſcienter! quando eam vendẽ ſex ſimplicitate putat vi lem · Cancel · dieit · Vendẽ rem cari us qᷓ; empta ẽ!ſi notabił ſit exceſſus in lucro omĩbuſ picuł et induſtriig hinc inde compẽ ſatis? eſt regułr de ſe malum · et peius ſi ſp indigentiã pꝛoximi hoc fiatetſi reſ vendita ex ſua induſtria melioꝝ ↄditionũ nullã adepta ẽ· nec in ſe nec extrinſeca cõ ſideratiõe · vt qꝛ ꝓpinqͥoꝛ,/ ad uſum facilioꝛ· et ſimilia · Defedus etiam reꝛe vendẽdai quos qͥ libʒ ad extra pᷣſumi᷑ ↄgnoſcẽ de facililſiẽ nec ab- ſcondẽdi ſunt fallacibus cauteł: ſic nec eos dici neceſſe eſt · p̃ᷣſertim quo ad foꝛi ext᷑nſeci iudiciũ · nec quo ad deum · etiã ſi pᷣciũi q̃ntitas ꝓpoꝛtiona- biłr ad defectũ minuat᷑ · Pꝛeterea damna q̃ aliquiſ nõ ex culpa et negli gentia ſua mercado incurrit poteſt vendẽdo deducẽ: pᷣſertim ſi damnũ ſit ptinẽs de ſe et q̃ſi regułr ad mer caturã · Alioqͥn nõ opoꝛtʒ · vt ſi ven⸗ ditoꝝ merceſigniſ foꝛtuituſabſum pſerit · Secus pᷣterea vbi ex culpa ł ſponte aliqͥs merceſ defectuoſas con duxerit · vt in equis et mullis fieri ſolet· ſed nõ licet vt vendant᷑ ꝓ inte gris · Neq; deus irridet᷑ · Deceptio- mbus ob mediũ iuſti pᷣcii ↄtractũ in itum:legeſinterimũt · In alijs vero caſibus etiã ſi peccẽt vendẽtes res ſuas enoꝛmitertamẽ reſtituẽ nõ te nent᷑ emẽtibuſ/q̃ntũ regułr occurrit iudicandum. PMec ille · Maruificẽtia ẽ ſpecialevitiũ/quo ſcʒ aliquĩs cũ triſtitia ł tarditate ex penſas magnas facit ꝓ magno ope· Simłr qñ quis intẽdit minuſ expẽ dere/qᷓ; digtas opis magmi reqjrit · rdp wetatonict etitam Hdbſtaſte ſiauisded de iri art lol dafomck, 6 Iummyt Lrmiſtapnaſſene tgaduſſhndihetſour der n Gneſedcn cuig walſeend imeuenttaſiue Nentierdir Nacinitero ocle dtan ſeylani thni Erinſtaſeetſint gr nſenoip lwx ſor Lene af agus ehio ſime m itinſint r aiff Er bif tnls/ ſöndiywenar, er vendeda gun iibzlera unit dgnoſck de fliſi er ⸗ oncedi ſunt falaeibig cnigl f r eos dic nereſſe eſt pſernm qu foꝛi exinſeci iudici nerqodld um · etiz ſi poii qntitas pporton t ad defecti mnuat. Peterea mna q aliquiſ no ex lpaet neglt ma ſla mercdo incunit poteſt dedo deduce pſertinſidamm ponesde ſeet qſiregilr ad mer cura. Aoen ndoport. Ntſiver tor merceſigiil fotutil blum ſent Jeas Pcerea doien alpe iqs merce dereckucſigcnn ponte Aicgmerce duterit⸗ vtin equis et mllu . Cont pinte Rei zer⸗ ban i ii nackin 805 M init. 1 1 Alis vero e⸗ eccit remgetes res Nſibus ea⸗ nẽ reſtttuẽ note asennnilt. regilt occurrt .onoſia vero ſeu ↄſumptio ẽ vitium quo quis plus expendit q; ſit magno operi ꝓpoꝛtonatũ · Ded magnificẽtia eſt virtus tenens mediũ · Vnde par uificus diligẽter rõcinĩis intẽdit in oꝛdinate/ timens bonoꝛe ſuoꝛe ↄſum- ptionẽ/etiam in minimis. . Sacrile giũ cõmitti᷑ qñcunq;ʒ aliqͥd fit qdð ad irreuerẽtiã ſacra rerum ptinet · Vnð qui rem ſacrã violat ex hocipſo ↄtra dei reuerẽtiã agit · ſicut qui ꝑfoꝛat purpurã imꝑatoꝛis dam nat᷑tanq; in imꝑatoꝛẽ ageret · Spẽſ eius ſunt treſ ſcdᷣm treſ reſ ſacras. Pꝛima ẽ qñ quis ꝑſonã ſacrã ĩd eſt diuino cultui dedicatã irreuerenter tractat violando · Illud tñ ſolum ꝑſo ne ſacre pctm̃ ẽ ſacrilegij qð agitur directe cõtra eius ſanctitatẽ · puta ſi virgo deo ſacrata foꝛnicet᷑/ et ita in alijs. Sub iſta ſpẽ eſt ſi quis deo ↄſe cratã ꝑſonã pcutit/ ł cũ ea foꝛnicat᷑, vł eam rapit · Et in iſta pᷣma ſpecie ſunt graduſ ſcdᷣm dꝛñaʒ ꝑſona ſaẽ- rum · Scða ſpẽſẽ qñ quis lociſ ſacriſ irreuerẽtiã ſuue ↄtemptũ exhĩibʒ/pu ta cimiterio/eccłe/altari/ſepulchꝛiſ, et Smõi · Et in iſta ſpẽ et᷑ ſunt gra- dus! ſcdᷣm dr̃azʒ locoꝝ ſacroꝝ · Certia ſpẽſeſt qñ aliquis rebus ſacris irre uerẽtiã infert · vt detm̃ ẽ · Et ibi er ſunt gradus ſcdᷣm dr̃aʒ reꝛ ſacrax · Mꝛimus et maximus eſt ſacrilegiũ qð ↄtra eukariſtia cõmittit᷑ · deinde qñ in alia ſacramẽta ſacrilegiũ com- mittit᷑ · Scðm locũ tenẽt uaſa ſacra ta ad ſacramẽtoꝛe ſuſceptionẽ · ipᷣe imagineſ ſacre.et ſanctoꝛe reliquie· Tertiũ gradũ tenẽt ea q̃ ꝑtinẽt ad oꝛnatũ eccłe/et miniſtroæ· CCuartũ ea qᷓ ſunt deputata ad ſuſtentationẽ miniſtꝛoꝛum, ſiue ſint mobiliar ſiue immobolia · Perſona accept᷑ᷣo ẽ iuſtitia/qua pᷣfer ꝑſona ꝑpſone p cauſam inde- bitã · vt dicit alex · de halis · Et ſcðm eunð fieri ſolet tripłr · Vnomõ in ꝓ motiõe ad dignitateſ· Aliomõ ĩn exe cutiõe iudicii · Tertio mõ in exhibi⸗ tiõe honoꝛis · Vñ ſedm thom · Acce- ptio pᷣſone committit᷑ cũ aliqͥd ꝑſone attribuĩ᷑ p ꝓpoꝛtionẽ digtatis iĩpſi us · Et fit qñ aliquis alteri ↄfert ali quod bonũ qð debet dare debito iu⸗ ſtitie, nõ reſpiciẽdo cauſam q̃ faciat recipientẽ dignũ reciꝑe illud bonũ: ſcʒ reſpiciẽdo ꝑſonã/aut q;cunq; con diĩtionẽ ñ facientẽ ad cauſam ꝓp quã ſit quis dignus certo dono · vt quĩ ꝓ moueret aliquẽ ad pᷣlationẽ ł magi ſteriũ qꝛ diueſ/ aut qꝛ ↄſanguineus/ ſimilia · Cancel · dicit · Merſonarũ acceptio in gubernatoꝛe reipub· et generałr apð omnẽ iudicẽ/et pnci pem de ſe illicita ẽ/nunc mõꝛł rimmunc veniałr ex circũſtantiis/et obiecto et policie cuiuſlibʒ maxime vt»vatiua Nõ ẽ autẽ acceptio ꝑſonaniſi vbi debitũ ẽ/et paritaſ vtrobiq; ·quia in gratiis faciẽdis vnũ caperelet ali- um dimittere/nõ eſt acceptio ꝑſona- rum aut ſi reſ nõ ſunt pareſ. Dicimuſ poſtremo ꝙ ille qui iniu ſte, vł ex inuidia impediuit aliũ ab adeptiõe alicuius ſpũalis beneficii: tenet᷑ ad reſtitutionẽ · Dicit aũt ſan ctus thom.ꝙ reſtituẽ eſt aliquẽ ite rato in poſſeſſionẽ/ł dominiũ ſuũ ſta tuere · Non dimitti᷑ aũt(vt dicit au guſtinus) pctin niſi reſtituat᷑ ablatũ id eſt ſcᷣm cancel · niſi voluntas effi cax reſtituẽdi aſſit dum poſſibilitas pꝛeſertim ↄfeſſoꝛ pꝛelatus det᷑mina-⸗ bit · vt ꝙ veris dñis ſi ſuperſunt/aut ſuis heredibus,/ aut ſi fieri nequeat, quia non ſunt aut ignoꝛant᷑/in pios vſus:referant᷑ ablata· Ubi etiã ad- uertendũ ꝙ nemini de bonis alteri us/ipſo inuito· licet ducere ſtatũ vl- tra parcam neceſſitatẽ ſui et ſuox · maximevbi poſſet laboꝛare/ aut etiã in caſu mendicare · pꝛpter hoc bo- noꝛe omnium ceſſionem pꝛo finali re medio iura conſtituunt Capłm·iiij · de Luxuria · ꝛimo oſtendit quid ſit luxuria· et quibꝰ mõiſin generali fit · Scðdo qñ pol lutio accidit ex pctõ/a qñ nõ · Cer tio de gradibus luxurie ſcdm act⸗ interioꝛe ſ ſenſualitatiſ/voluntatiſ aut rõnis · Quarto quot et q̃ ſunt ſpẽſeius· et earundẽ declaratio- nem · Quinto de fomẽtis libidiniſ quibus ſcʒ luxuria nutri. Sexto de circumſtantiis coꝛrumpẽtibus actum carnalem etiam in matri- mMonio ˖ Septimo quot et que ſunt filie ipſius luxurie Vxuria eſt libidinoſe volũ- tatis appetitus· Vel ↄcupi- ſcentia nimia exꝑiende vo- luptatis · Vel ẽ actus uenereus quo nõ intẽdit᷑ generar̃o humana/ſed de lectatio · Et fit hmõi pctm̃ in ſeptem materijs, vidᷣlz circa pollutionem in ſomnis· circa actus voluntatis· cir- ca ſpẽs exterioꝛiſactionis· circa fo- mẽta libidinis· circa circumſtantias vitiãteſ etiã aliqñ actũ mrimonij· et circa filias luxurie· et opoꝛtuĩtaſ acceſſerit/et ꝓut ſapiẽſ Hollutio q fit in ſomniſ: lcet nõ ſit de ſe ptm̃/eſt tamen ſignum ali⸗ quãdo peccati pᷣcedẽtis/licʒ ñ ſemꝑ Moteſt enĩ fieri ſine pctõ pcedẽte. ꝛimo cũ natalr in aliquo ſupa- bundat ſemen ſine pᷣcedẽti exceſſu, in cibo/potu/et imaginatiõibus pꝛe uijs · Scdo quãdo aliqñ fit reſolutio huiuſmõivł ꝑ calefactionẽ nobilem coꝛpoꝛis/b ꝑ q;cunqʒ; aliã commotiõʒ ſine peccatiſ p̃uijs. Tertio qñ ſequit᷑ ex cogitatiõe pure ſpeculatiua in vi gilia pᷣcedẽte de venereis · Quarco qñ fit ex cogitatiõe p̃cedẽte in vigi lia habita ·ꝗq licet nõ fuerit pure ſpe culatiua! facta tñ eſt cũ hoꝛroꝛe ſeu cũ affectione hoꝛroꝛis id ẽ cũ diſpli⸗ cẽtia· Quinto cũ debita p̃cedẽte di⸗ ligẽtia p̃ᷣparãdi ſe ↄtra demonis illu ſioneſ diabolica ſolum fit illuſione. Eſt autẽ ſignũ peccati pꝛecedentig. MMꝛimo qñ fit ex negligẽtia p̃parã di ſe, ↄtra temptatiõʒ demonis in vi gilia! ne quis illuda a demone· Se⸗ cundo qñ fit ex ſuꝑfluitate cibi inoꝛ dinate ſumpti · Tertio qñ fit ex im- moderãtia potus · Quartoquãdo fit ex cogitatiõe in vigilia p̃cedẽti/cum affectiõe aliqua ł delectatiõe ſeu dcu piſcẽtia ſine hoꝛroꝛe p̃habita. dũ tñ nec ↄſenſus in opus, nec in delecta- tionẽ moꝛoſam pᷣceſſerit · Quinto qñ fit ex ↄſenſu p̃habito/ſiue in delecta tionẽ moꝛoſam de foꝛnicatoe/ſiue ex conſeuſu in opus ſi facultas adeſſet· Sexto quãdo fit ex fomẽtis p̃habi⸗ tis luxurie, cum ↄſenſu in opus · vt ſunt oſcula/tactu S, verba/amplexus etſimilia. Septimo quãdo fit ex coi- tus pᷣcedẽtiſ ꝑpetratiõe illicita. Dꝛi mis quattuoꝛ modis ẽ venialis pec- en . Ih e . Wanſent te Nterzean ſ iid eete trtzin uſmihtin ium⸗ viliſ tii i mi wyt i yrſtſ ſuitfann ti bnatri notn täanusti⸗ Wice vpeni eiſntd ethe idednrtiriglaitd e Sicafur Aepelend, ier üti Teneſdini eni nadndeſceri enis ineden gſen lu ncheehett ummlsiiwwnil inrhite r nmn degninch⸗ Qioſi ⸗ ut obrlſinaz lelee her nuf egimnz rickige, E neml Ner 1 ting dni nneten Peum paofeſtt a Al Menlſirhir nugi Rtimaßepiring atin wtgh⸗ ien N. 1 . 7 aldaug fata t eſt an horob ha afetione ordiz igij dißtr tna Ointo ci debtt delit d. giu mrit edta ennilli inntſ ditbolta ſllm ft iluſone. Rat ſgni erau preredenti. Pam qñ fter wglgeia ppara⸗ iſe orra tenptatizdenonisin vi Zln wequis luditaden de⸗ undoefner uflitatethina dumnate lunpe Terdochi ft am nolerin n Alan uichf er cogttatie neilafeltan emuluiei ire wnr it/ tn sincpls er etta⸗ mavſin ieſntMun⸗ qñ 4 ſmdefontatbe ſueer inſiein Nlee cati ſignũ ipſa pollutio. Vltimĩt vᷣo tribus modis ẽ ex mõꝛli cauſata- Circa actus interioꝛeſ mentis in peccato luxurie põt eſſe tal ꝓgreſſuſ Mꝛimo ex uiſu/auditu/ex imagina- tione/ex fomite/ł ex inſtinctu demo-⸗ nisↄtingit aliquẽ de femina aliena cogitare aliqðvenereũ ſine omni cul pa pᷣcedẽte · et tũc ad huiuſmõi ſeqt nat᷑alr in appetitu ſenſitiuo cõcupi- ſeentia qdam reſpectu eiuſdẽ femi- ne:que ↄcupiſcẽtia dr ꝓpaſſio/ſeu pᷣ- mus motus · Et qñ tał pᷣcedit omnẽ actum rõnisl nullũ ẽ pctm̃ · qꝛ nõ ẽ in ptᷣate nr̃a ꝙ talibꝰ viſis (vt auguſt. dicit nõ tangam̃· ſed in pt̃ate nr̃a ẽ cum eis tangim̃libere ea reſpuere aut acceptare · Scðo ſi nõ reſpuit᷑ fe miĩe pᷣfatũ deſideriũ ſſʒitĩm/ſeu mo- tus ad eã,/ et rõ illũ motũ peipit aliq̃ᷓ li nec volũtaſreſpuit ſtatim tẽ vo luntas mouet᷑ motu delectatiõis cõ⸗ delectãdo appetui ſenſitiuo · et hic ẽ veniale pctm̃.qꝛ nõ vigilauĩt rõ/vel negligẽs fuit ad expellenð ꝑ libex arbitriũ · Tertio ſi nõ reſiſtit᷑ ſequiẽ᷑ motus deſiderũ ↄſenſus ſurrepticii/ ad ꝓſequenð ullud in opus · et hic eſt terminus pctĩ veniałl incluſiue/dicit henr · de gan · in qdᷣli · Qrto ſi ñ reſi⸗ ſti᷑ ſequit᷑ dſenſuſ interpᷣtatiuus in delectationẽ moꝛoſe cogitationis de foꝛnicatiõe · Qui ↄſenſus interpᷣta- tiuus oꝛiri poteſt! qñ ex delectatiõe voluntatis intm̃ abſoꝛbet᷑ ratio/vt ñ poſſit intẽdt᷑ iudicio· et negliget vo luntas mouere rõnem ad iudicandũ et ꝑmittit tranſire tempꝰquo poſſet deliberare. qd cum pꝑtranſierit et ſi no vere ↄſentit/tñ interp̃tatiue · et ẽ moꝛtale pctiñ. Vñ dicit ſandus tho · de veritate · Anteq; rõ deleckatiõoz pꝑpendat,/aut nocumẽtũ ipſius/ñ pz interp̃tatiuũ ↄſenſum/etiã ſi nõ reſi ſtat· ſed qñ iã ꝑpendit rõ de delecta tione inſurgẽte/et de nocumẽto dſe quẽte/vtpote cũ ꝑcipit homo totałr ſe ꝑ Gmõi dlectationẽ in pctm̃ incli- nari/et in pᷣceps ruere niſi expᷣſſe re ſiſtat videt᷑ ↄſentire· et tũc pctm̃ ad rõnem trãſfer᷑ vt per actũ eius. qꝛ agere/et nõ agere cũ quis debet agẽ ad idem genuſ actus reducunt᷑· ſcðʒ qð pctm̃ obmiſſiõiſ ad pctm̃ actus re ducit᷑ · Ad idem ẽ bõuenẽa in ſedo dĩ cens· tũe inducit moꝛa tempoꝛĩis cõ- ſenſum interpᷣtatiuũ? qñ homo ad- uertẽs ł debẽs aduertẽ piculum de⸗ lectatiõis veneree retente negligit eam repᷣmere · Moc autẽ non ẽ abſqʒ ↄtemptu ſalutis ꝓpꝛie · ꝓ eo ꝙ diſeri mini ſe exponit · Delectatio enĩ ſicut ſerpẽs intrat · et niſi reſiſtat᷑ venena diffundit · p que bomo incurrit moꝛ⸗ tem culpe · Sicut igit᷑ ſalutẽ ſuã coꝛ poꝛalem negligeret, qui ſerpentem iuẽ ſe ſcient᷑ collocaret ſic qui in ta li delectatiõe aduertẽs piculum/vel debẽs aduertè,/ voluntarie vᷣſatex ponit ſe diſcrimĩ, qñ negligit repel- lere · Quid aũt ſit interpᷣtatiuus cõ ſenſuſ etiã in alijg materiis, dicit cã cell · Interpᷣtatiuũ ↄſenſum tũc eſſe dicimus! dum habuit rõ ſufficiẽſ tꝑſ deliberãdi/ et refutãdi ea circa que vitãda eſſe puigil tenebat᷑qualłr dĩ cit lex foꝛenſis· qui tacet conſentire videt, dum vidlʒz repugnare deberʒz Quinto ſequi põt tertium vł quar- tum p̃dictoꝝ aliuſ gradus conſenſuſ ſcʒ verus in delectationẽ cogitatiõiſ de foꝛnicatioe · Vere enĩ ↄſentitur⸗ Vnð ſctñs thom · vbi pᷣus dicit! ſim płr ↄcedimus ↄſenſum in delectatio nem foꝛnicatiõiſ, vł alterius mõꝛlis eſſe pctiñ moꝛtale · Ex quo etiã ſeqͥt᷑ inquit ꝙ quicqͥd homo agit ex ↄſen ſu talis delectatiõis, ad hoc vt Gmõi delectationẽ nutriat/uł teneat/ſicut ſunt ůHeſtactus/actus/uł libidinoſa oſcula/ł aliquid huiuſmõi totũ ẽ pec catũ moꝛtale · Et bõuent᷑a vbi pus Moꝛa tẽpoꝛis tũc occaſionałr indu- cit ↄſenſum vᷣm‚/qñ de venereis libi do creſcit/adeo vt homovelit omĩno in interioꝛi delectatõe ꝑſiſtere et mo rari · Vnde cãcell · dicit · Cõſenſus in delectationẽ luxuriei/ circa obiectũ ſi bi ꝓhibitũ/ſeʒ ſub pena peccati moꝛ talis eſt moꝛtale pctm̃ · ſiue ſit in co- gitatioe/ſiue in vᷣbis/aut in viſu/aut tactu/aut nutibus · Sexto ſequit᷑ con ſenſus in actum ſeu opus pctĩ moꝛta ls · vt in foꝛnicatiõʒ ſtupꝛe · et Hmõi eſt pctm̃ moꝛtale! etiã ſi opus nõ pfi- citur· qꝛ voluntas apð deum ꝓ facto computat᷑ · Septimo ſequitur ipſum opus ſi facultas aſſit· gitur circa exterioꝛes actus ve nereoꝝ et luxurie ſunt ſeptẽ ſpẽſ. qᷓ accipiunt᷑ ſcdᷣm dr̃aſ ꝑſonaꝛe in qui- bus ẽ coitus · Et iſte ſpẽſ ſe ꝓut ſe⸗ quun?᷑ Sdatim in malitia excedunt · Pꝛimã ẽ ſimplex foꝛnicatio · Scda/ adulteriũ · Certia ſtupꝛ · Quarta ra ptus aggrauans pꝛefatas duas · qꝛ ſi raptus ẽ vᷣginis eſt grauius pctĩ/qᷓ; ſtupꝛe ſimplex · Si autẽ ẽ alteriuſ cõ iugistũc ẽ grauius/qᷓ; ſimplex adul teriũ · Quinta ẽ inceſtuſ. Sexta eſt ſacrilegiũ/oẽſ pᷣuatas ſpẽſ aggrauãſ Septima eſt vitij contra naturam poſt iudicium vel ſententiã rationiſ · Foꝛnicatio ſimplex eſt vaguſ ↄcubi/ tus pᷣter mrimoniũ/cum aliqua coꝛ⸗ rupta. puta cũ mètrice vł alias coꝛ- rupta/ł ↄcubina · Vel ẽ vt ałx.dicit luxuria qua ſolutuſ ſoluta natali uſu cognoſcit · Et intelligit᷑ ſolutus et ſo luta a vinculo ↄiug ij/et ↄſanguini- tatis/et affinitatis/oꝛdinis/religrõis vł uoti ðtinẽtie · Natc᷑al vſus intelli git᷑ ad dꝛñaʒ illius vſus, qui ẽ ↄtra naturã · Dicit᷑ autẽ ſimplex nõ ꝙ foꝛ nicatio ſit pctm̃ paruũ · ſed compara tione ad alias ſpẽſ peioꝛeſ. Immo qᷓ dꝛuplici cauſa foꝛnicatio ẽ certis re ſpectibꝰ maximũ pctm̃ · Pimo rõne libidinoſi ardoꝛis.ſcðm quẽ nobiliſſi ma anime potẽtia ſcʒ rõ/adglutinat᷑ vltime potẽtie eius et viliſſimo coꝛ poꝛi · Nam ꝑ generatiuã potentiã qᷓ eſt infima et pᷣma (potẽtia enĩ ſcðᷣa eſt aſcẽdendo nut᷑tiua/tertia vo ap- petitĩa ſenſitĩa)fit rõ/ſerua coꝛpoꝛiſ· Scðo rõne generalitatiſ qꝛ per hoc vitiũ plureſ ſubdunt᷑ diaboli! qᷓ; per alia· et illud velut ſagena fit demõi pᷣlatoʒe et ſubditoꝛe qui ea capiunt᷑ · Tertio rõne feditatis in q̃ excedit alia vitia · Vñ templũ dei in anima et tẽplum ĩn coꝛpoꝛe violat᷑ ſm apo ſtolũ · Nãa coꝛpuſ eẽ inquinat/ aĩazʒ inquinat adeo vt luxurioſi minuſq; alij ſint apti ad vᷣginis filiũ in euꝑa riſtia ſumendũ. Quarto rõne dupli⸗ cisg temptatiõis· qꝛ hoſus temptatio ibi ẽ/et carnis· Scdᷣa ſpẽſẽ adulteri um.luxuria ſcʒ qua ↄiugalis thoꝛus violat᷑· Fit enĩ qñ alter ↄiugũ cũ nõ ſuo ł ſua ↄtra pactũ ↄiugale ↄcũbit Et fit vnomõ qñ vir mrimonio iun- ctugs accedit ad alterius vxoꝛẽ · Scdo quando maritus alicuius accedit ad ſtüimntat ſeſone aiuf⸗ cick tornttain arene riule clumi ſik harei eti ſleſiqg i lt it⸗ (Gkemfaani, (Nietagge⸗ ttſihdni Cina es en riſts de citis a Aengtati Aafiti nrnttil ſid viin riſie Kititd gan mqntopſone pins ſbi undr Mntinöbuaßfens gafintin Ahunitteunenm lirſcflunij p ſener iſſiijet werr dexa hiſe nnlgi atel aluſ nine ad diuiniſ nleß ns dunii lci wep e rert lerdint iſhei ufiſn iw d uſsfmnttimmar petunni Kf Pimin⸗ dimi nini ſönginti uanme tin ſy fh ltnt ane pprene eils et olimer i Em p genmmnui weti nimet pna ptitg eni ſda Aiatilenm minli teta oay xia ſenſta ftt eracpenſ⸗ Gnir Fererltnlnher we⸗ ei ame ibint iih ihfet A & Aui Gttgruſtuni mwreſihlihk tthiet Lertorineieltne n gen⸗ e, Tterplidalmnan Aa eur Btemldel lin ltſndr mmint M qcunqʒ aliam virginem vł non vir ginẽ· Si accecht ad vginẽ habet ra tionẽ ſtupꝛĩ · Si aliquã rapit habet rõnẽ raptus·ſed ex parte viri ſemꝑ pabet rõnẽ adulterij · Tertio q̃dam mõ adulter ẽ qui ẽ ſolutus et alicu⸗ vxoꝛẽ cognoſcit· Tertia ſpẽſ ẽ ſtupꝛ viðlz luxuria qua vᷣginalis incoꝛru- ptio diſſipat᷑ · Vel ẽ ↄcubitus illicit⸗ auo defloꝛat᷑ aliena vᷣgo voluntarie ł inuoluntarie · Quarta ſpẽſ eſt ra- ptus qui eſt actus venereus qñ quiſ ſcʒ de domo parẽtũ ł tutoꝛe violent᷑ rapit vᷣginẽ ł alterius vxoꝛẽ ł vidu am ł coꝛruptã ſibi nõ deſpõſatã vo luntariã ł inuolũtariã cognoſcẽdo · Vel(vt alex · dicit) raptus commit ti qñ puella violent᷑ a domo patris abducit᷑/ vt coꝛrupta in uxoꝛẽ habea tur · ſiue puelle ſolummõ,/ ſiue parẽti bus tm̃/ ſiue vtſq; viſ illata ↄſiſtit · Vide infra · ca · xiij · C· xij· et aggra- uat vt ſupᷣ dctĩ ẽ · Quinta ſpẽs eſt inceſtus · qͥ ẽ coitus ↄtra ↄſangtatẽ uł affinitatẽ ł compr̃nitatẽ ł ſpũalẽ cognatiõz cõmiſſus · Et ẽ tãto graui us qᷓnto ꝑſone ꝓpĩnqͥus ſibi diuncte ſunt in ᷓdibus pᷣfatis ſcʒ affinitatis ↄſanguinitatis vel compaternitatiſ. De hocꝗj· capło · xiij · Sĩix · Item · ca· xiij · Giũj · et · xv · et · x· Sexta ſpẽſeſt ſacrilegiũ ꝓut eſt abuſus venereus femine ad diuinũ cultũ voto appli- cate · Vnde vt alex · dicit q;uiſ ſacri legium ſit cõmune ad leſionẽ cuiuſ⸗ libet rei ſacre! hic tñ accipit᷑ ꝓ leſio ne pſone ſacre · et talłr ſcʒ ꝑ vitium luxurie · Vñ ſacrilega luxuria meli- us dicit · Muiuſmõi aũt ẽ coitus ↄtra votũ ↄtinẽtie · vt qñ aliquis violat᷑ vł in ſe/vt cũ clericus in ſacris oꝛdĩ- bus ↄſtitutus vł religioſus peccat cũ aliqua ſoluta ł in altero vt cũ aliqͥſ peccat cũ ſanctimoniali, l aliq̃ cũ ſa cerdote/ ł etiã cũ quis peccat cũ ali qua/ deo per ſimplex votum dtinẽtie aſtricta · oteſt autẽ hoc ſacrilegiũ ↄcurrè cũ ſpeciebꝰdiuerſis luxurie. Exẽpli gra/ ſi aliquis abutit᷑ ꝑſona ↄiuncta ſibi ſcðʒ ſpũalem cognatiõʒ cõmittit ſacrilegiũ ꝑ modũ inceſtus· Si abutit᷑ vᷣgine do ſacrata! inqntũ eſt ſponſa chꝛiſti/ẽ ſacrilegiũ ꝑ moð adulterũ · Inqntũ vo eſt ſub ſpũaliſ pris cura ↄſtituta erit quoddã ſpũa le ſtupʒ · Et ſi violẽtia infera?᷑ erit ſpũał raptus· Septima ſpẽſ ẽ vitũ dtra naturã· luxuria viðlʒ qua nat᷑a lis uſus coeundi maris et femine ꝑ uertit᷑ · et ẽ in omni actu venereo ex quo generatio ſequi nõ põt · Et qʒuiſ hoc uitiũ ſit peſſimũ inter ſpẽſluxu rie committiẽ tñ mõiſ multis et di- uerſoſ habʒ gradus,/ quĩinq; violz · q̊⸗ rum poſterioꝛ ſempꝑ peioꝛ eſt pꝛioꝛe · Mꝛimuſẽ qñ abſq; omni ↄcubitu cã delectatiõis veneree ꝓcurat᷑ polluto et vocat᷑ peccatũ immũditie łᷣ molli ciei · qʒ ↄſiſtit in ſola obmiſſiõe ↄcubi tus ad altex · Scõs ẽ qñ ſeruat᷑ debi tum vas et inſtrumẽtũ debitũ/ſed ñ ſeruã nãł modus ↄcũbẽdi cũ femĩa Alij autẽ mõi monſtruoſi ł beſtiales ↄcumbendi fiunt·qui tanto peioꝛes ſunt: qnto ꝑ eos minuſ nata ẽ ſequĩ ↄceptio fetus. Et quattuoꝛ ponit al bertꝰ in q̃rto · Mꝛimus qñ cognoſcit᷑ laterałr.Scðds peioꝛ qñ cognoſcit᷑ ſe dendo· Tertius peioꝛ ſcõo/qñ cogno ſci ſtando. eſſimus voẽ quartus eñ cognoſcit᷑ velut beſtia tergotenꝰ Et quintus etiã inter p̃ᷣfatos quat- tuoꝛ ſimplicit᷑ peſſimuſ eſt qñ mulier ſupergredit᷑ virum· Uide infra ca- pitulo · xvi· · Tertius graduſ vitij ðↄtra naturã ẽ qñ nõ ſeruat᷑ vas debitũ b inſtrumẽtũ/licʒ ſʒuet᷑ ſexuſ debitus · Quartuſ qñ nõ ſeruat᷑ ſexꝰ ſʒ ſpecies vt maſculi cũ maſculo/ fe- mĩa cũ femĩa·qð uocat᷑ zodomiticũ. Quintꝰqñ nec ſpẽ ſ ſeruat⸗ vt homi nis cũ beſtia. qð uocat᷑ beſtialitas · Nunc de fomẽtis libidinis qᷓ im- pudicitia vocant᷑ ſcdᷣm apłm nõnpũ bm alex · libido nõ dr quicunq; ar- doꝛ luxurie ſed qui diſcurrit ꝑ t᷑pĩtu dineſ. Turpitudineſautẽ dicunt᷑ qñ indebito mõ ꝑ q̃ſcunq; parteſcoꝛpo- ris quis luxuriat᷑ ſiue querit carnałr delectari tñ dtra naturã · Fit aũt fo- mentum luxus ꝑ quattuoꝛ · viðᷣlz per viſum · alloquiũ · tactũ · et oſculũ · Vi⸗ ſus ẽ rei diſtãtis· Alloqum magis ꝓ pinque · Tactus ẽ ↄĩunctio aliquoꝛe membꝛox · Oſculum vo oꝛis · qᷓ omĩa pñt fieri moꝛtalia vt tactũ ẽ de con ſenſu in delectatiõʒ luxurie · Et ſcdz ſanctũ thom · omĩa Hmõi p̃ᷣfata/et et amplexus et vba ſunt pctã moꝛtalia qñ fiunt ſp delectationẽ libidinoſã vł ad ðſentiendũ delectationẽ luxu rioſe ex̃ thoꝝ legittimũ · Quãdo at fierẽt Hmõi ſine libidine poſſunt ſi- ne pctõ fieri · Vnomõ p ↄſuetudinẽ patrie · Aliomõ Ip aliqᷓ; ncẽitatẽ, vel p aliq; rõnabilem cauſam · Vmnia aũt talia viðᷣlz viſus/alloquiũ/tact⸗ amplexus/oſcula/ ſimilia dicuntur impudicitia · Sub alloqͥo ↄtinet᷑ viti um ſcurrilitatis id ẽ t᷑piloquij .· Mꝛo pꝛie tñ ſcurrilia vba ſunt q leuit᷑ et ex incõſideratiõe dicunt᷑ · Turpiloqͥũ autẽ fit qñ coꝛ luxurioſi ẽ plenũ tur pibus ↄcupiſcẽtijs · Mñt ĩgi᷑ vt di⸗ cit alex· pia vᷣba ꝓcedẽ ex quadam lubꝛicitate lingue,s et impetu iraſci- bilis vł ↄcupiſcibił/ et ſubꝛeptione rõnis · el pñt ꝓcedè ex deliberati one rõnis/ et mala ↄſuetudĩe lingue et puerſa affectiõe ↄcupiſcibilis vel iraſcibił · Et m hoc retoꝛquebi᷑vł ad libidinẽ moꝛtalem, ł ad libidinẽ venialem tanq; ad radicẽ· ſm hoc erunt ł moꝛtalia ł venialia peccata Duriuſ tñ ẽ qñ ſunt in pꝛelato.Sed quid de auditoꝛibus taliũ vᷣboꝛe nõ diſplieentiã oñdentiũ ·RRo. Duplex ẽ auditio · Vna illoꝛe qui ſuſtentãt t᷑pĩ loquos et ꝓcurãt vt fiãt tiloquia: et taliũ ẽ maius pctm̃ q; ſit Rpiloqñ tiũ · qꝛ auctoꝛeſ magiſ ſũt in culpaqᷓ; miniſtri eoꝝ · Ex maioꝛi enĩ libidine ꝓcedit · Eſt autẽ alia auditio caſuał cũ tñ offert᷑ placet· et hi minus cre dunt᷑ peccare qᷓ; ẽpiloquẽteſ. Stulti- loquiũ quis committit! quãdo quis ſuis vbis p̃fert delectatiõeſ quaſ ap petit quibuſcunq; alijs rebus. Audi- cra vᷣba ſunt quãdo quis vᷣba ad de lectationem oꝛdinat · De circũſtantijs autẽ coitus que aliquãdo etiã vitiãt coĩtũ in mrimo nio nataleml et quãdo actus ↄiugał ſit meritoꝛius petm moꝛtale/ł venia le aut quãdo quiſ obedire ibi tenea tur ł non hẽſca·xvi · ꝑ totum· MHoſtremo de filiabꝰluxurie po- nit greg· vii · Vna ẽ cecitas mẽtis qua quiſ p vehem enteſdelectatio- neſ nõ appᷣhẽdit in agibilibus finẽ vt bonũ · De qua etiaꝗ· ca.vi · G· Sceðda ẽ pᷣ̃cipitatio qua in agibilibuſ ſubtrahit᷑ ↄſiliatio ſp vehemẽtiã de lectationis.· De qua ꝗ.ca· vij · S. s P miii ni n nudl (abhrd niotitii uel in. Pirocſet iu r ina⸗ gebes üſtna ſtnenton letoqumnlu en ſtſe⸗ ls eſo etabes nig e an Nrtde Ouard doua nalſ ai Wmndle er io me er buli Kqnotniltl erfen etüti⸗ wnide itoojidt gnit tuna inticato uentaſ ouceiteſet gug mniſi ſur inpunnio de nqur riſnt eſiw erque P grclb. Reytiwae ri mg⸗ eirlin, ſefiri ugrintd imhtn⸗ . UH ſeu inpaleti i⸗ quid XXNNN. . * qðů 2—Z èðð ð ⸗ ene art 1 R „ unhn Apehe Wa 5. ri e Wpls — du a inang Natrdttliihe hlreni dmniſe an: lmhulngi ſpiih Wure irfii tait mis uf ;ftihnf i pantuſmgſſitnaa tmens Etnaiieniltitne Rami u idtocaſch ji uri Art ehininsce vi emniipleni ult⸗ ü Gntinit gacoguss dazer etnid glſc õõ ninit ahgiän trorenImn De antunpilnt ⸗ n. mi in tiim Rauidorvi itie ii ihi hl 91 en 7 1aleirk ind NLE.„,, . 7e vri untli = igg⸗ nmnſletii. aahltoſe E . 4 „7 . 4 * Nequuebi N Dece P ai nedg ð . EeGG. ie aenunn/ . CTertia eſt inconſideratio quapꝛopt᷑ vehemẽtiam delectationis de agen- dis quis nõ iudicat · De quo vide · ca · vii · ¶ Quarta ẽ incõſtantia qñ quis p vehementiã delectatiõis impedit?᷑ in executiõe illud qð decre uit eſſe bñfaciendũ · De quo vide ꝗ· ca · vii · ¶ CQuinta ẽ amoꝛ ſui qñ quis o delectationẽ ſe nimiſ diligit qdammõ velut finẽ · Sexta ẽ odiũ dei. qñ quis habʒz diſciplinã de deo q ꝓhibet delectationẽ ↄcupitã · Septi ma ẽ affectus pñtis ſeculi in quo ali quiĩs vult frui voluptate · Octaua eſt deſperatio ſiue hoꝛroꝛ fuẽi ſeculi · qũ quis faſtidiẽs ſpũales delectatiões⸗ nõ curat de eiſ nimiſ detẽtus in car nalibus Capłm · d · de vitio capitali quod ira dĩ · ¶ Pꝛimo oñdit quid ſit ira· Scðdðo qͥbus mõiſ ira ſit meritoꝛĩa Tertio quõ ira nullũ pctm̃ eſt ſed nalis paſſio/et qbus mõis ẽ pctm̃ veniale · Quarto qbus mõiſiraẽ pctm̃ mõꝛle ex ſuo genẽ et qͥbuſñ et quot mõiſtał põt fieri pctm̃ tm̃ veniale · Qnto oñdit quid ſeuitia vindicatio/ſeueritaſ/crudelitaſ.et quid remiſſio ſiue impunitio · Se xto quot a q̃ ſunt ſpẽſire et quot gradus · Septimo q̊t et qꝗᷓ ſunt fi- lie ire Octauo qͥd impatiẽtia/ in- longanimitas/ imꝑſeuerãtia ſiue mollicieſ/inconſtãtia: Nono quid audacia/intimiditas.qͥbus modiſ timoꝛ ẽ pctm̃, et qͥbus nõ. et quid inuerecũdia · Decimo quid diſcoꝛ dia/otentio/et litigiũ · ndecimo oñdit quĩd deriſio/ quõ eſt pctm̃ mõꝛle/et quõveniale · Duodecimo * 0. quõ maledicè ẽ pctm̃ moꝛtale/quõ veniale/et quõ nullũ pctm̃. Tre- decimo quid ↄtumelia·quõ differ̃t ↄtumelia/ ↄuitium/et impꝛoperiũ quõ ẽ petm̃ mõꝛler et quõ veniale Decimoqrto oñdit quid rixa.quõ eſt pctĩ mõꝛle/quõ veniale.quid ſeditio/q ex genere ſuo moꝛtaliſ eſt · Et quibus modis bellum fit MRacundlia directe opponiẽ manſuetudĩi qꝛ ẽ exceſſuſ ire EGEKPt ẽ aliud capitale vitiũ · ⁊ vocat᷑ ira ꝑ vitium/diffinit᷑q; ꝙ ẽ ap petitus inoꝛdinatus ſeu irrõnabilis motuſ vindicte ſub rõne boni vł iu ſti · Eiuſ enĩ motiuũ ẽ appetitus ꝓpᷣe vindicte · quã a ſolo deo/ł eius iudi- ce appetẽè deheret · Ira autẽ qñq; ẽ meritoꝛia · qñnq; nullum pctm̃ ſed paſſio · qñq; mõꝛle pctm̃ ·qñqʒ veniale · OMeritona ẽ ira que vocat᷑ ꝑ zelum · et ẽ rõnabił ap- petitus vindicte· puta qñ quis ira- ſcitur culpe ꝓpꝛie ꝑ ↄtritionẽ ꝑ quã ſumit vindictã de ſe · vł iraſcit᷑ alie⸗ ne culpe nõ perſone· quã culpã vult vindicari ꝑ eũ ad quẽ ꝑtinet/puta ꝑ deum ł ſuũ iudicẽ/cũ alijs circumſtã tũis debitis · Ira igi᷑ ꝑ zelum q̃ eſt de malo culpe dr ex ſe laudabił · ſed ex modo ꝓſequẽdi põt fieri vituꝑa bilis ſeʒ dum nec tempꝰ nec locũ nec moð nouit obſeruare · p̃ſertim qñ ꝑ tinacie diuncta ẽ · et tbantiũ ſeditio num magis adductiua qᷓ; ſedatiua · Ira p̃terea qᷓ eſt motus ↄcitatuſad inferendã vindictã ꝓ malo ſibi vere illato-ſi ſit ſcdᷣm oꝛdinẽ iuris/nõ ẽ de ſe vitupabił· ſed reducit᷑ ad irã ʒeli · vt in iudice vł ꝑ iudicẽ · Secus ſi ex ° * * △ * 2 2* 6⁶ . 9⁹ 4 2 — libidine ꝓpꝛie vindicte pᷣncipałr/vł ſi iniuria nõ ſit ve factal ſed ĩta leui ter et irrõnabłr eſtimat · Ira tal ꝓ zelum ſequit᷑ dickamẽ rõnis/nõ pꝛece dit · In ea enim pᷣmo quis deliberat de vindicta iuſte inferẽda·deinð im perat ire vt exequat᷑ ſcdᷣm rõnis di- ctamẽ · Paſſio enĩ cooꝑat᷑ actiomi vt ſit efficacioꝛ · vtʒ in bello iuſto · in coꝛ rectiõe frat᷑na · et in actibus iuſtitie · Differũt autẽ ira ꝑ zelum ira per vitiũ · qꝛ dicit᷑ ira ꝑ ʒelum q̃ iraſcim̃ vitio/ Nira ꝑ uitium q̃ iraſcim̃ ꝑſone dicit alex · de hał · Qñq; autẽ ira ẽ naliſ paſſiovt in melancoliciſ et colericis · Et ſic diffi nit᷑ a thom · Eſt feruoꝛ eius ſanguĩs qui circa coꝛ ẽ/ ex euapoꝛatiõe fellis vł ꝓ thationẽ · Qñqʒ mra ẽ pᷣmus mo tus· vt ſi appetitus vindicte de iniu ria illatal ſolum apparent᷑ et tã ſubi to p̃ueniat rõnẽ/ ꝙ rõ nec acceptet, nec negligat qñ põt repᷣmẽ qñ rep- mat · ſic iteꝛe ñ ẽ pctm̃ · Qñq; ira ẽ ſola impatiẽtia abſq; appecitu ulte- rioꝛiſ uindicte · Quãdoqʒ refrigẽatio qᷓdam caritatis erga ꝓximum citra odium · In qbuſ caſibuſ ira aut nul lum eſt pctm̃ de ſe aut ueniale pctm̃ Se d ira qꝗᷓ ẽ appetitus deliberatꝰ uindicte ꝓpꝛie pᷣter aut contra ĩuriſ oꝛdinẽ ex ſe eſt ut ſit mõole pctm̃ pꝛe ſertim ſi uindicta ſit nõbił dementi Mꝛo quoꝛe latioꝝ declaratiõe notãð ſcdðm thom ·ꝙ ira ſex mõis fit pctm̃. Mꝛimo qñ quis appetit puniri eum qui nõ meruit puniri · Scdo quando quis appetit puniri eum qui penam meruit ſed appetit eũ puniri ultra qᷓ; meruit · CTertio qñ q ſappetit pu-⸗ niri eum qui meruit· ſed appetit tionis delibẽate/et in nocumẽto no- tabili/facto vł vbo inferibili · Vltiſ vero duobꝰ mõiſ ex genẽ nõ ẽ pctm̃ moꝛtale · ſed põt fieri moꝛtale. put ſi ex vehemẽtia ire interioꝛis ł exte- rioꝛis aliqͥſ excidat a dilectiõe dei ꝗ pꝛoximi. Sed veniale pctm̃ ẽ quat- tuoꝛ pᷣmis moĩſ· Pꝛimo ſi ira ẽ act⸗ impfectus iudiciũ rõnis pueniens- Seðdo ſiquis in aliq̃ modico ſe appe- tit vindicaẽ qð q̃ſi nihil ẽ reputãdũ ita ꝙ etiam ſi actu inferreðt᷑ nõ eſſet petm̃ moꝛtale· puta ſi aliquis parum trahat aliquẽ pueꝛe ꝑ capillos h ali- quid ̊mõi. Eſt etiam veniale pctm̃ duobus vltimis mõis niſi quiſexci deret ꝑ eos a dilectiõe dei? ꝓximi · Notanð p̃terea ꝙ crudelitaſaut etiã ſeuitia ſpeciale vitiũ eſt. quo qͥſ excedit menſurã in vindicãdo· Vji⸗ tium etiã ẽ qñ quis nimis remiſſus eſt in pumiẽdo. Vindicatio inſupꝑ eſt vitiu/ quo quiſ ꝑ penã quã infert nõ intẽdit emẽdationẽ peccãtis ł cobĩ bitionẽ eius et qetem alioꝝe iuſtitie fieri nõ ſcdᷣm legitimũ oꝛdinẽ. puta ſine auctontate ſuperioꝛis et debito ꝓceſſu · Quarto qñ quis appetit pu- niri reum· ſed nõ debita intẽtione, ſcʒ ſp dei honoꝛẽ,/ coꝛrectionẽ rei/vł alioꝝ ut timeãt, et ↄſeruationẽ iuſti tie ſed libidine vindicte ꝓpꝛie. Qn⸗ to qñ aliqͥſ et nullo pᷣdctõꝛe mõꝛe ex cedit! ſed cũ modũ ire intra nõ ſer- uat ſed inoꝛdinate ferueſcit/irã uon compeſcẽdo vbi pt᷑ · Sexto qñ ira eẽ nimis in exterioꝛibus ferueſcit per · manifeſta exterioꝛa ire ſigna :· Jra igit᷑ ſeu appetitus inoꝛdinatꝰ vindi- cte ẽ pctm̃ moꝛtale ſm ſuũ genus p- mis quattuoꝛ mõis:ſi ẽ ex dſenſu ra hoirunnisoin Maenct inuon Uzronmmninisdiuncnet in Iatlry Und ,dintnuinti rbiſbirft in geueſet am Crtlea guard pumpit ner Cidairaaundteſge no itriun Vni b dis ren ſehſiu derrain ibirat iirpatdiutrürkte deneil nſttacnei Eeſtataßen oaii talydehiltz ut gin eſt inoi gpe i⸗ inleterr; haobi ſ̈crjce Ter N w. E EN — R. Ren 4 dae Mttuo: os ſie er dſenſir dellbe re et in weumẽto no⸗ ato yl vbo infenhlt. Vti ſbe moſ ex genb nos vtñ ſed pit fien nutale. putſ emeta ire intenons bexte⸗ liaſexcdata dileckie dei . Zed venidle mn equat nis mei Oumoſina t a dus ucicii ronspenen⸗ qisn limodrdſeafe acae qd ſſi nihle repttaci ehamſtadn mfen et iͦeſet mortale pltaſialiionin t diquẽ pier pcqyliyla, gnzt Eletun enialepen q; dſeruationẽ et deĩ honoꝛẽ ſed ma lum eius quĩ punit᷑ · Vide de hocꝗj · ca · xv· .· j· Seueritas ł feritas ẽ vi- tiũ q̊ quis in penĩis hoĩm ip ſe dele ctat᷑ etiã ſine cauſa ·nõ reſpiciẽdo cul pã rei! ſed ſolum in hoĩm delectãdo cruciatu · et illud comp̃ᷣhẽdit᷑ ſub be⸗ ſtialitate · Crudelitas vero ẽ vitium quo qͥ ſ cauſam habʒ puniẽdi/ſed mo dum nõ habʒ · et ſic attẽdit tał culpã in eo qui punit᷑ · ſed modũ excedit · Remiſſio autẽ ẽ vitiũ q̊ quis pᷣter- mittit oꝛdinẽ ĩiuſtitie qñ aliquis de beret puniri ſp eulpã · Et dicit᷑ etiã impunitio Spẽſire ſunt treſ· rima fellea que ẽ acutoꝛe eoꝛ ſeʒ qui nimis cito iraſcunt᷑ · et ex q̃libet leuĩ cauſa · Se cunda amara ſeu inanis eoꝝ in qui bus ira nimis diu pꝑſeuerat/in quoꝛa ſcilieʒz memoꝛia nimis diu manet in iuria illata · Vnð p diutinã triſtitiã ↄceptãſibiipſis ſunt graueſ et ama ri · Et tales (quia nõ ꝓꝛumpũt in ex terioꝛa iracundie ſigna) nõ pñt pſua deri ab alijs· nec ex ſeipſis recedũt ab ira! nĩſi ꝓut diut᷑nitate tempoꝛiſ triſtitia abolet᷑ · Et iſta ſcda ſpẽs ĩre eſt odiũ vt alex · de halis dicit · qꝛ ĩra creſcit in odiũ ·qð ẽ ira inueterata · De quo odio hẽs ſup· ca · j· Cx· Ter- tia ſpẽſẽ difficił ſeu grauiſ vł furoꝛ dicka · et ẽ eoꝛe qui obſtinato appeti- tu vindictã qrunt·qui ñ dimittũt irã niſi quſqʒ puniat· Quelibʒ etiã ira que ẽ appetitus vindicte hrᷣe poteſt treſ gradus. ¶· Dꝛimuſ eſt cũ ĩn coꝛde dcipit᷑. Scᷣſcũ ſigno exterioꝛi oñdi᷑ anteqᷓ; ꝓꝛumpat quis in leſiouẽ pꝛo- ximi · Tertius cũ quiſ ꝓꝛumpit in v⸗ ba vel facta leſiua pꝛoximi· ilie ire ſunt ſex · MPꝛima ẽ indi- gnatio qᷓ ẽ ira coꝛdis/ ꝑ quã quis ↄt ꝓximũ iraſcit᷑ quẽ reputat indignũ vt ſibi tale quid fecerit · Vel ẽ volũ tas ꝗᷓ alios ꝑ ſigna moleſtie ↄtriſtat deſideramus · Ideo eis ſubẽhimus locutionem ſocietatẽ · Indignatio autẽ iſtomõ ex ira naſci· ſed aliomõ ex ſuꝑbia vł inani gła · et tũc indi- gnatio ẽ qñ quis reputat alios ſua ſocietate łᷣ locutiõe et aſpectu indi- gnos · Et ẽ idem ꝙ qrta ſpẽſ ſuꝑbies que appellat᷑ plus omĩbus ſiue con- temptus quo reputant᷑ ꝓximi vileſ Scðda filia ẽ tumoꝛ mẽtis· qñ quis ex ira excogitat diuerſas vias vin-⸗ dicte · et talibus cogitatiõibꝰ animũ ſuũ replet · Et ſic tumoꝛ mẽtis eſt di ſpoſitio ad illationẽ vindicte inoꝛdi- natã. Diffinit᷑ enĩ ſic tumoꝛ mentiſ. eſt voluntaſ vindicãdi in iniuriã fa cti ꝓcedẽs · Non accipit᷑ autẽ hic tu moꝛ mẽtis ꝓ ſuꝑbia·ſed ꝓ qdam co natu ſiue audacia homĩs intentãtis vindictã · Tertia filia eſt clamoꝛ qñ quis irã ſuã oñdit inoꝛdinato mõ lo quẽdi· Eſt enĩ clamoꝛ inoꝛdinata et ↄfuſa locutio ꝑ exaltationẽ uocis/vt ab alijſ cognoſcat᷑· et in iniuriã ↄtra quem quis iraſci Quarta filia eſt blaſfemia · qñ ex ira fit ðdtra deum vel ſanctos locutio inoꝛdinata · Vi⸗ dens enĩ racũdus ꝙ deo vel ſanctis eius nocẽ nõ põt oꝑe! maledicit oꝛe/ vł reſeius ↄſecratas det᷑pat ł diſſi⸗ pat · Monit autẽ ꝗſið · blaſfemiã fi- liam ſupꝑbie · Ipr annexã ei maximã ſuꝑbiã, ſine qua nunq;ᷓ ẽ blaſfemia · qua ſcʒ ſupbia erigit᷑ quiſ ↄtra crea toꝛẽ adpugnanð ꝓut põt · immeãtus tñ exitus blaſfemie ẽ ex ira vt ałx · 6 dicit · Vnð de iſtis ·˖ S· in qrta ſpecie ſupbie · ca·j· Cnta filia ẽ ↄtumelia · que fit ↄtra ꝓximũ ·qñ quis iniuriaſ et ia ꝓfert ↄtra ꝓximũ talẽ · De quoꝗj·Gxiij · Sexta filia ẽ rixa· que eſt libido vindicãdi in iniuriã facti ꝓcedẽſ. Et ꝑ rixã intelligunt᷑ omĩa nocumẽta q̃ facto ꝓximo inferuntur ex ira · De rixa hẽg /· E· xiiij · Sunt pterea multa vitia alia que pñt ex ira naſci · que ſequunt᷑ · Widlʒ impaciẽtia·qua quis ꝓ aduerſa que cunq; triſtitia infentia a bono vᷣtutiſ recedit · Inlonganĩtaſqñ qͥſ nõ habʒ aim tenẽdi pacientiã in longinquũ: cum bonũ qð ſperat᷑ differẽ · Inpſe⸗ ueratia ſeu mollicieſ qua qͥſ in virtu oſis opibus diut᷑nitatẽ non ſuſtinet, ꝓut ncce ẽ· Et illud ꝓpᷣe vocat᷑ mol licieſ.qꝛ mollicieſ eſt ꝙ aliquis defa cili recedat a bono ip aliqᷓ difficilia que ſuſtinẽ nõ põt · Wolliſ enĩ ꝓpꝛie dicit᷑ qui recedit a bono vᷣtutis ꝓpt᷑ triſtitias cauſataſ ex defectu delecta tionũ · Inconſtãtia ẽ vitiũ quo quiſ nõ firmit᷑ pſiſtit in bono ↄtra diffi- cultatẽ que ꝓuenit ex qͥbuſdã exte rioꝛibus impedimentis· Audacia eſt tũc vitium qñ caret mõ rõnis· et añ ↄſiliũ rõnis qð tar/ de fieri deberet inſurgit · Intimidi tas aliqñ ẽ vitiũ cauſatſi ex defectu amoꝛis debiti ad ſe vł ad alia· Ali- qñ ex elatiõe · Aliqñ ex ſtoliditate · MMꝛimo mõ et ſcðo mõ ſꝑ ẽ pctm̃ · ſʒ tertio mõ ñ·ſcʒ qñ cauſat᷑ a ſtolidita te inuincibili ·Cimoꝛ humanus ſiue mũdanus ꝓpꝛie ẽ q̊ quis mũdo in- nitit᷑ tanq; fini · vt qñ quis aliquid amans,/et timẽs ꝑdere illud potius recedit a iuſtitia, et ꝑdit deum/eum in ſuis pᷣceptis relinquẽdo ł ↄtem- nendo · Si enĩ eſt reſpectu ꝑſone,/eſt humanus · ſi reſpectu reꝛ/ẽ mũdan⸗ CTimoꝛ ſeruił tm̃/ẽ quo quis ↄuerti tur ad deũ/et diĩmittit pctm̃/deoq; ĩin heret ſp timoꝛẽ pene pᷣncipałr et in iſto timoꝛe pena foꝛmidat᷑ vt pᷣncipa le malum · Cimoꝛ igit᷑ ẽ pctm̃/ qñ ap petitus alicuiuſ fugit malalque ſᷣm rõnem nõ ſunt fugienda · Eſt autẽ ti moꝛ pctm̃ mõꝛle qñ quis p piculum moꝛtis ł qðcunq;ʒ alið tempoꝛale ma lumſic diſpoſitus ẽ/ vt faciat aliqͥd ꝓhibitũ ꝑ pᷣceptũ/vł pᷣtermittat ali quid quod ẽ p̃ceptũ in lege diuina. Alioqͥn erit veniale,s ſcʒ qñ refugit aliquid qð nõ ẽ ſᷣm rõnem fugiendũ dum tñ ex hoc ñ faciat/aut facẽ intẽ dat vtra diuinũ pᷣceptũ · CTimoꝛ etiã qui reuocat hominẽ a pfecctiõe oↄſilij euãgelici qñq; veniale pctm̃ ẽ. qñq; nullũ · puta ſi aliquis habʒ rõnabilẽ cauſam timoꝛis · Aliqñ etiam timor nullũ pctm̃ ẽ · puta qñ nãle ẽ hominẽ timere · vt terre motũ et vndationeſ aquax · Sic etiã nullũ pctm̃ ẽ timor de malo tali cui quis reſiſtẽ nõ põt,/ et ex cuius ſuſtinẽtia nihil boni ꝓue nit hoĩ · quia rõ recte dictat talia eẽ fugiẽda· Sic pᷣterea moꝛſpõt timèi · et quicqͥd aliud ab homĩe põt infer- ri· inqntum ꝓ ̊ homo põt impediri ab opibus vtuoſis, uł qᷓntũ ad ſe/ vł quãtum ad ꝓfectũ quẽ in alijſ facit Inuerecũdia ẽ intimiditas de t᷑ᷣpi actu·quado ſcʒ quis nõ timet de aliqᷓ turpi qð ẽ expꝛobꝛabbłe ſeu turpe · Diſcoꝛdia ẽ diſgregatio qᷓdam vo luntatum/ inqᷓntum uoluntas vnius ſtat in vno,r et voluntas alterius in alio · Et fit duplr · Quedam p ſe · vt ghfoentt nlenct mnutrilunt iut nede lencirin wuntare⸗ en Ken inthnti itthci cena mntis trid ninie maa el ſilalell Cmtito an noe/ ndt nisinmuget tati er ſtetie et) nwrinnetn wan qui eedd lnt er dſone⸗ A nchcnig inpurt iiltete m Ninointonti erenei ſitlumetſiblerſo fillmn / 1 Nti nif eſepctñ natale. Cati toc eſß ehm wnej Auiſin ur tiltri um imaen ong rirherint lallin enf ſgatẽ quiſñ intuht inpegn lun ledimnt in n ſkſatthiſidifinle n u Rece de es. I “ „ Kder X co. 1 1te „ l * lonent vni, Hafinfigt uc nobm ronen lugenci ntierhrfritare ini timuin iifi lanti meuorat omine pfeckie olj Gelr qin venialeptii qſi putaſialiqus baebz fuble um dmons- Auaſi etam umor I Rnèpitaqhndei min Ne Nte iie Nigtnnen 1an. Irthänliiſcneun mao tindnn gus rcſte niſen er iuns iſnnei iht beni pe it boi quutorete itttti⸗ eiss Srpern nnſdend, eaenedctitr Iaiudone quando aliquis ſcienter et ex inten tione diſſentit a bono diuino vl a bo no ꝓximi in q̊ debz oſentire · Et ſice ẽ petm̃ mõꝛle ex genẽ ſuo · Alia ꝑ ac cidens id ẽ pᷣter intẽtionẽ · vt qñ in- tẽtio aliquoꝛe ẽ ad aliqð bonũ quod ꝑtinet ad honoꝛẽ dei vł vtilitatẽ ꝓ⸗ ximi · ſed vnus exiſtimat hoc eſſe bo num · alius autẽ habʒ ↄtrariã opinio nem · Cunc hoc nõ ẽ pctm̃ niſi quãdo Emõi diſcoꝛdia fit vł cũ erroꝛe circa ea qᷓ ſunt de nccitate ſalutis, vł ꝑti- nacia adhibeat᷑ · Et dr̃t diſcoꝛdia a rixa: q; rixa eſt in opꝑpe · diſcoꝛdia in voluntate id ẽ in diſiuctione motuũ voluntatis/quã facit ſuꝑbia ł inaniſ gloꝛia · Contẽtio quãdã ðtrarietatẽ impoꝛtat in locutiõe · ſicut dctm̃ ẽ de diſcoꝛdia in voluntate · Eſt enĩ dten tio impugnatio vitatis cũ ↄfidentia clamoꝛiĩs · et vitiat᷑ intẽtiõe mala vł mõ loquẽdi · Contẽtio ẽ pct̃ mõle/ vnomõ qñ quis impugnat vitatẽ ex intentiõe/et ꝑ inoꝛdinatũ modũ:quĩ nec negocio ↄuenit/ nec ꝑſone · Alio mõ qñ quis impugnat falſitatẽ cum tali ĩnoꝛdinato mõꝙ ex eo generat᷑ ſcãdalum et ſubuerſio fidelium. ſic etiã videt᷑ eſſe pctm̃ moꝛtale · Contẽ tio põt eſſe petm̃ veniale qñ quiſ im pugnat falſitatẽ cum inoꝛdinato mõ ſine hoc ꝙ ex inde ſcãdalum genẽ Qñqʒ autẽ quiſ ñ intẽdit ĩimpugna re vitatem, ſed defendit qð ſibi vIm videt᷑· hoc tñ facit cũ oꝛdinata inten tione · ſicut chꝛiſti diſcipuli ↄtẽdebãt de quo nõ erat ↄtendendũ ſcʒ de pᷣ⸗ matu .et illud ẽ etiã pctm̃· Litigium eſt qñ quis inoꝛdinate vbis alteriuſ dtradicit rõne ꝑſonequã quis ðtri- ſtare intendit, l ↄtriſtare nõ veret · Vns ficut adulatoꝛ intẽdit placere: ita litigãſ ↄtriſtaè vbi non debet/ et qñ nõ debet/ ſic de alijs circumſtã⸗ ijs · Si vo aliquiſ vbiſ alterius ↄtra- tdicit ſpr ꝑſonã dicentiſ/cui ↄtradi- cẽſ ↄſentire refutat pꝛ defectũ amo ris animoſ viuẽtisſic nõ eſt pꝛopꝛie litigium. ſed diſcoꝛdia · de qua ſupꝛa Deriſio ſeu illuſio fit qñ defectuſ pᷣſertim peccati/homĩſ alteriug ꝓ lu do vl riſu accipit᷑ · puta qñ aliquiſ di cit de alio via/defectus/ vel mala! intendẽſ ponẽ eũ in erubeſcẽtiã per qᷓndã ↄfuſionẽ· Et ẽ qᷓi idem ſubſan- natiõi · Sed deriſio fit oꝛe ĩd ẽ vᷣbo l cachinnis· ſubſannat̃o autẽ naſo ru⸗ gato · Deriſio ſeu illuſio ẽ pctmĩ moꝛ-⸗ tale tũc! qñ malum alterius accipi?t q̃ſi paruũ rõne ꝑſone · ſicut defectus pueroꝛę et ſtulto paꝝ pondłare ſo lemꝰ · et ſic aliquẽ illudẽ ł irridẽ! ẽ eũ paruipendẽ,/ et eũ tã vilẽ eſtima- rel vt de eius malo nõ ſit curandum- ſed ſit q̃ſi ꝓ ludo hñdum · Et habet illa deriſio pctĩ moꝛtał graduſ ſᷣm q; ꝑſona q̃ irridet᷑ plus reuereri debe- ret · · Pꝛumus ẽ cũ irridet᷑ deus/ł ea que dei ſunt. Scðs cũ irrident᷑ parẽ tes· Tertius cũ irriden᷑ iuſti hoĩeſ- Qñ vo aliquis alterius ꝑpſone malũ vł defectũ in ludũ vł riſum ponit/qꝛ ſm ſe paruũ malum ẽ, et non accipit qſi paruũ rõne pſoneeſt veniale vel leue pctm̃ pᷣm ſuum genus. Maledicẽ eſt/malum alteri opta re vł imp̃cari · Et eſt pctm̃ moꝛtale ſᷣm ſuum genusqñ aliquis imp̃caẽ vł optat alteri malum inqᷓntũ malũ eſt/qſi ipſum malũ intẽdenſ. Et tãto grauius ẽ pctm̃quãto ꝑſonã cui ma ledicimus/magiſ amare et reuereri ctionabilibuſ inquantũ ſunt creature dei! pctm̃ ẽ blaſfemie · qꝛ redundat in creatoꝛẽ · Veniale vo pctm̃ eſſe ꝰ tingit maledicẽ ꝑſone · Himo ꝓpt᷑ paruitatẽ mali qð quis alteri male dicẽdo impᷣcat᷑ · Aliomõ p affectum eius qui ꝓfert maledictiõiſ vᷣba/dũ ex leui motu/vł etiã ex ludo/aut ex ſurreptiõe aliqua vba ꝓfert · Unde Augꝰ · maledetõʒ int᷑ venialia annu merat · alidicẽ vo creat᷑e irrõnali m ſe ↄſiderate · eſt ocioſum et vanũ et ꝑ ↄſequẽ ſillicitũ · Oaledicẽ etiã qñq; nullũ pctm̃ eſt· puta qñ malum aliqð dicit᷑ de alio impᷣcando ł optan do! nõ ſub rõne mali,/ſed ſub rõne bo nĩ / ſic ẽ licitũ · nec ẽ maledictio ꝑ ſe loquẽdo · ſʒ ꝑ accidẽs · Et ſic fit qñqʒ ſub rõne boni iuſti · ſicut iudex ſentẽ tiãdo maledicit latroni · et eccła ex cõmunicãdo ·et ꝓphe ſic fecerũt/ſuã voluntatẽ deo ↄfoꝛmãdo in mabł fu⸗ turis ſuꝑ pctõꝛeſ. Qñqʒ etiã fit ſub rõne vtił · vt qñ aliquis optat aliquẽ pctõꝛem pati aliquam egtudinẽ, aut aliqð impedimẽtum · vł vt ipſe me⸗/ lioꝛ efficiat/ ł vt ſaltem ab alioꝝ no cumẽto ceſſet · Contumelia ẽ qñ aliquis ĩid qð ẽ dtra honoꝛẽ alicuius deducit, potiſ- ſime ꝑ vᷣba/in noticiã eius et aliox· In fadtis etiã habʒ locum·. Et dꝛñt et vneniũt in aliqͥbus iſta tria ſcilʒ/ ↄtumelia/uitium/et impꝛoperiũ · qꝛ omĩa ſunt in vbis pᷣncipałr·et p oĩa Emõi repᷣſentat᷑ aliquiſ defectus ali cuius in det᷑mentũ honoꝛis ipſius· Huiuſmõi autẽ defectus ſunt tres· Vnus culpe qui repᷣſentat᷑ per vᷣba Dtumelioſa · Alius ẽ generałr culpe tenemur. Maledicò aũt rebuſ irra- et pene,s qui repꝛeſentat᷑ per ↄuitiũ. qꝛ ↄuitium ↄſueuit dici nõ ſolum aĩe ſed etiã coꝛpoꝛis · nð ſiquis alicui iniurioſe dicat eũ eſſe cecũ ↄuitium quĩdẽ dicit, ſed nõ ↄtumeliã. Si qͥs autẽ dicat alteri ꝙ ſit fur! nõ ſolum ↄuitium/ſed etiã ↄtumeliam infert. Alius ẽ defectus honoꝛis.· Vnð qui repᷣſentat alicui defectũ minoꝛatioiſ ſiue indigẽtie qui etiã derogat ho- noꝛĩ ↄſeqñti quãcunq; exellẽtia⸗ ilo fit ꝑ vbum impꝛoperi · Quod ꝓpꝛie eſt qñ aliqͥs iniurioſe alteri ad me- moꝛiã reducit auxilium/qd ↄtulit ei ncẽitatẽ patiẽti · ñqʒ; tñ vnũ ꝓ alio reputat᷑. Contumelia łᷣ ↄuitium eſt moꝛtale pctm̃ qñ intẽtio ꝓferentig ↄtumeliã ad hoc fer?᷑/vt aliquiſper vba qᷓ ꝓfert honoꝛẽ alterius affeãt Aliqñ etiã ſi aliquis vbum ↄuitij vł dtumelie alteri dixerit/nõ tñ animo dehonoꝛãdi/ſed forte p coꝛrectionẽ vł Ip aliquid Eimõi ſi tũc ita ẽ Sue duitiũ/ ꝙ ꝑ incautelã ꝓlatũ auffer- ret honoꝛẽ eius ↄtra quẽ ꝓfer᷑ tũc etiãa poſſet homo pecca moꝛtałr, eẽ K non intẽderet dhonoꝛationẽ alte- rius · ſicut etiã ſi aliquiſ aliũ incaute ex ludo ꝑcutiẽg/ grauit᷑ ledat culpa nõ caret· Siquis vo ↄtumeliã alteri infert nõ intendẽs eiuſ ᷣhonoꝛatio nem vbi grauit᷑ non dehoneſtat᷑ hõ tunc põt eſſe veniale · puta ſi ſit leue ↄuitiũ nõ multũ hominẽ dhonoꝛans et ꝓferat᷑ ex animi leuitate/ vel ex leui ira abſq;ʒ firmo ꝓpoſito aliũ de honeſtãdi. vt qñ aliquis intẽdit᷑ ali- quẽ ꝑ Gmõi vᷣbum leuiter ↄtriſtare · ſicut fit aliqñ ex ira ł leuĩ ſubꝛepto- ne · Qñqʒ vo vᷣbum ↄtumelie illatũ pꝛeter intẽtionẽ dehoneſtandi/nullũ ſce ſeruen — S S= = = = 2 = — = = * = = 2* tiizi mutin en R In notiifn duerimn am ppis etkiuerſun ned ſe deſen wli Namſiquis mimo mdde (olſxkiexeſn ebtk nodera ifſexfeit erncuide pame Avendle e dugus lennnon CNndeinniſen t an nldteedt modena deienn nunn Oaertale w pOnd gnchin tanind nimuguni inſgt, eũ atiencil ganit lcerii. ę lffmiſigt mr bie rimii mn miloere nnual aſ Ee nmital le nev u ſede putz;. Contume i, linunet werde t qñ ineno pfret ameli g ve fef hr huiſzrr i pfen nors Atenug gfrit j̃ eti ſ aliquss ibin autj vl melre den dixent noti animo hongnidl ſee forte ſp corechond Pdquid hnin ſtit ine die i imcantdi Pan afer tbonon eus MMaqii Preni dir polethondheni⸗ matlr ẽ non mtaderet donoadn ie⸗ s ſcut eca ſanqui Aid meaute r ludo utiz gaitlelt ale⸗ nocner. igus nuntli n ö teis iſ mnſe 5 a. „ nfen ni ed rſi⸗ gautnn B en whigeſſtleue eſe wnile/ nr potele uaſſte⸗ . omkẽ nni ne * ninileutete, er 1 Cſito inde fit · ad qᷓ; ꝑtinet bñ ↄuitiari ſᷣm phᷣm id ẽ ad eutrapelũ ptinet dicẽ aliqð leue ↄuitiũ/ nõ ad dehonoꝛationem/ vłl ad ↄtriſtationẽ eius in quẽ dicit᷑ · ſed magis cã delectatiõis et iĩoci · Et hoc fieni põt ſme omĩ pctõ ſi debite circumſtãtie ſeruent᷑ · Vide de Hꝗ· capitulo · vij · C. Rixa ẽ quoddã pᷣuatũ bellum qðᷣ int᷑ puatas ꝑſonas agi᷑/non ex aliq̃ publica auctoꝛitatel ſed magiſ ex in oꝛdinatavoluntate · Vñ ſicut ↄtento impoꝛtat ↄt᷑dictionẽ in vbĩs:ſic rixa in fadctiſ· Rixa igit᷑ ẽ ↄtdictio aliq̃ rum vſq; ad facta pueniẽſ. dum ſcz aliquis alte ledẽ nitit᷑ ſeu molitur inoꝛdinate alio ſciẽte et repugnãte · Et qñq; ẽ rixa cũ pctõ veniali! qñqʒ cum moꝛtali ſᷣm diuerſum modũ anĩ alicuius/et diuerſum moð ſe defen- dendi · Nam ſi quis animo vindicte vł odij/vł cũ exceſſu debite modera tiõiſ ſe defendit! ſemꝑ quidẽ pctm̃ ẽ Sed venialei/ qñ aliquis leui motu odij vł vindicte ſe immiſcet vł cum nõ multũ excedit modertã defenſio nem · Woꝛtale vo pctm̃ ẽqñ obfuri- ato animo in impugnantẽ inſurgit, ad eũ occidendũ ł grauit᷑ ledendũ · Inferẽ ſigit᷑ notabłe nocumẽtũ pꝛo ximo iniuſte/et opꝑe manuali nõ eſt ſme pctõ moꝛtali · ſed in eo qui ſe de fendit põt eſſe ſme pctõ · Sedicio eſt tumultuſ aliquoꝛe ſeculariũ/pᷣſertim ad pugnã coꝛpoꝛalem tendẽtiũ et ſe pᷣparãtium · vt qñ pteſ vnius multi- tudinis int᷑ ſe diſſentiẽtis/ excitant᷑ ad tumultũ ↄtra ſe uł aliã ꝑtem ciui tatiſ. Dicit᷑ autẽ ſedicioſuſ nõ ſolum ille qui diſcoꝛdiã ſeminat/ ſed etiã qͥ eſt peceatum · vt in virtute eutrapehi inoꝛdinãte adinuicẽ diſſentiunt ſedi cioſi dicunt᷑ · Eſtq; ſedicio ᷣm genus ſuũ pctm̃ moꝛtale · Et gdus in ſedici one ſunt · qꝛ qui ꝓcurant ſedicionem maxime peccãt moꝛtałr. Deinde qᷣ tales ſequũt᷑ ꝓcurãteſ bonũ commu ne etiã peccãt moꝛtałr · ſed minuſqᷓ; pᷣmi · Qui vo bonũ cõmune defendt reis reſiſtentes non ſunt ſedicioſi · Pellum fit male ſex modiſ. ¶· DPimo qñ fit ſme auckoꝛitate pᷣncipiſ:· Scdo ſi fit ſme cã iuſta · vbi ſcʒ nõ fuit cul pa · Fieri enim põt ꝓ pria vł rebus damnificatis · Torio ſi fit ſme inten tione recta · q̃ E vt bonũ ꝓmoueat malum euitet᷑ · Quarto ſi fit a pſona in ſacris oꝛdinibus ↄſtituta · Qnto ſi fiat die feſto ſme ncãtate · Sexto ſi fiet in loco ſacro/ Capłm · vj · de gula. Pꝛimo oſten dit quĩd ſit gula · Scundo quibus mõiſ gula fit pctm̃ moꝛtale.CTer- tio qñ appetitus cibi nõ ẽ pctm̃ · quõ ẽ veniale · Quarto an q̃ntitaſ aut q̃litas cibi faciãt pctm̃ · Qñnto inquirit vñ mouet᷑ quis ad gulã. Sexto inquirit an ignoꝛãtia diſẽ nendi ſi ꝓpᷣ ncẽitatẽ vł voluptatẽ ſumat᷑ cibus/excuſet · Septĩo quõ qſ capiẽſ cibũ plus qᷓ; ncẽ̃itaſreqͥ rat peccet · Octauo qnqʒ gule ſpe- cieſenumerat · Nono quibꝰ mõis jeiunij fractio dĩici põt pctm̃ moꝛta le · Decimo de intẽperãtia/de in⸗ ſenſibilitate, 1 quałr in cibi dimi nutiõe cõmittit᷑ pctm̃ · Indecimo an abſtinẽtia nimia ſit peiuſ pec- tum qᷓ; voꝛacitas · Duodecimo an pctã carnalia ſint Suioꝛa ſpũalibꝰ CTredecimo quõ ebꝛietas ẽ pctm̃ moꝛtale/et quõ n/et ſi peccet qui altex inebꝛiat. Quartodecimo de qniqʒ fiiabꝰ gule. Qntodecimo qͥ- buſmõis jocularitaſeſt pm̃/aut mõꝛle ã veniale · Decĩoſexto qbuſ de cãaiſ choꝛee fieri pñt ſme pctõ, et bus nõ ſme pctõ. Decimoſepti mo ſi dare hyſtriõibus,/ aut ipſos inſpicẽ ſit pctm̃ · Decimooctauo qͥ bus mõiſreuelare ſigillum ſecre- ti põt fieri ſme pctõ/et quibꝰ mõiſ nõ ſme pctõ/et qui tenent᷑ ad ſigil lum ↄfeſſionis/q̃ ſub ipᷣo cadũt Vla ꝓut eſt vitium capita- lel eſt inoꝛdinatus appetituſ comedendl vel bibendi · Et vocat᷑ aliomõ caſtrimargia/id eſt in- gluuieſ ventris· BGula ex ſuo genere non eſt pctm̃ moꝛtale · nec delectatio inde ſequeſ Poteſt tñ fieri moꝛtale pctm̃ quã-⸗ do delectatiõi gule inheret hõ tanq; fini ꝓp quẽ deum ↄtemnit/ paratus ſcʒ dtra pᷣcepta dei agerelvt delecta tioneſ Gmõi aſſequat᷑ · Vnð etiã ſᷣm cãcel · Gula q̃ ẽ inoꝛdinatus appeti tuſ comedẽdi fit moꝛtałtripłr · Mꝛĩ mo mõ ſi comeſtio ẽ ↄtra ꝓhibitionẽ viðlʒz pᷣceptũ/ł ↄtra votũ/ſiue hoc ſit rõne cibi/ ſeu tẽpoꝛis,r ſeu loci · Scdᷣo qñ alia q fieri pᷣcepta ſunt ob gulã ſcient᷑ vere ł interpᷣtatiue obmittun tur,vł ꝑpetrant᷑ ꝓhibita.Tertio de niqʒ qñ coꝛpus aut rõ notabili detri mẽto/p gulã ſcient/ vere vł interp̃ᷣ tatiue p̃ᷣgrauant᷑. In moꝛalibus aũt ille dicit᷑ interp̃tatiue ſcire! qñ etſi actu ſcire negligit,/ÿ ſcire tñ debet/et diſcrimini nõ ſemet obicere · Voca- mus inſuꝑ ſcientiã nõ ꝑ demõſtrati- onem, ſed per vehemẽtem et ꝑꝛoba bilem coniecturam. Notandũ tñ ꝙ ſolus appetituſ t bi nunq; ẽ pctm̃ nec etiã delectatio cibum ↄſeqñs ẽ pctm̃ inqᷓntũ oꝛdina tur ↄtra defectũ ſibi ↄtrariũ·quia h ſunt pure nalia· in q buſ nullũ eſt me ritũ/nec demeritũ · Si autẽ appeti- tui nccitatis adiungi?᷑ appetitus de lectatiõiſ et voluptatiſin cibo hoc g veniale · Veniale etiã pctm̃ eſt gula dicit thom · qñ quis nimiſ ↄcupiſcit delectatiõeſ ciboxe· nõ tñ ita ꝙ pꝛ H aliquid facet ↄtra legem dei· Vtæꝝ aũt quantitas et q̃litas cibi ſint in vitio an ſolus appetitus? iſRs allex · Nec ſubſtatia/nec qntitaſ/nec qlitas abſolute accepta determinãt rõnem illiciti · ſed ſolum in relatione ad appetitũ · ł appetitũ in relatione ad H. Vñ ad ro ·xiiũij · Non ẽ regnũ dei eſca et potus · Glõ · Non vſus ci boꝛ ſed ↄcupiſcẽtia eſt refrenãda. Non enĩ intereſt quid amĩno alimẽ toꝛum/vł q̃ntũ quis accipiat dũmõ id faciat ꝓ ↄgruentia hoĩm cũ qbus viuit/et ꝓ ꝑſone ſue ncãtate · ſed vi deat qlibet qua facultate et ſereni- tate animi his vti valeat · vt cũ opoꝛ tet etiã his ſciat carere · vt dicẽ poſ ſit cum apoſtolo ſcio abundare/et pe nuriam pati · Queri᷑ ↄſequent᷑ quid ẽ motiuũ huĩuſ peccati, et deceptiuũ anime· . Rñzʒ idem · Apparenſ ſufficiẽtia cibi et potus · In multis tñ homĩbus eſt italꝙ id qð pᷣmo videbat eis eſſe ſu pfluum/poſtmoð ex pᷣua ↄſuetudine vix videð᷑ eſſe ſufficiens · In multis etiã ipſe appetitus abſoꝛbet iudiciũ rõnis/vt ſi ᷣmo moueat eos ſufficiẽ DGSNNũR Olert üinmiis ayn mnt Gaſflis den ni pſitdefa Aoſtoriigtid winſt eri iup⸗ funmt querſſlteqiirnt i MWnetcid durſd Nriat dus wenſteret an ſeſſt terns Ait eſetrin/ Atano acpent Rßhichm Gigauchte anaigr tnißtonins perrt ſeiſitnit ntft tag my woſit diſenn Eta dati re tir ibi ar⸗ dici ptoͤperct B leſirſitqip intir ũ̃ eaeutnint nint ſtun im fwrilizinie 14 daW! 1 Sbt Nr quntperituh 1n vnno n ſolig dppettisiſe Ner ſihlit r jint hnn⸗ aburrpta deterninit nlicii ſed olum in elrtine penti. Lappetiti in reltone Iw xiij None regm let pots. Glo⸗ ſton vſis i ſed upiſcena eſt refrenida. eri mtereſt quid animoalmẽ Röenii qus aahiat dind wat Poyreniabiinciipis tet pneſie brtelein t Albbetqua fwltteetſeen⸗ e mmi boyt Meñt Nl he ev his ſeilnt ene⸗ LNe m guſlhhlplnnai⸗ . „ zmotlud ert ntilinn perran er e⸗ aee e tial poſtmoð autem ad ingurgitatio nem inclinatur eoꝛum ratio· Queriẽ᷑ cum ncãitas cibi ſumpta non ſit pm̃et voluptas ſe ſᷣm augꝰ ſic immiſceat/ ꝙ neſcit homo aliquã do/an ncẽitatẽ qrat/an voluptatem! vtie ignoꝛãtia hoc excuſet · Kñʒ idẽ Concedimus ꝙ nõ ẽ ſcibile ibĩ ſemꝑ pceptibiłr quid ſit licitũ/ et quid il- licitũ · ſicut nec in alijs peccatis · vtʒ in ira · Wultotiẽſenĩ hõ credit iraſci otra vitiũ et iraſcit᷑ ↄtra ꝑſonã · nec defacili põt pcipi · Ignoꝛãtia igitur iſta ẽ pena peccati oꝛiginat · qᷓ igno- rantia in adam nõ fuit · in nobis at nõ omĩno excuſat pctm̃· tñ tali pctõ, vbi ſic eſt illicitũ/ nõ debet᷑ niſi pena tẽpoꝛab.· Vñ ipſa vnctio ſiue ſpuſſan dus, frequẽtiuſ docet ſanctos vt ſci ant diſcernẽ quid ſit ncẽitas/ quid ſit voluptas · licet nõ de ſe ad hoc at tingant · Querið᷑ cũ in multis appꝛoximẽt nec̃a ſuꝑfluis, adeo vt nõ poſſit defa cili diſcernĩ quid ncẽm ſit/et qd ſuꝑ- fluum: querit᷑ ſi iſte qui ĩgnoꝛat q̃ᷣd ncẽm et quid ſuꝑfluũ,/ accipiat plus qᷓ; ncẽm ſit peccet/qñ ſi eſſet certus quĩd eſſet ncẽm: vltra nõ acciperet· Rñzʒ idem · Si gaudzʒ tal quia igno rat nibilominus peccat · ſed ſi triſta tur/et ſit ĩta ꝙ non poſſit diſcernẽ nñ p gratiã datã/nec ẽ tũc ibi data dĩici mus ꝙ nõ peccat· SGule ſpẽs ſunt qnq; · ßm hũc vſũ Pꝛe ppere · laute · mmil. ardent · ſtu dioſe · Pꝛma · ꝓpereiid ẽ pᷣuenire tempus debitũ comedẽdi · Scða lau teid ẽ nimis p̃cioſʒ vtẽdo · Tertia · nimiſ/ id ẽ in ꝗntitate ſumẽdo· Q ta. ardenter, id ẽ qñ quis nõ ſeruat debitũ moð comedẽdi · Qnta ſtudio ſe, id ẽ cibis nĩſ acẽate factiſ vtẽdo · Tendit autẽ ad moꝛtale pctĩ ie- iunij fractio · ieiunij ſeʒ qð ẽ pᷣceptũ · Mꝛimo qñ quis tẽpus comedẽdi ſi ne ĩuſta cauſa notabiłr pᷣuenit · Diẽ tñ cãcell · Caritas frequẽter ↄcedit comeſtionẽ, alias illicitã, qñq;ʒ ſp ho ſpitem · qñq; o infirmiĩ ↄſolationem qñq; ſo obſequium pᷣſtandum · vt in ſeruitoꝛibꝰ monachoꝝ/ et etiã pᷣnci- pum/et imp̃guſtantibuſ cibum eoꝛe? eſus ↄcedit᷑. Scdo comedẽdo carneſ ſine ncẽtate in ĩieiunio eccłe · Tertio bis comedẽdo · De tertia autẽ comeę ſtione ꝓbabłe ẽ dicit cãcell · comedẽ tem ter in die ieiunij/ ſmme cauſa! nð eſſe p̃uaricatoꝛẽ p̃ᷣcepti in tertia co- meſtiõe, ſicut in ſcda · quanqᷓ; oppoſi- tum tenẽ ſit ſecurius · Quarto come dendo in fraude electuaria in quan titate magna/b?᷑ ſimilia: vł multũ niĩ mis bibendo · Per pᷣfata enĩ ſcðᷣm aliquos ĩieiuniũ ſoluit᷑ · De comeſtio- nibus tñ ſpẽe multaꝛ/et ſimilibus: ↄſuetudo teneat᷑· et delectationiſ nĩ⸗ mia libido vitet᷑ · Quinto qñ qͥſ car- nem ↄtra luxuriã domare ex pᷣcepto tenetnec aliomõ, tali vł ſimili pctõ reſiſtere põt ſine ieiunio vł abſtinẽ tia · Tunc enĩ cadẽ videt᷑ ſub pᷣcepto de dileckione ſui · Sexto qñ quis ie- iuniũ in ſacramẽto penitẽtie ſibi in iunctũ ſeruare ↄtemnit · Septimo ſi ſine ncẽitate ł diſpẽ ſatõie/ voto fir- matum ieiuniũ frangit · Simibr de ieiunio a p̃ᷣlato ł regula ſibi ſub pꝛe cepto ĩniuncto · Nota tñ bm cãcella · ꝙ pᷣceptũ de ieiunio eccłe põt aliqñ ſeruari etiã dum ↄtra deum moꝛtal gula cõmittit᷑ · Non enĩ pᷣceptum eſt eceleſie/vt quilibet teneat᷑ in gratia ieiunare/ſub pena pctĩ · Sic in bo- ris dicendis/ in dandis elemoſinis, in feſtis ſeruãdis/et in multis ſimi- libus doᷣm ẽ · Meccat etiã moꝛtałr⸗ qui ſme nccitate ſcienter ieiuniũ na ture frangit et ſic eukariſtie ſacra- mentum ſumit · vt ſi bibẽᷣt quis/aut comederet. Ad ſciendum autẽ qñ in diminu- tione cibi et potus ſit pctm̃ notandũ ꝙ intẽperãtia ẽ vitiũ ſub quo mili tat gula: Eſt autẽ intẽperãtia! qua quis delectabilibus, potiſſime tact⸗ et guſtus/ aut alioꝛe ſenſuũ vtit᷑ · vel ea appetit inoꝛdinate q̃ ſunt ĩimpe- dimẽta ſanitatis coꝛpoꝛał/ vel bone habitudinis coꝛpoꝛalis ꝓ ſpũalium exercitio debite · Aduertẽdum p̃⸗ terea ꝙ q̃ſi om̃ſ ſpẽ ſ inſenſibilitatis nomĩbuſ ꝓpꝛijs carent.qꝛ raro ↄtin- gunt · aro enĩ nimis modicũ quis bibit/ comecit/et ſic de alijs · Inſen⸗ ſibilitas itaq; ẽ vitiũ quo qͥſ pꝛo lo- co et tempoꝛeis ꝓ ſe aut ᷣm ↄgruen- tiã eoꝝ quibus ↄuiuit rõnabiłr non vcit᷑ ſenſibilibꝰ / vł ea nõ appetit ſen ſibilia delectabilia! que ſunt ncẽ̃aria humane ſaluti coꝛpoꝛali ł bone habi tudini coꝛpoꝛali qntũ ad ↄſeruatio- nem indiuidui/ł ſpeciei · Vnð in di minutiõe cibi ł potus põt quis pec- care declinando a medio vᷣtutis ſm alex ·· Mꝛimo minus ſumẽdo qᷓ; ne- ceſſe ſit p laudẽ hoĩm · etſic reduci- tur ad inanẽ gloꝛiã· Sic fecerũt hy- pocrite exterminãteſ facieſ ſuas⸗vt apparerẽt homĩbuſieiunãteſ· Scdo põt aliquiſ declinare a medio vtutiſ bona intẽtione,/ÿ et decipi ſuo ĩiudicio ꝑuerſe iudicando/ in hoc ꝙ macerat * carnẽ ſuãvltra q; debẽt· vt ſi neſciat quid ſit ncẽm aut quid ſit diminutũ Et ſic dicimus ꝙ tũc peccat· Sedq ponamus inquit alex· aliquĩs dubi tat · Timet enĩ ꝙ ſi nimis abſtineat ꝙ nõ poterit vaca opibus debitig. CTimet iteꝝ accipe eoꝙ non poſſit ſubijcẽ aut domare carnẽ ſuã. Mec- cat ne tał accipiẽdo minuſ qᷓ; opoꝛ- teat· Item quid iſtoe magis expe- dit illi:⸗Rñʒ · VUnus ẽ timoꝛ ſpũaliſ qui debʒ eſſe in omĩ oꝑe bono· de 3 job. ix· verebar omĩa opa mea ſcieg ꝙ nõ parceret · ſed alius ẽ timoꝛ du⸗ bietatis in eligẽdo · de quo ð queſtio et dicimus ꝙ tal debet inſiſté ſecu⸗ rioꝛi parti· Securioꝛ autẽ parſ videt᷑ eſſe in abſtinẽdo.qm̃ in hoc vitat᷑ ſu um piculum ſcʒ vt nõ dñen? vitia· Querit᷑ etiã an abſtinẽtia nimia peioꝛ ſit voꝛacitate et ebꝛietate.ſſo cancell · Deterioꝛ atq; piculoſioꝛ eſt abſtinẽtia immodèata qᷓ; voꝛacitas aut ebꝛietas: ſi dicta abſtinẽtia uſq; ad pt᷑bationẽ cerebꝝi et vſus rõnis nõbiłra ſcient᷑ vergat adducat. Querit᷑ an gula et pã carnalia ſint maioꝛa ſpũalibus. Rñz alex· q; ſimpłr ſpũalia ſunt maoꝛa · ſed ſᷣm quĩd carnalia · Moteſt enĩ anima in clinari ad peccatũ/ et ex ꝓpꝛio defe ctu eius in ſe, vł ex fomite quĩ ẽ ĩin carne· . Pꝛimo mõ inclinat᷑ ad ſpũa- lia· Scdo mõ ad carnalia · Si ma- ioꝛitas attendit᷑ rõne foꝛtioꝛis incli nationis ad quã ↄſequit᷑ maioꝛ et gᷓ uoꝛ pugna cũ hic ſit inclinatio fomi tis/ſic ̊ ad ̊ põt dici ꝙ peccata car- nalia ſunt maioꝛa· Vñ greg · ſup il · lud math.iiij. cũ ieiunaſſet qdragin ta diebus niſi pmũ gula refrenet᷑ ctlepn gisſt ſhoſd Kgaxmorle ein añſni er Feh anentd Nü mden mcrimdienid Enags di Cbieteteinmmt iha onadſdre⸗ Ialexvict Cim iſ aapt id nelri qj engit mee ruts an Gretex bicine herat nortalter rut inuitintehtinetn i ſag inenit ingll⸗ ninebtutoetſir lt elecia merana ſpudeuncratotͤ. ſgildeedui alum inebiat. tngi lüinebiiret — eche et deing gte deet 1 Nort pam⸗Ooryrig z —— laa dmco n in or t i m ulm he r nihſen tß Qurnt eti n ahſinita inia xv. it wrritr etebꝛetete ncl. Dexro erp binſoſneſt lnida imnodeata g ondtas An enttas ſidida adbdnitiauſq⸗ AA tdanne eredner iig diis olr eni ergttaldrar Qent anglaetfacnnſ nt mavaſidlbis Rizalen, ſmnplr ſpialn ntmun n giidtruii Prcten a liun permni ra ,ter me Pmue n⸗ GonARAU. 8 . nft ür iutmon⸗ „ igeenit na td⸗ Won . 1l. eſt ndimane form fruſtra contra alia vitia laboꝛatur · Et Mieronymus · duo ſunt vitia ex omĩbus qᷓ maxime homĩeſ decipĩũt ſis voluptatibus, gula et libido · qᷓ ponẽ ẽ difficilius q̊ vti eiſ ẽ dulciuſ · Ebꝛietas eſt tm inoꝛdinatus ſiue immodãtus appetitus bibẽdi id qð inebꝛiaẽ põt · Seneca ſic diffinit di⸗ cenſ. Nihil aliud diffinio ebꝛietatẽ! q; infaniã voluntariã· et ſic ſemꝑ ẽ pm.· Ebꝛietaſ autẽ qñ capit᷑ ꝓ pᷣua tiõe uſus rõnis ex vini aſſumptione ꝓcedẽte tũc nullũ ẽ pctiñ ſed pena pĩ · Sed ſi capiat᷑ ꝓ inoꝛdinato vſu et ↄcupiſcẽtia vini tẽ põt er eſſe ſine ptõ p̃eipue qñ nõ ex homĩs negligẽ tia cotingit vidᷣlʒ qñ ebꝛius pᷣus ne- ſciuit foꝛtitudinẽ vini/nec potum ſc uit eſſe immoderatũ · ; Doteſt tñ eſſe talł ebꝛietas cũ veniali qñ ſeʒ quis pcipit potũ immodãtũ! nõ tñ eſtima uit nec eſtimaè debuĩt potũ eſſe ine bꝛia potentẽ · Fit at ebꝛietas talis moꝛtale petm̃! qñ quis ſic diſpoſitus eſt ꝙ avino facile ledit᷑/ et tñ ſibi ñ cauet· bñq; aduertit potũ immodẽa tum et inebꝛiantẽ et tñ magis vult ebꝛietatẽ incurrẽᷣ qᷓ; a potu abſtinẽ· Vñ alex · dicit · Cum qͥſ accipit vltra mẽſurã, qᷓ; exigit nate nccẽ̃itas ſcien ter et ex libidinel peccat moꝛtaliter Nec opoꝛtʒ inquit ꝙ intẽdat inebꝛi ari · ſed ꝙ intendat id ad quod ſe- quitur inebꝛiatio et ſic velit delecta ri in ereatura ſupꝛa deum creatoꝛẽ · Sed quid de eo qui alium inebꝛat · Rñt᷑ · ꝙ qñ quis aliũ inebꝛiaret/ et iutendẽt ſolum vt alter ſe ingurgi- taret pᷣſertm ſi inuitat ad potum ut intendat ſtatũ mẽtis alterius euer- tere/et hoc facit in eius nocumẽtũ: tũc peceat moꝛtałr · cum intẽdat e- uertẽ ſtatũ mẽtis · et ſic ei magis au fert q; ſi auferret ei tẽpoꝛale aliqð · qꝛ aufert eĩ vſum rõms · Venialiter autẽ peccaret! qui alium ĩinebꝛiat ſi inuitat aliũ ad accipiẽdum ſuꝑfluũ vt excitet᷑ beniuolẽtia vł familiari- tas. Sed nõ eſt pctm̃ qñ quis alium neſcit diſpoſitũ ad inebꝛiandũ/ et ei dat vinũ · vł cũ inuitat ad bibendũ, ſi alter inebꝛiat᷑ · vt dicit ſccũſ thom Si autẽ fit/ſic ꝙ credit eum eſſe ve- recundũ/et q; pᷣ verecũdia ñ accipit ncẽitatẽ ſuam:tũc ſi alt᷑ inuitat ipᷣm ad &̊ vt ille accipiat nccitatẽ ſuam, nõ peccat inuitãs · etiã ſi ille accipiat plus q; ncẽe ſit· et tñ peccabit ille ac cipiẽſ. Sʒ veniale ptm̃ põt eſſe ebꝛi etasqñ quis immodãte ſumit vinũ ſed nõ eſtimat potũ inebꝛiaẽ poten- tem · Item qñ vltra ncãtatẽ qſ ac- cipĩt/bᷣm mẽſurã tñ pceptibilemeſt veniale pctm̃ · Cacell · bꝛeuit᷑ ſic dicit Ebꝛietas moꝛtał eſt/et genẽalłr oĩs delectatio cibi et potus! qñ aliquis tãta libidine comedit et bibit! ꝙ pꝰ ponit deũ · ſic ꝙ etiã vbi dei p̃ceptũ vnomõ vbł alio deberet a ſe violari! nihilominus a tali delectatiõe non ceſſaret · Secus ſi delectet᷑ etiã ex cõ ſenſu libẽo citra deũ nõ ̊ facturus/ ſi deus ꝓhibẽt. Cunc enĩ nullũ ẽ vł tm̃ veniale delictũ · Et habʒ h regu- la in multis alijs materñs vtilem lo cum ſuum · Inebꝛiaẽ vo alinm ſcien ter, vt vſu careat rõnis in eius no- tabile det᷑mentũ! pct̃ moꝛtale eſt · Hec ĩlle· Mꝛeterea notat alex· ꝙ om̃ſqnq; ſpẽſ iſtius vᷣſus· ¶ Dꝛepꝛoꝑe laute/nimĩs/ardenter/ſtudioſe ſpe- cialia pctã faciunt circa vſum potus c , ruans nñ . . . 2. — e deen en euiuſcunqʒ immoderatum. plus tam̃ ebetat᷑ ſeu ſopit᷑ · Quinta ẽ ſcurrili⸗ en nifee ugat. w & circa inoꝛdinatum vſum vini · tas ſeu iocularitas ex eadẽ radice Gnitcenn inn ngere · ſce e Filie gule ſunt quinqʒ · Vna eſt in opꝑe tñ · qꝛ tũc ſicut nõ põt cohibe: ſeitein 8 di immũcdicia que ẽ inoꝛdinata emiſſio lingualita nec mẽbꝛa alia cohibenẽ mj iden. be ae quarũcunq; ſupfluitatũ · vt vꝛine/vo quin ad ridiculoſos vł etiã ad inho- i⸗ Aucſq . mitus/vł etiã ſeminis· Scda ẽ mul- neſtos motus feran⁊᷑. ücfe inde 5 tiloqum vbi ẽ multitudo locutionig Sub pᷣfatis plura alia vitia cõti- dtcche⸗ Eneſi in 4 fuar cum ſuꝑfluitate, vł p̃ter vtilitatẽ ã nent᷑ · viðlz ludi exceſſus ſeu ioci in tlaridit idunds 4 vgues ncc̃itatem dicit alex · Et hᷣm eũdem vbis vł factiſ et dici põt iocularitaſ Gionie d ſrern no et aliud ẽ ꝓpꝛie multiloquiũ/ et vboſi⸗ Que põt eſſe vitium in multis caſi- vilubleit n Loö Qeen tas ſiue linguoſitas · Nã vboſitaſſi- bus · Mꝛimo et pᷣncipałr qñ in ludo einteßt Khr i ue linguoſitas ſonat in ↄðtemptũ ꝓ- aſſumunt᷑ vba vł facta t᷑pia. Scdo ſi netdkirbin a⸗ een uenientẽ ex ↄſuetudine ſupꝑflue et ibi aſſumunt᷑ vba ł facta nociua pꝛo cerſmſön dbi opi e⸗ inoꝛdinate locutiõiſ· Oultiloqum vo ximo · vt ſi detrahẽdo/infamãdo et teaſefenen,. cio nõ determinat tm̃ qntũ linguoſitas· Hmõi · Tertio qñ totałr in ludo gra ietüer debtoſ , er made ſed ſtat in genẽᷣ · Tertia filia ẽ ebe- uitas anĩe reſoluit᷑ in mẽbꝛis, vł ar- ſil geßzr inen u i de⸗ tudo mẽtis ł ſenſus circa intelligi- monia anĩe · Quarto qñ nõ ↄgruit ꝗᷓ ſen io oiͦ mionl 1 „ o bilia· Et cauſan᷑ pcedẽteſſim mo pſone aut loco aut tempoꝛi/ er ſic de uer⸗ nlugn Gernn Cdsoh ſequẽteſ filie ex fumĩs ciboꝛe vł po alijs circumſtãtijs · Quinto qñ fit di nneffenſn bumaaß⸗ le ra tuũ inoꝛdinate ſumptoꝝ caput tᷣvan recte in doctrina ſacra. Secus ſi non ven nlenic⸗ crtatenb c „☚ tium/et gubernacłm ꝑ ↄſeqñs rõniſ admiſcet᷑ ei/ſed interponẽẽ᷑ diſtincte p vLerie1 ons ſ — amouentiũ ſeu impediẽtiũ · quo ſub ab ea· ILudus autẽ et ĩocus ẽ licitus le deios orechi no fan * lato ebetat᷑ mẽſ. lingua diſſoluit᷑/et ſi p̃fata deſunt · Qñqʒ vo ẽ pctm̃ ve n etiſbwectstlallt lude coꝛpoꝛis armonia · Eſt igiẽ᷑ ebetudo niale ludus ſupfluus. vt cũ aliquis Abofi . etn leim Quriigoneſon 4 E Wolnnmibbs nmnsnden⸗ SNWmNAreds uninn enkerr müSintlds ndranſtrde menet latioßdemonbig dlde de d. Een Modaaiti ſtenicl Qotef fech unfũ umi ft naetiphn dcrn Qi am Primetpfrpals eſi malzir⸗ a en tqñ fit a oſengenc m ſtmor enlilhheinẽ gr ker oñi ucdel ſenſus, debilitaſ mẽtis circa ↄſide- rationẽ ſpũaliũ bonox· et oꝛ᷑ ex gu la.Cecitas autẽ mẽtis eſt oĩmod 5 uatio cognitiõis ſpũaliũ bonoꝝ.Qñ talis(ſicut et ebetudo ſenſus)ẽ volũ taria/ ſicut pᷣʒ in eo qui affectus cir- ca carnalia de ſpũalibus ſubtiłr di- ſcutè faſtidit vł negligit/ tũc ẽ pctm̃ Et hec cecitas mẽtis ẽ filia luxurie Stultitia vo ẽ ebetudo qᷓdam coꝛdiſ afficit᷑ ad ludũ nõ tm̃ tñ p ̊ com mittat ł velit cõmittè aliqͥd ↄtra dĩ lectionẽ dei aut ꝓximi· Moꝛtale vo pctm̃ põt fieri · Mꝛimo qñ quis cau- ſa ludi vtit᷑ pibuſ vbis łᷣ factis. Se cundo qñ qſ vti᷑ cã ludi vᷣbis aut fa cłis notabbr nociuis ꝓᷣximo · vl etiã talibus vtit᷑ que vergũt in ꝓximi nocumentũ q de ſe ſunt pctã mõꝛlia· vt qñ fit ad infamãdum furandum et anime/aobtuſio ſenſuũ intellectu decipiendũ aut luxuriandũ · Tertio ſerrit Aucalſi ñ fi ſo E alium reſpectu der et altiſſimare cã- p de fectũ debitax circũſtãtiax· pu Intſiteſt ineenimnt⸗ rum · puta cũ homĩ p affectũ nimiũ ta cũ aliqͥ vtunt᷑ ludo tẽpoꝛibus ł lo ltinentant. Tatien- e ad terrena deſipiũt et᷑na.Et ẽ petm̃ cis indebitis aut etiã p̃ter ↄuenien deceris iön 3 a oppoſitum ſapĩe ſeu ↄtemplationi · tiam negoeij ſeu pſone· Et ̊ quidẽ? ſeiutihcolnd 8 at. Wer. Quarta ẽ inepta letitia · qᷓ oꝛit᷑ quã- qñqʒ põt eſſepctm̃ moꝛtale ſcz ſp ve D Sfuein „ Crfiitlus chor⸗ r ſ lr. 1r), aenn⸗ frir⸗ null Pinoſß bimii NaAles 4 Az& E = =-— do gubernacłm mentis id eſt rano, hementiã affectus ad ludum/cuius Audis autẽ et ocig ilitus adeſint Qig dor pari ve ludis ſupflius. dtcl diquis t lui otintiꝗ yben atl entcinitte diid wad nedei ant puime Oorde tot fen Punocninigenn. a vet ipidaſ whil ,li hoq ſ wr cilial boat wtibl nniis eui eni Abus vit le vpitin gum meri deb int ci nancd ſead ul,mitin incun vmia lanind et echi debitar niſtiu elucotepaibis lid iren enien⸗ tußter en te . qhide neſenn ntde ßnn vteſepiin delectationem pꝛeponit aliquĩs dele catiõi dei/ita ꝙ ↄtra p̃ceptũ dei vel eecłe talibus ludis vti nõ refugiat · vt de toꝛneamentiſ videð᷑ dtingere · Qñq; autẽ ẽ petm̃ veniale · vt cu ali quis nõ tm̃ afficiè ad ludũ ꝙ Ii hoc vellet aliquid cõtra deũ cõmittere · Agreſteſ autẽ dñt᷑ ꝑ oppoſitũ/hñtes vitiũ qð alio noĩe dici᷑ duricies ˖ et qͥ ſunt a ludo licito deficiũt et ioco · Taleſenim neq;ʒ ſibĩ dicũt aliq8 ri⸗ diculum/et dicẽtibus moleſti ſunt · Chonſare ſeoòm alber · qnq; ↄcur- rẽtibus fierĩ põt ſine peccato · Mri- mũ ꝙ fiat tẽpoꝛe debito ſcʒ gaudio · ſiẽ in nuptijs/vel tẽpoꝛe victoꝛie/ł li beratõis hoĩs/vł patrie/vł aduentu amici de terra longinq· Secundũ vt fiat cũ honeſtis de qbus nõ oꝛat᷑ pᷣ/ ſumptio mali · nõ cũ leccatonbꝰ cũ leccatricibꝰ · Tertiũ ẽ ꝙ a pſonis ſe cularibusqꝛ clericis monachis mo nialibus ſpũalibꝰ dedicatis talia iln cita ſunt · & uartũ ꝙ honeſto mõ fiat nõ geſticulationibus nimis inhone⸗ ſtis vel ĩnoꝛdinatis · Quintũ ꝙ; cãtuſ excitãs in talibus muſica nõ ſit de illicitis/ſʒ de monbus / vl de deo · De melodia aũt ñ eſt curãdũ · Choꝛee ſe cundũ eundẽ fiũt male triplici ð cau ſa· Prima et pᷣncipalis eſt mala in- tnteio· vt qñ fiũt ad oſtendendũ vel ꝓuocandũ libidinẽ · Sic fere om̃es mõ exercẽt· Alia cauſa qñ ñ fiũt ſuo tẽpoꝛe/triſtitie ſcʒ · Vnde penitenti- bus ludi interdicunt᷑ · Certia ex ꝑ- ſona · Vnde clericis vt ſup̃᷑ intdicit · Peccãt moꝛtalłr choriſantes/ſiue in feſtis ſiue in ꝓfeſtis: illicitas choꝛe- as ducẽtes /ſcõm guilb . Primo ſi Hʒ faciũt cauſa incitãdi ſe vł alios ad libidinẽ · Scðo ſi tũec choꝛeas ducunt de ↄſuetudine,i lhcet ̊ nõ faciãt cor- rupta intẽtione · Si aũt aliq̃ vł aliqͥſ raro et ſine coꝛrupta intentõe ſe im miſceat Gmodi choꝛeis! ſit moꝛta⸗ le/nõ audet dicere · nec ꝙ ſit veniale q; videt᷑ appꝛobare talis ꝑpſona/cho- reas tales· et exẽplo ſuo dare exem plũ alijs ſimilia faciẽdi · Sed aduer- te ꝙ ille doctor videt᷑ loqui de illici- tis et non de licitis choꝛeis · Cuerið᷑ an liceat hiſtrionibus ali quid dare· Rñdet alex · aut datvt fo uean?᷑ in ludo quem nõ exereẽt ſine pcto moꝛtali/ tũc eſt moꝛtale per̃m et magis dans qᷓ; hiſtrio peccat · Vñ criſo · tres ẽdus ponit · ¶· Primũ hiſtrᷣ onẽ · ſcõm videntẽ · tertiũ dantẽ · Se⸗ cuũdus plus peccat q; pᷣmus ſcdᷣm eũ et tertius plus q; ſcðs · Aut dat cau ſa inanis głelita ꝙ nõ intẽdat ipſũ fouere in vitio · ſic eſt veniale petm Aut dat ſolius cauſa neceſſitatis · vt cũ videt ipᷣm ſumme indigentẽ tũc dare eſt meritoꝛiũ · Querit᷑ an licitũ ſit inſpicere hiſtrionica ſcʒ qᷓ̃ nõ fiũt ſine moꝛtali pcto · Rñdet᷑ ſcdᷣm eun- dem · Quedã inſpectio eſt nſitona qᷓ fit qñ inſpiciunt᷑ Gmodi cauſa cuiuſ dã curioſitatis/ñ intẽdẽdo delectati onẽ que moueat ad luxuriã · et hec ñ eſt moꝛtale per̃m· Alia eſt inſpectio ſtudioſa que fit vt inſpiciẽdo moue- a᷑ ad luxuriã · AI eſt moꝛtale pet̃m · Reuelatio ſigilli ſecreti ex ebꝛie tate aliqñ oꝛ᷑· Vbi · n· ebnetas nul- lũ ſecretũ · Inde ꝓuer · vlt · Nullum ſecretũ vbi regnat ebnetas · Nunqᷓ; enĩ et in nullo caſu licet reuelare ſi- gillũ ↄfeſſionis· alias perm eſt moꝛ tale · Sed reuelare ſigulũ ſecreti tũc lieitũ eſt qñ ſunt talia qᷓ̃ ptinent ad coꝛpoꝛalẽ/vel in Sue damnũ alicuius ꝑſone · vb ſi qͥd aliud eſt q;modi quod qs ꝓpalare tenet᷑/vł teſtificãdo/bł de nũtiando· qꝛ ðtra ̊ debitũ obligari hoc frãgeret fidẽ quã alteri debet · Recipiẽs aũt ſigillũ ſecreti in tali- bus q̃ quis ꝓdere nõ tenet᷑· ſic ꝑ ſigil lũ ſecreti ligat/ nullo mõ tenet᷑ ea ꝓgdere etiã ex p̃cepto ſupioꝛis·quia tho · Alex · dicit · Reuelare pctm̃ oc- cultũ alterius põt aliqñ bene fieri · qñ ſcʒ fit nõ cauſa nocẽdi! ſed cauſa coꝛrectiõis· et ei qͥ ꝓdeſſe põt/nõ ob- eſſe. niſi eſſet occultũ ꝑ ſacramẽtalẽ feſſionẽ.et hoc nullo mõ põt reuela ri · Simibr ſi ſciret᷑ ꝑ ſecreti cõmiſſio nem · Sic enĩ reuelare nõ debet! niſi foꝛtius vinculũ ſupueniat/vt excoĩ- cationis vł p̃cepti diſtricti · Eſt igiẽ triplex ſigillũ. Vnũ ↄfeſſionis. Ali- ud ſecreti foꝛmałr recepti ab alio. Tertiũ qñ quis ab amico peipit vel audit qð veriſimiłr credit aliũvelle habẽ ſub ſecreti ſigillo. · Poſtremũ ligat · ſʒ minus q; ſcõm· pmũ maxiĩe · Et vt pe · de pa · in. iijj · dicit qðlibet illoxe ſigilloe frãgens peccat moꝛta- liter niſivbi apiri põt licite · De ſigil lo ↄfeſſiõis nota tres ↄcluſioneg pe · pa·ĩn · iiij. diſ.xxj. quõ videlicet triq genera ꝑſonae tenen᷑ ad ſigillũ cõ- feſſiõis · Eſt & cõcluſio pᷣma· Sacdos qui audit ↄfeſſionẽ alicuiꝰ tã illũ q; eius crimẽ tenet᷑ celare p̃ oĩbus et rõne materie qͥa ſibi cõmittit᷑ ſub ſe creto/et ratõe foꝛme qꝛ in ſaẽmento penitẽtie · Vnde ẽ reuelatoꝛ ↄfeſſio coꝛruptionẽ multitudinis ſpũalẽ vel nõ põt qͥs ꝑ ſecreti cõmiſſum.quia in ſeruare fidẽ eſt de iure nat᷑ali. Mec nis, nõ ſoluũ qͥ in ſpeciali noĩa men ꝑſone in gnãli · Sicut quidã ſa- cerdos ↄt᷑ parrochianũ cõquerentẽz ꝓ negaret ei eukariſtiã dixit publi ce ꝙ hoc faciebat/quia ille habebat petm̃ a quo eũ nõ poterat abſoluz. nec ille volebat ire ad epᷣm. Secun da ↄcluſio ꝙ ad celandũ ofeſſionem tenet᷑ iſte ad quẽ ↄfeſſio puemt ſiue licite ſiue illicite ſiue mediate ſiue immediate · Exemplũ de licite im- mediate · vt ↄtingit de nõ ſacerdote qui audit ↄfeſſionẽ in articło neceſ ſitatis de pctĩis mor̃libus vł venia⸗ libus · Simibr int᷑pꝛes quẽ ↄfitẽs ꝓ ſe adhibet · Sic qui caſu audit immo quicũq; audit uł ad quẽcũq; ↄfeſſio puenit tenet᷑ ad celandũ. Tertia cõ cluſio · Ille tenet᷑ celare qᷣ aliqͥd alit audiuit qᷓ; in ↄfeſſione ſi recepit q̃ſ in ↄfeſſione · ſicut qñ aliqͥs dicit alte i/ego dico tibi ̊ q̃ſi in ↄfeſſione/ re cipiẽs tenet᷑ celare nõ tanq; ex ↄfeſ ſione ſeu ſacramẽto,ñ qͥa nullũ ibi fu- it ſʒ ex ꝓmiſſo · Et qᷓ;uis tã recipiẽſ qᷓ; cõmittens tale ſigillũ videat᷑ irre uerentiã facere ſacmento/in eo ꝙ ni pil eſt equałr celandũ ei qð in ↄfeſ ſione ſcit᷑ tñ ſi q recipit tenet᷑ cela re · Sed aliqͥs querere põt qᷓ ſunt iſta ad que ſe extẽdit ſigillũ ↄfeſſionis· Rñz idem ꝑ treſ ocluſiõeſ:. PMꝛima Illa ad q̃ pᷣmo et pncipałr ſe exten dit ſigillum ↄfeſſionis ſunt pctã cõ- feſſa et circumſtãtie ĩnqᷓntũ modi · Vñ etiã tertia ꝑſona cum qua quiſ peccauit cadit ſub illo ſigillo ſi in cõ feſſione expᷣſſa eſt· Immo cum ali- qſ ↄfeſſoꝛ dicit ego audui tale pctm̃ —noidt crime et erimĩoſum ſed etiã qͥ in Senerali, vł pſonã que ex H̊ põt cognoſci k cri ſroitind i mcanum teſner watadee⸗ inmmr ſſroieihig ftets Nntn Ceraſondona ada bdn SGKaAa dAlnge Fed WRentan tAn dotadnt ſbſigloniſde grutete Dien lciᷓ alquẽ audiſlede pois oieſſmn ninico on pecrat quia omiſbe encexi ẽ ctr eſ a ſocere, iconfeſlum de nagnis et mulais rts eſet wiuelotor Feſſonis. ulinglem vont ichn wt ſßßlonimedepernd eſſ Aimeniplekparnckld, 8 diecepiheung no⸗ ilgicgttinük ſiſßinon⸗ mmildp 8tone nrr . NR 7 — vt to., 10 en nin Anzen⸗ no Alnait Ncvgoe LAhrinih Rians aii ebare „ d bar Aaheene nacAt eNiih ine g Aonn tonſie ats e gi mñ lig iſeinr lo⸗ mni imne li fti hler rqialaltim rig adt l an ini oſ mit twt atcinii Lotacs i Netenet elre alic at Mutizn Peſneſirerepttq in teſicne iotten digs dotalte neyde hrh eſin Teſnere ge t teͦniherce nſelſenmeta Anlihir⸗ ßer i E iunhi antre leſli ere Uerenni aen ſinmnſte bleſt equt Alentincon ielt ifſ nmtiun 6 is nnhitfnl 4 Srünmmn ſe⸗ ni nſglaſin⸗ de ln Kee Aeſi Alerents ecnne leey; . nn deſern . 8 tñ non audiuit niſi in cõfeſſione⸗ cadit ſub ſigillo de ncẽitate · ñ tñ ab ſolute / ſz ſub ↄditiõe ſcʒ ſi ex ꝓlatio- ne taliũ vboꝛe poſſʒ ꝑ ſe ł x accidẽſ/ directe ł indircte/aliqua vẽcundia E ↄfuſio ł ſuſpitio generari mala, vel aliud nocumẽtum ꝓuenire ofitenti · Scdᷣa ↄcluſio· Sub ſigillo ↄfeſſionis cadũt etiã ñ pctã aliqñ · illa ſcilz per que poſſet dircte ł indircet̃e peccatũ pꝛodi · Vnde ſi homo nõ põt ↄfiteri pqti ꝓpꝛĩum niſi reuelet ↄfeſſionẽ nõ debet ↄfiteri illud pctm̃ durante tali caſu/ſed ſufficit ↄteri ·et habita opoꝛtunitate poſtmoð ↄfiteri vbi nõ reuelat᷑ feſſio·quia maius ẽ vincu lum de nõ reuelandolqᷓ; de ↄfitendo Tertia acluſio · Non pctã qᷓ pñt dicᷣ ſine reuelatiõe pctõæ nec direte nec indirecte cadũt ſub ſigillo ↄfeſſioniſ Vngde ea qᷓ ↄfitẽſinterſerit in con- feſſione/qᷓ nõ ſunt pctã/ nec circum- ſtantie/ nec potẽtia deducẽ in mani feſtationẽ ipius ↄfitẽtis/ vt ꝙ in ta li terra ſunt bona blada vel Gmõilſi in dicẽdo illa nõ det intelligẽ ↄfeſſo ri ꝙ velit ea celari/talia nõ cadunt ſub ſigilo niſi de ↄgruitate · Dicens etiã aliquẽ audiſſe de pctĩs/ↄfeſſum nominãdo non peccat· quia omĩſ hõ mendax id ẽ pctõꝛ eſt · ſed ſi diceret, ſibi confeſſum de magnis et multis peccatisgl eſſet reuelatoꝛ ↄfeſſionis · Finałr regulam ponit idem doctoꝛ. ꝙ qñ p locutionẽ de peccatis ofeſſiſ poteſt deueniri ꝑ ſe vł x accidẽſ/di recte vł indirecte ꝑ q;cunq;ʒ modum in aliquã ↄgnitionẽ ł ſuſpitionẽ vel opinionẽ dubitationẽ de ↄfeſſo/vl inqntũ ſibi ꝑ hoc põt ꝓueniẽ det᷑mẽ tum in anĩa vel coꝛpoꝛe vł poſſeſſio- ne vel fama vel amicis, vel inquan- tum ꝑ hoc põt in ppło ſcandalum ge nerari/vł cõfeſſio magis odioſa/ vel minus delicta/ vł magis oneroſa/vł minus pᷣcioſa reputari? tũc raro vel nunq; põt ↄtingẽ/ qñ ex reuelatione pctõxe in ↄfeſſione auditoꝛe/ et ꝑ viã aliã nõ ſcito e poſſit ↄtingẽ aliquid de pdictis incõueniẽtibus· quis fox- te qñq; nullum ↄtingat· Vñ multũ habʒ timẽ ꝙ ñ dicat / vl quõ dicat Caplm · vij de inuidia · Pꝛimo o⸗ ſtendit quid ſit inuidia/et in qui- bus oſiſtit · Scdo qᷓliter dr̃t a ſuꝑ- bia/emulatiõe et odio qð aliqñ ẽ deĩ/qñq; ꝓximĩ · Tertio ꝙ inuidia dilectioni ꝓximi ↄtrariat᷑· de qua quidem dilectiõe recitat cãcellarij quinq; regulaſ. & rto oñdit quałr inuidia ẽ pctim̃ moꝛtale/et quałr non · et ꝙ quattuoꝛ mõil contingit habẽ triſtitiã de bonis alterius · Quinto de quinq;ʒ filiabus inui- die· et ibi multa dicunt᷑ circa de⸗ tractionẽ · Sexto quĩd iudiciũ/q̃t modis ĩudiciũ fit malum · Septi- mo de iudicio ſuſpicioſo/ſiue ex ſu ſpitione ꝓcedẽte qͥd ſit, et q̊t mo/ dis fieri põt iudiciũ non rectũ ex ſuſpitiõe · Octauo ex qua ſuſpitio ne põt fieri retm̃ iudicium· et ex qua ñ· et ibi diſtinguĩð᷑ triplex ſu- ſpitio · Nono de qbus pſonis põt haberi iudiciũ ſuſpitioſum · et de qbus nõ oñdit ꝑ ſex ꝓpõneſ. Deci mo cur dubia in melioꝛẽ partem ſunt interp̃tãda/et ꝙ ſolius dei ẽ de occultis coꝛdis iudicare· VUn- decimo an homo ſeipſum ð occul- tis coꝛdis ĩudica᷑ poſſit per qnq; pꝛopoſitioneſ determinat; Nuidia ẽ doloꝛ ſeu triſtitia de bono alieno, inqntum ſcz eſtimat᷑ vt diminutiuũ ꝓpꝛie gloꝛie vł excellẽtie, et inqntũ alter excedit ipᷣm in bonis. Alex. dicit ꝓ tria ſunt in inuidia· Vnũ ẽ pncipa- le ſeʒ diſplicẽtia viſionis ſiue qᷓ ẽ pᷣm viſionẽ · dicẽte ſeneca· Quicqͥd mẽte fugimus ingeſtũ ocuł videmus· qͥa ſicut aliquid placet amãti ita aliqͥd diſplicet inuidẽti · Et hec diſplicẽtia dicit᷑ non acceptatio · Mec diſplicẽtia eſt vł ꝑ viſum interioꝛẽ vł exterio- rem· Scm ẽ ↄſequẽſ ad pᷣmũ vt do loꝛ łbodiũ · et p illũ doloꝛẽ ł odiũ ma nifeſtat᷑ mũ pᷣncipale ĩuidie ſcʒ illa diſplicẽtia viſiõis ſiue illa ñ accepta tio · CTertiũ vo ẽ in q̊ ĩuidia radica⁊᷑ ſcʒ jra·quia ex ira inueterata naſciẽ odiuminuidia · Quartũ etiã quod inuidia repit᷑ pᷣter illud qð ẽ pctm̃: eſt pena. Vñ in diffinitiõe dicit do⸗ loꝛ ſeu triſtitia · immo facit imp̃ſſio- nem in coꝛpoꝛe ipſa inuidia:et inui- dus ſeipſum pᷣuſ qᷓ; inimicũ punit; Et quãtum ad hoc qrtum dicit᷑ inii dia maximũ pctm̃ · qꝛ nullũ aliud ita ſe punit. Vñ ſuꝑ illo galath.v.ma- nifeſta ſunt oꝑa carnis/ emulatiõeſ/ et inuidie/ glẽ dicit · Minc vultusmi nax/toꝛuus aſpectus palloꝛ in facie- in labijs tremoꝛ eſt · ſtridoꝛ in denti⸗ bus·verba rabida.· et effrenata dui tia·et manus ad violentiã ꝓmpta.⸗ ſi gladio interim vacual odio tñ fu- riate mẽtis ẽ armata. .. Reſpicit autẽ ꝓpꝛiã exellentiam imidus ałr qᷓ́; ſupbus· licʒ in vtroqʒ vitio exellẽtia ſit motiuũ.qꝛ exellen tia qᷓ̃ ẽ ſuꝑbie nõ ponit ꝙ diminua?᷑ vel auferat᷑ bonũ in alio. ſed exellẽ tia inuidie hoc ponit · In ſupbia.n. eſt amoꝛ exellentie id ẽ celſitudinig et ̊ ẽ magnitudinis in potẽtia vel magmtudiniſ in aliquo alio bono.ſ⸗ non ponit ꝙ minuat᷑ vel auferað᷑ ali quid in alio. Vnde ſuꝑbus vult ex- ellere ſup alios· ſed nõ appetit rõne ſuꝑbie qd aliquis amittat aliquid. nec auferat᷑ vł minuat᷑ bonũ ſuum ſed appetit exellere ſuꝑ ip̃ᷣm. Sed exellentia in inuidia dicit compara tiue quia ĩ nuidia vult ſupꝑ alios ex- ellere · et eoꝛe bonũ vel exellentiam minui vł auferri · Et H̊ ẽ qꝛ appetit exellentiã ſingularit᷑· Vnde ſingula ritaſ ẽ adiuncta ſue exellentieet ra tione illius appetit bonũ in alio mi nui vb auferri · et ideo etiã inuidia dicit de exellentia litigare · Ex quo patet ꝙ inuidus vt ſic ſemp minor eſt/uł mĩnoꝛẽ ſe exiſtimat· Jnuidia etiã inqᷓntum Gmõi ſempꝑ ẽ reſpectu ſupioꝛis in pñti vł in fuẽo. ſupioꝛis dico vel ſimpłr/ vł ᷣm eſtimationem inuidẽtis · Vñ inuidet paribus. non quia paresſed ne fiãt illi ſupioꝛes Inuidet inferioꝛibus · nõ qꝛ inferio res/ ſed ne fiant ei pareſ. Differt etiã emulatio et inuidia ſolum·quia Hmũ ẽ in exterioꝛi effectu. ſecundũ vo in coꝛde. hec de alex· Uide de Rᷣ G.Differũt p̃terea m thomã· jinuĩidia et odium· quia ĩnuidia eſt qᷓ pus diffinita ẽ. ſed odium ẽ appeti⸗ tus vł deſideriũ mali ꝓximi abſolu te ĩd eſt inqntũ malum. ſed inuidus appetit malum alterius o appetitũ gloꝛie · ratus autẽ appetit malum alterius ſub ratione iuſte vindicte Odium vo dei ex deliberatiõe pee denſeſt ſimpłr maximũ oĩm pctõx · AN pantd dle Wiaedint Temanedla dn iiimnio par ato totir anſtrere de iina egyteneor ſitſfachone in perenl ndigs ti ibum meun Ntſrettti ſitiant auoilano iſucoſiin itentrs u mer⸗ attiet ag mms (lur⸗ ſinti m urai corng duin anifttatlidn ier nclendannanz maredin un Phrt tegh biſtnann Arſiſtatadg nlnn t Pnegg n ſeifen, keäkde ☛ - =☛ ERR n. Rℳ% S mmmd heb 2* 7. —„ nſ een e n ( Nvce d— Ere adnd n Ginme N ee een aO umn 4 X 9 6Aus 1 Nolt⸗ ex& eicn. oWn 18 „ õ nl ti n,e eane nen ee “ e wwte Nr0r mAEN. mln ſenn eice. aid 0ℳ “ galadre de audſe titdd pne fnn ſegles dopend Clcuinch Pſonitde er den , rccgcor 6 ,be 4 is niaienretin ur Au Nd lee ſnadee Werſt n trherr ene. õ n Gtug bn funn e⸗ de be r giehin epit mi ngeb n nbiſita⸗ bmet av Ctee le lacirineß „ 6be vloetalei elegne⸗ n e i GüentNnetdeee eSutedn une e tin Adris e Jcne etſdenda duder eide⸗ * — er mteX 4 ANE ar relamaithn Krqu eenttnſre Rn A minoꝛ ſe enſtinat, nuicia Ninintun hn ſenpe eſpetu Geisin ſfii dkinkiio digiois velſimplr Anmebmationem idens Vimüdet panioig won ia pare ſei ne fut iaſupds Imidet infendibis⸗ cginiti⸗ reglſed nekanteipareſ Dffet eti emulato et imidi⸗ lumuin pmuͤkin exterion efit⸗ luni win corce Her ealer M x9 Afftntien n thon et peccatum in ſpiritumſanctum· ac om̃ſ eiuſdẽ ſex ſpecieſ veſtiẽſ· De H habes · S· ca· · Gx. Agit odium ꝓxi- mi duper cõmittit · Vnomõ ꝗ ad na turã et eſt qñ aliq̃ſ ꝓximũ ledere intẽdit in manifeſto vel in occulto · Aliomõ q̊ ad gratiã· et ẽ qñ aliquis ꝓximum ledẽ intẽdit aut in manife ſto aut in occulto quo ad gratiam · Anuidia directe triat᷑ pcepto de dilectione ꝓximi · De qua dilectione dat cãcell· quinq; regulas · Pima· diligẽ ꝓpximũ ſicut ſeipſum eſt velle ꝓximo ea omĩaq̃ ſm rectã rõnem bõ vellet ſibi ꝓximũ ſuũ velle · Mec at ſunt indiſpẽ ſabłᷣr bona caritatis et gloꝛie · Scða qꝛ bonis foꝛtune et na ture et gratie gratis date pñt homi neſ abuti in ꝑniciẽ ſui et alioe non qlibet tenet᷑ velle illa cuicunq; ꝓxi- mo ſuo/ſed aliqñ nõ uelle · qꝛ et ſcõm rectã rõnem ita deberet hõ velle de ſeip̃o · Sic iudex cũ amoꝛe ꝓximi ne cat ip̃m/aut bonis ſpoliat· Sic inge niũ et ſcientia et diuitie pñt deſide- rari iſti vł illi ꝓximo nõ adeſſe: dũ nocita credunt᷑ · Tertia regula · Ab inimico parato totałr ſatiſfacere de iniuria! ego teneoꝛ ſatiſf actionẽ ſu- ſcipere/vł indulgẽ· tñ vbum meum aut ſocietatẽ ſolitã aut alia dilectio- nis ſigna poſſum interdicẽ ad mei ſui cautelã et nõ ad rancoꝛẽ · Quar- ta. Inimicũ non paratũ coꝛrigi dili go quãtum ſufficit ad ſalutem ſi ei nolo malum damnatiõiſ.neq; damni tempoꝛał per imuſta media· Quin ta · Immico meo incoꝛrigibili optaẽ fas habeo vt tałr ſibi ſit in amma vł rebus/ quałr ſufficit ad ᷓ̊ ꝙ neqʒ mihi neq;ʒ reipublice ĩniuſte aliaſ da mnum poſſit inferre · Eſt autẽ inuidia ex ſuo genẽ pec catum moꝛtale · qꝛ directe ↄtrariat᷑ bono ꝓximi/ vł diuino ſcʒ caritati/qᷓ ↄgaudet veritati nec emulað?᷑ · ¶liqñ inuidia nullũ ẽ petm̃ · vielʒ qñ doloꝛ de alieno bono eſt motuſ pᷣmo pᷣmus ex nac᷑a/ ſine negligentia voluntatis veniẽſ. ſicut quidã nãłr inuidi ſunt · et illa nõ eſt in ptate nr̃a ·qꝛ ꝓuenit. ex malitia aliqñ complexiõiſ mela- colice · Weniale pctm̃ ẽ inuidia id ẽ triſtitia de alieno bonol qñ ẽ motus ſcedo pᷣmus id ẽ qñ appetitus ſine cõ pleta delibẽatiõe/ tali paſſione affici tur · Cum aũt dicit᷑ ꝙ inuicha eſt tri ſtitia de alienis bonis notat ſanctuſ thom · ꝙ triſtitia põt quattuoꝛ mõis de boniſcõtingẽ · Vnomõ qñ aliquiſ dolet de bono alicuius inqntũ ex eo timet᷑ nocumẽtũ/vł ſibupſi/ ł etiam alijs bonis · et tał triſtitia nõ ẽ inui- dia · et põt eſſe ſine pctõ · Aliomõ põt quis triſtari de bono alterius? nõ ex eo ꝙ ipſe habet bonũ/ſed ex eo ꝙ ſi bi deeſt bonũ id qð habet ille · Et H ꝓpꝛie ẽ zelus ſᷣm phᷣm · et ſi iſte zelꝰ ſit circa honeſta laudabił ẽ · m illud j·coꝝ·xiiij · Emulamini ſpũalia· Si autẽ ſit de bonis tẽpoꝛalibus poteſt eſſe cum pctõ/et ſine pctõ. Tertiomõ aliquis triſtat᷑ de bono alterius in- quãtum ille cui accidit bonũ ẽ eo in dignuſ.q quidem triſtitia nõ põt ſine pctõ oꝛiri ex bonis honeſtis/ex qui- bus aliquis iĩuſtus efficit᷑ · ſicut dicit pps· ſed bñ de diuitijs et de talibus que pñt ꝓuenire dignis et indigniſ Et qꝛ talia bona eueniũt etiã indi- gnis ex iuſta deĩ oꝛdinatiõe ſeu di- ſpoſitiõe/vel ad eoꝝe coꝛrectionẽ/ vel ad eoꝛum damnationem ideo talis triſtitia pꝛohibet᷑ in pẽ̊ · Noli emu⸗ lari in malignãtibuſ. Quarto modo aliquis triſtatur de bono alterius inquantũ alter excedit ipſum ĩn bo- nis · et hoc eſt etiam ſᷣm p̊ᷣm perſe malum. qʒ dolet de quo gaudere de beret · ſcʒ de bono pꝛoximiet eſt ex genere ſuo moꝛtale · niſi qñ ẽ imper fectus motus appetitus ſenſitiui · qñ ẽ paſſio ſolum · ſicut etiam in pue ris inuenit᷑ · De triſtitia vo accidie vide infra · ca · viij · C.j· Filie inuidie ſunt quinq; · Vna ẽ odium,de quo dictũ ẽ · Alia exultato in aduerſiſ ꝓximi · Tertia ẽ afflictio in ꝓſperiſ ꝓximi · De qbus duabuſ. eſt regula illa canceł!ꝙ inuidia que eſt doloꝛ de alieno gaudio/vł gaudi um de malol ex genere ſuo moꝛtalis eſt· qꝛ ẽ ↄtra caritatẽ pᷣſertim ſi do- loꝛ ſit de bonis ſpũalibuſ.ſed ex de⸗ fectu deliberatiõiſ vt in pᷣmis moti bus/vel ex malieia complexiõiſ me-⸗ lancolice põt nõ eſſe moꝛtale pctm̃. Quarta filia eſt detractio · Eſt autẽ detractio denigratio aliene fame p vba occulta · Et fit ſex modis · Pꝛi⸗ mo qñ quis falſum imponit alteri · Scðdo qñ pctm̃ alterius ꝑ vba adau get ſcienter · Tertio qñ occultũ ali- quod reuelat · Quarto qñ id qð eſt bonum dicit mala intentiõe eſſe fa- ctum · QLuinto qñ negat bonum al- terius · Sexto qñ malicioſe bonum alterius tacet vł minuit · Et intelli ge in omĩbus pᷣdictis qñ talia fiũt in fame denigratione · Detractio fit dupłr pctin moꝛtale.· Pimo qñ quĩs de alio obloquit᷑ ſeu detrahit alteri iſta intentiõe vt eius famam denigret ·˖ Scdo qñ quiſ dicit aliqua vba ꝑ que diminuiĩt᷑ fama alicuius intendẽ ſnõ ſed aliqd aliud et e vbum qð loquit᷑ ẽ adᷣo grauelꝙ no- tabił'r famã alteriuſ ledat.⸗ p̃eipue E̊ ẽ veꝝ in his q̃ ꝑtinent ad hone- ſtatem vite; Veniale petĩ E qnñ aliquiſ dicit aliqua vba ꝑ qᷓ diminui tur fama alicuius in modico ł leui non ̊ intendẽs ſed aliqͥd aliud. vt ſi ꝓferat ex animi leuitate,/ vel pyꝛ aliqͥd nõ neceſſariũ · Nullum vo pec catum ẽ qñ ꝑ vba alicuiuſ diminui? fama alterius · vt cũ loqñſł&ᷣ nõ intẽ dit! ſed ꝓfert aliqð bonum debitis circunſtãtijs obſeruatis · De talibꝰ dat canceł·hãc regulã. Detractio eſt diminutio fame alteriuſ occulta, vł diffamatio q̃ ẽ publica/vł otume lia ⁊ expꝛobꝛatio que fiunt in facie eiuſ q ledi/ ſunt ex ſuo genẽ moꝛta les ſi damnũ vł dedecus ſit notabi- le· et ſi nõ trahant᷑ extra ꝓpꝛã rõnẽ vt ſi fiant ad cautelã alioꝝ ne ſedu cant᷑/aut ꝓ bono reipublice vł com munitatis alicuius/aut ꝓ coꝛredtiõe fraterna · Sed apud impfectos iſta bñagere · ſcʒ alios recte increpare⸗ ſicut et ſe digne laudare, difficilli⸗ mum eſt · Sed quid de audiente detractoꝛẽ · Rñt᷑ ſᷣm thom · Audienſ detrahentẽ/et qͥ eũ ad h̊ inducit pec cat tm̃ ſicut detractoꝛ · Quiĩ vo detra ctoꝛem libent᷑ audit,ñ et detractio ei placet ſ odium eiuſcui detrabiẽ ſimilr pecat ſicut detractoꝛ · Immo qnq; magis. Qñ autẽ detractio ali- cuiꝰñ placet/ ſʒ ex timoꝛe vł negli-⸗ gSentia/vel etiã ex verecũdia quadã obmittit repellere detrahentẽ pec- cat qͥdem · ſed multorminus q;ᷓ detra hens · Et põt fieri in eo etiã cui de⸗ baßn E 1 rſim el a net ſtter Gianen der⸗ . linenkkür iig i n errtd tsdik r. ftentquſ Ateſtutone ia ſeragtplumter iſtune⸗ nſPinvchis biitfamd umddderwiiſe ane Nriinienide ddchicſdln aN Noſgnaſteratid Apcrd Aerrad R ne de btun Dehice radei giter fgi deſnnamnal borfeſor niir⸗ Quintiflla iſmeto⸗ Raii limntan perultichleunnenen mranicp ſeniire dic nchi n⸗ mnttlhm anietin Pifen iils tale de ginoj it on⸗ raſnaliii Etch igtal riitenſinlf niiſo⸗ iiſti igieinnnis of enrlumntiſſtſin⸗ eeiſniinu⸗ ndudeit. Dat e ſnit ede 1 Nienirſiſer Parde ietam en Erd mar R rur. AMhre⸗ EX Nong .— . o * . Ad . Reep⸗ Wr 4 . nudoeblcyl nm a nwbutoqle funt infre aſ let ſin erſio Gens norta dnmi N1 delerigſt wtebi⸗ etſinönebant erra ppni fons i ſintad auteladlior w ſecu t att pbenoreiptdice Ncon umtans andiusant pconedde frtemna⸗ Bedaprd impfeiſta biagere ſalis tekeineynn ſcutet ſe digre ludam offli mumeſ. Del gig anete deraanu Ritfnthin enl deraenti etii a iniotßer rti ſet tair u moden enlimi te ndo t odun eiuſcui derahit. nit vet ſcntdetalter Inno nags tractio non placet moꝛtale peccatũ tripłr· Vno mõ qñ alicui ex officio incuũbit detrahentẽ coꝛrigere · Scðo pꝛ aliqð piculum ↄſoqñs detractio nem.Certio ſi o timoꝛẽ humanum dimitti?᷑ · ẽ aliqñ moꝛtale pctm̃ · vt habeſů · ca · v · Ox · Veniale pctin ẽ audire detrahbentẽ! qñ alicui ñ pla- cet detractio· ſed tñ coꝛrigẽ dimittit ꝓyꝛ timoꝛẽ verecundiã ſeu negligẽ- tiam/pꝛout talia non ſunt moꝛtalia · Sed quõ debet coꝛrigẽ quis detra- pentẽ · RKñt᷑ ſi ver dicit detractoꝛ! dicat eĩ redarguẽdo de Gq; ꝙ peccat fratri detrahẽdo · vł ſaltem onden- do p triſtitiam faciei ꝙ ei detractio diſpliceat · Si autem detractoꝛ dicit falſum/ coꝛrigat eũ de falſitate vbo rum. ꝛeterea(qð p̃fatis difficili⸗ us eſt tenet᷑ quiſ ad reſtitutionẽ fa- melſicut ad tꝑalium rex reſtitutio- nem · Mꝛimo qñ quis abſtulit famã falſum dicẽdo et imuſte, oꝛdinẽ ſcʒ debitũ nõ ſeruãdo · Scdo qñ abſtulit famã vere dðo/ſʒ iniuſte· puta cũ ali qͥſ ꝓdit crimẽ alteriuſ ↄt᷑ oꝛdinẽ de bitum · De h̊ uide tractatũ quẽ col- legi de manuali confeſſoꝛꝝe in fine. Quinta filia ẽ ſuſurratio · Eſt autẽ ſuſurratoꝛ qͥ ꝑ occultã oblocutionem inter amicos ſemĩare diſcoꝛdiã ni- titur et ſapare amicitiam· Pofert enĩ talis talia de ꝓximo q̃ pñt com- mouere aĩm audiẽtis · Et q;uis tał non intẽdat ſemꝑ ſimpłr malũ dicè intẽdt tñ dicẽ ĩd qð aĩm vnius poſ ſit pèbare ↄtra alium/etiã ſi ſit ſim- płr bonũ/a tñ apparẽſmalũ inquã- tũ diſplicet ei cui dicit᷑ · Dicit᷑ etiã ſuſurro bilinguiſ qd idem ẽ ·qꝛ ſuſur ro nitit᷑ ex vtraq; parte amicitiam rumpereet ideo duabꝰ linguiſ vtiẽ ad duos · vni dicens malum de alio⸗ Judicium ſuſpicioſum/qꝛ ſepe ex inuidia oꝛi᷑ · Idcirco notandum ſᷣm thom · ꝙ iudiciũ ẽ qᷓdam deffinito ł determinato eius qð iuſtum ẽ· Fit autẽ iudiciũ malum in genẽ tripłr. Vnomõ qñ ẽ ↄtra rectitudinẽ ĩuſti- cie· et tale dicit᷑ iniuſtũ vł puerſum cum ñ ſit debitis ↄditionibus iĩuſti cie/etiam ab illo qui habet ptᷣatem · Scdomõ qñ iudicat homo in his in qbuſ nõ habet auctoꝛitatẽ · Et diciẽ iudiciũ uſurpatũ· ſumit᷑q; ex parte ipſius ꝓ quẽ fit iudiciũ · Et alio no- mine dicit pᷣſumptuoſum vłtemera rium, qꝛ pᷣſumit id qð ad ſe non ꝑti net · puta qñ aliqͥs iudicat de inten- ctione coꝛdis vł alijs incertiſ. Simi- liter qñ homo nõ habet ĩuriſoictio- nem/vł ſi habet nõ extendið᷑ ad illã cauſam uł pꝑſonã · Vñ pẽtm̃ ẽ uudica re de rebus diuiniſ ꝗᷓ ſunt ſupꝛa noſ que debemus ſimpłr coꝛde credere nõ ſcrutari temerarie · Sic nec ſecu-⸗ laris iudex debet iudicare de cleri- col vbĩ ei non ſubijcit᷑ · Certio modo qñ deeſt rectitudo rõnis · puta bñ a- liqͥs iudhcat de his q̃ ſunt dubia vel occulta ſpꝛ aliqs leueſ ↄiecturaſ.et ſic dici iudiciũ ſuſpicioſum ł teme- rarium · PMꝛo cuuuſ intellectu nõt alex:q; iudicium ẽ ſentẽtia firmata Suſpicio nõ ẽ iudiciũ/ſed eſt opinio mali(vt dicit thom)ex leuibus ꝓce- dens indiciis.vł(qð idem ẽ vt alex · dicit)eſt acceptio vnius partis cum foꝛmidine alterius· Et de iſta ſuſpi cione dicit alex? ꝙ pꝛauũ iudicium, eſt ex erroꝛe ꝓcedẽ ſ temeraria ſen- tentia. vł ſuſpicio mali de occultis alioꝛę · Et dicit ſanctus thom · ꝙ põt fieri tripłr ſᷣm treſ graduſ. Mꝛimꝰ⸗ qñ homo ex leuibus indicijs de bo/ nitate alicuius dubitare incipit · 1 B eſt leue et veniale petm. Scds cum aliqͥſ ꝓcerto maliciam alterius eſti mat ex leuibuſ indicijſ· Et ſi hoc fit de aliqᷓ graui: eſt pctm moꝛtale in- quãtum nõ eſt ſine ↄtemptu ꝓximi · Sic etiã dubia in peius interpᷣtãdo quo ad vitã ꝓxim/ in Suibus deter minãdo ſiue diffimẽdol!ẽ ſimile pec- catũ · Cancell · addit · Zelotipia ꝗᷓ eſt vehemẽſamoꝛ ſuſpicioſus non ſatis fidens de re amata/et alie ſuſpicio- nes maliuole vt dum aliqͥ ſ ſemꝑ pu tat irrideri et falli/in qualeſ melã- colici et qͥdam ex religioſiſ faciliter caduntſi nõ repᷣmant, ſed addat᷑ cõ ſenſus liber, ſunt vt plurimũ moꝛta lia delicta, aut moꝛtaliũ delictoꝛ ve hemẽ ſ cauſa · Tertius qñ aliqͥſ iux ex ſuſpiciõe ꝓcedit ad aliquẽ con- demnãdum · et ̊ etiã ẽ moꝛtale pec catum · Judicare autẽ alteꝝ tanqᷓ; malum ſi fiar ex officio iudicij, et ꝑ teſtes legitimos nõ ẽ ex ſe malum:*: ſed vtuoſum · etiã ſi ꝑ ↄfeſſionẽ aut alr ſciret᷑ eſſe ꝓ iudicẽ innocẽs,/ nec aliud pateret effugiũ quin ſuo fun- geret᷑ officio⸗ Sed q̃rereſ ex qua ſuſpiciõe põt dici iudiciũ rectũ/et ex qua non · ¶RRs alexãdri · Eſt iudiciũ qdðdam eoꝛum que occulta ſunt ĩn coꝛde · Et ẽ iudi cium aliud eoꝝ que ſunt in opere · Quoꝛundã põt eſſe ꝓbatio · q̃rundã non · Occultoꝛe S coꝛdis/et occulto ſimpłr opens nõ eſt faciendũ ĩudi- cium ꝑ ſuſpicionẽ · vt homo ſolis ſu- ſpiciõibus innitat᷑ · Vbi vo eſt opus guendũ ẽ · Eſt enĩ ſuſpicio ſiue pꝛe- ſumptio triplex· temeraria ſcʒ ꝓba bilis et violenta · Temeraria eſt qñ multa ſunt ſigna boni et pauca ma li ·et tũc ex ſuſpicõe iudicare (ideſt condemnare) eſt pctm̃ moꝛtale ſi fi- at cũ deliberatõe · Si vo fuerit ſu⸗ ſpicio ꝓbabilis,r vt qñ multa ſunt ſi- gna mali et pauca boni! tũc iudicaðs ex Gmõi, pcti eſt ſed nõ ita graue. ſedveniale dum ſtat in ſuſpicõe. Si vo veniat ad aſſertionẽ firmã cum ꝑtinacia pᷣſumit᷑ eſſe moꝛtale. Iteꝝ eſt ſuſpicio violenta cũ omĩa ſigna mali apparẽt et nulla boni · et tunc non ẽ pctm̃ · Et de iſto etiã dicit cã⸗ cell · ſi · Judicare ꝓpna eſtimatiõe alium ex apertis ſignis exterionbuſ que nõ pñt bñ fieri: nõ ẽ ex ſe pdtm moꝛtale · licet qñq; ſit curioſitas ve- nialis · qñũq; moꝛtalis dum homo ab alijs melioꝛbus ã debitis nimis im pedit᷑ aut dũ ꝓꝑ h̊ in ſuꝑbiã erigi᷑ Querið de qbus pſonis poſſit iu⸗ dicium ſuſpicioſum haber · et de qͥ⸗ bus nõ · Rñdet idem ꝑ ſex regulaſ Pꝛima · De eo de q̊ dſtat eſſe bonũ non eſt iudicãdum eſſe malum . et ſi iudicatur eſt pctĩ · Nam ſic iniuria fieret ꝓximo · Scðda · De eo ecõuerſo de q̊ ↄſtat eſſe malũ ſi iudicat᷑ vł di cit᷑ eſſe bonũetiã ẽ pctm̃·qꝛ ẽ mẽda cium · Certia · Vbi nõ ↄſtat de aliqᷓ ꝙ ſit bonũ/nec ↄſtat ꝙ ſit malum: pᷣ ſumẽdum ẽ ibi de q̃libet iuxẽ regu- lam iuris ſit bonus. donec ↄſtet e appareat ↄt᷑rium · et tñ põt dtingẽ ꝙ ille ſit malus · Quarta · Non de q̊ libet pᷣumẽdum ẽ ꝙ ſit malus.do- nec ↄſtet ↄtrium · Quinta · Quauis quod per ſigna ꝓbari poteſt diſtin- cllbeobetſci wniale · Im vxtinpett leſift eliber 0us venadle q Tenſus in vema ticſtnſi wnle hen POrtea Ndlunbonprenilerdifltate 0pens auter nahta tonnlenen dcpadins in ane igm e tro auget mentiet laude ohani ſetdum in cetend ipſe oum penn mualrqpent· Diffcuta win Efe mhto er aſiiefactione vinion Meniis lis dep ſe dinimien. nilaugio glone et menie zar Etamen nale ſabitang * iin nioni e, mat op? ſi bebtua, plee me poteſt diſp niſlſnae ſi⸗ te Vepe⸗ Weri tener , denta. . Wie lmnen; Ge 1. 4 1 n- Arer ſ aka Mreutn un n n Re „Aflieitſa⸗ RNqinltſingſ. e Harabent n . W Adrenidedinſrn ed nei inſiht , 6 vnie 4 Anrnfnen as fſmiebemt en Preid vigeent Glonia ſgna u appaner et nila bonier tin ne ß E eiſh eti dictei ir Jufrre puz ſinati⸗ mexrqerg ſonderteibuſ pit bñ fien nocexbpoñ taelcet qſicg ſtunoſtes v⸗ nqg motalig dum honmd ab melnoubus à debttsnims im Ki at üph n updieng Quende Ppispſangsfoſtei, Gum ſuſpidoſunmbeben erdei⸗ g n Ricer den pſer utll ins Nenri lteſ n on eſ iuchtadun Eerde⸗ ſanſri aoreͤ mgin eten iet d di aliteſe ni ſinctcht N N inii Aqlind eſebnd a d. delij en . ſemdum . ben ae elber uſ ten . miibidegt ga ag. doner Rer, 0 ſt 1 . unoq vot nge tar erta Nonden leſt ſtmelnsd Cancell · ſic dicit · Accidiam dicimuſ eſſe tedium interni boni · Et hec ex genere ſuo venial ẽ· qꝛ ↄtrariat᷑ nõ caritati! ſed feruoꝛi eius · Fit autẽ moꝛtal dum per eã aut ex ea moꝛta le crimen incurrĩt᷑ · vt qñ redundat in pm̃ moꝛtale · vt ẽ obmiſſio eoꝛe que ſunt de neceſſitate ſalutis · aut deſperat̃o de diuino auxilio · aut ſui ipſius interfectio · ¶ Pꝛimũ magnũ · ſedᷣm maius · tertiũ maximũ · SZubðt Sola negligẽtia moꝛtalis eſt ꝑ quã illud qð ſub p̃cepto cadit/obmittiẽ᷑ · q;uis culpabilioꝛ in exercitiis ſpũa- libuſ et ierarchĩicis vt in miſſa/q; in ꝓphanis · De q̊ habes latius infra· Cv · Tedium tñ boni aliqñ ſolum ẽ motus na⁊alis et ſic mullum ẽ pẽtm̃ Aliqñ ẽ appetitus triſtati de oꝑe ſpũali laboꝛioſo · et ſic ẽ veniale · m mo etiã appetitus ille ſi ſit delibera tiuus ẽ veniale · qꝛ ↄſenſus in venia le.nõ eſt niſi veniale pctm̃ · Pꝛet᷑ea tedium boni ꝓueniẽſex difficultate operis/aut ex malicia complexionis abſq; culpa plus in Johãne q; in pe tro auget meritũ et laudẽ iohãnis· ſi et dum in ceteris ipſe cum petro equałlr operet᷑ · Difficultas vo in o- pere vtutis ex aſſuefactione vitioꝛe ꝓueniẽsplus de ꝑ ſe diminuit ra- tionẽ laudis gloꝛie et meriti qᷓ; au- geat · tamen male habituatus (qm̃ niſi ex maioꝛi conatu opꝰ ſimile ad bene habituatũ ꝑficere nequit ) ma gis inde redditur incidentaliter cõ memdandus Caritaſ que ↄgaudet vitati huic vditio opponit᷑ · Saudium ſiue leticia bona ð (õm damaſcenũ)que ñ penĩ- tudinẽ infert, nec alterius nocumẽ ti eſt generatiua, nec vltra excedit menſuram, nec a ſtudioſis operibuſ abſtrahit aut in ſeruitutẽ redigit · Contra pᷣceptũ autẽ caritatis ẽ de⸗ um nõ diligere ſuper omĩa. Diligẽ autẽ deum ſuꝑ omĩa ex toto coꝛde/ ex tota anĩa, et ex tota vtute/quã- tum ſufficit viatoꝛi ad ſalutẽ (dicit cancell.)eſt talr affici ad deum actu vł habitu/ ꝙ dei amicitiã cuiuſlibʒ alterius rei dilectiõe añponat · ſic ꝙ ꝓ nulla dilectiõe ſui vł alterius⸗ ca ritatẽ dei vellet deſerere per trãſ⸗ greſſionem cuiuſcunq; pᷣcepti diuini Eſt etiã ↄtra caritatẽ/ loquendo de dilectiõe ꝓximi et dei: non ſeruare oꝛdinẽ eius·qui talis eſt · Peimo q; deus p̊ omĩbus diligat᷑ · ſcdo vt ani⸗ mam ꝓpꝛiam et eius ſalutem p̃ᷣ cun ctis creatis diligat · tertio et deinde pꝛoximum ſzm animam pᷣncipaliter quarto coꝛpus ꝓpꝛium niſi quis ꝓ republica ĩd exponat · quinto coꝛpuſ ꝓximi · Circa ꝓximi etiã dilectionẽ diligan᷑ etiã ꝓpinquioꝛeſ et melio reſ plus ꝓpinquioꝛibus malis · Im mo ſzm ambꝛoſiũ boni domeſtici ma lis filijs ſunt pᷣferendi · Sub pᷣcepto inſuꝑ caritatis cadit diligẽ ĩnimi- cum · ꝛimo in coꝛde ſcʒ quãtũ ad naturã in vniuerſali·puta ꝙ aliquiſ diligens deum et ꝓximum ab iůlla generalitate dilectonis!i nimicũ ñ excludat · Scdo habẽ animũ paratũ ad diligendũ(operis exhibitiõe)inĩ micum ſi neceſſitas occurreret· Ter tio oſtẽdere ſigna caritatis inimico que communit᷑ ab alijs omĩbus oſtẽ di ſolent · Quarto ſubueniẽ inimĩco in vltima ncẽitate · Dilectio et ꝓ- ximi quattuoꝛ iſta habẽ debet ˖ Sit A ſancta vt diligat eum ſp deum . Sit iuſta vt non condeſcendat pꝛoximo in aliquo malo, ſed ſolum in bono · Sit vera vt nõ pꝛ ꝓpꝛiam vtilita- tem vł dilectionẽ diligat/ſed qꝛ vult ꝓximo bonũ ſicut ſibupſi vult · Sit etiã oꝛdinata ſeu recta vt plus ſibi velit maius bonum · Pimo ſcz deũ et buitudinem ac vtutem anime de inde ſcientiã et ſapientiam· deinde bona coꝛpoꝛis·poſtremo bona exteri oꝛa· Non etiã puertat oꝛdinẽ carita tis ſupꝛa tactum · In hac dilectione dei vł create bñ vł male oꝛdinata/ ſci᷑ quid eſt pctm moꝛtale· quid ve- niale:et quid nullum · vt habeſ in ꝓ logo per ſcdᷣm notabile/ Scandalum etiã ex accidia non- nunq; naſci ſolet · Eſt autẽ ſcandalũ actiuum ſzm hierony · dictum vl fa⸗ ctum minus rectum pᷣbens occaſio- nem ruine · Et fit qñ aliqͥs dicit vel facit aliqͥd/ quod de ſe tale ẽᷣ vt al- teꝝ aptum natũ ſit inducè ad ruinã Et ẽ ſcandalum duplex· Vnũ paſſi uum id ẽ receptum! et illud eſt ge- nerale pctm̃, non ſpeciale · In eo ˖ n. qui ſcãdaliſat᷑ ſꝑ ẽ pctm̃ vłᷣ veniale vł mõꝛle · Eſt enĩ moꝛtale pctm̃ qñ ex dicto vł facto alterius quis ruit in aliqð moꝛtale pctm. Aliud ẽ acti- uum id ẽ datum· qð diffinitum eſt · Et ẽ in eo qui ſcãdaliſat· Et fit du płr. Vnomõ ꝑ accidẽs puta qñ fit p̃ᷣter intentionẽ agentis · qñ ſcʒ ali- quis ſuo vbo vł facto inoꝛdinato! nõ intẽdit alteri dare occaſionẽ ruine, ſed ſolum vult ſaluti ſue, vł volũta- ti ꝓpꝛie ſatiſf acẽ · et ſic itee non eſt ptm̃ ſpeciale· qꝛ qð ẽ ꝑ accidens nõ conſtituit ſpeciem · Alio mõ ꝑ ſe fit to dicto· vł facto intẽdit alium tra⸗ here ad pctm̃et ſic ẽ ſpeciale pctmã. qꝛ intendit᷑ ſpeciale ꝓximi nocumẽ tum · De ſcandalo ĩtaqʒ dat cãcella. quattuoꝛ regulas· Hꝛima.nullus a- gens bene ſzm omneſcircunſtãtiag dici debet dare ſcandalum alteri quãtumcunqʒ ſcãdaliſet᷑ alius.quia in via omnino recka ſi quis cecide- rit non ex ſcandalo vie/ſed ex ꝓpo defectu ꝓueniet · Scda ſolus ille ſcã daliſat actiue! qui aduertẽ ſaut ad uertere debens alios pꝛonioꝛeſeſſe ad peccãdum ex mõ ſuo agẽdi quiĩ ſibi nõ ẽ in pᷣceptol nibilominus ipe operari nõ deſiſtit · Secus in caſibus hic excluſis ſcʒ vbi malicia ꝓpꝛia ẽ ſcandalum gratis acceptũ. vbi p̃te⸗ rea nõ eſt aduertẽtia nec eſſe debet de ſcandalo alterius · et vbi quiſ ad illud operãdum teneret᷑· Tertia.i- le dicit᷑ ex malicia ſua peccare/a ſcã dalum accipe nõ ex actu alterius q infoꝛmatus fufficiẽter de bonitate Hmodi actus, mibhilominus cadit in ruinam · vt ſi ex voto religiõis emiſ ſol parẽtes poſt ſufficiontẽ de religi onis pfectione infoꝛmationẽ/ſe ſcã daliſari ↄqueran?᷑⸗ ſcandalum eſt H nõ iam puſilloꝛe ſed phariſeoæ· ac· ceptum ſcʒ nõ datum. Quarta · q̃li- bet ab omni actu cui nõ ẽ aſtricus aliunde· tenet᷑ deſiſtere qñ timet ã timere debet ſzm vehementẽ die⸗ cturam ſcandalum puſillox/quouſq; de iſto compeſcẽdo diligẽtiã cõple- uerit · niſi foꝛte ꝓ cõmuni vtilitate vnctio ſpũſſancti doceat illud tũc a gendum.vt chꝛiſtus fecit in publi⸗ catione veritatig ſacramenti euca ſcandalum.qñ ſcʒ aliqͥſ ſuo inoꝛchna ſlirt cuncoqi ine⸗ erct̃ hin nmii patun uti,·. Oenae tañ e aſ inten. tta iun intltan erridun ven Iurrahn vennt denid, cechaeta impudenda caulat⸗ lode dtis pudente oppoſins Kwcenei Orcuan mtelleen nthon nctadum , prudeda ba bertprtin enere Nzpr no Mun ſhneddti gus eihi lamſebe cdindlniiſeu ener de oſlatg teroßtepein verenlilimn zcenſiter ſert ear qolbet hor vtbi ſit lergunt ; r mna mik e gunng art ſexen⸗ Hronmi, utntn güinimm ſrelget⸗ . Mum tangeum etnecef⸗ atin gee en anctun xei Ei⸗ . Mer nĩ ſlo agect an n . Mie, nhionn 1 n nodeſiit. Gellg in aſlug Kiic ſz vbi nalri gri, Aum gaag arepr⸗ pißte⸗ eſtadlertina ner eſo vbet mdaloalteris et vbiquſad operadum toneret⸗ Tertan- nt er maltda ſua pettare /ſt n dpe oer nn dterius matus fufficteter de bonitate o acdns mibdonums cadttn ”õ ritez poſ iffrorte doni pfechone nfummin li liſari uerant⸗ andaumeh riſtie · Pꝛoinde ſʒm thom· ſcandalũ adtiuum ꝓ accidens ẽ pctm̃ moꝛtale Mꝛimo qñ quiſ cõmittit actum pec cati moꝛtalł · Scdo qñ quis ↄtemnit lalutem ꝓximi vt ꝓ ea ↄſeruãda ñ pᷣtermittat aliqͥd facere qð ſibi li- buerit · Veniale autẽ pctm̃ ẽ dupłr Vnomõ qñ quis actum peccati ve⸗ nialis cõmittit · Scðo mõ qñ quis cõ mittit actum qui nõ ẽ ſom ſe pctm̃ ſed habet aliquã ſpeciẽ mali/cũ ali- qua leui indiſcretiõe · Scãdalum vo ſe actiuum eſt moꝛtale pctm̃ du- płr · ꝛimo qñ aliqͥ intẽdit alium inducẽ ad peccãdum moꝛtałr. Se- cundo qñ intẽdit alium inducẽ ad peccãdum veniabr ꝓꝑ actum peccati moꝛtal · Veniale pctm̃ ẽ qñ inten- dit alium inducẽ ad peccãdum veni aliter per actum peccati veniał⸗ Aceidia etiã impꝛudentiã cauſat · AAeo de vitiis pꝛudentie oppoſitis eſt videndũ · ¶ Pꝛo quoꝰ intellectu ſzm thom · notadumꝙ pꝛudẽtia ha bet treſ parteſ in genere · vidᷣlʒ pꝛi mo ↄſilium ſzm qð dicit᷑ quis eubu liam habo. ſcdᷣo iudiciũ ſeu ſenten- tiã de ↄſiliatis · tertio pᷣceptum ſcʒ ad exequẽdum pconſiliata et ſentẽ tiata · Et ad qdðᷣlibet hoꝝ vt bñ fiat multa exigunt᷑ · Nam ad bonitatẽ ↄſilij ſeu eubulie quinqʒ aut ſex exi gunt᷑ · ſeʒ memoꝛia pꝛeteritoꝛe vidlzʒ geſtoꝛen ſimilium .· J ntelligẽtia que eſt pñtium et dtingẽtium/et neceſ ſariox· Sollertia que ẽ in ↄſideran dis fut᷑is euẽtibus · Eſt enĩ facił⸗ Pꝛompta necturatio de inuentione medij · atio ſeu rõnatio que ↄfert vnum ex altero · Docilitas ꝑ quam quis acquieſcit ſententiis maĩoꝛũ · Euſtochia vero ẽ qañ quis ex ſeipſo pꝛompte cõiecturat de medio vel de q buſcunq; · Que ſex ſunt media int ſupᷣmum anime qð eſt ratiol et infi mum homĩs qð ẽ operatio ꝑ coꝛpus exercitata · Scða parſ pꝛudẽtiĩe pᷣnci paliſẽ ſentẽtia ſeu iudicium.Et ha bet duas parteſ ſeu vᷣtutes. Vna ẽ ſineſis qᷓ̃ ẽ bñ iudicatiua de cõmuni bus regulb · Alia ẽ gnonin qᷓ ẽ bñ iu dicatiua de his vbi opoꝛtʒ a cõmu- ni lege recedẽè. Tertia ꝑĩ pncipa- lis pꝛudẽtie ẽ p̃ceptiua ſeu executi- ua treſ hñs parteſ.Pꝛima ẽ ꝓuidẽ tia qᷓ oꝛdinat aliqͥd qð ẽ finĩ accom modum · Scðda ẽ circũſpectio ꝑ quã id qꝗð oꝛdinat᷑ in finem qͥſ comparat cũ his q̃ circũſtant · Attendit enim circũſtantias negocii · Tertia ẽ cau tio q̃ vitat impedimẽta · Der eam enim quis ſic accipit bona vt vitet mala et cauet ab his qᷓ actus vtutũ impedire poſſunt G Cont᷑ pꝛudentiã igit᷑ q̃ ẽ aurig virtutum plura peccata fiunt · Pꝛi mo impꝛudẽtia ſeu temeritas ei op ponit᷑ · Committit᷑ autem qñ quis di uertit a reguł diuinis. puta qñ quiſ quaſi ↄtemnẽſa repudiãs diuina do cumẽta: p̃eipitant᷑ agit· ult enim tał actum impꝛudẽtie quĩ vult im pꝛudenter agere ↄtra parteſ pꝛudẽ tie · viðlz dſilium/iudiciũ et pᷣceptũ · NVYotandũ pᷣterea ꝙ vitia omĩa que opponunt᷑ q buſcunq; vᷣtutibus ↄten tis ſub pꝛudẽtia reducunt᷑ ad quat tuoꝛ vitia · violzʒ p̃cipitationẽ/ incon ſyderationẽ/ inconſtantiã, et negli- gentiã. Et ſunt iſta et generalia et ſpecialia vitia · ſicut etiã pꝛudẽtia qᷓ eſt recta ratio agibilium eſt virtus general ſpecial· ꝛecipitatio fit dupłr · Vnomõ qñ quis ꝑ impetum voluntatis vł paſſionis ꝑtranſit a- ctus ſeu parteſ ſilij· puta qñ dimit tit gradus p̃fatos· ſeʒ memoꝛiã c· Aliomõ qñ quis pᷣfata ꝑtranſit ex temptu regule dirigentis · et H̊ ꝓpᷣe vocat᷑ temeritas · Et ꝓuenit ex ſuꝑ bia q̃ refugit ſubeſſe · Incõſy derato eſt qñ aliqͥſ deficit in recte iudican do! ex h̊ ꝙ ↄtemnit vł negligit attẽ dere ea, ex qbus rectum iudiciũ ꝓ- cedit · puta regulas cõmuneſ/ vł ca- ſus vbi exoꝛbitãdum ẽ ab eiſdem · Inconſtãtia ẽ qñ quis rõne deficit in pᷣcipiendo ea q̃ ſunt p̃conſiliata iudicata tanq; bona · Et fit aliqñ ex ira ã inuidia/ã delectatiõe/et ſimi- libus/pᷣſertim ex luxuria· Negligẽ⸗ tia ẽ defectus debite ſollicitudinis, circa bona q̃ quis facẽ debet. Et ꝓ uenit ex q̃dã remiſſione voluntatiſ. per quã ↄtingit ꝙ ratio ñ ſollicitat᷑! vt pᷣcipiat ea qᷓ debet/vł mõ quo de bet · Et opponitur ſollicitudini bone ſeu diligẽtie · oſiſtitq; in interioꝛi a- ctu potius · Vnde etiã dicit᷑ a ne qð eſt nõ/et eligẽtia q̃ũ nõ eligẽtia re- cte eo q̃ ſunt ad finem · Pigricia autẽ impoꝛtat tarditatẽ ad exeqñ dum · Toꝛpoꝛ vo remiſſionẽ quãdam in ipſa executione · Obmiſſio etiam ꝑtinet ad exterioꝛẽ actum debitum qᷓ;cunq; qui pᷣtermittit᷑ · Negligẽtia itaq; ẽ pctm̃ moꝛtale· Ino mõ ſi id qd pᷣtermittit᷑ ſit de ncãtate ſalutiſ. ſiue actus ſit ſiue circũſtantia.Et tẽ trahit᷑ ad aliud genus peccati ma- gis manifeſtũ qᷓ; ſit electio interioꝛ ſola · Aliomõ ſi voluntas intm̃ ſit re miſſa circa ea q̃ ſunt deil vt totałr a caritate deideficiat. hoc p̃cipue contingit quando negligentia ſeqᷣ tur ex ↄtomptu · Item ſiquis dilige ret deum ſolum amoꝛe natli! tunc cauſaret᷑ negligentia q̃ ẽ pctm̃ mõꝛ- le · Alioquin ſi negligẽtia ↄſtat in p̃ termiſſione actus alicuius vł circũ ſtantie/ qᷓ̃ non ſit de ncãtate ſalutis, nec ̊ fiat ex ↄtemptu, ſed ex aliq defectu feruoꝛis caritatis qui impe ditur aliqñ ꝑ aliqð veniale pctm̃/tẽ eſt ſolum veniale · Que auteẽ ſit dif⸗ ferentia negligẽtie et ↄtemptus: vide g̊ · ca · ij.· O jx· caj·Giij · ¶ Pꝛu⸗ dentia carnis ſeu mundi ẽ cura ſeu ſtudium ſzm qd q̊s bona carnis ha- bet et amat vt vltimũ finem vite ſue · et ſic ẽ moꝛtale pctm̃. Aliqñ aũt aliquis afficit᷑ ad aliq delectabile carnis abſq; H̊ ꝙ auertat᷑ a deo per pctm̃ moꝛtale · et ſi adhibeat ſtudiũ ad hãc delectationẽ ↄſeqñdam!non eſt niſi veniale · Si vo aliqͥſ actu cu⸗ ram carnis referat in finem hone- ſtum/puta cũ aliquis ſtudet comeſti oniĩ Ipꝛ ſuſtentationẽ coꝛpoꝛis tunc non ẽ pꝛudẽ tia carnis · Et ſic pꝛudẽ tia carnis tendit ad finẽ/nõ vere ſʒ apparenter bonũ · Aſtutia etiã ſicut pꝛudẽtia carnis habet cum pꝛuden- tĩia vera ſimilitudinẽ/nõ autẽ exiſtẽ ciam· Ignoꝛãtia etiã ſepe facit pet catum · de qua ponit cãcell.ſex regu las · Mꝛima qlibet obligat᷑ ſcire i-- lud abſq; cuius noticia nõ põt euita re pctm̃. ScSa · cul pabilis ignoꝛãtia iuris diuini nõ cadit in facientẽ i- lud as in ſe eſt· qm̃ ſpũſſanctus talẽ hominẽ de neceſſarus ad ſalutem/ que vires ſuas excedunt mediate immediate docẽ paratusẽ · Tertia wetiter ettaſtros ßlatn er oft tetk gpſint perat ornipodeti elererende eameig eſt i Lerſpe Jenn Nemo Nens ta⸗ tone du ed wudanepior mo Aumeſer kone era momdam A NGerancſd ponerfes debet⸗ Expniſispan eterſc tome gntuplerignontia ñ Prr no eopqj ſint fide nereſſno teni⸗ dy Odo eop ſint ſibzeepto di hertim in derago frich Ler⸗ n tki ſinta chiſtaw oehce⸗ iih ſat evxi mo⸗ dominic nrnt OQuarto et d +ẽzã 2 2——5 2 – ten⸗ – è — tſeẽ nmnte tñ· Ami ſt 8 aficit adaligd deleckabiſe ablhaeſtek deoper hortaleet ſadhibeat ſtudii tdeledanoni oſeaſidam non vemale Oi do di aduor⸗ carns reierat nfnenm hone⸗ putac aiſcußs ſtudet ondin ſtentenoni Cpdiginn ? udetacernis Erſ Uncde carnis tendlt ad fnͤn vnh arenterbni Antzeti ſut Hita nni atetain hl i veta ſnilamni ſale en e rmit lie ſe ſt pet tcic ſ 2òð Ignoꝛantia inuincibilis excuſat in eis pꝛeſertim que ſunt facti · non au tem craſſa vb ſupina:que ꝓuenit ex negligẽtia ſciendi et faciendi qð in ſe eſt Dicit autem inuincibił nõ q̃n vinci poſſit · aut ꝙ; ex ea neceſſe ſit tunc operari:ſed qꝛ operãs ſufficiẽ- ter ſzm caſus euentũ diligentiam appoſuit ſeiendi illud quod neſcit · Quarta · Ignoꝛantia iuris humani ſufficienter ꝓmulgati ñ liberat ſub ditos a pena in foꝛo exterioꝛi · licet frequenter quo ad deum excuſet a culpa quoſdam ĩgnoꝛãtes · Vide de hoc · S· ca · i · E. x · Quinta · Non qli⸗ bet tenet᷑ ſcire de q̃libet pctõ moꝛta li an ſit tale·licet expediat iſtud in quirere et ſcire iuẽ vniuſcuiuſq; vi res et ſtatũ · et plus eccẽ̃aſticoſ qᷓ; lai coꝶ · et inter eccẽ̃aſticos p̃ᷣlati ex offi cio tenent᷑ ꝙ ſint parati omĩpotẽti reddere rõnem de ea q̃ in eis eſt fi de et ſpe · Sexta · Nemo vtens ra⸗ tione diu ab ignoꝛãtia pᷣncipioꝛe mo ralium excuſat᷑. foꝛte enĩ moꝛulam ad ↄſyj/ derandũ appone fas habet· Ex pᷣmiſſis patʒ, et ex ſctõ thoma: qntuplex ignoꝛãtia ẽ pctm̃.Mꝛn⸗ mo eoꝛ qᷓ ſunt fide neceſſario tenẽ- da · Sedo eoꝛe qᷓ ſunt ſub pᷣcepto dei pᷣſertim in decalogo faciẽda · CTer⸗ tio eoꝛe q̃ ſunt a chꝛiſtiano deſyde- rãda· ſicut eoꝛe qᷓ in oꝛõne dominica tinent᷑ · Quarto eoꝛꝝs q̃ p̃cepti vim habent ab eccła cõmunit᷑ ꝓmulga- ta · Quinto eoꝝ qᷓ quilibet ꝓ ſuo ſta tu neceſſario habet ſcire · Unde ne gligẽtia talia ſciẽdia addiſcendi „1 affectio talia nõ ſciẽdi/et fuga a pᷣ⸗ dicatione vł doctoꝛe vbi talia quis vł eiſdem ipſiſ metuit ne teterioꝛeſ diſcere poteſt/ ſunt pcã ſicut dictũ eſt ſupꝛa de negligentia Ingratitudo etiam fit obmiſſio⸗ nen cõmiſſione · Mꝛout fit obmiſſio⸗ ne habet treſ gradus. WHMꝛimus· qñ homo bñficium nõ retribuit ꝓ loco et tempoꝛe ſʒm ſuã facultatẽ. Secũ dus peioꝛ: qñ quis ꝓ bñficio nõ lau dat bñficium/nec gratias agit · ſed diſſimulat q̃ſi demõ ſtrans ſe bñficiũ non accepiſſe · Tertius peſſimus.qñ nõ recognoſcit bñficium, ſiue p obli uionem/ſiue qᷓcunq; alio modo. Iſti treſ gradus ſunt pctm̃ veniale qñ ꝓueniunt ex negligẽtia quadã/aut ex aliq̃ indi ſpoſitiõe hoĩſ ad vᷣtutẽ. MMoteſt tñ ↄtingẽ ꝙ tał ingratitu- do ſit pctm̃ moꝛtale · Inomõ ſꝛz in- terioꝛem ↄtemptum · Alio mõ ꝓpter ↄditionẽ eius qð ſubtrahit᷑ quod ex neceſſitate debet᷑ bñficio/vł ſimpłr ſiue in aliquo neceſſitatis caſu- In gratitudo etiã fit commiſſiõe · vt qñ quis non ſolum p̃termittit implere gratitudinis debitumſed etiã ↄtra rium agit · Et in hoc etiã treſ ſunt gradus · Mꝛimus qñ quiſ retribuit mala ꝓ bonis · Scds peioꝛ qnñ bñfici um vituperat·. Tertius et peſſimus qñ bñficium q̃n maleficiũ reputat · Et hi gradus etiã ſm cõditionem eius qð agit᷑ qñq; ſunt peccata moꝛ talia,/quandoq; venialia . CLoꝛxrectionis fraterne obmiſſio põt fieri tripłr. Vno mõ meritone · ſicut dicit auguꝰ. j.de ciui · dei· ca. jx Si ꝓpterea quiſq; obiurgandis et coꝛripiẽdigs male agentibuſ parcit, quia opoꝛtunius tempus inquiri?᷑, ex H̊ effician/vł ad bonã vitam et piam erudiendos impediunt alios infirmos/et pᷣmant atq; auertant a fide nõ videt᷑ eſſe cupiditatis occa- ſio/ſed ↄſilium caritatis · Aliomõ p̃ᷣ/ termittit᷑/ (et ẽ pctm̃ veniale) qñ ti- moꝛ et eupiditaſ tardioꝛem faciunt hominẽ ad coꝛrigẽdum delicta fra- tris· non tñ ita ꝙ ſi conſtaret ei ꝙ ſi poſſet fratrem a peccato retrahere! Ipꝛ timoꝛem vł cupicditatẽ nõ dimit teret · qbus in animo pᷣponit carita- tem fraternã · Et hoc mõ viri ſancti qñq; neg ligunt coꝛrigẽ delinquen- teſ.Certio mõ pᷣtermittit᷑ cũ pecca- to moꝛtaliqñ ſcʒ foꝛmidat᷑ ( vt augu ſtinus dicit iudicium vulgi/ et car- nis excruciatio/vł pemptio · dum tñ hec ita dominent᷑ in animol ꝙ frat᷑ ne caritati p̃ponant᷑ · Et ̊ videt᷑ cõ- tingẽ qñ aliqͥſ pᷣſumit de aliquo de- linquẽte ꝓbabiłrꝙ poſſet eũ a pec cato retrah/et tñ pꝛ timoꝛẽ vł cu piditatem pᷣtermittit, Votifractio etiã pctm̃ ẽ · de quo ẽ talł ↄcluſio · ꝙ omniſ voluntaria vo⸗ tifractio ẽ mõꝛle pctm̃ ·quia reddẽ ẽ neceſſitatis · et totiẽs q̃tiens frangit niſi diſpenſet cõmutet᷑ aut irritetur per eum ad quem ſpectat · Et ſunt gradus ibi · quia ſi ſollenniſatũ eſt ꝑ ſacrum oꝛdinem vt caſtitaſ in ſacriſ ↄſtituto! vł ꝓ appꝛobate religionis ꝓfeſſionem-eſt maius peccatũ ſi frã gi?᷑/q; in voto caſtititatiſ pᷣuato · Et in religione appꝛobata votũ pauꝑ- tatis ẽ magnum · caſtitatis maius · ſed maximũ obedientie · Sic etiã in vᷣuatis votis votum caſtitatiſ pene vł in toto omĩa alia excedit vota · qʒobꝛem ſolus papa in eo diſpenſat Vide de H̊ · parte · iiij. ca · ij · Ciij. Item parte v · ca · · xij · Sic etiam vota terre ſancter, liminũ apłoxe/et ſancti iacobĩ reſeruant᷑ aliqñ vt vi- det᷑ pape quo ad diſpenſationẽ. Oꝛa tionum etiã debitae obmiſſio ten- dit ad pctĩ moꝛtale · Pꝛimo qñ ca dit ſub voto alicuius oꝛatio. Scdo añ obmittit hoꝛas canonicas legiti me nõ impeditus qui tenet᷑ ſub p̃ᷣ⸗ cepto · Certio qui oꝛõnem fac ↄte- mnit in penitẽtie ſacramẽto iniun- ctam · Quarto qui aliunde nõ valẽs temptatiõi tendẽti ad moꝛtale reſi- ſtere deum pꝛo gratia nõ inuocat. Quinto qui in feſtis vbi pᷣceptũ ẽ deo ſeruire aut non miſſam audit, aut deum non diligit/aut non oꝛat niſi eſſet aliũde legitime impeditꝰ/ Filie Accidie ſunt ſʒm gregoꝛiũ ſex · Mꝛima ẽ malicia · qñ quiſ ex tri ſtitia de ſpũalibus impugnat ipſa ſpũalia bona/ in quo deteſtationẽ aliquis inducit᷑ · Walitia tñ ałr ca- pid qñ dicit᷑ ꝙᷓ quis ex malitia pec cat id ẽ qñ pctm̃ ꝓuenit ex inclina tione habitus ꝓut viðlʒ ex malitia peccare/ diſtinguit᷑ ↄtra peccare ex infirmitate/vł ex ignoꝛãtia · quia tẽ ex malitia peccaẽ! nõ ẽ ſpeciale pec catum· ſed generał q̃dam condicio peccati eſt · Scða ẽ rancoꝛ · qᷓ quis ex triſtitia de ſpũalibus! impugnat hominem qui ad bona ſpũalia indu cit · Certia eſt puſillanimitaſ. qñ ſic fugit aliquis ↄtriſtãtia q; fugit ar- dua ↄſilio dei · de qua g · ca · · C· v · Quarta ẽ deſperatio · qñ quis ſic cõ triſtantia fugit ꝙ recedit a fine vl- pitlo nj rij⸗ ſt iac⸗ tohet artaßrept⸗ neghgenter ea inlen Qunckinanme nents ne⸗ uota q i irpotne mlt imeno ſeeuggatur aſca di eriz b'difunchre Quunta mqetu ponpviſqicb er ealen fachce ſonbuiſonimnate nolent Gexta Iſabltaleey fata tadre fi ArCNul motio localis N mitato Ppoſtmenus Beytma cunioſttas neng ſceagii diliate e doSnthonem ad dabtla ſet dſfmncdextiſta deijcri Miijj taaẽ vbeſteg ett igen a werba ſe difindit. dapyrſinrinab gen⸗ orſpncinal dn fenipoſnt ca der eſennn —— un tapmmn xr- mno quid . de quo⸗ init non P apa ebe men diſ nce . Netiam gui in feſtss vbi coyt . re aut non niſam agt, wrolgit alt mout⸗ lüce legitime inpent⸗ Acache ſunt in gregoꝛiũ mi mltcia qſ quiſextii Pnalibus impugnat iſa ona in qvor deteſtadon mduâ Oaltbath dtt ici giser mamager q panñ puent erineinmn abitus plt nDzer nalt⸗ e diſnguit Mapennker tatr er nit, un ga perre e ſerieper Agertl tn anc Ra etarrorqn 1de hüillut udr uia binu ſpidle aflmimu is Niſtina fug a5carſ. 6. timo · de qua ů · Cj · Item ca.j. G. x · Quinta ẽ toꝛpoꝛ circa pᷣcepta.quã- do quis ſic fugit ↄtriſtantia ꝙ fugit dei pꝛecepta · de quo ſup¶p̃ · S v · Sexta vagatio mentis circa ullicita · vt qñ quis ſpꝛ triſtitiam in ſpũalibus ab eiſdem ſe trãſfert ad exterioꝛa de- lectabilia⸗/ Filie accidie ſzm Iſidoꝝ ſunt· o⸗ cto · MHꝛima ẽ amaritudo ·q̃ ẽ quidã effectus rancoꝛis · de quo dictum eſt Scða ẽ ocioſitas:qñ quis circa pꝛe- cepta toꝛpet / ſic ꝙ omnino dimittit ea: Tertia eſt ſomnolentia ·qñ quis toꝛpet circa pᷣcepta negligenter ea implens· Quarta eſt impoꝛtunitas mentis · qñ mens ſic euagatur circa illicita ꝙ ip̃a impoꝛtune vult ad di uerſa ſe diffundere · Quinta inqetu do coꝛpoꝛĩiſquãdo ex eadem radice membꝛa inoꝛdinate mouent᷑.Sexta Inſtabilitaſ qñ ex pᷣfata radice fit per coꝛpuſ motio localis, vł mutat̃o ꝓpoſiti mentis· Septima curioſitas qñ mens ſic euagat᷑ ad ullicita! ꝙ q̊ ad cognitionem ad diuerſa ſe vult diffundẽ ex triſtitia · de qᷓ S· ca · j · C. xiiij · Octaua ẽ vᷣboſitaset ẽ idem qañ ad verba ſe diffundit · de quo · ẽ· capitulo · vj · G. xiij⸗ Scða parſ pᷣncipal ↄtinẽſea que fieri poſſunt cõtra decalogi p̃ce- ptaltria capła habet · Piimũ de his q̃ fieri pñt ↄtra pᷣmum pᷣ̃ce- ptum ꝛimo quid ꝑ pᷣmum p̃ce- ptum ꝓhibet᷑ explicat · Scdo oſtẽ dit quid ſit ſupſtitioe quot in ge- nerali habet ſpẽſ.CTertio quid di uinatio/et qbus mõis in genera li ſit. Quarto octo ſpecieſdiuina- tionis vbi demoneſ expꝛeſſe inuo cant᷑ explanat · Cuinto de alis ſex diuinatiõis ſpẽbus vbi demo neſtacite tm̃ inuocant detminat Sexto oſtendit ſeptem mõg qui⸗ buſ in achibus noſtris fiunt obſer uationeſillicite · Septimo quomõ demoneſadiurare/vł homines ẽ licitum/vł non · Octauo q bus mo dis temptat᷑ deuſ · et quõ ẽ pct̃ . Irca decalogum etiã dire⸗ cke multipłr peccaẽ ↄtingit Vbi pꝛimum pceptum eſt. Non deos alienos colere etiã abſq; inſtitutione imaginum. Falſos deos non colere ſub inſtitutiõe imaginũ Nullam ſuꝑſtitionẽ exercere. quia ibi ẽ cum demone tacitum vł mani feſtum pactum, Superſtitio autem eſt qᷓdam reli gio ſupꝛa modum ſeruata.vitiũ vi⸗ delicet quo quis exhibet cultum di uinum vł cui nõ debet/vl mõ quo ñ debet · Et habet duas ſpecies gene rales · Mima ẽ qñ diuinus cultus exhibet᷑ ei cui exhibẽdus ẽ. ſeʒ deo vero/ſed modo nõ debito · ſicut ſi ali quĩs tẽpoꝛe gratie vellet colere de⸗ um ſʒzm veteris legis ritum, ſeruã do ſcʒ legalia· Sic etiã.qui hodie ĩn eccleſia cultum exhibẽt deo contra modum diuina auctoꝛitate ab eccła conſtitutum, et in eccleſia ↄſuetum- Scða generatł ſpecieſ eſt.ſi diuinus cultuſ exhibet᷑ ei cuĩ nõ deberet ex hiberi ſcʒ cuicunq; creaxe · Et hᷣ ge- nus in multas ſpẽſ generaleſ diui dit ſzm diuerſos fines. vidlʒ in ido⸗ latriam/diuinationẽ, et obſeruatio- neſ humanoxe actuum · Mꝛima ĩgiẽ ſpecies ẽ ĩdolatria qᷓ diuĩnã reuerẽ tiam indebite exhibet creatxe · vt ſi quis offert demoni, vł eum adoꝛat 1ſimilia · Scda ẽ diuinatio q̃ demo- neſ ↄſulit per aliqua pacta cum eis inita tacita vł expᷣſſa · De expꝛeſſis ſunt octo ſpecieſ.de tacitis ſex · Ter tia ſpecieſ eſt obſeruationum ſuper ſtitio · vt ſunt ligature⸗ Diuinatio ĩtaq; eſt qᷓdam p̃ᷣnun- tiatio futuroꝝ modo indebito facta ſeu vſurpata ·qð additurqꝛ ſi quis pᷣnuntiaret ea q̃ ex neceſſitate ꝓue niunt · vł vt in pluribus/qᷓ humana ratione pᷣnoſci pñtvel ſi qui futura dtingentia dei aliqua reuelatiõe co gnoſcant non ẽ diuinatio · Vñ diui nare ẽ ſibi indebito mõ vſurpare p nuntiationẽ futuroꝝ euentuũ/ↄſilio vel auxilio demonũ · Dmnis autem diuinatio ex parte demonũ ꝓuenit · Aut qꝛ expꝛeſſe demoneſ inuocant᷑ ad futa manifeſtãda· Aut qꝛ demo neſſe ingerunt vaniſinqſitionibus futuroꝝ · vt mẽteſ homĩinũ implicẽt vamitate · De pᷣmo viðlʒ vbi demo⸗ neſexpꝛeſſe inuocant᷑ ſunt octo ſpẽſ viðlz pᷣſtigium/ſomnium/necroman tia/diuinatio/ꝑ phitoneſ/ geomãtia, ydromãtia/aeromãtia/ pyromãtia De ſcðo vbi demoneſtacite ſe inge runt ſunt ſex · ſeʒ geneſis/augurium omen/cyromantia,s ſpatulaſmantia/ et ſoꝛs HPMꝛeſtigium fit qñ pᷣſtigioſiſ qui buſdam apparitiõibus ſe demones aſpectui et auditui hoĩm ingerẽteſ, ad ꝓnuntiandũ futura illicita indu cunt · Somnioꝝ diuinatio illicita tunc fit qñ oꝑpatione demonum ali que fantaſie doꝛmiẽtibus apparẽt · reuelant hĩs qui cum eiſ hñt pacta inita illicita/aut exp̃ſſa. qꝛ ad H̊ in- uocan?᷑ aut tacita/qꝛ Gmõi diuina- tio extendit᷑ ad qð nõ põt ſe exten dere · Si vo aliquis vtit᷑ ſomnijs ad cognoſcendũ futa/ſʒm ꝙ ſomnia ꝓ cedunt ex reuelatione diuina vł an gelica vł ſzm ꝙ ꝓcedunt ex cauſa natali intrinſeca ſicut medici ex ſo mnijs infirmitateſ iudicant/vł eti am ſzm ꝙ ꝓcedunt ſomnia ex cau- ſa natali extrinſeca vt qñ imagina tio doꝛmiẽtis immutat᷑ ab aere con tinẽti vł ex impᷣſſione celeſtis coꝛ- poꝛis/puta qñ ſic doꝛmiẽti aliq fan taſie apparẽt ↄfoꝛmes celeſti diſpo ſitioni qui inq; vti᷑ ſomnijs ad co⸗ gnoſcẽdum fut᷑a ex quacunq; p̃ᷣfata rum cauſaꝛ quãtum ſe põt vtuſ ta lis cauſe extende tunc nõ erit illici ta diuinatio · Ex qbus patet ꝙ qͥnq; cauſe ſunt ſomniox · viðlʒ quattuoꝛ iam recitate, et quinta ſimłr.pꝛout veuiũt ex demonis pacto tacito/ vł expꝛeſſo/aut ex illuſione ſua· Ne cromãtia fit qñ ꝓ moꝛtuo appari tionem vł locutionẽ qbuſdã p̃ᷣcanta tionibus adhibito ſanguine viden tur ſuſcitati moꝛtui diuinare/ et ad interrogata reſpodere · Per phi toneſ diuinatio fit qñ fut᷑a p̃ᷣnunti- ant᷑ ꝑ homĩeſ viuos · ſicut in arrepti ciis patet · Qñq;ʒ tñ demon pᷣnunti- at futa ꝑ expᷣſſas figuras/ vł ſigna que in rebus inanimatis apparẽt · Vñ geomãtia fit qñ figure appa rent in aliquo coꝛpoꝛe terreſtri/puta in igne,/vel ferro, vel lapide polito · Ad idem pꝑtinet ꝓtractio punctoꝝ vbi fit aliqñ diuinatio ſine expꝛeſſa ex qͥbus qñq; aliqua fua demoneg vrdionnt ior vingi⸗ Atq õ ſoreſer i oen ut qdem⸗ ef oute ſe immiſeet geneancoꝛin duinctbis etů iſ neſctẽt bus deas alce ? de effechbus neceſſa rs Ndeetlaſtdus /1de efechbuſ copordus eſtibes in mfenor cMoadet dus Nt de Auung ſen Ntend. Augnumfirenp nOtun N vNreſautum ſeugpumir betqinaluum ſuepſtemnitenir bomninum l nenbwon ſaltig quf lute fii, guntint. Etſitaaſ int ex viſ/ quium !/ dicie pwpꝛie a fei di veraltu aium iti umn heainni co· ommma öfata. Nibi e⸗ edomi rt Nibil tamẽ mmts mmutit are ex imoſſore olleſigen⸗ taq ſr domt alijfn maret afnmeg celeſß diſo⸗ gui ingy vrt mnis mco⸗ n fila erqurunm frt Ar quitun ſe pot inlſta extene!tune no ent iluei no⸗ Lxips patetgh inch t ommor vidg quattnoꝛ tate et qunta intr dot endemonis padho trte N oaut exriluſineſia. Ae dafit pmontnorappart k locltonẽ abuſdi ten id S adbibto ſinhnim ſicen Citan motui diunt, h gat epihr⸗ Cerphi „ ingtoft q, uthhnnt⸗ demonum inuocatione · Ydromã tia quando figure apparẽt in aqua ſupſtitioſe · Aeromatia fit qñ appa- rent in aere · Pyromantia vero qñ apparent in igne⸗ In ſeqñtibus autem ſex ſpẽbus diuinationũ! non expꝛeſſe/ſed tacite demon ſe immiſcet ad pᷣ̃dicendum fut᷑a· Pꝛima ẽ geneſis· Sunt autẽ geneatici qui ex aſtris certitudina liter futa pᷣdicare curant in effecti bus caſualibus,ſeu fut̃is ðdtingenti bus/vel de futis operibus hominũ ex libero arbitrio dependẽtibuſ· Si autẽ geneatici freqñter de talibus veꝝ dicunt hoc ↄtingit⸗ aut qꝛ mul titudo hominũ ſequit᷑ coꝛpoꝛe ſuoꝛ⸗ paſſioneſ/et nõ roneml aut qꝛ demo- neſ oculte ſe immiſcẽt geneaticoꝛũ diuinatiõibus/tetiã ipſis neſciẽtibus Secus autẽ ẽ de effectibus neceſſa ris · vt de eclipſibus/a de effechbuſ a coꝛpoꝛibus celeſtibus ĩin inferioꝛa coꝛpoꝛa agẽtibus/vt de pluuns ſicci tate Gmõi · Augurium fit qñ ꝑ motum vł voceſ auium/ſeu q̃rumlr- bet animalium/ſiue ꝑ ſternutatiõeſ hominum/vł membꝛoꝝe ſaltusquiſ illicite fua ꝓnuntiat. Et ſi talia fi unt ex viſu auium! dicit᷑ pꝛopꝛie au ſpiciũ · Qñ vo ex auditu auium/tũc dicit augurium · qð etiã ẽ nomẽ cõ- mune ad omnia pᷣfata · Nihil tamẽ ꝓhibet ex animaliũ motibus vł vo cibuſ aliqbus ↄiecturare fut᷑a:quia ex influentia celeſtiũ, ex aere ↄti- nente immutant᷑ ad qdamex qͥbus tonijci pñt fut᷑a · vt ſi coꝛnix frequẽ ter crocitet ꝓnuntiat᷑ pluuia fut᷑a ꝓximo · Animalia etiã aliqñ pcipiũt diuinos inſtinctus · vt in colũba ſuꝑ chꝛiſtum· et in ceto ione · Inſtinctuſ p̃terea animalium aliqñ cauſant᷑ a demonibus ·qui vtunt᷑ Smõi oꝑatio nibus bꝛutoꝝ animalium ad impli- candum animas vanis opĩonibus· et tunc augurium eſt · Omen fit circa vᷣba hominũ alia intentiõe ca pta qᷓ; dicta ſint · que aliuſ retoꝛquet ad futᷣm qð vult pᷣnoſcẽ · Verba.n. hominũ que accipiunt᷑ ꝓ omine ali-⸗ qñ diſponunt᷑ ſzm demonũ opationẽ Aliqñ vo ſʒm diuinam ꝓuidentiã · ꝛimo mõ ẽ illicitum · Scdo autem mõ licitum ſi ex eiſ ꝓnuntienẽ᷑ fut᷑a Sicut Gedeon feeit iudicũ · vij · Et Elieʒzer · geneſʒ xxiũij.Sed pmomõ benadab regis/ſerui fecerũt·ij · re- gum .ijj. Cyromãtia et ſeqñteſ due ſpecieſſic ſe hñt/ in eis ↄſyderan tur alique figura diſpoſitiones in aliqͥbus coꝛpoꝛibus occurrẽteſ viſui Vñ cyromãtia fitqñ ↄſyderan᷑ di ſpoſitioneſ alique ex lineamẽtis ma nus·et inde fut᷑̃a dicunt᷑ · Spatu- laſmãtia fit qñ ↄſyderant᷑ diſpoſi- tiones ſpatulae alicuius animalł.· inde ex talibus figuris futa ꝓnun tiant᷑ · Soꝛs fitqñ aliquid fit vt eius euentu ↄſyderato aliquĩd ocul tum innoteſcat · Soꝛs igit᷑ ẽ qñ ſine expꝛeſſa demonũ inuocatiõel fit di- uinatio ex ↄſyderatiõe eoꝛe que eue niunt ex qbuſdam q̃ ab homĩbus ſe rio fiunt ad aliquid oculte inqͥrenð · Et fit h multipłr · Aliqñ ꝑ ↄſydera- tionem figuraꝛe qᷓ ꝓueniũt ex plum bo liquefacto/in aliquid ꝓiecto.ſed hoc ad geomãtiam ptinet · Aliqñ fit ex qͥbuſoam ſceduł ſcriptis vł non ſeriptis in oculto repoſitis dum cõ- ſyderat quis quam recipiat · Aliqñ --- ex feſtucis inequalibuſ poſitis quiſ maioꝛem vł minoꝛẽ accipiat · ¶liqñ ex taxilloꝝ ꝓiectione quiſ plura pũ cta ꝓiſciat · Aliqñ etiã dum ↄſyde⸗ ratur quid aperiẽti libꝛum occurrat Et h quattuoꝛ ad ſoꝛtem pertinent· Eſt autẽ triplex ſoꝛs diuiſoꝛia/ ↄſul toꝛia/et diuinatona · Diuiſoꝛia eſt qñ indicio ſoꝛtium querit᷑ quid cui ſit exhibendũ · ſiue illud ſit reſ poſ- ſeſſa/ſiue ſit honoꝛ/ſiue digtas/ ſiue penaſ aut actio aliqua · Conſultoꝛia fit qñ inquirit᷑ quid agẽ opoꝛteat · Diuinatoꝛia vo qñ querit᷑ qͥd ſit fu Em. Vſt ſoꝛtibus illicitũ vti in ſex caſibus · Peimo qñ quis in quacun q; materia ea intẽtione ſoꝛtibuſ vti turq̃ſi Gmõi actus humani qui reqͥ runt᷑ ad ſoꝛteſ ſzm diſpoſitionẽ ſtel- larum ſoꝛtiant᷑ effectum · qꝛ vana tẽ et falſa ẽ opinio! non carẽſdemonũ ꝛuuamine · Scdo qñ ſoꝛtium ĩiudiciũ expectat᷑ ex demonĩbuſſicut eʒech · xxj · de rege babilonis · Tertio quã- do ſoꝛtium iudicium expectat᷑ a deo et tunc nõ ẽ de ſe illicitum · vt dicĩẽ ꝓuerbioæ · xvj· Moteſt tñ in EF qua dꝛuplex pctĩ incidere · Pꝛimo ſiqͥs abſq; ulla neceſſitate ad ſoꝛtes re- currat· qꝛ ꝑ ̊ videt᷑ deum temptaẽ Scx&do ſi qͥs etiã in neceſſitate abſq; reuerẽtia ſoꝛtibus vtat᷑ · Vñ mathiĩ as pꝛeuia oꝛõne/et cetu apłoꝛ colle ctol electuſ ẽ · Certio ſi diuĩa oꝛacu- la ad terrena ſeu ſecularia negocia et vite huius vanitatẽ quis ↄuer- tat· vt aliqui faciunt in libꝛis euã- gelioꝝ et ſacriſ. Quarto ſi aliqui in eccleſiaſticis electionibus vtant᷑ ſoꝛ tibus.Secus ẽ in ſecularibus digni tatibus quo ad electionẽ talium · et etiã in tẽpoꝛalium re diuiſione.i citũ inſuꝑ ẽ qñ neceſſitaſ ĩimminet cum debita reuerẽtia ſoꝛtibus diui num iudicium imploꝛaẽ · vt qñ dubi um eſtquiſ in ꝑſecutiõe/circa oues paſtoꝛ remanẽ debeat·. Et qñ aliqs tempoꝛe famis abundaret,/ et duo egẽtes equałr eſſent in extrema ne ceſſitate/nec vtriq; quo abundat do num ſufficeret: tunc etiã iuſtiſſimũ (ſim auguſtinum)eſſet/ſoꝛte vti cui dandum eſſet⸗ J Obſeruationeſ humanoxe actuũ, illicite fiunt in ſeptẽ ſicut in acqͥſin one ſciẽtiax · in immutatiõe ꝓ ſani tate coꝛpox · in uſu ĩimaginũ · in vir⸗ tute lapidum · in expectatiõe foꝛtui⸗ toꝝ euentuũ · in vſu vᷣboꝝ ſacroꝝ.⁊ in mutatiõe mentium,ac ſimilium· Obſecuratio artis notoꝛie ẽ illicita et inefficax/ac ſuꝑſticioſa. qꝛ obſer- uantijs eius quis acquirẽ nitit᷑ ſer- entiã vł veritatem per q̃dam pacta ſignificationũ inita cũ demonibus · ſicut in inſpectione quarundãa figu- rane/et ꝓlatiõe q̃rundã ignotoꝝ vᷣ⸗ boꝛum/et ;mõi alijs · Obſeruatiões oꝛdinate ad coꝛpoꝛꝝ immutationem puta ad ſanitatẽ et Hmõi tunc ſunt ſupſticioſe/qñ nat᷑alr nõ pñt facẽ ta les effectus quales ab eis expectã tur·qꝛ taleſ ſunt ſolum tũc q̃ſi ſigna 1ſic ꝑtinẽt ad pacta cũ demonibus inita · Et fiunt talia aliqñ generib⸗ lapidũ · aliqñ cũ herbis · aliqñ cũ li- gnis aliqñ cũ ſonis certis, aut voci bus/figuratiõibus ac ſignis buſdã aut carmĩbuſ.vł alijs ritibus · Et ta libus rebus nat᷑alibus addunt᷑ ali- qñ caracteres aliqͥ · vł aliqua noĩa· vł alie qᷓ̃cunq; vane obſeruatiões · qᷓ ſntiltte lſttol, (lte⸗ Grnpl geraſ nemnot⸗ lõliert ſuncin ibulinbus mideleps at taniſ at puer me ninteruenent, lina cältae cum Ieig an donſi ta trenſid rechre Aledum quig dum e alcet ſter tuert Eedire doridſt peedens OKendent cn eds a onbus do Gitur obſemane dei faſſtos A n. faſtos⸗ Yerbaßterea iuim ſen⸗ praſiſßenmian olum ant ſeun atqre iyr ſintrs nr pßentrr⸗ Apſene taux eſt illciti et ſapſt ſin Pinoqi Atinent innd inoraton⸗ demmnũ peinẽ. e⸗ pam nepeiinielini ventuu in vſcr ſbox ſvp⸗ Vtie mentumn imilunn. uratio aris wtone llreta Hrar ar ſupſhcoſa grobſer⸗ 8 eig!quis arquire mtit ſer ventatenm veriſam pada caOonid itad demeniol⸗ in nſpeinone clannde Sr et Patie runda ite m et bmin dis⸗ Doſenutecs inate al tunkenmni a ſanitzteet bnu un ſin ole qi vtlnint ei fans usheyen lnti Iſ ſona tgeſin . denoribus n gen r 2 borbis⸗ lini u d. diqn ſewo. vol 6 bnscenc Neg itbs ſignis ̃ 4 manifeſtũ ẽ natalr efficaciã nõ ha bere · ¶ Imagineſenĩ aſtronomice vocate ꝑtinent ad ſuꝑſtitionẽ demo num arte ↄfictam · Etiã falſum eſt: ꝙ lapidibuſ/et animãtibus,/ ac ſoniſ certis/vocibus/figurationibus,/ aut ſignis obſeruatis,/ etiã in celi ↄuer- ſione, motibus ſydeꝛe fabꝛicent᷑ ab poĩbus poteſtateſ ſydeꝛe idonee ad varios effectus exequẽdos · q̃ſi effe⸗ qtus magica artium ex vᷣtute ce- leſtium coꝛpoꝛe ꝓueniãt · Credẽ eti- am homineſ poſſe ꝑ artẽ vere mu-⸗ tari in lupos vł beſtias Gmõil fal ſum eſt/a ſuꝑſtitioſum · Obſeruatio- neſetiã qᷓ oꝛdinant᷑ ad pᷣcognoſcen- da aliqua foꝛtunia vel infoꝛtunia: ſunt illicite ſuꝑſtitioſe/ac reliquĩe idolat᷑e · Exempli gratia ſi membꝛe aliqð ſalierit · ſi iunctim ãbulãtibus amicis lepus aut caniſ aut puer me dius interuenerit· limẽ calcaẽ cum aliquis añ domũ ſuã tranſit · redire ad lectum ſiquis dum ſe calciat ſter nutauerit· redire domũ ſi ꝓcedens offenderit · cũ veſtis a ſoꝛicibus ro- ditur · obſeruare dieſ fauſtos vł in- fauſtos. Verba pᷣterea diuina ſcri- pta ſuſpendẽ ad collum, aut ſecum poꝛtare pꝛ ſanitatẽ vł ꝓſperitatẽ vł ꝓferre talialeſt illicitũ et ſuꝑſti tioſum · Himo qñ ↄtinent aliquid ad inuocationẽ demonũ ptinẽſ. Se⸗ cũdo qñ ↄtinẽt ignota nomĩa · Ter- tio qñ ↄtinẽt aliq̃ falſa · Quarto qñ cum diuinis vbis ibi ↄtinent᷑ aliq̃ᷓ vana·puta aliq̃ caractereſ inſcripti pᷣter ſignum cruciſ· Aut ſi ſpeſ habe atur in mõ ſcribẽdi/aut higandi/aut in quacunq; Gmõi vanitate!q̃ ad di uinam reuerentiã nõ ꝑtinẽt · Quã- do autẽ nullum p̃fatoꝛe fitltunc eſt licitum · puta qñ ꝓferunt᷑ diuina v⸗ ba/aut inuocatur nomẽ diuinũ/ ſeu ſcribit/vł poꝛtat᷑et reſpectus habe atur ad ſolam deĩ reuerentiã, et ad ſacra vᷣba/ac ad diuinã vtutem a ꝗᷓ expectat᷑ effectus · In ĩcantatiõibꝰ etiã ſerpentũ et q̃rumcunqʒ aĩalium ſi ſolum tal aſpectus habeatur iam dictus! non ẽ illicitũ · Vñ licitũ ẽ ta li reſpectu herbas colligẽ medici- nales cum ſimbolo diuino, et oꝛõne dominica · Sic etiã ad ſanandos in- firmos licet aliqua ſacra vba dicẽ · vt p̃ nr̃ · aue mariaẽ · Vñ qualiter cunq; nomẽ dei inuocaẽ licet ſeclu- ſis pᷣ̃dictig quattuoꝛ mał · Malefi cium dici᷑ qñ quiſ ſuꝑſtitioſiſ obſer uãtijs/demoniſ cooꝑatiõe occulta vł manifeſta aliquẽ in amoꝛẽ alterius vł odium inflammat · Deo enĩ pmit tente ꝓpter peccata põt demon coꝛ pus homis poſſidere · ſicut in demo- niacis · Ledere ſicut iob · oecidere ſi- cut viros illius vginis quam poſtea duxit thobias · Infrigidare ne mo- ueat᷑ ad coitum · imaginationẽ etiã vnius immutare · vt odiat quis quã diligere deberet · et econuerſo de a⸗ moꝛe · vt de puella in legenda ſancti Paſilij · et · ij · dialogoꝛum gregoꝛij de ſanctimoniali · Voluntatẽ tñ nunqᷓ; poteſt immutaẽ · SOenerałr autẽ pꝛo ſupſtitioſo reputat᷑quod quantũ de ſe eſt ñ ptinet ad dei gloꝛiã·neq; ad hoc ꝙ mens hominis referat᷑ in de um.aut ad h̊ ꝙ carnis concupiſcẽtie moderate refrenent᷑ · aut etiã ſi fit pᷣter dei et eccleſie inſtitutionẽ · vel ↄtra ↄſuetudinẽ communẽ/que(ſzʒm auguſtinũ)pꝛo lege habenda eſt· vł quod non poteſt reduciĩ in cauſaſna turaleſ ſzm artem medicine/phᷣie/et aſtronomie · vł qð non põt reduci ad artificiales modos,/ pᷣſertim licitos Adiurare demoneſ pꝑ exoꝛci ſmos licitos ẽ licitum · officium exoꝛciſta rum.vł alioꝛum/licet non ex officio · Petmi autẽ ẽ adiurare demoneſ ad addiſcendũ aliquid ab eis/vł ad fa mulandũ nobis ſine ſpeciali dei in- ſtinctu vł reuelatiõe · ꝛetereaad- iurare ſupioꝛem hominẽ qᷓ̃ſi volẽdo eum neceſſitare ẽ pctm̃ · licet tñ hoc ad inferioꝛes · Licitum etiã ẽ ſupio- reſadiurare nõ neceſſitatel ſed imp̃ cando per diuina verba⸗ Temptat deum aliquis qñ de ex ellentia aliqua diuina ſic dubitat q; pᷣ̃ᷣtermittat homo facẽ qð põt ad pĩi cula euadẽdal reſpiciẽs ſolum ad au xilium diuinũ · Temptat᷑ autẽ deus tripłr · Vno mõ vbis et expꝛeſſe · qñ aliquis ex incertitudine fideil ea in tentiõe aliquid a deo poſtulat/vt ex ploꝛet dei ſcientiã/poteſtatẽ/ aut bo nitatẽ/aut veritatem dicti eius· Se cũdo factis deus temptat᷑ et expᷣſſe qñ quis ex incertitudine fidei/pꝑ ea que facit intẽdit expimẽtum ſumẽ diuine poteſtatis/pietatis/ſapĩe/aut veritatẽ dicti eius · Certio tempta tur deus q̃ſi interpᷣtatiue! qñ quiſa ſi non intendat expimẽtũ de deo ſu merelaliquid tñ petit ł facit ad ni- hil aliud vtile/niſi ad ꝓbandum dei poteſtatẽ/vł bonitatẽ/ſeu cognitio- nem/vel veritatẽ dicti eius · Deum etiã q̃ſi interpᷣtatiue temptat qͥ añ oꝛõnem ſuã animã ſuã nõ pᷣparat/dĩ mittẽdo ſi quid aduerſum aliquem habet,/ vel alias ad deuotionẽ ſe nõ diſponẽdo· Taliſ enim non facit q8 in ſe ẽ¶ vt exaudiat᷑· Qñ autẽ ſp alr quã iuſtã neceſſitatẽ, vł piã vtilita⸗ tem cõmittit ſe aliquis diuino auxi lio ĩn ſuis petitiõibus vł factig· hoc non eſt deum temptare/ Capłm ſcᷣm huius ſeðde partis , explicãas ea q̃ fieri pñt ↄtra ſedʒm tertium/quartũ et quintũ decalo- gi pᷣcepta · Pꝛimo oñdit quid ſit iurare/ et quot comiteſ habè de⸗ beat vt ſit licitũ · Scdo quid piu- rium, et qbus mõis cõmitti põt. Tertio quõ falſum teſtimoniũ in iudicio ferre ſit pctm̃ et ꝙ tribuſ modis quis nõ ẽ piurus nõ obſer uando illa ad qᷓ pᷣma facie videre tur eſſe iuramẽto obligatus. Or to de exigẽtibus iuramentũ quõ peccãt/et quõ non· Quinto qͥbus mõiſ infringat᷑ tertiũ decalogi p ceptum · Circa qð ponunt᷑ quinq; pꝑvtiles regule cancella· Sexto quibus modis tranſgredit᷑ quar- tum pᷣceptum quod ẽ de honoꝛa⸗ tioe parentũ·et cirea E̊ etiã habeſ tres regulas cãcellarij. Septimo qbus mõis qntum legiſp̃ceptum trãſgredi poſſumus edocet Ecundo pᷣcepto ꝓhibet᷑ om̃e piurium, et omnis blaſphe mia in deum, in ſanctos/ et in ſancta fieri · Atq; iurare ꝓbibet᷑ ſine tribus comitibus · vidilz iuſtitia id eſt diſcretiõe · iudicio id eſt nõ le- uiter · et veritate id ẽ nõ falſe · Ju- rare ꝑ deumſqð ẽ eum teſtẽ verita- tis adducẽ )fit licite. immo merito- rie dum veritas ſubeſt·et reueren- faſcontite etmnſfatt 1 n whikind lere ni⸗ timn tic, us tte natrer ot p⸗ D lecom itit fſtet munec. ſat dui intſeminr erir telgion vl no raicleneſni /bma Ort tal lea att d netus e non eſfeit Hurus glia maſumm ſub uuramento adere apedit. Junttertaalf Fachs npeand. Pcümns ſi nis Peua run durag gunet. Jeds ſ quispdeumintomuni ſermonein n glite Certigſguigz ſler. itef ufet p euigeli puri iue etet noti rperrrt ui wn inenrrenns 1 en iniſkuu nſ bel Nleqkb ſupiop ſeim a⸗ leaiet tn Nmten n ert⸗ fetbſibioem riz . Aet diuinä n. norkalr. fal dit co ene ſtpaßet gbin qus ſoẽ piunh wobbr laalqma kere vitore ſeün mern blgats. Nf exgenbis iuramenti qu tetqus non. Cuito qbus nfingzk tertideralogi m. Cmca öponumc quin; estegaletantela. Derto As modstanſgrelkagar⸗ repdun guddedehonden parercd etnaß eia hebel s regllagcinlanij, hufn nos iſtin aſimmunm eiminsaln, 5 nngnikoft ſa * laſphe niinden infnnckiiſe, tia comitat᷑ et pia neceſſitas ex hu- mana infirmitate ↄſurgẽs impellit Jurare inuanũ ẽ ꝓpꝛie deũ in fal⸗ ſitatẽ/cuius eſſe teſtis nequit/inuo care· IJdeo dum ex deliberatiõe fit ſemper eſt moꝛtale/ Meriurium enim eſt mẽdacium iuramẽto firmatũ · Et eſt ex ſuo ge nere pctm̃ moꝛtale · Fitq; tripliciter Mꝛimo et pᷣncipałr fit ꝑpiurum:qñ deeſt veritas iuramẽto · ꝓut ſcz eſt mẽdacium iuramẽto ↄfirmatũ.Se- cundo fit piurium qñ iuramẽto de⸗ eſt iuſtitia· puta qñ aliquis iurat il- licitum ſe factux· Illud tñ nõ faciẽ do nõ ẽ piurus· CTertio qñ deeſt iu⸗ dicium · puta qñ aliquis indiſcrete iurat·qꝛ ex hocipſo periculo ſe com mittit falſitatẽ incurrẽdi. ſicut qui iurat ſe nõ intratuꝛe religionẽ/vł nõ dandi elemoſinã, Gmõi · Si tñ tał poſtea facit qð melius ẽ nnon efficiẽ piurus·quia malum ſub iuramento cadere nõ potuit · Sunt pᷣterea alij gradus in piurio · Pꝛimus ſi quis p euãgelium ĩurãs piuret· Scẽðs ſi quis ꝓ deum ĩn cõmuni ſermone iu rans piurat. Certius ſi quis ſollen- mniter iuret ꝑ euãgeliũ piurãs· Der iurus eſt/et moꝛtalr peccat!qui non implet vbi licite põt/qð coactus iu- rauit iuramẽto ꝓmiſſoꝛio· niſi abſol uat᷑ auctoꝛitate ſuꝑioꝝ · pᷣſertim qñ coactio cadebat in ↄſtantem virum Tune eni diſpenſari põt ꝑ ſupioꝛem Qui piurat iocoſe! auget diuinã ir reuerẽtiã ·et peccat moꝛtałr· Mer- iurus ẽ? qui falſum iurat qð putat eſſe veꝛe · Sed plus piurus ẽqui ve rum ĩurat quod putat eſſe falſum · Nam tal mentit᷑ · Periurus etiã ẽ qui putat aliquid eſſe falſum/et iu rat tanq; ſit veꝛe qd foꝛte veꝝ eſt/ Falſum teſtimoniũ autẽ ferre in iudicio ſcienter ſemꝑ ẽ pctĩ moꝛta le· Sed ſi quis ex labilitate memo- rie humane reputat ſe certum eſſe de eo qð ſalſum ẽ/et tñcum debita ſollicitudine recogitans, eſtimet ſe certũ eſſe de G̊ qð falſum ẽlnõ pec- cat moꝛtałr hoc aſſerens · qꝛ nõ dicit falſum teſtimoniũ ꝑ ſe et ex inten- tione · ſed ꝑ accidẽs ↄtra id qð intẽ dit · Non etiã incurrit aliquis piuri um · Mꝛimo qñ aliquis iurat vł ꝓ- mittit ſe factuxę voluntatẽ alteriuſ ſi alter cui iurauit imponit ipſi illi⸗ cita vł inhon eſta vł impoꝛtabłe ſi⸗ ue immoderatũ ·qꝛ qñ aliquis iurat vł ꝓmittit ſe factux voluntatẽ alte rius · intelligẽda ẽ debita ↄdicio · Si ſcʒ illud qð ei mãdat?᷑ ſit licitũ/ et ho neſtum/et poꝛtabłe,/ ſiue moderatũ. Scðo qui fit de nouo ciuĩis alicuius eiuitatiſ nõ obligat᷑ q̃ſ iuramẽto ad ſeruanda illa qᷓ ciuitas ſe ſeruaturã pus iurauit·Cenet᷑ tñ ex q̃dam fi delitate ↄciuibus vt fiat particeps onee eoꝛe· Tertio canonĩicus qui iu rat ſe ſeruatuie ſtatuta edita in ali quo collegio- nõ tenet᷑ ex iuramẽto ad ſeruãdum fut᷑a ſtatuta q̃ de no uo fiunt/niſi intenderit ſe obligare ad omnia ſtatuta pᷣterita et futura Tenetur tñ ſeruare ea ſtatuta ex vi ſtatutoꝛe que hñt coactiuã vtutem· Quicunq;ʒ vo ex lapſu lingue falſũ iuratſi aduertat ſe iurare et falſũ eſſe qð iurat/ nõ excuſat᷑ a pctõ moꝛ- tali .· Si autẽ ̊ͥ non aduertat nõ vi det᷑ habere intẽtionẽ iurãdi. ĩdeo a crimine periurij excuſatur 4 De exigẽtibus vero iuramentũ ſciẽdum: ꝙ ſi aliquis exigit iuramẽ tum tanq; pſona publica/ ſʒm quod exigit oꝛdo iuris ad petitionẽ alte- rius! nõ videt᷑ eſſe in culpa ſi ipſe iu ramẽtum exigat/ſiue ſciat eum fal- ſum iurare ſiue vmquia nõ videtur ule exigẽ · ſed iſte ad cuius inſtanti am exigit · Qui autẽ exigit iuramẽ tum ꝓ ſeipſo ꝓpꝛia ſponte et tanq; puata pꝑſona/et neſcit alium iuratn falſum, et ideo dicit ſibi iura mihi/ vt fides ei ſit nõ ẽ pctm · Sed vt di cit ſanctus thom·ẽ humana tempta tio ꝓcedens ex infirmitate naxe · exigẽſ dubitat alium vm eſſe dictu rum · Sic etiã qñ ꝓ ſe aliquis exigit iuramentũ/ et tñ nõ ſemꝑ ſcit alium iurare ve vel falſum/ ſed qñqʒ du- bitat de facto et credit eum vᷣm iu ratm/ et tunc ad maioꝛẽ certitudinẽ iuramentũ exigit nõ ẽ pctm̃ · Si au tem quis ſcit tanq; pſona pᷣuata eũ feciſſe ſcʒ ↄtrarium eius qð iurat/n cogit eum iurare homicida ẽ· ¶ Po- ſtremo · puerſum iuramẽtum ẽ quã- do aliquis vm iurat ꝑ falſos deos. De pfata etiã materia exigitionis iuramẽti ponit cãcella ·iij · regulas · Mꝛima· exigẽ iuramẽta ab his de quibus vehemẽtioꝛ eſt pᷣſumptio qᷓ; de oppoſito apud exigẽteſ ꝙ deiera bunt, et ad ̊ͤ ex deliberatiõe indu- cere vix aut nunq; caret moꝛtali de licto·niſi foꝛſan qñq; apud iudices!: qbus ex officio ſic exigẽ neceſſe eſt· Scðda ·neqʒ neceſſe eſt,/neq; vtile, et ſepe criminoſum exigẽ iuramẽtũ ab his qui q̃ᷓſtionant᷑ in iudicio exterio ri eccleſiaſtico vł ciuiliqñ pᷣſumi po teſt vehemẽter qð deierabũt· et qñ eoꝝ iuramẽto nullatenus ſtat᷑. Cer tia· de re penitus occulta/ q̃ ſeʒ non põt ꝓbari teſtibus duobus/neq; rẽ- publicam ſcandaliſat nullus ĩn foꝛo exterioꝝ licite põt ab alio iĩnuito/iu ramẽtum extoꝛquere⸗ . Sabbati ſanchficatio infringat᷑ pluribus modis · ꝛimo ꝑ eos qui tunc peccãt moꝛtałr ſcʒ die domĩco vł feſtiuitate notabłi· Scdo p eos qui faciunt opus coꝛpoꝛale nõ pti- nens ad dei ſeruitiũ ſeu cultũ. aut qð nõ ꝑtinet ad exercitiũ ſpuũalis a- ctus ſeu cultus diuini · aut nõ ptinẽ- tia ad ſalutẽ ꝓpꝛij vł alieni coꝛpoꝛiſ aut nõ ꝑtinẽtia ad ea q̃ ſunt neceſ- ſaria ſibi vł ſuis· aut nõ ptinetia ad vitandũ imminẽ ſ damnũ rei exteri oꝛis · ¶ De iſto pᷣcepto cãcell · quinq; ponit regłaſ. Pima · obſeruat̃o ſab bati quo ad circunſtãtias tẽpoꝛis et modi et loci! ꝓ maxima parte reli cta ẽ determĩatiõi pᷣlatoꝛum.que co gnoſcit᷑ tum ex eoꝝ inſtitutis: tum ex ↄſuetudinibꝰ ꝓ eos legitime tole ratis Scða · de opibus ſeruilibus nõ exercẽdis diebus domicis et fe ſtiuis / plus( vt frequẽter Determi- nat ↄſuetudo loci et pſonax a pᷣlatis tolerata/qᷓ; alia lex ſcripta · Ter- tia: conſuetudo exercẽdi opa ſerur lia hec ab iſtis/hec ab illis /in diebꝰ feſtiuis tunc maxime eſſet dicenda coꝛruptela! qñ totałr a ſeruitio dei cultu feſtoꝛe, maxime ab auditu miſſe reuocaret · qñ pᷣterea hᷣ ſerui- lia magis ex cupiditate! qᷓ; pura ne ceſſitate reipublice, pertractantur· Quarta·ioci et alie recreationeſ coꝛpoꝛale ſ apud vulgos diebus fe⸗ ſtuuis quanq; ſepius admixtas ha- toboctenii a ſvpẽſonẽ vicĩ iit pritel qui n defechl eis i ſibnenit qu G ſnpuimeoseti ni hnonit alt es ſbrenütin nereſtrte ſpaliter Gimikr eneteſqnunni theſaunſat ſigflis anruſclum ad beram ſec Atota vitam ed det ſibuemre; DN güpadee woi den et urti Rutß aut no bonois antodſeennum Rtant inmäteteßſemm imint i Aiueſſie petne ni honod at eini ſiblenit Leroqui nibe nwitheninalos patie . Ohln le etia vtu hie nic icmidif qua oreiß etenur pgic deen⸗ pistim eluntn e ins ungſt Cot gerunhſ fgriit aun nibomit tno u n ta õ trn . copeif irtſtavmein õ m imminiſonmmi miereen Deiſtopcepociel ing negtaſ. Pima obſentato ſcb⸗ oad arwunſtitias tepong et etloo p maxina atterelr Neterttiatin ſdetorun qnet⸗ i duum etedk inintuds dun lueduraic Densleönmeie Oia deohis iſb⸗ erercihb debis dſtbetfi us plus t fentietretan. 1 alenc bie nlii⸗ . Rler lenz bin e 4 ennſeti talch ſ cind is bechi lene manetſttitemd beant malitias ↄtra dei legem! non tñ p directũ eccłaſticis obuiãt inſti- tutis Quinta· opera ſeruilia ple- runq; fructuoſius fierẽt:ſi nõ ea ꝓ- piberet eccła/ q; illa qᷓ vulgareſ in feſtis exercẽt · ꝓpterea p̃latoꝝ int᷑- eſt attendẽ circa feſtiuitatũ multi- tudinem ne iſta ſit ad cumulum pec cati potius qᷓ; ad cultum dei: WMꝛeceptũ de honoꝛe parentum locum habet etiã de honoꝛãdis pa- tcria/ↄſanguineis/ ↄciuibus,/ ac beni uolis pꝛĩie/immo et magiſtris. Vnð hboc pᷣceptum includit duas vᷣtutes vidᷣlzʒ pietatẽ,obſeruãtiã · Pietaſ enim eſſe debet ad pᷣfatos omſ.quia patris rõnem hñt· Cont᷑ qð faciunt IDMꝛimo qui nõ honoꝛãt parẽteſ.qui * in defectu eis nõ ſubueniũ · qui cõ- ſanguineos etiã nõ honoꝛãt· aut eis nõ ſubueniũt in neceſſitate ſpãliter Simiłr parẽteſ qui nõ theſauriſãt ſuis filijs· qꝛ nõ ſolum ad hoꝛamſed ad totã vitam eis debẽt ſubuenire- Scðo qui patrie vbi nati et nutriti ſunt aut nõ honoꝛẽ/aut obſequium p̃ſtant in nccitate pᷣſertim · ſimiliter qui ↄciueſ ſue patrie nõ honoꝛãt· aut eis nõ ſubueniũt · Certio qui nõ ho- noꝛãt bemuolos patrie· Obſeruã tie etiã vᷣtus hic mãdat᷑qua honoꝛẽ et obedientiã ac repẽſionẽ vicis ex- hibere tenemur ꝓ bñficijs pᷣlatis ꝓpꝛijs tam eccłaſticiſq; ſecularibuſ et magiſtris · Cont᷑ qdð faciũt qui ta les no honoꝛãt aut nõ obediunt aut vicem ꝓ bñficijs nõ impẽdunt· im- mo honoꝛẽ debite honeſtatis alieniſ pᷣlatis debemus · Contra h̊ etiã mã datum faciunt/qui reuerẽtiã debitã non faciũt ſanctiſ/aut eoꝛe reliquijſ, Sginĩ matri ſaluatoꝛis beatiſſime/ et ſimilibus · De iſto pᷣcepto can- cellariꝰ tradit treſ regulas Dꝛima ante religionis ingreſſum/teneoꝛ ꝓ- uidere neceſſitati extreme parẽtum ſi poſſum dum nõ aliunde patet eis pꝓuiſio· Nec excuſaret me religiõis ingreſſusquin peccem intrando, et poſt introitũ ꝓfitendo · Si tñ neceſ ſitas ila non ſit extrema/ aut patet aliunde ꝓuiſio nõ teneoꝛ ꝓ iuuãdo exire religionẽ iam ꝓfeſſam · Scðda ſupioꝛibus noſtris/ qui om̃ſ dici pa- treſ pñt obediẽdum ẽ de rigoꝛe in eis ſolis in qbus ſupioꝛeſ ſunt · ma- gis autẽ ei cuius auctoꝛitas potioꝛ eſt attẽtis circũſtantijs pſone/ tem poꝛis/reipublice/ et vtilitatis: vt ĩin cernẽtibus rempublicã plus obe-⸗ diẽdum ẽ pᷣncipi/q; patri · Secus in re domeſtica · ꝛopoꝛtionabiliterde monacho reſpectu pape et ep̃i et ab batis et pᷣncipis tempoꝛalł diſtintio locum habet · CTertia · quãto plures dilectiois cauſe ↄcurrũt circa aliquẽ ꝓximũ/ vt ẽ habitudo p̃lationis et ſubiectionis adinuicẽ/ bonitatis/ et ratio cognatioms bñficentie/ↄſoꝛtij/ patrie/et ſimiliũ/ tãto ceteris pari- bus ille debet plus amari et p̃ferri CTamẽ obligatio legibus cauta ob- ſeruanda eſt/ . Sub pᷣcepto quinto in quo dicit Non occideſ. intelligit ꝓhibitũ om ne nocumentũ qð põt inferri iniuſte ꝑſone pꝛoximi · vt occiſio: mutilatio· verberatio· incarceratio · vł in ſer- uitutẽ aliquẽ redigere · vł areſtare pſonam iuriſ oꝛdine pᷣtermiſſo· Qð addit᷑.qꝛ occiſio hominis/ mutilatio ⁊c: tũc bñ põt fieri tbus ↄcurrẽtibꝰ ruit moꝛtẽ · Scðo ſi ſeruat᷑ oꝛdo iu⸗ ris · Tertio ſi fit bono animo · ſcz P iuſtitie ↄſeruationẽ Fit autẽ int᷑ fectio homĩs iniuſta vł pctm̃/ſimiłr mutilatio/et ſimilia qĩdecim mõis· Mꝛimo ſi innocẽs occidit᷑ · Scdo ſi ẽ nocens et occidit/qui tantã penam non meruit ſcʒ moꝛi · Tertio qui me ruit moꝛtẽ ſed pᷣtermittit᷑ iuris oꝛ do · Quarto ſi omnia pᷣfata cauent · ſed fit cum liuoꝛe vindicte · Quinto qui occidit alium compulſus neceſ/ ſitate, tñ euĩtabili qui ſeʒ fugẽ poſ ſet vł alios inuocaẽ ſed ex verecũ- dia HB facẽ rennuit · Sexto qui dans operã rei illicite/et quã euitare de- beret occidit hominẽ caſu et pter intentionẽ · vt in pcutiendo impꝛe- gnatam fieri põt · Septimo qui dat operam rei licite¶ nõ tamẽ adhibet debitã diligentiã · vt de ſagittãte ł incidẽte arboꝛẽ vt cadat · Octauo qᷓ ſolam voluntatẽ habet hominẽ oc⸗ cidendi · Nono qui iubet iniuſte ali um occidi · ↄſilium dat/auxilium/ et Hmõi que ↄtinent᷑ in verſu· Juſſio. ↄſilium · dſenſuſ ẽ.ſimiłr qui rogat et etiã quĩ optat alteri moꝛtẽ · vt ex odio fieri ſolet · Decimo qui negli- git a moꝛte liberare alium qñ põt ⸗ tenet᷑ · vt de exiſtente in neceſſitate famis extreme vbi alius veriſimłr non ſubueniret· Omnia autẽ pᷣmiſ⸗ ſa hñt etiã locum de mutilatiõe iin- carceratiõe/et Gmõi ĩniuſte inferẽ dis ſicut de interficiendo ẽ dictum. Vndecimo qui pᷣpediunt abuſiuis luxurie modis,r vł ꝓꝑ venena ſterili⸗ tatis ne femina cipiat· Duodeci⸗ mo qui ſunt cauſa culpabilit᷑ aboꝛ „₰„ Mꝛimo ſi ſubeſt cauſa pꝛ quã me- ſus oceptus · qð ſi fit ex culpa facta pꝛeter intentionem ꝓcurandi aboꝛ- ſum pctin ẽ magnũ · ſed maius ſi fit ex intẽtione aboꝛtiendi · Fit igiẽᷣ ſzm albertũ aboꝛſus ex pꝑcuſſone. ex caſu ab alto · aut ꝑ exercitiũ coꝛ poꝛale laboꝛioſum vt ex vehementi ſaltu· QAñqʒ etiã fit ex paſſioibug a- nime · vt ex ira vehemẽti/aut ex tri ſtitia et timoꝛe · Qñq; ex frigoꝛe ae ris ſuꝑfluo· vł ſuꝑflua calliditate. Vngde etiã balnea longa impꝛegna tis ꝓhiben?᷑/et callida nimiſ· Qñq; fit ex fame aut ſiti longa aut reple tione nimia/vł fleubotomia. Secus autẽ eſt et fit aliqñ ſine peccato ab oꝛſuſ ex aliqua impꝛegnate infirmi tate, aut debilitate fetuſ aut ex fri goꝛe nimio aeris/vł ex intemperã- tia aeris alia· Credecimo · ſi quis ſe ipſum interficit · Decimoquarto qui ſcienter et ex intẽtione vitã ſibi ab bꝛeuiat/moꝛtẽ accelerãs vt ſit citi- us eum chꝛiſto qð ſtultiſſimũ eſt et ſuꝑbia plenum · Decimoqnito qui p crapulam vł aliomõ diſſolutã vitam ſibi moꝛtem accelerat Capłm tertium huius ſcde par- tis · Mꝛimo oñdit que fiunt ↄtra ſextum pᷣceptum· Scðdo que fiunt dt᷑ ſeptimũ · Certio q̃ fiunt cõtra octauũ,/ et diſtinguẽſ mẽdacium: oñdit qñ eſt pctĩ moꝛtale,/ et qñ non· Quarto quõ negare verita tem in iudicio ſit pctm̃ · Quinto eñ quis teneat᷑ ferre teſtimoniũ, et qñ nõ· Sexto explicat qñ quiſ tenet᷑ alium accuſare· et quomõ quis in accuſando põt tripł'r pec- care · Septimo quomõ aduocatuſ arepimchiti teno⸗ Noreſb teſen ingni l ſem. uo eto phibet et ome dam⸗ nmnqd pot infem ynmoy verba Neqiocl de iſan dia nmo eluruna Oec quia in iucieid pu⸗ iro ſdura pecatatiritdunt arta GRiftcadone wortoſyndicta ſan. tone ddneſt de nedadd nega done ertadd Cihfitate acmuir tone clocanie defenſne duan catone ceſg uerſqtioe pena taliit iuteifſemena 1de pel nie nnlefimnt en rii faſi wwrs ſpitatiotum intönon fallendti tettnpler noa m. waßt cauſn ludi f nar dane⸗ Offroſun Dnult eſe „ — — ₰- „ ebilitrre feiſauterſi denio /pl er intenpera⸗ Trecerin ſiqi ſe ret. Decinoqnlatto qui rintẽtione vita ſibi ab ti adeleras vtſit in⸗ ſto að ſltihmi eſt er mum. Dechmoaſtto gin p N diomadiſtdata tann m arderat, nterum buins ſdeyer him oñit que ,unt ot Frepum Ordogle ſunt mũ Lenojj fint cotl e diſingueſ necum. ſtpc nutdle, et qñ efene teſdm eneak fere te Sen erſirateficlu 0 um culare · et quon Accuſando hot tnß tul epnn quonid peccat aliqñ certa ſciẽtia/et ali qñ ignoꝛãtia · Octauo ondit quõ iudex peccat, et quõ non · et ſi liꝰ ceat reo ↄdemnato ſe vi defen- dere/aut fugere · et quomõ qñq; appellare eſt peccatung·· Echia phibet ſexto p̃cepto Lt ꝓ hoc intelligit᷑ ꝓhibitũ omne illud nocumẽtumqð poteſt inf̃erri pſone ↄiuncte, xK moꝝ- dũ libidims · De hẽſ g · parte · · de luxuria et eius ſpẽbus· ca· iiiſ· Non furtum facere ẽ ſeptimum pᷣceptum · in q̊̃ ꝓhiberi intelligit᷑ õe damnũ qd põt inferri ꝓximo in re- bus exterioꝛibus · De hoc habeſ. S· parte pꝛima:capitulo tertio Non eſſe teſtem iniquũ vł fłm⸗ octauo pᷣcepto ꝓhibet᷑ et om̃e dam- num qð põt inferri ꝓximo ꝑ verba De quo g̊ · ca· de ira accidia · immo et luxuria · Sed quĩa in iudicio pu- blico plura peccata cõmĩttunt᷑ circa teſtificationẽ idcirco ſʒm dicta ſan- cti thome dm eſt de mẽdacio · nega tione veritatis · teſtiſicatiõe · accuſa- tione · aduocatiõe · defenſione · puari- catione · tergiuerſatiõe · pena taliõis iudicij ſentẽtia. de appellatiõe⸗qñ male fiant · WMendaciũ ẽ falſa vocis ſignificatio cum intẽtione fallendi Et eſt triplex mẽdacium · Jocoſum · quod fit cauſa ludi/ vł placẽdi cupi ditate · Officioſum qð nulli obeſt/et ꝓgdeſt alicui · Nam fit cauſa vtilita- tis · qꝛ intẽdit᷑ eo iuuamẽtũ alteriuſ vł᷑ remotio nocumẽti · aut fit ad con ſeruationẽ pecuma· aut ad ↄſeruã dam vitã coꝛpoꝛalem· aut ad dſeruã dum honoꝛẽ/ ne polluat᷑ coꝛpus ali- cuius · Dernicioſum eſt qð fit cauſa nocumẽti alterius· Et E̊ habet tres gradus · Mꝛimus ſi intendit᷑ in no- cumẽetum vnius vtilitas alterius. et G̊¶ vni ꝓdeſt,/et alteri obeſt· Scdg ſi eſt dtra hominẽ, ſiue ſola intẽtiõe nocendli alicui:et hoc nulli ꝓdeſt/et obeſt alicui:·Certius ſi ẽ ↄtra deum vt qñ fit in doctrina religionis · Eſt autẽ mẽdaciũ ꝓnicioſum ptm̃ moꝛ- tale ꝑ ſe · Mꝛimo ſi fiat ↄdtra bonum dei in dockrina fidei · et ̊ ẽ grauiſſi mum · Scðdo qñ fit circa aliqͥd cuius cognitio ꝓꝑtinet ad homĩs bonũ · pu ad pꝓfectionẽ ſciẽtie, et infoꝛmatio- nem moꝛe q̃ᷓ ſunt de ncẽitate ſalutiſ qʒ infert damnum falſe opinionis. Tertio qñ fit in nocumẽtum ꝓximi notabile· aut quãtum ad perſonas⸗ aut quãtum ad diuitiasl aut quan- tum ad famã · Quarto qñ quis mẽ titur in iudicio! vbi ex officio tenet᷑ dicẽ veritatẽ · Quinto qñ quis men titur docẽdo ſeu in doctrina ad quã ex officio tenet᷑ · Officioſum mẽdaci um ẽ pctm̃ moꝛtale/ſed ꝑ accidẽs ra tione ſcandali/vł cuiuſcunqʒ damni ↄſeqñtis notabiliſ. dum ſcʒ aliquis nõ veret᷑ ſpꝛ ſcandalumpublice mẽ tiri · Jocoſum mendaciũ ẽ pctm̃ moꝛ tale ꝑ accidẽs · qñ quis mẽdacium iocoſum iuramẽto ↄfirmat · qꝛ tũc ꝑ iurium ẽ · Alhias mendaciũ ſemꝑ eſt petm̃ veniale ad minus; . Negando veritatẽ ſcienter in iu dicio quis peccat etiã qñ eſt reus Accuſatus enĩ tenet᷑ iudici veritatẽ exponere?quã ab eo ſʒm foꝛmã iuriſ exigit · Ideo ſi ſic confiteri noluerit veritatem/quã dicẽ tenet᷑/vł ſi eam mẽdaciter negauerit mõꝛłr peccat .„ Si vero ĩiudex hoc exquirat qð non põt ſʒm oꝛdinem iuris non tenet᷑ ei accuſatus rñdere: ſed põt᷑ vł ꝑ ap- pellationẽ, vł ałr licite ſubterfugẽ · Mendatcium tñ ſibi dicere nõ licet Teſtimoniũ ferre tenet᷑ quis ali qñ requiſitus · aliqñ non requiſitus · Pꝛimo requiſitus auctoꝛitate ſupe rioꝛis ſui/ cui in his qᷓ ad iuſtitiã ꝑ- tinent obedire tenet᷑ · et in hiſ in q;- bus ſzm oꝛdinẽ iĩuris ab eo teſtimo nium exigi. puta in manifeſtis/ et in his de qbus infamia pᷣceſſit · Nõ autẽ de occultis· nec de qͥbus nõ eſt infamia · Scdo reqͥ ſitus auctoꝛitate alicuius/nõ auctoꝛitate ſuꝑioꝛis cui obedire tenet᷑ ſi tunc requirit᷑ eius teſtimoniũ ad liberãdum hominem ab iniuſta moꝛte/ſeu pena quacunq; vł a falſa infamia/ vł ab aliquo dã- nol etiã tenet᷑ ad teſtificãdum; Ter tio ˖ ſi in iſtis caſibus iam dictis etiã nõ requirit᷑ teſtimoniũ aliecuius! tñ tenet᷑ facere qð in ſe eſt vt veritatẽ denuntiet alicui, qui ad hoc poſſit pꝛodeſſe · Quarto · ſuꝑ his q̃ ꝑtinent ad ↄdemnationẽ alicuius/ nõ tenet᷑ aliquĩis ferre teſtimoniũ niſi qñ a ſupion compellit᷑ ſzm oꝛdinem ĩiuriſ licite · qð dicit᷑ pꝛ clericos qui ad E̊ cogi nõ poſſunt · Tenet᷑ pᷣterea teſtiſ ver dicere · et veritas nõ ẽ venden da · ſed teſteſ aliqñ aliquid accipere poſſunt ·nõ q̃ſi pᷣcium teſtimonij: ſed q̃ſi ſtipẽdium laboꝛis expẽſaſ. vł ab vtraq; parte,s vł ab ea q̃ inducunt᷑ Accuſare autẽ tenet᷑ quiſqñ pec catum rei eſt tale/qð vergat in mul titudiniſ coꝛruptelam coꝛpoꝛalẽ ſeu ſpũalem · et qñ ꝓbari põt ſufficient · Si autem nõ vergit in nocumẽtum multitudinis / aut ſi ꝓbari ſufficien ter nõ põt nõ tenet᷑ · Poteſt etiã ac cuſatoꝛ t᷑pliciter peccaẽ· viðlʒ calu- mniatione,p̃uaricatione/et tergiuer ſatione · Calumniari eſt falſa crimi na alicui ex intẽtiõe in iudicio im-⸗ de · Qui autem falſum crimẽ alicui imponit/nõ ex malitia ſed ex ammi leuitate et ad accuſationẽ pꝛocedit quia ſcʒ nimis faciłr credit qdð au- diuit hoc ẽ temeritas/nõ calumnia Similiter ſi quiſ ex iuſto erroꝛe mo uetur ad accuſandum aliquẽ· nõ eſt calumnia · Mꝛeuaricari ẽ in iudicio vera crimina abſcondere fraudule ter. ĩta ꝙ fraudulent᷑ abſcondit ea de qbus accuſationẽ ꝓponit,/ collu- dens cum reo/ꝓpꝛias ꝓbationeſ diſ ſimulando · Tergiuerſari eſt in vni- uerſo ab accuſatiõe in iudicio deſiſtẽ omino ſcʒ animũ accuſandi deponen do · non qualitercunq;/ ſed inoꝛdina- te · vt ſi in accuſationis ꝓceſſu cogno uerit falſum eſſe ĩd de quo accuſaue rat: et ſic pari ↄſenſu ſe abſoluũt ac cuſatoꝛ et reuſ. Simibłr ſi pᷣncepſad quẽ ꝑtinet cura boni cõmunis/ qð p accuſationẽ intendi?᷑ accuſationem aboleuerit · Penã talionis tenet᷑ ſol uere ille qui accuſauit alium mẽdo ſe intẽtione nocẽdi/ et in ꝓbatione deficit.ſecuſſi ex animi leuitate ac- cuſauit . Aduocãſ ꝓ cauſa quã credit eſſe iniuſtam, et damnificans ſic alium: tenet᷑ ad reſtitutionem eiuſ damni/ qð ↄtra ĩuſtitiã ꝑ eius auxilium al- tera parſincurrit · Si vo ignoꝛanter iniuſtã cauſam defendit excuſat᷑ in tanto/vel in nullo/vel in toto ſʒm ꝙ; Aaondl. deret — —— face .Grbiar oinone ſnar aueg, donde nedlei uinipie⸗ 4 endere uſenm im qli ublce n ſunt ts aium qui publick Ntreus idlcare, niſf icicet eum cum humniltete /et tmnor et cu ne⸗ teſtaimminet. Jucer aeterea Iam uſteiudicat pettat tñ ſ bor t nöerbemucletna ſed er am ſat noerbeniugeeta ked er an miamamtudit Juden pectat ſin dt ma diſubetum aut won ſyn Nuteti gla nouit ant ſne diſcto fe N infamia autſi penam rdant ſne lenſiaccuſantis Moum nol. mento puble vtlltans. Deſene learmig y nanu idicen / iis alemnatus ? ai noren te loiamm iugce on lccet. Figereta en ot ta de lo ſe ogl pblan emnatug. ralm ſegan ſellbert Lenet Gnendreſſtere 3enei/ Nra . Benti quin pati⸗ Aaluſtmef — ſenemuück 5 ilmn — — B numis kaglt pgt GDan⸗ Ne tenent no n nicdlung terſtquſeriſt Erdlemo . Eenun Aani n Peeuqrican e in iuchd min dbſcongere kranguſ⸗ Pfraudilent abſonte ccuſatonẽ pponit call⸗ ro ppꝛing pbatineſdiſ Tergiuerſari eſtin vni⸗ cuſaude in iuciciodeſiſt mimi accuſand deponen Autercunqg ſed nordina- Xduſabonis Peeſn cogno m eſe id de aud aruſaue cpand enſuſe idſchiitar treud Gimikr ſißrepſal etara boni muns eh one intendt Nlſtihnen nt. Peni talpnutſ⸗ qui arcllait alun nedo ne eic et i betone uſſteraninileutate a peauſa gus geeit eſe umiftcmnm icalun ignoꝛãtia fuerit varia · De ignoꝛan⸗ tia habeſ.S· parte pᷣma · ca · viij · Cx · Aduocatus autẽ recipiẽſ pecuniam impꝛobitate et immoderãtia extoꝛ- quẽs peccat: licet tñ patrociniũ ſu- um vendere id ẽ vſum ſcientie qui eſt coꝛpoꝛał · Sʒ ̊ facẽ debet mode rate accipiẽdo · ↄſyj/ derata cõditione pſonaꝛeim negocioꝛen laboꝛiſim dſue tudiniſ pꝛĩe · Idem dom de medico⸗ Judex nõ debet vendere ĩuſtam ſontentiã ideo de publico ſunt iudi- cibus ſtipẽdia danda laboꝛis · Judi care aliũ in grauibus peccatis exi ſtentem non licet iudici/qui publice in ſimilibus ſoꝛdet immo nõ licet iu dici qui in occulto in Suibus pecca- tis eſt alium qui publice in ſimilib⸗ eſt reus iudicare, niſi iudicet eum cum humilitate/ et timoꝛe/et cũ ne- ceſſitaſ imminet · Judex pꝛeterea qͥ alias iuſte iudicat peccat tñ ſi hoc facit/nõ ex beniuolẽtia! ſed ex ani- mi amaritudĩe · Judex peccatñi iu dicat nõ ſibi ſubiectum,/aut non ſzm veritatẽ quã nouit/aut ſine accuſato re/vł infamia/aut ſi penam relaxat ſine ↄſenſu accuſantis/vł cum nocu- mento publice vtilitatis· Defendẽ ſe armis vł manu,/ↄtra iudicem qñ quis ↄdemnatus ẽ ad moꝛtem iuſte coꝛam iudice non licet · Fugere ta- men põt tał de loco ſic odemnatus· vt ꝑ ſolam fugam ſe liberet· Tenet᷑ tamẽ nõ reſiſtere agenti quin pati- atur quod iuſtum eſt/qñ detinet᷑ · Si militer etia ſi aliquis ſit ↄdemnatꝰ vt fame moꝛia?᷑ nõ peccat ſi cibum ſibi occulte miniſtrari ſinat quia tẽ non ſumere eſſet ſeipſum occidere · Appellare autẽ cauſa afferẽde mo- re, ne ↄtra ſe ĩuſta ſentẽtia ꝓferat᷑ eſt peccatum · quia hoc eſt calumnio ſe ſe defendere⸗ Certia parſ de his que commit⸗ tu nt circa ſacramẽta/vnicum cõ tinenſ capłm · Himo dat quinq; regulas de ſacramẽtis in gene⸗ rali. Scdo de ſaẽmento baptiſmĩ dat vnicam regulã · Certio de ſa⸗ eramẽto ↄfirmatiõiſ dat ſimiliter vnã · Quarto circa ſacramẽtum eucariſtie treſ ponit regłaſ· Qn⸗ to circa ſacramentum penitentie tredecim dat regulas · Sexto de ſaẽmento extreme vnctionis du⸗ as ponit regłas: Septimo circa mat᷑monij ſaẽmentũ treſ regulas ponit finalr · De ſaẽmento autẽ oꝛdinis nihil ſpale · qꝛ ſiquis autẽ indigne illð ſuſcipiat, aut indige ↄferat/aut nõ iuſte et ſancte exe- quat᷑ põt videri in materia de ſymonia, aut ꝑ ea que hic dicunt᷑ de alijs ſlacramentis/ Irca ſacramenta que ſunt neceſſaria ponit cancellari⸗ plureſ regulas ſeqñteſ·per quas apparebit ſi ſingule eaꝛe par- ticule cum diligẽtia notent᷑ qñ quis in hoꝝ ſacramẽtoꝛe adminiſtratiõe peccat et qñ nõ· De ſacramẽtis igiẽ in generali ponunt᷑ quinqʒ regule· Mꝛima ẽ · In omni ſacramẽto ſi de ſit intentio actuał/vł habituab faci endi illud quod chꝛiſtuſ inſtituit/ et eccleſia intẽdit nihil agi· Similit᷑ ſi foꝛma obmittit᷑/aut coꝛrumpi?/ et materia debita/aut ſi idoneus mini ſter defuerit · Secũda regula ẽ· Ex hoc pᷣciſe ꝙ aliquiſ ſciſmaticus eſt, vł hereticus/vł pꝛeciſus/et excoõmu nicatus/vł degradatusʒ non reddiẽ᷑ impotens ad efficiẽdum/vł ↄferen dum ſacramenta niſi deſit aliunde vb poteſtas oꝛdinis, vł intentio de⸗ bita/vł materia/vł foꝛma ·qᷓ3uis ex ercendo talia in caſibus pꝛohibitis grauis delicti reus teneatur. Ter- tia regula eſt · Fiat ſemꝑ qð meli- us erit de poſſibilibus- dum circa ſa cramentoꝝ miniſtrationẽ dubitatio aliqua contigerit · vłᷣ ſuppleat᷑ caute illud qð obmiſſum fuerit/et ſub qua dam oↄditiõe ſi non eſſet illud ĩterã- dum · It in caſu dubio vehemẽter! an aliquis ſit/ vł non ſit baptiſatus/ vt ſi ſit expoſitus/ vł baptiſatus in nomine chꝛiſti tm/aut alio tali du⸗ bio/ iteret᷑ baptiſmuſ ſub hac ↄditio ne · Si tu es baptiſatus! ego te non baptiſo · Et ſi nõ eſ baptiſatus ego te baptiſo in nomine patris filij ſpũſſancti amen· Quarta regula eſt Ea q ſunt de decẽtia ſacramẽtoꝝ no tabili/inſtituta et ꝓmulgata ab ec- cleſia, nec abolita ſunt ꝓ non vſum ſi nõ ſint de neceſſitate ſacramen- ti ad faciẽdum id qð intendit᷑ ſunt tñ de neceſſitate pᷣcepti/ad obligan- dum ne ſciẽter et negligẽter abſq; rõnabili cauſa dimittant᷑· Quinta regula ẽ · Foꝛma in omni ſacramen to põt coꝛrumpi aut ꝑ additionem: aut ꝑ ſubtractionẽ aut variationẽ: aut interruptionẽ notabilem/qꝛ mo dica ñ impedit · Simiłr additio ſub tractio/et variatio:ſi neq; hanc foꝛ- mã ad ſenſũ aliũ/neq; in intelligibi lẽ reddãt! licet indiſcretea culpabi lit᷑ fiant/tñ ſacramẽtũ ñ ſpy anullat De inde de ſacramẽto baptiſmi dat᷑ talis regula. In baptiſmo hec ſunt de neceſſicate ſacramẽti· Oini ſter idoneus · Materia q̃ ẽ aqua ele mẽtaris fluida/ad differẽtiã luti et aquae que ſunt artificiales. Inten tio actuał vł habituał faciẽdi quod eccleſia intẽdit· Intingẽdo vł im- mergendo ex aqua illa baptiſandũ, aut eius partem pᷣncipalem nudam Et ꝙ aliquałr ↄſentiat ſcʒ actu vel habitu vel in parẽtibus · ddo ſimul hanc foꝛmã, ego baptiſo te in nomĩ ne patris et filiñj et ſpũſſandi amẽ, Conſequẽter de ſacramẽto ↄfir mationis tał dat᷑ regula. Confirma tionis ſacramentum tenet᷑ quilibet chꝛiſtianus habens vſum rõms non dtemn · pᷣſertim imminente piculo ↄfeſſionis chꝛiſti coꝛam infidelibus faciende: B Circa ſacramẽtum eułkariſtie dã tur iſte tres regule · Pꝛima · ꝙ di⸗ ſcrimen noui peccati moꝛtabł in cele bꝛando vitat᷑ ſi poſt diſcuſſionẽ con- ſciẽtie/q regularit᷑ in talibus habe- ri ſolet/celebꝛaturus nõ habeat con ſcientiã fixam aut eque firmã ſicut de oppoſito/qð ſit in moꝛtali/ vł alio legitimo impedimẽto vt ẽ irregula ritas · Et hec vocat᷑ certitudo moꝛał vł ciuilis/q homo ſufficienter ꝓba- tus eſt · Scda regula eſt. Illi pueri ſunt idonei ſuſcipere eukariſtiam/ ad hoc ligari vident᷑ ſemel in anno qui ſzm legeſcenſent᷑ abiles ad nu- bendum · põtq; deuotio etatẽ hãc p̃ᷣ uenire ſicut in qͥbuſdam etatẽ ſup- plet malitia · Tertia regula eſt · Au dire miſſam integrã ẽ de obſeruatio ne ſabbati/hoc ẽ diexe feſtoꝛe ꝓ tem nuImutſtpecrtv dicett 1 A oapotinita verlat⸗ gſticl . tuoſoſienta rerenonea ibt ni⸗ Gers qn utinaut Er bipreupit uſte. Wareglla Cmiſtante in Aliud gens N nillem ed nahentel feccan monal ſunt neceſſano con⸗ ſtende⸗ Terba regla Confuel de bet reglarter myectator wnorum eluadone Qare connues ſucs⸗ nſdum Ater tennon t ſan in ineeſudun natre l vira ion feant niſ ſedicat /g apn tale e⸗ iſto debert lſſe et non obeſſe . mia ſtueeeuinkis DNeſſoem/ no ze niz tal dak tegll Confim amentum tener qulbet nu abens vlim rong mon pbereim imminente ieulo chꝛiſti coꝛam infideltbus ſaametum eußarſſtieda res tegile Pima gdi⸗ noui pecran mortal n cel Fitat ſi poſt diſetſione cor⸗ gregelanin Aus babe⸗ celebradirus no habet n firamn aut eque frmaſuut ſto goſtin nottl, 9lalo poꝛe legis euãgelice. niſi ꝑ impedi- mentum legitimũ aliquis ſe tuea- tur · Cale vo impedimẽtum ſzm lo- ta,/et tempoꝛa/et etateſ/et ↄſuetudi nes varie iudicat᷑ WVꝛeterea circa ſacramẽtum pe- nitentie dant᷑ plures vtiles regule · Mꝛima · Confeſſionẽ ſacramẽtalem poſt moꝛtale ptm̃ fieri actu opoꝛtʒ in ſex caſibuſ. Dꝛimuſ.ex inſtitutio ne eccleſie ſemel in anno· Scds in ſuſceptiõe eukariſtie/vł ce lebꝛatiõiſ et ſaeramẽtoꝝ alioꝝ ſuſceptiõe ſzm quoſdam · CTertius · in piculo moꝛtis veriſimilr imminẽtis · Quartus qñ oſciẽtia dictat ꝙ alias non habebit opoꝛtunitaſpeccata ↄfitẽdi · Quin- tus ſi ↄſcientia licet erronea ſibi ſub maorttali peccato dictat · Sextus qñ vouit/iurauit/ vł ſibi pꝛecipit᷑ iuſte · Scðda regula · Circũſtantie in aliud genus,/vbł in aliam ſpeciẽ trahenteſ peccati moꝛtab ſunt neceſſario con- fitende · Tertia regła · Confitẽſ de bet regulariter in peccatoe ſuoꝛum explicatione celare complices ſuos· mnſi dum aliter ↄfiteri non põt · ſicut in inceſtu cum matre,s vł vnica ſoꝛo re · aut niſi ſie dicat ꝙ apud talẽ re- uelatio debeat ꝓdeſſe et non obeſſe eis qui detegunt᷑· Quo caſu nihilo- minus magna cautela requirit᷑ apð fitentẽ et ↄfeſſoꝛem! ne zelo ꝓfici- endi indiſcreto fallant᷑ · De vide ſupꝛa parte pꝛima · ca · vj · E. xviiij · Quarta regula tal ẽ · Omnia ad cõ feſſionẽ ꝑtinẽtia/ vt penitẽtia iniun cta/et interrogatiõeſ factei et cete- ra non inducetia ad malum ſunt de ↄfeſſioniſ ſecreto · ¶· Pꝛopter qð pec- cat,/ ſi eos nõ excuſet ignoꝛãtia illi qͥ penitẽtias ſuas/et ea qᷓ ſacerdoſ eiſ dixit! paſſim dicunt,ð et qui etiã ſuꝑ hoc inquirunt · qm̃ talia ꝑ indiredtũ cauſant aliqñ irriſionẽ ſacerdotis /ã ↄfeſſi culpã · Quinta regłaẽ · Quĩ ſeduxit alios ad peccatũ:tenet᷑ pꝛo poſſe eos poſtmodũ ad viã veritatiſ reduc? nõ minus q; de damno tem- poꝛali illato · ſic de infamatiõe/et ſi⸗ milibus · et ad ̊ debet ↄfeſſoꝛ indu cere ↄfitentẽ · De qua materia hẽs in noſtro manuali cõfeſſoæ · Sexta regula ẽ · Confeſſus volens petm ſu um reuelari per ↄfeſſoꝛemdicat ex ↄfeſſionẽ ſacerdoti ꝙ illud detegat Neq; tñ adhuc ẽ tutum ↄfeſſon il- lud onus aſſumere ſi remediũ poſ- ſit abr cõmodius adhiberi · Septi ma regula · Si ↄfeſſoꝛ pᷣſumit᷑ veri- ſimiliter ſollicitaè ad peccata/vtpu ta ad lubꝛicitatẽ ꝑſona ̊ timẽs de-⸗ bet ab iſto ſi ſit ſuus curatus petè licentiã alteri ↄfitendi · qua nõ obtẽ ta! põt nihilominus alteri ↄfiteri/⸗ abſolui · Octaua regła · Meccatoꝛ/ qᷓ;uis nõ ſufficiẽter penitẽti vt quia ꝓpoſitum habet actualr peccãdĩ in fuẽᷣm, vtile ẽ ↄfiteri et abſtinẽtias certas reciꝑe · cui tñ ↄfeſſoꝛ expᷣſſe ite e itex ꝓteſtet᷑ neq; abſoluit᷑ neq; põt,r neq; penitẽtie taleſ/aut ta lis ↄfeſſio eundem liberatquin ite rum eadem peccata ↄfiteri teneat᷑ · Cutiuſ enĩ eſt cum parua penitẽtia (que ſpõte ſuſcipit/ et veriſimł'r ad implebit᷑) ducẽ ↄfeſſos ad purgato- rium qᷓ; cum magna nõ implẽda p̃ᷣ⸗ cipitare in infernũ· Nona regła Nulli inuito iniungẽda ẽ penitẽtia pꝛo peccato ſecreto · ſecuſ de publico Similr nullus ꝑ caſtigationẽ ſcan- daliſandus eſt publice ꝓ peccato oc culto · ſecuſ ꝓ publico. vbi ſi ſcanda- liſetur peccatoꝛ ſcandalum illud nõ imponẽti/ ſed ſibi qui meruit impu-⸗ tet · Decima rgła · Diuiſio ↄfeſſiõiſ ſi ab hypocriſim,/ aut ꝓ nimio pudoẽ fiat impedit veritatẽ abſolutioniſ- Secus vbi auctoꝛitas ſupioꝛis in ca ſibus reſeruatis/et bona fides ſim- plicium hoc faciunt/ excuſant · aut vbi ↄfeſſoꝛ foꝛte pᷣſumeret᷑ ſcandali ſari ex peccato ↄfeſſi · et nõ habeat᷑ ꝓtunc ↄfeſſoꝛ aliuſ ſecretuſ/ cui abſ q; ꝓbabili ſcandalo peccata omnia reuelari poſſent, aliqua tñ poſſent Vigdeat tñ q̃ͥlibet q;rationabłr ↄſci entiam ſcandali ſibi fingit · Vnde cima regula ẽ · Dum neſcit ↄfitens de qbuſdam actibus an fecerit illoſ aut qua intentiõe/et quõ fecit/vt ſe pe dtingit dicat ſub ↄditiõe ſcrupu- los ſuoſ·vt ſic neq; mentiat᷑ neq;ʒ ab ſolutione defraudett.· Duodecima regła· YFoꝛma abſolutionis ab excõ municatiõe ẽ iſta · et debet pᷣmo fie-⸗ ri · Ego abſoluo te a ſentẽtia excom municatiõis · et reſtituo te ſacramẽ- tis eccłe in nomĩe patris et filija ſſ. amẽ · Deinde ſequit᷑ abſolutio a pec catis · Ego abſoluo te a peccatis tu is in nomĩe patris et filij/ſſ.amen. CTutiuſqʒ eſt iſtis foꝛmis nihil im- miſcere · Tredecima regula ẽ.· Con feſſio ficta reiterari debet ex inte- &ro ſʒm ꝓbabilioꝛẽ opinionẽ· q;uis durioꝛem · Non ẽ tñ fictiol ſi pecca- toꝛ dicat omĩa quoꝛe actu recoꝛdat᷑, qᷓ;uis nõ oĩm recoꝛdex᷑· ſed eſt fictio dũ ſcienter celat aliquid: aut in ꝓ- poſito peccandi pſeueratlaut ſcit et ſcire debet ꝙ a tali nõ põt abſolui . Vlteriuſde ſacramẽto extreme vnctionis dantur iſte due regule. ꝛima. Unctio extrema habet ma teriam et foꝛmã in libꝛis ſuis exp̃ſ- ſam · et obligat᷑ homo eam nõ atem nere! dum finis vite ſʒm ꝓbabiles cõiecturas ꝑ infirmitatẽ expect a᷑. Que pᷣterea iterari põt ſimili cauſa rurſuſ venĩẽte · Scda regula· Extre ma vnctio rite ſuſcepta delet venia la· immo videt᷑ ꝙ abſoluit ab omni culpa et ↄĩuncta petitiõe recipiẽtis videt᷑ ꝙ ab omni pena liberet. tum virtute ſacramẽti · tum qꝛ petit pĩe/ pſeueranter/p ſe/et ĩuſte/ Noſtremo circa ſacramẽtum ma trimonij dant᷑ treſ ſequẽteſ regule. ꝛima · OWat᷑monium ↄtrabẽſ ficte in foꝛo eccłe quãtumcunq; carnaliſ copula ſubſequat᷑ eadem fictione ra manẽte non diungit᷑ matrimoniałr Compellet᷑ tñ ab eccła in foꝛo exte rioꝛi tanq; ſi fuiſſet vex mr̃imoniũ · Secuſin interioꝛe cuius ẽ ↄſilium. vt potius om̃ſ ſentẽtiaſ ecełe tollèt qᷓ; peccato ↄſentiat · Moteſt tñ nouo ↄſenſu adhibito fictum mr̃imoniũ (ſi nil aliud obſtiterit) in ve com- mutare. Scðda regula. Votum ſim- plex caſtitatis nõ dirimit mrimoniũ iam ðtractum · peccat tñ qui vouit dum pᷣmo ðtrahendi voluntatẽ ha- buit voto ↄtrariã · nõ autẽ poſtea dũ reddit debitum · vt ẽ ↄcoꝛs ſentẽtia ſed negãt aliqui petitionẽ poſſe fie- ri: Certia regła· Nullus diugũ te⸗ net᷑ reddere debitũ in detᷣmentum notabile et certum ſuiĩ coꝛpoꝛis/vel fetus naſcitᷣi · Et ſʒm hoc cognoſcit᷑ qñ lepꝛoſis, vł pꝛegnãtibus,/ aut mẽ ſtruatiſ/aut furioſis/aut epidimiatiſ mn de inpeiimends ima⸗ Cinonilänus wactare ne⸗ cloet woi manma funt ümoq unpedit inmofnum te⸗ Cchend non dradum Jedo que inpediit d um Irraedum ſed eti oradti iam ninmonid Temo qlefariit vt fen poſſt durun⸗ Deqbus onibis petns de pal de ſß quarto diſt xi, watat de arr verſib⸗ de inpechotbib eni ſclim N mclim / ſint nouen inpecimneta. erſis. Eerleſt vettti· nerno umps fenaum ſPwſtenis dit 1 8 Dr Jreſdls tus — — a ommipemalſberer iin Memnonium Rr beffe õ ſequat eadem fictionera on diungit matimonialr t tñ ab eccla in fow exte ſtfuiſet ver miimonĩ interione cius à Nliun. ofnl ventenaſ erdle thler o dſendat CNtmn Abibttol ficum miimoni liud obſciterit in ver con. . Seda regul Votun ſn⸗ ſtitans mdinnit mm nain, orr Menai wliltcte i oani alti paſtea di ebinun t; ots ſentetia iuipettoni voſe fie Nulus iugũ te emendum , 13,e n ſuicorß oſoi et ſimilibus caſibus reddi vł non reddi debitũ opoꝛteat ad tempus: Quarta parſ pᷣncipał/tria ↄtinet capitula · In ̊ pᷣmo capłol pꝛimo explicat q dicẽda ſunt · Scðo oſtẽ dit quõ eccłe ꝓhibitio mat᷑moni⸗ um ↄtrahbẽdum impedit· ĩibi de clamdeſtino mat᷑monio inuenieſ Tertio quõ tempus feriatũ ma- trimonium impedit · Quarto quõ inceſtus etiã impedit · Et ibi ha- bes treſ pvtiles regulas· Quin- to quomõ raptuſ etiam impedit · Sexto quõ ꝓpꝛie mulieriſ inter- fecno matmoniũ etiã impediat · Septimo ponunt᷑ ad idem quat- tuoꝛ alia impedimenta: ¹ Am de impedimentis ma- trimonij latius tractare ne- ceſſe eſt · vbi maxima fiunt picula· Bꝛo pñti tñ dða ſunt tria Pꝛimo qᷓ impediũt mrimonium cõ- trabendũ/non dtractum · Scðdo que impediãt nõ ſolum ↄtrahẽdum/ ſed etiã ↄtractũ iam mr̃imoniũ · Tertio que faciãt vt fieri poſſit diuoꝛtium De qbus omĩbus petrus de palude ſup quarto · diſt · xxxiiij · recitat de clarat verſus: De impediẽtibus enĩ ſolum ðtra hbendum / ſunt nouem impedimẽta: Vnde vᷣſus · Eccleſie vetitũ · necnõ tempus feriatum. PMoſtienſis addit alios vidᷣlzʒ · Inceſtus · raptus· ſpon- ſate moꝛs mulieris · Suſceptus pꝛo pꝛie ſobolis · moꝛs p̃ſbyterał · Vr ſi peniteat ſollenniter · aut monialem Accipiũt · ꝓhibẽt H ↄiugiũ ſociãdũ · WPꝛimũ impedimentũ ẽ eccleſie ve- citũ · ne vidᷣlrz clama ſine bannis vbi ſuetudo eſt fiãt mrimonia · Et pec cat moꝛtałr ſponſus vel maritus ſi ante bñdichionẽ nuptialem petẽdo debitum cognoſcat ſponſam vł vxo rem, in loco vbi de cõſuetudine ſol⸗ lennitateſobſeruant᷑ · Idem eſt de redditione debiti · Vñ hic includiẽ᷑ interdictũ ab eccła factum de clam deſtino mrimonio · quod ẽ pᷣceptũ iu ris · Et etiã interdictum ꝑ miniſt eceleſie puta ꝑ parrochialem ſacer dotem · qui habet impedimẽta ma⸗ trimonij requirè · et ꝓhibere clam- deſtinũ/vl ꝓ officialem epiſcopi · quĩ habet in talibus diſpenſare aliqñ · Fit autẽ clamdeſtina deſponſatio/ ſeu mr̃imonij ↄtractus cladeſtinus ſzm hoſtienſʒz ſex modis · Pimus · qñ fit ſine teſtibus · Scðs qñ ↄueniĩ unt carnałr clãdeſtine anteq; reci- piant bñdichionẽ nuptialem/ ꝓ loco et tpe q̊ petere poſſunt et obtinere Qð dr· qͥa ſi ẽ terra intdicta! nõ te nent᷑ exire ꝓ ea benedictõe petẽda neq; vſq; ad ſeptenniũ expectare/ quãtum foꝛte durabit · nec durante illo ipſa ibi põt fieri · nec in feſtiſ in quibus ſollennia celebꝛant᷑ ſicut na talis/paſche/pentecoſteſ. quia tunc ſunt nuptie interdicte · nec ĩin feſto aſſumptionis · nõ qͥdem rõne tempo riſ ſed int᷑dicti · quia tunc interdicte etiã ſunt · ſimiłr ſi ↄtraxit in vigilia ſeptuageſime ꝑ vba de pñti non te net᷑ vſq; ad octauaſ paſce bñdictio- nem ſollennẽ expectare · Tertiuſ qñ ſpõſalibus nõ ſolutis, ſed ſoluendis ſolum auctoꝛitate iudicis ep̃i/vł il⸗ lius quĩ de ↄſuetudine in cauſa ma- trimonij cognoſcitſiue cuiuſcunq; li centia ↄtrahit:qꝛ ex quo nõ erat ſo luta pꝛomiſſio adhuc ligatus erat · niſi foꝛte a moꝛtali excuſet exceptio ſibi competens · ſed hic accuſat eccle ſie ꝓhibitio · Quartus qñ ↄtrahunt mr̃imonium añ pubertatẽ ſine ĩuſta cauſaſine licẽtia ep̃i · vbi nõ eſt tan tum pctm̃ impube qui neſciunt qͥd faciuntlſicut amico qui q̊ ꝓcurãt · Quintus ↄtra interdictũ vł ſpecia le ſicut iſti interdicit᷑ ne ↄtrahat cũ iſta/pꝛ impedimentũ iniciatum/vł ꝙ lite pendẽte nõ ↄtrahat cum alia vł generale vt tẽpoꝛe feriato · Se⸗ xtus qñ obmiſſis bannis vt ſupꝛa dĩ ctum eſt · Et q̃cunq; iſtoꝛe mõꝛe dicit pe · de pa · mrimoniũ clãdeſtinũ ↄtra hatur: culpa moꝛtał ẽ pꝛ inobediẽ tiam · Sed de bñdictione totiẽs pec cant qᷓtens ↄtemnũt eã peterei/ añ debent et poſſunt eã obtinere/et ni hilominus nolunt ↄtinere·Clam deſtina deſponſatio etiã ẽ ſʒm hos qñ dote non habita,/ nec petitione a parẽtibus et ab amicis facta/cõue- niũt carnałr ſine bñdictione · Nam trahere cum filio vł filiafamilias inuitiſparẽtibus vł inſcijs eſt ledẽ ius patrie ptᷣatis tam filio qᷓ; extero Vñ et raptoꝛ vᷣginis dicit᷑ non ſolũ q inuitã ſed etiã qui inuitis parẽti- bus vł inſcijs ducit. De quo habes ſup · parte pᷣma · ca · iij · Ciĩij · De bã⸗ nis autem vnuſquiſq; leges apłicas arbitret᷑ ↄſuetudine eccłe ſue · Uñ cognoſcẽ añ bñdictionẽ nuptiaxe/vł añ oblationẽ ſollennem moꝛtale eſt · nec ꝑ ↄſeqñs tenet᷑ reddere añ non tamẽ totiens peccat q̃tienſ reddit. Sciendum tñ ꝙ ſup clãdeſtina de- ſponſatione, ſeu ↄtractu clandeſtino mat᷑monij poteſt fieri diſpenſatio iu ſte in ſex caſibus · Pꝛimus in mas⸗ tibus · q;ꝛ taliũ mr̃imonia cũ magna deliberatiõe/et ꝑ amicos/et aliquã- do ſuꝑ impedimẽto ad papã mitten do ſolent tractari · Scſqñ valde no bilis ignobilem ducit · Tertius cum diueſ pauperẽ · Quartus cum ſenex iuuenẽ · Quintus cum timẽt paren tes · Sextus cum diu ſic fuerũt. ſ ꝓpꝛ verecundiã· Et iſti ſex pñt redu ci ad treſ cauſas! Ipꝛ quas iuſte diſ penſari põt in obmiſſione bannoꝛe bñdictione · nõ ꝙ nõ fiant ſed ꝙ oc- culte fiant · ¶· Dꝛima qñ non eſt timoꝛ de impedimẽto · qꝛ tunc ceſſat cauſa vt inter eminẽteſ ꝑſonas · Scða qñ eſt timoꝛ ne oppoſitũ ł peius ſequa- tur! ſpꝛ inequalitatẽ eoʒ qui volũt ſe habere · Aliter enĩ foꝛnicabun⁊᷑. et parenteſ ſi ſcirent vel inferioꝛẽ interficerẽt vł potius falſos teſtes ſupponerẽt et ſic male impedirent . Si autẽ ſciant ex toto celebꝛatũ ex tunc(qꝛ nõ ẽ remediũ) parẽteſ ſuſti- nebunt · Tertia ſpꝛ verecundiã ſe- num · vł qui diu cohabitauerũt · Et in iſtis occulte inquirẽdum ẽ de im pedimẽtis · Et ſi non ſunt licẽtiari poſſunt · p q̊ ꝙ nõ eſt piculum vt in pꝛimo · vł quia eſt periculum graui- us vt in ſcðo · vel pꝛ ſcandalum vt in tertio. Vnde nec debẽt ſenes cõ trahẽteſ derideri · qꝛ fieret imiuria ſcramẽto · Non enĩ deridẽdi ſunt qui auctoꝛitate deĩ/et apłoꝛ ac ec- cleſie ſacramẽtum recipiũt · Diſpen⸗ ſare autẽ põt ep̃us vt p̃fata fiant · ñ inferioꝛ niſi ex ſpãli commiſſione Scdðm impedimẽtũ eſt tempuſ fe riatum id eſt tẽpus feſtiuatũ nuptia ntebinolaua entberuſte auf toinb iwpit Benedicka it n latinte,d Pefang diebus Pribe beneeickonuptial . tem feſtum dugijnuptal ſr laſcias que tunt funt. Tr pan rane videre ur Poberi daducho ſolenniſ que Nufipaſt mpdes it de domd dani tum ad dorii dir in gaa ena mi⸗ teinſlente funt annß Jtem in bet tune abere p verba de in Aii wony clageſnm mñinoniel erdeen E temponbug — liitene iret zt expſim ltum etere aloni etnortalede⸗ en Gepiis nie ð — — —————— — — RiA.i. itr Pumaq non eſt tno⸗ meto tune ceſſtt eau nineẽteſpſonzg. Go⸗ cppoſtl !peiis lr eualitat eop qui wlit Aiter eni fomicabunt. ſi tirent/ vel infenoꝛ? Ayl potus fal ſos teſtes et ſe mele impedirent. ant er too telebat er T remediũ) arete ſuſd LTerda Nerecundaſe guidiu Ooibituenit E cculre inquiredun edein rum impedit celebꝛitatẽ · Sunt enĩ tria tempoꝛa eis interdicta· ſcʒ ab aduentu vſq; ad octauas epiphanie A ſeptuageſima vſq; ad octauas pa ſce ·Et a dñica añ aſcenſionem vſq; ad octauaſ penthecoſteſ.vᷣſus · Aſpr ciens · veterẽ · circum · q̃ſi · quiſ:bñdi- cta · Aſpiciens deſignat pꝛimã dñicã aduẽtusgcuiuſ pꝛimũ reſpõſoꝛiũ in- cipit · A¶ſpiciẽſ.aẽ · Veterem· octauã epiphanie · cuiuſ pᷣma antiphona in laudibꝰ incipit · Veterẽ · acẽ · Circum dñica in lxx· cuius introĩtus incipit Circũderunt.ẽ · Quaſi · dñica ĩn al bis-cuiug introitus ; Quaſi mõ &- Quis · pꝛima dieſ rogationũ · cuius euãgeliũ incipit · Quis ex vobis ha bebit amicũ · c· Bñdicta · dñica tri- nitatis in octaua penthecoſteſ· cuiuſ introitus incipit · Benedicta ſit ſan cta trinitas · c· Pꝛefatis diebus ꝓhibet᷑ benedictio nuptial · Item feſtum diugij nuptiabl · ſpꝛ laſciuias que tunc frunt · Et pari rõne videre tur ꝓhiberi traductio ſollenniſque aliqñ poſt nuptias fit de domo parẽ tum ad domũ viri·in qua etiã mul- te inſolentie fiunt aliqñ · Item ꝓhi bet᷑ tunc ↄtrahere ꝑ verba de pñti· quia ſi non! clãdeſtina mr̃imonia eſ ſent tunc licita· ſed non ꝓhibet᷑ con tractus ꝓꝑ vᷣba de futᷣo · IHis etiã tri bus tempoꝛibus nuptias celebꝛare eſſet ptm̃ moꝛtale · ſpꝛ expᷣiſam ꝓ hibitionẽ· licet nõ eſſet moꝛtale de- bitum petere a coniuge pꝛius rite benedicta⸗ Inceſtus ẽ tertium impedimen- tum cũ quis cũ ꝓpinqua vxoꝛiĩs ſci- enter luxuriað· et tũc ꝑdit petitionẽ debiti · tenet tñ reddẽ · Nec poteſt trahere cum adultera · qꝛ affiniſẽ ſed nec debet cum altera · ſed vterq; fit ſine ſpe diugij · Ecõuerſo vxoꝛ ſci enter cognita a ꝓpinquo viri pꝑdit debitum ne exigat, et ſpem ↄiugij· Inceſtus igit᷑ cum ↄſanguinea car⸗ nali/vł affine impedit ↄtractũ fien⸗- dum · Nec refert vtæ ſit inceſtuſ cũ adulterio/ vł ſine · Sed ecõuerſo ad ulterium nõ impedit ſine inceſtu ni ſi in thus caſibus dicendis · Nõ au tem legit᷑ de inceſtu cum cognatale gali aut ſpirituali · ſed de publice ho neſtatiſiuſtitia · Et intellige ſcient᷑, ſicut et adulteriũ ↄſcientiã requirit De eo pᷣterea qui cognoſcit ↄſanguĩ neam vxoꝛis ſue · nota treſ ↄcluſiõeſ MMꝛima qñ quis cognouit ↄſangui- neã ſponſe ſuel tunc ſpõſalia ſoluta ſunt · nec vltra tał põt habere ſpon⸗ ſam iüllam in ↄĩiugem obſtãte affini- tate ↄtracta · nec illam quã ↄgnouit obſtante publice honeſtatis iuſtitia niſi papa diſpenſante · ſed põt ducere tertiam epᷣo diſpenſante/penitentia ſibi de inceſtu impoſita · Scða ↄclu- ſio ẽ de illo quĩ cognouit ↄſanguine am vxoꝛis ſue mrimonio conſ ũmato ſcienter · qꝛ tũc mrimoniũ nõ diſſol- uitur · ſed tenet᷑ reddere debitũ pe⸗ tenti · nõ autẽ põt petere:! niſi ſecum pꝛ incõtinẽtie difficultatẽ per eßm diſpenſet᷑ · Tertia ↄcluſio eſt de illo qui cognouit ↄſanguineã vxoꝛiſ ma trimonio nõdũ ↄſummata.de qᷓvide/ tur ꝙ cum poſſit religionẽ intrando debitum negare ꝙ teneat᷑ intrare · ne committat inceſtũ, cognoſcendo ſcʒ affinem ſuuam · Nam mr̃imonio ↄſummatolab inceſtu reddẽdo excu ſat᷑.qꝛ neceſſitat᷑ nõ hñs viam negã di · Sed ſicut mr̃imonio cõſummato põt ep̃us cum eo diſpẽſare in peten dol ſic mrimonio non ↄſummato põt epᷣus cũ eo diſpẽſare in reddẽdo in ſeculo remanẽdo · Si autẽ cũ h̊ velit petere debitũ/ duplex diſpẽſatio ne ceſſaria eſt · Nota etiã hic ꝙ non eſt ꝓpꝛie inceſtus cognoſcè cognatã ſu am vł legalem,vbł ſpiritualẽ/vł ad quã ẽ publice honeſtatis iuſtitia · qꝛ inceſtus non ẽ niſi cum vera cogna ta vł affine · et papa vł imꝑatoꝛ nõ põt facere!l ꝙ ſit cognatuſ/vł affiniſ quĩ nõ ẽ· qꝛ iſta ſunt iura ſanguinis que mutari nõ poſſunt · Sed licet nõ ſit inceſtuſ eſt tñ ſpãle petm̃/ſcʒ pec catum inobediẽtie ad eccłam · Itẽ pari rõne nõ ẽ inceſtuſ niſi in gradu ꝓhibito lege nace · a qua ẽ ſola ↄſan guiuitas vł affinitas vera⸗ Raptus ẽ quartum impedimen- tum cũ quis ſcʒ rapit ſponſam alte rius/vł rapit vxoꝛem alienã · Secuſ ſi ſolutã rapitvirginẽ vł coꝛruptam quia tſic põt ↄtrahere cũ ea ſi velit iure canonico · Vxoꝛem autẽ ſuam licet raꝑe de raptoꝛibuſ cum cauſa- Vide de raptu ſupᷣ·ca · iiij · iij⸗ Sponſate moꝛs mulierisẽ quin- tum · puta ſi quiſ interficit vxoꝛem ꝓpꝛiam· Secuſſi alienam. niſi foꝛte ſit interfectoꝛ iuueniſ, a de ĩincõtinẽ tia timeat᷑· et ̊ niſi in adulterio foꝛ te ſponſata ſit depᷣhenſa · CTunc enĩ non ẽ reus huius pene · licet ſit reuſ iehenne · qꝛ in foꝛo ↄſciẽtie nullomõ licet viro ꝓpꝛia autoꝛitate interfi- cẽ vxoꝛem in adulterio dep̃henſam Dicit᷑ pꝛopꝛia auctoꝛitate · quia vbi hodie eſſet lex vł ↄſuetudo/ꝙ adul- tera accuſata occideret᷑/ſicut tꝑe le- gis moyſi/q cum ſit iudieiał nõ ligat quia dñs pepcit mulieni in adulte- rio dep̃henſel tał vir zelo iuſtitie ac cuſans nõ peccaret · oteſt pᷣterea quĩis vxoꝛẽ occidere tripłr · Vnomõ pꝑſequendo mr̃imoniũ vt ſcʒ contra- hat cũ adultera · et iſtud impedit cõ trabendũ/et dirimit ↄtractum.quã- do ſcʒ machinat᷑ in moꝛtẽ eius cum effectu vt ↄtrabèt cũ illa· t idem ecõuerſo · Scðo occidit quis vxoꝛem pſequẽdo culpã · puta in vindictã a- dulterij · 1iſtð impedit ↄtrabẽdum nõ poſt ↄtractum · Et hic etiã faciłr cum iuuene diſpenſat᷑ incontinente. Tertio occidit quiſ vxoꝛẽ naturam pſequẽdo· vt qꝛ eã exoſam habz ſpꝛ ᷑pitudinẽ vł aliurn defectum nõ cu- pabilem · et iſtud crimen impeditñl dirimit Et iſtis duobus caſibus ſi⸗ miłr impedit᷑ mulier ↄtrahere ſi ve nenum dedit viro/vł ałr moꝛtẽ eiuſ ꝓcurauit · De hoc etiam vide ſequẽ ti capitulo · C. v. Suſceptus ꝓpꝛĩe ſoboł ẽ ſextum impedimẽtũ · qñ quis inſidiãdo ma- trimonio ꝓpꝛium filium de ſacro fõ te ſuſcepit vt poſſit puare ↄiugem/ carnali copula ł debito et copia ſui De hocꝗj · ca · ſeeñti · ¶¶ x · ¶ oꝛs p̃⸗ ſbyterał eſt ſeptimũ · qꝛ occidens ſa cerdotem peccat in miniſt mr̃imo nij · et ideo in eo puniẽdus ẽ · Vel ſi peniteat ſollenniter/ eſt octauũ · ſcʒ tempoꝛe penitẽtie · qꝛ tal lugere de bet · ideo ↄtrahere ei non licet · Aut monialem ſcʒ accipiat in vxoꝛem/de facto poſt ꝓfeſſionẽ (qꝛ iniuriat᷑ ma trimonio chꝛiſti) eſt nonũ impedimẽ tum · et tal ẽ excõmunicatus ꝑ noua iura · Quãuis autẽ iſta crimina/et vmha moꝛ ttalbib. „ betcaſu iuſffmi gurte H Grhmnoef ſuntde oe⸗ õ clenna NMonode octan⸗ ſczde ſcooulte Deend de nono ſez delnine. P)de deamo impe dineto e de uſtma puble ho⸗ ede⸗ Lr w arid ſpolana er dpas wad Rpoſund Etqur bus oſhint unpedin Nider⸗ inpecimento ſe deaffinitate Eij de piſ inpedimento x rechenci debitum inpotenne IUnn de inpen inbin nuen nomiũ otrabengi 1dinmẽ tbuſetiß gus Nackun/ 1 . Intibig eſential nb ſru⸗ . rmnfmoniffunt v ſſunt vſug. Enn, Roridn e Erorcon „ — – — — — y vf„ „ S(— — ,—— f f f—2 — — — Ke; AVgaun 6. Janſ⸗ N Vp eo iuſct apy 1 nln enl hni Rüalk W lcheneſ e. e nit Et lizdaobit aſbig ſ⸗ iwpect miler orabere ſve umdelt nro ar not eiuſ raut De hr ean ie ei⸗ DuKtpds wie l diermn õ mmni Pnun flun eim õ Imd onlaldehteteel Ne lwza bji r⸗ crnal vni an i coen mrrin ilſym avmibi Nl Etlcer in eo Me 4 . G, ir ALtan 6 iuar blom igeen rriĩe e iir Pe mraimmlcet in wen d foꝛte aliqua alia impediãt matrimo nium ↄtrahenð ſolum!tñ ſi adoleſcẽ tes ſunt/et timet᷑ de incõtinẽtia ip̃ᷣo rumleccła debet eis ↄcedere licen tiam ↄtrahẽdi · Ep̃us autẽ ẽ diſpẽ⸗ ſatoꝛ in talibus · Et an ſine licentia dtrahẽteſ peccẽt in q̃libet caſu moꝛ talłr opinioneſ ſunt de hoc/ Capłm ſcdðm · ¶ Piimo generałr enumerat duodecim impedimẽta mat᷑monij· Scdo determĩat de pᷣ⸗ mo ſcz de erroꝛe · Tertio de ſcdo ſcʒ de ſeruitute · Quarto de ter- tio ſeʒ de voto · Quinto de quar- to ſceʒ de cognatiõe · Sexto de qͥn- to impedimẽto ſcʒ de crimĩe · Se⸗ ptimo de ſexto ſcʒ de diſparitate cultus· Octauo de ſeptimo ſcʒ de violentia · Nono de octauo ſcz de ſacro oꝛdine · Decimo de nono ſcz de ligamine · j. de decimo impe dimẽto ſeʒ de iuſtitia publice ho- neſtatis · Et ibi quid ſpõſalia· et qbus mõiſ ↄtrahi poſſunt ·et qui- bus poſſunt impediri · Rij · de xj· impedimento ſcʒ de affinitate · iij · de xij · impedimento ſcʒ de reddendi debitum impotentia/ Am de impediẽtibus matri i moniũ ↄtrahendũ dirimẽ tibuſ etiã pᷣus ↄtractum eo ꝙ in talibus eſſentialia nõ ſeruan- tur mrimonij/ſunt vᷣſus· Erroꝛ· con- ditio. votum · cognatio crimen · Cul⸗ tuſ.diſparitaſ.vis·oꝛdo·ligamẽ· ho⸗ neſtaſ. Si ſis affiniſ · ſi foꝛte coire ne qbis · Mec ſotiãda fetãt. ↄnubia fa- cta retractãt. Sʒ intellige ꝙ iſta im pedimenta impediũt dirimunt qñ pᷣcedunt mat᷑moniũ ↄtractum· Sed ſi poſt dtractum mrimoniũ ſupueni unt nunq; dirimũt iam ↄtractũ ma trimoniũ · niſi foꝛte quo ad thox/vlł etiã ad cohabitationẽ · vt de aliquo vł aliqbus infra patebit. Et de hiſ per oꝛdinem dicenda ſunt aliqua/ Mꝛimo · Erroꝛ nõ omnis · ſed ſolũ pſone et ↄditionis ꝑſone · vt ſi iohã- neſ dicit ſe eſſe petrum· Rato quiĩa nullus ẽ ibi cõſenſus · Duplex ẽ enĩ erroꝛ qui nõ impedit · Inus qñ cre dit᷑ vgo que ẽ coꝛrupta.et ſana que eſt lepꝛoſa cẽ· et tunc imputet ſibi q talem elegit. Alius erroꝛ ẽ diuitia- rum et pauꝑtatis· nobilitatiſq; · niſi redundet in erroꝛem perſone Seðdo · Conditio ẽ ſeruitus · quia non habet ſeruus ptᷣatem coꝛpoꝛis ſui ſufficiẽtem·. vt qñ libera ↄtrahit cum ſeruo ignoꝛãte ea ſeruitutẽ · ſe- cus ſi ſcit/vł ſi poſt ↄtractũ ſciẽs ad huc ↄſentit iam factoi, vł p carnalẽ copulam · Ad ̊̊ autẽ ꝙ ſeruituſ diri mat mrimoniũreqͥrunt᷑ tria ex pte illiuſ qui vult dirimere · Pꝛmum ẽ libertas · quia ſeruus nõ põt dqueri de ancilla nec ecõuerſo·quia veꝛe cõ trabunt mrimoniũ ſerui · ſed non qñ ex vna parte tm̃ ẽ ſeruitus. Eſt ita q; vm mr̃imonium inter ſeruoſ ſiue vterqʒ ſit ſciens/ ſiue vterq; ſit ĩgna rus ſue vł alterius cõditionis. vt ſi ſeruus ſupbus nollet ↄtrahere, niſi cum nobili. et ecõuerſo libera nollʒ trahere/niſi cũ ſeruo vt teneret pᷣ matum · Scðdo requirit᷑ ꝙ ignoꝛaueꝰ rit ſeruitutem is qui ꝓclamatquia ſciẽti dolus nõ infert᷑. Vñ opoꝛtʒ q; ſit libera ignarus ſʒuitutis alteriꝰ. Tertio requirit᷑ ꝙ ignoꝛãtia duret- Nam ſi poſtq; cognouit ↄditionem eius ↄſentit vᷣbo vel facto petendo debitum vl reddendolſibi piudicat Si inq; habʒ ꝓbabilem opinionem de ſeruitute alterius ex tũc ſibi pᷣ iudicat · ſecus ſi leuem aut temera- riam ſuſpitionẽ cui credi nõ debet⸗/ Votum ẽ tertium · violz ſollenni⸗ ſatum ꝑ ſuſceptionẽ oꝛdimſ ſacri/vł ꝑ ꝓfeſſionẽ appꝛobate religioniſ ſi- ue tacite fiat ſiue expꝛeſſe · Sic etiã qñn mr̃imonio ↄſummato ſollenniſa tur votũ ꝑ ꝓfeſſionẽ ↄiugis/vł etiã nõ ↄſummato ꝑ ſuſceptionẽ ſacri oꝝ diniſ alio in ſeculo remanẽte cũ vo⸗ to ſimplici votũ ſimplex vnius ſiml cum voto ſollenni alteriuſ ſpeciałr qñ facti ſunt vna carol impedit dĩ rimit · ita ꝙ ſi hec ↄtrahit religioſo moꝛtuo! mr̃imoniũ dirimĩt᷑ · otum autẽ ſimplex non dirimit ↄtractum · ſz impedit ↄtrahendũ· Vñ qncunqʒ et qtienſcunq; tał votiuus ↄtrahit peccat moꝛtałr · Dirimit etiã votum ſimplex ſponſalia · ſicut ſollenne diri mit mr̃imoniũ · Et qui ſcienter con- trahit cũ aliquo quẽ ſcit votum ſim plex emiſiſſe / peccat etiam moꝛtałr · Vngde qui poſt votum ſimplex con- traxit mrimoniũ,r et mr̃imoniũ non ↄſummauit:ſi ↄiunx petat ab eo de bitum/tenet᷑ religionẽ intrare · ðo etiã votum ſimplex impedit pꝛimã redditionẽ debiti in eo quivouit· qꝛ iſta ẽ in voluntate vouentis qui po teſt intrare religionẽ · non autẽ im- pedit redditionẽ ſcdðᷣam debiti · Et verioꝛ opinio videt᷑ ꝙ iſte quivouit nõ ↄtrahẽł mr̃imoniũ abſolute, nihil cogitãſ de actu carnali tenet᷑ facere vt ꝓmiſſum ẽ de eo qui vouit cogi- tans et vouens non luxuriari Cognatio ẽ quartum viðlʒ carna lis a parẽtibus · ſpũalis ꝑ baptiſmũ et ↄfirmationẽ · legał vt ẽ adopto Cognatio ergo carnal id ẽ ↄſangui nitas dirimit vſq; ad quartũ Sdum incluſiue · Et q tertius quartus &- dus ſunt ĩiuri ſ tm̃ poſitiui · ideo in eiſ dem põt ſolus papa diſpenſare· Co⸗ gnatio ſpũalis ſcʒ qᷓ in ſoł ſacramẽ- tis baptiſmi et ↄfirmatiõis ↄtrahi᷑ habʒ treſ ſpecieſ. Pima ẽ pr̃nitas vel mr̃nitas et filiatio ſpuũalis · ſjm quã ſuſcipiẽſ ſacramentũ dicið᷑ filio- lus vł filiola · dans autẽ vł tenẽſ/pa ternus vł materna · Scda ſpẽ ſẽ cõ⸗ paternitas vł commnitas·qᷓ attẽ- dið inter ſpuũalem patrem pueri et carnalem · Et directe qͥdem ↄtrabit᷑ inter patrẽ et matrẽ nataleſ ſuſcipi entis ſacẽmentũet dantẽ ſacramen- tum/et ad illud tenentẽ. Scðario in ter parẽteſ carnales ſuſcipiẽtis ſaẽ- mentuml!et ↄiugẽ dantiſet ad id te nentis/poſtq; effecti ſunt vna caro · nõ dutẽ inter dantem vbł tenentẽ 4 ugem parẽtis ſuſcipiẽtis· Tertia diciẽ fraternitas ſpũalis · qᷓ ↄtrabi inter filiolum et filiolã id ẽ filiũ et filiam ſpũalem ſuſcipientẽ ſacramẽ tum ex vna parte! et filios nat᷑ales dantis ſacramentũ vł ad id tenẽtis ſiue fuerit añ/ſiue poſt · nõ autẽ inter fratres ſuſcipiẽtis ſacramentũ et fi lios dantis vł ad ĩd tenẽtis qñcunq; ſuſceptos · Qñ autẽ pꝛ cognationẽ ſpũalem mr̃imoniũ dirimat᷑ dicen- dum ꝙ ſi pcedit ſzm om̃ſtreſ ſpẽſpᷣ cedentes dirumit tunc poſt ↄtractũ · Si autẽ ſequit᷑ nunq; ſoluit vincu- lum/nec actum/ſi ncẽitate aut igno iyt tus cil no bapti jinck gabit ſak. Gl mltc ertſuſe aus⸗ g /tunc paſti tin danms itnaͤs i fhͤnet nt ake mum ? vrormer vineet polla oehitcun. , pel eronerb dd qd tra rejrunt dultero in nöcnn ſaallteni et wo eſt pini Grn d achtal oreſſo Der- umn inteho otrabodi in occidendo⸗ deds ceſlio ſißſtet filem adulter N orahendo ci eapoſt morte vini, AA ecoerſo ſec ſub norie ſigeredia uda priſno mteligit Lr cir ita duo recirmiſczrolno et pril⸗ o⸗Tertius caſs umn adultera Wahit defado Ad g eda du e⸗ it⸗ daobug caſibuſ ſequint g vtery ſeiat inpechmen mn. altew ignoꝛite dinmif B tedſuntpg emm Ii⸗ flonoxvalt Atenipn 3 AL materna. Ord, ſiſ:co it fntag i er hügenpsten plnt n Etdinte cbn oNabit tiet nare atae ſucipi Enentet dante ſinamen A lludterenta Oedandin Rel carneles iſſahing i miet uge dattſ tadite pizekecn iun gacnd wmter dnten N tenent emparins loning Leni fterntg ſſid nchi ßlolumetfiw iti liet n fülen ſlipen ine rantia ꝓbabili ſequat᷑· Sed ſi indu- ſtria vł malitial tunc pdit ius petẽ- di debitũ · et poſtea erit ſñ ſpe diugij Si autẽ ignoꝛãtia iuris tunc parti? qꝛ nõ nocet in damnis vitandis · hic autẽ(qꝛ nõ vult ꝓꝑdere debiti petiti- onem ertat de damno et nõ leuare filium ſuum ſolo iure poſitiuo ẽ ꝓhi bitum · Cognatio autẽ legal que ex adoptatiõe ſcʒ ꝓuenit/q̃ etiã dicitur affinitas legał impedit et dirimit · ꝓut habeſin quarto · diſt · xlij⸗ Crimen ẽ quintũ impedimẽtum nõ qdᷣlibet crimen,/ſed triplex · ¶ Dꝛ- mum ẽ cũ vxoꝛ machinat᷑ in moꝛtẽ viri · et poſtea ↄtrahit cum adultero vel ecõuerſo · Ad qð tria reqͥrun᷑ ad dirimẽdum · ſcʒ adulteriũ et hoc eſt pꝛimũ · Scm ẽ actuab occiſio.Ter- tium intẽtio ↄtrabẽdi in occidendo. Seðs caſus ẽ ſi pᷣſtet fidem adulter de dtrahendo cũ ea poſt moꝛtẽ viri/ vł ecouerſo · ſed ſub nomĩe fidei etiã nuda ꝓmiſſio intelligit᷑ · Et tũc iſta duo requirunt᷑ ſcʒ pollutio/et ꝓmiſ- ſio.Certius caſus qñ cum adultera trahit defacto · Ad E̊ etiã duo reqͥ runt᷑.ſcʒ adulteriũ/et defacto matri moniũ · Item in his duobus caſibuſ requirit᷑ ꝙ vterq; ſciat impedimen- tum · Nã altero ĩgnoꝛãte ñ dirimiĩt᷑ Cultus diſparitas ẽ ſextum. Vñ baptiſatus cũ nõ baptiſata/vł econ- uerſo q;uis cathecumĩina! nõ põt in- ire mrimoniũ · qd ſi fiat nullum eſt. Vbi autẽ vterq; ẽ baptiſatus, licet alter vłvterq; ſit infideł veꝛe ẽ ma trimoniũ. Sed ↄtrahẽ nõ debet quiſ cum infideli · Nihilominus hereti- cus baptiſatus ſicut alia ſacramen- ta vere ↄfert et recipit!ſic et iſtud. Tum inter fidelem et ĩnfidelẽ ſpon ſalia pñt ↄtrahi: cum hac oditiõe/ſi infidelis conuertatur . Viſ id eſt violentia eſt ſeptimũ ſeu metus · Vñ circa ꝑſonã inductã metum cadentẽ incõſtantẽ virum ad ↄſentiẽdum interius in ꝓlatiõe vboꝛe mr̃imonialium ·qꝛ nõ vult mẽ tiri põt poſtmodũ mrimoniũ dirimi tanq; nullum · ſed de ſeductiõe ꝑ blã ditias ! non ita · Eſt autẽ metus ca- dens in ↄſtantẽ viꝛe q̃druplex · ſciliz metus moꝛtis · cruciatuſ coꝛpoꝛĩs.ſer uitutis · et ſtupꝛĩ · Cruciatus ĩnq; coꝛ poꝛſ cũ quis capit᷑ vł trahið᷑ inuitꝰ ducit᷑ vł ligat᷑. Nec differt vtꝛe p̃fa ta quatuoꝛ fiant in ꝑpſona ꝓpꝛia/ſiue in ꝑſona liberoꝛ/ ſiue in ꝑſona vxo- ris. Vñvſus · Stupꝛi ſiue ſtatus ver beris atq; necis. Nota tñ ꝙ reſpe- ctu actus qui ẽ foꝛnicari nõ põt eſſe iuſtus metusqꝛ melius ẽ omĩa ma-⸗ la pene patilqᷓ; ſoli malo culpe ↄſen cre · Aduertẽdũ etiã · mrimoniũ per metum ĩinitum/licet nõ valeatltñ cõ firmat᷑ per conſenſum ſeqñtem du-⸗ rãte pᷣmo ↄſenſu et diſſenſus poteſt tranſire in ↄſenſum · Sic etiã ſi me- tum inferẽ ſ peniteat nõ eſt mrimo niũ · qꝛ nõ ſunt ibi mutui conſenſuſ Oꝛdo ẽ octauũ impedimentũ · et intelligiẽ de oꝛdine ſacro vt ſubdia- conatu et ſup̃· et de ꝓfeſſione in re- ligione appꝛobata. Et dirimit ↄtra- ctum·et impedit ↄtrahẽdũ.Fit etiã irregłaris ↄtrahẽs de facto· Nõ au tem ecõtrario mrimonium impedit oꝛdinẽ · ſed vxoꝛatus bñ recipit cara cterem · Si autẽ recipit vxoꝛẽ ↄſen- tiente recipit etiã executionẽ · ¶· Dꝛo feſſus etiã in oꝛdine appꝛobatoletiã — fit irregularis ſi de facto cõtrahit Aigamen ẽ nonũ impedimẽtũ · qñ ſcʒ quis pᷣus cũ vna ↄtraxitſic liga- tuſ ẽ/œꝙ cũ alia ↄtrahẽdo contractuſ nullus ẽ. Immo ſi cũ ſecunda coit! adulter eſt/ MHoneſtaſ ẽ decimũ ĩd eſt publice honeſtatis ĩuſtitia · qᷓ eſt pꝛopinqtas ex ſponſalibus ꝓueniẽſab inſtititu to eccłe,/pꝛ eius honeſtatẽ · Nã qñ aliquis deſpõſauũt aliquã ſex anno- rum vbł vltra, licet eã nõ cognoſcat! tñ nullus de ſauguinitate eius pote rit eam habere in vxoꝛẽ · nec ipſe e⸗ ius aliquã ↄſanguineã · Et impedit publice honeſtatis iuſtitia mrimoni um ſicut ↄſangtas/et affinitas ſʒm eoſdem gradus · Sunt autẽ ſponm ſalia repꝛomiſſio futurae nuptiax · EVEx hoc ꝙ dicit᷑ repꝛomiſſiol! patet ꝙ; requiriẽ vtriuſq; ꝓmiſſio · nec altexꝝ ſufficit ꝓmittere · ſed ſi vir ꝓmittit et mulier tacet et ↄſentit idem eſt ac ſi manũ poꝛrigat ad fidem recipi endam · Si autẽ nulla ſigna apparẽt pꝓbabilia de ↄſenſu eius nulla ſunt ſpõſalia. Et pñt ↄtrahi inter abſen- teſ ꝑ nuntium vł epłaʒ · qñ pᷣmo cõ- ſentiunt/ et ↄſenſus idem pꝑſeuerat · per pñteſ etiã tam ↄſanguineos qᷓ; extraneos niſi expᷣſſe reclamarent · Contrabhun᷑ itaq; ſponſalia pure · i · ſine mõ et ↄditione ſeptem modis · IPꝛimo ſubarratione · niſi ageret᷑ de mr̃imonio tacite vł exp̃ſſe · puta añ valuas eccleſie · Scðo arris ſponſali tijs etiã ſine vbis· alias ipſa verba ſufficerẽt · vtputa ſi habito cõtractu inter amicos miſit iocalia nomine arre ſponſalio/nihil dicẽſ aliud.et ula acceptauit · Tertio iuramẽti in- teruentiõe · Quarto nuda ꝓmiſſiõe affirmatiua:nõ negatiua.· vt ſi dicat ꝓmitto tibi ꝙ nunq; ducã aliã vxo- rem a te tunc nõ tenet᷑ eã ducè ſi ve lit dtinere · ſed ſi velit ↄtrabẽ nõ licz cum alia · Quinto per traductionẽ. Vnge ſi etiã ante ſeptenniũ puella traducat᷑ deſpõſata/et traducta ſep- tenniũ complens nõ reclamat ſpon- ſalia ↄfirmant᷑ · Sexto ꝑ accepᷣtionẽ qñ enĩ ſpõſa lia pᷣceſſerũt nulla, pꝛo- pter defectũ etatis! ſecutuſẽ cona tug et ecouer ſo dubiũ ẽ an habuerit effectum cenſent᷑ ſpõſalia · Si enim certũ eſſet ꝙ nõ habuerit effectum nõ ſpõſalia eſſent· Si autẽ certũ eſſʒ ꝙ eam cognouit tunc oꝛit᷑ affinitas Septimo ꝑ tacitã ↄuentionẽ · qꝛ quo tienſcunq; ðtrahit᷑ mrimoniũ ꝓꝑ vba de pñti/et ñ valet p cauſamq̃ ẽ im peditiua mr̃imonij nõ ſponſał· tunc habet vim ſponſaliũ. et ↄtrahuntur tacite ĩſta · Mec autẽ locum habent multum de foꝛo ↄtẽtioſo · ſed in foꝛo ↄſcientie nunq; vident᷑ eſſe ſponſa- lia/ ſicut nec mrimoniũ niſi quis in talibus voluerit ſe obligare pᷣciſe · in talibus credendũ ẽ eiſ· Vnde ſy ſponſolia ſunt nulla p defectũ ↄſen ſus · vt in furioſiſ/infantibus/mente captis manifeſtum ẽ· Sunt igitur decem qᷓ impediũt ne ſpõſalia otra- hant᷑ notata ꝑ vᷣba hoſtienſʒ · ſcʒ· cri mẽ · diſſenſus· fuga · tempus·oꝛdo · ſe cũda · Woꝛbus· affinis · vox publica· cunq; reclamat · Crimẽ foꝛnicatiõis ſi eſt publicum/facit vt innocẽ l/foꝛ nicariũ ſponſum ꝑ ſe dimittere põt. ſi occultũ/tunc ꝓ iudicẽ vir ſi ponſam foꝛnicariã dimittẽ põt · Diſſenſus al teriuſ ſeʒ vł amboxe · ſed in illo caſu Aoſreinch te i ſt ediſenitet ſequr precegelh 8 . Oorbus puta lepua parallis/ami ſooellor vl n eylenta etiib enemis defomitis lupueme diſ⸗ ſlit cre udt nimmt detenm nanda. Akms quia ponſus cogno ſenſ ſponle langumea impedit ci vCa; owabere gineſtuſ mpedit mñnonii oahenci Voxpuilra inmñmonio diſſoluẽco qa vor vm⸗ wrxnulius· Vñfama inpedt · C rellamat ater ſa de vide ſim maſ Diſollitetĩ ſonſalu omnia edin mut otrackum mñinomi ſ Netite Dinlren impectit monii oerabend Gie eti ag ucne e end eetizqn ſpo⸗ elen iaſiftt in r i ut onll Alekh . migierdug de ſes int⸗ cato- gcC—„ u)uyJJJH——RN n eenſei piſla Gerin eſeteno ablentofechmn laeſert Diante eß ncugrouſt nr oit finitz mptaeti uentono rgr ny ddabit nmñinonii pfb et i wlet ſycallamq?in Anmnmoni n ſponſal/ tune nmſponſäli etodehuntur ſta er ate un bobert ndeſed Wenaſd ſei nfon demuni; ddeiteſeſhaſt tnEt WENoid Miciin Wlertſechigreſeſi bis geieni tel e aſnrnlu yftfi einfmfſf miu n Hõ tieſiaord ehfz tennpusl cum licentia iudicis fieri debet ĩpꝛ reuerẽtiã mrimonij· Fuga qñ alter fugit. nec infra bienniũ comparet · qð tempus tñ iudex abꝛeuiare põt · Oꝛdo ſacer.ſcʒ ſubdiaconatus et ſu pꝛa ſupueniẽſ quõcunqʒ ſiue inſcia ſi ue inuita ſponſa · Non debet tñ ſpõ ſus inſcia vł inuita ſponſa ad quoſ⸗ cunq; ſacros oꝛdines ꝓmoueri: im- mo nõ debet ad oꝛdineſ fut᷑̃os licen tiari a ſponſa · Et ſi petat inhiben- dum ẽ ei ſub pena excõmunicatiõis ne inuita et inſcia ſponſa aſcendat- et p̃cipiendũ ꝙ mr̃imoniũ ↄtrahat· Oꝛdo etiã religionis appꝛobate/in ꝓfeſſione eiuſ/et nõ in introĩtu oꝛdi nis vł nouiciatu / diſſoluit ſponſalia · Scðda id ẽ mrimoniũ ↄtractũ ꝑ vᷣba de pñti cum ſcdᷣal impedit ſponſalia pꝛecedẽtia/etiã iuramẽto firmata- Moꝛbus puta lepꝛa/paraliſis/amiſ⸗ ſio oculo vł naſi/epilentia/et q̃libʒ enoꝛmis defoꝛmitas ſupꝑueniẽſ diſ⸗ ſoluit · que iudici cõmĩittunt᷑ determi nanda. Affinis quia ſponſus cogno ſcenſ ſponſe ↄſanguineã impedit᷑ cũ vtraq; dtrahere·q; inceſtuſ impedit mr̃imoniũ ↄtrahendũ · Vox publica in mr̃imonio diſſoluẽdo · qꝛ vox vniꝰ vox nullius · Vñ fama impedit· Cũ qʒ reclamat alter ſcʒ de q̃ vide ſum maſ.Diſſoluũt etiã ſponſalia omnia que dirimũt ↄtractum mr̃imoniũ ſu pꝛatacta· Simłer ea qᷓ impediũt ma- trimoniũ ↄtrahenð · Sic etiã qñ ſpo ſalia ſunt omĩno occultalſicut in oc- culto ↄſenſerunt, ita ſufficit ꝙ in oc culto ſine iudice diſſentiãt et ſe qui- etent · Ita etia qñ impedimentu ẽ oceultũ/ licet ſponſalia publica ſint· vt ſi ſponſus ẽ certus de foꝛnicatio- ne/nec poſſit ꝓbare nõ tenet᷑ petere licentiã cũ alia ↄtrahẽdi · qꝛ ſibi de negaret᷑ ſed ꝓpꝛia autoꝛitate poteſt Sic qñ alter appꝛobatã religionem ꝓfitet᷑ · Sic qñ alter publice foꝛnicã Sic etiam qñ alia impedimẽta ſunt notoꝛia · vt ſi ſponſa iam facta lepꝛo- ſa in lepꝛoſoꝛio poſita eſt · et ſino iu- dice factum ẽ · Aliasg autẽ cõmuniter licentia iudicis haberi debet· puta ep̃i ł eius officiał vł archidiaconi/ aut alterius oꝛdinarij, vel alterius delegati · non tñ parrochiab ſacerdo tis auctoꝛitas ſufficit, Si ſis affinis ẽ xj· impedimẽtum qdð mr̃imoniũ etiã pꝛius ↄtractũ di⸗ rimit · Contrahit᷑ autẽ affinitas du⸗ płr · Vnomõ ꝓ mr̃imoniũ/etiã ſi car nalis copula nõ ſequat᷑ · ꝑx mrimoniũ dico pꝛimũ · non ſcdᷣm, aut tertium· que affinitas nõ ẽ in vſu · Alio mõ ꝑ carnalem copulã quõcunq; exercita tam licite vł illicite, ſzm vł ↄtra na turã dum tñ ſemen viri in vaſe de⸗ bito recipiat᷑ · ollutio autẽ extra oꝛdinaria id ẽ qua ſemen viri nõ in debito vaſe recipit᷑ nõ cauſat affinĩ tatẽ · niſi fieret maritali affectu · Nã quãtumcunq; inuadat vł infringat vaſa pudoꝛis? niſi in vaſe eius ſemẽ emittat nõ ↄtrahit᷑ affinitaſ.Requi rit᷑ enim ſeminũ cõmixtio.ſcʒ ſemĩs et mẽſtrui · Et de talibus affinitatiſ impedimẽtislẽ regła iſta.Om̃ſ ↄſã guineĩ vxoꝛiſ mee ſunt mihi affineſ et in eodem gradu in quo ſunt ↄſan guinei vxoꝛiſ Simłr om̃ſ ↄſanguinei mei ſunt affineſ vxoꝛis mee in eoð gradu in q̃ ſunt mei ↄſanguinei · Et qð dẽtm̃ eſt de vxoꝛe/ intelligẽdum eſt de qᷓcunq; alia carnałr cognita/ modlis ſupꝛadictis · Sed ↄſanguinei mei nullomõ ſunt affineſ ↄſanguine is vxoꝛis mee·nec inter eos mrimo- nium pꝛohibetur Si foꝛte coĩire nequibis ẽ xij·im- pedimẽtum.qðdð habet locum in fri- giditate natali/vł maleficio accidẽ- tali vł artatiõe membꝛi feminei/vł in pubertate vł caſtratiõe · Nã fri- giditas impedit ſi ẽ ppetua· Simłr maleficiũ ſi ẽ ppetuũ · Merpetuum autẽ iudicat᷑ poſt terminũ ꝓbatum legitime · Impubereſetiã ↄtrahere non poſſunt ſiue vterq; ſit impuber ſiue alter· Dicit᷑ autẽ impuber maſ infra xiiij · annũ completũ ·puella/in fra annũ xij:et añ ↄtrahere nõ pñt · niſi eſſent ꝓpinqui pubertati · vt ſi ñ diſtent niſi ꝑ ſex mẽſes · vł malitia ſuppleret etatẽ/et pñt carnałr com miſceri · Ille tñ qui ſciuit in ſe vł a lio impotẽtiã aliqᷓ; coeundi non põt inuito alio diſcedẽ p tłe impedimẽ tum · ſʒz imputet ſibi qui talẽ elegit Capłm tertiũ huiuſ quarte par⸗ tis · Pꝛimo oñdit an liceat ↄiugi ↄiugem dimittẽ ipꝛ foꝛnicationẽ carnalẽ · Secundo an idem liceat Itpꝛ foꝛnicationẽ ſpũalem · CTertio ſi ſp foꝛnicationẽ innatalẽ. Quar to ſi o foꝛnicationiſ vehementcẽ ſuſpitionẽ · Quinto oñdit ſeptem caſuſ in qbus nõ licet ↄiugi dimit tere ↄiugem · Sexto qñ vir tenet dimittẽ et expellere a ſe vRᷣugem Septimo ponit quĩnq; caſus in qͥ bus vir etiã innocẽſ nõ tenet᷑ di⸗ mittere ↄĩugẽ · Octauo oñdit an ꝓpꝛ alia crimina a foꝛnicatiõe cõ- iunx poſſit coniugem dimittere: E poteſtate autẽ qñ vir poſ ſit dimittẽ vxoꝛem ſuam vE teneat᷑ ſunt quatuoꝛ pet᷑ de palude ↄcluſioneſ. Dꝛima. Matri⸗ monio etia ↄſummato licet viro di⸗ mittere vxoꝛẽ ex cauſa foꝛnicatiõis carnał/ad coꝛrectionẽ eius/vł vitã- dam infamiã/et ꝓliſ incertitudinẽ etiã ſi iurauit nõ dimittẽ vł nõ accu ſare · Non tñ licet talem dimitte li⸗ uoꝛe vindicte, vel amoꝛe pecunie vt lucret᷑ dotem. ſed ʒelo ĩuſtitie · ne de hictũ maneat impunitũ · vt vmus pe na ſit metuſ multoꝛe · ſicut regina va ſti repudiata eſt· Sed hic diſſinguo dicit pe · de pa · Nam ſi foꝛnicatio ẽ occulta! tunc quo ad thoꝛe duntaxat auctoꝛitate ꝓpꝛĩa põt vxoꝛẽ dimnttẽ Alias ſibi p̃iudicaret ſi eam cogno- ſceret ſcienter et ſponte · Cognoſcẽs autẽ adulterã coactus ꝑ eccłam,/ vł ignarusſibi non p̃iudicat/ quin poſ ſit eam repellere qñ põt ꝓbare · Si So foꝛnicatio ẽ notona/ puta ſi ẽ de p̃henſa in lupanari,/ vł ꝑ ſentẽtiam iudicis/et ↄfeſſionẽ in iure, vel per facti euidentiã qᷓ̃ nulla tergiuerſati one põt celariſtunc licet auctoꝛitate ꝓpꝛia vxoꝛem dimittẽ adulterã etiã quo ad cohabitationẽ · Si autẽ ẽ de p̃ᷣhenſa in adulterionõ p hoc mudi⸗ cat᷑ notoꝛiũ quo ad hoc · Si pꝛeterea ipſe non poſſit ꝓbare · põt tñ ipſe iuſ dicere· qꝛ defectus ꝓbatiõis nõ ẽ ex culpa ſua · Sicut debitoꝛẽ fugientẽ licet accipe · Simłr ſi quis furatus eſt mihi centũ floꝛenoslicet nõ poſ ſit ꝓbari, non ſolum poſſum tenenti de ſuo retinereſed etiã occulte ac- cipere·qñ enim copia ĩiudiciſ babe- rni non põt/aut p defectum iudicis ſtcongere nrenr ⁊ Lerta Nlnfo em e de fent abue innaal/ſcut Carnan natal gltainpck vcomince l ena pol⸗ uone ext aondinaria peurata dum Ao l diacoriſſa Ademeſt de Ont d Wa adura comilſo gia nectad rpins gadltenuxpyne Sdum. ViGeiſta wiſ n OAuarta oduſio⸗ Cufata omnis ſextenalt etii ag fomnitaniig ii⸗ hitionẽ violentzm. veſſfuit ſcis lum ſoly nudlis e mici. in eocen lcto icenl. loo et wuj ſeaeti et wvecommoclig ſon poteſt ue⸗ . e leteſtautẽ vrn fomniti ſo ittin ſepti cſbu, efoirätig ſt Eaz imiſ 61 k ka.⸗ —— — — — —- —ʒ—ð/ — — -— — Ne ppij tordinen gpna pit rydinntn⸗ 1 piuctcart ſn ag. nteret ſonte Cogſi⸗ erdcoachig perklan 9l bironßiuditat qun pol Rlereſ pot poare⸗ Di noe otona Ptaſtede⸗ NHupanan, N lentddam reMore n urn Aper derta anlla tergetſri cdan tune lcetandortite xmem dinitte dlltriitti cobabtetni. Raltil⸗ in adllendſihru⸗ vrii quat xõ een mſtrbee tihͤ ,deſecnb banib ſoee⸗ ent wtniͦfigente aut aduerſari, aut alias ſine culpa puiuſmodi iſte põt ſibi ius dicere · Alias omĩa bella eſſent iniuſta. Nã vindicatio ẽ etiã virtus ſubditi/non ſolum iudicis · Quo ad ꝓbationẽ atc̃ adulterij ſufficit violenta pᷣſumptio Et põt detinere etiã ſacerdotẽ cum vxoꝛe dep̃henſum · ſine excõmunica liõe· vt vocet teſteſ pꝑ q̃ſ ꝓbaẽ poſſit Scðda ↄcluſio · De ſpũali foꝛnicati one idem ẽ ſicut de carnali· vt ſi in- cidit in hereſim· in iudaiſmũ · vł gẽ tilitatẽ · qꝛ tũc ẽ ↄtꝛa bonũ pꝛoł·et O tra bonũ ſacramẽti· et ↄiunctionem animox · Differt tñ · qꝛ ſp carnalem foꝛnicationẽ ſemel commiſſã dĩmit tere põt·ſed pꝛ ſpuũalem nõ/ſi ſe ve lit coꝛrigere nocens; Tertia ↄcluſio · Idem ẽ de foꝛni- catiõe innat᷑alilſicut carnali natali. puta in pctõ zodomitico · vł etiã pol- lutione extraoꝛdinaria ꝓcurata cum alio/vł eũ alia cõmiſſa· Idem eſt de omni pctõ ↄtra naturã cõmiſſo:quia mechia ẽ et plus q; adulteriũ ꝓpꝛie dictum . Videj · ca · xvij . C. vij Quarta ↄcluſio· ¶ Pꝛefata omnia ſe extendũt etiã ad foꝛnicatiõis ſu⸗ ſpitionẽ violentam. vt ſi fuit ſolus cum ſola. nudus cũ nuda in eodem lecto iacenſ. loco et hoꝛa ſecretiset ad hoc commodis Non poteſt autẽ vxoꝛ foꝛnĩcãſ oi mitti in ſeptẽ caſibus ꝛimuſſi ipſe foꝛnicatus ſit · Etiã ſi vir foꝛni- catus eſt occulte/et ipſa manifeſte/ ſine pctõ eam dimittere non põt/nee accuſare.Si tñ vterq; foꝛnicatuſ ẽ tunc iſte qui coꝛrigit habet ius di- mittendi incoꝛrigibilem vł incoꝛre um:et econuerſo · Si autẽ vterq; coꝛrectus eſt tunc pacta nouiſſima ſeruanda ſunt ĩta ꝙ quĩ pꝛius foꝛni catus eſt ius ꝑdidit·et recuꝑat alio poſterius foꝛnicãte · et ſic ſemꝑ alt᷑- nando/qui poſterius foꝛnicat᷑ perdit ius qð habebat debitum negãdi et dimittẽdi · Qui ergo foꝛnicãdo pꝛiꝰ ius petendi ꝑdiderat recuꝑat ipᷣm alio poſt foꝛnicante · et ſꝑ vltimo foꝛ nicans ſuccũbit, ſaltem ante ſenten tiam eccłe · Vbi autẽ mulier ẽ igna ra vł oppꝛeſſa excuſat᷑ ·qꝛ adulteriũ dolum reſpicit · Scðs pꝛ crimen lenocinij · ſi vir ipſemet eã ꝓſtituit · Et idem ſi ipſe ſciuit et nõ ꝓhibuit cum potuit · Secus ſi indirecte ei oc eaſionem dediſſet expellẽdo eam/vł neceſſaria negãdo. niſi vir expellen do eamhoc intendiſſet et voluiſſet · Tertius ſi ꝓbabłr credens poſt lon gam abſentiã vi moꝛtuũ/ alteri nu pſerit! niſi ſcienter cognita fuerit a ſcdo pꝛius q; pᷣmuſ venit. Quar⸗ tus· Si latẽter fuĩit ab extraneo co-⸗ gnita ſub ſpecie viri ſicut excuſant᷑ lya et iacob · CQuintus · Si vi fue rit oppꝛeſſa ·qð int elligit᷑ de vi abſo luta · Nam ſi metu vł pᷣcepto parẽ tum/vł inſtãtia ↄſangneoꝛe/ vł alia ↄſimili cauſa foꝛnicet᷑ cũ aliquol eti- am ↄtrabhẽdo cum iſto de facto non exeuſat᷑ · Iñ ñ excuſaret᷑ micol · de q vᷣmo regum.ca ·xviij · xxv. Et filia ptholomei pmi · macha · xj · Et vxoꝛ ſanſonis · iudicũ · xx. Sextus · Qñ recõciliat eam ſcienter/ ſponte co-⸗ gnoſcendo. Nam ſi ignoꝛãter aut co actus p eccleſiã ſecus · Non tñ recõ ciliat qui nõ ſtatim repellit cum nõ poſſit autoꝛitate ꝓpꝛia · Et idem ſi ignoꝛant᷑. ñ tñ tenet᷑ debitũ reddẽ: ex quo certuſ eſt de iure ſuo· Se⸗ ptimus qñ ſzm legem ſuã in infide- litate eſt repudiata/et adultata fu- it poſt repudium alij nubendo⸗ Quando vo vir neceſſario tene að᷑ expellere adulterã in penã nota ſzm petꝝ de pa·ꝙ triplex ẽ coꝛrectõ in adulterio/et alibi · Mꝛima vbox· et illa ẽ tam mariti qᷓ; vxoꝛis · ſciliz fraterna coꝛrectio · Vir tñ qui ẽ ca put habet increpare · vxoꝛ vo obſe⸗ crare · ſzm illud · Nõ deſ mulieri po- teſtatem anime tue mulier ſi pᷣma- tum ac · Scda ẽ vberum:et ſolum eſt viroꝝ· Tertia ẽ eiectio · Mer hoc ad queſiſonẽ · Si mulier ẽ incoꝛrigi bilis, et adulteriũ eius ẽ occultum tunc ſzm pe · de thar · dimitti nõ de⸗ bet p ſcandalum.ne crimen occul- tum ꝓdere videat᷑· quo ad thox tñ põt ſeparari · Si autẽ foꝛnicatio eſt manifeſta/et ipſa nõ penitetſtultuſ eſt ſi retinet/et crimen lenocinij com mittit · Vñ tenet᷑ expellere. Qð aũt incoꝛrigibił debeat expellidicit pe trus de pa· vlterius) hoc intelligo/ qñ melius coꝛrigit᷑ ꝑ hoc/qᷓ; ꝓ aliud et ipſe ↄfidit de ſua ↄtinẽtia · Nam ſi ipſa ꝑ retẽtionẽ coꝛrigit᷑ a tanto/ et ſi nõ a toto, cum ipſa ꝑ eiectionẽ ſit cũ pluribus et pluries foꝛnicat᷑a!- magis coꝛrigit eã retinẽdo q; reijci endo: Uñ p aliud nõ tenet᷑ eijcere niſi ad coꝛrectionẽ · Similiter ſi ipſe diffidit ſe poſſe dtinere/etiam ſi ipᷣa nõ magis ↄtineat retẽta qᷓ; expulſa! agdbuc ſp ſe non eam põt eã reti nere· et q̊ magis ẽ ↄſulendũ ·cũ pr diuoꝛtium videamus frequẽter ad- vlterã ꝓſtituĩ· et illum qͥ pꝛrius erat immocẽ ſ per adulterium pollui⸗ „= Sunt pᷣterea quinq; caſus! in qui bus vir innocẽ ſnõ tenet᷑ dimittere adulterã. Pꝛimus eſt qñ occultum adulteriũ eſt· et tunc nõ tenet᷑/ licet poſſit · quia ceſſat ratio reſpectu ſeãꝗ dali · Etiã ſi ẽ coꝛrigibił põt dimittè licet nõ teneat᷑ · qꝛ nulli facit iniuriã qͥ vtit᷑ iure ſuo/licet ↄſulenð ſit vt Sg Scðo etiã ſi publicũ ẽ ꝙ ẽ coꝛrecta vł ſpeſ de coꝛrectiõe · vt qñ in ſpev- in re oñdit ſe penitere et tunc nõ te net᷑ dimittere · ſed põt ſine pctõ reti- nere · quia licet viro renuntiare ĩuri ſuo · Tertio qñ incoꝛrigibilẽ animo põt compeſcè includẽdo. et ſic cohi- bendo ne exeat · et ꝙ nullus intret niſi ipſe · Quarto qñ ſaltem plus co hibet᷑ ꝑ hoc ꝙ retinet᷑ qᷓ; expoſita · qᷓ eoĩipſo ſe ꝓſtitueret · Quinto qñ ſibi vir timet de incõtinẽtia·qꝛ nõ tenet᷑ plus vir coꝛrigẽ vxoꝛẽ q; dñs famu lum. ſed dñs famłm vb ſeruũ excẽr municatũ nõ tenet᷑ expellere. ſed li cite põt debĩitũ ſeruitiũ ab eo repe- tere: et tñ eſt minus debitũ famuli dñol qᷓ; ab vxoꝛe viro · Sic iĩigit cum detmento iuris ſui/et ꝑiculo ſuo/ nõ tenet᷑ expellere/ etiã nõ obſtãte ſcan dalo phariſeoꝝ · Sed ſciẽtibus adul- teriũ dicat ꝙ retinet/vt eam a pec- cato plus cohibeatnõ vt in crimine foueat. Autoꝛitates g que dicunt ꝙ nõ licet eã retinere/loquunt᷑ qñ non põt ſine ſcandalo ſimplicium vbi ex ignoꝛãtia ꝓcedit· nõ autẽ vbi ex ma licia · vł qñ ꝑ hoc qð retine⁊᷑ · deteri⸗ oꝛ efficit. vł qñ non pꝛ ſui ꝑiculum hoc facit · De muliere vero dðᷣmq qañ vir foꝛnicat⁊᷑ nõ ſic eum tenet᷑ di mittere vt detm̃ ẽ de viro· qꝛ nõ ha het ſic eum coꝛrigere facto· Et eſt “ g , Crſinl pgact ino dened en et deb is ſiñ Aus ind i ul mintontinentte,; An auts /ral imnmnd wvſit „44 Ninraſium dinite ,al ohabte unn int eſ aluſoneſßfat ve d Aluce. Pima Aet noſt fomi ctoCi: ne ſialis iupuemes ninonoſithſt tle rime in Ate to dter dnet de opor ſuo net tſid ſedane dt panden dnt he; Driakte⸗ ſat rndnu eo Pſeuta teſ puerds ondentt gſt non tenet debiti rec ere ci nieii⸗ copoꝛis ſii⸗multomi tenet cobe litare. Vñ qñ alqqua videt vire in unſatwinis debiti no poſſe con ümrg vrnommi boupielitae⸗ H lemnnni. Et retdiß noͤexcpi ii nſ ifonicats ſ c vnuſ nuhind n notti atenius et quis übelodepig ſig ebt d dſicebtes Ar. titlgzfl ua vbi eſt — Ouanwq; ſſten lb vvr 9 etinec epoſta gbnert Qunp giſbi de intotnetig geno tenel ungs ve q dio famn dig famlm vl ſerii exee ni tenct erſelere ſealr Nbt ſerndin beotee⸗ GRninus dotüfannl b Nrde o Dr iten Ndoiuns ii er Polloſion tpelere eia to hſiteſn banileoy de⸗ ſiethiball dicæ ennit tean / ,e⸗ is oiber i o nne Autmitte le dantq renwre uin ſe⸗ lanlhimplein e n eclt lati bierin fetinet. deten veriſimile ꝙ qñq; accedẽs ad vxoꝛẽ tantominus accedit ad foꝛnicariã · Vñ omni illo caſu quo licet viro ad vlterã retinere multomagis ecõuer ſo/et plus · qꝛ cum ipſa nõ habeat vi rum coꝛrigere facto/ſed verbo ipſa nõ tenet᷑ eum dimittere · niſi qñ vel⸗ let eam cognoſcere ſolum innat᷑alit et tunc quo ad thoꝝ omĩno eum de bet dimittẽ · vt potius ſe ꝑmittat oc cidi qᷓ; ſic abuti ʒodomitice · Itẽ Fp foꝛnicationẽ ſpualem!ſi timet/ne co habitando ipſam puertat: tunc quo etiã ad domũ tenet᷑ ipſum dimittẽ · Alias ſi nõ timeret de Glius ſuũ pe tere nõ ꝓhibet maxime ipꝛ pericu lum incontinentie⸗/ An autẽ pꝛ alia crimina poſſit diunx alium dimittẽ qᷓ̃ ad cohabitã dum ! ſunt treſ ↄcluſioneſ p̃fati pe · D palude · Pꝛima · Licet nõ ſit foꝛni catio carnal nec ſpũalis ſupueniẽs mr̃imonio/ſi tñ ſit tale crimẽ in alte ro ꝙ alter timet de coꝛpoꝛe ſuo/nec põt ſibi ſecure ałr ꝓuideri:tunc licʒ dimittẽ · ſicut vxoꝛ in cuiuſ vtẽo vir pꝑ ſeuitiã treſ pueros occiderat · qꝛ ſi non tenet᷑ debitũ reddere cũ piculo coꝛpoꝛis ſui multomĩiꝰ tenet᷑ coha- bitare · Vñ qñ aliqua videt vixe ſu um latrocinijs debitũ nõ poſſe coꝛri gi/ pꝛ qð vxoꝛ omni hoꝛa ꝑiclitat᷑ idem dðm ẽ· Et licet dñs nõ excipi at niſi cauſã foꝛnicatiõis ſi tñ vnuſ machinat᷑ in moꝛtẽ alterius,/ vł per venenũ/vł ꝓꝑ gladiũ nõ tenet᷑ quis cũ piculo coꝛpis ſui cohabitaẽ. Ar· eỹ · de reſti · ſpol · SAraſ. quia vbi eſt tãta ſeuitia viri/q nõ põt ſecure per cautionẽ vxoꝛi ꝓuideri! nõ ẽ ſibi red denda · Et patet rõne · qꝛ maioꝛ ẽ in mr̃imonio obligatio ad reddendum debitũ! qᷓ; ad cohabitãdũ · ſed nõ te⸗ net᷑ reddere debitũ/vbi ꝓbabiłr ex redditiõe imminet ſibi piculum moꝛ bi vł moꝛtiſ.g multomiꝰcum tali pe riculo tenet᷑ cohabitaẽ · Et genera- liter vᷣm ẽ ꝙ vbi ↄiunx nõ pot alr ꝓ uideri de ſecuritate vite/ niſi iugẽ dimittẽdol nõ tenet᷑ ei debitũ reddẽ nec cohabita cũ piculo coꝛpoꝛis ſui Scðda ocluſio · Idem videt᷑ qñ diũx nõ vult ałr cohabitaẽ niſi ꝑmittat eũ peccaẽ · et ẽ incoꝛrigibił · et ꝓtra- hit ipᷣm ad crimẽ · ita qð licet nõ co gat᷑ peccare tñ ſpꝛ piculnm ſue fra gilitatis, ne ↄiugal ſocietas ipſum pꝑtrahat ad pctin teneat iſtud caſti · Si oculus tuus dexter ſcãdaliſat te erue eum · et ꝓijce abſte · qꝛ ſi cũ pi- culo coꝛpoꝛis nõ tenet᷑ manere mul tominꝰ cũ ꝑiculo anime · Et ſicut nõ tenet᷑ pꝛ piculum ĩnfidelitatis: ita nec pꝛ piculum alioꝛe criminũ, licet ad nullum poſſit cogi · Immo mini- mũ pꝑiculum anime p̃ᷣponderat ma- ximo pꝑiculo coꝛpoꝛiſ· Tertia ↄclu ſio · Popter alia crimina in quibus coniunx nõ timet ꝓbabiliter anime ſue/nec coꝛpoꝛi ſuo nõ debet derelin quere ↄiugem, etiã ſi ſit incoꝛrigibi lis:niſi ſit foꝛnicatio carnał pꝛ cuiꝰ vnicũ actum põt dimitti · aut ſpũaliſ pꝛopter quam ineoꝛrigibilem poteſt dimittere L Quinta parſ pᷣncipał et vltima huiuſ tractatuſ, tria ↄtinet capła IDLꝛimũ capłm· ſuꝑ dicẽdis pᷣmo ſe excuſat · Scdo q̃ ddᷣa ſunt expli eat · Certio oñdit ꝙ adtus diugał in quatuoꝛ caſibus ẽ meritoꝛius vite eterne · Quarto qñ cał actuſ eſt indr̃nſ. Quinto ꝙ p effrena⸗ tã intẽtionẽ tał actus eſt pctm̃ · Sexto ꝙ etiã eſt pcm̃ rõne aboꝛ- ſus· Septĩo rõne piculi infectiõiſ ꝓliſ.Octauo ꝙ qñnqʒ ẽ pctiñ rõne loci ſacri in qᷓ fit · Nono rõne mõt innat᷑alis · *£– rõne indebite ꝓuo- cationis ad Gmõi actum, ꝗᷓ tripłr fieri põt · X] · onñdit ꝙ talł actus ẽ ptm̃ ſi fiat añ bñdictionem eccłe ↄſuetã · XZij· ſi ↄ᷑tra votũ etiã ſim- plex fiat · Ziij·ſi fiat añ ↄſenſum de pñti etiã poſt ſponſalia · Deci- moquarto · oñdit in qbus caſibus actus ↄiugab eſt pctm veniale/ Vnc vltimo de ↄiugatoꝛum incontinẽtia reſtat tractadũ Et q;3uis ꝓfeſſum caſtitatis ſanctimonia, plus de celibatu q; de veneris vitio deceret diſſerere! ta- men(qꝛ ſcda ad thimo·iij · ſic de nr̃iſ tẽpoꝛibus ꝓphauit apłs · In nouiſ-⸗ ſimis diebus inſtabũt tꝑa ꝑiculoſa · et erũt homineſ ſeipſos amãteſ.cu- pĩdi · incõtinẽteſ. voluptatũ amato⸗ res magis q́; dei · hñteſ qͥdem ſpẽm pietatis · vtutem autẽ eius abnegã- tes cogoꝛ vbis vti magni illius al- berti · quibus ſuꝑ uiij · diſt · xxj. dicit · Muiuſmõi(inquit) t᷑pes queſtiones/ nunq; tractari deberẽt:niſi illa coge rent mõſtra/q̃ his tpꝑibus in ↄfeſſioe audiunt᷑ · eto itaq; a lectoꝛe ne ſcandaliſat᷑ in ſeqñtibus ſi vltra qᷓ; placet ſoꝛditieſ pctõꝛe detegã carna lium ·q certe meditari neq̃unt! nõ pa tefactis tłibus vulneribus · circa qᷓ tñ nihil noui dicturꝰ ſum · ſed tm̃ ea que doctoꝛes magm in ſuiſ manife- ſte ponunt volumĩnibus Erit igit᷑ de diugatoꝛ incõtinen- tia triplex ↄſideratio · Pꝛima de co⸗ iugał actus merito et demerito. Se cunda de reddendi debito vel inde- bito · CTertia de tꝑibus in qͥbus oti- nẽtia indicit᷑ · Quãtum igit᷑ ad pꝛi- mum notãda ſunt quattuoꝛ. Dislz qñ actus ↄiugalis ſit meritoꝛus · qñ nec meritoꝛius nec demeritoꝛius/et nullum pctm · qñ pctm̃ moꝛtale.⸗ qñ fit veniale peccatum: De pmo dðm! ꝙ in quatuoꝛ caſi bus,/actus ↄiugabł ẽ meritoꝛius vite eterne · Mꝛimo qñ quis hñſ gratiã reddit debitũ tpe/loco/et circunſtã- tijs opoꝛtunis · qꝛ eſt actus iuſtitie. Scðo qñ petit debitũ cauſa pꝛoł tñ tꝑe et loco et mõ debito · qð ẽ latrie Tertio qñ cauſa pᷣſeruãdi comparẽ a foꝛnicatiõe·qð ẽ caritatiſ.Quarto ſzm plureſ qñ cauſa vitãde foꝛnica tionis in ſe· quã ꝓbabiłr credit ałr nõ vitandã.ita ꝙ voluptas in nullo mouet eum ſed ſolum amoꝛvitande foꝛnicatiõis · quã ꝓtunc nõ põt meliꝰ vitare · vtputa qꝛ neceſſe habet loq; diu in ſecreto/eęt loco ſuſpecto alteri mulieri · et exptuſẽ de ea ſepe ſe tẽ- ptari · ſed qñ ſemel vſus ẽ actu iſto⸗ ad multoſ dieſrefrigeratus ẽ · et tũc nõ temptat᷑ · NRatio hoꝛe quatuoꝛ di ctoꝛ eſtqꝛ omĩſ actus vᷣtutis infor matus caritate eſt meritoꝛus · ſed buiſmõi eſt actus coniugalis in bis caſibus.ĩgitur cẽ, De ſedo qñ actuſ ↄiugał ſit indif᷑ ferens/ita ꝙ nec ſit meritoꝛus nec demeritoꝛius notat idem pe · de pa ꝙ H ↄtingit qñ ↄiunx carẽs gratia/ vno de quatuoꝛ modis dictis actum qun . mmiſ⸗ dif Gret d e i knh erll me ſgit rdenento tar amxnn gule vrons/ allt eſt. ges rone aborſus tpe Neptuſ penns ſ pbapilr timeret qn co⸗ tacantatee qy auis veln delecka⸗ lcmpidie vie dag Bemp eni ind pete dedita vdiq maſfere⸗ ten the eyig et anus g enam buta unet- Llephas eni dd mÿ gnati norelit⸗ Eeſi pabilrde boſit tnmerer tpe eptug q m⸗ tix gñcg iyr delectationẽ apitur et nutena nocimn perfecte co ipgteteffunat / er nſtiteparn nnuropninc eſit etn jſ bv aaſctnortale ſiene er ntiae. Irn petñ ee ndeſni etero n Phnnecheng im uin qi quig hil Jati ebiti tye ſorgetairnnſi⸗ uns. qreſtackig iſtie Dõ et no debito. gelitie rauſ ſenict conparẽ e qdẽ cantatil. Auarto qn cauſa vitade fonnica la Pochilr recſt alr ita, uptaginmllo n ſed chumn amorztande 8 na Punc ofitni htputacr eteſe habet oh geto etloro iſßeco altei eterpull iwen hebt⸗ A qibenel ſosati ſp ſdeeſtefhertuiei t. Kato lo⸗ ſuh. di oniſatls lt nſe treltt nenis 8 adhs cnugaln ur ½ illum exercetquia omniſactus qui eſt meritoꝛius hñti gratiã! eſt indif ferẽs nõ hnti · Non enĩ ẽ meritoꝛiuſ pꝛ carentiã gratie · Nec demerito⸗ rius:pꝛopter carentiam culpe:cui ſo lk debetur pena⸗ Quo ad tertiũ videt᷑ copula car- nab in cõiugio eſſe pctin moꝛtale in nouem caſibus · quoꝛe pe · de pa · ſex pnmo ſ declarat · Uñn ſzm eũ et om̃ſ. pmus ẽ ꝓõp inoꝛdinationẽ intẽtionis effrenate libidinis ſci liz qñ limiteſ mr̃imonij excedit/ idem facturuſcũ quacunqʒ alia, dum tñ eque pulchꝛa ſed quia habitibuſ nõ meremur,/ſed actibus hoc eſt,qñ actu ſic cogitat · De hoc dicit btus hierony· Nihil ẽ fedius qᷓ; vxoꝛẽ amare q̃ſi adulterã Et ſextus pitagoꝛicus · Omĩs ardẽ- tioꝛ amatoꝛ ꝓpꝛie vxoꝛis adult᷑ eſt Scðs ẽ rõne aboꝛſus tꝑe ↄceptuſ vb partus ſi ꝓbabiłr timeret᷑ · qꝛ cõ tra caritatẽ ẽ ꝙ quis velit delecta- rileum pnicie vite ꝓlis · Semꝑ enĩ pctm̃ ẽ petè debitũ vtriq; indifferẽ⸗ ter tpe ↄceptus et partus·qꝛ etiam bꝛuta ↄtinẽt · Elephas enĩ ad imp̃⸗ gnatã nõ accedit · Ett ſi ꝓbabiłr de aboꝛſu timeret᷑ tꝑe ↄceptusqꝛ ma- trix qñnq; pꝛ delectationẽ apitur, et materia nõdum perfecte coagulata diſpgit᷑ et effundit᷑/ et inſtãte partu PS ne puer oppꝛimat᷑ eſſet pm̃ q̃ſi ho micidij moꝛtale ſcienter petere vł regddere · Ałr nõ ẽ pctm̃ reddere· ve niale vo ẽ petere, maxime mulieri· q ſzm medicos impꝛegnate magis appertunt coitum: LCertius ẽ rõne ꝑiculi infectioniſ menſtrui tpe mõẽſtruoꝛ · De iſto di⸗ it hugo ꝙ tã vir q; mulier petẽſ de bitum tꝑe mẽſtruoꝛe! peccat mõałr · Sed qui reddit exactus nõ peccat · põt tñ denegare ſine pctõ niſi vide- at exigẽti imminẽ piĩculum foꝛnica- tionis · Sed dicit albertus ſup illud ezechiel · xviij · Ad mulierẽ mẽſtrua tam nõ acceſſeris · Mutamus (inqͥt) ꝙ accedẽ ad mulierẽ mẽſtruatã que vxoꝛ eſt nõ eſſe pctm̃ moꝛtale bᷣm ſe Concoꝛdat pe · de tar·dicens ꝙ tunc exigere eſt in voluntate ↄiugis: ſed reddere de nccitate iuris · Mec opi- nio ſecurioꝛ ẽ et cõmunioꝛ addit al- bertus · Sed tunc exigẽ ſignũ eſt ar dentiſſime libidinis· ſi ſcienter hoc fiat · Et pꝛ hoc inter moꝛtalia ꝓbi⸗ bet᷑ a ꝓpheta · I deo hieronymꝰ ſuꝑ iſto iſaie ꝙ om̃ſ iuſtitie vr̃e pannus menſtruate/dicit · Tunc viri abſtiné debent ab eis · Cunc enĩ ↄcipiuntur membꝛis damnati/ceci/claudi/ lepꝛo ſi: vt qꝛ ꝓnteſ nõ erubuer᷑̃t in ↄclaui eõmiſceri eo e pctĩ patẽter et apte a cunctis redarguat᷑ in paruuł . hec alberteſ· Ex qͥbus apparet ꝙ redu- citur ille tertius ad pꝛimũ· qꝛ dicit ꝙ eſt ſignum ardẽtiſſime libidimis· Tamen pe · de pa · in iiij · diſt. xxxij · tenendo ꝙ nõ ẽ moꝛtale ſic ↄcludit epilogãdo · dõm ꝙ pᷣmo nõ ẽ moꝛtale reddere etiã ſcienter ex pte mulie- ris · nec p dſeqñs ex parte viri · ex q̊ certioꝛ nõ vult abſtinere · Scdo nõ ẽ pectm̃ petere ignoꝛãti infirmitatẽ· Tertio ſciẽs infirmitatẽ, ſed neſci- ens monſt ſolere generari/(qꝛ non erat facturus ſi ſciret) non peccat · Quarto ſciens nõ generari/ vł ꝓba biliter credẽſ. vt qꝛ ſterił ẽ vxoꝛ · vł qꝛ dſueuit tunc nõ ↄcipe·qꝛ viri no- ſcunt melius ↄditioneſ vxoꝝe et ecõ- uerſo ꝑ expientiã · Cõſulendũ ẽ ĩgit᷑ mulieri mẽſtruate quia aut ſcit,aut N ꝓbabiłr credit viz ſe exoſam habi tuꝛ tũc ñ tenet᷑ reuelare, ſʒ rodit ſine pctõ · et ille ſpoꝛ ignoꝛãtiam non peccat· Aut nõ/ſed credit ꝙ nõ ſp B dimitteret eã cognoſcè · et tunc etiã nõ debet dicere · ne eum grauius fa ceret peccare · et adhuc vterq; excu ſatur a moꝛtali · et h vxoꝛ põt ppen- dere ex alijs vicibusqbus rennuẽti nõ acquieuit · Aut neutꝛer ſed credit ꝙ adulterabitur/vel peius faciet · et nec tunc debet dicere ſed reddere- Aut nibil hoꝛe,/ ſed ꝙ abſtineat cre dit et tunc ſibi dicat· QSð ſi audienſ nõ acquieſcat reddẽs nõ peccat · ſed petẽſ ſic · nõ tñ moꝛtałr · H pe · Eſt tñ in pꝛedictis caſibus tunc petẽtius terroꝛ incutiẽdus ꝑ ↄfeſſoꝛem qñ ex perit᷑ · tum ſp irreuerẽtiã ſacramẽto illatam · tum etiã ꝓp piculum fetus · Etiã ꝓpꝛ auctoꝛitateſ terribileſquaſ dam ſcript᷑ei ſanctoꝛe ac doctoꝛum/ Quartus ẽ qñ fit in loco ſacro/⸗ alius locus haberi põt moꝛtalr pec cat · vt dicit guilhel · gloſatoꝛ · ray· et pe · de pa · Immo ſm eunð tã petenſ qᷓ; reddenſ tunc/puta in eccła vł ci- miterio bñdicto · Moc enim ẽ ſacri- legñ crimẽ · qꝛ recõciliari debent ſᷣm verioꝛẽ opinionẽ · Si autẽ alius locꝰ haberi nõ põtltunc nõ eſt moꝛtale,/ſi exigenſeum planctu ꝙ abſtinere nõ valet gemit · Tunc etiã ſi aliuſ locꝰ haberi non põt! tenet᷑ quis reddere in loco ſacro · qꝛ vt ſctũs thom · dicit. Licet debitum reddendum ſit omni tꝑe/a omni hoꝛa!l ſalua tamẽ debita honeſtate qᷓ in talibus exigit᷑ · qꝛ nẽ opoꝛtet ꝙ ſtatim in publico debitũ reddat/ Quintus eſt ſi mutat naturalem vſum in eum qui eſt ↄtra naturam- Qsð fit dupłr · Vnomõ dicit pe. de pa· qñ vas debitum pᷣtermittit ſp eſt pctm̃ moꝛtale·quia ꝓles ſequi ñ poteſt · Vñ totałr intẽtio nat᷑e fru- ſtrat᷑ · Ideo cuidã pꝛegnãti/(quã vir ↄtinere nõ valẽſa tergo ſodomitice p pue x cognouit cũ nõ fuiſſet foꝛte peiuſoccidere pueæ) ↄoſultum fuit ꝙ; nullomõ ꝑmitteret ſe ſic ↄgnoſci.ſed pꝛius occidi · aut illum adulterari.ł iumẽto humiliari · Sed ſi ałr nollet ↄtinerel doceret eũ commiſcè ſᷣm ſi- tum longitudinis · et ſic pᷣſeruata eſt a peccato ſodomitico · et ſpꝛ ncẽitatẽ excuſata · Sed querið᷑ quid de illo qui ideo ſemẽ eẽ vaſ mulienis debi tum fundit! ne habeat plureſ filios, quos nutrire nõ põt · Ro pet᷑ de pa. Qð deteſtabilẽ rem facit cum filio iude · de q̊ geneſz · xxxviij · quẽ deus ideo occidit · Quid de eo qui ante completionẽ actuſ ſe retrahit/ne ſe- men emittat · ne habeat plureſ filioſ quos nutrire nõ põt · Ro eiuſdẽ · Nõ videt᷑ moꝛtaliter peccaẽ niſi ex hoc foꝛte mułr ad ſeminãdũ ꝓuocetur · Simbxr ſi ꝓꝛ hoc obmittit cognoſcè vxoꝛẽ/et ex cõmuni ↄſenſu negat de bitumlnõ videt᷑ ꝙ etiã peccet veni⸗ aliter · qꝛ licet appetẽ nõ habẽ płes libẽoſqᷓ; poſſit nutrire · Nec ipſe te- net᷑ debitũ reddere/nec actũ inchoa tũ ↄſũmarel ñ vxoꝛe petẽte· caueat tñ vt neceſſe eſt ne ſe/ vł alium pol luat · ¶ Sʒ qjrit albert · diſt · xxxiiij · de viriſ qui hñt calliditatẽ debilem hic enim caloꝛ ſufficit mouere mem bꝛa ad ↄcupiſcentiã · ſed cito euapo rat,/e debiłr extedit · ſi habeat ergo iſte vxoꝛẽ vᷣginem/cũ nõ habeat niſi pꝛimũ impetũ defloꝛaᷣ nõ põt· et tñ cognoſceret coꝛruptã ſi talem habẽt par ri tica al fiſhie e euſen NA riſtumet 2 n . anns a adone nd vdet nnet tit eruſi? apcto/ qn diſpo⸗ ſiocepons/ 1l infimita vt apo ena alt wrtr goſineſ natalem ſtum ppecit. N dmnor ne ſuffocet ceatu mni nate muti a enmm His etſumſiois ciihus idtd noau Get atede a e ntenon vwi n peccat moxtalr ex diua pte accedes dumt̃ vaſalo muliebi alua noeb tar. nee ſnẽ e ſlenter efuncat iqſtonẽ eni qua qni vtx vircr goſceſ vxoꝛẽ ſia mo n ſeto per ſrnantalr. Rßdz albeg mhil or ſe narituſci vwor, uato va⸗ .12 .„ Rän inſe mnole ychmn ſz po 1 e gnn Npiſcetie motaliſ⸗ chni ſſftit eimocuſ aue na Nininad Utarti b Atmi ins „. Oatähmelus in⸗ igis ſerſit mocnat ſiaknns bilene ur o abertolief fli, dire . potde ſabii tem falt ain iio geneß vrviieqe deus it. Quid de eo quiante mi auſſeerahit ne ſe⸗ tat ne babest puret lol nre d r K euſde⸗ Gnalider perrae nſtenſoe lr ad ſemnnicin poed⸗ irbordbnntht cognoſte er tomumi dlenſi neget d o icet eti euet wni Plrer eti n wboles voſt tit Aripete iti rcchmſurali nnchoa wror petite calleat roz w oetkt e tne ſ N alun p⸗ : bert diſt Xynij⸗ zitabert Dt ſit callcltate debilem veſufftit nouere nen enti det⸗ uußn etẽ kic 1 . ₰ „ 4 anen 1 n had ſeri it Hampiiſ dn er dekminat telligaẽ quis ſcʒ ſit modꝰ natalis/ et in vxoꝛem · quid iſti ẽ facienð. Nam ſi ꝑ altee coꝛrumpꝑe eã facit fit cau ſa adulterij· qᷣ nõ licet· Si vo coꝛrũ pat manulẽ ſpẽ ſ zodomitica· cũ non ſfiat inſtrumẽto debito · Ro eiuſdem Vigdet᷑ dom ſalua melioꝛ ſentẽtia ꝙ per applicationẽ manus via fieri poſſit · Ad id autẽ qð obici videt᷑ eſſe dðm/ꝙ dẽt applicaẽ manum vt medicantẽ/vł vt polluentẽ · Manus enĩ polluẽ ſ applicata inducit molli⸗ tiem vł ſodomiã · ſed manꝰ medicãs nõ inducit · Sic etiã dicimus in muli eribus qbus deſcẽdit matrix in os vulue · MMꝛecipimꝰ en vt digitis re⸗ ponãt ea · et tñ nõ dicimꝰ manus UA⸗ las polluere eas vł coꝛrũpe ſed po- tius medicari eis · ulle · Aliomõ mu tat quiſ natalẽ vſum quãtum ad ſi- tum. et tũc excuſat᷑ a pctõ qñ diſpo ſitio coꝛpoꝛis, vł infirmitaſ vt apo ſtema aut vente groſſitieſ/nat᷑alem ſitum ppediũt · vł timoꝛ ne ſuffocet partus imp̃gnate multũ · qñ enim in bis et ſimilibus caſibus, iĩdeo nõ au — Z– det accedẽ a pꝑte anterioꝛ vxoꝛẽ ñ peccat moꝛtałr ex alia ꝑte accedẽs dum tñ vaſculo muliebꝛi aliaſ nõ ab vtat᷑. nec ſemẽ eỹ ſcienter effundat Ad qſtionẽ enĩ qua q̃ri᷑ vtꝑ vir co gnoſcẽſ vxoꝛẽ ſuã mõ nõ ↄſueto pec cat moꝛtałr · Rñdʒ alb · ꝙ nihil eoꝛe q̃ facit marituſ cũ vxoꝛe/ ſzuato va ſe debito ! ẽ ſzm ſe mõꝛle pctm̃ · ſʒ po teſt eſſe ſignũ ↄcupiſcẽtie moꝛtaliſ⸗ qñ ſcʒ nõ ſufficit eĩ moduſ quẽ nat᷑a Vt autẽ E̊ melius in- qͥſ plus vł minus ab illo nat᷑alui mõ deuiet! notanð ſzm · alb · ꝙ debitus moduſquẽ nã docet ẽ! vt mulier ia ceat in doꝛſo: vir autẽ vẽtre incũbat eiet ſic et᷑ faciłr ↄcipiuũt mulièſ. niſi ꝑ acẽnſ impediat᷑ · Minoꝛ aũt deuia tio ab uillo laterał ↄcubitꝰ· maioꝛ ſedentiũ· adhuc maioꝛ ſtatiuũ. 1 ho rũ mayximuſ qͥ ẽ retroꝛſum/mõ iumẽ tox · Et ideo quidã hũc vltimũ dixe rũt eſſe pm̃ mõꝛle · qd tñ mibi non placet· H alb· Satis his ↄcoꝛdaẽ vi deẽ thom . in ſcripto ĩn q̃ſtiõibus lr̃a- lubus · Aliũ moð peſſimũ ↄcũbẽdi tã git pe · de pa · ↄcludẽſ· ſi ſcʒ tanta ſit inna᷑alitaſ ꝙ ñ poſſit ſequi ꝓles ex nata facti/ ſiue quia abutit᷑ vaſculo muliebꝛi/ ſiue qꝛ nubit in feminam ſzm ſitum ſe ſupponendo/ vt demon ſucubus! mõꝛle ẽ · Alias aũt ſi in lo co debito ſciẽter, vłquõcunq; ſe agt alr innat᷑ałrſi facit hoc ĩin caſu vbi na⁊᷑ałr nõ peccaẽt/puta p bonũ ꝓł vel fidei, et neceſſitas infirmitatis alterius vł imp̃gnatio R̊ reqͥrit/nee patit᷑ ꝙ ałr faciat excuſat᷑· Sed in caſu vbi alias eſſet veniale/et ncci- taſ pati᷑ modum innãalem nõ videt mõꝛle · ſʒ ẽ Suius venialelqñ ab iſta innalitate ſe ñ temꝑat ad tꝑſ·qꝛ ſe cus/ſi eſſet impedimẽtũ ꝑpetuũ· Si aũt pꝛ voluptatẽ ſine nccẽtate mu- tat moð nãlem, liczʒ nõ quo ad vas: mõꝛle ẽ · qꝛ non ẽ vxoꝛ eius niſi q̊ ad actus naleſ. Alr abutit᷑ ſacmẽto cõ- augij ſicut qͥ puertẽt vſum et ritũ al teriuſ ſaẽmenti ſcient᷑ eſſet trãſgreſ ſio p̃cepti/nõ ſolum in eſſentialibuſ ſed etiam in accidentalibus Sextus ẽ qñ ↄĩunx voluptatẽ p̃ᷣ uenit · ¶ ꝓuocat eã manibus/vł con fricatiõe/vł callidis vtẽdo vł incẽſi uis vt poſſit plurieſ cũ vxoꝛe coire · Sed notanð ẽ dicit pe · de pa: ꝙ iſtð põt fieri tripłr · Pꝛimo ſine omĩ pec cato · puta ſi q̃ſ cã ꝓlis generãde vł foꝛnicatiõiſ in vxoꝛe/vł in ſe vitãde aut debiti reddẽdi cũ alias ſit impo tẽſ ſe ꝓuocat eſu vł potu calefacti- uoꝛe/aut oſcuł/ã amplexibꝰqͥbus et aĩalia ſe ꝓuocãtvt vrſi et columbi/ vł aliqͥbuſ alijſ tactibꝰ/in qͥbus nõ qᷓ rit pꝛ ſe delectationẽ/ ſed ſolum ad actũ illũ p̃paratoꝛia nõ videt᷑ pctiñ qꝛ licʒ iuuaẽ naturã coꝛpalẽ ad obe- dienð recte rõni· Scdo mõ vt ſit po tẽſ cognoſcẽ vxoꝛẽ Ip delectationẽ quã tñ nollet cũ alia exꝑiri · tñ li cet peccet pᷣueniẽdo tẽptationẽ nõ tñ moꝛtałr · qꝛ nõ qrit in hac ꝓuoca tione delectari, ſʒ ſolũ in actu ↄiuga li. Vñ videt᷑ idem ſpẽ/incitatio⸗ qdðᷣ actus · Tertio qñ in talibꝰ pᷣparato- rijs ꝓp ſe delectat᷑. vt ſi ↄfricatioibꝰ impudicis mẽbꝛa attrectãdo ſequat pollutio nõ ẽ dubiũ qn omĩſ polluto exoꝛdinaria pctĩ mõꝛle ẽ/q vigilan do ꝓcurat᷑ · Sʒ in pᷣmo videt᷑ etiã/q; ſi tactibus innãlibuſ ſe ꝓuocet, quĩ ałr nõ põt dũ tñ nõ faciat ̊ ſp volu ptatẽ/qꝛ ncc̃itaſ excuſat non peccat etiã veniałr · ſicut nec is qui cã ꝓliſ vł reddẽdi debiti cognoſcit innãlit qñ ałr nõ põt/dũ tñ nõ pᷣmittat vas debitũ · Nã ſi ipſa habeat moꝛbũ in illo mẽbꝛo/ſic ꝙ nõ poſſit ibi ↄgnoſci nõ ſp ̊ põt alibi cognoſci · ſed cogno ſcẽ innaliter/ qñ ałr nõ põt ſp volu- ptatẽ nõ ẽ mõꝛle/dum tñ vaſ nõ ob- mittat᷑ ſed ẽ Suius veniale · Sic eẽ hic·qꝛ ſenex vł frigidus ẽ nõ põt co ire niſi ſe ꝓuocet tali mõ·qᷓ;uis vo- luptatẽ qᷓrat · qꝛ tñ nõ facẽᷣt cũ extra nea, Suius quidẽ peccat p̃ueniẽdo: ſed nõ moꝛtałr · Si enĩ oſcula et am plexus ſolũ dicunt᷑ mõꝛlia in ſolutig qꝛ ipſe actus ẽ mõꝛlis?!g& in ↄiugatiſ in ꝗbus actus ñ eſſet mõꝛlis,/nec in- citatio ad ip̃ᷣm ẽ mõꝛlis.Rᷣ pe. Dicũt etiã quidam magni ꝙ vxoꝛ tenet᷑ ſe exhibere viro ſuo ad oſcula dſueta ſi exigit · et ꝙ nec veniałr peccat/ vi rum et᷑ nõ petentẽ amplexãdo, et oſ culãdo debito mõ/bona intẽtione. vt ſcʒ ab ira ł ab alio peccato reuocet. his videt᷑ textus ſcript᷑e coõcoꝛdare aſilio ſalomoniſ ꝓv· v. dñtis. Letare eũ muliere adoleſcẽtie tue · cerua ca riſſima et gtiſſimus hinnul⸗. vbera eius inebꝛiẽt te omni tpe et in oꝛe illius delectaẽ iugiter · Quare ſedu ceris fili mi ab aliena/et foueris in ſinu alterius · Que omĩa tã ſzm glo ſam int᷑linialẽ/qᷓ; ſm nicolaũ de lyra ſic exponũt vt ſᷣm latinos dockoꝛeſ. Septimuſ.ẽ de eo qͥ añ bñdictio- nẽ nuptialẽ! pꝰↄſenſum tñ de pñti, ↄgnoſcit vxoꝛẽ · Cat enĩ vt guil. ſup ray dicit/peccat moꝛtałrſi prefata abſq; diſpẽſatiõe eccłe, et ſine iuſta cã facit:in illis locis vbi ↄſuetum ẽ bñdictionẽ nuptialẽ adhiberi · Jm dico ſi obmittant᷑ alie ↄſuete ſollen⸗ nitateſ.de iſtiſ vide m · ca · xiij · Gviij Ockauus ẽ ſp voti ſimplicis obli gationẽ · Nã iſte qͥ añ mr̃imoniũ vo uit pꝑpetuã caſtitatẽ dtrahẽdo mat᷑ moniũ cũ ea ꝑſona ꝗᷓ debitũ vult ha bere/frãgit votũ · nec poſtea vnqᷓ; pt exigẽ debitũ · licet reddẽ poſſit poſt ↄſummatũ mr̃imoniũ. Nondũ tñ cõ ſummato mr̃imonio! monaſteriũ in- trare debẽt ſi poſſz · ſm thom . in jjli betis · Item ſi duo ↄiugeſ in domo emiſerint votũ ppetue ↄtinentie/et alter eoꝝe velit frãgere dicit de eis alber · ſup iiij · diſt. xxvij · Ego plane ↄcedo ꝙ poſtvotũ et̃ ſimplex ppetue ↄtinẽtie młyr peccat moꝛtałr recipiẽ do maritũ/nec tenet᷑ debitũ reddè· —— = 8 — = ſint ignare inni 1terlæ — — ſone aut ilhee olietuciſ tb ſi ipetn möte ti ſnt igure ./ ce pan möie tnunie nlocs il voi ecke pbibiio Gmuiter ſeruck Lñithor dieit ſim. trſpenſi eriſen apdho ſicreces fſpiſum valle hummaè minmomum AAnititei n diaigna erßla appa titfrawddſcſiſuntmiti diſtani ditoiſ quantiad nooitatt v iti ad fomma andſigiün eet Dequato pſcſpal an ſez aaus nilgal ſtpctiñ veniale vidonaſi e de ſrtteterd eſen w lptaſqnit oter pclickoſcaſis ſzin Haſenſiun t de it, Calenivt gii ſip t motalr ſiprefata de eerle et ſine iſta S locs or ofnetum? upali adhiben⸗ Jöen want dae Mete Aen lalvge ,CaNiſ i, Gi owa ſinpteg n Uiſte zañ mñinonii w caſhtzt; orabicnm a pbn bt nlr 1 votie r ſten mMij pt leet ai t poſtt oſt ninonii Nondi tñc monio/ toraſteritin⸗ poſßn tom inſt nſiduo zugel indomo eet 1 wetue wunende, d he ot de es BGatis ↄcoꝛdat ray et Innocentius · Itẽ pe · de tar · in qſtione quã tangit diſt. xxxij· vt c fouere ↄtinẽtiã ſine licẽtia diugis ſit pctin mõꝛle · Ro. q aut fert᷑ intẽtio detminate ad non reddenðò/nec exigenò debitũ · tunc ſciẽti ius ẽ pctm̃ mõile ſi fiat ex ðᷣli beratiõe · Aut in comuni tunc nõ ẽ ptm̃ mõile · q; ſaluari põt in eo qð ẽ licitum ſcʒ in non exigendo/ Nonuſ ẽ de copula carnali clãde ſtna pꝰ ſponſalia de fuẽᷣo · De qᷓ dieit pe · de · tar · ꝙ Hmõi copulal aut fit af fedu foꝛnicario · tũc ẽ mõle ptm̃ nec facit m mr̃imoniũ ſed tm̃ pꝛe ſumptũ · Aut affectu maritali · et tũc pſone,aut ſunt ignare iuriſ a eccła ſitice ↄſuetudiſ.tẽ nõ ẽ pctm̃ mõꝛle aut ñ ſunt ignare· tẽ ẽ pctm̃ mõꝛle maxie in locis ilł vbi eccłe ꝓhibito cõmuniter ſeruat᷑ · Cñ tho · dieit ſim płr ſponſã excuſari a pctõ ſi credẽs ſpõſum velle ↄſummaẽ mrimonium admittit eũ · n aliq̃ ſigna expᷣſſa appa reãt fraudiſ.ſiẽ ſi ſunt multũ diſtãtiſ ditiõiſ/vł quantũ ad nobilitatẽ/ vł Intũ ad foꝛtunã/ł aliò ſignũ appat De quarto pᷣncipali/qñ ſeʒ actus ↄiugał ſit pctm̃ voniale vidondũ ẽ· De q̊ᷓ dicit pe · de pa · ꝙ añcunqʒ vo⸗ luptaſ qrit pᷣter p̃dictoſ caſus/ſcʒ in Abus ẽ mòꝛle tũc ſp eſt veniale · In ſpãli aũt nõt ſex caſus in qͥbus actꝰ iugabl ẽ veniał tm̃ · Pꝛimꝰ qncun qʒ pᷣcedit aliqᷓ deoꝛdinatio rõniſ.ſʒ ñ tata ſiẽ in pdictis caſibuſ. puta petẽ tpꝑe ſacro ſi aſpectuſ ſit ad delectatio nłæ,/Fuis ẽ culpa·ſi ad lubꝛicũ vel in- firmitatẽ ſuã cuius ẽ ſibi ↄſcius vł ſcia/vomiale · Scᷣs petẽ cã delecta tioiſ infra limiteſ ſp ẽ veniale · ſicut comedẽ ſg voluptatẽ · Qð enim eſt cibus ad ſalutẽ huius hominis hoc coĩtus ad ſalutẽ generiſ humani · vt aug · dicit · et ẽ in iiij · diſt · xxxiij · in lr̃a·ca.j: Tertiꝰ petẽ cã foꝛnicatiõiſ vitãde in ſe/ſic ſcʒ ꝙ cognoſcit vxo rẽ cã vitãde ĩn ſe foꝛnicatiõis?q;uiſ poſſit alłr vitaẽ · ſʒ magiſ vult iſtomõ delectabili vitare!qᷓ; aliomõ nõ dele cabili vł penali·puta domãdo car- nẽ · vł fugiẽdo alioꝛe ↄſoꝛtia· vł non loqñdo ſolus cũ ſola · Si g poſſit fa- ciłr vitare/ſʒ magiſ vult cũ volupᷣte qᷓ; ſine ipſatũc peccat veniałr · q pᷣ fert voluptatẽ carniſ abſoꝛbentẽ rõ nemei qð ſzuat vſum rõniſ/et eqᷓ at tingit ad finẽ · ſiẽ ſi hõ ſitienſ/põt eqᷓ ſatiſfacẽ vł ſuccurrẽ ncc̃itati nature bibẽſ vinũ limphatũ. minꝰ delecta- bile ñ ledẽſ caput a eligit extinguè᷑ ſitim cũ foꝛti vino qð ẽ magis dele⸗ ctabile/qð inebꝛiat eũ vł in toto vł in ꝑtepeccat · ñ tñ rõne finiſ/ſʒ rõne medij incõpetẽtiſ. Et q;uis ſic petẽ debitũ cã foꝛnicatõiſ vitãde in ſe/vt detm̃ ẽ ſit veniale! nõ tñ ↄtrahẽ hac intẽtiõe ẽ veniale; Et dir̃t iſte tertiꝰ modus multũ a q̃rto q̃ ẽ meritoꝛius ſupᷣ tactus · G iij · Quartus ẽ qñ cau ſa infirmitatiſ vitãde · q;uiſ.n · vtrun qʒ ſeoꝛſum liceat appetẽ! nõ tñ vnũ ꝓyꝛ altex· qꝛ iſta cauda ñ ẽ ĩſtius vi tuli.· MRõʒ dicti aſſignat er̃ thom · in iiij · qꝛ talis q̃rit ſanitatẽ ꝓꝑ id qð ad Eꝑ nõ eſt oꝛdinatũ · ſiẽ qui ꝑ ſaẽmentũ babtiſmi tm̃ ſalutẽ coꝛꝑalem querit Qntus ðẽ ſi qñ incepit petẽ ł reddẽ bona intẽtiõel poſtea mutet intẽtio- nẽ ita ſeʒ ꝙ nunc vellet iſtã libidinẽ ᷣᷣ ſe · Sextꝰẽ qñcunqʒ aliud intẽdit q; ad qð oꝛdinat᷑ ↄiugiũ/vł ad ꝓlem Ereddenðõ debitũ · pe · de pa · Pkeſ alioſ caſus hẽſ õ· int᷑ ↄditiõeſ põtaſ Ca · ij.· G qnte ꝑtis · ¶ Dꝛimo oñdit ꝙ diunx tenet᷑ reddẽ debitum ſuo cõ iugi petẽti · Scdo oñndit ſi ↄiugi leꝓ ſo ſanus ↄiunx teneã reddè debitũ · Tertio ꝙ vnꝰ ↄiugu nõ tenet᷑ alteri debitũ reddẽ in det᷑mentũ ſue ſani/ tatis · Quarto oñdit ꝙ vnuſ cõiunx ab ̊ excuſat᷑ ſp impotentiã q̃ tñ ex culpa ſua nõ accidit · Qnto ondit qñ ꝓᷣ̃p foꝛnicationẽ aut carnalẽ/ã ſpũa- lem,s ã innalem iunx excuſat᷑ ab H̊ actu reddẽd debitum · Sexto oñdit idem pꝛopter votum caſtitatis/ et pꝛopter locum ſacrum Vnc de ſcõo pncipali viðᷣlʒ de reddẽdo debito ↄiugali, vł de ñ reddẽdo · Mꝛo cuiuſ intellectu ſʒm thomã · pet de pa · et cõmunit᷑ om̃ſtheologos/tenenð ẽ ꝓ regła“ ꝙ; ↄiugi debitũ petẽti/et tꝑe debito/etiã tpe ſacrol reddenð ẽ ſiue petat exp̃ᷣſſe, ſiue interpᷣtatiue · quia nõ refert quõ quiſ voluntatẽ ſuã ex pᷣmat,/vbiſ/an factis · et maxime in- ferioꝛi vaſculo in ̊ cõpatienð eſt· qꝛ verecũdius ẽ mulieri petẽᷣ. Item q̊ᷓ cunq; intẽtiõe ſiue cã ſobol ꝓxrean- de/ſiue foꝛnicatiõis vitãde,/ ſiue etiã libidinis ſatiãde/ſiue voluptatiſha bende · Nec h̊ ẽ reddẽ gladiũ furio ſo · qj magis ne incidãt in dãnabiles coꝛruptelaſ.ſiẽ in theotonia vxoꝛ mi litis negãtis in vigilia paſce debitũ (qꝛ ↄtinuerat tota q̃drageſima)fr̃eʒ eiuſ impetijt · et negantẽ iugulauit· Et reuerſa ad vixe dixit · Gᷓ tu feciſti qꝛ facẽ coegiſti · Alia at̃᷑ ſuppoſiit ſe iumẽto · Vñ vij · eth · ea · iij · vcupiſcẽ tie veneroꝛe qbuſdã inſaniaſ faciũt qñ ẽ mõꝛle · vbĩ ſepe ẽ veniale · c. iůjʒ niſi diſuadẽdo ceſſare faciat ab ꝑxa ctione alter ↄĩugũ ·qð tñ nõ cũ mul- ta inſtãtia facienð ẽ·n añ duos men ſeſet mrimoniũ ↄſummatũ violʒ qũ licet intrare monaſteriũ. Rõ autem detõxe duplex ẽ · Pꝛima ·.qꝛ ſiẽ ſzuus ẽ ĩ pt̃ate dñiſic vnꝰ diugũ in pꝛate alteriuſ qᷓ̃ ad redditionẽ debiti · quia vir ñ habet ptᷣatẽ coꝛpoꝛiſ ſui/ſʒ mu lier · vt dicit᷑ · · choꝛ · vij · Sed ſeruus tenet᷑ ex nccẽitate p̃cepti/dño ſuo r8 dere debitũ ſʒuitutis · & vnuſ diugũ tenet᷑ ex ncẽitate pᷣ̃cepi/ alteri red- dere debitũ · Scda rõ ·ſicut ẽ dtra iu ſtitiã alienũ accipe inuito dñol ita ẽ ↄtra iuſtitiã alienũ petẽti nõ redde, ñ dtra h̊ legitima exceptio haberet ſed pmum ẽ pctm̃ mõꝛle/S et ſcm. ſed coꝛpus vnius ↄiugũ ẽ reſ alteri us quantũ ad actũ mrimonij/ſʒm il- lud choꝛ ·vij · vir nõ habet ptᷣatẽ coꝛ poꝛis ſui ſʒ mulier/niſi habeat legi- timã cauſam negãdi · Ex qbus patʒ q;magnũ pcti incurrũt mugeſ ſibi mutuo in debito inobediẽteſ. Nam rapinã faciũt · et inſuꝑ alteri occaſio nẽ adulterij tribuunt · Idcirco cla- mat vbi · S · apls · Nolite fraudari in uicẽ · Sed qꝛ nõ ſy opoꝛtet obedire ſubiungit exceptionẽ, ñ foꝛte ex cõ⸗ ſenſu ad tꝑs vt vacetis oroni·et ite rũ reuertiminiĩ in idip̃m · ne tẽptet voſ ſathanaſ/p incõtinẽtiã veſtra⸗ Sunt autẽ ſex caſus in qͥbus a p cepto reddendi debiti quiſ excuſat᷑· Pꝛimus ẽ lepꝛa de q̊ dicit tho · li ecet teneat᷑ ſanus lepꝛoſo diugi red dere debitũ ! nõ tñ tenet᷑ ei cohabita re ·qꝛ non ĩta cito inficit᷑ ex coituſiẽ ex cohabitatiõe. Rõ autẽ q̃re tenet᷑ reddẽ ẽ. qꝛ ẽ melius nato ſi cõcipit᷑/ etiã lepꝛoſus/oſſe!.qᷓ; non eſſe· nec le- giſheniinarte ſua ſpiezeſt eu⸗ roii. Dicit aute necic q vi areditiad milere epvoſam im piret pbapr Fieli infechii mul Oraetignikndſt gnoſcaann iro ſepoſo⸗ Ouncd tndebſt nd videi dudi ch mre mfena r bma ſyene lepne ſezleonimna in qua tantaé infecho gpteſ coponiſ fnr ſtanm ridit no videt g minen ſinfete teneat vir debti regd⸗ recgeco vix poſßz euade pieui⸗ 5 Irds caſi ede pieuo phone q ſiert quirecge /niſ ſalua ſtẽ iuſlbiehi⸗ſrut naea tlaimminet aute D Apolum. U 1 — — — — Seao dtoſelt ddain gpe inito io zi kenũ petit n ic nm exepto aberef nle Fetſin is gu ẽ teſ aten Qimñinoniſhni⸗ noͤbabet piatẽ cor ler niſhabeat leg⸗ ch. Triboͤſat Nincumit Iugelſ omodeciede KNan vet inſup dtenoccſi Lribuunt. Jaarro Gls⸗ Paltefallenin Eno popottt beiſn⸗ reynmni iſtterc⸗ t wweng im et ite nin n netitet z irit ini deſta pꝛoſus ꝓhibetur vti iure ſuo q;uis xime ſi timeat᷑ ſibi piculũ ſpuale · pu ta incidẽ in adulteriũ· qꝛ lepꝛoſi pr interioꝛẽ caloꝛẽ! dicunt᷑ multũ appe tere actũ illũ· Debẽt autẽ ſzm com munẽ opinionẽ et alanum! ꝓpe do- mũ lepꝛoſe iugis manere · Non rñ tenet᷑ ſanuſ vt pe · de pa · dicit reddẽ debitũ! ſi ex ̊ ſibi immineat piculũ moꝛtis vłl infirmitatiſ· Vñ dicit · te nenð ẽ ꝙ; nec reddẽ nec cohabita? tene?᷑! niſi ſuppoſito ꝙ ex cohabita- tione vł redditiõe debiti ñ immine at ſano pĩculũ infectiõis· qᷓͥ ſuppõito loquunt᷑ iuraex · de ꝛugio lepꝛoſo ca·ij.· UVt autẽ ex redditiõe debiti immineat piculũ infectiõis qᷓrendũ eſſet a medicis · et credenð eiſ. Inꝰ quiſq; enĩ in arte ſua ſapiẽs eſt · ecã · xxxviij · ¶ Dicũt autẽ medici ꝙ vi- ro accedẽti ad mulierẽ lepꝛoſam im minet ꝓbabłr piculũ infectiõiſ mul tomagis!qᷓ; mulieri ſi cognoſcatur a viro lepꝛoſo · Quicqͥd tñ de ̊ ſit!nõ videt᷑ dubiũ/œ qñ młr ẽ infecta vl- tima ſpecie lepꝛe ſeʒ leonina/ in qua tanta ẽ infectio ꝙ ꝑteſ coꝛpoꝛiſ fru- ſtatim decidũt nõ videt᷑ ꝙ mulieri ſic infecte teneat᷑ vir debitũ reddẽè q; reddẽdo vix poſſʒ euadè piculũ⸗ Scð&ðs caſus ẽ de piculo ꝑſone · q nõ tenet᷑ quiſ reddẽ niſi ſalua ↄſiſtẽ tia ſubiecti · ſicut nata ᷣmo retinet nut᷑tiue augmẽtatiue potẽtijſ gr̃a ſubiecti/ q; miniſter generatiue gra ſpeciei· imminet autẽ ex multo coi tu pꝑiculum · Vñ ph̊s de lon· bꝛe · vite · ca · vl · dicit! ꝙq ſperma amplius emiſſum deſiccat· et ſeneſcunt tales cito · pꝛ qdð mulus longioꝛis vite eſt equo et aſino ex q̃bus genitus eſt: malũ ex ̊ alteri ꝓueniat tꝑale · ma femelle maſculis ſi coitiui ſint ma ſculi · p qð etiã paſſereſ maſculi bꝛe uioꝛis vite ſunt femelł · Si autẽ in- Ffirmus ſit vł vulnerattus/et coitus mõꝛł ſibi eſſe poſſʒ tũc nec reddẽ te- net᷑ · Et ex iſto pᷣncipio dicũt aliqui ꝓbabłr! ꝙ ſi vir fur ẽ incoꝛrigibił Ipᷣ qð vxoꝛ quotidie ꝑiclitat᷑ cum eo ad moꝛtẽ erga ĩuſtitiã!ꝙ põt fugere et eũ relinquè · ne moꝛiat᷑ cũ eo · ſicut et de naufragio communi liceret ei ſoli euadẽ/ſi poſſʒ · nec teneret᷑ cũ eo ſponte mergi · Hpe · de pa · Vnð etiã hugo ſuꝑ iiijnotat· ſi mulier ꝓba- błr timet dep̃hendi cũ viro ſuo fu- re/qui ẽ in nemoꝛe: et nõ audet ve nire ad eum: vł ſi timet ꝓbabłr ꝗ; vir cõpellat eã ad eundum ſecum in furto faciẽdo nõ tenet᷑ ire ad eũ vt ſoluat ei debitũ · vt hẽs in qrta ꝑte ca iij · · vij⸗ Teoertius caſus eſt de impotẽtia · pꝛ quã aliqͥſ excuſat᷑ · qꝛ impoſſibili um ſzm ĩura nõ ẽ aliq̃ obligatio/ſiue ſit pꝛ actũ pᷣcedẽtem qð tñ in mu- liere locũ nõ habet vł raro/ ſiue pyr aliã cauſam · ita tñ ꝙ ſi ſpꝛ culpã ſu- am peccauit/ reddẽdo ſe impotentẽ afflictione indiſcreta/ vł penitẽtia: imputat᷑ ſibi ſi pꝛ Gmõi, alius inci- dit in damnabilẽ coꝛruptelã· Vnde nec viro iniungẽda ẽ tã gᷓuis peni- tẽtia!l ꝙ ſit impotẽſreddẽ debitum vxoi iuuẽcule feruẽti · puta ieiunia et vigilie · qᷓ̃ deſiccãt ſperma · Nec e cõuerſo ↄſulenð ẽ vxoꝛi facere tam graueſpenitẽtias vt reddat᷑ defoꝛ mis viro ſuo/vl ꝙ ſit in maciem vł pniciem ſue pꝛoł, vł impedimẽtum ↄceptus · Nec etiã tenet᷑ vir vti cal lidis vt ſit potens · ſed ſufficit ꝙ ſe ñ faciat impotentem/ Quartus caſus eſt ratio foꝛnica tiouĩis ·qꝛ vt ray ·et guil · dicũt · foꝛnĩ cãs commiſſo adulterio amittit ipſo iure ius petẽdi debitũ· licet nõ ſta- tim ꝑdat ſp tał iuſquo alter tenet᷑ ſibi reddè qñ viðlʒ foꝛnicatio ẽ occł ta et ꝓbari nõ põt · Si enĩ foꝛnicat̃o eſſet notoꝛa! tunc nec reddẽ nec ex igere debet debitũ ille qui innocenſ eſt · niſi reus penitentiã velit agere et niſi in caſibus certis q̃ſ ponũt do- ctoꝛeſ/in qbus foꝛnicatio vł adulte- rium nõ diuoꝛtiat ↄiugeſ. de ray · et glõ · Vide de H̊ g̊ · ca · xv · pꝑ totum Immo dicũt qͥdam magni et multi ꝓꝙ ſi ꝓcerto vxoꝛ ſcit ꝙ marituſ eiuſ foꝛnicatus vł adulteratus ẽ,/ et ha- bet teſteſ qbus HG̊ ꝓbare põtnõ te⸗ net᷑ ei reddẽ debitũ/etiã ſi nõ eſt ab eo ſpꝛ foꝛnicationẽ ꝑ ſentẽtiã ſepa- rata/ſi ipſa vult ↄtinere · Idem di⸗ cunt ꝙ ſi mulieri firmit᷑ dictet ↄſciẽ tia ꝙ maritus eius coget eã ad moꝛ tale/ſi venerit ad eũ in lectũ vł ali- bi ñ tenet᷑ venire ad eũ ꝓ reddẽdo qᷓ;diu ſibi ̊ dictet ↄſcĩa ñ erronea· Notat pꝛeterea pe · de pa · diſt · xv. ꝗ; triplex foꝛnicatio int᷑ ↄiuges poteſt inſurgere · ſcʒ carnał. ſpuũalis· et in- nat᷑alis· De carnali quõ ſꝛ eã qͥſpẽ dimittẽ alium dctm̃ ẽ · De ſpũali pu ta qñ quis incidit in hereſim, iudæ- iſmuũ/vł idolatriã,/aut paganiſmum/ idem dm ẽ ſicut de foꝛnicatiõe car nali dctm̃ ẽ· niſi ꝙ ſpꝛ vnieã fomica tionẽ carnalẽ qͥſ põt talem dimittẽ. ſed yꝛ ſpũalem nõ ſic/ſi ſe velit coꝛ rigere. De innãli foꝛnicatione idem dðm ẽ qð de carnali ·qᷓ innaliſ extẽ ditur ad vitiũ ſodomiticũ/et ad pol lutionẽ exoꝛdinariã cũ alio vł cum alia cõmiſſam · De omĩ pctõ ↄtra na non legitimus vſus intelligi debet. Vñ qꝛ mechia cã ẽ diuoꝛtij ſuffici⸗ ens/et g&uioꝛ ſit mechia in omĩ cato ↄtra naturã qᷓ; in adulteri pꝛĩie dictol ideo ſi alter agat in mem bꝛo cũ altero innãli/vł poſterioꝛi vkr polluit ſe ꝓpꝛijſ manibus· idem eſi effectuſ ſicut de ſimplici mechia ECt fundan⁊᷑ illa in vbo chꝛiſti q ob cau ſam foꝛnicatiõis? vxoꝛẽ dimittẽ poſ⸗ ſe determinauit; Quintus caſus ẽ rẽne voti · vt ſi de licẽtia alterius iugis facit votũ de caſtitate ãamodo ſeruãda.ſimplex inq; vt ſollenne votũ · qꝛ extũc pdit ius petẽdi·nec reddere teneẽ᷑· vt.qᷓ. ꝑte ĩiij · ca · i · Cij · ¶ Sextus eſt ra tione loci ꝓvt Sg̊· pte v· ca. ·C. viij⸗ Ca · iij · huiuſ quinte ptiſ. Pimo oñdit ꝙ tꝑe ſacro nõ licet petẽ debi tum · Scðdo ꝙ etiã nõ licet poſt conce ptum · Et pꝛope partum. Tertio etiã hoc non licet tpe purgationis Quarto ꝙ nec tpe mẽſtruoꝝ· Qnto oſtendit qbus tpibus interdicta eſt nuptiae celebꝛatio· Et ſic terminat᷑ materia pꝛeſentis tractatus E tertio pꝛincipali/vidlz de ctꝑibus in qbus ↄtinẽtia cõo- iugibus etiã indicit᷑ notan- dum ꝙ ad hoc ſunt quĩnq; tꝑa· Pꝛi mum tꝑe ſaero nõ licet petẽ debitũ. puta tꝑibus ꝓceſſionũ iieiunioꝛe/ et feſtox · Vñ exo · xjx · nõ appꝛopinque tis vxoꝛibus veſtris · Dicit tñ pe · de Pa· ꝙ nõ ẽ pctĩ moꝛtale/ſʒ veniale · niſi cõmitteret᷑ eõtemptus nimius/ turã ꝓbat ꝑ xxxij- q· iiij· meretriceſ vbi dicit g nomĩe mechie omĩſ ili citus dcubitus/atq; iſtoꝛe membꝛoxe pec o pꝛo „ -— hamſßirite te ninnß mrnli oñ debiti et nece imumeſt erqno big aberacko⸗ neconpeſiinon poſſunntt Odnet terdu d tyl ad N tfi Fue etphe enih de zond dmned parte gata Nin pe de pa diat ſp e am pere de biti vtqg inafnter tpe cowepdig/ partus qt et buta deinent elephas tẽ ad inpgnatã accedit. lam ſquil. inpgnatz aceclt et te fen oppnatpuep animati ſt ir⸗ clanis q, z daber aeri wi ⸗ lerd etiſbiinpitat a pe⸗ alirguic ſequtur exeo. taſuge rine wreſ enutgz gigi ſrtri noco ſmnaſinple e wi · geric dait recter tenet· vt . i. Gexrts eſtra Ne vca ,0 wiiͤ/ gunte pal Pum cro mocetpete debi aoet n cont peprram. Lerdo lrettpe purgabons ee tpe meſnoy Qnt utpibis ittrch e1 ebento⸗ Etſetemmimt. ſnts tanatus⸗ topinifdl/ oDde in dbis dMnet eo 8eti indici notan. ſuntquinh tpa n nulret pete debtiſ⸗ ceſtoni ieinnian / e „pjr no porine lns⸗ Dict iſen — enpils nimiuß/ ita etiã ꝙ ſpꝛ tempuſ ſi deus pcepiſ ſet nõ abſtinerẽt · qꝛ ſicut furari txye ſacro nõ mutat ſpẽm ita nec debitũ in diugio petere tꝑe ſacro Seppe tñ eſt annexa irreuerẽtia ſiue ĩrreligio intẽperãtie ↄiugio voluptati vacã tum ex q̊ et graue veniale/et moꝛx- le ſepe cõmittit᷑ · Vñ pᷣmo dialogoꝛe gre; narrat de diugata·q victa car nis illecebꝛis nõ abſſinẽ ſin noctel in craſtino ad eccleſiã dedicandã cũ re liquijs beati ſebaſtiani martyriſ ve niẽſ cũ alijs/a diabolo arrepta fuit · Moc tñ nõ cogit qð ullð fuerit moꝛ- tale. q; etiã p pctm̃ vemale tradif quiſ ſathane· Vñ etiã ꝓpheta a led ne occiſus eſt · tertij · regũ · xiij · Non enim in animã ptᷣatem accipit niſi p moꝛtale · ſed in coꝛpus ſic · Reddẽ So cum diſplicẽtia tꝑe qᷓntũcunc; ſa crol nullũ pctm̃ ẽ · qꝛ debitũ/et neceſ ſarium eſt ex quo vᷣbis ab ex actio- ne compeſci non poſſunt/ Scoõm et tertiũ ẽ tꝑſ qð ẽ poſt cõ ceptũ ꝓpꝛie · et pꝛope parcũ · de qᷣbus ctm̃ ẽ S· parte qnta · ca · j· E· vj · quia vt pe · de pa · dicit ſp ẽ pctm̃ petẽ de⸗ bitũ vtq; indr̃nter tꝑe conceptus partus ·qꝛ et bꝛuta ðdtinent elephas autẽ ad imp̃gnatã ñ accedit · Nam ſi quiſ ad impᷣgnatã accedat/et p̃ter ſpem oppmat pue anĩmatũfit ir- regularis · q; ſeʒ dabat operã rei ⸗ licite · Vnð etiã ſibi imputat᷑ ad pe- namquicquid ſequitur ex eo⸗/ Quartũ ẽ tpe purgatiõis ↄiugis poſt partum infra · xl · dies · Verum ꝙ in veteri teſtamẽto vſq; ad xl · vł lxxx· diem mułr a viri thoꝛo ſicut a templo abſtinebat cerimoniale fuit ideo hodie nõ ligat · Vñ ſicut mułr in noua lege ſtatim poſt partum ſine moꝛtali poſſet eccleſiam intrare/nec debet ꝓhiberi (ſi autẽ ex veneratio ne voluerit abſtinẽ deuotiõi eius nõ eſt imputanð) ĩta ſi ſtatim poſt par- tum alteruter petit debitũ/nõ ẽ moꝛ tale ſʒ veniale · Et indecẽſẽ ꝙ non abſtineat a cõſoꝛtio viri q;diu abſii⸗ neat ab ingreſſu templi· Pimũ ꝓ⸗ bat᷑ e · de purificatiõe pꝰ partũ · c · · Ergo poſt partũ in puerperio ñ eſt ptm̃ moꝛtale · qꝛ timet᷑ de egtudine vxoꝛis · Ad puerperã & accedẽ erat ꝓhibitũ lege moſaica. hodie tñ non ꝓhibet᷑ tẽplum ingredi · qꝛ et emoꝛ- roiſſa tetigit fimbꝛiã veſtimẽti chꝛĩ ſti · vt patet vbi ſupᷣ de purificatiõe poſt partũ · et in decre diſt . v· ad eiuſ ↄcubitũ · Nibilomiꝰtñ ibið ꝓhibet᷑ viro ad eã accedẽè · nõ autẽ de neceſ ſitate! niſi adhuc eſſet infirma · et p hoc eſſet piculum moꝛtis/t?ł agrauæ tio infirmitatis · Mec pe · de pa⸗ Quintũ ẽ tpe menſtruo · de q̊ eẽ ſup̃ dctm̃ ẽ · Vnð dicit idem petrus· ſi innãalis et accidẽtał ſit fluxus/a q̊ młr diciẽ emoꝛroiſſa. nõ interdicitur petitio vł redditio · qꝛ qñ ẽ infirmi⸗ tas ppetua vł nimis diuẽna! picu- loſum eſſet ↄiugatis aliqbus ꝓbibe tũc etiã młr ↄciꝑe nõ põt ſzm qſoã · Vñ non timet᷑ ꝓli · Jðo tũc ẽ venia le petere · cũ nõ ſperet᷑ ꝓleſ · niſi ſit p foꝛnicationẽ vitandam in ſe vel in alio· vt tactum ẽ ſup · parte v· ca· · Gvij · Si autẽ ſit naliſ in menſe(a 43 — et mẽſtruata dicit)adhuc non videt᷑ moꝛtale ſciẽter petẽ/vł reddẽ. Vñ młr ſi ſine ſcandalo viri põt ſe excu ſarel debet ſubterfugẽ · Ałr nõ pee cat cum doloꝛe reddẽdo ſʒm bõuen · WWWW51e et pete de tarquino · Sed dicunt ꝙ; exigere ſcienter ẽ moꝛtale moti au⸗ toꝛitatibus hierony ſupᷣ allegatis · ca.j· huius partis · C. vij · Et Leuitici xviij · Ad mulierẽ que menſtruũ pa nt᷑ nõ accedas · Sed dicit pe · de pa · ꝙ illa opinio nõ videt᷑ va·qꝛ non eſt maioꝛ timoꝛ de infectiõe ꝓlis tẽpoꝛe mẽſtruoꝛeqᷓ; tpe lepꝛe · tunc autẽ pe tere nõ ẽ moꝛtale · & nec nunc · Vnð albertus/et pe · de pa.ſoluunt argu- mẽta boneuẽture pet᷑ de tarqͥno: Sextũ eſt de tꝑe qñ licet habere nuptias · de quo ſupᷣ dctm̃ eſt· parte quarta · ca·j · Sñij · Cribus enĩ tpibꝰ celebꝛatio nuptia interdicta eſt · ſi cut ibið dcetm̃ eſt quo ad tria qꝗᷓ cõti- net nuptiae ſollennitas · Dꝛimo eſt interdicta benedictio nuptialis · Se cundo feſtum ↄiugij nuptialł Ipꝛ la- ſciuias que tunc fiũt · Et pari rõne dicit pe · de pa · vt ſup̃ tactũ eſt videt᷑ interdicta traductio ſollennis ſpõſe que aliqñ poſt nuptias fit de domo parentum ad domũ viri in qua etiã multe inſolentie fiũt iſtis tẽpoꝛibuſ diſcoꝛdãteſ. Sunt autẽ hec tria tꝑa Aduentus incluſiue a dñica pꝛima vſq; ad octauas epiphanie incluſiue Et incluſiue a ſeptuageſima vſq; ad octauas paſce inc luſiue· Et domini⸗ ea ante aſcenſionẽ excluſiue vſq; ad octauas penthecoſteſ excluſiue. Tñ quia ↄſuetudo eſt optima legum in terpꝛes/ ideo ẽ ſequẽda terre ↄſue- tudo de pꝛincipio et fine,/ excluſiue ł incluſiue dictoꝝe feſtox· Nec feſtum omniũ ſancto/nec aſſumptiõiſ bea tevirginis/nec qdcunq; aliud tem- pus ſcz ie iunio/ꝓceſſionũ/feſtoꝛũ nec annus poſt moꝛtẽ diugis inter- dicitl niſi tria tempoꝛa ſupꝛadicta. Vñ ſicut alijs tẽpoꝛibuſ petere debi tum non eſſet moꝛtale,/nec foꝛte ve- niale ſic nee dtrahere.cum nõ ſit ex pꝛeſſe ꝓhibitum· Sed hig tribus tẽ poꝛibus eſſet moꝛtale nuptias cele- bꝛare · pꝛ expꝛeſſam ꝓhibitionẽ. li- cet non eſſet moꝛtale debitũ petere a coniuge rite pꝛius benedicta. vt late diſtinctum eſt, Quod de lepꝛa moꝛali dicere ꝓpo- ſueram chꝛiſto duce expleui Religioſi doctiſſimiĩq; viri fratriſ iohannis Nyder/ſacraꝛe littera- rum pꝛofeſſoꝛis digniſſimi,/ oꝛdi- nis pᷣdicatoꝛtractatus de Aepꝛa moꝛali/cuilibet ↄfeſſoꝛi perneceſ ſarius/omnia vitioꝝ genera bꝛe- uiſſime examinanſ/feliciter finit · Qui completus eſt pariſius per induſtrioſos impᷣſſoꝛie artiſ libꝛa- rios atq; magiſtros Oichaelem de columbaria/Udalricũ gering/ et Martinũ crantʒz · Anno domi⸗ nice natiuitatis illeſimoqua- dꝛingẽteſimoſeptuageſimotertio/ menſis martij · die paimo: Cari de rrute et e — =- =¶ — =S tulum prmum dei V (apitllum p- ficaria ſramento Caplm i, de umer ſamentoum; Ractatus ſdo piime part pꝛne debeyeſno hebetocte capitula⸗ Laylmn pimi 40 ſtbaytſms/1vne Capinlun lrumcim de natenia bapeiſ apltulum terum de forma baptiſm Opitulumquartum de miniſtro bapſin pitilum quinti de iuſapietibus bayt ypitlum ſexuum de nin baptiſimn. Qapitllum ſepbmnum de gFechi bapoſſn Cpidllum odamumde annensbepaßn Ractatig tertig pamepas us pr de girnatione⸗ kbet e Ccpinlum primun quid ſſtconfinmat Piculum ſPerungum de mxen cent itlum tertim de fnma 9a 1 lde lepen nmrgl dicere ee⸗ ne eſlodieenlei, Saſf wctſinii ati 1 Nyger ſcar ittera⸗ vfeſonddigniſimi odi⸗ ator tradatus de ſepra cullbet ofeſon pemnerel⸗ ormmna vidon generavre⸗ Ne examinan fehater fin- Ccompledis eſ parſius per ſnoſos imß ſone arnſlha⸗ atq magſtros rhalen olumbana calnci gen, Oarund crane AnwdoN natuit laſnon õõ 5 nanijle umd Tabula libꝛi qui manipulus cu⸗ ratoe appellat᷑/ incipit feliciter Liber iſte pᷣma ſuĩ diuiſione in tres partitur partes pꝛincipales · In pꝛima parte agið᷑ de ſacramentis,/ et his que pertinent ad ipſoꝛum ſa- eramentoꝛum adminiſtrationem · Et diuidit᷑ pars illa pꝛincipalis in Septem tractatus . „ KRactatus pꝛimus pꝛime partig pꝛincipalis, ẽ de ſaẽmẽtiſ in generali.⸗ habʒz tria capła · Capitulum pmum de inſtitutioneę ſacramentoxe· Ca· ij· de virtute et efficacia ſacramentoꝛum. Capłm ·iij · de numero ſacramentoꝛum 1 mackatus ſcs pꝛime partis pꝛincipalis eſt de baptiſmo· ¶ habet octo capitula. Capłm pꝛimũ qͥd eſt baptiſmus 2 vnde dicatur. Capitulum ſecundum de materia baptiſmi. Capitulum tertium de foꝛma baptiſmi. Capitulum quartum de miniſtro baptiſmi · Capitulum quintũ de ſuſcipiẽtibus baptiſmum· Capitulum ſextum de ritu baptiſmi- Capitulum ſeptimum de effectu baptiſmi · Tapitulum octauum de annexis baptiſmo . Rackatus tertius pꝛime partis pꝛincipalis de dfirmatione · habet ſeptem capitula · Capitulum pꝛimum quid eſt confirmatio. Capitulum ſecundum de materia confirmatiõiſ. Capitulum tertium de foꝛma ↄfirmationis. Capitulum quartum de miniſtro ↄfirmationig. Capitulũ quintũ de ſuſcipientibus ↄfirmationẽ. Capitulum ſextum de ritu confirmationis. Capitulum ſeptimũ de effectu ↄfirmationis . Ractatus quartus pᷣme partis pᷣncipaliſeſt de ſacramẽto eukariſtie.a habet Xxj· capła. Ta·pꝛimum quid eſt eukariſtia.et vnde dicatur. Capitulum ſcòm de miniſtro eukariſtie · Ca:tertium de materia ſacramẽti eukariſtie. Ca.·iiij· de foꝛma eukariſtie · ↄſectionis ſangniſ. Caplm · v · de loco vbi miſſa debet celebꝛari · Capitulum vj · ̊ tempoꝛe miſſa debet celebꝛari · Caplm vij · qtiens in die miſſa debet celebꝛari. Ca.viij· de veſtibꝰ qͥbuſ ſacerdoſ induĩt᷑ in miſſa · Ca·jx·qͥbus debet dari ſacramẽtum eukariſtie · Capitulum · x · de ritu quo debet dici miſſa · Ca.·xj· de deffectibuſ qui pnñt occurrere ĩn miſſa⸗ MRactatuſ quintus pᷣme ꝑtis pᷣncipal eſt de ſacramento oꝛdiniſ:· habʒ quinq; capitula· Capitulum pꝛimum quid eſt oꝛdo. Capĩitulum ſecundum quot ſunt oꝛdineſ· Ca · iij · an in q̃libet oꝛdine impᷣma᷑ caracter· Ca uiij· in q̊ actu in qlibʒ oꝛdine impᷣmit᷑ caracter Ca. v. que requirunt᷑ in ſuſcipieute oꝛdineſ: KRactatus ſextus pᷣme pꝑtis pᷣncipał eſt de ſacramẽto extreme vnctiõis · et habz vij · ca · Ca · primum de materia extreme vnckionis · Capłm . ſcᷣm eſt de foꝛma extreme vnctionis · Capłm tertium qͥſ ſit miniſter extreme vnctiõiſ · Capłm · iiij · quis ſit effectus extreme vnckionis · Ca · v. quibus debet dari iſtud ſacramentum- Ca · vj · in q bus ꝑtibꝰ coꝛpꝑiſ ðʒ fieri iſtðʒ ſaẽmẽtũ · Capłm.vij · an debeat iſtud ſacramẽtum iterari⸗ KRactatus ſeptimus pme ptiſ pᷣncipal eſt de ſacramẽto matmonij· habet duaſ parteſ. Pꝛima ẽ de ſpõſalibuſ.et habet quinc; capka· Ca · pmum quid ſint ſponſalia· et vnde dicant · Ca· ſecundum qualiter ↄtrahant᷑ ſponſalia· Capłm ĩij · in qua etate poſſunt ↄtrahi ſpõſalia · Capitulum· iiij· quis ſit effectus ſponſalium. Ca· quintum in qbus caſibus diſſoluun ſpõſalia Secunda parſ huius ſeptimi tractatus pii me partis pꝛincipalis eſt de Matrimonio ˖ Et pabet octo capitula · . Ca.pꝛimũ quid eſt matrimoniũ ·et vnde dicãat · nbeeumcahitls ha Nani ceß tnemes Cr uſ ſöndeimhe inehaen Capialum temum de in me Ca quartum de impecimet czn⸗ Ca⸗quinti de impedmet⸗ cognce Ca bxtum dt inpecimero cegnad Coplm ſytimun de inpellmen⸗ Cplmotauum de inpedinvmod Qpitulun onumde inpedimente ſcpituuim deemũ de inpedimẽto aylm mmecimũ de impecimoto ln (æxij de inpedimẽto publice hone (cpialum Fiſ de pedimentv af An ie ennainid⸗ mpoc Nde mpecimento tempons enninn kacdingig Ptermmſſ quod eſt weraaum me is eitckeſtde acinunath⸗ ſet ſuntordlne⸗ einpmmna? caracet. oꝛcline im nit crader ſpienteuine. reptis neipal aſt de weme vnchomms⸗ exrene vnchonis⸗ GKer exreme dncnii⸗ dig exrreme Mchons⸗ ſwd ſacamertun. gil ð en iſteinenn ſtud ſarametun teran, us zney mriſal de ni⸗ ht uſnmme⸗ uſeet tubet unc⸗ nlatuct e ent. ℳ* trahant ſonalu. Capłm ſcᷣm qualiter ↄtrahit᷑ matrimonium Ca.·ĩijqñ/vbi/ qͥ buſ vbiſ fuit inſtitutũ mmimẽm Ca·iiij que fuit cauſa inſtitutionis matrimonij· Ca· quintum qui poſſunt ↄtrahere mat᷑monium. Capłm ſextum q̃t modiſ dicit᷑ matrimonium. Capłm ſeptimum quot ſunt bona matrimonij · Capłm octauum eſt de impedimẽtiſ matrimonij· Et iſtud octauum capłm vltra ſubdiuidi? in ſedecim capitula· Ca·j huiuſ octauĩ capłi ẽ de impedimẽto erroꝛiſ- Capitulũ ſcdᷣm de impedimẽto ↄditionis· Capitulum tertium de impedimento voti · Ca·quartum de impedimẽto cognatiõiſ carnał. TCa· quintũ de impedimẽto cognatiõiſ ſpũalis. Ca.· ſextum de impedimẽto cognatiõiſ legalis. Capłm ſeptimum de impedi mento criminis· Capłm octauum de impedimento diſparitatig· TCapitulum nonum de impedimento violentie. Capitulum decimũ de impedimẽto oꝛdinum. Capłm vndecimũ de impedimẽto ligaminis. Ca · xij · de impedimẽto publice honeſtatiſ iuſtitie Capitulum · xiij· de impedimento affinitatig. Capłm:xiiij · de impedimẽtis impotẽtie coeundi Ca · xv · de impedimento tempoꝛis feriarum. Capitulum ſedecimũ de his qui contrahunt bã- nis pᷣtermiſſis/quod eſt interdictum ab eccleſia . Ecunda pars huius libꝛi in qua agit᷑ de penitentijs/ et hiſque ꝑtinent ad ↄfeſſio- num audientiam, et penitẽtiax impoſitio nem · Et ſubdiuidit᷑ in quatuoꝛ tractatꝰ pᷣncipaleſ. Ractatus puimus de ¶ Denitẽtia in ge⸗ nerali · et habet quatuoꝛ capitulo · Capitulum pꝛimũ quid eſt penitentia·et vnde dicatur. et quot ſunt eius ſpecies Capitulum Seðᷣm de ſollenni penitentia · Capitulum tertium de publica penitentia · Capitulum quartum de pꝛiuata penitentia: Ractatus ſecundus iſtius ſcde partis pꝛin- cipalis eſt de ðtritione · ¶ habet ſeptem capitula. Capitulum pꝛimum quid eſt contritio· Capitulum ſecundum de quãtitate ↄtritionis. Capitulum tertium de qualitate contritionis. Capłm quartum quãtum debet durare ↄtritio· Capłm quintũ de quibus debet eſſe contritio Capłꝰm vj·que ſunt cauſe inductiue ↄtritionis. Capitulum ſeptimum de effectu contritionis Kactatus tertius eſt de confeſſione. Et habhet vndecim capitula: Capłm pꝛimum de inſtitutione ↄfeſſionis· Capitulum ſcdᷣm quĩ tenent᷑ ad confeſſionem. Capitulũ tertiũ quo tꝑe tenen᷑ homineſ ↄfiteri Capitulum quartũ cui debet homo confiteri · Capłm quintũ de quibus debet fieri confeſſio· Capitulum ſextum qualis debet eſſe confeſſio· Capitulum ſeptimũ de iteratione confeſſionis · Ca · viij ·quomõ ſe debʒ hr̃ᷣe ſacerdoſ ad ↄfitentẽ· Ca · x · de introgatiõibus faciendis in ↄfeſſione · Ca ·x · de pt̃ate clauium/et effectu confeſſionis · Capitulum vndecimum de ſigillo confeſſionis: NRactatus Quartus eſt de ſatiſfactione · Et habet Sex capitula pꝛincipalia · Capłm pꝛimum quid ſit ſatiſf actio · Capitulum ſecundum eſt de elemoſina · Et ſubdiuiditur iſtðꝭ capłm in quatuoꝛ capła · Capitulum pᷣmum de qꝗ̊ debet fieri elemoſina · Capitulum ſcdᷣm quis põt facere elemoſinam · Capitulum tertium cui debet dari elemoſina · Capitulum quartũ quałr debet fieri elemoſina; Capi · tertium pꝛincipale huius quarti tractatus eſt de elemoſina qᷓ eſt ſcdᷣa parſ ſatiſf actiõis · Et ſubdiuiditur iſtud capitulum in quatuoꝛ ca pitula ſeu conſiderationetſ · . Capitulum pꝛimũ quot modis dicit᷑ ieiunium · Capłm ſecundum qñ fuit inſtitutum ieiumum· hiſque Eunenta⸗ poliinfoꝛ diuicitur in quatuo capitula⸗ Cpitulun pꝛimum Aſtoe Aallis Capallun ſelncum connnes deſ⸗ ipales t de vetitonibus ontions Cipituum tertium quod nouem con tones eſtde derem preceptig legis. Copitulum quartum de dotibus beat Labila lbuſqi Manipilus tanum aypeladaſ eſt fint fel 8 debet fien conſeſio⸗ i debet eſſe conteſſo. teratione confeſſonig⸗ ſxeroſad ofitente⸗ faiencis in ofeſſone. teffechu confeſſioms⸗ eſSllo confeſtonis: gede ſadſtadhore⸗ Stlla pindpdle 1 ſoffacho⸗ Aſde clenoſin⸗ Bcaplmn in quutue⸗ pba⸗ sdebet fien enuſm. pot acere Monofnam loebet dani dmine Er debet fen gemoſi Ca· tertium quot reqͥrunt᷑ ad ieiunũ facienð Capitulum quartum quot bona facit ieiunium· Capitulum quartum pꝛincipale huius quar- ti tractatus eſt de Oꝛatione que eſt tertia parſ ſatiſfactionis · Capitulum quintum que penitentia debet impo- ni pꝛo vnoquoq; peccato/ et de mẽſura penitẽtie · TCa· vj · vtrum vnus poſſit ſatiſfacere pꝛo alio⸗ Tertia parſ pꝛincipalis huius libꝛi in qua agitur de articulis Fidei/et hiſque ꝑtinent ad połi infoꝛmationẽ diuĩditur in quatuoꝛ capitula· Capitulum pꝛimum eſt de Articulis fidei. Captulum ſecundum (contines treſ parteſ pꝛin- cipales)eſt de petitionibus oꝛationis dominice · Capitulum tertium(quod nouem continet poꝛ tiones)eſt de decem pꝛeceptis legis· Capitulum quartum de dotibus beatoꝛum/ Tabula libꝛi(qui Oanipulus cura- toꝛum appellatuſ eſt)finit feliciter vſpĩte dei bun diſßoſi nirabil nta ofnid diſpone miltantẽ ecceſ odinauit et di⸗ poſit nſtar ercle tnum pben 88. Ood figutratue fut oñſum lelltou noſſi hceptum ſbi fut eifftare toermolli inde⸗ ſerto iuxa exemplar quod ſi in monte fuerat demonſiratdum. Ta bernaellum ſiqtiide in huns nun di deſorto conſtuchm eſt milnta eecloſn ad inſtar lins que ſiſi Nbiemſilen oꝛdinata. Cuius P lel militantis ereleſe findami⸗ in mont . nontibis lanctiz yphera ſenencuis p ites ſipiorſ re⸗ Enſagliſſtcreeteſ nin ere⸗ ceegeteſ inſinuat qu umctmn ſintim ſ pe⸗ wie mn uum ſupꝛeme hie jnfenioreſ vidlz4 Liber qui Manipulus curatoꝛe appellat᷑/in quo ꝑneceſſaria offi cia eoꝛum quibus anima cura commiſſa ẽ/bꝛeuiter ꝑtractant᷑· feliciter incipit: Ackoꝛis Epiſtola ; EειπωωνDO in chꝛĩiſto patri/ac do mino/dño Raymun- do / diuina ꝓuidentia ſancte ſedis valentie epiſcopol ſuoꝛe deuoto minimus/ guido de monte rocherij. cum de- uota et humili recõmendatione ſe totum ſuis obſequijſ mancipatum· Fõs ſapiẽtie dei vbum/di ſpoſitiõe mirabili cuncta oꝛdinãg diſponẽſ militantẽ eccleſiã oꝛdinauit/et di- ſpoſuit ad inſtar eccłe triumphan tis · Quod figuratiue fuit oñſum legiſlatoꝛ moyſiqñ pᷣceptum ſibi fuit edificare tabernaculũ in de- ſerto iuxta exemplar quod ſibi in monte fuerat demonſtratum · CTa- bernaculum ſiquidẽ in huius mun di deſerto conſtructum eſt militãs eccleſia ad inſtar illius (que ſurſũ eſt) hieruſalem oꝛdinata. Cuius qͥ⸗ dem militantis eccleſie fundamẽ ta in montibus ſanctis pꝛopheta rememoꝛãs ꝑ mõtes ſupioꝛeſ pꝛe- latoſ apłiſ ſuceedẽteſ inſinuat:qui admodum ſpirituum ſupꝛeme hie rarchie medios/inferioꝛeſ viðlʒa pꝛelatos illuminẽt/pꝑficiant/et ex purgent · vt ſic medñ a ſupioꝛibus alluminati/ſancti ꝓfecti vᷣtutibus/ ac erroꝛibus expurgatiinf erioꝛes ſeʒ laĩcos ſimili mõ illumiĩnẽt/ꝑfici ant et expurgẽt · Quod facere ne⸗/ queunt niſi fuerint diuinis doctri- nis imbuti · Mec attendens/ vigili meditatiõe ꝓpenſana: ſeqñſ opuſculũ de inſtructiõe neophitoꝛe curatoꝛe compoſui rudi qͥdem ſtilo ſed vtili· non curãs de vᷣboꝛum oꝝ natul ſed de animae commodo/et pꝛofectu · Quod qdem opuſculum ad vos qui eſtis ſacroſancte eccłe luminare pᷣelarum qui lucetis ve- lut lucerna lucẽſ in firmamẽto ec⸗ cleſie militantis qui radio diuine ſapiẽtie/exemploqʒ vite ſacratiſſi⸗ me,/ac ſarculo coꝛrectiõis caritati- ue ſubditos veſtros illuminatiſ/ꝑ- ficitis/et purgatis duxi humiliter deſtinandũ · vt lima coꝛrectiõis ve- ſtre politum/pꝛodeat in publicum? quod ſine illa pꝛodire non audeat·: Suſcipiatiſ vos igit᷑ pater cũ affe⸗ ctu beniuolo pñs opuſculum quod offert humilitas · comitat᷑ affectio· et caritas pſuadet·. coꝛrectumq; et emẽdatum ſi veſtre videtur domi⸗ nationi ↄuenirel cõmunicare cure- tis neophitis/id ẽ nouitijs · vt qui neſciunt addiſcãt · et qui ſciunt ſci re ſe gaudeãtl et ad maioꝛa ↄſcen dant Yeſtram reuerendã pſonã dſeruet dominulſ·cui me humiliter recommẽdo, Scriptum karroli Anno dñi milleſimo tricenteſimo triceſimotertio⸗ . Prologus· Voniam ſcðᷣm ꝙ dicit ꝓpheta malachĩias ·ca · ij · immo dñſ ꝑ malachi⸗ am.Aabia ſacerdotiſcuſtodiunt ſa- rent de oꝛe eiuſ.xj:q.j·.ſacerdotibꝰ Angeluſ enĩ dñi exercituũ eſt· Id circo ne ſacerdotibuſlegis euãge- lice ↄtingat illud qð dñs cuidã ſa- cerdoti legis moſaice ꝑ eundẽ pꝛo phetã cõminat᷑ dicenſ.quia tu ſciẽ- tiam repuliſti ego repellam te ne ſacerdotio fungariſ mihi dignum duxi aliqua ad neophitoꝝ ſacerdo tum inſtructionẽ maxime curatoꝛ ſcribẽ ꝑ que poſſint ſe in executio- ne ſui officij dirigere/ deo ſuo ſcʒz chꝛiſto debite miniſtrare · Nemo autẽ de pᷣſumptiõiſ temeritate me iudicet ꝙ ego peccatoꝛ ignoꝛãs et inſcius pᷣſumam ſacros ſacerdotes qui ſacre legis pꝛofeſſoꝛes ſunt in- ſtruere · Confiſus enĩ de illius ad- iutoꝛio qui oꝛa mutoꝛum aperit/et linguas infantiũ diſertas facit loqͥ ſimilis paruo caniculo qui latratu ſuo magnos lepoꝛarios incitat ad currenð/ tractabo aliqua bꝛeuiter ſcribere vt donẽ magis ꝓfectis/ peritioꝛibus materiam in altioꝛan ſubtilioꝛa et magiſ vtilia ↄſcriben- di · Confido enim ꝙ ille qui dedit aſine balaam loque lã/ mihi ſue ra tionabili creat᷑e infundet ſcientiã Nec erubeſcãt venerabileſ ſacer dotes a me eoꝝ ſeruitoꝛe minimo edoceri · ſed ↄſiderent lud vᷣbum doctoꝛiſeximij auguſtini qdð ponit᷑ in decretis · xiij ·qiij · ca· ſi heres. Ego iam ſenex et ſexaginta anno rum etatis nõ erubeſcerẽ a puero anniculo edoceri · Nicet enim(vt di cit ſeneca verecundoſum ſit ſenes pientiam ac ſcientiã, et legem reqͥ addiſcẽl tñ magiſ verecũdoſum eſt eoſignoꝛare· Quoniã autẽ qui- libet ſi vult officium ſuum debite exequi/debet ſcire ea que ad ſuum officium ſpectãt · Officium autẽ ſa cerdotum maxime curatoꝝe ↄſiſtit in quatuoꝛ ſzm quatuoꝛ ethimolo- gias iſtius nominis ſacerdos que habent᷑ in damaſceno · Quia ſacer doteſ ſunt miſſaꝛe celebꝛatoꝛes.ido dicit᷑ ſacerdos qſi ſacra dicẽs· Sa⸗ cramẽtoxe miniſtratoꝛes · ĩ8o diciẽ q̃ſi ſacra dans· Cõfeſſionũ audito- res / iðo dicit᷑ q̃ſi ſacer dux · Plebiſ doctoꝛes ido dicit᷑ ſacerdos qſi ſa- cra docẽs · & ſFyꝛ pꝛimũ debẽt habe tm̃ de ſciẽtia!ꝙ ſciãt recte diſtin⸗ cte legere ea qᷓ in miſſe officio ↄti- nent᷑ · et etiã ↄgrue pꝛonuntiare/et accẽtuare/et ad minus grãmatica liter intelligere. Propter ſedᷣm de bent habere tm̃ de ſciẽtia/& ſciant numeꝛ ſacramẽtoꝛx/et q̃ ſit debita foꝛma/et debita materia cuiuſlibʒ ſacramẽti/et modũ debite ea mim ſtandi ·potiſſime de ſacramãtiſ que ad eos ſpectant · Propter tertium debent habere tm de ſciẽtia! ꝙ ſci ant diſcernere inter lepꝛã et lepꝛã id ẽ pctm̃ et pctm· et imponẽ peni tẽtias ſalutaẽſ· ¶ Dropt᷑ quartũ tm debẽt hre de ſciẽtia/ ſciãt ad mi- nus ꝓpłym in articuł, et alijs rudi- mẽtiſ fidei infoꝛmate · Omiſſo aũt pꝛimo qꝛ illud ſpectat ad grãmati cã et ſatis ſuppono ꝙ dñi epiſcopi nullum ad ſacerdotij oꝛdinẽ ꝓmo- ueantniſi fuerit ſufficiẽter in grã- maticalibꝰ imbutus· Et quia de H̊ aget᷑ qñ de ſacramento eułkariſtie nen. Ntlnk iede i eineta pll infomanoz; Quanti ad pyma parte pumo ebee alugtid de ſamens in Eererel do de guclibet eor in ſpeaalr Ouatum d ſaer amota in Zeneralr PCud vidende de eox inſhtutione- Oedo de eoumn effue⸗ ca et vnttute. Terto de ecre mn mero et diſtinctoe · Añ aute age de qibet eo in pecial. Pam vigebiturde ſacramẽto bapaſmni deoode elkanſtia. Lerto de co fimatione · Quarto de penitẽtia. ditode ſaimento ochiniſ. Zexte Neſttrena mmetije Oeptimo de ia vanentomati noni. niins pimi pne ptis pꝛin Ubals quieſt de ſaramentiſ in Pi apitulumpnmum de Niüdutone ſarg mentorum . . Hercog aſiſ⸗ me peimi debet ab⸗ 9 ſiit te diſin⸗ )inmiſeoffroot⸗ ge ppnuntirv et 1minus gamnztc Propterſönde nde ſeta g ſaant Etone t qſt denita tamatena ouuſi; modi debide eamumn mmede ſacramaͤdi que Ant Propter tettun ere tn de ſieta/ 91 e inter epu ctleni pckñ et inpon⸗ hen Prpt qumitn Ginzg ſitaln⸗ il et alb c⸗ umart⸗Oniſo ant Hetran gfamt tractabit᷑/ de tribus alijs in Ë5 libel lo eſt agenð · Cuẽ libellum mani⸗- pulum curato volui vocari/ex eo ꝙ ſacerdoteſ potiſſime curati debt aſtum libellum habere in manibuſ ot videant ea que circa ſuum offi⸗ cium ſunt agenda Finit ꝓloguſ. Incipit diuiſio huius libꝛi totius · Juidit᷑ &̊ pñſ opuſculum in tres partes · In quaꝰ pnma agið᷑ de ſacramẽtiſ et de his qᷓ ꝑtinent ad ſacramẽtoæ admĩſtrationẽ· In ſcda de peni tẽtia/et his qᷓ ꝑtinent ad ↄfeſſionũ audientiã/ et penitẽtiaꝛ impoſitio nem . In tertia de articul fidei/ biſ qᷓ ꝑtinẽt ad ꝓpłi infoꝛmatiõʒ Quantũ ad pʒimã partẽ pꝛimo videbi᷑ aliquid de ſacramentis in generali · Sedo de quolibet eoꝝ in ſpeciali · Quãtum ad ſacramẽta ĩin generali · Pꝛimo videnð ẽ de eoꝛ inſſitutione · Scðdo de eoꝛum effica cia/et virtute · Tertio de eoxe ni mero/et diſtinctiõe · Qñ autẽ aget de zlibet eoꝛũ in ſpecial · Pꝛimo videbitur de ſacramẽto baptiſmi · Secdo de eukariſtia · Tertio de con fir matione · Quarto de penitẽtia · Qnto de ſaẽmento oꝛdiniſ· Sexto de extrema vnctiõe · Septimo de ſa cramento matrimoni Tractatus primi pᷣme ptis pꝛin cipalis qui eſt de ſacramentiſ in generalu capitulum pimum de Inſtitutione ſacramentoꝛum⸗ Ciendum ꝙ omnia ſa cramẽta noue legis fue rũt immediate inſtituta a chꝛſto · quod pꝛobant doctoꝛeſſic · Allius ẽ ſacramẽta ali cuius legis inſtituere cuius ẽ legẽ dare /et cõdere · ſʒ chꝛiſtus fuit im- mediate conditoꝛ/ſtatutoꝛ/et datoꝛ noue legis? vt diffuſe pꝛobat apłs in epła ad galathas · Et habet᷑ ab iſmna dicente · Dñ ſ rex noſter! dñs legifer noſter ipᷣe veniet ſaluabt nos. & ad ſolum chꝛiſtũ ptinuit in⸗ ſtituere noue legis ſacramenta: Sacramẽtũ enĩ Baptiſmi inſti⸗ tuit qñ baptiſmũ in ĩoꝛdane a Jo⸗ hanne ſuſcepit · Tunc enĩ (vt dicit beda)tactu ſue mundiſſime carnis vim regeneratiuã ↄtulit aquis li- cet autẽ tuc ſacramẽtum baptiſmi inſtituerit! tñ nullus ad baptiſmi ſuſceptionẽ erat obligatus:vſq; pꝰ reſurrectionẽ qñ ſcʒ in die aſcẽſio- nis dixit apłis/et alijs diſcipulis · Eunteſ in mundũ vniuerſum pꝛe- dicate euãgelium omni creature · qui crediderit et baptiſatuſ fuerit ſaluus erit! qui vero nõ crediderit condemnabitur · Sacramentũ Cõfirmatiõiſ inſti tuit qñ poſuit manus ſup̃ capita paruulo · et apłiſ phibẽtibus di⸗ xit· Sinite paruuloſ venire ad me Nicet aliqͥ doctoꝛeſ dicant ꝙ ſacra- mentũ ↄfirmatiõis inſtituit in die pẽthecoſteſ qñ miſit viſibłbr · ſſ. ſuꝑ apkos · pꝛimũ tamẽ reputo verius · Sacramẽtũ Eułkariſtie inſtituit in die cene poſt comeſtionem agni paſcał/qñ panẽ et vinũ in ſuũ coꝛ- pus et ſangnẽ ſua ineffabili prate ↄuertit/dicẽſ.Accipitea mãducate . hoc eſt coꝛpuſ meũ·et ſumpto cali L ce dixit · Aceipiten bibite ex E omſ hic eſt calix ſanguinis mei. Sacramẽtũ enitẽtie inſtituit qñ exoꝛdiũ ſue ſaluberrime pᷣdica- tionis aſſumpſit/dicẽſ.· ¶· Denitẽtiã ite · appꝛopinꝗᷣbit· n· regnũ celoꝛ OQð autẽ pctã eſſent ↄfitẽda ſacer dotibus figãtiue inſtituit qñ decẽ lepꝛoſis ab ipſo mũdatis pcepit/di cens · Auẽ · xvij · Ite oñdite vos ſa⸗ cerdotibuſ. Nicet enimteſte ꝓphᷣa eʒechiele· ca · xviij · qui dicit ĩin pꝓſo na chꝛiſti qᷓcunq; hoꝛa ingemuerit pctõꝛ/oĩm iniqtatũ eiuſ ñ recoꝛda- boꝛ) pctã in ↄtritiõe dimittant tñ nihilominꝰ ſunt in ↄfeſſiõe ↄfitẽda ſacerdotibꝰ ſi poſſibilitaſoccurrat. Sacramẽtum Oꝛdinis inſtituit deus qñ in die cene poſtq; cõmum cauit apłoſ dixit eis· Moc facite in meã cõmemoꝛationẽ. Tunc enĩ vᷣm doctoꝛes )om̃ſ apoſtolos oꝛdinauit. Sacramẽtũ vo oꝛdinis chꝛiſtus inſtituit ſeptupłr ſʒm ſunt ſeptẽ oꝛdineſ quatuoꝛ nõ ſacri et minoẽſ vt hoſtiariatus/lectoꝛiatus /exoꝛci ſtatus/et accolitatus. Et tres ſacri et maioꝛelſ · vt ſubdiaconatus/dia- conatuſ/a p̃ſ byteratꝰ.qui om̃ſ di⸗ cunt᷑ vnuũ ſacramẽtũ! qꝛ ad vnũ/pu ta pᷣſ byteratũ pꝛincipłr oꝛdinan⁊᷑. Oꝛdinẽ & hoſtiariatꝰ inſtituit! qañ fecit flagellum de funicułlet eie⸗ cit de templo vendẽteſ et emẽteſ. Oꝛdinẽ lectoꝛiatus inſtituit! qñ le gendo verba iſaie p̃dicauit dicẽg. Spũſ oñi ſup me eo vnxerit me paupibuſ euãgeliſare miſit me . Oꝛdinem exoꝛciſtatuſ inſtituit! qñ demoneſab homĩbꝰobſeſſig eijci p̃ cepit · Oꝛdinẽ accolitatus inſtituit qñ pᷣdicãdo dĩxit. Ego ſum lux mũ di · Oꝛdinẽ autẽ ſubdiaconatus in ſtituit! qñ poſt cenã pedeſ diſcipu⸗ loe ſuoꝛ lauit· Ordinẽ diaconat⸗ qñ diſcipulos velut leuita vigilac monuit · Ordinẽ p̃ſ byteratus in- ſtituit qñ diſcipulis ſuis coꝛpus ⸗ ſangnẽ ſuũ ſumenð pbuit/ dicẽs. H q̃tienſcunq; feceritiſin mei memo riã faciatis· Dumq; patri coꝛpuſ⸗ ſanguinẽ ſuum in ara cruciſ ſemet hoſtiam obtulit. Sacramẽtũ vo extreme vnctiõiſ inſtituit qñ apłoſ miſit vngere et ſanare infirmos · Vñ aliqͥ doctoꝛeſ dicunt ꝙ btũs iĩiacobus inſtituit ſa⸗ cramentũ iſtud qñ in canonica ſua dixit · Infirmat᷑ qͥ ſexvob inducat p̃ſ byt eros eccłe vt oꝛent ſup eum vngẽteſoleo ſancto · Sed ſalua eo- rum reuerẽtia non reputo vm/ pꝛ rationẽ ſuꝑiuſ dictam in pꝛincipio huius capłᷣi. Credo enĩ ꝙ illud di ctum beati ĩacobiĩ nõ fuit inſtitutio huius ſacramẽti · ſed eiuſ ꝓmulga tio · Vñ beatus iacobus nõ fuit in ſtitutoꝛ huius ſacramẽti ſed ſolum pꝛomulgatoꝛ·. D De ſacramẽto autẽ matrimonij qñ fuerit inſtitutũ · et vtx fuerit in ſtitutũ a chꝛiſto incarnato ẽ dubiũ cum mat̃moniũ fuerit in ſtatu in- nocẽtie et in tꝑe qð fuit añ incar- nationẽ · do ad ſ̊ dubitatiõiſ ſolu tionẽ ſcienð ꝙ mrimoniũ põt trib⸗ modiſ ↄſiderari · Inomõ ꝓvt ẽ offr chuſto añ in veſo virgins nn volutt natura noſri diuine n mire in mnitaten ſui ſupoſt pſore. qui nionẽ ſgnat matmmo mi, Gicut eni in actu natmonialt yir et vroꝛ duo ſunt in carne ma⸗ ſe due ncte ſez humana et diuina, ſiunt in na pſona ſz in plona fili⸗ De effracaet dute ſacramen tonum. Capidilumſecundum. Lefftara ute er vdude ſat . metoy ſende g vals ſan in canonicaſua gſervob indutat tonent iup eum do⸗ Zed alnaer wnteputo Imn ſyn Ndtamm pimopo lredo eni luddi cbi no fuit inſttut⸗ ſed ein pnug g iacobig ſofiitin wamin/ lu ſlun toaut natmmnoni cet etrfuertin carnato edab lert inſtatu in⸗ zfuitañ inar 16 dibittatih ſl ſot tib⸗ prteoft cium nature · Scdo mõ ꝓvt ẽ reme- diũ carnał ↄcupiſcentie! qꝛ ꝑ mri- moniũ ſatiſfit ↄcupiſcẽtie carnali· Tertio mõ ꝓut ẽ ſignũ cõiunctiõis alicuius rei puta chꝛiſti et eccleſie quã ſignat ↄiunctio animoꝝ viriK vxoꝛis· et diunctioiſ nat᷑e humane et diuine in pſonã filij dei/quã ſigt iunctio coꝛpo· Hat᷑momũ pᷣmo et ſcdo mõ ↄſideratũ nõ ẽ ſacramẽ tũ ꝓvt loquimur hic de ſacramẽto mat᷑monij· ſed tertio mõ ↄſideratũ eſt ſacramẽtũ · ſic fuit inſtitutũ a chꝛiſto qñ in vtero virginis marie voluit naturã noſtrã diuine nature vnire in vnitatem ſui ſuppoſiti ſeu ꝑſone· quã vnionẽ ſignat matmo- niũ · Sicut enĩ in actu mat᷑moniali vir et vxoꝛ duo ſunt in carne vna: ſic due nat᷑e ſcʒ humana et diuina, ſunt in vna pꝑpſona ſcʒ in ꝑſona filij⸗ De efficacia et ptute ſacramen toꝛum · Capitulum ſecundum · EO efficacia autẽ et vᷣtute ſaẽ mẽtoꝝ ſcienð ẽ ꝙ vtus ſacra mẽtoꝝ in generali (qꝛ poſtea dicet᷑ de virtute cuiuſlibet in ſpeciali) in duobꝰ oſiſtit ſcʒ in auferedo culpa: et in ↄferẽdo gratiã. Vmne enim ſacramẽtũ noue legis (niſi ſit obex id ẽ impedimẽtũ ex parte recipiẽ cis) aufert culpa ſi inuenit eã.et cõ fert vł auget gratiã. Et ꝑ hoc dif- ferũt ſacramẽta noue legis a ſaẽ- męetis antique legis· qꝛ ſacramẽta antiqᷓ legis(ſacramẽto circũciſioniſ excepto) quantũ erat ex parte ope ris operati nullã habebãt vᷣtutem quantũ ad ablationẽ culpe et colla tionẽ gratie ſed totã vᷣtutẽ et effi⸗ caciã ſuã habebãat ex parte operis operãtis · Sacramẽta autẽ noue le gis ñ ſolũ hñt efficaciã ex pte opiſ operatil immo etiã ex parte operi opantis · Opus oꝑantis vocat᷑ de- uotio ſuſcipiẽtis ſacramẽtũ. Opus opatum vocatur actus exercitatuſ circa ſacramenta ·ſicut opus opatũ in baptiſmo ẽ aſperſio/ł immerſio aque/eęet pꝛolatio vboꝝ; Q& ð autem ſacramẽta noue legis quãtum ẽ ex parte opis oꝑantiſ ↄferãt gratiã ſint cauſa gratie/ patʒ ꝑ diffinitio⸗ nẽ ſacramẽti q̃ ponit᷑ a mgr̃o ſñae in iij · vbi ſic dicit᷑ · SZacramẽtũ eſt inuiſibil gratier, et viſibil foꝛme ſi gnum: qð ita ſignũ ẽ gratie dei et inuiſibił gratie foꝛma/ vt eiuſ ſim htudinem gerat et cauſa exiſtat · Vtrum autẽ ſacramẽta noue legiſ ſint cauſa gratie/ſine qua nõ/ vł cã ꝓꝛ quã! indiget ſtudio maioꝝnſ in- q̃ſitionis qᷓ; pnſ opuſculũ expoſtulʒ Eſt etiã alia vtus ſacramẽtoꝛe no ue legis·qꝛ qdam eoꝛe impmũt ca- racterẽ in ſuſcipiẽtibus ea ſcʒ ſaẽ- mãta baptiſmi/ ↄfirmatiõiſ/et oꝛdi nis· Et ẽ caracter poteſtas ſpualiſ quedã ꝓ quã ſuſcipiẽ ſ ſacramẽtum põt aliqͥd facẽ vł reciꝑe qð nõ po- terat añ. Sicut baptiſatus põt re- cipere alia ſacramẽta eccłe qð non pot facere nõ baptiſatus· Et oꝛdi- natus põt exercè officiũ ſui oꝛdiniſ qdᷣ nõ põt facere nõ oꝛdinatus· Et ↄfirmatꝰ tenet᷑ audacter ↄfiteri fi dem chꝛiſti tpe pſecutiõis fidei ad qdð nõ tenet᷑ ñ ↄfirmatus? niſi foꝛte inquireret᷑ in ſpeciali de fide · Ała autẽ ſacramẽta ſcʒ eukariſtia/penĩ tẽtia/mat᷑moniũ/ et extrema vnctõ nõ impꝛimũt talẽ caracterẽ · qꝛ pñt multotiẽs ĩterari· ſicut hõ multoti- ens cõmunicare · ↄfiteri inungi · et moꝛtua vna vxoꝛe põt cũ alia ðtra here. Sed ſacramenta q̃ impꝛimũt caracterẽ nõ debẽt nec pñt iterari Sicut nullus debet bis baptiſari/ nec ↄfirmari/nec eoð oꝛdine bis oꝛ dinari · Et rõ eſt/ qꝛ vtuſ eoæ ſemꝑ manet ſcʒ caracter · ꝗ eſt indelibił/ De numero et diſtinctiõe ſacra- mentoꝝ capitulum tertium · Vantũ ad nume ſacramen- toꝛe ſcienð· ꝙ ſacramẽta ſunt ſeptem · puta baptiſmus/ↄfirmat᷑o/ eukariſtia/penitẽtia/ extrema vn- ctio/oꝛdo/et mat᷑moniũ · Diſtinctio iſtoꝝ ſacramẽtoꝝe dat᷑ ꝑ ſufficiẽtiã q̃buſoã doctoe que tał ẽ · Sicut eſt in uita coꝛꝑali/ ſic ſuo mõ debʒ eſſe in vita ſpũali · In vita autẽ coꝛpo rali videmꝰ ꝙ pᷣmo generat᷑ homo · ſcðo auget᷑ · tertio nutrit᷑ · quarto ve nit ad tantã pfeconẽ vᷣtutiſ ꝙ po teſt ſibi ſimilẽ generari:et ſic genꝰ humanũ multiplicat᷑ · Et qꝛ ſanita homiĩſ põt impediri ꝑ infirmitatẽ: ideo hõ indiget duplici medicina · Vna ↄtra infirmitatẽ · alia contra reliquias infirmitatis · Et ſicut in vita coꝛpaꝛli qͥnq; nccẽ̃aria ſunt/ſcʒ · generatio/augmẽtum/nutrimẽtum multiplicatio/ et medicinaſic ſimi li mõ in vita ſpũali quał ẽ vita fi- delium viuẽtiũ in fide et vnitate eccleſie ſunt quinq; nccaria · ſeʒ ſpi rituał generatio/q̃ fit in baptiſmo pꝑ quẽ homo regenẽa᷑ chꝛiſto. Spi rituale augmẽtũ/qð fit in ↄfurma- tione · in qua gratia baptiſmał au- get᷑ · Spũale nutrimentũ/qð dat᷑ in eukariſtia/q ẽ cibus ſpũał anime. Et quia fideleſ indigent multipli cari ſpuũałr et coꝛpoꝛałr quantũ ad multiplicationẽ ſpũalẽ accipit᷑ ſaẽ- mẽtũ oꝛdiniſ ꝑ qð miniſtri eccleſie multiplicant᷑ · Quantũ ad multipli cationẽ coꝛpoꝛalẽ accipit᷑ ſacramẽ- tum mat᷑monij· qð oꝛdinat᷑ ad mul tiplicationẽ coꝛpoꝛalẽ fideliũ. Spĩ ritualmedicina/ↄtra ſpualem infir mitatẽ qꝗᷓ eſt pctm̃ · Alia ẽ ↄtra re- liquias pctõ/q̃ ẽ extrema vndtio· Et hec de ſacramẽtis in generali⸗ Tractatatus ſcs pꝛime partis pꝛincipał ẽ de baptiſmo- Ca · · qͥd ſit baptiſmꝰ a vñ dicã · Vnc dðm ẽ de ſacramẽtis in ſpeciali· Et pᷣmo de ba⸗/ ptiſmo· circaqð ↄſideranda ſunt octo · Pꝛimo quid ẽ baptiſmꝰ⸗ ſcdᷣo de materia eiuſdem · tertio de foꝛma · quarto de miniſtro · qnto de ſuſcipiẽtibꝰ. ſexto de ritu baptiſmi ſeptimo de effectu eiuſdem · octauo de annexis eius⸗ H Paptiſmuſ eſt ablutio coꝛpoꝛs exterioꝛiſ cũ p̃ſcriptaid eſt taxata Sboꝛe foꝛma facta · ita ꝙ illa ablu⸗ tio mãlis qꝗᷓ fit exterius in coꝛpoꝛ eſt ſignũ ablutiõis ſpũalł quã deuſ facit interius in mẽte · Et dicitur baptiſmus de baptiſo as · ae · quod ganten inſttuſſet apan. ocl inaliz dioliqre vma vel lecnug anaeſet fpi nne nia baptiſmi⸗ Aque tn Auenne Pltralgnm 2dotnibuz gune chrſtr inſitit bepiſnü fen na giſin anlaqj inalo lieere Quu mum wna eſtq ſramẽtu manme heceſſtatiſ debet habere matena nanime comunẽ / ne ſyrdefeckum materie atqſ impecet a ſuſceptio e bapdſim Oz baptiſnus e ſacra ſnentcimapime neceſſitadis n ſine bapaſino nullus pot ſaluarn do vt Nllugpoſzſe vanſarea ſiſcepa nebapuſm fodefecin metenel ſhrcarſtä eing: baptiſnug debet Habere miteni nan ne chm mẽ. Tal ait matena⸗ quaj inueni lur in qſibettena er deſt e. lbben. oſſt en aliqui rbi , EN dliuis ſe exen ni Oaptiſni eſbt vini Netarin. gſß ſt in baptiſn⸗ tchiſto G, öfitin Airma⸗ bepifnat au⸗ nendi ödekin ſicl ainb, nüger mläͤpn walr Alandi ad ſicl Npſſie⸗ Dminiſnertcſe naniAmlän Aripitſwend⸗ qdondint ad nil al fideli· Den dta ſpüaleninft . Alaé otarfe⸗ extrema vndio⸗ ets in generali pümeparts bapdſ Adimd 1nd dne eeranii gar Krprodene⸗ oCrrand Nenne imoqquid ibepeſin naei , ſroſto de de ninſtvi 4 epeiſni en euſen odan⸗ blubo oeis iptail K ed art zla⸗ . exermus in con „ innmet z. qu⸗ petſd d 8 4 eos e den - idem eſt qð abluo ĩs uere · Vnde baptiſmus grece idem ẽ quod ab- lutio latine⸗ Capłm · jj · de materia baptſmi · Ateria baptiſmi ẽ aqua ſim- plex elemẽtaris · Qð aũt iſta aqua ſit ꝓpria mã baptiſmi habes totã rõnem ex inſtitutiõe chꝛiſti · qͥ inſtituit baptiſmum fieri in aqua· Si autem inſtituiſſet baptiſmũ in vino vl in aliq̊ alio liq̃re vinũ vel ille alius liquoꝛ eſſet ꝓpꝛia mate- ria baptiſmi · Alique tñ ↄgruentie ſolẽt aſſignari a doctoꝛibus/ quare chꝛiſtꝰ inſtituit baptiſmũ fieri ma giſin aqua qᷓ; in alio liquoꝛe · Qua rum vna eſt qꝛ ſacramẽtũ maxime neceſſitatiſ debet habere materiã maxime cõmunẽ ne pꝛ defeccum materie aliqͥſ impediẽt᷑ a ſuſceptio ne baptiſmi · Sʒ baptiſmus ẽ ſacra mentũ mavime neceſſitatis · qꝛ ſine baptiſmo nullus põt ſaluari.iðo vt nullus poſſʒ ſe excuſare a ſuſceptio ne baptiſmi ſpoꝛ defectũ materie ł pꝛ cariſtiã eius baptiſmus debet habere materiã maxime cõmunę · Tabł aũt materia ẽ aqua q̃ inuenĩi tur in qlibet terra· et defacili põt haberi · Poſſet enĩ aliquis ſe excu ſare ſi materia baptiſmi eſſet vinũ vł oleũ/vł aliqͥſ alius liquoꝛ pꝛetio ſioꝛ/qui nõ inueniret᷑ in omni terra nec poſſet ita defacili haberi · ¶lia ↄgruẽtia ſeu ratio eſt qꝛ ꝓpꝛietas aque maxime ẽ dueniẽſ baptiſmo · Eſt enĩ aqua mũdificatiua ſoꝛdiũ, et refrigeratiua eſtuãtium · peruia id ẽ lucida ocuł intuentiũ· Simłr baptiſmus mundat ſoꝛdes anime ideo vocat᷑ baptiſmꝰ ·qꝛ baptiſmuſ grece idem ẽ qð lotio latine · Vnð baptiſare idem ẽ qð lauare: J tem baptiſmꝰ refrigerat eſtũ carnał cõ cupiſcẽtie · illuminat et᷑ oculoſ mẽ⸗ tiſ reſpectu diuine notitie · Arguũt ergo doctoꝛeſſic · Illð ẽ ꝓpꝛia mã baptiſmĩ cuius ꝓpꝛietas maxime ↄuenit baptiſmo ſed aqua ẽ Gmõi S aqua ẽ ꝓpꝛia mã baptiſmi · Vtx autẽ aqua ſit bñdicta vł non nibil facit ad baptiſmũ · qꝛ ita bñ põt fie ri baptiſmuſ in aqua ñ bñdicta ſiẽ in benedicta · Sʒ aqua baptiſmał in eccleſũs bñdicit᷑ pꝛ ſollennita tẽ a maioꝛẽ reuerẽtiã circa baptiſ mũ · Sʒ nunqͥd in aqua roſacea/ł in aqua ardẽte, vlł in aliqͥbus aqͥs diſtillatis poſſet fieri baptiſmus ſi aqua elemẽtariſ inueniri nõ poſſʒ⸗ Dicenð ẽ ꝙ nõ ·quia taleſaque nõ ſunt ꝓpꝛie aque· ſed humoꝛeſ illoꝛꝝs coꝛpoꝝ a quibus diſtillant᷑ · In li-⸗ xiuĩio tñ ſi aqua nõ poſſet inueniri poſſet fieri baptiſmus · cũ lixiuium nihil aliud ſit qᷓ; aqua collata ꝑ ci- neres · Et pꝛ eanð rõnem dicunt aliqui doctoꝛes ꝙ in vrina pꝛ de⸗ fectũ aque poſſet baptiſari · q non eredo vex ·qꝛ vrina nõ ẽ aqua: ſed humoꝛ reſolutuſ a cibis comeſtis · Et idem dico de ſaliua · Sʒz nõne in bꝛodio carniũ poſſet fieri bapti- ſmus vbi alia aqua nõ poſſet inue- niriꝰ Dicenð ꝙ aut tanta reſolutio carniũ eſt facta in bꝛodio illo q de ſinit ſpẽſaque eſſe! ẽ alia ſpẽſ de nouo generata · et tunc nõ põt fieri baptiſmus · Aut nõ ẽ ibi tata reſo- lutio carniũ factalet tũc fieri põt/i in tłi bꝛodio baptiſari · Qñ autem ſit tał reſolutio facta et qñ nõ: põt perpendi ex ſpiſſitudine· Si eni ſit tãta ſpiſſitudo illius bꝛodij qnta ẽ in carne, vł aliquãtulũ minoꝛ! non credo ꝙ poſſet in illo bꝛodio bapti- ſari · Si autẽ nõ ſit tãta ſpiſſitudo: ſed bꝛodiũ ſit pingue credo ꝙ non tunc in illo bꝛodio poſſet baptiſari· Et idem dico de luto ſcilʒ ſi aqua expᷣmat᷑ ex illo · in aqua illa expꝛeſ ſa poſſet fieri baptiſmuſ.etiã ſi nix liquefieret in illa aqua liqfacta ex niue poſſzʒ fieri baptiſmꝰ · Solet at᷑ ab aliq bus tał q̃ſtio fieri · ſi eſſet vnus puer baptiſandꝰ iuxta vnum puteũ ꝓfundũ · et ille qui debet eũ baptiſare ñ habẽt cũ quo traheret aquam de puteo, nec poſſʒ aliunde aquã habere puer eſſet in ꝑiculo moꝛtis · nunqͥd deberet eũ in puteo ꝓijcere/dðᷣo baptiſo te in nomĩe pa triſet filij et · ſ· amẽ? Diceuð eſt ꝗ; non · qꝛ ſam ꝙ dicit bẽs paulus non ſunt faciẽda mala vt veniãt bona · Nicet & ex h̊ iſtud bonũ euenièt ꝙq anima ulius pueri ſaluaret᷑ tamẽ tum in ſe eſſet damnaret animam ſuã · et qͥlibet ſzm exoꝛdiũ caritatiſ plus debet diligere animã ſuã: q; animã cuiuſcũq; alterius · Et ſi di⸗ catur ꝙ; tab põt ↄfiteri de iſto pctõ et ſic nõ damnaret animã ſuã · Di⸗ cenð ꝙ iſtud fatuũ ẽ dicè · qꝛ nullꝰ certus ẽ de vita ſua· Uñ iſte nõ ẽ certus -ſi ſtatim poſtq; ꝓijcerit pue rum, vł etiã in ipſo actu ꝓiectõis ille qui ꝓijceret eum/faceret iſtud malũ ꝙ peccaret moꝛtałr · et ſic qn moꝛeret᷑· Vñ habere talẽ ſpem ẽ pꝛie temptare deũ · qꝛ certum ẽ ſi taliſ ꝓijciat puex peccat moꝛtałr. incertus eſt autẽ ſi deus dabit ſibi ſpatiũ penitẽdi · Quare facienð ẽ ſzm ↄſilium bri auguſt · dñtis· tene certũ et dimitte incertũ · Notanð autẽ ꝙ ſi aqua ſit calidavł frigida nihł facit ad baptiſmũ · ſed ſemper vitandum ẽ piculum baptiſandi⸗ Capłm·ĩij · de foꝛma baptiſmi. Irca foꝛmã baptiſmi ſciendũ eſt · ꝙ alia foꝛma vtunt᷑ greci in baptiſando · et alia foꝛma latini SGꝛeci enĩ vtunt᷑ tali foꝛma·bapti⸗ ſet᷑ ſeruus chꝛiſti in nomiĩe pa. afi· ſpũſſancti amẽ · Latini aũt vtunt᷑ tali foꝛma · baptiſo te in nomĩe pa· 2 filija ſpũſſanci amẽ· Et q;uiſ ex vtraq; foꝛma ſequatur baptiſmus⸗ (nã greci baptiſati ſunt ſicut latini qd patet:qꝛ qñ redeũt ad vnitatẽ eccłe romane ñ rebaptiſant᷑ tamẽ foꝛma latinoꝛ? ↄueniĩẽtioꝛ ẽ qᷓ; foꝛ- ma grecoꝝ · qð patet q̃ ad nunc ex duobus · Primo qꝛ foꝛma illa ba- pti ſmi ↄueniẽtioꝛ eſt qᷓ magis ↄcoꝛ dat cũ vbis chꝛiſti inſtituentis ba- ptiſmũ · ſed chꝛiſtus inſtituẽſ bapti ſmũ dixit apłis(vt recitat beatus mathin euangelio ſuo · ca· vltimo) Ite docete om̃ſ gẽteſ baptiſantes eos in nomĩe pa· filija ſpũſſanqti Et cũ iſtiſ vbis magis ↄcoꝛdat iſt vbum baptiſo qᷓ; baptiſet᷑ · q; bapti ſo ẽ actiuũ /et baptiſet᷑ ẽ paſſuuũ · et iſtud participiũ baptiſantes deſcẽ⸗ dit ab actiuo/et nõ a paſſiuo · quae etiz ibi neceſaria per ſon⸗ mm baptlants/j m erpmif aamim erplrite in fma greor. In for na auts latinor expmit expleite pbor gditit baptiſo qre duenie⸗ ins fommalatinoxq; grecoxy · Ye nſumled ena foma qua vutur romana etcla qdno diſponede om iſteclay caput d et merar e de bapſnoet eils efechl ca maio⸗ ieikännduch Ma. Banakmakrnns. uepgan Aflin ſpüſſan. dute nominet bapti 2 So lud 7 cht eius nomo aut po⸗ ſian tliſen; Are dog delq⸗ crtmnit Dley⸗ rt mortapr, dens dabit ſbi r aiend Nacgleſtgtn⸗ nweineenc Potand laſtehlaif, . tligc Ariiglenn ijdefmnhetft Afunibepifni ſerdd dafana n Fei do etala fma i wmnttilfunbapt⸗ tuſi n wniepa /f. mi. Mtini ait vtuni Pciſ tein wmniepa⸗ chame⸗ Lt uiſer ſeanamur bapuſti: Heſad otſatlen ih eitad Nie õ or Wenſtüarechin⸗ 1 Cöpartzad furen Prrwgfun lie Neninntj ng nnn vischiſ iſunb aichiſtenſttiſocts e rettt bentis cõueniẽtioꝛ ẽ foꝛma latinoꝛe qᷓ dicit baptiſo! qᷓ; grecoꝛ qᷓ dicit baptiſeẽ Seðdo põt illud idem patere ſicilla foꝛma baptiſmi eſt ↄueniẽtioꝛ in qꝗͥ et ꝓꝑ quã magis expꝛimunt᷑ ea aue ſũt neceſſaria in baptiſmo ſʒ tal ẽ foꝛma latinoꝛe per cõparationẽ ad foꝛmã grecoꝛe:qꝛ in baptiſmo ẽ ne ceſſaria tus dei ↄferetis efficaciã baptiſmo · Et iſtud tangit᷑ invtraq; foꝛma cũ dicit᷑ in nomĩe pa · et filij et ſpũſſancti amẽ · Eſt etiã ibi ne⸗ ceſſaria pſona ſuſcipiẽtiſ baptiſmũ ſiſtud expmit᷑ in foꝛma grecoꝛe cũ diciẽ ſeruus chꝛiſti · in foꝛma autẽ latinoꝛ expmitur cum dicit᷑ te · Eſt etiã ibi neceſſaria perſona mĩniſtri baptiſantis/ qᷓ nõ expᷣmit᷑ adminuſ explicite in foꝛma grecoꝝ · In foꝛ- ma autẽ latinoꝝ expᷣmit᷑ explicite ꝑ hoc qdð dicit᷑ baptiſo · qre ↄueniẽ/ tioꝛ ẽ foꝛma latinoꝛe qᷓ; grecox· Ve riſimile ẽ etiã ꝙ foꝛma qua vtitur romana eccła/q dño diſponẽte om niũ eccła caput ẽ et mgra · ex · de baptiſmo et eius effectu· ca maio⸗ reſ.ſit coueniẽtioꝛ q̃cunqʒ alia · Eſt ᷓ debita foꝛma baptiſmi · Baptiſo te in nomĩe patriſ/a filij/a ſpũſſan- di amen · Q ð autẽ nominet᷑ bapti⸗ ſandꝰ vł addat᷑ eius nomẽ,/aut po⸗ nat᷑ ibi ego / dicẽdo petre vł maria ego baptiſo te in nomĩe pa· cẽ·non ſunt de eſſentia foꝛme cũ ſine ipſis poſſit fieri baptiſmus· Camẽ debt poni in foꝛma p maioꝛẽ exp̃ᷣſſionẽ licʒ nõ ſit ncẽm ꝙ ponant᷑· Iſta at foꝛma põt ꝓferri in latino/vł quo- cunq; alio idiomate · IUte autẽ poſſit aliquid immutari circa iſtã foꝛmã:ſcienò eſt· ꝙ ulle qui aliquid mutaret/aut intẽderet mutare ri- tum eccłe: ſic nõ eſſet bapti ſmus Aut intẽderet facẽ illud idem qð facit eccła/ ſʒ ex quadã ignoꝛãtia/ ł inaduertẽtia aliqͥd circa iſtã foꝛ mã mutaret · Tunc circa ̊ ſciendũ ꝙ tal mutatio põt fieri quinq; mo dis · nomõ totałr omittẽdo vᷣba ipſius · et tũc nõ fit baptiſmꝰ ex ta- li foꝛma · ſicut ſi diceret᷑ baptiſo te in nomĩe genitoꝛis/et geniti, et ꝓ⸗ cedẽtiſab vtroq;ʒ · Licet enĩ ex com mum vſu loquẽdi genitoꝛ ſigficet patrẽ/et genitus filium, et ꝓcedẽſ ab vtroq; ſpmſctin tñ ꝓpꝛie loquẽ do in diuinis genitoꝛ, et genĩtuſ/x ꝓcedẽs/expꝛeſſius ſignificãt actus notionale ipſa? ꝑſonaꝛt, qᷓ; ipſas ꝑ ſonaſ · In foꝛma aũt baptiſmi de⸗ bet fieri mẽtio expꝛeſſa de ꝑpſonĩs · Aliomõ põt fieri mutatio circa foꝛ mã ipſiuſ baptiſmi trãſponẽdo vba ipſius foꝛme · ſicut ſi diceret᷑ · bapti⸗ ſo te ego in nomine pa·cc· vel quõ alr trãſponẽdo ·et tũc cum maneat idem ſenſuſ vboꝛę ex tali mutatio ne nõ impedit᷑ baptiſmus · Aliomõ põt fieri mutatio addẽdo aliqͥd ad ipſam foꝛmã et tũc tał add itio coꝛ rumpit ſenſum vbox foꝛme · ſicut mutabat foꝛmã arrius dðo ſic · ba ptiſo te in nomĩe patris maioꝛiſ/n filij minoꝛis/et ſpũſſancti/ et tũc nõ fit baptiſatuſ· Aut tał additio non coꝛrumpit ſenſum vboꝝe foꝛme/ eo ꝙ non obſtante tłi additiõe adhue manet idem ſenſus vᷣboꝝ · Et tũe ſi ile qui addit aliqͥd intẽdat mu-⸗ tare foꝛmã nihil facit cũ nõ bapti- ſet in fide eccłe · Si autẽ nõ inten dit mutare foꝛmã eccłe/ſed ex qua dam fatua deuotiõe addat aliquid ſic dðo baptiſo te in nomĩe pa· c· beate vᷣginis/vł bra vgo iuuet te, vel aliqͥd aliud ſimile! talł additio nõ impedit baptiſmũ · Aliomõ põt mutari foꝛma baptiſmi diminuẽdo aliqͥd de ea: et tunc ſi diminuat᷑ di ctio integra q̃cunq; ſit illa de omni bus iſtis baptiſo te in nomĩe pat᷑s 1filij/et · ſ. amẽ/nihil fit?qꝛ omnia iſta vᷣba ſunt de eſſentia foꝛme · Si autẽ nõ diminuat᷑ dictio integra ſʒ parſdictionis/tũc aut dimĩinuto ta lis fit in ncipio dictiõiſ· ſicut ſi de iſta diccione patris/vł qᷓ̃cunq;ʒ alia/ ſubſtrahat᷑ pᷣma lr̃a/vł ſyllabaltał diminutio impedit baptiſmũ: cum tollat᷑ ſenſus vbo · Si autẽ tab di minutio fiat de fine dictionis ſicut de iſta dictiõe patris, remouea?᷑s · vł aliqͥd tale diminutio tał nõ im- pedit baptiſmũ cum maneat idem ſenſus vbox · Siẽ narrat᷑ in decre tiſ.tractatu de ↄſecratioe · diſt · iiij · ca · retuler̃t nũtij q qͥdem ſacerdoſ ignarus lingue latine baptiſabat ſub iſta foꝛma ·baptiſo te in nomĩe patria et filia ſpirituſſancta · Et dicit papa in decreto illo ꝙ ve ba ptiſabat · Aliomõ põt fieri mutatio circa foꝛmã baptiſmi interrumpen do verba iſtius foꝛme · Et tũc ſi ſit tanta interruptio ꝙ mutet inten- tionẽ baptiſantis ſicut ſi demane idiceret · Ego baptiſo te/et poſtea ret ad expedienð negocia ſua· Et poſtea qñ rediret dicèt in nomine patris·c·nĩihil faceret · Si autẽ ñ ſit tanta interruptio ꝙ mutet intẽ tionẽ baptiſantis · Sicut ſi diceret. baptiſo te in nomĩe patris, et E̊ di⸗ cto dicat aſſiſtẽtibus,/ tacete. oꝛate deum · vl aliqͥd tale · et poſtea ꝑfice ret! non impedit᷑ baptiſmus Ca · iiij · de miniſtro baptiſmi· Iniſter baptiſmi eſt duplex vnus extra caſum nccitatiſ, et iſte ẽ ſolus ſacerdos · Ad ſolum enim ſacerdotẽ extra caſum nccita tis ꝑtinet baptiſare · Cuius rõ aſſi Snat᷑ a doctoꝛibus tab · Ille ẽ ꝓpꝛ us et oꝛdinarius miniſter ſacramẽ toꝛ qui habet ptᷣatem ſup̃ᷣ coꝛpus chꝛiſti vee/ ſʒ ſacerdos eſt Smõi/& ſolus ſacerdos ẽ ꝓpꝛius et oꝛdina rius miniſter ſacramẽtoꝝ · Qð aũt ad illũ ꝓtineat miniſtratio ſacra- mẽtoꝛ qui habet ptᷣatẽ ſuꝑ coꝛpuſ chꝛiſti veꝛe· ꝓbat᷑ ſic · qꝛ ad illum ꝓ tinet oꝛdinatio coꝛpoꝛis chꝛiſti mi⸗ ſtici qdð ẽ eccła id ẽ ↄgregat̃o fide liũ ꝗ habet pt̃atẽ ſuꝑ coꝛpus chꝛi⸗ ſti vexe/ſʒ talł ẽ ſacerdos· quare ad ſolum ſacerdotẽ pꝑtinet diſpenſare ſuue miniſtrare ſacramẽta· Alius miniſter baptiſmi in caſu ncãitatiſ iſte põt eſſe tã vir qᷓ; mulier · tam fideł qᷓ; infideł · Moc en intereſt inter baptiſmũ et alia ſacramẽta! ꝙ miniſter baptiſmi põt eſſe alius q; ſacerdoſ.nõ autẽ miniſter alioꝝ ſacramẽtox · Et rõ iſtius ẽ · qꝛ ba- ptiſmus ẽ ſacramẽtũ maxime ne ceſſitatiſ.nõ autẽ alia ſacramenta: qꝛ ſine baptiſmo nõ põt aliqͥs ſaluꝰ fieri · ſine vo alijs ſacramẽtis mul⸗ iſni⸗Et iclinro in calu not. H nri mulier ta inicel q ſcel ſcut iucels aganus, bere⸗ tcus pet bype ſre / dumm bapti ſet inaqua et debite pfer t verba fume baptiſm et habeat intetio⸗ ſem facienck Uud qd farit eccka⸗ licet infidet gedat Uud mbil va lere. tath q emp deferende ce teriſparidus dignion. Vn imndek in itaſideli ndebet bapnſae⸗ Oller tiã in pntia vin no debet befiſne. ſon pwtig an lmo oꝛcneſin pñtia ponn noͤ debet ltlar. Dinlr neelaias inp ta denel tonſirati n ſare. ECt ro iſto n debet beye lrinpitach e nei beper⸗ Eratiug ſfibepeiſrer repᷣ ſet⸗ an pfettius reß n ſi copi Geſthmnaj Is etoidina vx· Od ait ratio ſacra⸗ te ſup copuſ ad üump ischuſme egziofide ip copeschu⸗ rcos⸗ auare onet diſpenſire ranöt, Aliſs incaſ mtatiſ r;mltertan vreniintereſt lalarameta! piteſe alus ninſter hoy ſtus ? albe manime né aſarfanſent⸗ pötalis g rrametsn ti ſaluant᷑ · Arguũt ergo doctoꝛeſ ſic Illud ſacramẽtũ qð ẽ tãte ncc̃ita- lis? ꝙ ſine eius ſuſceptione nullus põt ſaluari debz habẽ miniſt ita cõmunẽ o defectũ miniſtri nul- lus ab eius ſuſceptiõe excuſet᷑ · Sʒ ſacramẽtũ baptiſmiĩ ẽ tante ncẽita tis! ꝙ ſine eius ſuſceptione nullus ſaluari põt dicẽte chꝛiſto ſaluatoꝛe noſtro in iohãne · ca · iij · niſi quis re natus fuerit in aqua/et ſpũſancto, non põt introĩre in regnũ deiideo ſacramẽtũ baptiſmi debet hr̃e mi niſt e ĩta cẽmunẽ ꝙ nemoſp defe⸗ ctum miniſtri excuſet᷑ a ſuſceptiõe baptiſmi · Et idcirco in caſu ncc̃ita tis tam vir q; mulier/tã infideł qᷓ; fideł/ſicut iudeus/paganus/here- ticus põt baptiſare! dummõ bapti- ſet in aqual et debite ꝓferat verba foꝛme baptiſmi · et habeat intẽtio⸗ nem faciendi illud qdð facit eccła · Nicet infideł credat illud nihil va lere · ita tñ ꝙ ſemꝑ deferenð ẽ ce⸗ teriſparibus dignioꝛi · Vñ infideł in pñtia fideliſ nõ debet baptiſaẽ· Ouliere tiã in pñtia viri nõ debet baptiſare · Non ꝓmotus ad ſacros oꝛdineſ in pñtia pꝛomoti nõ debet baptiſare · Simbr nec laicus in pñ tia clerici tonſurati nõ debet bapti ſare · Et rõ iſtoꝛꝝe ẽ · qꝛ ille qͥ bapti- ſat in pñtia chꝛiſti baptiſat · et rep ſentat eius pſonã ꝗᷓ ꝑfectius rep̃ᷣ ſentat᷑ ꝑ fidelem q; ꝑ infidelẽ · per vi q; ꝑ mulierẽ · ꝓꝑ ꝓmotũ qᷓ; ꝑ nõ ꝓmotũ · per tonſuratum qᷓ; per non tonſuratum · Scienð tñ ꝙ in illo qui baptiſat requirit᷑ ſemꝑ intẽtio baptiſandi · ſeʒ illud faciẽdi qð in- tendit, ſeu facit eccła:ałr nõ ẽ ba- ptiſmus q;uis alia nccaria ad ba- ptiſmũ ſint ibi nõ autẽ requirit᷑ de ncẽitate ꝙ ſit tał intẽtio ꝙ bapti- ſans intẽdat baptiſmũ valẽ bapti- ſato ad vitã eternã · immo cũ intẽ- tione ↄtria/ ſceʒ cũ intẽtiõe/ꝙ bapti ſmus nihil valeat põt etiã bapti⸗ ſmus fieri · Solum enĩ requiriẽ q; baptiſans intendat facere illud qð facit eccleſia · et ſic qdᷣcunq; ſit ilud valet baptiſmmus · Sed nunqͥ;d ſi aliquis minimꝰ vł q cunq; alius lu- dendo aſpgat aquã ſuꝑ aliquos nõ baptiſatos/ ddðo baptiſo vos ĩin no- mine pa a tales erunt baptiſati? Dicenð ꝙ tał aut intẽdit baptiſæ re intendẽdo facẽ illud qð facit ec cleſia licet de Gᷓ̊ faciat truphas et deriſioneſ ſuaſ/et tũc talq;uis gra- uiter peccet faciẽdo irreuerẽtiã ſa cramẽto: tñ vere ↄfert baptiſmũ · Si autẽ in mẽte nõ intẽdat facere id quod facit eccleſia! nihil facit · Nunquid in caſu nccitatis aliquiſ põt baptiſare ſeipſumsꝰ Dicenð ꝙ iſte caſuſ ponit᷑ in quadã decretali incipiẽte · debitũ · eẽ · de baptiſmon eiuſ effectu·vbi narratur de q̃dam iudeo qui pꝛ metũ iudeov nõ au⸗ debat vocare aliquẽ fidelẽ· ſed ac- cipiens aquã dixit baptiſo me · c · Et ad eius euidẽtiã notanð ꝙ tri- plex ẽ baptiſmꝰ · ſcʒ flumĩſ qñ ali- quis baptiſat᷑ in aqua · et iſte bapti ſmus ẽ ſacramẽtũ eccbłe · et de iſto loquim̃ hic · Et loquẽdo de tali ba ptiſmo nullug põt baptiſare ſeipſũ Et rõ reddit᷑ a papa in illa decre⸗ tali·qꝛ baptiſmꝰ eſt qdam genera- in li · de t᷑ni · nullus ſeipſum gignit coꝛpoꝛałr. qᷓre nullus põt ſeipſum generare ſpirituałr, baptiſando ſe ipſum · Eſt et aliuſ baptiſmꝰ ſcilicʒ flãminisqñ ſpũſſanctus mũdat et abluit animã alicuius inuiſibĩłr a pctõ · et tali baptiſmo põt aliqͥ ſ ſe- ipᷣm baptiſare · diſponẽdo ſe ad gra tiã deĩi · Vt nõ baptiſatus adultus pabendo deuotionẽ ad baptiſmũ: et eſſendo in ꝓpoſito ꝙ ſi haberet opoꝛtunitatẽ ſuſciꝑet baptiſmi ſa- cramẽtũ · Vñ et ſi moꝛiat᷑ in tali ꝓ poſito ſaluat᷑ · nec ẽ ↄtra vᷣbum alle gatũ niſi quis renatus fuerit c· qꝛ intelligenð eſt renatuſex aqua in paruuł/in re· in adultis/in re vł in voto · Licet enĩ iſte nõ ſit regene ratuſ ex aqua ĩin re,/jeſt tñ in voto · Eſt et alius baptiſmꝰ ſcʒ ſanguiniſ qñ aliqͥſ nõ baptiſatuſ ſuſcipit moꝛ tem fide chꝛĩſti · Et tal baptiſmꝰ⸗ pꝛoficit ad ſalutẽ · dum tñ habeat᷑ baptiſmꝰ aque in voto · ſi ille qui ſu ſtinet moꝛtẽ ſit adultus · ſicut habe tur in legẽda beate katherine de rhetoꝛibꝰ ·qui ad eius pᷣdicationẽ auerſi ſunt·quos imꝑatoꝛ fecit co buri · Si autẽ nõ ſit adultus nõ re quirit᷑ tale votum · ſed ſufficit moꝛſ tolerata ꝓ chiiſto · ſicut fuit de in⸗ nocẽtibus · et tali baptiſmo nullus põt ſe baptiſare· quia nulli licitũ ẽ ſeipſum interficere ꝓ quacunq; cã Nec ẽ dtra ̊ de ſampſone et ioſia qui interfecerũt ſeipſos · qꝛ vt di- cit beatꝰ hierony ·factũ eoꝛe nõ eſt trahenð ad ↄſequẽtiã · qꝛ pᷣuilegia tio ſpirituat · et ſicut ſeipſum nemo põt generare coꝛpoꝛałlrdñte augꝰ paucoꝝe nõ faciunt legem cõmunẽ. Nunquid etiã in miniſtro reqͥ- rit bonitas vite ſcʒ ꝙ ſit ſine pcõð moꝛtali?ꝰ Dicenð ꝙ ula q̃ſtio intel- ligẽda eſt de ſacerdote · qꝛ vt d m̃ eſt ip̃e ꝓpꝛius ẽ miniſter baptiſmi Vñ ad huius ſolutionẽ dom ẽ. ꝙ q̃ntũ eſt ad effectionẽ baptiſmi nł facit bonitas/ł malitia miniſtri · qꝛ ſiue ſit bonus ſuue maluſ confertur (vt detm̃ eſt)baptiſmꝰ vere · Sʒ q̃n tum ad miniſtæ vtæ peccet vł nõ, baptiſando · Dðm ꝙ aut ſacerdos baptiſat in caſu neceſſitatis/ ſine ſollennitate aliqua,/ ſicut facit vna antiqᷓ vetula! tunc ñ peccat moꝛ-⸗ tałr ſi baptiſʒ exñſ in pctõ moꝛtali Aut baptiſat ex̃ caſum ncãtatiſ cũ ſollennitate! I tunc peccat moꝛ- talłr exñſin pctõ moꝛtali ſi baptiſʒ qꝛ facit irreuerẽtiã ſacramẽto· Ve rum ẽ ꝙ dñs durãdus quondã epi ſcopus aniciẽſis qui fuit doctoꝛ ſa- cri palatij dĩicit in ſuo ſacramẽtali · ꝙ quõcunq; ſacerdos exñſ in pec- cato moꝛtali baptiſet, peccat moꝛ talłr · Vtꝝ autẽ eius opinio ſit va neſcio · ſcio tñ ꝙ ẽ bñ dura · Sciẽ dum inſuꝑ ꝙ miniſter baptiſmi de bet eſſe vnus · Et rõ cõmunit aſſi- gnat᷑ a doctoꝛibuſ.qꝛ baptiſanſ ba- ptiſat in ꝑſona chꝛiſti! ꝗqᷓ eſt vna· et ideo ꝑſona baptiſantis debet eſſe vna· vñ plureſ nõ poſſunt bapti ſaẽ vnũ · Et ſi dicat᷑ ꝙ vnus poõt bapti ſare plureſ ddðo ego baptiſo vos in nomĩe pa. cẽ dᷣm ꝙ nõ ſimile ẽ · qꝛ qñ dicit᷑ baptiſo voſ idem ẽ ac ſi di ceret᷑ baptiſo te et te · Qñ autẽ di · ci nos baptiſamus te idem ẽ ac ſi talis puer non en. en⸗ di⸗ t daͤñ eſt in gcung en⸗ beiſß batlis in fona chenn baptiſat. yt diat bius iohanes . paſtadicede chuiſto · Qui ne m ſtbatſre pſe mihi dint ſupq; ncens ſpn deſtecente hic ? ba gaſar pſona eüt chuſn ? vma. ñ chaneſiut non duo ſ vnus ? ppuis Quare opotet q Ue qui bapdſat ſit vnus in qcunq foma bapdſet. Ali autẽ docones ſicut iohb ſcotus et ſuiſequace dicit ſi baptiſend inſona gecox baplatu ani⸗ ſvtockñeſt liet ile qui bapalſa baptſet in pfona chnſti auius eſt nu pſom beptiſſt tñ in wmie ⸗⸗ itaiſin qua ſint plureſ perſone Reſie no otrqri 5 t baptiſſno ßhm for⸗ naecop/ſi ſint plures * vneiſt „, piſan . A opinioni ge in⸗ iſtda n ſlianiß oneo gapg eſßzco ſnfmrfnm Gea nn lcnr Retel ſunt ferice * exde niſtro “ diceret᷑ · Ego et tu baptiſamꝰ te · qꝛ baptiſat᷑ pꝛ rõnem ſupᷣ diccam de ſt ſine ii dꝛma ẽ inter nos et vos· q nos idẽ dꝛana ſcʒ inter nos vos · q ẽ rõ ve⸗ ſtio inte⸗ eſt ꝙ ego tu · voſ autẽ idem ẽ nerabil doctoꝛis ſctĩ thome in vl⸗ vtdaf, te et te · ideo dðo vos mnibil mutat᷑ tima pte ſumme ſue · Aſſignat᷑ et erbaptiſmn in foꝛma · ſed dðo noſ aliqd mutat᷑ tatł rõ a mgro herueo bꝛitone· quia dnz. in foꝛma · Solet aute pom tał ca in ſacramẽto maxime veritatis/nł wüfn 4 ſus · ponat᷑ Nic ſint duo · vnus ſit debet eſſe falſtatis: ſz baptiſmus mnſti⸗ mutus/eęt alius maneus . et ſit ibi e ſacramentu maxime veritatis · S “ vnus puer baptiſandus · et mutusg in baptiſt mo nihil debet eſſe falſita e Sr; aſpgat eũ aqua/et mancus ꝓferat tis· Sed ſi iſti vterent᷑ foꝛma lati- Nd, verba · Queritur vtrum taliſ puer noꝛe qua vtit romana eccka et ſibi litigtig ſit baptſatus? Dicendum ꝙ aut adherẽteſ/eſſet in tłi baptiſmo fal ſkbe ie iſti baptiſant in foꝛma grecoꝛum, ſitas · q; ſi mancus dicẽt ego bapti- .R hne aut latinoꝛum · Si in foꝛma latino- ſo te id ẽ abluo te, mẽtiret᷑ · qꝛ ipſe lelt faclt vna um. Tunc dicunt aliqui docrores non abluit · immo hoc facit mutul ·. nperca: nor ꝙ talis puer non eſt baptiſatus · quare manifeſtũ ẽ ꝙ talł baptiſmꝰ pclnotn Quia vt datĩ eſt in q̃cunq; foꝛma eſt nulluſ. Manc autẽ rõnem conã⸗ n nctatiſ baptiſz baptiſans, in foꝛma chꝛiĩſti tur ſoluè aliqui doctoꝛes dicẽteſ ꝙ peccat moꝛ⸗ baptiſat · vt dĩcit bẽus iohãnes ba- ille mãcus nõ diceret · Ego bapti- Alſibaptiß ptiſta dicẽſ de chꝛiſto · Qui me mĩ ſo tel ſed diceret nos baptiſamꝰte · ameto. Ve ſit baptiſare ipſe mihi dixit ſuꝑ q; et ſic nõ diceret fłm/ ĩimmo vex · qaꝛ guonga epi videris ſpm̃ deſcẽdentẽ/hic ẽ q ba iſta oro nos baptiſamuſ te va eſt ꝑ it dodarſa⸗ ptſat · pſona aũt chꝛiſti ẽ vna · Vnñ ſinodochen · Sicut ſi eſſent duo ſcri Prennetal enmni uper t peccat mer Gopinioſtin athanaſiuſ. non duo ſʒ vnus ẽ xpũs Quare opoꝛtet ꝙ ille qui baptiſat ſit vnus in qᷓcunq; foꝛma baptiſet · Alij autẽ doctoꝛes ſicut ioh. ſcotus ptoꝛeſ qui ſcripſiſſent vnũ liby ita ꝙ vnus ſcipſiſſzʒ vnã medietatẽ, et alius aliã vnuſ eoꝝ poſſet vere di cere nos ſcripſimus iſtũ libx.· Aſi- ñdum. Bei et ſui ſequaceſ dicũt ꝙ ſi baptiſent mili cum mutuſ in tali baptiſmo a- terbapiſide in foꝛma grecoꝛꝝ baptiſatuſ ẽ· quia ſygat ſeu infundat aquã,/ et mancꝰ conunitaſi- (vt dcem̃ eſt) licet ule qui baptiſat ꝓferat vba vterq; põt dicẽ nos ba kaptlnfba⸗ baptiſet in ꝑſona chiſſi cuius eſt ptiſamuſ te· Moc autẽ nihil valet · qtrmet vna pſona. baptiſat tñ in nomie te qꝛ ad hoc ꝙ; aliquapo verificet᷑ o debeteſe nitatiſin qua ſunt plureſ perſone · ſinodoc hẽ de duobuſ/opoꝛtʒ ꝙ am⸗ ſune baptilae et ſic nõ dtrariat᷑ baptiſmo bim foꝛ- bo fece rint actus eiuſdẽ rõnis · qaꝛ t bapii mã grecoꝛęſi ſint plures baptiſan- ſi feciſſent actus diuerſa? ronum, e wn teſ. Que iſtaꝛe opinionũ ſit va/ ne⸗ vna po nõ poſſet verificari de eiſ. bapel Lieden ſcio · Sed ĩudicio meo papa eſſʒ cõ- ſicut ſi vnus raſiſſet pgamenũ de ꝗ̊ nͦſimi ſd ſulẽdus ſup B.ad quẽ maioꝛeſ que eſſet factus liber/ et alius ſcripſiſſʒ ſideme Aes, ſtioneſ potiſſime circa articulos fi- libꝛe iſta ſvo nos ſcripſimuſ iſtum te. R dei ↄtingẽtel ſunt referẽde · e · de libꝛũ, nullo mõ poſſet verificari de s ten ilł· Sic/de iſtis eſt dom nos ba- ptiſamus te· qꝛ infundere aquã,/⸗ dicere vᷣba ſunt actus diuerſae rõ- num · ideo nullo modo de eiſ poteſt dicta pꝛopoſitio verificari, Ca · v · de ſuſcipiẽtibꝰ baptiſmũ · Aptiſmum debent ſuſciꝑe tã viri qᷓ; muliereſ.qꝛ ſine bapti ſmo vł in re/vł in votoſ vt dctm̃ ẽ) nullus põt ſaluari · Sed aliter ẽ de adultis/et alłr de paruuł.qꝛ in ad- ulto qui recipit baptiſmũ requiriẽ intẽtio ꝓpꝛia ſuſcipiẽdi illud quod ↄfert eccła·qꝛ nemo ex aqua⸗ ſpi-⸗ rituſancto renaſcit᷑ niſi volẽs/ſaltẽ in adultis · et ſue voluntatis arbi-⸗ triſ in ca·nemo·de ↄſecratiõe · diſt. iiij · In paruulo autẽ ſufficit fides et intẽtio eo qui eũ offerũt ad ba ptiſmũ · Sed nunquid põt aliqͥs in ventre matriſ baptiſari · Sicut ſi ſit vna mulier pꝛegnãſ de vno pue rolet ſit in piculo moꝛtis nunqͥd in ventre eius debet puer baptiſaris Dicenð ꝙ non · Cuius rõ aſſignat a doctoꝛibꝰ tał · qꝛ ille qui ſuſcipit baptiſmũ debet ſuſcipi a manibus miniſtri eccłe! aſpgi aqua/vł im mersgi · ſed iſta non pñt fieri circa exiſtẽtem in vtero matris · qꝛ exi- ſtẽs in vtero matris nõ debet nec põt baptiſari · vide· Sca· qm̃ in ma terniſ. in pᷣncipio de ↄſecratiõe · di · iiij · vbi dicit ꝙ ille quĩ ſᷣm adã ad- huc natus non ẽſᷣm chꝛiſtũ adhuc generari nõ põt · et in ca · ſi qcquid eſt in homĩe · Sed ponat᷑ ꝙ aliqᷓ pars pueri appareat extra! nunqͥd tał puer/ſi timeat᷑ de piculo,r ita non põt expedtari ꝙ totałr naſca põt baptiſari? Dicenð q; illa pars que apparet extra! aut ẽ caput/aut alia parſ coꝛpoꝛis. Si ſit caput de⸗ bet aſꝑgi aqua/ dicendo.baptiſo te in nomĩe pa· ¶c. Et ẽ vere baptiſa tus. Et ſi naſcat᷑ poſtea non debet amplius baptiſarr.· E:5 e. Iula caput ẽ pᷣncipalioꝛ parſ coꝛpons 4 in eo vigẽt omſ ſenſus coꝛpoꝛſ. Di autẽ illa parſqᷓ apparet eſt alia q; caputſicut manus vlł pes /tũc dict̃ aliqui doctoꝛeſ ꝙ illa parſdebet a- ſpergi aqua/et baptiſari! et tũe eſt vere baptiſatus · Et ſi naſcat᷑ nõ de bet amplius baptiſari. Et rõ eſtx. baptiſmus fit ſpꝛ anima et᷑ nõ ſpꝛ coꝛpus: anima autẽ quantũ ad ſuã eſſentiã ẽ tota in toto/et tota in q libet parte coꝛpoꝛiĩs · iõ vna pte coꝛ poꝛis baptiſata totũ ẽ baptiſatum Et ſi naſcat᷑ poſtea nõ debet ampli us baptiſari · Alij autẽ dicũt · ꝙ tal pars qᷓ apparet extra/ debet aſpgi aqua et baptiſari · Sed ſi puer na- ſcat᷑ poſtea debet baptiſari ſub iſta foꝛma · Si tu eſbaptiſatus ego nõ baptiſo te · ſed ſi tu nõ eſ baptiſatuſ ego baptiſo te in nomine pat᷑ſ· c· Quiſ iſtoꝝ veriuſ dicat: neſcio · Sʒ tñ credo ꝙ iſtud vltimũ ſit ſecuriꝰ Sed nunquid ſi eſſʒ aliquis ſan- ctificatuſ in vtero matriſ debʒ ba- pti ſari? Dᷣm ꝙ ſic · nõ quidem pꝛ culpã quã haberet: ſed vt aſcribe ret᷑ numero fidelium in ſuſceptiõe caracteris baptiſmatis · Et im- pleret᷑ p̃ceptũ chꝛiſti de ſuſceptiõe baptiſmi · Sed nunquid frilij iu Gruu de age Ddmn 4 8 ſob⸗ ſotus et e⸗ efſancĩſß et ſui ſequ cr eni pe ſe Ret n g ⸗ iitenaun voſſunt el auent na nig ge eb afen ſeg Eeiſint eor erun. etßhmleg enuor unt dnon aor ſunt ita ipſut ers vnen Pignorre . Ar dit 5 . izpoſſe obligae t ab 4 litun aliolins dfitpali nut dei i omiſ bono der ète Ileget ſruire ſed dñi in bis labitant iucei pñt⸗ flioſiugeox et tackre eos. jo inuits pqrentibus /5 pñi imitiſ parenbus trade ſenu chuſti. quoc fit in luſc pienco Peiſfnu Alij vo docoreſ ſicnt hon de aanoet ſui ſequarel Ffii udeon paruulr no ſun⸗ ts panetidus bapaſanch et Piellum gd poſg dangene⸗ paruuli qui imit pareube ent beynſin eſent aguli⸗ loſnaturalr ſegnat patr/ ſen⸗ Etrieit. nim it no ſyr quanti ad ſũ toet tota in q⸗ i vna pte coꝛ ie baptſatum nodebet amplr ute diit. g tal ta dedet ald⸗ Zec ſipuerna⸗ baptſan ſub iſte baptiſanstego n nöeſbaptihtu wmine ple/¶ ſorr mlo . lini ſt konn⸗ ſz alquis ſan numſdebzba⸗ ,n guidem Fpn ſei vteſenbe umin ſuſceptiee unsEt Ein ſüde uſcetde munhic hli deoꝝ paruuui ſunt baptiſandi ĩnuĩ tis parẽtibusꝰ Ddm ꝙ aliqui do⸗ ctoꝛeſſiẽ Joph·ſcotus/łt dñs duran dus ep̃ſ aniciẽſis et ſui ſequaceſ di cunt ꝙ ſie · Dicũt enĩ ꝙ pncipes et dñi terraꝛe in ꝗbus habitãt iudei/ poſſunt eiſ auterre filioſ ſuos.a eiſ inui 8/1 eo8ςο Paptiſari!cum iu⸗ dei ſint vox lerui · et m leges filij eruoxe ſint dnoꝛe/quo ſunt ſerui ·. ita ꝙ poſſunt eos vendere vł im- pĩgnoꝛare · Arguũt & ſic· maiuſ eſt aliqᷓ; poſſe obligaẽ vł abditare ſer uituti alicuius dñi tpalis q; ſerur cuti dei/cui omniſ homo de iure na WHrals venet᷑ ſeruire. ſed dñi terraꝛe in qb habitant iudei pñt vendé filioſ iudeoꝝlet tradere eos alteri dño inuitis parentibus & pñt eos inuitiſ parentibus trade ſeruituti chꝛiſti · quod fit in ſuſcipiendo ba- ptiſmũ · Alij vo doctoꝛeſ ſicut ſctũs thom · de aqͥno et ſui ſequaceſ dicẽ ꝙ filij iudeoꝝ paruuli nõ ſunt inui tis parẽtibus baptiſandi · et ̊ ſpr piculum qð poſſʒ dtingere: qñ iſti paruuli qui inuitis parẽtibus eſ- ſent baptiſati eſſent adulti · cũ pꝛo leſ naturalr ſequat᷑ patrẽ ipſi foꝛ te abnegarẽt baptiſmũ et redirẽt in iudaiſmũ · Veriſimłe ẽ enĩ ꝙ ſi iudeoꝝe filij paruuli eſſent inuitis parẽtibus baptiſandi: chꝛiſtianiſſi mi imꝑatoꝛes/ et reges qui pᷣ̃ceſſe runt, et fuerũt tãti zelatoꝛes fidei, feciſſent filios iudeoe baptiſari. Et etia ſummi pontifices induce- rẽt reges et ncipeſ in quoꝝe ter- ris habitãt iudei ad &̊ faciendum- Quis iſtoꝛe verius dicat/iudicio le ctoꝛis relinquo. Sʒ nunqd furio ſi et amẽteſ debẽt baptiſariꝰ Dm ꝙ iſti furioſi aut fuerunt furioſi a natiuitate ita ꝙ nunq; habuerunt vſum rõnis aut habuerũt aliquo nẽſ vſum rõnis ſed amiſerũt ip̃m ꝓpꝛ aliqᷓ; cauſamSi fuerũt furioſi a natiuitate! non ſunt baptiſandi. quia (vt dctm̃ eſt) in adulto requi⸗ rit᷑ fides · et deuotio ſuſcipiẽdi illðᷣ qð ↄfert eccła · ſed taleſ nõ poſſunt habere fidem/neq; intẽtionẽ cum ſupponat᷑ eoſ nunq; habuiſſe vſum rõnis· & tales nõ poſſunt ſuſcipe ba ptiſmũ · Si autẽ nõ fuerũt furioſi a natiuitate ſed habuerũt aliq̃tienſ vſum rõnis vł habebãt aliqᷓtiens ꝑlucida interualla ſiue tpa. Tunc ſi in tpe quo habeãt lucida inter- ualla aut vſum rõniſ/habebãt fidẽ et deuotionẽ ad baptiſmũ et petie rint ipſum debẽt baptiſari ſi neceſ ſitas ſit/ quanq; ſint in furia.Si at᷑ tꝑe quo habebant vſum rõnis/vel tꝑe quo habebãt plucida intualla nõ habebãt fidem et deuotionẽ ad baptiſmũ,/et non petebãt ipᷣm non debẽt baptiſari · ¶Et idem dico de demoniacis · qꝛ ſi anteq; eſſent de⸗ moniaci habebãt fidem deuotio- nem ad baptiſmũ,/ petebãt bapti ſari debẽt baptiſari· ſi autẽ nõ ba- bebãt non debẽt baptiſari · Simke iudiciũ ẽ de frenetico · Vtꝛ aũt doꝛmiẽ ſ debeat baptiſaris Dm ẽ T ſi poſſit excitari nõ debet bapti ſari in ſomno ſed ſi nõ poſſit exci- tan tũc diſtinguenð eſt vt ſupiuſ. qꝛ aut tpe vigilie habuit deuotio⸗ ne ad baptiſmũ,/ et petiuit ip̃m· et tune debet baptiſari · Aut nõ habu it fidem nec deuotionẽ ad bapti- ſmnum! et tunc nõ debet baptiſari · Sed quid ſi ſit vnũ monſt qð habeat duo coꝛpoꝛa diuncta debet ne baptiſarivt vna perſona/ vl vt due? ¶ Dico ꝙ cum baptiſmus fiat ſpꝛ animã/et nõ pꝛ coꝛpus quan- tũcunq; eſſent duo coꝛpoꝛa/ſi ſolum eſſet vna anima deberet baptiſari vt vna pſona · ſed ſi eſſent due ani me deberz baptiſari vt due pſone · Sed quõ ſciet᷑ vtæ ſit vna ꝑſona.ᷣł due? Dico ꝙ ſi ſint duo coꝛpoꝛa/et duo capita/ ſupponenð ẽ duas eſſe animalſ.Si autẽ vnum eſſet caput eſſet vna anima·et ĩdeo ſi ſint duo pectoꝛa et duo capita ſupponendũ eſt duas eſſe animaſ· Si autẽ vnũ eſſet pectus/et vnũ caput!q̃ntum- cunq; omĩa alia mẽbꝛa eſſent mul- tplicata/ erit vna anima⸗/ Caphm .. vj · de ritu baptiſmi · Aptiſmus fit duobus modis · Vnomõ immergẽdo in aquã Aliomõ aſpgendo aquã · Quiſ aũt fiat melius/dom ꝙ niſi timeat᷑ de ꝑiculo/vł Ipꝛ baptiſantis debilita⸗ tem/vł pueri/ł aliquid aliud me- lius fit immergẽdo in aquã qᷓ; aſꝑ gendo · Cuius rõ aſſignat᷑· qꝛ. bapti ſmus ſignat ſepulturã chꝛiſti · Uñ dicit apłs · ſepulti enĩ eſtis chꝛĩſto p baptiſmũ · Sed mel iuſ figuratur ſepulta qñ fit in immergẽdo q; añ fit in aſpgendo · Scienð ꝙ vnuſ⸗ quiſq; debet ſeruare ritum ecceſie nec debet ipſum mutare · UVtrum autẽ requirat᷑ terna immerſio vel aſpſio/vł ſufficiat vnas Dom elt ꝙ ſufficit vna · in ca · P · Sð ↄſec · di iij Sed ceteris paribus fit melius ꝑ ternã · in ca · poſtqᷓ · diſt · iiij · et glõ. quia baptiſmuſ dat᷑ in nomĩe totiꝰ trinitatis · que melius repñtat᷑ per ternã immerſionẽ/vł aſꝑſionẽ!q; ꝑ vnã· Ita tñ ꝙ; vba nõ finiant᷑ anq; om̃ſ treſſint complete · In hoc aũt ꝙ fiat vna vł terna/ quilibet debz ſeruare ritum eccleſie ſue Ca · vij · de effectu baptiſmi · Ffectus pᷣncipales baptiſmi ſunt delere omnẽ culpa tã oꝛi ginalem q; actualem et ↄferre & tiam et apire ianuã regni celeſtis In quo differt a circũciſione · quo- mã licet añ paſſionẽ chꝛiſti circũci ſio deleret culpã oꝛiginalem/et con ferret gratiã tñ ianuã regni cele- ſtis apire nõ poterat · Et iſta ẽ ſen tẽtia venerabił bede · qui dicit in omelia ſua de circũciſione domini · Scire inquit debet fraternitaſ ve ſtra ꝙ idem ſalutifere curatiõiſ re mediũ olim circũciſio in lege ↄtra oꝛiginale pctĩ agebat: qð nũc tpe gr̃e reuelãte/ baptiſmus agere cõ⸗ ſueuit · excepto ꝙ ianuã regni cele ſtis apire nõ poterat · Sciendð at ꝙ baptiſmus ałlr oꝑat᷑ in paruuł, et abr in adultis · quia in paruulis nibil requiri a parte ipſoxe · Sʒ in adultis requirit᷑ a parte ipoxæ ꝙn ponãt obicem,/ id eſt ꝙ nõ habeant ↄtrariã diſpoſitionẽ · ſcʒ ꝙ no acce- dant ficte ad baptiſmũ · ſʒ accedãt — inpedit namimonii⸗ oraße dinmiti dhaci⸗ Dehtn qñ gekde matimonio· baptiſnũ eti inpmit cara⸗ derñ iceo baptiſſnus no teran immo pena lius qui ſet ſyn legeſ eſet decapitato neſtm bapeiſnaiteret⸗ lege Sedem vero canonel eſt non nouei? ad roSouineſ Qa vii de annens bahtil diinn ñ fit um ollennitate, Pcedunte ſnuer xoxiſnus.· Cathen ldem b g inſte gio. qr in cat „ fwoinſtui bapej ti nento figei uein . fſi lreroſ Qui feti nch⸗ eſftallagn nigtin dubapeſn⸗ paleg bopaſen nnẽ culpa t oꝛi mlet ofene Aregniceleſts cccſione · quo⸗ chiſti arcid̃ ignalen et con mwäregen cde⸗ rat Ter ſtad ſen dece cnidictin rcücſone donimn⸗ et fateritaſ ve ncifere curatöiſfe caſv in lege n gebet gin pſmb aheſ⸗ aruu regni cele pin en d erat. Soen cum debita deuotione · Non ſolum autẽ baptiſmuſ ↄfert gratiãK immo etiã omĩibus ĩipᷣm ſuſcipiẽtibus/ tã paruuł qᷓ; adultis/ qui non ponunt obicem ↄfert om̃s vtutes tã theo loicas, qᷓ; moꝛales · et ſi nõ qᷓntũ ad vſum adminuſ qᷓntũ ad habitũ·Et iſta ẽ ſña ↄſilij general.a habet᷑ in ↄſtitutiõibus dñi clemẽtis qnti · ex de ſumma t᷑nitate, et fide catholi- ca.ca · Fidei catholice · Eſt et in⸗ ſup alius effectus baptiſmi · qꝛ per ipſum ↄtrahit᷑ cognatio ſpũał/ que impedit matrimoniũ ↄtrahenð: et dirimit iã ↄtractũ · De ̊ tñ dicetur ]·qñ aget᷑ de matrimonio · Per baptiſmũ etiã impmit᷑ caracter vt dectm̃ ẽ S·ideo baptiſmus nõ debet iterari · immo pena illius qui itera ret ſzm legeſ eſſet decapitatio· ca · ne ſctm̃ baptiſma iteret᷑· lege ſcdða Scdðm vero canoneſ eſt ꝙ non pꝑꝛo- moueat᷑ ad ſacros oꝛdineſ Ca · viij · de annexis baptiſmo⸗/ Aptiſmum qñ fit cum debita ſollennitate, pᷣcedunt catheci ſmus/et exoꝛciſmus: Catheciſmus idem ẽ ꝙ inſtructio · qꝛ in catheci- ſmo inſtruit᷑ baptiſanduſ de fide/n merito fidei · Vñ baptiſando petit ſacerdoſ· Quid petiſ ab eccła · At ipſe ſi ſit adultus rñdet fidem · Si autẽ ſit paruulus rñdent in pſona eius pat᷑ni · Et tũc ſacerdos petit· Fideſ quid tibi pᷣſtabit? at illi rñ-⸗ dent ! vitã eternã· Cunc dicit ſacer doſ· hec ẽ vita eterna cc· Et in iſto catheci ſmo facit tria ſaẽdos· Mri⸗ mo mittit digitũ in aureſ eius· et ponit de ſaliua eius in oꝛe eius· et ſignat ꝙ baptiſandus debet habe- re aureſ aꝑtas ad audiendũ vᷣba dei · et documẽta fidei · poſitio ſali- ue ſignat ꝙ debet eſſe pꝛomptꝰ ad loquenð de fide · qꝛ locutio fit me⸗ diãte ſaliua · Scdo facit ei crucẽ in fronte, in pectoꝛe · et ſignat ꝙ ba ptiſandus debet habere et recipe fidem chꝛiſti in coꝛde· quod ſignat crux facta in pectoꝛe · et in oꝛe cõfi⸗ teri fidem chꝛiſti · nec debet erube⸗ ſeere fidem chꝛſti qdð ſignat crux facta in fronte · qꝛ ĩn fronte ſtatim apparet verecũdia · qm̃ pᷣm ꝙ dicit apłs ad rom.xij · Coꝛde credit᷑ ad iuſtitiã · oꝛe autẽ ↄfeſſio fit ad ſalu tem · Tertio ponit ei ſal in oꝛe/ qd ſignat ſapientiã · iux doctrinã apłꝛi · ad colocẽſʒ · iij · Vmnis ſermo eiuſ debet eſſe ſale diuine ſapiẽtie con⸗ ditus · SBxoꝛciſmus idem ẽ ꝙ ad iuratio · qꝛ adiurat᷑ demon: vt rece dat de anima baptiſandi · et det lo cum ſpũiſancbo aduenĩẽti · Et facit tria ſacerdos baptiſando·qꝛ pꝛimo facit eĩ crucẽ in fronte cum pollice et ſignat ꝙ baptiſanduſ ↄſignatur vt ſit templũ dei ſeu habitaculum ſpũſſancti · Scdo facit ei crucem de ſputo ad aureſ, ad nares/et ad os · Et ſignat ꝙ baptiſanduſ debet ha bere aureſ coꝛdiſ clauſas ne audi at ſuggeſtiõeſ diaboli · Os etiã de⸗ bet habere clauſum! ne loquat᷑ ma la verba · et debet ſic viuere vt ſit (õm doctrinã apłi) bonus odoꝛ chꝛĩ ſti in vita ſua · vł iſtud ſigt ꝙ debʒ emittere fumũ oꝛõnis deuote pex * 2 * quã effugat᷑ demon · ĩuẽ vᷣbum ra⸗ phaebł in thobia · ca · iiij · dñtis · Fu⸗ mus eiuſ effugat omne genus de⸗ monioæx · Et iſta facit cum ſputo ·i· Stute chꝛiſti · q ſignificat᷑ ꝑ ſputum ſcdᷣm ꝙ dicit gloſa ſuꝑ ill· ioh· ca· jx · Autũ fecit ex ſputo. Nam ſicut ſputũ emitti? ab interiob coꝛdis! ita filius dei gignit᷑ ex ſubſtantia dei patris· Tertio facit ei crucem de oleo exoꝛciſato in pectoꝛe et int᷑ ſpatulas · et ſignat ꝙ baptiſandus debet eſſe foꝛtis ad luctaãdum ↄtra diabolũ · et ad poꝛtanð onera peni tentie · et iſta fiunt mediante oleo diuine gratie · ¶ Poſt baptiſmum autẽ ſacerdos facit tria baptiſato · CQuia pmo vngit eũ criſmate · 1 ſi gnat vᷣtutem gr̃e ſpũſſancti quã ſu ſcepit in baptiſmo · Scdo tradit ei veſtẽ albã· et ſignat innocẽtiã ba- ptiſalem · Tertio tradit eĩi cereum accenſum · et ſignat lumẽ fidei qð dat᷑ in baptiſmo. Scienð inſup ꝙ iſta nõ ſunt de eſſentia baptiſmi qꝛ ſine ipſis bñ põt dari baptiſmuſ in caſu neceſſitatis · Sed in tali ca ſu ſi baptiſatus ſuꝑuixerit debet poꝛtari ad eccleſiã · ibidem cathe ſiſari · et exoꝛciſari ꝓpꝛ ritũ eccleſie ſeruand· Non autẽ debet iter ba⸗ ptiſari ſi ſit certum ꝙ ſit recte ba- ptiſatus · ſed ſi nõ ſit certum debet baptiſari ſub iſta foꝛma · Si tu es baptiſatus ego te nõ baptiſo · ſed ſi tu nõ eſ baptiſatus/ego baptiſo te in nomine patris, filij/aſſ· amen · Et h dtã de baptiſmo ſufficiant Tractatus tertius pꝛime partis pꝛincipał eſt de confirmatione · Ca pꝛimũ quid ẽ CTonfirmatio: Via ſpiritualem genera- tionẽ ſequit᷑ augmentũ ſpi rituale · Ideo poſtq; de ſpi rituali generatiõe(que fit in bapti ſmo) dctm̃ ẽ· reſtat dicere de ſpũali augmẽto, qð fit in ↄfirmatiõe · Cir ca quã ↄſiderãda ſunt ſeptẽ. Pi⸗ mo quid ẽ ↄfirmatio · Scdo de ma teria ↄfirmatioõis· Certio de foꝛma eiuſoẽ · Quarto de eius miniſtro. Quinto de ſuſcipiẽtibꝰ ↄfirmatio⸗ nem·. Sexto de ritu ipſius · Septi⸗ mo de eius effecku ˖ Confirmatio põt ſic diffiniri · Cõ firmatio ẽ ↄſignatio facta cum criꝰ ſmate in fronte baptiſati ab epiſco po cum certa foꝛma vboꝝ ad auda cter ↄfitendum nomen chꝛiſti⸗ Ca.ij·de materia ↄfirmatiõis Ateria ↄfirmatiõis (vt patet ex pꝛedicta diffinitiõe) eſt cri⸗ ſma · ĩn q̊ quidẽ criſmate ſunt duo· ſcʒ oleum oliuax · et balſamus· Et ratio quare iſta duo ſunt materia huius ſacramẽti/ẽ inſtitutio chꝛiſti qui inſtituit iſta duo eſſe matenã huius ſacramẽti · licet enĩ nõ inue niat᷑ in euãgelijs ꝙ chꝛiſtus iſtud ſacramentũ inſtituerit tñ beatus petrus qui fuit vicarius chꝛiſti/ pa ſtoꝛ ac rectoꝛ vniuerſab eccłe ita docuit/ ita p̃dicauit/ et ꝓmulgauit chꝛiſtum inſtituiſſe · Et licet iſta ꝓ mulgatio nõ inueniĩat᷑ in canonicis id eſt in epłis beati petri tñ dñs mtenet ſe pſ 4 AAb m̃det biſ imnzſs n. de celelti terarchia dicel · q ſte noluerit hfarere nen⸗ afonme ſacramẽto⸗ veniret iſipzinfideli qñn img dien latoꝛ margenite ñ ſunt pone⸗ porcob⸗ Ceastñ de baptiſn baptißnus ẽ ſrametum man rutitis cum ſie baptiſno m ſauani poſſt igeo oportuit na eius eſſet ommbus comumi mamfeſta. Jderco euagenſte ſiemt eam expreſſe in euangel Wignet mha dodtonb'tal ro⸗ Cifna? pynamatena ning nii chin tiſmate t damt dooſzoleum oliuan et ball. huuie rameto. qꝛ aleun axe nutnmeti/ ſylen ann ponit in lampadl pt eng.⸗ bidurart ido ennt inen nſvotet lrien ſ inis dn debet hab p rens nirm Ktis figeilet nen . R Plregreuiniͤ ne Corfirnatione Confirmato⸗ mtuclem geneta⸗ Aut agnenti ſi 3 ler paſtihde ſpi dde lefitinba Adctredeſpſali din irnate⸗ir da ſunt ſeybi Pir wnad⸗ Scdode n dons Tertodefomg nto de eing niniſtro⸗ iſchpietiby dfirneb⸗ deritu ipſus. Deß⸗ ffectu. tio pot ſi diffinin. C⸗ gnatio facta cum cn- e baptiſati ab epiſco ouma vbo ad auda nnomen chuſi, tena Jhrmanots⸗ Armadiid t ſatet adichninde) eſtei⸗ Micde eſnate ſunt duo⸗ luar etbalſannb⸗ E re iſa duo ſunt nutine amet / ibtutochuit . papa habet in decretiſ romane ee- cleſie. et põt haberi ex obſeruãtia pᷣmeua totius eccłe vłiſ a tpe pet᷑ vſq; nunc · Que qͥdem obſeruantia p̃eminet auctoꝛitate cuiuſcunq; · cũ vłiſ eccła regat᷑ a ſpũſancto/et er rare non poſſit · Et ſi qᷓrat᷑ auare euãgeliſte nõ poſuerũt in euãgelijſ materias et foꝛmas ſacramentoꝛe Ad &̊ rñdet bẽſ dionyſius in libꝛo de celeſti ierarchia dicẽſ· ꝙ euãge liſte noluerũt ̊ facere ne materie foꝛme ſacramẽtoꝛe venirẽt in de riſiõʒ infideliũ · qm bᷣm ꝙ dicit ſal⸗ uatoꝛ margarite ñ ſunt ponẽde añ poꝛcos· Secus tñ ẽ de baptiſmo · qꝛ baptiſmus ẽ ſacramẽtum maxime ncẽitatis cum ſine baptiſmo nulluſ ſaluari poſſit · ideo opoꝛtuit ꝙ foꝛ- ma eius eſſet omnibus cõmunis manifeſta· Idcirco euãgeliſte po- ſuerũt eam expꝛeſſe in euangelijs · Aſſignat᷑ tñ a doctonbꝰtał rõ/qre criſma ẽ ꝓpꝛia materia huius ſac- mẽti · qꝛ in eriſmate(vt dctm̃ ẽ) ſunt duo ſcz oleum oliume/et balſamuſ Et ꝓpꝛietateſ iſto maxime ↄue-⸗ niũt huĩc ſacramẽto · qꝛ oleum olr⸗ uaꝛe ẽ nutrimẽtũ ſplendoꝛs · et iðo ponit᷑ in lampadelvt lumen poſſit ibi durare · ido oleum ẽ ſignũ maĩio riſ voti et luminis fidei · quam fr dem debet habẽ p̃ ceteris ↄfirma tus · qꝛ tenet᷑ ſe expꝛeſſe obiſcere ꝑ ſecutonbus fideil et ↄfiteri fidem etiã abſq; hoc ꝙ requirat᷑.· Vnde de cõfirmato dicit᷑ in pſalmo· In- ueni dauid ſeruũ meũ in baptiſmi ſuſceptiõe/oleo ſancto meo vnxi eũ —— in ↄfirmatiõe · Auxiliabit᷑ enim ei manus mea in fidei perſecutione · Pal ſamus autẽ rõne ſue fragran- tie deſignat odoꝛem bone fame, et opiniõiſ que debet eſſe in ↄfirma-⸗ to · Vñ in eccłaſtico · ca·xxiij · Siẽ cinamomũ baplſamũ aromatiſaſ odoꝛem dedi · Arguũt & doctoꝛeſ ſic Illud ẽ ꝓpꝛia materia ſacramẽti ofirmatiois cuius ꝓpꝛretates ma- xime ↄueniũt effectui ipſius ſacra- menti! ſed iſta ſcʒ oleum oliuax et balſamus ſunt Gmõi/& iſta ſunt ꝓ- pꝛia materia ſacramẽti ↄfirmatio⸗ nis · Scienð autẽ ꝙ iſta pmo de⸗ bẽt eſſe ſanctificata ſeu benedicta ab epiſcopo anteq; ſint ꝓpꝛia ma- teria huius ſacramẽti· Cuius rato aſſignat᷑ a ſancto thom · de aqͥno in iiij· ſuo· qꝛ in ſacramẽtis q̃ chꝛiſtuſ recepit in coꝛpoꝛe ſuo nõ requiri ſanctificatio materie eoꝝ · quia ĩpᷣe tactu ſuĩ ſanctiſſimi coꝛpoꝛiſ ſancti ficauit ea · Et ĩõ qꝛ chꝛiſtuſ fuit ba ptiſatus nõ requirit᷑ de neceſſitate ſaẽmẽti ꝙ aqua pᷣus bñdicat᷑ añqᷓ; ſit materia baptiſmi: qm̃ ( vt dicit beda)chꝛiſtus tactu ſue mũdiſſime carnis vim regeneratiõis contulit aquis· Quia etiã chꝛiſtus ſuſcepit ſacramẽtũ eu kariſtie in ſeipſo! nõ requirit᷑ ꝙ panis et vinũ pꝛius be nedicant᷑ anteq; ſint materia ſacra mẽti eukariſtie · Sʒ in ilł ſacramẽ tis q̃ chꝛiſtus nõ ſuſcepit in ſeipſo⸗ requirit᷑ ꝙ pᷣcedat materie ſancti- ficatio · Et qm̃ chꝛiſtus nõ ſuſcepit ſacramentũ ↄfirmatiõis in ſeipſo⸗ ideo in ↄfirmatiõe requirit᷑ mate- rie ↄſecratio: Et idem dico de ſaẽ⸗ mento oꝛdinis · et de ſacramento extreme vnctiõis· Alia rõ aſſignaẽ᷑ ab eodem doctoꝛe in vl·parte ſum- me ſue · Quia in illiſ ſacramẽtiſ in qbus requirit᷑ miniſter ſpeciałr cõ ſecratuiĩ requĩrit᷑ ꝙ materia ſacra-/ mẽti ↄfoꝛmiter ſe habeat ad mini ſtrum ſacramẽti? ſed in ſacramen- to cõfirmationis requirit᷑ miniſter ſpeciałr ↄſecratus ſcʒ ep̃uſ· quare in ſacramẽto ↄfirmatiõis requiri᷑ materia ſpãliter ↄſecrata · In alia at᷑ mã nõ põt fieri hoc ſaẽmẽtum⸗/ Ca:iij:de foꝛma confirmatiõis· Orma iſtius ſacramenti ſunt verbaque epᷣuſ dicit qñ facit erucẽ in fronte ↄfirmãdi cũ criſma te · que ſunt iſta · Conſigno te ſigno crucis · ↄfirmo te criſmate ſalutis · in nomine patris, filij aẽ · Qò at̃ foꝛma illa ſit ↄueniẽ ſ foꝛma huius ſacramẽti patet · qm̃ illa foꝛma eſt ↄuenĩẽ ſ foꝛma ſacramẽti ꝑ quã, et in qua expᷣmunt᷑ ea q̃ ſunt neceſſa- ria ad ſacramentũ ↄfirmatiõis ſed in iſta foꝛma q̃ ſunt nccẽaria ad ſa- cramentũ ↄfirmatiõiſ expᷣmunt᷑·qꝛ in ↄfirmatiõe eſt nccẽca ꝑſona mini- ſtri ↄferẽtis ſacramẽtum·. Et iſtud expꝛimit᷑ cum dicitur · Conſigno et ↄfirmocẽ· Eſt inſuꝑ ibi ncca ꝑſona ſuſcipiẽſ ſacramẽtũ q̃ expᷣmit᷑ cum dicit᷑ te · Eſt ibi etiã nccẽca materia ſacramenti qᷓ expᷣmit᷑ cum dicit᷑ cri⸗ ſmate · Eſt inſuꝑ ibi ncẽaria vᷣtus dei ↄferẽtis efficaciã ſacramẽto qᷓ expᷣmĩt᷑ cũ dicit᷑ in nomĩe patriſc Effectus etiã ſacramẽti expᷣmitur in iſta foꝛma · Sed iſtud videbitur infra qñ ageðt᷑ de effectu eiuſ dem. quare manifeſtũ ẽ ꝙ iſta foꝛma ẽ ↄueniẽſ foꝛma huius ſacramenti . Caiiij · de mĩſtro ↄfirmationis. Iniſter huius ſacramẽti cõ firmatiõisẽ ſolus epiſcopus. Cuius rõ aſſignat᷑ a doctoꝛibuſ tał Sicut eſt in politia coꝛpoꝛali bñ oꝛ dinata! ita ſuomõ debet eſſe in po litia ſpirituali! ſed ſic eſt in politia coꝛpoꝛali bñ oꝛdinata! ꝙ ꝓmouere aliquẽ ad ſtatũ et gradum exellen tie ſuꝑ alios ꝑtinet ad illum qͥ ha- bet curã cõmunitatis, ſcʒ ad pᷣnci- pem· Quia & ↄfirmatus ꝑ ſacra- mẽtum ↄfirmatiõis ponit᷑ in ſtatu exellẽtie ſuꝑ alios cum ↄfirmatus efficiat᷑ mileſ chꝛiſtiſ ideo conferre ſacramentũ ↄfirmatiõis ptinet ad ſolum epᷣm/qui habet curã totius cõmunitatis in ſua dioceſi· Sed queri᷑ vty in caſu nccitatis alius qᷓ; epiſcopuſ poſſit ↄfirmare? Dðm ꝙ in materia iſta doctoꝛeſ ↄtrari- ant᷑ ſibi inuicẽ · Aliqui dicũt· ꝙ pa- pa poſſʒ committere cuicunq; fide- li viro miniſtret ſacramentũ cõ firmatiõiſ· Et aſſignant talem ra- tionẽ · Ille qui tenet locum chꝛiſti in terris et habet plenitudinẽ po- teſtatis in eccła dei põt diſpẽſare in ſacramẽtiſ omĩbus q̃ nõ ſunt in- ſtituta a chꝝſto · Sed nõ legit᷑ in to to canone noui teſtamẽti ꝙ chꝛiſt inſtituerit ſacramẽtũ ↄfirmationiſ dari a ſoł epiſcopis · S& papa qui ha bet plenitudinẽ pꝛatis in eccelſia et tenet locum chꝛĩſti põt oꝛdinare ſt ſanohficata net alaniſ po mutare /ic de eins ncute e miiniſter it ſnctificatus . que ccatioo ftin ſal vl epiſe oleratioe qurre ſolig eßuſde ceſſtate eſt miniſter huiuſ ſacn Ai tñ dogoꝛe tenet vam me dicetes q papa no pot comidte dunq; feh mchffereter g der ok ſacmenta ſed omm ſatere rcnitte Etrone dnn dic ſgnat qn mlli tcömith gyh tpiatem ſiß copug chuiſhn Qum minus ad diſpeſani ſwamor niſ habeat piati lopuschuſt wep ſiß coꝛpꝰ ſiniſtcun prf deſtencit apr ſptopuſtriſi ey/ uſchiſti ver /ſen i tencog hetptati ſip copig 4 vep⸗g iſtczethin diſ copig chi ioig ponit in ſtatti 8 4 um firmatus iſtilideo onfene maboi ptinet 4 abet cura tobins Wadieh. Bec uncötads Aus ſt ohrmare Ddn ſa docore dran Alqidicitepa⸗ nittere ciicin, ſie⸗ ſret ſamanentcᷓ t aignmttden e. tenet .oum chiſſti bet gentuin o⸗ adeißit diſpeſare nibs nöſintin Gea rlegt in t iinen J iat 3 ꝙ iſtud ſacramentum conferat᷑ ab alijs q; ab epiſcopis · Alij doctoꝛes dicunt ↄtrariũ ſcʒ ꝙ papa ñ poteſt cõmittere alicui niſi ſit ep̃us ꝙ cõ ferat ſaẽmentũ ↄfirmatiõiſ· Quo- rum rõ ẽ · qꝛ in ilł qᷓ ſunt de ncẽta- te ſacmenti non põt ꝑ papã aliquid immutari ſed epᷣus de nccitate ſa cramẽti ↄfirmationis eſt miniſter huius ſaẽmenti · &̊ nõ põt ꝑ aliquẽ fieri puta ꝙ alius q; epᷣus cõferat iſtud ſaẽmentũ · Maioꝛ huius rõis ab omĩbus ↄcedit᷑ · minoꝛ ꝓbat · q; ſicut de eius nccitate ẽ ꝙ eius mã ſit ſandhficata nec aliquiſ põt iſt mutare ſic de eius ncãte ẽ ꝙ eiuſ miniſter ſit ſanctificatus: que ſan- ctificatio fit in ſpũali vł epiſcopali ↄſecratiõe· quare ſolus epᷣuſde ne ceſſitate eſt miniſter huiuſ ſacmẽti Alij tñ doctoꝛeſ tenẽt viam mediã dicẽtes ꝙ; papa nõ põt cõmittẽ cui cunqʒ fide li indifferẽter ꝙ; ↄferat oc ſacmentũ: ſed omni ſacerdoti põt cõmittẽ. Et rõneʒ pᷣmi dicti aſ ſignãt · q; nulli põt cõmitti ꝗ; habe⸗ at pt̃atem ſup coꝛpus chꝛiſti miſti⸗ cum ad minus q̊ ad diſpẽſationem ſacramẽtoræ niſi habeat pr̃atẽ ſup̃ coꝛpus chꝛiſti ver · qᷓ ſup̃ coꝛpꝰ chꝛi- ſti miſticum ptaſ deſcendit a prt̃ate ſup coꝛpuſ chꝛiſti veꝛelſed ſolus ſa cerdos hẽt prᷣatẽ ſupᷣ coꝛpus chꝛi- ſti vexe · & ſoli ſacerdoti põt cõmitti ꝓ Babcat pratẽ ſupᷣ coꝛpus chꝛiſti miſticũ · et ;̊ in diſpẽſando ſacẽmẽta . Sed miniſtrãdo ſaẽmentũ ↄfirma tionis habet᷑ ptᷣaſ ſup̃ coꝛpus chꝛi ſ miſticũ · quare ſoli ſacerdoti põt cẽõmitti ꝙ ſit miniſter ſaẽmẽti ↄfir mationiſ. Rõnem ſcdi dicti aſſient ex quodam decreto in quo legiẽ q; gregoꝛiꝰ papa cõmiſit qbuſdã ſacer dotibus anglie vngeret baptiſa tos in fide cũ cri ſmate ſed ĩn tali vnctione ↄfert᷑ ſaẽmẽtum ↄfirma⸗ tionis· quare põt cõmitti ſacerdoti bus a papa ꝙ ↄferãt G̊; ſaẽmentũ. Et hoc vltimum reputo verius: Ca · v · de ſuſcipiẽtibꝰ ofirmatiõʒ Acramẽtum ↄfirmatiõis de bẽt recipe om̃s baptiſati tam viri q; muliereſ/qꝛ ſecus ẽ de mili tia ſeculari, de militia ſpũali · qm militiã ſecularẽ nõ debẽt recipere muliereſ/ ſed ſolum viri · qꝛ muliẽs nõ ſunt apte ad pugnanð coꝛpoꝛałr Militiã autẽ ſpũalem pñt recipe om̃ſ indifferẽter tã viri qᷓ; muliẽſ; qꝛ tã viri qᷓ́; muliè ſ ſunt apti ad pu gnanð ſpũałr ↄtra pſecutoꝛeſ fidei ſed militia ſpũał dat᷑ in ↄfirmatio ne·quare ſaẽmentũ iſtud pñt reci- pere tã viri qᷓ; mulièſ. Et hoc ẽ qð dicit apłs · in chꝛiſto ieſu neq; ma- ſculus neq; femina · qſi velit dicè q quo ad chꝛiſtũ nõ ẽ dꝛñna de maſcu lo et femina · Sed nunqͥd pueri ſunt ↄfirmãadi? Ddm ẽ ꝙ; Kesleim ꝙ incipiũt hr̃e vſum rõnis · qꝛ tunc ſunt apti ad ↄfitenð fidem chꝛiſti. Et in ſaẽmento iſto dat᷑ ſpũſſanctꝰ ad robur vt fideſ chꝛiſti audacter recipiat᷑ et ↄfiteat· ¶ Sed nunqͥd ſine pctõ põt aliqͥ ſ omittẽ ne nunch recipiat ſacramentũ ↄfirmatiõis? Dðm ꝙ ſine iſto ſacramẽto poteſt eſſe “ ſaluus · qꝛ multi nõ cõ —+ — firmati ſaluantur. Sed ſi occurrat opoꝛtunitas ſuſcipiẽdi illud ſacra- mẽtum quilibʒ debet ullud ſuſcipe Et ſi ſine cauſa rationabili omĩt- tat ipᷣm ſuſciꝑel peccat moꝛtaliter Cuius rõ eſt · qꝛ q libet qntum ẽ in ſe debet ſe diĩſponẽ ad ſuſcipiendũ gratiã ł eius augmẽtũ ſi ſit capax eius · ſed in ſacramẽto ↄfirmatiõis ſi digne ſuſcipiat᷑ ↄfert᷑ gratia/ vel auget᷑ · Sᷓ quilibet habita opoꝛtuni tate debet ſuſcipe iſtud ſacramen tum · Ideo ſacerdoteſcuraſanima rum hñteſ debẽt inſtruẽ parrochĩa nos ſuos · vt qñ epᷣs erit in parro- chia pñs: ſuſcipiãt iſtud ſaẽmentũ Ca · vj · de ritu Confirmationis · Itus iſtiuſ ſacramẽti ↄfirma tionis ẽ qñ aliquis ↄfirmatꝰ inungit᷑ ꝑ moð crucis ab epiſcopo in fronte cũ criſmate ſub foꝛma v⸗ boꝝe pꝛedicta · puta Conſigno tec· Et iſte ritus eſt ↄueniẽſ· Cuius rõ eſt · qꝛ in ritu ſacramenti debet ſi gnari virtus/et effectus ſacramẽti mõ vtus,/ÿ et effectus ſacramẽti cõ firmatiõiſẽ ꝙ ꝑ ipſum dat᷑ ſpũſſan ctus ad audacter fidem chiiſti cõ- fitenð·et ꝙ ꝓ ip̃ᷣm ↄfirmatus effi- cit᷑ pugil chꝛſti · Et iſta ſignant᷑ in ritu iſtius ſacramẽti · Nam ꝑ vn- ctionẽ ſignat᷑ ꝙ ↄfirmatus in con- firmatiõe efficit᷑ pugil chꝛiſti.nam antiquitus pugiles inungebant᷑ · Der alia autẽ ſignat᷑ ꝙ ↄfirmatꝰ debet audacter ↄfiteri fidẽ chꝛiſti. Nam a ↄfeſſione chꝛiſti põt aliq̃̊s impediri ſpꝛ duo ˖ ſcʒ ſpꝛ verecun- diam.vł p timoꝛẽ · Contra pᷣmum fit cõfirmato crux in fronte cũ cri- ſmate · vt viðlʒ nõ erubeſcat ↄfite- ri fidem chaiſti·qꝛ in fronte pꝛimo apparet verecũdia · qꝛ qñ homo ve recundat᷑ frons iĩincipit pᷣmo erube ſcere·ideo ↄtra ruboꝛẽ verecundie inungit᷑ frons · Sed ↄtra timoꝛẽ fit etiã crux in fronte · qꝛ qñ homo ti⸗ met ĩincipit frons et etiã tota faci eſpaleſcere · ideo ↄtra timoꝛẽ ↄfir matus munit᷑ ſigno crucis · Alapa autẽ q̃ dat᷑ ↄfirmato ñ ẽ de ncãta te ſacramẽti ſed ſolum Ipꝛ memo- riam dat᷑ · Locus autẽ vnctiõis de bet etiã aliquo panno mũdo iĩnuol ui pꝛ reuerentiam ſacramenti/ Ca · vij · de effectu vfirmatiõis· Ffectus huius ſacramẽti eſt quia( vt dctm̃ eſt) ſpũſſanctus ad robur audaciã ↄfitendi nomẽ chꝛiſti et fidem/in eo dat᷑ · Vñ niſi ſit obex/id ẽ impedimẽtũ ex parte ſuſcipiẽtiſ in ſacramẽto iſto datur noua gratia vł antiqua auget᷑ · Eſt etiã alius effectus iſtius ſacramẽ- ti · qꝛ ꝑ ipᷣm ſi bñ et digne ſuſcipia tur pctã oblita/ moꝛtalia/et venia- lia dimittunt᷑ · Per iſtud etiã ſacra mentũ impmit᷑ caracter vt ſup̃ di⸗ ctum ẽ. ideo iſtud ſacramentũ non debet nec poteſt bis ſuſcipi · immo q ſciẽter bis ſuſcipet mereret᷑ ſᷣm leges decapitari · vt ſupꝛa dctĩ eſt de baptiſmo · Scienð autẽ ꝙ ca⸗ racter ↄfirmatiõiſ pᷣſupponit cara- cterem baptiſmi · qꝛ nullus põt ſu⸗ ſcipe iſtud ſacramẽtum niſi fuerit — — Olz dañ eſ de ge tone ſſaliq fit inb⸗ ſnolet de augnmeto f fitin ofinnatdẽ /don de ntuali nuemento qd dat in 1 nento eulariſtie · Cirra qd ⸗ randa ſunt . . Primo quic eubariſta⸗ Gedo de miniſtro eu⸗ iſte ſeu miſſe/ guiſ qualisdeb Ale⸗ Lerdo de matena eukaril que et qual debet eſſe . Auante fomaeukarſbe Quintoinl debet celebꝛar milla. Zewo d pore debet celebꝛan niſſa. G mno quotiẽs in die debet celeb⸗ tauode veſtbug quibus de incui ſacerdog in miſſa. Non debetdan ſaamotun eulani⸗ leno de ntu miſb. Vltimn Nfechbus pñtoraunom niſt bilenſta bet ſe noifiran . ¶ Iranetinn coporig t ſanguini in foonte aigi⸗ enbbeſeat Ofito⸗ nin fonte 4 fagegſ bom Re meßit broerube e eretuncie Na aimft 18 Ketittafa aed da bnefir ſrocnus. UN ed ſolum i wemo⸗ us auts ynchig de panno müdo inel⸗ iam ſrranenti Actu ofir natöis⸗ lus ſacrame eſt mnect)ſpülſſandus ca fitencn nome med t Vmin pechmidi Eparte crameto dio dadut Rartiqua anget R ſocug ihus ſicane biet digte iicſpil t, nottälaet rennd Der ſtud tii ſna ecarader t ii di⸗ a ſwaamenti non g ſulepi⸗ immo Cbis iuſap egn baptiſatus · Mer iſtud etiã ſacra- mentũ ↄtrahit᷑ cognatio ſpũaliſſi cut ꝓ baptiſmũq̃ impedit mat᷑mo niũ ↄtrabenò et dirimit iam dtra- ctum · De &̊ dicet᷑ infra qñ aget᷑ de mat᷑monio · ¶ Et hec de ſacramen to matrimonij dicta ſuffieiant, Tractatus quartus pᷣme partis pncipał ẽ de ſacmẽto eukariſtie Capłm pmum quid ſit eukari- ſtia/et vnde dicatur· Oſtq; dctm̃ eſt de genera tione ſpũali/q fit in bapti- ſmolet de augmẽto ſpũali qð fit in ↄfirmatiõe dᷣm ẽ de ſpi⸗ rituali nuẽmento! qð dat᷑ in ſacra- mento eukariſtie · Circa qð ↄſide- randa ſunt · Rj · rimo quid ſit eukariſtia · Scdo de miniſtro euka riſtie/ſeu miſſe, quiſa qualis debet eſſe · Tertio de materia eukariſtie que et quał debet eſſe · Quarto de foꝛma eukariſtie · Quinto in q̃ loco debet celebꝛari miſſa · Sexto de tẽ poꝛe q̊ debet celebꝛari miſſa · Septi mo quotiẽs in die debet celebꝛari Ocauo de veſtibus quibus debet indui ſacerdos in miſſa · Nono cui debet dari ſacramẽtum eukariſtie Decimo de ritu miſſe · Vltimo de defectibus qͥ pñt occurrẽ in miſſa· Eukariſtia põt ſic notificari · Eſt ſacramẽtum coꝛpoꝛis et ſanguinis chꝛiſti/ ↄtentoꝝ ſub ſpẽbus panis/ et vini/ vtute vᷣboꝝ a ſacerdote *ια latoꝝ · Et᷑ ab eu qð eſt bonũ et ca- ros gra· qꝛ in eo ↄtinet᷑ ille qui eſt fons gre/ſcʒ chꝛiſtus · de cuius ple nitudine om̃ſ accepimus gratiã ot dicit᷑ iohannis · capitulo ſecundo⸗ Ca · ij · de miniſtro eukariſtie· Iniſter ſacramẽti eukariſtie id ẽ miniſter qui põt et debʒ celebꝛare miſſam eſt ſacerdoſ/rite et legitime oꝛdinatus ſine peccato moꝛtali exñs · et cui nõ ẽ ꝓhibitum celebꝛare · ¶ Dico qui põt et debet · qꝛ multi pñt qui nõ debẽt celebꝛa- re:ſicut ſacerdotes heretici · vł ex-⸗ cõmunicati · vł ſciſmatici · vł degra dati · qꝛ ſi celebꝛãt/veraciter ↄfici- unt coꝛpuſ chꝛiſti · tñ peccãt moꝛta łr in ddo miſſam. et non ſolum ipſi celebꝛãteſ/ ĩimmo om̃ſ qui audiunt eoꝛum miſſam ſi ſint notoꝛie taleſ Dico rite et legitime oꝛdinatuſ. qꝛ nullus niſi ſit rite et legitume oꝛdi natus in ſacerdotẽ põt miſſam ce- lebꝛare · Intelligenð eſt tñ ꝙ aliqͥſ nõ riten legitime oꝛdinatus poteſt eſſe duobus mõis · Vnomõ ꝙ ſcz in oꝛdinatiõe ſua omittat᷑ aliquid qð ſit de eſſentia oꝛdinis vł oꝛdinatio nis · ſicut ꝙ nõ oꝛdinet᷑ ab ep̃o · vel ꝙ; qñ oꝛdinat᷑/ei manus nõ inungã tur · vł ꝙ non tradat᷑ ei calix · vl ꝙ; oꝛdinãs nõ dicat vᷣba debita et ſta tuta · vł ꝙ nõ habeat intẽtionẽ oꝛ⸗ dinandi · tał nullomõ põt celebꝛa re·qꝛ tał nõ ẽ ſacerdos · Aliomodo ꝙ ſczʒ in oꝛdinatiõe ſua ſeruatis om nibꝰ q̃ ſunt de eſſentia oꝛdinis ſeu oꝛdinatiõiſ omittat᷑ aliquod eoꝝ qꝗᷓ ſunt de ſollennitate oꝛdinis vł oꝛ dinatiõis · et talł bñ põt celebꝛare · tñ credo ꝙ ñ debet/ potiſſime ſi ex negligẽtia ſua fuerit aliquid tale omiſſum · ¶QLuid autẽ ſit de eſſen tia oꝛdinis vł oꝛdinatiõis· et quid de ſollennitate/nõ ẽ pñtis ſpecula- tionis · qꝛ ſcire iſtud magis ſpectat ad ep̃ᷣmq; ad ſimplicẽ ſacerdotem Dico etiã ſine pctõ moꝛtali exiſtes qꝛ nullus in pctõ moꝛtali exñſ de/ bet celebꝛare miſſam· Notanð tñ ꝙ aliquẽ eſſe in pctõ moꝛtali pt intelligi duobus mõiſ· vnomõ ꝙ ſit in pctõ moꝛtali notoꝛio · aliomodoq; ſit in pctõ moꝛtali occulto · ¶ Primo mõ ſi ſit notoꝛius hereticuſ/ ſciſrna ticus/excõmunicatꝰ, ſimoniacus/ł foꝛnicarius · non ſolũ ipſe peccat in celebꝛãdo! immo om̃ſ qui audiunt miſſam eiuſ. Et rõ eſt· qꝛ iſta qua- tuoꝛ crimina maxĩe repugnãt huic ſacramẽto · nã in hoc ſacramẽto eſt ſecretu fidei · ideo repellunt᷑ here⸗ tici · Eſt et vinculum caritatis · ido repellunt᷑ ſciſmatici excõmunica- ti · Eſt etiã vaſ gr̃e · vñ vocat᷑ euka riſtia· ideo repellunt᷑ ſimoniaci · qui gratiã emũt et vendũt · Eleuat in- ſuꝑ hominẽ ad ſtatũ ſpũalem · ido repellunt᷑ foꝛnicarij notoꝛij/quĩi õs ſunt carnales ·et dicunt᷑ notoꝛij foꝛ nicarij ˖ nõ pꝛ ſuſpicionẽ vł alia ſi⸗ gna ꝓbabilia · ſed quĩ ſunt ſʒm iu- ris oꝛdinẽ ↄdemnati de tali crimi- ne · vl ſpõte in iudicio ↄfeſſi · vł ca- nonice ↄiuncti · vł ſpꝛ euidentiã fa cti ·qñ factũ eſt ita notoꝛiũ ꝙ nõ in diget teſtibus cum ñ poſſit aliqua tergiuerſatione celari · Si ſit in pctõ moꝛtali occulto · Scienð eſt ꝗ; aliqᷓ; eſſe in pctõ moꝛtali occulto/pt intł igi tribuſ mõiſ. Vno mõ qꝛ iã. cõmiſit vł ſcit ſe cõmiſiſſe tꝑe pte⸗ rito aliqð pctm̃ moꝛtale de quo nõ dolet/nec penitet/nec ↄteri᷑ et ta- lis ſic celebꝛãs nõ ſolũ peccat moꝛ tałr immo moꝛtaliſſime · et de tali dicit aplłſ. ꝙ qui mãducat et bibit indigne, iudiciũ ſcʒ moꝛtis eterne ſibi mãducat et bibit · Alio mõ ali⸗ quis põt eſſe in pctõ moꝛtali occul toqꝛ ſcʒ cõmiſit aliqð pctm̃ moꝛta- le qð nõ fuit ↄfeſſus tñ non recolit de illo pctõ · et tał aut diligẽter ex- aminauit ↄſcientiã ſuã anteq; po- neret ſe ad celebꝛanð et nullo mõ potuĩt recoꝛdari de illo pctõ· et eſt in ꝓpoſito ꝙ ſi recoꝛdaret᷑ ↄfiterẽ illud pctm̃ et faceret pñiaʒ de illo et in generali ðdterit᷑ de omnibus pctĩſ oblitis tũc iſte nõ peccat in celebꝛãdo · immo vᷣtute ſacramenti miſſe meretur veniam!et abſoluit de ilo pctõ · Et ita intelligit᷑ illud vbum eximij doctoꝛĩis auguſtini · q iſtud ſaẽmẽtum viuificat moꝛtuos id eſt illos qui iſto mõ exiſtẽtes in mõꝛli pctõ celebꝛãt · Tamẽ ſi poſt- ea taliſ recoꝛdat᷑ de illo pcõ tenet᷑ de illo ↄfiteri · Et ideo quilibet te net᷑ anteq; ponat ſe ad celebꝛandũ diligẽter examinare ↄſciẽtiã ſuam ſi ſit in pctõ moꝛtali vł non· Et ita pᷣcepit bẽſ paulus dicenſ· Mrobet autẽ/id ẽ examinet ſeipᷣm homo!⸗ ſic de pane illo edat a de calice bĩ bat. Si autẽ exñs in pctõ moꝛtali, de quo nõ recoꝛdat᷑ exponat ſe ad celebꝛanð anteq; examĩauerit ali- quo mõ ↄſcientiã ſuãl credo ꝙ pec/ cat·qꝛ ẽ tranſgreſſoꝛ pᷣcepti apłi iã dichi ſcz illius ꝓbet leip̃ᷣm homoacẽ iſte ? curatus et lſt die dñica/ dieſollenno et ploſbi cõmiſ vllt audir niſſm /eſet ſen lumin ploniſ pple elebꝛaet⸗ futealiqnis panochianus ſuus inſinnus piculoſe et reqnit iſtu .det ſbi copus chiſti et iſten habet hoſta Aſecratz quã det ſib Vl immnet ſibi aliqua dlia nece ſtes celebꝛadi ſcut ſun nmupe x Auauuid tale. In iſns caſidus et mlibugipſe tenet en er pem depcko ſio et eſe in ppoſito di ipn qñ habebit opoꝛtumtate Etdicat miſſam innomine fi⸗ daber⸗ 4 ſummu⸗ ſaerdl. Aiteat dlalebit pii Afeſſos. Gjaai iſte noͤ pecrat in tute ſacramenti namet abſoluit intelligid ilu ous augulſtini , uüficat monuos. tomd ewſtetes in 3 t Tame ſi poſt⸗ de llo pd tenet Lt ideo quilbette t ſe ad celebund⸗ mare Micti ſuam taltvr non Lt ita s dicenl. Probet etſein honon ltlade calice bi 8 in pchs mortali, exponat ſe 24. examauerit aln ſualcredo qy er. ſſor pcepen aplii⸗ bet ſeip m bomo — ð Tertio mõ aliquis põt eſſe in pctõ moꝛtali ſeʒ ꝙ recoꝛdat᷑ ſe determi- nate aliqd pctm̃ moꝛtale cõmiſiſſe · et tũc aut iſte habet in pñti copiã ↄfeſſoꝛis aut non · Si ſic tenet᷑ añ qᷓ; celebꝛat ↄfiteri · niſi ↄfiteatur peccat moꝛtałr in celebꝛãdo· Nec ſufficit ſibi dfeſſio generał/q̃ fit in pncipio miſſe · qꝛ iſta ↄfeſſio exten dit ſe ſolum ad pctã venialia· et ñ ad moꝛtalia · maxim e ad ula de qͥ- bus homo recoꝛdat᷑ · Si autẽ tał ñ habet copiã ſacerdotis aut immi net ſibi ncẽ̃aſ celebꝛãdi? puta quia iſte ẽ curatus/et eſt dieſ dñica/vel dieſ ſollennis, et ꝓpłs ſibi cõmiſſus vult audire miſſam,/eſſet ſcanda lum in ppło niſi ipſe celebꝛaret:vł foꝛte aliquis parrochianus ſuus ẽ infirmus piculoſe/ et reqͥrit iſtum ꝙ det ſibi coꝛpus chꝛiſti, et iſte nõ habet hoſtiã ↄſecratã quã det ſibi Vk imminet ſibi aliqua alia neceſ ſitas celebꝛãdi/ſicut ſunt nuptie vł aliquid tale · In iſtis caſibus et ſi- milibus ipſe tenet᷑ ↄteri, et penitẽᷣ de petõ ſuo · et eſſe in ꝓpoſito ↄfitẽ di ipᷣm qñ habebit opoꝛtunitatem Et dicat miſſam in nomine dñi · q/ chrſtus qui eſt ſummus ſacerdos abſoluit eũ · ſed ↄfiteat᷑ poſtea quã do habebit copiã ↄfeſſoꝛis · Si aũt iſti( vt detm̃ ẽ qui ſic exiſtit in pctõ moꝛtali nulla immineat ncẽitas ce lebꝛadi nullomõ ſe exponat ad ce- lebꝛanð· qꝛ abſq; dubio ſi celebꝛarʒ moꝛtaliſſime peccaret · Sed po- ne aliqͥs ſacerdos recepit pecuniã ab aliquo vt dicat miſſam · de reqᷣ em/b᷑ aliquã alia! nunqͥd tał ſacer- dos habet necitatẽ legitimã cele- bꝛãdi ita ꝙ poſſit celebꝛare exiſtẽſ in pctõ moꝛtali abſq; H̊ ꝙ ↄfiteat᷑/ quãdo non habet copiã ↄfeſſoꝛis? Dico ſaluo melioꝛi iudicio/ qᷓntum mihi videt᷑/ꝙ nullus ſacerdog de- bet accipe pecuniã ꝓ dðo miſſam/ ita ꝙ intentio ſua ſit ſic ꝙ miſſam eqͥparet pꝛecio pecunie: Tñ ſᷣm ꝙ; dicit apłs · ſi ſpnᷣalia vobis ſemĩina mus:nõ eſt mix ſi tẽpoꝛalia veſtra metamus · Non ẽ S ꝓhibitũ qñ ſa cerdos ꝓ ſuſtẽtatiõe vite ſue/nõ ꝓ pꝛecio miſſe recipiat pecuniã ab eo ꝓ quo dicit miſſam · maxime qñ ſa cerdos nõ habet ſufficiẽteſ reddi- tus ꝓ ſuſtẽtatiõe vite · Sed nun quĩd całreceptio pecunie ẽ ncẽtaſ legitima celebꝛãdi/excuſans iſtum vt exñſ in pctõ moꝛtali poſſit cele⸗ bꝛare miſſam abſq; pctõ ſine hoc ꝙ; fiteat᷑ ſi ñ habeat copiã ↄfeſſoꝛiſs Dico ſaluo melioꝛi iudicio ꝙ iſte ſacerdoſaut eſt obligatus ratione bñficij ſibĩ collati ꝓꝑ ſupioꝛẽ/ vł per illum quiĩ habet ĩuſ patronatus in illo bnñficio ad dm qlibet die miſ ſam/ ſicut ſunt illi qui habẽt vica- rias ꝑpetuas in aliqua eccła · Et de tali idem mihi videðt᷑ dðm ſicut dixi ſupᷣ de curato cui imminet ne ceſſitas celebꝛandi ſcʒ ꝙ ðterat᷑ et peniteat de pctõ ſuo · et ſit in ꝓpo- ſito ↄfitendi · et celebꝛet in nomine dñi · et dfiteat᷑ qñ occurret ſibi con feſſoꝛ · Aut iſte ſacerdoſ recepit pe cuniã ꝓ dðo aliqua alia miſſa ſin- gulari ſicut ſunt multi qui recipi- unt pecuniã ꝓ miſſis rogatiſ· ſicut ꝓ vna miſſa vł ꝓ pluribus de reqͥ⸗ em, vl de ſanctoſpũ/ vl de bra vᷣgi ne/vl de infirmis“c ˖ Et de iſto di co ꝙ exñſin pctõ moꝛtali nullo mõ anteqᷓ; ↄfiteat᷑ debet ſe exponẽ ad dom miſſam · qꝛ peccaret moꝛtałr in dðo · nec exñſ in tali caſu debet recipe pecuniã ꝓ dðo miſſam ſtatĩ immo debet ſe excuſare dðo · Ami ce ego nõ ſum bñ diſpoſitꝰ ꝓ nunc ꝓ dðo miſſam/ ſed qñ deus volue- rit ꝙ ego ſim diſpoſitꝰ ego libenter faciã qð petitis · Et ſi alius inſtan- ter petat ꝙ ſtatim dicat miſſam ſi recepit pecuniã/eæã ſibi ſtatim reſti tuat: et nullomõ exponat ſe ad ce lebꝛand · Dixi autẽ quis et quał debet eſſe miniſter miſſe in deſcri- ptiõe p̃dicta · cui nõ eſt ꝓhibitũ ce- lebꝛare · qd dixi ꝓpꝛ aliquos religio ſos qbus ſm ſtatuta ſue religioniſ inhibet᷑ ꝙ nõ celebꝛẽt q;diu ſunt in aliqͥbus pnĩiſ/ꝙ qbuſdam peccatis pᷣteritis · Sed nunquid angelus põt eſſe miniſter huiuſ ſacramẽtiꝰ id eſt nunqͥd angelus põt miniſtra re ſeu ↄſecrare? Dom ẽ ꝙ angeluſ neq; bonuſ/neq; malus põt celebꝛa re vł ↄſecrare · qꝛ non ẽ ſuſceptibił caracteris ſacerdotabł · Ordo enim pᷣſuponit caracterẽ baptiſmalẽ · vñ nullus põc oꝛdinari in ſacerdotem niſi ſit baptiſatus · Arguũt & docto⸗ reſ ſic · Nullus põt ſuſcipe caracte rẽ ſacerdotalẽ niſi fuerit baptiſa- tus ſed angelus non põt baptiſari qʒꝛ opoꝛtet ꝙ ille qui baptiſat᷑ aſpꝑ gat᷑ aqualangelꝰautẽ nõ põt aſꝑgi aqua,/ cũ nõ ſit reſ coꝛpoꝛea · &ᷓ nõ po teſt baptiſari/et ꝑ ↄñſ nõ põt ĩn ſa- cerdotẽ oꝛdinari · Ett ſi dicat ꝗq licet angeluſ nõ ſit reſ coꝛpoꝛea tñ põt aſſumẽ coꝛpus! et ſic ĩn illo co⸗ poꝛe poterit baptiſari · Sicut anĩa rõnał nõ ẽ reſ coꝛpoꝛealet tñ bapti ſat᷑ in coꝛpoꝛe · Dõm ꝙ non ẽ ſimle qꝛ ałr vnit᷑ aĩia coꝛpoꝛi/ ałr ange lus · qꝛ aĩa vnit᷑ coꝛpi vt foꝛma ma⸗ terie · Angelus autẽ nõ vnit ſic ſed ſicut motoꝛ mobili ĩdeo anima ba ptiſato coꝛpoꝛe baptiſat᷑.nõ autẽ ã- gelus qꝛ anima et coꝛpus faciunt vnũ ſuppoſitũ · nõ ſic angłſcũ coꝛpe qð aſſumit · Et ĩido cum ſᷣm ph̊m in ꝓbhemio methaphice · Actiõeſ ſunt ſuppoſitoꝛꝝ anima baptiſato coꝛpe baptiſat᷑/non autem angelus et ſic ꝓ ñ ſ anĩma põt ſuſcipe caracterẽ baptiſmalẽ nõ autẽ angelꝰ.q̃re an gelus ↄſecrare nõ põt · Sed quid ſi angelꝰ pᷣſentaret vnã hoſtiã dðo eã eſſe cõſecratã! nunqͥd illa hoſtia deberet adoꝛari? Dðm ꝙſi angel⸗ maluſ pñtaret eã/nõ eſſet adoꝛãda niſi ↄſtaret ꝓ certo ꝙ eſſet rite cõ ſecrata · Sed ſi angelus bonus pꝛe ſentaret eã / eſſet adoꝛãda · Et ratio eſt · qꝛ angł ſ maluſteſte ſaluatoꝛe) mẽdax eſt, et p̃ mẽdacij · et ſemy nitit᷑ decipe hominẽ · qre nunq; de⸗ bet ſibi credi · Angeluſ autẽ bonus eſt ſemꝑ verax/et vitatiſ alumnꝰ· et ſemp nitit᷑ ad homĩſ ſaluatione et ideo debet ſemp ſibi credi · Vñ (qꝛ vt dicit apłs)angł ſ malus ſepe tranſfigurat ſe in angelum lucis · Ideo ſempꝑ hoſtia ab angło pnta ta ẽ adoꝛanda ſub ↄditiõe · ſcilʒ að rite ſit ↄſecrata · niſi ↄſtaret ꝓ cer- to ꝙ eſſet angelus bonus⸗ ibſeere emanchun e chuſti ſib ſecie vin in potn tadiot pſe net chiſtis. oß·vi. Caro mes wre ð cbleg et ſnguil meus wreb potus · Vend tñᷣ ypanis qui v mi huius ſementn ſſtpans de tritico/ aqua elemẽta i ofecig. Dieo panis qr in paſca ſpoſſtz ofrei copuſchuſt. Dico et de dinco gn in eo pane ſi in pa nedeſiigine A de oed vr de Cunq dio gano ninde tinco no poſſet llebꝛan nnſſa. Dro eta ⸗ fectug aqua elementar q dat⸗ i Yfeckus aln aqua / qeuis eſſet tce, l aloſigue ſicut un mmo vl cüſacte vl aqua wſea, lſe de alf. Vlrniſ eſſet Feituſ lum na ſmylici/ ertal pane nõ poſet ofici co er ,h / nei a cuiſt. Saen lti angel⸗ qren ͤpot· Ged quid et vnã hoſtiã ddo nuna illa hoſtia Döm g angel⸗ nd eſſet agorada erto eſet iite eo angelus vonus pie tadonda Et rano Auſ teſte ſäluator, bĩ medaci et ſond minsqre nunz de⸗ ſngeluſattibond etnitriſ alumn. 1bomiſ ſaluatone noſbicreci. Vnñ ngll malus ſept in angelum luas⸗ ia ab angloynta⸗ boaltie ſolze niſi ſtaret cer s bonus Ca ·iij · de materia eukariſtie· Ateria ſacramẽti miſſe eſt du plex · ſeʒ panis et vinũ · Et rõ quare iſta duo ſunt ma huius ſaẽ- mẽti eſt · qꝛ illud ſacramẽtũ oꝛdinã ad ſpũalem nutritionẽ · tũc autẽ fi- cut nutritio coꝛpoꝛał ↄſiſtit in cibo/ et potu coꝛꝑalibus et panis habʒ maxime rõnem cibi! vinũ habet rõnem potuslita nutritio h ſpuũaliſ oſiſtit in cibo potu ſpũalibus · iðo in iſto ſacramẽto dat᷑ coꝛpuſ chꝛiſti ſub ſpecie panis in cibum · et ſangſ chꝛiſti ſub ſpecie vini in potum · Et ita dicit ipſe met chꝛiſtus · Joh· vj. Caro mea vere ẽ cibus et ſanguiſ meus vere ẽ potus · Scienð tñ ẽ ꝙ panis qui ẽ mã huius ſaẽ̃menti eſt panis de tritico, aqua elemẽta ri ↄfectus· Dico panis · qꝛ in paſca nõ poſſʒ ↄfici coꝛpuſ chꝛiſti · Dico et de tritico · qꝛ in alio pane ſiẽ in pa ne de ſiligine/vl de oꝛdeo / vl de qᷣ⸗ cunqʒ alio grano,ð niſi de tritico! nõ poſſet celebꝛari miſſa · Dico etiã cõ fectus aqua elementari · qꝛ dato ꝙ; ſit ↄfectus alia aqua! qᷓ;uis eſſet ð tritico, vł cũ alio liquoꝛe ſicut cum vino,/ vł cũ lacte/ vł aqua roſacea/ ſic de alijſ · Vlr niſi eſſet ↄfFectuſ cum aqua ſimplici ex tali pane nõ poſſet ↄfici coꝛpus chꝛiſti · Scien dum etiã ꝙ ex pᷣcepto et vſu roma ne eccłe/q̃ dño diſponẽte omniũ ec cleſiae caput et mater ẽ/et mgr̃a · de foꝛo competẽti · capitulo vltimo · ideo om̃ſ eccłe ſibi tanq; matri magiſtre debẽt in omĩbus obedire Paniſ de quo ↄfici coꝛpus chꝛiſtiᷣ debet eſſe aʒimui · qꝛ licʒ ex vi ſaẽ- mẽti in pane fermẽtato poſſet ↄfi- ci coꝛpus chꝛiſti? nihilominus qᷣ in pane fermẽtato celebꝛaret/ pecca- ret moꝛtałr et eſſet grauiter puni- endus · Notanð inſuꝑ ꝙ vinum qð ẽ materia huius ſacramẽti de bet eſſe vinũ de vite · qꝛ in alio vi⸗ no/ ſicut in vino maloꝝ granatoꝛe/ vł moꝛoꝛe/vł pomo/ vł in qcunq; alio vino/niſi in vino vitis! non pt celebꝛari· Notandũ ↄñter ꝙ in aceto vł in agreſta nõ põt celebꝛa- ri:et intellige de aceto/qð omnino eſt acetum · qꝛ in vino aliquãtulum acetoſo poſſet celebꝛari · licet nõ de beret!ſi poſſet haberi aliud vinum Et rõ ẽ ·qꝛ acetũ nõ ẽ eiuſdẽ ſpeci⸗ ei cũ vino/ cũ habeat ↄðtrarias vtu tes · In muſto vo poſſet celebꝛari · tñ credo ꝙ melius ẽ expectare! q; ſit bñ defecatũ! cũ muſtũ rõne ſue limoſitatis vix poſſit bñ euelli! qn aliqͥd de eo remaneat in vaſe · Rõ quare iſta duo ſcʒ panis de tritico et vinũ de vite ſunt magis mate⸗ ria huius ſacramẽti qᷓ; aliqua alia duo/ẽ iſta potiſſima · qꝛ chꝛiſtus in ſtituit ſaẽmentũ h̊ in iſta materia celebꝛari · Si enim in alia materia inſtituiſſʒ: illa eſſet ꝓpꝛia mã hui⸗ ſacramẽti! ſed ↄgruenter chꝛiſtus in iſta mã magis inſtituit iſtud ſa- cramẽtũ celebꝛari qᷓ; in alia · qꝛ ef fectus coꝛpales panis et vini/ma- xime ſpuũałr ↄueniũt huic ſacramẽ to · Panis enĩ habet nat᷑ałr ↄfoꝛ- tareĩux illud ps · panis coꝛ homĩs ↄfirmet · Vinũ autẽ habet letifica re · iuẽ illud eiuſoẽ · Vinũ letificet coꝛ hominiſ· Et iſtud ſacramẽtum digne ſumptũ/ↄfoꝛtat ſumentẽ ſpi ritualr ne in via huius mũdi defi ciat ideo vocat᷑ viaticũ/id ẽ viato-⸗ res ↄfoꝛtãs et letificans · Et ideo vocat᷑ eukariſtia ab eu qð ẽ bonũ/ et caroſ qð ẽ gr̃a qſi bona gr̃a ·que ſumme hñtem letificat · Sicut enĩ panis ex multis granis cõficit᷑ et vinũ ex multis racemis ↄfluitſic in pceptiõe coꝛꝑis et ſangnis dñi: chꝛiſti fideles ad inuicẽ ſpũaliter vniunt᷑ · Ido vocat᷑ cõmunio a con qð eſt ſimul et vnio q̃ſi ſimł vnio · Ipſe etiã chꝛſtus cõparauit ſe g- no frumẽti dicenſiop · xij · niſi Snũ frumẽti cadẽſ in terra moꝛtuũ fue ritã · Comꝑauit ſe etiã viti dicẽs ioh · v· Ego ſum vitis va · ido ſacra mentũ coꝛpoꝛis et ſaguinis in vi- no de vite/et in pane de tritico con fici. Scienð ẽ ꝙ licʒ aqua nõ ſit de eſſentia materie huius ſacramẽ ti tñ debet ãmiſceri vino in calice ſed in modica qntitate · qꝛ aqua ſi- gnat ꝓpłm · iuỹ ilð hiere · caplo · ij · Aque multe/ppłi multi · Ideo mi- xtio aque cũ vino in calice/ ſignat vnionẽ ſpũalem chꝛiſtia ppłi · q̃ fit vtute huiuſ ſacramẽti · Sʒ nun- quid ſacerdos poſſʒ in q̃cunq; q̃n- titate de iſta mã ↄſecrare? Dicunt aliqui doctoꝛeſ ꝙ non · ſed ſolum q̃n tum ſufficeret ſibi, et ꝓpło ſibi com miſſo · Cuiuſ rõ ẽ · qꝛ cũ iſtud ſacra- mentũ oꝛdinet᷑ ad vſum fideliũ:ſa cerdoſ nõ põt plus ↄſecrare niſi q̃n tum ſufficit vſui fideliũ · Alij docto res dicũt ꝙ nõ ẽ determĩata q̃nti tas vltra quã ſacerdos non poſſet ↄſecrare· immo in q̃cunq; qntitate pñtet᷑ ſibi paniſ et vinũ/in tãta q̃n titate poſſet celebꝛare · Cum enĩ in foꝛma ↄſecratiõiſ ponat᷑ illud pꝛo- nomẽ hic hᷣ ̊; demõſtratiuũ/opoꝛtʒ ꝙ; mã ↄſecrãda ſubijciat᷑ ocuł ſaè- dotis · Vñ dicũt ꝙ ſacerdos exñgs in altari ñ põt ↄſecrare totũ panẽ 1vinũ qui ẽ in platea· vł totũ vi⸗ nũ qð ẽ in celario ſed totũ panem et vinũ qð ſibi offert᷑ in q̃cunq; q̃n titate poſſet ↄſecrare · Et rõ eſt· qꝛ ſi pᷣma opinio eſſet veral ſequeret᷑ ꝙ ſacerdos exñſ in deſerto nõ poſ- ſet tot hoſtias ↄſecrare!quot poſſʒ vnus qᷓ eſſet in vna magna ciuita te · Nec etiã ſacerdos ſimplex poſ- ſet tot hoſtiaſ ↄſecꝛare q̃t poſſet ſa cerdos curatus · qᷓ omĩa ſunt abſq; rõne dicta · Et rñdent ad rõnẽ eo- rum · et dicũt ꝙ dꝛña ẽ inter iſtud ſacramentua alia ſacramẽta: quia eſſentia alioꝝe ſacramẽtoꝝ conſiſtit in diſpẽ ſatiõe et vſu materieſicut eſſentia baptiſmi ↄſiſtit in aſpſione aque/et ꝓlatiõe foꝛme,ᷣ et ita eſt de alijs ſacramẽtis · Sed eſſentia ſac- mẽti eukariſtie ↄſiſtit in ↄſecratio ne materie et nõ in vſu eius: quia poſito ꝙ hoſtia ↄſecrata nunq; ſu- meret᷑/veꝝ eſſet ſacramẽtũ · Et iõ licet ſacerdos nõ debeat ↄſecrare niſi tot hoſtias qt ſibi et ppło ſuo ſunt ncẽetñ ſi ↄſecraret mille mi- lia/om̃ſ eſſent ↄſecrate · Solet at circa iſtã materiã ab alibus taliſ moueri qſtio · ſi eſſent xiij · hoſtie cõ ſecrandel et ſacerdos non crederet eſſe niſi xij · nunqͥd om̃ſ xiij · eſſent ↄſecrate? Ad hoc rñz dñſ bengari⸗ iehtoſerſce in w ſeſtnoot un. ſcr , ſi xil/e ie dei e inet⸗ tintecit aue itenfet nonplureſernd nntiſunt lle duodecum · ullae dlecrata choum OMitqy mulae Ned uſraſencbl nennns na q; alia et ſcercos no ſede A iſã q; ad ila qua minet magis ſem u dices gy ſta no ed rone P lr ſe eade rone ego dica , nec poterit dei de qlbet · quane neucra ent abratx V q ſcerdag ba bet olecare plures hoſtias node⸗ teninre ſe aa ertü numer ſe dobet hre intẽtionẽ vt aſecretqe guid eſtante ſey Ceplmn iiz de foma eikaniſie t decratomns ſangamis⸗ rn ſeramẽtor fometd⸗ ſiſtüt in vbis certis et deter nnee ieo fonna ſacmit er⸗ nſte in alihbus vbis linitat B ti D 1 ſeiend aute in qbis . amg iſius ſxranen Mt Rude in miſſa ſint cam yba firtde ſolleenmnitate m er omia ſuntably ent ad ronẽ eo⸗ ia inter iſtud Nrameta quia meror conſiſtit ſu materie ſeut Aſhr n aſhone ome et ita eſtde Zec eſſendaſai⸗ Oſſtt in ſecat⸗ in vſu eius qui⸗ ſecrata ſunq; i⸗ ſeramẽti Et debeat ſecrare archiepᷣus cõpoſtellanus/magiſter in theologia pariſienſʒ, in quodam q̃libeto ſuo · ꝙ aut iſte ſacerdos in tẽdit ↄſecraẽ om̃ſ hoſtiaſ que ſunt añ ſe q̃tquot ſunt tñ credit ꝙ non ſunt niſi xij ·/et tũc dicit ꝙ omnes ſunt ↄſecrate · Aut intẽdit ↄſecrare pᷣeiſe xij· et non plureſet nõ deter- minat qᷓ ſunt ule duodecim· Et tũe dicit ꝙ nulla ẽ ↄſecrata · qꝛ cum q̃i bet ſit ↄſecrabilis ita ꝙ non magiſ vna q; alia/et ſacerdos nõ ſe deter minet magis ad iſtã qᷓ; ad ulã · qua rõne tu dices ꝙ iſta nõ ẽ ↄſecrata! eadẽ rõne ego dicã ꝙ nec illa · 1 ſic poterit dici de q̃libet · quare neutra erit ↄſecrata· Vñ qñ ſacerdos ha- bet ↄſecrare plures hoſtias:nõ de- terminare ſe ad certũ numev ſed debet hr̃e intẽtionẽ vt ↄſecret qͥce quid eſt ante ſe⸗ Capłm ĩiij · de foꝛma eukariſtie Et oſecrationis ſanguinis · ¶niũ ſacramẽtoꝛe foꝛme cõ- ſiſtũt in vbis certis/et deter- mĩatiſ. Et ideo foꝛma ſaẽmẽti eu⸗ kariſtie in aliqͥbus vbis limitatis ꝛſiſtit · Ad ſcienð autẽ in qͥbus ver bis foꝛma iſtius ſacramẽti ↄſiſtit: notanð· ꝙ in miſſa ſunt qᷓdam vᷣba q̃ ſunt de ſollennitate tm et qdam ſunt qᷓ de nccẽitate requirunt᷑ · Ver ba qᷓ ſunt de ſollennitate ſunt illa qᷓ ſolum faciũt ad oꝛnatũ/ et quen- dam decoꝛẽ miſſe · ſicut pꝛoſe/gloꝛĩa in excelſis deo/et q dam verſuſ qui dicunt᷑ infra ſctũs/et agnus dei· iſta nihil faciũt ad eſſentiã miſſe · immo credo ꝙ qñ debet eſſe ſermo debent dimitti totalłr melodie/vel ad minus abbꝛeuiari· q; plus ꝓfi- cit ſermo q; talia carmĩa: cum iſta mulceant aureſ coꝛpoꝛis/ et ſermo medicet᷑ languoꝛeſ coꝛdis · Verba q̃ ſunt de ncãiate ſunt illa qᷓ dire⸗ cte ſunt de officio miſſe · Notanð tñ ꝙ duplex ẽ ncãtas · qꝛ q̃dam eſt ncẽitas ſacramẽti/et qᷓdam pᷣcepti· In miſſa gͤ q̃dam ſunt vba de ne⸗ ceſſitate ſacramẽti et qᷓdam de ne ceſſitate pꝛecepti · De ncẽitate pꝛe⸗ cepti ſunt omĩa illa vᷣba q̃ a bẽo pe tro apło/et ab alijs ſummiſ põtifi- cibus ſucceſſoꝛibus ſuis/fuerũt in- ſtituta dici in miſſa· De nccitate at ſacramẽti ſunt illa qᷓ chꝛiſtus ĩin ce na ꝓtulitqñ iſtud ſacramentũ in- ſtituĩt · Et ẽ dꝛña inter iſta vᷣba· qꝛ ſiquiſ dimittẽt verba ꝗq̃ ſunt tm̃ de ncẽitate pᷣceptil et diceret illa que ſunt de ncẽitate ſacramẽtil et habe ret intẽtionẽ ↄſecrãdi cõſecraret· tñ moꝛtaliſſime peccaret · eſſet g⸗ uiter puniẽdus · Si autẽ dicẽt oĩa vba de ncẽitate pᷣcepti · et dimitte ret illa q̃ ſunt de ncc̃itate ſacramẽ ti! q̃ntũcunq; intenderet ↄſecrare!: tñ non ↄſecraret · Cum g ſᷣm phᷣm foꝛma ſit q̃ dat eſſe reil et ſine qua reſeſſe nõ põt! manifeſtũ ẽ/ ꝙ ĩilla ſola vba,s qᷓ ſunt de ncãtate ſaẽmẽ til ſunt foꝛma huius ſaẽmẽti. Iſta autẽ vᷣba qᷓntũ ad foꝛmã ↄſecratio nis coꝛpoꝛis chꝛiſti, ſunt . hoc eſt enim coꝛpꝰ meũ · Scienð autẽ q; Hdictio enim/ñ ẽ de ncẽitate ſacra mẽti · qꝛ poſito ꝙ aliquis ſacerdos cum intẽtiõe ↄſecrãdi ꝓferret iſta verba hoc eſt coꝛpus meum · et nõ diceret enim vere conſecraret · Vtꝛe autẽ opoꝛteat ꝙ pᷣcedant aliqua vba qᷓ ſunt de integtate foꝛ me? Notanð ꝙ doctoꝛ ſubtib in üij ſuo dicit · ꝙ omĩa illa verba ab illo loco · Qui pꝛidie incluſiue/ vſq; ad illum locũ Simili mõac excluſiue: ſunt nccẽ̃aria ad foꝛmã ↄſecrationiſ coꝛpoꝛis chꝛiſti · Et rõ ſua ẽqꝛ ſaẽ- dos ↄſecrãs ꝓfert vᷣba ↄſecratiõis in pſona chꝛiſti · Opoꝛtet g ꝙ vba ↄſecratiõis p̃ᷣcedãt aliqua vᷣba ꝑ qᷓ demõſtret᷑ ꝙ ſacerdos loqͥtur in ꝑ- ſona chꝛiſti · Alla aũt ſunt iĩſta vᷣba Qui pᷣdie qᷓ; pateretc. S de ncẽi- tate opoꝛtet ꝙ iſta vᷣba pᷣcedãt· Et iſtud declarat ipſe ꝑ tale exemplũ Si aliqͥs dicẽt dico ihᷣm chꝛiſtũ miĩ niſt fuiſſe circũciſionis incertum eſſet vtł illud vᷣbum fuiſſet detm̃ a bto paulo ſed ſi dicẽt paulus di- cit dico ihdm chꝛiſtũ· tũc eſſet cun ctis audiẽtibus certũ ꝙ illud vbũ eſſet dctm̃ a bro paulo· Simłr in ꝓ poſito · ad ̊ ꝙ denotet᷑ ꝙ ſacerdos dicat iſta vba ſcʒ hoc eſt enĩ coꝛpuſ meũ/in pſona chꝛiſti opoꝛtet ꝙ pᷣ⸗ cedant aliqua alia vᷣbalꝑ qᷓ̃ det᷑ in- telligi ꝙ chꝛiſtuſ dicit iſta vᷣba.hoc eſt enĩ coꝛpus meũ · iſta autẽ verba ſunt illa puta · Qui pꝛidie“ẽ · Alij autẽ doctoꝛes dicũt ( vt detm̃ eſt) duplex ẽ nccẽitas · ſeʒ ſacramẽti/ p̃ cepti · Dicũt ꝙ ꝙ de ncẽitate ſacra- menti ſunt tm̃ iſta quatuoꝛ verba hoc ẽ coꝛpus meũ · qꝛ cũ iſtis qua- tuoꝛ vᷣbis fieret ↄſecratioſi ſacer- dos dicẽt ea cũ intẽtione ↄſecrãdi· Omĩa aũt alia ſunt tm̃ de ncẽta- te pᷣcepti · qꝛ licʒ omittẽs aliqͥd eo- rum moꝛtałr peccet:tñ oſecraret. Et rñdẽt ad rõnem ſuã qñ dicit ſacerdos ↄſecrans loquit᷑ in pſona chꝛiſti · Et ido opoꝛtet ꝙ dicat aliq vba ꝑ qᷓ denotet᷑ ꝙ loquit᷑ in pſona chꝛĩſti · dicũt ꝙ; de nccitate ſacramẽ ti nõ requiri? ſed ſufficit intentio ſacerdotis/ intẽdẽtis loqͥ in pſona chꝛiſti · Et ꝓpterea iſta vᷣba boc eſt coꝛpus meũ ſatis oñdunt ꝙ ſacer- doſ nõ loquit᷑ in pſona chꝛiſti.quia nullus credit ꝙ ſacerdos velit di⸗ cere ꝙ iſtud ẽ ſuũ ꝓpꝛium coꝛpuſ. ſed loquit᷑ in pſona chꝛiſti cuius ẽ illud coꝛpus · Dõm ů ꝙ foꝛma dſeẽ tionis coꝛpis chꝛiſti ↄſiſtit p̃ciſe in his vbis hoc ẽ enĩ coꝛpus meum. De k̊ autẽ qð demõſtrat illud pꝛo⸗ nomẽ dᷣmr̃atiuũ hoc/ dixer̃t aliqui doctoꝛes ꝙ iſtud ꝓnomẽ hoc/demõ ſtrat coꝛpus chꝛiſti · Alij autẽ dicũt/ ꝙ nõ ſed ſubſtãtiã panis· Sed iſtð (ſalua reuerẽtia dicentiũ )nõ ẽ vex Et arguo ſic dtra eos · Scðm ſen⸗ tentiã oĩm doctoꝝe/et bᷣm vitatẽ/v⸗ ba ſacẽmentalia efficiũt illud quod ſigfieant ſed vba pᷣdicta/ſcʒ hoc ẽ enĩ coꝛpuſ meũ, nõ efficiũt ꝙ coꝛpꝰ chꝛiſti ſit coꝛpuſ chꝛiſti vex ·qꝛ ante qᷓ; iſta ba ꝓferan⁊᷑/ coꝛpus chꝛiſti erat coꝛpus chꝛiſti · Nec efficiũt et ꝙ panis ſit coꝛpus chꝛiſti/ qꝛ ẽ fal- ſa ſubſtãtia panis ẽ coꝛpus chꝛiſti· & iſtud ꝓnomẽ &ᷣ nõ demõſtrat coꝛ- pus chꝛiſti/nec ſubſtãtiã panis· Et pꝛ hoc dicũt aliqui alij ꝙ iſtud ꝓ nomẽ hoc nihil demõſtrat · qꝛ ver ba dicunẽ᷑ recitatiue a ſaẽdote · Et ido iſtud ꝓnomẽ &̊ nõ tenet᷑ demr̃atie ea Uirldemiat deter niae⸗ „ ſrat aln indeiminatu. V dice hoc ? eni corpug mein i, na chuſt oportet pee 44. nquu bapa dek intlligi q chꝛiſt din hec vba hor ẽ eni cotpus mel . eſtſenſis. bor qd Ninert ſabil ſeciebis quicnid ſt lug,/ eſt copus chifi · Et ſobicar ld ð otinet ſob il ſpẽbuſp toto tpe o dicunẽ vba eſt panis / q cop⸗ chuſti no ineipit ibi eſſe niſi poſt p lacone itme ſylabe ſezum. gſ dad hoe e ſt ſenſus gild ad dunet ſub l ſpedus ſt coryychei⸗ ſti! ent ſenſug panigertt corpus chuſb⸗ qdeſt fem. Dom gilla hoe ẽ eni copug mẽ ſcut t liadonec pferat nz ſb ocoee rat nas pfecta. ne⸗ ike intentio it in pſona a da hoe eſt 18 0ndint, ſarer⸗ Plona chiſdquia ſrerdis veiudr⸗ an pprumton⸗ na cheiſt aisi on Sg foma oſe iſti aſut Feſſein i copus meum. Biſtrat illud po⸗ , dixe,t aliqui nome hor dem Ai aute diclt, Dcentid di den eos. Bedmnſen⸗ ox et im itate heffoſit lud qiol baflceſzhe⸗ moflitycn⸗ chꝛiſt vey q ante nt, copts chiiſt ſe. Nerefficut et Schiſk chfal 3ẽ copus chu no demoſtrat cor bſtiti panns⸗ qui diſq ſhd demeſtrat rrerd e a arcote Ern oͤtenet demietie 4 ſed materiałr tm̃· Sʒ iſtud nihil eſt dictu · qꝛ nõ tollit difficultatẽ · qm̃ li cet iſta vba dicant᷑ mõ recitatiuo a ſaëdote ↄſecrãteltñ chꝛiſtꝰ ↄſecrãs in die cene non dixit iſta vba reci tatiue · Et ido qñ dixit iſta verba!⸗ iſtud ꝓꝑnomẽ hoc aliqͥd dem abat · Et ĩdo qᷓro quid tũc demr̃abat / et ſic remanet eað difficultas qᷓ pꝛiuſ Ado dicũt alij ꝙ iſtud ꝓnomẽ hoc nihil demrat determĩatũ ſz demõ⸗ ſtrat aliqͥd indet᷑minatũ · Vnð qñ dicit᷑ hoc ẽ enĩ coꝛpus meũ in pſo⸗ na chꝛiſti/opoꝛtet ꝙ pᷣcedãt aliqua vba ꝑ q̃ det᷑ intłligi ꝙ chꝛiſtꝰ dixit hec vba · hoc ẽ enĩ coꝛpus meũ · Et eſt ſenſus · ꝙ hoc qð ↄtinet᷑ ſub ił ſpeciebus quicquid ſit illud, eſt coꝛpus chꝛiſti · Et ſi obijciat᷑ ꝙ illð qð ↄtinet᷑ ſub ilł ſpẽbuſꝓ toto tꝑe quo dicunt᷑ vba/eſt panis!qꝛ coꝛpꝰ chꝛiſti nõ incipit ibi eſſe/niſi poſt ꝓ lationẽ vltime ſyllabe · ſez um · S ſi qñ dicit᷑ hoc ẽ ſit ſenſus ꝙ illð qadð dtinet᷑ ſub ilł ſpẽbus ſit coꝛpꝰchꝛi- ſtilerit ſenſus ꝙ panis erit coꝛpus chꝛiſti ·qð eſt fł'm · Dõm ꝙ iſta ſpo hoc ẽ enĩ coꝛpus meũ ſicut et q̃libʒ alia donec ꝓferat᷑ nõ ẽ pfecta· nec pfectũ ſſm generat in animo au⸗ ditoꝛis· ido non ẽ iudicanð de eius veritate q̃uſq; ſit tota ꝓlata · Con- ſtat at᷑ ſᷣm fidem ꝙ iſtud qð ↄtinet᷑ ſub iſtis ſpẽbus poſt plationẽ vlti me ſyllabe/ẽ coꝛpus chꝛiſti · Ideo vere dicit ꝙ iſtð ꝓnomẽ hoc demõ ſtrat illud qð ↄtinet᷑ ſub iſtis ſpẽbꝰ qðcunq;ʒ ſit ilud. Et h de foꝛma cõ ſecrationis coꝛpoꝛis Sequit᷑ de fõꝛ ↄſecẽtiõiſ ſangniſ. Cirea foꝛmã ↄſecrationis ſang- nis chꝛiſti ſcienð ẽ in quibus vbis dſiſtit. Illius enĩ ẽ duplex opinio. Nã ſctũs thom. de aqͥ no et ſui ſe⸗ quaceſ dicũt ꝙ foꝛma ↄſecrationĩs ſanguiniſ ↄſiſiit in his vbis Mic ẽ enim calix ſangnis mei noui et et᷑ ni teſtamẽti/miſteriũ fidei · qui pꝛo dobis, et ꝓ multis effundet᷑ in re- miſſionem pctõ · Ita ꝙ omĩa iſta vba ſunt de eſſentia foꝛme · et quiſ aliqð iſtoꝛe vboꝛe dimitteret! mhil faceret · Et rõ eſt · qꝛ de eſſentia et integtate alicuius ꝓponiſ nõ ſolum ſunt ſubiectũ et p̃dicatũ ſʒ etiã ea q̃ ſunt determĩatiõeſ ſubiedti et pᷣ⸗ dicati · ſed iſta vᷣba noui et eterni? vſq; pctõ ſunt det᷑minatiõeſiſtiuſ p̃ᷣdicati hic eſt calix ſangnis mei · q̃re omnia ſunt de eſſentia foꝛme· Wagiſter autẽ henricus de gãda- uo et ſui ſeq̃ces dicũt ꝙ in iſſis v⸗ bis tim̃ hic ẽ calix ſangnis mei/ cõ⸗ ſiſtit foꝛma ↄſecrationiſ ſangnis et ꝙ tẽ iſtiſ vᷣbiſ dctĩſ ſtatim ẽ ibi ſan- guiſ chꝛiſti · Alia at᷑ vᷣba q̃ ſequunt᷑ ſcʒ noui et eterni teſtamẽtiaẽ · non ſunt pᷣm iſtoſ de eſſentia foꝛme · nec de neẽitate ſacramẽti! ſʒ ſolum de ncẽite pᷣcepti · Vñ qui dimittèt ali qð iſtoꝛꝝe vᷣboꝝ puta noui,/ et᷑nia licet Suiter peccaret! tñ vere ↄſe- craret · Et rõ iſtoꝛe ẽ iſta · qꝛ per foꝛ mas ſacramẽtales nõ impoꝛtat᷑ de necitate ſacramẽti niſi illud qð effi ciũt? ſed eſſentia ſanguinis chꝛiſti in iſto ſacramẽto directe et explici te ſignificat᷑ ꝑ iſta vba · & p̃ciſe in iſtis vbis ↄſiſtit foꝛma ↄſecratiõis ſangnis chꝛiſti · Que iſta opinio- num ſit verioꝛ, fateoꝛ me neſcire · Primã tñ reputo ſecurioꝛẽ · et ad eam ↄfirmandã adducit fr̃ bernar dus de gueraco/quõdã electus cla- romontenſʒ baccalarius pariſienſʒ in thelogia,/ in coꝛrectoꝛio ſuo dtra magiſte henricum/ talia duo ſigna rimũ ẽ ꝙ ſacerdoſ nõ oñdit ꝓpło ſangnẽ chꝛiſti in miſſa ad adoꝛan- dum quſq; cõpleuerit omĩa vba pᷣ⸗ dica · ſeʒ bic ẽ calix vſq; ad remiſ ſionem petõx · Et ſtatim dictis his vbis eleuat calicẽ ondens ſangui nẽ chꝛiſti ꝓpło ad adoꝛanðin ſignũ ꝙ tũc cõpleta ẽ ↄſecratio ſangnis/ non añ · Scðm ſignũ ẽ · ꝙ bis am bꝛoſius qui ẽ vnus de quattuoꝛ do- ctoꝛibus pᷣncipalibus eccłe/in miſ ſali ſuo ſcripſit omnia iſta vᷣba lr̃is aureis · et generałr foꝛmas oĩm ſa cramẽtoꝝ · & de intẽtiõe bẽi ambꝛo ſij fuit! ꝙ omĩa vᷣba pᷣdicta eſſent de foꝛma ↄſecratiõis ſangnis· Ju- dicio etiã meo paruo illud videtur eſſe de intẽtiõe illius decretał · Cũ marte·eỹ · de celebꝛatiõe miſſe · Ca ſuſ enĩ decretabł ẽ iſte · Quidã epᷣs addendẽes et vidẽs ꝙ in nullo euã gelioꝝ inuenĩt᷑ ꝙ aliqͥ ſ euãgeliſta- rum poſuerit iſta vba miſteriũ fi- dei/mirabat᷑ quis fuerit tãte auda cie ꝙ fuerit auſus vᷣbis ſacramẽta libus interponè iſta vᷣba · et ſup H̊ ↄſuluit dñm papã · Et ↄſtat ꝙ intẽ tio ſua erat ꝙ iſtud eſſet de integ-⸗ tate foꝛme · a liaſ q̃ſtio ſua eſſet nul la:qꝛ eoð mõ poſſet qᷓ̃rere de q̃libʒ vbo totius canonis· Et papa nõ re pᷣhendit eũ de qſtiõe illa · immo cõ⸗ mẽdat · ꝙ videt᷑ ꝙ omĩa illa verba ſint de integtate foꝛme. Et quie- quid ſit de vᷣitate iſtaꝛe opinionum neſcio · Cõſulo tñ cuilibet celebꝛãti ꝙ dicat omnia vᷣba pᷣdicta ſub vno textu · et cũ actuali intẽtiõe qᷓntũ poterit ↄſecrãdi · Scienð autẽ P iſta vᷣba iſtius foꝛme tanguntur quatuoꝛ bñficia qᷓ recepimuſ a paſ ſione chꝛiſti· cuius paſſiõis iſtud ſa cramẽtũ ẽ rememoꝛatiuũ iu, vbũ apłi pauli ad coꝛinth· ca.xj. Quo⸗ tiẽſcunq; mãducabitis panẽ hunc et calicẽ bibetis c · ¶ Primꝰeffec⸗ ſiue pꝛimũ bñficiũ paſſionis chꝛiſti eſt · ꝙ p ipſam ſumuſa ptᷣate demo nis liberati · et iſtud tangit᷑ in for ma ſacramẽti cũ dicit᷑ hic eſt calix ſanguinis mei · Sicut enĩ olim filij iſrhl fuerũt de ptate et ſeruitute pharaonis liberati ꝑ ſangnẽ agni paſcałſic ꝓpłſ fideł ẽ de ptate de⸗ moniſ liberatus ꝑ ſanguinẽ chꝛiſtᷣ ſ̃m ꝙ ↄfitet᷑ iohaneſ in apoc · ca · v· dieẽ ſ de chꝛiſto redemiſti nos deuſ in ſanguine tuo. Scðs effectus ſi- ue ſcõm bñficiũ qð recepimꝰa paſ- ſione chꝛiſti ẽ · ꝙ ꝑ ipſam ſumꝰ cele ſtis głe heredes effecti · et iſtud tã gi in foꝛma iſta cum dicit᷑ noui et eterni teſtamenti · Sicut enĩ pater ↄdens teſtamẽtũ/filios heredeſ ↄ. ſtituit ſic chꝛiſtus nouũ teſtamẽtu oꝛdinãs,/ ↄſtituit nos heredes gle paradiſi · Et iſtud teſtamẽtum fuit in ſua paſſiõe oꝛdinatũ atq; ↄfirma tum · qꝛ teſtamẽtũ moꝛte teſtatoꝛis ↄfirmat᷑ · vt dicit apłs pauluſc· x· et ̊ ẽ qdð ponit in eadẽ epła dicẽs de chꝛiſto · Noui teſtamẽti media- toꝛ ẽ/vt moꝛte interueniẽte repꝛo- u — „ möfuit inſututu iſza ſan inechiſſte ſexeni noſia 1t inſkitta um ſangne animaliü m qplegit etwatat apls in grne⸗ rebuſr cr dic poſty noy ſe⸗ ſe pſtlegẽ in bro et logerat co omni plo aſpſt ibx ſuũ⸗ t; ſngne vitulore et hirox dienl. hcẽ ſnguis teſtamenc z ley euangelca fuit uſbiuta medlaͤte ſengne chuſt. hm q deot ipſemet huſtus wure⸗q⸗Ca⸗ Wnc cäno⸗ t in meo ſan eet ſa ronem ta Ztt apls ad hebt ) ca dices enipſangnem vitulor et hircoxt ſipprium ſinone inwwiuit ſemel inlancaetern⸗ redemptioe inuẽ tyet do wui teſtamn mecicror t Terus effecus ſue tergum tci p paſſonẽ chyiſi reyi ngeſt. phiplam ſimg de ſ iſtud tan⸗ tan erimie uaen ihaſ wnthen IE Vbu Aucabins W . Pane hunc ens Pnmbefecn ſfici paſſiomms chäik mn ſumuſapiate dene ci diet hic eſtcaln ei⸗ Bicut eni olim fili depkate et ſeruitute erati p ſangnẽ agni fidel e de ptate de⸗ us p ſanguinẽ chuſch ohaneſ in apoc ca⸗ . io redemnld nosdeuſ tuo. Seds effeckus ſi ci q recepinapaß t p ipſam ſumd age redes effech et ſtu t Aiſta cum dici aui et menti. Oiclt eni poter mẽtiflios leredeſo⸗ niſtus noli teſtamẽtin aut no heleces gle ſud teſtamẽtum fuiit miſſionem accipiãt qui vocati ſunt eterne hereditatis · Scienð autẽ ꝙ lex euãgelica dici nouũ/et eter nũ teſtamẽtũ ad dꝛãz legis moſai- ce · qᷓ fuit vetus teſtamentũ et trã- ſitoꝛiũ .· E nouum/qꝛ noua ꝓmittit ſeʒ bona celeſtia · qᷓ nunq; legun?᷑ ꝓ- miſſa fuiſſe in veteri teſtamẽto: ſʒ ſolum tꝑalia · et iðo qꝛ bona tꝑalia trãſitoꝛia ſunt! ido teſtamentũ ve- tus fuit trãſitoꝛiũ · Et qꝛ bona cele ſtia eterna ſunt, ido teſtamẽtũ no- uum dici eternũ · dicit᷑ etiã nouũ, q; nouo mõ fuit inſtitutũ · ſeʒ a ſan- guine chꝛiſti · Aex enĩ moſaica fuit inſtituta cum ſangne animaliũ bᷣm ꝙ legit᷑ et recitat apłs in epła ad hebꝛe . x · ca · dicẽſ · ꝙ poſtq; moy ſes ſcripſit legẽ in libꝛol et legerat co- rã omni ppło aſꝑſit libꝛ ſuũ ⁊ ppłʒ ſangne vituloꝛe et hircoꝝ/dicenſ. Mic ẽ ſanguis teſtamẽtic̃· Sʒ lex euangelica fuit inſtituta mediãte ſangne chꝛiſti · vm ꝙ dicit ipſemet chꝛſtus luce · xxij · ca · Mic calix no· teſt. ẽ in meo ſang·et iſtã rõnem tã git apłs ad hebꝛe · x · ca · dicẽs Nõ em pꝑ ſangnem vituloꝝ et hircoꝛe ſz pꝓprium ſangnẽ introĩuit ſemel in ſancta eterna redemptiõe inuẽ ta: et ido noui teſtamẽti mediatoꝛ eſt. Tertius effectus ſiue tertium bñficiũ qdð ꝑ paſſionẽ chꝛiſti accepi mus eſt · ꝙ p ipſam ſumus de fide catholica infoꝛmati · Et iſtud tan- giẽ in foꝛma iſtius ſacramẽti cũ di ciẽ miſteriũ fidei · Sicut enĩ( õm ꝙ dicit ambꝛoſiꝰ in libꝛo qui vocatur exameron)ſangs extractus de ſub ala dextera columbe valet ad illu minanò occulos coꝛpoꝛales ita ſan guiſ chꝛiſti qui exiit de latere eiuꝰ dextro pẽdentis in cruce valet ad illuminanò ſpũales oculos anime, ad credenò ea que ſũt fideiĩ · Et in huius figurã velũ templi qd occul tabat ea qᷓ erãt ĩnfra ſancta ſctõꝛe/ fuit in paſſione chꝛiſti ſciſſum in ſi⸗ gnum ꝙ ea qᷓ erãt occultata et ve lata ſub vmbꝛa legis ac ꝓphetae, fuerunt manifeſtata et reſerata · Quartus effectus ſiue bñficiũ qðᷣ ꝑ paſſionẽ chꝛiſti accepimus eſt · ꝙ ſumuſ ꝓ ipᷣam a pctiſ emũdati· Et hoc tangi᷑ in foꝛma iſta cũ dicit᷑ in remiſſionẽ pctõx · Et de boc loquĩ⸗ tur bẽ ſ iohaneſ euãgeliſta in apoc ca.iiij· dicens Dilevit nos et lauit nos a pdiĩs noſtris in ſangne ſuo · Ex his patet ꝙ foꝛma ↄſecratiõis coꝛpoꝛis chꝛiſti p̃ciſe cõſiſtit in his bis hoc ẽ enĩ coꝛpus meũ · matł · xxvj · mar · iij · Luẽ.xxij · ĩioh · xjx · ca · Foꝛma autẽ ↄſecratiois ſanguiniſ chꝛiſti ↄſiſtit in his vᷣbis · Mic ẽ ca lix ſangnis mei noui et eterni te⸗ ſtamẽti miſteriũ fidei qui ꝓ vobiſ et ꝓ multiſ effundet᷑ in remiſſionẽ pctõx · Vnð cũ omĩa iſta vba cano- nis debeãt dici cũ magna reuerẽ⸗ tia/dtritiõe/deuotiõe/et mẽtiſ recol lectiõel iſta vᷣba ſpecialr cũ ſumma deuotiõe et acuali intẽtiõe qᷓntum poſſibile ẽ debẽt dici · ¶ Lt ſi aliſ qrat vł dubitet qᷓre in foꝛma ↄſec tiõis ſangniſ nõ diciẽ/ hic ẽ ſanguiſ meuſẽ ſicut in foꝛma ↄſecrationiſ coꝛpoꝛis dicit᷑ hoc eſt coꝛpus meũ · Poteſt dici ꝙ cã Gmõi ẽ·qm̃ G̊ ſa- cramentũ oꝛdinat᷑ ad vſum fideliũ qui vſus ẽ ſpuũał ſacramẽtał mã⸗ ducatio q̃ntũ ad coꝛpus· eęt ſacra- mẽtał ac ſpũał potus qᷓntũ ad ſan- guinẽ · Et qꝛ homineſ magiſ abhoꝛ rent bibere ſanguinẽ qᷓ; comedere carneſ ido ad remouenð hoꝛroꝛem nõ dicit᷑ in foꝛma ↄſecratiõis ſang- nis hic ẽ ſanguis meus ſicut diciẽ in foꝛma ↄſecratiõis coꝛpis chꝛiſti hoc ẽ coꝛpus meũ· Et ẽ ibi qdam figura quã grãmatici vocãt metho nomiã ſcʒ qñ ↄtiñſ ponĩ ꝓ ðtẽto ſiẽ qñ dicit᷑ bibatis illud vas vini · qꝛ nõ ẽ ſſzus ꝙ homo bibat vas ſedq; bibat vinũ qð ẽ in vaſe · Zimłr qñ dicit᷑ hic ẽ calix ſanguĩs mei, nõ ẽ ſenſus ꝙ vtute vbox ſit ibi calix · qꝛ antea erat: ſed ꝙ ibi ſit ſanguiſ chꝛiſti · Sed aliquiſ dubitaret qre in foꝛma ↄſecratiõis coꝛpoꝛis chꝛi- ſti nõ dicit᷑ hoc ẽ coꝛpus meũ qð ꝓp vobiſ tradetur/ſicut dicit᷑ in foꝛma oſecratiõis ſanguinis quĩ ꝓ vobis effundet/ cũ ita bñ fuerit coꝛpus ᷑ᷣ- ditũ ꝓ nobis ſicut ſanguis effuſuſ Ad hoc ẽ dðm · ꝙ iſtud ſacramẽtũ ẽ rememoꝛatiuũ paſſiõis et moꝛtiſ chꝛiſti · Ata dicit apłs · j· coꝛ · xj · ca · Quotienſcunq;ʒ mãducabitis panẽ hunca calicẽ bibetis, moꝛtem dñi ãanuntiabitis donec voniat dies ſczʒ iudicij . Chꝛiſtus etiã ̊ ſacramẽtũ inſtituẽſ dicit · ¶Cuẽ.xxij · Quotiẽ ſcũ q; ſumetis/hoc facite in meã com- memoꝛationẽ · hoc ẽ in memoꝛiam mee paſſiõis · Paſſio autẽ et moꝛſ chꝛiſti melius repñtant᷑ ꝑ effuſiõʒ ſanguinis/qᷓ; ꝑ tditionẽ coꝛpoꝛis· iõ dicit᷑ in foꝛma ↄſecratiõis ſanguĩs quĩ ꝓ vobis effundet᷑ in remiſſiõʒ pctõxe · et nõ dicit᷑ in foꝛma Oſecra- tiõis coꝛpis qui pꝛo vobig tradet᷑. Notanð etiã ꝙ licʒ ex vtute ver boꝝ foꝛme ↄſecratiõis coꝛpoꝛis ſub ſpecie panis ſit tm̃ coꝛpus chꝛiſti⸗ vtute vᷣboꝛe ↄſecratiõis ſanguinis ſub ſpecie vini ſit tim ſanguis chr⸗ ſti tñ ex qdam natali ↄcomitãtia ſub vtraq; ſpecie eſt totus chaſtus veruſ deus/ et verus hõ. Ita diciẽ in pꝛoſa de coꝛꝑe chꝛiſti vbi dicið᷑. Caro/cibus/ſanguis/potus manet tñ chꝛiſtuſ totus ſub vtraq; ſpecie Capitulum quintum in quo lo⸗ co debeat celebꝛari miſſa.· Eſtatur omniũ phoꝝ ſenten- tia ꝙ mirabib ẽ influẽtia loci ꝓpꝛij· Et reuera ẽ mrabił in tmq; rem mutat,/et alterat a ſua natura ſicut narrat ph̊s in libꝛo de plantiſ de pomiſperſie dictis a pſia vbi pᷣ-⸗ mitus inuẽta fuerunt · Nã ea que naſcunt᷑ ibi comeſta interficiũt. ea autẽ qᷓ naſcunt᷑ apð nos ſunt ad co medenð ſuauia et iocũda· Ex quo patʒz manifeſte qᷓntũ facit locus ad mutationẽ rei · Et ſpꝛ hoc fuit pᷣce ptum filijs iſrł in li · numeni · ca · v· ꝙ nõ offerrẽt ſacrificiũ niſi in loco quẽ dñs elegiſſet · Si enĩ ſacrificiũ i raheliticũ qð de carnibuſ hircoꝛ vitulo/ agnoæ fiebat offerri non debebat niſi in loco ſancto et mðo quãtomagis ſacrificiũ catholicum/ in quo chꝛiſtus verus deus,/ etverꝰ homo offerẽ᷑/non debet fieri niſi in loco ſancto et mundo · Vjñ locus in quo debet regułr miſſa celebꝛari, u Aserrafideme a eccladid erd en N noelocul vert – 4 n ecclad idem q ppſadom 3 tenal in qua deun hore er ni et er eckaz ſir dicla pot Aiqui . caſibus miſa celebꝛar, ſiut in neſto exefeitu. Vl qñ a ali f ſtuitatõ vl ad imcatione Acun ſnrt l obſqum alcui defunct an almnu miſſm muam vl a dis diud tale uenit mulutuch⸗ magna ppliet eccla ẽ parua itavt opoſſt ibi recipi ls poteſt in a niteno N in aniq dia platea hone ſtaetmida er Atare et debet ideceter aptant ne pulns A f tus vend N alicdtale polſt offen deeln infere. De licena erin die ceſmi eßi, ſrali ncctatẽ pote niſſg celebꝛar in domo Alicuiuſt 1 barte apta ag h. Ita ti Pl ſe poꝛtatile ponq nel ni deſcl nirobil influẽtia loei uera e mrabil in tm. t alterat a ſua naturq ppg inlibꝛo de plantiſ ſie dichs a pſia vbi ⸗ a fuerunt. Pa ea que comeſta interficiit, ea cund apd nos ſunt ad eo ia et iocida. Exquo feſte qntiͦ facit locug al rei · Et yr hor fut re iſrk in inumeni ca. v. et ſwifũ niſ n co giſet Si eni ſr ificiũ G de carnibuſ hitcoy vor fiebat offerri non inloco ſancto et mdo ſanfri catholum g verus deus / eryen nondebet fien niſin mundo⸗ Vnlocndon egulr miſſa celebun eſt eccła · Et ita ponit auguſtinus dicẽs · Extra eccłaʒ nõ ẽ locusveri ſacrificij · Et dico regułr/qꝛ aliqͥb⸗ caſibuſ põt miſſa celebꝛari extra ec cleſiãa.· Nõnð ꝙ q̃ ad nunc eccła põt capi duobus mõis · Inomõ ec- cleſia idem ẽ ꝙ ↄgregatio fideliũ, qui cõgregant᷑ in fide et caritate: et ita accipit auguꝰ.eccłaʒ qñ diciĩ ꝙ extra eccłaʒ/id ẽ extra fidem ec cleſie nõ ẽ locuſ veri ſacrificij· Alio mõ eccła ẽ idem ꝙ ipſa domus ma terial in qua dicunt᷑ hoꝛe et miſſe. et eẽ̃ eccłaʒ ſic dictã põt aliquibus caſibus miſſa celebꝛari/ ſicut in ho neſto exercitu · Vł qñ ad aliqᷓ; fe- ſtiuitatẽ/vł ad inuocationẽ alicuiꝰ ſancti/vł obſequm alicuiꝰ defuncti vł ad aliquã miſſam nouam,/vł ad aliqð aliud tale ↄuenit multitudo magna fſpłi et eccła ẽ parua/itavt nõ poſſit ibi recipi ꝓpłspoteſt in ci miterio vł in aliqᷓ alia platea hone ſta et mũda erigi altare/ et debet ibi decẽter aptari ne puluis/vł fla tus venti/vł aliqð tale poſſit offen dickm inferre · De licẽtia etiã dio⸗ ceſani ep̃i, ſpꝛ aliq; nccẽ̃itatẽ poteſt miſſa celebꝛari in domo alicuiuſ in aliq̃ parte apta ad ̊ · Ita tñ ꝙ ſuꝑ altare poꝛtatile ponãt/ deſuꝑ aliq; tabulã lapideã alicui ſtipiti anne xam/bñdictã ab epᷣo · Et iſta tabła debet eſſe integra · qꝛ ſi eſſet fracta nõ deberet ibi miſſa celebꝛari · nec etiã ſi eſſet a ſtipite amota· immo peccarẽt qui ibi celebꝛarẽt · Et iſta etiã tabła debet lapidea eſſe · et ñ de aliqᷓ alia mã· Et huius rõ ẽ vna q; chꝛiſtus qͥ immolat᷑ ibi/vocatur petra · Vñ dicit apks · j. ad co · x· pe tra autẽ erat chꝛiſtus · Alia cã ẽ· qꝛ ſepulcrũ chꝛiſti qd repñtat altare, fuit exciſum de petra · vt dicit euã geliſta marcuſ. Et pꝛ eanð rõneʒ coꝛpoꝛalia debẽt eſſe linears et nõ de aliq̃ alia mã ·qꝛ chꝛiſtus in illo mo- numẽto fuit inuolutus in ſindone munda/id ẽ in lino cãdidiſſimo.Et coꝛpoꝛalia ſignãt illa lintheamina in q bus chꝛiſtus moꝛtuꝰ fuit inuo-⸗ lutus · Calix etiã non debet eſſe de vitro · qꝛ defacili poſſet frangi · nec de ligno· qꝛ lignũ poꝛoſum ẽ,/ et in poꝛis poſſet ſanguis ſubint᷑re· nec de calibe/nec de cupꝛo/nec de auri- calco ·qꝛ inducũt faſtidiũ · et eſſʒ pi culum de fomitu · oteſt aũt fieri de auro/argento/et de ſtagno · Scienð autẽ ꝙ qñ altare ẽ totũ ↄſecratũ ſeu bñdictum/nõ opoꝛtʒ q; ſit ibi tabula alia · Notandũ etiã q; altare ſiue ſit in eccła ſiue eẽ eccle ſia ſempꝑ debet erigi vᷣſus oꝛientẽ· ita ꝙ ille qͥ dicit miſſã habeat faci em ad oꝛientẽ · Et rõ ẽ vna · qꝛ chꝛĩ ſtuſ vocã oꝛiens · luẽ.j· viſitauit nosʒ oꝛiens ex alto · Et de ip̃o chꝛiſto cã tat eccła · O oꝛĩẽs ſplẽdoꝛ/luciſ et᷑ ne · Alia cã eſt · qꝛ ᷣm ꝙ dicunt phi parſoꝛiẽtał ẽ dextra parſceli · pᷣm autẽ ꝙ dicit chꝛiſtus · mth·xxv· ca · Deus ſtatuet bonos a dextris· Vt S in iudicio meream̃ poni a dextriſ debemꝰ oꝛaꝛe vᷣſus oꝛientẽ · et qꝛ pᷣn cipalioꝛ oꝛatio ẽ miſſa/ideo ille qui dicit miſſam debʒ hr̃e faciẽ ver ſuſ oꝛientẽ · Qõð autẽ eccła in qua dici miſſa/ſit ↄſecrata vł non/ nihil fa⸗ cit ad miſſam· Licʒ qntũ ad ſollen nitatẽ miſſe ſemꝑ ſi poſſibłe ẽ de⸗ bet dici in eccła ↄſecrata · Cum ſit multũ honoꝛificũ etvtile, eccleſiaʒ eſſe ↄſecratã · qꝛ qñ aliquis intrat ectłaʒ ↄſecratã cã oronis/remittũ- tur ſibi pctã venialia. Sciẽdum autẽ ꝙ in naui nunq; debet miſſa celebꝛari/ pꝛ piculum effuſiõis ſan guinis · In eccła autẽ ſangnis, vl ſeminis effuſioe polluta non debet miſſa celebꝛari · Et ſi aliqͥſ ibi cele bꝛaret/peccaret moꝛtałr· non tñ ex hoc efficeret᷑ irregulariſ/ſicut fuit declaratũ ꝑ dñm bonifaciũ viij · eỹ de ſententia excõmunicatiõiſ ca· j· Is qui · Ni· vj · Si etiã eccła eſſʒ pᷣ· dictomõ polluta nõ poſſʒ in cimite- rio ſibi ↄtiguo celebꝛari · qꝛ qñ ec- cleſia ẽ polluta, cimiteriũ ſibi ↄti- guũ ſimłr ẽ pollutũ · ſed ſi cimiteri um ſit pollutũ non opoꝛtet ꝙ eccła ſibi ↄtigua ſit polluta · cũ pncipale trahat annexũlet nõ ãnexũ pᷣncipa le · vt habet᷑ eẽ · de ↄſecratiõe eccłe vł altaris · ca · ſi eccłaʒ · li · vj · Vnð ſicut in cimiterio ↄtiguo eccłe pol- lute non debet aliqͥſ celebꝛare nec etiã debet aliqͥſ ibi ſepeliri · Secus eſſet ſi cimiteriũ nõ eſſet ↄtiguũ ec cleſie · qꝛ poſito ꝙ eccła eſſet pollu- ta/cimiteriũ tñ ñ ↄtiguũ ipſi eccłe nõ eſſet pollutũ · vt᷑ʒ in ca:pᷣallega- to · Tempe etiã interdicti nõ de- bet dicere alta voce,/nec ianuis apꝑ tis miſſa:nec et᷑ alie hoꝛe in eccła/ niſi in quatuoꝛ feſtiuitatibuſ/ ſcʒ in die natalł dñi, in die reſurrectiõis, in die penthecoſteſ/et in die aſſum ptiõis bte vᷣginis marie · Ne autẽ eccłe fraudent᷑ ſeruitijs ſuis debi- tis et ne diuinũ officiũ negligatur et fideliũ deuotio minuat et inde votio iufideliũ augeat? tpe cuiuſ cunq; interdicti ianuis clauſig ex- comunicatis et interdictig excluſig cãpanis etiã nõ pulſatis/debet miſ ſa et totũ reliquũ diuinũ officium tam diurnũ, q́; nocturnũ dici ſum- miſſa voce in eccłalita ꝙ nõ poſſit audiri ab his qui ſunt ex. Omnia iſta hñt᷑ ex· de ſña excõicatiõiſa in terdicti· ca· alma mater. li. vj. Et qᷣ dtrariũ fecerit ẽ irregłariſa ineli-⸗ gibił · nec etiã ipſe poõt eligere/nec põt abſolui n in caſu moꝛtis tm̃ ni ſi ꝑ ſedẽ apłicã · vt habet᷑ ey.ð ſña excõmunicatiõis · ca· Is qͥ in eccła li · vj · Aliq̃ᷓ etiã excõmunicato pñte nullus debet celebꝛare miſſam in eccła:nec alibi·alioqn peccarz moꝛ tałr · et vltra hoc eſſet ſuſpẽ ſus ab ingreſſu eccleſie · nec poſſet abſolui niſi ab illo qͥ tulit ſñaʒ excõmuni- catiõis · vt habet᷑ ex · de pᷣuileg · ca · EBp̃oxe · li · vj. Et nõ debet iſtud con temni · qꝛ ſi ſic ſuſpẽſus celebꝛaret, eſſet irregłariſ. vt habet᷑ expꝛeſſe ex · de ſentẽtia excõmunicatiõis · ca pitulo Si cui · Aibꝛo ſexto⸗ Capitulum vj·de tempoꝛe quo celebꝛatur miſſa- T dicit ſalomon· Omĩa tpus habent · et hoc rõnabiłr· Reſ enĩ peneſ varietatẽ tpoꝝ maximã requirũt immutationẽ · Qð euidẽ tiſſime apparet in lactucalq cũ tpye ſue iuuẽtutiſ frigide et humide ſit nat᷑eÿ/ feruoꝛiſq; ſanguinis colere ſc ſcut dicit in legẽd⸗ copis c ſn. vbi dect huius ſmnen ſigu ſceſſt/q pluitoño mani fñbu in deſeno. Birut mana no deh⸗ ber clugi itpe debitoita iſtd ſa cratſimmũi ſacrificũ no debz offer mitpe debito. Geiend mi ſadebet celebꝛan de die et non de nockeln infeſto nanutang chul. in miſe celebuat mecha noche g Nabwhafuitnanſ chiſtus. De tñi mag infradicet⸗ Anndig e ditebat niſſadenocde in viglan ſinecus d̃· Vñ in oone mil diea no enchdift o de octe eſtyna qr in miſ ememoꝛa aſſ. 4 it noMk aſſo chuſſig fut de die et n de nocto. Aa ros ntiſttuſpckidi⸗ ſu c pel giur diar 6 as gre Aiſc . * o ſupill apt iſiern tene diſttoſc ſ uam̃ arma lu N ſge 0 lunt rmq Fatie. Dobdd ScPlleqdee, . abeteſnſi dict miſſam daeniſd⸗ nn e, ſne az de et wndewge. t celebre miſſam in bi.lvoqn percarz mo a hoe eſſet ſuſpeug ab eſie . nec poſſet abſolui tulit ſnaz excomuni haber ey de puileg ca⸗ · Lt no dedet iſtu con nſie ſuſpeſug celeburet, gkaniſ. vt habet expꝛſe tetia exomunicatiis⸗ cui· bꝛo bo⸗ lum vjde tenpre quo tur miſſ,- . ſalomon⸗· Omia tpus et hoc ronabik · Hel mietatẽ tpo H mutatione. Od euice ret in lackucai eüthe extincta.Ex quo fronde ſcit in hu- moꝛẽ ↄuertit᷑ in calidũ a ſiecum et amaꝝu qð obeſt colericis et ſupcale factis · Ex q̊ liquide apparet qᷓntũ reſpeneſ mutationẽ tꝑpoꝝ mutan?᷑ et alterant᷑ · Qð ſatis pulchꝛe fuit figãtum exodi xvj · ca · vbi legi?᷑ q; manna collectũ tpe debito erat ha bẽs omne delectamẽtũ et omnẽ ſa poꝛẽ ſuauitatis · Qñ autẽ nõ colli⸗ gebat᷑ tꝑe debito ſcʒ in die ſabbati cõputreſcebat, et mibus ſcaturie bat. Illud erat figã coꝛpoꝛis chꝛi ſti · ſicut dicit᷑ in legẽda coꝛpis chꝛĩ ſti · vbi dicit huius ſaẽmẽti figura pceſſit qñ pluit dño mãna pribusʒ in deſerto · Sicut g& mãna nõ debe· bat colligi n tꝑe debitolita iſtð ſa cratiſſimũ ſacrificiũ nõ debʒ offer⸗ ri n tꝑe debito · Scienð & ꝙ miſ ſa debet celebꝛari de die et non de nocte! n in feſto natiuitatis chꝛiſti · in q̊ miſſa celebꝛat᷑ media nocte · qꝛ illa hoꝛa fuit natuſ chꝛiſtus · De E tñ magis infra dicet᷑ · Antiqͥtus et dicebat᷑ miſſa denocte in vigilia re ſurrectiõis dñi · Vñ in or̃one miſſe adhuc dici · deuſ qͥ hãc ſacratiſſimã noctemaẽ · Rat᷑o q̃re miſſa dicit᷑ de die nõ de nocke eſtvna · qꝛ in miſſa rememoꝛat᷑ paſſio chꝛiſti qᷓ fuit de die et nõ de nocke · Alia rõ ẽ · qꝛ per noctẽ ſtatuſ pctĩ/ꝑ diem ſtatus gr̃e figãtur · Vñ dicit glõ ſuꝑ ullõ apłi ad rõ·xiij·ca · Abijciamuſ opꝑa tene bꝛaꝛe/id ẽ pctã et induam̃ arma lu cis/id ẽ vᷣtuteſqᷓ ſunt arma gratie · Ad figãnð & ꝙ ille qͥ dicit miſſam debet eſſe in ſtatu gr̃e,r et ſine pctõ dicit᷑ miſſa de die et non de nocke · Qua autẽ hoꝛa debet diei miſſa Not anð ꝙ tres ſunt hoꝛe pᷣncipa- les qbus debet miſſa celebꝛari · ſeʒ tertia/ſexta/et nona · Et q̃re magi in ilł tribus hons q; in alijs debet dici miſſa · rato ẽ · qꝛ (vt freqñter di⸗ ctum ẽ) miſſa dicit᷑ in memoꝛia paſ ſionis chꝛiſti · chꝛiſtus autem in hiſ tribus hoꝛis fuit paſſus,r et crucifi- xus · Moꝛa enĩ tertia fuit crucifixꝰ linguis iudeoꝛe/ et ſentẽtia pilat · qꝛ hoꝛa tertia clamabãt iĩudei cru cifige crucifige eum. illa hoꝛa pĩ latus adiudicauit ſatiſfieri petitio nĩ eoꝝ · Moꝛa ſexta fuit eleuatuſ in cruce·. vñ dicit᷑ iohiiij:ca. Erat atc hoꝛa q̃ſi ſexta · et crucifixerũt eum Moꝛa autẽ nona emiſit ſpm̃ · vñ di⸗ cit᷑ math.xxvij · Et circa hoꝛã no⸗ nam clamauit voce magna · Et ſe⸗ quit᷑ · et emiſit ſpm̃ · Et iſtð intelli⸗ go de miſſa q̃ dicit᷑ ſollennit᷑ in ec cleſia · qꝛ miſſe ꝑticulares pñt dici a puncto auroꝛe/vſq; ad ſextã · in diebus ieiunioꝛe/vſq; ad nonãpoſt autẽ nonã nõ debet celebꝛari miſſa niſi foꝛſitan in diebus ieiunioꝛe/ et rõne oꝛdinũ · Incidẽtalłlr autẽ notã dum · ꝙ nõ ſolum miſſa/vee et̃ alie hoꝛe canonice dicunt᷑ et cantant᷑ in memoꝛia paſſiõis chꝛiſti · Matuti⸗ nũ nanq;ʒ officiũ dicit᷑ in memoꝛiã ꝙ chꝛiſtus hoꝛa matutinali fuit ca ptus/vinctus,ñ et multipłr deluſus in domo anne/pᷣncipe ſacerdotum/ ad quẽ fuĩt tũc ductus · et debẽt dĩ ci media nocte iuxta iſtð põ · xviij Media nocte ſurgebã ad ↄfitendũ no· tuo · Pꝛima, dicit᷑ in memoꝛiã ꝓlilla hoꝛa chꝛiſtuſ in domo caiphe fuit ligatus ad columnã · et duriſſi- me ac Suiſſime flagellatus · Ita ꝙ; bſm ꝙ dixerat ĩſa · ꝓpha · Aplãta pe dis vſq; ad vᷣticẽ capitiſ, nõ erat in eo ſanitas · Tertia/dicit᷑ in memo- riã ꝙ illa hoꝛa chꝛiſtus fuit ductuſ ad pilatũ/et crucifixus fuit linguiſ iudeoꝛe clamãtiũ et dicentiũ · Tol⸗ le tolle crucifige eum· Et tũc fuit impletũ ĩſtud pſalmiſte/ps · xxj · A⸗ peruerunt ſuꝑ me os ſuũ ſicut leo rapiẽs et rugiẽs · Sexta/dicĩ in me moꝛiam ꝙ in ulla hoꝛa chꝛiſtus fuĩit ſpoliatus/ illuſus/et a militibꝰcla- uellatus in cruce · Et tũc fuĩt im⸗ pletũ ild pſalmiſte · pe · xxj · Fode- rũt manus meas pedeſ meosc̃ · Nona/ dicit᷑ in memoꝛiam qꝙin illa hoꝛa chꝛiſtus felle et aceto potatꝰ expirauit dicẽſ· Mater mi in ma- nus tuas dñe coõmẽdo ſpm̃ meum· Tic impletũ ẽ illð pſal.ps · Ixviij · Dederũt in eſcã meã fel,/ et in ſiti mea potauerũt me aceto · Veſpere dicunt᷑ in memoꝛiam ꝙin illa hoꝛa chuſtus fuit datus a pilato nobili decurioni,/ et ꝑ ioſeph fuit de cruce depoſituſ· Cõpletoꝛiũ di in memo- riã ꝙ in illa hoꝛa chꝛiſtꝰ a ſua mr̃e triſtiſſima/ ab alijſſcciſ mulieribꝰ lamẽtatus, aromatibꝰ ↄditus fuĩt poſitus in ſepulchꝛo · Et ſic bonum eſſet et ↄgruũ vt qlibet iſta hoꝛa rum diceret᷑ hoꝛa determĩata· iuxỹ allò pſal · pe · cxviij · Septieſin die laudẽ dixi tibi · Veꝛe qꝛ ſpꝛ reifa- miliaris occupationẽ,/vł ſpoꝛ huma nã fragilitatẽ, nequit iſtõ ſeruari? ſeruet᷑ tñ iſtud qð oꝛdinatũ ẽ ex·ð celebꝛa · miſſaxę · ca· pᷣſ byter · vbĩ di⸗ cit᷑ · pᷣſbyter matutinali officio ex- pleto ſeʒ media nocte, mane cenſũ ſue ſeruitutis viᷣlʒ pꝛimã, tertiã, ſextã/ nonã/ veſpeꝛq; pſoluat · ita tñ ꝙ hoꝛis cõpetẽtibus aut a ſei ã a ſcholaribus cõpleant᷑ · Deniq; p- actis hoꝛis et viſitatis infirmis ſi voluerit exeat ad opus rurale ĩeiu nus· Et dicant᷑ om̃ſ iſte hoꝛe ꝑ mo dum qͥ pcipit᷑· ex · ca · iiij · dolentes. vbi pᷣcipit᷑ ꝙ diuinũ officiũ tã diur num q; nocturnũ dicat᷑ ſtudioſe pa riter deuote · Et qͥ ſciẽter traſgre dĩẽ iſtð mãdatũ ſciat ſe moꝛtaliter peccare · vt pᷣʒ· qꝛ ẽ trãſgreſſoꝛ eccle ſie · Notanõð inſuꝑ ꝙ nullus de⸗ bet dicere miſſam quouſqʒ dixerit matutinas · dgruũ ẽ et̃ ꝙ pᷣma di cã an miſſã · Alie at᷑ hoꝛe pᷣter ve⸗ ſperas a completoꝛiũ pñt dici ante miſſam · Notanõð etiã ꝙ ſacerdoſ nõ debʒ dicẽ ſeu facè officium pꝛo voluntate ſua · ſʒ de tpe/ vl de ſan⸗ ctis de quibus agit᷑ in ula terra: Capitulum ſeptimumquotiens in die debet celebꝛari miſſa · J quo dctm̃ ẽ ꝙ miſſa debet celebꝛari de die reſtat dicere q̃tiens in die debet celebꝛari miſſa Et ẽ ſcienðd ꝙ bᷣm ꝙ dicit᷑ eẽ · de ce lebꝛa · miſſaꝝ · ca· ↄſuluiſti · nullus de bet dicere miſſam n ſemel in die · Valde enĩ felix ẽ qui digne cele⸗ bꝛarz vnã · Excipit᷑ dies natiuita- tis dni/ qua die celebꝛant᷑ treſ· Ita ꝙ ula die põt vnus ſacerdos cele- bꝛare tres miſſas · vt habet᷑ de coõ⸗ ſecratiõe · diſt · · ca· nocte ſancta · Et ql fuit ſub cintat in anron ſignet ſta ſehr lege inſtatu incen⸗ ſit homines ſare niſtü nn dick legs et pyhan · e n habebãt feqri notita de eo. Et jdo canta in auron q inepit lux appareft Hno bñ chre ñ in ila miſſaca ta? Nux fugebit hocie c· Leria miſa dictk in claro die et ſot ſtar tum ge in q ſums . Et dicit offi⸗ aum puer natus nobiſ⸗. Alia cqlſaẽ ad vepitand treſ natiuita- teſchiſt. i pmadick ad reyfr tand mruitate etra qua nans li te⸗ Vndict mnindrotu ſ⸗ R 4 meflluns mens genun te.· E dict miſſam uouſy dixent ogruũ ẽ e g bmadi Alie aẽ hoꝛe ter ve⸗ npletonu pit dici ante otand etia g ſacerdoſ ſeu fare officlum pro a⸗ Zde tpe, A de ſanr us agt in Aaterra um ſepdumum quodens ebet celebꝛan miſſr ratio qre illa die dicunt᷑ treſ miſſe vna ẽ · ꝓpꝛ miſteriũ · qm̃ ꝑ iſtas treſ miſſas repñtant᷑ treſ ſtatuſ.ſcʒ ſta- tus añ legem/ſtatus legis/et ſtat⸗ &r̃e · Alla miſſa qᷓ cantat᷑ media no-⸗ cte repñtat ſtatũ qui fuit añ legẽ. qñ totus mðſ erat in tenebꝛis· Vñ in ula miſſa cantat᷑ illa ꝓphetia iſa. ꝓłs gentiũ qui ãbulat in tenebꝛis vidit lucẽ magnã · Scda miſſa que cantat᷑ in auroꝛa ſignat ſtatũ ſcðᷣm qui fuit ſub lege · in q̊ ſtatu incepe rũt homines ſcire chꝛiſtũ pꝛ dicta legis et ꝓphai · ſed nõ habebãt p- fectã notitiã de eo · Et ĩdo cantaẽ᷑ in auroꝛa qñ incipit lux apparere ſʒ nõ bñ clare · Vñ in ulla miſſa cã- tat᷑· LCux fulgebit hodiec̃ · Tertia miſſa dicit᷑ in claro die · et ſigt ſta tum gre in q̃ ſumus · Et dicit᷑ offi⸗ cium puer natus ẽ nobiſẽ. Alia cauſa ẽ ad repñtanð treſ natiuita- teſ chꝛiſti · Nã pᷣma dicit᷑ ad repñ- tanð natiuitatẽ eternã qua natus ẽ ex patre · UVUñ dicit᷑ in introitu il- lius · Dñs dixit ad me filius meus eſtu ego hodie genui te · Et dicit illa miſſa de nocte qñ tꝑs ẽ obſcuꝛe ad deſignanð ꝙ illa natiuitas ẽ no bis occulta. Scda miſſa dicit᷑ ad re pñtanð natiuitatem ſpũalem qua naſcit᷑ chꝛiſtus in aĩabus iuſtoꝛe p gr̃am. Vñ cantat᷑ in illa miſſa Lux fulgebit hodie ſuꝑ nos· Aux id eſt grᷣa dei · CTertia miſſa repñtat nati uitatẽ tꝑalem qua natus ẽ ex btẽa vgine maria ꝓ ſalute nr̃a. Vñ ca- nit᷑ puer natuſ ẽ nobis c.· Verun- tñ ſi ↄſiderẽt᷑ euãgelia qᷓ legunt᷑ in iſtis miſſis · ¶ Drima miſſa repñtat natiuitatẽ tꝑalem qua chꝛiſtus na tus ẽ ſᷣm carnẽ ex maria vᷣgine · vñ illð euãgeliũ qð legit᷑ in illa miſſa puta Exijt edictũ a ceſare auguſto loquit᷑ totũ de iſta natiuitate vt pᷣʒ intuẽti ipᷣm · Scda repñtat ſpũalẽ natiuitatẽ · tũc enĩ legit᷑ iſtð euãge lium · Maſtoꝛeſ loqbant᷑ ad inuicẽ· qd totũ põt intelligi de iſta ſpuũali natiuitate · Tertia repñtat natiui- tatẽ eternã q̃ natus ẽ ex patre · vñ tẽ legit᷑ euãgeliũ · In pᷣncipio erat vbum · qd totũ loquit᷑ de natiuitate eterna filij dei Notanð etiã ꝙ in die paraſceue nõ debet dici mif/ ſa. Et rõ ẽ qꝛ iſtud ſacramẽtũ ẽ fiꝰ gura paſſiõis chꝛiſti, qᷓ tali die fuit facta· et veniẽte vitate ſcʒ paſſiõe & illa die debet ceſſare figã ſeʒ ſa cramẽtũ · Alij ſautẽ diebuſ nõ debʒ dicẽ ſacerdos n vnã miſſam niſi in caſu ncẽitatis in quo põt celebꝛare duas miſſas tm̃ · Et vnus caſus ẽ ſi aliqͥſ moꝛiat᷑ et ſacerdos celebꝛa uerit miſſam de die põt dicẽ miſſã ꝓ defunctis ſcʒ requiẽ dũmõ ſit ĩie iunus, et nõ ſit alius ſacerdos qui celebꝛaret · Alius caſus eſt · ſi ſit ali quis in piculo moꝛtis- et petat coꝛ pus chꝛiĩſti ſibi dari et ſacerdos nõ habeat hoſtiã ↄſecratã põt iteꝝ ce lebꝛar e! dummõ(vt p̃dixi)ſit ieiu⸗ nuslet ñ ſit alius paratus celebꝛa re:qꝛ ullud ſp ẽ intelligenð · Alius caſus ẽ neceſſitatẽ nuptiae· ſcʒ qñ tpus nuptia tranſit ſi miſſa dĩ cta ſupueniãt aliqui qui habeãt cõ trahere põt iteæ ſacerdos celebꝛa rel dũ ſit ieiunus vt ſup dĩxi · Aliſſ caſus eſt ſpꝛ neceſſitatẽ ꝑegrino qñ ſcʒ ſuꝑuenerĩt pegrini miſſa di cta. Et iſtum caſum ponit ray· in ſumma ſua· Sʒ ſalua eius reuerẽ- tia iſtud videt᷑ expᷣſſe ↄtra capłm· te referẽte · ex · de celebꝛatiõe miſ⸗ ſax· Caſus enĩ illius capłi ẽ ꝙ ar chiep̃us ſepõtinus in die cene dñĩ de antiqua ↄſuetudine tenet᷑ ↄficẽ criſma in eccłᷣa ſepõtina· Et idem archiep̃ſaſcẽdit de mane de ðſue⸗ tudine ad gargarinã eccłaʒ vt re- cipiat ibi ꝑegrinos illius loci/ ibi a clero et ꝓpło compellit᷑ celebꝛare Vñ ſr̃ hoc imploꝛauit ↄſilium pᷣpe Qui pᷣpa rñdit· q; in eccła ſeponti na in qua tenet᷑ criſma ↄficẽ timmõ debeat celebꝛare · Ex q̊ manifeſte apparet ꝙ rõne pegnoꝝ nõ debet tranſgredi inſtitutio de vnica miſ- ſa celebꝛada in die · Saluo tñ me⸗ lioꝛi iudicio magis appꝛobo circa iſtã ↄſuetudinẽ ꝗqᷓ obſeruat᷑ in aliqͥ- bus eccłijs gallicanis · qñ ſcʒ dctã miſſa veniũt aliqᷓ ꝑegrini ad aliq; eccłaʒſi non ſit ibi alius ſacerdoſ paratuſ celebꝛare! ſacerdos induit ſe ſicut ſi debẽt dicẽ miſſam · et di⸗ cit eis miſſam de btẽa vᷣginems vk de ſctõſpiritu, vł de illo ſctõ ꝓ q̊ fit ꝑ- egnatio · nõ tñ dicit canonẽ · nec cõ⸗ ſecrat: ſed ondit eis reliqͥas aliq̊s loco eleuatiõis coꝛpoꝛis chꝛiſti · Et iſta miſſa vocat᷑ miſſa ſicca · Tam̃ ſi alibi ſeruet᷑ alia ↄſuetudo/iuẽ opi- nionẽ ray· nõ ↄtemno eã · Aliug ca ſus eſt pꝛ ncẽitatẽ honeſtatis vel vtilitatiſ vt ſi miſſa dicta ſupueni- at aliqua magna ꝑſona qᷓ vellʒ au- dire miſſam põt iteꝝ ſacerdos ce- lebꝛare dũmõ ſit ieiunus · Iſtũ ca- tytulo de celebꝛa · miſſax · De iſta neceſſitate neſcio quĩd dicã.qꝛ non video hic tantã ncẽitatẽ! ꝙ ſpꝛ eã debeat traſgredi madatũ de vnica miſſa celebꝛãda · p̃ſertim cũ magne ꝑſone non multum noſtris tpibus ita afficiant᷑ ad miſſas · Et illi qͥ af ficiunt᷑ ducũt ſecũ ꝓpꝛios ſacerdo- tes · Alius caſus ẽ pꝛ ncãitatẽ de biti · ſicut qñ ſunt due eecłe ãnexe/ et q̃libet ẽ curata id eſt habʒ curã animaxl et hñt redditus ita tenu eſꝙ ñ ſufficent duobꝰ ſacerdotibꝰ ſed vnus ſolus ſacerdos habet cu- rã vtriuſqʒ · In iſto caſu ſacerdos põt vna die in qualibet illa eccle ſiae celebꝛare in ilł diebus in qui buſ tenet᷑ ꝓpło ſuo ad dom miſſam vł ad miniſtranð ſacramẽta/vł of ficia illa qᷓ reqͥrũt miſſam· Et iſte caſus in multis locis ↄtingitet ſʒ uat᷑ in ptibus doloſanis/ et etiã in alijs ptibus · Et credo ꝙ in iure nõ inueni p̃ceptũ expꝛeſſum de vna miſſa tm̃ celebꝛãda cũ in omnibus capituł in quibuſfit mẽtio de iſta mã pona⁊᷑ iſtð vᷣbum ſufficit · quod vbum ñ impoꝛtatvim coactiuã.Cõ ſuetudo tñ eccłe qᷓ̃ peminet euicũ- e; auctoꝛitati habet et tenet hoc · ideo nullus debet facẽᷣ ↄtrariũ et ſi faciat peccat/ puniri dehʒ · In qcunq; autẽ caſu qñ ſacerdos cele bꝛat plureſ miſſas in pᷣma nõ debʒ ſumẽ aquã vł vinũ poſt ſumptioone ſangnis ſed ſolũ oſlauare/ et cauẽ ſibi qᷓntũ põt ne aliquid trãſgluti- at· qꝛ ſacramenta a ieiuno ſunt ſu⸗ menda· Et in q̃libet miſſa coꝛpus ſum ponit gloſa ſuꝑ ca: ↄſuluiſti.in ſumẽtox al debtjalniniſtati nemeffejquiſp erenet la⸗ onelt erpbtena meccox. Conpt eni calinũ ſiubutanſ olons caris in debitz weſte qua die pce dente indutus fuerat viride ent miſſum inocul patientẽ cruciabat Oiseſts mdebtanecetin ofe colini, cuatimnags notet in Aecadſe tohigchuſe⸗ Vnfig tuefutßeeyti legſ laten moyi⸗ exo Xrnij, Farieg veſteg ſndrs ſer kn cbus ſmaiffranig min et ifi. Vñ ſiend g oñſyeſte qo inguit ſacorgog oh⸗ a os debẽt eſſe ſn⸗ te et benoh . e andg gy la wſig , gij In itocaſi ſrerdog in qual bet llax eccle re in il diebug in qui ſuo ad dom miſſam and ſacramẽta vl of rüt miſſam. Lt iſte locs dungiteet ſ doloſanis /et enain t credo gy in iure ni p expreſſum de vna Aebrada cn inommibus quibuſfit meto de itn ſtö vobum ſuffiet. quet npoꝛtatpin cotiu ercleq eminet uru ati habetet tertho debet fars Ni Apuniri dez· , ſarerdos cele miſas in hma no dedz ſt ſumptone ſluollauare / et n⸗ chuſti recipiat et ſangnẽ · et in vl⸗ tima recipiat ablutionẽ q̃ eẽmunit᷑ recipit᷑ poſt ſumptiõʒ ſangniſ chꝛi- ſti et nõ in alijs miſſis vt dixi · Iſta habent᷑ e · de celebꝛatiõe miſſaxe · ca· ex parte · et de ↄſecratiõe · diſt · quinta · vt ieium · et vij · q · pꝛima/ Capitulum Ocłauũ deveſtibus quibus debet indui ſacerdos· ¶ni tempoꝛe veſtimenta tua ſint candida · vᷣbum ẽ ſapiẽtiſ Quãtum faciat debitus vſus ve⸗ ſtimẽtoꝛe ad debitã adminiſtratio-⸗ nem officij qdð quiſq; exercetſatis oñdit exꝑiẽtia medicoꝝ · Comptũ ẽ enĩ ꝙ colliriũ ſalubꝛitatiſ doloꝛis oculoꝝ mitigatiuũ tritũ ab appote carijs in debita veſte qua die pᷣce- dente indutus fuerat viride erit miſſum in ocuł patientẽ cruciabat Si g veſtis indebita nocet in ↄfe- chõe collirij, quãtũmagis nocet in ↄſecratiõe coꝛꝑis chꝛiſti · Vñ figã tiue fuit p̃ceptũ legiſlatoꝛi moyſi · exo · xxviij · Facies veſtes ſanctas aaron/in qͥbus ſancti ficatus mini ſtret mihi · Vñ ſcienð ꝙ om̃ſveſteſ q̃s induit ſacerdos debẽt eſſe ſan- ctificate et benedicte ab epiſcopo · Notanð g ꝙ illa veſtis q̃ pꝛimo induĩt᷑ ſeʒ illa ꝑua camiſia vłſuꝑ- pelliciũ non eſt de eſſentia miſſe in ſimplici ſacerdote ſed ſolũ de bene eſſe · q dico ſpꝛ ep̃os et canonicoſ regulares/ et capellanos honoꝛis dñi noſtri pape quoꝝ ẽ tał habitꝰ S ula parua camiſia de qua detm̃ ẽ vł loco eius computato ſuppellicio ſeptẽ ſunt veſteſ qbus induit᷑ ſaẽ⸗ dos in miſſa ·ſcʒ illa camiſiavł loco eius illud ſuꝑpelliciũ·amictumal⸗ ba·cingulum·manipulus. ſtola⸗ ca ſula· Et iſte ſeptẽ veſteſ ſignãt vij dona ſpũſſancti/qbus debet eſſe ſa cerdos ꝑfuſus · Vnð luẽ.xxiiij · ca · Induamĩ vtute ſpũſſancti ex alto vł ſignat ꝙ ſacerdos debet eſſe cõ tra ſeptẽ pctã mõꝛta lia munitus armatus · Vñ apłs ad epheſi · vj · Induite vos armat᷑a dei vt poſſi tis ſtare aduerſũ inſidias diaboli vl ſignãt vij · vᷣtutes ſcʒ treſ theo- logicas et quattuoꝛ cardinales,ms qͥ- bus debet eſſe adoꝛnatus · vñ apłs⸗ ad rõ ·xiij · ea · Induamini arma lu cis/id ẽ arma vtutũ ·qꝛ nõ eſt licitũ indutũ ſacco/id ẽ pctõ/aulam regiſ id ẽ chꝛiſti qui ẽ rex regũ intrare · vt dicit᷑ in libꝛo heſter · iij · ca · Uel ſignãt ꝙ ſacerdotes debẽt eſſe ſe ptem opibus miſericoꝛdie dediti · vñ apłs · Induamini hieſum dñm chꝛiſtũ · cuius ſapĩe nõ ẽ numerus vt dicit᷑ in pſalmo · vl ſignãt ꝙ ſe⸗ ptem petitiõeſ oꝛõnĩis dñice exaudi unt᷑· in ſignũ cuius legĩ in libꝛo he ſter · ꝙ heſter induta veſtibus re- gijs fuit exaudita ab aſuero · Vel ſignãt ꝙ; ſacerdoteſ digne cũ iſtis vij · veſtibus celebꝛãteſ habebunt ſeptẽ doteſ in paradiſo · ſcʒ iũij· ex parte coꝛpoꝛis/et treſ ex parte ani me · In cuiuſ ſignũ legit᷑ in geneſi xxvij · ꝙ iacob indutus veſtibꝰ eſau valde bonis/ habuĩt bñdictionẽ pa tris · Vł ſignãt ꝙ pius hieſus toto tꝑe qᷓ̃ mᷣuſ durabitqð tꝑus ſeptẽ diebus vo luit᷑ erit nobiſcũ vſq; ad ↄſummatiõʒ ſeculi in iſto ſacramẽ to · Et ita ꝓmiſit ipſe qui ñ mẽtið᷑/ dicenſ . Ecce ego vobiſcũ ſum vſqʒ ad ↄſummatiõʒ ſeculi · Et vt ſpe cialius de vnaqᷣq; veſte dicat · ſciẽ dum ꝙ iſta camina ſeu ſuꝑpelliciũ ſignat ꝙ ſacerdos debet habẽè mũ ditiã vite · Eſt enim illa camiſia de lĩ no albo/et mũdo · et pꝛ ̊ dicit ſa cerdos auabo inter innocẽteſ ma nus meas et circũdabo altare tuũ dñe · Amictũ qð ponit᷑ ſuꝑ caput ſi gnat eleuationẽ mẽtis ad deũ · quẽ ſacerdos debʒ hr̃e p aliſs maxime qñ dicit miſſam · vñ dicit ipſe · ſur⸗ ſum coꝛda/ id ẽ coꝛda ſint eleuata ſurſum ad deum · Alba q̃ eſt longa ſignat ꝑſeuerãtiã in bono/quã de- bet habẽ ſacerdos ·qꝛ qui ꝑſeuera- uerit vſq; ad finẽ hic ſaluus erit · Cingulũ id ẽ ſona qd ꝓhibʒ neve⸗- ſteſ fluãt ſuꝑ terrã/ ſignat timoꝛem dei/qui ꝓhihʒ ne anime fluant per pctm̃ · qꝛ ( vt dicit ſapiẽs) qui timẽt deũ p̃parabũt coꝛda ſua et in ↄſpe ctu illius ſctĩficabũt animas ſuas MWanipuluſ ſignat fructum bonoꝛ ope quẽ boni ſaẽdoteſ repoꝛtabt in paradiſo · Vñ de eis dicit pſal · ps · cxxv·veniẽte ſautẽ veniẽt cum exultatiõe poꝛtãteſ manipulos ſu- os · Stola ſignat moꝛtificationem carnis · vñ ponit᷑ ad moð crucis· ad deſignanð ꝙ ſacerdoteſ debẽt poꝛ⸗ tare crucẽ penitẽtie in coꝛde vłin coꝛpe ſuo· Et ita dicit apłs · ¶oꝛ⸗ tificationẽ chꝛĩſti hieſu in coꝛꝑpeve ſtro circũferẽtes · Caſula q̃ coopit om̃ſalias veſteſ, et p̃ᷣↄeminet omni⸗ bus alijs ſignat caritatẽ qᷓ pemi net oĩbus alijs vtutibus· et qᷓ coo- perit młtitudinẽ pctõꝛe · In carita te & radicati iuſte viuamus. Qul te autẽ adaptatiõeſ poſſent addu- ci ſed hecſufficiãt quo ad pꝛeſenſ⸗ Ca.jx · cui debz dari eukariſſia· Voniã nõ eſt bonum ſumere panẽ filio/et dare canibus. et margarite nõ ſunt poꝛciſ dande Cum in iſto ſacramẽto ↄtineat᷑ pa nis viuus q; de celo deſcendit, chꝛi ſtus ſeʒ verus deus/a verus homo qui ẽ p̃cioſiſſima margarita. quam cũ inuenit homo abſcondit. et pꝛe Saudio illius vadit et vẽdit omĩa qᷓ̃ habet et emit eã. Et ido ſacmen tum illud nõ eſt danð canibus, nec poꝛcis/id eſt pctõꝛibus im mundis · Ad ſcienð & qͥbus debʒ dari iſtud ſacramẽtũ videnð ẽ pᷣmo de modiſ ſumẽdi ipᷣm · Notanð ꝙ iſtò ſacra mentũ põt ſumi coꝛpoꝛałlr/ ſacramẽ tałr/et ſpirituałr · et ſᷣm E̊ põt uiij · modiſ ſumi · Quidã enĩ ſumũt iſtòꝭð ſacramẽtũ coꝛpoꝛałr tm̃ · ſicut aliqͥſ infideł qui ñ credit in iſto ſacme- to eſſe vaciter coꝛpuſ chꝛiſti · Si · n. ſumẽt hoſtiã ↄſecratã ſumeret iſtð ſacramẽtũ coꝛpoꝛabłr tm̃·qꝛ ↄſtat q; nõ ſumẽt ſpirituałr: cũ nõ reciperʒ fructũ ſacramẽti · nõ etiã recipet ſa cramẽtałr· qꝛ ille recipit iſtð ſacra mentũ ſacramẽtałr qͥ credit vᷣacit᷑ in iſto ſacramẽto eſſe coꝛpus chꝛiſti ſed iſte( vt detm̃ ẽ)nõ credit· qꝛ non recipit iſtò ſacramẽtũ ſacramẽtałr ſed coꝛpoꝛałr · Et idem dico de ca⸗ ne/vl de mure/bł qcunq;ʒ alia beſtia nunt qr fkapunt ſe ſecratg. er eti iimũt ſrumẽtal . qꝛ exd ſotchiſtan/ gecht ſib il ſern cbug eſſo vorariter copus chꝛiſt⸗ etſe ctun ſacramẽto/ vt ẽ ſacra⸗ miti ſed no recipiſt ſpinitualr qt n reopiut fruchi ſacramen. Qur d do woapiit itd ſatr aneti cor porakt ſrametalr /a1ſpinualr ſe ſcut lunt An qii ci dedie etfr iceen Gnnen Fa de e ptob eius multa bunine. „ Ultq bona rer piuid ſ n eſd D ſiumere n ſunt etanbis. . porriſdande Arameto Dnei ten⸗ deſent ch dels/71 verug homg mda marganta. glan no. abſeoncit. et n vagit et vẽcht omi it eã. Et o ſimen 1t dand canibug, ne Röibus immundis⸗ bug debz dar iſtuc endẽ pmo de modiſ Notand qy iſt ſacra mi copoatr, ſacram Qundã eni ſumut iſt orponalr tin ſiut aliil recit in iſo ſainn⸗ ter copulchiſt⸗· Gin⸗ oſecrati ſunertt ſto coporly tßne Mr ntualr ci no reaperz meu o eti recipet u rrile kepit ſ ſarra metalrq credit varit netoeſſe corpus chulti gmeno gedt. qenen aeramẽtii ſacrametelr . Ct icem dico de 8 geſ aunc; Alabe -— ſi dtingat (qdð abſit) comedẽ hoſtiã ↄſecratã.· Quidã autẽ ſumũt iſtud ſacramẽtũ ſpirituałr tm̃ ſicut fide les/iuſti/et ſancti cũ deuotiõe audi enteſ miſſam,vł hñteſ deuotiõʒ ad audienò eã · Qui licʒ nõ cõmunicẽt ſunt tñ participeſ fructus ip̃ius ſa cramẽt · Et ſie intelligit᷑ vbum au guſt · dñtis: Crede/ et manducaſti: crede ſeʒ fide firma et mãducaſti ſcʒ ſpirituałr · Quidã ſumũt ſeu co medũt ſacramẽtałrcoꝛꝑałr ſimł/ ſʒ ñ ſpirituałr · ſicut falſi chꝛiſtiani: qui ſumũt iſtꝭð ſacramẽtũ in pecca to moꝛtali · Tales enĩ coꝛpoꝛałr ſu munt·qꝛ recipiunt ſpẽſ ↄſecratas· et etiã ſumũt ſacramẽtałr · qꝛ ex q̊ ſunt chꝛiſtiani credũt ſub ilłł ſpeci ebus eſſe veraciter coꝛpus chꝛiſti · et ſic vtunt᷑ ſacramẽto/ vt ẽ ſacra⸗ mẽtũ ſed nõ recipiũt ſpirituałr · qꝛ nõ recipiũt fructũ ſacramẽti · Qui⸗ dã vo recipiũt iſtð ſacramẽtũ coꝛ- poꝛalłr/ſacramẽtałr/ ſpirituałr ſił ſicut ſunt illi qui cũ deuotiõe et fri- de exñteſin caritate/et gra dei/re cipiũt iſtð ſacramẽtum · et ex rece ptiõe eius multa bona recipiũt · ſcʒ gr̃aʒ in pñti/et gloꝛiam in futuro · Scðdo ſcienð ẽ quot reqͥrunt᷑ ad debitã ſuſceptionẽ huius ſacramẽ ti q ſunt tria·ſcʒ immunitas a pec- cato moꝛtali: eleuatio mẽtis ad de um · et mũditia coꝛꝑabł · De pᷣmo di ctum ẽ ſupᷣ in pᷣmo ca ·et etiã aliqͥd dicet᷑ infra · de ſcðdo ſcʒ de el euatio ne mẽtis in deum · Bacerdos ante canonẽ dicit· ſur ſum coꝛda · qᷓi dicat ꝙ volens ſumè iſtõ ſacramẽtũ de bet hr̃e coꝛ ſuũ eleuatũ ad deum · de tertio ſeʒ de mũdicia coꝛpali vi demus ꝙ tractãteſ aliqd ſacramẽ- tum/manus ſuas lauãtet ido cum in iſto ſacramẽto tractet᷑ ile qui ẽ ſctũs ſctõ/reqͥrit᷑ in ſumẽte mũdi cia coꝛpoꝛal · Notanð tñ ꝙ im-⸗ munitaſa pctõ moꝛtali requirit᷑ de ncẽitate ad debitã ſumptionẽ iſt ſacramẽti · Alia aũt duo requiruntc᷑ de magna dgruitate · Et ideo cum aliqua immũdicia coꝛpoꝛab habe- at aliqñ ſecũ annexã culpã moꝛta⸗ lem/ et hebetudinẽ mẽtis/ſicut eſt pollutio qᷓ accidit in ſomnis viden dum ẽ de iſta pollutiõe quõ impe⸗ dit ſumptionem iſtius ſacramẽti · Scienð eſt g ꝙ pollutio qᷓ accidit in ſomnis non ẽ pctm̃ de ſel ſed põt eſſe effectus pctĩ moꝛtał/vł venial vl nullius · ᷣm ꝙ cã illius põt eſſe pctm̃ moꝛtale/vł veniale/ vł nullũ · Semp g recurrenðò eſt ad cauſam vñ ꝓuenit iſta pollutio · põt enĩ ꝓ⸗ uenire vl ex cogitatiõe pᷣterita/ vł ex ebꝛietate et crapula/vł ex tem- ptatiõe diabolica/vł ex infirmita- te/vł ex alleuiatiõe nat᷑e · Primis duobus mõiſ nõ põt eſſe ſine pecca to moꝛtali/vł veniali · qꝛ ſi cogitatio deliberata cũ cõſenſu pᷣceſſerit vel ebꝛietas vł crapula fuerit delibe rata vł ↄſuetudinaria/pctĩ ẽ moꝛ tale·et ido talł pollutio impedit de ncẽitate ſumptionẽ iſtius ſacramẽ ti · Si autẽ cogitatio nõ fuerit cum ↄſenſu deliberato/vł ebꝛietas ſiue crapula nõ fuerit deliberata nec ꝰ ſuetudinaria/ pctm̃ eſt veniale · Et iõ tał polluto ð ncẽ̃itate ñ impedit ſuſceptionẽ iſtius ſacramẽti · ſʒ tm̃ de incõgruitate impedit mẽime ſi fuit cũ ᷑pi imaginatiõe · qꝛ ex cogi tatiõe( vt cõmunit᷑ dici) depᷣmitur mens · Sed ſi ſit aliqͥd qð pᷣpõderet ſicut reuèntia feſtiuitatis/vł time at᷑ de ſcandalol nõ debet dimitti p hoc coꝛpis chꝛiſti pceptio · Si autẽ ꝓueniat ex illuſiõe diabolical ñn cre do ꝙ debeat dimitti · maxime ſi ve niat tpe magne feſtiuitatis · vlł cõ- mums ſiue generał cõmuniõiſ· Si autẽ ex nate infirmitate vł alleui atiõe nat᷑e dimittat᷑ pꝛ reuerentiã laudabile eſt n ſit aliquid qð refoꝛ met pctm̃ vt detm̃ ẽ ſup · Et ullud decretũ qð dicit ꝙ poſt talem pol- lutionẽ homo debet abſtinẽ xxiiij hoꝛis! intelligenð ẽvt in diſtinctio ne pᷣdicta · Uiſo g q̃t mõiſ ſumi tur iſtò ſacramẽtũ, et qᷓ̃ rerunt᷑ ad debitã eiuſ ſuſceptionẽ videnð eſt nũc qui debẽt ſumè iſtòꝭ ſaẽmẽtum Vns ſcienð ẽ ꝙ illlud ſacramentũ debet ſumi a ieiunii· vt habet᷑ vij · q·j · nihil · de ↄſecra · diſt · v · vt ĩeiuni Notanð tñ ꝙ duplex ẽ ieiuniũ qðdam ẽ ieiuniũ naxe · Aliud ẽ ec- cleſie · Jeiuniũ nat᷑e ſoluit᷑ per ſum ptionẽ cuiuſcunq; cibi ł potus ſum pti in moð cibi vł potus, vł etiam meditcine · Jeiuniũ eccłe ſoluit᷑ per comeſtionẽ cuiuſcunq; ſumpti per moð cibi vna comeſtiõe facta· Qñ dicit᷑ ꝙ ſacramẽtũ eukariſtie de- bet ſumi a ieiuno intelligit᷑ de ĩe⸗ iunio naxe · qꝛ pᷣuſ debet intrare in oſ chꝛiſtiani ille ſctiſſimus cibusqᷓ; q̃cunq; alius cibus· ita ꝙ ille qͥ ſu- mit iſtũ cibum ſacroſcti? nihil añ ſumpſerit iſta die vł ꝑ moð cibi/ k potus/vł medicine · Veruntñ quia ncãtas nõ habet legẽlet infirmis nõ ẽ poſita lex · ido infirmi,/et illi q ſunt in ncẽitate poſiti/ nõ ſunt ad ̊ obligati · immo qᷣcunq; hoꝛa ſiue de die/ſiue de nocte/ſiue poſt pꝛãdium ſiue ante pñt qᷓntumcũq; fuerit eiſ ncẽe illud ſacramẽtũ ſumè.· Sed quid ſi aliqͥs ſacerdos vł alius qui debet cõmunicare de mane lauet os ſuũ/ et foꝛte trãſglutiat aliqͥd ð aqua: nunqͥd impedit᷑ a ſuſceptiõe huius ſacramẽti? Dico ꝙ añ ſuſce ptionẽ iſtius ſacramẽti decens eſt vt qͥlibet ſpũałr/ et coꝛporalr mun det ſe quãtũ põt · Et iSo lauare os añ ſuſceptionẽ iſtius ſacramẽti ap- pꝛobo et laudo · ita tñ ꝙ caueat᷑ ne aliqͥd de aqua trãſglutiat᷑ ſcienter Verunti ſi aliqͥd traſglutiat᷑ nõ in magna qntitate cũ ſaliua/ et ꝑ mo dum ſaliue non credo ꝙ impediat ſuſceptionẽ iſtius ſacramẽti· Sʒ pone ꝙ aliqͥs de nocte et ſero anni ſum et baccaſalua/ vł feniculum/b: aliqð aliud ſumpſerit, a aliquid de reliquijſ remãſerit inter denteſ. et cum abluit trãſglutit aliqͥd de hoc qð remãſerat int᷑ denteſ:nunqͥd im pedit᷑ a ſuſceptiõe iſtius ſaẽmenti? Dico ꝙ ñn/ex q̊ ſcienter ñ facit! ſed trãſglutit ꝑ moð ſaliue · Iſtud etiã ſacramẽtũ nõ debet ſum n ab illo qui habet vſum rõnis · Vñ nõ de⸗ bet dari pueris anteq; pxueniãt ad ãanos diſcretiõis · vt habet᷑ in capło Omi ſ vtriuſq; ſexus · ex · de pe · re qꝛ añ iſtò tpuſ neſciũt diſcernẽ int iſtum cibũ,/ et cibũ coꝛpalem · et ſie ipſi nõ exhiberẽt reuerẽtiã debita lerẽter debet eis dan it tame tpe fune nllonõ der ed cau ſmmũ dici Frenetics eta wde het ani ito ſrramẽtu/ maumne ſi iimeze de ireueretia ad ſgamẽ⸗ ſcut de erpuite vl aliq alio tali⸗ Loquoꝛ autẽ de frenetcs in abus RSatus omino vſus ronns. De⸗ morſiacis aute ſi cudeuodoe er re uerẽna peterẽt cedo gdebet eig dan dum mtaleſ habeat vſum ra honig et acullẽ deuotione ad itz ſraneni. Etcreco tant de toni habe oſent a lwamẽun pvate ſaranẽti a demonio ent. opmſ geiz, . be iſtoſe — mentũ qdirell gode uſß ſe infectis/ poſent coꝛ 45 ſaramẽti 4 atñꝙ caueat ne 1glunat ſiiontor. traſglutiat no in ſaliua et pmo redo q, impediat Tcramed- Sʒ noce et ſero anmi 1a/ N femiculum / pſent, 1altquid de ert inter dentel et glucit aliia de hor ne dentel nunga in eſtus ſünent;⸗ Nenerifint/ ſe⸗ ſalue. Jſd eti bet ſumi n ab llo rnis⸗ Vñ node⸗ nteßj pueniit ct habet in caßlo rus eñ de pe.1 kt ſclt diſcerne int tanto ſacramẽto · Eadem etiã rõne iſtꝭ ſacramẽtũ nõ ẽ danð amẽtibuſ ſiue furioſis · Diſtinguenð eſt tñ de iſtis·qꝛ aut taleſ fuer̃t furioſi a na tiuitate/ ita ꝙ nunq̃; habuer̃t vſũ rõnii· et credo ꝙ iſtis iſtð ſacramẽ tum nõ debet dari. qꝛ iſtð ſacramẽ tum reqͥrit actualem deuotionẽ in ſuſcipiẽte · et taleſ nõ pñt hr̃e eam Aut taleſ aliqñ habuerũt vſum ra tionis/ ſed amiſerũt ipᷣm pꝛ aliq̃ʒ cãazꝭ/et habent aliqua lucida inter- ualla. Et tpe q̊ habẽt talia lucida interualla ſi petãt cũ deuotiõe iſtðꝭ ſacramẽtũ ·et velint ipᷣm reciꝑe re uerẽter ! debet eis dari · ita tamẽ ꝗ; tye furie nullomõ det᷑ eis pꝛ cau- ſam iã dictã · YFreneticis etiã nõ de bet dari iſt ſacramẽtũ! maxime ſi timeat᷑ de irreuerẽtia ad ſacramẽ- ſicut de expuitiõe,vł aliqᷓ alio tali Loquoꝛ autẽ de freneticis in q bus ligatus ẽ omĩno vſus rõnis· De⸗ moniacis autẽ ſi cũ deuotiõe et re- uerẽtia peterẽt credo ꝙ debet eis dari · dum tñ taleſ habeãt vſum ra tionis/et actualẽ deuotionẽ ad iſtꝭᷣ ſcramentũ· Et credo ꝙ tantã deuo tionẽ habẽ poſſent ad ſacramẽtum vᷣtute ſacramẽti a demonio libe rarent᷑ · Lepꝛoſis etiã nõ debet da ri iſtð̊ ſacramentũ ·qð intelligo de lepꝛoſis ſic infeccis/ꝙ ñ poſſent coꝛ pus dñicum recipere/et tractare in oꝛe ſuo quin ipᷣm reijcerẽt · ſicut ſẽ multi qbus ceciderũt labia/et den teſ et ſunt toti coꝛroſi vſq; ad gut⸗ tur · Sicut legit᷑ ð qdam monacho ciſtertienſi in vita ſancti Ludouĩci qᷓndam regis frãcie · cui qñ ponebã bolus in oꝛel cadebat ſibi bolus de oꝛe · et tali ſic lepꝛoſo nõ debet dari coꝛpus chꝛiſti · Alijs autem lepꝛoſi⸗ bñ põt dari · Sacerdos etiã lepꝛoſꝰ nõ debet in pñtia ꝓpłi celebꝛare: ſʒ ſi ad partẽ/vł in ſecreto vellet! poſ ſet · Et ita intelligo illa capła·ex. de cle · egrotãte · n de rectoꝛibus.⸗ tua nos · Mugo etiã dicit · ꝙ ſacer⸗ dos lepꝛoſus poſſet celebꝛare alijs lepꝛoſis pñtibus/damnatis etiã ad moꝛtẽ ꝓ crimĩbus ſuis · qᷓbus/n de gratia ſpeciali nõ dat᷑ vnqᷓ; coꝛpus chꝛiſti ſicut ilł qui ſuſpendunt᷑ vel ſubmergun᷑/ ł cõburunt᷑/ł quõlibʒ alr ĩnterficiunt᷑ · Alł autẽ qui ꝓ cri mine heſis cõburunt᷑ ſi cũ deuotio ne, humilitate/et reuerẽtia petant debet eiſ dari coꝛpus chꝛiſti · vt ha betur eẽ · de heſi · ca · ſuper eo · li · vj · Sed nunqͥd exñti in pctõ moꝛta⸗ li danð ẽ coꝛpus chꝛiſti?ꝰ Ddm ẽ q ptm̃ aut ẽ notoꝛiũ/aut occultum · ſi ſit notoꝛũ puta qꝛ ẽ notoꝛius vſu⸗ rarius,/ vł notoꝛiuſ ↄcubinariuſ/vł quõlibʒ alius notoꝛius pctõꝛ/n di⸗ ſcedat et õm ſtatuta eccłe ↄdigne peniteat nõ ẽ ei danð coꝛpus chꝛi⸗ ſti, qntũcunq; petat · immo ẽ ſibi di cenð· amice nõ ẽ bonũ ſumẽ panẽ filioꝝ/et mittẽ canibus · Si autẽ ẽ pqti occultũ: aut iſte petit coꝛpus chꝛiſti tꝑe q̃ tenet᷑ cõmunicað puta tꝑe generał cõmuniõiſ vł qꝛ ẽ in- firmus. ſic de alijs caſibus in qui- bus tenet᷑ q libet cõmunicare?: aut petit alio tpeſi petat alio tpe quã tũcunq; petat in publico nõ teneẽ ſacerdos dare ip̃m ſibi ſed debet ei dicẽ: amice nõ eſt tꝑus cõmuni⸗ cand · ¶ ðo nõ debeo tibi dare coꝛ pus chꝛiſti ſed expecta tꝑs ſtatu- tum · Si autẽ petat tpꝑe q̃ tenet᷑ cõ municare/ aut petit in publico/aut in ſecreto · Si petat in ſecreto nõ ẽ ſibi danð: immo ẽ monendus ne pe tat in publico · ſed ſi tał ptinax in malicia ſua petat in publico dari ſibi coꝛpus chꝛiſt ſacerdos debet ipᷣm ſibi dare · qꝛ nõ debet eũ ꝓde⸗ re nec alius debet pᷣari ſuo iure!: qᷓuſq; ſit declaratũ ipᷣm amiſiſſe iuſ ſuũ · Et ido cũ qlibet parrochianuſ habeat ius petẽdi coꝛpus chꝛiſti a curato ſuol et curatus ſit obligatuſ ad danð iſto tpe ſuiſ parrochianis coꝛpus chꝛiſti / et nullus fideł puet iſto iure n ꝑ pctm̃ moꝛtale cõmiſſũ publice ·ido qntũcunq; ſaẽdos ſciat ſubditũ ſuũ eſſe in pctõ moꝛtali/n pctĩ ſit notoꝛiũ nõ debet ſibi dene gare coꝛpus chꝛiſti ſi tpe ſtatuto in publico petat ipᷣ̃m ſibi dari · Et ita legit᷑ feciſſe bẽs bernarduſ.qui cũ q̃dam die cõicaret monachos ſu oſ qdam quẽ bẽs bernardꝰ ſciebat eſſe in pctõ moꝛtali int᷑ alios acceſ ſit ad cõicanð · Et bẽſbernardꝰ de- dit ſibi coꝛpus chꝛiſti dicẽſ ei ſum- miſſa voce · Judicet dñs int᷑ me/et te · q̃ſi vellet dicẽ dñs ſcit ꝙ tu in⸗ digne accedis, et ego nõ poſſum ti bi negare-ido iudicet int᷑ me et te Et ſtatim ille miſer accepto coꝛpꝑe chꝛiſti cecidit moꝛtuus · Et ido ca- ueat ſibi vnuſqͥſq; ne indigne acce dat·nõ enĩ nocèt ſacerdoti! ſed ſibi ipſi · Et ſat᷑dotes bñ facerẽt ſi iſtð exẽplum et ſimilia parrochianiſ ſubditis ſuis nuntiarẽt · Sʒ nun Dðm ẽ ꝙ triplex ẽ ſuſpitio. qᷓ̃dam eſt violẽta·qdam ꝓbabił· qᷓdam le uis · Suſpitio violẽta ẽ ðtra quã ñ admittit᷑ ꝓbatio · ſicut ſi aliqͥſ inue niẽ cũ muliere coꝛrupta in lecto ſo lus cũ ſola, nudus cũ nuda/loco et tpꝑe ad h̊ aptis/nec etate nec parẽ tela,nec aliqᷓ alio obſtãtibus · eſſet violẽta ſuſpitio ſeu pᷣſumptio ꝙ co Snouiſſʒ eã ita ꝙ nõ admitteret p- batio in dtrariũ · Probabilł ſuſpi⸗ tio ẽ illa qᷓ oꝛt᷑ ex aliqͥbus ſignis 2iĩecturis ꝓbabilibus. ſicut ſi aliqͥs inueniret᷑ freqñter cũ aliq̃ loquenſ in loco ſuſpecto eſſet ꝓbabił ſuſpi- tio ꝙ aliqð malũ agerẽt · Leuis ſu⸗ ſpicio ẽ qᷓ oꝛt᷑ ex fatua et inoꝛdinã ſuſpitiõe alicuius · Et iſta dicið le⸗ uĩs et fatua ſuſpitio · ſicut ſi viderẽ aliq̃; bonũ viꝛe, et aliqᷓ; bonã iuuẽ culam ſalutãtes ſe vł ſibi inuicẽ ri dentel/ nõ in loco vł tꝑe ſuſpectis⸗ fatuũ eſſet p̃ſumẽ ꝙ male agerẽt · Et de tali dicit ſalomon · Qui cito credit leuis ẽ coꝛde · Qñ Sq̃ri vt ſuſpectiſ de aliq̃ crimĩie debeat coꝛpus chꝛiſti dariꝰ Dico ꝓꝙ ſi de a⸗ liquo habeat᷑ ſuſpitio violẽta de a⸗ liquo crimine notoꝛio ꝙ illi debet denegari coꝛpus chꝛiſti · vbigra/de aliquo habet᷑ ſuſpitio violẽta ꝙ ſit notoꝛie hereticus et vſurarius, vel ⁊cubinarius,/et ſic de alijs · Dico ꝙ anteq; det᷑ ei corpus chꝛiſti debet ſe purgare de iſto crimĩe · e · ð pur ga · ca · · Si aũt habeat᷑ ſuſpitio ꝓp- babił nõ debʒ ſibi denegari coꝛp⸗ chꝛiſti qᷓuſq; eſſet ꝓbatũ ↄtra eum· quĩd de ſuſpectig de crimine debet dari iſtꝭ ſacramẽtum ſi requirãate Gidigne arapiopf icat nbi 6 lutẽ copoꝛi et anime. ſiinchzne, iudicet dñd int me et te · 8 ante ſuſpito leuib fatua habeat cotra alĩ de cung enmie. yꝛ lali ſe⸗ ſutonẽci ſit leuis et fatua in nul lodebetagi ona eũ in ſpecialt in general tñ eſſet bonũ /c ſacerdos dicet dltayba cominatona oñdedo prullus debet preſum bonug vl nus i Rtetp certo⸗ amuln mk taſocuunt. ibet dedet ſe pur ere/etqad deüet od lm anr rcedat ad ſtud ſarramentum⸗ Se munq excoratig debet da niſtſamẽti Dico n emi ſunt excij no chain i coican ſunt diuiſia pee· . 0e camẽtox et a coõione ſich⸗ um⸗ quig ſialijſerrcatuf Pbabilbbu ſentſialig eqnter ci diq lonen, edo eſet pbabi ſißi nali ggeret. Leuig ſu⸗ tex fatua et inocini uius. Et ſta dielk le⸗ uſpino. ſcut ſi viderẽ x/ et aliq; bonã iuuẽ des ſe Nl ſoi imuice ni loco N tpe ſuſpecis pſume mele ageret⸗ Nicit ſdomon- Quidte corde. Oñ Sii ulde ali cni nie debent ſi daniẽ Dcogſideo t ſuſpttio nolitzde⸗ enotno / ,1 debet pus chuſ lbigjade ſyt̃ volitag ſit jaet Di ſe dealib · Vic 1 . chuſt debet iſo cimie ey dyu iit bebeat ſuctef, Aicet notoꝛie habeat᷑ talis ſuſpitio ↄtra eũ · eſſʒ tñ monẽdus ꝙ purga ret ſe anteq; accedet ad ſacramẽ- tumet ſi ↄſentiret bñ facèt · ſi aũt pꝑſeuerãter inſtaret:et negaret cri men de qᷓ ꝓbabiłr pᷣſumit᷑ dtra eũ nõ credo ꝙ añ ꝓbationẽ eſſet pᷣuã- dus iure quod habet in petẽdo et accipiẽdo coꝛpus chꝛiſti pꝛeſertim cũ reſ ſua agat᷑ · ſi indigne accipi at noceat illi et ñ alij·Cñ credoq; ſacerdos ad terroꝛẽ põt ſibi et de⸗ bet aliqᷓ vᷣba cõminatoꝛia dicè ddᷣo Si digne accipis ꝓficiat tibi ad ſa lutẽ coꝛpoꝛis et anime · ſi indigne,/ iudicet dñs int᷑ me et te · Si autẽ ſuſpitio leuis a fatua habeat᷑ cõtra aliqᷓ; de qcunq; crimĩe pꝛ talẽ ſu⸗ ſpitionẽ cũ ſit leuis et fatua in nul lo debet agi ↄtra eũ in ſpeciali · in generali tñ eſſet bonũ! ꝙ ſacerdos dicẽt aliqvba cõminatoꝛia oñdẽdo ꝓ nullus debet pꝛeſumi bonus vl malus n ↄſtet ꝓ certo· qꝛ multi mł ta loquunt᷑ · Et qͥlibet debet ſe pur gare, et qᷓ ad deũ et q̊ od ꝓpłm añ- qᷓ; accedat ad iſtud ſacramentum Sed nunqͥd excõicatis debet da ri iſtð ſacramẽtũ? Dico ꝙ nõ · qʒdiu enĩ ſunt excõicati ſunt diuiſi a ꝑce ptiõe ſacramẽtoꝝe et a cõione fide⸗ lium · Sʒ quid ſi aliqͥ ſexcõicatuſ ſit in ꝑiculo moꝛtis et petat coꝛpuſ chꝛiſti ſibi dari/quĩid debet fieris Dico ꝙ aut iſte ẽ excõicatus a ca⸗ none/ſiue a iure/aut a iudice · Si ẽ excõicatus a canone/ſiue iure/ſaè⸗ dos debet abſoluẽ eũ ſi ipſe petat humilłr abſolutionẽ · quia in piculo moꝛtiſ ſimplex ſacerdos põt ipſum abſoluẽ a q̃cunq; ſentẽtia excõica- tiõis lata a canone/etiã ſi abſoluto eſſet ſedi apłice reſeruata· Tñ in q̃cunqʒ caſu abſoluat᷑ debet abſol- ui ſub hac foꝛma·ꝙ ſi dñſ pᷣſtet ſibi vitã ſtatim q;ito cõmode poterit/ vadat ad eũ qui ipᷣm abſolueè põt mãdatũ ipſius ſuꝑ illos ꝓ qbus ex cõicatus fuerat humiłr recepturꝰ Et n faciat ſtatim relabit in eanð excõicatiõis ſñaʒ ipſo iure · vt ha- bet᷑ eẽ de ſña excõicatiõis · ca · Eoſ qui · li · vj · Si autẽ eſt excõicatus a iudcicel aut ẽ ꝓ ↄtumacia tmaut ꝓ aliq̃ delicto aut ꝓ aliq̃ caſu· Et q̊d cunqʒ ſit debet abſolui ſi petat hu miłr abſolutionẽ · Ita tñ ꝙ pꝛimo det pignoꝛa vł cautionẽ idoneã ꝙ; parebit et obediet mãdatis eccłe et emendabit paſſo iniuriam · Et ſi nequit dare pignoꝛavł cautionẽ iuret ꝙ ſatiſfaciet q;cito poterit · Sʒ quid ſi aliqͥs exñſ in pctõ moꝛ⸗ tali vł excõicatus in piculo moꝛtis exñſ mittat ꝓ ſacerdote vt ↄfeſſio nẽ eius audiat et eũ abſoluat det ſibi coꝛpus chꝛiſti anteq; accedat ad eũ amittit loqlam nunqͥd debet ſibi dari coꝛpus chꝛiſtis Dico ꝙ ſi intelligat aliqͥd monẽdus eſt ·et ſi nõ põt loqui ꝙ oñdat aliqua ſigna ↄt᷑tionis · ſic ꝙ iunctaſ manus ele⸗ uet ad deũ/et ꝑcutiat pectus ſuũ · et ꝑ aliq ſigna oñdat ſe petẽ abſo-⸗ lutionẽ a pctĩſ et a ſña excõicatio- nis· et parẽteſ et amici eius debẽ loco et uice eius ꝓmittẽ et fideiu- bere/vł pignoꝛa dare ſi pñt ꝙ ſi do minus pꝛeſtet ſibi vitã pñtabit ſe ↄſpectui illiuſ qui põt eũ abſoluẽ· mãdatũ ipſius ſuꝑ hoc humiłr re- cept᷑ᷣus · Et ſie ðʒ eũ abſoluẽ et cõ⸗ municare ˖ Si autẽ nihil intelligit ſi ↄſtet et ꝓbari põt ꝙ ſigna ↄtritio nis et pnĩe pᷣceſſeruũt/ debet abſol⸗ ui et cõicari receptis pᷣus cautio- nibus pignoꝛibus vł iuramẽto a parentibus et amicis/per moð qui dictus ẽ ſup · Notanð inſuꝑ ꝙ ſa cerdoſqui cõicat ꝓpł'm ſuũ debʒ eũ monẽ de aliqbus · ¶ Primo ꝙ nõ ac cedat ad iſtð ſacramẽtũ cũ ↄſcien- tia alicuius pctĩ moꝛtalis · Scdo q; remittat odium et rancoꝛẽ cuiuſ- cuncʒ · Tertio ꝙ nullus excõicatus accedat · nec aliq̃ſ n ieiunus: niſi in caſu nccẽ̃itatis · Quarto ꝙ añ cõmu nionẽ et poſt abſtineãt ab vxoꝛibꝰ ſuiſ/ad minus ꝑ tres dieſ. de ↄſeẽ · diſt. · omĩſ hõ · xxiij · q · c. iiij · ſciatiſ Qñnto qð poſt ſumptionẽ coꝛpoꝛis chꝛiſti non ſpuat in loco immundo/ vłl in loco vbi poſſit ſputũ ↄculcari pedibuſ/E̊ añ comeſtionẽ · Sexto ꝙ ſibi qntũ poterũt caueãt a vomi- tu nauſeatiõe · Notandũ ꝙ poſt ſuſceptionẽ coꝛꝑis chꝛiſti debet ſu- mi aliquãtulũ de vĩno ne aliqͥd de iſto ſacramẽto remaneat et ſpuen- do emittat᷑.· Vñ in aliqͥbus eccł ijs eſt laudabił ↄſuetudo ꝙ in die pa⸗ ſche poſt cõmunionẽ dat᷑ aliquãtu lum de vino et pane . Capitulum decimumſde ritu quo debet miſſa celebꝛari · Wnia honeſte fiant in vobis et hᷣm oꝛdinem·vba ſunt apłi infoꝛmãtis inſtruẽtis nos quomõ oꝛdinate/et honeſte opa noſtra ma xime ulla q̃ ad cultũ dei ptinẽt faci amus · int᷑ q miſſa eſt pncipalioꝛ·ſi in alijs noſtrig opibus oꝛdinate et honeſte noſ habẽ debeamuſ multo magis in miſſa· Nunc igit᷑ videnð eſt de ritu miſſer id ẽ de mõ q̊ debʒ dici miſſa· Vñ ſacerdos armis ſpi ritualibus armatus, id ẽ ſacrig va ſtibus(de qbus ſupᷣ dctĩ ẽ)indut⸗ debet ꝓced? ad altare · Et quia(vt dicit ſalomon) ſapiẽſ in pᷣncipio ſer monis accuſatoꝛ eſt ſui pᷣmo ſacer dos debet accuſare ſeipᷣm faciẽdo ſcʒ ↄfeſſionẽ generalẽ · que valʒ ad remiſſionẽ pctõꝛe venialiũ · et etiã moꝛtaliũ oblito· Sed de moꝛtali buſde qͥbus recoꝛda᷑ debet anteqᷓ; induat ſe/ vł anteq; accedat ad al tarel! ſacramẽtałr ↄfiteri · Et ipſa ↄfeſſiõe facta! ꝓcedat ad miſſam · Notanð aũt qre ̊ ſacramentũ dici miſſa · hm auguſt · diciẽ miſſa! qꝛ dum iſtð ſacramẽtũ ↄficit mit- tit᷑ celeſtis nuntius · Et ſᷣm ꝙ expo nit innocẽtiꝰ pᷣpa · iſte celeſtis nun- tius ẽ magni ↄſilij angelus · et mit tiẽ iſte ad ↄſecranð.et iſte ẽ ſacer- dos inuiſibił qͥ pᷣncipałr ↄſecrat/1 ↄficit ̊ ſacramẽtũ vbicunq; ↄficiã Vñ, ipſe ẽ ſacerdos/ et ſacrificiũ⸗ vt dicit auguſt · Aliã rõnem aſſigt hugo: dicẽſ/ꝙiſta hoſtia põt vocari miſſa ·qꝛ trãſmiſſa ẽ pᷣmum a patre vt eſſet nobiſcum· poſtea a nob vA tri vt ꝓ nobis intercedat · Sciẽ dum ꝙ miſſa tbus linguis celebꝛã ſcʒ ebꝛaica/ greca/et latina · Nam alleluia/amen, oſanna/ſabaoth / ſu⸗ munt᷑ de ebꝛaica · Kirieł/chꝛiſtel/ſu Prima par otinet decẽ vl xj ·par tel Et emo diei introtuſ qꝛ tune ſcercos pno miſtratur debet a tare intare. Lt eſt ſtienu antiqtus loco introltus dicebatur vnus totus pſalmus et catabat dero rca gadus Atans et ideo orat Gadtuje· Szbiſhieron a ey niceta irn, dpe damaſih pape eeckeſtci offüüp maton e nt huit pter caucum omdinauit dier⸗ ſoſintroltushm diuerſitate feſtor⸗ ex etde lo pſalno annz tus catabat ſory introitu mni vſim. Vñ Paaene um. Uñ in ſimplicibig g s introitug big e Rlabis die⸗ lton. Zec de nottzi recoꝛdat debet zte Panteiy accedat adal Etalr dfiten · Et pſa pcedat ad miſſam. ait qre H ſaramentũ m auguſt dict miſſa! acramèti Fictt mit nundus⸗ Er hmq expo vppa iſe celeſts nun nn Aliangelus. etmit olecrandeet iſteẽ ſcer bilͦ heripalr alent / cgamati vbinn ſi ſrerdos/ et ſcifcii⸗ t. Au ſͦen at munt᷑ de greca· reliqua omĩa ſunt de latina · Dicit᷑ aũt miſſa iſtis tri- bus linguiſ.quia tytulus chꝛiſti in cruce pẽdentis ſcriptus fuit ebꝛai ce/grece et latine · Diuidit᷑ ergo miſſa in ꝛiij · ptes · viðlz in obſecra-⸗ tiões/oꝛõneg/poſtulatiões/et graꝛe actiõeſ. ¶ Prima parſ ꝑtinet ad ꝑłi inſtructionẽ· ſcda ad materie ↄſec-⸗ tionẽ · tertia ad materie conſecrata ſumptionẽ · quarta ad gra actiõʒ. Prima pars ꝓtendit᷑ a pꝛincipio miſſe vſq; ad offertoꝛnũ · ſcdᷣa ab of fertoꝛio vſq; ad finẽ oꝛõnis dñice/ ſeʒ pater nrac · tertia vſq; ad cõmu nionẽ·quarta vſq; ad finem miſſe · Mrima parſ ↄtinet decẽ vł xj · par teſ· Et pᷣmo dicit᷑ introituſ.qꝛ tunc ſacerdos pᷣmo miĩſtraturꝰ debet ad altare intrare · ¶ Et eſt ſciendũ ꝙ; antiqᷓtus loco introitus dicebatur vnus totus pſalmus· et cãtabat᷑ a clero circa gradus altaris · et ideo vocat᷑ graduale · Sʒ bẽ ſhierony · ex mãdato dñi/ tꝑe damaſij pape eccłaſticũ officiũ ꝓ maioꝛi ꝑte inſti tuit pᷣter cãticum/oꝛdinauit diuer- ſoſ introitus pᷣm diuerſitatẽ feſtoꝛe et dieꝝ · Et de illo pſalmo h antiᷣ tus cãtabat᷑ loco introitus accepit vnũ vſum. Vñ in ſimplicibus die bus introitus bis cãtat᷑ ad deſignã dum qꝙ in chꝛiſto ſunt due nałe · ſcz humana et diuina · In ſollennita⸗ tibus vo dicit᷑ ter ad deſignanò t᷑a tꝑa · ſcʒ tps qðᷣ fuit añ legẽ · tẽpusʒ ſub lege · et tps gre · vñ duabꝰ pᷣmiſ vicibuſ dieit᷑ ſubmiſſa voce · qꝛ in mis duobꝰ tꝑibus nõ apte/et clare loqbant᷑ homĩes de chꝛiſto · tertia autẽ vice dicit᷑ alta voce · qꝛ in ter- tio tꝑe in omnẽ terrã exiuit ſonus eoꝛe ſcʒ euãgeliſta · ¶ Poſt intro itum dicit᷑ kyrieb · ẽ idem ꝙ dñe miſerere · Chꝛiſtel · vo/idem eſt ꝗ; chꝛiſte pr̃ miſerere · Et dicit ter ſp patrẽ · filiũ· et ſpmſctm̃· Et dicitur nouieſ ſpoꝛ nouem oꝛdineſ angeloꝛ qͥbus vcute miſſe petimus aſſocia- ri · In diebus ſollennibus poſt Ky rieł. dicit gła in excelſis deo · quẽ Pymnũ in natiuitate chꝛſti angłi decãtauerũt vſq; ibi bone volunta tis · Reliqᷓ omĩa ſcʒ Laudamus te bẽ ſ hilarius epᷣus pictauiẽſis appo ſuit · et ad miſſam cãtari inſtituit · Et debet cãtari iſte bymnꝰ angeli cus in feſtis apłoꝝ/martyrũ/ↄfeſ- ſoꝝ/atq; vᷣginũ · in qᷓe honoꝛe decl cata ẽ eccła· et in feſtiuitatibꝰ bte marie vgims · Sed qñ in dibus ꝓ- feſtis cãtat᷑ miſſa de bẽa vᷣgine,/ vł de ſckõſpiritu,/ vł de q̃cunq; alio ſã cto nõ dicit᷑ in ea hymnꝰ angłicus/ vłb ſimbolũ · Licz in miſſa ꝓpꝛia de⸗ cantẽ · Et rõ ẽ · vt dicið᷑ eỹ · de cele · miſſa:ca · Cõſiliũ: vt int᷑ cmemo⸗ rationẽ et ſollennitatẽ dꝛña ondat᷑ In ſabbato autẽ qñ cantat᷑ de bta vginel credo ꝙ debet dici gloꝛa in excelſis· qꝛ illa dieſ ẽ dedicata ipſi bẽe marie vgini/ ꝓpꝛ multa que nõ opoꝛtʒ hic dicẽ · Dicto hymno ã⸗ gelico! ſacerdos ad ꝓpłm duerſus ſalutat ĩpm dðo dñſ vobiſcũ · Que ſalutatio fuit ſumpta de veteri te⸗ ſtamẽto · ſcʒ de libꝛo ruth· qñ dixit booʒ meſſoꝛibus ſuis dñs vobiſcũ · Scienð tñ ꝙ epᷣus loco dñs vobiſcũ dicit pax vobis · Et rõ ẽ · quia ep̃uſ repñtat pſonam chꝛĩſti · qui qñ ſa- lutabat dĩſcipuloſ ſuos dicebat pax vobiſ· Et ſcienð ꝙ qᷓ;uis in eccła ñ ſit niſi vnus/ſꝑ tñ debet dicè ſacer dos dñſ vobiſcũ · quia loquit᷑ toti ec cleſie · Et ei reſpõdet᷑/ et cũ ſpũ tuo Que rñſio fuit ſumpta ab apło in epła ſcda ad tytũ·ca:uiij · oſt ſa- lutationẽ rñſionẽ ſubiungit ſacer dos ODꝛemuſ.loqñſ in ꝑſona totius ꝓpłi · Dicto oꝛemus dicit oꝛõnem· iſta oꝛõ vocat᷑ collecta: q;ꝛ olim ep̃s ſiue ſacerdos omnĩ ꝓpło collecto di cebat eã ſuꝑ ꝓpłm· Quia vo tꝑibꝰ noſtriſ nõ poſſumꝰ ita ꝓpłm ↄgrega re ſiue colligẽ/ dicimꝰ oꝛõnem q̃ an- tiquo et generali vocabulo retẽto dicit᷑ collecta · Vñ iſte oꝛõneſ debẽ dici ſub certo numerol ita ꝙ dicat᷑ vna/vł tres/vł quinq;/ vł vij · qñ dĩ cunt᷑ treſ/ſignãt t᷑nitatẽ pſonaxę · dicunẽ treſ qꝛ chꝛiſtuſ in ſua paſſio ne cuius iſtò ſacramẽtũ ẽ memoꝛa bilel ter legit᷑ oꝛaſſe · rimo qñ o- rauit vt trãſiret ab eo hoꝛa paſſio- nis · Scdo qñ diĩxit · pr̃᷑ ignoſce illis qꝛ neſciũt qͥd faciũt · Tertio qñ di- xit · pr̃ in manus tuas cõmẽdo ſpñ meũ · Qñ vo dicunt᷑ quinq; oꝛõnes ſignãt memoꝛiã v· vulne chꝛiſti- Qñ aũt dicunt᷑ vij · ſignat ꝙ ſacer- dos ſi digne dicit miſſam exaudiẽ᷑ ꝓ omĩbus vij · petitiõibuſ qᷓ in oꝛõe dñica ↄtinent᷑ · vł ad ſignanð ꝙ pe tit vij · dona ſpũſſancti ſibi et alijſ ꝓ q̃bus dicit miſſam! vtute miſſe ĩn- funcl · Et vt dicit mgr̃ iohãne ſ be⸗ leti/nõ debẽt dici vltravij · Qñ aũt celebꝛat᷑ miſſa ꝓ viuis,r nõ debet di ci aliq̃ collecta ꝓ defunctiſ· Et etiã qañ dicit᷑ miſſa ꝓ defunctig/nõ debet dici pꝛoꝓ viuis· niſi illa cõmunig ompᷣſ ſempit᷑ne deuſ q viuoꝝ dña-⸗ ris ſi! moꝛtuoꝛenẽ · Si autẽ in miſ ſa ꝓp vinis aliqᷓ caſu dicat᷑ colleca ꝓ moꝛtuis nõ debet dici vltima ſʒ penłtima · qꝛ finis debet coꝛrñdere pꝛincipio · Dictis autẽ collectisire- ſpondet᷑ amen,s ad ↄfirmationem. Collectis finitis dicit᷑ epła. Et᷑ epła ab epi qð ẽ ſup/et ſtolon qð ẽ miſſio/qſi ſupᷣ miſſio:qꝛ epłe fuerũt ſupᷣmiſſe euãgelio · Et nõ ꝙ nullug debzdici epłaʒ n fuerit ſubdiacon⸗ vt melius ẽ ꝙ ſacerdos dicat eam qᷓ; puer qui iuuat eum ad miſſam- Poſt epłaʒ dicit᷑ rñſoꝛũ · qʒ ſic no- minat᷑ q; vᷣſui ſuo/ vł epłe debz re ſpõdere · vᷣſuſ dicit᷑ a vtendo-qꝛ illi quiĩ dicũt vᷣſum debent ſe vtere ad oꝛientẽ · Deiñ dicit᷑ alła cũ vᷣſu ſuo Et ẽ cãticũ letitie · Vñ tpe ieiumio rum(qð ẽ tꝑus luctus) nõ debet di ci alła: nec eað rõne in miſſa ꝓ de⸗ functis · In magnis ſollẽnitatibuſ poſt alła dicit᷑ ſeqntia,ð id ẽ ꝓſa que etiã ẽ canticũ letitie · Et ſignãt iſta duo letitiã głe paradiſi! ad quã v- tute miſſe venire ſpamus · Pro ſa dicta dici immediate euãgeliũ Et in pncipio ille qͥ legit euãgeliũ ſalutat ꝓpł'm vt reddat eũ attentũ ad audienð euangeliũ · Dicit᷑ autẽ euãgeliũ ab eu qð eſt bonũ/ et an głs qð ẽ nuntius qᷓ̃ſi bonus nuntiꝰ quia in euãgelio nuntiat᷑ chꝛiſtꝰ qꝗᷣ ẽ magni ↄſilij angłs · vł quia in eo nuntiant᷑ omĩa q̃ ꝑtinent ad ſalutẽ noſtrã· ¶Et nota ꝙ qñ dicit euã⸗ geliũ de pncipio debet dici · Initiũ zgeli letiteſ adlau⸗ toꝛeg ellgeli letateſ ad! zuditoꝛes ellag lanit diter des ſin ſaluatons er gla tibi dñe .aſ dicat dne glatua in euangelio mchcat nobiſc ſne fine manett et p reſcat· Vnd qñ logt ouigeliũ duo cerei debet a⸗ cench in ſgnũ gdñſ miſt diſeipu⸗ ſe ſos binmos/ et binoſante fxiẽ ſuj atcare euigeliũ· Notand tñ prito inchod euageliũ tacito ta lenng qlauus ti pfereſh auch ens debz ſe munire ſigno rueig in forte wet he dor. Inffonte qn frons elois drundre.· vñ hom⸗ Neucsnn nerrzg nſĩ erubeſcam⸗ ſgſcan⸗ Pnon ceds in ſmerueffi⸗ lteũ vey doñ ei Inß dei et homino o9fiten. 4, drit iiſoii gſeny nin ſo⸗ vleple debn u diclt a vtendo /qꝛ lt ſum debent ſe vtere ad eiñ dick allaci vſu ſuo ületine. Vtpe ieiumo tpus lodus no dedet di c ead rone in muſlap de⸗ In magnis ſollenitanbil duoſt ſeaſta ide pſaque ntcn letine⸗ Ltſignuͦt ſtl ni gleparadſi acnin⸗ ſe venire ſpanms,. v dicik immeclate igelſ gmrpvoll lt eugeli G nlvtrecthreſ atcente end euangeli⸗ De aute 1ab eu q8 eſt boni / et en ſancti euãgelij ſicut in illo euange- lio Liber generatiõis hieſu chꝛiſti · Qñ autẽ euãgeliũ nõ ſumĩt᷑ de pᷣn cipio debet dici · ſeqñtia ſctĩ auãge lij · Et ẽ ſſʒuſ·ſeqntia vᷣba ſunt vᷣba ſctĩ euãgelij· Notanð inſuper q; dicko tytulo euãgelij debet rñderi gła tibi dñe · qꝛ in euangelio legit᷑ de gla dei · de nra · ſcʒ qłr chꝛiſtꝰ diabolũ vicit/et nos redemit/et vi ctoꝛ ad głaʒ patris aſcẽdit · Et ido auditoꝛes euãgelij letãteſ ad lau⸗ des ſui ſaluatoꝛis exclamãt dñtes gła tibi dñe · q̃ſi dicãt dñe gła tua q in euangelio p̃dicat᷑ nobiſcũ ſine fine maneat et ſp creſcat · Vnð qñ legiẽ᷑ euãgeliũ duo cerei debẽt ac- cenchl · in ſignũ ꝙ dñ ſ miſit diſcipu⸗ los ſuos binos/ et binoſ ante faciẽ ſuã pᷣdicare euãgeliũ · Notanð tñ ꝙ q;cito inchoã euãgeliũ tãcito tã clerus qᷓ; laicus/tã ꝓferẽſqᷓ; audi- ens debʒz ſe munire ſigno crucis in fronte/oꝛe/et pectoꝛe · In fronte qꝛ frons ẽ locus vᷣecundie · vñ homi- nes inuẽcundos effrontes dicimuſ id ẽ ſine fronte · per hoc & ꝙ in frõ te crucẽ ponimus ſigficamꝰ ꝙ non erubeſcamꝰ credẽ in ipᷣm crucifixũ et eũ veꝛe deũ/et hominẽ ↄfiteri · In k̊ autẽ ꝙ os et pectus ſiẽmus/ ſignat nos audacter ↄfiteri oꝛer et fidełr ac firmiter credẽ coꝛde chꝛĩ ſtũ crucifixũ cuius liber legit᷑ deũ et dñm nr̃m eſſe · Sacerdoſ itaq; ł diaconus euãgeliũ lecturus ſe ſiẽt in fronre/oꝛe et in pectoꝛe qſi dicat nõ erubeſco euãgeliũ ipᷣm oꝛe p̃di⸗ co/et coꝛde credo · Aibꝛũ etiã ſignat ac ſi dicat hic ẽ liber crucifixi · Dũ aũt legit᷑ euãgeliũ cuncti deponũt velamĩa capitũ · H ſyꝛ duo · Mri⸗ mo ad oñdenð ꝙ euãgelica doctri- na omĩa velamĩa legis antiq̃ remo uet · Scdo ad oñdenð ꝙ quinqʒ ſſʒ⸗ debẽt eſſe aꝑti ad audienð euãge- liũ · Vñ ille q dicit euangeliũ debz habẽ faciẽ ad aqͥlonem! in ſignũ ꝙ; vtute euãgelij debemus noſ muni re ↄtra ĩinſidias diaboli: q̃ᷓ veniunt ab aqlone · qmvt dicit hieremi · Ab aqlone pandi?᷑ om̃e malũ · Finito euãgelio quilibet debet ſe munire crucis ſignacło ↄtra diabłm: ne ca piat ſermonẽ euãgelij de oꝛe eius, vłl de coꝛde · Moſt euãgeliũ ſequit᷑ ſimbłm ſcz credo, ⁊ nõ debet dici ñ in diebus ſollennibꝰ · nõ tñ in omĩ⸗ bus· ſed ſolũ in iſtis de quibus fit mẽtio in ſimblo · Vñ debet dici in omĩbus dñicis · in feſto ſctẽ t᷑nita- tig· in natali dñi · in circũciſioe · in e piphania dñi · in feſto paſche · aſcẽ ſiõis · pẽthecoſtes · in feſtis bte vgi nis · in feſto oĩm ſctõx · in trãſfigã tione dñ · in feſtis omnium apłoꝛe· et ſcẽ crucis · In alijs autẽ feſtiui tatibus nõ debet dici · Dicko ſim bło dicit᷑ offertoꝛiũ / qdð dicit᷑ ab of- ferẽdoqʒ; tũc offerimꝰea q̃ ſunt ne ceſſaria ad miſſam ſcʒ panẽ, et vi⸗ nũ/łet aquã · Ett ſacerdos offerẽdo iſta dicit · Suſcipe ſancta t᷑nitas cc· Et facit ſacerdos ſignũ crucis ſuꝑ panẽ et vinũ ad h̊ vt ea dñs ſctĩfi cet · Et nota ꝙ ſacerdos bñdicit aquã nõ vinũ · qꝛ aqua ſigt ꝓpłm/ qui indigʒ bñdictiõe dei · vinũ aũt chꝛiſtũqui eſt ſuꝑ omĩa bñdictus· Et in hoc termĩat᷑ pᷣma parſ miſſe . „„ *% q̃ eſt ad ꝓpłi inſtructionẽ et p̃para- tionem ad tantum ſacramentum- Sequit᷑ ſcdᷣa parſmiſſe/que ẽ de materia ↄſecratiõis · Et habz iiij · partes · Prima parſ dicit᷑ ſecreta· ſcda pꝛefatio:tertia canon: quarta dñica oꝛõ · Recepta igit᷑ oblatione ſacerdos lauat manus, et rediens ad altare ſe inclinat ꝓfunde dicẽſ In ſpũ humilitatis c · Ad denotã dum ꝙ p mũdiciã,r et innocentiam vite/et humilitatẽ/ ↄtritionẽ coꝛ dis efficit᷑ quiſ dignus miĩſter huiꝰ ſacramẽti · Et erectus/ſe vertit ad pꝓpłm dicẽſ Orateꝓ me fratreſa · Et ꝛio illi qͥ audiũt miſſam debẽt oꝛare ꝓ eo dðo illũ pſalmũ · Exau- diat te dñs cẽ · vł dðo dñs ſit in coꝛ de tuo et in oꝛe tuo/ vt ſuſcipiat ſa crificiũ de oꝛe tuo, et de manibus tuiſ/ꝓ tua/noſtraq; oĩm ſalute · Et laici debẽt ſimłr ſe inclinare et di⸗ cere deuote illud qð ſciũt · Poſtea ſacerdos dicit ſecretas · Et debent totidẽ ſecrete/et eodẽ oꝛdine/et de eiſdem dici? quot collecte pᷣceſſerũt in exoꝛdio miſſe añ epłaʒ: nec plu- reſ/nec paucioꝛeſ. E&t᷑ ſecreta!lquia ſecrete ꝓnuntiat᷑ · Tñ olim alta vo- ce dicebat᷑ · vñ etiã ab omĩbꝰlaicis ſciebat᷑. Scdðm autẽ ꝙ narrat mgr iohs beleti in ſumma ſua ↄtigit ſe mel vt q̃dam die qͥdam paſtoꝛes ſr quendã lapið ponerẽt panẽ et di⸗ cerẽt ſecretas,/ et alia ᷣba canonig ſuꝑ panẽ qui ad ꝓlationẽ eoꝛe ẽ cõ uerſus in carnẽ in quos diuinituſ facta fuit acerrima vindicta. Nã om̃ſ ictu fulguriſ moꝛtui ſunt · JIdo ſtatutũ fuit· vt de cet᷑o iſte ſecrete ſub ſilẽtio dicerent᷑ · vt neſcirent᷑ ꝗ laicis · Scda rõ ẽ· vt nõ vileſcat ſiẽ ſacra ſcriptura tradita eſt obſcure. Moſtea ſacerdoſ dicit· per omĩ ſecula ſcłoꝝ · Et Ro.amen. Sacer dos ſalutat ꝓpłm dicẽſ/ dñs vobiſ⸗ cũ · de qᷓ ſalutatiõe derm̃ eſt ſuß. Lt quĩa in iſto ſacramẽto reqʒri᷑ max eleuatio mẽtis in deũ / ido dicit ſa⸗ cerdos·ſurſum coꝛdalq̃ſi dicat! ha- bete coꝛda ſurſum eleuata ad deũ iux vᷣbum apli dicẽtiſ!q̃ ſurſum ſt q̃rite · Et ppłs q̃ſi obediẽs et ↄſen tiẽs dicit habemus ad dñm, coꝛda eleuata · Et quia ꝓ omiĩbus qᷓ̃ nobiſ deus ↄtulit gr̃as ei impẽdere de⸗ bemus ſubiungit ſacerdos. Sfr̃as agamus dño deo nro · Et ppls qſi oſentiẽ ſ rñdit · dignũ⸗iuſtum eſt· Doſtea dicit᷑ pfatio.Et᷑ pfatio q̃ſi p̃ᷣlocutio,/ id eſt ad miĩſteriũ p̃para- tio · ita ꝙ in p̃fatiõe nomĩant᷑ aliqͥ oꝛdineſ angłoꝝ:qꝛ in miſſa angłoſ pᷣſenteſ eſſe credimus et aſſiſte ſa- cerdoti · ¶ Dicka p̃fatiõe ſubiungi cãtus angłoꝝ ſcʒ Sãctus ſanctus ſanctus dñs deus ſabaoth/id ẽ ex ercituũcẽ· Oſanna/id ẽ ſalua obſe cro· Et dicit᷑ ſctũs ter ad denotãð trinitatẽ ꝑſonax · Et dicit dñs de⸗ in ſingulari ad onñdendũ ꝙ vna eſt eſſentia in tribus ꝑſonis · Et ſumi tur iſtð iſaie · vj· iſaiaſ enĩ dixit ſe vidiſſe ſeraphin a cherubin clama tes ſctũsc. vñ nos cãtica angłoꝝ cãtamusqꝛ ꝑ &̊ ſacrificiũ homineſ aſſumi ad angłoꝛe oꝛdines nõ dubi tamus. iðo cũ eiſ ſaluari clamamꝰ Subſeqñter dicit᷑ alius vᷣſus ſciliʒ bere Vñ tot qd otinek in canone excepto peter nñ dicll ſub ſilenco⸗ . 1. „ 9 Cuius ca iplex. Onmo .qꝛ de pon cttẽdit amorẽ ous ſed coꝛciſ Vñ decit be⸗ bernardꝰ/nõ wx ſed poti/non conila muſca voru./ Nõ lamnoꝛ ſed amoꝛ ſonat in ore dei⸗ Oeda cauſa e vt miniſter qui cum ſumma reuer? a/ deuotioe ac mẽ ts reccllecnde debet dice et pfer⸗ reonſa a tanois ne longo dc- molefanigatus inpedtet vi defr⸗ lat aſi deugtie Tertqcauſa ne p qndianſ et frequuẽtem vſum ba viloſtit et in ocig no compe⸗ ſe fit in nin. benbus drand et yt ſhyde paſtoihug diyi. In din derr to phib⸗ . in⸗ Enli nt dignü⸗ iuſtum eſt. at pfato⸗ Et fato qſi deſtad miſteni ppara in pfanide noniant an otn n miſaangtof e credmus et aſſſte ſy Dida pfatoe ſubungi gkor ſez Hackus ſanchts dmo deus ſabaoth id ẽer ·Olnna dẽ ſiuachſ⸗ dicit ſctigter aa enot. O5 pbnp· Etdi dis de n!/ aodeni vnae n tnbus ponis Et ſumi ane. v ilnaſ eni dirit e phin 1cherbin dams e. vñ noõ cadca and r Ep ſaeificĩ runke angkon. ordines noot⸗ eiſ ſaluan clamant ter dicitᷣ Aius vſis ſalt bñdictus qͥ venitn·qui vᷣſus ſumi tur ex euangelio math·xxj · ca · Et dum cantã debet fieri ſignũ cruciſ in ſignũ qð ſumit᷑ de euãgelio qð ẽ Aiber crucifixi · I do ↄfitem̃ chꝛiſtũ in mudum veniſſe et ab eo ſaluari rogamus · Deinde ſequit᷑ canon et incipit ibi Te igitmẽ · Et durat vſq; ad pax dñi · Et᷑ canon qð ẽ no men grecũ et eſt idem ꝙ regła in latino· qꝛ ꝑ Gmõi vba fit regularit puius ſacramẽti ↄſecratio · qꝛ cele⸗ bꝛãſ in omibus regułr debet ſe ha bere: Vñ totũ qð ↄtinet᷑ in canoneę excepto pater nr dicit᷑ ſub ſilentio· Cuius cã ẽ triplex · Primo · qꝛ deꝰ non attẽdit clamoꝛẽ oꝛis ſed coꝛdiſ Vñ dicit bẽſ bernardꝰnõ vox ſed votũ/non coꝛdula muſica vocũ · Nõ clamoꝛ ſed amoꝛ ſonat in oꝛe dei · Seðda cauſa ẽ · vt miniſter qui cum ſumma reuerẽtia deuotiõe ac mẽ tis recollectiõe debet dicẽ et ꝓfer-⸗ re omĩa vba canonis ne longo cla⸗ moꝛe fatigatus impediat᷑ vł defi- ciat a ſua deuotiõe · Tertia cauſa ẽ ne ꝑ q̃tidianũ et frequẽtem vſum vba vileſcãt et in locis nõ compe⸗ tẽtibus dicant᷑ et ſic fiãt in ruĩnã · vt ſupᷣ de paſtoꝛibus dixi · In quo dam decretophibẽ ſub anathema te vt nullus n ſacris veſtibus in dutus et in libꝛo et ſuꝑ altare ↄſe⸗ cratũ ꝓferat vba canonis · Et iðdo qꝛ vir pollutus labijs ego ſum· et iſta ſanctiſſima vᷣba ſunt archana! q̃ nõ licent homini peccatoꝛi loqui de ipſis taceo.de qͥbus qͥdem vbis nulli ꝓpꝛia autoꝛitate niſi dño pape licet aliqͥd ſubſtrahere vł addere Notanðõ etiã ꝙ canon ſignãter incipit ꝑ iſta lrãʒ L. ꝗqᷓ antiqtuſ fie bat ad moð crucis! qm̃ ſacrificium qð fit vᷣtute ipᷣoꝛe vᷣbo ẽ memoꝛa⸗ tiuũ dnice paſſiõis · Vñ chꝛiſtus qͥ inſtituit G ſacramẽtũ dixit· G faci te in meã cõmemoꝛatiõʒ · Luẽ · xxij· Et qm̃ iſta vᷣba hñt efficaciã a paſ ſione chꝛiſti- bene pꝛopter hoc ima go chꝛiſti crucifixi ſolet ibi depingi In iſtiſetiã ſacratiſſimis vᷣbis oꝛõ generab ꝓ ſctã eccła catholica fit ꝓ papa:ꝙ epᷣo qͥ oꝛdinauit celebꝛã temoꝛat᷑ etiam pꝛo rege qui ẽ dñſ tpaliſ. oꝛat᷑ etiã ꝓ omĩbus oꝛthodo xis,/ id ẽ chꝛiſtiams catholice et a- poſtolice et fidei cultoꝛibꝰ! que ð⸗ ba exponuntur in tertia ꝑte huius opis qñ aget᷑ de credo in deũ · Uñ iſta vᷣba excludunt᷑ ſciſmatici/ he retici/iudei/ ſarraceni/et pagani · Et ſic nota ꝙ hic nõ oꝛat᷑ ꝓ excom municatis · Moſtea fit oꝛõ ꝓ illis qͥbus ẽ obligatus ſacerdoſ. Et cre do ꝙ ſicut ẽ eis obligatus ex oꝛdi- ne caritatis· ita tenet᷑ eos oꝛdina- re in miſſanta ꝙ pmo ponat illum cui pᷣmo ẽ obligatus ſacerdos ita tñ ꝙ ſi ſpecialr dicit miſſam ꝓ aliqᷓ ꝙ virtutẽ ſacrificij referat ad ipᷣm ſpꝛ &̊ nõ excludit᷑ quin poſſit de beat oꝛare ꝓ alijs c· Eſt tñ circa iſtã oꝛõnẽ aduertendũ ꝙ debet eſſe mẽtał/et ñF vocał · Cuius ẽ duplex ratio · rima vt ſacerdos ſit ma- gis recollectus et attentus · qꝛ ſer- mo aliqñ impedit intẽtionẽ · Scda eſt ad ondenò ꝙ deus nõ attendit clamoꝛẽ oꝛis, ſed coꝛdig vt dctm̃ ẽ· Notanð etiã ꝙ nullus fideł cui⸗ occurrit memoꝛia eſt ab illa oꝛõne excludẽdus? immo qlibet cuius oc currit memoꝛia ẽ ſemꝑ dño cõmen dandus! alias ſacerdos peccaret · Notanð etiã ꝙ ſacerdos anteqᷓ; dicat miſſam põt facẽ iſtã oꝛoõnem/ ddo vocalr deo · Dñe deus ego in miſſa intendo tibi recommendare iſtũac̃. poſtea ſufficit ꝙ dicat men- talr in miſſa: memẽto dñne famłoꝛe Ilſtibi antea recõmẽdaui · oſtea vocan᷑ multi ſctĩ et ſctẽ qui ꝓ chꝛi ſto om̃ſ ſe ſacrificauerũt exponẽdo ſe moꝛti · Et iſta ſufficiat ꝓ nũc de bis canonis · Sed aliud dᷣm ẽ de ſignis qꝗᷓ fiunt in canone · Vnde ſᷣm ꝙ dicit dñs innocẽtius papa in libꝛo de miſſa · Cruciſſignatiõeſ que fiunt in miſſa ſunt numero xxv · 1 fiunt vij · vicibus q̃ᷓ ſignãt expꝛeſſe chꝛiſti paſſionẽ · Prima vice fiunt treſ ddo illa ba hec dona! hec mu nera ẽ · Et ſignt ternã traditionẽ chꝛiſti · Nã pᷣmo fuit traditus a do patrel.quiĩ eũ miſit in munð. ſcdo a iuda traditoꝛe qui eũ vẽdidit · ter tio a iudeis! qui eũ pilato ad cru⸗ tifigenð tradiderũt · In ſcda vice fiunt quinq;ʒ dðo illa vᷣba bñdictã, aſcriptã/ratãa,/nẽet ſignant quinq; pſonas q̃ fuerunt in paſſiõe chꝛiſti/ ſcʒ pſonã chꝛiſti vẽditi:pſonã iude vendẽtis · et ꝑſonas emẽtiũ q fue- runt treſ ſcʒ põtifices/ phariſei, et ſcribe · In tertia vice fiunt due di cendo illud vbum bñdixit · Et iſte due cruceſ fiunt pᷣmo ſuꝑ panẽ ſe cundo ſuꝑ vinũ pꝛ duplicis mate rie panis ſcʒ et vini ↄuerſionẽ· In quarta vice fiunt quinq; dðo iſta verba · hoſtiã purãc. ſignãt qᷣnq; vulnera chꝛiſti q̃ ipſe ꝑtulit in cru ce · In quinta fiunt due· vna ſuper coꝛpus?alia ſuꝑ ſanguinẽ · Ddo iſta vba Sacroſanctũ filij tuiac. Et ſi⸗ gnãt vincula quibus ligatus fuit chꝛiſtus · et flagella,/qbus fuit fla- gellatus · In ſexta vice fiunt tres dðo iſta vᷣba ſctĩificas/ viuificascẽ et ſignãt tres crucifixioneſ chꝛiſti. Nam pmo fuit crucifixus linguig iudeox· ſcdᷣo ſentẽtia pilati. tertio manibus militũ · In ſeptima vice fiunt quinq; dðo ulla verba· PMer ipᷣmaẽ · ſcʒ tres cum coꝛpoꝛe ſuper calicẽ · et due a latere · Et ſignant treſ cruciatuſ viðlʒ paſſiõiſ/ꝓpaſſio nis/et cõpaſſioniſ. alie due ſignant aquã ec ſanguinẽ: q fluxerũt de la tere ipſius chꝛiſti · ¶ Et ſic fiunt in vniuerſo xxv · qͥ ẽ numerꝰcubitus/ ad deſignð ꝙ ꝗqᷓntũcunq; multiplice tur G̊; ſacramẽtũ ſempꝑ eſt vnũ · Et iſtud ſufficit de ſignis canonis · 1 ꝑ ↄſeqñ ſ de ſcda parte miſſe!lq̃ ꝑtinʒ ad materie ſacramẽti ↄſecrationẽ · Excepto ꝙ quando dicitur pax vo bis fiunt tres cruceſ Sequi᷑ Tertia parſ miſſe · q eſt ad materie ſacramẽti ſuſceptionẽ. Et in iſta parte pᷣmo ſacerdos frã git hoſtiã in tres ptes · Mrimaſi⸗ gnat coꝛpus chꝛiſti miſticum/id eſt fideles qui pegnant᷑ in H̊ mundo· ſeda illos qͥ ſunt in purgatono · ter tia illos qui ſunt in paradiſo· Di⸗ cto ꝑ omĩa ſecła ſecłoꝝ· et reſpõſo amendicit ſacerdos/ pax dñi ſit ſy vobiſcum! faciẽdo tres cruces cum nem vgini (omendando et denis bummani iprn redimench⸗ Et diot bis miſerere nobiſ et vltimo diet doma nobis perẽ ag oñdeng in nido ſto et in purgatoꝛio ind ige nug miſenicota dei· et in para⸗ diſo habebim pace et reqem opu entiſſima In miſſa aute p defun⸗ s deit dom eis reaem qg miſſa peil dick vt veniͤt ad regem pa alit Deind ponit ſarercoi vnam andi poſte incalui et ignat ve ſ Nlof qun funt inparadiſo⸗) Unt inebuat gea Pachſ. Pn dlug drbort, r Jnebrabitur lltaris tue potbig gog⸗ Ppaſſoniſ. alio due ſinant ſanguins/ fluxerit do /a chꝛiſt. Et ſie funt in v. q nunercubitus, S nticunq multplie ramedi ſemp eſt vnn. Lt not deigus tanonis de ſcda parte miſel pong ene ſacramien dietranne to q, quando dictur par o unt tres aucel⸗ quit Lerta pari niſe qeſt terie ſcramẽt ſſceponẽ. iſta parte pmnoſtn cerdos fra —NR ſa miſkcum ic ſſtt. vna parte hoſtie ſupꝛa calicem· Et ſiẽnt ꝙ ꝑ moꝛtẽ chꝛiſti fuit pax in terra inter deũ et hominẽ refoꝛma ta. Poſtea diciĩ ter agnuſ dei · Vñ agnus dicit᷑ ab agnoſcẽdo · qꝛ ſicut ſolo balatu agnus mreʒ ſuã cogno ſcit ita chꝛiſtus matrẽ ſuam in ſua paſſiõe cognouit · vlł dicit᷑ ab agni⸗ tio ꝙ ẽ pium · qꝛ chꝛiſtus ſua pieta te nos redemit · Et dicit᷑ ter agnꝰ dei · qꝛ chꝛiſtus in paſſiõe ſua pen⸗ dẽs in cruce tria agnouit · ſcʒ patrẽ ſuũ ei obediẽdo· et matrẽ ſuã vᷣgi⸗ nem vgini cõmendando· et genus humanũ ipᷣm redimendo · Et dici bis miſerere nobiſ.et vltimo diciẽ dona nobis pacẽ ad oñdendũ ꝙ in mũdo iſto et in purgatoꝛio indige mus miſericoꝛdia dei · et in para- diſo habebimꝰ pacẽ/et reqͥem opu lentiſſimã· In miſſa autẽ ꝓ defun- ctis dicit᷑ dona eis reqͥem · qꝛ miſſa ꝓ eiſ dicit᷑ vt veniãt ad reqem pa radiſi · Deinð ponit ſacerdoſ vnam partẽ hoſtie in calicẽ · et ſignat( vt detm̃ ẽ) illoſqui ſunt in paradiſo.qͥ ſunt inebꝛiati gła padiſi · ᷣm illud pſalmiſte põ ·cxxv · Inebꝛiabũtur ab vbertate domus tue/et toꝛrẽte voluptatis tue potabis eos · Acce- eo dehinc oſculo pᷣm quoſdã ab eu riſtia ᷣm alios a caliceſm ali- os ab altari dat pacẽ diacano· Et ule ſubdiacano · et ſic ꝓꝑ iſtos deſcẽ dit ad alios ad deſignandũ ꝙ pax dni qᷓ̃ exuperat omnẽ ſſzm/ ꝓ chꝛi- ſtum deſcendit ad pᷣlatos·et a pᷣla tis ad ſubditoſ. Etiã ſignat ꝙ om̃ſ qui volunt eſſe participes fructus iſtius ſacramẽti debẽt eſſe in vin- culo pacis et caritatis aſtricti · Di⸗- ctis autẽ duabus oꝛõnibus ſados recipit iſtð ſacramẽtum ſub ſpecie panis et vini · LCaicis vᷣo nõ dat᷑ ſub ſpecie vini ſpꝛ piculum effuſionis Boſt ſumptionẽ ſacramenti debet ſacerdos aliqͥd recipe de vino ab luere oſ niſi eſſet illa die aliã miſ ſam celebꝛat᷑us· Et ſic terminatur tertia pars miſſe que pertinet ad ſacramenti ſumptionem· Sequit᷑ quarta parſ que pꝑtinet ad gr̃ax actionẽ in qua pᷣmo dicit cõmunio a cõ qð ẽ ſimul et vnio q̃i ſiłvnio ad denotanð ꝙ vᷣtute h̊ ſa cramẽti ſumus ꝑ caritatẽ vniti ðo et ꝓximo · Poſt cõmunionẽ dicitur oꝛõ qᷓdam q vocat᷑ poſtcõmunio! eo ꝙ dicit᷑ poſt cõmunionẽ · Et debent dici iſte oꝛõneſ in eodð numẽo ſicut collecte · Poſtmoð ꝓpło ſalutatoa rñſo et cum ſpiritu tuodicit ſacer dos Ite miſſa eſt · et ẽ ſenſus Ite poſt me ad chꝛiſtũ et ſeͥminiĩ ipᷣm qꝛ hoſtia miſſa ẽ ꝓ vobis ad deum patrẽ placanð · Il ite ad ꝓpꝛia qꝛ miſſa ẽ completa · SEt nota ꝙ ite miſſa ẽ nõ debet dici niſi dicat᷑ gła inexcelſis · ſed dicit᷑ bñdicamuſ dño Et in miſſa ꝓ defunctis dici Re quieſcãt in pace · Si q̃rat᷑ q̃re ñ . in fine cuiuſ libet miſſe dicitur ite miſſe eſt? Dico ꝙ; coꝛpus chꝛiſti mi ſticũ qð ẽ eccła eſt triplex · ſcʒ illud qð ẽ in celo gloꝛificatũ/ id ẽ ſancti quĩ ſunt in paradiſo · Aliud qð in terris adhuc ambulat,/ id ẽ fideleſ qui ſunt in G̊ mũdo · Aliud qð iam receſſit ab H̊ mũdo nõ tñ adhuc eſt in paradiſo, id eſt fideles qui ſunt in purgatoꝛio · AMcet & ꝗqᷓlibet miſſa totũ coꝛpuſchꝛiſti miſticũ reſpiciat ſicut patet ꝑ triplicẽ hoſtie partiti onemtñ ᷣm iſtã t᷑ plicẽ dꝛñaʒ cõmu niter miſſe cõparari debẽt, aut ap pꝛopari · Quedã enĩ celebꝛant᷑ ad honoꝛẽ ſanctoꝝ · et qꝛ ipſi iã ſunt co ram deo/ ido in talibus miſſis licẽ= ciat᷑ ppłſ/ et dicit᷑ Ite miſſa ẽ · qſi di cat ite feſtinate ingredi illã requiẽ Quedã ſpeciałr ad ſalutẽ viuox · Et qꝛ nõ ſumus certi de ſalute no- ſtra- ido debemus ſolliciti eſſe ne p- noſtram negligẽtiã in nobis miſſe efficacia euaneſcat · ideo dicitur in iſtis miſſis oĩ tpe bñdicamus dño hſm illud pſalmiſte põ · xxiij · bñdicã dño in oĩ tꝑe · Quedã ſpeciałr cele bꝛant᷑ ad reqem defũctox · et in ilł dicit reqͥeſcãt in pace · Nota ꝙ ſa- cerdos in miſſa quinqͥeſ vᷣtit ſe ad płm et ſeptieſ ſalutat ipſum. Q S& quĩinqͥeſ vertit ſe ad ꝓpłm ſignat ꝙ; quinquies chꝛiſtuſ apparuit in die reſurrectionis ſue · Primo marie maggdalene in oꝛto · Scðõo mulieri- bus eũtibus/et redeũtibꝰde monu mẽto · Tertio bto petrol ſed qñ/et vbi neſcit᷑ · idðᷣo qñ vᷣtit ſe tertio ſa- cerdos nõ loquit᷑ alte · Quarto ap- paruit diſcipuł in vnũ ↄgregatis⸗ qñ intrauit ad eos iamis clauſis· et thomas ñ erat cũ eis · Qnto ap paruit duobus diſcipuł eũtibuſin emaus · Qð autẽ ſeptieſ ſacerdos ſalutat ꝓpłm ſignat ꝙ vᷣtute miſſe ↄſequĩm̃ vitã eternã in qua habe mus ſeptẽ dotes · quatuoꝛ ex parte coꝛpoꝛis,/ et tres ex parte anime· Nota ꝙ ſaẽdos ĩncipit miſſam a dextra parte altaris et poſtea va dit ad ſiniſtrã et redit ĩteꝝ ad de- xtrã. Et ſignat ꝙ chꝛiſtus de dext᷑ pat᷑s venit in munð/et iteꝛe redijt in die aſcẽſionis ad dextrã patrig· iux illud iohãanis Exiui a patre et veni in munð · ite relinq̊ mundũ et vado ad patrem · Si qrat᷑ vtꝝ canon debeat dici tarde ł citoiid ẽ an ſacerdos debeat multũ moꝛari in canone vb nõs Dðm eſt ꝙ ſacer dos debet cũ bona matitate et cũ magna attẽtiõe dicẽ omĩa vᷣba ca- nonis · nõ tñ debet ibi multũ moꝛa ri ne muſce veniẽtes, id ẽ diaboli- ce temptatiõeſ pdant ſuauitatẽ vn guẽti/id eſt ſuauitatẽ huius ſacra- mẽti · qꝛ voluntas homĩs mutabił eſt/et nunq; in eodẽ ſtatu pmanet · Ideo ſub figura huius fuit detm̃ filijs iſrabel ꝙ comederẽt agnum paſcalẽ feſtinant᷑ · Notanð autẽ ꝙ miſſa nunq; debet dici ſine lumine Et hec de ritu miſſe ſufficiant/ Capitulum xj · de defednibus qui poſſunt occurrere ĩn miſſa. Bi maius piculum intendit᷑ ibi plenius eſt ↄſulenð· Et q in celebꝛatiõe miſſe niſi debito mõ fiat imminet maximũ piculũ:ideo de defechibus qui pñt in miſſa con tingè debet ſummope pcaueri · Et ſi tingãt/ſunt vt melius poterunt coꝛrigẽdi · ¶ Pñt g defectus eſſe in miſſa añ ↄſecrationẽ vł poſt conſe crationẽ vł in ipſa cõſecratiõe· Añ ↄſecrationẽ pñt eſſe defectus ſi nõ rat andech orpong! alt aduertit antec- nentc- ſiaj debz ni t ihmlaut poſt⸗ Pn ni tana in calce et e⸗ mnipe b ilo loco imili no / pſequi vſch ag fmn.ſ aute pepit poſt imptonẽ corpis debet aam niſtrare vnẽ ſtiã no 9errata⸗ et bi pon vinũ cũ aqua in cale et feimcipere a pꝛinc pio canonis bm qſcdam. Iñcredo q ſuffcet reinci⸗ pere ab ulo loco canormiſ Comuni⸗ lates et pficd miſtenum ſul Lr ſi diras iſte fote o cepit iſii er Rons donet ſumnpſt atia lovr ni fuitpoſta n cälteletſteni tenend aſndrghi arra i ni⸗ denerlg qneũ eis nagis ann⸗ preptafor magis obligeat. Heltone miſ ſun c in eoge ſtatu pmanet. figura hunng fut dehmn bel q omederet agnum ſanant. ſlotand ate n debet did ſine lumine de ridn mie ſuſftcant, idilum )de defechbsi unt occumere in miſſa⸗ bi maius plalun itengf biplenins eſt oſlend Et biatie miſe niſ debito no minet mauini gioli ide⸗ chbusquipſt in miſſa con miniſtret᷑ debita materia · puta ſi loco vini miniſtraret᷑ aqua Uñ pone ꝙ ſacerdos vł miniſter qͥ ſer uit ſibi in miſſa poſuit in calice a- quã credẽs eſſe vinũ albũquid de bet facere ſacerdos?ꝰ Dm ꝙ ſacer dos aut peipit iſtũ erroꝛẽ añ ↄſecra tionẽ vł poſtſi añ dſecrationẽ de⸗ bet aquã eijcere et vinũ miſcere ẽ aqua · et ſiec põt pagere miſterium ſuũ · ſi autẽ aduertit poſt ↄſecratio- nem coꝛponꝛs/ aut aduertit antecʒ ſumat ipᷣmaut poſt · ſi añ¶ debʒ mi ſcere vinũ cũ aqua in calice et re-⸗ incipe ab illo loco · Simili mõaẽ· 1 ꝓſequi vſq; ad finẽ · ſi autẽ pcipit poſt ſumptionẽ coꝛpisl debet admi niſtrare vnã hoſtiã nõ ↄſecratã· et ibi ponẽ vinũ cũ aqua in calice et reincipere a pꝛincipio canonis ſᷣm qſidam· Tñ credo ꝙ ſufficẽt reinci- pere ab illo loco canoniſ Cõmunĩi⸗ cãtes et ꝓficè miſterium ſuũ · Et ſi dicas ꝙ iſte foꝛte nõ pcepit iſtũ er roꝛẽ donec ſumpſit aquã q̃ loco vi- ni fuit poſita in calicelet ſic nõ eſt ieiunuslet ſic vt videtur nõ debet celebꝛare · In iſto caſu dico ꝙ ̊ ẽ tenenð ꝓ regła generali· ꝙ qnñeũʒ circa vnã mãʒz ſunt duo pᷣceptal foꝛ tius magis obligat · mõ circa cele- bꝛationẽ miſſe ſunt duo pꝛecepta· vnũ ꝙ miſſa dicat᷑ a ieiuno · alið ꝙ ſacramẽtũ pꝑficiat,/ id ẽ ꝙ celebꝛãs ſemꝑ ↄſecret ſub vtraq; ſpecie ſcilʒ panis et vini · Conſtat autẽ ꝙ p̃ce ptum de integtate ſacramẽti foꝛti- us ẽ q; pᷣceptũ qdð ſumat᷑ a ieiuno cũ ulud reſpiciat eſſentiã ſacramẽ- til et iſtud eius vſum · Quare qᷓn- tumcunq; iſte ſumpierit aqua/a nõ ſit ieiunus! tñ debet facẽ ſicut di- ctum ẽ ſup · ſcʒ ꝙ habeat hoſtiã nõ ↄſecratã/vinũ et aquãlet reincipi at a pᷣncipio canonis, vł ab ulo lo-⸗ co Communicãtesc et ſic totũ ꝓ⸗ ſequat᷑ vſq; ad finem. Sed ſi ille qui miniſtrat vinũ nõ appoſuit ibi aquã in calicel quid agendũ ẽ in E caſu? Dico ꝙ ſi ſaẽdos pꝑcipit iſtud añ ↄſecrationẽ ſangniſ debet ponẽ aquã in calice/et ſic ↄſecrare · ſi aũt peipit poſt ↄſecrationẽ ſanguĩis ðʒ ↄfiteri de negligẽtia et ↄteri/et ꝓ cedere in miſſa · qꝛ vinũ ẽ ꝓpꝛia mã huius ſacramẽti et nõ aqua vt di- ctum ẽ ſupᷣ · debet tñ admiſceri ex quadã ↄgruitate · Sed quid ſi ſa cerdos aduertat venenum eſſe im miſſum in calice vł araneamvel muſcam ibi cecidiſſe nunqͥd debet ſumẽ? Certe qᷓntũ ad venenũ łara neam dico ꝙ non · ne calixvite fiat calix moꝛtis · ſed ſanguis iſte debʒ poni inter relias in aliq̃ vaſe mũ do et aptol cũ aliqᷓ ſcripta notificã te ibi eſſe ſanguinẽ chꝛiſti · Et ꝙ ñ ſumat᷑ ab aliqᷓqꝛ ſpẽbus ilł eſt ad- mĩxtũ venenũ · Et ſi ſacerdos non ſumpſerit coꝛpuſ chꝛiſti! debʒ ponẽ aliud vinũ in calice cũ aqual et re incipe ab illo loco Similimõaẽ · Si aũt ĩã ſumpſerit coꝛpus chꝛiſti de bet habẽ aliã hoſtiã nõ ↄſecratam vt detm̃ ẽ ſup̃ᷣ · Qnãtum ad muſcã dico ꝙ ſꝛ muſcã nõ debet dimittẽ quin ſumat · nõ tñ credo ꝙ debeat trãſglutire muſcã vt dicũt quidã· ſed ſufficit ꝙ lauet᷑ et lotio ſumat᷑· et ſi timeatur de vomitu comedat aliq̃d ꝓhibẽs vomitũ · et muſca cõ⸗ burat᷑ cinis in ſacrario reſeruet᷑ · Et idem dico de aranea ſcz ꝙ de⸗ bet comburi et ciniſ in ſacrario re ſeruari · Sed pone ꝙ qñ ſaẽdos eleuat hoſtiã appareat ibi ſpẽs pue ri/vel carnis quid faciet?ꝰ Dico ꝙ; aut apparet ita omĩbus · aut ſacer- doti tml aut popło tm̃ · Si apparet omĩbus ita/ ſcʒ ꝓpłoꝝ ſacerdoti de bẽt effunc pᷣces ad deũ vt reuer- tat᷑ in ſpẽ ſ panis · Et ſi fiat debet ſumi.ſin autẽ/debʒ haberi alia mã et ↄſecrari · Si autẽ nõ apparet ſa cerdoti ſed ppło tm debet ſumi a ſacerdote · Sed quid põt ↄtingè ſi calix cadat/ et ſanguis effundat᷑ quid & agenð eſt? Dico ꝙ quid ſit agenð in hoc caſu edocet᷑ in qdam decreto pu · chꝛiſte · in quo dicit᷑ ſic Si ꝑ negligẽtiã aliqͥd ſtillauerit ſu per terrallingua lambat⁊᷑ · et tablła ſeu terra radat/ et in igne ↄſumat᷑ et cinis intra altare abſcondatur? et ſacerdos ⁊l · diebuſ peniteat · Si ſup altare ſtillauerit calix ſoꝛbeat miniſter ſtilla et tribus diebus pe niteat · ſi vſq; ad tertiũ lintheũ ſtil la puenerit nouẽ diebuſ peniteat ſi ad quartũ xx · diebus peniteat · et lintheamĩa ꝗᷓ ſtilla ↄtigerit · tri- bus vicibus abluat miniſter calice ſumptoſ et aqua ablutionis ſumat et in aliq̃ vaſe iuxta altare recon- dat᷑ · Si quis ꝑ ebꝛietatẽ vł voꝛaci tatẽ eukariſtiã euomerit:ſi laicus eſt/l · diebus peniteat · clerici vero monachi/diaconi/vł pᷣſ byteri/lxxx diebus peniteat · epiſcopi autẽ · xc· Si vo infirmitatis cã euomuerit: vij · diebus peniteat · Iſta haben de dſeẽ · diſt · ij · ca · ſi ꝑ negligẽtia.⸗ ca.ſi quis ꝓ ebꝛietatẽ cẽ. Et mã il⸗ lius vomitus debet accipi et com- buri: et cineres ĩux altare recondi Que penitetia debet eſſe iſta. Di⸗ penitẽtie/debet ieiunare panen aq̃ et ceſſare a cõmuniõe · Alij dicũt q; ſufficit ꝙ faciat aliq; abſtinẽtiam. et dicat aliqs oꝛõnes · Sed pone ꝙ aliquis ſacdos induat ſe ad ce- lebꝛanðlet poſtq; ꝓceſſit ad miſſam recolit ſe aliqd pctm̃ moꝛtale com- miſiſſe de q̊ᷓ nõ fuit ↄfeſſus: vł re- colit ſe fuiſſeexcõmunicatumquid faciet? Si pꝛocedat videt᷑ peccare moꝛtałr · qꝛ iudiciũ ſibi mãducat⸗ bibit · Si aũt ex toto dimittat?ẽ ma gnũ ſcandalũ in ppło generat· Di cũt qͥ dam ꝙ; tal ſacerdos nõ debet dicẽ vᷣba dſecratiõiſ ſed ſimplicem hoſtiã debet ſumẽ · ſed iſtð nõ ẽ ve⸗ rum immo erraneũ · qꝛ tał deũ illu deret faciendo ĩirreuêntiã ſacmen-⸗ to · Et ppłm decipꝑet/qꝛ facẽᷣt eum idolatrare · Ita habet de cele · ca · de homĩec · Et ideo dieo ꝙ ſi iſte ſacerdos nõ poſſet dimittẽ miſſam abſq; ſcandꝗ lo! ſufficit ꝙ doleat/ peniteat/et terat᷑ de pctõ ſuo · Do leat etiã ꝙ ita tarde penitet/ ꝓpo- nat ↄfiteri q;cito poterit hr̃e opoꝛ- tunitatẽ / et ↄſecret in nomĩe dñi · qꝛ in iſto caſu ſummꝰ ſacerdos/ ſcʒ deus abſoluit eũ · Et licet quidam dicãt ſile eſſe in ſentẽtia excõmuni cationis · tam̃ credo ꝙ in iſto caſu ſi ſacerdos nõ ꝓceſſit ad ↄſecratione debet dimittẽ fingẽdo ſe eſſe infir tqniddes, repete: Ir, . ec Perblen 4 dimiſit 4 de obis et ſe debet e⸗ repetene nlſume ſiabeat Ceent de oſecration q:no intelligit ler 8 dubitrk diniſſun ſiplepbab neſakeſb fali ve de aee di ijca. cũ nulla ej de zſbyteron⸗ laptiſto ca veniis Si tñ e ge⸗ doſlrenhos kabeat iſti ireone ſdiri iſtapba no intẽdo ea repete intẽtiee aſecradil ſzſino diri di oea Ar e de bapſ eins effe⸗ uca iſ do deiſ Ortun es bapdr Pus egorote beßnſltſelſiduf an binfſnusegotebepthpin n niepitttd,c Propter an eu ſepuloſa liaz Z ieran bm Ri erba iceo ſrerde debet ef mlti rcalechg tattins ̃d ce vba hee . Go poneg pone q; dod celebꝛat kagg⸗ u⸗ q foꝛto ſyꝛ ſy . der. bi fiigus / vyker Rr untf⸗ atquia Aliud cacht ho nguins/ quic dohet fienis debet e5 imitts /ner ext⸗ di üitelſe ſumat ei c ſans egſgmetf,4:: uetfecidegfune . unt neniſd eſent dintage⸗ uiſeexonunicatum gi t poeglat viek petcare 7 iudciũ ſbi macucat/ Zut ex toto dimittat/ ma lüin pplo generat. Di tal ſacerdos no debet ecrationſt ſeg ſimplcem t ſumeſed id noe ve⸗ errane rtad den Nu endo wreuèntia ſaden⸗ Rmdeapet en farkterm re. Ita baber deteleca en. Ltigeo do ſiſte S no poſſet dimitte miſam anchlo⸗ ſuffcit 9 doleat/ tet Nenk deßchi io⸗ pitatagepentet,/ ⁵57 eriqzrito potent fe opoꝛ et oberet innome caſuſumm ſrerdos, ſoluit ẽ Ctluet aukd eeſſe in ſenteta denen cred , in ſto call mũ · vł hñs aliqᷓ; ncẽitatẽ legitimã Vel ſi nõ põt dimittẽ doleat et pe- niteat/et ꝓponat-et faciat ſe abſol ui · et credo ꝙ; qᷓntũ ad illud pctm̃ ẽ abſolutus a ſummo ſacerdote ſcilzʒz a deo· ̊ ẽ qᷓntũ ad culpã.· Utrum autẽ qᷓntũ ad penã irregłaritatis ſit abſolutus nõ detmiĩno q̊ ad nũc Seld pone ꝙ ſacerdos omiſe rit aliquid de vᷣbis canonis nunqͥd de bet ea repetẽ? Dico ꝙ aut habet ↄſciẽtiã ꝓbabilem ꝙ dimiſit aliqᷣd de vbis · et ſie debet ea repetẽ po⸗ tiſſime ſi habeat ðſcientiã de vᷣbis ↄſecratiõiſ. qꝛ nõ intelligit᷑ iteratũ qð dubitat᷑ dimiſſum ſuple ꝓbabłr vł neſci᷑ eſſe factũ · vt de ↄſeẽ · diſt iiij · ca · cũ nulla·eỹ de p̃ᷣſ bytero nõ baptiſato · ca · veniẽs · Si tñ ( vt cre⸗ do) ſacerdos habeat iſtã intẽtionẽ ſi dixi iſtavᷣba nõ intẽdo ea repetẽᷣ cũ intẽtiõe ↄſecrãdi! ſʒ ſi nõ dixi/di co ea · Ar · eẽ · de baptiſ. 1 eius effe⸗ ctu · ca · ij · vbi dicit᷑ · Si tu es bapti- ſatus, ego nõ te baptiſo ſed ſi tu ñ es baptiſatus ego te baptiſo in no miĩe patris cẽ· Propter autẽ leuẽ ſcrupuloſã ↄſcĩaʒ ñ dʒ iterari G̊mo di verba· ideo ſacerdos debet eſſe multũ recollectus/et attẽtus añ di cit vba hec · Sed pone qñ ſacer- dos celebꝛat faciẽdo ſigna cum ho ſtia foꝛte ſpꝛ frigus vł ex inaduer tẽtia!vł pꝛ aliquid aliud cadit ho ſtia in ſanguinẽ quid debet fieriꝰ Dico ꝙ debet eã dimittẽ! nec ext⸗ hat eã inde ſed ſumat eã cũ ſang- ne · qꝛ ſigna et fractiões q̃ fiunt cũ hoſtia magis fiunt in ſignificatio⸗ nem q;ʒ ſint de eſſentia miſſe· et ſuſcipe ſacramẽtũ · Mone etiã ꝙ pꝛ frigus ſanguiſ ↄgelet᷑ in calicel quid agendũ eſt? Dico ꝙ tũc ſacerdos debet tm̃ ex- alare/id ẽ anhelare in calicẽ ꝙ li⸗ quefiat · C ñ credo ꝙ tutius eſſʒ ꝙ; calix inuolueret᷑ in pãnis calidiſ.a ſi nõ ꝓficẽt ponat᷑ in aqua calida: vł feruẽti · cauẽdo tñ ne aqua ſub intret · Sed pone ꝙ qñ ſacerdoſ dicit miſſam moꝛitvł ꝑcuti aliqua infirmitate/ ita ꝙ nõ poteſt finire miſſam quid agẽdum eſt? Dico ꝙ; circa iſtã materiã ẽ vna rõ genera lis · ꝙ ſemꝑ ulle qui dicit miſſam de bet ꝑficè et ſumẽ iſtud ſacramẽtũ ſi põt · ſi nõ põt, alius debet ſumẽ⸗ pꝑficere loco eius · In ꝓpoſito ergo dico ꝙ aut ſacerdos moꝛit᷑ vł im- pediẽ añ ĩinceptionẽ canonis aut poſt · ſi m nõ ẽ cutandũ · ſi poſt aut añ ↄſecrationẽ aut poſt · ſi añ aliuſ ſacerdos debet ſe induere, et inci- pere vbi dimiſit · ſed ſi moꝛat᷑vel impediat᷑ poſt dſecrationem: alius ſacerdos debet ſupplẽ qð remanet Sed pone ꝙ; moꝛit᷑ poſtq; ſumpſerit coꝛpus anteq; ſumat ſanguinẽ · In iſto ca ſu dico ꝙ alius ſacerdos debet ſu mere ſanguinẽ et cõplere officium miſſe · Sed pone ꝙ mus! vx aliq̃ alia beſtia ſumpſerit ſpẽſ ↄſecrataſ quid agendũ eſt? Dico ꝙ ſi poſſent extrahi ille ſpẽs ab illo animali il lud animal debet apirilet ſpẽſ ille reuerenter in ſacrario reponi alł comburi! et cinereſ intra altare re condi · Sed pone ꝙ ſacerdoſ tã- to tꝑe reſeruauit illas ſpẽs ꝙ iam ſunt putrefacten coꝛrupte! quid fa ciendum eſt de iſtis ſpẽbus? Dico ꝙ iſtud in iſta mã hñð eſt ꝓ regła generali · ꝙ tã diu manet ſub iſtis ſpẽbus coꝛpus et ſanguis chꝛiſti qᷓ; diu ſub ipſis manèt ſubſtantia pa⸗ nis et vini ante conſecrationem · et tam cito coꝛpus et ſanguis chꝛiſti deſinunt eſſe ſub iſtis ſpeciebus qᷓ; cito deſineret ibi eſſe ſubſtantia pa nis. vini · Et ido ſi ile ſpecies ve nirẽt ad tantã coꝛruptionẽ ꝙ ſuba vł apparẽtia panis et vini ſub eis nõ mant nec poſſet man iam ibi nõ ẽ coꝛpus nec ſanguis chꝛiſti · Et 180 nõ deberent ſumi vt ↄſecrate · Sed ſacerdos poſtq; in miſſa ſum- pſit coꝛpus chꝛiſti:· ſumat eas reue renter: ſed nõ vt ↄſecratas · Si aũt nõ venerĩt ad tantã coꝛruptionem quin ſub eis poſſʒ manè et manèt ſubſtatia panis vini debent ſumi dſecrate · Sed quid ſi ex illis ſpe ciebus coꝛruptis ſint ᷣmeſ genera ti quid debet fieri ex uł vᷣmibuss Dico ꝙ debẽt comburi! cinẽſ inẽ altare recõdi· Et ſacerdos ex cui⸗ negligẽtia iſtð accidit debet graui ter puniri · Ido ſacerdos debet ca uere ne nimis longo tꝑe reſeruet eukariſtiãal et ꝙ nõ ſeruet eũ in lo- co nimis humido/ita ꝙ ille ſpecieſ poſſint defacili coꝛrumpi · Hec circa eukariſtie ſacramẽtũ et eius miniſtie, ac oꝛnamẽta ꝑſeri pſi ſimpłr et bꝛeuit᷑ vt ſimpliceſ in talibuſ certitudinẽ inuenirẽt· ⁊ in alijſ que longum tractatum exigũt daretur eis occaſio cogitandi/dubi tandi/et interroganch Tractatus quintus pᷣme ptiſ pneipał ẽ de ſaẽmẽto oꝛdinig. KRdinem in pᷣncipio huiuſ libꝛi poſitũ ꝓſeqndo. Dico de ſaẽmẽtis,/ qᷓ ꝓducũt/ et ꝓmouet et ↄſeruãt hominẽ in eſſe ſpũali 4 ſunt baptiſmus/ ↄfirmatio/a euꝑa riſtie ſacramẽtũ dðm ẽ nunc de ſa cramẽtiſq̃ ſi homo ceciderit faciũt vt reſurgat · Et iſta ſunt pnĩa/que ſanat hominẽ a pctõ · Et extrema vnctio/q ſanat reliquiaſ pctõx· Vñ qm̃ in ſcdᷣa particula huius libelli aget᷑ de ↄfeſſionũ audiẽtiaet peni tentiaꝝ impoſitiõe · ideo tractatus de ſacramẽto pnĩe vſq; tũc differẽ ne ſepe eadem iterare opoꝛteat. qꝛ etiã digniuſ debet pᷣcedere minus dignũ· cũ ſacramẽtũ oꝛdinis maiꝰ ſit et dignius ſacramento extreme vntiõis· ido pꝛius dm ẽ de ſaẽmẽ⸗ to oꝛdinis qᷓ; de ſaẽmento extreme vnctiõis · ¶Q m̃ ↄferre ſacramẽtũ oꝛdinis de iure et regułr ptinet ad ſolos epos!qui vnctionem que eoſ edocet/ teſte bẽo iohãne)recipiũt · ideo circa mãʒ ſacramenti oꝛdinis pauca dicã! cum ſctõſ ac venerabi- les ep̃oſ/in patreſac dñoſ(ſicut ba beo) habẽ deſiderẽ in mgr̃os· Veꝛe qꝛ ſacerdotibus omĩbus tota eoꝛũ ptᷣaſ in collectiõe oꝛdinũ tribuit iõ aliq̃ de ſacramẽto oꝛdinis expedit eos ſcire.q̃ ſub bꝛeui compẽdio cõ- pꝛehẽdã. Et hec q̊ ad nũc ad qniq; reduci poſſunt de qbus ꝑ oꝛdinẽ ẽ agenð · Primo quid eſt oꝛdo · ſcdᷣo quot ſunt oꝛdines · tertio ſi in q̃tivʒ oꝛdine impmat᷑ caracter · quarto in Coreſir deſenbiur. Orcoe ſgnarulum addam in quo⸗ ſet ſpintuelis ptas ſen ofiei n B ccinato⸗ Lt pomit idiptas quo⸗ õ ofici e ibiq ad odines conumt di dos Caplm.ij quot ſunt orcines⸗ Nnumero oꝛdinũ diuerſiñ cant doctoꝛeſ canoniſte/ 1tk log · Doctoꝛes eni canoniſte dic ſnt wu ocineſ ſa pſalmiſta tus hoſtanatus/ lectonatus eror⸗ ſtmng taltg ſibclronaul at ſpſbyteratus et eßatuſ. Ette toq moet eog eſt fñn i nniſibet rdine dibuckt ſab i Kongine tiuat ſial pial N oficat in ſpſigh ſinnſſie 0ndon ſec n eßad dibuidur ſpiah Ptas etin pfalmiſtatu rin pfalmiſtatu ſpſlale oß⸗ cumg epanig ſpuat u . E⸗ debet Fcechre min e gamẽtu oꝛchnis mai⸗ ſacamento exrreme zus dömẽ de ſaene⸗ de ſaemento exreme in Jerre ſramei we et regulr ponet ad qui vnchonem que eol e bio iohane reupiit⸗ mãz ſarramenti odinis cum ſchöſ ae venerabi⸗ pameſar droſ ſtuut ha deſclerẽ in ngros Ver abus onibus totz eont cho odinũ tibuit / zmẽto oꝛdinis eppedt ib bꝛeui connpedio co ther ad nũt ad gich e de gbus p oꝛdine e mo aui eſt orlo ſe⸗ imo qui elt oꝛ zi aines ternoſin 8 nat caracer .quan quo actu impꝛimit᷑ caracter · quinto que reqͥrunt᷑ in ſuſcipiẽte oꝛdines Taplm pmum quid eſt Ordo. Rgdo ab hugone de ſancto v ctoꝛe ſic deſcribitur · Ordo eſt ſignaculum qdðᷣdam in quo ꝑet ꝓ qð ſpiritualis pt̃as ſeu officiũ tribuit oꝛdinato · Et ponit᷑ ibi ptᷣas quo ad oꝛdines ꝓpꝛie dictos. ſʒ officiũ pon?ꝭ ibi qᷓ ad oꝛdines cõmunit dictos Capłm.ij.quot ſunt oꝛdines · N numero oꝛdinũ diuerſifi- can᷑ doctoꝛeſ canoniſte/a the ologi · Doctoꝛes enĩ canoniſte dict ꝙ ſunt nouẽ oꝛdineſ: ſeʒ pſalmiſta- tus/hoſtiariatus/lectonatus/exoꝛ- ciſtatus/accolitatus/ſubdiaconatuſ diaconatꝰ pſ byteratus/et ep̃atuſ. Et foꝛte ro q mouet eos eſtqm̃ cũ in q̃tibet oꝛdine tribuat᷑ ſpũal ptᷣaſ vł officiũ! ibi ẽ ſpũał ptas ſpuabł oꝛdo ſed ĩn ep̃atu tribuitur ſpũał PpPfas/et in pſalmiſtatu ſpũale offi- cium:g ep̃atus ẽ ſpũał oꝛdo/ et eẽ pſalmiſtatus. Vt g eccła militãs coꝛreſpõdeat triumphãti · Sicut eni in triumphãti ſunt nouem oꝛdines angeloꝛe ita in militãti ſunt nouẽ oꝛdines miniſtroꝝ. et ẽ ſatis apta gruẽtia. Doctoꝛes vero theologi multi et q;plures ex eiſ tenẽt ꝙ ñ ſunt ñ ſeptẽ· quare ponũt ꝙ pfſal-⸗ miſtatus nõ ẽ oꝛdo. nec ep̃atus vt ſic ſeptifoꝛmi grᷣe ſpuſſancti coꝛre⸗ ſpõdeãt vij· oꝛdineſ- Quicqͥd ſit de hoc ſatis puto ꝙ pſalmiſtatus non ſit oꝛdo- ſieut nec pma tonſura. De qua magis videret᷑ q; pſalmiſtatuſ eum conferã a ſunplici lacerdote · Prima autẽ tonſura oꝛdinarie ab ep̃o ↄfert᷑· Vñ dicũt doctoꝛeſ.pᷣma tonſura nõ ẽ oꝛdo ſed diſpoſitio ad oꝛdines · diſpoſitio inqʒ nõ ẽ nccita tis ſed ↄgruẽtie · De epatu vo vt ꝛ ſit ſpũał oꝛdo dubito.ideo dimitto iſtð determĩatiõi maiox · Bts aũt thomaſ in uij. ſuo dicit ꝓ oꝛdo tri⸗ płr dicit᷑· nomõ ẽ nomẽ officij „ ſic pſalmiſtatus ẽ oꝛdo. Scdo mõ ẽ nomẽ digtatis,/et ſic ep̃atus ẽ oꝛdo Tertio ẽ nomẽ cuiuſdã ſpũalł prᷣa⸗ tis/ ſic nõ ſunt n ſeptẽ. Et iſtomõ pñt ↄcoꝛdari doctoꝛes. Numerꝰat et ſufficiẽtia iſto vij· oꝛdinũ com munit᷑ a doctoꝛibus ſic habet᷑. ODig enĩ oꝛdo ido dicit᷑ oꝛdo! qꝛ oꝛdina ad coꝛpus chꝛiſti ꝓut in ſacramẽto eukariſtie ↄtinet᷑. Et bᷣm dicit be atus auguſt. ſm ꝙ magis accedit ad ſacramẽtũ eukariſtie oꝛdo diciẽ maioꝛ vł dignioꝛ. Moteſt & aliqͥs oꝛdo oꝛdinari ad coꝛpus chꝛiſti dſe cranð · et ſic ẽ p̃ſ byteratusXcuiuſẽ coꝛpus chaiſti ↄſecre · Vel ad ip̃m ſecratũ ꝓpło miniſtrand. et ſic eſt diaconatus cuius officiũ erat an⸗ tiqtus ſanguinẽ chꝛiſti ꝓpło diſpẽ ſare · Vnd dicit bẽſ Laurẽtius bẽo ſixto. Nunqͥd degenerẽ me ꝓbaſtis cui cõmiſiſti dñici coꝛpoꝛis et ſang nis diſpẽ ſationem· Vbl oꝛdinat᷑ ad materiã de qua ↄficit᷑ ipᷣm coꝛpus chꝛiſti pᷣſ bytero p̃ſentãdã et ſic eſt ſubdiaconatus: cuius ẽ panẽ et ca licẽ cũ vino et aqua p̃parare.· Vel oꝛdinã ad Hmõi mãʒ ad altare ap- poꝛtandã/et ſic ẽ accolitatus cuiꝰ eſt pixidẽ cũ pane et vrceolos cũ vinoꝝaqua ad altare poꝛtare · Vr oꝛdinat᷑ ad diabolum effuganð/ne homineſa ſuſceptiõe huius ſacra- mẽti impediat/et ſic ẽ exoꝛciſtatuſ cuius ẽ demones adiurare · Uel oꝛ dinat᷑ ad dignos in eccła admittẽ dum/et indignos excludenð,/ et ſic eſt hoſtiariatus cuius ẽ hoſtiũ ec· cleſie euſtodire/ ne indigni intrent Vjel oꝛdinat᷑ ad ea q̃ ð chꝛiſto in H ſacramẽto ↄtẽto in veteri teſtamẽ to dicta erãt ꝓponenðs,/ et ſic ẽ leco riatus cuius ẽ ꝓphetiasveteris te- ſtamẽti legẽ · Et ſic habet᷑ numer⸗ et ſufficiẽtia vij · oꝛdinũ ꝓpꝛie dicko rum. Moxe autẽ oꝛdinũ qͥdam vo cant᷑ minoꝛes,/nõ ſacri · ſcʒ lectoꝛie- tus oſtiariatus/exoꝛciſtatus/ 1ac colitatus · Alij autẽ tres · ſcʒ ſubdia conatus/diaconatus, et pᷣſ bytera tus docant᷑ maioꝛes/et ſacri Capitulum tertium ſi in quo⸗ libet oꝛdine umpᷣmat᷑ caracter· Vmlßm qꝙ detm̃ fuit ſup qñ agebat᷑ de ſacramẽtis in ge- nerali] caracter ſit qdam ptẽᷣas ſpi⸗ tualł ꝑ quã recipiẽs ſacramẽtũ/im pᷣmens caracterẽ põt facẽ vł reci pere aliqd ſpũale/qð nõ põt ille quĩ nõ recipit ᷓmõi ſacramentũ · Et cũ q̃libet recipiẽſ oꝛdinẽ,/poſſit facere aliq̃d ſpũale qð nõ põt facẽ ille qui caret illo oꝛdine ſicut pᷣſ byter põt ↄſecrare/ qð nõ põt facẽ ille qui nõ eſt pſbyter/ſic ð alijs· 1ðo in quo- libet oꝛdine impꝛimitur caracter. Et ſi dicas ꝙ nõ oꝛdinatus põt facẽ ea qᷓ ſunt oꝛdiniſſicut nõ acco litus põt poꝛtare pixidẽ cũ pane!⸗ vrceolos cum vino“ aqua ad alta- re· & nõ opoꝛtet ꝙ in qlibet oꝛdine impmat᷑ caracter · Dico ꝙ ñ obſtat ꝙ m ꝙ cõmunit᷑ dicit᷑ Illud poſſu- mus qð de iure poſſumus · Nullus autẽ de iure põt facè ea qᷓ ſunt oꝛ⸗ dinis/ñ ſit oꝛdinatus · ¶ Notanðq; caracteres oĩm oꝛdinũ pᷣſupponũt caracterẽ baptiſmalẽcũ baptiſmꝰ ſit ianua/et fundamẽtũ oĩm ſacra- mẽtoæ · Vñ ſᷣm apłm vbi fũdamẽ tum nõ ẽ ſupedificari nõ põt · ideo nullus ni ſit baptiſatus põt eſſe ca pax huius ſaẽmẽti · ex · de p̃ſ bytẽo nõ baptiſato · ca · vemẽs · ¶ Sʒ nun quĩd caracter vniꝰ oꝛdinis pᷣſuppo- imt caracterẽ alterius oꝛdinis? id eſt vtx ille qui nõ eſt ſubdiaconus poſſit oꝛdinari in diaconũ ! vel non diaconus in p̃ſ bytee? Dico ꝙ de ncẽitate earacter vnius oꝛdinis nõ pᷣſupponit caracterẽ alteriꝰ oꝛdĩs · Vñ nõ ſubdiaconꝰ põt oꝛdinari in diaconũ/ et non diaconus põt oꝛdi nari in pᷣſ byte licet non debeat · immo de rigoꝛe iuris debet depo ni ſi ex maliciavł ignoꝛãtia aliquẽ oꝛdinẽ p̃termiſerit· Sed ex licetia eßi( impoſita eĩ pnĩa eo ꝙ ſic ne⸗/ gligent᷑ vł ignoꝛãter egerit medi- um oꝛdinẽ p̃termittẽdo)poterit p moueri interim a ſupions oꝛdinis executiõe ſuſpenſus. Quia bm &re gonũ gradatim ẽ ad oꝛdines acce dendũ · Nam caſum appetit qui ad ſummi loci faſtigia poſtpoſitis gra dibus q̃rit aſcẽſum · xlviij · di · ſicut antto ſalie pmoto. decencoᷣ ſaltũ frade Sel nunquid card cunc, t pum tonſura v nt. vit pꝛi an ilenn nis⸗ licet hug⸗ czracter e en habeatprim⸗ to ,zt nullus,. 5. Ar · neg cinn in ſrergotiar ſni pot ordinan drs theclogi gime Pfupon Ndinuſ no pſupont de ota matonſura mec etia Iirmadone. Ummo no tonſurat v no Frmad St otdinari lecz ĩ debeat. Dam lſt en ſuß qy pma tonſutaẽ diſpo ſtio ad ormineſ dgruẽtie tn no ne⸗ ceſſtati. Notandtñm lloſ qui ponñt qeßatu ? oꝛco/⸗ caracter onlins eals Fſiponitcaracberi ſidotal qꝛ no ſxerdos nulo mo yiteſe eñ Ct iſuud vger bnure llud caplm ex de exeſſi pſbyte⸗ fox ca:ex litteng. Vrdo eni ſacer Ntlis ſt uaſ ſibſtinale fundr menonn odinig eynſcopadis Capttllum ii in ud adu i 3 perondine inhiumit carader⸗ porcet gh i eo et ſrramotum Arrit duo mmoſſoncractorig ejmmt inomi ſa⸗ liquoq vi⸗j. tine i g anot nſbiil vt lfietaſ ndteria ſacra eſtrtaſr n deter niata miſſeut ns repds n n qua ad dlta-⸗ rch in iibet ocine wumt dicſ eptfarie 8 Kullus dudinatus iimter nnncdig. Notzd, oim oalimi Pſuponit apnſngilc bepaſt⸗ tfundamti cin ſarx i hmaplmn vbi ficni baptiſitub poteſſela lenet et weſhth ca wniẽs. G) nun vni oꝛdinis pſipo⸗ Alterius oꝛdinis 1d ino eſt ſubdtaconus in diaconu vel non byteu? Dieoq, de Ner omus ondiSd gracere Alderd acs⸗ Racome vet Mnan m tnon daaconus ſot ordi pytere Uet non Mo 1gore iuns debet depo⸗ eymnortid aque awl ignouita aih Aiciavl 19 ler cit olim.ex · de clerico ꝑ ſaltũ ꝓmoto · ca:vnico · Sed nunquid caracter oꝛdiniſ pᷣſuponit pꝛimã tonſurã vł caracter cõfirmatiõis? Licet hugo dicat ꝙ; nullus n habeat pꝛrimã tõ⸗ ſurã põt oꝛdinari in ſacerdotẽ.Ar · xl · diſt · ſicut · Cñ doctoꝛes theologi cõmunit᷑ dicũt/ et tenẽt ꝙ caracter oꝛdiniſ nõ pᷣſuponit de ncẽitate pꝛi mã tonſurã · nec etiã ↄfirmationẽ: immo nõ tonſuratꝰ vł nõ ↄfirmatꝰ põt oꝛdinari licʒ nõ debeat · Dctmĩ eſt enĩ ſup̃ ꝙ pᷣma tonſura ẽ diſpo ſitio ad oꝛdineſ/ ↄgruẽtie tñ nõ ne/ ceſſitatiſ. Notanð tñ ſᷣm ulloſ qui ponũt ꝙ ep̃atus ẽ oꝛdo/q; caracter oꝛdinis epᷣalis pᷣſuponit caracterẽ ſaẽdotalẽ · qꝛ nõ ſacerdos nullo mõ põt eſſe ep̃ſ· Et iſtud videt᷑ ſentire illud capłme · de exceſſu p̃ᷣſ byte⸗ roꝝ·ca · ex litteris · Vrdo enĩ ſacer dotalis eſt quaſi ſubſtãtiale funda mentum oꝛdinis epiſcopatus: Capitulum iiĩj · in quo actu in qͥ̊ libet oꝛdine impꝛimit᷑ caracter· Iſo ꝙ in quolibet oꝛdine im pꝛimit᷑ caracter videnõ eſt in . „ 1 „„⸗ . quo actu impmit᷑ in qlibet oꝛdine. Et eſt ſcienð ꝙ cũ in ſaẽmẽto oꝛdi nis caracter ſit res/et ſacrametum opoꝛtet ꝙ ad imp̃ſſionẽ caracteris . . — — r. OW „ 2 ↄcurrãt duo qᷓ reqͥrunt᷑ in omni ſa- cramẽto ſcilicʒ aliquod viſibile vł ſenſibile ſignũ qð ẽ materia ſacra-⸗ menti · et aliqua verba determĩata que ſunt verba ſacramẽti · In actu ergo in quo impmit᷑ caracter in ſa cramẽto oꝛdinis opoꝛtet ꝙ; ſint iſta duo · ſcʒ ᷣditio alicuiꝰ inſtrumẽti de putati ad executionẽ illiꝰ oꝛdĩs,s et ꝓlatio aliq verboę · In oꝛdine g ſacerdotij impꝛimit᷑ caracter ſcdᷣm ſctĩ thõ · in traditiõe calicis cũ pa ne et vino et ꝓlatiõe verboꝛe ꝗᷓ tũc dicit ep̃us · ſcʒ Accipe ptatem vſe- crandicẽ · Alij dicũt ꝙ in vnctione manuũ ſibi impᷣmit᷑ caracter · pmũ tñ reputo verius · In diacono im⸗ pꝛimitur caracter in traditiõe libꝛi euãge lioꝛe cũ verbis ad G̊ deputa⸗ tiſ· Subdiacono in traditiõe caliciſ tñ ſine pane et vino: ꝓ qð differt a ſacerdote/cui tradi cum panean vi no · Accolhto( vt q dam dicũt ſin tra- ditiõe candelabꝛ · Chõſ tñ dicit ꝙ in traditiõe vrceolii et iſtò reputo verius/qꝛ vrceolus directius reſpi cit eukariſtiã qᷓ; cãdelabꝛũ · Exoꝛci ſte impᷣmit᷑ in traditiõe libꝛi exoꝝ ciſmoꝛe·Lectoꝛ in traditiõe libꝛi le ctionũ/gphetae · Moſtiario in tradi tiõe clauiũ eccłe · Ita tñ ꝙ in quo lbet oꝛdine dicant᷑ ſił cũ traditio- ne inſtrumenti verba ad hoc depu tata· quia ſine verbis ilł nibi fie⸗ ret· Credo etiã ꝙ nõ ſufficit ꝙ epᷣſ poꝛtigat q;modi inſtrumẽta· immo opoꝛtet ꝙ; oꝛdinãdus tangat ea coꝛ poꝛalbr! cũ iſtð videant᷑ ſonare ver ba q̃ ꝓfert epᷣus dũ poꝛrigit Gmõi inſtrumẽta · Vnð dicit Accipe · ido aduertat circa ̊ qlibet oꝛdinandꝰ Capitulum quintum! que requi runtur in ſuſcipiente oꝛdines Vonĩiam ᷣm pᷣm actus acti- uoꝝ ſunt in patiẽte et diſpo 75 54 1. ſito ideo vt oꝛdines digne ſuſcipiãa tur! ſciendum:qꝙ ad hoc ꝙ oꝛdines rite/legitime/et digne recipiantur in generali quatuoꝛ reqrunt᷑· DPri niũ ſexus debitus · ſcz ꝙ ſit maſcu- lus· Vñ mulier nõ poſſet oꝛdinari nec poſſet recipe caracterẽ alicuiꝰ oꝛdinis clericalł · Uñ dicit ambꝛoſi us ſuꝑ epłaʒ ad timotheũ · vt ha- betur diſt · xxiiij· mulier · xxiij · q · · mulierẽ · eẽ · de ſentẽtia excõmuni catiõis · de monialibus · Kõ autem quare mulier ñ põt reciꝑe caracte- rem alicuius oꝛdinis eſtqꝛ chꝛiſtꝰ fuit inſtitutoꝛ huiꝰ ſacramentiqui nõ ꝓmouit aliq; mulierẽ ad aliquẽ ſacrum oꝛdinẽ · Licet enim btiſſima virgo maria dignioꝛexcelſioꝛ fus rit vniuerſis apłis! nõ tamẽ uliſʒ iſtis claues regni celoꝝ cõmiſit · eẽ de pnĩare· ca · noua quedam· Etſi foꝛte in aliq̃ ca·mulier inueniatur vocari diaconiſſa vel pꝛeſbytera! intelligendum eſt ꝙ illa vocat᷑ dia coniſſa ſupꝛa quam fũdabatur ali- qua benedictio rõne cuius ↄſeque bat᷑ aliqd bñficium vł officiũ ſpiri tuale ſicut foꝛte legẽdi omelias in matutinis vł aliqͥd aliud qð ñ licʒ alijs monialibus · Preſ bytera at᷑ vocat᷑qꝛ vᷣm moꝛem pᷣmitiue eccłe erat vxoꝛ pᷣſ byterivł foꝛte aliqua vidua de rebus eccłe curã habens ad inſtar matriſfamilias vocabat᷑ pꝛeſbytera. Et ita exponẽda ſunt omnia capła q̃ᷓ loqunt᷑ de iſta mã · Secundũ qð requirit᷑ ẽ etas legi⸗ tima · Circa qð ẽ ſcienð · ꝙ licet do ctoꝛes canonũ multas faciũt reſtri ctiones circa iſtã materiã! tñ vide mus noſtris tpibus ad ſacros oꝛdi nes ꝓmoueri pueros et imbarbes immo videmus aliquos ad digni- tates et pꝑſonatus ac etiã ad ep̃a- tum et cardinalatũ infra tꝑs taxa tum ad ſubdiaconatus ſuſceptionẽ ꝓmotos · Qð qꝛ fit ex diſpẽ ſationę ſedis apłice q ſanctoſpũ regit᷑ non debʒ ab aliquo repꝛobari. Iſtð tũ regułr ẽ tenenð ꝙ niſi in fauoꝛem religionis fiat nullus debet ꝓꝑmo- ueri ad ſubdiaconatũ/niſi attigerit viceſimum annum. Nec ad oꝛdinẽ ſaẽdocij ñ attigerit viceſimũ quin- tum · annũ · Credo tñ ꝙ dñi ep̃i pñt in his diſpẽſare et diſpẽſant quo/ tidie ꝓvt exigit eccłe nccitas· que nõ habet legẽ · ex · de reglis iuris · Qð nõ eſt licitũ · que in omnibus iſtis debet attẽdi · Tertiũ qð requi rið᷑ in ſuſcipiẽte oꝛdines/ ẽ moꝛe ho neſtas · Cum eni poꝛte dignitatum vl oꝛdinũ infamibus vel ſuſpectis patere nõ debeãt · Lxxx · diſt · e · de iureĩurãdo · ca · relatum · Suꝑ omĩa requirit᷑ in ꝓmouendo ad oꝛdines ſeu eccłaſticas dignitates qð fit bone fame, et honeſte in moꝛibns, et vita · Cuius autẽ ↄditiõis ſit et quos moꝛes debeat hr̃e ꝓmouẽd⸗ ad ſacros oꝛdines / oſtẽdit apłs in epła ad timotheũ et in epła ad ty tum⸗ v· dicẽs · Opoꝛtz ep̃ᷣm eſſe ſine crimine · vnius vxoꝛs vix · ſobꝛiũ · pꝛudentẽ · pudicum · oꝛnatum · hoſpi talitatem · doctoꝛem · nõ vinolentũ · nõ neophitum. nõ litigioſum. ſzʒ mo deſtum · non cupidum · domi ſue bñ p̃ſidentem. Et licet iſta auctoꝛitas videat᷑ intelligi de ep̃o⸗ tñ ſᷣm au-/ 1 br rcipldo ſacos arlineg ſat ehec pibnio alia ſaramẽta i diſ vulo c diſ luc xj g iij uci⸗ “ icho qullbet debet ofiten anteq; .ꝰ ropiat ſroſ odines. Dedo dixt rwvoNSIr. Et iſ intellige ꝰ da negatue nd eſt n pluni lxxxij⸗ y. Bwſfiſtiq,ſtintäligerekaffi⸗ hann Klnea gne qui ullam pabuiſent Vde ñpoſſent prouefuqd eſt abſurdum. Ktlo⸗ ubere 9ro ſt oin⸗ tes vnan zlange tem dumnd babuiſeen Ginem mo autẽ n eſt i⸗ tum cum wti caſitig ſacis or⸗ lan que in omnibus tech Terti q requi te oꝛcines/ ? mox ho eni ponte dignitatum famibus vel ſuſpecis veat d di eßde CarActum Dup ornſan Ppmouen AAdines hcas digritates aoft guſtinũ et ambꝛoſiũ extẽdenda eſt ad alios oꝛdineſ. ¶xxxiiij · di · cogno ſcamus · Notanð autẽ ꝙ de ſin⸗ guł ↄditioibus in auctoꝛitate p̃di- dicta multa eſſent dða · tñ qꝛ reqͥre rẽt magnũ tractatũ q̃ſi ſupficialit᷑ trãſeundo pauca dicã Dicit᷑ autem ſine crimine qd nõ ẽ intelligẽð de omni crimine cũ nemo ſine crimĩe viuat · Et vt ait hierony · · ad timo theũiij·ca. Reſ pene ↄtra naturã eſt· vt aliquis ſine pctõ ſit · Et ideo intelligenð ẽ ſine pctõ enoꝛmi · me- diocri · notoꝛio/et vulgato · Sʒz exi⸗ ſtenſ in pctõ moꝛtali quocunc;/ſiue occulto ſiue manifeſto peccat moꝛ talłr recipiẽdo ſacros oꝛdines/ſicut recipiendo alia ſacramẽta · Xl · diſt · multi · xcv. diſt · illud·.xj ·.q·ĩij·audi ideo quilibet debet ↄfiteri anteq;ʒ recipiat ſacroſ oꝛdines· Scdo dixit vniꝰ vxoꝛisviie. Et iſtð ẽ intelligẽ dũ negatiuend eſt ñ pluriũ · lxxxij · di · ꝓpoſuiſti · qꝛ ſi intelligeret᷑ affir- matiue ſequeret᷑ ꝙ vᷣgines/et quĩ nullam habuiſſent vxoꝛẽ ñ poſſent ꝓmoueriqð eſt abſurdum · Et lo- quit᷑ apłs ᷣm moꝛẽ pᷣmitiue eccłe „ pituł decretoꝛe et decretaliũ colli⸗ gunð᷑ alie ↄditiões! que debẽt eſſe in oꝛdinãado·ſcʒ ꝙ nõ ſit ſollenniter penitẽſnõ curiał ·nõ ſeruus:ſeu ad rõcinia obligatus nõ coꝛpoꝛe vitia tus · nõ illegicime/aut de pᷣſbytero natuſ.nõ adultus:nõ in egritudine baptiſatus · nõ ꝑegrinus· nõ ignotꝰ nõ minoꝛis etatis · De q̊libet iſtox· ꝓſequi exigeret maioꝛẽ tractatum q́; pns opuſculũ expoſtulet · Quar- tum qð requirit᷑ in ſuſcipiẽte oꝛdi nes ẽ peritia litterax · Vñ ꝓmouẽ dus ad ſacros oꝛdines, vł ad regi men animae debʒz habere noticiã ſacre ſcript᷑e ad animas infoꝛman- das · Et pꝛ hoc ſtatutũ eſt vt in ec cleſis metropolitanis teneant᷑ do ctoꝛes theologie · et ꝙ clerici exeũ tes ꝓuintiã ad audienð theologiã ꝑcipiãt integre ſtipẽdia ſua. et ſi ñ ſufficiãt eis/eccła debet eiſ ꝓuidè et miniſtrare necaria · ex · de mgris quia nõnulli · Debet etiã habere pe ritiã ſcientiaꝛ ſcłariũ et ᷓ̊ ad eru- ditionẽ vt poſſit diſcernẽ vere a fal ſo · et ꝑ eas habere aditũ ad theolo giã · iðo ſtatutũ ẽvt teneant᷑ magri e/et honeſte in notbng Cuius autẽ ltiuns it et es debeat hfe gnnlic orchnes/ oteitapls in liberaraliũ artium in ſinguł eccle- ſiis cathedralibus · et in alijs q̃ntũ ſufficere pñt facultates · quĩ eaꝛeð eccłaꝛe clericos et alios ſeculares in qua licitũ erat oꝛdinatos vnam habere vxoꝛem dummõ habuiſſent ipſam vginem · mõ autẽ nõ eſt lici- tum/cum votũ caſtitatis ſacris oꝛ- nokbeüet mepl⸗ a ty 6 Opotzeneſeſne nius vroris viy⸗ ſobri⸗ ucrum ematun hoſ ockoren ſ vinclenti⸗ dinibus ſit annexum · De biga- mis autẽ qᷓre nõ ꝓmoueant᷑ et qͥd eſt bigamial et quot mõis dtrahat᷑ quo ad nũc taceolquia excedit me tas huius tractatus · Alie autẽ cõ- ditiones · ſeʒ ſobꝛiũ · pꝛudentẽ c.· ſa- tis ſunt note · ido de eiſ nihil dico · Notanð autẽ ꝙ in diuerſis ca- paupes gratis inſtruãt · pꝛ qð cõ- petẽs bñficium mgr̃o in eccła aſſi gnabat᷑ ex · ca · Palle gato · Et intel⸗ ligẽdo de ſciẽtijs ſermotionalibus ſcʒ grãmatica/logica,r et rhetoꝛica · amayime de gramatica quia qua dꝛuuiales ſcientie · ſcʒ arithmetica, geometria/ muſica/ et aſtronomia · parum aut nihil faciũt ad ſciẽtias pietatis· vt ait hierony.xxxvij. di · Si quiſ grãmaticã · De hoc ſcʒ quã ſciẽtiã debẽt habs ſacerdotes re- quire ſupᷣ in ꝓhemio huius tracta tus · Et licet multa alia circa ma- teriã ſacramẽti oꝛdinis poſſent di- ci tamẽ iſta ſufficiant qᷓntum ad E quod pꝛeſens libellus expoſtulat Tractatus ſextus pꝛime partis pncipalisl eſt de ſacramento ex treme vnctionisg. Ca · pꝛimũ: que ẽ eius materia· Vnc de ſacramento extre- me vnctionis dom ẽ.Circa qð ↄſiderãda ſunt ſeptem· Mrimo q eſt eius materia. ſecũdo que ẽ eius foꝛmatertio quis ſit e- ius miniſter· quarto quis ſit eius effectuſ. quinto quibus debet dari ſexto in quibus partibus coꝛpoꝛis debet fieri · vij · vty debeat ĩterari Materia huius ſacramẽti ole⸗ um oliuae/ab epiſcopo benedictũ· Et rõ huius ẽ inſtitutio chꝛiſti.qui inſtituit ipᷣm fierĩi in oleo qñ miſit apłos vngere infirmos oleo/et ſa- nare eoſ. Et huic ↄcoꝛdat ꝓmulga tio bẽi iacobi dicẽtis. Infirmatur quis ex vobis inducat p̃ſbyteros ecclłe vt oꝛẽt ſuꝑ eum/vngẽtes eũ oleo ſancto.· Sciendũ autẽ qñ in ſcripturis ſanctiſ inuem᷑ ſimpłr oleum debet intelligi de oleo oli⸗ uavx· qꝛ illud ſimpłr eſt oleum alia autẽ nõ ſed fuerũt inuẽta pꝛ defe ctum illius· ſicut oleum nucũ/oleũ lini/et ſimilia· vł p aliq; medicinã ſicut oleum amigdaloꝛe/ ſimilia. KRõ autẽ ↄgruentie quare tale ole um ẽ materia huius ſacramẽti eſt. qꝛ ꝓpꝛietas huius olei maxime cõ- uenit effectui huiuſ ſacramẽti. Eſt enĩ oleum mitigatiuũ doloꝛe! ideo ponit᷑ invulneribuſ. Vñ ille ſama- ritanus infudit oleum in vulneri- bus ſautiati vt dicit᷑ in luca. Sed effectus huius ſacramẽti ẽ mitiga re doloꝛem ſpũalem et coꝛpoꝛalẽ vt dicet¶ · ¶ Notanð inſuꝑ ꝙ ad hocq; oleum ſit ꝓpꝛia materia huius ſaẽ- menti opoꝛtet ꝙ pᷣmo ſit ab epo be nedictũ · et iſtud innuit bẽs iacobꝰ qñ dicit vngẽteſeũ oleo ſcõnd eſt ſanctificato· Rõ autẽ qᷓre opoꝛtet ꝙ ſit ſanctificatũ poſita eſt in tra ctatu de ↄfirmatiõe · capło ij · Capitulum ſecundum de foꝛ⸗ ma extreme vnckionis. Orma huius ſacramẽti ſunt verba que dicit ſacerdos qñ vndit infirmũ · ſcʒ iſta.· er iſtam vnctionẽ/et ſuã pijſſumã miſericoꝛ diã indulgeat tibi deus quicquid deliquiſti ꝑ viſum,/ auditumacita ꝙ in iſta foꝛma tangit᷑ vtus iſtius ſacramẽti de qua dicetur infra qñ aget᷑ de eius effectu · Et eſt ſcien- dum ꝙ dꝛña ẽ inter foꝛmaſ aliox ſacramẽtoꝝ et iſtiuſ. qꝛ foꝛme alio rum ſacramẽtoꝛe hᷣm ambꝛoſiũ ſũt indicatiue · vt patet diſcurrendo ꝑ ſingulaſ ſed foꝛma iſtius ſacramẽ ti eſt optatiua· vt patʒ inſpicienti. Notandũ ꝙ in miſſali ambꝛoſi ano inueniĩð᷑ iſta foꝛma ſic· Vngo t nois eſ / d in ſaſl optat ſalustita eccle Capitulum tertium de mi niſtro exrreme vnchonis· iiſter hius ſrramet eſt pſbyter et nõo luus · Vñ nul le nliſt ßbyter pot miniſrane ſtud ſacramẽti· Ouod patet ex p dica audtoitate bu iarobi. Infir mt qus ex vobig Cuus roẽ qua le qui habet diſpenſare ſat mẽta copons chuſn miſhen opor tet habeat ptatem ſup conpis chriſt ven ſec iſte ẽ ſclug hſ dyt⸗ quare ſolus oſbyter habet mim⸗ ſrate iſto ſxxramẽti. Nee inſta um mauime nctangdo⸗ notz pbabeat mniſt ot maximo ſnmnd vige de hoe ſap de bapti⸗ . Utr auts oporteat huns preſbyten/ ſufficiat nis alebid ey auctoꝛj tey auctoꝛitate al fon eteſe plureſeq * l Minplural. Thomas at mui, ſio 42½, letdies ſinon pof⸗ — — — Etiltud inmuit bis laceb⸗ ngeteſ eũ clo ſco eſ . Roͤant qje opoꝛtet ſeai/ poſtta eſt in a⸗ matoe caplo jj n ſeeundum de for e vnchonis. Pius ſacramatiſune ue doot ſacercos en wuſc; Ra⸗ Per ſan t ua piſſuma miſencor⸗ gect tidt deus quitquic p viſum, auditum t it forma tangit vtng ſtus ide qua dicetur infra qñ us effechu⸗ Eteſ en faz interfnnal lox r et ſauſ q: foꝛme alio mẽtox bin Amnbꝛoſi ſſit patet diſcurrendoy oculos tuos vł aures tuas/ẽ et ꝑ iſtã vnctionẽ ẽ · De hac aũt non ẽ curanduũ ſed foꝛma quavtit᷑ roma na eccła ẽ obſeruãda· Sed que riẽ qre in foꝛma iſtius ſacramenti romana eccła magis vtit᷑ vbo op- tatiuo q; in alijs foꝛmis? Dõm eſt ꝙ iſtud ẽ qꝛ vt dicet infra iſtͤ ſa- cramẽtũ nõ debet dari niſi ꝓpinq moꝛti qui iam ſunt in receſſu · i80 ſicut moꝛis eſt/ ꝙ illis qui ſunt in receſſu optat᷑ ſalus ĩta eccleſia ĩn iſta foꝛma optat ſalutem receden tibus ab hac vita⸗ Capitulum tertium de mĩ- niſtro extreme vnchionis · Iniſter huius ſacramẽti eſt pſbyter et nõ alius · Vñ nul lus niñ ſit p̃ſ byter põt miniſtrare iſtud ſacramẽtũ · Quod patet ex pᷣ dicta auctoꝛitate bri iacobi · Anfir mat᷑ quis ex vobis ccẽ · Cuius rõ ẽ quia ille qui habet diſpenſare ſaẽ mẽta coꝛpoꝛis chaſti miſtici opoꝛ- tet ꝙ habeat ptᷣatem ſuꝑ coꝛpus chꝛiſti vex ſed iſte ẽ ſolus pᷣſbyt· quare ſolus pᷣſbyter habet mim⸗ ſtrare iſt ſacramẽtũ · Nec ẽ inſtã tia de baptiſmo · qꝛ baptiſmus ẽ ſa cramẽtum maxime ncãitatis:ideo opoꝛtz ꝙ habeat miniſty maxime cõmunẽ· vide de hoc ſupᷣ de bapti- ſmo caĩij · Vtie autẽ opoꝛteat ꝙ; ſint plures pꝛeſ byteri vł ſufficiat vnus videbit᷑ ex auctoꝛitate alle/ gata ꝙ debeãt eſſe plureſ.qꝛ dicit pſbyteros in plurali. Thomas at᷑ in uiij · ſuo videt᷑ dicẽ ꝙ ſi non poſ ſint haberi plures ſufficitvnus cũ miniſtris: ĩta tñ ꝙ ſemꝑ pᷣſ byter debet inungẽ dice vᷣba · Et ſi añ qᷓ; perfecerit moꝛiat᷑ vł impediã! alius debet pficẽ qð remanet · ſcʒ reſiduũ ſacramenti Gmõi extreme vnchionis · H ſufficiãt ꝓ pꝛeſenti⸗ Capitulum quartum’de effe- ctu extreme vnctionis · Ffectus iſtius ſacramẽti eſt iſte · Sicut enĩ eſt in infirmi- tate coꝛpoꝛali! ita ſuomõ debʒz eſſe in infirmitate ſpirituali · In infir mitate autẽ coꝛpoꝛali ſic eſt ꝙ po ſito ꝙ aliquis ſit curatus ab infir mitate adhuc qᷓdam debilitas coꝛ poꝛis ꝓueniẽs ex pꝛiſtina infirmi- tate remanet · ido indiget duplici medicina! vna ꝗᷓ ſit egritudiniſ ſa natiua/vł expulſiua · alia q̃ ſit debi litatis q̃ remanet reparatiua · ſi E ſpirituałr · Infirmitas. n· ſpiritua lis ẽ pctm̃. vñ pſalmiſta in pſona ptõꝛs · Wiſerere mei dñe qm̃ in⸗ firmus ſum · Oedicina autẽ ſana- tiua iſtius infirmitatis ẽ peniten- tia · Sed poſtq; homo ſanatuſ ẽ ab iſta infirmitate adhuc remanzʒ in eo qᷓdam debilitas ſpiritual · et cõ tra iſtam infirmitatẽ oꝛdinat᷑ iſtꝭᷣ ſacramẽtũ · UVñ effectus iſtius ſa- cramẽti eſt ſanatio iſtius debilita tis ſpirituał · Eſt etiã alius effect⸗ qꝛ ꝑ ipᷣm pctã veniala et etiã moꝛ talia oblita remittunt᷑. et gr̃a ha- bita auget᷑ vł noua ↄfert᷑· J ntel⸗ lge ſi digne ſuſcipiat᷑· Eſt et aliuſ effectus. q; ſi ſit expediens anime ſuſcipientis ſanitas coꝛpoꝛalis ſibi reſtituit᷑ virtute iſtius ſacramenti Mꝛiobant᷑ omĩa pᷣdicta pꝑ auctoꝛita tem iam dictã iacobi · ca ˖ v. Infir mat᷑ quis exvobis inducat pꝛeſ by teroſ eccłe vt oꝛẽt ſuꝑ eum: vngẽ tes eum oleo ſancto/ et alleuiabit eum dñs a languoꝛibus ſuis et ſi in peccatis ſit dimittetur einẽ Capitulum v. quibus debet da ri ſaẽmentũ extreme vnctioniſ. J pꝛedicta auctontate colli⸗ git᷑ ꝙ iſtud ſacramẽtũ nõ de⸗ bet dari niſi infirmiſ.qꝛ dicit᷑ iaco- bi v. Infirmã quis c. Non autẽ qbuſcunq; infirmis: ſed ſolum ilł qui ſunt in piculolet ſunt ꝓpinquĩ moꝛti qui cum deuotiõe añ petie⸗ rãt iſtud ſacramentũ.poſito etiãq; ſint frenetici · Cum enĩ iſtud ſacra mẽtum ſit ſacramẽtũ exeuntium/ nõ debet dari n exeũtibus · vel ilk q́ parati ſunt ad exitũ huius vite⸗ Ca.· vj· in bus ptibꝰ coꝛpiſdebʒ fieri ſaẽmẽtũ extreme vnctioõiſ. Via purgata materia medi cina debet applicari particule patiẽtiideo materia peccati pur- gata ꝑ penitẽtiã iſtud ſacramentũ qð eſt medicina ↄtra debilitatẽ de relictã ex pctõ/vt dtm̃ ẽ debʒ ap- plicari mẽbꝛis qᷓ ſunt oꝛgana ſen- ſuũ ꝑ qᷓ moꝛbus peccati in animã intrat · Vñ in ſacramẽto iſto debẽ inungi oculi, aures,/os, nares/ma- nus/pedes, et renes · ita ꝙ; ad oc- culos dicat᷑. ꝑ iſtã ſantã vnctionẽ et ꝑ ſuã pijſſimã miſericoꝛdiã in⸗ dulgeat tibi deus quicquid deli- quiſti ꝑ viſum· Ad aures. p audi- tum· Ad os ꝑ guſtum. Ad nareg odoꝛatum· Ad manus!ꝑ tactum Ad pedes ꝑ greſſum·Ad renes! p ardoꝛẽ libidinis. p̃mittẽdo in ſin⸗ Suł per iſtam ſanctã vnctionẽc. Sed quid fiet de ceco a natiui tate qui nõ peccauit ꝑ viſum . vel de ſurdo a natiuitate qui nñ pecca- uit ꝑ auditum. vł de claudo qui ñ peccauit ꝓ greſſum · nunquid debẽ inungi in iſtis mẽbꝛs? Dico ꝙ ſic qꝛ licet cecus nõ peccauerit vide- do! tamẽ foꝛte peccauit ĩoꝛdinate viſum appetẽdo · Et idem dico de ſurdo/et claudo· Eſtimo er qnq;ʒ aliquis nõ haberet oculos vł alia membꝛa in quibus fit vnctio! de⸗ beret inungi in locis circũuicinis/ paopter rationem iam didam/ Capitulum vij. vtrum extrema vnctio debeat iterari· Vm in iſto ſacramẽto nõ im pᷣmat᷑ caracter manifeſtũ eſt ꝙ iſtò ſacramẽtũ poteſt iteraricũ homo poſſit multotiẽſad moꝛtem infirmari · Vt autẽ in eadem in firmitate poſſit multotiẽſ innngi? Dico ꝙ infirmitatũ quedam ſunt bꝛeuis tminatiõis ſicut ſynochia: vel cauſon/nẽ. Tam ſi recidiuaret aliquis/cũ recidiuũ ſit alia infirmi tas a pma in recidiuo poſſet itera to inungi · Alie ſunt infirmitates diut᷑ne ſiẽ tuſſis/ febꝛis/ethicanẽ iliſteoit ican gile funtr eſi curet no dedz qui fuit imnunctus en nen⸗ ſe peſtea belnegre . eq amfarin tas. qn ſequeret ꝙ, epus clius c put fuit inund nſmate n debz lauare caput cum eius ncho ſit dignior ita. Iñ qñ diquis infi⸗ mul inungt debet eſe bbi alquiſ muiniſter qui cum ſtupa abſtergat locum vctionis et poſtea ila ſtur pa debet conbun Tractatus ſeptimuſpnime ptiſ hnapal ĩ de ſaemẽto mñmonij Capuniilquud ſint ſponſala. tadtatn de Exramenn ng in loas crcüuieinis, onem iann digam Aum Ni Nrumerwema Deead Rerar⸗ m iniſto ſaramto ſöin mak carader! manffeſtu eſ ſaramẽtu poteſt terari poſſt multi⸗ AA nuten uni. Otr ants inealen in repoſt nltytiiſ inmnngi infrmitati quedan fünt minatioig/ ſcut ſmochia⸗ nii⸗ Lañſ recidiueret A retidiuũ ſt Aa infirmi nal in recidiud poſſertten . Ale ſunt mfirnitans auſis, febns ethita / que durãt ꝑ annum, plus. St ſic cum in talibus infirmitatibus hõ poſſit multotiẽs venire ad punctũ moꝛtis · In talibus poſſet iſtud ſa cramẽtu multotiẽs iterari · Et iſta eſt ſña ſancti thome in iiij · Dicit tñ ꝙ ſi inueniã ſña alicuius docto ris in ↄtrariũ ꝙ nõ ↄdemnat eam· Illud aũt qð dicũt quidam ꝙ ulle qui fuit inunctus:ſi curet᷑ nõ debʒ ſe poſtea balneare: ẽ qᷓdam fatui- tas·qꝛ ſequeret᷑ ꝙ ep̃us cuius ca- put fuit inunctũ criſmate nõ debʒ lauare caput cum eius vncchio ſit dignior iſta· Tñ qñ aliquis infir- muſ inungit᷑ debet eſſe ibi aliquiſ miniſter qui cum ſtupa abſtergat locum vnctioniset poſtea illa ſtu- pa debet combun⸗ Tractatus ſeptimuſ pꝛime ptiſ pncipalł ẽ de ſaẽmẽto mr̃imonij Ca·pꝛimũquid ſint ſponſalia. Apedito cũ dei adiutoꝛio tractatu de ſacramentis qᷓ generãt/vegetãtnutriunt ꝓmouẽt/et reparãt hominẽ in vi ta ſpũali reſtat tractandũ de ſaẽ- mẽto qð ꝓducit/et generat eundẽ in eſſe/et vita coꝛpoꝛali! ſcʒ de ſa- cramẽto mat᷑monij · Quia vo libel lus iſte ẽ compoſitus ſpꝛ ſimpliceſ quĩ nõ ſunt in iure tã canonĩco qᷓ; ciuili multũ ꝓuecti · Allegatiõeſ vo quoecunq; multoꝝ iuriũ tã de iu⸗ re canonico q; ciuili que in iſta ma teria pluſ qᷓ; in p̃cedẽtibuſ tracta- tibus adducunt᷑ ne ſimplicibus et minus ꝓuectis ↄfuſionẽ inducant/ ab huiuſmõi allegatiõibus quantũ potero abſtinebo · cũ ſimpliceſ hui⸗ modi allegatiõeſ nec legẽ nec intł lgere ſcirent · Qm̃ autẽ bᷣm phᷣm di ſpoſitio pᷣcedit foꝛmãſic ſponſa- ha p̃cedũt mat᷑moniũ · ido pᷣmo de ſpõſalibus ẽ agenð · Circa ſpõſa- lia & ↄſiderãda ſunt quinq; . Pri⸗ mo quid ſint ſpõſalial et vñ dĩican? ſcdðᷣo quałr ↄtrahant᷑ · tertio in qua etate contrahi pñt · quarto quiſ ſit effectus ſpõſalium· quinto quibus caſibus diſſoluunt᷑ ſponſalia. Sponſalia ſunt futura nuptia rum ꝓmiſſio · Ex qua diffinitione/ que cõmunis ẽ canoniſtis et legi- ſtis! patet ꝙ ſpõſalia debẽt p̃ᷣcedẽ mat᷑moniũ/ſicut pñs futᷣm̃ · Dicun tur autẽ de ſpõdeo ſpõdes/ quod ẽ adem ꝙ pꝛomitto pꝛomittis Ca.ij·quałlr dtrahan⁊᷑ ſpõſalia Ontrahunt᷑ autẽ ſpõſalia q̃ᷓ⸗ tuoꝛ modis· Vnomõ nudaꝓp miſſione· ſicut qñ dici᷑ Accipiã te in vxoꝛẽ/ et accipiã te in vixe · ſcðo mõ datis arris ſponſaliũ puta pe⸗ cunia,/ vł aliqͥbus alijs rebus.ter- tio mõ anuli ſubarrationelet iſtud dicit vulgarit᷑ de ſpõſatio⸗ ſed ꝓpꝛie ſubarratio nũcupat᷑ · quarto modo interueniẽte iuramẽtol ita tam̃ q; ſemꝑ ſintᷣba de futuro, vt detm̃ ẽ Quia ſi eſſent vba de pñti iam nõ eſſent ſpõſalia ſed matrimonium, Capitulum tertium in qua eta te contrahantur ſponſalia · Voniam poſt ſeptẽniũ/ id ẽ poſt etatem ſeptẽ anno tã pueri q; puelle incipiũt habere di ſcretionẽ, que requir in ſpoſalibꝰ dtrabẽdis: ideo poſt ſeptẽmũ pñt dtrahi ſpõſalia · Si vo añ ſeptẽniũ ipſi vł parẽtes eoæ vice et nomĩe ipſoꝛe ſpõſalia ↄtrabãt nihil agũt niſi dum venerint ad ſeptẽniũ in- cipiãt eis placè · quia ſi dũ veniũt ad ſeptẽniũ incipiãt eiſplacere ex tunc valent · Ita ꝙ licet ſpõſus nõ cognoſcat eã carnalr ↄſangnineã tñ eius nõ poterit habere in vxo- rem:nec ecõtra · Et nota ꝙ etas ↄtrahẽdi matmoniũ apta in puel- la eſtxij. anoæ · In puerovo xiiij · Et ſi añ dtrahãt nõ eſt mrimoniũ ſed tm̃ ſpõſalia! niſi fuerint etate nubilivl ĩta ꝓpinquĩ ꝙ poſſint car naliter cõmiſceri cum tunc etatẽ videatur malicia ſupplere⸗ Capitulum quartum:quiſ ſit eff ectus ſponſalium · onſalia dtrahunt᷑ duobus modis · quãdoq; enim contra hunð?᷑ ſub cõditioneqñq; pure · Si ↄtrahban?᷑ ↄditione appoſital poteſt eſſe multis modis! qm̃ aut cõditio appoſita ẽ poſſibił/ aut impoſſibił/ aut nccẽaria · Si ſit impoſſibił pu- ta ſi diceret Cõtrahã tecum ſi di- gito tetigero celum· Si ſit nccẽaria puta ſi dicat Cõtrãhã tecum ſi ſol oꝛia᷑ cras vł aliquid aliud ſimile Aſte ↄditiõeſ debẽt haberi ꝓ non adiectis/id ẽ non appoſitis· Si aũt ↄditio ſit poſſibił aut eſt honeſta/ aut inhoneſta· Si ſit hõeſta puta quĩia dicit Cõtraha tecum ſi pater meus voluerit vł ſi dederis mibi centum marcas:.ſi ↄditio ñ impleã nõ tenet᷑ mrimoniuũ ↄſummare/do nec ↄditio fuerit adimpleta. Etiã ſi in dtrahẽdo ſpõſalia fuerit appo ſitum iuramẽtũ. Et iſtud intellige ſempꝑ niſi carnabł copła fuerit ſub- ſecuta inter eos · qꝛ tũc dicit᷑ verũ matrimoniũ inter eos eſſeqm̃ vi⸗ det᷑ ↄditionẽ receſſiſſe · Si vo odi⸗ tio ſit inhoneſta/et ſit ↄtra naturã et ſubſtãtiam matrimoni puta qꝛ dicit Contrabhã tecũ ſi ꝓcures tibi venena ſterilitatis,m ł ſi ꝓ pecunia adulterãdã te tradas,/ vł donec in uenĩã aliã pulchrioꝛẽ · iſta ↄditiovi tiat ↄtractum!ita ꝙ nõ ſunt ſpon- ſalia/ nec mrimoniũ · Si vo ↄditio ſit inhoneſta nõ tñ eſt dtra naturã matrimonij puta q; dicit Cõtrahã tecum ſi hominẽ interfeceris/ vel furtum feceris,/ſimilia · Iſta cõ- ditio/ꝙ non adiecta debet haberi, et eſt abijciẽda/et tenẽt ſponſalia· Notandũ tñ ꝙ licet dqtm̃ ſit ꝙ ſpõſalia pñt ↄtrahi ſub ↄditiõe ꝓ- miſſe pecunielnõ tñ põt ꝓmitti pe cunia ꝑ modũ pene · Et ſi ꝓmiſſa fuerit! nõ tenet pene ꝓmiſſio nec põt repeti · vt ſi dicat᷑ ſic Niſi dtra bo tecum tibi dabo cẽtum marcaſ Non enĩ valet ↄditio pene! cum li bera debeant eſſe comiugia · F · de vboꝛe obli. A.tua·ca · de ſpoſalibus· velut. Si autẽ ↄtraban?᷑ ſpõſalia pured ẽ ſine ↄditiõe! a ſint ambo apti ad mrimoniũ cõtrahendũ · et in ſponſalibus ↄtrahẽſ interuene neut eſt in etate nu⸗ ij. i aute et ij Een⸗ bili tenent expecare doner Ant ad annog etats legitimos otrabencli mñmoni⸗ Et idem di coſivnus in etate legitima al non quia le qui ẽ inetate legia⸗ madebet erpeckare dlium vl ſiſt mutuo abſoluerint poterunt iudr coeccleſe ſeparan Capitulumquintum:quibuſ ca ſdus ſoluuntur ſponſalna. Rnn ſſalia ſenel dtracka unt, ſemperligant. Ita ntrabant ſpoſalia Nnde 1 et no ſt preſſum ad carnal copu⸗ lan/ ci ila d eſrein Gne enuse e⸗ kiunceer⸗ racite * ronn te dancg, l dorerin l pulchno iſtl aſtori Atumia 4 noo ſunt ſoon⸗ mnmonii. 1 vo ltoo eſtanoti eſtora mtur niſlputa qꝛ diet Cirah ponmime mterteter W feteri eldnier IRace no aedadebet eben Peetda er ner ſponſi⸗ Ntandſim glwet dañ ſt laßit nah ſib Afie perunienotß püt inti ap moci pene. Et ſin it / no tenet pene yniſconee ppet veſ er ſc ſidtnd aum iibt dabe cetum nartal rit iuramentum/ſunt compellendi x excõmunicationẽ ↄſummare ma trimoniũ niſi foꝛte timeã de vxoꝛ cidio vł de aliquo alio ꝑiculo · Sed ſi alter eoꝝ ↄtraxerit cũ alio ꝑ ver ba de pñti iniunget᷑ ei pnĩa de ꝑ⸗ iurio/ fide mentita abſoluetur ab excommunicatione · Si autem nõ interuenerit iuramẽtum monẽ di ſunt mrimoniũ cõſummare non cogẽdi · qꝛ inuite nuptie malos cõ- ſueuerũt hre exitus · xxx · q· ij · ca · et ij · Si autẽ neut᷑ eſt in etate nu- bili tenent᷑ expectare donec veni⸗ ant ad annos etatis legitimos ad ↄtrahendũ mrimoniũ· Et idem di co ſi vnus ẽ in etate legitima/ aliꝰ non quia ille qui ẽ in etate legiti- ma debet expectare alium,/vbl ſi ſe mutuo abſoluerint poterunt iudi- cio eccleſie ſeparari Capitulum quintum:quibuſ ca ſibus ſoluuntur ſponſalia. A& quo ſpõſalia ſemel dtracta ſunt, ſemper ligant · Ita ꝙ ſi ↄtrabant᷑ ſpõſalia poſtmoð cũ alia et nõ ſit ꝓceſſum ad carnalẽ copu- lam: cũ illa ſcdᷣa compellendus eſt redire ad primã · Si vo cognoue- rit carnałr ſcdaʒ/cũ iam mr̃imoni um dicat᷑ debet cum ſcdða manere et nõ redire ad pꝛimã · Soluun- tur autẽ ſponſalia in octo caſibus- Primus ẽ ſi alter eoꝛe vult tranſi re ad religionẽ qð pt᷑ facere alte- ro inuito/ etiã ſi fuerit mr̃imoniũ P vba de pñti ↄtractũ dummõ nõ fuerit ꝑ carnalẽ copulã ↄſumma tum · Et ille qui remanet in ſecło remanet abſolutus: et hoc qñ alt fuerit ꝓfeſſus in religionẽ · Mabet᷑ iſte caſus ex de ↄuerſi iuga.c·ex publico · e · de ſponſa · duoꝛe licʒ pᷣ ter ſoltũ · Scðs caſus eſt qñ ſpon ſus ñ inuenit᷑ qꝛ ſe trãſfert ad aliã regionẽ tñ pꝛius recepta pnĩa de ꝑpiurio vł fide mentita/aut nõ ſer- uata ſi ꝑ eum ſteterit mr̃imoniũ q̊ minus fuerit ↄſummatũ · habẽ iſte caſus e · de ſponſa · ca · IAllis autẽ. Tertius caſus eſt ſi alter eoꝝ poſt tracta ſponſalia incurrit lepꝛã/vł paliſim aut oculos, manus/pedes vel naſum amiſerit· vel quicq; ſibi piꝰ euenerit · ponit᷑ iſte caſus eẽ · de coniugio lepꝛoſo · ca · litteras · de iuramẽto · ca · q;admodũ · Quartus caſus ẽ ſi ſuꝑueniat affinitas pu- ta ſi ſponſus cognouit ↄſanguineã ſponſe vł ecõuerſo · Et ad hoc ꝓ· bandũ ſufficit ſola fama · habẽ iſte caſus vij ·q·iĩj · q dam ðᷣſpõſauit · ex de ↄſangmta · et affinita · ca · ſuꝑ eo Quintus caſus ẽ ſi mutuo ſe ab- ſoluerint · habet᷑ iſte caſus ext᷑ · de ſponſa · ca· pᷣterea · Quidã tñ nõ re cipiũt iſtum caſum · vñ dicũt ꝗiſta decretał allegata nõ ẽ decretab · vł ꝙ loquit᷑ de ꝓmiſſiõe comparatiua Sextus caſus ẽ ſi alter eoꝝ fuerit foꝛmcatus· habet᷑ iſte caſus eẽ de iureiurãdo · ca·q;admoð · Septimꝰ caſus ẽ qñ ſpõſus de facto cũ alia vł ſponſa cũ alio ðtraxit ꝑ vba de pñti/vł ꝑ vᷣba de futuro et ſeauã carnał copula: tẽ ſoluunt᷑ ſpõſalia pꝛ maius vinculũ ſeu pactum ſup ueniẽs ſed debet agere pnĩaʒ de piurio/vł fide mentita. ponit᷑ iſte caſus ex de ſponſa.ca.ↄſuluiſti · de ſponſa · ca:tua nos · Octauꝰ caſuſẽ qñ minoꝛ ad etatẽ legitimã venit petit abſolui a vincło ſponſaliũ et dari ſibi licentiã nubendl alibi · habetur iſte caſus ext᷑ · de ſponſa · impube.ca · de illis · et ca · a nobis · Nota ꝙ om̃s iſti caſus pᷣter ꝑ mum, qñ ſcʒ alter eoꝝ vult intrac religionẽ intelligẽdi ſunt de ſpon ſalibus de futuro,s qᷓ vere et ꝓpꝛie dicunt᷑ ſponſalia · Nota etiam ꝙ; in duobus caſibus p̃ᷣdictis ipſo iu⸗ re ſoluunt᷑ ſponſalia · ſcʒ qñ intrat religionẽ et qñ ↄdtrahit mrimoniũ cum alio vł cum alia · In ceteris vero caſibus ſoluenda ſunt per iu dicium eccleſie⸗ Sequiẽ᷑ ſcda pars ſeptimi tra- ctatus pᷣme ꝑtis pncipał/qui ẽ de matrimonio · J Capitulum pꝛimũ!quid eſt ma trimoniumet vnde dicatur · Oſtqᷓ; tractatum ẽ de ſpõ ſalibus dm eſt de matri- monio. Circa quod ↄſiderãda ſunt octo · ¶ Primo quid eſt matrimoniũ et vñ dicã · ſcdo quałr ↄtrahit᷑ ma trimoniũ · tertio qñ vbil et quibꝰ verbis fuit inſtitutũ· quarto qᷓ fu it cã inſtitutiõis matrimonij· quin to qui pñt dtrahere mr̃imoniũ · ſe xto quot modis dici mr̃imonium ſeptimo quot ſunt bona matrimo- nij· octauo qᷓ impediũt mr̃imoniũ · Atrimoniũ a doctonbus ſic diß finit᷑ · Oatrimoniũ eſt viri et mu- lieriſ legitima iunctio indiuiduã vite ↄſuetudinẽ retinẽs· Non aũt dicit viri et mulie/ nec viroꝝ et mulieriſ.quia nec vnusvir plureg muliereſ,/ nec vna mulier plureſ vi ros hahere poteſt. Dicit indiuidu am vitenẽ · hoc eſt ꝙ neuter abſq; ↄſenſu alterius põt ↄtinẽtiã pfite ri/vł oꝛõni vacare · et ꝙ inter eos dum viuũt pmanet vinculum con iugale · Aliter diffinit matrimo nium ſic · Eſt viri et mulieris diũ⸗ ctio vite cõmuniſ ↄſoꝛtium, diuini et humani iuris cõmunicatio Di⸗ cit᷑ autẽ mr̃imoniũ de mater ma⸗ tris/et munio munis · vñ matrimo nium ẽ q̃ſi matris muniũ /id ẽ offi cium.qꝛ dat mulieribꝰeſſe matreg vel ideo magis denominat᷑ a ma- tre qᷓ; a patrelqꝛ eiuſ officiũ magiſ apparʒ in matmoĩo qᷓ; officiũ viri⸗ Capitulum ſecundum qualiter contrahitur matrimonium · Olo autẽ ↄſenſu trabit᷑ ma trimoniũ qui ſi ſolus deſit/ce tera etiã ipſo coitu celebꝛata fru⸗ ſtrant᷑ · Ex quo enĩ ꝑ vᷣba de pñti vir ↄſentit maritali affectu in mu⸗ lierẽ et mulier in vix ſine verbis cõſuetis · vt ſi vir dicat accipio te in meã vxoꝛẽ · et ipſa reſpondeat: accipio te in virum meũ · vl ſi vir dicat! volo te de cetero babere in vxoꝛem · et ipſa reſpõdeat volo te de cetero habẽ in vixæ vłquibuſ⸗ cunq; alijs vᷣbis, vł ſignis expᷣmat ↄſenſus ſtatim ẽ mat᷑moniũ. Ie- runtñ ſi loqͥ pñ̃t ↄtrahbẽtes/vba ſt otius bñicko mubẽtum Vde dico gybis ace phetco oꝛeplat fiuit mſtititi ci di nir o exoſſi bis meis/ et caro de carne mea⸗ p boe dimittet bomo pfem? ma. to et aaherebit vxon ſue / et enit duo incarne vna. vde de hoe ſup in ſoramẽts in generalica pmo Caplm ii ue fuit tauſa uſttmtoris matemoni⸗ Ve ſuntcauſe propales in⸗ ſtitutiomig matrimonij⸗ heet ſntmlte ſdane . Onmat̃ pun cipal cauſa ſuleptiopl. Etz Gne cauſam inſtituit deug män noul in ar n ſoaj nint; Pareteo/uj eeſteneusonrt enes cauſ⸗ b vittio fon.e Imdig munĩ ic boft t muleenboſſo nat eg gis denominat ma⸗ eigreiuſoffci nagſ endio j offcii vin, m ſecundum aualer dur matimonawrn⸗ Aute dſenſu Mahi ne oniülquſſclus deſtte plo coidu celebꝛat⸗ in Er quo eni p vba deyſti Gt mantäliaffec inm mlterin nr ine bis vtſ ur dicat! Alpi⸗ 1 cõ · et iyl reſondeat in vium nei. Aüvi te de ceteſ⸗ Nbd 8 tipſ̃ reſpodeat woo ebein virr laubiſ⸗ ncẽaria qᷓntũ ad eccłaz dſenſũ mu tuum continẽtia vł expꝛimentia;: Ca.iij·qñ/et vbi/et quibuſ vᷣbiſ fuit inſtitutum matrimonium· N paradiſo terreſtri fuit ma trimoniũ inſtitutum/ añ pec catum. Cuibus autẽ vbis fuit inſtitutũ · Dicunt aliqui ꝙ ułvbis geneſis ĩx ca· Creſcite et multipli camini/replete terrã · Sed iſtud nõ credo vm · fuerũt enĩ verba illa potius bñdictio nubẽtium · Vnde dico ꝙ vbis ade ꝓphetico oꝛe ꝓlatiſ fuĩit inſtitutũ cũ dĩ nũc os ex oſſi- bus meis, et caro de carne mea ; ᷣ hoc dimittet homo pr̃ema ma- trẽ/et adherebit vxoꝛi ſue/ et erũt duo in carne vna · vide de hoc ſup in ſacramẽtis in generali · ca · pᷣmo Capłm ĩiij ·que fuĩt cauſa inſtitutionis matrimonij. Ve ſunt cauſe pᷣncipales in- ſtitutionis matrimonij · licet ſint multe ſcdarie · Prima tñ pꝛin cipał cauſa ẽ ſuſceptio pꝛoł · Et p hanc cauſam inſtituit deus matri moniũ in paradiſo añ pctm̃ int᷑ pᷣ mos parẽtes quibus dixit geneſis ix · ca · Creſcite multiplicaminĩnẽ Scða cauſa ẽ vitatio foꝛnicatiois· et iſta cã habet locũ poſt pctĩ · Et de iſta dicit apłs · jad coꝛx · vij · ca · Ppꝛ foꝛnicationẽ vitãdã vnuſquiſʒ vxoꝛẽ habeat·et vnaqueq; virum ſuũ · Cauſe ſcdᷣarie ſunt multe · ſczʒ pacis refoꝛmatio · pulchꝛitudovxo- ris · diuitie et ſciẽtia · Ita tñ ꝙ pᷣn cipał intẽtio eoꝝ qͥ ↄtrahũt ñ ferã ad iſta ſʒ ad duo pᷣma pᷣncipalia⸗ Capitulum quintũ qui poſſunt contrabere matrimonium. Onis homo qui pt᷑ ↄſentire in ↄiugalẽ effectũ et carnalẽ copulã exercẽ/niſi expᷣſſe ꝓhibeatc᷑ põt ↄtrahere mrimoniũ · Dico qui ↄſentire põt · qꝛ licʒ puer infra eta tem illegitimã ↄſtitutus! hoc ẽ in fra xiiij annũ,/ et puella ĩnfra xij· dicãt vᷣba apta ad mr̃imomũ ↄtra pendũ: qꝛ ↄſentire nõ pñt, nullũ ẽ mr̃imoniũ · eỹ · de ſpõſa · c · tue frni⸗ tati · Simbłr ille qui inſanus ẽ vel furioſus, licʒ dicat vᷣba reqſita ad mr̃imoniũ ↄtrabenð/nõ ↄtrahit · qꝛ aſentire nõ põt · xxx · q· ij · neq; furi oſuſ · Et E̊ ẽ veꝛ qᷓ;diu eſt in furia ↄſtitutus · qm̃ ſi aliqñ habeat luci- da interualla/et aliqñ redit ad ſa nam mentẽ /nubere põt/et teſtari. Et omĩa q̃ alij pñt põt et ipſe facẽ vt codice de codicill · ¶.nec codicil los · vij · q:j ·qᷓ;uis · Dico et qui car- nalẽ copulã pt᷑ exercẽ · qm ille qui caret vᷣga virili vł vtroq; teſticło vł qui ẽ naturałr frigidus ↄtrabẽ nõ põt · ex · de frigi · et malefi · ca · ꝙ; ſi · Dico etiã niſi expꝛeſſe ꝓhibeat᷑- qꝛ edictũ de mr̃imonio ↄtrahendo eſt ꝓhibitoꝛiũ· ido oĩs cui nõ ꝓhi- bet᷑/otrabẽ pt᷑· ex · de ſponſa · ca · cũ apð ſedẽ · Prohibent · n · aliqͥ p vo tum/ ſetiã p oꝛdinẽ!ita in alijs impedimẽtis/de qͥbus dicet᷑ infra- Nota ꝙ mr̃imoniũ põt ↄtrabi — inter abſentes ꝑ ꝓcuratoꝛesſicut factum fuit inter regẽ vngarie dominã albã filiam regiſ francie: Capitulum ſextum quot mo- dis dicitur matrimonium. Atrimoniũ diciẽ multis moĩſ Nam aliud ẽ legitimũ aliud clandeſtinũ · Matrimoniũ legitimũ eſt qñ ab his qui ſuꝑ feminã hñt ptatẽ vxoꝛ petit᷑ a parẽtibus ſpon ſat/et legibus dotat᷑/ac a ſacerdo- tibus(vt moꝛis ẽ) bñdicit᷑et a pa- ranymphiſ cuſtodit᷑/ac ſollenniter accipit᷑ · Non tñ intelligas ꝙ ſine iſtis ſollennitatibꝰ nõ poſſit eſſe ve rum mr̃imoniũ: ſed ſicut ẽ in alijs ſacramẽtis ꝙ qᷓdam ſunt de ncẽi- tate ſacramẽti/qdam autẽ de ſollẽ nitate tmlita in matrimonio que- dam ſunt pꝑtinẽtia ad ſubſtãtiã ma trimonij/ſicut ↄſenſus ꝑ vᷣba de p̃ᷣ⸗ ſenti expᷣſſus· iſte ſolus facit ma trimoniũ · Quedã autẽ ſunt ad ſol lennitatẽ et decoꝛẽ/ſicut ſollennita tes pᷣdicte ſine q bus ẽ matrimoni um veꝛe legitimũ qntũ ad vᷣtutẽ qᷓ;uis nõ qᷓntũ ad honeſtatẽ · Ciam deſtinũ matrimoniũ eſt qñ fit ſine ſollennitatibꝰ p̃dictis · Et qui ſic cõ cahũt exponũt ſe magno piculo. Moſſet enĩ alter altee dimittere qñ vellet.et de facto cum alio vel alia dtrahẽ · et ſic in adulterio ma nere .· Vñ talibus ↄſulenð ẽ in fo⸗ ro ↄſciẽtie vt de nouo in facie ec- cleſie ↄtrahãt · IJtem mr̃imonioꝛũ aliud ẽ initiatũ aliud pfectũ ſiue ↄſummatũ ꝑ carnalẽ copulã.ĩniti atum vo ꝑ vba de pñti. Notan dum tñ ꝙ mrimoniũ põt eſſe pfe- ctum duobus modis · Vnomo ſan ctitatealio mõ ſignificatiõe · Ma⸗ trimoniũ & põt eſſe ꝑpfectum ſctĩta te añ carnalẽ copula· Vñ auguſt. ad quandã:/q ſi ł n ſemł cum mari- to ſuo votũ emiſerat caſtitatig di⸗ cit ſic inter cetera · nõ qꝛ tempaba tiſpariter a cõmixtiõe carnalido maritus tuus deſierat eſſe immo tanto ſanctius ↄiuges manebatig ꝗqnto ſanctioꝛa ↄcoꝛdit᷑ placida ſer uabatis· Sʒ matrimoniũ nõ ẽ pfe ctum ſignatiõe añ carnalẽ copulã. Cõiunctio enĩ coꝛpons viri et mu lieris ſignat iunctionẽ dĩne nat᷑e et humane in pſona filij dei · vide de H ſupᷣ de ſacramẽtis in genera n · ca · j. Et ſic ſoluit᷑ illa q̃ſtio vtrũ inter btiſſimã vginẽ mariã et io- ſeph fuerit ꝑfectũ matrimonium · Dicit᷑ enim ꝙ fuit pfectũ ſdĩtate ſed nõ ſignatiõe · Quidã dicũt ma trimoniũ initiatũ ꝑ ſpõſalia de fu- turo: ratum ꝑ ↄſenſum de pñti cõ ſummatũ ꝑ carnalẽ copulã. Itẽ matrimonioꝛ aliud ẽ legitimũ et nõ ratũ aliud ratũ et nõ legitimũ aliud ratũ et legitimũ · Oatrimo⸗ niũ legitimũ et nõ ratũ ẽ inter fi- deles · Et legitimũ qꝛ legali inſti- tutiõe et ꝓuintie moꝛibus nõ ðtra iuſſionẽ dñi ↄtrahi?᷑ ſed nõ ẽ ratũ qꝛ ſine fide fit · Vñ auguſt. nõ eſt ratum ⁊iugiũ qð ſine deo eſt. Wa⸗ trimoniũ ratũ et nõ legitimũ ẽ qð fit inter fideles per ſonas· ſed ſine debita ſollennitate ↄtrahit᷑. Ma- trimoniũ ratum et legitimũ eſt qð to vt Augiu n perek. h duo pma bona qnh ſunt in nan, mo qſg notertpo inſepabilra heret matimonlo⸗ Ca.·viij qd in ſe vtinet xvj ca. cſt de impedimẽtis matrimonij⸗ Oyedimẽta matimonijſunt xijqᷓinpediũt mñmomũ co· teabend dirimũt iam dtracti⸗ Di enſipſa vl aleie ipox pcedat ma⸗ Nunoni lenſum ugals excluck Gnſaun mimonid mälum At impedimetitſiͦpatz per a exeplalfunoſus n pot otrhe timonn Siti oſich a neten Stend n poſich rrarerit ef cak funioſis ifn hor ſlui? himonii · Itẽ ⸗ ail Jtb q habz vtnine taſt ali ſali e euulſum no ni tchs nſimmii G wh. V vo poſtʒ e Ndoef ng,, ccoplli ſrtoingeee Fut nunt mi i i nmein huflj ei nil de ſvanits in gewi Etſr lut ilaſto m ſimi vgine maniet o⸗ nt pfechi matimorium⸗ imq kunt prei ita Snedde Ounda t intatd dadetu tatum Jerſun defiiic tarè7i. Ji nmonck' dud legtnnet Ail dimd i et oeytni Araietleguni Otmn/ eginniͦetnp nttjeint⸗ 8 Eelnni lgiſi eet gunde noibis no Nr ne d Nrabte let oe rati⸗ eſidefi⸗ Iſiagiſt oet cũ debita ſollẽnitate eſt ↄtractum Capitulum ſeptimumquot ſunt bona matrimonij· MDOna matrimonij pᷣncipalłr ſẽ tria·ſeʒ fides/ꝓles/et ſaẽmen tum. Fides attẽdit᷑ ne poſt vincu⸗ lũ ↄiugale cũ alio/vel alia coeatur. Scðdðm in ꝓle vt amet᷑/ſuſcipiat᷑/ et religioſe educat᷑ · Tertiũ in ſaẽmẽ to vt iugiũ nõ ſeparet᷑ · Et notaq; duo pᷣma bona qñq; ſunt in mrimo nio qñq; nõ ·tertiũvo inſeꝑabiłr ad heret matrimonio⸗ Ca · viij · qʒ in ſe dtinet xvj · ta. eſt de impedimẽtis matrimonij. WMpedimẽta matrimonij ſunt xij·q̃ impediũt mr̃imoniũ cõ⸗ trabenða dirimũt iam ↄtractũ · Si enĩ ipſa vł aliqͥd ipᷣoꝛe pᷣcedãt ma⸗ trimoniũ/ↄſenſum ↄiugalẽ excludẽ Si vo ſequant᷑ mr̃imoniũ/ nullum pᷣſtat impedimẽtũ:ſiẽ patʒ per iſta exẽplal furioſus nõ põt ↄtrahẽè ma trimoniũ · Si tñ poſtq;ʒ ↄtraxerit ef ficiat᷑ furioſus iñ pꝛ hoc ſoluit᷑ ma trimonĩiũ · Itẽ qͥ habʒ vtrunqʒ teſti culũ ſectũ/id ẽ euulſum/nõ põt con trabẽ mrimoniũ · Si vo poſtq; con- traxerit ſcinderetm p ſolui ma trimoniũ · Et ita intelligenð eſt de alis impedimẽtis mat᷑monij: qᷓ̃ in his vſibus ↄtinent᷑· Erroꝛ/cõditio/ votũ/cognatio crimẽ· Cultuſ/diſpa ritas/viſ/oꝛdo/ligamẽ/honeſtaſ.Si ſiſ affini ſ/ſi foꝛte coire neqͥbiſ.hee faciẽda uetãt ↄnubia facta retra- ctãt. Preter autẽ iſta xij· impedi- mẽta qᷓ impediũt mat᷑moniũ ↄtra inter legitimas et fideles pſonas, henð/et dirimũt iam ↄtractũ/ ſunt alia qᷓ impediũt ↄtrahenð/ ſʒ ñ di- rimũt ↄtractũ/ ſcʒ tꝑs feriaꝛc/et in terdctm̃ eccłe · vᷣſus. Eecłe vetitũ, necnõ tꝑs feriatũ · Iſta vetãt fieri pꝑmittũt facta teneri. Que ꝗłr in⸗ tłligi debeãt/dm ẽ ð̊ vnoqq; eoꝝ Ca·jde impedimento erroꝛis: Numeratis oĩbuſ impedimẽ tis erroꝝns dom ẽ de quolibʒz ipſoꝛe · Et pmo de impedimẽto er⸗ roꝛis ꝑpſone q̃ ex ſui nat᷑a ñ ex inſti tutiõe eccłe matmonialẽ ↄſſʒm ex⸗ cludit · qm̃ qͥ errat nõ ↄſentit · vt ff · de ĩuri · o · iuch · l · vj · ꝑ erroꝛẽ · Et er⸗ rãtiũ voluntaſ nulla ẽ · vt C· ð iuriſ et facti ignoꝛãtia · A. cũ ꝑ teſtamen tũ · A.nõ idcirco · Vñ ſi vir ł mułr errʒ in matrimoĩo ↄtrahẽdo nulluſ ẽ ↄſenſus, qͥ ſoluſ facit mat᷑moniũ· Nota tñ ꝙ triplex põt eſſe erroꝛ circa ꝑſonã vnus ꝛpᷣius ꝑſone · vtſi de petro credat᷑ ꝙ ſit guiller. erra circa ꝑſonã · Alius ẽ erroꝛ foꝛtune, vt ſi de pauꝑe credat᷑ ꝙ ſit diues · Tertius eſt erroꝛ qlitatis vt ſi de ignobili credat᷑ ꝙ ſit nobilis⸗ vł de corrupta ꝙſit vᷣgo · ¶õ erroꝛ pſone impedit matrimoniũ: vt ſi credenſ trahẽ cũ petro/cõtrahat cũ guill. vł ſi credẽs ↄtrahẽ cũ martha ↄt⸗ hit cũ maria! nullũ ẽ matrimoniũ⸗ Erroꝛ aũt qlitatis et foꝛtune ñ im pedit matrimoniũ ·vbigr̃a·aliquis ↄtrahat cũ aliqua credẽs eã eſſe v ginẽ, vł filiã regis! a tñ ipſa ẽ coꝛ rupta,/vł filia ruſtici tenet matri- moniũ · Vł credit ↄtrahbẽ cũ diuite trahit cũ pauꝑe tenz matrimo⸗ nium · xxx ·.q:pᷣma:ca· Iis ĩta ꝛc. Ca. ij · ð impedimẽto ↄditionis · Opedimẽtũ ↄditiõiſ introdu ctũ ẽ ab eccła ĩ fauoꝛẽ liber- tatis · Et de g̊ bꝛeuit᷑ ẽ tenen dũ ꝙ ſimłr libera cõtrahat ſcient᷑ cũ ſeruo/vł liber cũ ãcilla. tenʒ ma Emonĩiũ int᷑ eoſ· Si vo libera ↄthat ẽ ſʒuo ignoꝛãterqꝛ credit ipᷣm eſſe libeꝝł liber cũ ãcilla?X.qꝛ credit eã eſſe liberã nullũ eſt mrimoniũ int᷑ eos/ſi ̊ ignoꝛãter egerint niſi poſt qᷓ; alt᷑ nouerit ↄditionẽ alteriꝰ eſſe talẽ, ↄſentiat in eũ vł eã vᷣbo vłfa cto vł carnali copula · Nõ tñ ꝙ erroꝛ deterioꝛis ↄditiõis interimit mr̃imoniũ ↄtrahẽdũ/ et dirimit ĩã otractũ/ nõ at̃ erroꝛ paris vł melio riſ.vt ſi ſeruꝰ ↄtrahat cũ ſerua quã credit liberã/vł cũ libera quã cre- dit eſſe ſerua!qꝛ ñ decipit/ nee ha- bzʒ að obijciat ei · De ↄditiõibꝰ apꝑpo ſitis in mrimoĩo vide g · de ſponſa · ca ij· qꝛ idem ẽ iudiciũ hica ĩbi⸗ Ca·iij·de impedimẽto voti · Irca impedimẽtũ voti nõq; intelligiẽ de voto dtinẽtie ſi⸗ ue de voto caſtitatis· Circa qð no- tanð ꝙ; duplex ẽ votũ ↄtinẽtie · nã qðᷣdã ẽ ſimplex aliud ſollenne · Vo tũ ſimplex impedit mr̃imoniũ cõt᷑ bendũ ſed nõ dirimit iam ↄtractũ Quomõ at᷑ votũ ſimplex ſit ſollen- ne!licʒ olim altercatio fuerit inter doctoꝛes/ tñ hodie ẽ declaratũ per dñm bonifacium viij·ex · de voto/ voti redemp · ca · vnico · li · vj · vbi di cit᷑ ꝙ votũ ſollenniſat᷑ qntũ ad diri mẽdũ mrimoniũ duobꝰ mõiſ · Vno mõ ꝑ ſuſceptionẽ ſacri oꝛdĩs · ſcilicʒ ſubdiaconatꝰ/diaconatꝰ a p̃ſ byte ratꝰ. Aliomõ ꝑ ꝓfeſſionẽ exp̃ſſam kł tacitã factã alicui de religiõibꝰ appꝛobatis. ꝓmoti & ad ſacros oꝛ- dineſ/ et religioſi ñ pñt ↄtrahẽ mri moniũ · Nõ penalẽ inſtitutionẽ in ↄſtitutiõibꝰ dñi clemẽtis pᷣpe ↄt religioſos ↄtrahẽtes mr̃imoniũde facto · ſcilʒ ꝙ ſunt excõmunicati/et irregulares· nec põt cũ eis niſi per ſedem apoſtolicam diſpẽſari Ca:iiij · de impedimento cognationis carnalis. , Oguatio ẽ triplex! quedam ? carnałqᷓdam ſpũałet qᷓdam legał· Et pᷣmo videnð ẽ de cogna tiõe carnali/q nãbłr alias pᷣcedit!a iſta vocat᷑ ↄſangtas· Videnð eſt g qͥd ẽ ↄſangtas?et vñ dicat᷑ · qd ẽ li nea ↄſangtatis · qt ſunt linee · qt F dus · quõ cõputan᷑· vſq; ad quẽ gradũ mr̃imoniũ ꝓhibeã · Cõſang⸗ tas ẽ vinculũ ꝑſonax ab eoð ſtipi- te deſcẽdẽtiũ/carnali ꝓpagĩe dtra- ctũ · Stipitẽ dico illã ꝑſonã a q aliqͥ duxer̃t oꝛiginẽ ſiẽ adam fuit ſupeſ caima enoch/a eoꝝ qͥ deſcẽder̃t ab eis · Dicit᷑ at ↄſangtas a cõ qð eſt ſiłi ſangſ/q̃i cõmunẽ ſangnẽ hñteſ vl de vno ſangne ꝓcedęteſ. Linea ẽ oꝛdinata collectio pſonax ↄſang tate ↄĩuncta/ ab eoð ſtipite deſcẽ tiũ/diuer ſos Sdus cõtinens · Vinee ſunt tres. ſez aſcẽdẽtiũ /deſcẽdẽtiũ et trãſuerſaliũ · pᷣma ſcʒ aſcẽdẽtiũ E illoe a qbus traximꝰ oꝛiginẽ · ſiẽ pater/mater/auus, aua/auus/ꝙ aua/abauus,abaua · ſcda ſcz deſcẽ dẽtiũ ẽ illoʒe qͥ duxerũt oꝛiginem a nobis ſicut filius/filia/nepos/ne ptis/pꝛonepos/pꝛoneptis/abnepos 1. — on fratye attinet ſbi linea traſuer llaiſzipok nrekalnezhe⸗ ſcencit ab auo eoye cömum,/ afut ſipes comuiſ aq traxerut oꝛigine etſie de olbug alſs e inteligend. Nic don eſtac ſt dcig ſiend galy coputãt Fduſ canon⸗ ſto et alr legſte· Nam bm canoni ſtjs due pvne in linea traſuerſain fxit mũ gagi· Syßm legiſtas ſibz ona fact vni gadi/ vtpu⸗ taduoffel ſt in vno Sal pmo bm muige quibin legſtag ſunt in uob de ngl ſran i varſt aut nihil kenaren un tit avideanb aͤſt Rin e “õ aſit Sdug. Grag⸗ hitudo diſanti blonan qua co⸗ groſeik guota gonorati eraong diſtat, due poe inf ſo dit G i⸗ äRT db 1 — —, — r olipt. Mchſ; vpeuslt dra c Sſ Gersͤ ſnt linetz Gcipltaneavſcad qu⸗ nmnii phibe⸗ Giſng⸗ nrulid ſonan dheddſr⸗ Aedin carndhd wage W dptided a raaid toungnd ſe adam fünſel enoch /1eor a deſiduit⸗ Doit ai angtes ac 5 bns qn conmi ingi ite de wwo lngle ecieſ iina lnara oolettopſur dung – ebſtyte deſck erſs 4ccnenb⸗ Uinee abneptis· tertia eſt traſuerſalium, ſiue collateraliuũ:et iſta ẽ a quibus nõ duximꝰ oꝛgine nec ipſi a nobiſ· vt frat᷑/ſoꝛoꝛ/ Ffilij duoæ fratx! qui dicunt᷑ patrueles,/ filij duaꝛe ſoꝛoꝛe/ q dicunt᷑ ↄſobꝝni/et eoꝛe filij et ne poteſ vſʒ ad uij.graduũ.Nõn᷑ iſta xxxv · q· v · pmo g&du.Et nota ꝙ due linee deſcendẽteſ faciũt vnã lineã trãſuerſalẽ · vtʒ in G̊ exẽplo·filij du oꝝ fratle attinẽt ſibi linea trãſuer ſali!: aqlibʒ ipᷣoꝛ in recta linea de⸗ ſcendit ab auo eoꝛe cõmuni/ qͥ fuit ſtipes cõmuĩſa q̃ traxerũt oꝛiginẽ et ſic de oĩibus alijs ẽ intelligenð Nüc g dðm eſt qͥd ſit qdus: ꝓ q̃̊ ſcienð ꝙ ałr cõputãt Sduſ canoni- ſte/et ałr legiſte · Nam bᷣm canoni ſtas due pſone in linea trãſuerſali faciũt vnũ gradũ· Sʒ bᷣm legiſtas q̃libʒ ꝑſona facit vnũ gradũ vtpu- ta duo freſ ſt in vno Sdu pᷣmo ſᷣm canoniſtas qui pᷣm legiſtas ſunt in duobꝰ ſic de ſingul · ſʒ qꝛ iſtð parũ aut nihil cacit ad ꝓpoſitũ/ ido dimit tat᷑ videamꝰ qͥd ſit Sdus · SOradꝰ hĩtudo diſtantiũ ꝑſona/qua co- gnoſcit᷑ quota generatiõis diſtãtia due pſone ĩnt᷑ ſe dꝛñt· Sradꝰ itaq; in linea aſcẽdẽti ſic cõputan᷑. prᷣ mat᷑ ſunt in ᷣmo gdu:auus/aua ſt in ſcdᷣo · ꝓauꝰ ꝓaua in tertio · abauꝰ abaua in uiij · In deſcẽdẽti autẽ ſice cõputan?᷑ · filius filia ſunt in pᷣmo gradu/nepos neptis in ij · ꝓnepos pꝛoneptis in iij:abnepos abneptis in uiij · In trãſuerſali vo linea cõ- putant᷑ ſie: duo freſſt in pᷣmo gẽdu: filij duoꝛe fratꝛe ĩn ij· nepoteſ eoꝛũ⸗ dẽ ſcz duo frat in iij · ꝓnepotes eoꝛe in iii ·vlt quẽ gradũ nulla cõ⸗ putã hodie ↄſangtas: vel ꝓtendiẽ qntũ ad mat᷑moniũ impediẽdũ · ¶r cet ãtiqͥtus ꝓtẽderet᷑ vſq; ad ſepti mũ gradũ · Videnõ eſt igit᷑ ᷣm iſtã doctrinã ql'r ↄſangtas cõputãda ẽ int᷑ ali̊s· Cũ enĩ vis ſcrire de ali⸗ qbus puta de bartholomeo et ber tha qto gradu ↄſangtatis attinent ſibi·accipe aliqᷓ; cõmunẽ ſtipitẽ a q̊ ambo traxerũt oꝛiginẽ · vᷣbigr̃a · pe trꝰ generauit lacobũ iohã· qͥ fue- rũt freſ ecce pᷣmꝰ gradꝰ· Vtł ſi non poteſ ſcire qͥs ſit pat᷑ eox/dices ĩa- cobꝰ iohã · ſunt freſ qͥ(vt detm̃ ẽ) faciũt pᷣmum gradũ · Et G̊ ido dico q; fr̃eſ ſẽ ſemꝑ ponẽdi in pᷣmo gra du ſiẽ frea ſoꝛoꝛ/ due ſoꝛoꝛes · Mro cede & ĩn cõputatiõe·iacobꝰet iohᷣſ fuerũt fr̃eſ qui( vt dtm̃ ẽ)faciũt p mũ gradũ · Jacobus generauit an dreã ecce ſcoſ graduſ. Andreaſ ge nerauit philippũ ecce tertiꝰ gradꝰ. Philipp · gnauit bartholo· ecce uij gradus de qᷓ̃ nũc agit᷑ · Mõ reuertẽ ad ĩohãnẽ qͥ fuit fr̃ iacobilet ꝓce- de ſic · Jaco · iohs( vt dctĩ ẽ fue⸗ runt freſ.iohᷣs genuit thomã: ecce ſedðs gradꝰ Thõſ genuit berthã/de q nũc agi?᷑ ecce ĩij· graduſ. Vides quõ bartholo · bertha ſibi atti- nẽt ex vna parte in iij· gradu/a ex alia in qrto.et G̊ loqñdo vſuałr· qꝛ hſm vitatẽ ñ attinẽt ſibi/ niſi in uij gradu: aſic ñ pt eſſe mrimoniũ int᷑ eos · Illð ið facienð ẽ de ilł qͥ ma- gis vł minꝰ vicini ſunt in ↄſagta- te ddo tales et taleſ attinẽt ſibi in tali gradu· Et ꝙ ita numerãch ſũt graduſet numerãde ꝑſone/colligit᷑ expᷣſſe ex ilł duabꝰ decretalibꝰ· ex· de dↄſang· affini · ca· tua noſ. eỹ· de teſtibus · Licz qdem · Sʒz pone ꝙ due pſone attinẽt ſibi ex vna ꝑ- te in ſcdo vł in tertio Sdu ·et ex al tera in quĩtol nunqͥd poterũt ↄtra- here mrimoniũ int᷑ ſe? Dico ꝙ ſic · qꝛ ſemꝑ ſtanð ẽ remotion pſone in ↄſangtate et affinitate · ex · de dſan gui · et affi · ca · inter · In ̊ enĩ caſu remotioꝛ pſona exiſtit extremitas ↄſangtatis, vñ ñ attiñzʒ ſibi ex quo ↄſangtas eſt int᷑ eos ext᷑ iij · gradũ ↄſangtatis incluſiue · qꝛ ſiẽ antiqͥtꝰ omĩſ ↄſangtas t᷑minabã in vij · gra du/ita hodie in q̃rto tminã · Ex pᷣ- dictis patz ꝙ omĩſ ↄſangtas impe dit dirimit mr̃imoniũ vſq; ad q̃r tũ gradũ ↄſangtatis incluſiue et ñ vltra · Et intellige in trãſuer ſali li nea/nõ aũt in aſcẽdẽti q; in ilt in infinitũ extẽdit᷑ cõſangtas incluſi- ue,/ſed in tranſuerſali vſq; ad q̃rtũ ꝓtẽdi᷑ dſangtas et nõ vlt᷑ q̃ſi di- cat ꝙ qͥntus &duſ apperit poꝛtã ad matrimonium: AQLa · v· de cognatiõe ſpirituali · ꝗſo de cognatiõe carnali vi- denð eſt de cognatiõe ſpũali · Vñ videnð ẽ qͥd ſit cognato ſpũał et qͥt ſunt eius ſpẽs,r et quõ impe/ dit mr̃imoniũ/et in q bus ſaẽmẽtis ↄtrahit᷑ · ¶ Cognatio ſpũal ẽ ꝓpinqͥ tas ꝓueniẽſ ex ſaẽmenti datiõe vł ſuſceptiõe · vbi gr̃a · Saẽ̃dos bapti- ſat pueætu ſuſcipias eũ. vterq; ve ſti ẽ pr̃ ſpũał pueri ·et eſtiſ compa treſ. ꝓut legi᷑ iij · q· · omĩſ.· Spẽſ cognatiõis ſpũał ſunt treſpᷣma di- ci compr̃nitaſ.ſcdᷣa pr̃nitas!iſta attendit᷑ int᷑ illũ qͥ ſuſcipit᷑/ et eũ qͥ ſuſcipit,/ id ẽ int᷑ patrinũ et puex · tertia dicit᷑ frnitaset iſta attẽdi?᷑ int᷑ filiũ tuũ ſpualem/ filios tuos carnales· Compr̃ nitas dicit᷑ a con qð ẽ ſił et pr̃nitas q̃ſi ſił vł cõmu- nis pr̃nitas · Nam vnus compater ſemp eſt ſpuũalis et alius carnał. Reſtat & videre qͥd iuriſ de ma trimonio taliũ · et pᷣmo de comprĩni tate · Nõnð g ꝙ duplex ẽ compr̃ni tas!qꝛ qᷓdam ẽ directa. ſcʒ illa quã ego ↄðtraho ꝑ meipᷣmłet illa impe- dit mrimoniũ / vt ſi ego ſuſcipio fi- liũ berthe mulieris,m, vł ipſa meũ⸗ nunq; potero habere eã in vxoꝛem et ſi accipio eã ſeparãadũ ẽ mrimo⸗ niũ · Ita dicit᷑ ex · de cogna · ſpuali · ca· veniẽs · Alia dicit᷑ compr̃nitas indirecta ſiue emergẽſ.ſcʒ ula quã vnus ↄĩugum/poſtq; ſunt vna caro effecti cõtrahit ꝑ actũ alterius: ſiẽ alla quã ↄtraho ꝑ actũ vxoꝛis mee poſtq; ẽ a me carnałr cognitalſicut ſi vxoꝛ mea ſuſcipit filiũ aliqᷓe/ am bo parẽtes pueri ſunt compatres mei qᷓ;uiſ ego nõ ſuſcipiã eum: cõmunicãt ſibi coniuges ad inuicẽ actiõeſ.Et de ̊ ponit᷑ euidẽtiſſimũ exẽplum in qᷓdam decretali de co- gnatione ſpũali · ca· martinus· Vbi dicit᷑ · martinus duxit berthã/leo nardus bꝛigidã. Poſt matrimoniũ leonard“ leuauit de ſacro fonte fili um martinia berthe · Demũ moꝛ⸗ tui ſunt leonardet berthal reman ſerũt martinꝰ et bꝛigidalcui mari- tus ſuus leonardꝰ accqſierat com- pat᷑nitatẽ ꝑ filium martini · qᷓreba vte dictuſ martinꝰ poſſet ↄtrahpere matmouiũ cum pfata bꝛigidaEt dñs papa rñdit ꝙ nullo mõ· Et ſic patet ꝙ compat᷑nitas tã directa c; qm̃ monin r ndrecha mnpeclt ming E in et dinmit cõtract hendet. atnitate ſidl g n eigk ſſaplente et ſuſepti/ matnini lclũ ,acimonid int tales Te hammon ſunt Gparsdyi, aideed ePindogiſt viir ſiſchmawe ſpul ⸗ Vlmo n. dendede ffnüitate ſpual/ atiich tar int filicli l flioli et fliuy fllii patim l matne carnales· Et lxz dodoles antiqui varladtxerit circa iti matena tñ firmit/ ine olladubltarije tenen ẽ gom fr li duox conpaty/ſiue añ copater⸗ nitqtẽ ſue poſt genit / pñt legiti⸗ mne matimonialr copulan/ exepi llapſona medute qua puentũ eſt Acipaternitate qr lla nuni pot notmomnalr copulan alieun filou i⸗ fitns ſtal iſe. iiyſſt bus ede Aan ſplalr ca pmoet ca. angahlecatua nos. nond g opater potlicite gc nonrti⸗ &pe y⸗ wie flluͦcipatng ſiil h ſt 2 rij Greefeih inen — — — — . iſſikön⸗ 1. comu⸗ plalig etal Pater T ic nk. 20 Pmo⸗ Ne domprn A gercn i Raned recha ſerlaan, rabog . N di ime dmeßnee la inpe⸗ em ſedſiſſhf⸗ lens, ripſinein enn hberezinnnnen Pphoei epariſ nin⸗ 1diat e, de cygna ſia . Aladrit conpfnitg ſie ene giſſz ilyui dun poſty iynt ma caro Aht p acti atenis/ſi abo pacdti vxons mee e carnalr cognita ſut Aſopt füindhiör an Suend ſunttomhades dend laphenmteſn tſn iigead init: Crdeͦ ponid eickſſnin minqdam dereckd 1 one fihenmmmdd maru msdunt bertſe ,1, „, (: Doſt matrrontu t i hgf indirecta impedit matmoniũ ↄtra henò et dirimit iã cõtracũ. Oõ videnð ẽ de pat᷑nitate ſpũali/q at- tẽdit᷑ int᷑ ſuſcipientẽ et ſuſceptũ/id ẽ int᷑ patrinũ vł matrinã/t᷑iliolũvł filiola. Et dðm ẽ ꝙ nunq;ʒ põt eſſe matrimoniũ int᷑ tales · Et ſi de fa- & ↄtraxerint ſunt ſeparãqdh · xxx · qij.de eo qð introgaſti · xxiij · q · ij · ſi qͥ ſcũ matre ſpũali· Vltimo vi denð ẽ de frnitate ſpũali/qᷓ attẽdi tur int᷑ fi liolũ vł filiolã/et filiũ vł filiã/patrini ł mat᷑ne carnales · Et licʒ doctoꝛes antiquĩ varia dixerũt tirca iſtã materiã! tñ firmit᷑ ſine vlla dubitatiõe tenenð ẽ ꝙ om̃ſ fi⸗ lij duoe compat /ſiue añ cõpater- nitatẽ ſiue poſt geniti pñt legiti- me matrimoniałr copulari excepẽ illa ꝑpſona mediãte qua puentũ eſt ad cõpaternitatẽqꝛ illa nunq; põt matmonialłr copulari alicui filioꝝ ſui patris ſpũab · iij · q · ij · ſ qbus · eỹ de ↄſans · ſpuali · ca · pmo · et ca · Zaudabłe·ca·tua nos · Item nõnð ꝙ cõpater põt licite acciꝑe v⸗ xoꝛẽ filiã cõpatris ſui: ñ ſit illa me diãte qua cõpatreſ effecti ſunt·xxx q·ũj· illud · Solet et᷑ q̃ri vtie ali- quis poſſʒ habẽ duas comatres in vxoꝛes · ſcʒ vnã poſt aliã · Ad quod doðm ꝙ refert vtie cõmat᷑nitaſ pᷣce dat matrimoniũ ł ſequat᷑· Si pᷣce⸗ dat/ licite põt habẽ duas cõmatreſ in vxoꝛes · vbigr̃a ·maria martha ſunt cõmatreſ:poſtea martinꝰ ↄtra- hit cũ maria/et cognoſcit eãl et ea moꝛtua pot ↄtrabẽ cũ martha· Et cauſa ẽ! qꝛ ꝑ vnionẽ carnis ſequẽ tẽ nõ trãſi ad vnionẽ ſpũs p̃ᷣcedẽ- tẽ · xxx·q· ĩj.poſt obitũ · Si aũt com mat᷑nitas ſequã matrimoniũ ſuple ꝓ carnalẽ copulã ↄſummatũ:tũc di ſtingue:qꝛ ſi vxoꝛ tua ſuſcipit filiũ alterius tũc ula cuius filius ſuſci pit᷑ efficit᷑ cõmater tua/ꝑ ftiñ vxo ris tue · et ſic moꝛtua vxoꝛe tua/nõ poteris eã habè in vxoꝛẽ. Et eanð cõpaternitatẽ intelligaſ acqͥri vxo ri ꝑ vixe · Si vo filiũ vxoꝛis tue/qᷓ; de alio viro genuit)aliq̃ młr de ſa- cro fonte leuauerit/vł ad ↄfirma- tionẽ tenuerit coꝛã epᷣol illa młr eſt cõmater vxoꝛis tue/ nõ tua·qꝛ nõ fuĩt ibi cẽmaternitas acqͥſita · Vñ moꝛtua vxoꝛe tua poteris eã habẽ in vxoꝛẽ · Ið ẽ ſi filius tuus qᷓ; de aliqᷓ muliè genuiſti/ſuſci piã ab ali quo: qꝛ ñ ẽ acqͥſita cẽpr̃nitas vxo- ri tue · et in ̊ caſu ſiẽ in alio poteſt aliqͥs habẽ duas cõmatreſ in vxo- res:et aliqᷓ duos cõpatres in mari tos · Et iſtõ põt haberi ꝑ hos vᷣſus Qui mihi ł cuius mea natũ fonte leuauit. Mec mea commater fieri mea nõ valet vxoꝛ · Si qᷓ mee natũ nõ ex me fonte leuauit · Manc poſt facta mee ñ inde vetaboꝛ habere: Compater eius nati ↄiunge nõ ꝓꝰ hibent᷑ · Ambas commatres facit actio/paſſio nunq; · Notanð etiã ꝙ laicus non põt ↄtrahere matri- moniũ cum ulla quam baptiſauit · Et ſi de facto ↄtxerit matrimoniũ eſt diſſoluenð · e · de cogna · ſpũali · li. vj · ea · ne dũ · ¶ Item nõ ꝙ filiuſ ſacerdotis ł alterius viri qͥ bapti- ſauit puellã ñ põt ↄtrahẽ ẽ iſta pu- ella.vt ca · pꝛeallegato? ne dum ẽ Notanð inſuꝑ ꝙ ſolũ ꝑ ſacramẽ tũ baptiſmi et ↄfirmatiõis ↄtrabi tur cognatio ſpũał/ qᷓ impedit ma- 2 7 „ 12 S trimoniũ ↄtrahenð/ et dirimit iam dtractũ · Per catheciſmũ aũt licet ↄtrabat᷑ cognatio taliſ/q̃ impediat mr̃imoniũ ↄtrahenð nõ tñ ↄtrahiẽ ꝗ̃ dirimat iã ↄtractũ ex ·de cogna- tiõe ſpuũali ꝑ catheciſmũ · li · ſexto⸗ Ca · vj · de cognatiõe legali · Via cogatio legał(q adopto diciẽ) vix aut nunq; habet᷑ in vſula paꝛe tractat᷑ de ea in ĩiure ca nonico ido ð hac ſuꝑſedeo q̊ ad nẽ Ca · vij · de impedimẽto crimĩs. KRiminũ qdam impediũt ma trimonium ↄtrahendum · ſed nõ dirimunt iam ↄtractũ · ſicut ſunt inceſtus/vxoꝛicidiũ, raptus aliene vxoꝛis/ſollẽnis pnĩa · Et ſi qſ inſidi ando mr̃imonio, ꝓpꝛiũ filiũ de fon⸗ te ſuſcepit vt poſſet puare vxoꝛem vł vxoꝛ viꝓdebito carnali et copia ſui · Itẽ homicidiũ pᷣſ byteri/omĩa iſta crimina: et foꝛte młta alia cri- mina impediũt m rimoniũ ↄhenð ſʒ nõ dirimũt iam ↄtractũ · ĩmmo ſi ſint adoleſcẽtes et timeat᷑ de eoꝛũ incõtinẽtia eccła debʒ eis dare li⸗ centiã nubẽdi · eẽ de eo qͥ cognouit vxoꝛẽ · ca ex litteris · Sunt autẽ tria crimĩa ꝗᷓ ñ ſolũ dirimũt matri moniũ ↄthenð immo dirimũt iam ↄtractũ · ¶ DPrimũ qñ aliqͥ ſadulterat᷑ cũ aliqᷓ tugata· ipſe vł ipſa ma- chinat᷑ cũ effectu in moꝛtẽ mariti ipᷣius adultere! vł młr cũ qua vir fuerit adulteratꝰ machinã in moꝛ- tẽ vxoꝛiſ viri adulteri vł ipſe ad- ulter vt ſił ↄtrahãt · In ̊ caſu ↄt᷑ here ñ debẽt ſi ↄtraxerĩt ſunt ſe parãdi ·xxxiij·q· j· ſi quis viuẽte · e de eo qͥ duxit in matmõio quã pol- luit ꝓ adulteriũ · ca: ſuꝑ eo: ca · j. et ij · Sedðm ẽ ſi adulter pᷣſtet fidẽ adultere ꝙ ducet eã poſt moꝛtẽ le gitim eius marit vł adultera ad ultero poſt moꝛtẽ vxoꝛis viri adul teri · xxxj ·q· j·relatũ. in omĩbꝰ pᷣ⸗ dictis capłiſ. Tertiũ eſt qñ ñ p̃ſtat fidẽ de eã ducẽdolſʒ pᷣncipalr eam ducit/et cũ ea ↄthit . qꝛ ( vt at cele ſtinus pᷣpa)plus ẽ ducèẽ qᷓ; fidẽ da⸗ re de ducẽdo· ex de eo qui ducit in mat᷑mõio quã poll · p adul · ca · cũ ha bere · 1 ca·ex lraꝝ · Et iſtum caſum intellige qñ pᷣmũ mat᷑moniũ ẽ ve⸗ rũ et legitimũ qm̃ ſi ñ fuerit veꝝ ſz putabã eſſe vᷣm nullũ pᷣſtat im- pedimẽtũ ſcdo mat᷑mõio · Svo nul lus caſuũ pᷣdictoꝝe intuenerit bene põt qͥ ſ dthere cũ illa quã polluit p adulteriũ · hit ẽ Riugato ſcit eſſe Rᷣiugatũ nũ⸗ qᷓ; põt eũ habẽ et̃ poſt moꝛtẽvxonſ Si at᷑ ignoꝛarʒ eũ eſſe vRᷣugatũ im- mo credẽt eũ eſſe ſolutũ/nõ obſtate eo ꝙ ↄthit cũ eo viuẽte vxoꝛe legt tima poterit ↄtrahẽ cũ ea poſt moꝛ tẽ vxoꝛis legitime · eẽ de eo qͥ ducit vxo · in ma·quã poll · ꝑ adul · ca· po ſuiſti · I ca · veniẽſ· e de ſponſa ca· cum apoſtolica ẽ Capłm.·viij· de impedimẽto diſparitatis cultus· . D boc vt mat᷑moniũ ſit ratũ/ ett legitimũ / opoꝛtet ꝙ vterq; iugũ ſit fideł · Fidebł enĩ ñ põt cõ⸗ trabẽ mat᷑moniũ cũ iudea/ ſarrace na/gẽtili/ł pagana · et ſi ↄtraxerit de facto ñ ẽ mat᷑moniũ · Sponſalia tñ põt fideł cũ infideli ↄtrahẽ ſub iſta foꝛma ł ↄditiõe ꝙ infidelↄuer Nõ et ꝙſi młr q ↄ᷑· f f ſas tiecaſbis Rumelta gen⸗ rs ſolut ius matrimoniſ qulatu ſallẽ pot rlel eite dmabe eñ de diuorno ca qntomagis 4 8aa demul. Nec ẽ diña qnti ad Hyty⸗ uerſus fuerit iudeus paganus qꝛ is iuſẽ hoche in veſy ede co lerſoe infidelium ca interrogaſi Hait infigel vult cohitare cum figeli abſq; aliq pdicox caſuũ/ et fadel vult cohita ſeri bñ facit · vt dict aplg . ad cor vi i vo non Vlt colſtare ſeci os copelledus Arae n o ila viuẽteñ pote⸗ nt cotahe i dio b allal i adbuc duret nattiimonid Npatz inß wmmuͦ. Ntpatz in palle gatoderreto inirogaſd⸗ n znd iide'lpaganus derahit cum bOñgnea ſia hmn ntu ſiii poſten9 — polꝑrſoni ſt tale mimomũ . emſimnũ Dve qui ponunc le — — — do mremoo Oito ni Ncor inienont hene ci Ila gu oluit y Noer g mlr oi⸗ ſat eſe aiugati ni⸗ Leipoſt morterronſ rzeneſe Dug nnr Ge uci acſite ed dede ne ede trepechea non legieome deediſdoct 4qa pol⸗P adtl ta a wenieſ erde ſpolſce⸗ ſtolra tatur ad fidelem · xxxvij · q · ij · caſu chꝛiſtiane · Infideł aũt põt cũ infi deli cõtrahẽ dũ tñ ſint eiuſõ ritus- ſcʒ iudeus cũ iudea/ſarracenus cũ ſarracena · Sʒ pone / alt diugũ cõ uertit᷑ ad fidẽ/alt᷑ remanʒz in infide litate qͥd fiet de iſtis? Dico ꝙ ſi in fideł ñ vult cohĩtare cũ fideli/vł ſi vult hĩtare ñ tñ vult ſñ ↄtumelia creatoꝛiſ ł ſine HG̊¶ ꝙ trahat eũ ad in fidelitatẽ/vł ad pctm̃ moꝛtale · In iſtis tribꝰcaſibus ↄtumelia creato- ris ſoluit ius matrimonij quãtũ ad fidelẽ · põt fideł licite ↄtrahẽ ·ex de diuoꝛtio · ca · qntomagis· ⁊ c· gau demuſ. Nec ẽ dꝛña qᷓntũ ad h̊ vtis ↄuerſus fuerit iudeus ł paganus qꝛ idẽ iuſẽ hodie in vt᷑ſq; · ex de cõ uerſiõe infidelium · ca· interrogaſti Si aũt infideł vult cohĩtare cum fideli abſq; aliq̃ pᷣdictoꝛe caſuũ/ et fideł vult cohĩtaeᷣ ſecũ bñ facit · vt dicit apłs·j·ad coꝛę · vij · Si vo non vult cohĩtare ſecũl nõ ẽ cõpellẽdus trabẽ · tñ ulo ł illa viuẽte ñ pote- rit cõtrabe cũ alio ł alia! cũ adhuc duret matrimoniũ · vtpatz in pᷣalle gato decreto · introgaſti · Sʒ quid vnus iudeꝰł paganus dtrabit cum ↄſangnea ſua ſm ritũ ſuũ poſtea ↄ uertiẽ̃ ad fidẽ nunqͥd pꝰ ↄuerſionẽ remanebit tale mrimomũ? Dico ꝙ; ſic/dũmõ ñ ↄtraxerint in Sdibus a lege diuĩa ꝓhibitis qui ponun᷑ le uitici xviij· qꝛ infideles nõ arcenẽ canonicis inſtitutiõibuſ.a per ſaci baptiſma nõ ſoluunt᷑ iugia ſʒ cri- mina dimittunt᷑ · Itẽ vnꝰ paga- nus plureſ hñſ vxoꝛes ↄuertit᷑ ad fidẽ nunqͥd retinebit om̃ſ vxoꝛes? vxł ſolũ vnã ex ilł?ꝰ Dico ꝙ ſolũ re⸗ tinebit illã qᷓ pᷣmo fuit vxoꝛ eiuſ.qꝛ nulla aliarum fuit vere eius vxoꝛ Si ac alter ↄiugũ labat᷑ in hẽſim⸗ vł in infidelitatẽ ille qͥ manet in fide ñ põt ↄtrahẽ ſʒ tenet᷑ ↄtinere qꝛ licʒ in iſto caſu magis appareat contumelia creatoꝛis q; in pᷣncipio mat᷑moni tñ fideliũ ratũ ẽᷣet nul lo caſu ſuꝑueniẽte pt᷑ diſſolui:· quia qᷓ deus ↄiunxit/hõ nõ ſeꝑat · Oat᷑ moniũ at᷑ infideliũ ñ ẽ ratũ ·ido pĩ legitime diſſoluĩ ſi alter diugũ con uertã ad fidem · ex de diuoꝛ · c· q̃nto magiſ.circa finẽ · ꝛ pᷣallegato ſuꝑiꝰ Ca.jx · ðÄð impedimẽto violẽtie · Jolẽtia de ſui nã et᷑ ſine ↄſti tutiõe eccłe ĩmpedit mat᷑mo niũ qꝛ excludit ↄſenſum libee qui ſolus facit mat᷑moniũ · Nã vbi me tus ł coactio intuenit: nõ põt ↄſen ſus locũ habẽ · eỹ de ſpon · c· cũ locũ xxxij · q ·ij · ſufficit · Et qꝛ magna eſt dꝛña int᷑ vim et metũ:ido vidðm ẽ qͥd ſit vis ł coactio,/ qͥd metus/et qᷓ violẽtia excuſʒiet qͥs metus,/ vis, ſiue coactio ł violẽtia/ qᷓ ꝓ eoð acci pio ẽ maioꝝs rei impeꝰ qͥ repelli ñ põt · ff · q metꝰcauſa.h·j · Metuſ eſt inſtãtis vł futi ꝑiculi mẽtis trepi- datio vt dicit in eoð li ·j· Vis/coa- ctio/ł violẽtia qᷓ ꝓ eoðd accipio: alia leuisl alia violẽta·Leuis nõ exelu⸗ dit ↄſenſum mat᷑monialẽ ſʒ violen ta excludit eũ ·ar · li · diſt · p̃ſ byteroſ eỹx de ſpon · ca · veniẽs. Violẽta co- actio ẽ cũ aliͥs capi?᷑/ inuitus thit᷑ ducit᷑/vł ligat᷑ · Item metus alius cadit in ↄſtãtẽ vi alius nõ. Ille qui cadit in ↄſtantẽ vi excuſat excludit cõſenſum mat᷑monialem · dẽ ty.ca · pmo⸗iij · relatũ · eẽ de ſpõ ſa:caij. Metus cades in ↄſtatẽ vi rũ ẽ ſiẽ metus moꝛtis cruciatꝰ coꝛ- poꝛis/ſeruitus. ſtupꝝ · vᷣſus · Excu-⸗ ſare metus hos poſſe putaq; noſtis Stupꝛi ſiue ſtatuſ vberiſatq; neciſ Nõnð ꝙ vnus metus poſſʒ cadẽ in vna pꝑſona qͥ nõ cadet in alia. ſiẽ tał metꝰcadẽt in me qͥ nõ cadẽt in regelqꝛ ñ ẽ veriſiłe hoĩeſ clare di gnitatis ſpꝛ metũ in vrbe timuiſſe vłꝙ rex metu ꝑu militis timeat · ff. qʒ met · cã · ¶· ñ ẽ veriſiłe · Verũ⸗ tñ ſi ꝑ aptiſſimas ꝓbatiõeſ oſtaret de metu/repellit pᷣſumpt᷑o q̃ ↄt᷑ eũ E vt dicit᷑ ibið · Et ſic iudex ſᷣm ſta tũ et diuerſitatẽ ꝑſonaꝛe/tꝑm/et lo coʒe iudicabit · qualſit metus ł vio lẽtial et ᷣm q̊ iudicabit ꝓ mat̃mo⸗ nio vł ↄtra· Nõnõð tñ ꝙ qliſcun q; ſit metꝰ vł vĩolẽtia ſi młr qᷓ alle gat metũ łviolẽtiã ſteterit ꝑ annũ et dimidiũ cũ virolł ſi ↄſenſerit in carnalẽ copłaʒñ dʒʒz poſtea audiri ſi allegʒ metũ łviolẽtiã · ex de ſpõ · ad audiẽtiã: de his qͥ ma · ac po · cainſuꝑ abieciſti · et de eo q̊ du · in mat᷑ · quã poll · ꝑ adul · c· ↄſig ficamꝰ Ca · x. de ĩmpedimẽto oꝛdinis Radinũ ( vt dctm̃ ẽ S) qͥdam ſẽ miĩnoꝛeſ.ſiẽ hoſtiariatꝰ /lecto- riatꝰ exoꝛciſtatꝰ, accolitatꝰ!iſti ñ impediũt mr̃imoniũ ↄthenð nec dirimũt iã ↄtractũ · Alij ſunt maio- reſ.ſcʒ ſubdiaconatꝰ/ diaconatꝰ/et pᷣſ byteratꝰ et ĩiſti impediũt matri moniũ ↄthenð/et diri ·iam ↄtractũ qꝛ iſtis oꝛdinibꝰ votũ ſollenne pnĩe ẽ annexũ · ex de voto et voti redẽ ptione · ca · quot votum · libꝛo · vj⸗ ff.qdð metus cauſa A. metus· ex eo Ca · xj · de impedimẽto ligamiĩs. Opedimẽtũ ligamiĩſ ẽ iſtð ſez cũ qͥſ ẽ ligatuſ alteri vxoꝛ/qð adeo ſemꝑ fuit validũ:q; amq; aliqᷓ ↄſtitutio eccłe ſuꝑ ̊ emanarʒz· nun qᷓ; alligatꝰ vxon potuit aliã recipe nec vnqʒ E̊ licuit abſq; ſpali diſpẽ ſatiõe dei! qͥ fuit inſtitutoꝛ mrimo- nij · ſiẽ diſpẽſauit deus cũ abꝛabam iacob/et alijs priarchis · Sed qm aliqͥſpõt eſſe ligatus vni ꝑ ſpõſalia tm̃/alteri ꝑ mr̃imoniũ iðo vidẽ- dũ ẽ qd ſit iuris in vtroq; · Pro qꝗ̊ nõnð ꝙ ſi qͥſ ↄtraxerit mrimonium vł ſpõſalia cũ aliqᷓ ꝓꝑ vᷣba de futolñ debz ↄtrahẽ cũ alia, nec alia ẽ alio ſz debz dimittẽè ſcdaʒ/ et redire ad pᷣmã · Sʒ ſi dtraxerit cũ alia/ l alia cũ alio ſpõſalia ꝑ vba de pñti/ł per vba de fut᷑or/ et ſecuta fuerit copła tarnał tẽ mrimoniũ debʒ ſtare cũ ſcdᷣa/ł ſcðo et᷑ ſi ſpõſalia ↄtracta cũ pᷣma fuerint iuramẽto vallata· ſed debz agere pnĩaʒ de piurio/et fide mẽtita · e de ſpoõſa · du · c. j· de ſpõ ſicut ex lr̃is · Si at᷑ ẽ alligatꝰalteriĩ vxoꝛi mr̃imoniałr, et nõ ſecuta ſit int᷑ eoſ carnał copła põt alt᷑ altero inuito religionẽ intre · et qͥ manet in ſcło pẽ cũ alia ł alio ↄtrahẽ · ex · de ↄuer.ↄiuga ex publico. ð diuoꝛ tio.verũtñ poſt ↄſſʒm· ð ſpõ · duoxe Licz p̃ter ſolitũ · Si a fuerit inter eos ſecuta carnał copła nunc ch⸗ diu vixerĩt pñt ſe inuicẽ dimittè. mſi cã foꝛnicatiõis · Et tẽ ſi ſe dimi ſerintl aut recõcilient/ aut remane- ãt innupti qꝛ ſm verbũ ſaluatoꝛis math.v. Si alti nupſerĩt mechant᷑ Sʒz pone ꝙ vxoꝛ credit maritum ſuũ eſſe moꝛtuũ,/ et ↄtrahit cũ alio poſtea ille reuertit᷑ qͥd fiet? Dicoq martto quẽ acepit Nalat e zue ſ liñ ſ da er 5 nup dig ar receptor⸗ Itẽ poneq Or ient ad ſam acenos in exerctt̃ l in regonẽ loginqqñ reueſtene ſat vyvoꝛ vtr ſit moꝛtuuſyl vius za fariet ßa Dico quticunqy ſi iuuecula otrahe ñ pot . doner ſit iificata de mote maniti e d ſpo la inpñ̃ta· y qlr eficabit? Di⸗ toq piuramẽtũ iliſub milita⸗ uit xl et ſocox q eiuſ mortẽ noue rit Erßmlegeſ adbuc dz expecta 1e Panmii iurameti ani mubbat⸗ mn o cnones ſtanmpy ulrameti ſtiti pet od ahe. e de ſecinup. ta ſup ſpecila. Lt aa zfaet Aud l ſcor viſ morduo rom⸗ t mir ai vultin dio. Et hiero. et ctauas muptiqg ̃ domnat im nweſpolat xrrijq pen ane⸗ 7 arentci a, la lup mba de t lir e ſruta fuerit opla nmoniü debz ſtareci eüſiſpeſalia dractach urae Nleta ſed wriden e purd r nd de ad nde e 18 Gä dlagdre Tumornalt,et o ſecltaſt Arnaſ cplalpit dtlten tcngoni indre⸗ eti mnanet pi dul alio Anſe⸗ ey. qʒdiu ita credit nec ꝙ iple reuerti tur ipſa excuſat᷑ ab adulterion foꝛ nicatiõe p ignoꝛãtiã facti · Et filij ſi qſ ſuſcepit ex ſcdᷣo iudicant᷑ legi- timi· Sʒ ſtatĩ ꝙ pᷣmuſ reuertit de⸗ bʒ recedè a ſcðo/et redire ad bmũ qð ſi nõ fecerit adulta iudicã.xxx ij · q · ij · cũ ꝑ bellica · c · ſi vgo · DZʒ qᷣd ſi vir ñ reuertit᷑/ vxoꝛ tñ credit eũ viuẽ/qͥd faciet? Nõ eyiget debitũ a marito quẽ acceꝑit rðdat tñ exiĩ gẽti? ꝗ ſtð ↄſiliũ ſibi dat᷑ ex ð ſecũ · nup · dñs ac redẽptoꝛ · Itẽ pone ꝗ; vir ierit ad ſarracenos in exercitũ vl in regionẽ lõginq; ñ reuertit᷑ ne ſcit vxoꝛ vte ſit moꝛtuuſvł viuus: qͥd faciet ip̃aꝰ Dico ꝙ quãtũcunq;ʒ ſit iuuẽcula ↄtrahẽ ñ põtdonec ſit cti ficata de moꝛte mariti · ex ð ſpõ ca · in pñtia · Sʒ q̃lr ctificabit᷑· Di⸗ co ꝙ ꝑ iuramẽetũ illiꝰ ſub q̊ milita- uit vł et᷑ ſocioꝛe qᷓ eiuſ moꝛtẽ noue rũt · Et ſᷣm legeſ adhuc ðᷣʒ expecta re ꝑ annũ pꝰ iuramẽtũ anq; nubat·. ſm vo canones ſtatim pꝰ iuramẽtũ pᷣſtitũ põt ↄtrahẽ · eẽ de ſecũ · nup · ca· ſuꝑ ſpecula· Et ad ̊ facit illud apłi.j · coꝛꝝę · vij · ſeʒ moꝛtuo viro nu- bat młr cui vult in dño · Et hiero · eẽ octauas nuptias ñ ↄdemnat im mo appꝛobat · xxxij ·q·japeriant: Capłm xij · de impedimento publice honeſtatis iuſtitie · Vblice bhoneſtatiſ iuſtida eſt impedimẽtũ ab eccła introdu ctũ p eiuſ honeſtatẽ · Cuiꝰdue ſpẽſ ãtiqᷣtus erãt.nũc at̃ ẽ vna tm̃q̃ ↄt hit᷑ ex dᷣſpõſatiõe · puta ſi qͥſ ſpõſa uĩt puellã vijãanoꝛe licʒ eã ñ cogno ſcat nullꝰtñ de ↄſangtate eiuſ viri pot᷑it eã hr̃e in vxoꝛẽ · nec ipſe aliã de ↄſangtate młris.ex de ſpon · ca · zuueniſ. I do dixi vij · ãnoꝛelqꝛ ſi añ ſeptẽniũ ſpõſalia pura et recta/id ẽ ſine ↄditiõe ↄtrabant᷑ nullũ pᷣſtant impedimẽtũ! nec ſũt alicuiꝰ momẽ ti/ ñ pꝰ ſeptẽmũ appꝛobauerĩt ipſa. e de ſpõſa:impube:ca.lras et ca· acceſſit · Nõ et ꝙ dclaratũ ẽ hodie de iure nouo ꝙ licʒ ſpõſalia ſint nł la rõne ↄſangtatis/affinitatiſ, frni tatis/aut religiõiſ, aut frigiditatiſ aut qcunq; alia cal dũmõ ñ ſint nul la rõne etatis pᷣſtat impedimẽtum publice hõeſtatiſ iuſtitie · ex de ſpõ · impube · ca · j· li · vj Ca · xiij · Sð impedĩm̃to affinitatiſ Ffinitas ẽ ꝓpinqͥtas pſonaꝛe/ erx carnali copła ꝓueniẽs om ni carẽſ parentela:· Dixi ex carna- li copłalqꝛ tã ꝑ foꝛĩcariã q; x ma trimonialẽ copłaʒ ↄtrabĩ affinitas xxxv.qiij· nec eã · ex ð eo qͥ cogno · ↄſang· vxoꝛis ſue · diſcretioni · et de ↄſans · et affini · tue fr̃nitati · Et licʒ olim eſſent tria genera affinitatiſ/ hodie tñ pᷣmũ genꝰ ſtat tm̃ ſedo et tertio de medio ſublatis · Nõnð S ꝙ& pᷣmũ genus affinitatis ↄtrahĩ ex pſona addita ↄſangneitati per carnalẽ copłaʒ ĩux illã regulã q̃ di cit: pſona addita pſone ꝑ carnis ꝓ pagatiõʒ mutat gradũ attinẽtie/ſʒ ñ mutat genꝰ. ꝓſona vo addita pꝑ- ſone ꝑ carnis Rũctiõz ſiue copulã mutat genꝰ attinẽtie! ſed ñ mutat gradũ · vſus· Mutat nupta genus/ ſed generata gradũ · Et vt melius intelligas ponat᷑ exẽplũ· Eece ego et ſoꝛoꝛ mea ſumꝰ vna ↄſangneitaſ Accipiat ſoꝛoꝛ mea maritũ/bł ama- ſium/ſcʒ petx·ĩſte petrus qͥ ẽ ꝑſona addita ↄſangtati mee ꝑ carnis cõ⸗ iũctionẽ mutat genus attinẽtie ſʒ ẽ mihi affinis in pᷣmo gdu/ſiẽ ſoꝛoꝛ mea · Et idẽ intelligas de maritis/ et amaſijs oĩim ↄſangnea mea · qꝛ in quoto gdu ↄſangtatis iĩpſe at tinẽt mihi in toto ẽdu affinitatis viri b amaſij ea attinẽt mihi · Et q̃ dixi de maritis et amaſijs ↄſan- guineav mea iutelligas etiã de vxoꝛibꝰ et amaſijs ↄſangneoꝝ meo rũqꝛ in qᷓto du ipſi ſunt mihi cõ- ſangnei/in toto gdu ipſe ſunt mihi affineſ: Nã ſi aliqͥ ſ ẽ mihi ↄſangne us in ſedo gdu/ vxoꝛ eius ł amaſia ẽ mihi affiniſ in ſcdᷣo gdu · Idẽ di- co de ↄſangneis vxoꝛis mee!qꝛ in quoto ſunt ei ↄſangnei in toto ſunt mihi affines et om ſ ↄſangnei mei ſunt affines vxoꝛis mee in illo gdu in q̃ ſunt mibi ↄſangnei · do no tanð ꝙ ſiẽ ↄſangnitasvſqʒ ad q̃rtũ gradũ impedit mr̃imoniũ ↄthendũ et dirimit iã ↄtractũ: ita affinitas vſq; ad eunð gradũ facit ̊ idem· Nõnõð inſuꝑ ꝙ cũ gdus affinita tis habeãt oꝛtũ ex ↄſangtate/cũ ðu bitat᷑ de affinitate aliq̃ recurrẽ ð eſt ad illã ꝑſonã mediãte qua fuit ventũ ad affinitatẽ · et reqͥrenð eſt in qto gradu diſtat ab illa pſona ð qua agit᷑ ſᷣm moðs ſupᷣ aſſignatũ de ↄſangtate· vbi dicit᷑ quõ ſunt cõpu tãdi gradus in ↄſanguinitate. quia in qᷓto Sdu diſtãt in ↄſanguinitate in toto diſtãt in affinitate · Nota etiã ꝙ licʒ vxoꝛ ↄſanguinei mei ſit mihi affinis tñ filius quẽ ſuſcipit ex ſanguineo meo nõ ẽ mihi affi⸗ nis ſed ↄſanguineꝰ. ſed ſi ipſa ha- bẽt filiũ ex alio qͥ mihi ñ attineret ille filius nec mihi eſſz affinis nec Spẽ ſip̃ius impotẽtie ſunt multe! nei vxoꝛis mee erit mihi affinis ſi cut pr ſuus ſed nõ in ulo Sradu:qꝛ ſi pr̃ ẽ in ᷣmo gradu filius erit in ſcdo · Nõ vlterius licz moꝛiaẽ ↄſanguineꝰ meus mediãte q̊ ctra- hi᷑ affinitas per ſona tñ q̃ ſupuiuit remanz mihi affinis. Sciend at licʒ dctm̃ ſit ꝙ affinitas chið᷑ pꝑ cõ cubitũ foꝛnicariũintelligẽð ẽ ſi fi- at oꝛdine mõ nat᷑eqm̃ ſi aliqͥſ co- gnoſceret aliq; ↄt᷑ nãʒ hoc ẽ ſi aliqᷣſ ext᷑ vas debitũ polluẽt aliq;, q;uis tał pollutio ſit execrabił/ crimino⸗ ſa/et damnoſa nulla tñ ex tali ↄcu bitu ↄthit᷑ affinĩtas·qꝛ tał ↄcubitꝰ nõ facit cõmixtionẽ, nec carnis vni tatẽ ꝑ quã ↄthit᷑ affinitas. Et idẽ mihi videt᷑ dðᷣm ꝙ ſi aliqͥs inuaſit clauſt pudoꝛis alicꝰ· vł poſuit v⸗ gã virilẽ infra mẽby muliebꝛe, nõ tñ ꝑuenit ad ↄſummatiõʒ opiſ ꝙ ex hoc nulla ↄthat᷑ affinitas· Ita dicẽ ray· hoſtiẽſʒqꝛ cõmixtio ſeminis requirit᷑ ad affinitatẽ ↄtrahendã Capłm xiiij · de impedi- mẽto impotẽtie coeundi Nter alia impedimẽta mñi L monij impotẽtia coeundl ob⸗ tinet maximũ locũ qꝛ ↄtrariat᷑ di- recte ex nã ſui mr̃imonio qð oꝛdi- nat᷑ ad pꝛolẽ ſuſcipiẽdã/et foꝛnica- tionẽ vitandã: et vterq; iſtoꝛe ↄtra riat᷑ impotẽtia coeũdiq;ꝝ vo nõ om nis impotẽtia E̊ facit idðo videndũ ẽ qͥd ſit impotẽtia coeundi q̃t ſunt eius ſpẽſ/ et qᷓ impedit matmoniũ et q̃ nõ. Impotẽtia coeũdi ẽ vitiũ „ ⏑ àu anime vbł coꝛpoꝛiſ vł alterius q qs impedit᷑ alteri carnałr cõmiſcer· ↄſanguineuſ. Filius aũt dſangui⸗ eñ de figet mna efi⸗ 4 d vide o de ſolaca iiij Nãa potẽtaſi fig eitas in ro ſiit⸗ petua impedt matmomi derahe⸗ di et dinmit ĩ dKracti xxrii,q ta ij ð figi. male claudabll fide.· Do artanoe queẽ in mlre ita dicab qn ſi pot ei ſubuenin bñfi cio mecheine/ vl p tnuũ vſum cũ homie emẽds ſtaturo/no impe⸗ dit nmimoniin ci ilo aqᷓ pot carna lr cognoſtieſ ðfngi Amalefi ca⸗ enlig. Lt noaſiſp artanons ſe para abed ei cognoſce a aſſdui vſum Atenug naſe copka it ſt facka idonea! pn ſeanc oetreitenhe ino de n mac frnitati. G ho ſit talar etoce nl ſubuenin Co mediqno ſ ier 4 npecht ſ Arhaffiittg Grig, dong ſiali inaſt s lr' k vſity⸗ a miby mulebte i Mmmaßzohi gger et affnitas Jtadit cönikoſenins AAFNaA. WNaende nii deihedr impotene cdeundt . Ater dia inpedimetami noni, inpptita elnt ⸗b⸗ lod/ qrtratict di mniu gnain eni i minoni gocdt leſulipiidietfona⸗ e. ox Nra nci et veerh !i 12 alia ẽ natał alia aceñtał · Nacał vt frigiditaſ in viro/artatio in mu here/ðfectus etatis in puero· Acci dẽtał vt caſtratio/male ficiũ/qð fit pꝑ qᷓdã maleficia/q dicunt᷑ poꝛte vel fracture· It᷑ natal impotẽtial alia tpał/alia ꝓpetua · Nacal impoten tia ſi ẽ tpꝑal impedit mrimoniũ ꝓ tpe quo durat ſiẽ ðfectus etatis in puerol qꝛ q;diu ẽ minoꝛiſ etatis nõ põt dtrabẽ mat᷑moniũ ·xxx ·qĩjca· j· eẽ de frigi ·et malefi·qð ad ſedẽ· vide g̊ · de ſpõſaca:iiij · Nat᷑ał im potẽtia ſiẽ frigiditas in viro ſi ſit ꝑ petua impedit matmoniũ dtrahẽ⸗ dũ/et dirimit iã ↄtractũ · xxxiij · q j ca·ĩij·ex ð frigi :⁊ male ·c .laudabilẽ fidẽ · De artatiõe que ẽ in młre ita dicas! qm̃ ſi põt ei ſubueniri bñfi- cio medicine, vł ꝑ ↄtinuũ vſum cũ homĩe ↄueniẽtis ſtature/nõ impa- dit mrimoniũ cũ illo a q̃ põt carna lIr cognoſci · ex ð frigi · malefi · ca · ex lr̃is · Et nõ ꝙſip artationẽ ſe parã ab eo qͥ eã cognoſcẽ ñ põt/ ꝑ aſſiduũ vſum alterius cui ſe copła uit ſit facta idonea! pmo ſeꝑanda E aſcdðo/łt reddenda ẽ pꝛimo:ex de fri · ¶ ma · c · fr̃nitati · Si vo ſit tałar tatio ꝙ ei nullomõ ſubueniri poſſit bñficio medicine impedit mrimo-⸗ niũ ↄchenð, dirimit iã ↄtractũvt in pᷣdicliſ capłis·ex lris. et fr̃nita· habet᷑· Si at᷑ ſit impotẽtia accñtał ſiẽ caſtratio firmit᷑ tenenð ẽ ꝙ tał impotẽtia impedit mrimoniũ ↄtra henð/ dirimit iã ↄtractũ·ex ðᷣ fri · male · e· ꝑ ſedẽ · De maleficio aũt diſtingue · qꝛ aut ẽ tpale, aut ppetu um · ſi ſit tpale nullũ pᷣſtat impedi mẽtũ ·ſi ſit ꝑpetuũ impedit mr̃imo niũ ↄthenð/et dirimit iã ↄtractum xxx ·q· ſi ꝑ ſoꝛtiarioſ· Si qᷓratur quõ ſciet an ſit tpale vł ppetuumꝰ Dico q;a pᷣncipio om̃e maleficiũ re putat᷑ tꝑale· ſed ex qᷓ ꝑ trienniũ co habitauerũt,/ dãtes ſtudioſe operã carnali copulelſi adhuec durat ma⸗ leficij impedimẽtũ/reputat᷑ male⸗ ficiũ ꝓꝑpetuũ · Nõnð tñ ꝙ illud q; allud qð detm̃ ẽ de caſtratiõe et ma leficio intelligenð ẽ qñ pᷣcedũt ma trimoniũ qꝛ ſi ſequant mrimomũ nullũ pᷣſtãt impedimẽtũ. xxx · q·vĩij illi qͥ ſani · ex vt li:nõ ↄteſt·qm̃ fre- quẽter · ff · de iure · do · · · Et idẽ in telligenò ẽ de q̃libet alio impedi- mẽto · Et intellige omĩa que dicta ſunt ð mrimonio fideliũqꝛ de ma trimonio qð eſt int᷑ infideles mhbil ad nos · De diuoꝛtio qð fit per iſta impedimẽta nihil ad pñs dicolqꝛ iſt ptinet ad officiales, et p̃latos · nõ autẽ ad curatos quibus dirigiẽ iſte hibellus · Capłm xv · de impedimẽto tempoꝛis feriarum· Icko de impedimẽtis qꝗᷓ impe diũt matmoniũ ↄhenð/n di⸗ rimũt iã ↄtractũ doᷣm ẽ de impedi mẽtis q̃ impediũt ↄtrahenð: ſed ñ dirimũt iã ↄtractũ. Et iſta ſũt duo puta tps feriaꝝ: ainterdicti eccłe Circa tꝑs feriaꝛe nõnð ẽ ꝙ tꝑe fe riaꝝ pñt ↄtrahẽ ſpõſalial et et᷑ mat᷑ moniũ/qð ſolo ↄſenſu ↄtrahit᷑ · Sed traductio vxoꝛis/nuptia ſollenni- tas/carnał coła ꝓhibent᷑ · xxxiij. q- iij · ca · nõ opoꝛtz · ca · ñ liceat · ex ð mat᷑mõio ↄtract· tra int᷑dict · eccłe c.ex litteriſ . Et nõ ꝙ tys feriaꝛe ẽ ab aduẽtu dñi vſqʒ ad octauas epi pharie· et a lxx vſq; ad octauaſ pa ſche:et a tbus diebꝰ añ aſcenſionẽ — dñi incluſiue vſq; ad octauas pen- thecoſteſ.ex de ferijs · capellanus· vſus· Cõiugiũ ꝓhibʒ aduẽtus hyla riq; relaxat · Septuagena vetat/o- ctaua paſche relaxat · Rogamẽ re ſtat/ocedit t᷑na ptᷣas · Itẽ · Aſpiciẽſ veterẽ/circũ/qſi/qᷣ(/bñdicta · Aduẽt ſeptuage/vetãt rogatio nuptũ · O⸗ ctaue ſtelle, paſcheq; relaxãt · Ca · xvj · ð interdicto eccleſie · Irea interdqtm̃ eccłe iſtð fir mit᷑ tenenð ẽl qñ aliqͥſ ꝓhi bet᷑ ↄtrahẽ cũ aliqᷓ vt qꝛ foꝛte dicit᷑ ↄſangnea ł affinis eius ł ſpõſa al- terius ñ debet ↄtrahẽ·. ſed foꝛte ſi that (niſi aliud ſit impedimetũ q; interdeti eccłe impechat )pñt ſimt man/et ñ ſunt ſeꝑpandi· Argumẽ⸗ tũ ↄtra ̊ in pᷣmo caſu · ſcʒ ſnꝛ ↄſan guinitatẽ ſeꝑat᷑ matmoniũ · de cõ⸗ ſang · 1 affini · ca · nõ debet · Et et in ſcdo · ſcʒ pꝛ affini · ſe ꝑpatvt in capło ex litteris: ac· ſpõſa· e ð ſpõſa.·Rt ſiłr in tertio · ſeʒ qñ alter ↄtrahẽti- um ẽ ꝑ vba de pñti alteri ðſpõſatꝰ ſi dtrahat poſtea dirimit᷑ ſcds ↄtra ctus·ex ð ſpõſa · duox · c · accepiſti · ca.licʒ · Solutio· dðm ꝙ ñ ſunt ſepa rãdi n ad tꝑs vt agãt pnĩaʒ qꝛ mã datũ eccłe ↄtempſerũt · Et ita ex⸗ p̃ſſe dicit᷑ eẽ ð ſpõſa · c · ð młre · e ð mat᷑· ↄtract· ↄtra interdetm̃ eccłe c-litteras · Et ita ſunt intelligẽdi · omſcanones q̃ dicũt eos ſepandos foꝛel qꝛ exponenð ẽ ñ ſemꝑ ſed ad tꝑs · Sane vt diuerſa circa hãc ma teriã matmonij euitent᷑ ꝑicula: ſta tutũ fuĩt in ↄſilio generali vt cum matmoma fuerint ↄtrahẽda in ecꝰ- cleſijs a pᷣſ byteris publice ꝓponat᷑ eõpetẽti tᷣmino pᷣ̃finito vt ĩinfra il⸗ lud tꝑs/qͥ voluerit et valuerit/legi timũ impedimẽtũ apponat.Et ipſi p̃ſ byteri nichilominus inueſtigẽt vtꝝ aliqð impedimẽtũ obſtet· Cũ aũt apparuerit ꝓbabił diectura cõ tra mat᷑moniũ ↄtrabenð ↄtractus expᷣſſe ꝓhibeat᷑ eis donec qͥd ſit fa cienð ſuꝑ eo/maĩfeſtis ↄſtiterit do cumẽtis · Si aũt parrochiab ſacer- dos iſtõ facè ↄtempſerit vł qͥlibet regłaris qui mr̃imonio clãdeſtino intfuerit/ ꝑ t᷑enniũ ab officio ſuſpẽ dat Suius puniẽdus ſi culpe q̃litaſ poſtulauerit· Sʒ ex his qᷓ talr copu lari ↄtempſerint etiã in gdu oceſ- ſo ↄdigna pnĩa iniungã· Si qͥſ aũt malicioſe ↄtra mr̃imoniũ legitimũ impedimẽtũ obiecit: p̃ter pniaʒ qᷓ debz agere de pctĩs canonicã non debz effugẽ vltionẽ · et iſtð optime ſeruat᷑ in eccłijs gallicaniſ vbi per treſ dieſ dñicos vł ꝑ treſ dieſ ſollẽ nes añq; ↄthatw᷑ mrimoniũ indiciẽ᷑ in eccła!ꝙ ſi aliqͥſ aliqd impedimẽ tũ ſciuerit ꝓpꝛ qð mr̃imoniũ nõ de- beat fieri illud ꝓponat · Et iſtð vo⸗ cãt bannã in frãcia · et qͥcunq; iſis bannis pᷣtermiſſis ↄtrahũt/ſunt ex cõmunicati · vnaq̃q; tñ eccła in ſuo ſenſu abundet · Et ̊ ̊ mr̃imonio ſufficiãt. Et ſic t᷑ᷣminã pᷣma pꝑticula huius libꝛ/in quo de omiſſis et mi nus bñdictis veniã petẽs obſecro lectoꝛẽ beniuolũ, et contra ſagittas 8tractoꝛe clipeũ oꝛõnis opponẽſ/mi nus bñdicta coꝛrigat et emendat⸗ Finit pᷣma parſ huiꝰ libelli ma nipuli curatoꝛe/q verſat᷑ circa 1 cramẽta eoe idminiſtratione⸗ ulneribus ſaciati ab hierun⸗ hierico geſcengentis/4 imeiclt imia⸗ trones itatum ruinaq; peccati eus medela ac remidiũ inſigni ac mita biliparabola detaraut Heruſali enicq uiſo pacis interpꝛetat inno⸗ cẽtia baptiſnaliſeſt ver quã berſr beoſ puteus ſnitati ſicikigeſt, anima cuiuſibet chiſtani baptiſ⸗ mals aque puteo ſitiata uero pa afteo ſlononi pio ailcetieſu / eſt lerapar farienſutragg unũ iuxver bunpwpheteldeſponſaturain fide atu Naaeitegtme in eodem tati peccati homo ultuſieſt peccat .— velut una mutaè: diri ſapietẽ) gurat. hie ullg ene, erboiti t, npennt en in l o⸗ pnig ininpi Diſeit M nũmonii loitmi tiberit/ trpniyqj de pckis cmnonici non vlnoneet iſtd optime lis galcanil woper cNS NNdNe Ft indnrcrt Ad adnpeni⸗ tEd MüuNriddde en udoet Lrſd mmͦinfraca et Pungſis sßterniſts mchit ſiur 4 ncn nigti etl,inſ⸗ undet. Et 5o mmnono hberin oden ſdichs vema vete benimli etconnd g obſecro ſagittas Incipit ſecunda pars pꝛincipalis in qua agi᷑ de penitẽtia/ de his que ptinent ad ↄfeſſionẽ audiẽdã penitentia impoſitioẽʒ · que in quatuoꝛ tractatus diuidit᷑ Prologus· Eruſ deus ac pius ſama- ritanus/dulcis ieſus/quiĩ vinũ et oleum infudit in uulneribus ſauciati ab hieruſalẽ in hierico deſcendentis/qͥ incidit inla- tronesſtatum/ruinãq; peccati eius medelã/ac remidiũ/inſigni ac mira bili parabola declarauit · Mieruſalẽ enĩ(ꝗᷓ uiſio pacis interpꝛetat᷑ inno- cẽtia baptiſmaliſeſt · per quã berſa- bee(ꝗᷓ puteus ſanitatis dicit᷑ideſt, anima cuiuſ libet chꝛiſtiani baptiſ malis aque puteo ſatiata/uero“ pa cifico ſalomoni pio ſcilicet ieſu/qͥ eſt uera pax/facienſutraq; unũ/uuxver bumpꝛophete deſponſatura in fide ↄgrue repꝛeſentat᷑ · Mierico uero(q̃ luna interpꝛetat᷑qᷓ nunq; in eodem ſtatu ꝓꝑmanet)ſtatũ peccati q̊ homo ſtultuſ/ideſt peccatoꝛ(teſte ſapietẽ) velut luna mutatc᷑ euidentiſſime pᷣ figurat · Ahieruſalẽ & in hierico ho mo deſcendenseſt peccatoꝛ · qͥ bapti ſmalẽ innocentiã deferens ꝑ deuia uitioꝝ ꝓlabit᷑ et deſcendit · et ſic ab inferni latronibus ſpoliat᷑ bonis ſeu donis gratuitis· et in naturalibus ſauciat᷑ · Munc autẽ pietatis et miſe ricoꝛdie oculis reſpicienſ dñs noſter ieſus chaſtus pꝛo eius ſanatione de ſummis celoꝝ ad ima mundi deſcẽ dit · et in utero intemeratevirginis carnẽ aſſumẽ s/ ſauciati vulnera in ara crucis alligans/funiculis carita tis vinũ modificantiſvł moꝛtificãtiſ penitentie et oleũ indulgentie cle- mẽtis infudit in ipſis · In cuiuſ rei teſtimoniũ ſiue ſignũ ſue ſalutifere pꝛedicationiſ exoꝛdiũ iſto ſalubꝛi ac ſuauiſſimo themate inſigniuit · Pe nitentiã agite · a ꝓpinquabit enĩ re⸗ gnũ celox · ubi indicit penitentiã · et ꝓ ea patriã repꝛomiſit · demũ opere (qð pater ſibi dederat) cõſummato ſauciato ſcilicet hoĩe ſanatol ne eum abſq; cuſtode deſertl ipſum ſaucia- tũ commendauit ſtabulario · ideſt ſa cerdoti curato · et dedit ei duos de⸗ narios · ſcilicet duas claues eccleſie q̃ ſunt diſcernendi ſcientia · et ſoluẽ- di atq; ligandi ptãs·quas adhibenſ dixit · Curã illiuſ habe · Vt g ſacer⸗ dotesqui ñ ſunt multũ in iure cano nicovel ſacra theologia pꝛouecti ali quã notitiã habeãtper quã poſſent inter lepꝛã et lepꝛã diſcernerelet ſic penitentie ſalutarisminiſtrare me- delã! in ſcda parte huiusopiſaliqua ex diuerſoꝛe doctoꝝe ſentẽtiis/et ma ioꝛũ meoꝝe dictis/diligẽti ſtudio vt melius ac bꝛeuiuſ potui compilaui· vt ſi aliqñ neophiti et minus ꝓuecti curati in foꝛo penitẽtie dubitauerĩt iſtud opuſculũ ſit eis qualecũqʒ in⸗ troductoꝛiũ et dirediuũ · hoc autẽ ñ pᷣſumens de uiribus ꝓpꝛiĩiscũ nulle ſint) ſed ↄfidens de clemẽtia ſalua- toꝛis · qui bene õnia facienſ ſurdos fecit audirel et mutos loqui · Vnde lectoꝛ affectũ meũoſyderãs me lin- gua toxicata nõ moꝛdeal · ſed ſi aliqᷓ inuemias vtilial ea attribue ſoli deo minus autẽ vtilia/vel ꝓꝛſus inutilia mihi· et ea fruẽſ caritate coꝛrigas et emendes/ Tractatus pꝛimus ſecunde ptis de penitẽtia in generali habens quatuoꝛ capitula. & pemtentia & tractaturus pꝛimo dicã aliq de penitẽtia in generalipoſtea dicã de qualibet eius ꝑte in ſpãli · Et pꝛimo qͥd ſit pe nitẽtia/etvñ dicat᷑/et q̃t ſint ſpecies eius · Scðo de pnĩa ſollenni · Tertio de publica pnĩa · Qrto ð pnĩa pᷣuata Capłm pꝛimũ qͥd eſt penitentia, etvñ dicat᷑/et q̃t ſunt ſpẽs eius· Enitentia ſcoòm ambꝛo · ſic dif⸗ finit᷑ · Eſt pᷣterita pctã plange- re et plãgenda nõ iterũ ↄmittere· Seðm autẽ aug · diffinit᷑ ſic · penitẽ⸗ tia ẽ quedã doloꝛisvindicta puniẽS in ſe að ſe dolet ↄmiſiſſe · Et dictpe nitẽtia de pena pene/et teneo tenes q̃i pene tẽtio inq;tũ ſceʒ peĩtens per penã quã ſuſtinet punit ſe ꝓpter illi cita q̃ ↄmiſit · ꝓbãt᷑ iſta ð · pe · di · ij · Cẽ pn · augu ·li · v· reſpon · Vk alr diffĩt ſic· nĩa ẽ quedã res optima et p- fecta om̃s defectus reuocãs ad per- fectũ.· Vexe licʒ a doctoribꝰ varie et mbłte ponant᷑ diſtinctiones de pnĩa · qᷓmodo ſcʒ eſt virtuſ, et qmõ ſacra- mentũ moueãt᷑ etiã cirẽ hanc mate- riam qõnes multe omnibus illis o- miſſis q̃ magis ↄfuſiõem q; edifica- tionẽ ↄtinẽt aĩaꝝe de diffinitõe pnĩe eſt agendum · Sciendũ g& ꝙ pnĩa vnomodo diuidit᷑ ſiẽ genuſ in ſpẽs· Aliomõ ſiẽ totũ in ꝑtes ·pꝛima diui- ſio ẽ pnĩaꝛalia eſt ſolẽnis/alia pu- blica/alia pꝛiuata⸗ Capłm ſcòm de pnĩa ſollenni. Irca pnĩam ſolẽnẽ q̃tuoꝛ ſunt nõnda · rimo qlis vel q ſit eius foꝛma · Vnðò ſcienð ꝙ iſta pnĩa non dicit᷑ ſolennis qꝛ fit in publico ſʒ qa imponit᷑ cum tali ſolẽnitate. Vngde ſcienð ꝙ feria quarta in ca- pite ieiunii/ideſt in die cinex illi à debẽt agere pnĩaʒ iſtã pñtant ſe in eccłia coꝛã epõ/et ſacerdotibus.Et epᷣs pᷣmiſſa aliqᷓ monitiõe oſtedit eis Suitatẽ et enoꝛmitatẽ pctõʒe ſuo· Bt indutos cilitio eijcit illos de ec⸗ cleſia cãtando illð rñſoꝛiũ·geñ · c · iij In ſudoꝛevultꝰ tui cc. a ſic ſunt ex eccłiam/uſq; ad diem cene:q die re cipiunt᷑ admittunt᷑ ad ingreſſũ ec cleſie nõ tñ ad coĩem qᷓuſq; ſunt per ep̃m reconſiliati · Et de H̊ habet᷑ pla neꝗ pfecke ·l · diſ · in capite · Scðo no tanda eſt rõ huius ſolẽnitatis q eſt triplex· Vna ad exemplar ꝗterroꝛẽ alioꝝ · Alia ad erubeſcẽtiã delinqñn- tiũ · Alia eſt ad ſignificationẽ eiecti- onisade de pꝑadiſo · Vñ cũ gndibus ſuſpirijs gemitibus debet eis eßs denuntiare ꝙ ſicut adã ꝓxter pctin ſuũ fuit eiectuſ de paradiſo ita ipſi ꝓpter pctm̃ ſuũ eijciunt᷑ ab eccleſia · Et ĩdeo ſicut habẽ xxvj · · v· ca · vl. talis pnĩa nõ eſt iterãda· et ſic intel ligit᷑yerbũ beati· ambꝛ ·de pnĩa· diſ. · q dicit ꝙ ſiẽ vnicũ ẽ baptiſma ita vnica eſt pnĩa · qꝛ loqᷣt᷑ de pnĩa ſolẽ ni q̃ᷓ nõ debet iterari · niſi de ↄſuetu- dine alicuiuſ eccłie aliqͥd aliud obti neret/tunc enĩ poſſet ſine piculo ite rari · de peni · di · iij · ex pſona · Ter tio notanð ꝓ qbuſ cniminibus qbuſ lentia· qr non ſunt didnn vaſa ſacrox ideſt ondines ducum fuerſt vala vtiox lcz en peccatu deletiſt per pniam remanet tame diq ccatix igeſtan megtntas que ipm impedit ſuſceptioe ſaen oudimis Ocda cauſa ẽ timoꝛ labedi ex ſlina Metudie ſurgẽs· Ferẽſ eni memoꝛdi minis labẽ ñ habzʒ ſacerdoti lucda dignitate xj di⸗in ſxerdotby. Lertia cac ſp ſcadalũ r Cumen talis pniand impona nſipommie enomie wilganſſimo ſP totam conoueit vibe mo poſſet talss ſne magno ſcadald miniſtrare eclarguecl alios cum iploſt oſeius ſbi ſe commiſi ſſe eacolm onmn iſe ill ruge ye malouj q conipet. xxy . pmum 1lrjoi inci. Diſ „ di⸗ lun ſalonter ponitzg t atwiim ulp intyer nilan Etdeh abetol el diſ in apite Oedo no robuins ſbeitangeſt Mna adexenpler dtenon Naadetddeſcena Wncf ARadhihkatne eec de de adno d ihhit is genunbs debet ebeßs nuareq ſent ali gter oif, uiteiecuſde farcſß aipſ rpañ lũeiiun peetola. oſatkaim ,renn gnia noͦeſt eriet ſ inte pſonis debet ĩmponi iſta penitẽtĩa · Vnge ſcienð eſt ꝙ non debet impo ni niſi ꝓ Suiq enoꝛmi acvulgariſſ ĩo crimine · q̃d totã cõmouerit vrbem vel coĩtatem · nec debet imponi cle⸗ rico niſi depoſito · ¶ qui ſemel eam egerit nõ poteſt ꝓmoueri ad ſacros oꝛdinesnec miſtrare in oꝛdine ſu-⸗ ſcepto · li · di · ca · expenitẽtibꝰ · xxx vj illiteratos · Rõ auũt Gᷓ ꝓbibitõis eſt q̃druplex· ¶ Drima eſt oꝛdinis excel lentia · qꝛ non ſunt digni ſuſcipere vaſa ſacroꝛe/ideſt oꝛdines qͥ dudum fuerũt vaſa vitioꝝ · licʒ enĩ peccatũ deletũ ſit per pnĩam remanet tamẽ aliq̃ᷓ cicatrix · ideſt aliqᷓ irregłritas que ipm̃ impedit a ſuſceptioe ſacri oꝛdinis· Scda cauſa ẽ timoꝛ labẽdi ex pᷣſtina ↄſuetudĩe ↄſurgẽs · Ferẽſ enĩ memoꝛãdi criminis labẽ ñ habʒ ſacerdotũi lucidã dignitatẽ · lxj · di · in ſacerdotibꝰ.Certia cã ẽ ꝓp ſcãdalũ ꝓłi · Cum en talis pnĩanõ imponã niſiꝓ crimĩe enoꝛmia vulgariſſimo qð totam cõmouerit vrbẽ nõ poſſet talis ſine magno ſcãdalo miniſtrare li · di · de his vero · Quarta cã qꝛ nõ habet frontẽ redarguẽdi alios cum ipſe ſit ↄſcius ſibi ſe commiſiſſe illa eadẽ vel maioꝛa q̃ coꝛriꝑet · xxvj · di · pᷣmum ·li.j·di ĩudei · Diſpẽ ſat᷑ aũt cum ſollẽniter penitẽte in mĩoꝛibuſ oꝛdinibuſ ꝓpter neceſſitatẽ velvtili- tatem eccłie · vt dicit · li · di · placuit · Et ſi qras qͥs poteſt facere diſpen- ſatiõem? dico ꝙ epũs ex q̃̊ nõ eſt ſib ſpeãliter ꝓhibitũ · ex de ſententia excõmunicatiõis · nuper · Et ſi dicas tra ꝓ illud qð dicit᷑ · l · di · ca · ex pe · vbi dicit᷑ ꝗꝙ epũs oꝛdinans ſcienter ſollẽ niter penitentem debet puari poteſtate oꝛdinãdi · dico ꝙ nõ obſtat qꝛ illud ĩntelligit᷑ cum oꝛdĩat ſine cã legittiĩa abq; diſpẽ ſatiõe ſuue cum inoꝛdĩate diſpẽ ſat · li · di · ſi in aliquo · Sol lẽniter enĩ penitens non poteſt trahere matmoniũ · ſi tñ ↄtraxerit tenebit · ꝓbant᷑ iſta · li · di · firmãdi⸗ xxvj · q · vj · ca · vltĩo · Qr̃to nõndũ eſt a quo poteſt impõi pnĩa ſollẽniſ Et eſt ſciendũ ꝙ ſollennis pnĩa non debet imponi n ab epᷣo ł de mãdato eius a ſaẽdote · Soluſetiã epᷣsvł in articulo nccĩtatis de mandato eius ſaẽdos poterit recõſiliare ſollẽniter penitẽtes et ſi bñ penituerĩt poter̃ſt reconſiliari infra octauas paſche · et ↄmuicare · habere ingreſſũ eccke · Sin aũt·manebũt ſic vſq; ad finem vite · et de H habet᷑ xxvj · ꝗq · vj · ca · fi · Et qꝛ iſta materia magis tãgit re. uerendos“ ſctĩſſimos ep̃os q̃ ſer- uus diſcipłsego ſũ q; ſimpliceſ ſa cerdotes iõ nł pluſ dico de iſta mã/ Capłm tertiũ de pnĩa publica: Vblica pnĩa voca᷑ ꝓpꝛie illa q̃ in facie eccłie · non tñ cum p dicta ſollẽnitate fit· ſiẽ qñ iniungit᷑ pegrinatio ꝓꝑ mundũ cum baculo cu- bitali vel cũveſte aliq̃ · vel cum aliqᷓ talĩi · Et hãc poſſet( vt credo)impo- nere qlibʒ ↄfeſſoꝛ ↄfitẽti ſibi · qꝛ nõ inuenio ꝓhibitũ niſi foꝛte ↄſuetudo ecelie in oppoſitũ eſſet · vel niſi epiſ copuſ ſeruauerit ſibi · Et nõ ꝙ iſta pnĩa nõ debet imponi clerico n depo ſito· nec etiã debet impõi laico niſi ꝓ ẽmine grauia manifeſto · Et qꝛ iudi care de criminibus Suibuſ mani⸗ feſtis etiã ꝑtinet ad ep̃os credo et ↄſulo ꝙ ille cui eſt taliſpnĩa impo- nẽda eſſet ad ep̃ᷣm remittẽdus · ꝓ- band iſta · de · pe · di · vj · ſacerdoſ· Et credo ꝙ tal pnĩa poſſet ĩterari to- tiens qtiens iteraret᷑ peẽm ꝓ ꝗ̊ eſt imponẽda ·de · pe · di · iij · ca· repiunt᷑ · ca·ſeptiescadit iuſtuſ et· capi·ad huc inſtant perfidi- Capłm qrtum de pꝶata pnĩa · Enitẽtia pᷣuata eſt illa qᷓ̃ ſin- gularit᷑a pᷣuate fit cũ quis q̃ti die peta ſua ſecrete confitet᷑ ſacer- doti · de iſta ſpaliter hic intendit᷑. Mro q̃ ſciendũ ꝙ q̃libet pfecta pnĩa habet tresptes ſcilicʒ coꝛdis tritiõem /oꝛis ↄfeſſiõem,operis ſatiſfactiõem.Et hec eſt ſcòa diffĩo pnĩe · unde ioks os aureũ· pfecta pnĩa cogit peccatoꝛẽ omĩa ſufferri⸗: in coꝛde enĩ ẽ ↄtritio · in oꝛe ↄfeſſio. in ope ſatiſfactio. tota hũilitas. hec ẽ fructifera pnĩa ·de · pe · di · j· capfecta · CLuia enĩ tribus modis offẽdimus deum . ſcʒ cogitatiõe de⸗ lectatiõis impꝛudẽtia locutiõis/ ſuꝑbia oꝑisvt ſcõzʒ regulam medi- coꝝe ↄtraria ↄtrarijs curant᷑ tribug modis opoꝛtet ꝙ ſatiſfaciamꝰ ſciliz coꝛd is tritiõe/oꝛis ↄfeſſiõe, opis ſatiſfactiõe · vnde pnĩa ſic pfecta ẽ illud felixa bñficiũ duũ qð pete- bant filij ifrahel ideſt chꝛiſtiai deũ per fidẽvidẽtes in egyptũ ĩdeſt in tenebꝛis petoꝛe exñtes/dũ dicebant deus hebꝛeoꝛevocauit nos vt eamꝰ viam tum diere · ſez dtritõis/ofeſſi⸗ onis· ſatiſfactiõis/in ſolitudĩe mundi · Et ſacrificemꝰ ſaëficiũ ſcz pnĩe dño deo nr̃o ne foꝛte accidat nobis peſtis ideſt culpa in pᷣſenti⸗ gladiꝰ ideſt pena in futuro. pnia etiã ſic ꝑfecta eſt illa ſcala bñdica cum iſtis fbus gdibus quamvidit iacob erectã a terra vſq; ad celum dñm innixũ ſcale · Et ſ ꝓpter tria MHMrimo vt aſcẽdentẽ ꝑ eã foꝛtiter ſuſtĩeat · Scðovt ſi ncẽitas foꝛte fu. erit aſcẽdenti ꝑ eã manũ poꝛrigat Tertiovt aſcẽdens ꝑ eã cum fati- gatus fuerit ĩ ipᷣ̃m rſpiciata iadet totã fidutiã ſuã in eum. Non enim eſt ita crudelis (vt ait augꝰ)vt ipᷣm cadere ꝑmittat· In pmo gradu eſt doloꝛ · In ſcdo pudoꝛ· In tertio la-⸗ boꝛ · De his & tous pꝑtibus pnĩe ꝑ oꝛdinẽ eſt dðm · pᷣmo de ottione⸗ Tractatus ſcdᷣus ſede ptis pᷣnci- palis de ↄtritiõe vij· habens ca · Irca tritionẽ ſeptẽ ſũt p oꝛdinẽ ↄſiderãda·pᷣmo qͥd ẽ Dtritio in ſe · ſcðo de qᷓntita- te dtritioms·tertio de eius qlitate · qrto de eius duratiõe · nto de qui⸗ bus debet eſſe. ſexto qᷓ eſt cauſa in- ductiua eiuſ.ſeptimo de eiuseffectu Capłm pꝛimum qͥd eſt ↄtritio · Dvidendũ q̃dq eſt ttio · Notã dum ꝙ ↄt᷑tio hic ſumit᷑ ad ſilꝛ tudinẽ ↄtritiõig q̃ fit in coꝛpalibus Vngde ſciẽdũ ꝙ res dicit᷑ coꝛpaliter teri qñ in minutas ꝑptes terit · ſĩ ſpẽs aromatice terũt᷑ in moꝛtariolo dolor Gaidi ſehn gdrnt du 8 bernba ſup citca ideo dicit anien n dolanqnſenguentũ ſenatmn dficit exmltis herbib titſi mar⸗ taioloiſr vnguentü copickiois ſen Ntitiis ofiet exberbis mltoum peccatoy natis in aia pebꝛid qe e dici pſa xjin terra deſerta imnia inaqſa tntigin moꝛtaniolo aſtien tie Etlicet ilud ſit vorea ſanchſſi⸗ ne dici/ non tñ bñ redait rationẽ iliusq querib qr edm h homo ma dodicertt Mereg ) tonteni 1per tci det uici Jcee ſaencſi g in Itnice tia ſuntattendenda. Orr q dditio tom lenſua inn id Ilud q tene L cpeſtquaſagfich iuinan ſinenn rudelis rartageri in n taßh Nin mrtat No gerliieh lv uclr yterolr vscbe⸗ btbus mniep in 1pno de ttine⸗ usſcdus ſcde dog zann⸗ Nrde In abens a dſerteſit orchne Raerada Pro di Imnmo in ſe ſchode nntr ons tertiode eins ſtat⸗ eius duratie nt degi⸗ bet eſe ⸗exdoj calain. eiuß lanm deeilaft 4 nminmn Akonito Andi l ſn diio bic imnit ad ilt 1a ftin onkibu . es dicit conpalter edi tes teri ſt nn ninmer motare⸗⸗ Vngde dẽa eſt inter ↄtritiõeʒ a fra- ctionẽ · Nam fractio eſt qñ res fran gi᷑ in magnas pꝑtes: Cõtritio ẽ qñ frangit᷑ ſeu terit᷑ in minutas pꝑtes. △⬤ doloꝛ & de pet̃is dieit᷑ contritioinon fractio:ad deſignãdũ ꝙ; ñ ſolũ penĩ tens debet de pcct̃is ſuis in genãli ↄteri ĩmo de q̃libʒ in ſpẽalide H̊ tñ magis dicet᷑ in qnto ca · E̊ tractatus Sed qre dicit᷑ magis cõtritio qᷓ; doloꝛ · Sciẽdũ ꝙ ſcõᷣm ꝙ dicit bẽus bernha.ſuꝑ cãtiea ideo dicit᷑ ↄðtritio nõ doloꝛ!“qꝛ ſiẽvnguentũ ſanatim̃ ↄficit᷑ ex młtis herbis tritiſ ĩ moꝛ-⸗ tariolo-ſic vnguentũ cõpũctiõis ſeu ↄtritiõis ↄficit᷑ ex herbis młtoꝛum peccatoꝝe natis in aĩa pccẽ̃oꝛis · qꝛ vt diciĩ pſal · lxij· in terra deſerta·imia Tinaqſa tritisin moꝛtariolo ↄſcien- tie · Et licet illud ſit veren ſanchſſi⸗ me dictũ non tñ bñ reddit rationẽ illiusꝙ querit᷑.qꝛ ſcõm ł̊ homo ma is diceret᷑ ↄterẽs qᷓ; conteri · pec catũ dr̃et᷑ dtritũ · Ideo ſciendũ ꝙ in ↄtritiõe tria ſunt attendenda. Mriĩ mũ qͥd ẽ illud qð ↄterit᷑ · Scdðᷣm a q̊ dterit᷑.Tertiũ ad qͥd cõterit᷑ ſeu ad qd ↄtritio tẽmĩnat᷑ · Allud qð ðteriẽ eſt coꝛ pctoꝛis·qð eſt quaſivas fictile repletuveneno pcti · ideo ioel ꝓphe ta indicẽs auctoꝛitate dei cõtritiõeʒ dixit · Cõuertimĩ ad me in toto coꝛ- de vr̃o· in ieiunio/a fletu/ plãctu· ⁊ ſeindite coꝛdavr̃a ſcilʒ ↄtritione· Illud a quo dterit᷑ coꝛ peccatoꝛisẽ duplex mola · qᷓe vna eſt ſupioꝛ · id ẽ ſurſũ eleuãs· iſta ẽ ſpes venie ex ſideratiõe dĩne miſericoꝛdie ꝓuenĩ ens · Alia aũt mola eſt deoꝛſum de pꝛimẽs· Et iſta ẽ timoꝛ pene veniẽſ ex dſideratione diuine iuſtitie. Et iſtasduas molas debʒ tenere ſemꝑ veruſ penitens · necvnq; debet eas deſerẽ · nec debz easdiabolo pigno⸗ rĩ ᷣdere · In cuiꝰ figã dicit᷑ in deu · iij · nõ accipiaſ locũ pignoꝝg ſupĩioꝛẽ inferioꝛẽ molã id ẽ nõ deſpes pꝛ magtudinẽ enoꝛmitatẽ petoꝝ tu- oꝛſed ſemꝑ ſpera in dei miſericoꝛ dia·nec pᷣſumaſ ſed time grauitatẽ toꝛmentoꝝex dei iuſtitia · Illud ad qð ↄtritio ᷣminat᷑eſtvt coꝛ peccato- ris durũvt lapisemolleſcata lique fiatvt cera · ideo ſcriptũ eſt· Coꝛ du rũ male habebit in nouiſſimo die. Ideovẽ tritus põt dicere· factũ ẽ coꝛ meũ vt cera liq̃ſcẽs · Et de talĩ coꝛde dieit · pſal · pg · l.coꝛ ↄtritũ hu miliatũ deus nõ deſpicies Viſa gꝓpꝛietate q̊ nomĩstritio videndũ ẽ qͥd eſt ↄtritio · vnde ſcien dũ ꝙ ↄtritio a magiſtris ſic diffiniẽ Contritio eſt doloꝛvolũtarie ꝓ pec- catis aſſumptꝰ cum ꝓpoſito ↄfitẽdi/ 1ſatiſfaciẽdi · Ad eindẽtiã ĩſtiusdif finitionis vidẽdũ eſt de ſingłis pꝑti⸗ bus poſitis in ipſa diffinitione · dici enĩ ↄtitio eſt doloꝛ:· Cũ enĩ(ſcõᷣm q; dictũ eſt) ↄtraria cõtrariis curẽt᷑/ cũ medicina debʒ eſſe ↄtraria infix mitate: tritio ſit medela pet᷑il a in peccato fuerit delectatiol opoꝛtet ꝙ in dtritiõe ſit doloꝛ · ĩita dicit᷑ in apoca · xviij:ca · Quãtũ gloꝛificauĩit ſe! ain delitiiſ fuit in peccati ꝑpe- tratiõe t̃ ei date toꝛmentũ luctũ in contritiõe · Notandũ tñ ꝙ in tritiõe nõ ſolũ eſt doloꝛ · ſed etiã eſt ibi gaudiũ ·qm̃ cum peccatoꝛ recoꝛ dat᷑ ſe ꝑ peccatũ offẽdiſſe deũ crea- atoꝛẽ ſuum qͥ eũ creauit ad imagi- nem ſuã:a patrẽ ſuũ celeſtẽ/qͥ eum paſcit coꝛꝑpaliter/ ſpiritualr! a re- demptoꝛẽ ſuũ/qͥ eũ liberauit ꝑ ſuũ ꝓpꝛiũ ſãguinẽ a pẽa ppetua dam- natiõe recolit etiã ſe ꝑ pcẽm ſuum amiſiſſe gloꝛiam padiſi!a incurriſſe penã inferni dolere debet · ſed qñ cogitat ſe ꝑ iſtũ doloꝛẽ a pcc̃o libe- raria reconſiliari deo gaudet: non immerito · ſiẽ em gaudet ille qͥ pᷣmo i naufragio exñs naufragiũ euaſit ſicvere ↄtritꝰ debet gaudere dũ ſe videt peccati naufragiũ euaſiſſe · Seqt„à volũtarie aſſumptꝰ.cum enĩ deo nõ placeant coacta ſeruitia! niſi doloꝛ ↄtritiõis eſſet volũtariuſ non eſſet deo acceptꝰ /nec gtus · ſi enim peccatũ( teſte beato aug· coacte a- gimꝰ nec eſtvolũtariũ! iam non eſt peccatũ · ſic ↄtritio debet eſſe adeo volũtarie aſſumpta:ꝙ ſi non eſtvo lũtaria iã nõ eſt ↄtritio· Et rõ iſtoꝛ eſt q; opoꝛtz ꝙ oĩs actus mer̃toꝛiꝰ demeritoꝛiꝰ ſit avolũtate elicituſ ſiue impatꝰ· aliaſñ eſſet meritoꝛiuſ nec demeritoꝛius · Seq̃t᷑ cum ꝓpoſito ↄfitẽdia ſatiſfaciẽdi.vere enĩ ↄt᷑tꝰ debet eſſe in ꝓpoſito ↄfitẽdia ſatiſ- faciẽdi qñ habebit opoꝛtunitatem · Alias ↄtritio ſua eſſet falſa, a nłla. Et rõ eſt qꝛ cum ad pꝓfectõem toti⸗ integlis reqrat᷑ ꝙ omes ptes eius ſint ſimul:· ſiẽ ad pfectiõem domus reqrit᷑ ꝙ tectu/pietes, a fũdamẽtũ ſimul ſint · Ita ad perfectiõemvere penitẽtie reqͥrit᷑ ꝙ iſta tria ſcʒ ↄtri tio/ↄfeſſio, a ſatiſfactio·qᷓ ſunt ptes integles eius inq;tũ eſt ſacramẽtũ ſimul ſintvel in re/ vel invoto⸗ Ca · ſedm de q;titate ↄtritionig. Vãtitas ↄt᷑tiois mẽſurat᷑ pe- nes q;titatẽ doloꝛis · qᷓ eſſentia liter eſt ipᷣa ↄtritio.vel eſt cauſatuſ vſus a dtritiõe · Vnde nõndũ ꝙ in Dtritiõe ẽ duplex doloꝛ ſʒm ꝙ doloꝛ dicit᷑ duobꝰ moĩs· Nã doloꝛvnomõ idẽ eſt ꝙ diſplicẽtiavolũtatis inq; tum ſcʒ volũtati diſpliczʒ rem aliquã foꝛevel fuiſſe · Aliomõ idẽ ẽ q; paſ- ſio reſultãs ſiue redundãs ĩ ſenſu- alitate. ideſt in carne· inq;tum ſcilʒ in pte ſenſitĩa ſentit᷑ aliqͥs doloꝛ ex illatiõe alicꝰ nocumẽti · ſiẽ qñ p̃ſcin. dit᷑ membꝛũ · velvulnera᷑ coꝛpꝰ.vł comburit᷑· vł aliqͥd tale patit᷑·loqñ- do de doloꝛe pᷣmomõ ꝓvt doloꝛ eſt diſplicẽtiavoluntatis talis doloꝛ eſt eſſentiałr ipᷣa dtritio · ſic doloꝛ cõ⸗ tritiõisdebet eſſe/ eſt maximꝰ ſcʒ ſitvera ↄtritio · Vnde dico ꝙ pcẽm debz diſplicere volũtati ratioi tm̃ ꝙ nec pacto nec ↄmodo vel inomõ ꝓvlla revelles in ip̃m ↄſentirevel ↄſenſiſſe · Ratio ̊ eſt qꝛ ↄtritio ſi ſitvera nõ poteſt eſſe ſine caritate · Ad K ꝙ aliqͥ habeat caritatẽ · qtũ cunq; puã: ncẽe eſt ꝙ diligat deum ſuꝑ omnia · ſic ꝙ ꝓ nłlo danovł cõ/ modovelit offẽderevbł offẽdiſſe deu Nideo cũ peccatũ ſit offẽſa dei tu⸗ um peccatũ debet diſplicere volũ⸗ tati infoꝛmãte caritate · qlis debet eſſe · eſtvolũtas vere ↄtriti · qre vo⸗ luntas vere ↄtriti debet eſſe ꝙ nklo modo nłla ſoꝛte/nullo dãno/ vel cõ⸗ modovelit ip̃m peccatũ facere vel feciſſe · Et H̊ eſt ꝙ dicit᷑ in hierem · vj · ca · vbi dicit᷑ · luctũ vnigeniti fac inqtum E alus vefen pfege diſhirẽtawwluntatg deteſtatione peccati inqjti eſtoffeſiuum dei rũpit in fletũ lamenta/ lærima 5 ſẽ egit de beata mania magdalẽa. Ade bato pet aplo·ſi dico nõ cpotz i Nritije iſte doloꝛ ſit ma⸗ io qcunqy alio dolor/ vigem⸗ eniz imultosviros amlieres vere peni⸗ tetes ſyn q bumitad poteſt cog⸗ toſcere q mags flent / gont pio mote languineoe dr amtov ſu⸗ zuet Kree lie' rer tepalis: loet r fleat meo peccatig ſung. Etrd bui⸗ eſt cum eni iſte doloꝛ ſit in affechoe ſenſualitatig eſt in bnſigli en Ceſeio len er lllitate ſequa eypperi⸗ nẽtalom ſonſilal⸗ uci in nariſ n itiem / le naniiſr fin leii velplner np yla 4 lett loi⸗ de moni pyth lo N lur uotals doleel omito⸗Aſr dolorci⸗ teſſe eſt naxim 1o. Vnde dicoeen NeNAtaANtANRN N dade W ed Ales mipn Rertrrend .Rano Betd R eſe ſne tntin alis abeat antete gu nece eſt g ditgat deun miaſeg pbcimii⸗ lr fick el ficſe nn a pereriſt gfiſtdi n⸗ vohet dißite wolr e reqo debet ſmirente ero⸗ tlirer dnn . tibi · vbĩ dicit gloſa · docet penitẽtez àqd facere debeat · Et ſeqᷣt᷑ nihil do- lentiꝰ eſt moꝛte vnigemti · ita nihil dolẽtius debet eſſe q; offẽdiſſe deũ p peccatũ · Et ſic dico ꝙ loqñdo de doloꝛe / pyvt doloꝛ dicit᷑ diſplicẽtiavo lũtatis doloꝛ dtritiõis eſt maximuiſ ita ꝙ nõ poteſt eſſe maioꝛ. Si autẽ loquat᷑ de doloꝛe ꝓvt nomĩat doloꝛẽ creatũ ſiue cauſatũ in ſenſualitate · ſic talis doloꝛ eſt effectꝰ cõtritiomis inq;tum ſcʒ aliqͥs vere ꝑfecte fu- erit ↄtritus ex doloꝛe · pᷣmo ſciliʒ ex diſplicẽtiavoluntatis deteſtatione peccatin inq;tũ eſt offẽſiuum dei ꝓ rũpit in fletũ/lamenta/alacrimas· ſiẽ legit᷑ de beata maria magdalẽa · de bato petro apło · ſi dico ꝙ nõ opoꝛtʒ ꝙ ĩ ↄtritiõe iſte doloꝛ ſit ma. ioꝛ qᷣcunq;ʒ alio doloꝛe videmꝰ eniʒ multosviros a młieres vere peni- teẽtes ſzm ꝙ; humãitas poteſt cog⸗ noſcere qͥ magis flent ploꝛãt pꝛo moꝛte ↄſanguineoꝝ vł amicoꝛe ſu⸗ oꝛumvel amiſſiõe alicꝰ rei tẽꝑalis?: qᷓ; ploꝛẽt vł fleãt pꝛo peccatis ſuis · Et rõ huiꝰ eſt· cum enĩ iſte doloꝛ ſit in affectiõe ſenſualitatis! a affectio q̃ eſt in ſenſualitate ſequat᷑ experi- mẽtalem ſenſualẽ cognitiõem! pauci ĩmo pauciſſimi ſunt qͥ habeãt ita ſenſualẽ ſeu exꝑimentalẽ cog nitiõem dĩne deuotionis ſiẽ habent delectatiões illoꝝ coꝛꝑaliũ ſeu reru tẽꝑaliũ· ideo pauci ĩmo pauciſſimi ſunt qͥ ita ſenſuałlr doleat de pẽtol ſiẽ dolẽt de aliq̃ tẽpali ſeu coꝛꝑali · ſi inuenirẽt᷑ aliq eſſent młtũ lau- dandia multũ pfecti · Sic & patʒ q; loquẽdo de doloꝛe pꝛovt doloꝛ dicit diſplicẽtiã volũtatis ꝙ doloꝛ ↄttiõiſ debet eſſe maximꝰid ẽ maioꝛ q̃cũq;ʒ alio doloꝛe· loquendo aut de doloꝛe ꝓvt dicit paſſiõem reſultãteʒ ĩ ſen- ſualitate ſic nõ eſt ncẽariũ ꝙ; doloꝛ Dtritiõis ſit manoꝛ q̃cunq; alio do- loꝛe · eſſet tñ multũ ↄgruũ · Sed qͥd/vere penitẽs. ↄtritus nũqͥd de- bet plusvelle ſuſtinere q;cunqʒ aliã penã temꝑaleʒz ſicut infirmitatẽ vł moꝛtẽ vel q;cunq; aliã penã qᷓ; pec- caſſevel peccare? Dico ꝙ nulluſ in mente ſua debet ſibi ponere talem qſtionẽ · nec etiã alicuĩ aluĩ qꝛ illud eſſet ſeipᷣmvel aliũ ponere in tẽp⸗ tatiõem · Et mẽs humana ẽ młtuʒ infirma ex ꝑte ſenſualitatis·qᷓ ſẽꝑ refugit moꝛtẽ · ¶ mala tẽ ꝑalia coꝛ ꝑalia.etĩã q;tũcunq; ſit homo ꝑfec- tus·ſiẽ patʒ in ſaluatoꝛe domĩo nr̃o hieſu chꝛiſto qͥ imminẽte hoꝛa paſ-⸗ ſionis dicebat · Triſtis eſt aĩa mea vſq; ad moꝛtẽ · G qtum ad ſẽſua-⸗ litatẽ vſq; ad moꝛtẽ · exponens ſe ip̃m dicit ſprritꝰ ĩd ẽ rõnalisvolũ- tas ꝓmptꝰ eſt ſuple ad ſuſtinendũ moꝛtẽ · caro aũt id ẽ ſẽſualitas eſt infirma. qꝛ refugit moꝛtẽ · q̃re nẽo debet ſe ponere in tali pplexitate· nec ↄfeſſoꝛ debet hoc interrogare · Iſtud aũt reqͥri᷑ in q̊ibʒ penitẽte de nccẽitate ꝙ vbi ncẽitas foꝛet pᷣuſ ſuſtineret omnem penam! qᷓ; offen- deret deum per peccatum: Ca · tertiũ de qlitate dtritionis · Vnc de qlitate ↄtritiõis agẽ- dum eſt · Circa qð ſciẽdum eſt ꝓ otritio debet habere · vij · oditõeſ. Mrimo debet eſſe diſcereta · vnde debet eſſe cum ſpevenie · ita ꝙ vere tritus nunq; debet deſperare de venia: ſed ſemꝑ debet ſpare de dei miſericoꝛdia! qꝛ plꝰ poteſt deuſ pee- re/qᷓ; homo pẽcare · Vnde · aug · ſuꝑ illud vᷣbum q̃d dicit caim · genñ · ĩj · ca·magis eſt iniqͥ tas mea qᷓ;vtve- niã merear · dicit mentiris caim.qꝛ maoꝛ eſt dei pietas/qᷓ; tua ĩniqͥtaſ: Et ambꝛo.nẽo deſpet qꝛ iudã ꝓdi- toꝛẽ nõ ſcelꝰ q̃̊d cõmiſit ſʒ ſua deſꝑ⸗ atio fecit penitus interire · Sed qꝛ næo ſcitvt dignꝰ ſit amoꝛevł odio dei l iõ ñ debet nimis p̃ᷣſumere ſzʒ ſp dẽt timere q; initiũ ſapĩe tĩoꝛ dñi · Et ideoverꝰ penitens gnum ĩid eſt aĩam ſuã debet tenere inter duas molas· ſciʒ tĩoꝛis/ ſpei · vt ex farĩa ſic trita barutello diſcretionis mũ. data aqua laẽma id ẽ cõpũctionis mixta panẽ bonũ in clibano coꝛdiſ ꝛgne caritatiſ decoctũ faciat hoſpi- ti ſuo ſcʒ chꝛĩſto· ita ꝙ in die iudicũ dicat᷑ ei · Eſuriuia dediſti mihi mã- ducare · Secdo debet eſſe amara · et ita dicebat iſte ſanctꝰ rex eʒechiaſ iſa · xxxviij · ca · recogitabo tibi om̃es annos meos in amaritudine anime mee · Et ſi ſit talis faciet pacẽ intẽ deũaĩam peccat᷑cem· Vnde idem ezechias · Gcce in pace amaritudo mea amariſſia · Amara ůO debet eſſe tritio · qꝛ pccẽoꝛ debet eſſe cõtritus! eo ꝙ deleckatꝰ fuĩt in cogitatice il- licita · marioꝛ qꝛ; ↄſenſũt · Amariſ- ſima qꝛ opus ullicitũ ppetrauit · Et ſi ſic faciat poterit dicere ſic ↄtritus illud qᷓd ſeqt᷑· Cu autẽ eruiſti aĩam meã vt nõ pꝑrret · ꝓieciſti poſt tergũ tuũ omia pec̃a mea: Tertio debet eſſe lacmoſa · vñ · po:põ.vj.lauabo p ſingulas noctes lectũ meũ ſcz eõſcie laẽëmis meis ſtratũ meũ rigabo.Et ſic fecit beata maria magda:·ꝗqᷓ laè- mis ſuis lauit pedes dñi nr̃i ibeſu chꝛiſti· ĩõ ſibi fuerũt pcc̃a remiſſa Qrto debʒ eſſe pᷣmeditata vt in p⸗ allegata auctoꝛitat · Recogitabo ẽ omnes annos meos cc. Et de ſ di⸗ cit·iſa:loqndo anĩe peccat᷑ci. Sume citharã ſcʒ pñie · circuiui cĩtatẽ ſcilz ſanitatẽ anĩe mee cogitãdo⸗ reme moꝛãdo ſingła pctã meret᷑cis ideſt anĩe peccat᷑cis qᷓ peccãdo cũ diabolo foꝛnicata eſta obliuiõi Tdlita ẽ ideſt adeo Ip pctm̃ ſuũ oblita· Quĩto de. bet eſſevłis ideſt de omibus pcẽiſ. Sexto debet eſſe durabilis id ẽ cõ tinua.de his duobꝰ dicẽ in duob⸗ ca · ſeqñtibꝰ · Septĩo debz eſſe inte id eſt cum ꝓpoſito ↄfitẽdia ſatiſfaci endi .· Alias non eſſet contritio ſed deriſio · de. H dictũ ẽ z in pᷣmo .· ca⸗ LCa. qrtũ der duratiõe contritiõis· 2 D ſciẽdũqᷓ;tum debeat durare ↄtritio notandũ ꝙ ſʒm ꝙ dictũ eſt S· ca· ij· in ↄtritõe ẽ duplex doloꝛ · Vnus q idẽ eſt ꝙ deteſtatõ ſiue di⸗ ſplicẽtiavolũtatis. iſte debet ſẽ p durare qᷓ; diu homoviuit· Notandũ tñ ꝙ cũ pᷣceptũ de ↄtritiõe ſit affir⸗ 4 matiuũe pᷣceptũ affirmatim obligʒ ſemꝑ ſed nõ ad ſemꝑ ſʒ ꝓꝙ locon tẽ poꝛe pꝛeceptũ de ↄtritõe ſic obligat nõ opoꝛtʒz ꝙ homo ſit ſemꝑ ĩ actu dterẽdi ſʒ qñcunq; occurret ei mẽo- ria de pẽcato ꝙ diſpliceat ſibi illud cnſtii no e contutio ſit ſuficiẽs. Vne dicit in eccliaſtco de plliatu pecor. Laoli elſe ſne metu poſito eni g huͤsſi ret p reuelationẽ diuinã peccatum ſibi foꝛe remiſſum! adhuc debet ſi bi diſplcere peccaſee qñcunq; occ⸗ iit ſbi memoꝛia de peto·Aliasper caret nouo pcto. ae ſi culpa ẽ velle percareita cuſpa eſtvelle veccaſſe Aius dolo eſt in vtritie · ſcz doloꝛ reſiltatn recſidat in ſeſualitate aqſ ſepomoder diſplicea pen pro rumpit in fetſezlachaymas⸗Ataliſ dalo⸗ nooportzg lep duret ei pau imo pquciſſim ſind enzvna ho ra poſſmnt ſc peta ii plorare zto⸗ min toto tẽpevite ſuelet rn e. derrus oſſt en pli er legit de beagto petto qplo. o ſa potbqt ſugani in ſinu ſ. as lecebar /rheim —— bi Pecl qd fer eſti chliuĩ icht⸗ igeſe tñ ſi olltCiſw, ichl wonſtignii eſeour biſb ig duobydici indliob⸗ ptodehzeſeinti ſte Atd nſacarn noNRer ndd ed de dnetde tntiti⸗ eiztun debeitdinmn ao notanai g hngdil⸗ zin otitiei dperdaln Ce denſtſledn⸗ litns⸗ iſeebet ſep diu vymmit Mtmſi i ve Nntieſtaft⸗ 5 tafmmerimodis; 1 AA ſenp 3 Nraee Alde dNitoe ſi o 18 g̃ 3 honoſt ſemp iactl 6 t er meo⸗ cſcnce 6 Inſßicent fil⸗ peccatũ feciſſe · ita intelligit᷑ ᷣbũ beti aug · in li · de · pe · vbi dicit · Sẽp doleat · de doloꝛe gaudeat· Et ſe⸗ quit᷑ vbi doloꝛ finit᷑ ibi pñia defiecit· Vnde qñ dicit ſemꝑ doleat intelli⸗ gendũ eſt ſemꝑ ſcʒ qñ occurrat ſibi memoꝛia de pẽcato · ſiłr qñ dicit vbi doloꝛ finit᷑ intelligendũ ẽ ſemꝑ vel actu vel habitu · Et cã q̃re ſic debet durare ↄtritio ẽ·qꝛ nẽo eſt certꝰ ad⸗ minusde lege cõmuni ſi pcẽm ẽ ſibi remiſſum ꝑ ↄtritiõem qm̃ neſcit ſi contritio ſit ſufficiẽs · Vnde dicit᷑ in eccł iaſtico de ꝓpiciatu pcc̃ox. Noli eſſe ſine metu · poſito enĩ ꝙ aliqͥs ſci- ret ꝓ reuelationẽ diuinã peccatum ſibi foꝛe remiſſum adhuc debet ſi. bi diſplicere peccaſſe qñcunq; ocẽ- ret ſibi memoꝛia de pct᷑o · Aliaspec caret nouo pcto · qꝛ ſiẽ culpa ẽ velle peccarel ita culpa eſtvelle peccaſſe · Alius doloꝛ eſt in ðtritiõe · ſcʒ doloꝛ q̃ reſultat redũdat in ſẽſualitate qñ ſcʒ homo ex diſplicẽtia pcti pꝛo rumpit in fletũ lachꝛymas.taliſ doloꝛ nõ opoꝛtʒz ꝙ ſẽꝑ duret cũ pau ci ĩmo pauciſſim ſint qͥ etiãvna ho-/ ra poſſint ſic pcta ſua ploꝛare/qᷓ;to- minꝰ toto tẽꝑevite ſuelet eſſet tñ młte pfectiõis qͥ ſemꝑ dũ recoꝛda⸗ ret᷑ de pct̃is poſſet ea plãgere · ſicut legit᷑ de beato petro apło ·ꝙ ſemꝑ poꝛtabat ſudariũ in ſinu ſuo· cum q̊ tergebat lachꝛimasqꝛ qñ recoꝛda. bat᷑ pcc̃i qð fecerat qñ negauerat chꝛiſtũ/nõ poterat lachꝛimas ↄtinẽ · et tamen bene ſciebat chꝛiſtũ ſibi dimiſiſſe peccatum/ La · x · de qbusdebet eſſe ↄtritio · Eccatoꝛum q̃ddaʒ eſt actuale, Et qddã oꝛiginale: Actuale eſt q̃d cõtrahit᷑ actu ꝓpno · ſcʒ qñ homo agit qð agere nõ debet. vel qñ non agit qð agere debet· Et iſto modo diffimð petm̃ ſic · Eſt omne fᷣctm̃vxel ctinvel ↄcupitum ↄtra legem dei · Originale petm̃ eſt qd homo ex o. rigine ↄtraxit,/ inq;tũ ſeʒ homo de⸗ ſcẽdit ab adã ſcᷣm rõnem ſeĩalem ĩita ꝙ pctm̃ oꝛiginale foꝛmałr nihil aliud ẽ qᷓ; carẽtia ĩuſtitie oꝛiginał. Vngde ſciẽdũ eſt ꝙ adam in ſui cre atiõe accepat a deo qdᷣdam donum ſuꝑnãle qð vocabat᷑ iuſtitia oꝛigina lis · Que iuſtitia ita oꝛdinabat ho- minẽ ad deũ ꝙ anĩa hoĩs in omãbꝰ obediebat deo ĩta ꝙ nłlomõ moue-⸗ bat᷑ ↄtra dei volũtatẽ/et coꝛpuſita obediebat anime ꝙ nullomõ moue- bat᷑ dtra volũtatẽ anĩmevel contra impium rõnis · Et per illud donum omnia anĩalia erãt ſbiecta homĩ obediebãt ei ad nutũ · iuẽ illud põ· ps · viij · Omĩa ſubieciſti ſb pedi b⸗ eius mẽ · Illud donũ acceperat non ſoluũ adam ꝓ ſe/ſʒ etiam ꝓ tota po. ſteritate ſua· ita ꝙ oẽs qͥ deſcende- rãt ab eius ſemĩe iĩpſe vᷣnſfũderet il lud donũ ideſt iſtã iuſtitia oꝛigĩalẽ · Et iſto dono ꝓꝑ pctm̃ ſuũ ipᷣe pꝛiua- uit ſe, et totã poſteritatẽ ſuã· ita q; omnes qͥ deſcendũt ex eius ſemine carent iſto dono · Et talis carentia vocat᷑ pctm̃ oꝛiginale· Advidenõ ergo de quibus debet eſſe cõtritio · Primovidenð ẽ vtꝛe homo debeat ↄteri de pctõ oꝛiginali · Ad q̃d dõm eſt ꝙ non · Cuius rõ eſt aꝛ ſolũ debʒ homo de illo conteria dolere qð eſt actu ꝓpꝛio cõmiſſum · vel qð fuit in poteſtate nõ committere · Sed pcẽm oꝛiginale non fuit actu ꝓpno ↄmiſ ſum nec fuit in ptãte alicuiuſ nõ cõ mittere illud:qᷓre non tenet᷑ dolere vel ↄteri de pctõ onginali · Et dico nłlm conteri de ncãtate·: ↄgruum tñ eſſet adulto q accedit ad baptiſmũ vt ei diſpliceat pctm̃ oꝛiginale · non in ſpẽali qi fuerit ↄtractum ꝑ ipᷣm · ſed in generali inq;ʒtũ ſcʒ õne qð ſeꝑ at a deo debet diſplicere · De pctõ aũt actuali qᷓmõ homo debet cõteri de eo!l notãdũ ꝙ in genẽ duplex eſt peccatũ actuale · qᷓddã eſt moꝛtale· aliudveniale · De pctõ autẽ moꝛtalĩ Homo debet dↄteri/et ↄfiteri ſingła- riter/a ſigillatim de q̃libet · ita ꝙ nõ ſufficit ↄtritio ſiue ↄfeſſio generaliſ ĩmo qͥlibʒ verꝰ penitẽs debet dili⸗ gẽter examĩare ſuã ↄſciẽtiam⸗“ di- ſcutere· ita ꝙ recogitet dies/hoꝛaſ,/ tẽpoꝛa/loca,/n pſonas/⁊ om̃s circun ſtatias/in q bus/ cũ qͥbus peccare potuit pẽcatoꝛe pẽcauit · Et ita ſiẽ occurret ſibi memoꝛia de pctõ quod ſignãter et ſingłr ppetrauit ↄterat᷑ et ↄfiteat᷑ de q̃libʒ pẽcato moꝛtali · Ita tñ ꝙ licz de q̃libzʒ pẽto moꝛtali verꝰ penitẽs debeat ſũmen maxĩe dolere · tñ ſm ꝙvnũ peccatũ ẽ Suiꝰ q; aliud attẽtius et intẽtius debet dolere et conteri de vno q; de alio · Sed quid fiet de pctis oblitiss Dico ꝙ aliqͥs poteſt eſſe oblitꝰ pec- catoꝛ ſuoꝝ duobuſ modis · Vnomõ ꝙ ſit oblituſ in ſpẽali ſʒ non in gnã- li id eſt ꝙ bene recoꝛdet᷑ ſe peccaſſe moꝛtaliter. ſʒ nõ recoꝛdat᷑ de ſpecie peccati · puta ſi fuerit furatuſ aliqͥd vel foꝛnicatꝰ. ſic de alũs · Et taliſ tenet᷑ dolere ↄteri in generali de pctõ ·et in ſpẽali ↄteri de negligen- tia ſua per quãvenit in obliuionem pctĩ ſii · I tenet᷑ facere q̊d in ſe eſt. ad ̊ ſcʒq̊d recoꝛdet᷑ ĩ ſpẽali de pcõo ſuovel recogitãdovias ſuas.vł oꝛa do deũ ꝙ reducat ſibi ad mẽoꝛiam. Aliomõ poteſt eſſe oblitus pctĩ ſui. ita ꝙ non recoꝛdat᷑ nec in generali, nec in ſpeciali · et adhuc tenet᷑ ↄteni in generali · Etvoco ↄteri in gene⸗ rali nõ ſub ↄdictiõe ideſt dicẽdo vel cogitãdo doleoꝝ ↄteroꝛ ſi peccauiſʒ voco cõteri in ſpẽali ſub eſtiatione ꝓbabili · Debet · n · homo ꝓbabiliter credere ꝙ in multis offẽderit deũ⸗ quo non recoꝛdat᷑ · et ſic ſub iſta e ſtimatiõe doleat et peniteat ſicut ſi certus eſſet cõtritus eſt et penitẽs Vngde qlibet debʒ freqñter dicere verſum põ · pã · xxx · delicta iuuentu tis meen ignoꝛãtias meas ne me/ mineris dñe · Quomõ aũt debet homo ↄteri de pctõ vemali notanð ꝙ tria ſunt genera pctõꝛevenialiũ · qᷓddã eſtveniale ſubitũ nõ ꝓpnavo/ lutate ↄtractũ ſed ex q̃dam ſubrep tiõe · de tali nõ tenet᷑ homo cõteri in ſpẽali ñ de ↄgruo· Aliud ẽ pctm̃ veniale ex volũtate cui ſi cõſentiat homo incidit in moꝛtale · ſicut de⸗ lectatio moꝛoſa in cogitãdo de actu carnali eſt pm̃ veniale · ſz ſi ſit ibi dſenſuſ eſt pctim̃ moꝛtale · Et de tali veniali qñ occurrit mẽoꝛna hõ debz ↄteri et penitere diligñter advtᷣ ne ſit ibivel fuerit ſ ſuſ. Quoddã aũt eſtvẽiale q̃d ꝑ freqñtationẽ ſui auget libidinem peccãdi · Et tanta Ca vj ſũt cae induckiue trttil Aule incldiue cititöis ſunt multe.· Primaa pneipalis eſt moꝛ dei· ud eni qd pncipaliter debet wihere kviema peccato iſi peecalent coꝛnigat ſe/lemẽdet ltamoꝛ dei iſte amoꝛ ſe geñat in aniapctons Cum eni amor ſeſ? coditatidem et cogrutide aria vt diit alg cognita dligimd incog- nita necſh⸗ luado 5 poꝛcogitat 1reogmwſat dei boitatẽ /cliuſhti tui diſplicet omne malũ tet , mulo modo rolinqt aligel mali impuniti et rerogitat ſo mita mala coͤmiſt diſplicet dine bonitat/1 n⸗ „ —, — — — 2 — — — — — — — —— ,.— — — —. nulis ofecent deſt chret ſe b ſe t niterk ſati inb eſtetpenitis . feenſterdicere delicha iuuentu nas meas e e Odrd der NR Nendlendtend era edreincaſ. Ae tin d Gd.. lbdex dam ſidre n no tenet bono chten Ne o Allih alacte iſicbnter lit in morae⸗ ſcutde⸗ ogin gtih N n zi wnae l ſtibi Ti mtlebrdetcl poterit ibi eſſe libido ꝙ illud quod de nat᷑a ſua eratvẽialelex illa libidi ne fieret moꝛtale · ſẽ mendaciũ ioco ſũ de nã ſua ẽ veniale · ſʒ totiẽſ põt iterari ꝙ augebit in tantã libidinẽ mentiẽdi ꝙ ex illa libidine poterit homo totiẽs mẽtiri ĩocoſe pecca bit moꝛtałr · Et de tali debet homo ↄteri penitere adstendoa pᷣcauẽ do ne młtiplicʒ · De E̊ tñ magis di- cet᷑ infra qñ aget᷑ de ↄfeſſiõe pctõꝛ venialiũ · qꝛ eodẽmõ tenet᷑ homo de eis conteri quo tenet᷑ ea confiteri⸗ Ca · vj.qᷓ ſũt cãe induqtiue ↄtritiõiſ Auſe inductiue cõtritiõis ſunt multe · Drima⸗“ pᷣncipalis eſt amoꝛ dei · Illud enĩ qð pᷣncipaliter debet rethere hoĩem a peccatol ſi peccauerit ꝙ coꝛrigat ſe, emẽdet: eſt amoꝛ dei: iſte amoꝛ ſic geñrat᷑ in anĩa pctõꝛis · Cum enĩ amoꝛ ſeq̃t cogitatiõem, et cognitiõeʒ quia vt dicit augꝰ · cognita diligimꝰ · incog⸗ nita neqq; · Quãdo pctõꝛ cogitat recognoſcit dei bõitatẽ/ iuſtitiã, cui diſplicet omne malũl et ꝙ nullo modo relinqͥt aliq̊d malũ impunitũ et recogitat ſe młta mala cõmiſiſſe q̃ diſplicẽt dĩne bonitati a Ipꝛ q̃ eſt dignus puĩri Suiter timet· Quãdo etiã cogitat vlteriuſ dei pietatẽ/et mĩamq pꝑatus eſt omni dolenti/et penitẽti ꝑcere/et dimittere culpaʒ, q;tũcunq; magnã ſperat de venia · ſic mouet᷑ ad deteſtãdũ peccatum et iſte motꝰ vocat᷑ attritio id ẽ q̃dã tritio inpfecta· et ita deus qͥ nunq;ʒ deficit infũdit lumẽ gratie in aĩam pctõꝛis · illo lũine pctõꝛ illuſtratus calefit in amoꝛe dei · deteſtatione pctĩ · ita ꝙ timoꝛ ſeruilis p̃cedat et p̃parat coꝛ pctõꝛis ad ↄtritionẽ. ſed amoꝛ feruoꝛ caritatis pficit ip̃m · Et de h̊ ponit exẽplũ aug · dicens · ꝙ ſicut in ſutura ſotulariũ ſeta poꝛ- ci p̃cedit/et facit viã filo nõ tñ re- manet in ſuturalſic dtritiõem p̃ce- dit timoꝛ pene · iſte timoꝛ p̃ᷣparat ad amoꝛẽ et caritatẽ dei · qᷓ poſtq; ẽ in aĩa/expellit omnẽ timoꝛẽ · Et ita dicit beatꝰ iohõ · in pᷣma ſua canõi- ca pfctã caritas foꝛas mittit tĩoꝛẽ/ ſcʒ ſeruilẽ · qͥ eſt timoꝛ pene · nõ aũt timoꝛem filialẽ · qͥ eſt timoꝛ offenſe · Scða cauſa eſt pudoꝛ id ẽ vere- cundia de pĩs cõmiſſis · vñ ꝓvbi · xij · ca · res dignas ↄfuſiõem agunt/ Job · res indigne ↄfuſionẽ agũt · et nuĩ ·ĩij · ca · reuelabo pudenda tua in facie · Qñ enĩ pctõꝛ cogitat ꝙ omĩa eius pctã q;tũcunq; ſecreta occłta ſint ſunt deo maĩfeſta/et apta! ꝙ n peniteat et ↄterat᷑ de eiſdẽ/deus reuelabit maĩfeſtabit ea toti mdᷣo mouet᷑ ad ↄtritiõemi pñiam de pec catis · vñ dicit boe · Wagna eſt nob indicta nccĩtas ꝓbitatis cũ omnia agamꝰ coꝛam oculis iudicis cuncta cernentis · Tertia cauſa ẽ dete ſtatio ideſt abhoĩatiovilitatis pctĩ · Tãta enĩ ẽ vilitas pctĩ ꝙ de filio ðĩ facit ſeruũ diaboli · vñ dicit beatus petruſ qͥ facit pctm̃ ſeruuſ ẽ pcĩ ·a q̊ enĩ qͥs ſupatꝰ ẽ/eius ſeruꝰ ẽ· Cum ergo pctõꝛ ſit ꝓpter pectm̃ a diabolo ſuꝑatus: p pctĩ ſeruus diaboli fa- ctus eſt· vñ anſhel · Feciſti me dñe ad tuã imagĩem et ego ſuꝑ induxi hoꝛribilẽ imaginẽ · vñ anima pecca- trix vidẽs ↄſiderãsvilitatem pcẽi poteſt dicerevᷣbũ qð dicit hiere · vi⸗ de dñe ↄſidera qꝛ factꝰ ſumvilis: Quartta cã eſt ↄſideratio de die iudicii/ penis inferni · Qñ enĩ pec catoꝛ ſiderat ꝙ de omni detõ/fctõ/ et cogitato ↄtra legẽ dei opoꝛtebit reddere rõnẽ in die iudici iuẽvᷣbũ ſaluatoꝛis in matheo dicẽtis · de õni vbo ocioſo qð fuerint locuti homĩeſ ſuꝑ terrã reddẽt rõnẽ ĩ die ĩudicii · Et · xxxij · q· vl · ca· penul · ca· q̃tienſ mouet᷑ ad ↄtritiõeʒ a pñiam de pctĩſ ſuis · Vñ hiero ·loqñs de die iudicii dicit ſic · Quotienſcunq; illũ diẽ ↄſi- derol toto coꝛde cõtremiſco.a idem Siue comedo/ſiue bibo/ſiue aliqͥd aliud facio ſempꝑ mihi videt᷑ in au- ribuſ meis iſta tuba terribilis inſo- nare · ſurgite moꝛtui · vẽite ad iudi. cium · Qñ pctõꝛ iſta cogitat attenta mẽte totꝰ cõtremiſcit in coꝛde ſuo · Si enĩ( vt dicit beatꝰ petruſ apłſ.j. pet᷑· iiij c)vix iuſtꝰ ſaluabit᷑ impius aũt pẽtoꝛvbi parebũt? a greg · qͥᷣd facietvgula deſerti id ẽ pctõꝛvbi cõ cutiet᷑ cedrus paradiſi ideſt iuſtus · Quinta cã eſt doloꝛ de ãmiſſiõe celeſtis pꝛĩe · Qñ enĩ pctõꝛ cogitat ſe ꝓpt pctin ſuũ gloꝛiã padiſi ãmiſiſ ſel nõ eſt mirũ ſi dolet ĩmo ẽ mirũ ſi nõ crepat ꝓ mediũ · Si enĩ doleta ploꝛat hõ ꝓ ãmiſſiõe pecũie/q;to ma gis debet dolẽn ploꝛare ꝓ ãmiſſiõe celeſtis gloꝛie? Et ĩiõ dicebat beatꝰ iohõ · in apo · iij · ca · Tene qð habes! ne alius accipiat coꝛonam tuam. Sexta cã ẽ doloꝛ de młtiplici of fenſa creatoꝛis · Qñ enim pctõꝛ co gitat dſiderat ſe offẽdiſſe deum q; eũ creauit de nihilo/ inſiguit eum imagĩe ſua· et redemit pcioſiſſimo ſanguĩe ſuo ẽ bñ mirũ ſi ñ doleat peniteat de pctõ ſuo · de E dicit bna. doloꝛ de pctĩs debʒ eſſe acer/acrioꝛ acerrimuſ. Acer qꝛ offẽdim⸗ deum, creatoꝛẽ oĩm · Acrioꝛ qꝛ offendimug pꝛẽʒ nr̃m qͥ paſcit nos młtipliciter et gubernat · Acerrimus qꝛ offendi mus redẽptoꝛẽ nr̃m qͥ nos libera- uit ſanguine ſuo a vinculo pctõr/a crudelitate demonuʒz/ab acerbitate iehẽne · Nõnð tñ ꝙ licʒ pctõꝛ ſicvt dictũ ẽ debeat dolerea ↄteni de pec catiſ tñ ſꝑ debet ſpare in dño a in pietate et mĩa eiꝰ ita ꝙ debz ſpare devenia gła · qꝛvt dicit ſapiẽſpv. xxvñ · c· ſperans in dño non ↄfundẽ nec confuſione culpe nec pene⸗ Ca · vij · de effectu contritionis. Ffectus ↄtritiõis ẽ młtplex: Drimuſpᷣtʒ exvi nõisipſiuſ: dĩcit enim cõtritio qſi ſiłvel ex toto tritio · Quod ſic intelligẽdũ ẽ qʒꝛ in tritiõe totũ coꝛ pctõꝛis ad lr̃az ſcĩ- di?᷑n ↄterit᷑ p̃ nimia ãguſtia/doloꝛe, ira/et indignatiõe·qᷓ cõcepit contra pqtã. vñ dñs ꝑ ꝓphetã iohel · j. ca. ſcindite coꝛda vra · itẽ põ · ſacrificiũ deo ſpũs ↄtribulatꝰ coꝛ ↄtritũꝗ hu- miliatũ deꝰ nõ deſpicies · Et ſzm ꝙ dicit beatuſ berna · cõtritio mundat aĩam a reatu culpe · liberat a pea iehẽne · ab hoꝛrẽda demonũ ſoci- etateꝗ viliſſĩa pctĩ ſeruitute · Cbuit bona ſpũalia qᷓ pctõꝛ ãmiſerat ꝑ pec catũ · reſtituit etiã ſocietatẽ/n ſpuũa- nes⸗Ouidi eni dut nantscfeeimni don eanet et opel ta ar⸗ modtdeſt nec⸗ deo ſatſf aciẽ du ſez Nn doe cor⸗ Wre ons/1 ſuifaciebig ie alias non dimittit phm. t fundat intẽtioez ſuaz ſup iluc ca⸗ de pe di iß pfcha⸗ Et dicunt iſt oñs altoiitates q dicunt pch ſola otitioe coꝛdis dimitt /ſunt intelli⸗ gede ccartcks nicitatis exxludit oꝛ ofeſſioez idqñ aliqs amittit loqla vel qñ no poteſt pꝛbm repre in ofeſſie · Alii dicut in dentioe dimitti pcha ſub dalichde ſez ſi co⸗ fiteand et füdant iſt intetioez ſua Pilud ia diet de pe dreine c ſane Terti dicſt ſola cordis Drit de di mitti etn cullibz adulto fwere ed⸗ terat ſponat ab alig abſtinere ofiterin de eo ſatifars ſzm iuchci eeclie · Et fundit iſn intetiöem per Ctaut chuſtug. Gari. quẽ pmo ſuſ. re Achadiſcipb 4 Zaru N.mar⸗ btis ab⸗ Abpan inn nrdulſeſt pctoꝛ Allus eſt up el- Nnifa idg. UX Vb eze. . Aagtautlnip⸗ erqp indſo noli raße ermn⸗ de effecku contrtionig⸗ Aus en nud deddoeien⸗ umdNd NrRede Ouoaſe ntltidgjn ewth ibadſtazi⸗ ert Pninia lna din t indiganie toeyt tn y disp pheti ilgii lite corde n ite po lufẽ is onbilt ii ⸗ il e ͦ ßiith Erſzmn 4 “ bemzcanit mmnd ſberat a pen mnorin ſo⸗ lem eccke cõmunionẽ · et bonoꝛe oĩm q̃ ĩ ea fiũt ꝑticipatiõeʒz · de filio ireh eff icit filiũ Stie ·˖ de filio diaboli fa⸗ cit filiũ dei: a ꝑ ↄſeqñs pꝑticipẽ hẽ. ditatis eterne· Vt aũt ſola cõ⸗ tritiõe remittat᷑ pctĩ ſuntvarie opi niones· Quidã enĩ dicũt ꝙ ſiẽ tᷣbuſ modisoffẽdimuſ deũ ſcʒ coꝛde/oꝛe/ et opelita tribus modiseſt nccẽ̃ario deo ſatiſfaciẽdũ ·ſcʒ dtritiõe coꝛdis/ Ofeſſiõe oꝛis/ ſatiſfactiõe opisĩta ꝙ alias non dimittit᷑ pctm̃ · Et iſti fundãt intẽtiõeʒ ſuaʒ ſuꝑ illud:ca· de pe · di · iñ · pfcta · Et dicunt iſti ꝙ om̃s autoꝛitates ꝗᷓ dicunt pctã ſola Otritiõe coꝛdis dimitti/ſunt intelli- gẽde cũ articłs nẽcitatis excludit oꝛis ↄfeſſiõeʒ id ẽ qñ aliqͥ amittit loq̃lã· vel qñ nõ poteſt pꝛbm̃ reꝑire in ↄfeſſiõe · Alũ dicũt ꝙ in dtritiõe dimittũt᷑ pctã ſub ↄdichiõe ſcʒ ſi cõ- fiteant᷑ · et fũdant iſti intẽtiõeʒ ſuã . illud q̃d dicit᷑ de · pe · di · iñ · c · ſane · Tertũ dicũt ſola coꝛdis ↄtritiõe di mitti pctĩ cuilibʒ adulto ſivere cõ- terat᷑a ꝓponat ab aliis abſtinere oↄfiteria de eo ſatiſfacẽ ſʒm iudiciũ eccłie · Et fundãt iſti intẽtiõem per illud de pe · di · magna eſt pietas dei! vt ad ſolã ꝓmiſſiõem peccata dimittat · nõdũ ꝓnũtiat oꝛe a tñ iã deus audit in coꝛde · Et hec opinio eſtverioꝛ magis tenet᷑ commũiter a doctoꝛibꝰ. Etꝙ iſta opĩo ſitverioꝛ patʒ ꝑ exẽplũ laʒari · quẽ pᷣmo ſuſ- citauit chaſtus añq; a diſcipłis ab- ſoluẽt᷑ · ¶ azarus · n. moꝛtuuſ eſt pctõꝛ q̃ ꝓp pcm̃ moꝛtuus eſt iuẽ vbũ eze · xviij · ca · dicẽtis · Anĩa qᷓ peccauerit ipᷣa moꝛæt᷑ · Et iſte ſuſcitat᷑ a domĩo qñ ſibi remittit᷑ pctiñ in contritione · et poſtea ſoluit᷑ a diſcipłis id ẽ ſol- uĩt᷑ a ſaẽdotibuſĩ ↄfeſſiõe· patz etiã exẽplũ de·x ·le ꝓſis a dño munda- tis qͥ invia anq; venirẽt ad ſacerdo- tes mũdati ſunt · Iſti enĩ lepꝛoſi ſũt pctõꝛes qui dũ vadũt ad ſacerdotes id ẽ dũ ↄtritiõem habẽt ꝓpoſitum fitẽdi mundan? a pctĩs · Et ita di⸗ cit pgᷣ · psᷣ · xxxj· dixi ↄfiteboꝛ advᷣſũ me iniuſtitiã meã dñol a tu remiſi ſti impietatẽ pe · dixi id ẽ firmiter in anĩo ꝓpoſui · Nõndũ g& ꝙ iſta tria ſimul ſunt tꝑe licʒ habeãt oꝛdinem nãlẽ inter ſe · ſcʒ iuſtificatio/ↄtritio et pctõ remiſſio· Nccario enĩ ha- beo intelligẽ ꝙ pᷣus qͥis habeat Stĩ am q;ʒ cõterat᷑· pcedit & gratia· ſeqͥt᷑ dilectio· qm̃ qͥ Stiam habet diligit · et ſeqᷣ* cõtrĩtio·qm̃ qͥ diligit ↄteri ad ↄtritiõeʒ ſeqt pctõrum remiſſio · Aſte pꝛoceſſus colligið᷑ de · pe · di · · Omnis qͥ nõ diligit manet ĩ moꝛte · Et aug ·ſine caritate quõ qͥ; veram coꝛdis contritiõem habere poterit? patzʒ g quõ ſola coꝛdis ↄtritiõe pec- tatum dimittit᷑ · Quid g faciat ab- ſolutio ſadotis ad remiſſionẽ pẽca toꝛũ dicet᷑ infra qñ aget᷑ de ↄfeſſio. ne · Et hec ſufficiant de ↄtritione⸗ Tractatustertiuſ ſcòe ꝑtis pᷣnci- palis ð ↄfeſſiõe · xj· habens capi · Irca ofeſſiõeʒ xj· ſunt cõſi- derãda · . Primo de inſtitu- tione ↄfeſſionis· Scðdo de il⸗ lis qͥ tenẽt᷑ ad ↄfeſſiõem · Tertio de temꝑe q̃ qͥ tenet᷑ ad confeſſionem · Qrto cui faciẽda ẽ ↄfeſſio · Quĩto B de qbus ẽ faciẽda ↄfeſſio. Sexto de cõdictiõibuſ q̃sdebet habð cõfeſſio· Septimo de iteratiõe confeſſionis· Ockauo quõ debeat ſe habere ſac-⸗ dos ad ↄfitẽteʒ · Nono de interro⸗ gatiõibus faciedis in confeſſione · · de ptate clauiũ/ſeffectu ↄfeſſi. onis · Vltimo de ſigillo ↄfeſſionis Ca·j· de inſtitutione cõfeſſionis · D euidentiã eoꝛe q̃ dicẽda ſũt de ↄfeſſiõe notãdũ: ꝙ in ſacra ſcripta duobuſ moĩsaccipit᷑ ↄfeſſio · Vnomõ idẽ ẽ ꝙ dei laudatio.vnde ↄfiteri iſtomõ idẽ ẽ ꝙ deũ laudare· et q modo accipit᷑ qñ dicit᷑ · Confi- temĩ ĩd ẽ laudate dño qm̃ bonuſc. Aliomõ idẽ eſt ꝙ pctõꝛ coꝛã ſacer- dote mãifeſtatio et iſto mõ diffiniẽ ſic · Cõfeſſio ẽ legittia coꝛazʒ ſatdote q̃ claues habet/ ptᷣatem abſoluen- di pctõ declaratio · Ad euidẽtiam iſtiꝰ diffinitioisvidẽdũ ẽ de ſinglis mẽbꝛis ꝗ̃ in ip̃a ponũt᷑ · Dicit᷑ pᷣmo · Confeſſio ẽᷓ legittĩa pctõꝛe declãtio ↄtra illos qͥ pctã ſua occultãtvł ex- cuſandovel celãdo.Dicit᷑ etiã cõtra illos q recitãt bona ſua in ↄfeſſiõe vel ↄfitẽt᷑ per ab negatõem pctõx vt nõ ſum adulter/guloſꝰ c. Dici᷑ coꝛã ſacdote qͥ clauẽ habet pote- ſtatẽ abſoluẽ divt omnes cõdictiõeſ q̃ adverã ↄfeſſionẽ reqrũt᷑ oñdanẽ᷑. Et dicit᷑ ↄfeſſio q̃ſi ſimulvł ex toto ſiuevndiqʒ faſſio · Et de confeſſione iſtomodo dicta hic intenditur· Videnð ẽ igit᷑ qñ fuit inſtituta, et qͥs fiit inſtitutoꝛ ↄfeſſiõis · CQuãa tum ad pᷣmũ ſciendũ ẽ ꝙ duplex eſt ↄfeſſio pctõxe. ſeʒ mẽtalis,/ võlis. Mꝛẽtalis ↄfeſſio pctõꝛe ẽ de didai- ne legis nature adiute q̃damõ por fidẽ. Qñ enĩ hõ ſcit et ppendit of fendẽvł offẽdiſſe deũ qᷓ; ñ videtniſi P aliq; radiũ fidei nã dictat ſibi ꝙ ab eo mĩa eſt ſibi humiliter poſtu. landaà. Et hoc nunq; fit niſi recog. noſcat᷑ culpa qð fit ꝑ ↄfeſſionẽ mẽ talẽ · Cõfeſſio aũt vocalis ẽ dupłx, q̃dã que fit deo/qdam q̃ fit homini. loqñdo & de ↄfeſſionevõli qᷓ fit deo credo ꝙ ↄfeſſio fuit de ncẽitate ſa- lutis ſtatĩ poſt lapſũ pmi hominis. Et rõ qᷓ̃ me mouet ẽ iſta· Omni tpe in q̊ᷓ eſtvel fuit infirmitas fuit ne- ceſſaia medicĩa ↄtra illã ĩfirmitatẽ ſʒ ſtatĩ poſt lapſum pꝛimi hoĩs fuit infirmitas pctĩ nõ ſolũ oꝛiginalis ſʒ etiã actualisadminuſqᷓ ad multos: S nẽcaria fuit poſt lapfũ pᷣmi hoĩs △ ↄfeſſio adminꝰ q̊ ad młtos etiãvõ- liter. Et iſtud patʒ ex q̃dã glo.que ponit᷑ ſup illud vbũ geñ · iiij · Adam vbi es? vbi dicit glo · vba ſunt ĩicre⸗ patis, ad ↄfeſſionẽ cogẽtis/nõ ig noꝛantis · Et oſtat ꝙ loqt de ofeſſi⸗ one vocali faciẽda deo · qꝛ tunc deꝰ non hõ loqbat᷑võliter ip̃i ade· & ab illo tẽpe fuit nccẽ̃aria ↄfeſſio iſtomõ dicta · Loqñdo aũt de ↄfeſſione võli faciẽda hoĩ· dico ꝙ fuit inſtituta in lege noua chꝛiſtovicʒ incarnato · ERt tunc ñ añ fuit ↄgruũ talẽ ↄfeſſionz inſtitui. E&t rõ qᷓ me mouet ad B eſt duplex ſzm ꝙ; ↄfeſſio oꝛdiat᷑ ad duo ſcʒ ad pctĩ deletionẽ/ maifeſtatiõzʒ 1ad resciliationẽ facieẽdã deon ec- cleſie eius · Ex quo patet ꝙ ſolum in lege noua debuit inſtitui ↄfeſſio taꝗqlux illumminat ez hommne den in Pſ ſta e lux no⸗, ente in huc mundu⸗et itae uachuſto ſez incarnato · igit in ede noua debuit inſtitun ofeſſio faciẽda hoĩ. Ex ſcho cz erh q ofeſſio oci⸗ nat ad reoſlliationẽ fagend deo/ eeclie eius patz etii debuit inſti tu in lege noua.· Jgeo eni cofeſſio fit hominivt ho fit judex arbiter inter deũ/ hominẽ pctoꝛẽ . Arbiter añt debet eſſe talis polſit ponere mar in vraqg parte i oportet , ile cuifacida eſt ofelſo poſſit po⸗ nere mani in den cii oftens vult neconſlian et in homin a cofiter. Talis aũt n potuit eſſe zuſch deuf factus eſt ho qꝛ tie datug eſt nobig meiatoꝛ deig bominig homo chi⸗ ieſis Et lic poſtih coꝛpaliter ecit in ceſa jeſit in erckia al iſ no pr wnctg⸗ n ſcen s A wiketiif tſhenerſi, boe un lr poſt. Anc t Apa qfit e g. ach eſinn ne. ſlo ait elsinmn, ſtdeim iith de gfeſſo⸗ i⸗ onnn. ſ ſit enn itdn ieſtlaſi detöttel, Ubm boning. e moletẽ ſta Onnit . fit inimitz itne⸗ cin tili fnntr; plin niniwß ift t ſlſ oiginalsß Iminuſq ad mutoo. poſtlapſu pn hoig dad Mtmetidd⸗ Aederdcaoee G R er iin Mann dot Jo Waſuntie, 1Grechond codede ⸗ Lt Nat glocf dedfeſt faneda deo qrtun de õ uit ieana aſeſo iini zabalt e eſine iͤi vi diw firiſſtt in 1cheſſtonc rn Et ut wi tle D tröijne noet 16 eſ⸗ oaick ad an n er, eſtand ſeuone mnanf Nõndũ tñ ad euidẽtiã eoꝛe que dicẽda ſunt ꝙ ſtatus pctĩvocat᷑ te- nebꝛe · ſtatus aũt gratie lux · Et ita dicit apłus·loquẽs epheſis · poſtq̃ʒ fuerũt ↄuerſi ad fidẽ a fuerũt ĩ ſta- tu gratie ad ephe · v · ca · Eratiſ ali⸗ qñ tenebꝛe ñc aũt lux in dño · Et in epła ad ro·ĩx · cap · Abijciamus oꝑa tenebꝛax · glo·id ẽ oꝑa pctĩ/a ĩdua- mur arma lucisid ẽ virtutis · In ea ergo lege debuit inſtitui ↄfeſſio fa ciẽda homini in qᷓ luxvera fuit oꝛ- ta ꝗᷓ lux illuminat oẽʒz hominẽ veniĩ entẽ in hũc mundũ ·et iſta ẽ lux no- ua chꝛiſto ſcʒ incarnato · igit᷑ in lege noua debuit inſtitui ↄfeſſio faciẽda hoĩ · Ex ſcðo · ſcʒ ex G̊ ꝙ ↄfeſſio oꝛdi- na᷑ ad reoſiliationẽ faciendã deo eccłie eiuspatʒ etiã ꝙ debuit inſti tui in lege noua · Ideo enĩ cõfeſſio fit hominivt hõ fit iudex arbiter inter deũa hominẽ pctõꝛẽ · Arbiter aũt debet eſſe talis ꝙ poſſit ponere manũ in vtrãq; partẽ · iõ opoꝛtet ꝙ; ille cui faciẽda eſt ↄfeſſio poſſit po- nere manũ in deũ cui ↄfitens vult reconſiliari et ĩn hominẽ qͥ cõfitet᷑· Talis aũt nõ potuit eſſe qᷓuſq; deuſ factus eſt hõ qꝛ tũc datus eſt nobis mediatoꝛ dein homĩnis homo chꝛi⸗ ſtus ieſus · Et hic poſtq; coꝛꝑaliter aſcẽdit in celũ reliqͥt in eccłia aliq̃ſ quos loco ſin ↄſtituit rectoꝛes eccłe, et arbitros/qͥbus cõmiſit autoꝛitatẽ resſiliandi pctõꝛes deoa eccłie ſue · ideo in lege noua chꝛiſto incarnato debuit inſſitui confeſſio · Cum enim ↄfeſſio habeat efficacia ab abſoluti one et abſolutio exvirtute clauiũ⸗ q qͥdem claues fuerũt date homini in noua lege dicẽte chꝛſto bato pe · apło/et in ipᷣo omnibuſ alus. math· xvj · ca · Tibi dabo claues regni ee · et iohſ.xx · Quoꝝ remiſeritis ptã remittunt᷑ eis:et quoꝛe retinueritiſ retẽta ſunt · Manifeſtũ ẽ ꝙ cõfeſſio faciẽda homini in lege noua fuit ſtituta · pceſſit tñ in figura in lege antiq̃ · In hoc ꝙ ſacerdotibus data erat autoꝛitas 1 ptas diſcernendi inter lepꝛãa lepꝛã/ inter ꝓphanũ et ſanctũ · Sed iſta erãt q̃dam coꝛ- ꝑalia et nõ ſpũalia · Et hãc figuraʒ oſtẽdit chꝛiſtus in lege noua fuiſſe adimpletã qñ lepꝛoſos mundatos mittebat ad ſaẽdotes dicẽs · Ite oſtẽdite vos ſaẽcdotibus De ſcðo· autẽ qͥs fuit inſtitutoꝛ confeſſionis Dico ꝙ fuit chꝛiſtus ipᷣemet · ratõ fuit tacta ſupᷣ in ma pꝑte E̊ operis qñ agebat᷑ de ſaẽmẽtis in geneãli · Et intelligo ꝙ fuit inſtitutoꝛ auto- ritatiue · Et credo ꝙ batus iĩa· mĩoꝛ qͥ fuit epũs hieroſolomitanꝰ/ quĩ pus inter apłos celebꝛauit miſſam qñ dixit ↄfitemini alt᷑ut pctãvr̃a fuit ꝓuulgatoꝛ E̊ ſacramẽti ſiẽ di- ctũ fuit g· de ſacra· extremevnctõiſ Ca · i de illis qͥ tenẽt᷑ ad ↄfeſſioẽ · Ones adulti poſtq; ad annoſ diſcretiõis xueneritlita ꝙ poſ ſint diſcernẽ inter bonũ⸗ malũ te- nent᷑ ſemel in anno ſcz in · xl · Ofitert ex ſtatuto ↄcilii gñãlis quod ponit᷑ ex · de · pe · 1 re · ca · Vmĩs vtuſq; ſex · Et contra vᷣnſgreſſoꝛes illiusſtatuti ponit᷑ ĩibidẽ talis pẽa ſcʒ ꝙ ipſi ve- nientesab ingreſſu eccłie arceant᷑ et moꝛiẽtes chꝛiſtiana careãt ſepł- rura · Et huius ſaẽtiſſimi ac ſalubẽ⸗ i mi concilii poteſt eſſe triplex rõ · rima fuitvłis indigẽtia· om̃sn. pẽcauerũt vt dicit apłus) egent gratia dei· Non ẽ enĩ qͥ faciat boñ et nõ peccetvt dicit ſapi · Ideo q̃lʒ debz deũ gloꝛificare ↄfitẽdo ſe eſſe pctõꝛẽ qͥ enĩ ↄfitet᷑ ſe eſſe pctõꝛem deũ glonficat · oſtendẽs ſe dei mĩa/ et &tia indige · Scda ratio eſt ſacre comunionigreueëntia. Cũ eni omneſ teæneant᷑ in paſcha communicare/vt digne mũde poſſint accedẽ ad tã- tum ſaẽmentũ opoꝛtuit pᷣmitti re- mediũ purgatiõis/et lotiõis pctĩ qᷓ fit in ↄfeſſione · Tertia rõ fuit diſ⸗ cretio gregis dñici · ne ſcʒ lupi ab- ſcõderent᷑ in grege qͥ mãducarent agnos · I deo ſtatutũ eſtvt rectoꝛes eccłia agnoſcêntvultũ ouiũ ſua: ne hètici ſub pelle innocẽtie maliciã ſuã palliarẽt· Ideo omes qͥcunq; et cuiuſcũq; ↄdichõis ſint tenent᷑ ſemł in anno ↄfiteri alias peccãt moꝛtłer et debent pena ſupꝛadicta puniri · Sed pone/aliqͥs eſt qͥ non habet ↄſciẽtiã de aliq̃ pctõ moꝛtali ſʒ ſolũ devenialibꝰ. ſʒ homo nõ tenet᷑ pctã venialia ↄfiteri/& ad minꝰ talis nõ tenet᷑ ↄfiteri · Dico ſine p̃iudicio q ſaluo melioꝛi iudicio ſeu ↄſilio ꝙ a- liͥs poteſt teneri ad ↄfeſſiõeʒ ꝓptẽ duo · Vnomõ ꝓptẽ vincułm peccati: Aliomõ ꝓpvincł'm pᷣcepti · pctã veni alia nõ tenet᷑ qͥs ↄfiteri ꝓptvincłm pcti cum poſſint ſñ ↄfeſſiẽe dimitti Tñ ſunt ↄfitẽda ꝓpter pᷣceptũ quo tenet᷑ qlibʒ ↄfiteri ſemel in ãno qñ ſcʒ ↄfitẽs nõ habet nvenialia · vñ ſi habèt moꝛtalia q̃ cõfiterẽ nõ ten? de ncẽitate venialia ↄfiteri · de tñ infra magis late dicet᷑ · VUlterius pone ꝙ aliqͥs ẽ ita attẽtus cirẽ di uina ꝙ non habet remoꝛſũ oſcietie de aliq̃ pctõ nec moꝛtali,nec veĩali. An iſte tenet᷑ ↄfiterivł nõ.ſi nõ/ tũc nõ om̃s tenẽt᷑ obligant᷑ ad ↄfeſſi. onemcuius ↄtrariũ dictum eſt. Si aũt tene et nõ habet ↄſciẽtiam de aliq̃ᷓ pectõ nec moꝛtali/nec vemali tũc tenet᷑ ad ↄfitendũa dgm cõtra cõſciẽtiã ſuam.et ita mẽtiri · qd ne⸗ phas eſſet dicere· g& adminꝰ talis ñ tenet᷑ ↄfiteri · Dico ad ̊ ꝙ cum ſa- piens dicat ꝙ ſepties in die cadit iuſtus impoſſibile credo ſzm ſtatuʒ viatoꝛis ꝙ aliqͥs habẽs ĩtellectũ vſum rõnis tᷣnſeatvnã diẽvelvnam ſeptimanã ſine remoꝛſu alicꝰ pectĩ venialis · q; aũt totũ annũ vt᷑nſeat qᷣ habeo magis ꝓ impoſſibili· nec cre do ꝙ vnq; iſtud donũ fuerit collatũ alicui ſãcto ni chꝛiſton marie vᷣgini eius geintrici · nec credo apłos hoc donũ habuiſſe.qꝛveniałr pẽcauer̃t! vt dicit greg · et aug · in li · de natuã et Stia · Si om̃s ſctĩ a ſctẽ adhucvi- uerẽt et interrogati eſſentvt ſine pctõ foꝛẽt! omngevnavoce dicerent Si dixerimꝰ ꝙ pctm̃ non habemus noſip̃i ſeducimꝰ etveritas in nobiſ non eſt. Excepta beata virgĩe de qᷓ cũ de pctis agi?᷑ ſp honoꝛẽ filũ dei nullã ꝓꝛſus volo cõmumonẽ haberi Et hieron · j. ad thi ·iij · ca · res pene tra naturam eſtvt ſine põ aliqᷣs ſit · ideo homo q;tũcunq; ſit ꝑfectus debet cogitare coꝛde/et ↄfitere oꝛe ſe eſſe pctõꝛem · qꝛvt dicit greg · bo- Net cedo qy adbuc vt cept̃ ecclie dis de⸗ beret pfitare ſe ſu⸗ Afeſſnnd quia diceret ſe pctoꝛẽ q⸗ mtret ſdedʒ dicere dſie non habeo coſcientia de qliq cko tñ er preeptum ecclie pꝛeſento me vobib ·ſi dir ſupꝛa q ſcificatus in vtero debet reapere ſacramẽtum baptiſmi;licet non ha⸗ beat peccatum oꝛiginale / La ij de tye 4 45 tenẽ ad gfeſſiʒ Eſte ſpiẽte· Onnia tempus habent. i nücvidenci eſt de tempe q faceda eſt afeſſio ſez vtre facſedaſt ſtati ci homo pẽcauerit. vel poſſt defemnvſqg ad tempy ſie dege 0 inn n . Fani tig; nten. De eatgpneg in doe e paijs ati ileii inſermi dierſinn ſwnnhadlyuli lit ti anni inſetb pimpoſſbilnertre ud Gorifuertt Nari AcRonen dn r E Nnade ice Nndlr aldit edet aungind Nenii Rons nſ bet, õ eonmmeynmcedcetſt wnim gi orhahmns baeim eritpin bi Erepta ta pr ded Ai age ybonu flu da ſoowocomin Alti cares pene “ . s n n nſeſtil na mentiũ eſt ibi culpã vereri ĩid eſt timẽ vbi culpa nõ ẽ de obſerua · ieiu · ca· ↄſiliũ · Vñ de comũ lege te nen᷑ om̃s ad cõfeſſiõem · Et ſi deus de ſpãliſſima gratia daret iſtud do- num alicui ꝙ nec moꝛtaliter necve nialiter pẽcaret credo ꝙ adhuc vt nõ ↄtẽneret pᷣceptũ eccłie talis de⸗ beret pñtare ſe ſuo ↄfeſſoꝛi· nõ quia diceret ſe pctõꝛẽ qꝛ mẽtiret᷑ · ſʒ debʒ dicere dñe non habeo cõſcientiã de aliqᷓ pctõ.tñ ꝓpter pꝛeceptum eccłie pꝛeſento me vobis · ſiẽ dixi ſupꝛa q; ſckĩficatus in vtero debẽt recipere ſacramẽtum baptiſmillicet non ha- beat peccatum oꝛiginale⸗ Ca · ij · de tpe q̊ qͥs tenẽ ad ↄfeſſiõʒ Eſte ſapiẽte · Vmnia tempus habent · iõ nũcvidendũ eſt de tempꝑe q̊ faciẽda eſt ↄfeſſio· ſcʒ vte faciẽda ſit ſtatĩ cũ homo pẽcauerit· vel poſſit deferrivſq; ad tempꝰ ſta- tutum in decre · Dĩsvtuſq; ſexꝰ/ſcʒ vſq; ad xᷣ · Ad huiꝰ ergo euidẽtiã: ſciendũ ꝙ nos poſſumꝰ loqͥ de dfeſ- ſione vel q;tum ad ꝓpoſitũ ĩterius/ vel q;tum ad verbum exterius· Si pᷣmomõ ſic dicũt cõmuniter omnes doctoꝛes · ꝙ tenet᷑ qͥs ꝓponẽ ↄfiteri qñ tenet᷑ pᷣmo de pctõ cõteri · Et qꝛ ſine ꝓpoſito ↄfitẽdia ſatiſfaciẽdĩi nõ dimittit᷑ pctm̃ in cõtritiõe · Et dico qñ tenet᷑ ᷣmo ↄteri qꝛ ſiẽ dictũ eſt ſupᷣ ſemꝑ et qᷓ; cito occurrit memo- ria de pctõ tenet᷑ hõ dolere a cõteri de eo/mõ q̊ᷓ dictũ ẽ ſup̃ licʒ etiã fue- rit ipᷣm ↄfeſſus. Tñ ex q legittime eſſet ipᷣm ↄfeſſus nõ tenet᷑ ipᷣm ite- rum ↄfiteri · de hoc tñ magis dicet᷑ ĩfra? qñ aget᷑ de iteratiõe ↄfeſſiõis· Qm̃ igit᷑ ſtatĩ cum homo adꝰtit ſe pẽcaſſe moꝛtaliter tenet᷑ ↄteri ideo tunc tenet᷑ ꝓponere ↄfiteri · Sed ſi loquam̃ de ↄfeſſiõe actuali: ſcʒ q̃ndo hõ tenet᷑ actualiter confiteril in iſta materia ſẽtiũt divſimode doctoꝛes· Cuidã enĩ dicũt indiſticte ꝙ q;tũ- cunq;/ qñcunq; aliqͥs peccauerit! nõ tenet᷑ ↄfiteri añ paſcha/ſʒ bene tenet᷑ ↄteri/a eſſe ĩ ꝓpoſito ↄfitẽdi · Et fũdãt intẽtionẽ ſuã ex duobus· Primo qꝛ p̃ceptum de cẽfitẽdo eſt affirmatĩm et iõ non obligat n pꝛo loco/ temꝑe determĩatis · tempus aũt determĩatũ ab eccłia eſt qdra geſima · iõ nullus ĩmo nec ĩn natali ſeu etiã penthecoſte ꝑ ca · ſcłareſ· ð oſe · diſ . ij · et ca · oĩs hõ · et cap · ſi non freqñti · tenet᷑ añ x · ↄfiteriñ eſſet ĩ ꝑiculo moꝛtis · Scðo qꝛ actꝰ ↄfeſſi- onis non eſt nẽcarius ad iuſtificati onem · qꝛ ꝑ ðtritionẽ eſt iuſtificatio · Et ita ↄfeſſio ſolũ eſt nẽcaria ex pᷣ⸗ cepto/et obligatiõe eccłie · ſʒ eccłia non exigit añn paſcha/n piculũ moꝛ- tis ĩmineat· S& añ tẽpus illud nemo tenet᷑ cõfiteri . niſi in piculo moꝛtiſ Alii dicũt ꝙ pctõꝛ exñs in peccato moꝛtali tenet᷑ ſtatĩ qñ habet diſẽti et idonei ↄfeſſoꝛis copiã/et pctĩ cõ miſſi memoꝛiã confiteri pctm̃ ſuum Nec obſtat illa decretalis, Vmnis vtriuſqʒ ſexus·qꝛ illa decre · nõ dicit vſq; tunc differat! ſed ꝙ non ex- pectet᷑vltra · ſiẽ eccłia ꝓhibet ne qͥs vltra annum remaneat in excõmũi-⸗ catiõe · non dat tñ licẽtiam remane- divſq; ad illã hoꝛã· Itẽ illa decret · fuit edita nõ ꝓ negligẽtibuſ ſʒ ↄtra negligẽtes · ſʒ añq; ipſa eſſet edita! pctõꝛ tenebat᷑ cõfiteri ſtatĩ quando off erebat ſe opoꝛtunitas· gvidet᷑ ꝙ; ſic teneat᷑ poſt eius editioneʒ · Que iſta e opinionũ ſit verioꝛ fateoꝛ me neſcire · tñ dicere ſicut pꝛima dicit videt᷑ mihi piculum · dicere autem ſiẽ ſecũdavidet᷑ mihi durũ · Sactus vero tho · de aqᷣ· in qdam q̃ſtione de q̃dlibetis ponit aliqᷓs caſuſ in qbus tenet᷑ exñſin pctõ moꝛtali ſtatĩ ↄfi teri · Primuseſt qñ ẽ in ĩ firmitate de qᷓ imminet ſibi piculũ moꝛtis · Et iſte caſus colligit᷑ ex hisque dicunt᷑ ey · de pe · ¶ re · cap · cum infirmitas? Scðs caſusẽ qñ habet facere aliq̃d de q̊ ĩminet ſibi piculũ moꝛtis:licet ꝓ temꝑe illo ſit ſanus. ſiẽ qñ babet vnſire mare,velviã longã facere/vł pugnare,/vb aliqͥd tale · Certiꝰ caſꝰ eſt ſi habet facere aliqͥd q̃d exñſ in pctõ moꝛtali non poteſt facere ſine peccãado moꝛtałr · ſicut ſi habet dr̃e miſſam, vel recipe/aut miſtrare ali q̃d ſaẽmentũ eccłie · Qrtus caſus qñ cõmiſit aliq̊d pctm̃ de q̊ curatus ſuus nõ poteſt eũ abſoluè/timet q; tpe ſtatuto nõ poſſit habere copiaʒ idonei ↄfeſſoꝛis. Quĩtus caſus eſt qñ ſua ↄſciẽtia dictat ſibi eſſe ſtatiʒ fitendũ · q; aut tenet᷑ depon eam aut facere ſʒm eam cum non ſit er- ronea/ſʒ ſalubꝛs · Dmẽs enĩ dicunt ꝙ licʒ non ſit nccariũ ſtatĩ cõfiteri eſt tñ multũ ðgruũ/iu) dictũ ſapiẽ · dicẽtis · Nõ tardes ↄuerti ad dñm: et ne differas de die in diẽ · Subito enĩveniet ira illiꝰ.a in tpevindicte di ſpdet te · Nõndũ ꝙ rayponit in ſũma ſua · v.rõnes p qs multũ vtile eſta ↄgruum ſtatim confiteri. Prima eſt ꝓpter inẽtitudinẽ hoꝛe moꝛtis · vñ dñs in euãg · luce· xij.ca. Veniet dñs ſerui illiꝰ in die qᷓ non ſꝑat· et hoꝛa q̃ neſcit · et ꝑtem eius cum infidelibus ponet · J teʒz diuiti petenti ſibi longamvitãa fuit didũ. Stulte hac nocte demones repetẽt animã tuã a te:et ea que aceruaſti cuius erũt? Scda cã eſt qꝛ moꝛãsin pctõ ſemꝑ accumulat pctm̃ pctõ· p ↄſeqñs penã pene·vñ apłus ad ro. i· ca · An ignoꝛas qm̃ benignitas di ad penitẽtiã te adducit: ſzm auteʒ duritiã tuã/ĩpenitẽs coꝛ theſauri. ſas tibi irã in die tribulatioõisa re- uelatiõis iuſti iudicis dei:·qͥ reddet vnicuiq; ſzm oꝑa ſua · Et oſee iiij · c· dicit᷑ · Oaledictũ/mẽdaciũ/furtũ/ homicidiũ inundauerũt/et ſanguis ſanguinẽ tetigit ideſt petm adducit aliud pctm̃ · Vnde greg · pctĩ quod P penitẽtiã nõ diluit mox pondere ſuo ad aliud tᷣhit · Tertia cã eſt qꝛ qᷓ;to maioꝛẽ moꝛã fecerit qͥs ĩ pcto tanto magiselongabit᷑ a deo · et per ↄſequẽs tato difficilioꝛ erit ↄuerſio · iux ĩid q̃d cõmũiter diĩcit᷑ in ouidio · de re · amoꝛiſ· Nec tevẽturasdiffer in hoꝛas· Qui non eſt hodie cras minus aptus erit · Et oin · pncipuis obſta · ſero medicĩa pat᷑ Cum mala ꝑ longas ↄualuere moꝛas · Et pſa· põᷣ· lxxijdñe qͥ elõgãt ſe a te pibũt · Qfta cã eſt qꝛ in magna⸗ anguſta egritudinevix poteſt aliqͥs bñ peni tere ſeu etiã de pctĩs cogitare· Vñ hiero · Cum egtudine o ppꝛimeris. vix potes aliud cogitare q; q̃d ſen- „ Fgog fitere du ſanus e9,1 ſ . vſq ad infirnitate iuy lin ſe. dccotis viuus et ſanus .fteberis Quita cz eſt qꝛ n pceꝛ in vta ſe exauclenit dim clamantẽ g conitr teax et faciat pniam! lamabit po ſtea iße ad dominũ no exauciet. Exemplũ de diuite epulate q in in ferno ſepultꝰ q eti ꝓ vna gutta aque non eſt exauditꝰ. ip qd non ẽ differqavel tarqada cofeſſio ſed ẽ multuũ ggruum etytile ſtati ofiteri · Ricard aſt n · i ſio ſup ſenten. loqis de hac materia dicit · ꝓ alite ſenteendu e iiſto calu de religooſo, et Akrde laico. Haz religiol cum toitonpe vtte ſioſt i tempus enon une r gecog ſtati 4 afiten. Et intelli. ro oꝛdinabit. geno ingbilter oſt expe. nre cepus. xl. eſt t n die nibultinrrp. iutib deiz mitt pu la Coſeijc⸗ i netari futi / undanerit et ſangiis SreN Rinaddro Vrde es erd oſ Nuſt morpondene Ait. Toriatädt emü fetend giſen agdon ebt adetfe tro difticligtent eſt lcönſite dik nouch noul Artelit unftr 6⸗Qui mon ntee⸗ 45 tis.et illic rapi᷑ intentio mẽtisvbi Evis doloꝛis · Olta enĩ(vt aĩt au.) tunc incurrũt ĩpedimẽta.Nã moꝛ- buſviget · pena tenet · filii/vxoꝛ/mũ dus /et q̊s illicite dilexit eum a ſe vocant · de · pe · di · vñ · ij. Tene Sg ẽtũ/ et dimitte incertũ id ẽ pnĩam age/, ↄfitere dũ ſanus es: nõ diffeãs vſq; ad infirmitatẽ · iux ↄſiliũ ſapi· diceẽtis · viuus et ſanus ↄfiteberis · Quĩta cã eſt qꝛ n pctõꝛ in vita ſua exaudierit dñm clamantẽ ꝙ confr- tea? et faciat pnĩam clamabit po- ſtea ip̃e ad dominũ nõ exaudiet᷑ · Exemplũ de diuite epulãte qͥ in in ferno ſepultꝰ ẽ.qͥ etiã ꝓ vna gutta aque non eſt exauditꝰ.p q̃d non ẽ differãdavel tardãda cõfeſſio ſed ẽ multũ ↄgruum etvtile ſtatĩ ↄfiteri · MKicardꝰ aũt in · ij · ſuo ſuꝑ ſenten · loqñs de hac materia dicit · ꝙ alitẽ ſentiendũ ẽ ĩ iſto caſu de religioſo/ et ałr de laico · Naʒ religioſꝰ cum totũ tempꝰ vite ſue ſit ſibi tempus pnĩe! habita copia ſaẽdotis idonei ſi pẽcauerit moꝛtałlr credo ꝙ ſtatĩ ſine moꝛa tenet᷑ ↄfiteri · Et intelli- git᷑ ſine moꝛa ſiẽ recta rõ oꝛdinabit · laicus vero rõnabiliter poteſt expe- ctare tẽpus ·xl · q̃d eſt tempuſ pniĩe· Vñ cum illud tẽpus ſit magis lan- cis opoꝛtunũ ad ↄfitendũ,/ ſatiſfa- ciendũſi expectẽtillud rõnabiliter audeo iudicare q; nõ peccãt dũ tñ ꝓponant firmitẽ ↄfiteri tunc tẽpis · De clericis aũt nõ audeo ĩudicare · Tonſiliũ aũt ſanũ dol ꝙ om̃es q ca- dunt ꝑ peccatũ moꝛtale confitean ſtati cũ poſſunt · Nõ enizvidet᷑ vere ↄtritus qͥ tam diuvulnꝰ pctĩ poꝛtat occultũ. vba ſunt ricardi · Quicqͥd ſit de iſta material credo ꝙ ĩ caſib⸗ qᷓs ponit ſctũs thomas de nẽcitate tenet᷑ qͥlibʒ ſtatĩ habita opoꝛtũitate fiteri · Credo etiã ꝙ; ↄſiliũ ricardi ſanum eſt, et ſalubꝛe ˖ et debz exeqᷣ cum diligentia etvirtute/ Ca.iĩiij· cui facienda eſt cõfeſſio · Voniã ille cuĩ faciẽda ẽ con- feſſio ſaẽmentalis opoꝛtet q; habeat claues videndũ ẽ pᷣmo de clauibꝰ · ro q̃ nõndum ꝙ ̊ nomẽ claus vnſlatum ẽ a coꝛꝑalibus ad ſpũalia· Clauis enĩ in coꝛpalibꝰ eſt inſtrumentũ ad remouendũ aliq̃d obſtaculũ q̃d ĩpediebat ne poſſʒ bñ haberi aditus ad domũ. Sic etiaʒ ĩ ſpuũalibus illud q̊d remouet pctin moꝛtale q̃d eſt obſtaculũ ad ingre- diendũ regnũ celeſte- vocat᷑ clauis · Et iſta clauis eſt t᷑plex · Nam q̃dã auctoꝛitatis · Et iſtã habet ſolus deus · de qᷓ claue loqbant᷑ iudei duzʒ dicebãt · poteſt dimittẽ pctã niſi ſolus deus? q̃ſi dicerẽt nullus · Et E vere ẽ auctoꝛitatĩe · Alia ẽ clauis excellẽtie · et hãc ſolus habʒ chꝛiſtꝰ homo · Et de hac claue loquit᷑ ĩſaĩ · in pſona dei de chꝛiſto dicens · dabo clauẽ dauid ſuꝑ humex eiuſ. Et di ci᷑ chꝛiſtus hõ habere clauẽ excellẽ tie! inq;dtum ꝑ paſſionẽ ſuã ipſe ſa- tiſfecit ꝓ pctĩis nr̃is · et nõ ſolum ꝓ nr̃is ſʒ ꝓ pctĩs totius mũdi · vt di⸗ cit batuſ io · Et hoc ẽveꝛe q;tum ad efficaciãꝗ ſuffitientiã · Vel dicit hõ chꝛiſtus hab clauẽ excellẽtie! inq; tum effectũ ſaẽmento poteſt dare ſine ſacramentis· Tertia eſt clauis miniſterii · Et iſtã clauẽ habẽt ſac- doteset dat᷑ eis in collocatiõe oꝛdi- nis ſac̃dotalis· eEt de iſta dctm fuit bato petro · Tibi dabo claueſ roegni celox · de tali claue loquim̃ hic · Sciendum g ꝙ duplex eſt clauis miniſterii · Vna ẽ ſciẽtia diſẽnẽdi · Alia eſt ptãs ſoluẽdi atq; ligandi · De ſciẽtia aũt diſcernẽdi quõ ẽ cla uis, quõ nonlet ſi eſt alia clauis ſcðᷣm rem a ptãte ligãdia ſoluendi eſt magna diuerſitas inter doctoꝛes theologos iõ nunc nihil dicode iſta materia · pᷣſertim cũ dñs iohſpapa q̃dammõ loqñsde clauibꝰ in qdam ſua eỹuaganti qᷓ ĩcipit Quia qᷓedã · faciat mentionẽ de iſta diuerſitate doctoꝛe nihil ſuꝑ hoc determĩet · Vñ ex qᷓ relinqͥt indeterminatum⸗ temerariũ eſſet aliqͥd diffire · Iſtð tñ firmitẽ eſt tenenð ꝙ iſte claues dan᷑ cuilibʒ ſaẽdoti ĩ ſua oꝛdĩatõe · ſʒ non poſſunt exire in actuʒ donec ſacdos habeat materiã in ꝗ ligat · Et hocvel ꝑ cõmiſſionẽ cure anĩae ſiẽ habẽt archiep̃i/ep̃i/et om̃es ha- bẽtes curã anĩav · vel per pᷣuilegiũ ſiẽ habẽt fratres p̃dicatoꝛes/a mi- noꝛes · vel alu qͥ ex pᷣuilegus doĩni papevel ep̃oꝝ poſſunt pᷣdicare cõ⸗ feſſiones audire · Ex his patʒ cui eſt facienda confeſſio ſacramẽtaliſ- Et dico cofeſſio ſacmẽtalis ad ex- cludendũ ↄfeſſionẽ ↄſiliatiuam ſiue directiuã qñ ſcʒ pctõꝛ cõfitet᷑ alicui pctã ſua non vt euʒ abſoluat ſed vt eum ſupꝑ ullo ↄſulat,/ÿ et ille eum di- rigat ·qꝛ talis poteſt fieri cuicunq; homini qͥ eũ poteſt iuuare vel ↄſu- lere oꝛãadovel ĩſtruẽdo · Sed loqñdo de ↄfeſſione ſaẽmentali q̃ fit ꝓpter abſolutionẽ dico ꝙ ex pᷣdictis due patẽt ↄcluſiones · ¶ Drima eſt ꝙ cõ⸗ feſſio ſaẽmẽtalis ẽ faciẽda ſatdoti . et non alũ ideſt nõ poteſt fieri nec debet ñn habẽti claues· Et iſte ẽ ſo⸗ lus ſacdos · Cuius rõ ẽ qꝛ abſolutio fit virtute clauiũ · ita ꝙ nłluspoteſt abſoluere in foꝛo pnĩe n habeat cla ues cũ claues oꝛdinent᷑ ad abſolu tionem · Iſtud tñ meliꝰ dicet᷑ infra qñ aget᷑ de ptãte clauiũ · ſed nullus habet claues n ſaẽdoslcum claues denð ĩ collatiõe oꝛdinis ſaẽdotałs· & ↄfeſſio ſacmẽtalis non poteſt nec debet fieri n ſoli ſaẽ̃doti · Et ita di⸗ cit aug · ponit᷑ de peni · di · vj · Qui vult confiteri pctã ſua vt inueniat gratialqrat ſacdotẽ · Scða ↄcl uſio eſt ꝙ ↄfeſſio faciẽda ẽ ꝓpꝛio ſacer- doti · licʒ enĩ(vt dictũ eſt omes ſac- dotes habeãt claues non tñ habẽt materiã ideſt pꝛochianos in quam poſſint exercẽvſum clauiũ · Sʒ ſolũ illi bus cõmiſſa eſt regłaritè cura animaæ regulariter qͥ habet vſum ptãtis reſpctũ illoꝝ ſcʒ hoĩm quo cura eſt eis cõmiſſa· Et ideo ſolum talibꝰ eſt ↄfeſſio faciẽda· Et tales ſunt ꝓpꝛii ſacerdotes · g& ꝓpꝛiis ſac- dotibꝰ ẽ faciẽda ↄfeſſio· Sʒ poſſet aliqͥs dicere qͥs eſt ꝓpꝛiuſ ſacẽdos? Aliq dicunt ꝙ ꝓpꝛius ſacdos eſt ꝑ- rochialiſ ſaẽdos ·qͥ habet miniſtrar ſacramẽta eccłiaſtica· ꝙ iſti faci- enda ẽ ↄfeſſio· Etvidet᷑ dictũ iſtoꝛ fundari in rõne iſta · Illi debz fie⸗ ri ↄfeſſiolq; habet miniſtrare ſacra mentum eukariſtie · Ad hoc enim e 1 vt ofitẽte in x Ipertptim de ſarra⸗ det . radfrit Eum ſt obligat/ er mentu el o2 dis —. lato wenj e pochianiſ ſuis . „. oficio ſio mi liõ omespꝛot ſỹnenti eubart e ini ſui de necn ae cen ſteai gt tavidet intẽtis lus dareti⸗ Oemmvbiuſchſe. uus de be dr vj patlit Jſtud etnidet der titione ſare ripture inveter te ſtamẽtovbi dict · pp⸗xxvij dlligñt agnoſee vultũ pecons tiil ſzm o.· vlltus pecons eſt Aſciẽtia iltus 4 non poteſt agnoſen p confeſſione Sopoꝛtet ꝗ ile q habet cura aiax cognoſcat cofeſſonẽ q non poteſt ſeni naudiat eã h idẽ videt dicer ſoipka in nouo teſtamẽto ad hebꝛ. cafi Gen obedite p oia ſpoſitis neſtiſ. Jñren puiglat aſi reddit ſenem paniabus vñs. Oi g ile qᷣ habet cur tenet redde ronem pro ſciat ſtti ipful ane ſibchtr z m poteſt fienin auchat ronfeſſionem Dfitegk durat ſis hin zſubditus Aeoniniz ſett ib ſcniit on poreſt ner in ai rct. ritd. vnt de pni n j Muj npti ia vr uenizt rchti. Oeda Aluſ⸗ idaẽ puio lcer⸗ NdRpires ſat⸗ A Nned NNtNNer Rpwerd ckun ” ndlareantkon teyalantder Abeper un teſoch Uor ſz oinqig 4 es coniſer Ltiche⸗ un t ofeſſo frit bus „ pineenlbd ⸗ datũ pꝛeceptum de ↄfitẽte in Xl · vt fideles digne accederẽt ad ſacra- mentũ eukariſtie in paſcha · Cum S ſaẽdos ꝑꝛochiĩialis ſit obligatꝰ ex officio ſuo mĩſtrare pꝛochianiſ ſuis ſaẽmentũ eukariſtiel iõ om̃espꝑꝛoch iani ſui de nẽcitate ad minusin x· vel in paſcha tenent᷑ ei confiteri · Et itavidet᷑ intẽtio illius decreta · Omnisvtriuſq; ſexꝰ.a illius de · pe di · vj · patuit · Iſtud etiãvidet᷑ de ĩ tẽtione ſacre ſcripture inveteri te- ſtamẽtovbi dicit᷑ · ꝓð · xxvij· diligñt᷑ agnoſce vultũ pecoꝛis tuĩ ſzm glo · vultus pecois eſt ↄſciẽtia illius qͥ; non poteſt agnoſci n ꝓ confeſſionẽ · S opoꝛtet ꝙ ille qͥ habet curãa aĩaꝛe cognoſcat cõfeſſionẽ q̃d non poteſt fieri n audiat eã:ſ̊ idẽ videt᷑ dicer̃ ſeripta in nouo teſtamẽto ad hebꝛ· ca·fi · Serui obedite ꝑ oĩa ſpoſfitis veſtriſ· Ip̃i enĩ ꝑuigilãt qſi reddãt rõnem ꝓ. anĩabus vris · Si & uüle qͥ habet curã tenet᷑ reddẽ rõnem pꝛo anima ſubditi videt᷑ nẽcarium ꝙ; ſciat ſtatũ ĩpſiuſ anĩe ſubditi · q̃d nõ poteſt fieri ñ audiat confeſſionem illius · qre opoꝛtet ꝙ q̃libʒ ſubditus ↄfiteat᷑ curato ſuo · Alii diſtinguũt de ꝓpno · et dicũt ꝙ ꝓpꝛium duobus modis dicit᷑ · Vno mõ dicit ꝓpꝛium ſzm ꝙ diuidit᷑ dtra alienũ · Aliomõ dici?᷑ ꝓpꝛiũ ſʒm ꝙ diuidit᷑ ↄtra com- mune · Mõ dicũt iſti ꝙ qlibet tenet᷑ fiteri ꝓpꝛio ſaẽdoti ſʒm ꝙ; ꝓpꝛium o ꝓponĩt᷑ alienol nõ aũt ſʒm ꝙ o ppo- nit᷑ cõmũi · Nã ↄſtat a certũ eſt ꝙ ſi aliqͥs ↄfeſſus eſſet pctã ſua domino pape/archiep̃o/vel ep̃o ſuo fatuum æſſet dicer n temerariũ ꝙ tenet᷑ illa eadẽ pctã ↄfiteri ſuo pꝛochiali cu- rato · Cum & iſti qͥ pᷣdicant ex pᷣui- legion audiũt ↄfeſſiones ſunt vica- rii dñi pape et epᷣoꝝ ideo confeſſi eis non tenent᷑ iteꝝ ↄfiteri ſuo ſa- cerdoti ꝑꝛochiali? cũ tales ſint qſi pnĩarii pticulares · Et iõ ſiẽ cõfeſſi pnĩariũs dñi papevł ep̃oꝝ nõ tenẽt᷑ iteꝝ ↄfiteri curatiſ ſiis ita nec cõ feſſi illis · Et ita hodie detêmĩinatũ eſt ꝑ dñm ĩioh·papã xxij· in quadaʒ decre · ſiue exuaganti ſua q̃ᷓ incipit · vas electiõis · Iſtud etiãvidet᷑ eſſe de intẽtione illiꝰ? decre · bonifaciane ſuꝑ catedrã qᷓ ponit᷑ eẽ · de · ſeplturſ et de · pe · re · in cõſtitutiõibꝰ domĩ clemẽtis · ca dudũ a bone · Vbi di⸗ cit᷑ ꝙ frẽs pᷣdicatoꝛes minoꝛeſ tm̃ habẽt de ptᷣate in ↄfeſſionibꝰ audi endis q́;dtum pꝛochiales ſacerdotes de iure noſcunt᷑ habẽ · ſʒ cõfeſſi ꝑpꝛo chialibꝰ ſacerdotibꝰ nõ tenent᷑ ite- rum confiteri · S nec ↄfeſſi illis · Et ſzm iſtãviã illa decre · Vmnisvtri- uſq; ſexꝰ · loquit᷑ de ſacerdote ꝓpꝛio ꝓ vt ꝓpꝛium diuidit᷑ cõtra alienum non aũt ꝓvt diuidit᷑ dtra commune et eſt ſenſus ꝙ cõfiteat᷑ ꝓprio ſacer doti ideſt nõ alieno · Quicqͥd ſit de hoc tñ ſi illi qͥ audiũt ↄfeſſiones ex pᷣuilegio dñi pape inducerẽt ſibi cõ fitẽtes ad ↄfitendũ ſemel in anno ſuis curatis bñ facerent · et ad hoc inducun᷑ in illa decre· dñi bñdicti · xi · qͥ fuit de oꝛdĩe p̃dicatoꝛe q̃ ĩcipit Inter cũctas · et tenent᷑ ad ̊ quia licz illa decre · ſit reuocata inq;tum ↄtrariat᷑ decre· bonifaciane q̃ ĩcipit Supꝑ cathed · ñ tñ qᷓtũ ad ea q̃ ðti- net equitatiset rõnis eſt reuocata Sed nunqͥd pꝑꝛochialis ſacèdos poteſt abſoluè ꝑꝛochianũ ſuum de omni pctõ? Dicẽdũ ꝙ ray.in ſũma ſua ponit · v.caſus de q bus ſacẽdos pꝑꝛochialisnõ poteſt ſe intromittere n ſpecialiter fuerit ſibi commiſſuʒ · rimus ẽ qñ eſt ſollẽnis pnĩa pec catoꝛi iniungẽda. Scdus ẽ qñ pctõ annexa eſt excõmunicatõ · Tertius eſt qncunq; vbicunq; inuẽit irre- gularitatẽ ⁊tractãa. Qrtus ẽ de in cendiariis · Iſtis aũt iiij · caſibꝰ ad- dit hoſtiẽſis alios iij· caſꝰ ita ꝙ ſic ſunt vñnj. Vñ v· caſus eſt de publico pctõꝛe ſicut de publico blaſphemo· Sextꝰ ẽ de falſarũs lrãe dñi pape Septimꝰ ẽ ſi ſit ↄſuetudo in epatu ꝓ aliq certa crimĩa ad ep̃m reſer- uent᷑ · ſẽ obtinet ↄſuetudo ĩ pleriſq; locis ep̃atibus de homicidio/ſaẽ- legio/ſoꝛtilegio/falſario/deviolato- rnbus ĩmunitatis eccłie/ſodomitiſ ĩteſtuoſis/piuris alũs enoꝛmibus crimĩbus· q̃ ẽi ſibi retinẽt · ſzʒm q; eis expediensvidet᷑ de qbus certa regła dari nõ poteſt·. ſʒ vnuſqͥſq;eu ratus habeat ſinodale ſuũ cum ꝗᷓ ſe dirigat ĩ iſta materia· dñs guił. durãdi in reptoꝛio ſuo dicit ꝙ ponẽ tot caſus non ẽ n aufferre curatis ptãtem ſuã cum poſſint oĩa de iure que non ſunt eis ꝓhibita expꝛeſſe. hoc ꝓbat ca · nup · de · ſen . excõ · ante finẽ · Nõnduʒ ꝙ ray· in ſũma ſua ponitvj:caſus in qbus vnꝰ ſatdoſ pꝛochialis poteſt abſoluẽ audire ꝓfeſſiones ſubditoꝛꝝe alteriꝰ ſacer- dotiſ. Mrimus ẽ eñ ille eỹneus de liqͥt ĩ ꝑꝛochia ſua · Scdᷣs ſi mutauit domiciliũ · ſẽ ẽ de ſcholarib⸗ ſtudẽ- tibus piſius vel aibi· Tertius ſi ſit vagabũdus ſiẽ ſunt iſti paupes va. Sabũdi ꝑ mundũ · Qr̃tus qñ aliqͥs habet ſaẽdotẽ ĩpitũ vel malicioſuʒ et oĩno inſufficientẽ et vult ire aq magis pitum ſufficientẽ qͥ ſibi cõ- ſulat poteſt ire ad eũ petita tñ pᷣuſ et obtẽta licẽtia a ꝓpꝛio rectoꝛe vel ſadote · et ſaẽdos teneðt᷑ eã ſibi dar. Quiĩtus caſꝰẽ ſi aliqͥs volẽs facere longũ ĩter vtpote ire ad ſanctũ ia. vel aliaʒ q;cunqʒ pegrinationẽ ſiue locũ petita licentia a curato ſuo poſſit in itinẽ cõfiteri · qꝛ tũc qͥlibet ꝗq poteſt audire ↄfeſſiones poterit eius ↄfeſſionẽ audire· Sextꝰ caſus eſt qñ petõꝛ eſt in articło nẽcitatis qʒ ĩ iſto caſu poterit cuilibʒ ↄfiteri · In alus aũt caſibꝰ pᷣfatis non pot ↄfiteri n potẽti audire ↄfeſſiões v ex commiſſione vel ex pꝛiuilegio · Sed qͥd fiet de militibꝰ nobili⸗ bus ſiue qbuſcunq;ʒ alũs qͥ habent domicilia diuerſa ĩ diuerſiſ ꝑpꝛochiiſ et ꝑ vnã ptem anni moꝛant᷑ in vno domicilio et ꝑ aliã in alio cui con- fitebunt᷑ iſtiꝰ Dicenð ꝙ tales cõfi- teri debẽt illi curato ĩ cuiꝰ ꝓꝛochia habẽt pᷣncipale domiciliũ vel in cꝰ pꝑꝛochia moꝛant᷑ ꝑ maoꝛẽ pꝑtẽ ãm · Sed pone · hec ẽvna mulier fra- gilis ad pctm̃ ꝓna timet de cur̃to q eſt leuis et lubꝛicus ꝙ ſi cõfiteat᷑ ei ne ſollicitet eã de pctõ łq reuelet eius ↄfeſſionẽ nũq̃d iſta ↄfitebĩ eis Dico ꝓꝙ ſi timeat᷑ viſimiłrvel ꝓba- biliter de iſtiſvel de aliqᷣ iſtoxe debʒ petere licẽtiã curato ſuo ꝙ fiteat᷑ ali · Vel ſi poteſt habẽ copiã ſupi- oꝛis ſiẽ ep̃ivel pnĩaruivel alicuius eptare pmittit/ vltraid qad poten⸗ D 3 tẽptatione puentu iuuabit ei et ſi non commouebit · In caſu aũt ꝗy timeret de reuela⸗ tone confeſſonis credo ſi timoꝛ eſſet uſtus rönabilss non leuis vyl fatuus/p ſine lcẽta ſua ſi ipe eam negaret/ us credet ſibi ſcʒ alten habẽti ptatem aucdlẽdi cõfeſſiones hoſſt oflten · ita tñ y ſit i poſito q ſihabet curati ſufficlentẽ ofiteret ei Sũ eſ ile dtrahit ſyoſaliavel mimoniii a pondo codichionein⸗ honeſti cötra ſubſtatiam mrimonii puat iure miimonii· vt dicit xxije⸗ anſ inter cetera xxriſq iſalicf ſog quen ex de. dickoe a ppo · ca · ij · de ſpon ca fi Na ſrlgog non ſeruanf 8 lnt de ſubſtantia tonfaſſam eterne ea eſt puatus iure o II duqiedo feſſioneſ. „* zann iribe lone an, tet vkine r aaſs lt maruclo aitztig pwrent aull tm⸗ . br ifrt vn ol a anchre ofeſicvonn e wler piulego⸗. tdemlumc anoblr lomng dsdddent Gerſa aded GmnrmAWAENNNN AAaâidotütn. e Duend g lezõr ihcuratwicid enn napale dornolti pone ber nn nlyrfi- MApahñ pi⸗ unt lte Berlunih eſtenl hotetei xepclgten ſet . S e ſiizlinniutie⸗ mec: afmiirdel n . ſifel iſtoy den ii t Jteat e e bechnſ⸗ religioſi habẽtis pt̃ateʒ audiẽdi cõ- feſſiones confiteat᷑ ei· Sed qͥdſi foꝛte iſta nõ poteſt habere copiam alicuiꝰ iſtoꝛea curatus ẽ ita malicc oſus ꝙ nonvult ſibi dare licentiam ↄfitendi alteri qͥd faciet iſta ꝑſõa? Dico ꝙ ſi timet de ſollieitudine cõ mẽdet ſe deo oꝛando ꝙ eã eripiat a tẽptatione · et donet ſibi virtutẽ et oↄſtantiã reſiſtẽdi · ¶ ↄfiteat᷑ in loco publico · deus q(teſte apło nemĩez tẽptare pꝑmittit vltra ĩd q̃d poteſt faciet cũ tẽptatione ꝓuentũ a ad- iuuabit eã·et ſic non commouebi?᷑· In caſu aũt ꝙ timeret de reuela tione confeſſionis eredo ꝙ ſi timoꝛ eſſet uuſtus rõnabilis non leuis vł fatuus/ꝙ ſine licẽtia ſua ſi ip̃e eam negaret:ius cõcedet ſibi ſcʒ alteri habẽti ptãtem audiẽdi cõfeſſiones poſſit ↄfiteri · ita tñ ꝙ ſit ĩ ꝓpoſito ꝙ ſi habt curatũ ſufficientẽ ↄfiteret᷑ ei· Siẽ eſt ille q̃ ↄtrabit ſpõſaliavel mrimoniũ a pponẽdo cõdictionẽin- poneſtã cõtra ſubſtãtiam mr̃imonii puat᷑ iure mrimonũ · vt dicit᷑ xxij ·q· lijij· inter cetera · xxx ·q ·ij · aliqñ ſolʒ queri eẽ · de · udictiõe a ppo · ca · iñ · de ſpon · ca fi · Ita ſaẽdos non ſeruanſ ea qᷓ ſunt de ſubſtantia confeſſionis ĩmo faciẽs ↄtra ea eſt pᷣuatus iĩure qᷓd habebat in audiẽdo ↄfeſſioneſ. CTum tenere ſecretũ ſit de ſubſtã- tia ↄfeſſionis q;tum ẽ ex ꝑte ↄfitẽ tis et ↄfeſſoꝛisſacerdos reuelascõ- feſſionẽ eſt pᷣuatus iure q̃d hẽbat ĩ audiẽdo ↄfeſſiones · Et iõ ſi timeat᷑ ꝛuſte rõnabiliter ꝙ iſte curatꝰ re- uelabit cõfeſſionẽ nłlus tenet᷑ cõfi- teri ſibi· Vexe eſt ꝙ iſta rõ non con- cludit ñ ↄtra eũ qͥ iam reuelauit ↄ· feſſionẽ non dtra eũ qͥ reuelaturꝰ eſt · Sed hoc facit ſequẽs rõ · Szm enĩ beatũ bern qd ꝓ caritate inſti- tutũ eſt dtra caritatẽ militare non debet ſed ↄfeſſio eſt inſtitutaꝓ ca- ritate qᷓ libʒ tenet᷑ ſe diligẽ ad ho noꝛẽ dei · eũ gloꝛificãdo ſe humili- ando eũ ſibi recõſiliando g& nõ te- net᷑ militare ↄtra caritatẽ eũ ꝓdẽ doa diffamãdo · qᷓ̃d fieret ſi hõ tene ret᷑ ↄfiteri illi deqᷓ iuſte rõnabiłr timeret᷑ ſeu pᷣſumeret᷑ ꝙ reuelaret ↄfeſſionẽ · Vñ aug·ad qᷓ;dam eum boꝛtãdo ad ↄfeſſionẽ i pnĩam dicit · Non dico tibrvt te ꝓdas · ſʒ ſi aliq̃ſ ſciẽter ↄfiteret᷑ alicui qͥ ↄfeſſionem reuelaret ꝓderet ſe · & non debz ſib ↄꝓfiteri · Sed pone ꝓpꝛius ſacdos eſt hẽtieus/vel ſciſmaticꝰ /vel noto- rie ſimonĩacus/vel excõmunicatus · nunqͥd debet ſibi ↄfiteri? Dico ſine p̃iudicio ꝙ nõ · Et rõ gñalis q;tum ad omnes tłes ẽ · Cum enĩ pticipe cuz excõmũicato in ſacramentis ſit pm̃ moꝛtalel et oñes tłesſint ex- cõmunicati de iure! a ↄfeſſio ſacra- mẽtalis ſit ſacramentũ qcunq; tłi. bus confiteret᷑ pẽcaret moꝛtaliter · Sed q;tum ad hèticum ẽ ſpãliſ rõ · qꝛ hereticꝰ de facili ponẽt vfitentẽ ſibi in erroꝛẽ vel duceret in deſpa⸗ tionem · ſiẽ fecerũt phariſei tudam· qui confeſſus eſt eis dicẽs · peccaui ᷣdens ſanguinẽ iuſtũ · Et ipſi loco boni ↄſili dĩxerũt ei · Quid ad noſe Tu videris · ¶ Ulteriuſ pone · dieid enĩ cõmunĩitð vbum ẽ vt declãbiẽ infra/ꝙ nullus debet dĩffamare vł accuſare aliũ in cõfeſſione · Sz por ↄtingere ꝙ ſi aliqͥs cõfiteat᷑ curato ſuo opoꝛtebit ꝙ diffamet aliũ ſicut ponat᷑ ꝙ aliqͥs pẽcauerit cuʒ matre ſua ꝗᷓ bene nota eſt curato vel cum filiaꝝ ſoꝛoꝛe q̃s etiã curatuſ bñ no- uit· Opoꝛtz enĩ ꝙ talis expᷣmat no menn pſonam in cõfeſſione dicẽdo habui talẽ rem cum matrevel filia vel cũ ſoꝛoꝛe · ſic cũ iſte( vt dctĩ ẽ) ſint note curato remanebũt diffa- mate apud eũ · Dicẽdũ ꝙ ille debet fiteri ſi habeat opoꝛtunitatẽ tali qͥ non habeat notitiã ꝑſona · Vnde taliſ debet ire ad curatũ exponẽdũ dðo ſibi dñe habeo caſũqᷓ; ñ debo fiterivobis· non qͥn vos ſitis ſuffi- ciens · ſʒ caſus eſt talis ꝙ nõ debeo dicerevobisiõ peto licentiã ↄfitẽ⸗ di alteri · et ſaẽdos tenet᷑ eam dare ſibi · et ea habita tenet᷑ qᷓrere ↄfeſ- ſoꝛẽ idoneu qͥ nullã notitiã habeat de ꝑſona cũ qᷓ pẽcauit ip̃ᷣe · Et ↄſulo ſacerdotibus curatisꝙ ſint faciles ad tales licentias ↄcedendas: qꝛ ex hoc ꝓuenit duplex bonum vnum ꝙ ipᷣi exonerant᷑ · Aliud qꝛ peccatoꝛes melius aptius a ſecuriꝰ confitent᷑ · Sed nunqͥd mulier q̃ pẽcauit cũ curato ſuo debet illi cõfiteriꝰ Dico ꝙ cũ verecũdia ſit magna ꝑs ſatiſ- factiõis et hõ non tm̃ verecũdaret᷑ de llo qͥ eſt cõſcius ſceleris q;tũ de vno aliol mulier iſta non debet iſti ↄfiteri nec ipſe debet eam audire immo debet ei dicẽ vade ad alium- Tñ ſi ↄfiteret᷑ eia ipᷣe abſoluèt eã!: eſſet abſoluta· Sacdos aũuũt curtꝰ cui ↄfitebit᷑ Dico ꝙ; qñ ſibi cõmit- tit᷑ cura anĩae ab epo ſi ipſe petẽt licentiãvt poſſet eligere ſibi ↄfeſſo- rem vel in conmiſſione cure diceret ei ep̃us · Ne ex hoc ꝙ habes curã alioꝝe detrimentũ anĩe tue patiaris ↄcedimus tibi ꝙ poſſis tibi eligere ↄfeſſoꝛẽ idoneũ q te abſoluẽ valeat eſſet multũ ſecurũ· Cenet᷑ tñ com/p muniter ꝙ in commiſſione cure der eis licẽtia implicite· alias cõmiſſio cure eſſet eis multũ nociua : Sed nunqͥd ex hoc poſſunt confiteri ſim- plicibus ſaèdotibꝰ qͥ non habẽt auc- toꝛitatẽ vel ptãtem audiẽdi confeſ ſiones? Dico ꝙ non de rigoꝛe iuriſ. Cuiusẽ duplex rõ. na qꝛ iſte non eſt modus dandi ĩuriſdictionẽ illi q alias nõ habet · Alia ẽ qꝛ licʒ curati ſint licẽtiati ꝙ poſſint ↄfiteri tamẽ iſti non ſunt licẽtiati ꝙ poſſint eos audire · Cñ eredo ꝙ ex q̊̃ epi ſciũt ꝙ curati ↄfitent᷑ iſtiſa ipi abſoluãt eos et nõ ꝓhibent ĩmo diſſimulant vident᷑ eis tacite dare ptãtem au- cdhẽdin abſoluẽdi eos ſcʒ ſacrdotes curatos · Nõndũu inſuꝑ ꝙ ſi aliqͥs ſit in piculo moꝛtis a non poſſit ha- bere copiã ſacerdotispoteſta debet fiteri laico fideli et non excõmu- nicato · vt habeb᷑ de pen · di · . ca · qui penitet de conſe · di · iiij · ſanctum · Et aug · dicit · Tanta ẽ vis confeſſiõis⸗ vt ſi ĩmineat articulus moꝛtis de eſt ſacerdos cõfiteat᷑ ꝓximo· Ita ꝙ; tñ talisↄfeſſio nõ ẽ ſacramẽtũ cum deſit ibi illud q̃d ẽ foꝛmale in ſacr̃- mẽto ſcʒ ptãs clauiũ · Ratione tam bone volũtatis qᷓ; pᷣtendit in vere⸗ cũdia q; habet confitẽdo ablſoluit᷑ a deo · Et ille q audit eius cõfeſſiõem tenet᷑ oꝛare ꝓ eo dicendo · Oiſere⸗ atur tui cẽ · ſi ſciat/vel pater nr · ita tan ꝗqnke⸗ ters ften pfeſlio orteibisdebz ien ifa⸗ uſbtii meã dño iniuſ d iuſktia in canoica bati iacd Confitemi alterutr pcha wNa non bonavelbtutes ſe faciebat Pbari. dicẽs gras ago tbi dñe qꝛ non ſũ vt ceteri homies foꝛnicatoꝛes ⸗ ultenvelut etia hic phlicandeiuno big in ſabbato · decimas do de oni ꝗ poſſicho debꝛ 9feſſio eſſe ð ctis· Proqᷓnõndum pctor qdam ſuntvenialia qdam moꝛtalia qtuʒ ait ac pctavenialia loqñdo ſimpli⸗ Oter non ſunt ofieda de nectade Cum en de nata ſua ſint venialia qd etiͦ ihm oum iportat poſſunt eni pſone ſeveni inne habende pmam intenionẽ ſiue otninonem in gnal de ißis ſue pextioꝛ pniam aſſumpta ſiue p peuſſionẽ . õ um pctaͦ vemalia tunt etia abſe g⸗ d gnalem fit in gmaet in R ꝛioa in pncipio miſe.· Aliomd cen eßalem. Et igs a bñickone ſacer piſfſenag ☛ Nräim Acheilemnfff Prondengor in⸗ Pert Gariſtemn nch innſictini ſdichmi li Nbet lasgrlcgan g oſinr afientani tleinan ppuſinten arugerh ſiit nt iſuſt iot abit bent imo diſimlant OR dre pͦtema edees Wrwdd ad wods ANPNNh lredd oddcher Ncd fehet on egmr t beber de pen de trqi Nconſe di ißſantun E at Lantat vi cnſeſis⸗ inent arneuli natde bsriftik io g „ 1 teſſo tos en oun lut lifmmienſt. rsdani, Katin ensqjstnitin e⸗ tetchlficed c les zuchter (fede e endo⸗Oſee⸗ N tam̃ ꝙ ſi euadat periculum tenet᷑ iterũ ↄfiteri illiqͥ eũ poẽ abſoluere Ca · v · de qbus debz fieri dfeſſio · Ipedito qſi ſupficiałr cuĩ fa. ciẽda eſt ↄfeſſio·reſtat videre de qbus debet fieri · Et eſt ſciendũ ꝙ debet fieri de pctĩs ita dicit᷑ in põ · dixi ↄfiteboꝛ aduerſum me in- iuſttiã meã dño · iniuſtitiaʒ dicit et non iuſtitiã in canõica bati ĩiacobi Confitemĩ alterutre pctã vr̃a non bonavelvtutes ſiẽ faciebat phari · dicẽs · gr̃as ago tibi dñe qꝛ non ſũ vt ceteri homĩes foꝛnicatoꝛes ad- ulterivelut etiã hic pbᷣlicanꝰ ieiuno bis in ſabbato · decimas do de õni q̃ᷓ poſſideo debʒ & ↄfeſſio eſſe ð pctĩs· Pro q̊ nõndum ꝙ; pctõ q̃dam ſuntvenĩalia/qᷓdam moꝛtalia/qᷓ;tuʒ aũt ad pctã venialia loqñdo ſimpli- citer non ſunt ↄfitẽda de nẽcitate · Cum enĩ de nat᷑a ſua ſint venialia q̃d etiã ĩpᷣm vᷣbum ĩpoꝛtat · poſſunt etiã pſone ↄſeqͥveniã ſine habendo pnĩam interioꝛẽ ſiue ↄtritionem in gnãli de ip̃is ſiue ꝑ exteioꝛẽ pnĩam aſſumptã ſiue ꝑ pꝑcuſſionẽ pectoꝛis ſiłia · Vñ nõndum ꝙ ptã vemalia młtis moĩs remittunt᷑ etiã abſq; feſſione ſacramẽtali · Vnomõ ꝑ cõ- feſſionẽ gnãlem qꝗ̃ fit in pᷣma et in ↄpletoꝛio⸗ in pᷣncipio miſſe · Aliomõ ꝑ bñdictionẽ ep̃alem · Et idẽ credo non tñ aſſero de bñdictione ſacer- dotis ꝗᷓ fit in fine miſſe · Aliomodo pꝑ aſpſionem aq bñdicte · de · cõſe · di · iiij · Aquã ſale aſꝑſam bñdiximuſvt cũi ea aſpſi vndican?᷑ ſctĩficent᷑· Aliomõ ꝓ pcuſſionẽ pectoꝛis · Alio modo qñ qͥs dicit deuote oꝛõnẽ do⸗ minicã ſcʒ pr̃ nr̃ cẽ · Et hoc vᷣtute illiꝰ Sᷣbi dimitte nob debita nr̃aꝛẽ · Aliomõ(vt dicũt ali) pꝑ ingreſſum ecckie ↄſecrate · q̊d intelligo qñ in- gredit᷑ cauſa oꝛõnis · Aliomõ ꝑ ele- moſine largitionẽ · Vñ in daniele · iiij · ca · pctã tua elemoſinis redime · de · pe · di · · medicinã · Et credo ꝙ ꝑ q̃dlibʒ opus bonũ deleant᷑ · in capło pᷣallegato · Aliomõ ꝓ deuotã ſuſcep tionẽ alicuiꝰ ſaẽmenti potiſſĩe eu- Eariſtie. de dle · di · ij · Cu ome ẽmen · Intelligas tñ quãdo dico ſicvel ſic ptã venialia dimitti · qñ ſcʒ ꝑſona non habet n venialia qꝛ ſi haberet moꝛtalia nunq;ʒ ſibi dimitterẽt᷑ ve⸗ nialia qᷓuſq; moꝛtalia eſſent rmiſſa · quis aũt venialia q;tum ẽ de nat᷑a ſuñ non ſint de nẽcitate cõfitẽda tñ eſt młtũ ↄgruũ maxiĩe viris ꝑfectis ſiẽ ſunt pᷣlatia religioſi ꝙ ↄfitean?᷑ ea qꝛ pnĩa eoꝝ multũ minuit᷑vᷣtute clauium · Nõndũ tñ ꝙ in caſu q̊ in aliqᷓ caſu cõtingit ꝙ hõ tenẽ ↄfitere ptm̃veniale · Et hoc ꝓpter dubium ſeʒ qñ hõ dubitat ꝓbabilitẽ de ali⸗ quo pctõvt ſit moꝛtalevel veniale qꝛ ſi non peniteat ſicut de moꝛtali diſerimini ſe exponit iõ debz con⸗ fiteri ſiẽ iacet in cõſciẽtia ſua ĩiu- dicio ſatdotis relinqͥt vt ſit mor- talevelvemale · Et ↄſulo ſaẽdoti ꝙ; non ſit nimis ꝓnus ad iudicãdum pctã eſſe moꝛtalia ſʒ poteſt dicere magnũ eſſe pctiñ et inducẽ homĩnẽ ad pnĩam·Tenet᷑ etiã hõ confiteri ptm̃veniale p eccłiaſticũ ſtatutũ! añ ſcʒ nõ habetremoꝛſum ↄſciẽtie de aliqᷓ pctõ moꝛtali qꝛ cum ex ſta- tuto eccł ie teneat᷑ qͥlibʒ cõfiteri in xl · talis tenet᷑ ↄfiteri cũ nõ habat pctã moꝛtalia qᷓ cõfiteat᷑/opoꝛtet ꝙ; fiteat᷑ pctã ſuavenialia·dicunt tñ aliq; ꝙ ſufficit ꝙ pᷣſentet ſe ſaèdoti dicens dñe non habeo cõſciẽtiã de aliqᷓ̃ pctõ moꝛtali tñ pᷣſento mevobᷣ vtvĩdeatis ↄſcientiã meã·Tenenð eſt igit᷑ ꝙ non nẽcariũ eſt confiteri pctã venialia ſzm ꝙ talia ſunt · tam̃ multũ vtile eſt et expediẽs nec te- net᷑ qͥs ad cõfitendũ ea n de bono et equo n in duobꝰ caſibꝰ.qꝛ ſcʒvel ligã a ꝓpꝛia ↄſciẽtia ſcʒ qñ dubitat vtꝝ ſit moꝛtalevelveniale vel ex ↄ/ ſtitutione eccłiaſtica ſeʒ qñ nõ ha- bet moꝛtalia q̃ cõfiteant᷑. Quantuʒ aũt ad pctã moꝛtalia· dico ꝙ omnia tam mãifeſta qᷓ; occulta tenet᷑ qlibʒ diſtincte ſigillatĩ cõfiteri · Et ſi ex ciderĩt a mẽoꝛia ſua tenet᷑ laboꝛar qᷓ;tum poteſt ꝙ recoꝛdet᷑ · Qð aũt teneat᷑ cõfiteri pctã moꝛtalia etiam mãifeſta ſacdoti patʒ qꝛ ad ̊ ꝙ ſa- cerdos abſoluat pctõꝛem opoꝛtet ꝙ; ſciat pctã vt deus cuiꝰ locum tenet et cuiꝰ auctoꝛitate abſoluit ſed non poteſt ſcire vt deus n dicant᷑ ei in ↄfeſſione· S qtumcũq; pctm̃ ſit ma- nifeſtũ ↄfeſſoꝛi pctõꝛ debʒ ſibi dicer petm̃ ſuũ in confeſſionevt ſiẽ in foꝛo iudiciali non ſufficit ꝙ iudex ſciat cauſãvt pᷣuata ꝑſona ĩmo opoꝛtʒ ꝙ ſciat eã vt iudex. Ita ĩ foꝛo pnĩali non ſufficit ꝙ cõfeſſoꝛ ſciat pctm̃vt hõ ĩmo opoꝛtʒ ꝙ ſciat ip̃ᷣm pm̃ vt deus id ẽ ꝙ in ↄfeſſione ſibi dicat᷑. Tenet᷑ etiã cõfiteri pctã qtũcunq; occulta · Cuiꝰ rõ eſt ſiẽ enĩ medicuſ coꝛpalis non poteſt dare remediuʒ ſalubꝛe n cognoſcat infirmitatẽ ita cõfeſſoꝛ qͥ eſt medicus anime nunq; poteſt imponer̃ pnĩaʒ ſalutarẽ niſi cognoſcat pctm̃· non aũt poteſt cog noſcere pctm̃ occultũ n reuele ei in ↄfeſſione · & opoꝛtet ꝙ pctm̃ q́tum- cunq; occultũ cõfiteat᷑ · Juſtũ ẽ eniz vt pctõꝛ qͥ nõ erubuit peccare in cõ- ſpectu dei cui nihil poteſt occultari non erubeſcat cõfiteri homĩ pctõꝛi. Aparet g& ꝙ ptã moꝛtalia qcunq; ſint ſiue mãifeſta ſiue occulta oĩa ſingła diſticte ſigillatĩ ſt ↄfitẽda. Sed nunqͥd cunſtãtie pctõꝛe ſũt ↄfitẽde? Dicenð ꝙ ecunſtãtie pec catoꝛe q ſunt attẽdende in ↄfeſſiõe ↄtinent᷑ in Hverſu · Quis qͥdvbi qͥs qtiens cur qmodo qñ/ Quilibʒ at- tendit anĩe medicamĩa dãdo.Quiſ qritvt pctõꝛ ſit maſculꝰ vel femĩa, ſenexvel iuuenis/nobilisvel igno- bilis/liber vel ſeruus/in dignitate vel officio ↄſtitutus aut pᷣlt/ſane mẽtisvel inſanus/ſcius vel inſcius, ſolutusvł ↄiugatꝰ/clauſtᷣlis/cłricꝰ vel laicus/cõſanguineꝰ/affims/vel exneus/chꝛiſtianꝰ/hticus/iudeus, vel paganus,/ac. Quid ideſtvtx 2- miſit adulteriũ/foꝛnicationẽ/ſtupꝛũ homicidiũ/ſaclegiũ a ſił ia Itẽvtæ il lud qᷓ̃d cõmiſit ſit enoꝛme/medio- cre/vel puum·. tẽvt illud ſit ma- nifeſtũ/vel occultũ/antiquũvel no- uum⸗ ſiłia · Vbi ſcʒ aut in ꝓphano locovel ſacro/an ĩ domo dmĩvl alibi ſcʒ ꝑ q̊s pᷣmeditoꝛes aut nũcios qa om̃es tłes facit eſſe pticipes c᷑ᷣmis et damnatiomsa ipſe reus ꝓ pctĩs eox · Itẽ ꝑ q̃s id ẽ cũ qͥbus ꝓ bꝰ cupictateyl fuptre tnl 1 vel nocendi nio.· Qu ice dom agẽch vel patdl mneliy ach 4 loctionevel loutioe ſi; ;· Oñ ſcz a tempe ſacro · puta diebus feſfu ¹ xl ieiunioxvel alis diebus . Ite ar añ acceptã pniam aut poſt frigẽd⸗ pſam. Iſte ſunt cirrunſtãtie que in omni pcto ſunt attendẽde.quax qdam reſpitiũt pſonam ipiꝰ pctoꝛiſ iut pſona iliꝰ cui fadta ? imqtas ſet iſta . Quecii reſpict petiñ ipmethot qqtum ad bſtantia facti ſcẽ qui Vel ihtum ad modum Gechiſc ? quo Velchtum ad cau ſa finale⸗ ſe eſt cur · Vel itum acd cauſa iniunite/ ſic eſt P quoſ Ub H freuẽtu acuſa ſe gu⸗ dgitefdn ri piauũt locuũ⸗ ſic Zopj r qut circunſtat rlc di ſperef mutað ſdiq; non ſ 2 Utat . üͤ noſte ntn imo 0‧g nliip fhiiß ami,ic uif tmalul'lfeni, 6 nobllgeligno erusin iter OuNS Ar d ſene Mls ſSNings ue Aenſ tis Ard Rangne Ains nſhan pendis udels, ”õ teni funckfoni thn rlegi 1ſla ſtonn niſt ſtenuno not⸗ un Ntr ilſeni. orculti Ingee no⸗ Gbiſzatin on oanidond diicl i xectors untuͦi fact eſe opes s nsne⸗ re de istd bglf et cõtra q̊s · Quotiẽs ſeʒ q̃tiẽs cog nouit adulterãvel foꝛnicariã · 1 vtꝛ⸗ vnãvel plures · qᷓtiẽs dixit vᷣba iniu rioſavel cõtũelioſa ꝓximo · q̃tiens iterauit ĩiurias ſiłia: vulnus enĩ iteratũ tardiꝰ ſanat᷑ · Cur ſcʒ quali tẽptatione vel occaſiõe hoc fecerit etvtꝛe pᷣuenerit ip̃am tẽptationẽ vł occaſionem · vel fuit p̃uentus ab ea Itẽvtꝛe ſpõtevel coacte q̃ coactõe an ↄdictiõali vel abſoluta · Jtẽ vtꝛe cupiditatevł pauꝑtate.vtꝛc ludẽdo vel nocendi anĩo · Quõ ideſt de mõ agẽdi vel patiẽdi · q̃d meliꝰ actu qᷓ; lectione vel locutiõe ſcit᷑ · Qñ ſcz an tempꝑe ſacro·. puta diebus feſtiuis xl · ieiunioꝛevel alus diebus · Atẽ an añ acceptã pnĩam aut poſt frãgẽ do ipſam· Iſte g ſunt circunſtãtie que in omni pctõ ſunt attendẽdequaꝛc q̃dam reſpitiũt ꝑſonam ip̃iꝰ pctõꝛiſ aut pſonã illiꝰ cuĩ facta ẽ iniqͥtas: ſicut iſta qͥſ(. Quedã reſpiciũt pct̃ ipᷣm ethoc q;tum ad ſbᷣſtantiã facti ſic ẽ quid · Vel qdtum ad modum agẽdia ſic ẽ quõ · Velq;tum ad cau ſã finalẽ a ſic eſt cur · Vel q;dtum ad cauſaʒ ĩniuriãtẽ “ ſic eſt ꝑ quoſ: Vtł qᷓ;tum ad frequẽtiã actuſa ſic ẽ quo tiẽs. Quedãreſpiciũt tẽpus ſic eſt qñ · Quedã reſpiciũt locũa ſic ẽvbĩ Maxe aũt circunſtãtia quedã mu- tant ſpeciẽ pctĩ ſiẽ accipe rem alie- nã inuito dño eſt pctm̃ furti · mõ iſti pcᷣtõ addat᷑ iſta circunſtãtia vbi · ſcʒ ꝙ accipiat᷑ de loco ſacro/mõ muta᷑ ſpecieſ pctĩ qꝛ non ſolũ ẽ furtũ ĩmo ſacrilegiũ ·ſiłr cognoſcere młierẽ ꝗ ñ non ẽ ꝓpꝛia vxoꝛ ẽ foꝛnicatio· Ad dat᷑ iſta circũſtantia ſcʒ ꝙ iſta nõ ſit ↄiugata ſua ĩã eſt adulteriũ. Vel ꝙ; virgoſit iam ẽ ſtupꝛũ · Vel ꝙ ſit cõ⸗ ſanguinea ſua iam eſt inceſtuſ. Vel addat᷑ iſta circunſtãtia quõ id eſt non cognoſcat debito · mõ iã mutat ſpẽs pctĩ · qꝛ eſt pm̃ contra naturã Siłr ebꝛietaſde nat᷑a ſui nõ ẽ pec- catũ moꝛtłe · addat᷑ iſta ẽcunſtãtia quotiẽs · ideſt ꝙ iam habeat in vſu q inebꝛet ſe · iam ẽ pẽtĩ moꝛtale · Siłhr pcutere aliũ iĩniurioſe ẽ pct̃ addat᷑ iſta circunſtãtia quiſ ſcʒ ĩil le qui pcutið᷑ ſit clericusiam mutat᷑ ſpẽs pctĩ qͥa iam eſt excõmunicatio ſic de aliis circunſtantiiſ· Quedã vero ẽcunſtãtie ñ mutãt ſpeciẽ pctĩ ſed agguant pctĩ · vbigtia · Cogno ſcere ſolutã non ſuã eſt foꝛnicatio · Addat᷑ circunſtantia iſta añ id ẽ ꝙ; cognoſcat eã temꝑe ſacro licʒ ñ mu tet᷑ ſpecies pctĩ tñ aggrauat᷑ pctm̃. Vel addat᷑ iſta ẽcunſtãtia quõ ideſt publice mãifeſte certe iam aggra uat᷑ pctm̃ · ſic de aliis ccunſtãatiis · Quedãvero ẽcunſtãtie ſunt q̃ alle- uiãt peccatũ ſicut percutere clericũ pctm̃ · Addat᷑ iſta ccunſtãtia cur, ſcilʒ ꝙ aliqͥs ꝑcutiat eũ cũ ludo·iam minuĩð᷑ pctm̃ · Silr accipe rem alie nã pctm̃ eſt · Addat᷑ iſta ccunſtãtia qñ·id ẽ qñ aliqͥs accipiat eã temꝑe magne nẽcitatiscerte minuit᷑ pctm̃ ſic ð alĩs · Matet & ꝙ cunſtãtia- rum qᷓdam ſunt ꝗᷓ mutat ſpeciẽ pꝑctĩ Quedã qᷓ̃ agguant ſed non mutãt. Quedã q alleuiant · Oõ de circũſtã tiis mutatibus ſpeciẽ pcti · dicũt cõ coꝛditerdoctoꝛeſ ꝙ ſunt de nẽcitate ↄfitẽde · vnde ñ ſufficit in ↄfeſſione dicere · Accepi rem alienã· immo ſi ꝙ expᷣmat᷑ ddo accepi illud ð eccła vł de tali loco/nʒ etiã ſufficit dicer peccaui cũ muliere ſmo opoꝛtʒ ex pmere ſi erat ↄiugata/virgo/ↄſ a8 uinea/vł religioſa,/ ſic de aliis cir cunſtãtiis. De circunſtatiis autem aggrauãtibꝰ ſʒ non mutãtibꝰ ſpẽʒ peccati ẽ diuerſitas inter doctoꝛes Nam quidã dicũt ꝙ ſunt ð nẽcitat cõfitẽde.Aliĩ aũt dicũt ꝙ non ſunt de nẽcitate n de ↄgruoꝝ vtili maxĩe viriſ pfechtiſa intelligẽtibꝰ.Et cre- do ꝙ ↄfeſſoꝛes debẽt interrogar̃ de Emoĩ circũſtantiis.et potiſſĩe apud ſimplices.de ſ tñ magiſ dicet᷑ ĩfra· De ẽcunſtãtiis aũt alleuiãtibꝰ di⸗ cunt doctoꝛes! non debẽt cõfiteri n foꝛte ĩterroget᷑ ab eis.Ex pdictiſ patʒ quõ tã pctã moꝛtalia q;venia- lia ſunt ↄfitẽda.Que aũt ſint pec- cata moꝛtalia dicet᷑ infra qñ aget᷑ de interrogationibus faciendis in confeſſione · quia ſi hic ponerent᷑ o- Poꝛteret iterum ponere ibi⸗ Ca · vj. q̃lis debet eſſe confeſſio· D ſciẽdũ q̃liſ debet confeſſio· Noõnduʒ ꝙ dauid ꝓpha in ij · põ · pnĩali/q xxx· in oꝛdine eſt/ ponit ſũmarie ↄdictiões ↄfeſſioniſ dicẽſ: Dixi ↄfiteboꝛ aduẽſuʒ me ĩuſtitiã meã dño. atu remiſiſũᷣ ĩpietatẽ pctĩ mei · Vbi innuit ꝙ ↄfeſſio debz eſſe pᷣmeditata cũ dicit dixi id ẽ ĩ coꝛde meo diſpoſui · Scðo debʒz eſſe apta non palliata · ĩõ dicit ↄfiteboꝛ ideſt, non tacebo neqʒ palliabo non excu- lando neq; defendendo me. CTertio accepta fuerit de loco ſaero opoꝛtʒ debet eſſe accuſatoꝛia · i dicit ado- ſum me id ẽ cõtra · Ar̃to debet eſſe vecunda·iõ dicit ũuſtitiã ideſt pctñ̃ de qᷓ̊ hõvecundat᷑. Quĩto debet eſſe ꝓpꝛia· iõ dicit meam/ nõ alienam. Sexto debʒ eſſe meritoꝛia· nã ſeqᷣtᷣ. tu remiſiſti ĩpietatẽ potĩ mei · Vt aũt magis ꝑticłariter ꝓcedamus: nõnduʒ · ꝙ ad hoc ꝙ ↄfeſſio ꝓficiat debet habẽ xvj· ↄdicłiões q̃ in his vſibꝰ cõtinent · Sit ſi mplex/huilis, ofeſſio/pura/fidelis · Atq; frequenſ, nuda/diſcreta/libens Secunda. In. tegra/ſecreta/lactmabilis/accełrta. Foꝛtis/a accuſans/⸗ ſit pere pata. Drima g& ↄdictõ eſt ꝙ ſit ſimplex. Simplex enĩ dicit᷑ quaſi ſine plica vñ ↄfeſſio debet eſſe ſine plica alicꝰ falſitatis · ita ꝙ non taceã vex nec admiſceã fᷣłm·etiã hũlitatiſcauſa· Vñ aug · cũ hũilitatiſ cauſa mẽtiriſ ſi non erraſañq; mẽtieris mẽtiẽdo pctõꝛ efficieris. vñ pctõꝛ non debet celar̃ qd fecit· nec dicẽ qd nõ fecit · ſed ſimpliciter, plane debʒ dicere omnĩa pctã ſua ·qꝛ( vt dicit ſapiens) q ambulat ſimplicit᷑ abulat ↄfidẽt · Scðda condictio ꝙ ſit hũilis · Calis enĩ fuit confeſſio pblicani de q̊ ait chꝛiſtꝰ ĩ luca · ꝙ nõ audebat occłoſ ad celũ leuare · ſed pcutiebat pect⸗ ſuum/dicẽs· Dñe ꝓpitiuſ eſto mihi pctõꝛ · et iõ receſſit iuſtificatꝰ.ideo dicit batus pet · hũiliamĩ ſuꝑ potẽti manu dei ! vt vos exaltet in temxe viſitationis· qꝛ vt dicit iobl hũilem ſpiritũ ſuſcipiet gloꝛia · Tertia con- dictio ẽ ꝙ ſit pura/ non fiat ꝓpter hypocriſim/velvanã gloꝛiã · ſed fiat pure ꝓpter deũ · Nec faciat timoꝛe , ſltaviti done ſcltu rare elg eris ouibus !cqd dicas gir aeus ens a eo⸗ iidietlezpniam 1 otidone be⸗ tencperter? in faie melitii n tmgin o inteni id e in coꝛde. Niti cicho ꝙ ſit fidelis · ſezvt ta iftis ih Tfeſſoꝛ ſint in fide catho· lcatt fat ſm doctrina ecclie no nndochinam hereticoxe · ita eg fiat ſib ſpe venie · ne ſit ſiẽ ↄfeſſio iude htong poſth fuit optie ofeſſus heig peraui tdens ſanguinẽ iuſtü, Apauitde venia 1abiens laqueo eſuſpencht poand iſta de pe · di .· peitet. 1 da wult.Quita con. aicho ſt freas. d duphacntè intelligit. Vno frog dert pp motale frecßter re⸗ de Ppniaz de B haber de pe. Ijca. repiund. cà. ſo . cadit e en egin die 1. omoyt gadẽ p fr ttpfich teant. vñ * ani ag. Quãto dfitz uig fagf age e g B D de itoatioe –R i ioſt nuda. qꝛ n⸗ öb ianennti me bepiſtolã. ,. 3 d kno. pñtiabr i pecauit p ſe e⸗ t zitenverbi ſ Jüe 18 „ herontti d ac ſtoſt in en dur aſ ſie lc ereſ⸗ ſno N e⸗ maotri wy er neui hiiltaiſcauſa bülltatſ caſaneuril nq naneng ninid 8. RNRNNN. NND ardrer Nor AMane Nordee diͦ ſuag Kdotipene darſimnpictibllat d condichogſthüll las it confeſſo blemnidegat b ilcag uhr il leure ſ⸗ Guteni oris e ſnl 1 et tereſt ſifr ſen ſeruili ideſt timoꝛe pene inferni! ſʒ timoꝛe filiał id ẽ timoꝛe offẽ ſe dĩine maneſtatisſiẽ detm̃ fuit g̊ de ↄtritõe Fiat etiã ſine vlla fictiõe · qꝛ ↄfeſſio talis eſſet ↄfeſſio lupi · de qᷓ̃ fab loſe narrat᷑ ꝙ ſemel ↄfitebat᷑ · Et ↄfeſſoꝛ dixit ei · MPacis ſigna facis · animũ tñ tuũ pᷣuum reputo/et fallacẽ · vix ſolitãvitã deponeſ ſolituſ es rapere vix aĩcus eris ouibus qͥcqͥd dicas q̃ſi dicẽt·licʒ pnĩam tritionẽ pꝛe- tendas exteriꝰ in facie malitiã tñ retines in aĩo interiꝰ id ẽ in coꝛde/ Qrta ↄdictio ꝙ ſit fidelis · ſcʒvt tã cõfitẽs/q; ↄfeſſoꝛ ſint in fide catho- lica: et fiat ſzm doctrinã eccłien nõ ſzm doctrinam hereticoꝛę · ita ꝙ fiat ſub ſpe venie · ne ſit ſiẽ ↄfeſſio iude Pꝓcllitoꝛis · ͥ poſtq; fuit optĩie ↄfeſſus dicẽs · pẽcaui tᷣdens ſanguinẽ iuſtũ, deſpauit de venia 1abiens laqueo ſe ſuſpendit· ꝓbant᷑ iſta de · pe · di · · q̃ pẽitet · · di · vj · qvult · Quĩta con. dictio eſt ꝙ ſit freqñs · qd duplicitò intelligit᷑ · nomõ qͥ freqñter ceci- derit ꝑ pctim moꝛtale freqñter re- ſurgat ꝑ pnĩaz de ̊ habet de · pe · di · ine ca · repiunt᷑.aca · ſepties in dio cadit iuſtꝰ.ca·adhuc inſtãt pfidl · Aliomõvt eadẽ pctã freqñter con- fiteant᷑ · vñ aug · Quãto ↄfitẽ quis pluribus thitudinẽ ſui crimĩs tãto faciliꝰ ↄſequet᷑ veniam remiſſiõis· de hoc tñ quõ qͥs tenẽ ad hoc dicet᷑ infra qñ aget᷑ de ĩitẽatiõe ↄfeſſiõiſ. Sexta ↄdictio ꝙ ſit nuda · qꝛ nõ õᷣbʒ ↄfiteri ꝑ nuntiũ · nec ꝑ epiſtolã·ſed viua voce · oꝛe ꝓpꝛio · pñtiałr ſiue ꝑſonałr. vt qͥ ꝑ ſe pẽcauit ꝑ ſe eru⸗ beſcat. Itẽ nõ debet ↄfiteriverbis vel nomĩbus ẽminum palliatis ſed q̃dlibet pctm̃ ſuo ꝓpꝛio noĩe qdtum- cunq; tpe expᷣmað᷑ · hõeſte tñ · om̃s circũſtatie q;tũcunq; ẽpes abhõĩi⸗ nabilesexpᷣman? vt ſic tota ſanies apoſtematis expellat᷑. de ècunſtãtiiſ aũt quõ ſunt ↄfitẽde · habemuſ gů· c · pᷣcedẽti · Nota etiã ꝙ mutuſ poteſt et debz cõfiteri ꝑ ſigna· Et qui eſt alterius linguen idiomatis · ita ꝙ ſi feſſoꝛ nõ intelligat eũ debʒ ↄfiteri ꝓ interpᷣtem · interpᷣstenẽ ſecrete tenere confeſſionẽ ſiẽ ſacdos · Nota etiã ꝙ ſi aliqͥs ſceribat pcta ſua ĩ car tavt melius recoꝛdet᷑ de eis Ilegat cartã coꝛã ſaèdote bñ facit· Septĩa dictio ꝙ ſit diſcreta · ſcʒ ꝙ diſtincte 1 ſepatim ↄfiteat᷑ pcta ſua nõ ↄfuſe iux illð põ · lauabo ꝑ ſingłas nocteſ lectũ meũ · lauabo inq; per ſingłas noctes id ẽ ꝑ ſingła pctã, lcm meũ ideſt ↄſciẽtia meã · Itẽvt eligat pꝑĩi tum iudicẽ · vñ aug · Sacerdotẽ qᷓre qͥ te ſciat ligare ſoluè · de hoc qre ʒB· ca· cui faciẽda · Octaua condictio ꝙ ſit libẽs/ideſt volũtariavt non ſit ſicut cõfeſſio achoꝛ qͥ coactꝰ ↄfeſſus eſta lapidatus· Sed ſit ſiẽ confeſſio dextri latronis in cruce pendentis licʒ enĩ debeat dolè qͥs ꝓpter pctã qᷓ cõmiſit tñ gaudẽ debet Ip vitã quã recuꝑat · vñ dtingit gaudiũ⸗ doloꝛẽ eſſe ſimul et ſemel in eodẽ ſuppoſi to · vnde pſalm· Scoðm młtitudinem doloꝛe meoꝝ in coꝛde meo ↄſolatões tue letificauerunt animam meam. Nona adictõ/ꝙ ſitvᷣecundacũ ma. gna enĩ vecundia debʒ pctõꝛ ↄfit᷑i · et ſic meret᷑veniã · vñ augꝰ ·laboꝛat mens patiendo erubeſcẽtiazʒ· et qĩ pe · di·j· qm penitet nõ tñ debet eſſe tantavecundia!ꝙ ſop eam dimittat dicẽ veritatẽ · vñ ſapiẽsecẽlia ·iij · ca · ne ↄfundaris ꝓaĩa tua dicereverũ· Eſt enĩ ↄfeſſio adducens ad gloꝛiã vel adveniã· Decima ↄdictio ẽ ꝙ ſit integra · vt ſcʒ dicat omĩa pctã ſua- nõ dðo ea coꝛãa duobus ſacdotibus ſz omnia dicatvni/nihil pẽitus ob mittẽdo · deus enĩ ſũme pfectopuſ impfectionis nõ nouit · aut enĩ totũ hoĩem ſanatl aut nihil · vndverſus · Sũma dei pietaſ veniã ñ dimidia⸗ bit · Aut nihil/aut totũ te penitente dabit · Auguſ.Caueas ne vecundia ductus diuidas confeſſionẽ · Xj· ↄdi ctio ꝙ ſit ſecreta tam ex pꝑte cõfitẽ tis/qᷓ; ex ꝑte ↄfeſſoꝝs · Ex pꝑte ↄfitẽ tis · vt n dicat/vł pᷣdicet pctã ſua in plateis:ne alii ſcandaliſent᷑ in pctõ ſuo · 1ne ſit de illiſqͥ cum male fece rint goriant᷑ · Quõ aũt debeat eſſe ſecreta ex pte ↄfeſſoꝛis dicet᷑ infra qñ aget᷑ de ſigillo confeſſionis · Rij · dictio ꝙ ſit lachꝛymabilis· et de B dicit Hiere · pꝑ diẽ,noctẽ non des ti bi requiẽ ·neq; taceãt pupille oculi tuĩ · Et iohps criſoſt.lachꝛyme lauãt delictũ qd pudoꝛ ẽ ↄfiteri · Et inve ritate magnũ ſignũ ↄtritionis ſunt lachꝛyme potiſſime in hoĩne adulto nã in puulo/ muliere non ẽ multũ curandũ de lachꝛymiſ.Nã de muli⸗ ere dicit Duidius · Vt flerẽt ocłoſ erudiere ſuos · Xiij · ↄdictio ꝙ ſit ac celerata ideſt feſtina · Et de iſta cõ⸗ dictione reqͥre S̊· in ca:quõ faciẽda· Aiiij · oditio ꝙ ſit foꝛtiſ. Exẽplo bea uerecundũ eſſe ẽ magna pena:qͥ eru beſcit ꝓ chꝛiſto fit dignusvenia · de te marie magdalene que adeo fuit foꝛtis in pemtẽdo ꝓpter amarã inte riuſ compũctionẽ! ꝙ nłlo pudoꝛe ob ſtante publice ↄfeſſa fuit tpitudinẽ pctõꝛe ſuoꝝ · Sic pctõꝛ debet eſſe foꝛ tis in penitẽdo/ ↄfitendo pctã ſua ꝙ; nłlo mõ retrabat᷑ a ↄfeſſiõe illox qꝛ ſeriptũ eſt foꝛtisẽ vt moꝛſ diledio Quintadecima ↄdictio ꝙſit accuſa- toꝛĩa · ſeʒ ꝙ dicat ſe commiſiſſe pm̃ ex ꝓpꝛia malitia·accuſando ſe foꝛti- ter ñ pᷣtendẽs excuſatiões in pctis. ſiẽ fecerũt pᷣmi pentes· Vñ ſapiẽs. Juſtus in pᷣncipio accuſatoꝛ eſt ſui. veniet amicus eius q excuſabit eũ Iſte amicus ẽ deus · niſi pctõꝛ mõ ſe accuſet coꝛã iſto amico et coꝛã ſa cerdote deivicariol habebit in fuẽo młtosaccuſatoꝛes · ſcʒ deũ/pꝛiã cõ- ſcientiã/diabolũ/pctm/a etiã totum mundũ ·qͥa vt dicit ſapiens pugna- bit totus oꝛbisterraꝛe cõtra inſẽſa⸗ tos ideſt pctõꝛes · Si aũt mõ accuſet ſe pctõꝛ deus excuſabit eũ in futo. Sedecima ↄdictõ ꝙ; ſit parere ꝑatꝰ ideſt ꝙ ſit obediens · Aug · ponat ſe penitẽs oĩno in ptᷣate iudicis ideſt in iudicio ſadotiſ/nihil reſeruans: vt õnia eo iubente ꝑatus ſit facere ꝓ recuꝑanda vita anĩelq̃cunq; fa- ceret ꝓ euitãda coꝛpis moꝛte · et hᷣ cum deſiderioqꝛ recupat vitã infi⸗ nitam· Cum gaudio enĩ debet facẽ ĩmoꝛtalis futusq facẽt ꝓ diffenda moꝛte moꝛituſ. Rayaũt in ſumma ſua addit aliaſ duas ↄdictões · Mri ma ẽ ꝙ ſit ꝓpꝛia · ſcʒ q ſeipᷣm accuſet peccatoꝛ/et non aliũ · vñ dicit pſalm deuſvitã meã annũciaui tibi · vitam inqͥt meã.non alienã.· Alias ſi crime Geda cõchckio cofeſſioms aacit ray· elt ſit moioſa vt non dicant poa in inſitu ſiẽ capſoes computat nũmos iſz cum maritate / et monſ⸗ deliberatie · vt ex hoc attẽar de⸗ uotio/1 maior habeů dtitio⸗ veci dia. Confiteã ergo pctõꝛ iux foꝛma ſupꝛadictam. et habita remiſſione pcoõꝛum habebit pmia beatoꝛum⸗ vſ de iteraione ↄfeſſionis· 1 let ſt dam eſt ſup/ multum HVle ſit frucduoſi frequente Cfiten aliguado tame eſt nccariũ. öndum Sg dockotes ponſit altz wdun ponũt aliſ caſis in qbuſ de nccitate ſalutis 1 vel pctĩ alterius ꝓderet non eſſet criminiſ illiꝰ coꝛrectoꝛ/ſʒ ꝓditoꝛ/vł det᷑ctoꝛ·vñ nłlus debʒ aliũ noĩare ĩ ↄfeſſione. nec ſacdos debet de noĩe eũ interrogare · Fallit aũt iſtud qñ ẽcunſtãtia pctĩ eſt talis ꝙ alitẽ non poteſt ↄfiteri pctm̃ puta ſi cognouĩt matrẽ vel filiã. Qð aũt quõ faciẽð ſit ĩ hoc caſul detm̃ ẽ S-ca.cui faci - Scða cõdictio cõfeſſionis qᷓ; addit ray · eſt ꝙ ſit moꝛoſa · vt non dicant pctã in vᷣnſitu ſiẽ cãpſoꝛes computãt ad ↄfeſſoꝛẽ pitum qͥ ei ſeiat pnĩam ſalutarẽ inponere · et iſte tenet᷑ pctã pᷣmo cõfeſſa ĩiterũ ↄfiteri · vñ augu. Sacerdotẽ qre q̃̊ te ſciat ſoluere et ligareTertiꝰ eſt ꝓpter dtemptum ſatiſfachõis · vt qn aliq̃s fuerit con- feſſus de pctĩſ ſuis? ↄtempſit facèᷣ pnĩam ſibi impoſitam et excidit a memoꝛia ſua qᷓ fuit illa pnĩa tenet᷑ iteꝛe ↄfiteri illa ac eadẽ pctã ſi recoꝛ det᷑ de eis · ꝓbat᷑ iſte caſꝰ de · pe · di . iij · ſi ampliꝰ.Diſtinguẽdũ tamẽ eſt nũmos · ſʒ cum mat᷑itate/et moꝛoſa deliberatiõe vt ex hoc attẽdat᷑ de⸗ uotio/a maioꝛ habeã ↄtritioa vᷣecũ- dia · Confiteã ergo pctõꝛ iux foꝛmã ſupꝛadictam. et habita remiſſione in iſto caſu·qꝛ aut iſte ↄfitet᷑ eideʒ cõfeſſon cui pᷣmo erat cõfeſſus/aut alu · Si ↄfiteat᷑ eidẽ aut iſte ↄfeſſoꝛ recoꝛdat᷑ de pctĩs pᷣus ↄfeſſis!a tũc non tenet᷑ (niſi velit iteꝛe ↄfiteri ea npicpo aruſſtoeſ ſi,⸗ mig enig exuſbiti⸗ ae dels. nſ ctunnd mi ſtyan oetcau h nrana ubebitiyfit, pctõꝛum habebit p̃ᷣmia beatoꝛum ſibi · Sed ſufficit dicẽ/dñe ego aliaſ rſjdei mifds fui ↄfeſſusvobis· vos recoꝛdamĩ. Nickm aetitmn Ca·vij · de iteratione ↄfeſſionis: de qbuſ ſciatis ꝙ ego ↄtempſi facẽ deet ſpiens pugna⸗ . . pnĩam q; mihi ĩpoſuiſtis · nec recoꝛ- Rerar hmannel⸗ Icet vt detĩ eſt ſupᷣ/multum doꝛ qᷓ fuit · iõvenio advos vt illãvł 8GRedt Ndr vtile ſit ⁊ fructuoſũ frequentẽ aliã pnĩam mihi ĩponatis. Si autẽ Sexdebtörfid. cõfiterualiquãdo tamẽ eſt nẽcariũ- cõfeſſoꝛ non recoꝛdet᷑ de pctĩs pᷣmo dgtereezt Nõndum &ö ꝙ doctoꝛes ponũt aliq̃ſ ſibi cõfeſſis! credo ꝙ tenẽ itex ↄfi- ecens Zucporetſe caſus in qbuſ de nẽcitate ſalutis ten · idẽ dico · ſi ↄfiteat᷑ aln · Qr̃t⸗ winßfn atbiic feſſio eſt iterãda· Primus eſt ꝓptẽ caſꝰ ẽ ꝓpter malitiã fictiõiſ pctõꝛiſ· lüenf ibl reſenens enoꝛmitatẽ ſceleris.ſcʒ qñ aliquis ſcʒ qñ aliqͥ ſ ſcientẽ retinet aliquod habet aliqᷓ; caſum de q̊ ↄfeſſoꝛ ſuus non poteſt eũ abſoluẽ!a remittit eũ ad ſuꝑioꝛem debʒ ↄfeſſionẽ qᷓ; fece moꝛtale pctm̃ in ↄfeſſionelq̃ꝛuis ↄ- fiteat᷑ omĩa alia pctã ſua- tenẽ ills q̃d retimuit/ oĩa alia itex ↄfiteri. vibete anizſtfene „ 710 „ nda vtta anie genh 1 cuitica chpis nen rat inferioꝛil iterare ſuꝑioꝛĩl vt ſci- Et rõ eſt qꝛ pᷣma cõfeſſio non facta enofwht “ at qᷓ pnĩa ſit ei imponẽda · niſi foꝛte fuĩit in caritatel cũ ipᷣe remaneret ĩ lum aho⸗ in da T ſuꝑioꝛ q;tum ad caſum illũ ↄmittẽt pctõ moꝛtali · &̊ fuit impoſſibile ptã fufis frrße⸗ imag Te vices ſuas inferioꝛ · ꝓbat᷑ ille caſꝰ alia ſibiĩ dimitti · S ſi non fuerũt di⸗ nienſ Kapatin 3 xxxiij · · i. ca · latoꝛẽ · de · pe · 1 re · ca · miſſa-tenẽ itex ea ↄfiteri· vñ aug· kaluaſduis Micte⸗ 5 ſignificauit · Scdus caſus ẽ ſp igno Scio dñm inimicuz oĩ eminoſo · quõ ſc ſeihmn a rantiã ↄfeſſoꝛis:ſi enĩ ↄfeſſoꝛ ſit in- Sſi petm̃ reſeruetde alis recipiet nwnchie n dee eituslet neſcit ſibi inponere pnĩam veniã? de.pe · di · ij · ſunt plures · Nõ p pctĩs ↄfeſſis debet eũ remittere tñ diſtinctionẽ poſitam in pᷣcedenti caſu·qꝛ ſi ↄfiteat᷑ eidẽ ſaẽdoti ſuf- ficit ꝙ dicat · qñ fui cõfeſſus vobis: retinui malicoſe iſtꝭ pctm · Et hoc ſi cõfeſſoꝛ recoꝛdet᷑ de aliis pctĩs · ſʒ ſi n recoꝛdẽ tenet᷑ iteꝝ oĩa ↄfiteri · et idẽ dico ſi ↄfiteat᷑ alu · Et ꝙ in iſtis iiij· caſibꝰ ſit ↄfeſſio iterãda de nẽci tate ↄcoꝛdant om̃es docłoꝛes· Sunt tñ ali caſus in qͥbus doctoꝛesvari- ant᷑ · Primus eſt ꝓpter pctĩ obliti recoꝛdationẽ· Scðus eſt ꝓpter reci. diuationẽ · Dicũt enĩ doctoꝛes aliqͥ · ꝙ qñ aliqͥs recoꝛdã de aliq̃ moꝛtali pctõ, q̃d non fuerit cõfeſſus vel qñ recidiuat in aliq̃d aliud pctm̃/quod antea fuerat ↄfeſſus puta ꝙ fueãt cõfeſſus de adulterio iteꝛ comittit et relabit᷑ in adulteriuʒ iteꝛ tenet᷑ omnia pctã pᷣus cõfeſſa ↄfiteri · Et q́;tum ad pᷣmum caſum ẽ rõ·qꝛ ali. as non eſſet ↄfeſſio integ · Quãtuʒ ad ſcdm caſũ eſt rõ iſtoꝝ · qꝛ dicunt ꝙ oĩa pctã q́dtumcunq; pᷣus dimiſſa redeũt p ingtitudinẽ in recidiua- tionẽ · Alü dicũt ꝙ ſufficit dicere in gnãli ſe alias pẽcaſſe· de nouo de hoc pctõ recoꝛdatu fuiſſe · vł ¶ nouo hoc pctĩ cõmiſiſſe·Certiĩ dicũt q̃ſi medio mõ dicẽtes· ꝙ in pᷣdictis du- obus caſibꝰ pctã eiuſdem generis iteꝛe ↄfiteri in ſpeãli:pctãvero alte- rius generis ſufficit ↄfiteri ĩ gnãli· vbitia · Aliqͥs recoꝛdã ſe mõ cõmi- ſiſſe pcti/ſcʒ furtum.ſi alias fuerit ofeſſus de furtol tenet᷑ iteꝛ ↄfiteri de eodẽ furto in ſpeãlivt dicit opĩo Sma.De aliis aut pctis ſufficit cõ⸗ fiteri in gnãli vt dicit ſcdðᷣa opĩo·et idem dico de recidiuo· Que iſtarũ opĩonum ſit melioꝛ/ verioꝛ relinq̃ iudicio melioꝛi.⁊ vnuſquiſq; quam voluerit eligat. Ogr̃ godefridꝰ de fõtanis in theologia ꝑi mgr in q̊dã q̃dlibeto ſuo additvnũ alium caſuʒ. ſcʒ qñ aliqͥs Ofitet᷑ aliq̃d pctm̃ q nõ dolet/nec penitet de pctĩs/vł ð pcoõ pᷣterito/nec ꝓponit abſtinè in fut᷑o⸗ talis tenẽ itex ↄfiteri · Et intè mł⸗ tas rõnes q̃s ad hoc adducit vna & hec · Qm in eſſẽtialłr oꝛdĩatiſ poſte rius nõ poteſt eſſe ſine poꝛi· młto minꝰ poteſt ſtare cũ o ppoſito pᷣoꝛis. Sicut aliqͥs non poteſt ↄfirmari:n fuerit baptiſatꝰqꝛ baptiſmꝰ a con- firmatio habẽt nẽcariama eſſenti- alem oꝛdinẽ inter ſe · Sʒ cõfeſſio et cõtritio habẽt nẽcario eſſentialẽ oꝛ⸗ dinẽ inter ſe· qᷓre ad hoc ꝙ cõfeſſio HEimodivaleat opoꝛtʒ ꝙ otritio p̃ce- dat ↄfeſſionẽ · vel ad minꝰ ſit ſimul cũ ea · Sʒ in caſu fſpoſito ↄtritio non pᷣcedit/nec ẽ ſimł cũ cõfeſſionelĩmo eius o ꝓpoſitũ eſt ſimł cum ↄfeſſiõe/ ſcʒ delectatio/et cõplatẽtia in pcõ · Ar e illa ↄfeſſio nihilvaluitet iĩdeo opoꝛtet ꝙ iteret᷑ · Vex eſt ꝙ frater bern · de galliaco baccal · ĩ theologia et qᷓndam electus claromontñ ĩ coꝛ rectoꝛio ſuo ↄtra dctm̃ mgr̃m gode · dicit · ꝙ talis non tenet᷑ de nẽcitate iteꝝe cofiteri · ſed tenẽ iterum ↄteri de pctĩs pᷣus ↄfeſſis ficte· et de ipa fictione/etvᷣtute ↄfeſſionis facte/ tritioniſ pñtiſ remittunt᷑ ſibi pctã · Arguit g̊ ſic · Cm̃valet pot ↄtritio invᷣtute cõfeſſionis facteqt valet et poteſt in ᷣtute ↄfeſſiõis faciẽde · Sʒz dtritio in vtute ↄfeſſionis delet omnia petã vyt tenet dodtrĩa fidei · get invtute cõfeſſionis iam facte. analnſez fuertt alic niapdi de apus no ſẽtebat/ne onebat abſtins ſed mo cerd⸗⸗ ipſis⸗1 patuſ fare prnaʒ mud z fecent eã. Lt cedo q mle cofitere? omma peccata bñ facet⸗ Et iſtucvidet ſentire ray in ſüma ſua.rönẽ ei vide ĩc ilovt ij cal Ca viijquom debeat ſe habere ſacerdos ad confitentem· SZtenſa de cfeſſione/que ẽ et qlis debeat eſſe mſtat oſteds de cofeſſoꝛe · Et bmo quõ debeat ſe habi ad ofitente. Circa ql nönd Aeſſor ſarogdebet gererevicem ſpuͦlis mecic pctorverowict ſpa. lis egrot Bie em copalts mecic⸗ ac egrotſi actedeſ pmo mulcet im — 7 — „α, egrotii. copatit ei ſe dfoꝛmaco in⸗ firmo verbiſ blandit ſanitate pol⸗ icek vt eger confidonti 2 Zer confidentius dete moꝛbi titatõ/: doloꝛig 4 Nchi iterſe geifſet let itand eſntiio⸗ biea rp iiſ⸗ ea porg frito r, ni wl a mi ſtſmi ncaſt poſtotito non e CTeRonein RNRorn Ne o NaiAN orNdd u gtend Ver Ktgziem Velarnbaclicheheg lam dechs Aarononmidn toedñning 1 v tlis wn ket de intlt lemmiin⸗ . afoſſo cke t kazehifiii . N 5 nciſentiſuiſei Cõfeſſio enĩ iã facta habuit exiſte- tiam realẽ · et iõptus eiuſ pot̃ oꝑari melius q; illiꝰ cõfeſſionis qᷓ nundũ fuit · Que iſta opinionũ ſit verioꝛ neſcio · tñ credo ꝙ tenẽ ↄfiteri ſaltẽ in gnãli· ſcʒ ꝙ fuerit alias cõfeſſus młta pctã de qbus nõ pẽitebat/nec ꝓponebat abſtinẽ · ſed mõ cõte riẽ de ipſis · ẽ ꝑatuſ facẽ pnĩaʒ iniunctã: n fecerit eã. Et credo ꝙ ſi in ſpeãli cõfiteret᷑ omnia peccatal bñ facẽt · Et iſtudvĩidet᷑ ſentire rayin ſũma ſua · rõnẽ eiꝰ vide ĩ e·illovt ĩiij caſꝰ Ca · viij · quomõ debeat ſe habere ſacerdos ad confitentem; Stenſa de cõfeſſione/que ẽ/et q̃lis debeat eſſe reſtat oſtẽdẽ de cõfeſſoꝛe · Et pᷣmo quõ debeat ſe habẽ ad ↄfitentẽ · Circa q̃d nõnð ꝙ; ↄfeſſoꝛ ſaẽdosdebet gererevicem ſpũalis medici · pctõꝛverovicẽ ſpũa- lis egroti · Siẽ enĩ coꝛꝑalis medicꝰ ad egrotũ accedẽſ pᷣmo mulcet ip̃ᷣm egrotũ: cõpatit᷑ ei ſe ↄfoꝛmãdo in- firmo verbiſ blandit/ ſanitatẽ pol- licet᷑ vt eger confidentius detegat moꝛbi q;titatẽ/n doloꝛis acbitateʒ · Sic ſaẽdos q̃ſi medicꝰ ſpũalis dum ad eũ accedit pctõꝛ/qͥ eſt qſi ſpũalis egrotus / debet pctõꝛem vbiſ allicẽ, blãdimẽtis mulcèẽ vt faciliꝰ egrotꝰ id ẽ pctõꝛ detegat moꝛbũ id ẽ petm̃ · Debet S ↄfeſſoꝛ pctõꝛem docere/et monerel vt ad pedes eius huũiliter ſedeat· nec patiã eũ ſedere de pari · Et ſi ſit mulier debet eã docẽvt ſe⸗ deat ex t᷑nſuſo/ ne reſpiciat ſaẽdoſ faciẽ młieris · qꝛvt dicit᷑ in abacutł Facies młieris rfacies leonis, vẽ tus vrens · Nec etiã reſpiciat quẽ- cuncq; cõfitentẽ in facie.qꝛ ex inde audacius confitebit᷑. Exinde pio/ac dulci/ſuauiq; colloqͥo debʒ ipᷣm indu cere ad cõpunction ẽ· ꝓponens bñfi- cia qᷓ chꝛiſtus ei ↄtulit potiſſime ĩin paſſiõe ſua ·qñ ſcʒ ꝓ ſaluãdis pctõꝛi- buſvoluit tantũ doloꝛẽ ſuſtinẽ · Itẽ qꝛ ĩpᷣe dĩxit · Nonvenivocare iuſtoſ, ſed pctõꝛes · Itẽ oſtẽdat ei ꝙ illi q plus peccauerũt ſi bñ penitẽt magſ diligunt᷑ a deo poſtea: exaltant᷑ · ſiẽ patet in dauĩd.petro ·paulo· maria magdalene · latrone · qͥ oẽs fuerũt maximi pctõꝛes · et qꝛ bñ penituer̃t 6 pctĩſ ſuiſ poſtmodũ fuerũt amati · et ſingłriter a deo exaltati · Expõat etiã ipſũ chꝛſto pietatẽ/mĩam/cari- tatẽ, manſuetudinẽq bus ꝑatuſ ẽ reciꝑe pctõꝛes · Suadet etiã eĩ ꝙ ñ verecundeðt᷑ cõfiteri ſibi qͥa ipſe eſt pctõꝛ ſicut et ipᷣe qͥ ↄfitet᷑.ĩmo foꝛte plus qᷓ; ipſe · et ꝙ non ↄfitebit᷑ ei ſiẽ hom · ſʒ ſicut tenẽti locum deĩi · ĩ ꝙ ipſe citiꝰ dĩmit tẽt ſe interfici.q; ꝗ reuelaret pctã ipſius.Ect ſi foꝛte ex omnibꝰ iſtis pctõꝛ nonvelit ↄfiteri ꝓponat ei cõfeſſoꝛ terroꝛẽ iudicii ·et penas inferniet q;ta mala parata ſunt pctõꝛibus· qᷓ; dire punit deus eos qui nolũt penitẽᷣ· qᷓ; miſericoꝛ diter parcit penitẽtibus· Et oĩbus iſtis expoſitis audiat ſimpliciter cõ feſſionẽ ip̃iuſ· Caueat aũt cõfeſſoꝛ? ne expuat/vł aliq̃d ſignũ abhomi- nationii oſtẽdat · q;tumcũq; pctõꝛ ↄ fiteat᷑ pctm̃ flagitioſũ enoꝛme · led oĩa audiat cũ mãſuetudĩe⸗ pietate — 0 Carix· de interrogationibꝰ faci- endis in confeſſione · Vãuiſ quidã dicũt ꝙ interro- Satiões non ſunt faciẽde ĩ con feſſione- tñ qꝛ dictũ eoꝝ eſt multũ ꝑiculoſum p ſimplicitatẽ,/a vecun- diam hoĩm:iõ credo cõtrariũ · ſcʒ q; ſunt faciẽde introgatiões in ↄfeſ ſione · Vñ aug · ſuꝑ illum locũ · Qui ſine pctõ eſt/pᷣmus in ipſam lapidẽ mittat· inqͥt · Caueat ſpũalis iudex ꝙ ſicut non commiſit crimẽ neq;tie⸗ ita non careat munẽ ſciẽtie · opoꝛtz enĩ ꝙ ſciat cognoſcẽ quicqͥd debeat iudicare · Judiciaria enĩ ptas hoc expoſtulat vt q̃d debet iudicar̃᷑ cog noſcat · diligẽs igit᷑ inqſtoꝛ expᷣmat ſibi · et ſubtiliſ inueſtigatoꝛ ſapiẽtẽè/ et qſi aſtute int᷑roget a pctõꝛe quod foꝛſitan ignoꝛat vel vecundia velit oceultare · Cognito & crimĩe/ vari etatibus eius non dubitet inueſti- gSare locũ/tẽpꝰ c · Quibꝰ cognitis⸗: aſſit beniuoluſ/ꝑatus erigẽ/etſecũ onus poꝛtare ·habeat dulcedinẽ in affectione · pietatẽ ĩ alteriꝰ crimĩe· diſcretionẽ in varietate · heca młta alia ponunt᷑ de · pe · di · vj · Et quiavt vult greg · clauis apitionis ẽ ſermo coꝛrectõis! qꝛ int᷑rogãdo/ ĩcepãdo culpã detegit/q; ſepe neſcit ip̃e etiã qui ꝑpetuit·xliij · di · ſit rectoꝛ· et ita bmvbum bĩi iob· Subtiliter educẽ- dus eſt de ſinu pctõꝛiſ manu obſtet᷑- cante id ẽ induſtria ↄfeſſoꝛiſcolubẽꝗ toꝛtuoſꝰ · Viſo g̊ ꝙ introgatõeſ ſũt faciẽde in cõfeſſione videnõ eſt de quibuſ faciende ſunt/ quo oꝛdine· Vñ ſcienð ꝙ introgationeſ faciẽde ſunt de petiſ moꝛtalibꝰ/a circunſta- tiis eoꝛdẽ · vt &̊ ſciat᷑ de qbus ſunt faciẽde introgatiões opoꝛtz ſcir̃ q̊ ſunt pctã moꝛtalia· Pro q̊ nõndu⸗ ꝙ pctm̃ poteſt eſſe moꝛtale dupłr. Vnomõ ex nat᷑a ſua ·ſiẽ foꝛnicari ẽ ptin moꝛtale ex nat᷑a ſua. Alio mẽ alisa cus poteſt eſſe ptĩ moꝛtale ex intẽtione · ſiẽ cantare in eccłia ñ ẽ pctin moꝛtale ĩmo põt eſſe merito riũ · Sed cãtare vt placeat mulieri vt allitiat eã ad peccandũ moꝛtale ẽ pctm̃. Et qꝛ intẽtiões hũane ſunt qſi infiniteſiõ de his q̃ ſunt pẽcata moꝛtalia ex intẽtione nõ poteſt ẽta rgła dari · ¶oqmur ð̊ hiſq̃ morła ſunt ex nat᷑a ſua · Vñ ſciẽduũ eſt ꝙ oms vᷣnſgreſſoꝛes p̃ceptoꝛ decalogi ſunt pctã moꝛtalia.De hiſ tñ dicet᷑ in tertia ꝑte huiuſopis qñ aget᷑ de x·p̃ceptis decalogi · Quedaʒ enim numerant᷑ ab apło · ĩ epła ad roma · xiij · vt eſt idolat᷑a · vitiũ dtra nat᷑aʒ · iniqͥtas · malitia · foꝛnicatõ ·auat᷑tia· neqtia:imidia.homicidiũ · cõtentio. dolus · malignitaſ.vſura ſuſurratio · detractio · cõtumelia · ſuꝑbia elatio · inuẽtio maloꝝę· inobediẽtia · inſipĩa · incõpoſitio · Et iſtis adiũgit illos qͥ ſunt ſine affectione · ſine fedeꝛe · ſine miſericoꝛdia · Et ꝙ omnia iſta ſint pctã moꝛtalia patet ex hoc q̃d ſeqᷣt · ſcʒ ꝙ q talia agũt digni ſunt moꝛte · Null⸗ aũt ẽ dignꝰ moꝛte ni ꝓ pctõ morli· g oĩa p̃dctã ſũt pctã mor̃lia· Sed vt de pctĩs moꝛtalibꝰ certa habeat᷑ regła nõndũ ꝙ omĩa pctã moꝛtalia reducunt᷑ ad vij · vitia ca- pĩtalia · qᷓ cõtinent᷑ in hac dictione · ſaligia · Ijñ notanð ꝓ in iſta didõe abus AE catoxe (de qᷓ bet vero radlice earĩ cant. Ex lt Ee Brlänen pululant vtiit hes⸗ pib ſaeriſta nelaraluedl ſupbia oꝛunt vij peſſimi rann. v⸗ inobediẽtia iadlitia. bypocriſis ⸗ tinacia tentio diſcoꝛdla pſumpto Et nõ iſtavocant moꝛtalia quia y iſta inenit hõ ſniam ſpinitualem · Mrimũ et ncipale inter iſta et upbia ideſt amoꝛ inoꝛdinatus ſii- ipſuus ſcʒ pꝛie excellẽtie/ honoꝛiſ/ o referẽdo ad honoꝛẽ dei /nec actu nec hapitu nec ad edificationẽ al-⸗ tenus pxim. Et ſunt iin moſup, bie · Pnmug ? qñ hõ appertvider et reputan ab aliquo melioꝛq ſi · Et pſumit de ſe ſit bonus et eſt tñ malusa pcton vel babeat alĩ ona non habet⸗ Sedus modug qñ homo ſe ſeputat habè b ona te o deo ſed a lizo Temu ad irit qñ homo reputat que habet a deo pꝛig zar non p gauã dei. Quac⸗ 6 nobiſtetd vel diuitlas vel A tapultaſpars ewrellene ſuug Krnarer hins 5 e nnn n lnt b aliquib⸗ Ar pſimplicef rpuuhranl urala dbiiſinier huiuſ⸗ gpisqĩ iperde alogi⸗ Oedazemn Daloielaadtore- ai d Waa Aa inatidenende a horididNnio- Agnidan vina ſiman⸗ õ nalox iwrecſenrinſſii- o Lrils Mugrilc, x aeckoneſne ſecee in ancha, Etonni ſuſi. ralapentririt ſcſt· Ttdigiint norte⸗ aachit d ſting iten n. e tiſirſcin J ſaligia · ſunt vjjlittere· quaie qᷓlibet deſeruit ſuo moꝛtali pctõ Nã ꝑ lrãʒ S·intelligit᷑ ſuꝑbia· ꝑ pᷣmum a·aua- ritia· ꝑ l·luxuria· ꝑ pᷣmum i ·ira · per g · gula·ꝓꝑ ſcõm i·inuidia · ꝑ ſecũd a· accidia · vñ vᷣſus · Das ſeptẽ vitia ꝑ hoc dictum ſaligia · Iſte autẽ ſunt vij· male radices q̃ in terra deſerta invia in aquoſa anima hoĩm pẽ- catoꝛe (de qbus ego ſum vnus) ra- dicant᷑ · Ex q̃libet vero radice earũ multi rami pullulant · vt tdit greg · ſuꝑ iob · Nã ex iſta mala radice ꝗᷓ ẽ ſuꝑbia ·oꝛiunt᷑ vij·peſſimi rami · vicʒ inobediẽtia·iactãtia. hypocriſis· p⸗ tinacia · dtentio · diſcoꝛdia · pſumptõ · Et nõ ꝙ iſtavocant᷑ moꝛtaliaquia Ip iſta inẽrit hõ ſnĩam ſpiritualem · Primũ g et pᷣncipale inter iſta eſt ſuꝑbia ĩdeſt amoꝛ inoꝛdinatus ſuĩi- ipſius ſcʒ ꝓpꝛie excellẽtie/n honoꝛĩiſ/ nõ referẽdo ad honoꝛẽ dei/nec actu nec habitu,nec ad edificationẽ al- terius ꝓximi · Et ſunt iiij· moĩ ſuꝑ- bie · Primus ẽ qñ hõ a ꝓpetitvidet et reputari ab aliquo melioꝛ q; ſit · Et pᷣſumit de ſe ꝙ ſit bonus/et eſt tñ malusa pctõꝛ · vel ꝙ habeat aliqᷓ bona q̃ non habet · Scðus modus ẽ qñ homo ſe reputat habẽ bona que habet nõ a deo ſed a ſeip̃o · Tertiuſ modus ſuꝑbie ẽ qũñ homo reputat ſe habẽ illa que habet a deo ꝓpꝛus meritiſ/et non ꝑ gratiã dei · Quãtꝰ qñ qͥs ꝑ nobilitatẽ/vel diuitias/vel q̃cunq; aliavult a pparẽ excellentioꝛ ſuꝑ alios inoꝛdinate plus q; ſtatꝰ ſuus expoſcat Et notandũ ꝙ rami ſuꝑbie qͥ ſu pᷣdicti ſunt ab aliquibꝰ nũcupan?᷑ filie qᷓ aliqlłr qp ſimpliceſ ſunt deſcribẽde.Vñ inobedientia ẽ cõtemptus pᷣcepti ſupioꝛis ſcʒ dei/ vel cuiuſcunq; homĩs cui tenet᷑ obe dire · vt ꝑ hoc hõ inobediẽs videa⁊ non alteri ſubijci,/vel eſſe ſubiectuſ· Mypocriſis eſt exteriꝰ oſtendẽ deuo tionẽ ficte ꝓpter laudẽ hoĩm hñdã· Contentõ vel ðdtendẽ ẽ reſiſtẽ aliis ꝑ vᷣba, nonvelle ab aliis ſuꝑari in verbis/et litel vt ꝑ hoc excellentioꝛ videat᷑ · Pertinacia ẽ qñ ꝓpꝛie opi- nionivel ſciẽtie hõ nimis ĩnoꝛdĩate inniti?/nolẽs credere ↄſilio maioꝛe: vt ꝓh̊ a ppareat ſapiẽtioꝛ · Diſcoꝛða eſt qñ aliqͥs rebellat, a contradicit volũtati melioꝛe ꝓterue/n ex ſupꝑbᷣa coꝛdis · Mreſumptõ ẽ qñ qͥs ꝑveſteſ inoꝛdinataſi alia q̃cunq; mirabiła vult apparẽ/ęt gloꝛiari/ ab iluis a quibusvideturvalentioꝛ reputari · De radice auaritie naſcũt᷑ vj · ſcʒ ꝓditio · fraus · fallaciĩa · piuriũ · inqe⸗ tudo mẽtiſ ↄtra mĩam coꝛdiſ obdu- ratio · MProditio eſt dolus in rebus interioꝛibus · Fraus eſt deceptõ in rebuſexterionbꝰ p defectũvẽdite reivel empte · Fallacia eſt deceptio et dolꝰ in vᷣbo ad decipiẽdũ ꝓximũ. ſiue in vendendo,/ ſiue in emendo· PMeriuriũ eſt vbum contra mẽtem ꝓlatum cũ iuramẽto · vel iuramẽtũ mẽdoſum ꝓpoſituʒ vel affirmatum · Inqͥ etudo mẽtis ẽ ſollicitudo circa diuitias acqrendas ſiłia · Coꝛdis obduratio ẽ qñ auarus obdurat et confirmat coꝛ ſuum ꝙ nihil dabit paupibus nec mĩcoꝛditer ſubuenit alteri · Auaritia ẽ appetitꝰ ĩoꝛdĩatꝰ habẽdi indebite diuitias/vel q̃cũq; poſſunt emi velvendi per pecumiã · Eſt autẽ duplex auaritia·qᷓdam qñ homo nimis ardenter cuſtodit res ſuas non iniuſte capiẽdo alienum· et talis auaritia ẽ pctm̃ morłe tm̃ in duobus caſibus · Primꝰ ẽ quãdo hõ tm̃ diligit diuitiaſ ſuaſa occupat ſe in eis ꝙ ꝑuipendit honoꝛem dei et pᷣcepta eiuſ.Scðus qñ hõ nõ ſub- uenit ꝓximo pauperi in neceſſitate cõſtituto:qꝛ tũc auaritia eſt peccatũ moꝛtale· Alia auaritia ẽ qñ aliquiſ cupit alienũ caꝑe/vel detinẽ iniuſte qᷓqmõ cũ certo ꝓpoſito· Et auaritia taliſ ſemꝑ eſt pctm̃ moꝛtaleln qñq;ʒ ꝓp paruitatẽ rei ablate·puta furat᷑ moꝛſellũ panis/vel aliqͥd tale non ẽ petm moꝛtale Preter aũt iſtas fi- lias auaritie ſunt alie a q buſdã ſu- ꝑaddite · ſcʒ rapina· furtũ:pꝛoditio etvſura· Rapina ẽ acceptõ rei ali- ene cũ violẽtia · Furtũ eſt acceptio iniuſta/et occulta rei aliene inuito dño poſſeſſio · Proditio ẽ dolꝰ circa ꝑſonas·puta cũ vna ꝑpſona ꝓdit vel Tdit aliã · vt patuit de iuda ꝓditor̃. Vſura ẽ qñ ꝓ dilatione terminivł rõne mutui accipit᷑ aliqͥdvlt᷑ ſoꝛtem lltem in rebus in qͥbus non diffẽt vſus rei/et ↄſumptio eius · vt pãis· De infecta radice luxurie naſcũẽ᷑ viñ · filie · ſcʒ cecitas mẽtis· inconſi deratio. inconſtãtia · p̃cipitatõ· amoꝛ ſui · odiũ dei · amoꝛ pñtiſ ſeculi.· deſp atio ſiue hoꝛroꝛ fut᷑i ſeculi· Cecitas mẽtiſẽ qñ hõ p delectationẽ qmõi veneriſ ĩpedit᷑ abſtrahit᷑ in mẽte. A noſideratio eſt qñ impedit᷑ ſopi ratio homĩs ꝓpter vehementẽ lux- uriam · Inconſtatia eſt qñ hõ ꝓpter delectationẽ Gmoĩveneris retardã ne faciat,vel ꝑficiat bona qᷓ incepit fac, vel ꝓpoſuit facere· Precipita tio ẽ qñ ꝓp delectationẽ Gmoĩ impe dit᷑ cõſilium in agẽdis · Amoꝛ ſui⸗ odiũ dei eſt ex partevolũta tiſ· qndo ſeʒ homo pluſ appetit ꝑpetrare lux uriam.et inẽrere odiũ dei qᷓ; a lux- uria abſtinẽ velabſtrahẽ · Amoꝛ pꝛe- ſentis ſeculi/et hoꝛroꝛ fuẽi iudicii ẽ qñ luxurioſus in tm̃ delecta᷑ rema. nere in luxuria ꝙvellet hic ſemper manẽn viuẽ nec curat de et᷑navita. Auxuria eſt appetitꝰ inoꝛdinatuſ circa delectationẽ veneris. Et habt vj · ſpecies · Prima eſt pctm̃ contra natam. ſcʒ qñ fit modo q̊ nõ ↄuenit gnãtioni humane · Foꝛnicatio Znã- liter eſt omnis cõcubituſ ſoluti cum ſoluta eẽ legẽ mr̃imonii.Adulteriũ eſt concubitus factus in mrimonio. qñ ſcʒvterq; eſt mrimonio copulat⸗ vel ſaltẽ alter eoꝛe. Inceſtus ẽ cõ⸗ cubituſcum ↄſanguinea · Stupꝛum eſt defloꝛatioꝰginis · Raptus ẽ qñ mulier rapit᷑ ↄtravolũtatẽ pentum ſuox· Et nõndum ꝙ omiĩs ↄcubituſ factus eẽ legem mrimonũ eſt pcm̃ moꝛtale · qꝛ cõtra legẽ nate· dtra p̃ᷣ. ceptum dei · et cõtra iuſtitiã ꝓximi Silr oĩs tactus impudicus factus cũ intẽtiõe ꝓuocãdi ad actũ luxure ẽ mor̃le pctm̃ ł ſaltẽ cã pctĩ morliſ. De peſufera radice ire pullulãt vj · rami ſcʒ rixa · tumoꝛ mẽtis · dꝛtu melia· clamoꝛ:indignatõ · blaſphẽĩa· Ira eſt motꝰ ſãguinis circa coꝛ ſP appetitũvindicte · Vñ ſciendũ qira qñq; eſtvtuoſa,/nec eſt pctm̃ · qñ ſcʒ appetitus vindicte eſt ſʒm debitũ oꝛdinẽ iuſtitiel et cũ caritate:qñ hõ Aſtaut pctin mortale en t ain tusvindicte eſt inferedi alig cumenti ·qꝛ eſt vtra cartate pyuin ſed pvt ẽ motusſenſualitatispuen enfrönem et inde liberatus. ſic . pohñ veniale . Indignatio eſt ñe⸗ terũ imuriantẽ ſibi deſpicit in coꝛ ſio · et iuchcat eũ incignũ et deſp ciendũ conſyderanſ defectus eius Tumoꝛ mentis eſt qñ homo iratu quaſi inflatuscogitatvi/et modun nocendi ei qui fecit ſibi iniunam- Vlaſphemia eſt locutio vtra deum eo pmitbit ſbi talez imuriã fieri vl euenire Qamoꝛ eſt locutio in⸗ iurioſa cõcra primũ ſine expſſione determiate imiurie et hoc in euan⸗ vocat racha ic ̈ ſubſannatiomgſi⸗ gnum. Contumelia ? locutio contre Gnn cum expſſione iniune · put n iag vocat ex ira altex latronẽ ve homicich Tſtla. Rixa qtum .,0 bunnf oqoͦet ne. omicrtogni⸗ mocenbin llian mnwni lni 5Ai, inen. tmñinorio copulat⸗ Nor. Jtus Gndüne Oolun Rargeſ NNtad Nentun aun q,0nis Nlbill Neemmmtnoni Rpann cidalege te Naß⸗ wiet cita uſttii pam 8tahg inptiicis tins goe proliian Mi u ruflllitifinfi, Rir rit nllit Gnmtm nuͦb on m nigtbiſßtein ro' inn⸗ n a3e G ſenciqind mdde Vn aſ ren 6toſaetei G ce R ndebih, mce⸗ tatechi⸗ ſaneletcican querit coꝛrectionẽ peccati · et nõvin dictã ꝓpꝛiã · nec nocumentũ ꝓximi/ ſed ſolũ offenſe culpe qᷓrit vindictã · talis vocã zelus · Qñ aũt taliſ ap- petitusvindicte ẽ advincendũ pꝛiã iniuriã/ ad nocendũ ꝓximoltalis iã eſt pctm̃·nõ licet homĩ talẽ vin dictã accipe niſi habẽti auctoꝛtatẽ · Eſt aũt pctm̃ moꝛtale qñ taliſappe titusvindicte eſt inferẽdi aliq̃d no- cumentũ ·qꝛ eſt ↄtra caritatẽ ꝓximiĩ ſed ꝓvt ẽ motus ſenſualitatis pᷣueni enſ rõnem/et inde liberatus:ſic eſt pctm̃ veniale · Indignatio eſt qñ al terũ iniuriantẽ ſibi deſpicit in coꝛde ſuo · et iudicat eũ indignũ/et deſpi- ciendũ/conſyderanſ defectus eius · Tumoꝛ mentis eſt qñ homo ĩratus quaſi inflatuscogitatviã/et modum nocendi ei qui fecit ſibi iniuriam · Vlaſphemia eſt locutio ↄtra deum eo ꝙ pꝑmittit ſibĩ taleʒ iniuriã fieri vel euenire · Clamoꝛ eſt locu tio in- iurioſa cõtra ꝓximũ ſine expᷣſſione determĩate iniurie · et hoc in euan · vocat᷑ racha id ẽ ſubſannationisſi- gnum · Contumelia ẽ locutio contra ꝓximũ cum exp̃ᷣſſione iniurie · puta cũ aliqͥs vocat ex ĩra alteꝛ latronẽ, vel homicidã,/ſiła · Kixa ẽ q;dtum ad iram in ope exterioꝛi · ſcz verbe⸗ ratio · abſciſio · vulneratio et ſimilia · Devoꝛaci radice gule naſcunt᷑ v· ſcʒ inepta letitia · ſcurrilitaſ.immũ- ditia · multiloquiũ · hebetudo ſenſuũ Gula eſt appetitus inoꝛdinatus et ĩmoderatus comedẽdivel bibendi, dtra regulã recte rõnis · ſeʒ ſumẽdo plus de cibo/n potulqᷓ; nat᷑e duẽiat æt cẽplexioni hominis ſumentis/et uerſationi eoʒe inter q̊s habitat· Sciendũ tñ ꝙ gula non eſt peccatũ moꝛtale ex nat᷑a ſual niſi in duobus caſibus · Vnus qñ ꝓpter timoꝛẽ vel amoꝛẽ dei ñ retrahit ſe a pctõ gule ſed in tm̃ appetit cibũ potũq; non retraheret᷑ etiã ꝓpter pᷣceptum diui nũ · Scðs qñ hõ inebꝛiat ſe libẽter in tali ſtatu ꝙ neſcit ſe regẽ · et tũc gula ẽ pcti moꝛtale · Mebetudo mẽ tiſẽ abſtractio intellectus circa ſpe culabilia, agibilia ꝓpter nimiã ſũ ptionẽ cibia potuſ. nepta letitia ẽ deoꝛdinatiovoluntatis circa delecta tionẽ cibi et potus · qᷓñ ſcilz homova gen incõpoſite circa talia nimis ſu perflue letat᷑ · Oultiloquiũ eſtqndo hõ ſupflue et nimis in verbis incõ- poſitis cachinationibuſ deoꝛdinat ſe · Scurrilitaſ eſt qñ hõ ſe inoꝛdina te ad exterioꝛesactus admodũ iocu latoꝛis habet · Immũditia ẽvomitꝰ ſequenſ ex inoꝛdinata comeſtiõevel potu · vł etiã pollutio ſeminis ꝓuenĩ ens ex repletiõe nimia · De ficta radice inuidie naſcunt᷑ quinq; · ſcilʒ odiũ · ſuſurratio · detractio · exultatio in aduerſis ꝓximi · afflictio in pꝛo ſperis eius · Inuidia eſt triſtitia de bono alterius inq;dtum impedimẽtũ eſt ꝓpꝛie excellẽtie · Odium eſtvelle malũ alicuiuſa per hoc bonũ ꝓximĩ diminuere · Suſurratio ẽ diminutio fame alterius ꝑ vᷣba occulta et non expᷣmẽtia manifeſte malitiã ſeu in famiã eiuſ· Detradtio ẽ alterius per verba manifeſta infamatio tam̃ in abſentia eius · Deriſio ẽ vilipenſio dictoꝛe vel factoꝛe alteriꝰ ludibꝛio et riſu · Exultatõ in aduerſiſ ꝓximi eſt cũ aliqs gaudet ðe aduerſitate et damno ꝓximi · Afflictio in ꝓſpis eſtdoloꝛ et diſplicentia de bonis et ꝓſpitate alioꝛ quã ñ pot᷑ impedi · De radice nequã accidie ꝓcedũt vj ſcʒ malitiarancoꝛ:puſillanimitaſ de ſpatõ · toꝛpoꝛ circa pᷣcepta · vagatõ mentis erga illicita · Accidiavł pi- gritia eſt tediũ ſeu faſtidiũ diuini boni · ſcʒ qñ hõ non habʒ deuotionẽ bonã/nec delectationẽ in amoꝛe der · ſed tediũ magis/et faſtidiũ in mẽ- talem receſſum · Et iſtud repugnat caritati/quã qlibzʒ homo tenẽ habẽ diligẽdo deũ ſuꝑ omnia· et delecta- bili amoꝛe tenet᷑ ei inherẽ · Et cãt᷑ talis pigritia ex rebellione carnis ad ſpiritũ. Vagatõ mentis circa il- licita eſt qñ aliqͥs non inuenit dele- ctationẽ in ſpuũalibus· vacat dele- ctationibus carnalibꝰ·et querit ea · puta nimis ludẽdo· nimis iacendo · Deſperatõ eſt receſſus a bono dĩno cui firmiter eſt inbèndum · Toꝛpoꝛ circa p̃ᷣcepta eſt p accidiã negligẽ et ↄtemne diuina pᷣcepta que ſunt faciẽda de nẽcitate ſalutiſ.Rancoꝛ eſt indignatio quã hõ piger habet tra illos ꝗͥ monẽt eũ bñfacẽ illa q̃ᷓ tenẽ benefacè · Oalitia ẽ odium indignatio quã hõ piger habʒ ↄtra illos ꝗ docent pigros habẽ ſpũalia bona inq;tum impediũt a delecta- tionibus coꝛꝑalibus.Tepiditas eſt paruus amoꝛ dei/et pᷣ̃cepto eius. Mollities eſt qñ hõ piger nonvult ſuſtinere q;cunq; pnĩam 'p amoꝛem dei nʒ facẽ aliq̃d bonũ ad q̃d tenẽ · Somnolẽtia ẽ ſomni nimietas ad- modũ bꝛutoxe · pigritia ad ſurgẽð ad benefaciẽdũ illa q̃ tenẽ facere, et qñ tenẽ ea facèᷣ · MHuſillanimitaſ eſt bonĩ ardui q̃d cadit ſub cõſilio. puta tarde ↄfiteri· tarde pnĩã facè. Ocioſitas eſt ceſſatio a bono opere quod tenet᷑ homo facẽ/eęt qñ tenet᷑ face et attẽtio ad invtilia nociua. Etvltra ſex ramos vel filias iſtius accidie ſuꝑaddite ſunt q̃tuoꝛ qᷓ dẽ ſunt: multũ faciẽtes ad declaratio⸗ nem materie · Iſte igit᷑ ſũt ſeptem radices cũ ramuſculis ſuis· que in vniuerſo ſunt q̃draginta treſ · ſic ipſis cõputatis cũ ſeptẽ radicibus erũt ĩ toto qnquagĩta · de q̊ qnqua- genario dicit helias ꝓpha · Si ſeru⸗ dei ſum! deſcendat ignis de celolet deuoꝛet ten qͥnqᷓgenarios tuos · ita debet dicẽ ofeſſoꝛ cõfitẽti · Si ꝓ qa, quia ſeruuſ dei ſum/qꝛ loco dei ſũ: deſcendat ignis de celo ideſt ignis ſpũs ſancti deſcẽdat in animã tuã: et deuoret te id ẽ veterẽ hominem alias errantem et quĩquagenarios tuos ideſt radices et ramos Nunc ů videnð eſt quõ ſacerdoſ debet interrogare de iſtiſ· Si enim pctõꝛ pẽ ſe/vel ad interrogationem ſacerdotiſ ↄfiteat᷑ de ſuꝑbia dicẽdo peccauĩ pctõ ſuꝑbie ſacerdos debzʒ interrogare de modo · dicẽdo ꝑ que modũ fuiſti ſuꝑbꝰ? Fuiſti vnquam inobediens mãdatis ſuꝑioꝛ tuoxæ? ſiẽ eccłie · vel p̃lati.vł parẽtũ tuoxłę · vel dñi. vel magiſtri · et hoc m cõ-⸗ dictionẽ ꝑſone qꝗ ſemꝑ debet ĩſpici· Si dicat ꝙ ſic interroget qͥbuſ ma datis.quõ · q̃tiens · quare · q · et vbi · que circunſtãtie(vt dictum eſt ſup) in omĩbus pctĩs ſunt attẽdende et aà ſgera D inte 8 9 nij debonio deot ſha⸗ 3 4 eſint bona nake · ſic bin t. lſitdb hitdo vobi . uſeſi n tfomamen⸗ n agitoſ ſſes lilia tẽpalta ona ſiue int bona Hie ſiẽ ſapieẽtia zciaſcietia vtutes et umnt Pee cofeſſoꝛ dice fuiſt vnch elaty in mẽte tlat vl Slonaſct vnch de plchꝛitudie fortituch ie apbituche nobilitate diuitiis/ſapia eloquetia tutib⸗.acekiſ boiſ t a do collatis? Ita ꝙ non te hũiliaſti coꝛ deo pꝛo Pmocli bonis qtum debuiſt vl cre didiſti habe iſta ex mentis tuis et non ex mera Stia dei ·vel ꝓpter iſta credidiſti plꝰvals q́ alii ita ꝙ facta et dicka aliox otemneſ. dedigna fens eis eſſe eqlis · Di dicat y ſic interroget tieſ. 1quo . ſic de aluiſ . deinge interroget adhhucvte ad B tcomidaren/tbonorarens pre et intenuan lacktati⸗ bonitate! . retineres malitis /cini⸗ tatem. Si di qtatem. Si dicat ſe! intenoget grcti gu c deinde intenoget. nic qꝛ non honoꝛabarig ve etteniſalus / mouiſtialiquu etdiſtoꝛciag in ciunta ſocetate vl oollegio⸗ Gee ſ ntefrog ei dien et ſim 7 rltz g ſiſc / om . ſeritinge eereę?. pꝛo. di 4. odett c Bi Oiſeu⸗ n deſe mröch teer rrunnizit, oleſrcif in o7 6 ſm gelw deifin gris de telo deſt igiis d Mder ananadi AEeNNNNNNden Narten et güigla eerds AeRraceret and⸗ ur Send Niocerce tinterogerede ſutReun ele la ntenogttoen ief tese deſibvadi⸗ rbee lwnlon W inas bduͤphaue dſiderãde· Deinð interroget ĩacta⸗ ſti tevnq; de bonis a deo tibi colla- tis? ſiue ſint bona naxe · ſiẽ pulchꝛi⸗ tudo· foꝛtitudo · aptitudo:nobilitas· ſiłia · ſiue ſint bona foꝛtũe · ſiẽ ſũt diuitie · 1 denarii · veſteſ· oꝛnamenta· equi · agri · poſſeſſiões. ſilł ia tẽpalia l ſiue ſint bona Stie · ſiẽ SeSria eloquẽtia · ſciẽtia· vtutes · et ſimilia: Debet igit᷑ cõfeſſoꝛ dicẽ · fuiſti vnq̃ᷣʒ elatꝰ in mẽte tua vł gloꝛiaſti vnqʒ de płchꝛitudĩe/foꝛtitudĩe/aptitudĩe nobilitate/diuitiis/ſapĩa/eloquẽtia/ vtutibꝰ . Lerif bõiſt a z0 collatisꝰ Ita ꝙ non te hũiliaſti coꝛã deo pꝛo HEmodi bonis q;tum debuiſti · vł cre didiſti habẽ iſta ex meritis tuis:et non ex mera Stia dei · vel ꝓpter iſta credidiſti plꝰ valẽ qᷓ; alu ita ꝙ facta et dicta alioe ↄtemneſ· dedigna- reris eis eſſe eqlis · Di dicat ꝙ ſic! interroget qtiẽſ.a quõ · ſic de alůſ. deinde interroget adhucvt ad H̊ ovt comẽdareris,m honoꝛareris pꝛe alisfuiſtivnq; Pypocritas: ita ꝙ ex teriꝰ oſtẽdẽs ſãctitatẽ bonitatẽ et interius retineres malitiã,ini- qtatem: Si dicat ꝙ ſic! interroget quoti ẽs:quõ.c· deinde ĩnterroget · nunqͥd qꝛ non honoꝛabaris vel pꝛo- mou bnf; pᷣ alus mouiſti aliquãdo dtentiões/ diſcoꝛdias/in ciuitate, villa, ſocietate vt collegio⸗ Si dicat ſict: interroget ſi mala fuerũt inde ſecuta·qꝛ ſi ſic oĩm illoꝛ ip̃e reꝰ· deinde interroget · nunqͥd ſp ſuper-/ biam nevidereris ſupari ab alus: fuiſti ꝑtinax in ſuſtinẽdo ↄtra veri- tatem/ iuſtitiã/ↄſiliũ tuũ/vel ſentẽ Ram tus, 4 Ebum tuũs „S dicat ꝓ ſic! interroget vtie aliq̃d dãnum eſt inde ſecutũ qꝛ ſi ſic ip̃e tenẽ repaæjr · Deindi interroget eũ.p̃ſumſiſti vnq; aliqͥd facere q̃d excedẽtvires tuaſ/ 2 ſtatũ tuũ/ cõditionẽ tuã/et tuorũs Si dicat ꝙ ſic interrogʒ ſi fuerit in de aliq qs leſus/vel dãmficatꝰ· qᷣa ſi ſic ipᷣe tenet᷑ repare · Et ſic ta ra⸗ dix beſſima ſuꝑbie poterit euelli ðᷣ coꝛde pctoꝛis · Codẽ mõ dicenð ẽ de radice auaritie · qm ſi pctõꝛ P1 ſe vel ad interrogationẽ ſat᷑dotis vfiteat de pctõ auaritie interroget ſaẽdos de modo · dicẽðᷣ. Feciſtivnq; fraudẽ, vel fallaciã? vel dixiſtivnq; menda- cium/vel piuriũ/in emẽdo/vel com V mutado, vł aliq; aliũ ↄtctũ facidos Si dicat ꝙ ſic interroget quã frau dem/vel fallaciã· ſed ipᷣe ſados nõ ſ pecificet eam illi · Iſtðᷣ· n· habenðᷣ eſt ꝓ regula gnãli:ꝙ in iſtis intro- gationibꝰ ſacdos non debʒ ðdᷣſcendẽ ad ſpeãlia ꝓctã: vel ad ſpeãles cir- cunſtaãtiaſ pctõxę · qꝛ foꝛte multi poſt tales int᷑rogaticẽes deliquerent·qm̃ oſtẽderent᷑ eis modi · ełt maneries pctõx · q̃ſipſi neſcirẽt cogitare· Etiõ ſempꝑ interroget in gnali dicẽdo(vt dictũ ẽ feciſti vnqᷓ; fraudẽ/fallaciã · EPt ſi dicat ꝙ ſic introget quam/et Are/qbus modis · ↄtra q́s · q̃tiens· et qͥbus caſibus. Deinde int᷑roget euʒ dicẽdo. Dimiſiſtivnq; ſp auaritiam tuã adimplere vij.oꝑa mĩe? et ſpe- cificet illi ea dicẽdo. vĩidiſti vnq; eſu rientẽ/cui non dediſti manducare? et ſic de alus opibus mie · de qbus dicet᷑ infra in tertia ꝑte huiuſopiſ. Si dicat ꝙ ſic! introget eũ de ẽcun. ſtãtiavt dictũ ẽ· Circa etiã petm̃ auaritie intèroget eũ de ludo/furto/ rapina/vſura/d qbꝰ aliqͥd dicẽ ĩfra: Circa fediſſimã radicẽ luxurie nõndum ꝙ luxurie vij· ſunt ſpecieſ· ma eſt foꝛnicatio · ſcda adulteriuʒ tertia ſtupꝛum · qrta inceſtusqͥnta raptus·ſexta ſacrilegiũ. ſeptĩa eſt petm ↄtra natam · Foꝛnicatio ẽ cõ⸗ cubitus ſoluti cũ ſoluta· Adulteriũ eſt alteriuſ thoꝛĩi violatio · Stupꝛũ ẽ illicitavᷣginis defloꝛatio · Inceſtus eſt affiniũvel ↄſanguineox abuſuſ. Kaptus eſt cũ puella de domo pa- rẽtum violẽter trahit᷑ vt coꝛrupta in vxoꝛem,vel cõcubinam habea?᷑· Sacrilegiũ ꝓvt hic ſumit᷑ eſt reli- gioſoꝛevł religioſaevel ꝓmoto ad ſacros oꝛdines ↄcubitus· Meccatũ cõtra natam fit multis moĩs · Vno mõ qñ non ſeruat᷑ ſpẽs · ſiẽ qñ fit cũ iumẽto · et iſtudvocat᷑ beſtialicaſet de hoc dicit in lege moyſi · Qui co⸗ ierit cum iumẽto moꝛte moꝛiatur. Aliomõ qñ ſeruat᷑ ſpẽs!ſʒ nõ ſexuſ. ſicut qñ maſculꝰ cũ maſculo/vel fe- mina cũ femĩa · Et iſtudvocat᷑ ꝓpꝛie ptmi ſodomiticũ · qꝛ iſto pctõ ſodõite laboꝛabãt· iõ cremati fuerũt igne ſulphureo geñ · xix · Et alie quatuoꝛ ciuitates pierunt ꝓptervicinitatem eoꝛe de · pe · di . · ſ et ↄtinuo· Aliomõ ñ non ſeruat᷑ vas debitũ · velmod⸗ debitus · licʒ ſeruet᷑ ſexus · ſiẽ qñvir abuti?᷑ vaſculo młieris.vel qñ non cognoſcit eã modo nat᷑ali · Aliomõ fit qñ idem eſt agens/et patiẽſſiẽ ñvir coꝛrũpit ſeipᷣm · vel młier ſe⸗ ipſam · Etvocã iſtud pdm̃ mollitiei. vñ dicit apłus · Neq; molles/neq; maſculoʒe dcubituſ,regnũ dei poſſi- cedere· ita ꝙ non nimis ad parti- cularia deſcẽdat · qm̃ ſic frequenter compertũ ẽ tam viros q; muliereg nimiſ expᷣſſam nominationẽ,/in- terrogationẽ criminũ in pctã q non nouerãt ineriſſe · ñ ſi pctõꝛ ꝑ ſevł ad int᷑rogationẽ ſacerdotis dicat ſe pẽcaſſe pctõ luxuriel ſacdoſ interro- get eum vtæ ſit ſolutus/vel non.et vte pẽcauit pctõ foꝛnicatiõiſ/vł ad- ulterii/vel ſtupꝛi,/vł inceſtuſ/raptꝰ, ſaclegii/vel pctõ cõtra natam ideſt int᷑roget eũ:ſi illa cũ qᷓ pẽcaunt erat ſoluta/vidua/vel cõiugata,/affinis, conſanguinea/religioſa/vel virgo· Et vtx illã habuerit pviolentiam/ vel non · Et iſtð ſufficit ſi pſona cõ- fitens eſt intelligẽs · ſed ſi ẽ ꝑſona ſimplex/int᷑roget ſatdos vtæ agno- uerit eam modo nat᷑ali non tamen deſcendẽdo ad pticularia ideſt non int᷑roget an cognouerit eã ante/vel retro · a ſic de alus introgationibuſ Introget etiã de numero ꝑſonarũ ideſt ſi cognouit vnã vel plures · tñ non int᷑roget de nomĩbus ꝑſonarũ· Introget inſuꝑ de numero actuuʒ ideſt an ſemel/vel bis/vel pluries · Inftroget etiã de tempe ideſt ſi tẽ⸗ poꝛe ſacrovel nõ ſacro · etiã ðᷣ loco · Et q̃li tẽptatione peccauit ·et vt⸗ pᷣuenienſ tẽptationẽ/vel pᷣuentꝰ ab ea·etvt peccauit ſpõte/vel coacte. et qua coactiõe · vt ↄdictionali/vel abſoluta· Etvte pẽcauit ex libidie, vel ex pauptate · Et iſtðᷣ habʒ locũ potiſſime in mulieribus · Et ita de multis alũs qᷓ̃ mgr̃a rex exꝑientia debũt · Cirea & iſtõ maledctm̃ pctm̃ luxurie cautiſſime debet ſaẽdos ꝓ. diuntop⸗ Siend g ſinoi te pct lurte ſia qui moci2 nottalr cumvoꝛ tte. anent in his vlbuſ Lempe · mete cro⸗ Odichionemodo⸗Quinch mois peccat ci vxoꝛe maridus cbutens. Lempe ideſt ſi in tempe mẽſtruon cognolcat eẽ · qꝛ ſi ſeiẽter hoc facet pẽcaret moꝛtalter · et inveten leg mãdabat᷑ interfic · ¶SDed quid de mliere mẽſtruata? nunqᷣd pccat ſi virẽ Dico ꝙ ſi vir tempe mẽſtruoʒ petat debitum ſibi reddi ab vxoꝛe. ißa debet ei q;tum poteſt pſuadere ne petat · dicẽgo ſo eſſe infirmã. nec eſe patam tic ag op⸗ ld. Non tñ tat dhon eus · qn iple poſſet ꝓ dinittet ikeaei nuttet ißam. Dec ſioſtaret ſibi de diſcretione Apaudetia vint⸗ ei reuelare. Etſt iße ll iri poſt reddat ſibi c. Wlor . et deſiſter iiogn amantu. nlnnlſni kireſt⸗ e eloi Görameimn Frr ei ſillaci porutergr nich Ggetaffnig pumneq eſgool wl ⸗ 2ikertonignmn, Etſh ſifotiylmei linmlgis luſẽpln nevget ſechb tragno⸗ 1odo iidnontanen NaA addenadnn ntoddle e N KdRe Aus mrdgnenb der eta de unteſ⸗ Nonni ſicogriit e 6 Puntsih nieoget emnibb ſnf⸗ docebit eũ · Sed qꝛ iſta radix peſſĩa luxurie extẽdit ita palmites ſuos⸗ ꝙ etiã cooꝑit lectos lege mrimoniĩ ↄiunctos· Scienð ꝙ marituſ pẽcare poteſt pctõ luxurie multiſ moĩſ etiã moꝛtalr cumvxoꝛe ſua:qui modi ↄ/ tinent᷑ in his vſibuſ Tempe · mẽte · loco · ↄdictione · modo· Quinq; moĩs peccat cũ vxoꝛe maritus abutensg Tempe ideſt ſi in temꝑe mẽſtruoꝝ cognoſcat eã ·qꝛ ſi ſciẽter hoc facẽᷣt: pẽcaret moꝛtaliter · et inveteri lege mãdabat᷑ interfici · Sed quid de młiere mẽſtruata ?nunqͥd pẽcat ſiẽ vir? Dico ꝙ ſi vir temꝑe mẽſtruoꝛꝝ petat debitum ſibi reddi ab vxoꝛe: ipᷣa debet ei qtum poteſt pſuadere ne petat · dicẽdo ſe eſſe infirmã.nec eſſe ꝑatam tũc ad opꝰ illð. Non tñ debet dicè ſe eſſe in paſſione illaln aſtaret ei ð ↄſtatiaviri/ pꝛudẽtia/ ſeu diſcretione eius · qꝛ ipſe poſſet tantã abbhomĩationẽ ↄcipe ↄtra eã:⸗ ꝙ dimittẽt ip̃am. Sed ſi ↄſtaret ſibi de diſcretione/a pꝛudẽtia viri⸗ poſſʒ ei reuelare · Etſi ip̃e nollet deſiſter̃ reddat ſibi cũ doloꝛe tñ amaritu. dine coꝛdis· Cempꝑe etiã ſi vxoꝛem cognoſcat tẽpoꝛibꝰ ieiunioꝛe/vł di⸗ ebus ſanctoꝛe/vel diebuſ cõmunica- tionis/vel tẽ ꝑe puerpii · Non tamẽ credo ꝙ in iſto caſu ſit pem̃ morle? dum tñ non v᷑nſgrediãt᷑ limiteſ mr̃i monii · ſicut dicẽ ſtatĩ.licet ſint mo- nendi ꝙ temꝑe tali abſtineant ab actu carnali · Et de hoc habẽ xxxiĩiij · q/iĩiij· ſciatiſ.et ca.ſeqñti · ¶ente id eſt intẽtione · Poteſt enĩvir accedẽ advxoꝛẽ trib moĩs. Vnomõvt ge- neret ex ea ꝓlem .q̃ ſit ad dei ſerui tium/et cultũ·Aliomẽvt reddat de. bitũ q̊d ab ea exigꝛ. Et ſi cum tali mente ad eũ accedat nõ pẽcat moꝛ taliter/nec venialiter. immo merẽ? dũmodo nihil aliud cõmitteret ibi. Aliomõ cauſe cõcupiſcẽtie carnis- Et ſi taliſ dcupiſcẽtia maneat infra limites mr̃imonii ſeʒ ꝙ nłlomõ ac⸗ cederet eã ñ eſſetvxoꝛ ſualeſt ſoluʒ pctm̃ veniale.Si aũt iſta ↄcupiſcen tia ᷑nſgrediat᷑ limiteſ mrimonũlita ꝙ ſcʒ non accedẽt ad eam tanq; ad vxoꝛẽ/ſed ſicut ad mulierẽlita ꝙ ſi haberet aliam in ꝓmptu, ita bene accedẽt ad eãliam eſt pctm̃ morle. Loco ideſt ſi cognoſcat eã in eccłia, vel in cimiterio/vł ĩ alio ſacro loco· Et in iſto caſu credo ꝙ; vterq; pẽcat moꝛtaliter. Condictione ideſt ſi co- gnoſcat eã condictione inhoneſta/vł etiã illicita · ſiẽ qũ viſum fuit ſup qñ agebat᷑ de mrimonio · Oodo ideſt ſi vir eam cognoſcat ↄtra inſtitutum modũ a nat᷑a· illð ẽ guiſſimũpetm̃ invxoꝛe · Vñ ſzm ꝙ dicit augꝰ · vſus q̊ eſt eõẽtra natam exeẽbiliter fit in mẽtrice · ſed exeẽbiliuſ fit in vxoꝛe. xxxij·q· v·adulterii · Szm iſta ergo poterit ſacdoſ foꝛmar̃ introgatões ſuaſde pctõ luxurie ccavirũ vxoꝛẽ· ſaluo tñ ꝙ ñ oſcẽdat ad pꝑticularia Circa pctm̃ ire Si pctõꝛ ꝑ ſe vel ad int᷑rogationẽ ſadotis coſiteat᷑ ð eol poterit ſacdoſ introgare ſi ꝓptẽ iram dixiſti blaſphemiã de deo vel ſanctiſ eius? Si dicat ꝙ ſie interro get eũ quõ/q̃tiens/qre,/a ſic ð aluſ- Deinde introget dixiſtivnq; ſp irã vba contumelioſa ꝓximo? Si dicat ꝓ ſicſintroget que vba·q̃re.q̃tiẽs vbi· coꝛã qᷣbus· Int᷑roget etiaz ſi fuerit iniuriatꝰ ꝓximo · ſcz aliqᷓ; ꝑ iram pcutiendo/velverberando · Si dicat ꝙ ſicl interroget qͥs erat · et ſi erat clericus · vel laicus· religioſus · vel ſecularis · et vbi · et quare · et ſic de alus ẽcunſtãtiis pſone · infroget etiã qtiens it̃auit imiuriasetvbi· ꝗre · ẽ · Circa pctm̃ gule · Si pctõꝛ p ſe vel ad interrogationẽ ſaẽdotis ↄfiteat᷑ de eol interroget ſi ſp gulã fregeritvnq; ieiunium eccłie · vel ſi comederit carnes in eis:et quare; et quotienſ· Et ſi inebꝛĩauit ſe · et ſi habeat ↄſuetudinẽ ꝙ iĩnebꝛiet ſe · ſi ſ inebꝛietatẽ dixit vᷣba ſcurrilia. inhoneſta · vel iniurioſa· q̃tienſ. ⁊ ꝗbus dixit · ẽ · Et nõ ꝙ ſzm ꝙ dicit grego ·) quinq; modis peccat homo p gulam . ͥ modi ðtinent᷑ in vᷣſibus Pis · Certũ ſtat ꝙ quinq; moĩſ gula damnat edentẽ · Dũ nimiũ comedit comedẽdi pᷣuenit hoꝛã · Querit de⸗ licias parat eſcaſ delicioſe · Aut ſu⸗ mit auide q̃d non erat delicioſum· Nõ ꝙ multũ comeder̃ aut ratione cẽplextionis,/vel etatis/vel laboꝛis nõ eſt pctm̃ dum tñ nõ ſtudio,vł ar- doꝛe,vel auiditate ſumã · Itẽ pᷣcio- ſitas ciboꝝ moderata maxĩe in di⸗ uitibus qͥ talibꝰ vti ſolẽt ñ ẽ pctm? dũ tñ nõ nimis auide ſumã nec ob- ſtet ſtatus ſuus · St qͥa facta eſt mẽtio ð ebꝛietatel nõnð ꝙ ebꝛietas dicĩ tribꝰ modiſ· Vnomõ dicit᷑ ple- naria mẽtis obliuio· ita ñ ẽ pctm xv · q ·j · Scvomõ dicit᷑ ebꝛietas fre⸗ quens actio bibẽdi · Et hec(vt aĩt augꝰ)eſt pctmn venialeln ſit aſſidua · qꝛ tũc ẽ pctm̃ morle · maxĩe ſi nouit vĩresviniꝗ non vult apponẽ aquã. xxv. di · ca · crimĩs · Certiomõ diciẽ ebꝛietas qᷓdam diſpoſitõ ⁊ ſtudium ad ine bꝛianð · et ita ſemꝑ eſt pctm̃ moꝛtale · xxv · q.j·ca:ante omnia · Circa ptm̃ inuidie · Si pctõꝛ per ſevel ad int᷑rogacionẽ ſaẽdotiſ con- fiteat᷑ de eo c introget eũ ſaèdos ſi placuĩit eĩ damnũ/vel malũ ꝓumi · et ſi bonũvelcõmodũ illiꝰ diſplicuit ei· Et ſi ex inuidia det᷑xit vnq; ſuo ꝓximo falſũ crimẽ ei imponẽdo · vł bonum q̊d in eo erat diminuendo· vel occultãdo· vel q̃d in eo erat au- gmentãdo .vel illis qͥ non nouerũt mãifeſtãdo · Itẽ q̃tiens fecerit iſta. et qre · ſic de aliis cunſtãtiiſ.· Itẽ ſi poꝛtat odiũ/vel rancoꝛẽ/vel malã voluntatẽ cõtra ꝓximũ ſuũ ·et q̃re · et ſic de alus · Circa accidiã in- troget ſacdos ſi potuit pctoꝛ multa bona facè ꝗᷓ non fecit · dicẽ que non dixit . cogitare que nõ cogitauit · et młta mala vitare que non vitauit Itẽ ſi ex negligẽtia obmiſit ire ad miſſam · ad ſermonẽ et ad alia bõa opꝑa· c · Szm g iſtam doctrinã ſacẽ- dos poterit foꝛmare int᷑rogatiões ſuas. et in iſtis vnctio quã accepit a deo/ et exꝑiẽtia magis docebit qᷓ; aliq lectio · eꝛe qm iuxvarietateʒ ↄfitentiũ ſacdos debet variare int· rogatiões · Vñ ſi ↄfitens ſit religio ſus introget᷑ de tᷣbus votis regule · ſcʒ de obediẽtia · pauptate · et caſti- tate · Introget᷑ etiã de regularibus obſeruãtiis· et potiſſime de abuſio- nibus clauſtri qbus freqñter ſtat- religioſoꝛe coꝛrũpit᷑.qᷓ ſunt xñ · ſcilʒ. platus negligẽs · diſcipłs ĩobediẽſ. reuerẽtia rca altare⸗ oAſynn etia anias obſeruãtias re⸗ gulares dfellor debet — rogatoes Circa eti clencos ſecu lares ſunt faciẽde inter ogaddes de ſymonia · de negoclatoe · et alus ptinẽt ad ſymoni ad auanitis. Et ſi habeat ad miſtrationẽ vl of cĩ/ſiue beneficũ introgent de di⸗ lapidatoe bonole · vel ſi expenderit in malos vſis bona ecclie · Itẽvty intfuerint diuinis/ officiig/ et hoꝛig canonicls· vtx poꝛtẽt coꝛonã habi tum ogruentẽ. Iẽ ſi dicãt integre et pfecte diuinũ officiũ · Itẽ intro⸗ dent de luxuria devenatione de ir regularitate 5ludo eleax. Aſilib⸗. inqpus ſlet ſeyus perare⸗irca fel ſunt faciẽde inirogaties ne — 8 rapina. mecſaitaſ arteken⸗ Anog oficidle cal artefexercẽteg.8 fraus „9 0 Traus o. . Circa buraz o de piurio . 1c. co l i mon meſt lito Nẽ iong krent iti ſc de icuſlitiſ ſt oci ml mrui mi m; i enni ſucr⸗ . Circa arlidii in⸗ ſi potuit ctormnulta Anentedt Dreenen are ed Gddet ANe ae o Nadt Nneghedachniſt ineal rad ſerwond et A ſiabin Snz ſtan dointüiſti Ctent fomare int gerde; tin ins wncho qui Areyt et expeta negs wi lcho⸗ Vexqn iuneui 3 1beds debet urare int ml n. Tiſioſteröſttelg e , ies wis tegle iuuenis ocioſus · ſenex obſtinatus. monachus curialis.monachus ſeu canonicus regłaris cauſidicꝰ.hĩtꝰ p̃cioſus.cibꝰ exqͥſitꝰ.rumoꝛ in clau- ſtro · lis in capło.diſſolutõ in choꝛo- irreuerẽtia circa altare · Et ſzm il⸗ lasſʒm etiã alias obſeruãtias re- gulares ↄfeſſoꝛ debet foꝛmare int᷑⸗ rogatões· Circa etiã clericos ſecu- lares ſunt faciẽde interrogatiões de ſymonia · de negociatõe · et alus q̃ ꝑtinẽt ad ſymoniãad auaritiã. Et ſi habeat admĩſfrationẽ/vł offi ciũ/ſiue beneficiũ: int᷑rogent᷑ de di⸗ lapidatõe bonoxe · vel ſi expenderĩt in malos vſus bona eccłie. Itẽ vt int᷑fuerint diuinis/ officiis/et hoꝛis canonicis· vte poꝛtẽt coꝛonã habi tum ↄgruentẽ · Itẽ ſi dicãt integre et ꝓfecte diuinũ officiũ · Itẽ intro⸗ gent᷑ de luxuria · devenatione · de ir regularitate · ð ludo aleax.a ſiłibꝰ. in bus ſolẽt ſepius pẽcare · Circa pncipes ſunt faciẽde int᷑rogatiões de ĩuſtitia · Circa milites ð rapina. Cirea mercatoꝛes alios officiales mechãicaſ arterexercẽtesð frauð et dolo · de mẽdacio · de piurio · 1ẽ. Circa burgẽſesciues cõmuniter devſuris: pignoꝛibꝰ.Circa ruſti⸗ cos agcolas de inuidia· furto · maxĩe circa decimas·pᷣmitiaſ.t᷑ᷣbu- ta:et cẽſus· Vñ nõnð ꝙ lieʒ foꝛma gnãlis ſupᷣpoſita ſit obſeruanda in omnibꝰ tñ ſzm diuerſitatẽ ꝑſonaꝛe et officioꝛe ſtudioſiꝰ/et ſpecialius ẽ circa ſpeãlia crimĩa inſiſtẽðᷣ. Factis ip̃is int᷑rogationibꝰ ſi ↄfitẽs ſit per ſona ſimplex! int᷑roget eũ ſacerdos ſi ſcat pr̃ nraue maria:credo ĩ vũ. Et ſi ſciat ſe ſignare.et ſi neſciat!ĩ⸗ ſtruat eũ· vel moneat vt addiſcat Deinde int᷑roget᷑ ſi temptet᷑ aliqua tẽptatione et qua:et quõ ſe habeat in reſiſtẽdo · ¶ doceat eum modum- Si enĩ temptet᷑ de ſupꝑbia! cogitet de humilitate filu dei qᷓ huiliauit ſemetipᷣm factus obediens vſq; ad moꝛtem · Cogitet etiã de caſu dia- boli · ꝗq ꝓpter ſuꝑbiam ſuã cecidit ð̊ᷣ paradiſo in infernum. de angelo factus eſt diabolus · Si temptet᷑ ð auaritia. cogitet de bꝛeuitate vite · et inſtabilitate/etvanitate mundi. et ꝙ nihil hinc poꝛtabit ſecũ de dĩ uitiis ſuis · Si temptet᷑ de luxuria! cogitet de moꝛte · qualis erit poſt moꝛtẽ · vñ · Non meliꝰ poterit hoĩs caroviua domari · Quã q̃lis fuerit hec moꝛtua p̃meditari · Cogitet etiã de peniſ inferni/et gaudiiſ ꝑadiſi· hec et alia młta debet ei oſtender̃ et docere · hoc facto recolligatꝗ re- petat in gnãli ↄfeſſionem dicens.· Amice tu fuiſti cõfeſſus pctã iſta. Et oſtẽdat ei Suitatem pctõꝛe: euz dure increpãdo,/ et inducẽdo eũ ad lachꝛymas/cõpunctionẽ, ↄt᷑tionẽ · Et ad hoc młtumvælet ſi ſacerdos oſtẽdat vultũ doloꝛoſũ /et lachꝛyma bilem/pctõꝛi · Sicut legĩ de ſancto · ambꝛo · ꝙ qñ aliqͥs ↄfitebat᷑ ei ſuũ lapſum-ita amare flebat: ↄfitẽ tem q́;dtumcunq; obſtinatũ/ad fletũ et lachꝛymas ꝓmouebat · Sic etiã debet facere ſacdos·et ſic peccatoꝛ vecundia duce ad lachꝛymas ĩui⸗ tet᷑vt lachꝛyme admonẽtis excitẽt lachꝛymas penitẽtis · Ideo ſũmo⸗- pere caueat ſacẽdos ꝙ nõ aduletur alicui in ↄfeſſione· ĩmo q;tumcunqʒ; ſit magna ꝑſona reuerẽda incre- pet et coꝛrigat eam dure Caueat tñ ꝙ ne mmis exaſpet · vel ꝙ nõ ſit nimis durus in vbo ˖ Sʒ ſi pctõꝛvult bñ penitèᷣ ꝓmittet eivitã eternaʒ/ et venĩiã de pctĩs · ita ꝙ pctõꝛ ſemꝑ recedat cõſolatus ab eo · Iſtis rite ꝑaclis faciat ſibi dicere cõf eſſionẽ gnãlem· monẽs ꝙ; ſi recoꝛdet᷑ ð alꝛqᷓ pctõ reuertat᷑ ad ↄfeſſionẽ· ſic im⸗ poſita ei pnĩa abſoluat eũ in nomĩe dñi · Ita tñ ꝙ ſi ſit excõmunĩcatus excõmũicatiõe maioꝛĩ nłlomõ eum abſoluat donec ſit ab illa excõrnu nicatione abſolutꝰ · Sʒz ſzm cõmunẽ⸗ doctrinã q̃ibet curatꝰ habẽs curã animaꝝ poteſt abſoluẽ a minoꝛi ex cõmunicatiõe· iõ anteq; abſoluat eũ a pctis abſoluat eũ ab illa minoꝛĩ excõmunicatiõe dicẽs · Auctoꝛitate dei mihi cõmiſſa abſoluo te a vĩcło minoꝛĩis excõmunicatõiſ ſi quã inẽ- riſti ꝓ ꝑticipationẽ excõmunicatox · et poſtea abſoluat eũ de pctis con- feſſis oblitis · Sed pone curatꝰ habet aliqs pꝛochianos ſurdos/vł mutos, vel cecos, vel furioſos/vel demoniacos et foꝛte ſcit iſtos eſſe in pctõ moꝛtalilqͥd faceit ð iſtis? Si enĩ moneat ſurdũ ad pnĩam nõ ꝓ⸗ deſtqꝛ non audit · Si mutũ nõ potẽ fiteri · Cecus nõ poteſt vidẽ ſignũ nec etiã poteſt legẽ ſicut nec mutuſ· furioſus non eſt capax ratiõis nee etiã demoniacꝰ · Dico ꝙ ſaẽdos de⸗ bet facẽ debitũ ſuũ vt eos inducat ad ↄtritionẽ/pniam/a cõpunctionẽ· ſm ꝙ eſt eis poſſibile ſeʒ vbis/vel ſcriptiſ/vel nutibꝰ/vel ſignis/ om- nibus alũs modis quibus poterit· Et ſi non poteſtloꝛet deũ ·et faciat oꝛare populũ ſuuʒ vt deus illuſtret coꝛda eoꝝ ad pnĩamet ſi mibil ob⸗ miſerit de cõtingẽtibꝰ nõ imputat᷑ ſibi · Quõ aũt ſe debeat habere ſaè dos ad infirmũ qͥ amnſit loquelam? et non poteſt cõfiteri vide ſupĩ pᷣ⸗ ma parte tᷣctatu ð eukariſtia caĩx Ca · x · de poteſtate clauium. Via ſupᷣdctm̃ eſt(cũ ageret᷑ ð pnĩa) petã in cõt᷑tione dimitti! dubiũ exiſtit quid dimittit ſatdos vStute clauĩũ in abſolutiõe cum non dimittat culpã·qͥa illa(vt detm̃ eſt) dimittit᷑ in cõt᷑tione · Nec penã · qa adhuc poſtqᷓ; penitẽſ eſt abſolutus remanet obligatus ad penã· Circa iſtã materiã iſtvidet᷑ mihi eſſe di- cenõ. Alle enim qͥ accedit ad cõfeſ- ſionem aut ẽ pfecte cõtritus/aut ñ · Si eſt pfecte ↄtritus tũc deꝰ vtute ↄt᷑tiõiſ remittit ſibi pctã · teſte eʒec · q dicit in ꝑſona dei· Quacũqʒ hoꝛa ingemuerit pctõꝛ oĩm ĩqtatũ ſuax nõ recoꝛdaboꝛ: ita ꝙ anteq; accedat ad ↄfeſſionẽ mũdatuſ ẽ a culpa.Si aũt non eſt pfecte ↄtritus / tũcvtut᷑i cõfeſſionis iſta impꝑfecta contritio reducit᷑ ad pfectam · ita ꝙ ð attrito fitᷣtute ↄfeſſiõis ↄtritꝰ. ſic vtute ↄfeſſionis rmittũt᷑ pctã q̃ ad cłpãa · Nõndum tñ ꝙ qñ diciẽ ĩ feſſi⸗ onevelotritione pctã dimitt intel ligenð eſt deum dimittẽ pctm̃ non otritionẽ vł cõfeſſionẽ. Iñ ambꝛo· et ponit᷑ de · pe · di · j. vbum deꝛ pctꝛ dimittit · Et aug · et ponit᷑ de · cõſe · (lucit prem nec ſpertti ſanctũ! cun mnduih ſnt oga timtatss. Et ſ ven eſtlntum ad opaqq ſunt adej Quid fariit ib dlaues ve abſe lutoo ſudotis? Dicend ſem alique deus müat anima in cõtrition a macula culpe/ſacdoſ abſolut a vinculo pene eterne · Fateoꝛq intelligo iſtos · qꝛ nonvideo ꝗ ali poſtq; mũdatus eſt a macula culp moꝛtalis · ſit obligat? pene eterne ci iſta pena non debeat᷑ n culpe v pao moꝛtali· Si igit deus munclat nimã in cotitioe a culpa moꝛtalt. P dſeqñs abſoluit eã a vincko pene eteme Ct dit ali g is pe⸗ tati in atribide dimittat qhtum ad culpa,jtum ad reati pene eine! H remanet — uo. ſez ad cofitong „ d A;a ueener⸗ et ideo ſaldog ſe⸗ hdo faiendl vtute clauiũ abſo uit iſtũ avineb o/5 tenebaz ſonem! ligat l senetst ac vfel dſatiſt., a. dieit ſacdog — in 4. „ 2110a uis vex ſit o ſt obſga — de iilĩ taicgert Pi Mi ncöttieeinin iexiſt unt dininitig ecdaui nabſlttielinn rtr abi n ila roufi⸗ ntnciine Ar cni ayiy enit alliuns toblgan ad peni Cira era ſrwetmineſedi. õ AtidHRN n Aeris dt Arenittſtrſti te rn ena e nnigin ennent cinain ken 8 rerndiber tgr teg ane Seſ neͦ nideinleaclinin 7% „%⏑2 di · ĩiij · Nemo tollit ptm̃ ñ ſolꝰ chꝛĩi ſtus·q̃ eſt agnus tollẽs pctã mũdi. Tollit aũt dimittẽdo pctã qᷓ facta ſunt· et adiuuãdo ne fiãt: a pducẽ- do advĩtã vbi pctã fieri nõ poſſunt · Qð aũt dicit ſolus chꝛiſtus? non ex cludit pr̃em/nec ſpiritũ ſanctũcum indiuiſa ſint oꝑa trinitatis · Et iſtõ veꝛe eſtq́dtum ad opa q̃ ſunt adex · Quid g faciũt ĩbi claues/ve abſo- lutio ſaẽdotis? Dicenð ſʒm aliquos ꝙ deus mũdat animã in cõtritione a macula culpe,/a ſꝗëdoſ abſoluit eã a vinculo pene eterne · Fateoꝛ ꝙ; ñ intelligo iſtos · qꝛ nonvideo ꝙ aliqͥſ poſtq; mũdatus eſt a macula culpe moꝛtalis ſit obligatꝰ pene eterne: cũ iſta pena non debeat᷑ ñ culpe/vlł pctõ moꝛtali · Si igi deus mundat animã in cõtritiõe a culpa moꝛtali? ſeqñs abſoluit eã a vincło pene eterne · Et 15 dicũt alii · ꝙ q;uis pẽ ratũ in ↄtritiõe dimittat᷑ q;Stum ad culpã/e qᷓ́;tum ad reatũ pene et᷑ne: tñ pctõꝛ adhuc remanet obligatus ad duo ·ſcʒ ad cõfitenð pctm̃ et ad aliqᷓ; ſatiſfactionẽ ꝓ pcõ faciendã. Et ideo ſaẽdos vtute clauiũ abſol- uit iſtũ avincło · qᷓ tenebat᷑ ad ↄfeſ ſionem! a ligat eũ ad ſatiſfactionẽ · Et ſie dicit᷑ ſaẽdos vtute clauium ſoluere ligare · quĩsvexe ſit! ꝙ pẽ- catoꝛ ſit obligatus ad illa duo non tñvidet᷑ ꝙ ſzmviã iſtãverba foꝛme ſaẽmentalis abſolutiõis poſſint bñ vificari.nam dicit ſaëdos · Abſoluo te a pctĩs · et non abſoluo te a ↄfe⸗ ſione · &ᷓ ſzm iſtãviam opoꝛtet ꝙ ab ſoluat aliqᷓmõ a pctĩs. Et iõ dicunt aliq̃ ꝙ pctõꝛ ꝑ petm̃ nõ ſolũ obligat᷑ deo quẽ offẽdit ſed etiã eccłielcui ſe peccãdo abſtraxit· Et ĩõ qᷓ;uis in ↄtritione recõcili deol tñ remauet adhuc recõciliandꝰ eccłie in faciẽdᷣ ↄfeſſione illi qͥ rectoꝛ eſt eccłie .· Et licz iſtð ſitvex· non tñ videt᷑ ſufficẽ · cũ claues non ſolũ ſe extendant ad ſoluenð et liganð in terris/ĩmo et in celis· dicẽte chꝛiſto · Quodcunq; ligaueris ſuꝑ terrã · cc· Et iðdo di. cunt aliqͥ alu·ꝙ ſaẽdoſ vtute clauiũ non facit aliqͥd n oſtẽſiue · vñ dicunt ꝙ abſoluit ideſt abſolutum oſtẽdit · Vñ qñ dicit abſoluo te ĩdeſt abſo- lutum oſtendo te· et iſtividenẽ᷑ dic tum ſium fundare in auctontate ambꝛo · dicẽtis · Saẽdoſ qͥdem ſinim officiũ exhibet · ſed nullius pt̃ᷣatis iura exercet · Sed dictũ ĩſtoꝝ parũ videt᷑ attribuẽ clauibus.Et vbum ambꝛo · intelligenð eſt! ꝓ ſaèdos nł hus ptᷣatis iura exercet auctonta- tiue/ſed mĩſtraliter bene · Et iĩdeo dicũt aluꝙ ſaẽdos vᷣtute clauium abſoluit a culpalſi ĩnuenit eã dum mõ ↄfitens non ponat obicẽ et ab- ſoluit a pena purgatoꝛũi/ cui pctõꝛ erat obligatus· nõ eã relaxãdo ſed eam cõmutãdo ĩin penã temꝑalẽvł coꝛpalẽ · Et hoc ſub cõdictione · ſcilʒ ſi inplet iniunctã pnĩamĩta ꝙ ſi ĩ⸗ iuncta pnĩa ſit cõdignal abſoluit᷑ a tota pena purgatoꝛii ·et ſi nõ ẽ con- digna nõ abſoluit᷑ a tota pena pur- gatoꝛũ/ſʒ a tanta. Et ĩdeo ſi moꝛiã expleta pnĩa ↄdigna non puniet᷑ ĩ purgatoꝛio · ſi auũt pnĩa non fuerit dignavel ſi fuit ↄdigna- non tamẽ cõpleuĩt eã in vita ſual cõplebit eã in purgatoꝛio · Et iſta opiniovidet᷑ mihi ſatis rõnabilis · Alii dicunt · ꝗ; cum omne moꝛtale ptĩ ſit offen- ſiuum diuine bonitatiſ/q̃ ẽ infimita· pena debita pctõ moꝛtali eſt infita · et ꝑ ↄſequẽs eſtviribꝰ nr̃is in ꝓpoꝛ- tionabilis· vtute aũt clauiũ fit nob ꝓpoꝛtionablisl inq;tumvtute clauiũ Ofitẽti cõmunicat᷑ paſſio chꝛiſti · que dat efficaciã ſaẽmẽtiſ ommbus · q̃ᷓ fuit ſufficiẽs ad ſatiſfacienð ꝓ pẽ catis totius mũdi · Vñ ſzm hãcviã Stus clauiũ eſt ꝙ vᷣtute eaꝝ com- municat᷑ ↄfitẽti paſſio chꝛiſti ·ĩ cuiꝰ vStute poteſt ſatiſfacẽ ꝓ pctĩs q̃d ñ faciebat ante · Uñ credo ꝙ vnũ pr̃ nr̃ impoſitũ in pnĩa a ſaẽdote effi- cacius eſt ad ſatiſfacienð ꝓ pctĩs: qᷓ; ſi aliqͥs dicẽt centũ milia ꝑ ſemʒ ipſum · qͥa illð habʒ meritũ a paſſiõe chꝛiſti · Alla vero a merito dicẽtis · Et iſta opinio ẽ młtum rõnabilis. Ca · xj.de ſigillo confeſſionis · gillũ cõfeſſionis debet eſſe ſecretũ · qꝛ nłlomõ/nłlo pacto/ nbla re debet frãgi ·ĩmo ſacerdoſ debẽt ſuſtinẽ q;cunq; penã anteq; reuelaret cõfeſſionẽ nec verbo/nec ſcripto/nec nutu/vel ſigno · Et de H ſigillo dicit greg · vt habẽ de pe · di · vj · ca · ſaẽdos · vbi dicit᷑ ſic · Sacdos aũt oĩno caueat ne de his que eis Ofitent᷑ pctã ſua alicui reuelet q̃ cõ- feſſus eſt ei · non ꝓpinquis,/neq; ex neis · neq; (q̊d abſit) ꝓ ſcãdalo aliꝗ̃ Nam ſi hoc fecerit deponat᷑ om nibus diebus vite ſue ignomĩoſus pegrinandovadat · Itẽ de pe · are · ca· Omĩsvtriuſq; ſexꝰ.Caueat oĩs ſacerdos nevbo,/aut ſigno/aut alio quis mõ ꝓdat aliq̃tenꝰ pctõꝛem · ſʒ ſi pꝛudẽtioꝛi ↄſilio indigetillð caut᷑ abſq;vlla expᷣſſone reqrat · qm̃ qͥ in pnĩali iudicio pctm̃ ſibi detectũ re⸗ uelare pᷣſũpſerit non ſolũ a ſacer- dotali officio deponenð decreuimꝰ Vex etiã ad augenð pnĩam in ãto monaſterio ꝑppetuo detrudenð · Ita ꝙ in decretali iſta inſtruĩt᷑ cõfeſſoꝛ de hoc qͥd agere debeat/et a q̊ ca- uere debeat · Si enĩ ſacerdoti in cõ feſſione occurrat caſus ſuꝑ quo nõ poſſit bene ↄſulere penitentẽ debzʒ ſup hoc ↄſulere pitioꝛẽ ſe vtvideat qͥd agere debeat · Sub qᷓ aũt foꝛma reuelabit iſti perito petm̃/q̊d alter ꝓfeſſus eſt ſibis Credo ꝙ ſub iſta · ſi talis caſus accidẽt q̃d faciẽð eſſet? Vel ſi aliqͥs cõfiteret᷑ de tali pctõ/ q̃d eſſet ſibi cõſulenðs Non autem debet dicere vt credo · Ego audiui iſtõ in cõfeſſione · q;ꝛ dicendo ſic ipſe mentiret᷑ · q̃m ipᷣe nõ audiuitvt ipᷣe⸗ ſed vt vicariꝰ et locum tenẽs der; Et młto minꝰ debet dicẽ · Quidã ↄfeſſus eſt mihi · qꝛ dicẽdo ſic in ge- ner̃li! a implicite reuelet ↄfeſſionẽ: et etiã mẽtit᷑ · qͥa cõfeſſio fuit facta deo/et nõ ſibi niſi vt locũtenẽti dei · Sed pone ſacerdoſ ſuꝑ crimẽ q̊d audiuit in ↄfeſſione ĩnducit᷑ ĩ teſtẽ et cõpelliẽ murare·quid faciet?ſi di- cat/et reuelet ↄfeſſionẽ punit᷑ · ſi ne gatpiurat Dico ꝙ ſi ſolũ ſciat per ↄfeſſionẽ ipᷣe debet iurare ſe nibł ſcire ð iſta materia ſuꝑ qᷓ introgã· nec periurat · qꝛ ip̃e nihil inde ſcit · Eſto enĩ ꝙ ſciat illud crimẽ fuiſſe ſibi ↄfeſſum · neſcit tñvtꝛe cõfitenſĩ iuramenti non fuert me eſſetvinckm imtauſ eñ d wran ta zntauallis. An nllo aa fit ce mandatũ dei eſt obligatonu iu mentu⸗ Vñcum revelare ofeſſt ſt otra mandatũ dei/ ſcz dtra il non falſum teſtimoniũ dices! n eſt iuramentũ ad hoc obligatoꝛ Vñ talig poteſt licite iurare nin ſe audiuiſſe · Et intelligat ꝙ nij audiuit vtho/vel ꝑ modũ qͥ debe teſtfican · ¶ Vltenꝰ pone ey ſari cos ſcat pofeſſionẽ aliq; heticun in pochia ſua vel alibuq ahos in ad heſim A fariet iſte ſare Leröſmcſt none poſſe reuela aeſt qꝛ taliſ non ſeruat dem ecckie. ci ſit het . lig ien⸗ u ſit hetious et inkun isido figes noͤ eſt ei ſerugs q.j.noli. D Fi el ſeruas w i tn reuentia eiꝰ x m bitati giſ oſona vitati alia opiõ ipe rayreci N 1 AA / 6 l nfſptiſen i ſEiſck n Au ialenetnmin, ee. dennimn; ſeno eng e d nderN g e ſt N ber tcifeſe ed Dee ier tahe eder ei mnin ni eruumd alsſt ni V . rb ponttenti h B rallar miͤß il Vre xler Oib alt in⸗ ect entp Pitfcatr elin Cblb uf Msandrgſtnidglit Uosciftret tai ctj ſbicollende onanten eNNNN Tdaachin Ehedtdeiſe õ õ rlumid e de Auti atnitnadwoſtnd Wanmttenuiſe iſii rüüniti aifeſpfirft e elechnend A ſſtimni t a,, N ſpcrnii . ſeiurih nefien nerſ. laſrer⸗ — Naltt gten⸗ „4. ere e Ofitendo dixeritveꝛevel falſum · et ideo poteſtvere dicere ſe nihil ſcire Sed qͥds iudex erit cauilloſus et int᷑rogabit eũ ꝑ iuramentũ, vtrum audierit aliqͥd de erimĩe de q̊ agite Dicenð ꝙ iuramentũ nõ ligat eum ad dicenò aliqͥd in hac materia cũ iuramentũ non fuerit inuẽtum vt eſſetvincłm iniqͥtatiſ.ex ð iuramẽ · ca·qͥntauallis · In nłlo q̊d fit cõtra mandatũ dei eſt obligatoꝛiũ iura- mentũ · Vñ cum revelare ↄfeſſiõeʒ ſit ↄðtra mandatũ deiul ſcʒ ↄtra illud,/ non falſum teſtimoniũ dices nłlũ eſt iuramentũ ad hoc obligatoꝛiũ · Vñ talis poteſt licite iurare nihil ſe audiuiſſe · Et intelligat ꝙ nihil audiuit vthõ/vel ꝑ modũ q̃ debeat teſtificari · ¶ Vlteriꝰ pone ꝙ ſacer dos ſciat ꝑ ↄfeſſionẽ aliq; hẽticum in pꝛochia ſua/vel alĩibi·qͥ alios in ducit ad heſim.qͥd faciet iſte ſacẽ- dos? Rayin ſũma ſua videt᷑ dicẽ in iſto caſu ↄfeſſionẽ poſſe reuelari: Et rõ ſua eſt:qꝛ taliſ non ſeruat fi- dem eccłielcũ ſit heticus/et infide- lis. ido fides nõ eſt ei ſeruãð xxiij. q·j.noli · Salua tñ reuentia eiꝰ vidẽ magiſↄſona vitati alia opiõ quam etiã ipᷣe ray·recitat · ſcilz ꝙ ſacdos non debet reuelare ↄfeſſionẽ ip̃iꝰ. ſed debet ire ad ep̃m, vel ad inqͥſi- toꝛẽ · et dicẽ · Cuſtodi et vigila ſuꝑ oues tuas· lupus eſt in grege tuo · Et ꝙ dicit ray·ꝙ cũ iſte nõ eſt fið lis fides non eſt ei ſeruãda dico q; reuelãdo ↄfeſſionẽ fideſ non frãgi᷑ pomĩ/ſed deo.qͥ eſt fidelis ĩ omĩbꝰ viis ſuis · Sed nunqͥd ↄfitẽſ pot licentiare ↄfeſſoꝛẽ/ ꝙ dicat illa que dicit ei in ofeſſione? Dico ꝙ ↄfitẽs bene poteſt facere!ꝙ illa q cõfeſſoꝛ ſcitvt deus/ſciat vt hõ.dicedo ſcilzʒ ei ex ↄfeſſionẽ/q eidẽ dixit in con. feſſione. et ſic ↄfeſſoꝛ poterit illa di cere ex qᷓ audiuit illa vt homo ext ↄfeſſionẽ · Sed nũqͥd ſufficit ꝙ ↄfi⸗ tens dicat ↄfeſſoꝛi ddᷣo · ego do tibi licẽtiã dicẽdi ea qᷓ dixi in ↄfeſſione vł opoꝛtet ꝙ replicet ſibiĩ omĩa ext᷑ ↄfeſſionem · Aliqͥ doctoꝛes dicunt q; ſufficit vt licẽtiat ↄfeſſoꝛẽ· Tamen durandꝰ in q̃rto ſuo dicit ꝙ nõ.ĩmo tenet᷑ omĩa replicare ſibi extra cõ- feſſionẽ · Et rõ ſua q̃ occurrit eſt.qͥa in his ꝗᷓ ſunt de nẽcitate ſaẽmenti nłlus poteſt diſpẽſare/nec papa de quo magis videt᷑ ſed tenẽ ſecretũ eſt de nẽcitate ↄfeſſiõis ſaẽmentłiſ vt ꝓbat diffuſe · S nullus poteſt cõ tra ̊ diſpenſare · et ꝑ ↄſequẽſ nłluſ poteſt licẽtiare ꝙ illa q̃ ꝑ eũ dicunt᷑ in cõfeſſione reuelent᷑ iĩdeo ad hoc ꝙ reuelet᷑ opoꝛtet ꝙ ſciã aliter qᷓ; ꝑ feſſionẽ: Et ex his patet ꝙ ſi quiſ ſciat aliqͥd ꝑ ↄfeſſionẽ et extra cõ- feſſionẽ poteſt illð reuelaren teſti- ficari ſuꝑ illo eodẽ mõ ꝗ̊ ſcit extra cõfeſſionẽ · Nota ꝙ ſigillũ ↄfeſſiõis directe et pᷣncipaliter reſpicit pctã- vt patet ex p̃allegato decre · Omĩs vtriuſq; ſexus · vbi dicit᷑ · Caueat oĩſ ſacerdoſ ne vbo/aut ſigno/aut quo- uis aliomõ pctã ꝓdat · Ex cõſeqñti tñ ex qᷓdam ↄgruitate reſpicit alia Et hec de confeſſiõe ſufficiunt: Tractatꝰ q̃rtus ſecunde partis pncipalis ð ſatiſfactione habẽs vj· capitula pancipalia Apeditis ꝑ dei gtiã duabꝰ pꝑtibus pniĩe/ſcʒ ð cõtritiõe/ et ↄfeſſione:de tertia ſcʒ ð ſatiſfactione eſt agenð: Circa quã ↄſideranda ſunt vj· ¶ Primo quid ẽ ſatiſfactio· et ĩn qᷓbus cõſiſtit. Scdo de elimoſina:qᷓ eſt pᷣma ps ſatiſfac· Tertio de ieiunio qᷓ eſt ſecunð ꝑs: Quãto de oꝛatione · qᷓ eſt tertia ꝑs· Quĩto de mẽſura ſatiſfactionis · ſcʒ qᷓ̃ pnĩa ẽ ĩponẽda ꝓ vnoquoq; pctõ· Sextovt vnꝰ pot᷑ ſatiſfacẽ ꝓ aliox Ca.j.quid eſt ſatiſfactio Atiſfactio ſzm greg·eſt pctõꝛe cauſaſ excidèl et eax ſuggeſti onibus aditũ non indulgẽ ·ita ꝙ in iſta diffinitione duo tãgunt · qᷓ de⸗ bent eſſe in omni ſatiſfactione · Siẽ enim bona/et cõpleta medicĩa debʒ eſſe curatiua infirmitatis pᷣterite/ et pᷣſeruatiua reſpectu fut᷑e Ita⸗ ſatiſfactio debet eſſe remediũ pctĩ p̃teriti · et cautela reſpectu futuri· Primũ tãgit᷑ cũ dicit᷑ pctõꝝ cauſaſ excidere · Scõm cũ dicit᷑ eax ſugge ſtiombus aditũ non indulge · Quia etiã medicina ſi ſit cõueniẽs debet eſſe aꝓppꝛiata infirmitati et oꝛdi- nari directe ↄtra infirmitatẽ teſte bato hiero · qͥ dicit! medicĩa cuilibʒ moꝛbo ẽ adhibẽda · Non enĩ ſanat oculũ quod ſanat calcaneũ · Et ſʒm ꝙ dicit hiero · in pꝛima canõica ſua: Omne qd eſt in mũdo,/aut eſt ↄcu- piſcẽtia carniſ/aut ↄcupiſcẽtia ocu- loꝛũ/aut ſuꝑbiavite· Et vult dicere ꝙ tres ſunt radices omniũ pctõx · ſcʒ auaritia ·q̃ dat᷑ intelligi ꝑ hoc ꝙ dicitconcupiſcẽtia oculoꝛe· Luxuria que dat᷑ intelligi ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ ↄcu- piſcentia carnis· Et ſupbia ꝑ ̊ ꝙ dicit᷑ ſupbiavite · Idẽco cõtra iſtas tres radices pctõꝛe oꝛdinant᷑ ꝑtes tres ſatiſffactiomis: ſcʒ elimoſina qᷓ oꝛdinat᷑ ↄtra auaritiã · eiuniũ ↄt᷑ luxuriã · Oratio ↄtra ſuꝑbiã. Et ſic ſunt tres ꝑtes ſatiſfactionis· ſcilicʒ elimoſinaĩeiuniũ ·et oꝛatio · Et de his thuſ pꝑtibꝰ ꝑ oꝛdinẽ eſt agenð⸗ Ca . ijj.de elimoſina.qᷓd habet ſbᷣ ſe qᷓ̃tuoꝛ parua capitula Icet multa/et varia/ac divᷣſa de vtute elimoſine ſint a doc- toꝛibus ſanctis ſcriptal tñ oĩa ſãctꝰ thobias bꝛeui ſermõe cõpꝛehendit dicẽs · Elimoſina a moꝛte, a pctõ liberat animã et non patiet᷑ eã ire in tenebꝛas · Elumoſina eſt triplex· Prima cõſiſtit in coꝛdis ↄtritione: qñ ſcʒ aliqͥſ ſe offert ſacrificiũ deo · de q̊ᷓ dicit᷑ in ps · Sacrificiũ deo ſpi⸗ rituſ ↄtribulatꝰ · c · et de elimoſina iſta dicit ſapiẽs · Wiſerẽ anime tue placenſ deo · Et elimoſina ſic dicta non eſt ꝓs ſatiſfactionis · ĩmo eſt ꝑs integralis ↄtritionis cõdiuiſa a ſa. tiſfactione · ꝓ vt dicit ꝙ pnie tres ſunt ptes · ſcʒ cõtritio /ofeſſio/et ſa- tiſfactio.Alia eſt elimoſina qᷓ ſiſtit in cõpaſſione ꝓximi · ĩ qua cõpatim̃ alienis miſeriis/ſiẽ nñis · et de iſta dicit ĩob · Ab initio ↄualuit mecum miſeratio.et ab vtero mr̃is egreſſa eſt mecũ · Tertia ↄſiſtit in largitiõe manuali ·qñ ſcʒ aliqͥſ exhibet indi⸗ genti aliq̃d temꝑale ſubſidiũ ꝓpter Sed qtum ad mũc· crca el, oſiderãda ſũt qtuo pmo d qᷣ debz fien· ſedo ſ poteſt ean ztio cu debz keen ·qrto quõ Mrimũ oſide tũ cca elio de quibuſ debet fien elim iſſa illa diſtickõe ð nẽ et ſupfluo / diceno in coꝛdant comũiter omnes doe ner de alieno nec de illicite ſiciſdebet fien elimoſina. Vñ biag oſtiens fllo ſu, deqf. eſſet elimoſina dicit · MHonoꝛa d de tua ſubſtania⸗ dicit de tuane Arena. Ltgreg. Hon eſt put elimoſinal ſi paupibus diſpet ex illicitis rebus acqrit 8 rca hoc ! gilli Gnit Ebus moe . te aciſitͦ po bus moi. G ncqſitali en eni queda j Girein in li e rpaniiccpitli⸗ Neermitt mi r nin xemxcliwſeſxrza⸗ hnzsbir, feiſſiß vni ayelengt klmoſmma notte / abo nma tonpettade Drn na re waNRNtNDe GAeferentride⸗ wci nfs Inftidaßt ol bdabdtde Anfm adot sctan⸗ brerl ded bimfn grgſaofachon imoeth Pe idngeiſii⸗ 4 deũ · et de iſta intẽdimꝰ hie· Et de Hac dicit ſaluatoꝛ in luca · date elĩo ſinamet ecce omnia mũda ſũtvob. Et ambꝛo ·paſce fame monentem· et n paueris occidiſti · lxxxv · di · Et ſub iſta elimoſina · cõtinent᷑ vij· oꝑa mĩe. de qͥbuſ dicet᷑ ĩ tertia pticula. Sed q;tum ad nũc. circa elimoſinã ſiderada ſũt qᷓtuoꝛ · pᷣmo ð quibus debzʒ fieri · ſcdᷣo qͥſ poteſt eam facẽ᷑ᷣ · Cvᷣtio cui debʒ fieri. qrto quõ fiet Primũ ↄſidẽ atũ ẽca elĩoſinã. ſeʒ de quibuſ debet fieri elimoſina· Oiſſa illa diſtĩctõe dᷣ nẽcario/ et ſuꝑfluo/ dicenõ ꝙ in hoc cõ coꝛdant cõmũiter omnes doctoꝛes· ꝙ nec de alieno/nec de illicite acqͥ- ſitiſ debet fieri elimoſina · Vñ tho bias oſtẽdens filio ſuo, de q̊ faciẽð eſſet elimoſinadicit · Monoꝛa deum de tua ſubſtatia · dicit de tua non de aliena. Et greg · Non eſt putanda elimoſina: ſi paupꝑibus diſpẽſet qd ex illicitis rebus acqri · Nõ tamẽ circa hoc ꝙ illicite acqͥſitũ por eſſe cbus moĩs · Sunt enĩ quedã illicite acqͥſita in qbus non vᷣnffer᷑ dñium in accipientẽ · vt in rapina, furto· Sunt alia in qbus t᷑ᷣnſfert᷑ dñium · ſed tñ cõpetit repetitio · vt invſura, et ſimonia · Et in iſtis caſibꝰ nõ pot fieri elimoſina · Sunt alie in quibuſ Enffert᷑ dñium nõ cõpetit repetio · vt in pecunia,/et alis rebꝰ acqͥᷣſitis ex hiſtrionatu,a mẽtricio. In dua⸗ bus pᷣmiſ qñ non vᷣnſferẽ᷑ dnium vł ſi tnffert᷑ cõpetit repetitio non pot Keri elimoſina · ſ debet reſtitui iuẽ modũ qui ponet᷑ infra· Vñ ð rebus acqàſitis furto/rapina/vſura n ſimo- nia:non poteſt fieri elimoſina· In tertio aũt caſu ſcʒ cũ Tᷣſfert᷑ dñium/ et non cõpetit repetitõſiẽ ĩ acqͥſitiſ ex hiſtrionatu vel meritricio ò iſtis poteſt fieri elimoſina · E& hanc diſt- inctionẽ ap ꝓbat ambꝛ · xiiij · di · v. ſa ne: in fine· Sed nunqd de his qᷓ acqͥrunt᷑ ex ludo alee,/ vel taxillo/ vxł q̃cunqʒ alio ludo/poteſt elimoſi- na tieri? Dicenð q; qñ loquoꝛ ð ludo non intelligo de ludo qͥ fit cauſa ſo latiivel recreationis · qꝛ talis ludus eſt hicituſ dũmõ ſit honeſtuſ/ac de- bitis circunſtãtiis inueſtitus· Sed intelligo de ludo qͥ fit cupiditatis cauſa · qͥ eſt oĩno et ſempꝑ illicitus: in eo ↄcrunt pctã multa· Mrimo · n · ibi eſt deſideriũ luẽndi· Ecce cupĩi- Aitas · qᷓ eſt radix oĩm malox · Scðo eſt ibivoluntas ſpoliãdi pꝛoximum. Ecce rapina · Tertio eſt ibi vſura maxima · ſcʒ xj · ꝓ decẽ · non ſolum ĩ anno /vel in menſe/ſed ĩn eodẽ die · Quarto młtiplicant᷑ ibi mẽdacia/ vba ocioſa, vana · Quito ẽ ibi blaſ phemia · Ecce hereſis.Sexto ẽ ĩbi młtiplex coꝛruptio ꝓximox qͥ ludũ aſpiciũt Septiĩo ẽ ibi ſcãdalũ bono- rum · Octauo eſt ibi ↄtemptus pꝛo- hibitionis ſancte matris eccleſie. Nono eſt ibi amiſſio tempis,a ali- oꝛum bonoꝝque illo tempe tenet᷑ homo facere · Ex qͥbus patet qʒtũ peccãt qͥ talibꝰ ludis vacãt· Et de pena clericoꝛ qͥ talibꝰ ludiſvacant legit᷑ in canonibꝰ apłox ſic · Si ep̃ſ/ pᷣſpiter/diaconꝰ/alee/ aut ebꝛietati deſeruiẽs/ aut deſinat aut damnet ⁶ certe · Subdiaconꝰ aũt/lectoꝛ/aut cantoꝛ ſiłia faciẽs,aut deſinatl aut cõmunicatione pᷣuet᷑ · patet ergo ꝙ illud q̃d tali ludo acqͥrit᷑ illicite ac- quiri Sʒz nundqd poteſt repeti? Dicunt aliqͥ doctoꝛeſ ꝙ non . ſed ille qͥ luẽtus eſt debet illð erogare pau pibus · argumẽto · xiiij · ꝗ · v· nõ ſane · CTum enĩ vtnitudo vᷣſat᷑ ex ptevtri- uſq;/ melioꝛ ẽ ↄdictio occupãtis ſeu poſſidẽtis · Alii dicũt et fere omẽs canoniſte!lꝙ poteſt repeti · ¶ ꝓbat᷑· ff · de aleatoꝛibꝰ · lege vltĩa · in fine · Et dicit greca cõſtitutio· ꝙ vſq; ad quinqginta annos poteſt repeti · Et ſzm iſtos de acqͥſitis in ludo nõ pot fieri elimoſina. Rayenĩ cũ quo cõ- coꝛdat ſanct thomas · et q̃ſi omneſ doctoꝛes theologi dieit · ꝙ diſting uendũ eſt.qꝛ aut aliqͥs luſit volun- tarie et ex cupiditate non coactꝰ p aliquẽ · et tunc ſi amiſit non poteſt repetere q̃d amiſit.ſed ille qͥ lucra- tus eſt tenet᷑ pauꝑibuſ erogare · vł reſtituere in iudicio anĩe ſue · Aut luſit attractꝰ ꝓ vim, vel ꝑ inopoꝛtu nitatem alterius · et tunc ſi amiſit: poteſt repetere · Sivero lucratus ẽ non tenet᷑ reſtituere· ſed q̃d lnẽtus eſt paupibus debet erogare ˖ Iſtã ſententiã ꝓbat ꝑ młta iura · et eſt ſatis conſona rationi.et equitati · NMõnð tñ ꝙ ſunt aliqᷓ ꝑſone qͥbꝰ indiſtĩcte tenet᷑ quis reſtituẽ qcqͥd ab eis luẽtus eſt in ludo · vt furioſi. ꝓdigi ·pupilli · minoꝛes xv· annoꝛũ · mẽte capti.ſurdi · ceci · muti · et quĩ moꝛbo ppetuo laboꝛãt · qꝛ taleſ rebꝰ ſuis ſupeſſe non poſſũt · Ideo dant eis tutoꝛes/et curatoꝛes · IJdẽ vidẽ eſſe de mõchis,/ et ceteris religioſis/ filũsfamilias· qͥ non hñt peculiũ caſtrenſe· vł q̃ſi caſtrẽſe · Et ð̊ vxoꝛe qᷓ̃ non habet res parafrenales · et etiã de admiſtratione reꝛe eccłiaſti carum q̃ paupum ſunt ·ſiłibꝰ. Vñ pᷣlati, nec curati poſſunt ea remittẽ debitoꝛib⸗ ˖ ne ꝓdigi/ vel diſſipato⸗ res videant᷑ · Nam cũ talis acq̃ſitio pecunie młtiplicis iuris et facti ſit culpabilis etvitioſal reſtituẽda non eſt (dico) eĩ qui eam amiſit in ludo ſed tutoꝛi, vel curatoꝝ, vel marito, vel patri/vł eccleſie/vel mõaſterio⸗ Scõm conſideratũ circa elimoſi · ſcʒ quis facẽ poteſt elimoſinam · Limoſinã poteſt facer̃ qcunq; ſui eſt iuris · et habzʒ dñiũ,/vel admiſtrationẽ aliq̃ bonoꝛ tꝑaliũ · Nunqͥd g monachꝰ/vel aliq per ſona religioſa poteſt facere elimo- ſinãs Dico ꝙ talis ꝑſona aut habʒz admiſtrationeml aut non · Si habet admiĩſtrationẽ poteſt /et debʒ · ĩmo quicqͥd ſuꝑeſt ſibi nẽcitatibꝰ eccłie ſuppoꝛtatis in cauſis pĩiſeſt expo- nendũ · dicẽte bato bern· bona eccle ſie bona paupũ ſunt · Et quicqͥd a mĩſtris eccłie vltra victũ/ et veſtitũ retinet᷑ / totũ eſt ſacrilegiũ/ rapĩa· Si aũt non habʒ admĩſtrationem: ſaluo melion iudicio/vel conſilio! credo ꝙ non poteſt,nec debet facẽ elimoſinam n de pᷣlati ſui licentia petita, et obtenta · Oonachus enĩ non poteſt tᷣctare etiãvtilitates ſui monaſterii? niſi de p̃cepto abbatis ſui · xvj. q· j· monachi · de ↄlſec · di · v · tem ve di- Ct euain 8 ſu omia ſunt comunia. Avij die⸗ . Nõſi monachus non hal admiſtrationẽ de pcepto abbe gat ad pegrinationẽ / vel ad ſt ſine aliq diſticione poteſt daꝛ moſinã· Nam eoipo ꝙ, platul ſibi licentiã ſtãdi in ſcholiſ/ vl di ad pegrinationẽ · vidẽ ſibi ſe licentiã faciẽdi omia q ſcho honeſti/et pegrini ſoleẽt facẽ · it . moderate facat· Quilibʒ e⸗ debet ſe foꝛmare moꝛibꝰ illox quosviuit· vj · di capitulo · ſi qu Bec nundvxorpotelt eliofi facere abſq; licẽtaviri ſine Di eſt · ſivxyoꝛ habet reſ paraferr ideſt pꝛias pꝛeter dotem did para ꝙ eſt iux et fernasq eſt quaſ iuß dotem poteſt de ili elimoſineti inuito mritoo ae. le hac. De rebus etiavin ſicut de , jbog Naamene aliiſren / ie ſolẽt ag diſp⸗ /laudabili imſwtl bni iin Alinper iih in timiaijr bowythgli⸗ A wrat W dlaper DNaNNRNe e WNASadd ranvemiadtnan Oihent. Nane N et Mind neſſi atatdy he Nrnns ncaſishiſeſten Cr cetebathbernbanet non opoꝛtet · Et hoc intelligol niſi ille qͥ petit elimoſinã ſit in extrema nẽcitate cõſtitutꝰ ĩideſt indigeat ad moꝛtem.qꝛ in illo caſu debʒ ei dare ſi poteſt · eſto etiã ꝙ pᷣlatus expꝛeſſe inhiberet ſibi · qꝛ in tali caſu omnis hõ tenet᷑ ex pꝛeceꝑto dei ſubuenire ꝓximo · iuẽ illð · paſce/fame moꝛien tem c · xxxvj · di · Et etiã in tali ca- ſu omĩa ſunt cõmunia · xl vij · di · ſiocut ii · Nõ ꝙ ſi monachus non habens admiſtrationẽ de pᷣcepto abbatiſva dat ad pegrinationẽ/vel ad ſtudiũ· ſine aliqᷓ diſtĩction poteſt dare eli- moſinã:· Nam eoipᷣo ꝙ pᷣlatuſ dedit ſibi licentiã ſtãdi in ſcholiſ/vł eun- di ad pegrinationẽ vidẽ ſibi dediſ⸗ ſe licentiã faciẽdi omĩa q̃ ſcholares honeſti/et ꝑegrini ſolẽt facẽ · ita tñ ꝙ moderate faciat · Quilibz enim debet ſe ↄfoꝛmare moꝛibꝰ lloꝛ int᷑ quosviuit · xlvj · di · capitulo · ſi quis · DSed nunqͥdvxoꝛ poteſt elĩoſinaʒ facere abſq; licẽtiaviri ſuiꝰ Dicẽð eſt· ꝙ ſivxoꝛ habet reſparafernaleſ ideſt ꝓpꝛias pꝛeter dotemdictas a para ꝙ eſt iuxet fernasꝙ eſt dos. quaſi iuẽ̃ dotem )poteſt de illiſ facè elimoſinã:etiã inuito marito · ca · de hibitionẽ vxoꝛibꝰ nonvt retrahant eas a totoſʒ ab exceſſu quẽ ſuſpi⸗ cant᷑ eas facturas! ſi haberẽt habe nas nimiſlaxaſ· Moteſt etiam ſibi foꝛmare cõſcientiã de q̃litatea miſe ria pauꝑiſ cogitãſ ꝙ ſi maritꝰ vidẽt illum omĩbus modis placẽt eĩ ꝙ fa ceret ſibi elimoſinãa. Sed ſi omnino pᷣciſe dictet ſibi ꝙ viro diſpliceat deponat ↄſciẽtiã ſi poteſt · ſi nõ pot! non det · et doleat ꝙ nõ poteſt dare· Et ſic intelligo illð ca · xxxiij · q · ü · quid deo · vbi dicit᷑ ꝙ cũ ſcãdalovirĩ vxoꝛ non debet facere elimoſinam. Et iſtud intelligol niſi pauper ſit in extrema nẽcitate ↄſtitutuſ.qꝛ tẽ in- trepide debet dare · aliter peccaret · Et ꝙ die de rebusviri etiã de do- talibuſ dixi · Nã rex dotaliũ illiba. tum dñium apud virũ ẽ · ca · de iure dotis · ſcʒ in rebus · Dñs aũt albert · dicit · ꝙ ſi mulier ſit lucroſa ideſt ſi ex officio ſuo/vł mĩſterio lucrẽ eſto ꝙ non habet bona parafernalia! de eo q̃d lucrat᷑ poteſt facẽ elimoſinaʒ abſq;ʒ mãdato/et cõſenſu viri · Etiã filiuſfamilias non poteſt facẽ elĩo⸗ ſinã de rebuſ pr̃is ſine eiuflicentia/ et mãdatol n ſupponat ꝙ placeat pa pac · le·qͥ hac · De rebus etiãviri ſui tri ſicut ſupᷣdixi devxoꝛe · Et ĩtłligo onpalht 8 ſR ſicut de pane/etvino/ęet aliſ rebus: hoc n talis filiuſ habeat peculium ſrgern ſn air ꝗᷓ bono/ac aꝓpbato/n laudabili mo- caſtrẽſe/vel q̃ſi caſtrẽſe · De tłi enĩ ani mictln unm re ſolẽt ad diſpẽ ſationẽ vxoꝛis per- peculio poteſt facere elimoſinã pr̃e it kitzl ſenſtal tinere · poteſt facè elimoſinã mode- etiã inuito · Meculiũ caſtrẽſe eſt q̃d . nelon 8 rate/et ſzm facultatẽ viri · ſʒm ma acqſiuit ex militia· Meculiũ quaſi venn vnſtut ioentn ioꝛẽ/vel minoꝛẽ indigentiã/et mul- caſtrẽſe eſt qd acqᷣſiuit ex ſcientia, vim eßen titudinẽ paupũ · Et debʒ ſibi foꝛma vel artificio honeſto · Intelligo etiã . bene re cõſcientiã ꝙ non diſpliceat mari n videat paupem in extrema nẽci- 4 giamteiid 5 6 Fe.: to in coꝛde etiã ſi qñq; ꝓhibuit ei tate ↄſtitutũ · De filio etiã eũte ad * ſeer. oꝛe · Solẽt enĩ mariti facere talẽ ꝓ- pegrinationẽ/vel exiſtẽte in ſtudio d nenacide intellige vt ſupᷣdixi de monacho · Et młto minus ſeruus vel ancilla poteſt facere elimoſinã de rebꝰ do⸗ minoꝛlni foꝛte fuit eis cõmiſſa mĩ- ſtratio bonorum.quia tũc poſſẽt tũ modẽłate: ſcito ꝙ dño ñ diſpliceret: Tertiũ ↄſideratũ ẽca elimoſinã. ſcilicʒ · cui debet dari elimoſina. Limoſina non debet dan niſi indigẽti · Et hoc ſonat nomen elimoſine Vnð elimoſina(vt dicit eberhardꝰ)dicit᷑ a loyſ q̃d ẽ miſeri! et moys q̃d eſt aqua·q̃ſi miſeroꝛum ideſt indigẽtiũ aqua. Hoꝛe aũt qui petũt elimoſinã qͥdam petũt q̃ſi ex debito ſicut religioſi mendicãtes · q p̃dicant vbum dei · et celebꝛãt q̃ti- die ꝓ bñfactoꝛibꝰ ſuis · Et iſti dum mõ cõſtet eos habere illò officium- ſunt omĩbuſ alus pꝛeferẽdi.Et iſti dicunt᷑ petè qſi ex debito.qꝛ nõ ſolũ dan᷑ eis tꝑalial ĩmo etiã ſpũalia ac cipiunt᷑ ab eiſ. Vñ in pꝑſona talium dicit apłus:Si ſpu‚aliavobis ſemi- namusleſt mi ſi tpaliavr̃ae meta. mus · Alũ petũt tm̃ ꝓvite ſue ſuſtẽ tatione· ſicut iſti pauꝑeſqͥ mẽdicãt Et in iſto caſu aut hõ pot̃ dare oĩ busl aut non· Si poteſt oĩbus dare⸗ tũc debet omĩbus dare abſq; vlla diſtĩctione · Et ad hoc inducun᷑ ex ẽpla abꝛaheę/et loth·qͥ qm̃ omneſ in differẽter recipiebãt hoſpitiol an- gelos etiã ĩ hoſpitio ſuſceperũt· Si enĩ aliq̃s repuliſſent foꝛſitan inter illos angelos repuliſſẽt. Et in hoc caſu aĩt ioh.criſoſt.· Quieſcamꝰ ab abſurda id ẽ nefanda ac diabolica curioſitate ſcʒ diſcernẽdi inter pau ꝑem/et pauꝑpem · Non enĩ ex vita eoꝛe qͥ accipiũt/vel qͥbus das! mer cedem tibi retpuet deuſ.ſed exvo⸗ lũtate/et honoꝛficẽ tia multa/et ex mĩſericoꝛdia/et bonitate · xlij. diſtĩc. quieſcamꝰ · Itẽ greg · xj·q· iij.qm̃.ĩ. fine dicit· ꝙ excõmũicato etiã dãda eſt elimoſina · Et hoc intelligo tã ̊ excõmũicato/qᷓ; de q̃libʒ alio pecca. toꝛe notoꝛio · q̃d intelligenð eſt niſi ob ſat᷑itatẽ ſibi negligent iuſtitiam et fierẽt deterioꝛes · qꝛ in tali caſu non eſt eis faciẽda elimoſina· vt ait aug · v · q · v non omnes · Et ̊ intel lige mſi eſuriant ad moꝛtem.Tune enim q;tuncunq; negligẽnt iuſtitiã? debẽt paſcin foꝛte iudex ſecularis⸗ damnaſſet eos ſp ſcelera ſua ad fa me moꝛienð · In ſcðo caſu in q̃ non poteſt omĩbuſ dare elimoſinã,poſito ꝙ omẽ ſeqliter indigeãtdicit ãbꝛo· x:circa hoc eſſe ↄſiderãda · ſcʒ · fidẽ· cauſam locũ·tempuſ:nẽcitudinem· ſãguinis ꝓpinqͥ tatẽ·etatẽ · debilita⸗ tem· condictionẽ · ſiue nobilitatem; Fidemqꝛ fidelis pᷣferendꝰ eſt in- fideli:·Cauſãqꝛ ſi duo tenent᷑· cap- ti · vnuſ p culpã ſuã/aliꝰ ſine cłpa! iſte eſt pᷣferẽdus alu · Locũqꝛ cap- tus ſiue detẽtuſ in carcere pᷣfᷣnduſ eſt illi qͥ libere pot᷑ ire qcunqʒvult Tẽpus⸗qꝛ ſi vnus in temꝑe ꝑſecu.- tionis pati᷑ p̃ferẽdus eſt illi qͥ nł- lam pꝑſercutionẽ patit᷑. Modũ vt nõ totũ det᷑ vni · nec ſił effũdan?᷑ opes· ſed diſcrete dĩſpẽſent᷑· ñ foꝛte aliqͥᷣſ vellet relinquere ex toto ſeculum · Nẽcitudinẽ vt magiſ indigẽs mi- nus indigẽti p̃ferat· Sãguinis ꝙ- „zus pferat e acevt inqus P , pinqtate⸗ ees ſunt iuuer , rendi. Debilitatẽ vt infir tstor in ſerak ſno et debilig foꝛti 2 ſtti vt nobilis Pferat 4 1 Et iſtd totũ intelligend eſt ce paribus Llig en cõdichio pof eſſe exvna pte q; reformaret pe in otrar· Sicut pone qdam pfem infidelem . inclget eli et eỹneus fidelis indiget etn moſina · nec iße poteſt ſbuenire ſodvni tm̃. cui ſubueniet? an p infideli? an eneo fideli in exh tione nutmenti? In iſto caſu aliqͥ ꝙ pater infidelis eſt pfen exneo fideli in exhibitone nut t · Geg extneus figelis pferẽd pfi infideli in dilectioe. arxxx. i fũdat iſtaopinio ſup ill neus is ge⸗ de 3 emen tunc ext deidd mond apen⸗ cüt Rrium. nei ſint;ferii 8 bonen melius! udi uis iſtox di lo leckoꝛis relinquo QAuarti oſherat u Aqeratũ ira elimoſt quomoõ debot fieri elimoſi Via izm r,„. cis)mog⸗ . dictthbu iethi mois! nons non onz c r. S0 de ſpori üben neni ſi pecie — dc . ſiat. iĩdiez. ere boni Rmang ry hor iſtt Analiiſiwe tr nin, ulrev ſalm ſoh⸗ uw. ſilvclinm mi/ mrelnoſni oſt⸗ Ater incigeit diitib⸗ NN cde NMN ENNNddnen is Pwdrd an Wote⸗ CNdrhare me Woltaten⸗ Nen fuds'fgend An õ mi aliiſ , irdn e ctjieid dülügc u5 8 vüuſncnan i 4 ł pinqͥtatẽ vt ꝓpinqͥus p̃ferat᷑ extra neo.Etatẽ qꝛ ſenes ſunt iuuenibꝰ p̃ᷣferendi · Debilitatẽ vt infirmus p̃ferat᷑ ſano/et debilis foꝛti · Nobi⸗ litatẽ vt nobilis p̃ferat᷑ ignobili Et iſtð totũ intelligenð eſt ceteris paribus· Talis enĩ cõdictio poſſet eſſe exvna ꝑte ꝙ refoꝛmaret pactũ in ↄtrariũ: Sicut pone qͥ dam habet pr̃em infidelem/ qͥ indiget elĩoſina et eyneus fidelis indiget etiã eli- moſina· nec ipe poteſt ſbuenirevtq; ſedvni tm̃. cui ſubueniet? an patre infidelis an eỹneo fideli in exhibi- tione nut᷑menti? In iſto caſu Dicũt aliqͥ ꝙ pater infidelis eſt pfẽndus exneo fideli in exhibitione nut᷑mẽ- ti · Sed ext᷑neus fidelis pᷣferẽduſẽ pr̃i infideli in dilectiõe. ar.xxx · di. ca·iij · Et fũdat᷑ iſta opinio ſuꝑ illud Fceptũhonoꝛa patrẽ tuũ · intelli- git᷑ ſi eq̃liter indigeãt · Si enĩ ext᷑- neus indigeret ad moꝛtẽ?! a p̃ non: tunc ext᷑neus eſſet pᷣferẽdus patriĩ- Alii dicũt dcrium · ſcz ꝙ boni extra- nei ſunt pᷣferẽdi · Quis iſtoꝝ dicat melius:iudicio lectoꝛis relinquo/ Quartũ ↄſideratũ ca elimoſinã ſcʒ · quomõ debet fieri elimoſina Via(ſʒm ꝙ dicit phũſ ĩ ethi⸗ cis)modꝰ inponit ſpẽm actui, vel actioni · q̃d intelligo de ſpecie moꝛis! non enĩ ſufficit facere bonũ n bene fiat· Vñ dñs p̃cepit moyſi. Juſte q̃d iuſtũ fuerit exeq̃riſ. J ðo ad hoc ꝙ elimoſina ſit meritoꝛia?“ reqͥrit᷑ ꝙ debito mõ fiat. Vñ elĩoſi⸗ na debet fieri gtanter ſiue letãter vt aĩt apłus· ij.ad choꝛin.xxj · Qui tribuit buat in hylaritate.non ex T᷑ſtitia/aut nẽcitate: Mylarẽ.n. dato rem diligit deus. Scðdo debet fieri ſecrete· vñ ſaluatoꝛ. Cum facis eli. moſina noli tuba canè ante telſicut Pypocrite faciũt · et ſequit᷑. Te aũt faciẽte elimoſinam neſciat ſiniſta tualqͥd faciat dextera tua.· Terxtio debet fieri abundãter.et E̊ ſzm fa- cultatẽ dantis · vñ thobie · iin · Filꝛ ſi młltũ tibi fuerit.abũdãter t᷑hue⸗ Si aũt exiguũ/libẽter ĩptiri ſtude Quarto dehʒ fieri pꝛudẽter.vt ſi- at ſzm traditã foꝛmã ĩ ca·p̃cedẽti· Quito ðbet fieri feſtinãter.vñ ſa Qui cito datbis dat· Sexto debet fieri ardẽter id ẽ cũ intentiõe rctã. vt ſcʒ fiat ꝓpter deũ: non pvanã gloꝛiam · Vñ ſicut ait grego · vnde celum mereri poterat nonventum tranſitoꝛii fauoꝛis querat/ Ca · iij. ſeᷣe ꝑtiſ pᷣncipaliſẽ ð ĩieiu nio · qᷓ ẽ ſcðõa ꝑſ ſatiſf·iiij· hñs ca: Ecũda pꝑſ ſatiſfactionis eſt ꝛeiuniũ · de q̊ᷓ dicit in thobi · Pona eſt eſimoſina cũ ĩe iunio.Circa qd ↄſiderãda ſunt q̃t- tuoꝛ· Primũ q̃tmoĩs dicit᷑ ieiuniũ Scðo qñ fuit inſtitutũ · Certio quot reqrunt᷑ ad ſa ꝙ ieiuniũ ſit meritoꝛĩ um · Quãto quot bona facit ieinni⸗ Irimũ ↄſideratũ circa ieiuniũ. ſeʒ · quot modis dicit᷑ ieiunium. Otanð ꝙ ẽ᷑plex eſt ieiunium. Primũ eſt coꝛpis a cibo,/ et a potu materiali · Scdm eſt afflictiõis a gaudio temꝑali · Tertiũ eſt abſti nere a pctõ moꝛtali · Et de hoc tri-⸗ plici ieiunio debemuscaſtigare iu- mentũ ideſt coꝛpus nr̃m · Marũ eſt enĩ ieiunare a cibo: n ieiunẽ a pctõ · vñ iſaiaſ. Quare ierunauimꝰ/et nõ aſpexiſti mumiliauimꝰ aĩas nr̃as/ et neſciſtis LCoquit᷑ ĩſa· in pſonas ĩe- iunantiũ in pctõ moꝛtali · Et ſubdit rñſionẽ in ꝑſona dei loquens · Ecce ad lites/et ↄtentiones ieiunatiſ. et ꝑcutitis pungno impie · Et ſequit᷑. Nunqͥd ẽ tale ieiuniũ quod elegis quaſi dicat · non.ĩmo iſtud.Diſſoluoa colligationes ĩpietatis · ſolue faſci-⸗ eulos depmentes · et omne onus ſcz pctĩ diſrũpe · Frange eſuriẽti panẽ tuũ · et egenos, vagoſq; induc ĩ tuã domum · Cum videris nudũoperi eum .·et carnẽ tuam ne deſpexeris⸗ Scðm conſideratũ circa ieiuniũ ſcilʒ · qñ fuit inſtitutũ ieiunium/ Ominus inſtituit ieiunium ĩ paradiſo terreſtri! qñ pꝛecepit mis pentibꝰ ne comederẽt ð lig- no ſciẽtie boni/et mali · Sed poſtea ſãctificauit ipſum ĩ deſertoquãdo ieiunauit x · diebus /et xl · noctibꝰ⸗ Tertiũ cõſideratũ circa ĩeiuniũ · ſcʒ quot requirunt᷑ ad ieiuniũ · D hoce ꝙ ieiuniũ ſit meritoꝛiũ reqͥrunt᷑ q̃tuoꝛ · qᷓ debẽt ipſum eõcomitaxi · ſeʒ largitaſ.letitia · hor · mẽſura · De largitate dicit hiero · Quod mãducaas eras/ ſi nõ ieiu- nares da pauꝑibus vt ieiunium tuũ ſit ſat᷑itas anĩe/nõ mar ſupij lu- crum · Illud ieiuniũ deus ap ꝓbat (vt ait greg)qd ad eũ manꝰ elimo ſina eleuãt·ĩõ illð q̃d tibi ſubthis alteri largire! vt vnde caro tua af- fligat᷑ inde indigentis ꝓximi caro releuet᷑. De letitia dicit chꝛiſtCũ ieiunatis nolite fieri ſicut hypoëte ᷑ſtes.Extermĩant enĩ facies ſuas: vt appareãt homĩbus ieiunantes· De tertio ſcʒ de.hoꝛa/ nõnð ꝙ hoꝛa comedẽdi in diebꝰ ieiuinoꝝ ẽ hoꝛa nonavł circa · Ita tñ ꝙ ſzm ꝙ dicit thomas in quãto ſuo · Non opoꝛtet aſpicere aſtralabiũ · ſed ſufficit ꝙ n anticipet᷑ nimis notabiliter pᷣdicta hoꝛa · Vnde legit᷑ in.j.li ·regũ · xiiij · ca· ꝙ ionathas qͥ anticipauit hoꝛã comedendi moꝛti fuit adiudicatuſ De quarto ſcʒ de mẽſura/notandũ·: ꝙ ieiunãs debet młtum ſobꝛie co- medere · Vñ dicit batuſpetrꝰ j· pe · v · ca · Sobꝛij eſtote · c· Et ſobꝛietas iſta attẽdit᷑ tam in cibi qlitate/qᷓ; in q;titate · In qlitate cibi vt ſeʒ hõ ñ comedat cibaria ꝓhibita/ſicut car⸗/ nes, vel lacticinia · Et ſiłr nõ qᷓrant᷑ cibaria exqſita/ exq̃ſito modo pꝑata · Vigde de h· S ca · de inkro · fac · ĩ ↄfe · Sobꝛiĩetaſ etiã attendẽda eſt in q; titate · vt non ſumat᷑ cibus n q;tum ſufficit ad nature ſuſtentationem · Supfluitas enĩ tibi młta mala fa cit · ͥa ꝓuocat ad luxuriã. et omne opus bonũ diſſoluit · Vñ in figura huiꝰ legit᷑ in · iij·li · reg · xxv · cap · ꝙ nabuʒzaudan . qͥ interpᷣtat᷑ hncepſ co corum ꝑ quẽ intelligit᷑ventriſ ĩglu- uies deſtruxit muros hieruſalem · Quartum conſideratum c zumum ſcclcet quot bona fæt Ciuniũ debito mõ obleru⸗ tria bona facit · Pni mo re ſtimulum carnaliũ vitiox · Becuj mentẽ eleuat ad cõtemplatione linox· Tertio impetrat grata: tutum /et celeſtium pᷣmiox· Eti ta tangunt᷑ in pfatione xx· in « dicit · Qui coꝛpali ieiuniovitia t mis · mentẽ eleuas· vtutem larg et p̃mia. Nönd inſup ꝙ p ieiunit intelligũt onẽs afflictoeſ coꝛpale leviglie· gegriatoes flagellac Caiiij. pmcipale eſt doꝛation que eſtterta pars ſaniſfachwo⸗ atio q tertia pf ſaiſ diffini ſic a damaſce .· Vratio ẽ piuſ mẽtiſ in den tendeg et pleyq; ne ii pignitet᷑ invocem pꝛumpẽd. vel ſt nato eſt ↄgerieſvoci a ;dee⸗ dumin deũ hoc ad imper „—. Oc ſeliröhn wan n, ſanig hnnin tong n upſo ſmonmn atatii ulftyi vmrt imis ntibltriſit uriÿanuttat?n El norifllt aflcicn⸗ n Nra rnſ es. Aunidde Vderheni n r Swnd id Tiſhins tädiunnkiiſtniin ”s ACh Pitaſttch Wane Eſlrgnn mniſ eifnnhh per quos intelligunt᷑virtutes anĩe fidelis · vñ augꝰ · Mens auiditate ciboꝛe laxata ꝑdit oꝛatiõis vᷣtutem· Et hyeron · V de facili pꝛoꝛumpit in libidinem Quartum conſideratum cirea ĩie iunium · ſcilicet quot bona facit· KRiuniũ debito mõ obſeruatũ tria bona facit · Primo repꝛĩt ſtimulum carnaliũvitiox · Secundo mentẽ eleuat ad cõtemplationẽ di⸗ uinox · Tertio impetrat gratiã vir⸗ tutum/æet celeſtium p̃miox · Et iſta tria tangunt᷑ in pᷣfatione xl· in qua dicit᷑ · Qui coꝛpali ieiuniovitia cõpᷣ mis· mentẽ eleuas · Stutem largiriſ et ̃mia · Nõnð inſuꝑ ꝙ ꝑ ieiuniuʒ intelligũt᷑ omẽs afflictõeſ coꝛꝑaleſ· ſiẽvigilie · pegrĩatões · flagellanẽ/ Ca · ĩij · pᷣneipale eſt ð oꝛatione⸗ que eſt tertia pars ſatiſfactiõis Ratio q̃ ẽ tertia ꝑſ ſatiſfa. cõiſ diffinĩ ſic a damaſcen- Oratio ẽ piuſ mẽtiſ affectꝰ in deũ tendẽs · et pleꝝq; ne animuſ pigritet᷑ invocem ꝓꝛumpẽs · vel ſic· Oratio eſt ↄgerieſvocũ ad ĩmpet᷑n- dum in deũ tẽdentiũ · Notandũ & ꝓ in oꝛatione non debẽt peti tꝑalia ad minus pꝛincipaliter · ſed debent peti ſpũalia ꝑtinẽtia ad ſalutem- Juʒ illð verbũ ſaluatoꝛis· Primũ q̃rite regnũ dei/et iuſtitiã eius · Et hec omnia adijcien᷑ vobis/ſeʒ temꝰ palia · Que aũt ſunt petẽda in oꝛa- tiona oſtẽdit chꝛiſtꝰ? qñ diſcipulis enter meus eſtuang9 dicentibꝰ ſibi mgr̃ doce nos oꝛare⸗ dixit · Cum oꝛatis dicite pr̃ nr. Et de hoc dicet᷑ in tertia ptevbi dᷣ iſta materia tᷣctabit᷑ in ſpeãli · Ad G̊; aũt ꝙ oĩno ſit meritoꝛia/et ſatiſfac. toꝛia reqͥrit᷑ ꝙ habeat xiĩij · cõdictio- nes · ſcz ꝙ ſit fidelis. ſecura ·hũiliſ. diſcreta.verecunda ·deuota · ſecreta: pura·lachꝛymoſaattenta·feruida· operoſa:et aſſidua· De iſtis nõ plꝰ ꝓſequam̃ qꝛ ſunt de ſe note cuilibʒ aduertẽ volẽti · Walet deniqʒ oꝛatio dtravitia ſpũalia p̃cipue · Vñ hier. ſup illũ locũ hoc genus demonioꝛũ non eiciet᷑ ñ in oꝛatione et ieiunio⸗ ait ſic · Medicina eſt cuilibʒ moꝛbo adhibẽda ·non enĩ ſanat oculũ quod ſanat calcaneũ · Jeiunio ſanant᷑ coꝛ ꝑales peſtes · Oratione ſanant᷑ peſ tes anĩe,/vel mẽtis· Si aũt qra? que iſtae triũ ꝑtiũ ſatiſfactioniſ ſit potioꝛ · ſqʒ oꝛatio · elimoſina · ieiuni⸗ ums Dicendũ ꝙ ſi cõpent᷑ qdtum ad obiectũ q̃d immediate reſpiciũtvł q;tum ad materiã circa quam ſunt⸗ ſic oꝛatio eſt dignioꝛ et potioꝛ aliis duabus· Oratio enĩ habet deũ pꝛo immediato obiectovt patet ex eiuſ diffinitione · Mam oꝛatio eſt affectꝰ pius mẽtis tẽdẽs in deũ · E lioſina aũt habet ꝓ ĩmediato obiecto mi⸗ ſeriam ꝓximi:ad hãc enĩ reuelãdã oꝛdinat᷑ · Jeiuniũ autẽ ꝓ immedia⸗ co obiecto habet laſciuiã carnis ·qꝛ ad hãc repᷣmendã termĩa?t/oꝛdĩã. Oratio enĩ eſt circa ſpũalia · Elimo ſina aũt et ieiuniũ circa coꝛpoꝛalia · quare mãaifeſtũ eſt ꝙ oꝛatio dignioꝛ eſt/et potioꝛ elimoſina et ieiunionẽ· Si aũc cõpꝑẽt᷑ q;ꝛtum ad ambitum⸗: elimoſinã indigẽti obligat ipᷣm ad oꝛandũ ꝓ ſe deũ · et ſic oꝛatio inclu- dit᷑ in elimoſina · Ille etia qui facit elimoſinã eſt pticeps ieiunii“abſti nentie illius qͥ recipit eã · et ſic ieiu- niũ in elimoſina ↄtinet᷑ · Vñ credo ꝙ elimoſina ſit vtilioꝛ et potioꝛ ad ſatiſfacienò ieiunio et oꝛatione · Et iſta videt᷑ eſſe intentio bti pauli· in j · epła ad thimotheũ ·ca · xi. vbi ſic inqͥt· Exerce aũt teip̃m ad pietatẽ/ ideſt ad elimoſinã. Nam coꝛporaliſ exercitatio id ẽ ieiuniũ ad modicũ vtilis eſt: pietas aũt ad omnia vti-⸗ lis eſt pꝛomiſſionem vite habens qᷓ eſt nunc et future/ Ca · v · de menſura penitentie. Vanto ptm̃ eſt Suius tanto ceteris paribus debet fieri/ imponi maioꝛ pnĩa /ſeu ſatiſfactio ꝓ eo · Et dico ceteris pibus · qꝛ tłiſ circunſtãtia poſſet eſſe ex ꝑte ꝑpſõe peccãtis,s vel etiã ex ꝑte pctiq; miĩ nus graui pctõ deberet imponi gra uioꝛ pnĩa ſeu ſatiſfactio · vbĩgratia· Cõſtat ꝙ interficè mr̃em ẽ grauiuſ petm̃ qᷓ; interficèvxoꝛẽ · Et tñ ð iur grauioꝛ pnĩa ẽ imponẽdavxoꝛicide/ qᷓ; mr̃icide · Et rõ eſt · qꝛ pnĩa debet eſſe talis:ꝙ ſit remediũ pctĩ pᷣteriti et cautela fut᷑i · Et qm homiĩes ſũt magis pꝛoni ad vxoꝛicidium!qᷓ; ad mr̃icidiũ/ ideo vt magis retrahant᷑ maioꝛ pnĩa debet imponivxoꝛicide/ q;ᷓ mĩ̃icide · Ex ſimili cauſa pnĩa ma ſic elimoſina eſt potioꝛ oꝛatione/et ieiunio. qꝛ elimoſina ↄtinet in ſe o- rationẽ et ieiuniũ · Ille enĩ qui dat ioꝛ debet imponi iuueni lubꝛicol qᷓ; ſeni · Sed ceteris pibus q;to pctmm̃ eſt grauius tanto maioꝛ pnĩa ẽ im ponẽda ꝓ eo · Advidenð g q̃ pnĩa ꝓvnoquoq; pctõ ſit imponẽda:vidẽ dum eſt de gradibꝰ pctõx · quod ſcʒ ptm̃ eſt grauius altero · Pro quo ſcienð · grauitas pctõx poteſt at- tendi tribus modis · Inomõ circa idem petm̃· et hoc duobus modis: Vno mõ ex pꝑte cauſe inducẽtis ad petm̃ · Nam ſzm ꝙ dicit greg · pet̃ tous modis coõraittit᷑· ſeʒ ignoꝛatia infirmitate · aut certa ſcietia ſtudio vł malitia ppetrat᷑· Vñ pctm̃ quod ꝑpetrat᷑ ex infirmitate grauius eſt q; pꝑpetratũ ex ignoꝛãtia: ſed młto grauius eſt ſi perpetret᷑ ex ſcientia certa · de pe · di · j· ſcenð · vñ manoꝛ ẽ pnĩa imponẽda ꝓ pctõ ppet᷑to ex in firmitate ĩid ẽ ex tẽptatione ſeu ex fragilitate! qᷓ; ꝓ pctõ perpetrato ex ignoꝛãtia · ſed młto maioꝛ ꝓ pctõ ꝑ pet᷑to ex certa malitia · Nec ẽ cõtra illð ambꝛo dicẽtis · Srauiter pec- cat qͥ ſibi ꝓmittit impunitatẽ qui cõtemnit · ſed non grauiſſime: qͥ ig- noꝛat · qꝛ exponendũ eſt grauiſſime, ideſt piculoſiſſime · Quia ſpecialitẽꝭ pnĩa non aget᷑ de pctõ q̊̃d ignoꝛat᷑ Vñ ioh. chꝛy ſoſt · vel os aureũ nul lum inuenit᷑ tale remediũ ↄt᷑ pctã: ſicut eo memoꝛia ↄtinua · ð pe · di. iij.iudas · Et hoc intelligocũ homo recoꝛdat᷑ de pctõ ad ↄtritionẽ nõ ad delecationẽ · Alio mõ poteſt attẽdiĩ grauitaſcirca idẽ pctĩ ex ꝑte ipᷣiꝰ pctĩ · nam vt dicit augꝰ · Sicut tbus gradibꝰ puenit᷑ ad pctm̃ ſcʒ ſuggeſ tione/delectatione/et ↄſenſulita ip- 2 , eaεα. e Huen nte poti uer aan catñ opationis Aalaru dir 4 in monumẽto ·ecce vctin Aſuetu ITtẽ puellã ſuſtauitvbo tm pin Ibo et motulalaruverovbon fle et lachꝛims · Et hoc ad oſtẽden maloꝛ eſt pnia imponenda pe opationis qᷓ cogitationiset mu maioꝛ ꝓ pctõ ↄſuetudis: Aliomoe poteſtattẽdi grauitas inter dius pda ita tñ ꝙ ſint eiuſdẽ genenis ſeut dieit aug.d po luxune dicẽs Aarlterin malirgincit fomicatuonẽ vincit adulteniũ ab inceſtu. pem eni cu mre q; eum alia mkiere co⸗ bere Sʒ boy omniũ peſſimũ qu Ara natam fit· Tertiomõ poteſt tenci grauitag in pctis et boc t pã diuerſox genex · ſiẽ dici ere ge cit au Gauiuſẽ hoicidiũ! q; adulton. xxxiij.q· j ſi 34 Padulten q. Nſi qd ven?. Et vnius ,9directe cõmittun? deum. ſcut icolatria. poſiſ. hl ſ. ſnaret ſittial ſunt ona,,;,,„ . bhe CI II pto oñ aeg & ennk Yigtfign ker nifnitre gelii anler gina ſo ntn gſmttt rlim ra nd inmmi nit euiinern ldẽen toptanore ber eererede RANRNNA dd AANd erdtie wo reds Drauſer er Aiipnimtinpuittüi nnit G wn aiſſim d g erponeni 8 an Rgaliſiſine uufmiin amn gin tügl nan ſhen lſt dan nanel nietal noliditi⸗ ninen e d c Nnie ſius ptĩ ſunt tres differẽtie · ſcilies · ptm̃ in coꝛde,/ ptm̃ in oꝑe et ore/ et pctm̃ in ↄſuetudine · Ita ꝙ ptm̃ in ope eſt grauiꝰ qᷓ; pctm̃ in coꝛde. ſed grauiſſimũ eſt in conſuetudine Vnẽ iij · differẽtie pctõ intelligũt᷑ ꝑ tres moꝛtuos q̃s chꝛiſtus legitur ſuſcitaſſe · ſcʒ filiã archiſinagogi fi⸗ liumvidue · et laſarũ · puella ſuſcita- uit in domo · Ecce petm̃ cogitatiõiſ· Duee ante poꝛtã ciuitatisecce pã catũ oꝑationis · ⸗Laſarũ qᷓtriduanum in monumẽto · ecce pctin ↄſuetudĩs Itẽ puellã ſuſcitauit vᷣbo tm̃· puex vbo /et motu ·laſarũverovboꝰ fletu et lachꝛimis · Et hoc ad oſtẽdenõ q maioꝛ eſt pnĩa imponenda ꝓ peᷣtõ oꝑationis qᷓ; cogitationis · et multo maioꝛ ꝓ ꝑctõ ↄſuetudĩs · Aliomodo poteſt attẽdi grauitas inter diuẽſa pã ita tñ ꝙ ſint eiuſ dẽ generis: ſicut dicit aug · ð pctõ luxurie dicẽs. Adulterij malũvincit foꝛnicationẽ· vincit᷑ adulteriũ ab inceſtu · peiuſ ẽ enĩ cũ mr̃e qᷓ; cum alia młiere cõcũ bere Sʒ hoꝛe omniũ peſſimũ quod tra natam fit· Tertiomõ poteſt at tendi grauitas in pctĩs et hoc ĩter pctã diuerſoꝛe genex · ſiẽ dicit aug · ꝙ grauiuſ ẽ hoĩcidiũqᷓ; adulteriũ: xxxiij ·qijſi qͥd veriꝰ · Et vniuẽſalr omnia pctã qᷓ directe cõmittunt ↄt᷑ deum · ſicut idolatria · hẽſiſ.blaſphe. mia · et ſiłia ſunt grauioꝛa alis· De H tñ dicẽ ĩ iij · pte qñ agẽ ðᷣ̊ x·pᷣcep· Viſo quõ eſt gradꝰ in pctĩsvi- denð eſt quõ debeat ſaẽdoſ ſe habẽ circa impoſitionẽ pnĩe · Circa quod ſciendũ ꝙ cõmuniſ ſentẽtia doctoꝛũ tenet ꝙ omnes pnĩe ſunt arbitrie, id ẽ arbitrio ſacerdotis ſũt taxãde- Et hoc ſiderãtis criminũ q̃litate, et q;titate · Itẽ ꝑſone dignitate of ficio/pauꝑtate,/ infirmitate/ſeu de⸗ bilitate/cõplexione,ↄſuetudĩe/ſoci- etate/lachꝛymis/deuotione/religio⸗ ne/ęet tempis qꝗlitate/ac omrũbꝰ cir cunſtãtiis ſupᷣpoſitis · Et nõ ꝙ circa impoſitionẽ pnĩaꝛe bonũ eſt ſcire ca ſus pnĩales,/ q̃s ponit hoſtienſis in ſumma ſua · ti · ð· pe · vbĩ dicit · ꝙ; quĩ ip̃os caſus ignoꝛat! non meret᷑ ha. bere nomẽ ſacdotis/eEt debet cõfi⸗ tenti pctõꝛi ſados declarare: q ad hoc debet eſſe diſcretus· pnĩam tam̃ poteſt moderare ſʒm q̃litatẽ · et ſic poteſt dicere ꝓ q̃libʒ pctõ tu debes ſic penitere · ſed foꝛte vita tua non ſufficeret · ideo do tibi talẽ· ac·pꝛo omnibꝰ pctĩs tuiſ cõcedo tibi ꝙ in- dulgẽtie fctẽ ꝓſint tibi · et oĩa bona q̃ facies · et mala qᷓ ꝓ amoꝛe dei ſu⸗ ſtinebiſ iniũgo ꝓ pnĩa: Vñ leo pap Temꝑa penitudĩs ideſt pnĩe hĩta/ moderatiõe ↄſtituẽda ſunt tuo iudi cio/ꝓut cõuerſoꝛꝝe ideſt penitẽtium anĩos pſpexeris eſſe deuotos· Itẽ ĩ octaua ſinodo fuit poſitũ ĩ iudicio eoꝛ qui pᷣſuntvel q3to tempꝑe/vel q̃ li modo penitẽ debeãt qͥ delinquũt · xxvj ·q · vij:tempꝑe · et ca · hoc fit · hoc idẽ dicit hiero · de pe · di · menſurã: ſcʒ in arbitrio ſacdotis eſſe dẽlictũ tempꝰ pnĩe · It aũt magis pꝑti⸗ culariter ſciãt ſimplices ſacerdotes quõ in impoſitione pnĩaæ ꝓcedere debeãt ſciẽdũ ꝙ regłariter ꝓ pĩiu rio/adulterio/foꝛnicatione/hoĩcidio volũtario/et ceteris crimibuſ capi/ talibus eſt ſeptẽniſ pnĩa ĩponenda. Et hoc duplici ratione · Vna qꝛ do minuſ pᷣcepit mariã ſoꝛoꝛẽ moyſi,/ aaron lepꝛa pcuſſam/ꝑ quã intelli- git᷑ lepꝛa cuiuſlibʒ pctĩ moꝛtłiſ.vij. diebꝰ manere eẽ caſtra· et poſt mũ dationẽ redire ad caſtra · Mec ratio ponit᷑ xxxiij · q·ij. hocipᷣm· Et ſʒm E̊ p diẽ intelligimꝰ annũ · iuẽ verbũ dñi dicẽtiſ ꝑ ꝓpham · diẽ ꝓ ãno tibi dedi · Alia ratio eſt vt ſicut p pctm̃ moꝛtale pctõꝛ amiſit ſepti foꝛmẽ gra tiam ſpiritus ſanchi ita p peniten- tiam ſeptẽnem eã recupet · Notãð licz detm̃ ſit ꝙ ꝓ huiuſmoĩ crimi. nibus ſit imponẽda ſeptẽnis pnĩa: tñ magis vel minuſ aſpa debet im⸗ poni ꝓvt maioꝛitas vel minoꝛitas crimĩs penſatis ceteris ẽcunſtãtũĩa B expoſcit · vt ĩ ſeqñtibꝰ apparebit· Sunt aũt plures caſus in qͥbus p peccãtis dĩgnitatẽ/vel pctĩ enoꝛmi. tatem imponit᷑ maioꝛ pnĩa/vł etiãt᷑ exvarijs cauſis minoꝛ. Nã pꝛeſby ſi foꝛnicationẽ fecerit debet agere pnĩam x· annoꝛe ſzm foꝛmã traditã. Ixxxij.di · pbr· Et iſtud intelligũt q̃⸗ dam ð ſimplici foꝛnicatõe · Alij vero et foꝛte meliꝰ de inceſtu, adulte- rio· vt qͥ cognouit cõſanguineã/vel affinem · Jtẽ ſi pꝛeſ byter cognouit filiam ſuã ſpualem quã baptiſauit, vel de ſacro fẽte leuauit /vel cuius ofeſſionẽ audiuit,vel in ↄfurmatõe tenuit · debz habẽ pnĩam · xij · ãnoꝛ · et debet deponi · et ipſa debet etiã relinquẽ reſ ſuaſ pauꝑibꝰ.a in mo. naſterio deo vſq; ad moꝛtẽ ſeruire. xxx · q · j· ſi qͥſ ſacdoſ. Itẽ qͥ cognouit monialem debet agere pnĩam x· an noꝛę ·et ſiłr ipᷣa ſʒm foꝛmã poſitam: xxvjj ·q· j · de filia·et ca:deuotã.mr̃i cida debet penitẽ · x· annis ſʒm foꝛ- mã ſatis aſpam poſitã xxxiij· q· iij. latoꝛẽ vxoꝛicide adhuc imponẽ ma- ioꝛ penitẽtia · xxxijj·q:ij.admouere Nõnð etiã ꝙ pentibꝰ in quoꝛum lectis inuenĩunt᷑ filij moꝛtui/ille ex cuĩus culpa contingit ſi ſit ſolutus: debz inducivt intret monaſterium eiꝰ dem ep̃atusvbi pctã ſua ðᷣploꝛet pꝓpetua pnia · Si tñ non poterit ad hoc ꝓpter carniſ fragilitatẽ induci! ↄcedẽda ẽ ei licetia ↄtrahẽdi mri- moniũ impoſita ſibi in ſeculo ꝑma- nenti graui pnĩa · Silr non debz in⸗ duci ingredi mõaſteriũ in aliis duo bus caſibus·quo vnus eſt qñ alter Diugũ viuit · ñ foꝛte ↄiunxvellet ſiłr ingredi · Alius caſus eſt ſi habeat filios paruos a q bus nõ por̃ recedẽ n alis timens deũ ſine ſuſpitione illos educaret· Si aũt ſciẽter illud acciderit puta qꝛ negligẽter collo- cauit filiũ ſecũ in lecto et in mane inuenit eũ extinctũ · debet ( vt dicũt aliqͥ doctoꝛes )agẽ pnĩam iij ãnox quoꝛe vnus ſit in aqua et pane · ex· de his qͥ occiderũt filios · ca · j· ij · et in · q. j · ↄſuluiſti · ꝓ homicidio caſuali imponẽda eſt pnĩa v.annoꝛqñ cul pa pᷣceſſit caſũ · Aliter nłla n foꝛte ad cautelã.lᷣdi · eos vero · et duob⸗ ca · ſequẽtibꝰ. Et credo ꝙ idẽ eſt iu-⸗ diciũ de homicidio nẽcario. de iſta materiavidẽ in ĩij · ꝑte ð x · p̃ceptis· Devitio ſodomitico qᷓ;tum ſit de- teſtabile patz pꝑ aug · dicẽtẽ . ꝙ lõge maius crimẽ eſt q; m̃em cognoſcõ· patet etiã ꝑ pena ſodomitis ĩflictã qui in igne et ſulphure de celo miſ ſire mo. Et tñ , „— dam erut. lu — 1 liter imindic⸗ ſodomon ki dt dig lamoꝛ no eui gmnſunf enta g ſeie niatanger ebet eſſe cũ deo . herſtte hol it d i⸗ De iſto et pcto dicit auß . deus in hüana natura tantun tra natam fier/vere deſmt in nari⸗ Et ikinita mala d iſto nel crimine poſſunt dici· Eſt eni ta maledictionis ꝙ, non ſolꝰ actus etiã platio ſiue nomiato /oſ lo⸗ aures audientiũ ipaq; quodãm polluit elemẽta· Et iſtud male c tãt hiſoani. ueri eni in cunab exiſtentes et etiã mlieres młie poſtpoſitaverecũdialillud nefan et execbile vbum qd caſtellani n minãt onͦb' Fbis ſus immiſcen Uñ cedo ꝗ p humoiĩ nefadiſſ crimie ſit Suiſſima imungeda per lta alia cimia ponund in diu ſi capliſ in coꝛpe decretor · p q̃ iure /aconſi ſg talia cimia eßo geeaeeleſetuut iuc . credo talia iura meli tuinpoſtaſbiin ſeub 1Sainis ir wnge ngecl nitmi indi, . uindlisdir dis ntaf ier nuriſus unrnſitſ liscalo ſalux a qbis ii etß neng doi ſne ſuſptüone ed Gad der ud A Neder KüNR ANN Kend dedet Nd warts ageniamian⸗ e Wus ſtn laetpende⸗ S aderitflios criſe aluſtep honindntſi iuact mianannp eiel alecſſi Aterleifur s exinb K gn ſis pĩerũt. Iſtud etiã pctm̃ clamat ſpeãliter invindicta ad dñm⸗vñ in geñ · dicit dñs · Clamoꝛ ſodomoꝛum et gemoꝛreoꝛevenit ad me · quia( vt dieit aug) violã ꝓ iſtõ pctm̃ ſocietas que in nobis debet eſſe cũ deo · Cũ ip̃a nat̃a cuius ipᷣe eſt actoꝛ libidĩs puerſitate polluĩt᷑ · xxxij·q· vñj· flagi⸗ De iſto etiã pctõ dicit aug · Videnſ deus in hũana natura tantũ nef̃as tra natam fieri,vere deſijt incar- nari · Et ĩfinita mala ð iſto nefãdo crimine poſſunt dicie Eſt enĩ tante maledictionis ꝙ non ſolꝰ actus ſed etiã ꝓlatio ſiue nomĩatio/oſ loqñtiſ aures audientiũ ip̃aq; quodãmodo polluĩt elemẽta · Et iſtud male cogi tãt hi ſpani · Mueri enĩ in cunabuliſ exiſtentes et etiã młieres młiebꝛĩ poſtpoſitaverecũdial illud nefandũ et execbile vᷣbum q̃d caſtellani no- miĩinãt omĩbꝰ vbis ſuis immiſcent · Vñ credo ꝙ ꝓ huiꝰ moĩ nefaãdiſſĩo crimĩe ſit Suiſſima iniungẽda pena· Ołta alia crimĩa ponunt᷑ in diuer/ ſis capłiſ in coꝛpꝑe decretoꝛę · ꝓ qͥbuſ maioꝛ pena q; ſeptẽnis ẽ ĩponẽda. que dimitto hie · qꝛ talia crimĩa de iure/a conſuetudie reſeruãt᷑ iudicio ep̃oꝝquos credo talia iura melius ſcire me · Et tñ indiſticte credo oẽs pnĩas hodie eſſe arbit᷑rias ideſt ar- bitrio ſaẽdotũ taxãdaſ pẽ ſatis con- t᷑tione/et ↄdictione pctõꝛe · et omĩbꝰ aliis ccunſtãtiis · Vñ poſſet eſſe tã- ta dtritio cõfitẽtis! ꝓ maxĩo pctõ eſſet modica ĩmo q̃ſi nłla pnĩa ĩpo- nẽda · Sicut fecit dñs clemẽs papa quartus: qͥ dũ eq taret q̃dam die ꝑ romam: qᷓdam młier q̃ de remotis ꝑtibus venerat acceſſit ad eũ poꝛtãſ vnũ pueꝝ ꝓuulũ in bꝛachiiſ/ etvoce magna cum magnis lachꝛymiſ cla- mauit · Mater ſancte miſerere mei peccat᷑cis:et da mihi pnĩam· quia Habui filiũ meũ quẽ hic poꝛto a fi-⸗ lio meo:SEt papa coꝛã omĩbuſ abſol uit eam a pctõ · et impoſuit ei pnĩaʒ vt ieiunaret ſextas ferias ꝑ anuu in pane et aqua·et młier recedens et reuoluẽs ſecũ grauĩtatẽ pci/et ꝑpuitatẽ pnĩe credidit ꝙ papa ñ bñ intellexiſſet eã· Et in ẽſtinũ acceſſit ad papã · et cõfeſſa eſt ſicut pᷣus:et papa abſoluit eã impoſita pnĩa ſibi ꝙ diceret tria pr̃ nr · Oulier ĩtaqʒ recedẽs/et ſecũvt pᷣus pctm̃ pniãq; reuoluẽs iterato ad papã rediſt · coꝛam omnibꝰ vt pus ↄfeſſa ẽ · quã papa abſoluit imponẽs ei pnĩam ꝙ dicẽt j·pr nr̃ · Et cũ introgarẽ papa qᷓre ita modicã pnĩam ſibi imponẽt Reſpõdit papa ꝙ plus aſcẽdit do- loꝛ/et vᷣecũdia quã paſſa eſt ita pub⸗ lice ↄfitẽdo pctm̃ ſuũqᷓ; ſi omnibꝰ diebuſvite ſue ieiunaſſet cum aqua et pane · Exẽplo & iſto ↄfeſſoꝛ in ĩpo ſitione pnĩe debet attẽdere ↄtriti- onem/doloꝛẽ/et vᷣecũdiã ↄfitẽtis · et ſzm ꝙ videbit maioꝛẽ vel minoꝛem ↄt᷑tionẽ debz imponẽ maioꝛem vel minoꝛẽ pnĩam · Nõnð tñ ꝙ pctõ vbi debet fieri renũtiatio ſicut in ſi monia/vel reſtitutio ſicut in furto/ rapina/dep̃datione/incendio/vſura, fraudulẽta /et doloſa negotiatione, ludo ſʒm diſtĩctionẽ ſupᷣpoſitã debʒ impom pnĩalꝙ renũtiet/aut reſtitu at ſi poteſt· ſi non poteſtꝭ ꝙ habeat animũ reſtituendi · et doleat ꝙ non poteſt/ et ꝓmittat ꝙ ſi deuſ det ſibi de quolꝙ reſtituet:alias nõ abſoluã nec ei pnĩa imponat᷑ · Notandũ q; ſacerdos ſemꝑ debet imponè pnĩaʒ pcõtrariũ coꝛreſpõdentẽ ip̃i pẽcato· vt ſuꝑbo oꝛationẽ · auaro elimoſinã · luxurioſo ieiuniũ · Et ſivideat᷑ expe diens pegrinationẽ, vel loci muta- tionem · vt ſic maceret᷑ caro · et re⸗ frenetur a delectatione ex memoꝛia factivel aſpectu ꝑſone vel loci cum qua vel in quo pẽcauit et ppetratũ fuit pctm̃ · lxxxj · di · valet · xv. q · j· mu lier· Nõnõð inſuꝑ ꝙ ſacerdoſ de- bet cauẽ ne imponat pnĩam ſeruo ꝓ quã fiat p̃iucciũ dnõ · nec di ſci. pulo ꝑ quã fiat pᷣiudiciũ mgro. nec econtra· Et maxiĩe etiã caueat circa viꝝ et vxoꝛẽ · ne imponat pnĩam ta lem alteri ꝑ quã aliuſ poſſit deueni re in cognitionẽ pctĩ · Sed pone aliqͥſ ↄfitet᷑ de pctis ſuis et dicit ſe penitere non tamvult ſubire onus pnĩe dicens ſe delicatũ/infirmum, et male cõplexionatũ,r ⸗ ſiłia! quid faciet de iſto? Dico ꝙ ſi dicat ſe pe- nitere de pctĩs et ꝓponat ð cetero abſtinerel cũ allegat infirmitatem/ vł fragilitatẽ et recuſat aſpitatem ſatiſffactionis ſacerdos debʒ ipſum inducere vt animũ patum ad oẽm ſatiſfactionẽ habeat ſibi oſtendẽdo magnitudinẽ pctõꝛe ſuoꝝ.et que/ q;ta bona amiſit ꝓpter iſta· que oĩa recupabit ꝑ pnĩam · oſtendẽdo etiã que et q;ta chꝛiſtus ſuſtinuit ꝓ pec catis nr̃is · qui tñ erat ſumme delr- catus · et quot/et qᷓ;ta ſuſtinuerunt ſancti martyres,r et ſãcte virgines tenere/et delicate a pctĩis ĩmunes. ſubiungat ſacerdos · Quãta ergo pena debeðt᷑ tot et tantis pctĩs que tu ↄmiſiſtis Et multa tłia debʒ oſtẽ⸗ dere ei · Et ſi cum omnibꝰ iſtis non poteſt ipᷣm inducẽ ad pnĩam ĩponat ei talẽ quã viſilr credat eũ poꝛtare poſſe · Et ad hoc inuitat nos chꝛiſti exemplũ ·q nunqᷓ; legit᷑ grauẽ impo ſuiſſe pnrĩam n vade et ampliꝰ noli peccare · vñ ioh chꝛiſo · ſuꝑ illũ locũ· Alligant onera grauia · cc · dicit · Si erramꝰ ꝓpter pnĩam modicã impo- nẽtes nõne miuſ eſt p miſericoꝛ diam dei dare rationem/qᷓ; pꝛopter nimĩiam crudelitatẽ ſuccumbere pe nitentẽ? xxvj ·.q:vñj·obligãt:auguſt. Si non poteſt gaudẽ ſadoſ de omĩ- moda purgatione pẽcatoꝛis gauðat ſaltem qͥa liberatũ a iehenna mit- tit ad purgatoꝛiũ · Ex quo patet ꝙ; ſi pnĩa non ſit cõdigna! cõplebit᷑ in purgatoꝛio · Referẽda ad ſupᷣ dctã que diligñter volumꝰ ãnotari · Itẽ pone · Aliqͥs cõfitꝭ pctã ſual et bene vult abſtinẽ ab vno/et ab altero ñ·: nunqͥd admittendus eſt ad pnĩams Dico ꝙ ſaëdos debʒz cõfeſſionẽ illiꝰ audire/et recipe · non tñ debet eum abſoluẽ · ſed det de petĩs ſibi ↄfeſſis ſalubꝛius cõſiliũ quod poterit exhi- bere · et ↄſulere·:ꝙ faciat aliqᷓ; pnĩaʒ de pctĩs ſuis et inducat eũ ad bo- num q;3tũ poterit · Et omnia bona ꝗᷓ ip̃e de ↄſilio ſacerdotis faciet qᷓtũ cũq; ĩ foꝛmia id ẽ ſm̃ caritate facta q;uis non valeãt ſibi dirctẽ ad vitã eternã obtinendamtñ valebũt ſibi ad qᷓtuoꝛ, vel ad aliq̃ ip̃oꝝ · Primo ad extremi iudicij ſuppliciũ tolera bilius ſubeundũ · de · pe · di · uij · ſi qs · õ pen iſeuiui ni ai⸗ Tertio h vt lluſrer co⸗ enititu de pe · di inn. fle nanr Quarto qr diabol/ nõ pote . ei nocere ſcut patet de tuter narrat greg in dielogo · q . nauerat! diaboli non potverüt cere. Cy dickis patet q, ad h pnia ſit ſatifactona/ et mentd opoꝛtet ſit facta in caritate ille ꝗͥ facit eã ſit ſine pctõ m Sed pone · alicul fuit iniũc nitẽtia! añq; impleat pnĩam labi in pctin moꝛtale! et eyſt pdho cõplet pnĩam iniunctã pe redit ad ſtatũ gratie: niqdval⸗ pnia vel tenet eã iterare? Ad dicit ſactus thomag in quarto En ſunt opa ſatſfactoꝛia eckus manet poſt ipa fã ſi rkſc ane itten iänecibier mi antis Sikr q; Alquiſ ieiunaut adhuc rem nnntn nmeandlt launtenee 3 tſngfellgeagi Dm atſ auririfyn lautwnintz i Am lrxrinnzgt⸗ i o utt, ſttidga eehen utid Beridad ſihie et nd den a e MgRa õ unddamtrisdatſimn Da ase hhif inarepmmäidten eſ Enfishain lais ifint annnn nciin itri⸗ 15 ,ii etllri . „ e. enb N ekimuiaß 1 Ae „ *²* 4 or! 4 en ctt drn di nen Neſen nle 5 Scðdðᷣo ad tꝑalẽ ꝓſpitatẽ obtinendã. 8. pe · di · ij · cauendũ.xxij· ꝗ· ij· ſi qlʒ · Tertio ad h̊ vt illuſtret᷑ coꝛ eiꝰ ad penitẽtiã · de pe · di· iij · flens in fine · Quarto qꝛ diabolꝰ nõ poteſt tantũ eĩi nocere ſicut · patet de iudeo de q̊ narrat greg:in dialogo · ꝙ qꝛ ſe ſig⸗ naueratldiaboli non potuerũt ei no cere· Ex pᷣdictis patet ꝙ ad hoc ꝙ; pnĩa ſit ſatiſfactoꝛia, et meritoꝛia: opoꝛtet ꝙ ſit facta in caritate ĩdeſt & ille qͥᷓ facit eã ſit ſine pctõ morli· Seld pone · alicul fuit iniũcta pe: nitẽtial a añqᷓ; impleat pnĩam ſuam labi᷑ in pctm̃ moꝛtalelet exiſtẽs ĩin pctõ cõplet pnĩam iniunctã poſtea redit ad ſtatũ gratiel nũqͥdvalʒ illa pnĩa/vel tenet᷑ eã iterare? Ad hoc dicit ſãctus thomas in quarto ſuo: ꝙ; quedã ſunt oꝑa ſatiſfactoꝛĩia q̃rũ effectus manet poſtq; ip̃a fctã ſunt ſieut poſtq; facta ẽ elimoſina adhuc manet eius effectus· ſcʒ diminutio ſubſtãtie tẽꝑalis dantis· Siłr poſt- q; aliquiſ ieiunauit adhuc remanet effectus ieiunij:qͥ ẽ debilitaſcoꝛpꝑis ieiunãtis · Et illa qᷓuis ſint in pctõ moꝛtali facta tñ non opoꝛtzʒ ꝙ reite rant᷑.Alia ſũt opꝑa ſatiſfactoꝛia que poſtq; ſunt facta nihil remanet de eis · ſicut oꝛatio · Et ido ſi fiãt ĩ pctõ moꝛtali opoꝛtz ꝙ reiterent᷑ · Vnð ſi alicui fuit in pnĩa iniunctũ ꝙ dicat centũ pr nr ſi dicat ea exñs in pctõ moꝛtalu nõ implet pnĩam·ĩmo opoꝛ tet ꝙ iteret ea exiſtẽs ĩ gratia· ſecꝰ de elimoſina/ ieiumo· vt dtm̃ ẽ. Cirea hoc ſcienõ ꝙ opa facta in ca ritate moꝛtificant᷑ ꝑ ſequens ptm̃ moꝛtale.et viuificant᷑ poſtea poſtve ram pnĩamſi ſequa᷑. Sed illa que nunq; fuerũtviua ĩdeſt illa qᷓ fuerũt facta in pctõ atl nunq;ʒ poſſunt viuificari · vñ vᷣſꝰ. Illa reuiuiſcunt que moꝛtificata fuerũt. Sʒ nõ reui- uiſcunt que moꝛtua facta fuerunt. Ca · vj · vtrum vnus poſſit ſatiſfa. cere pꝛo alio· Vnc reſtat videre vtꝛe vnus ppſſit ſatiſfacere ꝓ alio · Circa quod notãdũꝙ ille ꝓ quo aliꝰ ſatiſ facit aut eſtviuus/aut eſt moꝛtuuſ· SDi ſit viuus aut ĩpᷣe poteſt ꝑ ſe ſatiſ facere,/aut non · Si pot dico ꝙ vnuſ non poteſt ſatiſfacẽ ꝓ alio · Et rõ qᷓ me mouet ad hoc eſt iſta:·Equitas enĩ iuſtitie exigit: vt qͥ pẽcauit ſatiſ faciat ·et hoc ſi poteſt. Sed iſte pec- cauit et poteſt ꝑ ſe ſatiſfacere· ergo opoꝛtet ꝙ ſatiſfaciat · Si aũt nõ por ꝓ ſe ſatiſfacere tunc dico ꝙ alius poteſt ſatiſfacere ꝓ eo· S ed ad hoc reqrunt᷑ młta · Quedã ex pꝑte illius qui ſatiſfacit · Quedã ex pꝑte illius ꝙ quo ſatiſfacit· Quedã ex ptevtri uſq; · Quedã ex pte opis ſatiſfacto- rij · Ex ꝑte illiꝰ qui ſatiffacit reqͥrix ꝓpinquitas.ſcʒ ꝙ ille qͥ ſatiff acit ſit obligatus ꝓpinqtate ſanguĩſ illi ꝓ quo ſatiſfacit · Sicut credo ꝙ ſi pr eſſet impotẽs ad ſatiſfacienð filiꝰ poſſet ceteris ↄcurrẽtibus ſatiſfacẽ ꝓ eo · Et ratio eſt!qꝛ pꝑr̃ et filiꝰ ſũt qſvna ꝑſona · Ex pte illius pꝛo quo ſatiſfatit requirit᷑ nẽcitas · ſcʒ ꝙ in digeat.et etiã impoſſibilitas· ſcʒ q; non poſſit ꝑ ſe ſatiſfacẽ · Ex ꝑtevt᷑ uſqʒ reqrit᷑ caritas · ſcʒ ꝙ vterq;ʒ ſit ĩ caritate · qꝛ catitaſ eſt radix mendi · Et ſine illa nłlum eſt opus ſatiſfac toꝛium· Ex pte opis ſatiſf actoꝛij· re qrit᷑ ꝙ ille q ſatiſfacit. ꝓ alio ſatiſfa ciat plus q; ille pꝛo quo ſatiff acit· Sicut ille ꝓ quo ſatiſfacit eſſet ob⸗ ligatus ad ĩeiunãdũ ſextã feriam· opoꝛteret ꝙ ille q ſatiſfacẽt ꝓeo a.- pliꝰ ieiunaret · Credo etiã ꝙ opoꝛtz ꝙ fiat auctoꝛitate ſupioꝛiĩs · Si aũt ille ꝓ quo ſatiſfacit ſit moꝛtuuſ aut eſt in padiſol a tunc non indiget ꝙ aliqͥs ꝓ eo ſatiſfaciat:q;vt dicit au. Iniuriã facit martyri q̊ ꝓ marty- re oꝛat· quod intelligẽdũ eſt ð qlibʒ exñte inpadiſo · vt expꝛeſſe dieit de · cele: miſſe cũ marthe · Aut eſt in in⸗ fernoet tunc ſzm opinionem omĩũ theologo nih q̃d fit ꝓeo ꝓficit ſibĩ qa in inferno nulla eſt redemptio· Aut eſt in purgatoꝛiolet tũc poteſt ſatiſfieri a viuis ꝓ eo · Et ita dicit aug · in libꝛo de agendis circa moꝛ⸗ tuoſvbi dicit. Nõ eſtimemꝰ ad moꝛ tuos ꝓ qbus curã gerimꝰ puenire! ñ ꝙ ꝓ eis ſiue altaris,/ſiue elimoſi⸗ naꝛe/ſiue oꝛationũ ſuffragiiſ ſuppli- cet᷑.xiij · q· ij· nõ eſtimemꝰ VPt greg⸗ Anĩe defunctoꝛe uij· modiſ ſoluũt᷑ Aut oblationibꝰ ſacerdotũ/aut oꝛa- tionibꝰ ſctõ/aut viuoꝛe caroł elio ſinis/aut ĩeiuneis cognatoꝛum· Aicʒ aũt de prnĩa młta eſſent di⸗ cenda · Mec tñ ꝗᷓ dctã ſunt bꝛeuita- ts cã ſufficiãt · ſuꝑ oꝑiſ ĩpfectione veniã poſtulãs a lrõꝛe! vt ꝗᷓ coꝛrigẽ daviderit,/ et addẽda non imidenti aĩo/ ſʒ benigno coꝛrigat emẽdet⸗ Finit ſcdᷣa ps pcipalis Eliba: A neipit tertia de articulis fidei hiſqᷓ ꝑtinẽt ad infoꝛmatiõʒ ꝓpłi· Voniã dominus ac mgr noſter hieſus chꝛiſtuſ de mũdo aſcẽſurꝰ ad prem diſcipłos quo ſe haberẽt ad fideles quos ſuo redimerat ſag uine inſtruẽs dixit · Eũtes in muduũ vniuerſum docete omẽs gẽtes· In quo rectoꝛes eccłiax diſcipłis ſuc⸗ cedẽtes inſtruxit et monuiĩt! vt ſibi ſubditos doctrima ſua ſalutifera in foꝛmarent· Quod in veter lege eſt pulcherrĩe figuratũ · vbi legit ꝙ in rationali iudicio/quod legalis ſacer dos gerebat in pectoꝛe doctrina et veritas erãt ſculpta · In qua re da- baðt᷑ intelligiK ꝙ euãgelici ſacdotes veritatiſ doctrinã in ſe debẽt gerẽ· et eã ſuis ſubditis anunciare· Alio- quin ſentẽtiã maledictionis inẽrũt· ſicut eis ꝑ iſa · dñs cõminat᷑ dicens: Vevobis canes muti nonvalentes latrate · Werito enĩ rectoꝛ eccłiaſti: cus caniſ dici?qꝛ latratu p̃dicatõiſ et doctrine euãgelice lupos id ẽ de. mones arcere debet a grege dom/ et doꝛmiẽtiũ in pctĩſ anĩoſ excitare · Sed tũc mutus effici᷑ / dum deſidia toꝛpet vel ex ignoꝛantia tacet · Et ꝛo merito a dño re ꝓbat᷑. qꝛ ex oꝛe ſummope laboꝛare debet· ſollerci ac ſollicito anĩo vigilare ne diuine ſciẽtie ignaruſ exiſtat · qnĩmo tantũ de ea ſcire tenet ꝙ ſciat ſuũ officiũ debite exeqᷣ· et ſibi ppm cõmiſſum infoꝛmare · et hot q;tum ad ea que populus debet ſcire · qᷓ quo ad nunc reduci poſſunt ad qnq;·ſcʒ · Ad cre⸗ ſandi Orm cotnet in arti fidei. Scdm in pedtionibus d oꝛatoris Tertu et qrtu in pe⸗ decalogi Ouiti in doud dor radiſi⸗ Et de iſtis in iſta tert eſt agend· Lt ſzm hoc iſta ter diuidik in qtuoꝛ capla. Ca. ent de artickis fiaͤei · Scoõm titionibꝰ oꝛationis dñice · Te x pceptiſ. Quartũ de dotibꝰ Ca. j.de articulis fidei Eſte apoſtolo ſine fide in bile eſt placere deo · Fices eſt füdamentu oim bonoꝛ opũ · qua ommis edificatio ſrudtan t atq; cadit- Iſta aut fides i ticulis fidei completſſime cot i articuli in ſinbolo contne Nõnd ů qtuoꝛ ſunt ſimb i uenlis ſintvarialin ſenſu P ſimboli Faar⸗ aconen in cõpletoꝛ dc uo /ma. etvoc aplopt q apli Nedorſin Petiailul cchoſinebe Fte kiur ſdaſsſi nu mngti ot Ue; adoninligarn . . nſ heſs rcſ m. i ſceſir A ſen „* Audkoninatf, At dat itgnni W nmnc 1 crüim docet⸗ e o oned geteg n mursd lar diſſt ſ⸗ ced miuntetnont Eſer ſubeſte dointt ie Gltſenn * ſenamn n nn weten yect ckerefnen wbilge hin ie id no wn gelo hen na ds rebarin pet o cknnuet WSGir upta a& kArm ̈ gazlniütt mMmiſ/ wchiui nllitgen⸗ 1 Lai ſis banganndane Ai⸗ inſernitadendmeiit⸗ R ESN RAös nN NN Vedosdned unmronchnk RrerOheininkdhi 2 . Pne eiieltelueed 5 Nere dert geged 1 Planilewtne denda.ad petẽda:ad faciẽda:ad fu gienda:et ad ſpanda. Debz ergo rectoꝛ eccłiaſticus ſibi ſubditos in- ſtruere quid credenõ/quid petendũ/, quid facienò/quid fugienð/et quid ſpandũ · Drimũ eõtinet᷑ in articulis fidei · Scᷣm in petitionibus dñice oꝛationis · Tertiũ et q̃rtũ in p̃ceptiſ decalogi Quĩtũ in dotibꝰ gloꝛie pa radiſi · Et de iſtis in iſta tertia pte eſt agenõ · Et ſzm hoc iſta tertia ꝑſ diuidið᷑ in qᷓtuoꝛ . Ca· pᷣmũ erit de artickis fidei · Scõm de pe⸗ titionibꝰ oꝛationis dñice · Tertiũð x · pᷣceptiſ.Quartũ de dotibꝰ btoꝛe/ Ca·j.de articulis fidei Eſte apoſtolo ſine fide ĩimpoſſi bile eſt placere deo · Fides· n· eſt fũdamentũ oĩm bonoꝛe opũ · ſine qua omnis edificatio ↄſtructa defi- cit/atqʒ cadit · Iſta aũt fides in ar⸗ ticulis fidei completiſſime cõtinet᷑ qui articuli in ſunbolo continentur. Nõnð g ꝙ q̃tuoꝛ ſunt ſimbola · ꝗqᷓ licʒ in vᷣbis ſintvarial in ſenſu tam̃/ et ſentẽtia ſunt vnũ · ¶ Primũ voca⁊᷑ ſimbolũ apłoꝝæ · ſcʒ credo/quod dicit in cõpletoꝛioima ·etvocã ſimbolũ apłoꝛe: qͥa apłi recepta ſpũs ſancti gratia illud cõpoſuerũt · Et vocã ex hoc ſimbolũ · q̃d dicit᷑ de ſingulis·et bolꝰ .qꝛ qͥlibʒ ipᷣo poſuit bolũ ſuũ · Vñ beatus petrus incepit dicens· Credo in deũ pr̃em oĩpotentem ⁊cẽ Ceteri aũt apoſtoli fuerũt ꝓſecuti; Sceðm credovocat᷑ ſimbolũ nice· numqꝛ ſancti preſ in nicena ſinodo- poſuerũt illud. Et cantat᷑ in miſſa ſieut dictũ fuit in ma pte ĩᷣctatus de eukariſtia. ca · x· Tertiũ vocat᷑ ſimbolũ athanaſi · qꝛ ſanctus atha naſius ipᷣm cõpoſuit · et iſtud dieit᷑ ĩ pma diei · ſcʒ qcunq; vult ſaluꝰ eſſe· Quartũ poteſt vocari ſimbolum innocentianũ/ſiue latanẽſe · qꝛ fuit cõpoſitũ ſub innocẽtio ĩn ↄſilio lat-⸗ nenſi · Et ponit᷑ eỹ de ſũma trini · ſide catho.cap:firmiter credimus. Et ita ſicut in qtuoꝛ euãgeliis tota veritas doctrine/et fidei chꝛiſtiane cõpᷣhendit᷑ ita in qᷓtuoꝛ ſimbolis ar ticuli omnes fidei continent᷑ · Et ſiẽ omniũ qᷓtuoꝛ euãgelio eſt eadem doctrina:ita oĩm ĩſtoꝛe ſimboloꝝ eſt vna ſentẽtia/ atq;/fides · vt ſic(iuẽ viſionẽ eʒechielis rota ſit in medie rote · Wateria g ĩſtoꝛe q̃tuoꝛ ſimbo- loꝛe ſunt articuli fidei ·qui qͥdem ar ticuli fidei ab aliqͥbus dicunt᷑ eſſe xij · et ab alibus xiiij · Illi qͥ dieũt txos eſſe xij · diſtinguunt eos penes mumee xij · apłox · qui( vt dictum ẽ) ſimbolũ ↄpoſuerũt· fidẽ catholicã pᷣdicauerũt · atq; eccłiam fundaue. runt· Illi aũt qui dicunt eſſe xiiij diſtinguũt eos penes materiam de quibus ſunt: Cum ergo materia ð qua ſunt articuli fidei ſit diuinitaſ,/ et hũanitas/q̃ dñs nr̃ ieſus chiſt⸗ verus deus/et verus homo eſtXigit ſzm iſtos ſunt vij · articuli ꝑtinẽtes ad diuinitatẽ et vij ꝑtinẽteſad hu manitatẽ · Articulĩ ꝑtinẽtes ad dĩ- uinitatẽ diſtĩguunt᷑ ſic· qꝛ vnus re- ſpicit eſſentiã·tres reſpiciũt ꝑſonã. et tres oꝑa ꝑſonaxe · Articulus ille qui reſpicit eſſentiã eſt credere in trinum deum/ vnũ· vnũ videlicʒ in 4 R eſſẽtia · et trinũ in pſoniſ· Et contra iſtũ articulũ errauit manicheuſquĩ poſuit duos deoſ/vnũ bonũ/n alteꝛ malũ · Et ad remouẽdũ iſtũ erroꝛẽ cum diceret᷑ in ſimbolo apłoꝝſolũ · Credo in deũ In ſymbolo niceno fuit additũ invnũ deũ: Et de arti-⸗ culo iſto dicit᷑ in ſimbolo athanaſũ · Fides aũt catholica hec eſt vtvnũ deũ in t᷑nitate/et t᷑nitatẽ in vnitate venerem̃·q̃ſi dicat · Credamꝰ deum eſſevnũ in eſſentia et ᷑nũ in pſoniſ Articuli aũt ꝑtinentes ad ꝑſonas ſunt tres · Primꝰ eſt credẽ ĩ ꝑſona patris · Et de iſto articulo dicit᷑ in vtroq; ſimbolo prem ommpotentẽ · Ita ꝙ p̃ eſt pma ꝑſona ĩ t᷑nitate · Non qͥdem pᷣoꝛitate nat᷑evel tpis⸗ ſed ſolũ pᷣoꝛitate oꝛiginis·qꝛ ꝑſona pr̃is a nullo oꝛiginat᷑ · ſed alie ꝑſone onginant᷑ ab ea · Et iſtud tangit᷑ in ſimbolo athanaſũ cũ dicit᷑ · Pater a nullo eſt factus,nec creatus,/nec ge nitus · Scos articłuſ de illis qͥ ꝑt- nent ad pſonaſ eſt credere in ꝑſona filij· Et de iſto dicĩ ĩvtroq; ſimbolo · Et in ĩieſum chꝛiſtũ filiũ eiꝰ vnicũ dominũ nr̃m · Ita ꝙ debemuſ credẽ ꝙ pſona filij non fit/nec creat᷑/ſed a patre generat᷑ · Et h̊ tangit᷑ in ſim bolo athanaſũ cum dicit᷑ · Filius a patre ſolo ẽ non factuſ/nec creatuſ/ ſed genitus · Contra iſtũ articulum errauit arrius·qui dicit filiũ dei eſſe creatũ/et minoꝛẽ patre · Ideo cont᷑ erroꝛẽ arrij· fuit additũ in ſymbolo niceno deũ de deo · lumẽ de lumine · deuvee de deo vero · ge · non factũ · Licʒ enĩ chꝛiſtus ſit minoꝛ pr̃e in- q;tum hõ tñ inq;tum deuſ eſt equa lis patri·iĩta dicit athanaſiꝰ · Eq lis patri ſzm dunnitatẽ · minoꝛ pr̃e ſʒm hũanitatẽ · Fuerũt enĩ aliqͥ hẽtiti. vocati ambꝛite· qui dixeruũt filium eſſe genitũ a pr̃e ex tempe,ð et non fuiſſe ab eterno · Et ↄtra iſtũ erroꝛẽ fuit additũ ĩ ſymbolo niceno· Et ex patre natũ ãte omĩa ſecula · Tertiꝰ articulus de illis qᷓ ptinẽt ad pſõaſ eſt credere in perſona ſpũs ſancti. Et de iſto articulo dicit᷑ in ſimbolo apłoꝝ · Credo in ſpũm ſanctũ · ita ꝙ debemus crederꝰ ſpũm ſanctũ eſſe veꝛe deũ/a patre/n filio ꝓcedentẽ · Ita dicit athanaſius· Sactus ſpũs a pr̃e/et filio/non factꝰ /nec creatuſ/ nec genitus/ſed ꝓcedẽs · Cont᷑ ĩſtũ articulũ errãt greci dicẽtes ſpiritũ ſanctũ a ſolo pr̃e ꝓcedere · Et cont᷑ erroꝛẽ eoʒe addit eccłia romana in ſimbolo niceno · Qui ex pr̃e ex filio qʒ ꝓcedit · Fuerũt etiã aliqͥ hẽtici qͥ dixerũt ſpũm ſcʒ eſſe crea tam non deum · Vñ vtra erroꝛẽ iĩlloꝛe additũ fuit in niceno ſymbolo · Qui cũ pr̃e et filio ſił adoꝛat᷑ et congloꝛificat᷑ Nulla enĩ creata debet adoꝛari eq li adoꝛatione cũ deo · Contra iſtos tres articłos de t᷑nitate ꝓpſonarum errauit ſabellius qͥ poſuit cõfuſionẽ pſonaæ · dicens · ꝙ eadẽ ꝑſona qñq; erat pater · qñq; filius.qnq; ſpirituſ ſctũs · Cõtra quẽ erroꝛẽ dicit atha- naſius · Alia enim eſt ꝑſona patris· Alia filij · Alia ſpũs ſancti · Vñ ſci. enõ ꝙ vna pſona eſt alia ab altera· non tñ ẽ aliud · Vñ iſta ẽvera · patẽ eſt alius a filio · Sed iſta eſt hetica et falſa·pater eſt aliud a filio:quia hec dictio alius qᷓ eſt maſculĩ gene — credere den elſe creatorẽ oim turaru. Et de iſto ardculo die ſymbolo aplor. Creator cel Cotra iſtũ artichm errauit m⸗ qui dielt · ꝓ deuſ bonꝰ bona cn inuiſibilia. Ded deuſ malus c resviſibileſ. UVñ cõtra erroꝛẽ fuit additũ in ſymbolo nicen⸗ ſibiliũ oĩm et inuiſibiliũ · No tñ ꝙ in ſibolo aploꝝ dicit cre In ſimbolo aũt niceno dicic f Et ratio eſt inter creare,/et fa Treare eni ẽ aliqd ex nibilo 3 cere. Dech facere eſt pducere a ep aliᷣ Oua deus greauit in Qpio angelos et materiã omn celeſtiũ qteweſtriñ ex poſte cit alialiõ dicit creators. a Loſen ex illa matena feito t da tan iõ dicit fctoꝛez. oa „„A. lar. rbcul⸗ decf inſnbob vin hün ſancii 19 Nebemgareers ſün ſachi 4 1 i patr⸗filio peedenti⸗ Nat & lanſ 1us; Sicno ſis ape etflomte ercan er genius lufruſß laifi ali enit gew drins ſinn ri ſbpfe wEtt emvr eox act eclin tonnain inbolo ncend Quiexpfeer flio NeAN YEiN E denad Triſeni NeGeRNANn deum Waend Don adi it m nena nd ud ſi⸗ et ſho ſl oat etcmngorfeik. Mei cenin dect Acrne Iu doranone udeo⸗ Contaiſtos los de intete oonanmn. iil bellus sippſit ifii ſbour d cenbn l aii 4 flus⸗ 7 * rat pate gic müdet athaä is Au nenmet) trc⸗ V ſ. uati e Atere, nakſ ſa craßli Ptaud A lene eucs S. ☚ E . — . — S „ ☚ — = =— — S= =— S= = — . ris dicit diuerſitatẽ in pſona · Sed hec dicłio aliud qꝗᷓ eſt neutri generiſ dicit diuerſitatẽ in eſſentia · Alij treſ articuli ꝑtinent ad oꝑa trinitatis · Quoꝛe opꝑũ q̃dam pꝑtinent ad opus naxe ·˖ ſcz ad opus creationis · 1 de Hᷓ eſtvnus articłus · qͥ dicit · ꝙ debemꝰ credere deũ eſſe creatoꝛẽ oĩm crea- turarũ: Et de iſto articulo dicit᷑ in ſymbolo apłoꝛę: Creatoꝛẽ celin tre. Cõtra iſtũ artichm errauit mãicheꝰ qui dicit:ꝙ deuſ bonꝰ bona creauit inuiſibilia· Sed dediſ malus creauiĩt resviſibileſ. UVñ cõtra erroꝛẽ ſuum fuĩit additũ in ſymbolo niceno · Vi- ſibiliũ oĩm et inuiſibiliũ · Notandũ tñ ꝙ in ſĩbolo apłoꝝ dicit᷑ creatoꝛẽ · In ſimbolo aũt niceno dicit᷑ fctõꝛẽ · Et ratio eſt inter creare/et facere · Treare enĩ ẽ aliqͥd ex nihilo ꝓdu- cere· Sed facere eſt ꝓducere aliqd ex aliq̊ · Quia & deus creauit in 1n cipio angelos/et materiã omniũ tã celeſtiũ qᷓ; terreſtriũ/ex qᷓ poſtea fe cit alia- iõ dicit᷑ creatoꝛẽ · Quia vo poſtea ex illa materia fecit omnes alias creatas iõ dicit᷑ fctõꝛeʒ · Oꝑũ aũt deiĩ · qdam pꝑtinẽt ad opꝰ gratie· ſcʒ ad opuſ iuſtificatiõis · Et de hoc eſt vnus articulus quo credẽ debe mus ꝙ ꝑ gratiaʒ fideles ſpũaliter vniun᷑· et remittunt᷑ pctã fidelibuſ vnitis invnitate eccłie/et catholice fidei. Et de hoc dicitur in ſymbolo apłoꝛ · ſanctã eccłiã catholicã ideſt vniuerſałr ſanctoꝛũ cõmũionẽ · re- miſſioneʒ pctõx · Et in iſto articulo cõpꝛehẽdun?᷑ omnia ſacramẽta ec- cleſie · Et quicqͥd ſacroſancta roma- na eccłia ð baptiſmo, et eukariſtia et aliis ſaẽmẽtis eccłie, in quibus fide les eccłie adinuicẽ ꝑticipãt/ cõmunicãt·et ꝑ q̃ fit remiſſio pctõꝛe pᷣcipit/ docet eſſe eredẽdu Contra iſtũ articłm errauit pelagiꝰ.q̃ poſu it ꝙ ꝑ ſolũ actũ liberi arlitrit. abſqʒ gratia dei poterat haberi remiſſio pctõxę · Contra etiã iſtũ articulum errauerũt iacobite/et nicholaite/io uiniani · vualdenſes et vniuerſałir omnes hetici iudeĩ/ſarracem/gẽti- les/pagani · et qͥcunq; de baptiſmo eukariſtie et alĩs ſacramẽtis cred- dunt ałr qᷓ; ſancta romana eccleſia Cõtra etiã hũc articłm errãt ſpeãlr greci, et omẽs alij ſciſmatici qͥ ne- gant ſacro ſanctã eccłiam romanã eſſe caput et mgr àm oĩm eccłiae Vñ cõtra ĩſtũ erroꝛẽ fuĩt additũ in ſimbolo niceno · vnã apłicam eccłꝛ · Contra etiã erroꝛẽ donati · qͥ poſint baptiſmũ ĩterari · fuit additũ in ni ceno ſimbolo · Cõfiteboꝛvnũ baptiſ-⸗ ma c · Operũ etiã dei qᷓdam ꝑti- nent ad opus gloꝛie ſcʒ ad opus glo rificationis · Et de hoc eſt vnus ar ticulꝰ.videlicʒ ꝙ credimus virtute dei omnes reſurrecturos tam bonoſ qᷓ; malos · et bonos eſſe pᷣmiandos/ malos aũt puniõẽdos · Et de iſto ar⸗ ticulo dicit᷑ in ſimbolo apłoꝛ·Car/⸗ nis reſurrectionẽ · et vitã eternam · Et in ſymbolo niceno · Et expecto reſurrectionẽ moꝛtuoꝝ · et vitã vẽ turi ſeculi · Contra iſtũ articłm er- rabãt ſaducei ·qͥ negabãt reſurrecti onẽ eſſeventam. Contra etiã iſtum articulũ errauit plato · qͥ poſuit re- ſurrectionẽ eſſe nat᷑alem · et ſic fieri Stute natxe · ſcʒ in fine magni anni qui cõplebit᷑ (vt dicebat in xxxvj · milibus annis · Contra etiã iſtũ arti culũ errauit oꝛigenes·qͥ poſuit ma- loſ in inferno puniri ſolũvſq; ad diẽ iudicij · Vñ ↄtra ĩſtos errores dicit᷑ in ſymbolo athanaſũ · Ad cuius ad- uentũ(hoc eſt vᷣtute cuius ↄtra erro rẽ platonis omnes hoĩeſ reſurgere Pabẽt cũ coꝛpibus ſuis ↄtra erroꝛẽ ſanduceoꝛe/areddit᷑i ſunt de factis ꝓpꝛiis rationẽ · Et qͥ bona egerunt! ĩbunt in vitã eternã·qͥ vero malalĩ ignẽ eternũ · contra oꝛigeniſ erroꝛẽ· Aſti ſunt g ſeptẽ articuli ꝑtinen- tes ad diuinitatẽ · Alij aũt vij · p tinẽt ad hũanitatẽ · Primus eſt de ↄceptione filij deĩ · ſcʒ credere ꝙ fi- lius dei ↄceptus fuit invtero mr̃is beate marie vᷣginis vᷣtute ſpiritus ſancti · Et de hoc dicit᷑ in ſymbolo apłoꝝ · Qui ↄceptus eſt de ſpiritu ſancto· Et in ſymbolo niceno · Qui ꝓpter nos hoĩes/et ꝓpter nr̃am ſalu tẽ deſcẽdit de celiſ et incarnatus ẽ de ſpiritu ſancto · Cont᷑ iſtũ articulũ errauit manicheus dicenſ. dei film nonverã carnẽ/ſed fantaſticã aſſum pſiſſe · Et ↄtra iſtũ erroꝛẽ dĩ in ſym- bolo athanaſũ · Merfectus deus/ꝑ- fectus homo/ex anima rationali et humana carne ſubſiſtẽs· Scdus ar- ticulus de ꝑtinẽtibus ad hũanitatẽ eſt de natiuitate chꝛiſti · ſez credere dei filiũ ab eterno natũ a pr̃e · natũ ex mariavirgine ex temꝑe · qᷓ virgo extitit añ ꝑtũ/in ptu/etpoſt ꝑtũ · Et de ĩſto articulo dĩcit᷑ invtroq; ſymbo lo . Natusex mariavgine · Cont iſtũ articulũ errant ꝑfidi iudei negãtes dei filiũ ex mariavgine natũ · Cõtra etiã iſtũ articulũ errauit nefadusil le iouinianus dicens:ꝙ licet beata vgo ↄceꝑĩtvirgotñ in pꝑtu fuit coꝝ rupta · Et cont᷑ iſtũ erroꝛẽ dicit᷑ · Na tus ex maria vᷣgine · Tertiusarticu lus eſt de paſſione chꝛiſti · ſeʒ ꝙ cre⸗ dimus dei filiũ ꝓ ſalute nr̃a paſſum crucifixũ · moꝛtuũ · et ſepultũ · et hoc q̊ ad naturã humanã· qꝛ nata diui- na nihil patiebat᷑ · Et de iſto articło dicit᷑ invtroq; ſymbolo · Maſſus ſub pontio pilato· crucifixus · moꝛtuus· et ſepultus · Conttra iſtũ articulũ er- rauit ſpurciſſſimuſ machometus·qᷣ qᷓuĩſ in altero canone ſuo dicat chꝛĩ ſtũ ex maria virgine natũ tñ negat paſſum/vel crucifixũ fuiſſe· ſed vnũ aliũ loco eius · Contra iſtũ articulũ errauĩt oꝛgenes · dicens chꝛiſtũ non ſolũ paſſum fuiſſe ꝓ hoĩbuſ/ ĩmoetiã ꝓ demonibuſ in aerelqñ aſcẽdit ad celũ· Et ↄtra ĩſtũ erroꝛẽ dicit᷑ ĩ ſym- bolo niceno · Qui ꝓpter nos homiĩeſ/ et ꝓpter noſtrã ſalutẽ deſcẽdit de ce lis · Quartusarticulꝰ ptinẽs ad hu manitatẽ eſt de deſcẽſu ad inferoſ ſeʒ ꝙ credimuſꝙ anima chꝛiſſi q̃ in moꝛte ſepata fuit a coꝛpel vnita tñ diuĩnitati/coꝛpe etiã diuinitativni- to/in ſepulchꝛo remanẽteldeſcẽdit ad limbũ ſanctoꝛe patruũ ·qͥ eſt qᷓdã ꝑsinferni·et ſcõs pr̃eſ qui in fide de chꝛiſto incarnãdo/et in caritate deceſſerãt inde liberauit· pctõꝛibus in inferno remanẽtibus damnatis · Et de iſto articulo dĩ invtroq; ſym- bolo. Deſcẽdit ad inferos · Quintuſ articuluſ eſt de reſurrectione · ſcʒ ꝙ credimꝰ dei filiũ reſurrexiſſe a moꝛ tuiſ tertia die ſʒm ꝙ ſcript᷑e ꝓghax eorit · Et d iſto artic areni , Tertia die ren ſymbol nice 1 znd! chu . nd ꝙ Imoꝛtiß Uñ nond ; cel⸗ in ſepulchꝛo tmn Xl· hoꝛis ſed bi fuiſſe tnibus diebus · quo aug intelligend eſt ſinooel ponat ps diei y tota die ; Vi chꝛiſtus fuit ibi pyltima pten veneris !qn in copletono illiu⸗ fuit poſitus in ſepulchꝛo · et! p totã diem ſabbat · p m diei dñice! qꝛ in auroꝛa reſun Sextus arbcluſſt de aſcẽſt los · ſcz quo credimuſ ꝙ Xldi ſurrectione ſua chꝛiſtus cũ n comitiua anglox/aniane ſa patxe quas ab inferno abſtra aſcendit ad celos. Et de iſtoa celu. ſeget ad dexterã der pe onnpotentis. Beptimus artich de aduentu ad iuchcut ſez cred chriſtus in fine mückmfounn. mana e eſcun. . apparebit cũ virtuten na et ptãte /invalle ioſaphat. fendopilro itfng⸗nant/ 6 Cotra ſtiarüalſer⸗ Aut ſoumiſſſimuf machoneng uiſ inaltewcanone ſodicrchn ſti ermanq vrpine nrti ti negit paſum l quofii fuiſb mi liũ w eis Conta iliartali raitaeno sciwn aũ paſum fuiſepoibuſ mmoetĩ pdemon buſ m ere ot aſcecit ad ⸗Trra WeNdder äl gEr Na i t Nee SQ.WerdSerdcl Pünes adhu manitat? de deſen ia l Gedimuſq- arüma nl in worreſepgafitanke e duünutan corpe eta Rnle t vn eplchwiennir e ti ndor patti 0 A limbu ian . eſqiinfe Pimmi ſci 1 citte tdaidis nſen iebis dannneadi⸗ loimeaq ſin . Lreſe AutercsOu et Deſeend a — Kder geſſante p̃dixerãt · Et ð iſto articło dicið in ſymbolo nice · Tertia die reſurrexit a moꝛtuĩs· Vñ nõnð:ꝙ chꝛiſtꝰ fuit in ſepulchꝛo tm̃ xl · hoꝛis· ſed dicitur ibi fuiſſe tribus diebus · quod ſʒm aug · intelligenð eſt ꝑ ſinodochẽ · vt ponat᷑ ꝑs diei ꝓ tota die · Vñ ipſe chꝛiſtus fuit ibi ꝓvltimã ptem diei veneris qꝛ in cõpletoꝛio illius diei fuit poſitus in ſepulchꝛo. et fuit ibi P totã diem ſabbati · a ꝑ pᷣmã ꝑtem diei dñice⸗ qꝛ in auroꝛa reſurrexit: Sextus articłuſ ſt de aſcẽſu ad ce los · ſcʒ quo credimuſ ꝙ xldie a re. ſurrectione ſua chꝛiſtus cũ magna comitiua angłoꝛe/n anĩae ſanctoꝛe patꝛe quas ab inferno abſtraxerat aſcendit ad celos. Et de iſto articło habet᷑ in vtroq; ſymbolo · Aſcendit ad celũ · ſedet ad dexterã dei patriſ omĩpotentis· Septimus articłus ẽ de aduentu ad ĩudiciũ · ſeʒ credẽ q; chꝛiſtus in fine mũdi in foꝛma hu- mana apparebit cũ virtute mag- na/et ptãte/invalle ioſaphat ·et ibi iudicabit bonos/et malos· Et de il lo articulo dicit᷑ in vtroq; ſymbolo- Inde vent᷑us eſt iudicareviuos et mortuoſ. Iſti & ſunt xĩiij· articuli fĩ dei · quoxe vñj ꝑtinẽt ad diuinitatem et vñj · ad humanitatẽ. Et iſtos arti culos debẽt ſatdotes ſuos ſubditoſ edocere.et maxiĩe iſtos qͥ ꝑtinẽt ad humanitatẽ · et potiſſĩe de illis de quibꝰ eccłia ſollenniſat · Sicut ẽ ar niculuſ ↄceptionis de q̊ fit feſtum ĩ annũtiatione beate marie⸗Et arti⸗ culus de natĩtate. de q̊ fit feſtum ĩ natali dñi · Et articłus de paſſione· de quo fit feſtũ in ꝑaſceue. Et arxti eulus de reſurrectione de q̊ fit feſ⸗ tum in paſcha · Et articulus de aſ- cenſione · de quo fit feſtũ in aſcẽſiõe dñĩ · Iſtos etiã articulos cũ articło de aduẽtu ad ĩudiciũ qͥlibʒ fidelis poſtq;venit ad ãnos diſcretionis te neð᷑ ſcire explicite · Et de iſtis arti⸗ culis ad hũaniatẽ ꝑtinẽtibuſ haben turvᷣſuſ.Naſcit᷑· abluit᷑·pati?᷑.deſcẽ- dit ad ima. Surgitet aſcẽdit. venĩ et dĩſcerne cũcta. Mec eſt catholica fides quã coꝛde credo/n oꝛe ↄfiteoꝛ in qua fidevoloviuè et moꝛi· ꝓteſtãſ me in omibus credere/ſiẽ ſacroſan-⸗ cta romana eccłia credit · Et ſi qͥd minus bene dixerim totũ reuoco: vt non habeatur pꝛo benedicto/ Ca · jj. ð̊q petitionibꝰ oꝛõniſ dñice· Odum/ęet foꝛmã oꝛãdi ſalua- toꝛ tradẽs diſcipłis dixit ma · thei · vj · ca · et luce · xij. Cum oꝛatig: dicite pr̃ nr̃ qͥ es in celis cc· Circa quod nõnð!ꝙ iſta oꝛatio excellit oẽſ alias oꝛationes in tbus. ¶ Primo ra tione mgr̃i qui eã cõpoſuit·qui fuit chꝛiſtus/verus deus/etverꝰ homo. in quo omẽs theſauri ſapĩea ſcien- tie deĩ ſunt abſcõditi · Quãto g& mgr qui iſtã oꝛationem cõpoſuit excellit omnes alios mg̃os tanto iſta oꝛa- tio excellit oẽs alias oꝛõnes · Vnð iſta oꝛõ vocat᷑ dñica oꝛõqꝛ domin⸗ dñantiũ cõpoſuit eam aoꝛdinauit: Scðdðo excellit omẽs alias oꝛationeſ ratione foꝛme · Eſt enĩ oꝛatio benig niſſima,/a bꝛeuiſſima·ita ꝙ nemo ſe poteſt excuſare/ et dicerel ꝙ ratiõe ꝓlixitatis generet tediũ/vel faſti- diũ · Et licet ſit bꝛeuis inverbiseſt tñ multũ ꝓfunda in ſenſu:et ad im petrandũ efficaciſſima · Vnð de ea dicit ſapiẽs · Bꝛeuĩis oꝛatio penett celos · Tertio excellit omnes alias oꝛationes ratione materie de qꝗᷓ eſt · In ipſa enĩ cõtinent᷑ omĩa nẽcaria cam in iſtavita/qᷓ; in alia · Vñ nõnð eſt ꝙ ſaluatoꝛ in iſta oꝛõne ꝓcedit ſic · Primo ꝙ doeet noſ captare dei beniuolentiã · Scdo docet nos mo⸗ dum oꝛãdi/et foꝛmã · Primũ facit cum dicit pater nr̃ c̃ · Scõm facit cũ dicit adueniat regnum tuumc· Circa pᷣmũ duo facit · Primo doez nos captare deĩ beniuolẽtiã. Scdo docet nos captaræ oꝛõnis efficatiã. ibi. ſanctificẽ nomẽ tuũ · Dicimus g pr̃ nr̃ quĩi es in celis:· Primo con- fitem̃ deũ eſſe omniũ reꝝ pᷣncipiũ ; qꝛ pater · Scdo allegamꝰ⸗ puilegiũ nỹm · qꝛ dicimuſ noſter · Tetio noĩa. mus ꝓpꝛium nomẽ eius· q; qui es · Quarto aſſignamus ſibĩ certũ do- micil iũ · qꝛ in celis · Dicimꝰ && pr̃ nr qui es ĩn celiſ. Vbi ſcienð ꝗſzm ꝙ dicit eberhardꝰ )pater accipit᷑ qnq; modis · MPrimomõ dicit pr̃ ratione cure. Scðo ratiõe genit᷑e · Tertio ra cione etatiſ. Quarto ratiõe honoꝛiſ · Quĩto ratiõe creatiomſ. Iſtis qnqʒ; modis deus eſt pater oĩm · Primo ratione cure · Ita ponit apłuſ pau · dicens· Vmnẽ ſollicitudinẽ veſtrã onẽteſin deũ qm̃ ĩpᷣe curã gerit ꝓ omnibul . Et ip̃emet chaſtus dicit matheo · Nolite ſolliciti eſſe dicẽteſ qͥd mãducabimꝰ /aut quid bibemꝰ, aut quo oꝑiem̃? Scit enĩ pate n ce leſlis quia omĩbus his indigetis · Seðo deus eſt pater oĩm ratiõe ge- niture · vñ de eo dicit apłus · Volũ- tarie genuit nos verbovitatis vt ſi mus iniciũ aliq̃d creat᷑e eius· Vnð quilibʒ poteſt dicẽ illud pẽ̊ · Domĩ⸗ dixit ad me filius meus es tu:iego hodie genui te · Et de quolibʒ dicit deus illud in ij· libꝛo regũ · Ego ero illi in prem et ipᷣe erit mihi ĩ filiũ· Tertio deus eſt pater oĩm ratione etatis/et antiqͥtatis· vnð de eo dieit daniel · Antiquꝰ dieꝛ ſedet et libꝛĩ videlicʒ conſciãx apti ſũt coꝛaʒ eo. Vñ poſſumꝰ dicẽ illð q̊d dicit apoſ- toluſ· Vnum patrem habemꝰ deũ · Quarto deus eſt pr̃ oĩm ratiõe ho- noꝛis · qꝛ debemꝰ deũ honoꝛare ſpe ciali honoꝛe/et reuentia ·. qᷓ a doctoꝛi bus latria dici?/quĩ honoꝛ nulli cre ature debet exhiberi/nec decet · vñ quilibʒ dicere poteſt illud q̃d dicit in matheo · Confiteoꝛ tibi domine deus pater celi et terre· ita ꝙ confi teri ibi idẽ eſt ꝙ laudare ſiue hono rare · Quĩto deus eſt pr̃ oĩm ratiõe creationis· vnde moyſes · Nunquid nõ ipſe eſt pater tuus qui poſſidet/ et fecit/et creauit te? Vnð ex hoc ꝙ dicimꝰ pater! habemus fidutiã illiuſ?quod in ĩſta oꝛõne petimuſob tinẽdi · Vnð poſſumus arguẽ ſic·pr dat filio illud q̊d petit ab eol ſi illð quod petit᷑ ſit iuſtũ/et filio nẽcariũ · Sed deuſeſt pater oĩm·et illud q̃d in iſta oꝛõne petimus eſt iuſtiſſimũ, etvalde nobis nẽcariũ· quare fidu- tiã habemus ꝙ deus totum dabit nobis · Et fundat᷑ iſta oꝛõ ſuꝑvᷣbum ſaluatoꝛĩs in luca vbi dicit᷑ · Si vos (cum ſitis mali)noſcitis dare filus tum eſt) deuſ ſit pater in omĩ nqh mocis tñ noſtra ſum nerati aqua baptiſinabs eſ pater· Vñ nos baptiſati letr rati in chꝛiſto! poſſum? dicẽ noſter· qꝛ nog ſumus ab eol miſericoꝛdius · aloptati ſper educati nobilius. et ſalubꝝ mati · Dico ꝗ deus eſt ſpe noſter · q nos chꝛiſtãi ſumun reqepti/ et liberati miſerice Vñ poſſum deo dicere illu dicit ĩ ayoclipſi Redimiſti n . ſanguie tuo · de q reẽptiõt btus petrus. Non ex coꝛruptil auro ſvel argeto redepti eſnſ aneſracduerladde ſed peot langiie immaculati agm din ieſu chꝛiſti· Scdo di . do dico deus cialr pater nr̃. ſcheiſnz; 8 nr. qꝛ noſ chꝛiſtiã̃ b eo adoptati ſpeali it ti ſpẽalius. et de cit aplus. Wiſit in coꝛda noſtrq. — e ur waſf proim ratios ho⸗ wvꝛt . deben deñ onoup e ca wwver ribniin joontei K&τat hmn e aune deber erhben erderet vñ gui tderre oitilus a dit eted Ce NS NNNN ARENπ Nad õ ſebnn e to es ß Enttie emmt nen is duti Sð ketl emt tus Auneſnet N Efeoteteand Uerd 4 ebemnsfeini 12 guan ter. n Aal:qodin ſtaoinepenl ami ho ſimnd Eis ler . – W „ aal rine udl ; deule Nuſdmd 2p R enrbs irnircl⸗ bi oti Lenus dens w⸗ en . 45 2 A nel Arfndi dctie⸗ „ —– is e taswin) cF Wb⸗ veſtris quãto magis pater celeſtis dabit ſpiritũ bonũ petẽtibuſ ſes qñ dicat ꝙ ĩmo dabit · Scdo in oꝛõne il la allegamꝰ puilegiũ nr̃m cũ diciꝰ noſter · Vbi nõnð ꝙ licʒ( vt ſupᷣdicꝰ tum eſt) deuſ ſit pater in omĩbꝰ illi qnq; modis tñ noſtrũ qͥ ſumuſ rege nerati aqua baptiſmatis eſt ſpẽałr pater · Vñ nos baptiſati/et regene rati in chꝛiſto poſſumꝰ dicẽ pater noſter· qꝛ nos ſumus ab eo liberati miſericoꝛdius ·asloptati ſpecialius: educati nobilius.et ſalubꝛꝰ infoꝛ⸗ mati · Dico & ꝙ deus eſt ſpeãlr pr noſter · qꝛ nos chꝛiſtiãi ſumus ab eo redẽptir et liberati miſericoꝛdius · Vñ poſſumꝰ deo dicere iĩllud quod dici᷑ ĩ apoclipſi · Redimiſti nos deꝰ in ſanguĩe tuo · de q̊ redẽptiõe dicit brus petrus· Non ex coꝛruptibilibꝰ auro/vel argẽto redẽpti eſtiſ deva- naveſtra cõuerſatiõe · ſed p̃cioſiſſimo ſanguĩe immaculati agni dñi noſiri ieſu chꝛiſti · Scdo dico ꝙ deus ẽ ſpe ciałr pater nr̃· qꝛ noſ chꝛiſtiãi ſumꝰ ab eo adoptati ſpẽalius · et de h̊ di- cit a prus Ciſi deus ſpũm fulij ſuĩ in coriza noſtra · ĩ q̊ icdmamul abba pater· vt gdoptadonem fi lio dei recipemus · Certio dico ꝙ deus eſt ſpẽałr pr̃ nqꝛ nos chꝛiſtiãi ſumus ab eo educati nobiliuſ. In ſaẽmẽto enĩ eukariſtie paſcit noſ deuſ coꝛpe et ſanguĩe chꝛiſti · Ita dicit ipſemʒ ieſus in iohãne · Caro mea vere eſt cibus:et ſanguis meusvere eſt po- tus · De iſto cibo dicit P6. Panem angeloꝛ manducauit homo· de quo pane dicit chꝛiſtus · Qui mãducaue rit ex hoc paneviuet ineternũ.· Vñ eccłia tm̃ beneficiũ recognoſcẽs in vocẽ gratiaie actiõiſ ꝓꝛumpẽſ dicit· O q; ſuauis eſt dñe ſpiritus tuuſ.qͥ vt dulcedinẽ tuã in filios demon⸗ ſtrares! pane de celo pᷣſtito/eſurien tes huũiles replẽs bonis faſſidioſoſ diuites dimittẽs inanes · Quarto dico ꝙ deuſ ſpẽalłr eſt pater noſter? qꝛ nos chꝛiſtiãi ſumus ab eo infoꝛꝰ mati ſalubꝛiuſ.et hoc ꝑ euange licã doctrinã.q̃ ſola ẽ doctrina ſalutifẽᷣa et aſubais. Et iſtã doctrinã dauid petebat cum dicebat. Bonitatẽ et diſciplinam/et ſcientiã doce me · De iſta doctrina dicit ſapiẽs · Audi filiꝛ mi doctrinã patris tuĩ · Ex hoc ergo ꝙ dicimus pr̃ n habemus fidutiã quod a deo in iſta oꝛõne petimus q; dabit nobis · Vt arguamus ſic · pn / cipale atthit ad ſe minus pncipale et acceſſoꝛẽ · e de vſe · ecclie vel al⸗ taris·ſi eccłiam.li.vj. Sed deus de dit ſemetipᷣm nobis.et iõ vocamuſ ip̃m noſty · et reſpctũ eius oĩa ſunt acceſſoꝛĩa · S certi — ꝙ oĩa iſta dabunt᷑ nobiſ a deo · Et fundat᷑ iſta ratio ſuꝑverho apłi dicẽtis in epła ad romanos·Si deus ꝓ nobis/quiſ tra nos? qui etiã ꝓpꝛio filio ſuo nõ pepcie ſed nobis omĩbus vẽdidit illũ · quõ etiã nõ cuz illo oĩa donauit nobis? q̃ſi dicat ꝙ immo · Tertio in oꝛõne iſta nomĩamus nomẽ ꝓpꝛium deil cum dicimus qui es· Circa qd ſcienð ꝙ; qᷓ;uis ſzm doctoꝛes invita iſta neſciamus nomen ꝓPpꝛium dei⸗ tñ inter omĩa alia nomĩa/que dicũẽ de deol iſtud nomẽ qui es/ẽ magis ſibi ꝓpꝛũ · qᷓd patet ex hoc qꝛ moyſi int᷑rogãti q̃d reſpõdẽt filiis iſrahe ſi introgarẽt q̃d erat ꝓpꝛiũ nomen dei · dicit deus · dices ſic filuiſ iſrabł qui eſt! miſit me advos· Dicimuſ g̊ deo qui es: qꝛ deus eſt firma enti- tas ·qꝛ nunq; deficiẽs:ſʒ omẽs pfi- ciẽs· Suma bonitas omnibus ſuffi ciẽs · Puravitas omnes erudiens. Vera caritas omẽs reficiẽs· Dico ꝙ dicimus deo qͥ es · qꝛ ip̃a ẽ firma entitas nunq; defitiẽs· Vñ ipe ð ſe dixit in exodo · Ego ſum qui ſum. et pſalmiſta. A ſeculo et vſq; in ſe-⸗ cula tu es· Seðo dicimus deo qͥ es! qꝛ deus eſt ſũma bonitas omĩbus ſufficiẽs.· ñ vocãti ſe bonum dixit deus · Nemo bonus ñn ſolus deus. Et de deo dixit pſalmiſta · Bonus es tu ·et in bonitate tua doce me iu ſtificatiões tuas.Et apłus. Suffici⸗ entia noſtra ex deo eſt · Tertio dici⸗ mus deo qui es qꝛ deuſ eſt puravi tas oẽs erudiẽs. Vñ dicit · chꝛiſtus in iohãne· Ego ſum via/veritas/ęt vita· et in matheo: Ogr ſcimusqꝛ verax es:etviã dei invitate doces · Quarto dicimus deo qui es quia ipᷣe eſtvera caritas omẽs reficiẽs· Vns in pma canõica ĩohis · Deus caritas eſt. et qͥ manet in caritate/ in deo manet . et deus in eo · Pt ip̃e met dicit ĩ matheo · Venite ad me omẽs qͥ laboꝛatis/t onerati eſtis et ego reficiãvos· Dicendo &O qͥ es: fidutiã habemꝰ/ꝙ deus qui eſt fir. ma entitas nulli deficiet ſʒ pꝑficiet · qꝛ eſt ſuma bonitas ommbꝰ ſuffi⸗ ciet:q; eſt pura vitas oẽs erudiet. quia eſtvera caritas omẽ ſ reficiet. Quarto dico ꝙ in iſta oꝛõne captã do dei beniuolentiã aſſignauimus ſibi certu domiciliul cũ dicimꝰ in ce lis.Circa q̃d nõnð!ꝙ celũ q̃ ad nũc eſt qdruplex · Quia eſt celũ ſuꝑna- turale/materiale/ſpũale/a intellec tuale.Celũ ſuꝑnat᷑ale ẽ ipᷣa ᷑nitas· et de iſto eelo dicit᷑ in geñ · Suſpice ideſt reſpice · celũ ideſt ᷑nitatem· numera ſtellas ideſt pfectiões/et ꝓ petatesſi potes:Celũ materiale q̊ ad nũc ẽ celum empyreũ · de qᷓ dict in geneſi:· In pncipio creauit deus celũ. terrã · Et ꝙ ælũ ſtellatũ alias ſanctũ ſcribit᷑ intelligit᷑ celũ empy- reũ · Celũ ſpũale eſt deuota amima· de quo dici᷑ in pã · Dñs in celo ſe⸗ des eiuſ.Celũ intellectuale ẽ nat᷑a angelica · de quo ibidẽ · Verbo dñi celi firmati ſunt id ẽ angłi ↄfirma ti ſunt in bono · Et in q̊libʒ iſtoꝝ ce- loꝝe eſt deus: Quia ĩ pᷣmo celo ideſt in t᷑nitate ẽ indiuiſus ꝑ eſſentiam · In ſcðdo celo · ſcz in empyreo ẽ clare viſus ꝑ gloꝛiã · In tertio celo ideſt in anĩa deuota eſt inhabitãſ ꝑ gra- tiã · In quarto celo ideſt in angeli- ca nata eſt ipᷣ̃am eleuãs ꝑ excellen- tiam · De pꝛimo dicit᷑ in pᷣma cano⸗ nica ĩiohams · Tres ſunt qͥ teſtimo- nium dant in celo · Pater/verbum/ et ſpũs ſanctꝰ· et ũi tresvnum ſunt · per eſſentiã · De ſcðo dicit᷑ ĩ apocali · Apertum eſt oſtũ in celo· et archa teſtamẽti viſa eſt· Archa teſtamẽti eſt deus · qui( vt dicit apoſtl us noui teſtamẽti mediatoꝛ ẽ · De tertio ce lo dicitur in põẽ · Ad te leuaui oculos meoſ in mõtes q̃ habitas in celiſi · in animabuſ deuotis · De quãto di- cit᷑ in pẽ · Eleuata eſt magnificẽtia tua ſuꝑ celos · gloſa·id ẽ ſuꝑ nouem jcẽdo in chows angelo⸗ cre s pabemus flutia/4 kcumt pꝛimo celo in im knſfer in ſo⸗p ißm inhitabim gen pißm vuificabim q' a pſum eleuabim̃ · Et ſic fin ps oꝛõnis donnice ! in quace mus dei benmuolentiam Sequi ſcba ꝑs oꝛõnis d in qua optam ſiue petimus efficaciã dicendo ſanctificet tuũ · Et eſt pma netitio in o⸗ eſtvltia in re/ ſeu in intẽtion quo nõnðq ad hoc ꝙ noſtr habeat efficatiã ideſt ad ho⸗ oꝛatio exaudiat᷑ a deol reqᷣr Zez ꝙ fiat cum firmitate fi bonitate rei · eum deuotione et fiat in nois cheiſi· Nico ꝓ ad hoe oꝛatio noſtra habe ficaci: oportet q; fiat c firm fidei Git em inſtrumentü ine eſt nſit debito mo ſignatu i eſt inefficax n ſit ſignacko fie nata. Ct ido dicebat chꝛiſt⸗. qᷣd oꝛãtes petitis credite ide naculo fidei ſignate! et accip etfietvobis. vnge dicit in ioh mus qꝛ pctoꝛeſ no ie, n vt aũt diat apkus. eraug nn . Pe⸗ in ahſe⸗ ulKaluneleitgeent rade o ibicl Nerlooj an⸗ imm ſar ifi nghfm n m aναkNtinͦt,iſbrc lr deus Quiai pno ehiceſt ininteè mdANS Rete. JnE& &ee õäü aià ded Rabil Jnqen hoideſtnangbl⸗ cà ta Riem eus pemler Gam Deprmnodakn fmatme aiuhams Ins ut thind num õ erhislnc Aurennn ,. ceſemi Deſodlt poe Ee N a nrccottarſ lerum h tſtmen eeabel Arhate nes viliet⸗ voi rdot l G . Kne nd De d⸗ — ceEva w i 5 . vas lr negifteni idiwun 2 — choꝛos angeloꝛe · Dicẽdo g in celis: bhabemus fidutiã/q; qꝛ dominꝰ eſt ĩ pꝛimo celo; in ip̃ᷣm tᷣnſfoꝛmabim̃·qᷣa in ſcðo ꝑ ipᷣm inhĩtabim̃ · qꝛin t᷑tio! pꝑ ipᷣm viuificabim̃ · qꝛ ĩn quartolꝑ ipſum eleuabim̃ · Et ſic finit᷑ pꝛima ꝑs oꝛõnis dominicel in qua captaba mus dei beniuolentiam · Sequit᷑ ſcdᷣa ꝑs oꝛõnis domĩce: in qua optamꝰ ſiue petimus oꝛõnis efficaciã dicendo ſanctificet᷑ nomen tuũ · Et eſt pᷣma petitio in oꝛdĩe · ſed eſtvltĩa in re/ſeu in ntẽtione · Pꝛo quo nõnð ꝙ ad hoc ꝙ noſtra oꝛatio hHabeat efficatiã ideſt ad hoc ꝙ nr̃a oꝛatio exaudiat᷑ a deol reqͥrunt᷑ iiij · Scʒ ꝙ fiat cum firmitate fidei · cũ bonitate rei · ceum deuotione animi · et ꝙ fiat in noĩe chꝛiſti · Dico pᷣmo. ꝙ ad hoc ꝙ; oꝛatio noſtra habeat ef ficaciã.opoꝛtet ꝙ fiat cũ firmitate fidei· Siẽ enĩ inſtrumentũ inefficax eſt! n ſit debito mõ ſignatũ ita oꝛõ eſt inefficax n ſit ſignacło fidei ſig- nata · Et ido dicebat chꝛiſtꝰ· Quic- q̃d oꝛãtes petitis credite ideſt ſig- naculo fidei ſignatel et accipietis: tfietvobis: vnde dici᷑ in iobanne. Scimus qꝛ pctõꝛeſ non exaudit deꝰ. vt aũt dicit apłus · Vmne q̊d nõ eſt ex fide pctm̃ eſt · Er ido(vt chꝛiſtꝰ dicit) Veri adoꝛatoꝛes adoꝛabunt pr̃em in ſpũ/etvitatevidelicʒ fidei · Scðdo opoꝛtz ꝙ fiat cũ bonitate rei/ id ẽ ꝙ ĩ oꝛõne ñ petant᷑ nociua/ ſed vtilia · Sicut enĩ libellꝰ ineptus eſt nłlus ita oꝛõ inepta eſt nłla· In cꝰ ſignũ dieit chꝛiſtꝰ. .Dhetitislet non accipietis eo ꝙ male petitiſ.Tẽtio „ 3 opoꝛtʒ ꝙ fiat cũ deuotione anĩ · Siẽ enĩ ad hoc ꝙ fumuſ aſcẽdat ð thu- ribulo opoꝛtʒ ꝙ ſit ibi ĩignis ita q; ad hoc ꝙ; oꝛatio aſcendat ad deum! opoꝛtz ꝙ ſit ĩigne caritatis accenſa: In cuius ſignũ legit᷑ in apocalipſi Stetit angłus ĩiux aram tẽpli ha- bens thuribulũ aureũ in mãau ſua Et data ſunt ei incẽſa młta· qᷓ ſunt oꝛõnes ſanctoꝝ · Et aſcẽdit fumus aromatum in ↄſpectu dei/de manu ſgeli · ita petebat dauid in pſalmo- Dirigat᷑ domĩe ad te oꝛõ mea ſicut incẽſum in ↄſpectu tuo· Quarto ꝙ; fiat in nomĩe chꝛiſti · Siẽ enĩ ꝓcura toꝛ non debet agẽ ñ nomĩe ꝓcura- toꝛiol aliaſ iſtud q̃d facit nonvalet: ita cum ſimus ando ꝓcuratoꝛes chꝛiſtſivelimꝰ exaudiri opoꝛtzʒ q; petamꝰ in nomĩe chnſti · vñ chꝛiſtꝰ⸗ dĩcit · Quicqͥd petieritis pr̃em ĩ no mine meo dabitvobiſ· Ita quatuoꝛ optamꝰ eſſe in oꝛõne nr̃a cum diĩicĩꝰ ſanctificẽ nomẽ tuũ:Tangun᷑ tria in hoc ꝙ dicit᷑ ſanctificet᷑ ſzm ꝙ ſã ctum poteſt capi t᷑bus modis · Vno mõ idẽ eſt ꝙ firmũ in q̊ ẽ firmitas fidei · Scdðᷣomodo iĩdem eſt ꝙ ſine t᷑⸗ ra. In quo eſt vtilitas rei · Aliomõ idem eſt ꝙ ſanguine tinctum ĩ quo animi deuotio deſignatur. Quar- tum tangitur in hoc ꝙ dicimus no/ mẽ tuum. De quo nomie dicitur in marco · In nomĩe meo demonia eij tientlinguis loquent᷑ nouis · ſerpẽ teſ tollẽt/a ſi moꝛtiferũ qͥd biberĩt: non eis nocebit/ Suꝑ equos manꝰ imponẽt!et bene habebunt · Et ſic termĩat᷑ ſcdᷣa ꝑs oꝛationiſ dñice ĩ qᷓ optamꝰ ſeu petimꝰ oꝛõniſ efficaciã. zMNℳN),S dñice in qua docem̃ foꝛmã et modũ oꝛãdi · cum dicit᷑adueniat regnum tuũ · Circa q̃d ſcienðlꝙ ab hoc loco vſq; in finẽ ↄtinent᷑ ſex petitiones in quibꝰ petimus omne q̃d ẽ nobiſ nẽcariũ tam in vita nr̃a/qᷓ; in alia· Cum enĩ tota ꝓfectio homĩs ↄſiſtat in duobuſ ſcʒ in delectatione mali? et in ꝓſecutione boni iuẽ illud ps Declina a malo et fac bonũ idðo in iſta oꝛoõne petimus a deovt nobiſ cõ ferat bonũ ·et auferat malũ. Quã- tum ad collectionẽ boni ponunt᷑ iij· petitiones · Cum enĩ ſit ᷑plex bonũ ſcʒ bonũ gloꝛĩe/bonũ gratie/n bonũ nature: iſtõ t᷑plex bonũ nobis dari petimꝰ · Nã nobis bonũ gloꝛie dari petimus cum dicimus · Adueniat regnũ tuũ · ſcʒ regnũ padiſi · Et eſt ſenſus · Opater nr qui es in celis petimꝰ ꝙ regnũ tuũ adueniat iĩdeſt ad nosveniat· Sed q̃re melius dici muſ adueniat regnũ tuũ/qᷓ; dicamꝰ aduemamus in regnũ tuũ? Dico ꝙ ad denõnðõ ꝙ; gloꝛia ꝑadiſi non ha- bet᷑ ex ꝓpꝛiis meritis:ſed ex mera gratia dei/ iuẽ vᷣbum apłi dicentis · Non ex opibus iuſtidſie que fecim⸗ nos/ſed ſzm mĩam ſuam ſaluos noſ fecit· iðo dicit᷑ adueniat regnũ tuũ⸗/ ideſt ex gratia tua nobis adueniat: Non aũt dicimꝰ adueniamꝰqꝛvt dictũ eſt ex meritis nr̃is ñ poſſumꝰ in illud venire · Nemo enĩ poteſtve nire ad me n pater meus traxerit illũ.vt dicit᷑ in iohãne · De iſto reg⸗ no dicit augloquẽs iĩn ꝑſona chꝛiſ· Venale habeo quid regnuʒ celoꝛę· quod emit᷑ paupꝑtate rex vtilitate. Sequit᷑ tertia ꝑſ pneipalis oꝛõniſ gloꝛia·laboꝛe· requies.t᷑ſtitia:gaudi um · moꝛte · vita · Bonũ gratie petᷣ mus cum dicimꝰ. Fiat volũtas tua ſicut in celo et in terra· Ad cuiꝰ eui dentiã ſcienð ꝙ homovocat᷑ ĩ ſacra ſcripta terra · vñ pẽ · ¶nima mea ſiẽ terra ſine aqua tibi: vn de homine auſto dicĩ ibidẽ · Denedixiſti domĩe terrã · Angeli aũt ſancti in ꝑadiſo ſtantes vocanẽ᷑ celũ · vnde psẽ · Celi enarrãt gloꝛiã dei : Eſt ergo ſenſuſ O pater noſter qui es in celis fiat volũtas tua in terma: hoc eſt hoĩbuſ terrenis ſicut fit in celo ideſt ſicut fit in angelis/et beatis · Vel pꝑ ter ram intelligit᷑ eccłia militãs·p ce/ lũ eccłia triumphãs· vt ſit ſenſus · Sicut in eccłia t᷑umphãte fit volun tas tualita in eccłia militãte peti mus ꝙ fiat · Que aũt eſt iſtavolun- tasnos docet apłuſ dicẽs· hec eſt volũtas dei ſanctificatio veſtra · Et dicit᷑ fiat volũtaſ tua!nõ aũt noſtra. quĩa (vt dicit chꝛiſtus non omnis qͥ dicit mihi domĩe dñe int bit regnũ celoꝝ · ſed quĩ facit volũtatẽ patris mei qui eſt in ceks, ipᷣe intbit reg num celoꝝ · Bonum nat᷑e petimus cum dicimus. ¶ Panẽ nr̃m q̃tidianũ da nobiſhodie · Pro quo ſcienduʒ: ꝙ panis dicit a pan grece:quod eſt totum latine · In hoc & ꝙ petimus panẽ petimus omĩa ꝗᷓ nccaria ſunt ad ſuſtẽtationẽ ̊ miſerrĩe et t᷑nſito- rievite · Nec iſtõ ẽ cõtra illud quod dictũ eſt ſup̃ in ſcoa ꝑte tᷣctatu ĩiij· ca · de oꝛõne . vbi dicebã ꝙ in oꝛõne non ſunt tpꝑalia petẽda · q̊d intelli- genõ eſt · ꝙ in oꝛõne non ſunt petẽ da tpꝑalia directe/et ꝑ ſe· ſed ĩnq;ʒtũ iytum eſt nẽtarĩ 4 Et ita petebat ſalomo cu die⸗ Diuitias /et pauptates ne de mihi· ſztmvictui meo ebue ne et paulus· Mabẽteſ alimẽta/ tegam̃ his Rtenti ſum· 5 etiq tplex eſt panis q; petn iſtaoꝛone · Orimꝰ eſt ſpũalis auſtere prie · Iſte eſt panis ceus de q dieit in iobane · Eſ⸗ vnus hic ͥ habet quinq; oꝛde panesquinq; nanes ſunt qna elcẽ pnie · ſcʒ dcritio· feſſio · oꝛ Qlimoſina et ieiuni. de aͤbus d ſup in ſeda pte Sedus pa ſaometalis eukariſhe de ꝗpa cit in iohane . Pic eſt panis deltẽcht. Si quis mãduc- vſ 4 ckee ambulant fi eſt materi lee baciſt Tertut terialis tpalis ſubſtati⸗ pane dicit in g . EI Sene. In Ra wieni In ſudoꝛe anneng ſutſtin mmilgeenlum i.. Sincllgfit acan in celo iceſt ſent r napag bens aptr G ltïpee Kakrtu dumpbid vrſt ſſis⸗ Oue 1 art Nunphite ſt oler *νaaααaisitivne, 55ρuuKρνμμαρρααι Enos doekt aplul dicig ee eſ v NNchNeid WrC. Gi NetNNN ia det hiins norns) voN i dnie e mteii or. N gu fent Wuͦtii far neiqn Rn eig ihenitnz um ccor Bonmn tie ündd Oum dacnus Prnefin ſpiiaſt Nnclbois Pna ſunii 4t s ſunt nẽcaria ad habendũ celeſtia, eterna ·ſic enĩ bene poſſ ũt peti · Vñ greg in collecta· Sie Tᷣnſeamus per bona tꝑalia: vt nõ amittamuſ et᷑na⸗ Vel eſt intelligenð ꝙ non petenda ſunt bona tꝑalia ad ſupfluitatem, ſed ad ſuſtentationẽ et ſic petimus ea hic cum dicimuſ hodie · quia non petimus ni q́;tum eſt nẽcariũ ꝓ die · Et ita petebat ſalomõ cũ dicebat · Diuitias/et pauꝑtates ne dederis mihi · ſʒ tmvictui meo thbue nẽcãia: et paulus: abẽtgſ alimẽta/a qbuſ tegam̃ his dtenti ſumꝰ Nõndũ etiã ꝙ t᷑plex eſt panis qᷓ; petimꝰ in iſta oꝛõne · ¶ Drimꝰ eſt ſpũalis panii auſtere pnĩe · Iſte eſt panis oꝛdea- ceus · de q̊̃ dicit᷑ in iohãne · Eſt puer vnus hic qͥ habet quinq; oꝛdeaceoſ panes:quinq; panes ſunt qͥnq; pꝑteſ ꝓfctẽ pnĩe:ſcʒ ↄtritio · ↄfeſſio· oꝛatio- elimoſina· et ieiuniũ.de qbus dictũ eſt ſupᷣ in ſcdða ꝑte · Scdᷣus panis ẽ ſacmẽtalis eukariſtie · de q̊ pane di cit᷑ in iohãne · Mic eſt panis qui de celo deſcẽdit· Si quis mãducauerit ex ̊ᷓ paneviuet ineternũ · In foꝛti. tudiĩe iſtiꝰ panis ambulant fideles vſq;ʒ ad montẽ ꝑadiſi · Tertiuſ paniſ eſt materialis tꝑalis ſubſtãtie · de ̊ pane dicit᷑ in gene · In ſudoꝛevultꝰ tui veſceris pane tuo· Et iſtos tres panes petimus in iſta oꝛõne · iuxta verbum ſaluatoꝛis in luca dicentiſ Amice accomoda mihi tres panes- Aſte gO tres petitiões reſpiciũt col- lationẽ boni · Sunt et alie tres que reſpitiũt ablationẽ mali · Circa q̊d nõnð:ꝙ duplex eſt malum · ſcʒ malũ culpe/ malũ pene · Malũ culpe eſt duplex· ſcʒ pᷣteritũ/ et fut. Szm E ergo ſunt tres petitiões ablationis mali. In ꝑma petimus malũ culpe pᷣteritoꝝe nobis dimitti cũ dicimus dimitte nobis debita nr̃alſiẽ et noſ dimittimꝰ debitoꝛib⸗ nñis · Iſta de bita ſunt pctã iux pabolã chꝛiſti/q; ꝓpoſuit ſimoni le ꝓſo dicẽſ. Duo de⸗ bitoꝛes erant cuidam fenatoꝛi · c· Que pabola ſzm gloſam intelligiẽ de debito ptĩ · Iſta debita petimꝰ nobis dimitti a deo ſiẽ dimittimus debitoꝛbꝰ nr̃is/ideſt illis qui cõtra nos peccauerũt· Et iſtud intelligiẽ? de debito iniuria? q̃ſ debemuſ di⸗ mittere · Alioqͥn n dimittamꝰ deus non dimittet nobis · dicẽte chꝛiſto · Deus pr veſter celeſtis nõ dimittet vobig n dimiſeritis vnusqͥſq; de coꝛ cibus vr̃is· In qᷓ enĩ mẽſura menſi fueritis eadẽ remetietvobis· Si S vis ꝙ deus dimittat tibi pꝑctã tua. dimitte tu illiſ qͥ ↄtra te pẽcauerũt· Alioqͥn dicet᷑ cibi.Ex oꝛe tuo iudi⸗ co te ſerue neq; · Dieis enĩ dimitte mihiſiẽ dimitto · ſʒ tu nõ dimittis⸗ gdieis ꝙ tibi non dimittam · Sed nunqͥd ille qͥ exiſtit in fraterno odio dicens iſtã oꝛenem peccat? Dico ꝙ non qͥa non dicit eã in ꝑſona ꝓpꝛia/ ſed in pſona eccłie·quod patet·qa dieit nobis/et non mihi · Et ideo cũ vniuerſalis eccłia que regit᷑ a ſpũ ſancto non poſſit errare nunqᷓ; errã in dicẽdo iſtã oꝛõnem. In ſecunda petitiõe petimꝰ nobis a malo culpe pcaueri cũ dicimꝰ · Et ne nos indu- cas in tẽptationẽ · Pro q̊ ſciendũ: ꝙ aliqñ tẽptatio ſumit᷑ in bonumvt patet in gen ſi qñ dici᷑· Tẽptauit deus abꝛabhã. Et in libꝛo ſapientie · Deus aũt tẽptauit eos · et inuenit eos dignos ſe · Et dicit᷑ deꝰ duobus modis tẽptare· Vno mõ pmiſſiue/ vt appꝛobet · Et ita ſumit᷑ qñ dicit᷑ · Deus tẽptauit illos ideſt temptari ꝑmiſit · Et iſtomõ tẽptauit deꝰ ꝛob · Aliomõ dicit᷑ tẽptarevt exemplum vtutis aliis oſtenderet · Et hoc mõ tẽptauit deuſ abꝛahã vt oſtenderet vtutem obecdientie eius. Et de tali temptatione non intelligimus hic · Aliqñ etiã tẽptatio ſumit᷑ in malũ: et eſt duplex · Nam quedam eſt ab hoſte ideſt a demone· Quedã a car ne · inq;tũ ſcʒ caro ↄſurgit aduerſus ſpiritũ · Tẽptatio q̃ eſt ab hoſte non eſt pctm̃ n cõſentiat᷑ ſibi · ĩmo ſi fiat reſiſtẽtia! eſt młtum meritoꝛia · Et iſtomõ fuit tẽptatus chꝛiſtus·vt dĩ citur mathei · Ductus eſt ieſus in deſertũ a ſpiritul vt tẽptaret᷑ a dia bolo · Tẽptatio que ẽ in carne ſemꝑ ꝓuenit ex pctõ · inq;tũ ſeʒ ip̃ᷣa rebel lio carnis ad ſpuũm ꝓuenit ex patõö parentũ in nobis · et eſt materiałr ipᷣm pctm̃ oꝛiginale · Wodo rebellio iſta q;ðtum ad ſuũ pꝛincipiũ non eſt in ptãte noſtra · Prðvt dicit᷑ ꝙ pꝛi⸗ mi motus non ſunt in ptãte noſtra. ſed reſiſtere illi rebellioni ſque alli. cere iſtos pᷣmos motus bene eſt in ptãte nr̃a · Et ido ðſentire tẽptatiõi ſiue ſit ab hoſte/ſiue a carne ſempẽ eſt pcti· itaꝙ ſi ſit ↄſenſus cum ð⸗ liberatõe eſt pct̃ moꝛtale· ſi ſit cõ⸗ ſenſus ſubitꝰ et qſi ſub reptitiꝰ? eſt ſolũ pctm̃veniale · Modo g non pe- timus in hac petitiẽe ne temptem̃. ſed petimꝰ ne in tẽptationẽ indu- cam̃ · Tunc aut in tẽptationẽ indu- cim̃cum tẽptationi ↄſentimus.Jð in iſta oꝛõne nihil aliõ petimꝰ deo! n ꝙ det nobis vᷣtutẽ reſiſtẽdi tẽpta- tioni · quod apłuſ ꝓmittit eũ factu- rum dicens ˖ Videlis deus qui non pꝑmittetvos tẽptari ſupᷣ id qd pote- ſtis · ſed faciet cũ tẽptatiõe ꝓuentũ. itavtvos poſſitis ſuſtinẽ · Invltima petitione petimꝰ nos a malo pene liberari cum dicimꝰ . Sʒz libera nos a malo · Ita ꝙ ̊ intelligit᷑ de malo pene eterne q̃d aſt ſimplicit᷑ malũ. Nam malũ pene tꝑaliſ poteſt eſſe/ et eſt aliqñ bonũ ·ſicut bonũ ſanctiſ martyribꝰ fuit pati · ſuſtinẽ penaſ młtas et toꝛmẽta młta. Vnð a tłi malo nos non petimus liberari,/ſed a malo pene eterne · Juẽ q̃d petit eccłia dicẽſ· LCibera me dñe ð moꝛte eterna · In fine oĩm petitionũ ſub- iungit᷑ · ¶men/ideſt ĩta fiat · qᷓſ con. firmatio oĩm petitionũ · Sic ergo in oꝛõne dñica ſunt vij· petitiones· In quaꝛ pᷣma petimꝰ oꝛõnis efficaciã?: Cum dicimꝰ · Sanctificẽ nomẽ tuũ q̃ſi dicamus· Siẽ nomẽ tuũ ẽ ſanctũ et firmũ ita illð q̃d petimus in iſta oꝛõne ſit firmũ · do licz iſta petitio ſit pᷣma in oꝛdine tñ eſtvltĩa in intẽ tione · In eliis ſex petitiõibꝰ peti- mus nobis omne bonũ cõferri et a nobiſ omne malum auferri · Donet domiĩinus vt hec oĩa nobis ↄcedant᷑ · HPt iſta ſufficiãt q;tũ ad nẽ qʒꝛ foꝛte aliaſ de iſta materia latiuſ loquam̃: Ca · ijj · de decem pꝛeceptiſ legis · Nterrogãti iuueni qͥd faciẽdo zc oꝛdinãt hoĩem ad deu. e grimi Prerepta aũt oꝛdir hominẽ ad deũ ſunt tnia. ſn q eſt deo obligatuſ ad tiia. Sicut vaſallus debet dño ſuo tnia ſailt Fidelitatẽ · vt non cognoſcat al dñm. Reuerentiã! vt non facia obꝛobꝛũ · Famulatũ! vt impẽd⸗ debitũ obſequiũ ! ſic qlibz de die mine iuris natalis ẽ obligatus ad iſta tria· Et ido q;tum ad pꝛin. iſud pceptũ · Non habebis de Aluenos coꝛa me qgtum ad ſcdm iſtud. Non aſſumes nomen der imuanum · qtum ad tertũ eſt ill Memẽtovt diem ſabbat ſcifie Precepta aũt qᷓ oꝛdinãt hoĩen ppximũ ſunt vij· Ordinat eni h ꝓvmũ duobus molſ. ſezvt bon nbifaictet ne ſibi noceat . Qu nd e vnli pceptum. ſcz hon tuum et mr̃em tuã. Qua ſcdm ſunt vj . Moteſ. eni ho⸗ cene ꝓximo tribug mocdlis. Tjr. dere e „ 1 dn Kr 4 ziar he a ſndlninn . . 5 a vernn, 1 . u 5 gintit eifam⸗ n Nöniee un rn D er Ateptadie e dwspoſſig Eh eunone petnn N ¹ ne mr ncganhten ndan ſenn G 2 bo; gbimlge de 6 4½ r cemedt ineen 4 n inplctnii 2 Anl vrtpgiſpweſtſß Kali, mni ſut bonſ nn ea nuſcut boni ſnc/ Mni ſir n ſiimn . An mnunladſtti no ennb ibern ſ⸗ abrarn Nf hen õ eeema In fkoin etinoni ſiiß⸗ ungi Aen RtatR n. AN Seide een ernt n peitane n 4 A Mapein inideftri un do enchfti nitii Fdrms Jimitikndl Etfrmu malö eunonſt o. dr tiemi ] lczſtupetc, ſt ranaimd iͦctiiunn 1 . dore Intlisſe ttit * us vbbemebiifinit tn n am minumndne = bertunt wn . õ eu ? itmaln ai rE UA 6 , tert vK in E 2 vitam eternam poſſideret reſpõdit ieſus· Si vis advitam ingredilſer- ua mandata· qᷓſi diceret · Ingreſſus advitam eternã eſt obſeruatio pꝛe- ceptoꝝ et mãdatoꝛ ·qᷓ qdẽ mãdata ſunt pᷣcepta decalogi · Et decaloguſ diciẽ a decaſ q̃d eſt decem · et logos ſermo·qᷓñ decẽ pᷣceptoꝛe ſermo · Bũt ergo decẽ pꝛecepta legis· Quoꝛum qᷓdã oꝛdinãt hoĩem ad deũ: Quedã in ꝓximũ. ¶ Precepta aũt ꝗᷓ oꝛdinãt hominẽ ad deũ ſuꝑt tria · ſʒm ꝙ hõ eſt deo obl igatuſad tria· Sicut enĩ vaſallus debet dño ſuo tria · ſcilicet · Fidelitatẽ vt non cognoſcat alium dñm. Reuerentiã vt non faciat ei obꝛobꝛiũ · Famulatũ vt impẽdat eĩ debitũ obſequiũ ſic qlibʒ de dicta- mine iuris nat᷑alis ẽ obligatus deo ad iſta tria · Et idðo q;dtum ad pꝛimũ eſt iſtud pᷣceptũ · Non habebis deoſ alienos coꝛã me- q́;dtum ad ſcᷣm eſt aſtud · Non aſſumes nomen dei tuĩ inuanum · q;tum ad tertiũ eſt illud Wemẽtovt diem ſabbati ſctĩfices· PMrecepta aũt qᷓ oꝛdinãt hoĩem ad ꝓximũ ſunt vij: OVrdinat᷑ enĩ hð ad ꝓximũ duobus modiſ:ſcʒvt bonum ſibi faciatet ne ſibi noceat · Quãtũ ad pᷣmũ ẽ vnũ pᷣceptum · ſcʒ honoꝛa pr̃em tuum/et mĩr̃em tuã· Quantũ ad ſcòᷣm ſunt vj · Moteſt enĩ homo nocere ꝓximo tribus modis· Vno- modo facto.Aliomõ verbo · Aliomõ voluntate · Facto poteſt ſibi nocere ᷣbus modis · ſcʒvel in ꝓpꝛĩia ꝑſona/ vel in ꝑſona ſibi diuncta/vel ĩ ꝓpꝛa ſubſtãtia· q;=tum ad pᷣmum eſt iſtud pceptũ · Nõ occideſ.q;tum ad ſcm· Non mechaberiſ. qtum ad tertiũ · Non furtũ facies· Quantũ ad hoc vt nõ noceat homo ꝓximo ſuo vᷣbo eſt iſtud· Non falſum teſtimonium dices · Quantũ ad hoc vt nõ noceat Hhõ ꝓxĩo ſuo volũtate ſũt duo alia · Aut vt non noceat ſibi volũtate li⸗ bidinis · et tunc ẽ iſtõ · Nõ ↄcupiſceſ vxoꝛem ꝓximi tui · Ne aũt noceat ſibivoluntate cupiditatis eſt iſtud·. Non oↄcupiſces rem alienã · ſeʒ ſer- uum vel ancillã. non bouẽ vł aſinũ · ne ſibĩ noceatvolũtate cupiditatis· Aſta & ſunt decẽ pᷣcepta legis ð q̊e ꝗlibʒ aliqua ꝑ oꝛdinẽ ſunt dicenda/ De pꝛmo pꝛecepto · — KRimum pceptum eſt · Nõ ha bebis deoſ alienos coꝛam me- Ita ꝙ in iſto pᷣcepto ꝓhibet᷑ omni idolatria · omĩs hẽſis· et omẽs ſpẽs ſoꝛtilegij:ſiue diuinatiões quocunq;ʒ mõ fiãt · ſiue fiãt ĩ igne · ſiue ĩ aere · ſiue in aqua ·ſiue in terra·ſiue in coꝛ poꝛibꝰ moꝛtuox· ſiue in aſpectu gar ritus/velvolatꝰ auiũ·ſiue in carac- teribꝰ · ſiue invana aſpctõe pſalterij/ vel euãgeliovł alteraꝛe ſcript᷑ax · Et regłariter oĩs diuinatio q̃cunq; pᷣdictoʒe modoꝛe vel qł'rcunqʒ aliter fiat ꝓhibita eſt in pᷣcepto iſto · Et ẽ maledicta a deo, et a ſancta matre eccłia tanq; idolatria/et infidelitaſ re ꝓbata · Cum enĩ fut᷑acque ſolius dei ſunt)p tales ſuꝑſtitiões ĩuenire aliqui laboꝛãt deitatis iura creat᷑is attribuũt· ĩta ponit iſaias · dicens · rioꝛa et nouiſſ ĩa ãnũtietiſ mihi et dicã ꝙ dij eſtis vos · et auguſtinꝰ. Non obſeruetis dies qͥ pdicuntur egyciaci· aut kalendas ianuarjj· in quibus cãtilene/ełt quedã ſtitutõeſ et comeſtiones adinuicẽ fiebãt do- na donant · et qſi in pncipio ãni bõi fati augurio aut aliquos mẽſeſ die aut tꝑa/vel annos,aut lune/aut ſo- lis ẽſum · qꝛ qui has/et qᷓſcunq; diui nationes/aut auguria facit/aut ob. ſeruat/aut attẽdit,/aut ↄſentit obſer uantibuſ/aut talibus credit/aut ad domũ eoꝛvadit/aut in ſua domo in fidem/ baptiſmũ p̃uaricaſſe/ pa- ganũ/et apoſtotaʒ/inimicũ dei eſſe. et ira dei grauiter/et ineternũ inẽ- riſſe n eccłiaſtica emendatus pnĩa deo reoſiliet᷑·. Nata tñ ꝙ agricole qͥ obſeruãt tempa ad ſeminanð/vł ad . arboꝛes ſuccidendas,/vel ad cõſiłia que certã et nat᷑alem habẽt cauſã,/ ſeu rationẽ nat᷑alem· et medici qui ad medicinas dandasjvel minuti- ones faciẽdaſ et ad ſiłia obſeruant dies certos,r et tempꝑa certa nõ hic cõdemnant᷑ · Cum enĩ omĩa iſta in- ferioꝛa ſubſint q;ꝛtum ad coꝛpalem nat᷑am influẽtie coꝛpum celeſtium: nõ eſt ꝓhibitũ · ĩmo vſt nẽcarium et debitũ reſpicere in iſtis· et attendẽ influxũ ſtellaxe, planeta· Sed cũ anĩa rationalis in nullo ſubſit influ entie coꝛpum celeſtiũ dicẽte ſalo- mone ac etiã tholomeo · Aĩa ſapiẽs dñabitð᷑ aſtris reſpicẽ talia in his qᷓ a libero arbitrio ꝓcedunt eſt ſupꝑ- ſtitioſum/et vanũ. ¶Inð ex clamoꝛe coꝛniciſ pᷣnoſticare pluuiam futam:X non eſt ſuꝑſtitioſũ: cũ talia anĩalia ex diſpoſitione aeris/ et mutatione temꝑis poſſint in coꝛpibus ſuis ta. ducit/vł introgat ſciat ſe chꝛiſtianã lem ſentire mutationẽ · Nõnð etiã ſi aliquis vel aliqua colligat ali quã herbã dicẽdo ſimbolũ fidei/vł oꝛõnem dñicam vt ponet eam ſupẽ aliqᷓ; infirmũ iſta intentõe/vt ĩ iſtiſ deus creatoꝛ oĩm/et deus honoꝛec᷑ non reꝓbat᷑jdummõ nłla obſeruã. tia ſuꝑſtitioſa obſeruet᷑/vł ĩmiſceã. xXxxvj ·q · v · non liceat · et . q · v. non ob⸗ ſeruetiſ. Et iſtð habenð eſt ꝓ regła generali in iſta materia:ꝙ oĩs inqͥ- ſitio qᷓ fit ꝑ inuo ationẽ demonũ ta citam/vel exp̃ᷣſſam/qcunq; mõ fiat ſiue ꝑ caractereſ/ſiue ꝑ figuraſ ſiue alio q̃cunqʒ mõ eſt in iſto pcepto ꝓ hibita · Sed q erit ðᷣ iſtiſ ↄiurijſ in quibus ponun?᷑/et recitant᷑ noĩa dei/et angeloꝛe/et ponunt᷑ młta bo na verba?ꝰ Dico ꝙ in talibꝰ ẽ cauẽ dum ne ſub ſpecie boni lateat ma- lum · Vñ diligent᷑ eſt aduertendũ⸗: ne inter illa nomĩa ĩmiſceant᷑ noĩa ignota·que magis ſunt noĩa demo- num q; angeloꝝ· Cum enim(ſzm ꝙ; dicit beda) nulla ſit falſa doctrina/qᷓ non aliqua vera falſis admiſceat: impoſſibile eſt ꝙ in iſtis ſuꝑſtitioſſ non admiſceant᷑ aliqᷓ vera cũ falſis/ et aliq bona cũ malis. Et qꝛ modi cum fermẽtũ totã maſſam coꝛrũpit: q;tuncũq; ſint ibi młta bona/ ſi ſint ibi aliq̃ mala totũ eſt coꝛruptum ſuſpectũ. Quia etiã angłus malus ſe t᷑ᷣnffigurat in angelũ lucis nõ eſt credendũ iſtis fantaſticis/qͥ dicunt ſevidẽ angłos/vel aliq̊s ſctõſ. vnde dicit apłſ.ꝓbate ſpũſ ſi ex deo ſint: De ſecundo pꝛecepto · lictum oportz gy ibi anttri⸗ 5 chcid et iuſticia Ita veritaſ iudiciu/ ld dñs p oſee Fppam ·; Jurabi⸗ G domin? nvitate / et iuſtitia. cio⸗xxiiſq i aniaduertẽd. Ve eni ſemp debet eſſe in ſciẽtia tiſyt firmiter ſciat ita eſſe ſi Aliter ſi ſolũ credit et non ſcie certo ita eſſe! non debz de cert entia ſed ð credulitate iurare. clicium dick hic diſcreta delibe vt ſeʒ no iuret etiã vey n xpti tatem ideſt cũ dicit alicui aliqᷓ quod ei expeditvelvtile eſt ce- et non vult credẽ ſimplici aſſert Jua dic Evt Mud quod iuraæ heiti ſita honeſtue de urein ca et ſi chuſtuſ · Quocũq; S mo ſiue iuramentũ ſit aſſertonũ ſi miſſoꝛiũ / ſi aliqd iſtoe deficlat ꝓ iuret falſum velvex / cum in credit iurare feſum ſiue iur Aliq nẽcitate ſue iuret aliqd il ſoẽ Piuriũ et ẽ dirdẽ or illd . „ Dec q fiet de iſtis iuramen qſtidianiqᷓ fit ex qdam leuit qdam mala ↄſuetudies n 8 Vieſcetam deficiat ibi lcte . ſic. Deg ſi fuerit atal ſine ntẽti iniz: fallencii non tone deci Pi edi dta: eldc etoiſiſ inf in ib nm r utn ni erapel erwun nlijly „* nc⸗ Dwotrelb'äaé aͤn. ne ſib ſene bani telt na, lum. Un dlget Rderni N RA nia nin Gta e as unt Madene mum anggar⸗Cum enim ſng dot deta ulaſtfilladahnna W dAta Ga fſsaniſten 4uinpoſblect n ſih ihtiaf etdi tenadi nals qrti⸗ aum fermeii ce naſemn coript . icſir tinlutmu ſin — Ecũdũ p̃ᷣceptũ eſt · Non aſſu⸗ mes nomen dei tui invanum · Ita ꝙ in iſto p̃cepto ꝓhibent᷑ pᷣmo et ſpecialr omẽs ſpecies piurij· que ſunt multe:Ad cuius euidentiã ſci- endum! ꝙ ad hoc ꝙ ĩuramentũ ſit licitum opoꝛtz ꝙ ibi ſint tria · ſcilicz veritaſ/iudiciũ/et ĩuſticia · Ita dicit dñs p oſee ꝓghᷣam · Jurabũt(dicit dominꝰ in vitate/et iuſtitia · iudi- cio · xxiij·q·i- anĩaduertẽð · Veritas enĩ ſemp debet eſſe in ↄſciẽtia iurã tiſvt firmiter ſciat ita eſſe ſiẽ iurat Aliter ſi ſolũ credit et non ſciat pꝛo certo ĩta eſſel non debʒ de certa ſci- entia ſed ð credulitate iurare· Ju- dicium dict hic diſcreta deliberatõ · vt ſcʒ nõ iuret etiã veꝛe n ꝓptẽ nẽci tatem ideſt cũ dicit alicui aliq̃dveꝛ quod ei expeditvelvtile eſt credere et non vult credẽ ſimplici aſſertiõi · Juſtitia dicit᷑vt illud quod ĩuratur licitũ ſit honeſtũ · eỹ de iureiuran- ca·et ſi chaſtuſ· Quocũq; & mõ iurẽ ſiue iuramentũ ſit aſſertoꝛiũ/ſiue ꝓ miſſoꝛiũ/ ſi aliqd iſtoꝛe deficiat· ſiue ꝙ iuret᷑ falſum/velvex/cum iuranſ credit iurare fłſum/ſiue iurẽ abſq; aliqᷓ nẽcitate/ſiue iuret aliq̃d illicitũ ſp ẽ pĩuriũ · et ẽ dirctẽ ↄt᷑ illð pᷣcep · Sed qͥd fiet de iſtis iuramentis q̃tidianis q̃ fiũt ex qdam leuitate/ vel ex qdam mala ↄſuetudĩe? nũqᷣd ibi eſt piuriũs cum deficiat ibi iudi cium? Dico ꝙ ſic · Sed ſi fuerit ð re licita! a ſine intẽtione decipiẽdi/vł fallendi non eſt n pctm̃veniale · Szʒ ſi fiat de re illicita/vel cũ intentioe fallendi/et decipiẽdil eſt petiñ moꝛ- tale · Vñ nõnð cum iuramẽtum non fuerit inſtitutũ/vt ſitvinculum iniquitatiſ· Juramentũ q̊d fit de re illicita/vel cõtra caritatẽ/et q̃d non poteſt ſaluari ſine interitu et᷑ne ſa- lutis-ſicut ſi iurarem me aliqᷓ; int᷑- fectuꝛe/vel non datux elimoſinã/vl aliq̃d tale pĩuriũ non eſt aliqtenus obſeruanð:vñ hiero · In malis pꝛo miſſis fidem reſcinde · In tpi voto muta decretum:xxij· q iij · in malis: Nõndũ etiãlꝙ ſcdᷣario ꝓhibet᷑ hic iuramẽtũ qð fit ꝓ fłos deos·qð nõ debet fieri a chꝛiſtianis: Cñ credo ꝙ chꝛiſtianꝰ vbi eſſet expediẽs poſ- ſet recipe iuramẽtũ a ſarracenis ꝑ deos ſuos · Notanð inſuꝑ ꝙ nõẽ iu randũ ꝓ creatas/nñ ꝑ aliqſ· vt ꝑ euã geliũ · ꝓꝑ altare · ꝓcrucẽ · ꝓ reliquias ſanctoꝛ · In manu et᷑ ep̃i põt iuraĩ xxij ·q·j·ſi aliqua ·et q·v.quĩ pĩurat Vñ nota ꝙ qui ĩurat ꝑ creaturã nõ cõceſſam debet acerrime puniri · vt dicit raymundus De tertio pꝛecepto · Ertium pᷣceptũ ẽ · Memẽto vt diem ſabbati ſanctificeſ· i ta ꝙ; in iſto pᷣcepto p̃cipit᷑ pᷣmo/ pᷣncipłr obſeruari dieſ dñica · Et ex ↄſeqñti pᷣcipiun᷑ alie feſtiuitates ſollennes q̃ ponunt᷑ de ↄſecra · diſt · j · ꝓnunti- andum. Et ſunt iſte · Natiuitaſ dñi Sanctoꝝ ſtephani/iohãnis euãgeli ſte/innocentũ/ſilueſtri/circũciſio dĩmi epiphania dñi/purificatio bte vgĩs marie/inuẽtio ſancte cruciſ/ſctm̃ pa ſcha cũ ebdomada,/ tres dies roga- tionũ/aſcenſio dñi/dieſ penthecoſteſ ſancti iohannis baptiſte/duodcim apoſtoloꝛ/et maxime petria pauli: qui totũ mundũ ſua pᷣdicatiõe ullu- minauerũt/ſancti laurẽtij/aſſumpt᷑o Sginis marie/natiuitas/ et ↄceptio eiuſdẽ/dedicatio ſancti michaeł/de dicat᷑o cuiuſcũq; oꝛatoꝛij ſeu eccleſie feſtũ omniũ ſctõꝛe/ſancti martini/et ule feſtiuitatesquasſingłi epiſcopi in ſuis ep̃atibus cũ clero collauda- uerũt celebꝛare ·qᷓ vicinis cõmoꝛãti- bus indicẽde ſunt · nõ tñ generalit᷑ omnibus. ¶ ñ ̊ vltimũ intellige de ſcis canoniſatis ab eccła romana· eꝛ ep̃uſ non poſſet p ſe aliquẽ ſctĩ canoni ſare · eỹ de reli · 1 ve · ſcõꝛe · c· j· Reliqᷓ vo feſtiuitates nõ ſunt co- gende ad ſeruãdũ/vł ꝓhibẽde · MHec itacq; ſunt ſcripta/et detmĩata in ca pᷣallegato.ꝓnuntiãdũ · tẽ euſebiꝰ papa ſtatuit feſtũ inuẽtiõis ſctẽ cru cis · vnonas maij ſollẽniter celebꝛa ri · de ðſeẽ · diſt · ij · crucis · Nota etã ꝙ in ca·pᷣdicto · ꝓnũtianð · nõ fit mẽ tio de feſto annũtiatõis bẽe marie?- cũ tñ ſit feſtum ſollenne et celebꝛe · SDed foꝛte dicẽt aliqͥs iſtðʒ pᷣceptũ ð die ſabbati/nõ de die dñico eſſe intk ligenð · Ad cuiuſ euidentiã ẽ nõnð: ꝙ in lege veteri fuerut quedã pꝛe- cepta cerimonialia! quedã moꝛalia· Cerimonialia erãt illa qᷓ ptinebant ad ſpecialẽ cultũ dei · ſiẽ ꝙ tali die fieret ſacrificiũ tale/vł tale · Et etẽ qᷓ ꝑtinebãt ad cerimoĩaſ illius ꝓppłi · ſicut ꝙ induerent᷑ tali veſte cẽ· Et iſta p̃cepta ex quo chꝛiſtus ſurrexit et fuit ꝓmulgatũ euãgeliũ nõ fuer̃t obſeruata · immo qui ea obſeruaret peccaret moꝛtałr · Moꝛalia autem erãt illa qᷓ erãt de dctãmiĩe legis na ture · ſicut ſeruire deo,/honoꝛare pa rẽtes/eſimilia.Et iſta pꝛecepta ad huc manẽt in vtute ſua · mõ p̃ceptũ 8 obſeruatiõe ſabbati partim erat moꝛaleq̃ntũ ad hoc ſcʒ vt debitus honoꝛ impẽderet᷑ deo · et iſtud ẽ de dictamĩe legiſ nat᷑e · Sed ꝙ tali die det᷑minata talis honoꝛ impẽderet᷑ magiſq; alia die erat cerimoniale· inqᷓntũ reqͥes illius diei erat figuã illius ſabbati magni/q̊ reqͥeuit deꝰ in ſepulchꝛo · Et ideo qᷓntũ ad illud ceſſauit iſtð pᷣceptã/ ita ꝙ dies ſab-⸗ bati fuit mutata in diẽ dñicã· Et H̊ rõnabiłr · In hac enĩ die mũdus ſũ pſit exoꝛdiũ · reſurrexit chꝛiſtꝰ.moꝛiſ interijtet vita accepit pncipiũ · Et iſta ẽ intẽ tio bti pauli ad coloceñ · vbi dicit. nemo vos iudicet in cibo/ aut potulaut in parte diei feſtil aut neomerie aut ſabbatoꝛ/q̃ᷓ ſunt vm bꝛa fut᷑oꝝ · Et de ̊ diſputat multũ apłs ad hebꝛeoſiij· ĩiuũj· ca· Et ha bent᷑ ſuꝑ ̊ multa ca · de ðſeẽ · di · ij · In diebus feſtiuis debt vacare ho mineſ hymnis/pſalmis/et canticis ſpũalibus/et alijs bonis operibus magiſq; alijſ diebus · Et ido magis debẽt abſtinẽ ab omni ope ſeruili · Non ſolũ a pctõ,/qð ꝓpꝛie ſeruile di cit/qꝛ facit hominẽ ſeruũ diaboli? ſed etiã ab oꝑpibus mechanicis ne gocijs ſcłaribus · nec mercatũ fiat · nec placitũ · nec aliquiſ ad penã ſeu moꝛtẽ iudicet᷑ · nec ſacramẽta iurẽ⸗ʒ tur niſi pꝛo pace fienda ·de ↄſecra · diſt · iij · rogatiõeſ· De his mechanĩ cis et alijs ſcłaribuſ officijs exp̃ſſit dñs dicens · Sex diebus oꝑaberis· ſeptimo autẽ die qui ẽ ſabbatũ dñi ſunt lar goꝛes eli⸗ deãt quox taaiſe ilis ſinas erogare bulſ pñt ſenbẽ in qternis ſuise neſ uas q y ebdomacd audius De quarto pꝛecepto · Vartum pceptum /et pꝛin de llis q ptinent ad pꝛox eſt· Nonoꝛa patrẽ tuum/et mat tuã · Ita cin iſto pcepto direc tipi? ꝙ parẽtes honoꝛemus · E intelligengu no lolum do honor uerẽtie ſicut q genua fleckente ei et oſculẽdur eis manus jet nmla)ſed etã de honoꝛe ſubſidi puidentie · ſcʒ puideat᷑ eis in ceſſarijs ſm facultatẽ vmiuſcui Nomie etiã patris et matrig i ligunt plati eccke· et mgỹ · et d ni tepoꝛales! quibuſ ẽ honoꝛ de exhibẽdus .· Nomine etia patri matris intelligunt ofſ pumi. bus ſint opa miſenicoꝛdie exh da operum miſericoꝛche nt pintualia et qdam coꝛpo⸗ Conſulere ne Eeto bu palli ad chorj. tht at en g ugreriyale, . raifaſit neonerie alt ſoobator i ſint vn ba fuior RNdtd IS a Ni dt r deni unmNat de dei In ddes feſnig deni veſe mineibynmms pſalnis ettantns ſp bus iet Ais bonss gertis magſh aſf diebts Lt dſnegs debet ablhne bonm ope kruſr nüanicb nie t frt homune ſerui diabel/ 5 dedls che⸗ et S ibid m . dee qn „fſw 8 E Er dei tui nõ facias opus:tu/filius tu- us/filia tua/ſeruus tuus/et ancilla tua/iumẽtũ/et aduena qui eſt intra poꝛtas tuas · Nota etiã ꝙ 0oꝛ picu- lum hoſtiũ/vł tẽpeſtatis ĩimmĩnẽtiſ pñt fructus colligi in diebus dñicis et feſtiuis · ita tñ ꝙ de ill ꝓpoſſe ſtu deãt illi quoꝝ ſunt largioꝛes elimo ſinas erogare · Scholaẽſ et᷑ illis dis buſ pñ̃t ſcribẽ in qternis ſuis lectio neſ ſuas q̃ſꝑ ebdomadã audiuer̃t: De quarto pꝛecepto · Vartum pᷣceptum/et pꝛimum de illis qᷓ ꝑtinent ad pꝛoximũ eſt· Honoꝛa patrẽ tuum/et matrem tuã · Ita ꝙ in iſto pᷣcepto directe pᷣ⸗ cipit᷑ ꝙ parẽtes honoꝛemus · Et eſt intelligendũ nõ ſolum de honoꝛe re uerẽtie(ſicut ꝙ genua flectent᷑ coꝛã eis/łt ꝙ oſculẽtur eis manus/et ſi milia)ſed etiã de honoꝛe ſubſidij et ꝓuidentie · ſeʒ ꝙ ꝓuideat᷑ eis in ne- ceſſarijs pᷣm facultatẽ vniuſcuiuſqʒ Nomiĩe etiã patris et matris intel- ligunt᷑ pᷣlati eccłe · et mgr̃i·et domi- ni tẽpoꝛales! quibuſ ẽ honoꝛ debitꝰ exhibẽdus · Nomine etiã patris et matris intelligunt᷑ om̃ſ ꝓximi:qui- bus ſunt oꝑa miſericoꝛdie exhiben da · Vñ operum miſericoꝛdie qᷓdam ſunt ſpiritualial et qdam coꝛpoꝛalia Spũalia ſunt illa.Conſulere neſciẽ tes · coꝛrigẽ delinquẽtes · remittere imuriãtibus · ↄſolari triſteſ· ſuppoꝛta re impoꝛtunos · oꝛare ꝓ ꝑſecutonbꝰ Vñ verſus · Conſule/caſũga/ſolare/ remitte/fer/oꝛa · Coꝛpoꝛalia ſũt iſta paſcere eſuriẽtes/potare ſitientes, veſtire nudos/viſitare infirmos/re dimere captiuos/colligere ĩn hoſpiꝰ tio vago⸗/ſepelire moꝛtuos. Vnde verſus · Viſito/poto/cibo/redimo, tego/colligo/tondo⸗ De quinto pꝛecepto · Vintum pᷣceptum/eęt ſcdᷣm ad ꝓximum eſt · Non occides/ſu⸗ ple iniuſte · In quo p̃cepto pꝛohibẽ homicidiũ · Et ſub nomine homici-⸗ dij intelligit᷑ omniſ iniuria coꝛpoꝛał que põt inferri pꝛoximo · Pro quo notandũ ꝙ duplex ẽ homicidiũqð dam ẽ ſpiritualelqdᷣdam coꝛpoꝛale· Spũale fit quinq; modis · ſcʒ odien do · Vnde iohãneſin pᷣma canonica ſua · Quĩ odit fratrem ſuum homi- cida eſt · detrahbẽdo · male ↄſulendo · nocendo·. Et de iſtis tribus habet᷑ de pe · diſt · j.· homicidiox · et ca · omĩs iniquitas · et ca · noli putare · vl vi⸗ ctum ſubtrahẽdo · diſt· lxxxvj · paſce. fame· moꝛientẽ · ſi nõ pauiſtil occidi⸗ ſti · Et qdᷣlibet iſtoʒe homicidioꝛe bᷣm doctoꝛes ẽ pctin moꝛtale · Momicidi um coꝛpoꝛale bhᷣm doctoꝛeſ fit duobꝰ mõiſ/ vno mõ verbolalio mõ facto Verbo fit tribus mõis · ſcʒ pᷣcepto.,. ↄſilio/q defenſione · diſt · A. ſi quiſ vi dens · de pe · diſt · j· piculoſe · Et quod libet iſtoꝝe ſi fiat ĩniuſte/eſt peccatũ moꝛtale · Yacto fit quatuoꝛ mõiſ· ſcʒ iuſtitia/neceſſitate/caſu/et volunta- te · Juſtitia vt cum iudex vł mini-⸗ ſter reum iuſte demnatũ ad moꝛ- tem/occidit · Moc homicidiũ ſi fiat ex liuoꝛe/vlł amoꝛe fundẽdi ſanguiĩ nem humanuũlicet tał moꝛiat᷑ iuſte quia meret᷑ moꝛtem,/tñ iſte quiĩ occi dit peccat moꝛtałr/pꝛ intẽtionẽ coꝛ ruptã · Si autẽ fiat amoꝛe luſtitie⸗ nec peccat iudex ↄdemnãdo eũ ad moꝛtẽ/nec p̃cipiẽdo miniſtro ꝙ occi dat eũ! nec miniſter exequẽdo mã- datum iudicisl dummõ faciat ſerua to oꝛdine iuris · Probat᷑ hoc ex ver bo apłi in epła ad roma · Omĩſ ani ma pꝛtᷣatibus ſublimioꝛibuſ ſubdita ſit · Et ſequit᷑ nõ enĩ ſine cauſa gla- dium poꝛtat · dei enĩ miniſter eſt/et iudex in iram ei qui male agit· Si fiat in ncẽitatel diſtingue· qꝛ aut il- la neceſſitas fuit euitabił. puta qa poterat euadere abſq; occiſione ho- minis tunc ẽ reus homiĩcidij· et de- bet agere penitẽtã tanqᷓ; ꝓ peccato moꝛtali · Aut fuit ineuitabił · qꝛ occi dit hominẽ abſq; homicidij medita tione · immo cum doloꝛe anĩmi ſe a ſua defendẽdo,/ſiue liberãdo· Et in iſto caſu ñ dicit᷑ peccare! neq; aſtrin Si᷑ ad penitẽtiã tñ debet dolere ſuis peccatis aſcribere!ꝙ in tantã poterit venire culpãa vbi culpa non eſt.vt ca· interfeciſti· e de homici⸗ dio · Si aũt fiat caſu diſtingue · aut iſte dabit operã rei Rcite· vel illici⸗ te · Si dabat operã rei aillicite⸗ puta quĩa ꝓiecit lapidem ꝑ loca kque cõ ſueuerũt homines tranſire vł dum furabat᷑ equũ/vł bouem aliquis ab equo vł boue percuſſus interijt In iſto caſu talẽ ſimpłr reus homi cidij · Si aũt dabat operã rei licite · puta qꝛ arboꝛes ſibi neceſſarias in- cidebat· vł deponebat fenũ de cur- ru/ ſimilia!ſi adhibuit diligẽtiam quã debuit · ſcʒ reſpiciendo vł ꝓcla- mãdo nõ nimis tarde vł lenteſed tpe congruo et alte:ĩta ꝙ ſi aliquis erat ibi ł veniebat/poterat fugere vtł ſibi cauere non ĩmputat᷑ ſibi.ꝓ- bat᷑ hoc diſt · ¶. ſepe dtingit· ext᷑ de bomi · quidã · Si aũt homicidiũ fiat voluntarie ſine omni diſtinctiõe te- nendum eſt eſſe grauiſſimũ et enoꝛ me pctmĩ di · A· Siquiſ volũtarienẽ De ſexto pꝛecepto. Extum pᷣcestum eſt. Non me chaberiſ. Ita ꝙ in iſto p̃cepto pꝓhibet᷑ omniſ ↄcubitus p̃terq; cum legitima vxoꝛe · Que autẽ et quot ſunt ſpecieſ tał ↄcubitus vide ſup parte ſcða · tractatu ij · capitulo jxx De ſeptimo pꝛecepto · Eptimum pceptum eſt · Non furtum facieſ· Ita ꝙ in iſto pᷣ⸗ cepto ꝓhibet᷑ furtum/vſura/fraus, rapina/dolus · et generalr omnis ac quiſitio illicita aliene rei q̃cunʒ mõ pallato ſiue pacto fiat De octauo pꝛecepto: Ctauum pꝛeceptum eſt · Non falſum teſtimoniũ dices · ita ꝗ; in iſto pᷣcepto ꝓhibet᷑ omne menda- cium · ¶· Dro quo notandũ ꝙ ſzm au⸗ Suſtinu li · de mendacio octo ſunt ge nera mẽdacioꝝ · Mrimũ ẽ quod fit tra doctrinã fidei/et bonoe mox · vt dicere chꝛiſtũ non eſſe natum de pura virgine maria· vł nõ eſſe paſ- ſum in cruce · vł aliud ſimile contra adulatoꝛis· Dextũ e quo wi⸗ et pꝛodeſt alicui · adeuitan Pe pecunie · vt ſiquis ſeiẽs — cuius tollendam a fure/v P mẽtirek iuras ſe neſcire vbi ſit ptmũ ẽ quod nulli obeſt et hꝛo alicui ad euitandũ piculũ pſon ſiquis querat ad moꝛtẽ et ali⸗ mentiat᷑ urs ſe neſcire vbi ſit dauũ ẽ quod nulli obetiet pꝛod Alucui ad hoc vt ab immũchcia c poꝛali duquis teneat vt ſi voler comumpe virginẽ metiatur dlie dicendo eam eſſe diugatã vl ſe ſcire vbi eſſet lla virgo vt ſeri tur eius vginitas · Alia diſti ponit᷑ ab eodem auguſtino · ſcil mendacioꝝ aliud eſt pnicioſun iſtuc compꝛehenclit quinq; gen diſtinchiois et iſtuc ẽ ſemp pec moꝛtalexxxñj·q·ipꝛimum. Aln elutcnbtwt ſud nen era pme diſtinchoni Pm veniale. Aliud i Duwaumth, Cyümum hun Nn rNNANN rſe cerdd Paida furdum nrafrae tapima dlug Et generalr onnmiga quſno ilmata alene reipungne palhato ſiue ad fitt De odauo pecepto⸗ (taum petepkin ſn falſim teſtmoni deed g nſto nphicim nnt am o wtmnii e — ueſ r Orumiu cpo i eetondenu articulos fidei/vł bonos moꝛeſ· Se cundũ ẽ quod nulli pꝛodeſt/et alicui obeſt · vt ẽ mendaciũ detractoꝛis/vł falſi teſtis in cauſa criminali· Ter⸗ tium ẽ quod pꝛodeſt vni/et obeſt al teri · vt teſtimoniũ falſi teſtiſ in cau ſa pecuniaria · Quartũ eſt quod fit ſola mentiẽdi libidine q̃ſi ſine cau- ſa et vtilitate · Quintũ eſt quod fit placend cupiditate.vt mendacium adulatoꝛiĩs · Sextũ ẽ quod nulli obẽ et pꝛodeſt alicuĩ . adeuitanð ꝑiculũ pecunie · vt ſiquis ſeiẽs pecuniã ali- cuius tollendam a fure/vł pꝛedona mẽtiret᷑ iurãs ſe neſcire vbt ſit· Se ptimũ ẽ quod nulli obeſt et pꝛodeſt alicui ad euitandũ piculũ pſone· vt ſi quis querat᷑ ad moꝛtẽ/ et aliquĩis mentiað᷑ iurãs ſe neſcire vbi ſit · O⸗ ctauũ ẽ quod nulli obeſt/et pꝛodeſt alicui ad hoc vt ab immũdicia coꝛ- poꝛali aliquis teneat᷑. vt ſi volenti coꝛrumꝑe virginẽ mẽtiatur aliquiſ dicendo eam eſſe ↄiugatã vł ſe ne- ſcire vbi eſſet illa virgo vt ſeruare tur eius vᷣginitas · Alia diſtintio ponit᷑ ab eodem auguſtino · ſci lieʒ ꝙ mendacioꝛe aliud eſt pnicioſumet iſtud compꝛehendit quinq; genera diſtinctiõis · et iſtud ẽ ſemꝑ peccatũ moꝛtale · xxij · q· n· pꝛmum · Aliud ẽ vitioſum · et illud comp̃hendit tria vltima genera pme diſtinctionis · et iſtud eſt pctm̃ veniĩale · Aliud ẽ ioco ſum. et credo etiã ꝙ iſtud ẽ veniale quod ĩntelligo qñ ille cuĩ dici no- uit rem cauſa ĩocandi fuiſſe dictam et ꝙ nõ dicat᷑ ex libidine mẽtiendi De mendacio adulatiõis nota ꝙ aliquis põt adulari alteri tribuſ mo dis · vno mõ attribuendo ei bonũ qð nõ habet · et iſto modo dicũt aliqui ꝙ eſt pcm moꝛtale · et aliqui ꝙ ẽ ve niale · Aliomõ ꝓbando malum quod habet · et iſtud ſᷣm om̃ſ eſt moꝛtale · Alio mõ extollendo bonum qð ha- bet · et iſtud ſʒm omneſeſt veniale⸗ De nono et decimo pꝛeceptis · Onum et decimũ pᷣceptum ꝓ- hibent actum interioꝛẽ · ſcilicʒ actum volũtatis· vidlʒ ꝙ nullus cõ- cupiſcat alienã vxoꝛẽ · et ſub nomĩe vxoꝛis intelligit᷑ q̃cunq; mulier · qͥa (vt dicit chꝛiſtus) quĩcunq; viderit mulierẽ ad cõcupiſcendũ eam-:iam mechatus ẽ in coꝝle ſuo · Et ꝙ non cupiſcat rem alienã ad poſſidendũ Moꝛe autẽ decẽ pᷣceptoꝝ legisque dam ſunt affirmatiua! quedã nega- ctiua. eEOt patet dꝛña iſtoꝝ · quia affir matiua obligant ſemper ſed nõ ad ſempꝑ,/ſed pꝛo loco et tempoꝛe · nega tiua autẽ obligãt ſemꝑ/et ad ſemꝑ De iſtis decem pᷣceptis habent᷑ iſti verſus · Vnum crede deum.ne iureſ vana ꝑ ipſum · Sabbata ſan- ctifices · et venerare parentes · Nõ ſis occiſoꝛ · fur · mechulſ · teſtis iniquꝰ Viciniq; thoꝛę · reſq; caueto ſuas⸗ Ca.ũiiij · de dotibus beatoꝛum. Via teſte auguſt. nullũ bonũ irremunatũ/neq; malum im- punitũ remanebit ideo vltimo vĩ- dendũ eſt de dotibus beatoꝛe/id eſt de p̃mijs/qᷓ habebunt illi qui obſer uabunt iſta p̃cepta · Notandũ ergo ꝙ obſeruatoꝛibus iſtoꝝe pꝛeceptoꝛũ dabun᷑ ſeptem dotes gloꝛie in paꝰ radiſo · tres ex parte anime/et qua tuoꝛ ex parte coꝛpoꝛis · Prima dos ex parte anĩe ẽ clara viſio dei · ſeʒ ꝙ videbimus deum clare ſine aliquo velamine · Et in iſta viſione conſiſtie tota noſtra britudo· Vñ auguſtinus viſio eſt tota merces· Et iſta clara viſio ſuccedit viſioni fidei · Ita di⸗ cit paulus apłs · videmus nunc(ſcʒ in vita iſta) ꝑ ſpeculum in enigma- te(ſcʒ fidei)tunc autẽ(ſcʒ in paradi ſo)facie ad faciem· Secunda doſex parte anime eſt firma tentio · quia ſcʒ ita firmiter tenebimus deum! ꝙ nullo mõ timebimus eum amittẽ Et de iſta tentiõs dicit᷑ in canticis · Tenui eum:nec dimittã · Et iſta fir ma tentio ſuccedit virtuti ſpei · Ter tia doſ anime beate erit pfecta frui tio · ſcʒ quia anima beata pfecte fru etur deo · et adherebit ei · et ſatiabi tur.et delectabit᷑ in eo· Vñ pſalmi- ſta· ſatiaboꝛ cum apparuerit gloꝛia tua · Et iſta pfecta fruitio ſuccedit amoꝛi caritatis · Et de iſtis tribus dicit auguſtinuſ·videbimus/amabi mus/et laudabimuſ Et iſtud offici⸗ um habebimus in paradiſo · ſcʒ vi⸗ dere/amare,nm deum laudaꝑꝶę · Poſt reſurrectionẽ autẽ habebĩ mus quattuoꝛ dotes ex parte coꝛpo riſ.quia coꝛpoꝛa noſtra erunt agilia id eſt mouebunt᷑ per quãtumcuncq; ſpacium ſine aliqua fatigatiõe et la boꝛe · Erunt etiã iᷣnpaſſibilia·quia a nullo poterũt pati · Erunt etiã im moꝛtalia:quĩa nullomodo poterunt mon · Erunt etiã clariſſima · Vnde ſaluatoꝛ! fulgebunt iuſti ſicut ſol in regno patris mei· Cuiuſregni con⸗ ciues nos faciat rex regum/et dñg dominantium ieſus chaiſtus Mec circa officium curatoxe bꝛe- uiter a me ſcripta ſunt vt ſimpli teſ in aliquibus inſtruan?᷑ et ma gis ꝓuecti ad altioꝛa inueſtigãda laboꝛent · obſeerãs vt ſi in libello iſto lectoꝛ aliqua vtilia ĩinueniat ipſe àttribuat ſoli deo/grates re- ferensꝙ mihi peccatoꝛĩ aliquã- tulã ſcintillulam intelligẽtie ĩim- partiri dignatus eſt · Illa autem que minus benedicta ſunt! meæ gnoꝛãtie/aut inaduertẽtie aſeri⸗ bens/caritatiue coꝛrigat · et ꝓ me peccatoꝛe p̃ceſ ad dñm fundat Doctiſſimi viri domini guĩdonis de monte rocherij liber,/manipu lus curatoꝛum vulgariter dictus finit feliciter · Qui completus ẽ pariſius ꝓ induſtrioſos impꝛeſſo- rie artis libꝛarios atq; magiſtroſ Michaelẽ de columbaria,/Vdal- ricũ gering/et Oartinũ chꝛantz Anno dominice natiuitatis Mil⸗ leſimoquadringenteſimoſeptua- geſimotertio/ enſis maij die ve ro viceſimopꝛimo: „ ⸗R p „* „ R . 4 aey 2 . Mun rucef Martyn . ms giit, r n, Ha mäb. SNriNNtp Krma adnid Demi en dnnm gilnis dNenertehen, ler nenn s aratum nlgante dong fmnt fanwer. Qucmneti is nlſrioſzimmneſ eanelbani t) ugſti Mrhai Kalmim, neũ Erngz t Oran chung Imo domiicl ruttoN- Gipereinſiin vemd/s Nede N cnohemo: 4 2 . = 2 3 ,S „ 2 rrrerrer n S . 4 * 4 ” . * è.èúq ==OèOG 3 e =ð . .ôꝗẽ “ 4 5 * — äl 4 2 ðè R ,. R— 3 “ D 4 1* ⸗ 3 4 4 4 * S . =WèWð 2= S= S„D ð rrrre e Err r — è = = . ?èc 2=ð 8 l õ S 01 Memmi ttain tr et thtlin j lbet pane coponb io vn gte con wis bapalata toti ebaptſatun cti mſci ſea nd debet anſli u dapdſen Ai uid dut t r aaret ein dert iſß Aaietdehdſan Jelſißlenn Lä adche bytin il õ Pteſelin iieſninl owin wnir / bin vmir)4 iſ min 21 knit ſup 4 uis ſan — £△ — iuui ſunt baptiſandi ĩnuĩ bus? Dom aliqui do⸗ do oh.ſcotus/et dñs duran niciẽſis et ſui ſequaceſ di Dicũt enĩ ꝙ pncipes et ein qbus habitãt iudei/ auterre filioſ ſuos.a eiſ tz eos Paptiſaril cum iu⸗ x lerui· et ̊m leges filij t dnoꝛe/quo ſunt ſerui · int eos vendere vł im⸗ Arguũt & ſic · maiuſ eſt obligae vł abditare ſer uius dñi tꝑalis q; ſerur- i omniſ homo de iure na et᷑ ſeruire· ſed dñi terraꝛe bitant iudei pñt vendẽ let tradere eos alteri parentibus & pñt eos entibus tradẽe ſeruituti Aad fit in ſuſcipiendo ba- ij vo doctoꝛeſ ſicut ſctũs q̃no et ſui ſequaceſ dict ol paruuli nõ ſunt inui us baptiſandi · et G pr 3 poſſʒ dtingere: qñ iſti n inuitis parẽtibus eſ- ati eſſent adulti · cũ pꝛo r ſequat᷑ patrẽ ipſi foꝛ- ẽt baptiſmũ et redirẽt ũ · Veriſimbe ẽ enĩ ꝙ ſi paruuli eſſent inuitis baptiſandi: chꝛiſtianiſſi es/ et reges qui p̃ceſſe rũt tãti zelatoꝛes fidei, — C 3 O. TEE EEEEEE ſ . . . . . E REEE H N snoo-ꝗ 0 ooueſeg 8 mnmi pontifices induce- t ncipeſ in quoꝝe ter- iudei ad E faciendum- verius dicat/iudicio le 1 S u 02 ios iudeo baptiſari. nhtecguraud nhnſaneuſennttufnantunennnmnethmnenen 18 R2 13 14⁴ 12 16 19 20 13 ctoꝛis relinquo. Sʒz nunqd furio ſi et amẽteſ debẽt baptiſariꝰ Dm ꝙ iſti furioſi aut fuerunt furioſi a natiuitate iĩta ꝙ nunq; habuerunt vſum rõnis aut habuerũt aliquo tiẽſ vſum rõnis ſed amiſerũt ip̃ᷣm 'pꝛ aliqᷓ; cauſamSi fuerũt furioſi a natiuitate! non ſunt baptiſandi. quia (vt detm eſt) in adulto requi⸗ rit᷑ fides · et deuotio ſuſcipiẽdi illðᷣ qð ↄfert eccła · ſed taleſ nõ poſſunt habere fidem/neq;ʒ intẽtionẽ! cum ſupponat᷑ eoſ nunq; habuiſſe vſum rõnis· & tales nõ poſſunt ſuſcipe ba ptiſmũ · Si autẽ nõ fuerũt furioſi a natiuitate ſed habuerũt aliᷓ̃tienſ vſum rõnis vł habebãt aliq̃tiens ꝑlucida interualla ſiue tpa. Tunc ſi in txpe quo habeãt lucida inter- ualla aut vſum rõniſ/habebãt fidẽ et deuotionẽ ad baptiſmũ et petie rint ipſum debẽt baptiſari ſi neceſ ſitas ſit, quanq; ſint in furia.Si at cꝑe quo habebant vſum rõnis/vel tꝑe quo habebãt plucida intualla nõ habebãt fidem et deuotionẽ ad baptiſmũ/et non petebãt ip̃m non debẽt baptiſari · Et idem dico de demoniacis · qʒ ſi anteq; eſſent de- moniaci habebãt fidem⸗ deuotio nem ad baptiſmũ,/ petebãt bapti ſari debẽt baptiſari · ſi autẽ nõ ba- bebãt non debset baptiſari · Zimke iudiciũ ẽ de frenetico· Vtꝛe aũt doꝛmiẽſ debeat baptiſaris Dm ẽ ꝓ ſi poſſit excitari nõ debet bapti- ſari in ſomno ſed ſi nõ poſſit exci- tan tũc diſtinguenð eſt vt ſupiuſ. q aut tpe vigilie habuit deuotio- ne ad baptiſmũ,/ et petiuit ip̃m et 81 vIZ de 6I 1 el 91 41 672 82 T 97 Se m m m