Gb672_fol_2
author: Guilelmus, Arvernus

„

”MZB
èMN

4
7

.
1—

.
08 Tübingen

7

õ

UuuNIEuuIII

N 1245 11944761 021

2
– .

4
*
.
5
4 .
—
„
——

m f fs

. 4 . 5 —— SZZ . 4 — —
— — S e R R 3 ”M . ——=
„* õ 2 — Sð 8
D „ . 2 . .
?́è
.
14
X
.
.
.
„

.
—
„

4

W . .
W SSZM 4

Cum ſuadere doces ⁊ ꝑſuadere miſellos
Auo pacto valeant fundere verba deo:
Tu facis vt ſceleri fiat Guilerme creatoꝛ
Mitioꝛ:atq; reis te duce det veniam ··

hhos non dicendi das Quintiliane coloꝛes:

Non hos eloquij gloꝛia Marce dabas ·

Hos nõ ille dedit quem mirabant᷑ Athene:

Seld perit eloquio rhetoꝛ vterq; ſuo ·
Perdita/vana fuit/fallax ſapientia veſtra:
Judicis humani coꝛda mouere docens·
Noſtra quidem pᷣcibus iuſtam mollirier iram
Ars veneranda docet iudicis atq; dei·
Ah quãto melius verbis placare potentem
Eternũq; patrem:q; dare verba iuris ·

Nec modo ſupꝓplicibus culpã penãq; remittit:

Inſup ⁊ donat pꝛemia larga deus ˖
Viue igit᷑ felix per ſecula longa magiſter
Tam bona q nobis dogmata ſcpta dabas ·
Cũ pribꝰ/magniſq; deis / reqeſce ſõ vmbꝛa:
Eternũq; Tlale:vir venerande Vale:

—

—,—B—=—æ 3ρ2—, „ — 2. —

——

“
*

(TZabula ackmholi vtilis / qua continek iu⸗
— faal habeti Fricrotius ohian materia·

peccatoꝛum qualiter fit: e
te · ca · xxiiij · N· ⁊ ca · xj· ·

xxviij · O· ⁊ P·

Affictio eſt pars iuſtificationis · Smultü vti⸗

lis⸗ c Jidem QA₰˙

Afflictione animaliũ ⁊ ꝑuuloꝛũ affliguntur
parẽtes aut poſſeſſoꝛes rerũ · IObidem Q.·
Allegatio clemẽtie dei ja peccatoꝛe · ca · vi . F·
Altare aureũ in Apocalipſi qͥd ſignificat·. de

incenſis ſuꝑ illo poſitis ⁊c · ca · xlij · G·
Amoꝛ debet pᷣncipaliter deo · ca · l. Y·
Amoꝛ dei qũo accẽdat᷑ ex cognitic vncin
ſuoꝛũ tã in generali qᷓ; in ſpali · ca · xlix · F
Amoꝛ deipqd incitat᷑ in hoĩbꝰ:ca · · Ab⁊ Ac·
Amoꝛſi eſſet venalis ꝑqͥd poſſet emi melius
deo · ca · · Z·
Amoꝛ nullus põtdenegarideoſi ſi iue ſit vena⸗
lis liberalis gratuitꝰ aut violentꝰ· ca:l/Z·
Angelus q ſtetit iuxta altare templi ſoni
ficat chꝛiſtum · ca· xlj · D·

Angeli ſeruiũt nobis ⁊ qũo· ca·l. EK·
Angehl gaudiũ habẽt de cõuerſiõe pctõꝛis/⁊

etiã ſpũale ⁊ celeſte cõuiuiũ:ca· xi · E·

Anima ·moꝛs aĩe ꝑpctm̃ deterioꝛẽ moꝛte coꝛ

poꝛis: ⁊ magis lugenda · ca · xxvj· Z·

Aie in celo / in purgatoꝛio /in inferno: ſunt

in imicinr̃i ꝓpter pctã · ca · xxxviij· R·
Animab otranos clamantib debemus ſub
uenire ⁊c· ca · xxxviij· Z.
Ale in e. buiũt nob deü interpellado * no
bis · c· l· .
Anime peccatricis canticum qui⸗ id ſit it aquo⸗
modo fiat · c· xxxix · ½
Anime affectiones ⁊ paſſi iones faciunt pl. al⸗
teriũ decachoꝛdũ cũ cithara⁊c · ca · xxxix · E.
Animalia qualiter ſeruiũt nobis · ca · · Q·
Aqua qũo ſeruit nobis · ca · · O·
Arcus tenſus ⁊ paratus a deo contra pecca⸗
toꝛes · cc· ca· lj· n
Arcꝰ dei qualiter ſuꝑit᷑ ka frangit · Cca·liij · E.
Arma dei cõtra pctõꝛes·c xij. M.
Armatura dei ↄtra pctõꝛes qualiter qdãmõ
anihilatur · caliij· A·
Alſſiduitas acdtuuat oꝛationem et quomodo

quãta ſufficiat in Peſeen⸗

Afflictio o Giporns adiuuat oꝛationem· ca⸗·

aſſidue ⁊ ſe enper oꝛetur · xxx· D. Etpeeci
pae wbidem· Z

—Ellum contra

peccata eſt iuſtiſſimum. c· xij.· Q·
SBellandum ⁊ pugnãdum ẽ cõtra
peccata tanq; ↄtrahoſtes hois · ca · viij · O·
Beneficia collata a deo recognoſcere/oꝛã⸗
ti neceſſariũ ·:⁊ que ſinrilla · c· iiij · P·

Bfficia que de contulit /ſunt ei narrãda in

oꝛatione · ca · vj · B·

.RM Gfarũactiões debemꝰ ðipis referre · cüii
Bñſicioꝝ eoꝛũdẽ ingtitudo ⁊ abuſio·ibið·

Benefſicia pᷣmeditata innämant ad amoꝛem
der · ca · iiij · R ·

PBeneſicia dei gratuita qualiter accendunt

amoꝛem dei · ca · xlix · Hc J.

Bñßl icia dei generalia p̃ meditata accendunt

amoꝛẽ eius · ca · xlix · F⁊
Defectꝰ cognitiõis hmõi bificion vnde eue⸗
nit ⁊ quid mali faciat YObidem · h··

Beneſicioꝛum dei r ecogitatio per modũ ca⸗

tici · ca · xxxix · DO·
Bñficiũ ĩ iĩcarnationis chꝛiſti ac ſacfi euchari⸗
ſtie cũ gtitudie ẽ pᷣmeditadũ · c:iiij · T·

Bñfficia dei ſpãlia/ꝑcreatas exhibita c.l. ſk⸗
Bñfficia dei ſpualia ca. l. L·
PBũiſicia toti mũdi · YObidem · V·

Benignitas ſiue beniuolẽtia Teugiturper
Galbanum · ca · xlij · ·
Benignitas ẽ ſuãda ĩ ofoe · ibidẽ L· ꝓpe finẽ
Bona pñtis vite qũo ſunt fugitiua · vana et
fallacia · ca · vj · D·

LxAticũ peccatricis anie aat ſit ⁊
quomodo ftat · ca · xxxix · A·
Aui ſunt ibi ſoni IJbidem · D.
Cithara ſpũalis · peccatricis aĩe qͥd ſi ta qua⸗
liter reſonat · ca · xxxix · E⁊ F·
Clamoꝛ adiuuat oronẽ · ca xxxvij. S

Clamare dʒ hõ ↄtraotradictoꝛes ſuos⁊ alios

luocare q p eo clamẽt ⁊ qᷣ ſũtiſti ·c· xxxviij ·
Clerꝰ ꝓpr qͥd ſit ↄſtitutꝰ in eccleſia · ca · xxx · ·
Clerici debent diſcere ⁊ ſcire⁊ debite implere
officium ſuũ pᷣcipue oꝛancdi · ca · liij ˖ A·
Clerici ſũt ꝓpugnatoꝛes ꝓ pplo dei · c· lii · l·
Clerici alih rudit ⁊ ianit᷑ canunt ps⁊ alia · ca⸗
xxxix · OEt ca · x · R⁊ S·
Cogitatiões iunles aſſimilant᷑ muſcis ⁊ tꝑe
„

abuſlo. ciiij. Q.circaf nem.

Tabula

ofonis debẽt expelli a coꝛde.ca· xxv· T.
Cogiratiões vane ſunt fugãde/qꝛ expellunt
ſpm̃ſcm̃ · ⁊ bone ſũt ſuſcipiẽde qꝛ faciũt chꝛi⸗

ſtum eẽ pñtem ⁊c · ca · xxv · X· per totum ·

Cõcupiſci bilia ſunt gladij igniti ⁊c·c· l · D ·

CLoſeſſio pctõꝝ ĩpetrat a deo miſerſcodumn
⁊ veniam · c· vij · OSH·
Cõtritio coꝛdis qũo flat · xl· l.

Copũuctio coꝛdis ꝓ peccatis quomodo. cauſe

tur · c· xxij · E F.
Cõpũctionis gra qͥd opet᷑i in hoie · · xlij. .
Coõuiuiũ celeſte · ſpũale· nuptiale ⁊ triũphale
fit in cõuerſiõe pniali pctõꝛis · c· xiij · E·
Conuerſio peccatoꝛis Infra peccatoꝛ 4 iu⸗
ſtiñcatio ·
Coꝛhumanum rapiturtempoꝛe oꝛationisꝑ
inutiles cogitationes · c· xxv ·C·
Coꝛhumanum qualiter debet caleſieri ex be
neſicijs dei · c. · ¶l ·
Coꝛdis contritio quomodo ſtat ſupia Con⸗
tritio nota bene ·

Loꝛpoꝛs diſpoſitio ſiue ſitus adiuuat oꝛatio⸗

nem ⁊ qualis · c· xxv · S
Creature ſimul ⁊ om̃es:oꝛdinate ſunt . deo
vt nobis ſeruiant · c· l·. S
Creature quomodo poſſint infamare coꝛ hu
manum ibidem ˖ ⁊ E
Creaturarũ obſequia conſiderata accendũt
hominem ad amoꝛem dei · c. iiij · S· -· c. l. K-
Creaturarum obſequia non cognoſcere ⁊ ex
inde in amoꝛem dei non accẽdi/ eſt magna
ingratitudo Ibidem. S·
Creatura pugnabit aduerſi 16 peccatoꝛes · c·

j. O.
Amna pꝛoue⸗

nientia de peccatis ·c· xlvij · B·
Datus eſt nobis chꝛiſtus ad vtili
tatem noſtre ſalutis/⁊ ad multiplices effe⸗
crus ſalutares · c· xix · ¶ ·
Decdutſe nobis deus quomodo et ad quia.
Cc xlix · J·
DHata ſunt eiincenſa multa quomodo intelli
gitur · c· xlij · G·
Debitum humani generis ſoluit chꝛiſtus et
pꝛo eo ſatiſfeci · · xv · E·
Delectari in domino adiuuat oꝛationem ·c·
xxxvj· Q·
Pemoneoſ ſunt contradictoꝛes noſtric. xxx
viij ·
Demones ſunt nt deniſoꝛes nonnupopter pee

cata noſtra ⁊c/ c· xlvij · BI c⸗
Pemonibus aſſimilatur ociatur pecca⸗
toꝛ · · xxvj · C·

BDeteſtatio peccatoꝛum · c· xxiiij. Q·
Deus expectat peccatoꝛes/2 eos miris mo⸗
dis reuocat · c· iiij · R·
Deus quomodo tam miſericoꝛditer ſe tenet

adnos· c: iiij. Vl.
Deꝰ quomodo ſuſtinet peccatoꝛes·c· vj. B
Deus rogandus eſt pꝛo iuſticia perfecta⁊ pe

nitentiali iuſtificatiõe peccatoꝛis · c· viij.· A

Deus debet miſereri peccatoꝛi penitenti / et

ſeipſum iudicanti·nec debet e obſiſtere i iu⸗

ſticia eius · c· viij · H ·
Deus multum gloꝛificatur ex vera cõuerſio⸗
ne ⁊ iuſtiſicatione peccatoꝛis · c· ix · R·
Deus vult ſaluari multos quandoq; nolen⸗
tes · rebelles ac incredulos ergo młoplus
peccatoꝛes ad ipſuʒↄuerſos ⁊c· c·xij. J2 Kv
Deus pꝛeueniens peccatoꝛes ſua miſericoꝛ⸗
dia / merito debet eos aſſumere · ⁊c · · xij . L·

Deus vult peccatoꝛis reuerſionem ſiue con⸗

uerſionem ꝛ penitentialem ſatiſfactionem·
Cxiiij· Z·
Deus vult om̃es hominee ſaluos fieri/quod
oſtendit in multis ⁊c · c·xiiij · A
Deus accepit pꝛopter nosofficium medica⸗
tionis ſanctiſicationis et ſanationis ⁊c · ibi⸗

dem Ac.
Deum decet ſanare peccatoꝛes infirmos · c.

xv ˖ B·
Duemocho ſanauit peccatoꝛes · ibidem · B·
Deus non debet tardaread ſanandum pec⸗

catoꝛ emibidem · C ⁊ D·

Deus debet miſereripetcatoꝛibus/ad ipſuʒ
ſe conertennbus /1noptcr multas cauſas ·
Cxxj·
Dens ine multiplici poſſi det hominem C·
Xij ·
Dei filius ſcilicer chꝛiſtus ſatiſfecit pꝛo pecca
tis humanigenens/ ſic eius debita ſoluit
Oxv · E·
Deus non ſolum ſatiſſccit pꝛopeccato oꝛigi⸗
nali/ſed etiam pꝛo peccatis noſtris actuali⸗ ⸗

bus ⁊ recidiuis/⁊ hmõic xv · F ·

Deus honoꝛatur in ſanctis ·c·xvij· ·
De dat omnia liberaliter ⁊ pꝛopter hoc cre⸗

auit rationales crearuras vt eis ſeipſuʒ da⸗

rer⁊cc xxxj · P·

Derquomodeſraccuſatoꝛnf e. xxxviij. V.
Deuad dedit ſe nobis / et quomodd / et ad qd.

„ ð

NDy

— — —

Tabula

c· xlix· I· .—r
Dei benefciaſupꝛabeneficuum.
Deiamoꝛ ··amoꝛ· T· · Ignis diuini amoꝛis
Deus om̃es creaturas oꝛdinauit vt nobᷣſer⸗
uiant · c· l· RK⁊ pᷣcipue· S· ibi nõ ſilitudinem-
Deus dedit nobis quedam beneficia ſpiritu
alia que poſſunt accendere coꝛ noſtrum in
eius amoꝛem ⁊c · c· · C·
Deum diligere/monet vniuerſus mundus/
⁊ipſius deibeneficia ⁊ dona ⁊c · · · VU⁊ ꝓ ·
Deum nõ diligere aliquo amoꝛe· nullo mo⸗
do poteſt homo excuſari · OPbidem· Z·
Deus per ſuum amoꝛem/incitauit nos ad di
ligendum ipſum · IObidem Ab ·
Deus beneſicio ſue incarnationis · paſſionis
⁊ moꝛtis/maxime incitat ad ſuam dilectio⸗
nem ſi rememoꝛetur · Ibidem Ac-

Deus quomodo⁊ pꝛopter diſcedit ab

homine ⁊c · c· l· F.
Deus quãdoq; deſerit aliquos/pꝛopter hoc
dona ipſis data / ſibi appꝛopꝛiant · c· lj · I.
NQuã malũ ſit ꝙ deus ſic deſerithominẽ · JIbi
dem R· per totum ·
Deus Aeumn ie oꝛatione quaſi per luctam.
c·lij·
Deo om̃ino conſidere debemus ⁊ non meri⸗
tis noſtris ⁊c · Ybidem · ⁊ ꝓ ·
Deo debet aſcribi victoꝛia/que videtur obti
neri in oꝛatione · c· lij · Z ·

Deus in ofone vincit/ capik/ cligat / et quo⸗ D

mogo · c· liij· A·
DNeiira qũo frangatur. IJbidem At S.
Dei iuſticia qualiter vincit᷑ ⁊c · IObidem H.
Dei iudicium quomodo vincitur ver iudicin
quod homo facit ſibupſi · Ybidem C.
Dei equitas ⁊ arcus erꝰ/qũo vincit᷑ · ibidẽ · D

Dei arcus ⁊ pharetra qualiter frangit et ſu⸗

peratur IJbidem E·
Dei adiutoꝛium petitur in inceptionibus hob
rarum ſiue officioꝛum diuinoꝛum / er quare ·
c· liij · H·
Deus in adiutoꝛium meũ ſ intende quare di⸗

catur in inceptionibus hoꝛarum canonica⸗

rum· Ibidem hH·
Deus quomodo ligatur vinculis charitatis ·
XC. clii. K.

Deus agnit nõ poteſt amari· ibidẽ Ekĩ fine

Deus ligatus qũo debet teneri ibidem L·
Qualiter foꝛtius conſtringi:ibidem Æ
Deus non debet recuſare/ hominem ligare
vinculis charitatis ⁊ penitentie /quiſe eiof

fert voluntarie · c· liij · H:

Deuotio requirit᷑ ad ofonsclij- n. .
Dilectionis ⁊ charitatis vinculis ligatur de

c·liij · O·

. DHiuitie ſunt fallaces · c· vj. DP ·

Doloꝛ penitẽtialis petẽdus kadeo · · xxvj. E
Doloꝛ pꝛo peccatis/ per quid poſſit cauſari·
c· xxij · DO ⁊ E·

DHoloꝛ talis ſanat animã⁊ qualis doloꝛ ſuffi⸗

ciat penitenti ·ibidem K· Et · c· xj · C·

Donumhomini datum a deo deber cõmuni⸗

cari alijs ⁊ nõ apꝛopꝛiari · · lj · ·

Hona ſapientie qñũq; ſubtrahuntur⁊ quare
Ibidem Y.

Temoſyna va

lerad multa.c · xxix· C·
FKt · c· xlij · Al· pꝓpe finem ·
Eiulat ⁊ clamoꝛ adiuuat oronẽ·c xxxvij· S
Erubeſcentia q̃·j.verecundia ·

Euchariſtia · · Sacr̃m altaris 2..Yeſus.

Execratio ꝓ ⁊ de peccatis · c·xxiiij.P.
Exoꝛdium ofonis.a quo debet incipi.c.iij.R

Exoꝛdium poteſti incipia gratiarumactione

⁰. —

e

9 r onem cuius ſideiarticuli ali⸗

qui in oꝛatione rememoꝛãdi ſunt

c. xxxij.
S alſſimilat choꝛde in citharaſiue in can

tico anime pe ccatricis.c.xxxix. D.

Figdes quã virtutem habeat ſociam ⁊ conne⸗

xam in cithara ſpirituali.c.xxxix. G.

Figes in oꝛationc / ſpargit bonum odoꝛem.

⁊ inſurgit aduerſus ſcientias que ſunt con⸗

tra deum ⁊c̃.c.xlj. C⁊ A.

Fides multum deſeruit in ſacramento alta⸗
ris contradicendo ſenſibus exterioꝛibꝰ.⁊c.
c.xlj. A·
Foꝛtitudines oꝛationis multe ſunt.c.xl.

Torntu ↄtra tediũ pꝛolixitatis.ibidẽ .

oꝛtitudo contra dilationem doni quod pe⸗
titur IObidem. n.

Foꝛtitudo contra iram ⁊ ipatientia. ibidẽ

Foꝛtitudo grauitatis contra leuitatem quã⸗

dam coꝛdis. Ybidem P.

myſtice deſi gnet. c.lij. .Et ibi⸗
dem A.

2

Tabula

Bemitus adiuuat ofonem · c· xxxvij. F.
Gloꝛia magna fit deo ex vera conuerſione et
iuſtiſicatione peccatoꝛis · c· ix · R·
Gladius ſpũalis quo debet anima penerrari
in orone vel meditatione ⁊c ·c· lj · A·
Gladius ille qualiter fugat moꝛtem ſpiritua⸗
lem anime ⁊c · IJbidem · M·
Gladius dei vibꝛatus / debet terrere peccato
rem inducendo ad penitentiam/⁊ ſic fugiẽ
do moꝛtem ſpualem · c·lj · ·

Gladius dei contra peccatoꝛes· aufertur ei

gladium pnie ⁊ diſcipline ⁊c · liij · F·
Bratiarũactio de beneficijs acceptis eſt agẽ
. Cſ. 2O P·

Eretici dicun⸗

ftur animalia venenata · c· xlij. A⅓

NMomo faciat quod in e eſt / izmo
dicum pol it · xiij · RR.·
Homo eſt ipſius dei / multiplici iure.c.piij E
Homines damnatiad aliquod ſuplicium ſu⸗
ſtinendum / docent peccatoꝛes petere a deo
veniam ⁊ gratiq lachꝛymaꝝ. c· xxvj · F⁊ G·
Homines per quid ⁊ quomodo debent accè⸗
di ad amoꝛem dei · c. xlix· · l. totum
Homo non poteſt effugere qͥn aliquo amoꝛe
debeat deum diligere · c. l. Z·
Homo aliquo modo coartatur ad amandum
deum. bidem Z.
HMHõ incitat᷑ ad amandũ dei ibids. Ab Ac-

Hõ noꝛtiſicat ſeipſum ſpũaliter · c·lj ·. A1 B·

Hois moꝛs ſpiritualis ⁊c· Infra Moꝛs aĩe ·
Homo per quid decipiatur vt cadat in moꝛ⸗
tem ſpiritualem c· l · DH.
Ho mo donum ſibi a deo datum non debet ap
pꝛopꝛiare ſed etiã alijs cõicare · c· lj · h·
Homo debet petere a deo vt eum captiuet et
vinculet · vc· c· liij · H·
Homo qñq; derelinquit᷑a deo tqre · c. h · J.

Hominl / eſt valde talis derelictio · ibi⸗

dem K ·
Humilitas in oꝛatione placet deo 7 eũ ſͦ indu⸗
cit ad exaudiendum ⁊c ·c· xxxi· C·
Humilitas ſeruanda in oꝛatione intelligitur
per ſpeciem aromaticam onica · c· xlij. K.
. Rnee⸗ vincitur deus in orone ⁊ 1 fit obe⸗

“W uatoꝛationem cxxvi. R.
Zeiunium eſt magne efficacie et

virtutis · c · xxix · S

Isgnis infernalis a penitente bene pꝛemedi⸗

tatus / per dei gratiam multa facit miracu⸗

lin eo · · xxvj· G·

Isnis inferni eſt timendus · c.·. O. ppe bͤn⸗
cipium ⁊ etiam finem ·

Isgnis ſpiritualis · · ire pꝛo peccatis / debet of

ferri in oꝛatione · vc. c· xlvij. Z AB 1.
Isnem diuini amoꝛis accendit quidã amoꝛ
pꝛeparatoꝛius/qui etiama deo petend eſt
c·xlviij. DO·
Ignem diuiniamoꝛis accendit ſacra ſcriptu
ra/⁊ quomodo aliqui nõ accẽdunt᷑ ab ea t
c xlviij · E·

Ignis diuini amoꝛis accendit beneficijs dei

pmeditatis ⁊ cognitis · c· xlix. F⁊ G.
Jeſus quomodoſit placãdꝰ ⁊c · · xxxviij. Ac.
Jeſus rogandus eſt in miſſa pꝛo multis nob
neceſſarijs · c· xxxiij · G⁊ H·
Jeſus eſt ſalutandus in miſſa cũ magna gra 4
tiarũactione · c· xxxij · F
Jeſus = officia Perſicit impleti miſ⸗
A*C* *
Jelus. mileia ⁊ pietas ei excellit miſcðiam
omnium ſanctoꝛum/quod oſtenditi. in eius

paſſione · c· xix · T·
Incarnationis chꝛiſti beneficium cum grati
tudine eſt pꝛemeditandum · c·iiij · TC.· .
Indignatio de ⁊ pꝛo peccatis.⁊ quãta ſuſmci
at penitẽti.c.xxiiij. O. ⁊.c.xj.C.

Inſirmitas peccatoꝛis quomodo curata eſt
per chꝛiſtum. c. xv. BD.
Ja ad pctõ /liberat a iudicio deit? cxxij. K
Iraſci debemus pꝛo peccatis tanqᷓ; inimicis
ocri emnns ⁊c.c. xlvij. ? AHD⁊ C.
Fradei quo vincit᷑ ⁊ mitigat᷑c.liij.?A.Et .

eceocgdem c. De ira penitentis.c. xj. C.

Ire dei quo reſiſtit᷑.ibidem.ſh.in medio.
Judicium extremũ ẽtimẽdũ.⁊c.c.lj. O⁊ P

Judicium dei qũo vincitur per iudicium qð

homo facit ſibijpſi. c. liij. C.

Jure debito ⁊ mltiplici ſumipᷣi dei. c. xiij. V
Juſticia duplex ſcʒꝑfecta ⁊ imꝑfecta/que eſt

quedam diſpoſitio ad iuſticiam.c.viij..·

Zunes ꝑfecta petenda eſta deo.c.viij. M.

uſticia dei / nõ eſt Ka ab eius miſcdia e er⸗
ga peccatoꝛes.c. vij. X.
Juſticia deinon debeteſſecontra miſericoꝛ⸗
diam eius / quo ad peccatoꝛem ſe conuertẽ⸗
tem ⁊ penitètẽ.⁊c.c.viij.h.Et.c.ixx.Q.⁊ R

Zuſticia deinõ debet petere vindictam ↄtra

— — —

ANW5

Tabula

peccatoꝛem ſeipſum vindicantem 7 iuſtif⸗

cantem· ⁊c· c ix· Q&à .
Juſticia dei nõ debet multa magna exigere
a peccatoꝛe/quia modicum habet · infirm⸗
eſt ⁊ pauper · c· xiij· K ⁊ S.

Juſticie dei magis debent placere penepeni

tentiales qᷓ; infernales ⁊c ·c xiij · C ·
Juſticia dei quo ſupat · c· xliij · B·
Juſtificatio · iuſtiſicat ſeipſum peccatoꝛ:quã⸗
do ſe coꝛam deo accuſat · reum confitet · ⁊ iu
dicando condemnat . c· vij· h·
Juſtificatio pnialis· ⁊ a peccatis ꝑfecta libe⸗
ratio eſt petenda a deo c· viij · ,.r·
Juſtificatio multa bona facit in vere peniten
te/ deo magnãaffert gloꝛiã · c· ix · R·
Juſtificare i. impiũ magis eſt q; creare celum
⁊ terram⁊c· Ibidem S⁊ ZL·
Juſtificatio qualẽ lact victoꝛiam achta mira
bilia ⁊c· Jbidem S⁊ CC··

De iuſtiſicatione impij fit deo magnagratia⸗

rumactio· Jbidem C·

Achey

tende ſuntadeo pcipue in oꝛati⸗
ne c xxvi· P.

Lachꝛyme vnde ſunt nominate vndepꝛo⸗

uocantur⁊ quid efficiat in anima · c· xxvj · ¶
Lachꝛymas de poteſt educerede coꝛde ho⸗
minis exemplo morſi⸗/ hoc eſt petendum
a deo ⁊c · c· xxvj · DO·
Lachꝛymarum petitio pꝛopter earum vtili⸗
tatem · Jbidem E⁊ J
Lachꝛymarum petitio ratione cuiuſdam ſi⸗

miitudinis · Jbidem F.

Lachꝛymarum petitio a deo pꝛopter eius p⸗
miſſiones ⁊c. Ibidem J⁊ R·
Lachꝛymarum gratia poteſti impetrari inter
ceſſiõibus quoꝛũdam ſanctoꝝ.c.xxvij· A·
Lachꝛymarum fons eſt tanq; lauatoꝛium in
clauſtro:ergo pꝛopter eius neceſſitatemde
bet poſtularia deo · c· xxvij · ·

Lectio adiuuat oꝛationẽ ⁊ ecõuerſ o.c xxx·
Nigna qualiter

nobis ſeruiunt · c·l. KR

Ariam debe⸗

mus inuocare / vt pꝛo nobis inter
cedat ad filium ſuũ.⁊c ·c· xviij · O·

coꝛdiam in patrocinando· Ibidem O.

J Maria exſi ua miſericoꝛdia debet nos iuuare
coõtra peccata noſtrac xviij. K.

Aaria nunq; denegauit alicui ſuam miſeri⸗

Maria debet aſſimilari filio ſuo in miſericoꝛ⸗
dia/ per eam nos iuuare ibidem S

Abaria tenetur nos adiuuare vt reconcilie⸗

mur filio ſuo· Ibidem Q.

Aarie eſt gaudiuʒ/1 ſioeius gloꝛa/ ſubue

nire miſeris · Jbidem P·

Aaria deberieconenlate peccatoꝛẽ filio ſuo

quia ipſa eſt mediatrixi inter deum ⁊homi⸗
nem Ibidem &O

Aariam plaſphemantes non erunt impuni
ti · · xxxviij · S S

Aariam honoꝛantes honozabuntur r eam
inhonoꝛantes punientur · c· xxxviij · S i fine

Albariam habere pꝛopitiam ⁊ non aduerſa⸗

riã ẽ nob multũ neceſſariũ ⁊c · c· xxxviij · Ab ·

Lihe qͥd operet᷑ ⁊ quid myſtice deſignat ·
Abiſſa non debet nimis plongaria ſacerdo⸗

tibus · c. xliiij · O P·
Quidieſus in miſſa pſiciat qoſitſalutand
⁊rogandus·q̃re ſupꝛa Jeſus

Aiſericoꝛdia dei ⁊ eius iuſticia ſimul ſunter

ga peccatoꝛem · c· vij · F.

Contra miſericoꝛdiam deinon debet eſſe ei⸗

iuſticia / quo ad peccatoꝛem penitentem er

ſe punientem ⁊c · · viij · H·
Abiſericoꝛdia deiita potens eſtad miſeren⸗
n Ceut uſlicia eins auida ad puniendũ ·

xij. G·

iercdie dei opera erga peccatoꝛes 16·

xij· M·

B ilentcoꝛdia dei in quos ⁊ quomodo abun⸗

dauit · c· xij. O·

Abiſericoꝛdia dei qualiter manifeſtatur ⁊ pᷣ⸗

nenuentitu⸗ ſeipſos iudicantibus ·
C. xij·
Abiſericoꝛdia dei ireſpondebit ſtabit pnos
peccatoꝛibus · c· xx · G·
Abiſereri vult deus peccatoꝛibus /eius mile

ricoꝛdiam deſiderantibus · c · xx· A·

Aiſereridebet deus peccatoꝛibus ad ipſum
ſe conuertentibus · c· xxj · HG⁊ C·

Aboꝛs ſpiritualis anime que ſit/⁊q; mala.et
ꝙ homo eam ſibi infert ⁊c · c· lj· A⁊ B·

Aoꝛs anime deterioꝛ eſt moꝛte coꝛpoꝛis / er
go magis lugenda · c· xxvj · Z·

Aboꝛs anime fugat᷑ ꝑ verbum deiꝛ incipit vi

ta per oculum coꝛdis · c· lj · C· L
Aboꝛs anime vnde quandoq; pꝛoueniat · c·
l · E C SG

A1028 aie q; nociua amara Ibide KRK 8 L.

AMoꝛs anime quomodo fugatur · IObidẽ Æ.
per totum ·

Aboꝛtuos coꝛpoꝛales ſolemus lugere: ergo

masis ſp rituales/ ſcʒ noſipſosi. in peccatis·
xxvj · A·
Kaun us vniuerſus quomodo ſeruit nobis
⁊per hocnos accendit ad amoꝛẽ dei · c. · V.

thoꝛica diuina · c· vj · A·

abſcondere · ibidem ·

Narrãda ſunt etiam beneficiaa deo accepta

⁊bonitas ipſius dei peccatoꝛibus oſtenſa ·
ibidem ſcʒ · c· vj · B ·

negocia peroꝛationem expediendaque qᷓ

lia ſunt · c. xxxviij · D·

Nuncius fidelis ad deum miſſus eſt oꝛatio ·

c xxxviij· A.

Nuncius agilis Tnon piger debet eſſe oꝛatio

ibidem ˖ B·

Nuncius ſpoliatus vel occiſus dicitur oꝛatio

in qua nõ fit attentio ⁊c· ibidem· DO.

nNuncio vagabundo aſſimilatur oꝛatio · IJbi⸗

dem K.

Nuncio qui moꝛitur in via / oꝛatio equipara⸗

tur · IJbidem C·

Nuncio excommunicato etiam aſſimilat᷑ oꝛa

rio ibidem · MÆα

Nuncio ſtulto aſſimilatur quis ſit · ibidẽ R.
Nuncio rauco ⁊ muto aſſimil atur/⁊ quomo⸗

doc rxxvig Af.

Dium peccati

qualiter oꝛitur ⁊ quãtum ſufficiat
in penitente c. xxiij · C·
Orationis recõmendatio · dignitas 1precer⸗
lentia neceſſitas ⁊ fructuoſitas ·c·j· A ·
Oratio ind ſit / quomodoſi ſit petitio que⸗
Oratio pꝛincipaliter dirigitur ad deum .
c j· F lh· .
Sranonis genus eſtr ogatio · c. · ·
Orationis deſcriptiones abipſis ſanctis do⸗

ccoꝛibus quomodo ſunt intelligende‚/et

ſi udl es ⁊eclaratlonco ip ipſius oꝛatiõis ·
C·*
Orationis perfectiones ⁊ ptes · c· ij· L.
Oratio ſpiritualis ſecullatio auotnoco dil
erunt ibidem Al.

lr ratio in re⸗

Marrare debet homo in oꝛatio⸗ ⸗
ne culpas ſuas ⁊ humiliter confiteri et non

Oratio eſt ſubiectum rethoꝛice diuine · c. .· E

ONratio eſt donum dei/⁊ gratie eius · c·· D ·
Oratio adiuuat hꝛedlicatoꝛes / luclces / ali⸗ V

os multos ⁊c · c· j· B ·

HYHrationis mirificentia · c vltimo ·

Orãdi ars ⁊ doctrina vtiliter traditur · c· j· C·
Oratio ſit etiam pꝛo tempoꝛalibus · c· · O·
Orationis exoꝛdium · c: iij · ·
OQOrans debʒ narrare culpas ſuas/eas agno
end ⁊ confitendo ⁊c̃· ⁊ non occultando·
c· vj · A ·
Orationes magis aſpꝛobate laudate Teffi
caces que ſint/⁊ in quibus libꝛis continean
tur · c· xvj · H·

Orationes lucidiſſime cõpꝛehendentes om

nia que ſunt neceſſaria petiet deſideraria
deo · c · xvj · I.
Orationes peccatoꝛum etiam valent apud
deum c· xvij.· K

Orationes ſanctoꝛum in celo exiſtentium ꝓp

nobſunt multũ efficaces c xvij·LA1τ R
Oratio ſanctoꝛum quandoq; impeditur ne
a ded exaudiatur · c· xvij· ·
Orationem adiuuant multa · c· xxv · S
Orationem adiuuat coꝛpoꝛis diſpoſitio r̃⸗
lis · c· xxv · S
Oratio eſt vngentum valens coꝛdi humano
ad multa · c xxv · V·
Orationis tempoꝛe excludende ſunt cogita
tiones vane ⁊ inutiles aſſimilate mulcis 76·
c·xxv · ⁊ T ·
Orationem adiuuant lachꝛyme pꝛofule c·
xxvj· P·
Orationem adiuuant afflictio coꝛpoꝛalis et
tribulatio pꝛo qua clamatur ad deum c· xx
viij · O·

Orationem adiuuat ieiunium ⁊c· Ibidẽ R·

Oratio debet habere duas alas · ⁊c· ibidẽ R·
Orationis vox eſt deſiderium impetrandi ·
Ibicdlem O.
atio adiuuatur aſſiduitate · c xxx · V ·
Oratio quomodo ſit aſſidua ⁊ continua · ibi⸗
dem· E L—
Orare ſemper quomodofata feripoſ it · ibi
dem .
ratio lectio ſe mutuo adiuuant · ibidẽ ꝓ·
Orandi impoꝛtunitas quid ſit et quomodo
adiuuet oꝛationem · cxxxj· A ·
Orandi impoꝛtunitas /quare fuit laudata a
chꝛiſto · Et ꝙ in ipſo non habet locum talis

impoꝛtunitas · xxxv· P·

— — — —☛ —

Orationis uditionem inducit humilitas

c· · xxxj·

Orationem adiunar fides / cuius articuli ali⸗

qui re memoꝛandiſunt ·cxxxij· D·

Oratio omni tempoꝛe ethoꝛa poteſt feeriadh

deum · c· xxxv · P·

Orationem adiuuant delectariin domino/

⁊ eieſſe fubditum · c·xxxvj· Q·
Orationem adiuuant ſeptẽ glia. c·xxxvi·S

Oratio aſſimilatur nuncio fideli qui mittitur

ad deum · c· xxxviiij · A·
Orantes parum vel modicum / aſſimilantur
nuncio pigro· Ibidem· B.
Orantes modicum / poſſunt aſſueſea cere pau⸗
latim vt mulrumoꝛent Ibidem B·

Orandi tarditas et pigritia vnde pꝛoueniat

Ibidem ·
Oratio vbi non fit attentio / dicitur nuncius
ſpoliatus vel occiſus · c· xxxviij· D·

Orationis negocia per ip ſam expediendaq̃

qualia ſunt · Ipidem D.

Oratio quaſi nuncius perſonaliter apparet

in conſiſtoꝛio dei / defendens ibi eum qui mi
ſit cum adiutoꝛio fili deicontra accuſatoꝛes

c· xxxviij · E·

Oratio quomodo adiuuaturapatre mileri⸗

coꝛdiarumibidem F·
Oratio exquo eſt donum dei debet 5 P
poſtulari · ibidem F.
Oratio quomodo debeat ſollicitare aſſiſten⸗
tes pꝛo negocioſibi commiſſo/⁊ quales ſint
tales aſſiſtentes · c· xxxviij· G·
Orationi aſſiſtentes/⁊ eam adiuuãtes i in cu
ria celeſti / vt valeat exaudiri· Ibidem qh·
Oratio negligens inuocare ⁊ ſollicitare aſſi⸗
ſtentes ˖ Jbidem J
Eccleſia docet nos inuocare tales aſſiſtentes
ſcʒ ſanctos · Jbidem ꝗJ· H
Oratio debet eſſe ſollicita pꝛo negocio ⁊c · ibi
dem K

Oratio aliqua aſſimilatur nuncio vagabun⸗ .B

do ⁊ccᷣ ibidem EK:
Orario aſſimilatur nũcio qui moꝛitur in via ·
Ibidem L·

Orans debet petere oꝛationem ſuam dirigi

in via ⁊ in con ſpe ectu dei . Abidem ·

Oratio aſſimilatur nuncio excommunicato·
⁊c · · xxxviij. ·

Item nuncio ſtulto·ſ· qui ipetit non petenda
Ibidem 1 ρα ”MU
Oratio debet volarei in celunni eſt · petere

celeſtia ⁊ ſpiritualia: IJbidem· OP
Oratio habet multos ontraltraneoctad⸗ —

uerſarios · IJbidem .:

Oratio quomodo debet contradicere cõtra
dictoꝛibꝰ ⁊ aduerſarijs ſuis/ quomodo eos
moꝛtificet ⁊ quantũ deber damare c · · xxx

viij · T·

Orationemnon aduertentes fatue agunt.

Ibidem⸗ Aod.
Oratio nõ intellecta nec attenta non eſt con
temnendaibidem dd·
Orationi attendere conueniens eſt c · Ibi⸗
dem Ad ;

Orationem non attendere quadoq; ridicu⸗

loſum eſt · Jbidem Ad ·

Oratio muta ſiue rauca que ſit/⁊⸗ quomodo

noceat · c· xxxviij · Af·

Oratio quomodo ſit canticum ⁊c · · xxxix · A

NHratio dicitur vitulus labioꝛum et quomo⸗

do · c · xl · ¶·

Ad quidoꝛandus eſtdeus Ibidem A.

Orationiintendendum eſt · IJpidem LC.

Orationis foꝛtitudines multe quibus ſuſtẽ⸗

tatur · c · xl · A·

Ab oꝛatione quidam leuiter⁊ faciliter deſi⸗

ſtunt / in quo ſtulte agunt · ibidem P? Q·
laboꝛant ſtulticijs · c · xl · P⁊ Q·

Orant multiindeuote negligenter 1 pꝛeci

pue clerici non attente pſallentes · Ybidem
R1S

Oratio aſſimilatur thuri · virgule · fumi · aro⸗

maribus pulueri pigmentarij 7 ſimilibus ·

In oatione ſe entiutur virtutes / vitia/ ſacra

eloquia ⁊c·c· xlj · ·

Oratio deuota eſt odoꝛamentum ſuauitatis

npaoccql eoperationc Tpꝛeſentia ſancti⸗
ſpiritus · Jbidem ·½
Oratio ſanctoꝛum/magni ieſt odoꝛis ſuaui⸗
tatis ⁊ flagrantie ⁊c· c· xliiij · Q⁊ R·
Oratio deuota qualiter placeat deo ⁊ ſanct
ſuis tanq; odoꝛ ſuauiſſimus c· xlj· . Et ibi
dem F.
Oratio eſt deo patri grata per chꝛiſtum me⸗
diatoꝛem · c· xlij · O⁊ H·
Oratio erit impetratoꝛia per chꝛiſtum · Ibi⸗
dem b·
OQratione honoꝛatur tota trinitas et chꝛiſt⸗
bidem ⸗

Orationem faciliter relinquẽtes / in multis

* = .
——

Oratio aromatiſans mteligiurperthimen
ma ⁊c · Ibidem

Ad oꝛationem requiritur deuotio · c·xliij. R.

Oratio debet eſſe beuis quomodo quare
cxluij · O ·

Oꝛatione mens humana coniungitur deo .

⁊c · IObidem· P·

Oratio eſt vngentum ſt pirituale/ ſanans er .

ſanctiſicans animas ⁊c·c·xliiij· Qà R.
Oratio decoꝛat animam ⁊ alian mira facit · ibi
dem R⸗.
Orationis meritum duplex eſt. c xliij. T.
In oꝛatione quandoq; viri ſancti minoꝛem
gratiam deuotionis habent qᷓ; peccatoꝛes
⁊c · c· xlv · V ·
Oratio in qua non actualir cogitaturde deo
qũo ſit meritoꝛia · c xlvj · X
Oratio eſt ſacrificium ⁊ oblatio deo accepta
ſe eriicans etiam ipſum offerentem ⁊c · c·
xlvij· y ½
Orationis ſacrificium offerre volens / debet
habere ignem ⁊ gladium · IJbidem· Z·
Quis ſit ille ignis ⁊ qualiter incendatur ibi⸗
dem Z.
Orario eſt lucta cum deo ⁊c.c.lij· Q· =
Oratio requirit quietem ⁊ ſolitudinem · ibi⸗
dem Q·
In oꝛatione colligende ſunt vires 7· gbi⸗
dem Qα
Oanco aliqui ſtatim deficiunt/ quare hoe
C* .
Orationis pꝛima luctatio qua vincitur deus
eſt humiliatio · Jbidem S
Sraieons alie lucte ſiue aſtutie · Ibideʒ
Oratio continuata quodsmodo vincit deuz
Ibidem T·
Oratione deus vincitur capiturligaturꝛi ira
eius frangitur · c· lij · A

Orans volens cum deo pugnare in oꝛatiöe
debet ab eo adiutoꝛium petere / ſicut fit in di

uunis officijs · c.· liij · ·
Oꝛationis mirificentia ſiue effectus mirabi⸗

lis et pꝛecipue in ſacramentis · c.cliij. ſiue

vltimo· O ·

Auli cõuerſio
ECar non eſt habenda cum pec⸗
catis · · xlvij· A
Pectoꝛistn tunſio vnde pꝛoueniat / et quid eß⸗

ſciat. Errvi. M
Peccatũ mſita mala infert peccatoꝛi c· vj. E.

Peccatoꝛum feditas ⁊ immũdicia / debet co⸗
gnoſci aboꝛatoꝛe · c. iij.· NA ·

Peccatoꝛum confeſſioi. impetrat a deo veni⸗
am · c · vij · G·
Peccata ſunt inimicidei hominis · ergo⸗ cõ⸗
tra illa debet homo cũ ũ adiutoꝛio dei pugna

re · c· viij · O·

Peccatoꝛum compunctionema penitenti⸗
am poſſunt facere multain iſto libꝛo poſita ·
c.xxij· D E:
Peccatoꝛum recogitatio facit compunctio⸗
nem coꝛdiset fugat ſic illa pctã · c·xxij · F

Peccata Prnen . eoꝛundem recogita⸗

tionem · ibidem
Peccata quomodo ſanantur · IObidẽ G 1h.
Peccata quia non bñ videntur placent ama
toꝛibus ſuis / que ſibene recogitarentur di⸗
ſplicerent · YObidem J.·

Peccatoꝛum feditas q bominabilis eſt · ibi

dem T
Peccata vt ſanentur quidſi ſit ſaciendum 16.
Ibidem K ·
Que ſint ſanantia peccatum · IJbidem · K·
Peccatum quomodo abſconditur ⁊ detegi⸗

tur · c· xxiiij · Al·

Peccatoꝛumoium verecundia abomina⸗
Peccata ſe anantur fugantur 7 expelluntur .

quaſdam diſpoſi itiones nominatas aroma⸗

ta · c· xxiiij · R/per totum·
Peccata aduerſantur oꝛationibus noſtris ·
c· xxxviij· Q·

Pꝛopter peccata multos habemus aduerſa

rios · ibidem · R·
Peccatoꝛum contritio pulueris eoꝛü ſaſper
ſio · c· xli · V
Peccatis debem iraſciquia ſuntinimici no
ſtri ſeuiſſimi ⁊c· c xlvij. Y ABC·
Peccata nutriuntur ⁊c· ibidem A· ꝓpe finẽ·
Peccata amantes/odiunt ea perſequentes
Ibidem B· in pꝛincipio
Peccata debemusodire pꝛopter damna ab

cis illata ibidem B·

Peccatoꝛes exaudiuntur quandor pꝛo ſeip⸗
ſis oꝛant · c. ij · Mt⸗
Peccatoꝛes deus expectatan miris modis re
uocat · c· iiij · R·
Ad Nec loꝛes ledeus miſencoꝛditer tenet.
Ci-Mc

Peccatoꝛes deus benigne ſuſtinet · c· vj B.
Peccatoꝛes peccant /non ſolum contra deũ
ſed etiã contra totã curiã celeſtem · c· vj · C·
Peccatoꝛes decipiunt᷑ ⁊ excecantur per bo⸗
na tempoꝛalia · c· vj · DO⁊ E· RDW
Peccatoꝛis decepti per peccata bonatem⸗
poꝛalia querela·ibidem E
Peccatoꝛ debet ſe accuſare ⁊ peccata confite
ri/vt veniam conſequatur · c·vij · O·
eccatoꝛ confitendo/⁊ ſe accuſando /con⸗
veimhanddo coꝛam deo / iuſtificat ſeipſum·c
vij e ·
Arma contra peccatoꝛes · c·xij. .
Peccatoꝛ quia infirmus eſt/modicũ poteſt /
quod tñ deus deſpicere nõ debet · c · xiij· R⸗

Peccatoꝛis accuſatio/ꝙ nõ multa debeat iun

ſticie dei / pꝛopter infirmitatem rpauperta
tem ibidem S·
Peccatoꝛ eſt dei multipliciiure · c xiij · Tl.
Neccatoꝛis conuerſionem ⁊ penitentialẽ ſa
tiſfactionem vult deus · c· xiiij · ·
Peccatoꝛ q;uis bonaa deo ſibi cõmiſſa diſſi⸗ ⸗
pauit/tamen poteſt pꝛohoc ſatiſſacere ꝑpe
nitentialem conuerſionem . c · xiiij · X
Peccatoꝛ non niſi cum auxilio dei poteſt re⸗

uerti ⁊ conuerti adipſum deum /quia ꝑ pec

catum ſe indignum fecit ⁊c. c· xiiij · ·

Peccatoꝛem vult de reuertiad ſe · ibidẽ Z/

Peccatoꝛ quomodoſanatus eſt per deum
c· xv · B ·
Peccatoꝛum oꝛariones etiam valent apud
deum / quare deus debeat eas acceptare ·
⁊cẽ̃ · · xvij· Ik ·
Leccatoꝛi ſe addeum cõuertentidebet ipſe

deus eſſe miſericoꝛs ⁊ pꝛopitius pꝛopt mul⸗

ta · c· xxj ·. B⁊ .·

Peccatoꝛ per multa verba huius libꝛi poteſt

deuenire ad veram penitentiã ⁊ coꝛchs coõ⸗

punctionem · c· xxij· DO⁊ E·
Peccatoꝛ non debet deſperare pꝛopter ma⸗

gnitudinẽ peccatoꝛum: quia ſi vult põt faci
liter ſanari · xc · c· xxij·hH·
Peccatoꝛ debet pꝛemeditariſſi inplicia infer⸗
ni ⁊ peterea deovt poſſit ea videre ⁊ cogno
ſcere ⁊c · c· xxvj · O H·
Peccatoꝛ debet petere a deo cognitionẽ ma
loꝛum / que ſibi pꝛouenerũt ex 1 de peccatis
c· xxvj · C·

NHeccatoꝛ quomodo aſſimilatur7 aſſociatur .

demonibus ibidem · L.

Peccatoꝛ debet ſe plangere tan moꝛtuum

erennet quũo debeatclamaret in oꝛationib'
confeſſionibus.Et qui iclamare debent P
eo · · xxxviij · ·
Peccatoꝛ quomodo debeat cantare lamẽtã⸗

—

do ꝓ peccatis ⁊ ſe humiliado · ⁊c · c· xxxix · B·

Peccatoꝛ dat deo iuſticiam/ibidem ¶·

Peccatoꝛes quãdoq; habent maioꝛem gra⸗

tiam deuotionis in oꝛationibus / ᷓ viri ſan⸗
cti⁊ quare hoc:c· xlv· V·
Peccatoꝛes debẽt iraſcipctis ſuis · c. xlvij.· Z
Non debent ea fouere nutrire nec pacem ha
bere cum eis⁊c·ibidem A·
Peccatoꝛes debent odire peccata pꝛopt da⸗
na eoꝛum · ibidem B·
Peccatoꝛ debet timere gladiumd dei iſupe eum

vibꝛatum ⁊ per hoc inducitur ad compun⸗

ctionem · c· lj · ·
Peccatoꝛ debet timere penas infernia iudi⸗
cium extremum · ibidem Oa P =
Pectoꝛis percuſſio · c xxxvij.Zin fine.
Pena infernalis non eſt ſatiſfactoꝛia pꝛo pee

catis necꝑ ſe placetdeoſed diabolo / iñ iuſte

infligitur damnatis · c · xj · B·
Nems in ĩfernalib apparet dei iuſticia ibide⸗
A penis infernalibus nõ ẽ liberatio · c·xij· HH

Pene penitentiales ſunt melioꝛes ⁊ deo ma⸗

gis placite q; pene infernales · c· xij · F.
Pene penitentiales ⁊ non infernales debẽt

placere iuſticie dei quia pereas ſatis fit ei⸗

c·xiij · T·

Penitentia peccatoꝛis vera multa bona la⸗

cit · c· ix · R·

In conflictu penitentie· petenda eſt victoꝛia

a deo ⁊ ab eius iuſticia · c· ix · PH ·

Penitentie opera placent deo multa bona

faciunt · c · xij · D·

le cõuiuiũ incogitabilitr gaudioſum · c·xii · E
Penitẽtie doloꝛ petẽdꝰ eſt a deo c· xxvj · K·
Pnie iuſticia vincit iuſticiã dei ⁊c· c liij. B.
Penitere ẽduplex ·. ꝑfectũ⁊ ipfectũ .c· viij ·
Penitẽs vere · iuſtiñcat ſeipᷣm/⁊ ſatiſfecit di⸗
uine iuſticie/ euadat iudiciũ dei c· viij · C·
Penitens vere · quid faciat · c· ix · P.
Nenitens non debet tantum puniri quãtum
demeruit. c·x· Z·
Apenitente deus non requirit tantam pe⸗
nam quatã demeruit ſcʒ infernalem et per⸗
petuam . c· xj. A⁊ B·
Penites · quatum debet habere doloꝛemti⸗

4 α½

In penitentiali cõuerſione fit celeſte ſpũa⸗

moꝛem erube centiam iram ndominati
onem de peccato · c./ xj· C· Et · c· xxij· K·
Penitens per diſpoſitiones aliquas /que no
minantur aromata / poteſt ad hoc induci vt
recedat a peccatis ⁊c·c·xxiiij · R·

In penitente / vita gratie / poteſt perflci auxi

lio dei · c · xxvj · B ·
Penitens debet diligenter pꝛemeditari ſup
plicia inferni / per hoc enim de per ſuã gra⸗
tiam faciet mirabilia in eo · c· xxvj · O·
Penitens debet doloꝛem peterea deo · Jhi⸗
dem K-.
Petitio eſt Qctemdh uoliertvonod? .

quid ad eam requiratur· in quibus oꝛatio⸗

nibus contineatur · c· xvj · H·
Peritionis conſirmatio.c· xvij· K·
Auedam non ſunt petenda adeoin oꝛatio⸗
ne · c · xxxviij⸗· N·
Pietas quomodo valeat ad lomnia· ⁊ ꝙ per
eam quãdoq; cultus diuinꝰ notetur . c· xxix·
T· Item · c· xlij · ·
Planctus adiuuat oꝛationem et quomodo
peccatoꝛ ſe tanqᷓ; moꝛtuum plangere debet
c· xxxvij · V ·
Pꝛelatus non debet petere a deo pꝛelatio⸗ ⸗
nem nec deſiderare eam . c·xxxviij · O.
Pꝛelatus debet peti 2 deo. Zbidem. .

Pꝛelati permittuntur a deo pꝛeeſſe in penaʒ

ipſoꝛum· ⁊c · IJbidem· O.
Pꝛelatoꝝ oꝛatio debet eſſe bꝛeuis · · xliiij.
Plſalmodia/quomodoeſt oꝛatio· qualiter
ſieri debeat · c xxx · y ·½

Plalmodia diligenter cantata vel audita/de

Ecri in homine incitare motus ſpirituales
xxxix ·
Plalmodia aliquos parum mouerad ſpiritu
alem armoniam/ quia non intelligunt vel
ruditer canunt ⁊cc. Ibidem· JJ

Pſalmodie pꝛecioſitas / etquare in ecdeſia

cantando et legendo ſtcqucratur. 1 Fi⸗
dem. K-
Pudoꝛ de peccatis · c· xxiiij. A. D
Puluis pigmentarius quid ſit · c·xlj TaX.

Puluis peccatoꝛum qualiter ſit it ſpargendus

Ibidem X·

Querela miſerabilis· peccatoꝛis decepti per

beccata vbona empoꝛalia.c. vy- E.

ſi debẽt

inſil Rereeihaudta orauon-

Das aſacrifche cvr, v.
Rettodꝛieadi diuina v ſpirituali / eſt neceſſaria
C·j· .
Subiectum eius eſt oꝛatio · c· · E.
Alulta verbaĩ iſta rethoꝛica poſita/ poſſunt
hominem inducere ad gratiam deuotionis
gratitudinis· cõpũctionis · ⁊c · c· xxij· DO⁊ E

Kugitus quid nret quomodo adiuuat oꝛa⸗

Acramentu

tionem c xxxyij. T
altaris. In eo ineſtimabiliter dei

D beneficietia in nos perfunditur-

⁊c · c· xxxi· D.

In ſacramento altaris in miſſa ſcilʒ perficit

chꝛiſtus qualnoꝛ⸗ officia ineffabilis pieta⸗
tis · JObidem · E·
Qualiter ſalutandus et roganduseſt ieſus
in iſto Peramnerd tempoꝛe miſſarum. ca⸗
xxxii ·
Qualiter ieſus ẽ in iſto ſacramẽto apudn nos
⁊ qualiter in celo apud angelos illos ibi · et
nos hic reficiens · c· xxxiij· J·
Quid ieſus eſt in iſto ſacramento/⁊ q nobᷣ
facere debeat · c· xxxiij · k·
Sacramenti altaris ſuauitatem quare non
guſtando percipimus · ⁊c· c xxxiij· ¶.
Qualiter vitia hoc impediant ·⁊cẽ · ibidẽ· Aſ·
Sacramentum altaris quis ibi ſit ſub ſpecie
panis ⁊ vini tanq; ſignis:non minus tamen
re ficit ſpiritualiter animas noſtras Ibi⸗
dem ·
Sacramenti altaris aliqua miracuila bñ no⸗
tanda · c· xxxiiij · O·
Ad ſacramemum altaris multum deſeruitß
des · c· xlj · A·
Sancti quomodo ſeruiunt nobis ·c . C.
Sanctoꝛum in celo exiſtentium / oꝛatio pꝛo
nobis multum eſt efficax · c· xvij·LMν R-
Sanctoꝛumoꝛatio quãdoq; impeditur ne ex
audiatur a deo·⁊ quare hoc: Ibidem· N·

Sanctoꝛum veneratio ceditad laudem ho

noꝛem dei. IJbidem AH. ⸗
Sacra ſunt veneranda.c.xxix.T. in fine.
Sanctiin celo quomodo ⁊ pꝛopter quid ſunt
aduerſarij ⁊ inimicinoſtri.c.xxxvii.S.

Sanctiinuocandi ſunt vr clament pꝛo nobis

intercedendo.⁊c.c.xxxviij · P.

Sancticontra nos clamantes/ quͤoſt ſntpla.

canidl iden-:

—

—

CTabula

Sanctis eſt oꝛatio deuota / odoꝛ ſuauis ⁊c. c.

xlj.C.Et ibidem F.
Sanctoꝛumoꝛatio eſt odoꝛifera ⁊c.c.xliiij. S
Sancti viri⸗ quãdoq; minoꝛem gratiam de⸗
uotionis habent in oꝛatione qᷓ; peccatoꝛes.
⁊c.c.xlv.V.
Sapientia quãdoq; ſubtrahitur a ſapienti⸗
bae quia eam non communicant alijs · 77.
C.

Scriptura ſacra poteſt accendere ignemdi⸗
uini amoꝛis q;uis tamen aliqui non ſic accẽ

dantur ꝑ cam ⁊c̃.c.xlviij.E.
Seruitutem vitioꝛum viliſſimam/ debemus

abijcere / buitutidei nobiliſſi ime nos ſubij⸗

cere ⁊c̃.c.xxxvj.R.
Singultus quid ſit/et ꝙ adiuuet oꝛationem
c.xxxvij. T.
Sol ⁊ ſtelle qualiter nobis ſeruiunt.c.l.¶.
Stulticie multe hominum deſiſtentium faci⸗
liter ab oꝛationibus ſuis.c·xl. P.

Subgitum eſſe domino adiuuat oꝛationem·

c.xxxvj · R·
Superbia eſt moꝛs ſpiritualis adeo ſeꝑpans
ergo deteſtanda.c.li.h·
Suſpirium quid ſit/ꝛ quomodoadiuuat oꝛa
ionem.c.xxxvij. y·

que ex illa pꝛoueniunt.c.l. P·
Timoꝛ gehennalis ſupplicij faciet recederea
peccato ⁊c̃.c·xxij · EK·
Limere debet peccatoꝛ ignem inferni / i iu⸗
dicium extremũ · c· lj · O.in pꝛincipio ⁊ fine.

Timere debet homo penas inferniet extre⸗

mum udician- Didem. ſ.
De timoꝛe penitentis · c· xj· C·

Tribulatio ⁊ eius clamoꝛ adiuuat oꝛationẽ/

c.xxviij. O·
E ſubuenit deus Ibidem P⁊ Q.

I. Enti qualiter

ſeruiunt nobis.c.l. N·
D Verecũdiade peccatis ·· xxiii

Vitia DGdinur nobis in oꝛationibus · c

xxxviij · Q·
Veneranda ſunt ſacra: cxxix. C. in fine ·
Pꝛopter vitia multos habemus i inimicos·
bidem · R·
Nitia aliqua/ qualiter dicuntur nociua ⁊ ve⸗

Erxra qualiter

ſeruiat nobis mültipliciter perea

nenata.cxlij L. ““òè
Vitijs iraſci debemmus qnis ſunt inimiein⸗ no⸗
ſtri · c· xlvij· Z A BI CI..
Vitioꝛum ſeruitutem abijcere c ſupꝛa Ser

uitus·

AVlictoꝛia in conflictu penitentieet petenda
L9deo c. x · P·
Victoꝛia que obtinetur in oꝛatione contra
deum deber alenbi ipſideo non homini · ·

lij · Z·

V Vlinculum charitatis quomodo liget ettene
at deum / ⁊ arnus eum poſſit conſtringere

c-liij.· KL A.

Xlinculari a deo debet hõ petere · ibide.
Virtutes ſentiuntur operantur in oꝛatio⸗

ne: c· xlj · Pp ⁊ T· Itẽ ibidem · B·

AVngento aſſimilatur oꝛatio · c· xliiij · O R.

Vlirtutes connectuntur binatim ad inuicem

in cithara ſpirituali anime · c · xxxix · F. 8
Vita gratie eſt aliqualiter in penitente/⁊ po
teſt adiutoꝛio dei perfici · xxvj · B·
Xlita gratie quomodoan ittit᷑ ⁊ extinguitur
C-H· A 1 B. ð

Et pcipue adulatoꝛia laudantia⸗ alia vitia ·
Ibidem · DO·
Vita talis quomodo recuperatur per verbũ
dei ⁊ per oculum coꝛdis · Ibidem· ¶·
Vitulis labioꝛum aſſimilatur oꝛatio · c · xl · ¶·

Que ſunt oſſa carnes pellis ⁊c· iſtius vituli

bidem ˖ R ·
oluptas ducit hominem in moꝛtẽ ſpiritua

lemcilj. G. „
Hriſtus. ſupꝛa

Jeſus ·
. ßus datuseſt nobis pꝛoptmu⸗
tiplices effectus ſalutares · c · xix · l ·
Xpᷣus quia aduocatus noſter eſt debet allega
re pꝛo cauſa noſtra patri ſcilicet recõcilian⸗
do · JObidem · F·
Xpus ĩterpellare debet pꝛo peccatis noſtris
IJbidem. X.
Xpus ſuſcepit pꝛo nobis officium interpellã⸗
di patrem contra peccata noſtra quod offici⸗
um debemus petere vt pꝛo nobis exerceat ·
⁊c· IObidem · ·
Xpᷣus moꝛtuus pꝛo peccatis noſtris oſteditn
q́;tumodit peccatanoſtra· IObidem · Z·
Xpᷣus pꝛo crucifixoꝛibus ſuis rogauit · ergo
et pꝛo nobis debet rogare patrem·⁊c · Ibi⸗
dem ˖ Z·

Cabula .

ipꝛo nobis interpellatio efficax eſtad nos
ſpiritualiter viuificandum pꝛopter ſus paſ⸗
ſionem. c. ix. ðT. 1
Xpusrogandus eſt vt pꝛonobis alleget erok
ſficium interpellandi exerceat ⁊c. c.x. EXK.
&Xpus vult miſereri iniuſtis et peccatoꝛbus
eeils miſericoꝛdiam deſiderantibus.c.xx. A
&XEXyßpus debet peccatoꝛibus ſe ad ipſum cõuer⸗
tentib milſereri pꝛopter młta. c.xxj. PaC.
Xp̃us dicitur angelus magni conſilij qui ſte⸗
tit iuxta altare habẽs thuribulum in maaau
ſlſua/qui etiam dicitur templumet pontifex.
Xßßus exiſtens pontifex efficaciter pꝛo nobis M ʒ
interpellat apud patrem miſericoꝛdiarum .
impetrando nobis neceſſaria. Ibidem. E. “
Per chꝛiſtum omnia ſunt patri grata et pla⸗ è
cita ⁊c.c.xlij. B· =
Perchꝛiſtumtanq; mediatoꝛem omnia im⸗
petrantura bacee⸗ et ſpintuſancto eta ſeip⸗
ſo YPidem.
Xpus cum tota trinitate ponoraturper oꝛa⸗
noſem. abidem.

. Pol

ogus

derhoꝛica diuina pꝛeti⸗

ſcopus pariſienſis / natione aluer⸗

endatiopꝛeſtantiſſimi ? incompabi-
lis doctoꝛis magiſtri Ouilermi pariſieñacto⸗

nus/ doctoꝛ pfundus ⁊ vnctus: ex

cui ſchola / velut ex vberrimo fonte ſapiẽtie
innumerabiles pᷣc ariſſimi viriemerſere:pꝛe

rter eximios laboꝛũ ſuoꝛũ fructus / bibliotece

eccleſiaſtice plurimos ⁊ pᷣcioſos libꝛoꝛũ the⸗

ſauros adiecit: Expoſuit nempe luculenter⁊
ſingulari moꝛe Pſalteriũ · Pꝛouerbia Salo⸗

monis · Eccleſiaſten · Cantica canticoꝛum· et
Aattheum euãgeliſtam:Edidit opus ma⸗
gnum ⁊ iſigne de vniuerſo/cuiꝰ ſex ꝑtes ſunt
Quarũ tres pꝛime/de vniuerſo coꝛpoꝛeo·re

lique vero de vniuerſo incoꝛpoꝛeo ſeu ſpiritu
gli latiſſime tractant· Compoſuit ⁊ Rethoꝛi⸗
camdiuinam/opus ſingulariter deuotum/in

cuiꝰ conſcriptione calamum in coꝛde tinxit ·

cuius lectioni ſedule ſe quiuis eccleſiaſticus/

cuiꝰ peculiare officium oꝛare eſt/ dare debe⸗
ret · Quis em̃ mechanicus ſue vocationis et

artis/ induſtriam nõ cõcupiſcit habere; Lra

ctatum etiã de pꝛimo pᷣncipio/quod deus eſt

Xractatũ de trinitate/⁊ notionibus ac pᷣdi⸗

camentis in diuinis· Tractatuʒ cur deus hõ/
Libꝛũ de ſacramentis magnũ /cuinon eſtſi⸗
milis alter · Tractatũ de animabꝰ humanis
coõmendatiſſimũ · Cractatũ de bono ⁊ malo⸗

Libꝛũ de ſide ⁊c legibus · Sumã de virtutibꝰx
moꝛibus / de vitijs ⁊ peccatis/ ac meritis ⁊ re

tributionibus. Tractatũ de oꝑibus ac mira⸗
bilibus virtutũ: Tractatũ de laudibus pati⸗

entie · Tractatũ de donoſcientie · Lractatũ

de · xxx· remedijs temptationũ. Tractatũ de

vocatione ad beneficia eccleſiaſtica/⁊ de plu

ralitate bñficioꝛũ in vnitate ꝑſone/ in quo di⸗
uinihonoꝛis ʒelotiſſimum ſe fuiſſe declarat
Tractatũ de clauſtro anime/opus multa bꝛe

ui ſinu continens: Declamatoꝛios ſermones
exhoꝛtationũ populariũ/⁊ alios libꝛos ⁊ tra⸗

ctatus cõplures:quitotales ac tanti ſunt/vt
ſanctos doctoꝛes Thomam ⁊ Bonauentu⸗

ramin ſapientie eminentia a pleriſq; doctiſſi

mis viris / vel equare velantecellere iudicen
tur · Dum hic vir eleuate intelligẽtieê/⁊ ꝓfun

de ſpeculationis / ſanctimonia moꝛum ſingu
lariter cõſpicuus: ante pontificatum pariſiꝰ

cheologiam fructu multo publice legeretö/ et
amicus ſuus magnus/ab epiſcopo quodã ac
cepiſſet mandatũ litteris expꝛeſſum /vt pꝛe⸗
bendam in eccleſia eius vacantem/ cõſerret
alicui viro bono:ſibi eam obtulit · Cui ſtatim
reſpondit · Nõ habes o amice poteſtatem cõ
ferendi pᷣbendam niſi viro bono / nec fines ip
ſius mandatiexcedere potes:nõ igit᷑ mihi eã
dare vales/qui nõ ſum vir bonus/⁊ hac via
ſe euaſiſſe magnopꝑe gloꝛiabat᷑ · O virum ſin⸗
gularem/⁊ ipſo fenice rarioꝛẽ magnis:vtiq;

pꝛeconijs extollendum · Illo etiam tempoꝛe

diuini verbi pꝛedicatione abunde fructifica⸗

tes plures cõmunes mulierculas a peccatis

retraxit/quibus pariſius nouã domũ filiarũ
dei inchoauit · Anno dñi · A· cc · xxv · et harũ

exemplo cepit hic oꝛdo in alijs etiam ciuitati

bus dilatari · Demũ biennio elapſo / anno vi⸗
delicet dñi · M.cc xxvijmoꝛtuo epo Bertho
lomeo pariſ·eccleſie/cathedre pontiſicali di

gniſſime pꝛefectus eſt/cui multo fructudeſer
uliuit tempoꝛe longo:ſemꝑ lingua calamoq;
deuotiſſimi doctoꝛis officium adimplens·

ncipiunt capitula libꝛi ſequẽtis videlicʒ

tractantis ·

Oꝛationis recõmẽdatio · Et qͥd ſit oro· ca· ·
De ꝑfectionibus oꝛationis diuine · ca·i · Al ſſic
He impoꝛtunitate oꝛandi ·
Oexoꝛdiũ põt incipia grarũactiõe · ca· iii¶ ÆR fides adiuuat oꝛationem · ca · xxxij ·
Concluſio pꝛecedentium ca· v·

De exoꝛdio oꝛationis diuine.· coiij·

De narratione in oꝛatione diuina ca· vj ·

Allegatio clementie dei ca⸗ vi ·
De iuſticia perfecta ⁊ imꝑfecta · ca · vij ·
Petitio victoꝛie in cõflictu penitẽtie · ca · ix ·

Excuſatio penitentis ꝙ non debet tm̃ puni⸗

riq;ẽtũ merut· cqgx.
Obiectio contra pꝛedica ca·xj·

Q ddeo placeant opera penitentie · ca · xij ·

faciat homo quod in ſetẽ:licet modicum

deus vult ad eum reuerſionem ⁊ penitẽ⸗
tialem ſatiſfactionem ·· ca·xiiij:
deus ſanat perfecte egrotum vel miſere⸗
tur peccatoi·· c(a· xv ·

De foꝛma petitionis in oꝛatione · ca· xvj

Confirmatio petitionis ca·xvij ·
Petitio intceſſiõis btẽ marie vᷣgis · ca · xviij ·

Conuertat ſeiterum peccatoꝛad patrociniũ
ie ſu chꝛiſti ſupplicas vt alleget pꝛipo · ca · xix·

Concluſio petitionis ⁊ cõfirmatiõis· ca· xx ·

Cxcuſatio pꝛopꝛie infirmitatis · caxxj
Ad quid valeant pꝛedicta
Quid faciat recognitio peccatoꝛũ · ca · xxiij ·
De pudoꝛe ⁊ erubeſcẽtia ex pctõ · ca · xxiiij
De indignatione a peccatis · ca · xxiiij ·

Quedam diſpoſitiões coꝛpoꝛis iuuãtes oꝛa⸗

re volentem—
Petitio lachꝛymarum ex peccatoꝛum recoꝛ⸗

datione vel ſpiritualis mentis · ca· xxvj ·

ethoꝛice diuine: de oꝛatione peculiariter

De merito illius ofonis in qua actunõ cogi⸗

ca · xxi·

Requirende ſunt interceſſiones ſanctoꝛum
ad impetrationem lachꝛymarũ· ca · xxvi·
OQQ afflictio coꝛpoꝛalis valet ad impetratio⸗
Quare ieiunio tata efficatia tribuat· ca · xxix ·

nem lachꝛymarum /

Aſſiduitas or̃onũ adiuuat nõbiliter · ca · xxx ·
(a· xxxj ·

Cumq́;ta gratiarũactione eſt ſalutandꝰ do⸗
minus ieſus in miſſa.·

Quedã ꝑtinentia ad pꝛedicta · ca·xxxiiij ·

Quare deus laudauit impoꝛtunitatem oꝛã⸗
tis in euangelio lu—ce. .
MQ in deo delectari ⁊ ei eſſe ſubditum adiu⸗
— (((KXxxxv/j·-
De alijs ſeptẽ adiutoꝛijs oronis · ca· xxxvij
AOA of̃o ſit qſi nũciꝰad deũ miſſus ·ca · xxxviij
De cantico peccatricis anime · caxxxix
MQuid intelligat᷑ per vitulos labioꝛũ · ca · x ·
AQQuare ꝑfumũ thuris ſignat᷑ oꝛatio ⁊ qͥd per
puluerem pigmentarj: coa· xlj ·
Auid ſignat᷑ per altare aureũi· ca· xlij ·

uat oꝛationem.

De deuotione que requirit᷑ in orone · ca · xliij ·
De bꝛeuitate oꝛationis· ca·xliiij ·

Quare viri ſanctidifficile habent s arii de⸗

tat quis de deo

Deigner gladioq dʒeẽi ſacfcõ orois ·c xlvij

Deigne ſacriſicij oꝛationis · ca· xlviij ·

Que valeant ad accendendum velnutrien⸗
dum ignem oꝛationis pᷣdictum · ca· xlix ·

De memoꝛia bñficioꝛũ diuinoꝛum · cal·
De gladio ſpirituali quo debet mactari ani⸗
ma in oꝛatione vel meditatione ca. ·
De lucta anime in oꝛation⸗e· ca.li ·

Quodeus ꝑ luctã oꝛationis vincit᷑ · ca.liij ·

De mirificẽtia ⁊ vᷣtutibꝰ oꝛationis · ca ·liii ·

= S

— – =ẽę, =ẽ

ni

bßha

niſe
nine
can.
gven
1
.
hmn
ſto⸗
hoe
Nia
deen
ſecen
fbp

—.
—

1

e

LCapitulum

¶ Methoꝛica diuinaſiue ars oꝛatoꝛia eloquẽ

tie diuine edita per venerãdum patremma⸗

giſtrum Suilermum pariſienſem ·
C d e CLapitulum 1I

crificatiuis exercitatiõibus:que ⁊

tius oꝛatiõis:multũ liquide appa⸗
volentibus videre arq; valentibus:

—

mũ eo ꝙ om̃is ſacrificatio/om̃is bñdi⸗

ctio/⁊ om̃e ſacramẽtũ/⁊ om̃ino qᷣcqd in cultu

diuino honoꝛiſice agit᷑: aut oꝛatio eſt:aut oꝛa⸗
tione ꝑagit᷑/ſiue ꝑfici᷑ SGeinde ꝙ omis eccle
ſia ſanctoꝛũ:celeſti ac diuino magiſterio eru⸗
dita ac inſtituta:tam młiplici celebꝛitate fre⸗

quentat oꝛationẽ:vt eidie noctuq; inſiſtat/⁊

inuigilet:⁊ eidẽ vite pᷣſentis temꝑa/ tanq; illi
cõſecrata ⁊ debita:ptiatur · Cuirei nulla alia
cauſa velratio exiſtimari vel cogitari poteſt:
niſi oꝛatiõis tanta neceſſitas:tantaq; fructu⸗
oſitas:que tantã frequentationis ⁊ inſtantie
continuitatẽ exigat ⁊ requirat · ſi dixerit
quis:auctoꝛitas aplica:pᷣcepto ſuo quo dictũ
eſt:Sine intermiſſione oꝛate · adhoc artat/⁊
cogit nõ ſolũ eccleſia:ſᷣ etiam ipſa lex euãgeli
ca:in qua expꝛeſſe legit᷑ mandatũ de oꝛatiõe:
ipſo oꝛe veritatis editũ:quo dictum eſt·quia
opoꝛtet ſemꝑ oꝛare/⁊ nũqᷓ; deficere · Rñdeo
in hoc quia in ipſa cauſe ſunt ⁊ rõnes rõnabi
liſſime atq; iuſtiſſime: pꝛopter quas mãdata
hmõi⁊ omnia alia que de oꝛatione data ſunt
merito data fuerunt ertio ex vtuoſitate ip
ſius oꝛationis /miriſicentijs/⁊ numeroſitate
mirabili/atq; pᷣſtantia vtilitatũ:quas te ſcire
B faciã in ſequẽtibus¶ Ex his ergo tribus ma⸗
nifeſtũ eſſe tibi debet:⁊ neceſſariã eſſeê/⁊ om⸗
nino debere eſſe celeſtemac diuinalẽ rethoꝛi
cam:ſiue ſpũalem ac ſaluberrimã oꝛatoꝛiam ·
que in cauſis animarũ atq; negocijs:allega⸗

re doceat eos qui cauſe hmõi patrociniũ ſu

ſceperunt:Et ſpũales oꝛatoꝛes ↄſtitutiſunt:
vt in dei dulciſſimi conſiſtoꝛio:cauſas allegẽt

hmõi· ꝓpter qð ſtipendia bñificioꝛũ eccleſia⸗

ſticoꝛum:eis conſtituta ſunt ex magna parte
Hhoc aũt dico ꝓpter officia docendi ⁊ pᷣdican⸗
di· in quibꝰconſiſtit reſiduũ milicie clericalis ·
de quibus nullatenꝰ tibi dubitãdũ eſt: ꝙ nec
recte nec laudabiliter exerceri pñt:niſi docto
res/pꝛedicatoꝛes/atq; iudices eccleſiaſticos
vtus oꝛatiõis adiuuet /⁊ dirigat inceſſanter ·

quãta ſit dignitas ⁊ pcellentia po

1

¶Æ1ſi tãta volumina:ſtudio ⁊ laboꝛe retho
rum:de oꝛatione rethoꝛica ſcripta ſunt:qᷓ;to
foꝛtius de iſta ſacra ⁊ ſacratiſſima oꝛatiõe:di⸗
gnum ⁊ iuſtum eſt vt ſcribat᷑ ars ⁊ doctrina

Hecaũt ratiocinatio a ꝓpoꝛtiõabilitate cau⸗

ſarum ⁊ oꝛationũ:vᷣtutẽ habet atq; vigoꝛem·

ſitñ nõ eſt comꝑatio oꝛationis ad oꝛationẽ in

fructu vel vtilitate:nõ erit comꝑatio debiti ⁊
laboꝛis pꝛo arte⁊ doctrina iſtius:ad debitum
ſtudiũ vel laboꝛẽ illius · Quid dicã de oꝛatiõe
litteraria cui tota gramatica iuigilat? Quid
de oꝛatione logica · cui tam ſtudioſe/tãq; per⸗
fecte Ariſtotełingenioſitas inſudauit: et de
oꝛatione vtiq; logica:que omis vel ꝓpoſitio/
vel ſyllogiſmꝰ eſt:omnes libꝛos logicales ti⸗
tulauit · Vt de ſyllogiſmo libꝛũ pꝛioꝛũ vel ana
leticoꝛũ · de demõſtratione /libꝛũ poſterioꝛũ ·
Et de Elencis libꝛũ elencoꝛũ · Et de ſyllogiſ⸗

mo dialetico libꝛũ topicoꝛũ · De interptatiõe

vo ſiue ꝓpoſitione/libꝛum perihermonias ·

Aualiter aũt poſſibile erit iſtã ſacrã ac ſa-
crificatiuã/⁊ modis omibus omigenerialiaꝝ

oꝛationũ incomꝑabiliter pᷣcellentẽ oꝛationẽ:
eſſe omiarte ⁊ doctrina ⁊ artiſicio deſtitutaʒ?:
Quia igit᷑ nec ĩmenſitati diuine congruit hᷣ:
neq; ꝑfectioni:quã nõ ſolũ decet ſᷣetiã neceſ
ſe eſt eẽ in ecdleſia dei altiſſimi:que ſchola ip⸗
ſius eſt · ⁊ cuiꝰſola doctrina/in eadiſcit᷑ ⁊ doce

tur/aſſidue eſſe artem atq; artificiumoꝛandi

neceſſe eſſe ¶ Amplius qð op cuiuſcũq; vti⸗
litatis inueniri põt:qð arte ⁊ doctrina acarti

frcio careat:⁊ doctoꝛes atq; artiſices ſui non

habeat: Que ergo cauſa reddi põt vt opꝰ tã
nobile/tãq; pꝛeclare vtilitatis:hucuſq; negle⸗/
ctum atq; deſertũ ſit:?niſiquia vel eiꝰ vtilitas
ignoꝛata:vel ipſi ſacri doctoꝛes deſides/ aut
alijs occupati:or̃onẽ pꝛeterierũt:Credendũ
ergo eſt multos de ea multa ſcripſiſſe:⁊ cũ ex
emplaria oꝛationum ſcripſerũt:hoc ſufficere
oꝛatoꝛibus reputaſſe · Velfoꝛſan quia potiꝰ
oꝛando:qᷓ; philoſophãdo oꝛare diſcimus:nõ
artem vel artiſiciũ oꝛandieos:vᷣ orones ſcri⸗
ptas autenticas oꝛatoꝛibus tradidiſſe · ſicut
euidenter apparet in libꝛo pſalmoꝛum quiex⸗
quiſitiſſimis oronibꝰ refertiſſimꝰ eſt

¶ Si qs
aũt dixerit ꝙ oꝛatio donũ dñi deieſt · Z ꝓpter
H nõ ab arte veldoctrina:p magisa datoꝛeq̃ᷓ
renda ſit:verũ vtiq; dicit¶ Si quis vo dixerit
ꝙhmõioꝛatio nõ ſolum potiſſimũ ſui · ſᷣ etiaʒ
plurimũ habet diuini muneris ⁊ gratie:et ꝓ⸗
ter hoc nihil ad eã de arte ⁊ doctrina hoĩuʒ ·
Mudeo quia iuſticia que vᷣtus eſt veri noĩs:

Capitulum

nõ ſolũ pᷣcipuũ ſui/aut plimũ:ſᷣ etiã totũ qð ẽ
velhabet diuinimunerisẽ ⁊ gre · Nihilominꝰ
tñ ꝑitia iuris(que ſcia legũ ⁊ canonũ ẽ)ſiliter
ccognitiõe diuerſarũ ↄſuetudinũ:atq; exer⸗
citatione cãaꝝ ⁊ negocioꝛũ:illuſtrat᷑ / atq; diri⸗
git᷑ · Sic ſe habet ⁊ de ofone · Arte nã; et do⸗
ctrina quã hic ſcribere intendo:plurimum⁊
multiplicier adiuuat᷑ · C Hec obſiſtit mihi in
hoc ſᷣmo Ariſtoteł quo dixit in pᷣmo ethicoꝛũ
quia ſcire vel parũ vel nihil oꝑat᷑ad vᷣtutem·
qð nõ de om̃i ſcire vel falſo intelligere potuit
cũ ipſemet dicat in libꝛo eodem · quia vtus eſt
omi arte certioꝛ ⁊ melioꝛ · Libivo declaratuʒ
eſt ꝑ me ⁊ in tractatuð actibushumanis· Et
in tractatu de vᷣtutibus ⁊ moꝛibus·quaſdam
ſcias vᷣtutes eſſe·ſicut pꝛudẽtia ·⁊ quaſdã ali⸗

gs · Inſuꝑ ⁊ omnẽ vᷣtutẽ ſapiam eẽ ·qð eſtdice

ac ꝓſundatã cognitionẽ· Sciam vo iuxta cõ⸗
munem intentionẽ quaſi cõem intentionem

ſcʒ exterioꝛem · res em omes nõ ſolũ lucẽt vir
tuti intellectiue/ad illuminandũ eã lumie ſci

entie · ſed etiã ſapiunt ad faciendã vel inficiẽ⸗
dam vᷣtutẽ motiuã:⁊ quaſiimpᷣmendã eamſa-
poꝛibus ſapie · De quib ibi ſatis feci tibi · De
ipᷣa ſapiẽtia quoq; tibi certiſſimũ eſt · ꝙ ipa eſt

donũ dei altiſſimi · ⁊ ab ipſo ſtudioſiſſime expe

tenda ⁊ ſperãda ·nõ tũ ꝓpter hoc ſcholaſtice
doctrine ⁊ diſputatiões:aut libꝛoꝛũ ſacroꝛuʒ
expoſitiões inutiles vłſupuacue habẽde ſũt:
Et ſi de ſingulis creatoꝛis donis ⁊ de ſingulis
vtutibus aut gratijs cõſiderationẽ in hͥ fece⸗
ris inuenies indubitanter· VUnũqðq; eoꝛuʒ
doctrinis adiuuari multipliciter · Licet enim

greſſus qui ꝑ pedesẽ:ex vtute greſſibiliſit· vi

ſu tñ ⁊ tactu adiuuat᷑ ⁊ regit᷑ · interdũ ⁊ audi⸗
tu ·ſtrepitũ nãq; pedũ depᷣhendit gradiens ⁊
equitans vtrũ ſuꝑ lignũ vellapides gradiat᷑
Ex hoc etiã ꝑpendit diſcrimina vel ambulati
onis vel equitatiõis ſue · Hhis itaq; determi⸗
natis incipiam ipſo actoꝛe duce ⁊ luce:qͥ oim
ſalutariũ ſibiq; acceptaꝝ oronũ:⁊ inſpiratoꝛ
⁊ exauditoꝛ eſt· Et dicã ꝙhuiꝰſacre ⁊ diuina⸗
lis rethoꝛice/ ſiue oꝛatoꝛie ſcie:ſubiectũẽ of̃o
qm̃ de ipſa in illa agit᷑eiuſq; pfectiões / diffe⸗

rentie/⁊ ꝑtes /necnõ mirifice vᷣtutes/aineſti

mabiles fructus /ſiue vtilitates/adiumẽtaq;

ↄtq; impedimẽta/quibꝰ vładiuuat᷑ vel impe
ditur exauditio illiꝰ:docent᷑ in eadẽ ⁊ declarã

tur · Cõueniẽs aũt ⁊ om̃ino neceſſariũẽ: ad
iſt ſciam accedẽtibus:vt in pꝛimis eis deter⸗
minet᷑ · qͥd eſt qdð dicit᷑ oro de quahic intendit᷑

17

vt pdixi · de quo certiſſimũ eſt ꝙ or̃o / nõ ẽ niſ

petitio in genere. qð dico/quia nõ om̃is peti

tiocoro · ſed ea ſola que dirigit᷑ad deũ:vład
ꝑſonã aliquã/ſeuꝑſonas ꝓpter ipſum:Qra⸗
re nãq; ipᷣos ſcõs ſiue angelos tum dicimur/

cũ pces ad eos dirigimꝰ· Alie aut petitiões ᷓ
ad hoĩes dirigunt᷑:orones minime habende

ſunt ſiue dicende· Nec em̃ ad regẽ aliquẽ dici
mus oꝛo te dñełᷣ neq; ad familiares ipſoꝛum
regũ dicere cõſueuimus:oꝛate ꝓnobis regẽ
vel pontificẽ · Quapꝛopter manitfeſtũ eſt / ꝙ
ofones ꝓpꝛie ⁊ habent᷑ ⁊ dicunt᷑· q̃ addeũ vł

ad ſcõs eius ppter ipᷣm dirigunt᷑ · Et inde eſt

ꝙ apud ſedẽ aplicã velcuriã romana:nõ dicit

qs ofones deferre vel offerre:ſ petitiões ps
tius · Hecipᷣe etiq ſumm pontifex dicere con
ſueuit petitiõarijs:offerte orones vr̃as· Ma

nifeſtũ òc ex his ꝙ or̃oois petitioẽ:⁊ nõ ecõ⸗
uerſo · ⁊ quia petitio tanq; genus ador̃onem
ſe habet · oro vo tanq; ſpẽs adipam¶ O ſidi
xerit qͥs/ quia or̃o ꝓ bonis ſolis ſpũalibꝰ aut
eternis obtinendisẽ/⁊ offert᷑ deo: non recte
dicit · quia etiã tꝑalia bona ab ipᷣo ſanctiſſime
atq; iuſtiſſime petuntur · Siliter ⁊ liberatio a

malis tꝑalibus· Et manifeſtũ eſt multis exx

plis veteris legis ſeu teſtamenti:tpalia bona
petita ſepe fuiſſe a patribꝰ:⁊ oronibꝰ obtẽta·
Siliter ⁊ liberatiões a malis tꝑalibus:tanq;

aigladio inimicoꝛũ ⁊ peſtibꝰ. Quis em̃ igno⸗

rat ſcem̃ Moyſen:multotiens vt ceſſarẽt pla⸗
ge ab egypto:ſuis oronibꝰobtinuiſſe adeo al
tiſſimo · Siliter ⁊ de plagis quas de mittebat
pplo hebꝛeoꝛũ:vt plaga ignis:⁊ plaga ſerpen
tum ignitoꝛũ:De qᷣbus notiſſimũ eſt ꝙ oꝛati

onibus eiuſdẽ ꝓphete ceſſauit vtraq;· Notiſ
ſimũ etiã ẽ ꝙ ꝓphete alteriꝰ ofonibus: multi
plicatũ eſt oleũ vidue cuidã in lechito:⁊ fari:
na in idria:pluuia data ſuꝑterrã eſtdata fer⸗

tilitas · ſiliter or̃onibꝰ ꝓphete illius / de qͥ duo
bona mere tꝑalia eẽ nemo ignoꝛare põt · In
nouo vo teſtamẽto quot ſanitates coꝛpoꝛum
facte ſunt pᷣeibus ſcõꝛũ aploꝛũ ⁊ martyrũ:⁊ ꝑ
vnũ ex aplis ex virgis aurũ factũ eſt · ⁊ ex lapi
dibus gẽme · ⁊ ita de alijs bonis tpalibus:que
oꝛationibus ſanctoꝛũ impetrata ſunt ⁊ obtẽ⸗
ta·⁊ iugiter impetrant᷑ or̃onibꝰ ſanctoꝛuʒ in

nouo teſtamẽto:qbus enarrãdis ⁊ enumerã
dis:vix vita hoĩs vnius ſufficeret · Quia igit

ex ipſis auditionibus ⁊ petitoꝛũ impetratiõi⸗
bus manifeſtũ eſt ſcõs talia ſiue ꝓ talibꝰnon
inſipiẽter oꝛaſſe vel oꝛare · Mõ relinquit᷑ ex il
la dubitatione:qͥn ſancti deoq; acceptabilii

——

6

ur

de

ii
m
ge
IV
e
ce

ſah
lerlopn
lohe
obti⸗
zin
meri
igt
anio⸗
non
kexil

it

oꝛare poſſinthoĩes ꝓ bonis tpalibꝰ obtinen⸗

hh dis:⁊ malis tꝑalibꝰremouẽdis. ſſi dixerit

*

J

KB

qs ꝙratiocinatioiſta ad h̊ nos inducit· vt of̃o
etiã ad hoĩes dirigat᷑cũ in bonis tꝑalibꝰ pꝛe⸗
ſtandis:maliſq; ſilibꝰremouẽdis:ptãtem ha⸗
beanthoĩes.ſic dixit pylatꝰ. Neſcis/qꝛ ptãtẽ
habeo crucifigere te:⁊ ptãtem habeo dimit⸗

tere te· Cui ⁊ rñdit ipa vitas· nõ haberes inq

ens ptãtem in me vllã:miſi datũ eẽt tibi deſuꝑ

Nũdeo g in h/quia or̃o addit ſuppetitionem

aliqd veneratiois:ꝑ qð oꝛãdo petit᷑ bonũ / ſi⸗
ue mali liberatio ab aliquo tanq; ab actoꝛe:⁊
pncipalitatẽ ptãtis / in eo qðᷣ petit habente · qᷓ
pncipalitas tanqᷓ; ad creatoꝛc deo ſolũ ptinet
ſicut creatio ꝑ ſe ⁊ ꝓpꝛie fieri nõ põt niſi ad ip
ſum:Et ꝓpter cãm hac eccleſia pariſieſ · oꝛat
vt fructus terre dare ⁊ ↄſeruare digneris · te
rogamus audi nos · Diuitibꝰ aũt miniſteriuʒ
vt inde in bonis tꝑalibꝰdatũ vel poti cõmiſ⸗
ſumẽ:nõ aũt pᷣncipalitas ptãtis: ¶ Igit᷑ ofo
ꝑsẽ diuini cultꝰ⁊ honoꝛificẽtie:cũ pᷣter vene⸗

rationẽ ad deũ recte ac ppꝛie dirigi nõ poſſit ·

Atteſtat em huic rei cõſuetudo eccleſiaſtica ·
q ad nullũ ſcõꝝ dicit roga ꝓ nobᷣ:p oꝛa tm̃ · In

telligẽs euidẽter ofones ad deũ ſolũ poſſe fie
ri⁊. donebeie„hant eccted ad ipſum
deũ loquẽs tã crebꝛo dicit · te rogamus audi

nos.cõueniẽter ⁊ ꝓpꝛie dicit h· qꝛ rogatio q̃ſi
genꝰẽ ad or̃onẽ:ſicut ⁊ petitio· Et eſt petitio
or̃o vel locutio:nõ vt qbuſdã videt᷑ optatiua
alicuiꝰ inclinatiua · Nõ em̃ qͥ optat ⁊ deſide⸗

rat aliqd ab ipſo petit· IAlud tñ multi oprant

ſiue deſiderant:qð om̃ino habere nolũt · ſicut
viri ⁊ ſapiẽtes:q multa ↄcupiſcũt ⁊ deſiderãt
a qᷣbꝰ tñ ſe abſtinẽt viriliter ⁊ auertunt.· Qui
aũt petit indubitãter oñdit ſe velle obtinere
qð petit · ſicut g hoc vbũ opto ſiue optãdi:ſiãt
intelligentiã ſiue affectionẽ: qᷓ̃ vocat᷑ optati⸗
uus modus⁊ ꝑ quã fit ſiue ðꝛ or̃o ſiue locutio
optatiua:Sic verbũ peto ſiue petẽdiinclina⸗
tionẽ ſiue affectionẽ ſignificat:p quã ⁊ fit ⁊ ðʒꝛ

locutio petitio ſiue petitiua ¶ Sollerter autẽ

cõſiderãditibiſunt ⁊ attendẽdiſermones ſa⸗

croꝛũ doctoꝝ:qͥ nõ recte intelligẽtibus/ vidẽe

tur eẽ diffinitiões oronis de qua h agit᷑:ſiẽ eſt
iſte ſmo Aug· Ofoẽ pius affectus animi ad
deũ aliquid ab eo obtinere intendẽtis· Cum
em̃ piũ deſideriũ/piꝰ affectꝰ ſit animi:non tñ
oroẽ· Sinnliter ⁊ Johis damaſceniquo dixit
ꝙ oro eſt aſcenſus intellectꝰ ad deũ · non diff.
nitio ofonis eſt · laus aliqua ipſius· Reuera
tñ qoꝛat intellectu ·i· intellectualiter ſiue ſpi⸗

rentias ·
inde querelas ⁊ cõfabulatiões ſanctoꝛũ cum

ritualiter aſcendit in deü: ⁊ applicat ſe ill::atq;
coꝛungit applicatiõe familiariſſima:dũ oĩa in⸗
firma ſua/omes defectꝰ/ om̃em pauꝑtatem

ſuã eidẽ reuelat· Juxta ſermonẽ pphete q di⸗

xit· Effunde coꝛtuũ ſicut aquain cõſpectu do
mini:Et alius iterũ ꝓpheta: Effundo in con

ſpectu eius ofonẽ meã ⁊ tribulationẽ meã ad
ipm ꝓnuncio. Eodẽ modo ſentiendũ eſt tibi
de mone beati hiero · quo dixit· quia veraci

ter oꝛarc/cẽ amaros in cõpunctiõe gemitꝰ:nõ
vba cõpoſita reſonare · Manifeſtũ ẽ em̃ oꝛa⸗
tionẽ nõ eſſe gemitꝰ vel reſonantiqã gemituũ
Fᷣ reuera adiumẽta magna/⸗ pulcherrima oꝛ
namenta ſunt or̃onis hmõi:gemitus ⁊ amari

tudo eoꝛũ · Et h euidẽter in ſequẽtibꝰ videb.

Hec aũt de ſermonib ſcõꝝ⁊ ſapientũ · qᷣbꝰ in
ſipientes ⁊ indocticredunt diffiniſſe ofonem
qm̃ de his in ſcholis theologicis rariſſime coꝛ
rixant᷑ vel potiꝰ coꝛnicant᷑ tibi ꝓpoſui· ¶ &α
̊Ddixit ſcũs iſte ⁊ ſapiẽs:quia veraciter oꝛare
ẽ circa vtutẽ vel vitatẽ oronis:intimitatẽ ſeu
affectuoſitatẽ ipſiꝰ intellexit:qua ꝓpter eiꝰ in
tentio fuit. quia veraciter oꝛare ⁊ẽ · qd ẽ dice⸗
re intime ſiue affectuoſe · ſiue ex coꝛdis com⸗
punctione ⁊ amarc atq; gemituoſe oꝛareeſt·
¶ Que ergo ad notiſicationẽ ſiue cognitio⸗
nem ofonis dixerũt viriſancti ⁊ ſapiẽtes lau
des ofonis ſunt ⁊ pticulares quedã declarati
ones ipſius/potiꝰ qᷓ; veri nomis diffinitiões·
Obſecratio vo nõ ẽ aliud qᷓ; oro vel petitio ·
inde ð petitio iſta obſecratio:ꝙ adiuratio ei
adiũcta eſt· qua ppter obſecratio nõ ẽ niſi ad
iuratiua petitio:quẽadmodũ dicit᷑. Obſecro

teꝑ miſcdiam dei:vel ꝑeffuſionem ſanguinis

redemptoꝛis · Inter oronẽ aũt ⁊ depcationeʒ
diſtinguunt interdũ ſacri doctoꝛes:dicentes
quia oꝛatio eſt pꝛo obtinẽdis bonis / depcatio
vero pꝛo malis remouẽdis ſiue arcendis·

¶ Depfectionibus ofonis diuine. Ca: II

Is autẽ itaqʒ

poſitis:aggrediar declarare ⁊ ſu
erare ꝑfectiones oronis ⁊ diffe⸗
einde miriſicentias vᷣtutũ ipſi· de

animabus ſuis. Conſequenter diſputatiões
ipſoꝛũ cum ipſo deo altiſſimo· ꝓpter quas di⸗
ctum eſta pꝛopheta · ſuauis erit ei diſputatio
mea · Nouiſſime vero curabo aggregar e ver
ba potentia ad depᷣcandũ cõpoſita · Deqbus
ab ipſo dño deo dictũ ẽ in penł· Job · 15 bcaʒ

Lapitulum

behemoth verbis potẽtibus ⁊ ad depᷣcanduʒ

cõpoſitis · ¶ Scito igit᷑ q oro de q hic intẽdo

ſeptẽ habet pfectiones ſeu differẽtias · Et qᷣa

pꝛimaẽ velut oro rethoꝛica ⁊ intentio:habes

ſimilitudinẽ oronis rethoꝛice ſecularis et ad

ſimilitudinẽ ⁊ ꝓpoꝛtionẽ illiꝰ / ꝑtes: videlicet

exoꝛdiũ/narrationẽ / petitionẽ/ↄfirmationẽ/
infoꝛmationẽ · Mouiſſimo vo concluſionem

Differt aũt iſta oro ſpũalis ab illa intentiõe
DOratoꝛ em̃ ſecularis intendit ſua ofone mo⸗

uere iudicẽ ⁊ inclinare in ꝑtem ſuam videlicʒ
vt ꝓꝑte ſua iudicet aut ſentẽtiet · Oratoꝛ vo
ſpũalis:oronẽ quã coꝛã deo altiſſimo fundit:
nõ intendit ipᷣm mouere:quẽ ſcit indubitant᷑
in vltimate ſtabilitatis ĩimobiliſſimũ ·ſᷣ potiuſ
ſemetipᷣm vela malo in quo eſt / in bonũ· vela

bono / in meliꝰ. qð ẽ dicere/ quia intẽdit ſemet

ipſum facere idoneũ ꝑoronẽ:vt ei concedat᷑
qð impetrare intẽdit :quia ſi or̃o eius ẽ pꝛo re
medijs a malis tũc intentio eiꝰ neceſſe habet
ſe facere vel exhibere adeo miſerabilẽ:vt pat
miſcdiarũ /miſcdðiam quã petitei vel nõ velit
velnõ valeat denegare:Et intelligo hoc . ſi ꝓ
ſeipſo oꝛet · Si aut ꝓalijs: auferre deber inpᷣ⸗
mis eaa ſemetipſo qͥ ir dei iuſtiſſima ꝓuocãt

ne du inimic dei exñs:⁊ placare ſibijpſi illum
negligit aut cõtemnit :magis eũ ad irã ꝓuo⸗

cet q; leniat · Juxta ſignificationẽ beati Gre⸗
goꝛij dicẽtis · Si is qͥᷣ diſplicet ad interpellan⸗

dum mittit᷑ · irati iudicis animꝰ ad deterioꝛa

ꝓuocat᷑ · ꝓpter qdð memoꝛiter tenere debent
qᷣ ꝓ alijs impetrare diuina bñficia volũt:vbũ
qð legit᷑ Joh· ix · Peccatoꝛes deus non exau
di

7

ſicut legi᷑ Luẽ ·vij. Siliter ⁊ publicanũ eiuſ⸗
dem · xviij · Ja etiã tota eccłia clamat adeuʒ
pctõꝛes te rogam audi nos· ¶ Amplius qui
ſunt qͥ dicũt ad eũ exipᷣiꝰ magiſterio ⁊ pcepto
Et dimitte nobis debita nr̃a:ſic ⁊ nos dimitti
mus debitoꝛibus nr̃is:niſiqͥ debitoꝛes ſe eſſe

cõfitent᷑ · Quiaũt ſunt debitoꝛes niſi pctõꝛes

Similiter Matth· xvj· Serue nequã ome de

bitũ dimiſi tibi qm̃ rogaſti me · Et qꝛnõẽ ne⸗
ceſſe vt ſuphoc ꝓbatiões amplioꝛes adducãꝗ
ꝓeodẽ:pſequar oronẽ iuxta pᷣmiſſam ſilitudi
nem ⁊ ei ꝑtes· In pꝛimis ipᷣm exoꝛdiumn ·

kinauo ſuin eligeneiſl ꝓalijs · ꝓſe eniʒ
ipſis nõ eſt dubiũ qͥn eos ſepiſſime exaudiat/
c etiã iuſtificet · Sicut euidẽter aparuit in be
atiſſima illa peccatrice maria ſcʒ magdalena

Pe exoꝛdio. Capitulum uI

III

e ddem rethoꝛicu adhocin ofonere

ptet᷑ beniuolentia iudicis: v fauoꝛ aſtantium

ſiue audientiũ· Propter qð oꝛatoꝛes illiĩ er-

oꝛdijs ſuis pᷣmittere ſolẽt famã ⁊ iuſticiã iudi⸗
cis ⁊ exempla de eodem de qbus eoslauda⸗

ri aſſerũt ⁊ alia que actoꝛes ⁊ doctoꝛes artis

illius ſtudioſiſſime acdiſſertiſſime docuerunt

Abihi aũt videt᷑ ꝙ nulla via fauoꝛabiliꝰ·aut i
cõſpectudei altiſſimi gratioſius:oꝛdiri poſſit
oꝛatoꝛ ſpũalis/ oronẽ ſuã:q;ſia ſtupoꝛe/ cõfu
ſione / timoꝛe ⁊ doloꝛe iniuſticie ſue / ſiue inſi⸗
pientie ſue incipiat / aut dicat ſic · De gloꝛie-
pater miſcdðᷣiaꝝ:audeo ne aparerein conſpe
ctu ſancte ac venerade tremẽdeq; ſemꝑ ma⸗-

ieſtatis tue · Aut pñ̃t ferre oculiſancti tuihoꝛ
rificas abominatiões/⁊monſtriſicas fedita⸗

tes meas:abyſſos ĩmũdiciarũ mearũ ·Et qd
eſt deteriꝰ imenſitatẽ/ ingratitudinũ mearũ
damnabiliſſimã/aĩmenſitatẽ iniquitatũ ⁊in
iuſticiarũ mearũ nequiſſimã:Specioſa nãq;
eſt babylon illa:terrifica comꝑatiõe mõſtruo
ſitatis mee · pulcherrim infernus:comꝑatio
nedefoꝛmatiõis/ꝑuerſitatis ⁊ inoꝛdinaticis
mee· Abũdiſſima ẽ cloaca oĩs:comꝑatione fe
tulentie mee · ſoꝛdiũq; vitioꝝac pctõꝝ· qbus
dimerſus ac ſepultus ſum · ſitñ deſpicere de⸗
dignaris:qͥd facia:qͥ fugiã:cũ pᷣter tenõ ſitre
fugiũ pctõꝛibqualit᷑ audiar?qͥ etiã audiriin
digniſſimꝰ ſum · Cuiꝰ aſpectũ omes ſancti ac
mũdi oculiphoꝛreſcũt · cui fetoꝛẽ ⁊ ſoꝛdes:
om̃es pure ⁊ incoꝛrupte nares refugiũt·ſeq;
ab eis cũ abominatiõe ⁊ idignatiõe auertũt·
Sʒ ⁊ ſi dignaris:qͥ fronte:qaudacia:qua te⸗
meritate:pᷣſumã aliqͥd petere ate:cui iram
imẽſis ⁊ innumerabilib malis meis / totiẽs ⁊

tãdiu hoꝛribiliter:taq; multipliciter ꝓpuocare
nõ expaui: Moſti dñe(quia nihilignoꝛas:quẽ

nihil latere põt)qꝛ neccogitare/neq; loqͥ
q; qd tibi placere debeat/coꝛãte valeo: niſiũß

ueneris me in bñũdictionibus dulcedinis tue·

Da dñe miſrdie mihi miſerrimo pctõꝛi viliſſi
mo:mihiomi bono indigniſſimo:om̃idanati⸗
one et moꝛte digniſſimo:oronis tibi accepte

exoꝛdiũ· Da ⁊ ceteras ptes:qꝛ noſti nec ofo⸗

nem necꝑtẽ ipſiꝰ nobeẽ / poſſe · niſt de multi⸗

tudine miſcdie tue · Et nedifferas dare: do⸗
necillud dignis ſupplicationibus meruerim.
alioqn qñ me in ꝑte iſta reſpiceres:qn donuʒ

iſtud ta neceſſariũ mihivonares· De glieer

Xoꝛdium ſiqui „

hoꝛica ſemꝑ pᷣponit᷑:vt ꝑ iſ̃ᷣm ca⸗

yen
ſol
tlo⸗
opee
go

ſob
tore
o⸗
Nnn
Grun
c

lnun
W

dñe miſcdie qͥ in io:ꝙ h̊ in cõſpectutuo co⸗
gito:ꝙ donũ iſtud deſidero:ꝙ ipmlicet aride
fr igide tenebꝛoſe⁊ tam exiliter peto:pᷣueni⸗
es me in bñdictiõibꝰ dulcedinis tue· Anteqᷓ;
em̃ rogarẽ te h̊ mihi pᷣdonaſti:arrã ſcʒ exoꝛdij
pie deuote ⁊ tibi placite or̃onisCuinõ ſoluʒ
mãſuetoꝛũ ⁊ humiliũ ſemꝑ placuit depᷣcatio:
ſ etiã pctõꝛes ꝓ ſeipᷣis ſupplicãtes multitudie
miſcðie nõ ſolũ nõ expellis:ſᷣ etiã reuocas:et
anteq; ab ipᷣis inuoceris:pᷣdonas vt te iuocẽt

¶ Æρ7 Exoꝛdiũ põt ĩcipia grarũactiõe:Ca.III

Wog ſi exoꝛdi

ri volueris oronẽ tuãa gratiarũ⸗

☛dactionibꝰ laudibꝰ(qð indubitan

ter cõuenientiſſimũ ẽ) nõ ſolũ ꝓprer qð ſcri⸗
ptiumẽ.laudas inuocabo dñm · ſ etiã qꝛ oĩino
indign ẽ alia bona vel dona reciꝑe a deo vel

obtinere:q tam decollatis atq; receptis gr̃as
agere nõ curat:hoc emẽ tanq; ſpeciale ſᷣuiti
um·⁊ qͥdã cenſus ſiuc cenſi caput:qͥ in cogniti

onc dominij reuat᷑ a dñis ⁊ retinet᷑ · Quẽad⸗

modũ igit᷑ in feudis ſi feudatariꝰ abſcondit ⁊
nõ reuelat atq; recognoſcat dño feudi totum
feudũ · Jure ⁊ cõſuetudine etiã illud amittit/
ſiue ptem illiꝰ:illã vicʒ quã dño recogitare no
luit ̊ abſcõdit atq; celauit· Sic deꝰ⁊ dñs oĩm
ſeculoꝛũ /in omib donis acdatis ſuis hanc re

cognitionẽ ſibi retinuit · Alioqͥn de rectitudie

iuſticie ſue · merito auferre põt om̃ib illis / qͥ

ei bona ſua nõ cõſitent᷑: Juxta quã materiam

hic nõ ſolũ aliqua denegare põt ·ſᷣ etiã aufer⸗
reiã data ¶ Hmõi ↄleſſiõis ſeu recognitiõis
hic erit modꝰ:qᷓ;tũ mihi dat᷑ ⁊ occurrit ad pꝛe
ſens · Deꝰ gloꝛie ⁊ dñe miſcdie: vnus /ſol / et
verus deꝰ/⁊ dñs oĩm ſeculoꝛũ tua ſunt ·⁊ tibi
ſoli debent᷑ oĩa honoꝛ ⁊ gloꝛia:omis collauda

tio ⁊ magnificatio:oĩs actio ⁊ bñdictio: quia
opus tuũ/donũ tuũ/bñficiũ tuũ/⁊ oẽ bonum

qdðᷣcũq;/qᷓ;tũcũq;/⁊ qualecũq; ipᷣmſit · ⁊ nos
dñe nõ ſumꝰ niſi fabꝛicatiõis tue/facture mi⸗
rabiles:a te vnico creatoꝛe/actoꝛe/i⁊ fabꝛica⸗
toꝛe/ex ſolis donis /bñficijs et oꝑibꝰtuisa te
vno ſolo deo vero ⁊ vno mirabiliter cõdite et
ↄſtructe · Ate accepi deꝰ glie ⁊ dñe mie ꝙ ſum
viuo ꝙ ſentio · ꝙ intelligo · Ate accepi aĩaʒ

⁊ coꝛpꝰ⁊ olĩla bona que in aĩa mea ſunt· A te

accepi pietat tue dona:ſingularit᷑ coꝛꝑis mei
mẽbꝛa ·ſinguloꝝ mẽbꝛoꝝꝑtes:quarũ tu ſolus
⁊ numerũ ⁊ cõpoſitiões ⁊ colligatiões:vireſ⸗
q; oĩm noſti · Sic ⁊ vires ipſi aĩie mee natura

les:⁊ nec vllus pilus ẽ in toto coꝛꝑe meo:cui⸗
tu ſolꝰ nõ ſis fabꝛicatoꝛ ⁊ datoꝛ ⁊ actoꝛ:¶ Ac⸗
cepi⁊ gram qua xpᷣianũ me eẽ voluiſti atq; fe
ciſti · Accepi ⁊ ſanctificationẽ baptiſmalẽ cum
tota numeroſitate vᷣtutũ ⁊ donoꝛũ tuoꝛũ que
neceſſe ſunt vnicuiq; ad recte viuendũ tibiq;
placite tenendũ ⁊ ad ꝓmerendũ eterne feli⸗
citatis gloꝛiã · ꝓpter quã ⁊ ad quã nos creaſti

bona hec oĩa nobis tribuiſti · Scio te dñe il⸗

luminante atq; reuelãte qᷓ; magna ſunt bona
tpalia que ate accepi · Et qꝛ nõ de meritis me
is ſed de pᷣlarga bonitate tuailla accepi:Scio
incomꝑabiliter pᷣſtantioꝛa eſſe bona gre q̃ de

ſupabundantiſſima mia tua mihi ſuꝑ h appoſi

ta ſunt · Scio bona gloꝛie adquã me creaſti:⁊
donis tuis naturalibſic inſtituiſti· Et deinde
donis tuis gratuitis/q̃ ſunt vᷣtutes ⁊ gre/qui
bus in ſacramẽto baptiſmi me infoꝛmaſti: et

agilla pᷣparaſti etiã incogitabiliter nobilioꝛa

atq; ſublimioꝛa eẽ alijs qbuſq; · Pꝛo his oĩbꝰ
vt poſſum:⁊ vt ꝑmittunt tenebꝛoſitas /aridi⸗
tas ⁊ frigiditas/om̃imodaq; pauꝑtas coꝛdis

mei .qᷓtũ tu das ⁊ qꝗ das de multitudine mi-
ſericoꝛdie tueê/graſ ago tibi · bñdico te collau

do · magnifico atq; gloꝛiſico · Licet longe im⸗
periter ab ĩmẽſa largitate bñficioꝝ tuoꝛum·⁊
longe incomꝑabiliter a debita deuotiõe · oẽm
em̃ eſtimationẽ meã ·oẽm admirationẽ · oẽm⸗
qᷓ; cogitatũ meũ incogitabiliter excedit imẽ⸗
ſitas largitatis ⁊ benificẽtie tue in me:⁊ in ali
os infatigabili continuatione · ſemꝑ ꝓfuſiſſi⸗
ma: Cõfiteoꝛ ⁊ abyſſum ingratitudinũ me⸗

grum erga tedamnanda:pᷣqbus necdebitas

grarũactiões ꝓ tanta ĩmenſitate bñficioꝛum
tuoꝛũ tibi vnq; retuliſ̊ neq; etiã illa vnq; tibi
nõ ſolũ · Deuota recognitione ↄfeſſus ſum:ſ
etiã neq; arida ⁊ nuda rememoꝛatiõe illa re⸗
cogitaui ·Cõfiteoꝛ dñe mĩe:qꝛ tot ⁊ in tantisĩ
gratitudinibus meis / intoꝛſiões nefarias /et
abuſiones execrabiles / donoꝛũ ⁊ bñficioꝛum
tuoꝛũ:q̃ oĩa cũ ĩ honoꝛẽ ⁊ gloꝛiã tuã obſeqaq;
tibi placita ↄnᷣtere debuiſſem:in moꝛtẽ meaʒ:
in iniuriã ⁊ cõtumeliã tuã:⁊ in arma etiã im⸗

pugnatiõis tue cõuertere nõ expaui·⁊ ĩi moꝛ⸗
temqͥdẽ meã dũ bona data tua q̃ mihi vita eẽ

debuerãt · ⁊ cũ qᷣbus erat vita ſpũs mei :vitijs
meis ⁊ pctis in memetipᷣo gratuita tua extin
xi· Naturalia vo dona tua guit᷑ leſi⁊ vulnera
ui · ⁊ in iniuriã tuã ⁊ cõtumeliã ·dũ quecũq; il⸗
loꝛũ vel tibi nõ attribui ·vł mihimet falſiſſime
atq; vaniſſime arrogaui:in qͥ furtũ ⁊ rapinaʒ

in gehẽnali ſuſpeẽdio digniſſimã me cõmiſiſſe

3 3

—
R

cõſiteoꝛ· Sed pluries donis tuis ac datis ĩ ſu

perbiam intumeſcẽs:⁊ in elationẽ eleuatus:
odibilẽ atq; abominabilẽ me tibi ⁊ hoĩib effe⸗
ci· In arma vo impugnatiõis tue młta ex do⸗
nis ⁊ datis tuis multotiẽs intoꝛſi · Pulchꝛitu⸗
dinẽ nãq; coꝛpalem quã dediſti mihi gladiuʒ
flãmeũ ad exurẽdas animas ꝑamoꝛẽturpitu
dinis illã cõuerti:⁊ ea diabolũ armaui·Dans
eã in manu id eſt in volũtate⁊ ptãte illiꝰvt in
quoſcũq; ꝑmitteret᷑ tranſfigeret ⁊ exureret ·
Adiecietiã vt gladiũ iſtũ exqᷣſitis oꝛnatibus
elimarẽ ⁊ exacuerẽ·vt in ipſo pugnãs adũſuʒ
me diabolꝰ:maioꝛẽ tuarũ ſtragẽ faceret aĩaꝝ
Ingeniũ qð dediſti nõ ſolũ in vanis ⁊ inutili⸗
bus atq; ſuꝑpuacuis:ĩmo etiã innoxijs ⁊ ꝑniti
oſis:illud tota ſtudioſitate exercui:Oñe mie
q;tã ꝑtẽ ſtudioꝛũ meoꝛũ ſi vendicauerũt ſciẽ⸗
tie vaniſſime curioſitatis:⁊ ſeie falſi nois/ q̃ͥn
ta vigilantia ſtudeba interduʒ vel mala mea
vel mala alioꝛũ ꝓcurare: Quotiẽs totũ inge
niũ meũ tm̃ ſibi vendicauerũt⁊ occupauerũt
ea:q̃ tibi diſplicere ⁊ diſplicuiſſe:nũc te illumi
nante cognoſco:Eloquẽtiã quã dediſti mihi:
quã totã expendiſſe in laudibꝰ tuis ⁊ magni⸗
ficationib debuerã:impugnãde vitati ⁊ iuſti
cie/adoꝛnãde falſitati/⁊ defendẽde iniquita⸗
ti vł potiꝰ armãde totã dedi:¶ QAuis enarret
vel enũciet vicia ⁊ pcta labioꝝ meoꝛũ · Quis
cogitare ſufficiat adulatiões detractiones ⁊
mẽdacia ⁊ vaniloquia:qͥbus labia mea tu ſo⸗

lus vides eẽ polluta:Sed in ipa ſacra pᷣdicati

one in qua oĩa hmõi emẽdare debuerã: quis
nouit vel noſcere põt pᷣter te qͥ oĩa ad nudum
⁊Lliquidũ intueris quotiens ⁊ qͥt modis pec⸗
cauerim in ea/velirreuerẽter / vel negligent
vel quocũq; alio modo nõ recte tractauerim
verbũ vitatis tue· Si dediſticanẽdi vłcantã⸗
di gram aliquã mihi cõtuliſti · tu ſcis qñ tibi vł
mihi cantauerim:qũ ad laudẽ ⁊ gloꝛiã tuam/
qñ aũt ad laudẽ ⁊ gloꝛiã meã ·qͥd alið peccatũ
qᷓ; ſcelus idolatrie cõmittebã :qm̃ ſacras can⸗

tiones honoꝛi ⁊ gloꝛie tue cõſecratasin mez
gloꝛiã inroꝛquebã ·⁊ ꝓpter hoc cultũ tuũ qui

creatoꝛ ſolus es:mihi creature tue ſceleſtiſſi⸗
me impendeba:Quis ſcrutari ſufficiat abyſ⸗
ſos delictoꝛũ ⁊ pctõꝛũ meoꝛũ/pᷣter te/qͥ ſolus
intueris abyſſos /non ſufficeret totũ tꝑs vite
mee ad cõfeſſionẽ vel enarrationẽ ſinguloꝛũ
maloꝛũ meoꝛum· Nec ſupetit mihi memoꝛia
omniũ illoꝛũ:ſed nec recogitarevaleo ĩnume
rabilem numeroſitatẽ ipſoꝛum. ¶ Cum alijs
aũt om̃ibus donis ⁊ datis tuis:quis cogitare
ſufficiat diuicias patientie er longanimitatis

LCLapitulum

tue:quibꝰtam ingratũ ⁊ malũ / in totæ tantis
malis tãdiu tãbenigne /tã miſericoꝛditer /taʒ
dulciter ſuſtines ⁊ expectas· Sʒ ⁊ modos et

vias miras⁊ ineffabiles tibiq; ſoli notiſſimas

tribuis qᷣbus imẽſitas bonitatis tue ad miſe⸗
ricoꝛdiã tuã me reuocare ⁊ reducere non ceſ⸗
ſat · Cõtinuis em̃ allocutiõibus tuis exterioꝛi
bus ꝑſcripturas tuas:vel pᷣdicatoꝛes⁊ docto
res tuos ·ſiliter ⁊ interioꝛibus occultis inſpi⸗
rationibꝰ⁊ rememoꝛatiõibꝰtuis me reuoca⸗

re ad miſcdðiam tuã ⁊ gratiã nõ deſiſtis· Com

minationibꝰ tuis ab inuijs vitioꝛũ ⁊ pctõꝛum
me inceſſanter auocas ⁊ auertis · Aagnific
ꝓmiſſiõibus tuis me ad ſpem miſcdie tue eri⸗
gis ⁊ cõfoꝛtas: Cõtinuis bñſicijs tuis ad amo
rem tuũ me ꝓuocas:q;tũ in teẽ⁊ inflammas:
Qulid em̃ aliud ſunt bñficia:de fonte bonila⸗
tis tue inceſſanter redundantia· ⁊ de foꝛnace

ſanctiſſimi amoꝛis tui abſq; vlla interpellati⸗

one ſemꝑ erũpentia:niſi ignes ⁊ flãme qbus

me obruis ⁊ ex omiꝑte circũdas obſides ad
hoc vt amoꝛe tuo rectiſſimo totus ardeã ⁊ cõ

flagrer¶¶ Quid vero aliud ſunt creature tue
nobis tã officioſe/ſedulo/ĩceſſanterq; nobis
ex imperiſſimo bũplacito tuo ſeruiẽtes ·qͥd in
q́; ſunt niſtinnumerabilis mititudo miniſtro

rum:obſeqᷣa ſua tam mita/tam magna· tam

varia/tam ſalubꝛia/tã neceſſaria/tã iucunda

nõ ſolũ vltro nobis offerentiũ:ſed etiã ipoꝛ⸗

tune ingerentiũ ⁊ plerũq; violenter offeren⸗
tium· Quid aliud ſunt creaturarũ tuarũ tot
⁊ tanta obſeqᷣa:niſi ingentia pᷣcioſiſſimaq; do

na que de indeficiẽtibus theſauris pᷣlarge bo

nitatis tue nobis offerunt᷑ ⁊ pᷣſentant᷑ ex par⸗

te tua · Et ꝓpter h̊ indubitanter non ſunt niſi

flame ⁊ ignes qᷣbus nos ex om̃i ꝑte circũdas

⁊obꝛuis ad hocvt amoꝛe tuo ſanctiſſimo atq;
viuifico ardeamꝰ·Et quẽadmodũ dicit ſacra

tiſſima ſcriptura tua·qꝛ in his oib inſenſatũ

Excoꝛ meũ · Ita veriſſime dicipõt · in om̃ibꝰhis

flãmis ⁊ ignibus cõgelatũ eſt miſerrimũ coꝛ

meuũ ·⁊ hochoꝛrificoq; miraculo· Et qð eſtin
compꝑabiliter magis ſtupendũ cũ egoipᷣe nõ

ſim niſicõgeries ⁊ aceruus ingentiũ magniſi
coꝛũq; bñſicioꝛũ tuoꝛũ frigidꝰ⁊ gelidꝰ a calo

re miriſico amoꝛis tuiſanctiſſimi·. Quid eniʒ
ſum ego niſi cõgeries aggregata ex om̃ibus

mẽbꝛis meis coꝛpalibꝰ⁊ viribꝰ ex aiaq; ⁊ coꝛ⸗
poꝛe ⁊ oibꝰ vtutibꝰ vtriuſq; oiĩbuſq; donis tu
is qbus vtrũq; pfeciſti ⁊ oꝛnaſti · Minc igitur
manifeſtũ incomꝑabiliter me eſſe foꝛnacem
maioꝛẽ:babylonia illa foꝛnace:cuiꝰ flãma de

cem cubitis ſuꝑilla aſcẽdebat· hac foꝛnacem

mol

ſeri
ſrico
ſtecel
ier

lunan
wlr
og
M
len

Lpen
ntnn

ics
g
ti
his
1
Gin
hend
nif
calo
eniz
bus
coꝛ
ionn
itur
cem
ade

T

me ſcʒ miſerrimũ ⁊ tu conſpicis/⁊ ego ſentio
frigidiſſimã ⁊ gelidiſſimã eẽ · Quis ad h̊ dia/
bolicũ terriſicũq; miraculũ non obſtupeſcat
qͥs vel audiuit : vel cogitauit ignes vł flamas
frigidas eſſe vel ignẽ gelaſſe aut congelatuʒ
eẽ · Ecce dñe mie ex ĩmẽſitate bñficioꝛũ tuoꝝ
apparet euidẽter ĩmẽſitas inãtitudinũ meaꝝ
danãda · Quis etiã ãmirari vel cogitare ſuffi⸗
ciat magnitudinẽ ⁊ multitudinẽ donoꝛũ exẽ⸗
ploꝛũ tuoꝝ:q̃ ꝑofficioſiſſima creaturarũ tua⸗
rũ miniſteria nob tanq; ꝑ nũcios fideliſſimos
inceſſant᷑ trãſmittis atq; largirꝭ:Et ꝓpt h̊ cõ
tinue deberẽt eẽ ad te deuotiſſime regniciati
ones nr̃e· Tu aũt vides miᷣatoꝛ ⁊ miſericoꝛs
dſie qᷓ;recte ⁊ plerũq; nulle ſunt: ρ ſi inrduʒ
aliq̃ ſũt · adeo exigueexileſ:adeo aride adeo
qᷓ; tenebꝛoſe ſunt ⁊ fere penitus indeuote:vt
necgrarũactiões debeãt cõputari¶ Ad vlti
mũ aũt in ↄſpectu dominãtiſſime maieſtatis

tue tanq; cumulũ incogitabilis largitat ⁊ be

nificẽtie tue cõmemoꝛoilluda ſeculis inaudi
tum · omiq; cogitatu cariſſimi ac bñdicti vni⸗
genitituideiac dñi nr̃iieſu xpᷣi:icarnatiõis ac
paſſiõis bñficiũ:cuiꝰ nulle laudes:nulle graꝝ
actiões cõdigne excogitari pñt· Addo quod
nec minꝰ reputo q̃tidianũ :vicʒ aciuge ſacra⸗
tiſſimi altaris tui omi honoꝛe ⁊ veneratione
digniſſimũ myſteriũ · nõ ſunt mihi enumera

bilees / nõ ſunt mihi vbis vllis explicabiles· nõ

ſunt mihietiã cogitatu cõpꝛehẽſibiles ingti⸗
tudines mee:qͥbꝰ ineffabilis illiꝰ bñficij incar
nationis vicʒ ⁊ paſſionis cariſſimiac bñũdicti
vnigeniti tui:qͥ redẽpti qͥ tibi recõciliati ſumꝰ
reꝑati·acad gram tuã refoꝛmati:ad nobilita
temgfre adoptiõis ⁊ filiatiõis tue ĩ alte ⁊ eter
ne felicitatis regno heredati·Dſie mie qͥs ad
tãta magnalia pietat ⁊ dulcedinis tue/ne di
cam cõdignis vel ſaltẽ ↄgruentibꝰ grarũacti

onibꝰ rñdere ſufficiat?· Quis eoꝝ indãnabi⸗
liſſimas ingtitudines atq; indeuotiões circa

venerãdiſſimũ altaris tui ſactiſſimi myſteriũ

nec enarrare/necenũciare / nec deflere/ necc
dole nec foꝛmidare ſufficio qͥbꝰme tibiabomi·

nabilẽ/ execrabilẽ ⁊ oĩ vᷣtute ⁊ gra tã ſacri my
ſterij indigniſſimum me feciſti · Et hoc ſiue of
ferẽdo illð ſiue ſuſcipiẽdo ſiue ↄtratractando
ſiue celebꝛatiõiilliꝰ indeuote inreſſendo /ſiue

1

añ ſacrariũ ipᷣiꝰ exiſtẽdo/veltraſeũdo/ſiue ip

ſum circũferri ad infirmos videndo hec oia

mala mea in ↄſpectu clemẽtie tue cõmemoꝛo
⁊Texagero · licʒ arido frigido tenebꝛoſo coꝛde
pauꝑrimoq; ꝑ oĩa:vt attendere ⁊ intendere
miſerijs nr̃is tibi oĩbuſq; aſtãtibꝰ pᷣclare ma⸗

.

ieſtati tue militiaꝝ exercitiblibeat·¶ Cui mi V

ſericoꝛdia nõ ſolũ miſerijs nr̃is nũqᷓ;ſe dene⸗
gat · qͥn potiꝰĩ bñdictiõib dulcedis tue nos pᷣ

uenis pᷣilluminãs nos vt mala nf̃a videãꝰ ⁊ pᷣ

inſpiras vt nobᷣ diſpliceãt · pᷣdonãſq; vt ad tri
bunal clemẽtie tue cũ fiducia veniamus· Et
adimẽſe pietatis tue vnicũ tutiſſimũq; oim
nr̃oꝛũ refugiũ cũ ſpe indubitata ſuſceptiõis/⸗
liberatiõis ⁊ ꝓtectiõis tue fugiamꝰ· Mõ em̃
E ͥ fugiamꝰa te niſi ad teipᷣm· Ab ira tua:ſ ad
miſcdᷣiam tuã : Vñ tudñie refugiũ factꝰes nob
q̃ fugiẽtes ad te ſemꝑ ſuſcipis Lu ſolꝰ inqͥ tu⸗
ti eẽ poſſumꝰ nõ ſolümodoa malis nr̃is ſ̃ eti-
am ab vniüſis hoſtibus nr̃is ⁊ etiã a teipᷣo· qͥs
em alius ſaluare velliberare tueri⁊ ꝓtegere
nos põt ab hoſtibꝰ nr̃is:⁊ a nobipᷣis ꝗ peſtile⸗
tioꝛes ſumus hoſtes nobᷣ oibꝰ alijs · Eta teip
ſo cuiꝰ ire nemo reſiſtere põt niſitu ſolꝰ cuius
mie ſinꝰ patentiſſim ẽ·.Cuiꝰmie ſuꝑabundã⸗
tiſſime diuitie ſunt oĩibꝰ adeũtibꝰ atq; petẽti⸗
bus expoſitiſſime · JGMGU
Concluſio pꝛecedentium· Ca · V
Xhis igitur et
ſilibꝰ vbis:puenietiſſimũ vt mihi
videt᷑ aſſumè potes exoꝛdiũ · Nul
la em̃ ex ꝑte reoꝛũ ⁊ pctõꝝ:inueniripõt mate
ria q̃ mag attẽtos / beniuolos ꝓpitioſq; ⁊ fa⸗
uoꝛabiles effic valeat auditoꝛes q; miſeriaꝝ
hũilis deuota accuſatrix ↄfeſſio:⁊ q̃ruloſa ex
ageratio Cã aũt ĩ h ẽ imẽſitas mie clemẽtiſſi
mi iudic dei ·ſilr ⁊ pietas ſenatꝰ illiꝰ/ totiuſq;

curie celeſt:quã ↄſtat oĩ fideli ⁊ erudito:ĩ otqi

miſeros/qͥ ad deũ ↄuᷣti ⁊ reuti deſiderãt/⁊ vt
eis det᷑ enitunt᷑:ꝓfuſiſſunã eẽ ⁊ aſfluẽtiſſimã:·
Quẽadmodũ em̃ gaudiũ ẽ iuſto face iudiciũ ·
ſiẽ legit᷑ Pꝛoũ ·x· ſic ⁊ mito apliꝰ gaudiũ ẽ mi⸗
ſericoꝛdi miſereriſeu facere miſericoꝛdiam:
¶ Denarratione a⸗· 1

3
„

iux artẽ ⁊ doctrina rethoꝛicã:ð ip⸗
aſa narratiõe aſſumẽdaẽ ſpↄfirma
io ꝑtis / ißi' q narrat/ↄfirmatio ꝑtis aduſa⸗
ri/erit de eiſdẽ materus texẽda narratio: ex
qͥbꝰ audiuiſti ſumẽdũ eẽ exoꝛdiũ:Ex factonã
q; qd narrat᷑ oꝛi᷑ ius:⁊ inde ſumẽdi ſũt oẽs lo
giciſuaſionũ ⁊ argumẽtationũ rethoꝛicaruʒ:
MQꝛigit᷑ depcatiua ẽↄſtitutõ cauſe oĩs or̃onis
hHãt ẽ/ſici librꝭ art illiꝰ didiciſſe debes:iĩ q̃ reꝰ
culpam ſuam agnoſcit confitetur.nihilq; de
fenſionis affert: ſibi ſolũmõ poſtulat ignoſci
Phariſeus enim ille euangelicus qui iuſtici⸗

onigz vero⸗

S ð W M
7)
4 „
—
.

ass ſuas allegabat coꝛam deo / poſtpoſitus eſt
publicano pctã ſua humiliter pfitẽti · ſic legit
Luc̃· xviij · Deſcẽdit iuſtificat publican ab il

lo · Et Dañ · ix · Hõ em̃ in iuſtificatiõih nr̃is ꝓ

ſternim pces añ faciẽ tua: in miſerationibꝰ
tuis multis: Cauſa aũt in hẽ qm̃ oĩs oꝛãs rite

⁊ recte ⁊ vere donariſſibi petit qð oꝛat⁊ ꝓpt

hoc cõfitet᷑ ſibi nõ eẽ debitũ illud:alioqᷣn non

oꝛansẽ:ſ magis cõtendẽs:⁊ allegas iuſticiaʒ
cauſe ſue:⁊ parat velappellare a deo taq; ab

iniuſto iudice:ſi eẽt ei ſuꝑioꝛ:vel pᷣdicarelipm
iniuſtũ · Mõ lõge aũtẽ hõ hmõiab hoĩe qͥ vult
armis ⁊ viribꝰ cõtra deũ contẽdere:⁊ iniuriã
qbꝰ poſſet modis oĩbꝰ ꝓpulſare· Silis ẽ etiaʒ
hõ hmõimẽdico ⁊ elemoſynas peteti:qͥ nõ in

opiam ſuꝗ ⁊ pauꝑtatẽ oñdit ⁊ ptendit:ſ potiꝰ
diuitias ſi qs habet.q̃ ppter nõ mẽdicum aut

egenũ ſe gerit:ſᷣ oſtentatoꝛẽ diuitiarũ ſuarũ:

Que aũt ſtulticia maioꝛ ⁊ intolerabilioꝛ cogi

tari põt·qᷓ; mendicantẽ elemoſynaſq; petẽtẽ·

pauꝑtatẽ ⁊ inopia ſuam abſcondere:diuitias

oſtentare· MNõ minoꝛ aũt nec diſſilis inſaniaẽ

moꝛbidũ ⁊ vulneratũ:moꝛbos ſuos ⁊ vulne⸗
ra mẽbꝛaq; ſua moꝛbida ac vulnera: medico
mederi volenti abſcõdere · ſanitatẽ pᷣtendere
ſana mẽbꝛa ⁊ loca nihilleſionis habẽtia oſten

tare· Cuiuſmodi inſania:phariſeũ añ dictum
nõ ẽ dubiũ laboꝛaſſe · Qua ꝓpter manifeſtũẽ

miſcdðiam petẽtibꝰ ſaluberrimũ ac neceſſariũ
eſſe miſerias ſuas:nõ ſolũ oñdere:ſᷣ etiã cla⸗
mare in aures miſeratoꝛis largiſſimidei:⁊ ex
agerare eas atq; aggrauareqᷓ;tũ vᷣitas ⁊ con
ſciẽtia pꝑmittit ⁊ patit᷑ · Marraãda etiã ſunt bñ
ficia ipſiꝰ que iã cõtulit:tanqᷓ; arras quaſdam

⁊ ſigna certiſſima/ac pignoꝛa ſecuriſſima bñ⸗

ficioꝛũ maioꝛũ q ſperare vult hoĩes ꝑeaq̃ iã
acceperũt · Nec pᷣtereũdũ ẽ q;diu/qᷓ; benigne
qᷓ; miſericoꝛditer/qᷓ; dulciter / in tot ⁊ in tãtis
malis ſuſtinet pctõꝛes · qd vtiq; facit vt det
eis locũ ⁊ ſpaciũ pnĩe· Et h̊ iᷣm eidẽ dicendũ
ẽ in oone vbishmõi· Tu dñatoꝛ vtutis cum

trãqquillitate iudicas:⁊ iudicãs das locũ pnie

in pctis / ſiclegit Sapieñ · xij· Diligis em̃ oĩa
q̃ ſunt/⁊ nihil odiſti eoꝛũ q̃ feciſti:⁊ miſereris

olmqᷣ oĩa potes:diſſimilans pctã hoiuʒ ppter

pniam:ſic legit᷑ in eiſdẽxj· Et iterum Eʒech·
xviij · tuipſe dixiſti · Nunquid voluntatis mee
moꝛs ẽ impij:⁊ nõ vt cõuertat᷑ a vitijs ſuis et
viuat · Et iterũ : Reuertimini ⁊ viuite· mõ in
vanũ igit᷑ nob indulges ſpaciũ vite ad peni⸗
tendũ ⁊ reuertendũ adte: me & dñe mie va⸗
num mihi ſit tꝑs qð indulges ad penitẽtiã ne

careat in me fructu tam neceſſario · tãq; ſalu⸗

tari fructu vicʒ pnie · Dſñie miſcdie tot ⁊ tanti
ſunt ſublati de medio:⁊ rapti ad eterna ſupli
cia:qͥbꝰpenitẽdi ſpaciũ non dediſti · Lot ſunt
moꝛte ſubitanea pᷣoccupati:tot ſenſibus ſuis
alienati:tot acerbiſſimis egritudinũ doloꝛi⸗
bus excruciati:⁊ eouſq; vexati:vt neq; de pe⸗
nitẽtia ſua/⁊ reuerſiõe ad te ſaltẽ cogitare po
tuerũt · ihi aũt dñe cõtraria adiumẽta tri⸗
buiſti:⁊ impedimẽta iſta a me penit auertiſti
Dans mihiſtatũ tranquillũ ſanitatis ⁊ inco⸗
lumitatis:ſenſus ſanos ⁊ integros· niſi q;tuʒ

vicia mea ⁊ pctã eos aut obſcurauer̃t auttur

bauerũt.Dans etiam tꝑs pnie ſpacioſum at
q; ſufficiẽs:⁊ gra tua me ad h adiuuitiĩmo qð
nõ minꝰ verũ ẽ·ſi gre tue miſer ipᷣe nõ deſue⸗

ro:nõ vane hec tata tã ſalubꝛia/tataq; neceſ-

ſaria bñficia tribuiſti mihi miſeratoꝛ ⁊ miſeri⸗
coꝛs dñe·Ex ignauia igi᷑ meaẽ/ꝙ tpe iſto nõ
vtoꝛ ad pniam·ꝙ illud totũ nõ expendo in ꝓ
curanda ⁊ exqrẽda reuerſione meaad te· Et
gra recõciliatiõis qua tibi reconcilioꝛ:⁊ tu ꝓ⸗
pitieris mihidñe miſcdie:nõ ſolum grauiter
multipliciter ſuꝑ oẽm eſtimationẽ ⁊ ꝗmiratio
nem meo:atq; ſuꝑoẽm cogitatum peccauiin
te/ſeu cõtra te:ſed etiã cõtra curiã tuã celeſtẽ
totã ¶ Et cõtra omia dona grarũ tuaꝝoẽſq;
vtutes ⁊ ſingulas · omiaq; bona oꝑa quecũq;
te actoꝛe ⁊ inſpiratoꝛe abhoĩbꝰfiũt:Cõtrato
tam inq; curiã tuã:cuiꝰ pꝛeclarã ſocietatẽ · no
biliſſimũq; ac beatiſſimũ cõſoꝛtiũ:nõ ſolũ nõ
amaui/nõ deſideraui/nõ exquiſiui · ſ etiã nõ
curaui · ĩmo potius contempſidñe miſcðie ꝓ
quibus ⁊ quãtis aut qualibus dimiſi bona il⸗
la:quibus fruũtur/quibus incogitabilit᷑ gau
dent dilecti ⁊ electitui/tam angeliqᷓ;homies
in cuuitate illa tua/de qua gloꝛioſa dicta ſunt ·
que nec oculis vidit/nec auris audiuit/que
pꝛeparaſtio de gloꝛie diligẽtibus te · C Que
autem hic amaui amoꝛe peruerſiſſimo atq; ĩ⸗
ſipientiſſimo/et quod eſt verius inſaniſſimo·
etiam ſi vera bona eſſent: fugatiua tamẽ ſunt
eouſq; vt tanta velocitate fugiant:vt etiam
abhis qui ea appꝛehẽdere ⁊ retinere totisſtu
dijs inuigilant:totis virium ſuarum conati⸗
bus enituntur:nõ tã fugiunt qᷓ; etiam euane⸗
ſcunt · Nec minꝰ ipᷣi curſum rapidiſſimo pᷣſen⸗

tis moꝛtalitatis ab ipſis fugiant:quoꝛũ ſi neu

trum eſſet:ipſa tamen moꝛs illa ab amatoꝛi⸗
bus ſuis violenter caperet · ſicut inceſſanter
facit· Cum his autem oĩbus:gaudia iſta ſom
niantiũ ſunt·⁊ riſus iſti riſus ſunt freneticoꝝ

ſaie⸗

ſieb

her
twin
Qu
eor
gm
Mlor⸗
gtede
funm
fmmun
co⸗
lenire
nhi⸗

no⸗
ſunt
wan
oſn
an⸗
ne⸗
nen
oꝛ⸗
nter

1 N „ . . 8 4 . 4

elaboꝛes atq; doloꝛes ſpecialibꝰ laboꝛãtium

moꝛb·ſic veriſſime dic vitat tue doctoꝛegre⸗
gius Aug Quid ampli de hmõi loqᷣr: fãtaſ
mata ſunt ſomniãtiũ ⁊ illuſiões mẽte aliena⸗

toꝛũ · Tlanitates ſunt/dũ neccõferunt pleni
tudinẽ ↄtinẽti:nec fulcimẽtũ innitẽti:nec fru
rũ miſeriarũ mearũ abyſſus hoꝛrẽda· Place⸗
bat mihi habitatio iſta teterrima: ⁊ nobilita⸗
te aie tã indigna/ eẽ ſubſentibꝰ iſtis delicis

ctũ laboꝛãtiin eis: Abẽdaciũ ſunt:dũ qð pꝛo⸗
mittũt nõ ſoluũt · Promittũt em ſatietatẽ et
copiã/⁊ maioꝛẽ ſui:eſuriẽ atq; ſitim amatoꝛi⸗

bus ſuis habita ⁊ obtẽta ingerũt: Quia em̃ſi

cuttu vᷣitas:oꝛe ſacratiſſimo dixiſti · Qui bi⸗
berit ex hac aqua ſitiet iterũ·⁊ potuiſſes viſſi
me dixiſſe:ſitiet ampliꝰ⁊ ardẽtiꝰ Tu oꝛe tuo

bñdicto/vocaſti fallaces diuitias·ſciebas em

qᷓ; miſerabiliter fallãt credẽtes eis:⁊ ↄſidẽtes

in ipᷣis· Sciebas q;to erroꝛe amatoꝛũ ſuoꝛum

diuitie noĩent᷑ · cũ nõ ſolũ diuites nõ faciant:

qn potiꝰ pauꝑrimos ⁊ egenos/eosꝗ poſſeſſo
res earũ ſe credũt /efficiũt· ſiẽ ait qͥdã ex ppis

latinoꝝ · qꝛ diuitie cogũt eſurire:⁊ poeta: In⸗

opem me copia fecit · Et iterũ · Creſcit amoꝛ
nũmi q;tũ ipa pecunia creſcit·¶ & infelixxqS
inſipiẽs/imoqᷓ; inſan negociatoꝛ fui:q tam
pnicioſo tãq; diſpendioſo cõmertio:vera illa

ſolidiſſima/a erna/ pcioſiſſima/ iucũdiſſima⸗

q;: ꝓ tã vilib/tã falſis / ta vanis / taq; fugaci⸗
cibus:ne dicã bonis p̊ potiꝰbonoꝛũ fantaſma

tibus:deſerui · Quãta fuit cecitas mea: q;ta

tenebꝛoſitas ocloꝝ coꝛdis mei:qͥ me vide taʒ

execrabiles illuſiões:tã dãanabiles deceptio⸗

nes / nõ ſinebat ·q̃ tãta tãq; dolẽda ſemꝑq; lu
genda mihi detrimẽta mea abſcõdebat · &
ceca nox:qᷓ; opaca · qq; denſa nubes vitioꝛuʒ
⁊ pctõꝝ meoꝝ:eouſq; oꝑuerat oculos coꝛdis
mei:vt nec memetipᷣm/nec tãta vicina/imo
adherẽtia mihi mala aliqtenus agnoſcerem ·

Dñe mie q;tum obſoꝛduerat aĩa mea q toni⸗
trua ᷣmonũ tuoꝝ:⁊ tubas tuas ſcõs videlicʒ

pᷣdicatoꝛes/a doctoꝛes tuos:audire me non
ſinebat · ꝓfũda erat lethargia ſpiritualis

mea:q̃ mevoce tua/q̃ vox tube eſt:⁊ vox toni

trui magni:excitare me ⁊ euigilare ꝓhibebat

Quãta erat ⁊ qᷓ dura iniqtas ⁊c ipietas mea.

q̃ coꝛ meũ circũdederat⁊ oꝑuerat:qͥn potius

armauerat eouſq; vt gladio ancipiti penetra

bilioꝛ / penetrare nõ poterat · QAuã longe erã

ate dñe de me ⁊ in q; ꝓfunda abyſſo malo⸗
rum meoꝝ:qᷓ; tenebꝛoſum chaos int te T me

firmatũ:ꝙ lumẽ charitatis tue ſaluberrimuʒ
⁊ caloꝛẽ viuificũ bonitatis tue:vſq; ad me ꝑ⸗

uenire nõ mittebat Vere neſcieba/tibieram
mihijpſi abſconditꝰ/imo ꝑdit erã · ve in regi

one vmbꝛe moꝛthabitabã· ve ſedebã in tene
bꝛis ⁊ in vmbꝛa moꝛtis / in cõcluſiõe hoꝛrifica
vitioꝝ/⁊ pctõꝝ meoꝛũ vinclis ⁊ miſerabili ca

7

ptiuitate oſtrictꝰ ſᷣuitute neqᷣſſima/ac turpii/

ſima depᷣſſus· ⁊ qðẽ ſumma oim maloꝝ meo⸗
rũ placebat mihi tãta miſeria mea:imo tãta⸗

cõputabã · Frigebar / vrebar cõcupiſcẽtiarũ
meaꝝ ardoꝛibꝰ pfoꝛabar vndiq; doloꝛibꝰla⸗
cerabar ⁊ dilaniabar ſollicitudinũ ⁊ paſſionũ
aliarũ diſtractibꝰ· Et miſerrim atq; inſaniſ⸗
ſimus ego/tot⁊ tãta toꝛmẽta aie mec/eẽ gau
dia ſomniabã · ⁊ pacẽ apellabã tot ⁊ tãta ma⸗
la mea in inferno iſto erã in tenebꝛis ⁊ in vm
bꝛa moꝛtis ſepultꝰ putreſcebã ĩmo ſoꝛdebaʒ
Iſti vermes erãt eꝑimentũ meũ:⁊ iſta tinea
aſſiduarũ coꝛroſionuʒ erat culcitra mea ſiue
ſtramẽtũ meũ · Juxta ſᷣmonẽ tuũ quẽꝑ Eſa·
ꝓphetã tuũ locut es: ¶ Dñe de meꝰ nõ ſuf
ficio recogitare immẽſitatẽ maloꝝ meoꝝ·Et
qͥs ad h̊ ſufficere poſſet: Lu em ſcis ꝙ multo
numero annoꝛũ peccare nõ ceſſaui:vel mala
cõmittẽdo · velbona omittẽdo · Velin vtriſq;
ſcʒ omiſſiõibꝰ⁊ cõmiſſionib vel ꝑtinaciter vl
deſidioſe cõmoꝛãdo · Et cõuertiſiue reuerti
ad te tardãdo· C Dñe deꝰ meꝰ qðẽ malũ cuiꝰ
ego reus nõ ſum·velꝑpetrãdoillud oꝑe: vel
volẽdo illud ꝑpetrare· Et hͥ in memetipᷣo:vel
ꝑ memetipᷣm:vel in alio volẽdo ſcʒ ⁊ ↄſentien
do · vt illud ipſe cõmitteret:vel laudãdo iſm
malũ · vel adulãdo ipi/qͥ illud cõmiſiſſet· Vel
nõ arguẽdoillũ cũ h̊ ad me ex officio ꝑtineret
vel nõ compatiendo ipſipeccanti · vel qð de⸗
terius eſt gaudendo de peccato alterius: qðᷣ
erat moꝛs ſpiritualis ipſius : vel omino nõ cu
rando:quod erat infidelitas erga te grauiſſi
ma · Non em̃ licere mihi poterat videre vnaʒ
ex ouibus tuis pereuntem:⁊ alupis inferna⸗
libus deuoꝛari:⁊ nõ eripere cam de faucibus
eoꝛum · Vel ſaltem qũo potuiſſem deuoꝛatio
nihmõi nõ reſiſtere · In ſimiliquoq; damna⸗
tione me eſſe cognoſco de bonis omibus qð
em̃ eſt bonũ quod in me nõ extinxi:vel ĩ alio
nõ ꝑſecutus ſum/impediendone flieret: vel
detrahendo iam facto · vel odiendo ipſumꝑ⸗
mittẽdo extingui vel gaudendo etiamſiper
ibat:hoc eſt ſi extinguebatur in ipſo · ¶¶ Do⸗
mine miſericoꝛdie quot bona perierunt· vel
me pꝛocurante vt non eſſent:vel me noniu
uante vt eſſent · vel non nutriente ea: aut

bes vt iuſtificer· ¶ &Æσ ſi qs dixerit · ꝙ reo cõ⸗
feſſo de maleſicio vel maleficijs: nullꝰẽ vltra

LCapitulum

abſtrahente eis auxiliũ meũ. ¶ Peccaui eti⸗

amotra ea dñe deꝰ meꝰ velnõ ↄgaudẽdo eis

vel tibi ·quo actoꝛe fiebat/gras nõ agendo ꝓ

eis · Et vt vnũ dicã · delicta mea qͥs intelligit
niſitu cuiꝰoculis ſolis oĩa nuda ⁊ aꝑta ſunt.
Coꝛã quo/nullꝰẽinfernꝰ.⁊ nullũ ẽ opimentũ
ꝑditiõi: Nõ em̃ ſunt tenebꝛe neq; vmbꝛa moꝛ
tis vbi ſe abſcondãt qͥ oꝑant᷑ iniquitatẽ · Ab⸗
ſcondãt inq; ab aſpectu lucidiſſimo oculoꝛuʒ
tuoꝛũ · A me ſiqdẽ abſcondita ſunt mala mea
ꝓpter ĩmenſitatẽ ⁊ innumeroſitatẽ ſuã q̃ coꝛ
meũ obcecauerunt ⁊ meipſum mihi abſcon⸗
derũt · vt pᷣdixi · Opt em̃ eraĩ pietate ⁊ iiqͥta⸗

te mea · ꝓpt hignotſi um⁊ abiectꝰ mihijpſi ·

Ccoõpleta tanq; narratiõe facti ·qm
io eſt factoꝝ:qualia facta:pctã

vVvitia / vel eſſe veldici pñt · Allegabo cauſam

meã añ tribunal miſericoꝛdiſſimi iudicis.⁊q̃
liter allegãda ſit ⁊ iuſtiſicanda iuxta mãdatũ
ipſiꝰqð ꝑ Eſaiã edidit dicens· Narraſiqͥd ha

locus eidem aliqͥd dicẽdi:ad iuſtiſicationem

cauſe ſue:imo ſola ſnĩia cõdemnatiõis ei expe

ctandaeſt/vtid iura teſtant᷑ ¶ Rñdeo in hꝙ
etiã in iudicijs ſecularibꝰ/ reis cõfeſſis locus

eſt clemẽtie:pquã leniunt᷑ pene:⁊ etiã venie

ſiue miſcdie ꝑ quã interdũ oĩno ignoſcit᷑ · nõ
em̃ poſſibile ẽ verã eẽ miſcdðᷣiam q̃ iuſticiã om̃i
mode euacuat· Nec verã iuſticia:q̃ miſcdᷣiam
totaliter excludit · Miſcdie nãq; vtusẽ iuſti⸗
cia · ⁊ iuſticie lumẽ miſcdia ·ſic dic Augꝰ·ua
ꝓpter infirmaẽ miſcðia quã iuſticie vᷣtus nõ
firmauerat:Et tenebꝛoſa miſcdia/ quã iuſti⸗
cia nõ illuſtrauerat· Pꝛopter h dic ꝓpha Coꝛ
ripiet me iuſtꝰin miſcðia/qm̃ ⁊ iuſte miſeren⸗
dumẽ:⁊ miſericoꝛditer iudicandũ · Sic enim
culpabile ẽ iiuſte miſereri · ſic ⁊ danabile ĩmi⸗
ſericoꝛdit᷑ iudicare· pᷣſertim cũ ipa vitas ĩ euã
gelio dicat. Eſtote miſericoꝛdes ſic pater vr
celeſtis miſericoꝛs ẽ· Et nunq; ↄtineat in ira
ſua miſcðias ſuas ·ſic in ps · ſcptũẽ · Btũs aũt
Greg illud lucidiꝰaffirmat dicẽs · ꝙ ʒeliſci di

ſtrictio ð miſcòie vᷣtute ncce ẽ vt ardeat accla

reſcat ·ſicoteſtat ẽ Cõſtantinꝰ ille romanoꝝ
imꝑatoꝛ inqens. Qm̃ romani imperij digni⸗
tas de fonte naſcit᷑ pietatꝓpt qð Treges in⸗

VII

ungunt᷑ cũ in regnihonoꝛẽ ⁊ officiũ ſublimãt᷑
yt ſciãt eẽ ſibi regale officiũ ipoſitũ / ex diuine
bonitat miſatiõe:ꝓptdefendẽdos iiuſte op
ꝛeſſos:miſcðieq; eẽ miſtros⁊ etiã debitoꝛes
Sciẽdũ aũt tibi ẽ ꝙ ↄfeſſio reatuũ in ſeclari
us iudicijs reis obeẽↄſueuit ad penã · Ante
tribunal vo dei miſatoꝛis oĩm:nõ ſolũ nõ ob⸗
eſt ad penã:ĩmo etiã ꝓdeſt ad veniã ¶ Dicat᷑
igit᷑ ↄſident᷑ coꝛã iudice dðo /ſiue pr̃e miſcdiaꝝ
ſiue ipi deo ac dño nr̃o ieſu:qͥ factꝰẽ nob a deo
mia?⁊ iuſticia · qꝛ ↄfeſſio oĩm maloꝝ meoꝝ oim
q; qͥ feci ⁊ facio/facit mihi ius obtinẽdi miam
apud te dñe mĩe: hec em̃ ẽ lex ⁊ ſtatutũ curie
tue quã ꝓmulgaſtiꝑ os Salomonis dicens·
Qui abſcõdit ſcelera ſua nõ diriget᷑ · qͥ vo re⸗
liqrit ⁊ ↄfeſſus ea fuerit miam conſeqᷣt · Per

haꝛac legẽ obtinuit in ↄſiſtoꝛio tuo rex dauid mi

ſericoꝛdiã:iĩmo qð pl ẽ ⁊ lõge maiꝰ.ꝑſolũ ↄfeſ
ſiõis ꝓpoſitũ ·ſic ißemet teſtat᷑ dicẽs · Dixi cõ⸗

fiteboꝛ aduerſuʒ me ĩiuſticiã meã dño⁊ ture

miſiſti ĩpietatẽ pcti mei · Si igit᷑ ̊ potuit apð

miam tuã ꝓpoſitũ ofeſſiõis:vt remiſſionẽ ipe

traret tato pctõꝛi.qto foꝛti hB efficiat mihiip
ſa feſſio:quã coꝛã te aduerſum meipᷣm facio

¶ Amplius qld aliud ↄſitẽdoc me accuſando

coꝛãte facio:qᷓ;ius tuũ ⁊ ptra meipᷣm pſequoꝛ
⁊ iniuſticiã meã exequoꝛ · Accuſatio em̃ teſti

ficatio: ptes iudicij ſunt due· ⁊ tertiaẽ ↄdẽna⸗
tio · quã ⁊ ego ptra meipᷣm non pᷣtereo:dũ me

metipᷣm reũ moꝛtis erne coꝛã te pnũcio · Eth
oĩa ĩdubitant iuſte facioĩ G iuſtꝰ ſuʒ :· Qua⸗
ꝓpr cũ ita ↄfiteoꝛ:iudiciũ iuſtũ facio de meip⸗
ſo· ⁊ iuſticiã tuã ptra memetipᷣm exedq:r · Juſtꝰ
igit᷑ efficioꝛ:⁊ ꝓpt h iuſtificoꝛ ſic coꝛãte · Juſto
aũt nõ ↄdẽnatio ſ᷑ abſolutio potiꝰ:⁊ remune⸗
ratio debet᷑ ĩↄſiſtorio tuo · Sniam & abſoluti⸗
onis a te iuſtiſſimo/miſicoꝛdiſſimoq; iudice:
nõ imerito mihi deberidico ¶ Ampliꝰ/nõne
iſta tua ẽ quã oꝛe aplico ꝓmulgaſti:qꝛſi noſ⸗
metipᷣos diiudicaremꝰ:nõ vtiq; iudicaremur
Tu aũt vides:qꝛ memetipᷣm diiudico:nõ igi
tur a te diiudicaboꝛ/idẽ ↄdẽnaboꝛ:¶ Ampliꝰ
qlit᷑ verꝰ erit ſᷣmo ille ꝓpheticꝰ. Judiciũ ⁊ iu⸗
ſticia coꝛrectio ſedis tue · niſi Hĩtellexer de iu
ſticia hac ⁊ iudicio qdðↄtra me exeqͥr · ⁊ qd de
meipo coꝛãte facio/accuſando meipᷣm teſtiſi
candoↄtra me crimia mea/pꝛonũciado ptra
memetipᷣm:capitali ſnia me eẽ digniſſimum-
¶ Ampliꝰ ſi aliqs aliꝰ ↄtra me ſicpꝛocederet:
⁊T ᷓ intentiõe pia:nũquid nõ iuſte ageret:nũ

qdnõ illũ iuſtũ iudicares in ꝑte iſta ·qto igit

foꝛtius me iuſtũ iudicare debes:qͥ ↄptra meip⸗

Grrno
llooſi
Montey
Mheis
ſtecͤfh
etfnuagn
Mgapro
lepet

nni-
ine
tec
ores
er
Ante
dob⸗
Mca
p
deo
dimn
ſn
e
W
hr⸗
ſer
Uümi
linſe
c⸗
Nre⸗
n
neſe
hnhip
mnfaao
ſnc h
go
Lteſti
üme
Cth
emeip
le in
fenun⸗
obe⸗
cle
ohe
ſnol⸗
ſhur
ti
e⸗
inin
fdell
ſoe
leſtif
ora
um⸗
erer
niu
bigt
ei⸗

Capitulum

ſum tanto iuſtius ago· tantoq; maioꝛi ʒelo iu

ſticie mala mea in meipſum ꝓſequoꝛ:q;to et
natura ⁊ cõſuetudo humane milſerie eſt etiã
in malis ſibijpſi ꝓpiciã eſſe: ſibiq; ignoſcere/
quẽadmodũ dixit poeta Neuius · Abihi inq;
ignoſco · Meuiꝰſiquidẽ pctã ⁊ vitia qͥbus ipᷣe
met laboꝛabat:in alijs ꝑſequebat᷑:nõ autẽ in
ſeipſo · Interrogãſq; quã ob cãm inſeipſo ma

lahmõinõ perſequebat᷑:rñdit · mihiignoſco ·
Hec eſthumane miſerie conſuetudo .quia in
pte iſta nõ ſolũ in alios iuſti:ß etiam ſeueriſu
mus · In noſipſos aũt iuxta modũ quẽ dixi ꝓ

pitij ⁊ miſericoꝛdes·Cũ ecõtrario nos habe⸗
re debeamꝰ. Pꝛopꝛijs em̃ pctis nemo ꝑcere

debet · potius abſq; vlla miſeratione illapſe
qui:⁊ exterminarea ſe:Aliena vo cũ miſcdoia

nõ qua miſereat᷑ pctis/ peccãtibus · hoc au
tem eſt quã reqᷣru infirmitas ꝑ quã ⁊ ipſa reũ
coꝛrectio adiuuat ·nõ que peccãtiampliꝰ pꝛe

beat incentiuũ · tãto igit᷑ laudabilioꝛ ẽ iuſticia
qua qᷣs ꝓpꝛia mala in ſemetipᷣo ꝑſequit᷑· ea iu
ſticia qua illa in altero impugnat /q;to diffici
lius eſt amari/c pugnare cõtraſeipſum q; cõ

tra aliumquantoq; vtuoſius ẽ ꝑſecutionem
ſuſtinere in ſeipſo:q; alij irrogare · Multo er

go maioꝛis iuſticie habedus ſum:multoq; ac
ceptioꝛis tibidñe miſcdie:meipſum ſic iuſtifi⸗

cans ⁊ ꝑſequẽs coꝛã te:qᷓ; ſialiũ iuſto modo ꝑ
ſequerer · ¶ Amplius qͥd petebat ſapientiſſi⸗
musille coꝛã te cũ dicebat: In tua iuſticia li⸗
bera me · An nõ ẽ iuſticia tua illa in qua ſe pe⸗
tebat liberari / illa quã ego ſacio in memetip⸗
ſo · Ala naq; indubitanter donũ tuũ ẽ· ⁊ illam
tu oꝑaris in me · vt em̃ eouſq; iniuſticia mea

mihi diſpliceat:vt eq eouſq; oderim · vt eã taz

ſtudioſe pſequar: qs ignoꝛar donü eſſe miſe⸗
ricoꝛdie tue: In hacigit᷑ iuſticiatualibera me

ab iniuſticijs meis:faciens eã inualeſcere:qͥ

uſq; iniuſticie mee q̃s ꝑipam pugno/⁊ꝑ quã

illas ꝑſequoꝛ ſtare nõ valeãt añ illã:ſᷣ fugiat a

facie ipſi.¶ Ampliꝰp ipaʒ iuſticiã tuã pugno
cõtra om̃es iniuſticias meas:⁊ peã ꝑſequoꝛ
illas ſicut tuipſe cõſpicis ⁊ ego ipſe te illumi⸗
nante video·Cõtraria ẽ om̃ibus iniuſticijs
meis.mõ pñrigit᷑ in me ſimul eẽ cũ illa:pᷣſerti
ſite cõfoꝛtãte ⁊ foꝛtificante illa vt debet ⁊ de⸗
cet inualuerit· ¶ Cõſident igit᷑ a miſcdia tua
peto:vt oẽs iniuſticias meas ꝑiſtq a me remo
ueas ⁊ extermines · Ad h em̃ illã cõtuliſti mi⸗
hi:vt ꝑeã cõtra eas pugnẽ ⁊ illas expugnem⸗
ſi adhuc eouſq; puula ẽ ⁊ virib inualida
vt ad exterminiũ eaꝝ nõ ſufficiat ·tuũ dñe eſt

adiũgere illã ⁊ cõfoꝛtare· Mõ em̃ minꝰ place⸗

gt tibi ꝑficere qð inchoaſti:qᷓ; qð placuit icho

greqͥn potiꝰ tãto ampliꝰ placeat tibi ꝑficere

qð incepiſti:qᷓ;ẽto melioꝛ eſt ia ꝑfectio operũ
tuoꝛũ:qᷓ; inchoatio eoꝛũdẽ· ¶ Ampliꝰnunqᷣd

nõ ipſa iuſticia cõtraria ẽ oĩbꝰiniuſticijs meis
Hoc eſt vitijs ⁊ pctis·alioqͥn qũo aduerſet᷑ il⸗
lis:qualiter pugnarẽ ꝑillãↄtra eas niſiipᷣa re
pugnaret eiſdẽ · Cũ igit᷑ ↄtraria ſimulin eodẽ

eẽnõ pñ · hec aũt maniteſte in me eſt · J igit
abierũt te exterminãte atq; delẽte vicia mea

⁊ pctãa mc igit᷑ iuſtificatꝰ ſum ꝑ miſoiam
tuã:dono iuſticie ipſi Jure igit᷑ ⁊ merito pe⸗
tere poſſũ ate dñe miſcðie ſnĩam abſolutiõis

¶ De iuſticia pfecta ⁊ impfecta· Ca.VIII

VBog ſi dixerit

qᷣs · quia reuera bona qͥdã diſpoſi⸗
tioẽ ex q̃̊ memetipᷣm ita dijudicas
atq; pſeq̃ris·Eᷣ nõ ẽ iuſticia nec iuſticie noĩe di
gna · ideat ipᷣe qualiter hoc dicat · cũ mani⸗

feſtũ ſit:ex ipᷣa diſpoſitiõe eſſe vel ꝓcedere iu

diciũ illud:vel iudiciũ ꝑ modũ qẽ iudiciũ non
poſſe eẽ vł ꝓcedẽè niſi a verinominis iuſticia:·
¶ Ampliꝰcũ ꝑſe atq; directe repugt⁊ aduſet
oĩ iniuſticie atq; pctõ · qũo nõ erit iuſticia vᷣe
rõnis ⁊ noiĩs ¶ Ampliꝰ odiũ oĩs iiuſticie · nũ
qͥd nõ iuſticia qdãẽ· ſiir ⁊ amoꝛ vtutũ oĩm:nũ
qͥd nõ vtꝰaliq̃ẽ · Verũ qſiq; pᷣter rematq; p⸗

poſitiiẽ diſputaredehis nulaten dubzdũ
ẽhmõi diſpoſitionẽ:quãda iuſticiã eẽ· Sic pe⸗

nitẽtia ꝑ modũ qͥ pnia nõ ẽ dubitãdũ eẽ q̊ndã
iuſticiã · Silr ⁊ penitẽtẽ oẽm manifeſtũ ẽ eẽ iu
ſtificãtẽ ſeipᷣm·⁊ ipʒ penitẽ nẽo igrat:qͥn ſitqð
dam iuſtificare ſe · 18) reuera differt penite
apenitere:⁊ dicunt᷑ 'm magis ⁊ minꝰ. Inue⸗
nit᷑q; penitere inchoatũ diminutũ · Inuenit᷑⸗
q; pfectũ penitere atq; cõpletũ· Lũc aũt ẽ ꝑ⸗
fectũ atq; cõpletũ ipᷣm penite?:cũ extoto aũtit
hoĩema vitijs ⁊ pctis ·et ex toto ↄũtit iſmad
coꝛrectionẽ: qð ẽ dic ad declinãdũ adipᷣaʒ ſa⸗
tiſfaciendũ ꝓillis iux arbitriũ ecclie:cuideus
dedit libᷣtatẽ autoꝛitatẽ ⁊ ptãtẽ iudicij pnialis
Intdũ aũt videbᷣ aliqͥs aliq;tulũ dolere de ſu⸗
is vitijs ⁊ pctis:⁊ ea intdũ ipᷣis diſplice · verũ⸗
tñ nõ qͥuſq; ⁊ vſq;q̃q; ꝓ illa deſerãt·⁊ tãq inci
tatiĩ moꝛtẽ ⁊ exminiũ eoꝝ adexpuãnð ↄtra

ea arma pnie⁊ diſcipline oronis/⁊ alioꝝ pᷣſidi
oꝛũ qbꝰↄtra ula pugnat᷑ aſſumãt· De poꝛibꝰ
vero ⁊ impfecte penitentibus:atq; ad gr̃am

vndecũq; conãtibꝰ: intelligẽqus videt᷑ ſmo

EK

beati Gregoꝛij quo diẽ · Interim fac quicqͥd

bonipotes:vt deus illuſtret coꝛ tuũ ad peni⸗
tentiam· Aanifeſtũ em̃ indubitanter eſt om
nemillum qui penitere deſiderat/⁊ querit la
chꝛymis / oꝛatiõibꝰ vel alienis ſuffragijs/aut
quibuſcũq; alijs modis ꝙ aliquatenus poſſit
dici dolere atq; penitere devitijs ſuis aut pec
catis · verũtũ nõ vera atq; ꝑfecta penitẽtia? ·
quẽadmodũ qui dicebat · Cõcupiuit aia mea
deſiderare iuſtificatiões tuas in om̃i tempo⸗
re · Pꝛoculdubio deſiderabat iuſtiſicationes

dei: cũ deſideraret deſiderare eas·Cur enim

deſideraret deſiderare eas:niſi ꝓpter ipſas·
Et ꝓpter hoc multomagis deſiderabat ipas
qᷓ; deſideriũ ſiue deſiderare earũ · verũtñũ nõ
erat eideſideriũ earũ ·qᷓ;tũ ⁊ quale cõcupiſce
bat illud habere · Ita eſt de quibuſdã penitẽ⸗
tibus:quia penitentia eoꝛũ nõ eſt niſi conatꝰ
quidã vel pᷣparatio ad verã ꝑfectãq; pniam:
Et eſt indubitanter inquiſitio vere peniten⸗
tie atq; cõplete ſtatus ille eoꝛũ:¶ Et ppter B
cũ ꝑfecta penitẽtia · pfecta ſit iuſticia ſiue iuſti
ficatio:qua ve penitẽs ſemetipſum iuſtificat:
vt diuine iuſticie diſtrictionẽ ſiue diſtrictã vlti
onem effugiat ⁊ euadat· Seu qð eſtdeo acce
ptius:vtiuſticie diuine ſatiſſiat:⁊ phocplace⸗
at deo vera pfectaq; penitẽtia · vere pfecteq;
iuſtiſicat nihil diuino iudicio vel vindicte ĩ pe

nitente relinquẽs: NMõ em̃ deus iudicat bisin

idipm · ſicut dic ꝓpheta· Neq; retractat vnqᷓ;
pniale iudiciũ:cũ verũ atq; ꝑfectũ cõpletũq;
fuerit· Et h inſinuauit Apls in ſermone ſuo
quo dixitê/ꝙ ſi noſmetipſos djudicaremꝰ:nõ
vtiq; dijudicaremur: Facit ad h̊ ipſuʒ ſermo
quẽ audiuiſti in pcedentibus · videlicet iuſti⸗
cia ⁊ iudiciũ coꝛrectio ſedis tue· ꝓpter hoc iu
dicium / dixit ille ſcũs ⁊ ſapiens Job · Nunqͥd

qͥ nõ amat iudiciũ ſanaripõt/qð abſq; dubio

de iudicio iſto pniali rectiſſime intelligit᷑· Coꝛ
rectus em̃ vere ꝑfecte iudicatus:ab alio iudi
cio indubitãter tutusẽ· nec alið iudiciũ opoꝛ⸗

tet vt timeatpᷣſertim cũ diuine miſericoꝛdie

iudiciũ pnĩale placeat. Sic ißemetꝑ Eʒech ·

teſtificatus eſt dicẽs · Nolo moꝛtẽ peccatoꝛis

ſed magis vtↄuertat᷑ ⁊ viuat · Quiaigitur qͥ
bñ coꝛrexit:eſt ꝑfecte iuſtiſicatus · Et ꝓpter
hoc iam iuſte ⁊ plene liberatus ab iniuſticijs
ſuis omibus:⁊ abſolutus a vinculis eoꝛum/⁊
debitis penarũ infernaliumſihoc eiinnotue
rit:nõ habet neceſſariũ petere aliquid hoꝛuʒ
cũ iam omiailla receperit·ſ potiꝰgratias age
re largitoꝛi iſtoꝛũ bonoꝛũ: Sile aũt reiiſtiꝰeſt

ctus eſt· Hõ em̃ ſuꝑeſt ei inquirere albedinẽ
vel ꝑtem aliquã albedinis· Augmentũ vtiq;
⁊ obſeruationẽ atq; cõfirmationẽ inceſſanter
petere debet: ꝓpter imenſitatem periculoꝛũ
quibus interius ⁊ exterius:⁊ vt ad vnũ dicaʒ
ex omi ꝑte patet iuſticia · Sed ne ipſa iuſticia
in ipſo/vacet a ꝓfectu ⁊ incremento:cũ ocio⸗
ſitas ⁊ infructuoſitas om̃i gre ⁊ vtutiinimica
ſit· ſicut docet beatus Greg.dicẽs · quia dile⸗
ctio vera ocioſa eſſe nõ poteſt · ⁊ tus ſemper
aut deſicit aut ꝓficit Quiaigit᷑ vᷣitas ⁊ ꝑfe⸗
ctio iuſticie ſue/ vix innoteſcit alicui:nulli ex⸗
pedit ceſſare ab orTonibus hmõi vicʒ /quibus
⁊ mũdatio abiiuſticijs ⁊ liberatio petat᷑· Ve⸗
rum qm̃ de impfectiõe penitẽtie ſue plene cõ
ſtat:⁊ liquet plerũq; vnicuiq; noſtrũ · Mani⸗
feſtum eſt in eo ſtatu neminẽ nr̃m deficere de
bere ab ofonibus añdictis · In eo em̃ ſtatuin

in eo quiplene dealbatus ⁊ ꝑfecte albus eſſe

M

dubitanter eſurimus ⁊ ſitimus iuſticiã:licet⁊

eſurie ⁊ ſitidebilibus ⁊ impfectis·tũ quia pꝛo
mittit᷑ nobᷣ ſatietas cõtraria ipᷣo oꝛe ſacratiſſi⸗
me veritatis Petenda eſt inceſſanter iſta ſa
tietas inſtantia ac deuotiõe qua poſſumus:q̃
vicqʒ nobᷣ dat᷑ vt eam petamꝰ:Dicenduʒergo
eſt miſeratoꝛi largiſſimo adiuua conatꝰ nr̃os
dñe miſcdie:quibus conamur adteq ſcis eos
nihil eſſe ſine te:ſicut cõfitebat᷑ tibi Sapiens

⁊ſcũs tuꝰ Augꝰ · dicẽs · Scio dñe quia ſine te

nihil ſunt omes conatus meioꝑperimanuum
tuarum poꝛrige dexteram tuam:qua me tra
has ad te:⁊ extrahas de abyſſo miſeriarũ me
agrum · Cõuerte me dñe · · ex toto verte ad te ·
Jacens em̃ in lecto tot egritudinũ ⁊ languo⸗
rum/ vertere me extoto/ſine toto nõ poſſuʒ

adte · Aiſerere meidñe qm̃ infirmus ſum:ſi

7

miſerandiſunt infirmi coꝛꝑe:qᷓ;dto magis mi⸗
ſerandiſunt infirmimente· Oñe miſcdie/ qͥd
obſiſtit mihivel aduerſat᷑ quo minus miſere⸗
aris mihi · ¶ Scio dñe te illuminante:quia nõ
obſiſtit mihi adhoc miſcdia tua· Hõ em̃ obſi-
ſtere põt /vel cõtraria eſſe ſibijpſi · Hoc aũt in
dubitanter eſſet · ſi oꝑationẽ ſuã que eſt miſe⸗
ratio tua impediret · Abſit aũt ha miſcðia tua
qð nec vllo genere rerũ iueniripõt videlicet
vt res aliqua ſibipſi aduerſet᷑:⁊ oꝑationẽ ſu⸗
am naturale atq; debitã impediat · Aut obſi⸗
ſtit igit᷑ mihi in hoc iuſticia tua:aut vitia mea
ſiue peccata:vłfoꝛte vtrũq;· ſiiuſticia tua
obſiſtit:⁊ mihi⁊ miſcðie tueĩ ꝑte iſta:qũo igit
nõ potiꝰ obſiſtit qͥ minꝰ dares mihi donũ ↄfeſ

ſionis iſtiꝰ Nõ em ẽ eiadaucta vxtusĩ ꝑte iſta

ee
dn
Nnch
Mer
llori
dicz,
ſtich
ocio⸗
meca
die⸗
lper

gſe⸗

Wler⸗
gas
e⸗
eq
an⸗
gede
uin
en
nupe
Nuſ
fllaſ⸗
nmgi
ſfos
os
ens
ete
wum
eia
rüme
adte
ng⸗
poſ
ſonel
Nod
“
lere⸗
ia no
obſ⸗
Wrin
innie⸗
u
Allet
ll⸗
l
mea

nn⸗
gil
el
eiſta

.
5

cõtra me ex cõfeſſione iſta:qn potius multo⸗
minus iuris habet contra me ꝑillam · Quãto
em̃ magis meipſe coꝛã te iuſtiſico: tãto minꝰ
iuris⁊ iuſte ptatis reliquit᷑ iuſticie tue/ad vin
dicandũ in me · Si em̃ ex toto atq; ꝑfecte me⸗
ipſe iuſtiſicarẽ:nulle eſſent ꝑtes iuſticie tue:
ad iuſtificandũ me vel ad obſiſtendũ mihi qͥ⸗

cũq; modo · Ex iſta igit᷑ confeſſione minꝰ põt

vt ita dicã/⁊cõtra me ⁊ cõtra miſcdðiam tuam
iuſticia tua ¶ Ampliꝰ qualiter obſiſtit mihi iu
ſticia tua/cũ egoipſam adiuuem ꝑiſtam con
ſeſſionem meã:imo potiꝰ manifeſtũ ẽ(quiaip
ſa parat etiã pᷣparatis in me miſcdie tue viam
dũ me dignũ ⁊ idoneum aliquatenus efficiet
miſeratio miſcdie tue · ¶C¶ Amplius nec decet

nec poſſibile eſt miſcdðiam tuam ocioſam eſſe:

qua ꝓpter neceſſe ẽ eam oꝑari oꝑatiões ſuas

⁊T maxime in eos qͥad eam ſepᷣparant:qui ad

eam fugiunt .qͥ illam quaſi qð a teipſis datum
eſt querũt · Et nõne ego dñe miſcðie vnus ex
illis ſum:qͥd em intendo: vel queroꝑ omnes
iſtas accuſatiões / teſtiſicatiões/⁊ ↄfeſſiones

contra me / niſi vt miſerearis mihi?quid intẽ⸗

do reuelatione atq; oſtenſiõe vulnerũ.niſi vt
medearis illis ꝑ miſe cdᷣiam tuã:Similit ꝑ oſtẽ
ſionem pauꝑtatũ mearũ atq; defectuũ:quid

intendo vel quero: niſi miſerationũ tuarum
ſubuentiones ⁊ bñficia:¶ Amplius · qͥd põt

intendere contra me iuſticia tua niſi vindictã

iuſtiſſimã· Perditionẽ em̃ ⁊ deſtructionẽ ope

ris tui/ qð ego ſum:nullo modoꝛum intendit
iuſticia tua · Alioqͥn cõtra teipᷣm intenderet⁊

pugnaret · Nõ intendit igit᷑ deſtruere in me:

quod tu feciſtiĩ me· Hoc em̃ tu adhucdiligis
i me:qͥ nihil eoꝝodiſtiq̃ feciſti Qð tuãt dilig⸗
in me / iuſticia tua odire nõ poteſt· qua ꝓpter
necꝑſequi:nec deſtructionẽ illius intendere

vllo modo põt · Odit igit᷑ ſolum illð in me qð

⁊ tu odis in me:videlicet feditates /defoꝛmi⸗
tatesedepꝛauationes/ac turpitudines: qᷣbꝰ
ego depꝛauaui ⁊ deturpaui quod tu bonum⁊
pulchꝛũ feciſti in me dñe miſcdie · ec ipemet
odi/⁊ ꝑſequoꝛin me:⁊ pugno cõtra ea q́;=tum
tudas ⁊ adiuuas · Nõdũ ſiquidẽ ꝑfecto odio
odiilla · Nec vt foꝛtis ⁊ implacabilis inimicus
totis viribus ⁊ ſtudijs pugno contra illa · qm̃
nõ eouſq; foꝛtis ſum adhuc:vt poſſim hoc· et
cõtra ipſa pugno /licet debiliter ⁊ adhuc infir

miter cũ iuſticia tua/anõ contra eã .· Iniuſte
igit mecũ agit ſiptra me ẽ mihiq; obſiſtit:· Im

poſſibile eſt aũt iuſticig tuam inique agere vl
iniuſte · quia impoſſibile eſt vt in ſtatu iſto in

qͥ me poſuit gra tua:cõtra me ſit iuſticia tua:

neq; igit᷑ iuſticia tua/nec miſcdᷣia tua ↄtra me
eſt · Sola igit᷑ vitia mea ⁊ pctã cõtra me ſunt-
Quia igit᷑ contra teipſum ſunt · illa em inimi⸗
cituiſunt:quos ĩplacabiliter ſemꝑ odis· Ad⸗
iuua ergo me/cõtra me pugnantẽ c ante tri/
bunal miſcðdie tue contra ipſa litigantẽ · Bel⸗
lum em iſtud ⁊ litigiũ/cõtra inimicos tuosẽ:
Adado etiã quia ꝓpter te eſt · Propter h̊ pu⸗
gno contra ea⁊ litigo:quia tu odiſti ea · et qa
bñplacitũ tuũ ẽ impugnatio · Sed et ꝓpter h̊
dñe miſcðᷣie ea in me ꝑſequoꝛ ·qm illa ſola pꝛo

hibent ⁊ impediunt ne tibiplaceã:⁊ ꝓpter G

exterminareilla a meipſo enitoꝛ:vt vides·qͥ⸗
bus adhuc poſſim conatibus vt exterminem

a meipſo:quecũq; tibi diſi plicent in me: vt ip⸗
ſis pꝛoꝛſus abraſis/⁊ extirpatis a me:tibipla

citus efficiar/⁊ acceptus · ⁊ ſic me recuperes
⁊ poſſideas ſołꝰ totaliter:cuiꝰme eẽ recogno
ſcoiure pleniſſimo:iureq; ſingulari. ¶ Bellu
ergo iſtud tuũ eſt· qm̃ victoꝛia tuaẽ·qͥ ſcis me
nõ niſi vᷣtute tua victoꝛẽ eſſe poſſe illoꝛũ · Cã
iſta tua eſt: qm de iure tuo · de llo / vicz vt il⸗
lud obtineas in iudicioiſto/contendit᷑· Scis

em dñie ꝑiniquiſſimã vſurpationẽ/ ⁊ ꝑnicio⸗

ſam voluntatem meã:vitia mea/a peccatum
intrare poſſeſſionem meam:ipſius qͥ tuũ ius
ſum totaliter abſq; ꝑticipe vllo/⁊ccõſoꝛte· Ne
ſuſtineas vlteriꝰ iſtos tam odibiles mihi ⁊ ti⸗
bi inimicos poſſidere ius tuũ:quod egoipſe
ſum · Scio dñe quia iuſtiſſima ẽ iſta pena mea
dure videlicetſeruitutis:⁊ crudeliſſime tirã⸗
nidis:quibꝰ me inceſſanter pꝛemunt ⁊ affli⸗
gunt dñi iſti · vicʒ vitia mea/⁊ peccata qͥbꝰme
turpiſſime ⁊ inſaniſſime ſubdi · Et ſi placere ti
bi merito põt iſta tanta pena mea:quia iuſtiſ
ſima · Diſplicere tibi tũ debet iniuria ⁊ contu⸗
melia tua:qua tibi faciunt in me:tam nequirt

abutentes medñi iſti · Et ꝑiſtos:etiam demo

nes ipſi qui ꝑ ipſos in om̃em iniuriam ⁊ cõtu⸗
meliam tuam abutunt᷑ me · An tibi debet pla⸗
cere plus iſta tanta pena mea iuſtiſſima:q; ti⸗
bi diſplicere iniuſtiſſima dñatio dñoꝛũ vtroꝛũ
q; iſtoꝛũ:q̃ nulla iniuſtioꝛ:nulla nequioꝛ:nul⸗
la bonitati tue intolerabilioꝛ ·

¶ Petitio victoꝛee in conflictupnie· Ca.X

Xomnibꝰiſtis

iitur colligo aggregata ratioci⸗
ustione:quia nec miſicoꝛdia tua
contra me eſt:nec iuſticia tua in iſto beno vel

CLapitulum

22 èòM! en
iudicio. Ceccata vero mea que pꝛoculdubio auerſos aſe ſentit / ⁊ conſpicit· ⁊ contraſe re⸗ *
contra me ſunt ·⁊ etiã contra te nõ debent p⸗ bellantiſſimos amoꝛe creatoꝛis· In quo ma—⸗⸗ all
ualere · ne dicam cõtra te:ſed etiam nec ↄptra gistanto gloꝛificat᷑ deus q́;to magis?⁊ mira⸗ c
me / in iſto iudicio vel pᷣlio:de quo euidenter bilius bonũ eſt iuſtiſicare impium:q; toꝛque⸗ ti
oſtendi põt:ꝙ vtrũq; vnũ eſt videlicet tamp re/ ſuſcitare moꝛtuũ in vicijs ⁊ peccatisſan in
lium q;ᷓ iudiciũ· Vlince igit᷑ in iſto iudicio parri ctumq; ac deuotiſſimũ dei ſeruũ efficere:qn e⸗
ter ⁊ pllio:qui vides victoꝛiã hic ꝓuenire non to melioꝛ eſt ipᷣa ſanctitatis gra:qᷓ; pctõꝝ vin⸗ Uas
poſſe niſi vᷣtute tua· He patiaris me ſuccũbe⸗ dicta. Nũquid nõ exte dixit ſanctus ſapiẽs · in
re ⁊ vinci:ꝓpter infirmitatem ⁊ defectũ vir⸗ Augꝰequia maius fuit paulũ ſuſcitare mẽte: per
tutis ppꝛie · ſed da virtutẽ potiꝰ ad vincẽdos qᷓ; laʒarũ coꝛꝑe · Quis aũt dubitat · q;tũ gloꝛi
tam odibiles inimicos tuos:quidas laſſo vtu ficatus fuerat ex co oꝑe:ꝙ laʒarũ coꝛꝑe ſuſci⸗ ne
tem · C his qͥ nõ habent foꝛtitudinem ⁊ robur tauit:to igit᷑ magis gloꝛiſicatus fuerit ex
multiplicas · An denegaſti vnqᷓ; vᷣtutẽ ⁊ foꝛti⸗ ſuſcitatiõe pauli:que eũ de moꝛte vitioꝛum ꝰ e
tudinem certantibus ꝓte:ſiue in iudicijs ſi⸗ peccatoꝛũ ſuſcitauit · Tanto naq; ex mirabili d
ue alias vbicũq; Ne incipias igit᷑ a me ſiue n oꝛibns oꝑibus ſuis / eſt eimaioꝛ honoꝛ et ma⸗-
me .qð nulli vnq hominum te feciſſe:nemo fi ioꝛ gloꝛia:q; ex minoꝛibus/qntoillaa miriſicẽ & 1
Q delis ignoꝛat ¶ Amplius rũdere mihi o iuſti⸗ tia⁊ magnitudine pꝛecellũt minoꝛibꝰ.C Am
cia creatoꝛis ſi eouſq; tibi placeat vindicta à& plius nõne ⁊ illud ſiliter dicit idem ſanctuset 6
me/adeoq; auida es cruciatuũ ⁊ toꝛmentoꝝ ſapiens Augꝰ·quia maius eſt deo iuſtiſicare
meoꝛũ: Dic obſerro ꝓpter quid placeat tihb impium: q; creare celum ⁊ terrã· Maioꝛ em̃ . 6
iſta vindicta? Scio quia nõ poteris rĩdere: eſtei gloꝛaa ex iuſtificatiõe vnius impij:q;; ex
velaſſignare niſi alteram ex iſtis duab cau- creatione celi⁊ terre · Ethoc indubitanter /
ſis:videlicet iuſticiã vindicte/⁊c gloꝛiã creato apud intelligentes ⁊ cognoſcentes miriſicc⸗ 9
ris · Quia igit᷑ ybi maioꝛ vtraq; iſtarũ cauſa⸗ tas magnalium ipſius. In iuſtificatione aũ=t
rum euidenter eſt· ibi debet tibi maioꝛ eẽ ſte vnius impij:eſt nobiliſſima victoꝛia · Vincit iu
ajqmoꝛ c auiditas vindicte:⁊ cruciatuũ meoꝛũ diabolus vincit᷑ ⁊ peccatoꝛ ſuipſius/a ſemet Cie
Meceſſeẽ vt magis ſibi placeat vindicta:qua ipſo:tam bello q; iudicio vt pᷣdixi· Taãta q; tãa ſie
egoipᷣe creatoꝛi facere parat ſum. Jam autẽ q; magniſica largitio venie eſt gre:vt huma ade
dixi:quia iuſtiſicatio qua vere acꝑfecte peni: nus intellectus eas nõ ſufficiat admirari:fir Eenco
tens ſemetipᷣm iuſtificat: maioꝛisẽ eiglie: ca ibi innouatio ⁊ refoꝛmatio imaginis ⁊ ſimili⸗ Ae
que iuſtificat alium· Adieci etiam quia lauda tudinis creatoꝛis in animahumana Nec mi ee
bilioꝛ: ⁊ ipi creatoꝛi acceptioꝛ· Aagis igirtur nus mirifica:qᷓſi de trũco arido ⁊ putreſacto ſt
placet tibi pnĩalis vindicta: quãde meipio fa⸗ oliua ſpecioſa ⁊ vernans ſubito efficeret᷑. vel nin
cere cupio·qᷓ;illa que ꝑtoꝛtoꝛes demones/vł de poꝛco ſpurciſſimo aut buffone:ſpecioſiſſi⸗ ign
ꝑ quecũq; toꝛmẽta inferripoſſet· Adhãc igik mus aſpectuq; deſiderabiliſſimus iuuenis ef ere
neceſſe habes intendere ⁊ nõ alijs me toꝛto⸗ ficeret᷑ · Vincitur ibi ⁊ ira tua:cui reſiſterene hio⸗
B ribus tradere ¶ Amplius nõne maioꝛis ẽ glo mo põt:abipſa miſcdia tua · yſi magnificen mnlit
rie creatoꝛi:vt ipe faciat ſibi miniſtros deuo-⸗ tia remiſſionũ tuarum ⁊ largitio munerum- lleta
tiſſimos:qͥs habuit hoſtes ⁊ aduerſarios:to⸗ gratiarũ tuarũ⸗xvt de alijs taceã ipa heredi ſe⸗
tum aũt ei h ꝑ pniam efficit᷑ qui em ꝑ peccata tas felicitatis eterne:maioꝛ eſt q; celum ⁊ ter Afi
⁊ vicia inimicideiſunt /cõuerſi ꝑpniam eiuſ-⸗ ra · Tot igit᷑ ⁊ tãta tãq; magnifica oꝑa tua cõ tn
dem deuotiſſimi ſerui efficiunt᷑· Et qð ẽ mira currũt ſimul/in vna vnius contritipeccatorꝭ⸗ ön
bilius:ſuijpſoꝛũ hoſtes ⁊ aduerſarij:ppter ip iuſtificatiõe:vt minoꝛa merito reputent᷑ celũ P ben
ſum fiunt /ſimul etiã vindices ⁊ toꝛtoꝛes ·dů⸗ cterra:q; illa ſint:¶ Quis aũt cogitare ſuffici Z eßn⸗
modo in ſemetipſo qᷣcqᷓ; contra creatoꝛẽ ege ar grarũactioões que tibi ꝓilla reddant᷑·⁊ col igtu
runt: diſtricte vindicant: ⁊ſeuere puniũt. J⸗ laudationes que tibi placuere:que ⁊ ſuꝑ om ſnauit
los etiam diabolus ſentit conuerſos: hoſtes nem admirationem noſtram ſunt: pulcherri poof,
atrociſſimos /eiq; rebellantiſſimos ⁊ ad om - marum ſublimiumq; miliciarumtuarumex⸗ horn
nem voluntarẽ dei ꝓ viribus pꝛomptiſſimos ercituum videlicet omnium angelicoꝛum: fe ſin⸗
quos pꝛius dũ eſſent in vitijs ⁊ peccatis ha⸗ ſtinantq; tibi ĩ celis:inde agitur gaudiũ.Tu D
buit ſubditiſſimos · Et heceſt mutatio dextre em̃ dixiſti:⁊ facta ſunt celum ⁊ terra·tu man⸗ 1
excelſi:qua diabolus nõ ſine grauiconfuſõe: daſti ⁊ creata ſunt· Nihil verbo tuo omnipo⸗

nn⸗
e
ſan
Vn.
eS.
le:
dori
l
mer
uunt
wi
ſi⸗ 5

R
ſae
her
ner
it .

fit
⸗
Ai⸗
e
e

ch⸗
edi
er
90
aid
kteii
Acol

eni,
mfe⸗
Tu
n⸗

ipc⸗

scä
.
ä
H

tenti· nihil mandato beneplacititui ſe oxo⸗

ſuit:⁊ cõtradixit · nihil ibi quicq; difficultatis

adhibuit · Et ipſa etiã celum ⁊ terra:ſi qͥddiffi

cultatis ⁊ reſiſtentie ogponere potuiſſemcre⸗
ationi ⁊ foꝛmationi ſue:nullatenus hec feciſ-
ſent · qͥn potius ſiquid iuuaminis ad hoc adhi
bere potuiſſent:toto gaudio ⁊ auiditate illð

ad h adhibuiſſent:¶ Hõ habesigit᷑ o pulcher

rima/oſemꝑ om̃ino laudanda dei iuſticia: ꝓ
pter quod te vel mihi oponas /vel mihialiq⸗

tenus auerſaris ſiue in vindictam de meſu⸗
mendam ſiue in gloꝛiã creatoꝛis intendens·

An nõ ego ⁊ ꝓpugnatoꝛ tuꝰſum in pꝛelio iſto
⁊ aduocatꝰ in iudicio iſto · Quid em̃ alið intẽ

dovel q̃ro·niſi vt totũ me recuꝑes:totũq; poſ
ſideas · Hõ em̃ pugno vłiitigo:niſiↄtra capil 2
les inimicos tuos:vicʒ iniuſticias meas:⁊ nõ
poteſt nõ e ſſe tuumadiuua igi᷑ ppugnatoꝛẽ
tuum:⁊ aduocatum in bello tuo iuſtiſſimo at

q; iudicio · Alioqͥn nõ ſolum mihi:ſed etiã tibi
ipſi deeſſe merito reputandus es· Loquoꝛ
amplius vnum verbũ tibi dñe miſericoꝛdie · ⁊
dicam · quia opoꝛtet te miſereri mihi:ſalua ꝑ

om̃ia iuſticia tua · ſimiliter ⁊ iuſte agere mecũ

ſalua ꝑpom̃ia miſericoꝛdia tua · mõ em̃ eſt poſ⸗
ſibile vt alterum iſtoꝛuʒ ꝑmittat bonitas tua:
videlicetvel ledi iuſticiam tuã ·velledi miſeri

coꝛdiam tuam· Vtraq; enim bonitas ẽ:neq;

em̃ contraria ſunt vllo modoꝛum · nec altera
alteri vllatenus aduerſat᷑·imo ſi phas eſt di⸗
cere:mutuo ſe ꝑ omia adiuuant · Abſit em̃ vt
ſic vindictã iuſticia expetat:vt miſcdðiam om⸗
nino euacuetAbſit ſimilitervt miſcdᷣia tua ſic
ignoſcere intẽdat:vt iuſticiam tuam pꝛoꝛſus
excludat · Zu igit᷑ plargus miſeratoꝛ es:⁊ ni⸗
hilominꝰ in miſerando ſeruãs iuſticiam · Et ſi
militer ſeuerus vindicatoꝛ:in vindicando tñ
illeſam per om̃ia ſeruãs miſcdðiam· Auia igit
ſi me per penitentiam iuſtiſicas:⁊ ſalua eſt ꝑ
om̃ia iuſticia tua:⁊ ſalua per om̃ia miſericoꝛ⸗
dia tua · Confidenter dico:ꝙ neceſſe habes
nõ neceſſitate coactionis / ſed ſupabundãtia
liberrime bonitatis tue:iuſtificare:¶ It
em̃ vere ⁊ perfecte penitente ſalua eſtꝑ om⸗
nia iuſticia tua/dum nihil in eo impunitũ re⸗
linquitur· Omis em̃ vere acperfecte penitẽs
pꝛo om̃ibus cõmiſſis ⁊ omiſſis ſeipſum punit
ꝓ omnibꝰ nãq; dolet ⁊ erubeſcit:⁊ ſibijpſi ira⸗
ſcitur:⁊ ſicut tuipſe ad nudum conſpicis:etiã
cogitatiões malas /in ſeipſo punire nõ negli⸗
git · Quis em̃ vere penitens eſt quinon dole
at pꝛo eo:ꝙ quicq; quod tibidiſpliceret cogi⸗

n omi

tauit · Et intendodñe miſericoꝛdie ꝙ ſaltẽ in
vniuerſali pꝛo omibus quibus te offendit /de
bet ſaltem dolere vniuerſaliter:qui nullaʒ ex
offenſis tuis excipit velpᷣterit· De ſinglis em
ſingulariter dolere vel penitere:interdũ foꝛ⸗
ſan nõ eſt poſſibile alicui:ſicut neq; ſingulari
ter recolere aut memoꝛiter tenere · Delicta
enim quis intelligit ·
Excuſatio penitentis ꝙ nõ debet tm̃ puni
riq;tum meruit· Ca- X

Bog ſidirerit

gq .quis.quia quẽadmodũ in ſingu⸗
lis cõmiſſis ⁊ omiſſis ſingulariter
peccat/quicũq; peccat ·ſic ⁊ ſingulariter emẽ
dare ſingula/ ⁊ pꝛo ſingulis ſatiſſacere ſingu/
lariter debet · Rñdeo hmõihomini:quia hoc
nõ ſolũ iuſticie tue nõ eſt·ſed etiaʒ nechuma⸗
ne · Quotcũq; nãq; latrocinia qͥs cõmiſerit:
nõ tot eiſuſpendia vel moꝛtes alie irrogant
qn potius hec vno ſuſpẽdio humana iuſticia
reputat:in eo omia vindicata ·⁊ hoc qᷓ;tuʒ ad
ipſam humanã iuſticiã ꝑtinet· que poſt vnam
moꝛtem coꝛpoꝛis:nõ habet amplius quid fa⸗
ciat in peccantem · Aliter aũt ſe habʒ in veriſ⸗
ſima ꝑoĩaq; ſy laudanda iuſticia tua:q̃ vna
moꝛte veteris hominis /om̃ia vitia ⁊ peccata
in anima humana moꝛtificat ⁊ extinguit·vni
caq; infuſione iuſticie ſeu gratie tue:oẽs ſoꝛ⸗
des ſpũales emũdas ⁊ abluis:quẽadmodum
infuſione foꝛtiſſime medicine:om̃em infirmi⸗
tatem curas:⁊ quẽadmodũ vnica infuſione
thyvriace virtuoſiſſime/venena omniũ pctõꝝ
⁊ vitioꝛũ exterminas pꝛoꝛſus ⁊ diffugas

Obiectio contra pꝛedicta. Ca · XI

Volg ſi direris
U. Dñe miſcðie/quia nõ q;tũ iuſticia re
2 quirit ſeipſum punit/etiaʒ penitens
quãtũcũq; vere ac ꝑfecte · qm̃ pene eterneſi⸗
ue gehennales debent᷑ vnicuiq; peccãti moꝛ⸗
taliter · Pene vero pniales quãtecunq; ſint:
nulle ſunt comꝑatione illarum · qua ꝓpr nul⸗
lus ex vere ⁊ ꝑfecte penitẽtibꝰ /punit ſe tãtis
penis pnĩaliter:qᷓ;ẽtis dignꝰẽde dei iudicioet
iuſticia · Rñdðo tibi in hoc dñe miſcdie · qꝛ iuſti
cia tua nõ reqͥrit Ra pctõꝛibꝰ.vicʒvt tantis ac
talibus penis ſeipos puniant· Infernales nã
q; pene:quos tenent nõ emendant aut coꝛri⸗
gunt · Nõ eſt em̃ in inſerno qui conſtar tibi ·

Capitulum .

GBAmplius pene ille nõ ſunt cõtrarie vitijs et

peccatis:cum ea necexterminẽt nec minuãt:
neceis vllatenus aduerſent᷑ ſeurepugnẽt eiſ
dem:qͥn potius ꝑpetuo conſoꝛtio coheret eiſ⸗
dem · ¶ Amplius pene hmõi nihil aliud poſ⸗
ſunt in eis in quibus ſunt:niſi ꝙ eos toꝛquẽt
⁊ excruciant · Hoc aũt bonitati tue nunq; per

ſe placet dñe miſcðie· Hõ em̃ delectaris in ꝑ⸗

ditione viuentiũ · Diabolice nãq; malignita⸗

tis eſt illud ꝓpꝛium:amare penas ⁊ toꝛmẽta

hoĩm· Scio nãq; te docente:quia pene malo
rum tã angeloꝛũ q; hoĩm placent tibi · non qꝛ
pene illoꝛuʒ ſunt:ſed quia iuſte· ⁊ ideo bone:

„ „ 740 „

Et quia a teipſo ſunt:Diligis igi᷑ in hmoipce

nis oꝛdinẽ ⁊ pulchꝛitudinẽ iuſticie · Diligis in

eis ⁊ gloꝛiã tuã: HNõ em̃ parũ te gloꝛifſicat pe⸗

na maloꝛũ iuſtiſſima: que eis te actoꝛe ſimul

T⁊ꝓ iudice irrogat᷑ Claret etiã inuictiſſima omi
potentia tua:qua punis pᷣncipes tenebꝛarũ:
ceteroſq; repꝛobos:qui bonitate tua⁊ pᷣcla⸗

ra benificentia tua in iniuriam tuã ⁊ cõtume⸗
liã abutunt᷑· tuiſipſis bñſicijs contra te ſe ſuꝑ⸗
biam eleuãtesdũ ꝑ eam ſubijciunt᷑ ⁊ artant
ſupplicijs/adeo impotẽtes effecti:vt nihil vl⸗

terius poſſunt niſi dolere ·qͥ in rebus peſſimis

exultauerũt:nihil amplius qᷓ; cõfundi obpꝛo⸗
bꝛio ſempiterno:⁊ ignominia que finem non

habẽt · qui tam male gloꝛiabant in ſeculo iſto
niqhil aliud pñt q; egere/apᷣmieternalit pau⸗
pertate artiſſima:que eſt omniũ bonoꝛum ir

releuabilis inopia qua diuicias ſpũales ſapiẽ

tie vicʒ ⁊ vtutũ /velreiecerũt velcontempſe⸗
runt:⁊ fallaces coꝛꝑales ſeu temꝑales diuiti⸗

as inoꝛdinatiſſime eripuerunt vłladminiſtra
uerunt · Dico etiam ꝙ pene ille eternales per
petuo auertunt a te dñe miſcdie·:Nõ em̃ tra
dunkt᷑ in illis niſi quos ineternũ ꝓieciſtia facie
tua · ⁊ ſine vlla ſpe miſerationis ⁊ liberatiõis
dereliquiſti. Qua ppter a penitentibus iuſti⸗
cia tua penas hmõi nõ requirit · alioqͥn cõtra
ria eſſet ⁊ miſcdie tue/⁊ ſibijpſi · AMiſcdᷣie ſiqͥ⸗
dem:dũ nõ ſoluʒ miſeros pctõꝛes in miſerijs
vitioꝛũ ſuoꝛũ ⁊ pctõꝛũ nõ deſereret ·ſed eiſdẽ
etiã miſerias incomꝑabiliter adaugeretredi

req; eos ad tuã miſcðiam ꝓhiberet · Si vero

ipſi aduerſaret᷑:qm̃ peccatoꝛũ iuſtiſicationeʒ

tur illas ſolas iuſticia tua reqͥrita pctõꝛibus:

que adillã reducant eoſdem · ⁊ ab iniuſticijs
vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ illos liberent ⁊ emundet

ꝓculdubio impediret:conſtituens eos in eo
ſtatu in quo iuſtiſcati ſumus·redire ad iuſti⸗
ciam nõ eis poſſibile vllo modo · Penas igi

Hec aũt ſunt ſole pnĩales: Dico igit᷑ coꝛaʒ te C.

dñe miſericoꝛdie:qꝛ ille doloꝛ iuſticie tue ſuf⸗

ficit in pctõꝛibꝰ:qui eos faciat ⁊ querere me⸗

dicinam miſericoꝛdie tue:et ſubijcere ſe eos

cure medicinalitue. Siliter ⁊ iſte timoꝛ iuſti⸗

cie tue ſufficit in eiſdem peccatoꝛibus:qͥ eos
faciat fugere ad miſericoꝛdiam tuam que ſo⸗
la eſt refugium vnicũ miſeroꝛum · Sic ⁊ eru⸗
beſcentia illa ⁊ confuſio:que eos faciat abſcõ
dere:⁊ turpitudines ⁊ feditates vitioꝛũ ſuoꝝ
⁊ peccatoꝛum a facie tua:⁊ ab aſpectu ſancto
rum oculoꝛum tuoꝛum · que faciat eos vela⸗
re ſiue oꝑire omia alia pudenda · Oꝑimentũ
aũt iſtud ⁊ velamen vnicũ eſt:ipſa eoꝛundeʒ
reuelatio:⁊ hoc nõ eſt niſi ſincera confeſſio il⸗
loꝛum ·ſicut mos eſt confeſſionem fieri in ec⸗
cleſia tua:vbi confeſſionẽ hmõi non ſolum ſa
craſti:ſed etiã ſacramentuʒ mire ac virtuoſe
ſanctificationis feciſti · Sic dico ex eruditiõe
tua ⁊ magiſterio /quia ſatis eſt iuſticie tue tã⸗

ta ira contra vitia ſua ⁊ peccata in peccatoꝛi-

bus:que eos faciat armari ⁊ accingereſe ad
expugnanda ea:⁊ in moꝛtem exterminiũ eo⸗
rum eos accendat:quouſq; viuere de cetero
patiant᷑ · Ethec vtiq; ꝓpoſito ⁊ voluntate Et
eſt ꝓpꝛia intentio ſancte ire iſtius:vt in vin⸗
dictam tuã ⁊ ſuam:hoc faciant · In vindictaʒ
quidẽ tuarũ iniuriarũ:a cõtumeliaꝝ tuaꝝ q̃̊s
in ſeipſis tibi dño deo irrogauerant: In ſuam
vero vindictam:hoc eſt ꝓpꝛie moꝛtis vltio⸗
nem:quã ꝑ vitia ſua ⁊ peccata ſibijpſis intule
runt · Sic dñe miſericoꝛdie dico de indignati⸗
one · quia ſufficit tue iuſticie vt tanta ſit in pec
catoꝛibus:que eos eouſq; erigat ⁊ eleuat:vt
eis de cetero ſubeſſe velſeruire dedignetur·
Eaq; aſeipſis tãqᷓ; viliſſima excutere oĩnoq;
conculcare:deſpicereq; illa ꝓponat · Sic di⸗
co⁊ de odio:quia ſufficit iuſticie tue vt impa
cabiliter ꝓponant peccatoꝛes pᷣliari ac decer
tare contra vitia ⁊ peccata:vt neq; fedꝰ nec
amicitiam de cetero cumeis habere pꝛopo⸗
nantneq; fines ſuos intrare aut inter fines
ſuos illa habitare vllo pacto ꝑmittant ·ſed tã
q́ᷓ; gladio ⁊ igne illa pꝛofugare atq; extermia

re/ vbicũq; ⁊ vndecũq; poterint:ſtudioſe ac

viriliter intendat· De abominatione quoq;
quid aliud mihi dicendum eſt coꝛam te: niſi
quia iuſticie ſatis eſt:vt in peccatoꝛibus tata
ſit vitioꝛum ⁊ peccatoꝛum ſuoꝛum abomina⸗
tio:vt nauſeam eis pꝛouocet ⁊ vomitum eo⸗
rum· Abominatio nãq; vſualiter dicit᷑ · quaſi
nauſeam vel vomitum aſpiciẽtibus / aut alit

re ſ.

leſll⸗
eme⸗
ſeeos
iuſti⸗
geos
leſo⸗
eru⸗
abſc
iſox
mad
Veg⸗
meni
unce

inec⸗
Muna
moſe
dnoe
eeti⸗

tog

releag
leo⸗
e
Et
in⸗
3
ß
a
ro⸗
nrole⸗
Grar⸗
npr
g

ſeſoiſ⸗

illud ſentientibus faciat · Et intendo vomi⸗

tum ſpũalem:qui eſt ſincera ⁊ integra confeſ

ſio peccatoꝛũ:qua tanq; humoꝛes noxij⁊ fe⸗
tulentie ſeu ſpurcitie intolerabiles oꝛe ꝑ con

feſſionem eijciunt᷑ ſeu vomunt᷑· De alijs aũt

hmõiaffectiõibus ad pnĩalem iuſtiſicationeʒ
ꝑtinentibus:mittote ad tractatum de pniĩa:
te inquit quilegis hoc : qui tractatus eſt ꝑs li
bꝛi de ſacramentios

Bnc autẽ re⸗

uertar ad loquẽdũ iuxta quodin
ceperamdño deo noſtroqͥ eſt de

miſcðie · ⁊ repetã ei:qm acerbitas ⁊ vehemẽ⸗

tia paſſionum in penis pnialibus dñe de me⸗
us meritotibi placet · ex eiſdem cauſis quibꝰ
⁊ in penis infernalibus:Aulta autẽ habent
alia bona videlicet illa magnifica oꝑa tua q̃ᷓ
pᷣdixi:videlicet reſuſcitationẽ a moꝛte ſpiritu
ali · refoꝛmationem a defoꝛmitate monſtriſi⸗
ca · quia vitia ⁊ peccata deturpat aias huma⸗
nas ·: Deinde victoꝛiam mirificã ⁊ triũphum
nobiliſſimũ:qua poteſtates infernales vin⸗
cunt᷑ ⁊ diffugant᷑ a peccatoꝛibus: Ereptioq;
pꝛede de faucibus ⁊ dentibus leonum infer⸗
nalium · Mirificentia quoq; reedificationis
templideiin manibus peccatoꝛum:cuiꝰ ſpeci
oſitas atq; ſtructura ex lapidibus pᷣcioſis ſeu
gẽmis donoꝛũ ·virtutũ :⁊ gratiarũ:verbis hu
manis explicari nõ põt · habent ⁊ reꝑationẽ
imaginis ⁊ ſimilitudinis tue in animabus hu
manis:cuiꝰpulchꝛitudinem cogitatushuma

nus nõ attingit · habent ⁊ reſuſcitationẽ pol⸗

ſeſſionis tue:qua ⁊ tu recuꝑans peccatoꝛes
⁊ ipi te · qua largitate magnificentie tue que
poteſt eſſe pᷣclarioꝛ:dũ ⁊ veniã imenſoꝛũ toꝛ⸗
mentoꝛũ:⁊ dona ineſtimabilia vᷣtutũ ⁊ grati

grum: ⁊ ius in hereditate celeſti que eſt eter⸗
nafelicitas:⁊ teipᷣm redonas penitentibus ·
E ¶ Dñe miſcðdᷣie qͥs admirari ſufficiat· vel etiaʒ
cogitareſtudeat aut valeat illud celeſte ⁊ ſpi⸗

rituale conuiuiũ:qð inſtauras in vniuſcuiuſ⸗
qᷓ; peccatoꝛis pnĩali cõuerſione · in quo om̃is
exercitus pulcherrimarũ ſublimiũq; milicia⸗
rumtuarum:nõ ſolum ſplendidiſſime ſed eti
am beatiſſime cõuiuant᷑ · gaudioq; incogita⸗
bili iucundant᷑ atq; reficiunt᷑ · ſicut tuipſe oꝛe
tuo ſacratiſſimo in euãgelio vitatis tue dixiſti

quia gaudiũ eſt angelis deiſuꝑ vno peccato⸗
re penitentiamagente · Dñe miſcdie illud eſt

Mdeo placeant oꝑa penitẽtie · Ca· XII

indubitãter nuptiale actriumphale cõuiuiuʒ
Nuptiale quia animã peccatricem que cum
diabolo meritricata fuerat · virginitatiſpũali
reſtituis ⁊ refoꝛmas · Et cum nuptiali benedi
ctione ⁊ ſanctiſicatione denuo recuꝑas ·pꝛo⸗
pter qð dixi feſtiuũ cõuiuiũ illð nuptiale · Lri
umphalevo ꝓpter victoꝛiã gloꝛioſam ⁊ trium
phum nobilem antedictũ · Quare manife⸗
ſtum eſt ex om̃ibus iſtis· penas pniales eẽ in⸗
compabiliter melioꝛes:⁊ incomꝑabiliter ma⸗
gis tibi placitas⁊ acceptas:q; infernales ſiue
gehennales ſed ⁊ maioꝛis eſſe verioꝛiſq; iu⸗
ſticie / q; illas · cũ iſte iuſtiſicent penitẽtes · ille

vere iniuſticias nec tollant nec minuant:nec

vllo modo leuant·Certũ em̃ eſt eas aias que
hinc ad infernalia ſupplicia tranſeunt: ſuppli⸗
cijs illis nullatenus melioꝛari · Alioqn pꝛoceſ
ſu temꝑis in ĩferno ⁊ innocẽtes ⁊ bone fierẽt
ſi ſupplicia illa iniuſticias vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛuzʒ
minuerent: Nemo aũt ad modicuʒ intelligẽs
ignoꝛat:verã iuſticiam veris iniuſticjs adeo
contrariam eſſe/ac repugnantẽ:vt cum illis
in eodem ſubiecto nullatenus eſſe poſſit · Cõ
fidenter igit᷑ peto a te dũe miſcdðie qð dignum
⁊ iuſtũ eſt:vicʒ vt pene pniales plus tibi pla⸗
ceant in me q;infernales·hhe em et totũ tol⸗
lent quod tibidiſplicet in me · ⁊ me tibi faciãt
placitum ⁊ acceptũ · e placabunt iuſtam irã
tuã:qua ſcʒ iuſtiſſime iraſceris peccatoꝛibus
penitere nõ curãtibus ·⁊ ſatiſfacient iuſticie/
⁊Treſtituent tibi ius tuũ integre ⁊ plene· Jus
aũt illud egoipſe ſum ⁊ om̃e ſeruitiũ · om̃iſq;
ſeruitus quibus dñationi tue ſeruire debeo-
. n inferno vero tuſcis /quia ne.no tibi fuit ·

¶Dicam⁊ amplius dñe miſcdðie ſitam auida ẽ

iuſticia tua penaꝝ mearũ:quid igit᷑ faciet mi
hihmiſericoꝛdia tua: Nũquid eque potens eſt
⁊ larga atq; ꝓpenſa ad miſerendũ:vtiuſticia
tua feruens ad puniendũ:Ethoc eſt dicè ad
tollendam velad leuandam miſeriam:vt illa
vicʒz iuſticia ad ipſam infligendam vel adau⸗

gendam . aut ſufficiat miſcdie tue in eis qͥ co⸗
nankt adte · quiq; q;tũ das ⁊ adiuuas reuerti

cupiunt ⁊ enitunt᷑ adte:ptem meritarum pe
narum eiuſdem remittere · ⁊ tm̃ de penis eis
reſeruare::ne ꝑpetuo incogitabiliter crucien
tur· Dñe miſcdie hocipᷣm facis cõtumacibus
⁊ rebellibus · Iphamq; iuſticiam tuã nõ timen
tibus / dulciſſumam miſcðiam tuã nec queren
tibus / nec etiã curantibus · An dignüũ ⁊ iuſtũ
eſt antete:vt nõ melioꝛis conditionis ſint qͥ
qᷓ;tũtu adiuuas enitunt᷑ rediread ten Place⸗

LCapitulum

retibi · ỹ illi qui omino ſe auerterũtate · ⁊ eo⸗
uſq; contemnant:te vt nec querãt nec curẽt

te · Multo magisigit᷑ ⁊ abſq; vlla comꝑatiõe
ꝑpenſioꝛem decet eſſe·qͥn potius opoꝛtet bo⸗
nitatem tuã in illos qᷓ; in iſtos · in quo aut erit

ꝑpenſioꝛ niſi ios ex toto ſaluos trahas ad te
atq; recuꝑes:¶ Amplius dulciſſime miſera⸗

toꝛnũquid nõ infernus locus damnatiõis ẽ/
atq; ꝑditionis eterne · Manitfeſtũ eſt igit om
nibus illis:quos flãmis ceteriſq; toꝛmẽtis in
fernalibus tradis:nihil eſſe ſalutis autlibera
tionis:ſicut nec demonibus · Niſi foꝛte qs di.

cat:quia meritoꝛũ ac debitoꝛũ ſupplicioꝛum:

alijs plus/alijs minus detrahit᷑ atq; remittit
Seld hocqᷓ;parũ eſt ad imenſitatẽ miſcdie:et
qᷓ longe diſtans abillo · Hoc eſt etiam dñe ꝓà
nNemo vnq; inuocauit te: ꝙ nemo vnqᷓ;a pꝛe
llrrrga miſcðdᷣia tua petiſſe credit᷑· Auis em vn
ᷓ cogitauit oꝛare te:vt ptem dãnatiõis eter⸗
ne eidem remitteres:⁊ dimidiã eiſalutem da
res: vel etiã q;cũq; ſalutis: An nõ verũ dicit

ille ſanctus⁊ ſapiens veritatis tue pᷣco Amõ;

dicens Hephas eſſe a te qui ſũme miſericoꝛs

es:dimidiã ſperare veniam · Multoſoꝛtius 7
dimidiã petere gloꝛiã· Quod etiã inde mani

fſeſtumẽ:quia omes quicũq; ab initio mundi

miſciam tuam exoꝛauerunt: tanq; nefariam
hymoi petitionẽ declinauerunt ( Ampliꝰ dñe

miſcðdie te docente ac reuelante iam nouimꝰ

⁊innumerabiles ſaluare/qui ſaluari oĩino nõ
volunt nec curant· Sicut manifeſtum eſt de
puulis quos ſacro vł viuifico fonte baptiſma
tis regeneras Nõnullos etiam incredulos ⁊
rebelles in ipſa rebellione ⁊ incredulitate vi⸗
ſitas ⁊ ſuſcitas de tanto ꝓfundo moꝛtis et te
nebꝛarum · Sicut ipᷣm ſanctiſſimũ aplm tuuʒ
paulum:qui totis ſtudijs ⁊ viribus pugnauix
contrate:tantaq; malignitate ꝑſequebat᷑ te:
ſicut tu oꝛe tuo ſacratiſſimo ad eũ locutus es
dicens . O ſaule ſaule quid me perſequeris-
Mto igit᷑ maioꝛi largitate dignũ ẽ ac decẽtiſ
ſi num miſcdiam tuã in eos effundi qui paceʒ
tuam qui veniã qui gratiam tuaʒ vt pñt et tu
adiuuas atq; das a te obtinere nitunt᷑. mnon
dico dñe miſcðie quia meritis eoꝛũ debestur
venia ⁊ gratia tua de ſuoꝛũ iuſticia vłiure me
ritoꝝ · Sed dico hoc decere ĩmẽſitatẽ miſcdie
tue:vt te inuocantes qualiter poſſunt et apᷣ⸗
ueniente eos gratia tua recipiũt·non cõfun/
dankt: ſicut docuiſti eos ꝑ ꝓphetã tuũ loquẽ/
tem ad tet dicẽtẽ · Nõ cõfundar qm iuocaui
te· Et per aliũ dixiſti · qs inuocauit dñm er de

ſpexit eũ:Cõſundant᷑ aut ꝓculdubio quiqð
petũt non obtinẽt:⁊ depſiciũtur · quoꝛũ pᷣces
nõ auduunt / dñe miſcdᷣie. IAtimões quos lo
quoꝛ coꝛã te:nõ ex me vel meiſunt:ſed ex te
⁊tui ſunt ·ſi non placent tibi /quia meiſunt:vᷣ
dono tuo placere tibi debẽt:quia ⁊ dona tua

⁊ tui ſunt ·Quũo em̃ ᷣmões hmõi loq̃rer: niſi
tu pones in oꝛe meo:niſi tu dares eos / ⁊ digi
to tuoidẽ ſpũſcõ ſcriberes eos ĩ coꝛde meoꝛ
ꝓpter hoc igit᷑ debent tibi eſſe placiti⁊ acce⸗
pti · qꝛ vt dixi tuiſunt · ex dono tuoſunt: Neq;
em̃ mercuriꝰille: qui nõ tã falſiſſime qᷓ; etiã im

pijſſime deus eloquentie apud ꝑditiſſimos v
deceptiſſimos homines/⁊ dictus ⁊ habit eſt
omi artificio rethoꝛicohos ſermones cogita⸗
ico confidenter dñe miſcðie/ EK
ꝙſicut dignũ ⁊ iuſtũ eſt:nec vacuã nec ocio⸗

re potuiſſet

ſam eſſe iuſticiã tuã:qͥn potius neceſſe eſt vt
exeat in largiſſimas ac ꝓfundiſſimas miſera⸗

tiones:pᷣſertim in eos quos pᷣuenit ipſa tãma

ghis taq; ſalutaribus donis:vt iam cupiant⁊

vt poſſunt querant· Neq; em̃ vt pᷣdixi poſſibi

le eſt:ſic dimidiare miſerationes tuas:aut ini

micari in eos potiſſimum qui nõ ꝑtes miſera
tionum querũt aut perunta te:ſed plensã ꝑfe
cctãq; veniã ⁊ gratiã tuã:vt ſepe dixi q;tũ das
⁊ adiuuas a te petũt · Illud aũt denegare nul
lus põt: vnã (ſaltẽ ſalua iuſticia tua ꝑoĩa ſal⸗

uoq; iure tuo in omibus)vtpᷣſtes pfectam ple

namq; gratiã ⁊ veniam que ſunt in vita iſta
miſerationis tue plenitudo· Et quidem in do
mibus religioſis te actoꝛe conſtitutũ ⁊ oꝛdia
tum vt quiinde abierunt velexeunt recipian
aAntur . vel ſaltẽ vſq; ad te ſalua tñ oꝛdinis di⸗
ſciplina· Quia igit᷑ miſcdie tue nec numerus
nec menſura cũ ab oꝛdine ſanctiſſimo tuo:et
regula ſanctiſſima chꝛiſtianitatis totiens ab⸗
errauerim:⁊ exiuerim põt denegari mihi:qͥn

ad illa reuerſus recipiar:ſaluo tñ oꝛdinis chꝛi
ſtiana diſciplina:hoc aũt eſt niſi pnĩa tua q̃ ĩ

ecclia tua ⁊ iniuugi ⁊ agicõſueuit Ampliqꝗ

nõ deſeruiſti me deuiũ ⁊ ab errantẽ:qũo non
aſſumes reuertentẽ atq; coꝛreptũ:. Mon de⸗
ſeruiſti inq; quẽ nec reuocareceſſaſti· necad⸗
huc ceſſas: Vnde em̃ mihi ſunt deſideria iſta
quibus te reconciliarideſidero:qͥbus ad pacẽ
⁊ gr atiã redire cupio· Vnde iſte accuſatiões
quibus contra memetipᷣm ꝓpter iniuſticias
meas litigo / niſiate / quidonis iſtis tanq; bñ⸗
dictionibus dulcedinis tue pꝛeuenis me·nec
in aliquo leſa eſt iuſticia tua:per hãc tam piã

tq; indebitã puentionẽ miſcdietue: Qm̃er⸗

ſ
or
eſol
denn
cr
(en
cͤ
ſo⸗
pat
gl
(
llc
teyp
„Mta
esſu
ſaͤe
lhſtn
fumn.
ſuſwer
Upaul
ſenebe
unde
Eede
oe
Muamnf
nme

gc
uſces
uoso
gexre
ſunn;
e n
renic
digi
meo⸗
acce⸗
daͤmm
fmdsr
e
cogity⸗
ldie/ E
coc⸗
ſeeſtyr
nlere⸗
uͤm
Mpant
uponbi
gautin
len,
nige
iins
fenud
aſal⸗
mpe
taiſta
minde
1i
ſcpn
lngn⸗
H
ma
gob⸗

ſien
ddn
ad
we 1.
oron
onde⸗
Necac⸗
guiſa
Alace
ſhes
iuſncns
möli⸗
eltt
pia
Oher⸗

go ſoꝛtius nõ ledet᷑: niſi iſta dona mihi cõple⸗
ueris atq; pfeceris. Magis em indignus erã

ingignus nũc ſum:vt iſta tua dona mihi com
pleas atq; ꝑficias:qᷓ; eraʒ donis iſtis anqᷓ; illis
me pᷣuenires· aliquatenus em mepparãt ad
iuſtiſicationis et gratie tue plenitudinẽneqq

iſta pᷣuentiõe miſcdðietue:anteqᷓ; ea me pꝛeue

nires · nũc ſiinſit pꝛeuentꝰ ꝑfectione iuſtifica

tionis et ſanctiſicatiõis tue · Etlonge minus

dubitãdũ ẽ vllo modoꝛũ quin multo longius
ſinta miſcdia tua qui eã nec querãt nec curãt

A

qᷓᷓ qui eꝗ cupiunt atq; deſiderãt licet exiliter
minusqᷓ; deberẽt hoc faciãt: ¶ Amplius que
ſũt oꝑa magniſicẽcie miſcdie tue ppꝛie ac pcla
ra· Certũ eſt mihi dñe quia lenire miſeriam
tollere eã/ignoſcere/liberare/ſaluare ⁊ pꝛe⸗
uenire· etiam nõ valentisvenire ad te/ in be⸗

nedictionibꝰ dulcedinis tue qᷣbus aliᷓtenus

cognoſcãt te/et beneſicia tua q̃ receprũtate

deinde mala ſuaa que reddiderũt benificẽcie

Ddeſidrant et enitantur licet infirmiter exire

tue/⁊ mala in quibꝰſunt ·atq; ea q meruerüt:

eta quibus non eſtei/refugiuʒ · velliberatio

ſiue ſaluatio niſi per penitentiã tuam · Et cuz

his pᷣdonas eis etiã vt diſpliceãt ſibimetipſis
in omnibus·ſemꝑq; diſplicent tibi · cupiãtq; ⁊

de malis ſuis ⁊ redire ad te qui es ſalꝰet vita

ecoyx · Sic dico et de timoꝛe tuo quieſt ⁊ initiũ

ſapientie et expellit pctm̃ ·qm̃ quiſine timoꝛe

c:nõ poteſt iuſtificari· qm de pᷣclaris ⁊ ꝓpꝛijs
operibus miſcðie et pᷣſertim in peccatoꝛibꝰ q

illos pᷣuenis:et fugere facis q̃ſi a facie colubꝛi

pctã.fugere inqad te:quiſicfugientes beni⸗
gniſſime ſemꝑ ſuſcipis:et etiam cũ gaudio et

congratulatione iucũdiſſima et aplauſu: Si

ergo nõ obſiſtit iuſticia tua:qͥn iſta operetur

milſcòia tua in pctõꝛibus: non obſiſtit eo inq;
tempoꝛe qͥ vt ita dicatur foꝛtioꝛ ẽet magis ar

mata contra peccatoꝛes· to minusigitur
obſiſtet poſtq; arma ſua foꝛtioꝛa: ⁊ allegatio⸗
nes ſuas validioꝛes ↄtra eos amiſerit: RArma

ſiqᷣdẽ foꝛtiſſima iuſticie tue:et allegatiões va
lidiſſime/contra peccatoꝛes ſunt /ſuꝑbia eo⸗
rum contumatia/ duritia / iniuria ſalutis eo⸗
rum:et impugnatio ipᷣius gratie:qualis erat
in paulo apoſtolo cum chriſtum dominũ per⸗
ſequebatur. Qualis eſt et in illis qui etiã ver

bum dei repellunt aſe· et auertunt aures ſu⸗

aꝗas ſe legem tuam audiant: ꝓpter quod eoꝝ
oꝛatio execrabilis eſt coꝛam te Armaiſta om
nia amiſit / i iuſticia cõtra me· Nihil emhoꝝ
eſtin me · iĩmo te actoꝛe et datoꝛe contraria:

qbus ſi phas eſt dicere foꝛtioꝛ eſt effecta et tã

qᷓ;armata miſericoꝛdia tua:ad pugnandum

pꝛo me:et ad reſiſtenduʒ ire tue cui ſola opi⸗

tulatione illi reſiſtitur · ſicut dixit ſapientiſſi⸗
mus et ſanctiſſimus et a teipſo in hoc edoctꝰ
Gregoꝛius dicens · Ire dei tunc reſiſtitur · cũ

ipſe qui iraſcitur opitulatur · te ergo per iſtaʒ
pꝛeuentionẽ miſericoꝛdie tue ſic opitulante

mihi:ire tue adeo foꝛtiter reſiſto:vt ſuꝑabũ⸗

dantia miſcdie tue vel aufferre vel minuere

vł retardare· de cetero mihi nõ debeat Am

plius quis laudat aut ſuperabũdare dicat mi
ſericoꝛdiam tuam in eos:quos eterne moꝛtiſ
⁊ damnationis ſupplicijs perpetuo deputas:

¶ Amplius pꝛopheta ate ſolo edoctus:etec

cleſia tua tota magiſterio tuo ſolo inſtituta et

erudita:a te petit inceſſanterauerte iram tu

am abeis tu ſolus eshuius poteſtatis: Non
eſtigitur ab eishoc requirendum:rerum em
natura impoſſibilium nulla eſt obligatio:apðᷣ
eos quibus impoſſibiles ſunt · Abunda igi⸗

tur tuipſe miſericoꝛdia eouſq; quo auertis
iram tuam:ſicut te docente et dictante dixit
pꝛopheta tuus Dauid dicens: Et abundauit

v́vytt auerteret iram ſuam Abundauit vtiq;
miſericoꝛdia qua pꝛouidit totigenerihuma⸗
no: ſacriſicium irrecuperabilis placationis:
ipſum videlicet deumac dominum noſtrum
ieſumchꝛiſtum:qui eſt pꝛopitiatio pꝛo totius
mũdi pctis ſufficiẽs · Sic ⁊ abũdãtia in me eo

uſq; ẽ tata largitate tue miſcdie:vt dares coꝛ
ↄtritũ mihi:qð nunq; deſpic⁊ ſpm̃ ↄtribulatẽ
qͥẽ tibi ſacrificium ſufficientis / et gratiſſime

placationis · Abundauit itaq; miſericoꝛdia
pater miſericoꝛdiarum:dum ipe ſibi pꝛeuidit

chariſſimum ac benedictum vnigenitum ſu⸗

unm victimam holocauſti · Cuius obligatiõis
placate mundo placaretur· abundauit et ip⸗

ſe vnigenitus eius benedicta miſericoꝛdia·

quide ſeipſo hocfecit ſcilicet victimam holo⸗
cauſti· offerens ſeipſum tanq; agnum imma⸗

culatum in odoꝛem ſuauitatis / in ara crucis
quo ſacrificio et placatus eſt pater miſericoꝛ
diarum mundo:⁊ mundus eireconciliatus ẽ:

ſic apls ſcripſit illũꝗᷓ nõ nouerat petm̃ ꝓ nobᷣ
fecerat pctm̃ qð ẽdicere hoſtiã ꝓ pctis · Et ite

rũ · de erat in xpᷣo mundũ ſibi recõciliãs· De

vtroq; igit᷑:pr̃e miſcdᷣiaꝝ·vicʒ/a bñdicto vni⸗

genito ei / rectiſſie itelligo qð ẽ dem̃ p ꝓphaʒ
Abũdauit vt auerteret irã ſuã· Abũdare igit
te decʒ mĩa ſuꝑ iuſticiã:qꝛ mia tua ſupexaltet

iudiciũ · an decʒ ꝑ largã bonitatẽ tna tua

Capitulum

ſupabundet miſcdie tue:ſi ei hoc eẽtira tua
contineres miſcdias tuas: ¶ Amplius nonne
om̃ipotentiã tuã ꝑcendo maxime ⁊ miſeran⸗

do manifeſtas: Quid aũt eſt manifeſtatio oĩ
potentie ⁊ bonitatis tue:niſi gloꝛificatiotua:
maxime igit᷑ gloꝛiſicaris ꝑcendo ⁊ miſerando
lhoc aũt te decet maxime miſereri ⁊ parcere·
Aaxime aũt digni ſunt quibus ꝑcis ⁊ miſe⸗
rearis ſcʒ qͥ pꝛopter te ſibi necꝑcunt nec miſe
rentur · ſed potius ſeuere ſeipſos iudicant· R
lis ergo nullo modo denegenda eſt miſericoꝛ
dia tua:hmõihoĩes quid aliud agunt dumin
ſemetipſos iuſticiã pnialẽ exercent:niſi ꝙvi⸗
ces iuſticie ſue agunt:⁊ executoꝛes eiſdemſe
gerũt:tanq; quidã toꝛtoꝛes et ſatellites tui:
Si igit᷑ cum illis pacem nõ habet iuſticia:qui
miniſtrieiuſdem ſunt ocioſiſſimi atq; fideliſſi
mi:ſed in illos cõdemnationẽ ⁊ moꝛtẽ intẽdit
iuſticia tua:quis ſibi ſperare poteſt paceʒ ab
illa. ¶ Amplius bellũ qð contra iniuſticias me
as ſuſcepi:bellũ cõmune ẽ mihi/⁊ iuſticie tue
⁊ bellum vtiq; iuſtiſſimũ · Impoſſibile igit eſt
vt iuſticia tua contra me ſit in bello iſto· Alio⸗
qn cum inimicis meis erit:⁊ hoc in bello iniu
ſtiſſimo · Bello em̃ iuſto nunq; pugnat iniuſti
cia · Juſtiſſimũ ſiquide m bellum meũ contra
iniuſticias meas · Ipſarũ vero contra me/nõ
põt eſſe bellum niñ iniuſtum · Quẽadmoduʒ
bellum ſpiritus aduerſus carnem · ipᷣm iuſtiſ⸗
ſimum eſſe neceſſe eſt· DBellũ vero carnis ad
uerſus ſpm̃:nunqᷓ; poſſibile ẽ eſſe niſi iniuſtiſſi
mum · AManifeſtũ aũt eſt bellum illud contra
iniuſticias meas:bellum eſſe ſpiritus adũſus
carnem: aduerſus omnes alias iniuſticias ·
quia iuſtiſſimum eſſe illud neceſſe eſt· Et pꝛo
pter hoc iuſticie bellum nõ potes ergo oppo⸗
nere te · O deiluſticia mihi in hoc bello · alio⸗
qn ſtares ꝓiniuſticijs meis:⁊ cõtra te: quod
manifeſtũ eſt eſſe nõ poſſe
ÆÜfaciat homo quod in ſe eſt licet modi⸗

Sod ſi dixeris

q mihi:quia infirmiter pugnas ꝓ me/
ainualide ſiir allegas ꝓ me· Rñdeo
tibi inhoc/quia nõ eſt mirũ ſi infirmus ĩfirmi
ter ſeruio tibi:nec ſi inualidus allego ꝓte in⸗

ualide · Ab infirmo aũt ſeruiente quis ingra-

tum habeat vel moleſtũ infirmum ſeruitium:
Similiter ⁊q ſe habet de filio egrotante:qꝛ pa⸗
trinõ eſt minus gratũ infirmantis filij ſeruiti

um/a interdũ magis gratũ /qᷓto ipi fllio ꝓpi
infirmitatem magis oneroſum ⁊ laboꝛioſum
pᷣſertim cũ dixerit Amb · veritatis tue doctoꝛ
⁊ pᷣco · quia deus nõ reſpicit vel attendit q;tũ
ſed ex q;to · quid mirum ſi modicũ eſt qð impẽ
do tibi:ex tam modico qð adhuc habeo · gra⸗
tumigit᷑ tibi eſſe illud modicũ infirmũ ⁊ ĩua⸗
lidum debet qð ex eo modico me infirmo ⁊ in
ualido tibi impendo ·pᷣſertim cum ꝓ qualita⸗
te vel quãtitate donoꝛũ / reddenda ſunt fᷣui⸗
cia pꝛo eis · ⁊ merito ꝓpoꝛtionalia ſunt dona
⁊ ſeruicia que ꝓ eis debent᷑ · Quis em̃ exmo⸗

dico feudo:magnũ velit habere ſeruiciũ · nõö

debes igit᷑ ex iſtis modicis que adhuc ſola ha
beo:a me exigere magna · qua ꝓpter contẽta
debes eſſe ex modicisiſtis · que ex modicis do
nis tibi offero velimpendo · Modicũ em̃lu⸗
men adhuc in me ſalutaris ſcientie / modicti

moꝛ dei · modicus amoꝛ:modicus moꝛboꝛum

⁊ vulnerũ meoꝝ doloꝛ · ⁊ ita de alijs donis dei

Ex modicis autem nõ eſt tuum o iuſticia: vt
magna requirasa me· Contentaigit᷑ debes

eſſe de modicis iſtis · ſidixeris mihi:qꝛ
culpa mea eſt/ꝙ tam modica ſunt mihi dona
ta:⁊ ꝓpter hoc modicitas eoꝛũ nõ debet mi⸗
hi ꝓcurare nec excuſare ius quo minꝰ magna

debeam · Reſpondeo tibiin hoc· ꝙ ſiqs debi⸗

toꝛ alieni cenſus/ad om̃imodã pauꝑtatẽ ad⸗

uenerit: ita videlicet vt ſoluere illum nõ poſ⸗
ſet · Nemo requirit ab eo vt temꝑe tate pauꝑ
tatis debitũ hmõi ſoluat:nemine nãq; reqᷣrit᷑

qð eiimpoſſibile eſſe ſcitur · pᷣſertim ſiimpoſſi

bilitas eiuſdem volũtaria nõ ſit ⁊ placita ·Cu

aũt vides quia mihi non placeat iſta modici⸗
tas vel pauptas:que me non ſinit tantaac ta
lia facere in ꝑte iſta que merito eſſent placita
tibi ⁊ accepta · Ad hoc em̃ intendo ⁊ vt poſſim
enitoꝛ:vt augeat mihi miſeratoꝛ largiſſimus
deus:dona ſua quibus ad ipſum redeaʒ:eiq;

infirmitatem licet ꝓpaia culpa incidetin illa⸗
Nemo tñ ab eo requirit vt agat foꝛtia/⁊ pfe⸗
rat dura · Nemo requirit abeo actus pugiluʒ

velagoniſtarũ · non debes igit᷑ exigerea me

tam magna ⁊ foꝛtia temꝑe infirmitatis · q;to
merito ⁊ iure poſſes tempoꝛe ſanitatis et foꝛ
titudinis· ſitantaa me iudicas reqrenda
quãtoꝛum debitoꝛ eſſem tempoꝛe ſanitatis.
Non debes igitur impedire vel obſiſtere mi⸗
hi· quo minus ſaner vel foꝛtiſñcer · Nemo em̃
qui ſolutionem creditoꝛis querit: et habere
vult · impedit debitoꝛẽ ſuũquo minꝰ ſoluẽdo

ped
gus

ni
Zn
ſeo
bil
Mal
Ger
gccd⸗
des
rcia
und
Ta
ed
niſie
nem
goꝛi
coũ
cni⸗
tbide⸗
tlgren
ur
beashe

Nopen

acune
teues
mmogo⸗
nſesſn
lolancg
Tondn
W
pnͤſan

gince

N
bſun

tihj
zime
Pgra⸗
Tita⸗
ornn
glita⸗
tfui⸗
dn
Amo⸗

Gif65

bhe
nrin
i⸗
tüil⸗
N
wun
onider
tarn
dehes
nnhr
en⸗
on⸗
debi⸗
ac⸗
pol⸗
eparg⸗
grecri
linpon
in A
mati⸗
a
ora
vpſim
ſimus

.

eich
*

tni⸗
une
pugt;
Neame
ſo⸗chlo

ench
iitans⸗
erem⸗
moenm

ido

petſoꝛ

hebete

2

XIII

ſoluendo efficiat᷑ · niſi foꝛte qui magis vult pe
nam debitoꝛis q ſolutionẽ debitoꝛũ ſuoꝛum ·

Hocaũt eſt malignitas diabolica que pꝛocul⸗
dubio nõ vult peccatoꝛes diuites ſieri:ne ſol⸗
uant debita peccatoꝛũ ſuoꝛũ:quoꝛumſſolutio

pnialis ſatiſſactio vel emendatio eſt · Et ſimi

liter nequitia hec eſt in quibuſdam taberna⸗

rijs vel potius cauponibus:qui malunt ꝓma

lignitate voluntatis ſue verberare ribaldos:
q; ſolui ſibi cõpotũ ſuum · nõ debesigit᷑ mihi

obſiſtere quo minus diues efficiar:ad ſoluen

da debita in quibus teneoꝛ tibi:hec aũt ſunt

pniales emende · Iſta tñ obſiſtentia in piudi-

cium tuũ eſt ⁊ detrimentũ · ¶ Amplius ꝑ hãc
viam impedis/ne ego iuſtus efficiar· Juſtus
aũt eſt ſolus ille qᷓ; plena poſſidet iuſticia · Im

pedis ergo temetipſum ꝑhanc viã · ⁊ obſiſtis

quo minus tu meipſa recuꝑes atq; poſſides:
Et quod videt᷑ deterius tueris ⁊ conſeruas
inimicos tuos capitales:in poſſeſſione iuris
tui/qð egoipᷣe ſum ¶ Amplius rñde mihi ob⸗
ſecro o pulcherrima deiiuſticia · aut placẽt ti⸗
bi ſole pene infernales ⁊ ꝑpetue:aut placẽt ti
bialie · Oſi ille ſole placent tibi: non placet

igit᷑ tibide pctõꝛibus niſi moꝛs ipſoꝛũ ꝑpetua

atq; damnatio hoc aũt eſt in quo euident cõ

coꝛdes cum demonibus:hoc em̃ ipiſemꝑſu⸗

per oĩa volunt de pctõꝛibus · Preterea placi
tumillud non eſt bonitatis:ſed malignitatis·
Tu aũt bonitas veriſſima ⁊ puriſſima es· Si
vero alie pene placent tibi cuʒ nulle alie ſint:
niſi que faciunt ad emendationẽ ⁊ coꝛrectio⸗
nem peccatoꝛum · Alis em̃ ſatiſſitde vindicta
gloꝛioſa/ de exterminio ⁊ expugnatiõe inimi⸗
coꝛũ tuoꝛũ/quos maximeodifti /vicʒ iniuſti⸗
ciarũ que ſunt vitia ⁊ pctã · Eiſdẽ etiaz ſatiſfit

tibi de iure tuo:q; tibi ꝑillas plene ⁊ melioꝛa⸗

tius reſtituit᷑:vel ſaltem ad reſtituendũ pᷣpa⸗

ratur:dum ad expulſionẽ iniuſtoꝛũ detentoꝝ
ꝑeas litigat᷑ pariter pugnat᷑ · Abſit ergoate
vt oppꝛimas me opus tuũ ⁊ conſiliũ impioꝛuzʒ

adiuues · Placent igit᷑ nõ ĩmerito pene peni⸗
tẽtiales quas ⁊ ego mihi ꝓpter ie amoꝛe tuo
irrogo:⁊ adhoc vt poſſim intendo·vt tante ⁊

tales ſint ꝑ quas de vindicta tibi ꝓtuo bñpla
cito ſatiſſiat · Sola ergo peccata mea cũ ipſis
demonibus obſiſtunt/mihiq; aduerſant᷑ ⁊ q⸗

niam excõicata ſunt atq; a cõione creatoꝛis?

omniũ ſanctoꝛũ anathematiſata:hoc ẽ ſepa⸗

ta · Propter hoc ego enitoꝛeuitare ea/⁊ fuge

re abeis. Quãtoigit᷑foꝛtiꝰ tua ſanctiſſima ſp
q; bnͥdicenda iuſticia nõ cõicas eis:qui omni

um penarũ atq; toꝛmentoꝛũ inſtrumẽtis im⸗
pugnas ea ·Et de templo ſancto tuo tanq; ex
cõicata eijcere nõlceſſas · In hoc em̃ dñationi
tue om̃ia toꝛmentoꝛũ ⁊ penarũ genera deſer
uiunt · Et nihil timoꝛe tuo nihil etiã punitiõe
illa vel debilitant vel cõpeſcũt velpꝛoꝛſus ex
pellunt · Et hec attendens dñe miſcdie/ me⸗
moꝛaboꝛ iuſticie tue ſolius· In his quedictu⸗
rus ſum in pᷣſentia coꝛam te:⁊ allegabo iuſtici
am tuam ſolam ꝓme:qui ꝓpꝛiam meò iuſtici
am ⁊ debitã conſpicis nõ habere· Dicam gqꝛ .
ius tuũ in omibus ⁊ ꝑ om̃ia ego ſum·⁊ hoc iu
re ⁊ debito creationis tue · Creaſti me dñe ie—⸗
ſu chꝛiſte / deus meus / vnus ver ac ſolꝰ. Jus
tnum ego ſum hereditarium:te em̃ conſtitu/
it deus pater heredẽ vniuerſoꝛũ/ꝑ quẽ fecit
⁊ ſecula · Sicut tuipſe ꝑ os apli tui teſtiſicatꝰ
es in epla eiuſdem ad heb uus ſum iure
amicitie ⁊ amoꝛis ei qui te diligit deus pater

Per hanc em̃ tantã tãq; ſincerã ⁊ ꝑfecta ami⸗

citiam:neceſſe ſunt om̃ia que patris ſunt tua

eſſe · Omniũ em̃ amicoꝛũ vere pfecteq; ama

tium / neceſſe eſt eſſe comunia¶ ¶uus etiam
ſum iure ⁊ titulo emptionis · ſicut ꝑ eundem
Aplin teſtificatus es dicentem. Empti eſtis
pcio magno·Etiterũ:Qui dedit ſeipᷣm redẽ⸗
ptionẽ ꝓ nobis ꝑ eundem · ¶ Tuꝰ etiã ſum iu
re mercedis ⁊ retributiõis/ꝓ magnifico acce
ptiſſimoq; obſequio:quod deo patri in ſacra⸗
tiſſima ꝑſona tua impendiſti / tibi ab eodẽ ꝓp⸗
miſſo ſicut ipſemet teſtatus eſt ꝑ Eſaia dicetẽ
Pro eo ꝙ tradidit in moꝛtẽ animã ſuam·⁊ cũ
impijs deputatus ẽ: videbit ſemen longeuuʒ
T foꝛtiũ diuidit ſpolia · ¶ Luus etiã ſum bello
iuſtiſſimo tibi acquiſitus·illo vicʒ plio de quo
ipſe teſtificatus es dicẽs ad patrẽ · Vel eccle⸗
ſia tua loquẽs ad eundẽ · Obumbꝛaſti ſup ca⸗
put meũ in die belli · Et tibi nãq;⁊ eccleſie tue
rectiſſime congruit intellectus ſᷣmonis iſti ·
ſuꝑ caput tuũ/⁊ etiã ſuꝑ totũ coꝛpus tuũ ·ob⸗/
umbꝛauit deus pater in die belli · qui fuit dies
victoꝛioſiſſime paſſionis:qua poteſtates ae⸗
reas debellaſti:·palam triumphans pᷣncipatꝰ
⁊ poteſtates in teipſo:Hoc fuit pᷣlium magnũ
q̊ tu verus michaelpᷣliatus es/ ibi cũ dracone
ſcʒ antiquo ſerpẽte:quo bello pꝛoiect ẽ de ce
lo ecclie tue · ¶ Tuꝰ etiã ſum iure ſanctiſſime
adiudicatiõis:q̃ tibi adiudicatꝰ ſuʒiĩ iudicio il
lo:ĩ qͥtuipᷣe oꝛe tuo ſactiſſimo dixiſti. Nũc iudi
cium eſt mundi:In ipᷣa nãq; ſacratiſſima inui
ctoꝛioſiſſima paſſione tua/cãm tuã imo meaʒ
ſcʒ ⁊ alioꝛũ credentiũ allegabas:⁊ oꝛando et

Lapitulum

temetipᷣm offerendo pꝛo nobis· ꝓpter qð iu⸗
dicio ſanctiſſimo dei patris adiudicati fuimꝰ

diabolo · Et ideo abiectus eſt foꝛas de poſſeſ⸗
ſione qua nos poſſidebat:adiudicati ſumꝰti⸗

bi · qua ppter intraſti poſſeſſionẽ noſtriperſa
cramentũ regenerationis plene obtinẽs poi
ſeſſionem noſtri us tuũ etiam ſum iure do⸗
nationis:qua donatus donotibiſumad ißam

petitionẽ tuam qua dixiſti adpatrem oꝛans:

noõ pꝛo mundo rogo ſed pꝛohis qui credituri
ſunt ꝑ verbũ eoꝛũ in me:De his ego ſum per
gratiam tuã vnꝰ ego em̃ credo in te qm̃ fide
tendo in te/⁊ ꝑuenireenitoꝛ vt poſſim ad te

Tin te/vicʒ vt totus ſim inte/ſicut palmes in
vite:ſicut arboꝛ plantata in terra bñdicta/ vt
totus viuam ex te· duabus.ſ·quaſiradicibus
coꝛdis meiradicitus infixus in te:vbi ex toto
inſugam vitale nutrimentũ aĩe mee:exquo⁊
viuam ⁊ tibifructiſicem/quod eſt dicere fru⸗
ctus feram tibidelectabiles ⁊ placitos:⁊ qui
nõ pereant ſed maneant/qua ꝓpter qð tuuʒ
eſt ⁊ ad teiure ⁊ exdebito ꝑtinet:id multipli⸗
ci iure pleniſſimeq; / liberare de manib ini⸗
micoꝛum tuoꝛũ /ſaluare atq; defendere⁊ tu⸗
eri ab eis debes · Si em̃ aliena iura eis quibꝰ
auferant᷑ iuſtiſſime reſtituis eis quoꝛum iure

ſunt · q;to foꝛtius hoctibijpſidebes· Te nãq
plurimi qui iniuriam patiunt᷑ confidenter re
quirunt:vt iuſticiam facias eis de inimicis ſu
is iniuſte:quiq; iniuſteabeis ſunt ablata reſti
tuens ſpoliatis · Hoc inq; petunt a te tanq; iu

ris debitũ petentibus · to foꝛti igit᷑ h tibi
ipſi debes vicʒ eẽtibi in iure tuo ꝓpitiꝰ.q̃liter
em̃ alij ſperare poterũta te:qð tibijpſi facere
nolueris

E deus vult ad eum reuerſionema pnia⸗
lem fatiſſactionem · Ca · XIIII

od ſi di E

mihi qꝛ indigniſſimũ me fecidñatiõe
tua ac ſeruitute nobiliſſima/⁊ ipſam

poſſeſſionem quã m̃ cuſtodiendam/quã mi⸗

hiexcolendam:modiſq; omibus melioꝛandã
cõmiſeras:ego diſſipaui: eouſq; ðᷣterioꝛaui:
vt pene ĩutilem eam tibi reddiderim/iĩmoqð
veriſſimũẽ:noxiã atq; ꝑnitioſam · cũ de illa et
ꝑillã bellũ tibi faciant velfecerint tibi inimici
tui/⁊ mei vſq;mõ · Verũ vtiq; dicis dñe deꝰ

vitatis· Ego em̃ rñdeo.licet tibi nõ poſſuʒ re

ſpõdere vnũ ꝓ mille:niſi dñatiõis tue digna⸗
tio fuit recuꝑare me.hoc em̃ facto:quecunq;

XIII

diſſipata ſunt a me · in meipo plene reſtituen⸗

tur · ⁊ integre ſalua erũt tibi / ꝓ bñplacito etiã

tuo erit tibiſatiſſactũ ⁊ emendatũ quicqd cõ
tra te peccaui · Hõ debesigit᷑ cauſare diſſipa⸗

tionem bonoꝛũ que mihi cõmiſiſti· neq; alia qᷣ
pꝛetendebas aduerſum me· Nihil ema me iu

re poreris petere:niſi plenã reſtitutionẽè/ g⸗
tam ſatiſfactionẽ: hec aũt duo plene indubi⸗

tanter tibi fient ſipnialem iuſtifſicationem mi

hißſtiteris · Hec em̃ cõtinet indubitãter pnia

lis cõuerſio ſiue reuerſio ad tel Amplius dñe
miſcðdie ieſu chꝛiſte:neminẽ poſſibile eſtveni⸗
read te:⁊ nemini poſſibile eſt moueriaſte:ni⸗

ſiate/quicũq; em mouet᷑ ad te:neceſſe eſt vt

hoc eidet᷑a te · Quia igit᷑ tibiſolihoc poſſibile

eſt/a nullo alio debet᷑ · Siigit᷑ ab aliquo debe

turate ſolo debet᷑.⁊ ꝓpter hoc ate ſolo requi
rendum eſt¶ ſidixeris · quia ipſi peccato⸗
res auertunt ſeate rumpentes funiculos ca

ritatis quibus a te trahebant᷑ · verũ vtiq; dicl

quia veritas es · Retentio tñ peccatoꝛũ in te
⁊reuocatio eoꝛũ ad tenõ eſt poſſibilis niſi ti⸗
bi · Et ſicut ꝓpꝛiũ eſt illis infirmitas ⁊ coꝛru⸗
ptio atq; malignitas:qͥbus recedũtate · Sic

incogitabiliter amplieſt tua foꝛtitudo/⁊ be⸗

nignitas:quibus eos retineas inte etreuo⸗

cesad te · Multo igit᷑ foꝛti decet foꝛtitudinẽ
tuam ⁊ benignitatem tuã:retentio eoꝛumet

reuocatio:qᷓ; infirmitatẽ ⁊ malignitatem eoꝝ

receſſioate · Amplius dñe miſcdie:q moue⸗

oꝛ licet exiliter ⁊ infirmiterate:nõ moueoꝛ ſie

niſia te vtiq; tractus ate · Vis ̊ vtcũq; mere

dire ad te · Volo ⁊ ego:vl vt veriꝰloquarvel⸗

lem · Infirmũ em eſt velle meum ⁊ imꝑfectuz

⁊ tanq; iacens · Sʒ tuũ velle q̊ vis me venire
ad te:eſt vſq;quaq; foꝛte atq; completũ · Vo
luntati em̃ tue qͥs reſiſtit: Velle meũ dñe mi
ſericoꝛdie tale eſtde redeundo adte:q̃le eſt ⁊
velle tuũ de reuerſioõe mea adte · Si igit᷑ vis
pfectũ eſſe velle meũ · in hoc ꝑfice ⁊ tuũ in eo⸗

dem ˖ Ego nãq; velle meum in ꝑte iſta nec ꝑfi

cere/nec adaugere poſſum:Tibi aũt pᷣſto eſt

plectũ/atq; imperioſiſſimũ velle tuumadte.
Igit᷑ incipe ꝑfectionẽ huiꝰ·⁊ tũcerit mihi vel

le ꝑfectũ ⁊ còpleta iuſtificatio· Nec loquar ſic
de velle tuo dñe de vitatis:tanq; locũ apð te
habeat aliqͥd pfectiõis ⁊ vllo modoꝝ·de Bem̃
ꝑ gram tuã plene edoctus ſumate · Velle nã
q; qd in meẽ:⁊ qð tu es:nihil poſſibile eſt ha⸗

bere defectus vel ĩperfectiõis· Tuaũt noſti

qualiter dixiſti velle:vt pctõꝛↄuertat᷑ ⁊ viuat

Et qualiter dixit Paulus:quia tu vis oẽs ho

ur

nine
lenti
tehn
none
tuyen
nulk
furi
ſgtde
ſteda
deiel

mus.
livs
mee
ſins
dere
ecit
ſn
leſſ
piin
hen
nia
ia
E
ano
ctenl
Morin
Glisef
eo

lderis
d
lſſe⸗
gla
meig
c⸗
gubi⸗
emmi
tpnig
odie d
enr
Reg
ſechn
ſcie
wohbe
Ugi
le
NNe
ränte
löniitn
1on
le⸗·g
ebe⸗
treuo⸗
tudine
umet
emeoy
moue⸗
deoꝛſe
cner
ſen,
ſemi
ecſe
ivis
zineo⸗

ſeretur peccatoꝛi. Ca- XV.

mines ſaluos fieri pꝛoculdubioad modũ vo
lentis · hoc eſt in multis ſignis ⁊ oꝑationibus

te habens T nobis exhibens · ¶ Dñe ieſuxpe
nõne tu veniſti ſaluos facere pctõꝛes:nonne

tu veniſti querere/aſaluũ facere quod perie
rat:Queris igit᷑ me:⁊ ego querote· Vis igi

4

tur inuenire me/a inueniria me· Occurrere
igit᷑ debes mihi / qui ſcis viam qua venias ad
me:⁊ qua eundũ ẽ mihiad te:vt inueniam te

dñe ieſu chꝛiſte · ¶ Mõne tu medicus es⁊ ſa⸗

nitatis atq; ſalutis auctoꝛ ⁊ largitoꝛ largiſſi-

mus:videãt oculi ſancti tui:vtrũ iſtoꝝ decen

tius ſit:te videlicet venire atq; deſcẽdere ad

mẽè egrũ ⁊ adeo infirmũ:vt nec ambulare poſ-

ſim ad te:nec etiam vertere me· An me aſcẽ/
dere ad te · Ineffabili largitate pietatis ⁊ dul/
cedinis tue ſuſcepiſti iſtud ſalutiferũ officiuʒ
ſcʒ medicationis :qua ꝓpter debitoꝛ es euidẽ

ter ſanatiõis:potiſſimũ in illos qui ſanari cu⸗

piunt⁊ querunt ·nõne ꝓpterhoc confitenter

petebat ate Hauid: Miſerere meidñe quo⸗
niam infirmꝰ ſum:ſana me dñe:Et alibi:Sa⸗

na aĩiam meã quia peccaui tibi :ſimiliter Hie⸗

remias. Sana me dñie ⁊ ſanaboꝛ: Quis em̃ ẽ=

qqͥ nõ iure ⁊ tanq; ex debito peti nõ poſſit:vt

exequat᷑ ⁊ impleat ſuſceptũ officium:quia de/

bitoꝛ in hoc ipo ſanctificationis ⁊ conſecrati⸗
onis effectus es omibus:qui ſanctiſicari vel
conſecrari cupiunt ⁊ querunt½

dominus pfecte ſanat egrotum velmi

„

Bog ſireſpon
deris mihi:quia exiliter et infirmi
ter/⁊ꝑ om̃em modũ indigne cu⸗
pio ⁊ quero ſanctificari ⁊ ſacrari a te · Rñdeo
ꝙ hoc nõ eſt niſiex grauitate infirmitatis:q̃
q;to maioꝛ eſt/pꝛoculdubio tanto maioꝛ ẽ in⸗
digentia atq; neceſſitas mihi medicinalis au

xilij:⁊ ꝓpter hocmagis accelerandum reme
dium nõ igit᷑ ꝓpter hoc eſt mihi denegandũ:

¶ Amplius qͥs ex medicis coꝛpalibus aude⸗

at obijcere egro/petenti medicinale auxiliũ ·
indigentiam vel neceſſitatemillius: quis de⸗

negare deniq; audiat: ꝓpter hoc infirmanti
cuicũq; medicinale auxiliũ:q;tũ valet ad coꝛ
poꝛis egritudineʒ:cto igi᷑ amplius longe
debet eſſe a te:imo ⁊ eſt:vt nõ ꝓpter maioꝛẽ
neceſſitatem vel indigentiam ſalutaris auxi
lij:deneges mihi vel retardes ſalutis auxiliũ
Quis em̃ ex medicis coꝛꝑalibꝰ ſiſem oꝑaʒ de⸗

dithumanis coꝛpibus curandis:q tuimpen
diſti curandis aiabus noſtris:qui ⁊ pcioſiſſi⸗

mum ſanguinẽ tuũ ſyrupũ feciſti:ad curãdaſ
febꝛes vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ:ad extiuguendos
ardoꝛes cõcupiicẽtiarũ ⁊ aliarũ peſtilentium
paſſionũ · Ipſam q; carnẽ viuiſicã tuam:thy⸗

riacam nobis efficere dignatus es:ad effugã
da venena moꝛtifera vitioꝛũ: Et vtad veruʒ
dicam ipa:vulnera tua medicamẽta ſaluber⸗

rima feciſti vulnerũ noſtroꝛũ:⁊ ipam moꝛteʒ

tuam curationè eſſe ſalutarem omniũ egritu
dinum ſpiritualiũ noſtrarũ · Manifeſtũ autẽ

eſt ꝙ nullus ex medicis coꝛꝑalibus/adeo ha⸗
bet coꝛdis parũ vt cũ ſanitatẽ velſalutem ſu⸗

ſcepit curandam:qᷓ; magnitudo moꝛbi retar⸗
dat ab impendendo medicamentũ:qð requi
rit infirmitas patientis: Cũ igit᷑ apud omipo
tentiſſimam vtutẽ tuã:nõ referat veldifferat

̃ᷓᷓ grauis vel leuis ſit moꝛbus meus ſpũalis:

qn eadem facilitate ſanas ⁊ maximas medio
cres/ minimas· ¶ Nullo ergo modo vl ne⸗
ceſſariũveldecens eſt te differre ſanationem

meã · pᷣſertim cũ manifeſtũ ſit te ſuſcepiſſe cu

ram ſaluationis:⁊ mei⁊ alioꝛũ /quia te cupi-

unt ⁊ querunt ſanari · Tu em es quiſanas cõ
tritos coꝛde ⁊ alligas contritiones eoꝛũ · Et

ꝓpter hoc ꝑos pphete tui Eſaie dixiſti· Pre
cipitabit ds in monte iſto faciẽ vinculi colli⸗
gati:ſup omes populos:⁊ telam qua oꝛditus

es ſuꝑ vniuerſas nationes pᷣcipitabit moꝛtẽi

ſempiternũ:Et iterũ in die qua alligabit dũs
vulnus populi ſui:⁊ ꝑcuſſuram plage eius ſa⸗.
nauit · & ſi dixeris quia ſi me totũ tibi tra⸗
derem:⁊ iterũ me cure tue cõmitterẽ ſtatim
me ſaluum faceres · Reſpondeotibi domine
miſericoꝛdie:quia ſihoc expectaueris nun qᷓ;
me ſan abis · Hoc em̃ quãdiu infirmus ſum ꝓ
culdubio facere non poſſumſitñhoc facereʒ
quis dubitet qͥn ſanatus eſſem ·¶ Manifeſtũ
eſtigitur te non debere expectare hoca me: C
qð mihiſcis nõ eſſe poſſibile · totum me trahe
ad te:⁊ eripe me mihijpſi · totũ quidem ſuſci⸗
pe ſitotũ me ſanare eſt pietatis tue bñplacitũ
Si em̃ meipſum mihidimiſeris cado ·totuſq;
deficio ˖ C Ampliꝰ nõne ſic gaudiũ ẽ iuſto face
re iudiciũ:ſic ⁊ mito ampliꝰ gaudiũ ẽ miſicoꝛ
di facere miam? Quia igit᷑ iuſtiſſimꝰnon mi⸗
nus ĩmo multo amplius placet bonitati tue
facere miam:qᷓ face iudiciũ · Sic igit᷑ nõ decet
iuſtũ differre iudiciũ in guamẽ aut iudiciũ pe
tentis illudSic multo minꝰ decet te differre
miam petẽtiilla:maxiĩe ĩ detrimẽtũ diſpẽdiũ

CLapitulum

meũ · Tu aũt vides:quia omia ad nudũ⁊ liq
dum intueris · quia ipſa dilatio ꝑ quam viuiſi

candus ⁊ ſanandus ſum:ꝓtelatio eſt mihi et
ꝓlongatio egritudinis ⁊ moꝛtis mee· Lãdiu
em̃ moꝛtuus ⁊ ſepultus in vitijs meis ⁊ pctis
iaceo:q;diu viuiſicationẽ meã differs dñe mi⸗
ſericoꝛdie· quo iure petebat dauid. Accelera
vt eruas me:Et iterũ:ad adiuuandũ me fe⸗
ſtina · Et alibi velociter exaudime· Et qꝛ tu⸗
ipſe mandatũ dediſtiꝑ Salomonẽ dicẽs: Ne
ꝓtrahas datũ anguſtiati·Et iterũ: Ne dicas
amico tuo cras dabo:cum ſtatim poſſis· De/

bes ſeruare legẽ quã ipe ſtatuiſti · Sicut ⁊ iße

Dauid petebata tedicens: Exurge dñe de
meus in pᷣcepto quod mãdaſti:quod indubi⸗
tanter eſt pᷣceptũ de dilectiõe · Et ꝓpter hoc

idem eſt: ac ſi tibi diceret: dilectionẽ pᷣcoꝛ im⸗

pende ⁊ oſtende/ſicut ⁊ feciſti: mNonne nos p

oꝛes dileximus te:ſᷣ tu pꝛioꝛdilexiſti nos:q̃m

nemo maioꝛem habet / nobis hbuiſt⸗ oſteé⸗

diſti:moꝛtẽ crucis pᷣſerens amoꝛe nr̃i:¶ Dñe
miſcdie magna ⁊ multa habes contra me· et
młta ⁊ magna potes exciꝑeↄtra me:⁊ obijce

re mihi quo min debeas magniſicare ⁊ miri
ſicare miſcðiam tuã mecũ:Et in pᷣmis grauiſ

ſimas ⁊ pene innumerabiles offenſas quibꝰ
offendi: ¶ Ego autẽ replico contra offenſas
peccatoꝛũ meoꝛũ ſacrificiũ qð obtuliſti in ara

crucis ꝓpeccatis noſtris ⁊ alioꝛũ:vbi fuiſti p

pitiatio ſufficiens ꝓtotiꝰ mũdi peccatis·q̃ p⸗
pter ſicut ꝓpitiatio illa incogitabilis gratioſi⸗
tas:euacuauit pctã ⁊ offenſas meas et alioꝝ
ſic replicatio elidit ſufficienter ac validiſſime
exceptionẽ:quaʒ contra me ꝓponis de ipſis ·

M ſi excipis contra me:de grauiſſimis et in⸗

numerabilibus debitis meis· replico contra
hoc exceptionẽ ⁊ pugnamentũ /qð in ipſa vi⸗

ctoꝛioſiſſima paſſiõe tua feciſti ꝓ me ⁊ alis de

bitoꝛibus · De hoc pugnamento tuipſe dixiſti
que nõ rapui tũc exoluebaʒ: ꝓpter h cãtat de
te om̃is eccleſia ſanctoꝛũ·qui ꝓ nobis eterno
patri ade debitũ ſoluit:Et quia nõ pꝛo adam
ſolum pijſſime moꝛtis illius ſuppliciũ ꝑtuliſti:

nis ⁊ pugnamenti quod in cruce feciſti: con⸗
tra exceptionem debitoꝛũ ꝓpoſitam· ¶C &

ſidixeris cõtra me:quia moꝛtẽ merui:nõ ſolũ

temꝑalem ſ̊ eternalem etiã ⁊ hoc modo iuſti
ciandus ſumReplico ⁊ cõtra hoc:quia iuſti⸗
ficatus ſum ſupplicio moꝛtis / qð ꝓ me et alijs
peccatoꝛibꝰ ꝑtuliſti:⁊ moꝛtuus moꝛteilla / ſiẽ

teſtatus eſt Aplus tuus dicẽs: Si vnus ꝓom
nibus moꝛtuus eſt· ꝗom̃es moꝛtuiſunt · qua

ꝓpter ⁊ de iuſtiſicatione ⁊ de moꝛte/quarum
debitoꝛ eram ſatis feciſti tuipſe moꝛte ipatua
T iuſtificatiõe quas dixiſti · nõ potes igit᷑ de ce
tero mihi obijcere illa:cũ iam ſim moꝛtuꝰ⁊ iu
ſtiſicatus ſim iamin te·quẽadmodũ in vno ꝓ
pugnatoꝛe vincit totus vn exercitꝰ:aut vin⸗
citur cum pꝛo illo pugnet in exercitu · ſic in te
chꝛiſte dñe te vincẽte ꝓnob te reucra pugna

toꝛe nr̃o omes vincimus ⁊ triũphamꝰ· Pꝛin
cipates ⁊ ptãtes in pᷣlio illo vt eos tu pala triũ
phaſti in temetipᷣo · Addo qð in te fideiuſſoꝛe

⁊ ſponſoꝛe pꝛo omibus nobis:q;tum ad om̃ia
in qbus tenebamur vltra om̃em ſufficientiã

ſatiſfactũ eſt:imcomꝑabiliter ſupom̃em eſti⸗
mationẽ ⁊ cogitatũ plus es tuqᷓ; omnia illa ̃ᷓ

peti ſeu exigi poterãt:a nobis omibus:¶ Zu
aũt dediſti temetipſum redemptoꝛẽ pꝛo nobſᷣ
om̃ibus debitis nr̃is ⁊ ꝓpitiationt᷑ pꝛo om̃i
bus peccatis nr̃is· Lradiſti etiã temetipſum
iuſtiſicandũ pꝛo nobis om̃ibꝰ⁊ iniuſticijs no
ſtris:atq; ſuſpendendũ pꝛo om̃ibus latroci⸗

nijs noſtris · Nihil igit reſtat de om̃ibus quo⸗
rum debitoꝛes eramus:velque a nobis deiu

re peti poterant lO ſi foꝛte dicere volueris
quia de his ſolis qbus obligatieramꝰ ſatiſfe⸗
civel ſatiſſactum eſtꝑte · Rñdeo in hoc ꝙ in⸗
compꝑabiliter maioꝛa exoluiſti:qᷓ; etiã omia il⸗

la quibus añ baptiſmalẽ ſatiſſactionem tene⸗

bamur ·⁊ qᷓ; omia recidiua incompabiliter⁊ ĩ
cogitabiliter:quia etiam pꝛoillis ſatiſſactum
ẽꝑte ⁊ ate · de illis nihil de cetero petere po
tes a me:neq; ꝓillis· ¶ Sed ſi foꝛte illð obij⸗
cere voluerisquia adhuc reus ſum omnium
illoꝛũ ⁊ debitoꝛ:Cũ em̃ ſanctitatẽ baptiſmalẽ

imo etiam ꝓ om̃ibus/qͥ ſibi illud pꝛodeſſe vo rohabeam:nec vere acꝑfecte penitentiã: verũ

luerint /atq; curauerint · necnõ ꝓꝑuulis omi

bus:quiſacramento regeneratiõis et reno⸗
uationis ſufficienti: deceſſerunt vel decedẽt
in poſterũ in etate illa · ¶ Tu aũt dñe miſcdie

ſcis quia ego vnꝰ ſum de numero illoꝛũ:qͥ paſ

ſionem tuã ⁊ moꝛtẽ tuã pꝛodeſſe ſibi cupiunt

⁊ querũt ſibi · Igit᷑ debita mea tu ſoluiſti · CNla-
lida igit᷑ eſt ⁊ ſufficiens replicatio iſta:ſolutio

vtiq; dicis:ſed hoc nõ debet mihiobeſſe:cum
nõ ſit poteſtatisac virtutis mee:vere atq; ꝑ⸗
fecte penitere · manifeſtũ em̃ eſt / quia h op?ꝰ
eſt omi potentiſſime vᷣtutis tue:⁊ ꝓpter hoc
a te nõ petendũ eſtnõ aũt tibia me requirẽ⸗
dum a me emnõ eſt requirendũ vllo modoꝝ
qð nõ poſſum ·pᷣſertim cũ hocipᷣm ꝙpeniten⸗

nã verã atq; ꝑfectã mihi ſalutarẽ ac neceſſa⸗

ſme

ſoale

tuem
fevo
ent
galon
hui

i

Alpoot
Getar

Reten
cigon

cerep
deer
Ehhe
ſuic
lagu⸗
ſecep
le nd
h⸗
ſcee
ſete
lon
pn
liot

llcon

lb:⸗

ace
big
lhidn

o

egar
nesein
ſerico⸗
ficoꝛgi
feyeld⸗
fnetth
dinen
lteni
lecbee
sn
Wp

8
e
Noii
Uai
eltgls
ellaſe
vpon
,,gnn

ſanon

eßann
Gidee⸗
owein
nmo
Mne
NN
ſen
Mri
ſtence
maloi
vffenkr
mmolki
C
epronct
Prooni
enphunm
ticisne
lanoc/
snon
ien
ewpen 7
tlu⸗
we⸗
ſfalk
rte⸗
terdi
chum
weſe
lde
—
G
Nüwern
eſecum

riam eſſe cognoſcam:ꝙ tam cupio ⁊ tam pe⸗
toa te: ad eam vtcũq; enitoꝛ:donũ miſcðie
tue magne ſit · ¶ Quodſi⁊ illud mihi ohijce⸗
re volueris:videlicʒ ꝙ ſolutiones /ſiue paga
menta/g⁊ ſatiſfactiões omnes.q̃s ꝓ me⁊ alijs
pctõꝛibus feciſti ego irritaui et inutiles mihi
penitus/imo occaſionaliter noxias reddidi
Verũ vtiq; dices · F̊ ꝓhac ipſa irritatiõe/⁊ ꝓ
alijs omibus ſi longe plures eſſent:iſta pa
mẽta⁊ ſatiſſactiões ſufficiũt:quẽadmodũ dixi
⁊ de recidiuis pctis · Vt aũt ad vnũ dicãad

oia antedicta et ad alia omnia que mihi obij⸗

cere potes ꝑiuſticiã · dico ꝙ ꝓ me debet reſpõ
dere miſcdia tua · Voce em̃ miſcðie tue dixiſti
Euʒ qui venit ad me nõ eijciã foꝛas·et tu dñe
miſcdie ſcis indubitant᷑:qꝛ ego venio adte:ꝑ

ea quattuoꝛ q̃ pnominaui tibi qm̃ ſi vere acꝑ

fecte penitẽs eẽm · ꝓculdubio iã ꝑueniſſeʒad
te · ⁊ nõ ſolũ tecum/ſpᷣ etiã in te eẽm· nec ſuffi-
cit dicè ĩmenſitati miſcdðᷣie tue:ĩmo decet eã
facere atq; ꝑficere:vt ad teꝑueniat·⁊ ad te in
tret quicũq; venit adte · ⁊ etiã trahi in funicu

lis Adam/et in vinclis charitatis · ſicut dixiſti

ꝓmiſiſti ꝑ ꝓphetã tuũ Oſee · xj · c · ¶ Ampliꝰ

cũ totet tanta ꝓponat iuſticia tua cõtra me/
et cõtra alios pctõꝛes: nunqͥd tacebit miſcdia

tua · vt non loquat᷑ pꝛo pctõꝛibus:ꝓ me ſcʒet
alus: Ipſa vtiq; reſpõdebit ꝓ me ⁊ alijs:que
hec ſola facere ſcit ⁊ poteſt · voce nãq; illiꝰ di⸗
xiſti · Ego ſumqͥ deleo iniquitates tuas pꝛo⸗

pter me · Et alibi deleui vt nubẽ pctã tua ⁊ q̃i
nebulã iniqᷣtates tuas · Et ꝓpter h̊ de te dixit

aliꝰ ꝓpheta. deponet oẽs iniqᷣtates noſtras:
⁊ ꝓijciet ĩ ꝓfundũ mar oĩa pcta nr̃a ¶ Quia

igit᷑ nec minoꝛis ſapiẽtie/ nec minoꝛis eloquẽ

tie/nec minꝰ armata rationibet allegationi
bus:eſt miſcdia tua:que ſolaẽ ſpes pctõꝛũ:qᷓ;

iuſticia tua Apſa chẽ que ſola ſo ꝛſtat ppctõ

ribus / in illo ſublimi diuinoq; cõſiſtoꝛio · nõ ẽ
mihi dubitãdum:quin ipſa illicſtat et alleget
ꝓpctõꝛibꝰ:⁊ qͥn ſemꝑ obtineat ꝓ quibuſcũq;
allegare voluerit · pᷣſertim cuʒ omes allegatio
nes eius irrefragabiliter valide ſtãt apud mi
ſericoꝛdiſſimũ iudicẽ · Manifeſtũ nãq; ẽ miſe

ricoꝛdiſſimũ iudicẽa miſcdia ſua nũq; diſſide

re vel diſcoꝛdare poſſe· Cũ etiã adeo in prãte

ſua eſt habere et ſolũ ꝓhis ꝓquibꝰ allegãdũ

vel interueniẽdũ duxerit iudicare · Incõpabi/
liter nãq; minꝰẽ:et incogitabiliter abſolutio/
nẽ ab eis obtinè᷑:quã vt ipe iudex miſicoꝛdiſſi
mus nõ ſolũ patrociniũ eoꝝ eẽ:iudiciũ ꝑiter
q; ſupliciũ debitũ eis ſuſcipiat:et etiã abſol⸗

uat · que omnino eũ feciſſe interpellatiõe mi⸗
ſericoꝛdie tue ſoliꝰ:nullus fideliũ ignoꝛat ·

¶ Ze ſoꝛmapetitionis. Ca- XVI

cõſequens eſt petitionẽ ſoꝛmare/
mMmiſericoꝛdiſſimoq; iudici poꝛrige

xe. allegationes nãq; quas pᷣmiſi de ſoꝛma pe
titionis / vel ofonis: inter alia ad duo potiſſi-
mum ꝑutiles ſunt:videlicet ad faciendum fi⸗

dem/ de impetrado quod petit᷑· Et ad firmã⸗
dam ſiduciam obtinendi · Sic em̃ docuit nos
Jacobus aplus dicens · Poſtulet ·aũt in fide
nihilheſitãs· Petentibus em̃ om̃ibus debet

eẽ⁊ fides om̃ino nõ dubia:de ſupabundatiſſi
mis diuitijs pietatis/⁊ dulcedinis omipoten⸗

tis dei · Similiter ⁊ fiducia nõ heſitans fixa et
firma impetrandi:qð ipſe pie ac deuote petẽ⸗
tibus eſſe ſalutare cognouerat · ¶ Quid au⸗
tem petendũ ſit ipᷣe miſericoꝛs ⁊ bñdictus ſal
uatoꝛ:oꝛe ſuo ſanctiſſimo in euangelio Joh·

euidenter edocuit · dicens · Petite ⁊ accipie⸗

tis/vt gaudium veſtrũ plenũ ſit· Similiter et
ſermõe illo quo dixit · Primũ querite regnuʒ
dei ⁊ iuſticiã eius · Similiter ⁊ in oꝛatiõe quã
apoſtolus ipſemet docuit:ſeptẽ nobis eſſe pe
tenda manifeſte expꝛeſſit· De quibus modo
nõ eſt dicendũ ꝑſingula · Ipſe etiã publicanꝰ
cuiꝰoꝛationẽ ipſe laudat · Hõ parũ oꝛare volẽ

tes inſtruxit:a longe ſtans⁊ ꝑcutiens pectus

ſuum caput oculoſq; nõ audens ad celumle⸗

uare dicebat ˖ Deus ꝓpitius eſto mihi pctõꝛi ·

Oratio quoq; illa Ariſtotełquã in lib· de eſ⸗
ſentia pure bonitatis:⁊ in fine illius libꝛi feciſ
ſe ⁊ poſuiſſe dicit᷑· Nuncinueniteo cauſa cau
ſarum:fac me tibi acceptabilem · Sic em̃ dixiſ
ſe dicit᷑ · ¶ ꝓculdubio omi fideliiugiter facien⸗

da eſt ˖ Ipſe vo ſapiens ⁊ ſanctiſſimus Augꝰ·

ita exoꝛabat in libꝛo confeſſionũ ſuarũ dicẽs ·
Dñe da qð iubes · ⁊ iube quod vis · Inlib · xo

pſalmoꝝ ofones optimas indubitater docet
pcipue in tribus illis pſalmis vicʒ · Aiſere⸗

re mei deus ſᷣm magnã miſcðiam tuã:⁊c · Ad

te dñe leuaui aĩiam meã:⁊c̃ · Inclina dñe aurẽ

tuam ⁊ exaudi me· Necdubium in ſacris elo/⸗
quijs etiã ad modicũ exercitatis:ſacris ⁊ effi

caciſſimis oronibus libꝛũ pſalmoꝛũ eſſe refer
tiſſimum· In alijs etiam ſacris libꝛis inueniũ

tur or̃ones pꝛophetarũ ·⁊ quoꝛũdam ſapien

tum necnõ ⁊ aliarum ſanctarũ mulierũ:de qͥ

bus euidenter eſt videre intelligentibꝰ:ꝙ ſpi
c

,Blt hec autez
p

CLapitulum

rituſancto dictante/⁊ edite ⁊ ſcripte ſunt
¶ Cõuenientiſſimũ igit᷑ eſt celeſtẽ acdiuina⸗
lem oꝛatoꝛẽ ⁊ aduocatum:pᷣnominatos pſal⸗
mos ⁊ pᷣdictas orones tenere mẽoꝛiter· Tuli
us nãq; latinoꝛũ oꝛatoꝛ ac rethoꝛ egregiꝰ:nõ
erubuit duas nobiliſſimas or̃oes rethoꝛicas
demoſthenis ⁊ eſchini:⁊ laudare ⁊ tranſferre

de greco ſermone in latinũ · Jam quidem ſibi

difficilem latinitati vero ꝑutilem euident aſ⸗
ſeruit · Hanc vtilitatẽ indubitãter oꝛatoꝛibus
⁊Trethoꝛibus intendens /vel ſolis vel maxie ·
¶ÆRto igit magis oꝛatoꝛes ſpũales ac diui⸗
nales:orones viroꝝ ſapientiſſimoꝛũ atq; ſan
ctiſſimoꝛũ:quas de ipſo fonte ſpũſſancti hau
ſerunt/nobis exquirende ad imitandũ ſunt
E Eeri qm̃ pꝛofundiſſime ſunt ⁊ interdũ dif⸗
ſicilis intellectus: ponã tibi bꝛeues ac lucidiſ⸗
ſimas omiq; oꝛanti intelligẽtiſſimas orones:
⁊ dicam ſic dño miſcdie · fac me tibi ſeruum in
om̃ibus acceptabilem · ſeruũ tibi ꝑom̃ia pla⸗
centem aufer a me radicitus ⁊ ex toto q̃cũq;
bonitati tue diſplicẽt in me · ⁊ largirnihi do⸗
na gratiarũ tuarũ /atq; virtutũ:quibus tibi⁊
totus ⁊ tecũ viuam · videlicet ad regulã rectiſ
ſume optimeq; bonitatis tue · Auerte faciẽ tu
am ⁊ oculos ſanctiſſimos tuos/a tot ⁊ tantis

vitijs meis ⁊ pctis · Reſpice in me ſoluʒ id qd
tuũ eſt:vicʒ in me qð tu ſolus feciſti/⁊ non re
ſpexeris ad ea q̃ ego in me feci · qm qð in me

tu ſolus pulchrũ et bonũ feceras:deſoꝛmaui

hoꝛribiliter· deturpaui abominabiliter · inq⸗
nauiexecrabiliter · pꝑuertiiniurioſe ⁊ cõtume

lioſe:vltra qᷓ; cogitare ſufficiãEt h̊ aduſuʒ te-

largire obſecro mihi tãto pctõꝛi veniam oĩiuʒ
culparũ quas cõmiſi · oĩmq; penarũquasme

rui/ da gratie tue eã mihi itegritatẽ ⁊ plenitu
dinẽ:p quã tibi ꝑ omia acceptabiliter ⁊ placi⸗
te viuã:hinc et poſt hãc vitãcerept ꝑte de oĩ⸗
bus anguſtijs ⁊ pꝛeſſuris·liberat ab omi ſer

uitue coꝛruptõis btũs ⁊ gloꝛioſus tecũ ꝑ.pen

niter cũ electis et dilectis tuis regnẽ · ¶ Con

tere ⁊otribula in me ⁊ pꝛoꝛſus extermiaame
q̃cqd veloꝛiginali occupatione / vl exab vſu
donoꝛũ et beneficioꝛũ tuoꝛũ mihi turpiteret

male appoſui · Subuerte fundit quicqᷣdi me
maliedificatũ cõſpicis.auelle ame omnẽplã⸗
tationẽ diabolicã:oẽ qð ex oꝛiginali coꝛrupti⸗

one / vel malicia in me ſuccreuitlaua? mũda
me totaliter ab omnibꝰ inqnamẽtis carnis

ſpiritꝰ refoꝛma in me imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ

tuã:reſtitue me etiam naturali pulchꝛitudini

et rectitudini· redde etiã gratioſitatẽ ſpecio

ſitatẽ qᷓ me iuſtiſicatiõe baptiſmali decoꝛaſti·
redde mihi etiã ⁊ pᷣmãſtolã veſtẽ polimitã ſpi
ritualẽ:ex om̃ibꝰ videlicet virtutũ et gratiaꝝ

pulcherrima varietate cõtextã:q̃ ibi me veſti

ſtiet oꝛnaſti ad inſtar ſpõſe pparate ⁊ oꝛnate:
tanto ac tali ſponſo:quãtus et qualis tu es vi

delicet rex regũ ⁊ dñs dñantiũ · Alle fuit cultꝰ

⁊oꝛnatꝰ regius:qͥ me pꝛeparaſti in ipa vncti⸗
one/cõſecratiõe / et coꝛonatiõe mea:q̃ facte
ſunt mihi in ipa ſanctificatiõe baptiſmali · Ybi
em̃ me filiuʒ adoptionis ⁊ gratie tue feciſti ·⁊

pꝛopter hoc regem ⁊ heredẽ regni · Ibi mein

regẽ vnxiſti ac coꝛonaſti · Hac pᷣclaraheredi⸗
tate ſpꝛeta:hoc pᷣclaro regno ↄtempto h̊ tan⸗
to tanq; ðſiderabili honoꝛe abiecto:inſtar vi
liſſimi ritaldi tã pᷣcioſis/tanq; ſpecioſis veſti⸗

mẽtis ⁊ oꝛameętis nudat poſt diabolũ nnne
ad infernale patibulũ currere nõ expaui · ipe

ſiquidẽ dux eſt ⁊ rex hmõi ribaldoꝛũ · Et ꝓpt

hoc viliſſim abiectiſſimꝰfactus ſum· Reſti-

tue me obſecro adhãc tam ſublimẽ gratiã ad

optiõis ⁊ filiatiõis tue · ⁊ ad inſtar nobilishe

reditatis tue:atq; ad honoꝛẽ iſtũ regiũ · reſti⸗
tue me nobiliſſime ſeruituti tue:vt tota vita
mea ·tota ↄuerſatio mea:ſit ſolũ ſeruitiũ tuũ

totũ mevẽdica tibi:totũ me recuꝑa ⁊ poſſide
ſolus· ſicut totus tuus ſuʒ iure pleniſſimo/ac

ſingulariſſimo· omni cogitatu de te · omni me

moꝛia bonitatis tue· omni auditu cuiuſcũq; ·
ex ſanctiſſimis noĩationibꝰtuis:totus ſemꝑ
iradier:totꝰſemꝑ viuificer · totus ſemꝑinfla⸗

mer·amoꝛe tuo ſanctiſſimo atq; viuiſico · totꝰ
ſemꝑ rapiar ad te· totꝰ ſꝑ abſtrahar ab oĩbus

alijs:tot ferar in te · conglutiner tibi ⁊ vniar

vnitiõe puriſſimi/rectiſſimi /tibiq; placidiſſi⸗

miamoꝛis:nomẽtuũ ſacratiſſimũ · nomẽ tuũ

bñdictũ:nomẽ tuũ gloꝛioſum ·ſit ſemꝑ oleum
effuſum in coꝛde meo:metotũ ſemper pene⸗

tras ſemꝑ ꝑungens · ſemꝑſanans · totũ me

ſanctificãas · totũ me rapiẽs in te· ⁊ in te· Alu⸗

minoſitate viuiſca ſapiẽtie tue me totũ ↄſti-
tue ⁊ inceſſanter cõſerua:ad cognoſcẽdum⁊

recognoſcendũ te vnũ verũ deũ acdñmoĩuʒ
ſeculoꝛũ · vnũ ſolũ ac verũ auctoꝛẽ · vnũ ſoluʒ
ac verũ effectoꝛẽ vnũ ſolũ ac veruʒ largitoꝛẽ

largiſſimũ ac benigniſſimũ oĩm bonoꝝEtad

cosgſcendũ⁊ recosſcendũ dignis bñdictiõibꝰ
dignis gratiarũactionibꝰ · dignis collaudati

onibꝰ.dignis gloꝛificatiõibꝰ: ⁊ imẽſitate inco

gitabilis largitatis ⁊ benificẽtie tue: infatiga
bili cõtinuatiõe:in me licet taʒ ingratũ tanq;

malũ ſemꝑ ꝓſuſiſſim · necnõ ad cognoſcẽda

ach
lott
n
mnan
cog
ir
ſecun
o
ſu⸗
ono
Moini
yeres
cem
nana
beſaj
ſerin
ſlhig

ſeccre

ſhes
lite:
feiqg
alia⸗
nneij
Heo.
nt
le ti
ſamng
eneen
ſeist
ſellun
lad
(ha
u·l
cn
ſenp
ninoc
ſalube
oſorta
ſobleu⸗
leſntea
Aſngn
ſingol⸗
gitaru

Odifenn
leſapie

entes ti
ch
Goict
niqnn
dtſne
Gnnſn
inen

Guc.
Wräͤſ
Ranan
weyet
8mesy

fltld

uman
6 ſace
wl i

feett4

binein
herecd⸗
wobtn⸗
einſarnt
opeſn⸗
günuch
Pliihe
iEtppe
n Beſt⸗
anäad
oblshe
Nüreſi⸗
rnin
iuj
ſie
o/ac
nime
ſchcs.
ſeng
indo⸗
N
Woibs
birn
lca
fonetni
oeun
erpene⸗
crüme
le Nu⸗

ſcunt
dimoiu
m;
Mee
Ctad
cöb'

nudann

neinco
nſang⸗

ing
gich

atq; recogitãda mala mea:que ſemꝑ reddidi

tot ⁊ tantis diuitijs bonitatis tue · tot et tãtis

magnalibꝰ pietatis ⁊ dulcedinis tue · Et qð ẽ
maioꝛis inſanie/reddere nõũ ex toto ceſſo/⸗
cognoſcere inq; recgnoſcere tot ⁊ tanta ma
la mea que facio/ que feci · que merui ·et que
me expectãt niſi me oĩpotẽtiſſima benigniſſi⸗
ma dulciſſimaq; miſcòdia tua liberauerit atq;
ſanauerit · ¶ Da inq; largiſſime miſatoꝛ iſta

cognoſcere ⁊ recognoſcere mihidebite peni⸗

tudinis doloꝛibꝰda mihi bũdicte dñe gratiaʒ

vere ac tibi placite cõpunctiõis:ꝑ quã diſpli⸗

ceam mihi · in cũctis ingratitudinibꝰ / abomi
nationibꝰ/iniqᷣtatibꝰ⁊ iniuſtijs meis· ¶ Eru

beſcã atq; confundar in cõſpectu ſancte ⁊ ve

nerãde maieſtatis tue/conſuſione adducẽte
mihi gratiã tuã ⁊ gloꝛiã:da mihi gratiã inter/
ne acvere penitudinis:ꝑ quã extotis intimis
meis / recedã ab om̃ibus que diſplicẽt bonita
ti tue:⁊ reuertar ad te dñm deũ meũ· adhe⸗
reãq; tibi dũo deo meo ex totis intimis meis
cui adherere:ẽ vita mea/ſalꝰ mea/gaudium
meũ totũ:et ſolũ bonũ meũ ¶ Da mihiincon
ſpectu ſancte ⁊ gloꝛioſe maieſtatis tue ſemꝑ
apparere · ſempꝑ loquitibi · ⁊ ſemꝑ cogitare de
te· in timoꝛe ⁊ tremoꝛe:in doloꝛe⁊ pudoꝛe ·in
ira magna et indignatione aduerſus memet
ipᷣm:ſemꝑ cũctis ingratudinibꝰ /⁊ alijs vitijs
meis ⁊ pctis n fide tua ſaluberrima ĩceſſant
me illumĩa/viuifica/ſcĩfica / roboꝛa⁊ adauge
timoꝛe tuo ſanctiſſimo atq;puriſſimo/me in⸗
ceſſanter ſanctifica purifica/ cuſtodi ⁊ conſer
ua · Et longe fac ab om̃ibus inquinamentis
carnis ⁊ ſpiritus · Fac me declinare per ipſuʒ
ſemꝑ ⁊ fugere om̃ia contagia diabolica:⁊ om

nino om̃ia que diſplicẽt bonitatitue/ſpe tus
ſaluberrima ac iucundiſſima/me inceſſanter

cõfoꝛta:⁊ conſolare me · inceſſanter erige et

ſubleua ad te · inceſſanter letifica de te me. in

ceſſanter firma in te faciens me innititotali
⁊ ſingulariter miſcðie tue magnetotaliter ⁊
ſingulariter · Da mihi de te ſemꝑ lucifluos co
gitatus:ac flãmeos ·totum me ſemper ſplen⸗
dificantes · totum in te exhilarantes · totuʒ in
te rapientes:totum me conglutinates ⁊ vni⸗
entes tibi vnione puriſſimi rectiſſimi tibiq;
placidiſſimi amoꝛis: Deſiderabiliſſimum ac
gloꝛioſiſſimum aduentum tuum:in quo om⸗
nis iniquitas opilabit os ſuum/palamac lu⸗
cidiſſime omniũ oculis aparentem · om̃ipo⸗
tentiſſime dñationis tue gloꝛiam magnificẽ⸗

tiſſimam ac ſupeminentiſſimam · Juſtiſſimũ

ac tremendumiudicium tuum:in quo euidẽ

ter videbitur iuſticie tue admirabilis ac iucũ

diſſima pulchꝛitudo/ꝑ vindictas iuſtiſſimas/
quas daturus es in contumaces ⁊ rebellesqᷓ

charitatem vitatis tue reciꝑe noluerunt:nec
nõ ⁊ in omes nõ contumaces ꝓbos magniſi⸗
cas pꝛomiſſiones tuas:que ome deſiderium
ſuꝑant ⁊ incogitabilis felicitatis tue gaudia/

⁊ pᷣmia:que daturus es dilectis ⁊ electis tuis

Hec inqᷓ; omnia fac me expectare expectatio
ne ſecura/firma/⁊ iucundaſpem meaʒ totiꝰ
vite mee anchoꝛã:figere in miſericoꝛdia tua
magna ·fixione firmiſſima·ita vt nulla ꝓcella
temptationis mee vnq; inde ãmoueat:vł ab
rumpat me totũ facpendere ad reditũ tuũ:
ſicut dixiſti per pꝛophetam ·quia populus me
us pendebatad reditum tuum · Omnia deſi
deria mea dirige · erige ⁊ collige adte totum:
coꝛ meũ/aggrega⁊ conſtitue in ſanctitate iu

ſticie tue · totũ coꝛ meum abſtrahe ⁊ abrũpe/

ab om̃ibus que diſplicent bonitatitue · Totũ
aggrega ad te/a diſperſione ſua rape ad te/
totũ fige in te fixione incoꝛruptibili · ¶ Et vt

ad vnum dicamda mihi plenam veniam⁊ in

tegram omniũ culparũ mearũ atq; penarũ:
que mihi pꝛo his iuſtiſſimo ſemꝑ laudãdo iu⸗
dicio tuo reddi merito pñt:Da mihi ⁊ gratiã

tuam/⁊ conſerua eam mihi:vt in illa me inue

niat dies ⁊ hoꝛa exitus meiexhoc mundo: ꝑ
quã gratus ⁊ acceptus tibiꝑom̃ia in conſpe⸗
ctu gloꝛie tue gaudens vemam ⁊ ſecurꝰ. Da
mihi tunc ſalutem cum dilectis ⁊ electis tuis

Ate pꝛomiſſam ⁊ pꝛeparatam ·

petitionis · Ca · XVII

ptis ipſius
oꝛantis:⁊ dicam ea per que con⸗
irmetur vis exauditionis eidem in petitioni
bus quas pꝛedixi · Dicam igitur dñe miſeri⸗
coꝛdie· non eſt alicui fidelium tuoꝛum dubiũ:

qn placeant tibioꝛationes et depꝛecationes

humilium ⁊ manſuetoꝛum ·ſic docuiſtiſanctã
illam mulierem Judith que loquens adte di

cebat · Dñe inquiens /tibi ſemꝑ manſuetoꝛũ

⁊humilium placuit oꝛatio ⁊ depꝛecatio · Sed
etiam in peccatoꝛibus exoꝛari voluiſti · q ob⸗
lationes ⁊ ſacrificia eiſdempꝛo peccatis im⸗
poſuiſti · Ala etiam oꝛatio in qua tu docuiſti
vt diceretur tibi · Dimitte nobis debita no⸗

ſtra ⁊c· Qui ſunt quipetũt ſibidimitti debita

ERK

Capitulum

ſua/niſi debitoꝛes?:Et qui ſunt debitoꝛes:ni
ſi percatdies cum peccata debita eẽ:dubita⸗
rinõ poſſint Amplius ille qui clamabat ad
te ſicut tuipſe narraſti ꝑlucam euangeliſtam

dicens. Deus ꝓpitiꝰ eſto mihi peccatoꝛi: qͥd

erat niſi peccatoꝛ: Et ꝑhancoꝛationẽ teipſo
teſte deſcendit iuſtiſicatus in domum ſuam.
¶ Amplius in euangelio · Matthei tuipe dix
iſti · Serue neq; omne debitum dimiſitibiqm
rogaſti me ¶ Valẽt igitur oꝛatiões peccatoꝝ
apud miſcdiam tuã · alioqͥn non ſoluʒ illuſoꝛie
ſed etiã pernitioſe pꝛecepiſſes eis vt oꝛarent
te · ¶ Amplius ſi ſummus ille pontifex pꝛece
piſſet alicui dicens·hocpetea me/⁊ dictaret
ei petitionem ſuamipſe pꝛeciperet eidicens:
hanc poꝛrige mihi · ſi poꝛrectam exaudire nol
let: Nũquid non illuſoꝛ ⁊ deceptoꝛ a petente
merito reputari poſſet · Quia aũt tu veritas
es / in qua in vltimate elongationis longe ẽ
nõ ſolum om̃is illuſio atq; deceptio:ſed etiaʒ
quicqᷣd falſitatis eſt atq; mendacij · Tu inqᷓ;
dñe oꝛe tuo ſacratiſſimo docuiſti nos:ꝙ pete
remꝰ in orone illa tua bñdicta que incipit pa⸗
ter noſter · tu dictaſti ⁊ ſoꝛmaſti nobis petitio
nem illam ſeu oꝛationem:tuipſe pcepiſti · vti⸗
nam poꝛrigeremus tibi velpatricuiꝰ tu vni⸗

genitus es · Nõ em̃ refert an /tibi velilli poꝛri

gatur·neceſſe igitur habes exaudire offeren
tes eam tibi · Alioqͥn nõ ſolum illuſoꝛie vt pꝛe
dixi:ſed etiam ꝑnicioſe hoc pᷣcepiſſes· ¶ Am
plius nunquid hec eſt voluntas tua de me vt
conuertar ⁊ viuam · ⁊ ego haccepto ate:Igi

tur peto idipſum quod eſt voluntas tua qnñuo

potes mihi hoc denegare:quod ipſemet vis
vt fiat · ¶ Amplius totũ quodhic peto ſancti
ficatio mea eſt·⁊ hec eſt voluntas deiſanctifi
catio noſtra · vt tuipſe dixiſtiꝑ apoſtolũ tuuʒ
ad Theſſałiiij · An potes hoc denegare mihi
vicʒ vt voluntatem dei in me ⁊ de me nõ faci⸗
as ˖ ¶ Amplius tuipſemet dixiſtip Salomo⸗
nem in pꝛouerbijs· Delicie mee eẽ cum filijs
hominum·.Et ego hoc ſolum petoa te:vt ſis
mecũ ꝑ ſocietatem perfectam:a te igitur pe⸗
to idipſum quod tu dicisdelicias tuas eſſe
¶ Ampliusa te peto quod te pꝛeſtare maxi⸗
me delectat · Nihil em placet magis tibi face⸗
re in nob:q; ipa ſanctificatio· qð inde euident
apparet/quia ipſa paſſio ⁊ moꝛs tua tibi pla⸗
cuit ꝓpter ſanctificationem noſtrã · Qua p⸗
pter magis tibi placet ipſa ſanctificatio nr̃a:
placuit auteʒ tibi paſſio ⁊ moꝛs tua eouſq; vt
dies paſſionis⁊ moꝛtis tue:diesleticie coꝛdis

rui / in ipſa ſacra ſcriptura tua /vocat ſit · In
die inq; deſponſatiõis eius:⁊ in die leticie coꝛ

dis eius · ¶ Amplius placuit tibi creatio ⁊ foꝛ

matio mea·⁊ nõ.placuit tibi niſi quia bona · qꝛ
ergo incomꝑabiliter maioꝛ eſt iſta refoꝛma⸗
tio mea que nõ eſt niſi iuſtificatio ⁊ ſanctifica
tio mea incomꝑabiliter tibi magis placet re⸗
foꝛmatio iſta ſanctificationis mee/qᷓ; placue⸗
rit tibi ipſa foꝛmatio· igit᷑ illam nõ rogatꝰ
feciſti:gratuita ſola bonitate tua · fac ⁊ iſtã re
foꝛmationem tuam ſuꝑabundantiſſima pie⸗
tate bonitate ⁊ dulcedine tua: Tu em̃ſcis do
mine miſcðie/ quia in malum meum natꝰſuʒ
Tiſtam foꝛmationẽ nõ feciſti:niſi ꝓpter iſtam
refoꝛmationẽ · Iſta igit᷑ ſunt que confirmant
ꝑtem meã coꝛam te:⁊ que firmat ſpem meaʒ
inte· ¶ Addo aũt ad cõſirmationẽ cauſe mee
T ꝑtis:pꝛeces ⁊ ſupplicationes omnium ciuiũ
celeſtium ⁊ ſinguloꝛum:de quibus certum ẽ
vnicuiq; fidelium:ꝙ nullus eoꝛũ vnqᷓ; apud
te repulſam patit᷑ê/ſed mihi certum eſt:quia

pꝛeces⁊ eoꝛũ ſuplicationes paratiſſime ſunt

in adiutoꝛium meũ apudte · Quodinde mi⸗

Hicertiſſimum eſt:quia ego qui vixſtillam ꝑ⸗
modicã pietatis habeo:nulli poſſumdenega

re pᷣces meas apð miſcdðiam tuam:cuiſcirem
illas ꝓfuturas: to magis igit᷑ vnuſquiſq;
eoꝛũ qui tanta charitate tua ardentes tanta
pietate totidefluunt:mihidenegare pᷣces ſu⸗

as ⁊ ſupplicationes nõ poterunt · qui viden-

tãtas miſerias meas ⁊ pauꝑtates · Et qͥigno
rare nõ poſſunt qͥn exaudiant᷑ · ⁊ qͥn mihi ve⸗
niam gram/⁊ gloꝛiaʒ/etiam impetrẽt· Quia
igit᷑ omes ⁊ ſingulos inuoco:omnibus ⁊ ſin⸗

gulis ſupplico:vt pꝛo me intercedant apð mi⸗

ſericoꝛdiam tuã :qua ꝓpter omnes ⁊ ſinguli:
miſericoꝛdiam tuaʒ oꝛant pꝛo me · Quia igit

nõ decet gloꝛiam magnificentie tue:tot ⁊ tã⸗

toꝛiũ pꝛeces repellere · tot inq; ⁊ tãtas tãq; ve
nerabiles / taq; tibi caros interceſſoꝛes repel
lere · Neceſſe eſt te miſerere mihi ⁊ tribuere/
quod mecũ ipſi petunt ꝓme alioqͥn qͥs vnqᷓ;

p̃ſumere deberet oꝛare te:Quis ſperare de⸗

bereta te gratiam exauditionis:ſi tot⁊ tanti
oꝛatoꝛes apud te gratiã nõ inuenirẽt · ¶ Am

plius ꝑ oꝛa ꝓphetarum tuoꝛũ:multotiẽs an⸗

nunciatũ ẽ alijs peccatoꝛibus · Clamauerũt
iuſti ⁊ dñs exaudiuit eos:Et iterũ· Orones
iuſtoꝛum exaudiet dñs ⁊ multa alia hmõi·Ci

ues aũt om̃es ciuitatistue celeſtis nõ ſolum
iuſti ſed etiam iuſtiſſimi ſunt· Impoſſibile eſt
igit᷑ orones eoꝝapudte nõ exaudiri· Cρ

Regg
treben
Pprer
lollbus
leum.
woegla
Cehe

ſr
ldecn
noſ
Ongen
ſornn⸗
Unf
let ſe⸗
locue⸗
togar
uläre
npe⸗
ſſosd
mſ
eriſtan
frmon
en ney
le nee
umani
dn
cpa
lckquin
ſneſine
mndem⸗
llung⸗
eg:
en
luſq;
ſanmta
eoſu⸗
ſigent
digno
thie⸗
1Ou
1sſt⸗
it:
t
ii⸗
cve
repel
Nele,
trede⸗
A
Cn
iisan⸗
uerüt
fones
noͦi⸗

foꝛtaſſe mihi dicere volueris quia pꝛo ſeipᷣis

petentes:ſemꝑ exaudiunt᷑ iuſti: non aũt pꝛo

alijs · hoc veritas tua dñe miſcdie nõ patitur:
quiad pꝛeces moyſidimiſiſti peccatumidola
trie populo iſrael · Dixiſti em ipſi moyſi oꝛan⸗
ti pꝛo populo illo · Ecce dimiſi eis iuxta vbum

tuum · Ipſos etiam ſacerdotes veteris legis

ad placandũ te/⁊ oꝛandũ pꝛopplo illo conſti⸗
tuiſti· In nouo etiam teſtamento vbite per⸗
penſioꝛẽ atq; pꝛofuſioꝛem incompabiliter tri
buiſti ⁊ oſtendiſti:tam crebꝛo nos oꝛare ⁊ do⸗
cuiſti ⁊ pcepiſti · nõ ſolum ꝓ amicis ⁊ bñfacto
ribus:ſed etiam pꝛo inimicis ⁊ perſequẽtibꝰ·
Quod nec fruſtra facere voluiſti:fruſtra aũt

oꝛaremus ꝓillis q;tũ ad oo ſ nos exaudi

ipſea
re non velles pꝛo eiſdem Amplius aut or̃o

eſt alicuiꝰ gratie ⁊ meriti apud te:aut nõ: eſt

vtiq; incogitabilis ⁊ gratie ⁊ meriti apud te:
Et quia nec meritoꝛia nec gratioſa vnq; eſt
apud te:niſi ppter gratioſitatem ⁊ meritum

radicis ex qua eſt:videlicet charitatis ⁊ pie⸗

tatis · Quia igit᷑ ex eadem charitate ⁊ pieta⸗
te fiunt oꝛatiões adte a quibuſcũq; iuſtis fi⸗
ant ꝓ ſe alijs:neceſſe eſt vt eiuſdem gratie⁊
meritiſint apudte· Eque ergo digniſunt vi⸗

riſancti exaudiri apud te pꝛo alijs vt pꝛo ſe·

Sicut igit᷑ pꝛo ſe pꝛeces eoꝛũ apudte impoſ⸗
ſibile eſt eẽ vacuas:ſic ⁊ pces eoꝛum pꝛo alijs
Quare ⁊ pꝛo me/potuerunt ne eſſe vacue a

fructu exauditionis pᷣces incliti martyris ſte

phani:quas fundebat coꝛam te ꝓ lapidanti⸗
bus ſeipſuʒ · Abſit hoc ab iĩmenſitate miſcdie
tue:vt tante pietatis ⁊ charitatis pᷣces repu⸗

leris:⁊ vacuas eſſe ꝑmiſeris· Quod pꝛoecul

dubio te reuelante cognouit ſanctus contfeſ⸗
ſoꝛ tuus⁊ pontiſex Augꝰ·qui Paulum pꝛeci
bus illius cõuerſum fuiſſe teſtat᷑.⁊ atetã ma⸗

N gnifice viſitatũ: ¶ Scio dñe miſcdie mſ'tos ex

peccatoꝛibꝰimpedire ⁊ qᷓtũ ad ſe ofones ſan
ctoꝛum euacuare·quod eſtdicere eas impe⸗
dire quo minus eis pꝛoſint ⁊ hoc cõtumacia
T rebellione:qua rebelles ſunt tuo lumini·q̃
ꝓpter interdũ ꝓhibes ſanctos tuos oꝛare ꝓ
talibus ·ſicut qͥndã ieremiã ꝓhibuiſti dicẽs
ad eum · Noli oꝛare ꝓ pplo hoc Nec aſſumes
pꝛo eis laudem ⁊ orone:qm̃ nõ exaudiamte:
¶De his mihi videt᷑ eſſe non imeritoqͥ ſcõs

ipſos pſequunt᷑aſpernant᷑:⁊ orones ipſoꝛuzʒ

deſpiciunt:auxiliumq; tuum nec ſperat/nec
querunt/nec curãt/nec etiã volunt / vel vel⸗
lent vt pꝛo eis pcaret᷑.Et iſti ſunt qui peccãt
in ſpm̃ſcm̃·⁊ ſpũs blaſphemie eouſq; ſubuer⸗

X
. . **

tit eos atq; puertit:vt etiam ipſam gratiã tu⸗
am/⁊ ome auxilium: quod eis impetrari vel
ꝓcurari poſſet oderunt ⁊ deteſtant᷑ · ¶ Ego

go em̃ ⁊ veneroꝛ ſanctos tuos·⁊ bñ ſentio at⸗
ꝙᷓ confido de meritis ⁊ pcibus eoꝛũ/apð mi⸗
ſericoꝛdiam tuã ·deſidero em ⁊ peto adiuua⸗

ri/meritis ⁊ pcibus ipſoꝛũ apud miſcdᷣiam tu
am.Et hec omia magne benedictiones dul⸗

debita largitiõe dulcedinis tue gratie · Et ꝓ⸗
pterhocnõ imerito ſpero de ſuffragijs · Scio
em̃ ꝙ honoꝛarttibi placet in ipſis. Et quiadi

ligis venerationem eoꝛumatq; remuneras:

Quid em̃ dignius eſt remuneratione magni
ficentie tue:q; veneratio ſanctoꝛũ ⁊ electoꝛũ
⁊ dilectoꝛum tuoꝛũ · Quicqͥd em̃ eis obſequij
vel honoꝛis ꝓpter te impendit᷑:nõ minꝰ uibi
impendit᷑ q; ipſis· Qua ꝓpter obſequiũ tuũ
T honoꝛ/eſt omishonoꝛ ⁊ obſequiũ ipſoꝛum-
Qua ꝓpter a te⁊ remuneratione digniſſimũ

aur dñe miſcdᷣie ꝑ gratiam tuã longe factꝰ ſu,ʒ
atantis taq; execrabilibus impietatibꝰ· dili⸗

AMerito igi᷑ confidendũ eſt/⁊ electos ⁊ dile⸗

ctos tuos delectaride veneratiõe ⁊ remune⸗
ratione hmõi·quia ergo nõ parum eos hono

rant qui eos inuocant in auxilium tuum apð

miſcdðᷣiam tuã: Neceſſe eſt vt inuocatiohmõi

pꝛoſit eis apud illam magnifice· Nãq; de glo

ria eoꝛum ſentiunt:qui eos tante gratie apð
te eſſe credunt/qꝙ ſuffragari peccatoꝛibꝰ poſ⸗
ſint · ¶ Amplius que vel quata vel qualis eẽt
miſcdia tua:ſi electi ⁊ dilecti tui ⁊ peccatoꝛuʒ
reconciliationẽ/⁊ reoꝛũ atq; damnandoꝛum
abſolutionẽ apud illaʒ impetrare nõ poſſent:
Quis em̃ tyranus inhoibus eſt adeo ſeuus:
vt hecamicieius apud ipᷣm nõ poſſint · nõdũ
em̃ auditaẽ adhuc ea ſeuicia in crudeliſſimis
hoĩbus /quã amicoꝛũ gratia ⁊ interpellatioĩ
gliquã ꝑtem clementie flectere non potuerit
Rä magniſice igitê/ q;q; ſupabundanter ſen/
tiedũ ẽ atq; ſperãdũ de ĩmẽſitate miſcðie tue
pctõꝛibus · Et de gratia vel de gratioſitate di
lectoꝛum ⁊ electoꝛũ tuoꝛũ coꝛãte ſiue apð te·
vt nihil omino vnq; eis deneges/ qð tibi da⸗
re deceat · Et ex hoc ſiliter arguo · ꝙ ⁊ ipſipᷣci⸗
bus peccatoꝛũ ſupplicantiũ eis:aures miſeri
coꝛdie ſue nunq; claudunt · Alioqͥn longe mi
noꝛ eẽt ⁊ charitas ⁊ pietas eoꝛũ · Inſuꝑ emi⸗
nentia illa ⁊ gloꝛia patrie q; eẽt(ne dicã ſcõꝛũ
Tũiuſtoꝛum in via pꝛeſentis miſerie)imo etiã
qᷓ ſeuiſſimoꝛum tyrannoꝛum qtũcunq; mo⸗
dica benignitas
c 3

.
.* .
. —
* „*
. —
„ . dD

LCapitulum

Petitio interceſſionis beate Marie vir⸗

Dibo te imo

etiam conueniã gloꝛioſiſſima
dei genitrix:quã matrem miſe

yicoꝛdie ⁊ reginam pietatis vocat/imo clami

at om̃is eccleſia ſanctoꝛum · An poteris de⸗
negare peccatoꝛibus interpellatiõis tue gra
tiam: apud benedictum ac ſemper ⁊ vbiq; be
nedicendum deum ac dominum noſtrum ie⸗
ſum chꝛiſtum filium tuum · Lu inq; cuiꝰ grati
oſitas nunq; repulſam patitur · Cuius miſeri

coꝛdia nulli vnq; defuit · Cuius benigniſſuma

humilitas nullũ vnq; depꝛecantem q;tũcũq;
peccatoꝛem deſpexit· Veriſſime nanq; de te
dixit deuotiſſimus ille:⁊ laudum tuarum pꝛe
co mirabilis ſanctus Berñ·Clareuallẽſis in⸗

quiens · Sileat miſericoꝛdiam tuam vᷣgo bea

ta:ſi quis eſt qui inuocatam te vnq; in neceſſi
tatibus ſuis meminerit deſuiſſe · Lotum ſiq⸗
dem quod habes gratie:totumquod habes
gloꝛie:⁊ etiã hocipſuʒ ꝙ es mater dei:ſi phas
eſt dicere:peccatoꝛibus debes · Om̃ia enim
hec ꝓpt peccatoꝛes tibi collata ſunt · Cui igit

dubiũ eẽ poteſt per hoc:qͥn pꝛeces tuas q;te⸗

cũq; neceſſarie eẽ pñt: peccatoꝛibus illis de⸗
beas · õ denegabis ergo mihi:quod debes ·
qn potius ſuꝑaddes:maioꝛa mihi impendẽs
qᷓ; debeas· Et intendo maioꝛiinſtantia ac de
uotione oꝛabis pꝛo me:qᷓ; ego auderem pete
re:⁊ maioꝛa etiam impetrabis mihi q; petere

pꝛeſumã: An poſſet hoc pati pietas illa/⁊ dul

cedotua/quenullivnq; defuit:vt denegares

mihi in tanta nccitate auxilium · Et tã miſera

bili tãq; pericliranti cauſe mec:miſericoꝛdie

tue patrocinium? An falſe? inaniter vocat te

om̃is eccleſia ſanctoꝛum: aduocatam ſuam/

P

⁊ miſeroꝛum refugium? Abſit ergoa mr̃e dei

que fontẽ pietatis toti mundo peꝑit:vt cuiq;
miſeroꝛũ ſue miſericoꝛdie ſubuentionẽ vnqᷓ;
deneget · Innumeris exemplis magnificoꝛũ
opeꝝ miſericoꝛdie tue que oꝑata es erga pec
catoꝛes miſerrimos:docuiſti nos ⁊ perſuaſi⸗

ſti de tua miſericoꝛdia cõſidere · de tua pieta⸗

te ſperare ⁊ in omibus neceſſitatibus noſtris
ſubalis tue ꝓtectionis fiducialiter confuge⸗
re ¶ An eſt miſericoꝛdie tue oneroſa multitu
do ad te camantium:an eſt aliquatenus dif⸗
ficilis gratioſitatitue impetratio:vł venie vl
gratie q;tecũq; · Scio dña miſcðie quia nihil

XVIII

hoꝛũ eſtapud te·qͥn potiꝰ gaudiũ eſt tibi ſuſ⸗

fragari miſeris ⁊ reuocare gratioſiſſimis / ac

ſemꝑ efficaciſſimis pꝛecibus tuis periclitan⸗
tes/⁊ etiã periclitatos a perditione ⁊ perditi

onis periculis: Tu em̃ dulciſſima dei mater

ſuꝑ omes angelos ⁊ hoĩes:noſti q;tum place
at bñdicto filio tuo ſalus noſtra:qᷓ; ꝓna q;q;
pꝛompta ſit miſcdia eius/ ad ſaluandũ nos:
Hoſti etiã q;ta gloꝛia ſit ei ſaluare ꝑditos·hec
em̃ eſt gloꝛia ſuꝑ omes alias · Inde eſt illi col⸗
laudatio bñdictio/⁊ gratiarumactio atq; col
laudatio ſuꝑomia alia bona que facit vel fe⸗
cit vel facturus eſt· Nec mirũ:cuʒ miſcdia eiꝰ
ſuꝑ omia oꝑa eius ſit·: Ex his em oꝑibus ma⸗
xime innoteſcit/pᷣlarga ac magnificentiſſima

bonitas ipſius · Quia ergo ſuꝑ omes hoiest

angelos diligis gloꝛiã bñdicti filij tui:q̃ indu⸗
bitanter maxima eſt /ei ex ſaluatione ꝑditoꝝ
maxime placet tibi ꝓcurareillã· hHoc aũtẽ im
petrare peccantibus gram ipᷣius:his qͥ vitijs
⁊ peccatis ſuis offenſi ſunt illi :Quare recon⸗

clliatio peccatoꝛũ eſt maxime grata ⁊ placita

Dum ergo te exoꝛo / vt me miſericoꝛdiſſimo
filio tuo reconcilies:hoc pꝛoculdubioa tepe⸗
to/qð maxime gratum atq; placitũ tibi certiſ
ſime ſcio· mõ potes igit᷑ mihi denegare quod
peto · Si em denegares qð tibiplacitiſſimum
atq; gratiſſimum eſt/quid poſſet ſperari vn⸗
qᷓ;a te:velſuꝑ quo vnq; exoꝛanda eẽs domia

mea dulciſſima? Amplius quia diſplicẽt vi⸗
tia mea ⁊ pctã ·que ſunt offenſiones mee gra

uiſſime:qͥbꝰ offendichariſſimũ ac bũdictũ fili
um tuũ·placet igit᷑ tibiↄtrariũ earũ·i:exrmi⸗
natio · Quis aũt dubitet recõciliationẽ meã
ad ipᷣm:ↄtrariã eẽ offenſionibꝰ meis qᷣbꝰ illuʒ
offendi · Et etiã exterminationẽ eſſe atq; de⸗
ſtructionẽ illaꝝ · Placet igit᷑ tibi recõciliatio

mea ad bñdictũ filiũ tuũ · ꝓcura igit᷑ illã ⁊im⸗

petra · ¶ Ampli oĩs ecclia ſcõꝝ vocat te me/

diatricẽ hoĩuʒz ad deũ:⁊ h nec falſe nec vane·

OPfficiũ & tuũ ẽ mediã te intponere int ijm⁊

hoĩes /nò mediã qͥdẽ diuiſiõis:b poti recõcili
ationis · Quid aũt iuſtiꝰa te peti põt:qᷓ; vt im
pleas officiũ tuũ · ¶ Quid deniq; mr̃i digniꝰ
qᷓ; gliam filij adaugere· ⁊ ad id ijm ꝓpter qð

mar dei es totis ſtudijs ac virib intedere · qꝛ

igit᷑ in ⁊ ad mr deieſfecta es:in qͥ ẽillõad
qð ipe ver deꝰ ⁊ hõ ⁊ filiꝰtu effect/ c.G autẽ
nõ niſi ꝓpt recõciliationẽ mũdiad ipᷣm:ſiqdẽ
deus erat in chriſto mũdum ſibi reconcilis·
Etvt ad vnũ dicat᷑· venit ſilius hominis qre⸗
re/a ſaluũ facere qð perierat · Sicut ipſemet

gcel
müt
mae
da6/
eut
No
luti
pen
ise
c
vel

bn

oſad
ſorin
aate⸗
poſ
holk
ave⸗
ſno⸗
yto⸗
ol
guln
Mbe,
henge
ocae
lungu
wne
Gen
en
Phos
tagi
(jca
lop
Vtillua
muer
Piliina
gleges.
duume
claſen
miſczi⸗
atnae
lheſnat
lunper
geane
annun
4
en
Vuept
lbio

iſk
nsie
chtan⸗
berchti
mater
nphe⸗
na
nOg,.
hee
llicol⸗
ocol
ſe⸗
län
Wrsmhe
nniſina R
Gbſegr
tännde
egcon
Mmein
väͤpds
Nereco⸗
Aphen
Crdlſi
valepe⸗
en
fequoc
ümum
griyn⸗
dolnie
Ncay
eege
ciciifl
ohie
/
e/
into
ene
e⸗
ine
Nrecöch
eiynmn
napn
er
bere
illa
haute
nmiſc
hnallo⸗
noqte⸗
genen

Capitulum

dixit · Et item apoſtolꝰ. Fidelis ſermo ⁊ omi

acceptiõe dignus: quia venit ieſus chꝛiſtꝰ' in
hunc mũdum ſaluos facere pctõꝛes · Juſtiſſi⸗

mũ igitur et digniſſimũ ẽ vx tu dulciſſima dei

mater in hoc ipᷣm ſtudioſe ac vigilãter inten⸗

das · vnde⁊ ꝓpter quod tibitantus honoꝛac⸗

creuit ⁊ gloꝛia:vt dei mater ſis reginaq; mun

di ⁊ dña · Hoc aũt nullꝰfideliũ ignoꝛat eẽ recõ

culiationẽ ⁊ ſalutẽ pctõꝝ · In hoc igit᷑ intẽdat
pietas ⁊ dulcedo tua deuotiſſimis /gratioſiſſi

mis ⁊ ſemꝑpefficaciſſimis pᷣcibus:⁊ ſupplicatio

nib tuis · Fruſtra naq; clamabimad ipᷣm / te
tacẽte · qm voces noſtre nulle erũt coꝛaʒeo/

yelapud ipᷣm:ſi tue nobis deſuerint:ĩmoſitu
is adiute nõ ſuerintAMoueat ergo te gloꝛi

oſa dei mater benigniſſima:miſcdia tuaq ma
ioꝛ incogitabilioꝛ eſt omibꝰ vitus meis ⁊ pec⸗
catis · Abſit a te dulciſſima dei mater:vt plus
poſſint apud te cõtra me vitia mea ⁊ pctã: qᷓ

poſſit miſcdᷣia tua ꝓ me· Abſit vt clamoꝛ eoꝝ

que implacabiliter ſemꝑ odiſti:pꝛeualeat cla
moꝛi meo⁊ obſtruat aures miſcdie tue · Abſit
vt omia mala mea licet tot ⁊ tata ſint poſſint
obſtruere os ſacratiſſimũ tuum· ⁊ labia tua ĩ

quibus tanta gratia infuſa eſt:cõpeſcere vel

ꝓhibere ne loquat᷑ pꝛo me · Abſit vt poſſit ſu⸗
ſpendere te a tam ſalubꝛi officio pietatis tue
quo ⁊ aduocata es ⁊ mediatrix hoĩm· poſt fi⸗
lium tuũ ſpesvnica/⁊ refugiũ tutiſſimũ miſe
roꝛum/Et ne allegaueris iniuſticiã qua indi
gniſſimum me confliteoꝛ om̃i auxilio pietatis
tue:⁊ om̃i reſpectione miſcdie tue · mnõ enim
phas eſt vt allegas ꝓ iuſticia cõtra me vel cõ
tra quẽcũq; aluũ ·hoc em̃ eẽt ſtare te pꝛo iuſti⸗

cia/cõtra miſcðiam · cui certiſſimũ eſt totuʒ
quo polles gratie/⁊ totuʒ quo fulges goꝛie:

vt illud pᷣcellentiſſimũ omniũ videlicet/q' es
mater dei te debere miſereri · Abſit a te igit
pijſſima dei mater vt vłin modico velſtes vł
alleges · nõ em̃hoc debes iuſticie:vt vllo m

doꝛum obſiſtas vel miſcdie bñdictifilij tu: ex
qua ſunt tibiquibuſcũq; pꝛedita es bona: vł

miſcðdie ꝓpꝛie tue / videlicet que ſuꝑom̃ia bo
na tua alia gloꝛiſicat.Hec em̃ eſt:p quã maxi

me matrem deite eſſe demonſtras:⁊ potiſſi⸗

mum peccatoꝛibus ⁊ miſeris:quiꝑ veniaʒ ⁊
gloꝛiam quas eis impetras:inceſſanter ma⸗

tremdeite eẽ cognoſcunt euidenter · Nulla
em creatura ⁊ tot ⁊ tanta ⁊ talia ĩpetrare poſ

ſet/apud bñdictum filium tuũ miſeris · quã⸗

tatu apud ipſum impetras eiſdeʒ:· In quo ꝓ

culdubio nõ tanqᷓ; ancillã ſuã:que indubitan

ter es:ſed tanq; matrẽ veriſſimã te honoꝛat/
mplius alijs matribus aſſimilari debet ſi⸗
lij:te aũt gloꝛioſa dña decet aſſmilari benedi
cto filio tuo:⁊ potiſſimũ in ea virtute ꝑquam
ſe fecit filiuʒ tuũ:⁊ te matrẽ ſuã: HHec aütẽ mi
ſericoꝛdia ꝓpter h̊ in miſcdᷣia es eidem ſiſᷣma
Ncce igit᷑ eſt vt totã te poſſideat miſcdia ·⁊¶ ꝓ
pter hoc nihil potes contra illã etiam de iuſti
cia · ne ſteteris igit᷑ pꝛo iuſticia contra illã·Et
pter hoc ne allegaueris ilam cõtra me:qui
oli miſcõie tue poſt filium tuuʒ innitoꝛ:ſpẽq;
meã poſt illum totaliter in ipſa poſui atq; fixi
Ne allegaueris dulciſſima dei mater/ pecca⸗
ta mea cõtra me/qui miſcdðiam tuã allego cõ
tra ea · Abſit vt ſtent in iudicio peccata mea

.

cõtra miſcdðiam tuã:que omibus vitijs ⁊ pec

catis ſupom̃em cogitatũ /foꝛtioꝛ eſt atq; po⸗
tentioꝛ : Abſit vt reminiſcaris ipſoꝛũ:de qua

ſeruus tuus ille deuotiſſimus ſcʒ beat? Augꝰ
de te loquens dixit · Quia quotiens de pctis

agit᷑ nullam inquit pꝛoꝛſus de ĩtemerata dei
genitrice volo fieri mentioneʒ · Abſit vt pctã
vel alia audaciã habeant apudte:quead h̊ ⁊
pꝛopter hoc mater dei effecta es:vt pctã tol⸗

lerent᷑ ⁊ extermiarent᷑ · Auerte igi᷑ aures mi
ſericoꝛdie tue a clamoꝛe ipſoꝛũ:⁊ inclina eas

ad clamoꝛẽ meum · Abſit a peccatis meis iſta

poteſtas / vicʒ vt aures miſcðie tue auertere

poſſint a caamoꝛe meovel obſtruere eas con

tra illum · Abſit ab eis vt eouſq; poſſint offici

um miſcdðie tue:quod eſt miſereri:pꝛohibere

coõtra me:vel aliquatenus retardare · Abſit
vt officium filio tuo placitũ:⁊ toti mundo taʒ

ſalutare:tã nccariũ /ſuſpẽde vllo mõ poſſint·

nens / in benignitate ⁊ miſcdia · Pꝛim inq;

maximincõpabiliter? incogitabilit/ſupoẽs
q in circũitu tuoſunt ·ſuꝑ oẽs vicʒ exercitus
pulcherrimaꝝ /ſublimiũq; miliciaꝝ tuaruʒ:⁊

ſuꝑ oĩa ſcõꝝ milia ·qᷓq; em̃ ⁊ charitate ineſti⸗

mabiliter oẽs ardeãt:⁊ pietate incogitabilit
defluãt:nec ſcintilla tñ ẽ oiĩm illoꝝ charitatis
ardoꝛ/ad caminũ ſeu foꝛnacẽ ĩmenſe chari⸗

tatis qua tu ardes in nos;nec ſtilla ꝑm odica

ad abyſſalem illã pietatis tue dulcedinẽ:quã

oſtẽdis ⁊ exhibes ↄuᷣtẽtibꝰ⁊ reuertẽtib ad te

¶ Cõuertat ſe iterũ peccatoꝛ ad patrocinin
ſuxpiſuplicãs vt alleget ꝓipſo· Ca·XIX

refugio ⁊ recurro dñe miieſu chꝛiſte
q pꝛimus es ⁊ p omibns pꝛimatuʒ te

Capitulum

Quis em̃ admirari veletiã cogitare ſufficiat
imenſitatem miſcdie tue quahõ ꝓ peccatoꝛi⸗
bus factꝰ es:moꝛiq; ꝓeis:ac ꝓlatrocinijs eo
rum ſuſpendidignatus es · Et vt ad vnũ di⸗
cam · ſeruus ꝑ om̃ia miſcdie factus es/⁊ vena
le mancipiũ · vt em vulgo dicit᷑ cũ plenam qͥs

dñationẽ in aliquo vult oſtendere:dicit indu

bitanter meus eſt ad ſuſpendendũ/ad dilace
randum/cad vendendũ · Sic dñe miſericoꝛ⸗
die:miſcðdia tua dñatione pleniſſima te poſſe⸗
dit · ⁊ adhuc poſſidet · Vſa eſt nãq; hac ſerui⸗

tute / tua nobiliſſima ⁊ hac dñatiõe ſua pleni/

ſima inte· Ethoc in ipſa pijſſima ſacratiſſima
q; paſſione ⁊ moꝛtetua· Hec em̃ eſt que in cru
ce ſuſpendit te ⁊ illipatibulo te affixit · que eſt
ptãs que tibi moꝛtẽ intulit:niſi miſcdðia tua:
Si em totus mũdus ferrũ eſſet ⁊ inde cathe⸗
ne ⁊ vincula fabꝛicate eſſent minimũ capillũ
capitis tui vel pilum aliũ ligare veltenerenõ
poſſet · Cui igit᷑ tanta vᷣtus tantaq; potentia/
vicʒ ligandi/tenẽdi/crucifigendi /occidendi/
attribuenda eſt:niſi benigniſſime miſcdie tue
ꝓquã ſolã hec om̃ia pati ꝓnobis dignat es:
⁊ charitatiilliꝑ quã nimiam vocat Apls · que
ſic te nobis alligauerat ⁊ aſtrinxerat:vt h om
nia pati ꝓ nobis potius velles:qᷓ; nos inferna
li patibulo/⁊ moꝛti eterne:gehẽnalibuſq; toꝛ
mentis iuſtiſſime cruciandos derelinquere·
Per iſtos igit᷑ yſus:manifeſtuʒ eſt miſcdiam
cuam in poſſeſſione eſſe omimode ſeruitutis
Et qm̃ iure ſuo qᷣs iniuſte pꝛiuari nõ põt:a te
dico · qm adhuc pleniſſime poſſidet te · Et pꝛo
pter hoc eiſdẽ modis ⁊ ad eadeʒliceret ei vti
adhuc te ſi opus eſſet · Verũtñ moꝛs tua vni⸗
ca ſufficientiſſima fuit ꝓtotius mũdi peccat

ꝓpitiatio · ⁊ etiã incogitabiliter ſupabundãs:

ſicut me tuipſe docuiſti:ꝑ gram tuã ⁊ miniſte
rio meo multos alios · Hoc em̃ teſtificatus eſt
aplus tuꝰ Paulus exte ⁊ ꝑte in eplaad heb⸗
x · Vna oblatiõe cõſummauit in ſempiternũ
ſanctificatoꝛ: Et qm̃ quecũq; pietas poſſidet
pauperũ ac miſeroꝛũ ſunt: Neceſſe eſtetiam
V exhaccauſa te eẽ noſtrũ ·¶ Amplius nunqͥd
nõ dixit Eſa· ix· ex te ⁊ ꝑte/deteipſo · Paruu⸗
lus natus eſt nobis· Et apls tuꝰ Paulus ad
NRoma ·viij · Qui ꝓpꝛio filio ſuo non peꝑcit · v
ꝓ nobis omibus tradidit illum· qũo nõ etiaʒ
cumillo nobis omia donauit · Datus igit᷑ es
nob · ⁊ qm dare eſt ſuũ accipientis facere· No
ſter · i · ius noſtrũ ⁊ poſſeſſio factus es · Pꝛopi
hocꝑſpm̃ tuũ dicebat Dauid · Bñdicat nos
deus deus noſter · hocius ⁊ hanc poſſeſſioncʒ

inſinuando addidit repetitionẽ huiꝰ nomĩs
deus ꝑ ꝓnomen poſſeſſiuũ:qð eſt noſter· Nr

aũt factus es:ad om̃em vſum ⁊ vtilitateʒnr̃e
ſalutis · Datus em es nobis in anthidotũ no⸗

ſtre ſaluationis:n pabulũ noſtre refectionis

in ſacriſiciũ noſtre reconciliationis · in ſacra⸗
mentũ noſtre ſanctificationis in pugnatoꝛẽ
noſtre defenſiõis : in aduocatũ noſtre allega⸗
tionis · ſicut tuipſe teſtatus es ꝑ Eſaiã dicẽs ·

Ego ſum quiloquoꝛ iuſticiam/⁊ ꝓpugnatoꝛ

ſum ad ſaluandũ ·loquendo iuſticiam in iudi
cio qð de nobis agit᷑: iuſticiam inquã non no⸗
ſtram ſed tuã · Aduocatus noſter es/ ⁊ ꝓpu⸗

gnatoꝛ es/ad ſaluandũ . fuiſti nobis vbi palã

triumphaſti in temetipſo pᷣncipatus ⁊ pote⸗
ſtates in agone videlicet victoꝛioſiſſime paſ⸗
ſionis tue vbi foꝛtem diabolum viciſti atq; li-
gaſti · Datus es nobis ⁊ in ſponſum noſtre fe
cundationis · tuis em̃ mundiſſimis ac caſtiſſi⸗
mis amplexibustuoq; ſacratiſſimo poculoqͥ

adome bonũ ſteriles eramꝰ:ad om̃em pꝛoleʒ

gratiarũ donoꝛũ ⁊ vᷣtutũ atq; ad oẽm fructuʒ

bonoꝛũ operũ fecundamur · Datus es nobis

⁊ inpᷣciũ noſtre redemptionis ſicutdixiſtiper
os tui ꝓphete · Redemptionẽ miſit dñs pplo

ſuo · Datus es ⁊ in ſcutũ noſtre ꝓtectionis:ſi

cut pꝛomiſiſtiꝑ os ipſius dauid dicẽs · Scuto
circũdabit te veritas eius · Lu emdñe in cir⸗
cũitu populitui:ex hoc nũc ⁊ vſq; in ſeculum
Datus es nobis in coꝛonã gloꝛie:⁊ ſertum ex
ultationis ꝓplo ſuo·⁊ hoc quidẽ finaliter · Et ĩ
nouiſſimo datus es ⁊ in magiſtrũ noſtre eru⸗
ditionis:ſicut tuipſemet dixiſti in euangelio/
Vnus eſt magiſter veſter chꝛiſtus · Dat es
nobis ⁊ in iudicẽ noſtre remuneratiõis · ſicut
dixit Eſa · ex pſona patris clementiſſimi · De⸗
di eum ducẽ acᷣceptoꝛẽ gentibus · Datus es
nobis ⁊ in lucẽ ſpũalis ac ſalutaris illuminati
onis:ſicut dictũ eſtꝑ eundẽ Eſa· ab ipᷣo patre
miſcðiarũ · Dedi te in lucẽgentiũ · Datus es

nobis ⁊ in regẽ noſtre gubernatiõis · ſicut tu⸗

ipſe dixiſti per os Dauid de teipſo · Ego autẽ

conſtitutus ſum rex abeo ſuꝑ ſyon montem

ſanctũ eius · Datus es nobis ⁊ in ſacerdotem

ſiue in pontificẽ · ſicut dictũ eſt adte ab ipo pa

tre miicðiarũ · Tu es ſacerdos ineternũ ſᷣm
oꝛdinẽ melchiſedech· vtſis nobis omibus et
ſingulis in his que ſunt ad deũ:vt patetin oi⸗
bus ſacerdotalibus officijs ⁊ pontificalibus

Datus es nobis⁊ in cuſtodẽ:contra om̃es of

fenſiones · inſidias ceteraq; vniuerſa pericu⸗
la · Datus es nobis ⁊ in ſaluatoꝛeʒ omimode

eum
ecogi

Maz
uita
nuſche
NMotte
Gli
ennni
ſnge
doine
eigen
Ofcaſt
ſueqte
dehoto

tinfis

musar

tqhpen
ſonco
legiyto
uſin⸗
Gllpoctn
W
leaeſie
ſtesen
Gregb

gnato
niudi
onno⸗
pe⸗
Swld
wepore⸗
ſinepa⸗
iapl
nnoſrefe
Acaſtlſ⸗
olo
ſenpode
danfwan
nsesnobs
toirihiper
Lois po
Cons:ſ
,Gauto
feinair⸗
ſeculum
enume
lner Eti
wreen⸗
elunget⸗
⸗D
nini
ipde⸗
nsts
umnan
pare
s es
ſowu,
Ma
wonten
Nerchen
ſoa
fibus en
merinor⸗
fcalbi
goſßes ol
otino

Aluationis: ſicut ꝓmiſit de pater ꝑpꝛophe⸗
tam · Clamabũt ad dñm de facie tribulantis ·

mittet eis ſaluatoꝛẽ ⁊c · Recoꝛdare dñe miſe⸗

ricoꝛdie quia in tot et tantis tanq; ſalurares
vſus datus es nobis ⁊ ad omnes illos noſter
effectus · Et ꝓpter hoc cõfidenter peto vtin
omibus iſtis vſibus / vtar te in ſalutẽ meã · Et
v́yrt omia officia iſta adimpleas ⁊ exequaris ꝓ
mne · Adimple igitur officiũ aduocati pꝛo me/⸗
allega cauſam meã . ¶ Aperiigitur os ſacra
tiſſimũ tuum/os bñdictũ/os gratiarũ/c alle
ga cũ thimiamate ĩeffabilis ſuauitatis ·i· gra
tioſiſſima interpellatiõe tua:tota ſanctiſpiri⸗

tus apotheca ſemꝑ flagrãtiſſima · Allega iſtð

incogitabilis flagrãtie incenſum· depꝛecare

pꝛo me: te nanq; aperiente os illud bñdictuʒ
tu um pꝛome:obmuteſcẽt om̃es accuſatoꝛes
⁊ aduerſarij·te pꝛeſtante patrocinium cauſe

mee que cõſurgit ex aduerſo te/ſtante ꝓme
quis ſtabit aduerſumte · dante vocẽ gratiſſi⸗

mam ⁊: gratioſiſſimã in cõſpectu patris miſe⸗

ricoꝛdiaꝝ:vocem inq; illam incompꝑabilẽ elo⸗
qquijs angeloꝛũ · An pꝛebebit pater miſcdia⸗

rum aures ſuas accuſatoꝛibus ⁊ aduerſarijs

meis . ⁊ auertit illas ab incogitabili placoꝛe ⁊

ſuauitate vocistue · Abſit hoc ⁊ abimẽſitate

miſcdie ipſius/ atq; amoꝛis ineſtimabilis quo

diligit te · ſed ⁊ qvides iuges offenſas meas
quibꝰiugiter offendipatrẽmiſcdiarũ · Placa

eum mihi iugi illo placabiliſſimo eiq; ſemper

acceptiſſimo:pꝛecioſiſſimi viuificiq; coꝛpis ⁊

ſanguinis tui ſacrificio:quo placaſti eũ mun⸗

do in aracrucis:agnus ĩmaculatus:agn dei
quitollis peccata mũdi:offerens temetipſuʒ

eidem in odoꝛẽ ſuauitatis pꝛo nobis:vbi pa⸗

cificaſtiꝑ ſanguineʒ crucis tue:ſiue q̃ in celis

ſue que in terris ſunt · ¶ Dñe miſcdᷣie quãta

deuotioncq;tis grarũactiõibus: qᷓtis piarũ
lachꝛymarũ ꝓ fluuijs:rememoꝛanda ſemꝑq;
recogitãda ſunt tã ſtupẽda tanq; longea me

rit nr̃is bñficia · Ego at miſerrimꝰ atq; viliſſi

mus:arido et frigido tenebꝛoſiſſimoq; coꝛde
atq; per om̃ia pauperrimohec in ↄſpectu mi⸗
lericoꝛdie tue/ vtrũq; tñ recogito dulciſſime
redẽptoꝛ atq; miſericoꝛdiſſime ſaluatoꝛq; be

migniſſime: dñeq; deus miieſu chꝛiſte quinõ
ſolũ cauſe noſtre patrociniũ:ſed etiã danati⸗

onis noſtre iudiciũ: pariterq; ſuppliciũ:ſtupe⸗
da largitate incogitabili pietatis ⁊ dulcedi
nis tue ſuſcepiſti· Allega eaʒ inceſſanter:qui

9

ceſſare ab accuſationibus noſtris die ⁊ nocte

vides accuſatoꝛes noſtros ⁊ aduerſarios nõ

Qui vides qᷓam materiã accuſationum eis

degimus . Et ego in plures atq; grauioꝛ es in

numerabilib alijs in tot ⁊ tantis vitijs ⁊ pec⸗
catis cecidi ⁊ quod fere deterius ẽ:hecom̃ia
ſtupido ⁊ intenſibili ac ꝑ om̃ia temerato coꝛ⸗
de audiuimꝰ⁊ cogitauimꝰ.· DOñe miſcdie pꝛo
iſtis ipſis delictis interpella:ne pꝛeſtẽt impe⸗
dimentũ miſerationis quã peto · dñe miſcdie

allega cauſam meã iuſticia ⁊ ſanctitate tua:qͥ

vides meas nullas eẽ / qui vides aperte mea
mihiobeſſe:quod allegari poſſit· dñe miſcdie
Hhec poteſt malignitas aduerſarioꝛũ meoꝛũ:
vt nõ ceſſent die ac nocte ab accuſationibus

meis · Poſſit igitur hoc miſericoꝛdiſſima be⸗

nignitas tua apud te pꝛo me:vt non ceſſes a
patrocinijs et ſuffragationibus meis?. Dſñe
miſcðie allega cauſaʒ meam ſapiẽtia tua:qui

viges inſipietias ⁊ ignoꝛãtias meas· ⁊ in oꝛã

do ⁊ in omibus alijs:que ego dñe miſcdie alle
ga eam gratioſitate tua:que ꝑſemetipᷣaʒ ſolã
ſufficit impetrare mihi omibus alijs; omneʒ
veniam · om̃eʒ gtatiã ·omnẽ gloꝛiam·⁊ omne
bonum aliud · Vltraſq; iſtas diuicias dñe mi⸗
ſericoꝛdie fac me ſentire · ita videlicet vt hec
omnia/⁊ tu mihiimpetres · ⁊ eadem ipſe lar⸗

giaris · Dñjie miſcdie non poſſint omnia mala

mea vitia⁊ peccata· eouſq; cõtra me · ⁊ ppte⸗
rea exequaris officium/quod ĩcogitabili pie⸗
tate ſuſcepiſti: oc eſt aũt officiũ patroni et

gaduocati · Mõ poſſint dñe miſicoꝛdiſſime eo⸗

uſq;:vt velad punctũ hoꝛe ceſſare te faciant
ab interpellãdo pꝛo me:⁊ ab allegatiõie cau⸗
ſe mee · alioqͥn ⁊ inceſſanter ⁊ irreuocabiliter
in perditioneʒ ⁊ moꝛtẽ eternã totus dilaboꝛ
Abſit vt płꝰ poſſint cõtra me om̃ia mala mea
apud te:qᷓ; miſcdðia tua ꝓme · abſit vt plꝰpoſ⸗
ſint obſtruere os bñdictum/⁊ ſanctiſſimũ tu⸗
um:quo minꝰ loqueris ꝓ me · abſit vt poſſint
ſuſpẽdere a patronali officio quod ꝓpctõꝛibꝰ

ſuſcepiſti:⁊ cauſã illoꝛũ allegadã ⁊ agendã co

ram pfe miſcdiarũ ſuſcepiſti · abſit vt poſſint
te ſuſpẽdere a ſacerdotali vłpõtificaliofficio:
quo ⁊ temetipᷣm obtuliſti:hoſtiã in odoꝛẽ ſua
uitatis ⁊ interpellare nõ ceſſes / ſicut apoſto⸗

lus tuus de te loquẽs dixit · Quiparet vultui
dei ꝓ nobis · Et iterũſemꝑ inueniemꝰ inter

pellãdũ pꝛo nobis· Dñe miſcdie tuipſe ſcis et
teſtis es/qꝛ ex modica illa ſcintilla dilectiõis

qua habeo ad te ⁊ ad omes hoĩes:⁊ ꝓ modi⸗
Cailla ſcitilla pietatis quãdediſti ĩ coꝛde meo
q;tacũq; eſſent vitia ⁊ pctã cuiuſcũq;:quipe⸗

teret a me vt oꝛarẽ ꝓülo / vt poſſent obſtcic⸗

LCapitulum

reos meũ in ꝑte illa necſuſpendere oꝛganuʒ
vocis mee:qͥn oꝛarem pꝛo eo miſcdðiamtuam
Abſit igit hoc vt poſſint pctã mea contra me
apud te:cuiꝰ pietatis ⁊ dulcedinis nec nume

rus ẽnec menſura¶ Amplius non poterunt
omia vitiaꝛ pctã mea pꝛohibere velauertere
quo minus in moꝛtem te traderes pꝛo eis ꝓ

pitiandis· Qũo igit᷑ poterũt pctã:vt neceti-

am apꝑies os tuum ſacratiſſimũ ꝓme dñe mi⸗
ſericoꝛdie · tũ oderis pctã noſtra:euident
oſtendiſti fidelibus tuis / in ipſo crucis tue vi⸗
ctoꝛioſiſſimo myſterio:dum ea moꝛte ipᷣa tua
moꝛtificari voluiſti/ vt ea moꝛerent᷑ · moꝛi di⸗
gnatus es/q;to facilius eſt tibi dicere pat mi⸗
ſericoꝛdiarũ dimitte huic pctõꝛi Ampliꝰan
ſum ego magis offenſus tibi q;ipſi crucifixo⸗
res tui eẽnt · dum te cruciſigebant · ꝓipis dñe
oꝛaſti cumhoc ipᷣi non peterent a te⁊ dixiſti ·
Patrer ignoſce illis quia neſciunt quid faciũt
ANuüo igit᷑ denegabis mihi:imo vt euidentiꝰ
loquar:qũo continebit ſe multitudo viſceruʒ
tuoꝛũ ſuꝑ me? Aut qualiter cõtinebis os bñ⸗
dictum tuuʒ:⁊ nõ aꝑies illud ꝓ me:quinõ te
crucifigo:ſed veneroꝛ ꝑ gratiã tuã:qm̃ te oꝛo
1⁊ adoꝛo:⁊ a te vt poſſuʒ ⁊ tu adiuuas· hoc ex
poſco dñe miſcdie iam nõ opus eſt vt moꝛiar
iterũ pꝛo me ⁊ alijs peccatoꝛibus · Satisẽ no

bis ad viuificationẽ noſtrã pijſſima interpel⸗

latio tua/⁊ oꝛatio gratioſiſſima quam expelli

⁊ om̃ino nõ exaudiria patre miſcdðiarũ impoſ

ſibile eſt · Adde illi pijſſime paſſioni tue ⁊ moꝛ

ti: gratioſiſſimã interpellationẽ pꝛo me⁊ alijs
pctõꝛibus te inuocantibus· Alioqn nõ ſolum
te inutiliter ſed etiam ſupꝛa modũ noxie cru⸗

cem ⁊ moꝛtẽ pꝛo nobis ſuſtinuiſti · Et viuifica

illa/ ſaluberrimaq; moꝛs tua:in ꝑniciẽ moꝛti
feram nobis vertit᷑ · ¶ Dñe miſcdie nõ ſit:nõ
tI vacua a fructu noſtre ſalutis:ſacratiſſima
illa moꝛs tua:ſed etiam nõ ꝑmittas:vt ſit no
bis in augmentũ moꝛtis ⁊ ꝑditionis · Oñe mi
ſericoꝛdie nõ eſt opus vt fundasiterũ pꝛecio
ſum viuificum ſanguinem tuum:in abſoluti⸗
onem ⁊ ſanctificationẽ noſtraʒ·ſufficit nobis
vt fundas pces flagrãtiſſime ſuauitatis ⁊ ir⸗
reparabilis gratioſitatis in conſpectu patris
miſcdᷣiarũ pꝛo nobis · An denegabis nobis pᷣ⸗
ces rogatus qͥ ſanguinẽ pꝛopꝛiũ etiã nõ roga
tus tribuiſti · Dñe miſcdᷣie ne patiaris fruſtra

te tor ⁊ tanta feciſſe nobis/ ꝑtuliſſe ꝓnobis

⁊ ne ſuſtineas vllo mõ vacua eẽ tam magniſi
ca opa miſcdie tue · Ne dimiſeris impfectũ ſa
lutis noſtre tam gratũ tãq; ſibi ſumptuoſum

XX

negociũ:cuihoc ſolum deeſtad ꝑfectnim con

ſũmationẽ ſiue cõſũmatã ꝑfectionẽ:vt aperi

as os gratiarũ /coꝛam patre miſcðiarũ ꝓme

⁊ alijs redire vtctq; conantibus. ¶ Quodſi

foꝛte dixeris mihi · quia illa beneficia tua ego
met mihi irrita feci ⁊ vacua·⁊iſuꝑ pꝛouocaui
iuſtiſſimã iram tuam contra me·verũ indubi

tanter dicis Et qꝛ pꝛouocaui iram:miſcðiam
peto · vt tu eaʒ auertas qui ſolus potes · q;tũ
tu das ⁊ adiuuas exoꝛo · tu em es os ⁊ pax no

ſtra ⁊ ꝓpiciatiopꝛo om̃ibus peccatis noſtris
ſufficietiſſima: ⁊ ſupabũdãatiſſima · tu ſolꝰ po⸗
tes nobis placare patrẽ miſcdᷣiarũ:⁊ teipſuʒ

æ ſpm̃ſanctũ ·quiſolus per temetipᷣm accedis

ad patrẽ miſcdiarũ:cuiin te ſolo bñdicto pla⸗—
cuit · quiin omibus ſemꝑ exaudiris ab ipo ꝓ

tua reuerentia ·

¶Coõduſio petitiõis ⁊firmatiõis · Ca. XX

Mſt hec auteʒz

NVNconcludam ·icõcluſionem huius
oꝛationis faciã: Et dicam interro
gans te an velis miſereri vel non· Qð ſi vis
milſereri · vtiq; non poſſes niſi volẽs · inutilis

imo nulla miſcdia tua: cũ miſcðia eẽ non poſ⸗

ſit niſi voluntas miſerẽdi. Qð ſi vis miſereri
ſicut reuera non ſolũ euidẽs ſed etiã neceſſa⸗
rium eſt· Interroga te dñe quibus ⁊ qualibꝰ.

Si em̃ nõ vis miſereriniſi iuſtis ⁊ intẽdo · ſiã
iuſtificatis · confidẽter dico qꝛ illud non patit
veritas tua · illis em̃ qͥ iam iuſtificatiſunt:añ⸗
q; iuſti eẽnt miſertus es:faciens eis hãc miſe
ricoꝛdiã videlicet vt eos iuſtiſcares · anteqᷓ
aũt iuſtiſicarent᷑ iuſtinõ erant · Vnde igitur
eis iuſticia:niſi de multudine miſcðie tue pꝛe
ueniẽtis eos et pᷣdonãtis eis iuſticia · ¶ Ma⸗
nifeſtuʒ igitur ẽ qꝛ pꝛoculdubio miſereri vis
non iuſtis:et miſerer eis potiſſimũ in hoc:æ
abſq; meritis pꝛeſtas eis vt iuſtiſint /cuʒhoc
apud te non meruerũt: Interduʒ aũt et illis
ſupabundãtiſſime miſererꝭqui maxime iram

tuã pꝛouocãt quẽadmodũ miſert'es Paulo
apoſtolo tuo:non ſolũ miſcðiam tuãnõ que⸗

renti/ vel etiã curanti · ſed etia iram tuã iuſtiſ

„, — 2

dis in diſcipulos tuos · magniſicẽtiſſime eum
vocaſti pleniſſime auertens eũ abiniuſticijs
ſuis · pfecteq; conuertẽs eũ adte /totaliterq;
iuſtifſicans · ¶C Quiaigitur pꝛoculdubio vis

nb

ſimã implacabiliter puocãti.Dũ em te perſe⸗
queret᷑ totisſtudijs ⁊· viribꝰ:enitẽs extingue
re nomẽtuũ/⁊ fidẽ:dũ eẽt ſpirãs minarũ ⁊ ce⸗

dei
aui
ſcat
ſniſes
gin
una
euut
ali
ept⸗
deren
llseg

lams
ceo
dere
ic
ſrer⸗
n
cen
otine
corde

(eretn

An

cen

ſcesr

kexrq⸗

datur
ſeren.
con/
ſti⸗
ſtfcae

ölita⸗

Gcospe
Nrrege
Neame

coꝛdiet

dohn
ſures
emnic⸗
manr
nerpo
ue
Cldlbon
Wyrto
miere

nmoo
Napen
zupme
Aod
nnege
ocani
indubi
ſcam
Peno⸗
Wrs
e⸗
mepſz
marceds
agoph⸗

„

vopfop

rN

ut⸗

nembuus
minten⸗
Qolns
b, utis
onpoſ⸗
mlereri
neceſſa⸗
alb.
tiho⸗hii
nonpan
Gſanrin
hienn
ſ⸗M
pn
ue
ſendis
ſhoced
cznoe⸗
Reds
Gchetamn

ingue⸗/
ſeterſe⸗
ernngus
arüace⸗

meend.

niuſts
ullerh

Lapitulum

oꝛaria pctõꝛibus poſtulãtibꝰ miſcðiam tuaʒ
qua indigent:hoc aũt maxime ex gratia iuſti
ficationis · Vis igit᷑ vt pctõꝛes ate petãt iſtã
miſcdiam · Et hociminiiſſpio eis:⁊ pꝛero

gas:vicʒ vt petant a te miſcdðiam:qua liberẽ⸗

tur atq; mũdent᷑ a miſerijs vitioꝛũ ſuoꝛum ⁊
peccatoꝛũ · Qua ꝓpter manifeſtũ eſt te velle
peccatoꝛibus miſereri:⁊ potiſſimũ illis qbus

hoc pᷣrogas/⁊ pᷣlargiris:videlicet vt hoc deſi
derent querãt ⁊ petantate · ¶ Quia igit᷑ de

illis ego ſũ vnꝰ:mieri vis⁊ mihi:miereigit᷑ ·
Excuſatio pꝛopꝛie infirmitatis.Ca.· XXI

Vog ſi dixeris
miloi:quia illis miſereri vis /quitoto

coꝛde hoc expoſcũta te · mihi vo /⁊ ſi

milibus meis quoꝛũ tam exigue /tam exiles

tam aride / tam frigide/tamtenebꝛoſe ſuntpᷣ
ces:nõ vis miſereri:hoc eſt miſcdðiam impen⸗

dere / quã ſic petimus:Rũñdeo tibi in hoc dñe

miſcdie:quia nemo oꝛat te ex toto coꝛde:niſi
cuiꝰ totum coꝛiam occupaſti ⁊ repleuiſti:⁊ ꝓ
pter hoc totũ coꝛ illius iam poſſides · totũq;
traxiſtiad te · Qua ꝓpter totũ ipᷣm liberaſti:
a peccatis ⁊ vitijs:qua ꝓpter totũ iuſtificaſti
totũ tua iuſticia repleuiſti · ¶ Amplius qͥ to⸗
to coꝛde oꝛat te:toto coꝛde concupiſcit/⁊ de⸗

ſiderat te· qua ppter toto coꝛð amat ⁊ diligit

te · Qualiter em̃ totũ coꝛ ei inflãmares cõcu
piſcentijs tuis ⁊ deſiderijs:niſi in illud iã mi⸗
ſiſſes ignẽ ſpũſſancti:quẽ veniſti mittere in
terrã · Etde quodixiſti·qͥd volo niſi vt accen⸗
datur · ¶ Amplius ſi ꝓpter hoc nõ velles mi⸗

ſereriqm̃ exiguit ⁊ exiliter/ arideq; ⁊ frigide

exoꝛaris vt miſerearis · Sihãc cauſam dignã

⁊ iuſtã iudicas/ꝓhibitiõis tue miſcdie:ꝙ iu⸗

ſtiſicas quos vis · Hõ igit᷑ vis miſereri quoni
am iſta cauſa nec amoueri/nec auerti poteſt
ꝑipſos pctõꝛes ·ꝑfectio em̃ õonis:quod eſt
dicere ꝑ quaʒ tibi merito placeat or̃o eouſq;
vt eam exaudias:donũ ineſtimabile ẽ miſeri

coꝛdie tue · Qua ꝓpter inde ſolũmõ nõ exau

dis hmõidebiles ⁊ iualidas orones:quia de⸗
ſunt eis ꝑpfectiões:que ſunt dona magniſica

ſoliꝰmiſcðie tue CCũ igit᷑ñ pᷣdonas / vt ſic ex

oꝛeris:ꝓculdubio nõ vis miſereri:quẽadmo
dum expoſceris · Et intendo/non vis largiri
qð poſtularis:qua ꝓpter veꝝ ẽ qd pᷣdixi:qꝛ ꝓ
culdubio nõ vis miſereri peccãtibus qbꝰnon
das vt toto coꝛde te pᷣcent᷑:⁊ ꝓpter hoc non

vYis miſereri pctõꝛibꝰ:cũ nunq; pctõꝛibꝰ hoc

XXI

largiris:vt te ex toto coꝛdeoꝛent· Nõ em̃po-

ſibile eſt coꝛ pctõꝛis totaliter exoꝛare te: ⁊ ſi⸗
mul eſſe coꝛ pctõꝛis:quẽadmodũ nõẽ poſſibi
le vt totũ ſit plenũ gra deuotionis ⁊ ofonis ·
⁊ ex ꝑte pctis ⁊ vitijs occupatũ:Qua ꝓpt ma
nifeſtũ eſt:quia vis oꝛaria pctõꝛibꝰ:⁊ vis of⸗
ferri tibi orones eoꝛũ · Mõ aũt vis offerri tibi
eas fruſtra vel in vacuũ:vis eas igit᷑ exaudi⸗
re · ¶ Amplius qua conſidentia petit oĩs ec⸗
cleſia ſcõꝝ ⁊ dicit · Cõuerte nos deus ſalutar⸗

noſter:⁊ auerte irã tuãa nobis· Mõ em̃ ↄuer⸗

ſus eſt:qui conuertipetit:neq; ab offenſa eſt:
qirã ſuã a ſe auertipᷣcat᷑ · hec aũt eſt oro/quã
ab ipo ſpirituſcõ tuo edocta ẽ eccleſia tua / et
facere ⁊ offerre tibi · Nõ aũt oꝛat te ſic ecclia
tua inſipienter · neq; ita vt tibi diſpliceat iſta
eius or̃o · Orariigit᷑ a pctõꝛibꝰvt eos conuer

tas: ⁊ abinfeſtis:vt ab eis ir tuaʒ auertis in
dubitanter placet tibi · QAuicqͥd aũt placet ti

bi vt petat᷑ a te:pꝛoculdubio placet ⁊ tibi:vt⁊
id largiaris petenti:pᷣſertim ſi ipᷣm largiri ti⸗
bi cedat ad gloꝛiã ⁊ honoꝛẽ:petenti vo expe⸗
diat ad ſalutem · Nihil aũt teipᷣoteſte:ad ma⸗
ioꝛemcedit tibi gloꝛiã · Nihil petentibus ma⸗
gis ad ſalutẽ:qᷓ; ↄuertiad te:expedit ⁊ auerti
irã tuam ab eis · Hhecẽ igit᷑ cõfirmatio cauſe
mee coꝛã te·hec firmitas ꝑtis mee / vicz beni⸗
gnitas miſcðie tue:qua nõ dubito te velle mi
ſereripctõꝛibꝰ /miſcdðiam tuã petentibꝰ/atq;
deſiderãtibus:vt eis des/eoſq; adiuues que
rentibꝰ. ¶ Eſt ⁊ hec alia firmitas ⁊ confirma
tio ꝑtis mee:ꝙ tuipſe aduocatus es ⁊ ꝓpitia
tio:qui es ⁊ iudex meꝰ·Et ꝓpter h/nõ ẽ poſ⸗
ſibile vt patiaris cãm mea piclitari/ in mani⸗
bus tuis · Apud hoĩes em̃ nõ ẽ poſſibile vt ad
uocatꝰ fidelis ⁊ iuſtꝰ:ꝑmittat pꝑiclitari cauſaz
cuiꝰpatrociniũ ſuſcepit · ¶ Etẽtertia firmi⸗
tas/⁊ pfirmatio cauſe mee · qꝛ ſcio te nec vel⸗

le vinci/nec poſſe · Mecẽ poſſibile te ſuccũbe⸗

re in iudicio ·qᷓpꝓpter nõ ẽ poſſibile:vt egoca⸗
dama cã mea tepſtante ei patrociniũ:⁊ alle⸗
gãti illã · nec ⁊ tuipᷣe(qð etiã cogitatu nephas

EO)vinci videaris· ¶ Et eſt qrta firmitas ⁊ cõ⸗
firmatio ꝑtis mee:qꝛipᷣa allegatio tua ſufficiẽ

tiſſima:ꝗoroẽ vrgentiſſima:qꝛ omimodeir⸗
reſ agabilis ꝑſuaſio ad obtinendã ſententiã
abſolutiõis/ ⁊ liberationis mee · Abſit em̃ ab

abyſſali illa ſapiẽtia tua/ gratioſitate incogi
tabili:vt allegatiõi tue reſiſtat᷑ ab accuſatoꝛi

bus ⁊ aduſarijs meis.vel vt ↄtra eũ ꝓnũciet
vela teipᷣo vel alio iudice iuſtiſſimo· Et inten
do vel a te · vela pr̃e miſcdiaꝝ : ¶ Et qnta fir⸗
d 2

2

Capitulum

mitas ⁊ cõfirmatio ꝑtis mee:ꝙ ipᷣa allegatio
tua iuſtiſicatio eſt cauſe mee · In eo em̃ ipo ꝙ
eam allegas iuſtificas illã ⁊ iuſtã efficis · Et h
eſt qm iuſticie tue:qͥcqͥd pctis meis debeatur
debet᷑ ſuꝑ ſnĩa quã allegatiõe tua obtinere in
tendis. ¶ Et eſt ſexta firmitas ⁊ cõfirmatio

ꝑtis mee atq; cauſe:ipſa gratioſitas tua:qua
eouſq; patri miſcdᷣiarũ in te ſolo placuit:vtin

om̃ibus ſemꝑ exaudiaris apud illũ:ſemꝑ pꝛo

ipo placoꝛe tuo atq; reuerentia · Qua ppter
q́;tũcũq; odibilis /deteſtabilis/ ⁊ execrabilis
ſit cauſa mea:nihilomin in oꝛe tuo bñdicto -

in oꝛe tuo ſacratiſſimo/⁊ in labijs tuis qᷣbꝰtã⸗

ta gr̃a diffuſa eſt:eſt fauoꝛabilis · ¶ Et ẽ ſepti

ma firmitas ⁊ cõfirmatio ꝑtis ⁊ cauſe mee:ip

ſa vereranda ⁊ reuerenda ſanctitas tua:ad

quã neceſſe habet reſpicere pater miſcdiarũ:

ꝓpter qð ab ipſa eccleſia tua exoꝛat᷑ ⁊ dicitur

eidẽ / ab ipᷣa · Reſpice in faciẽ chꝛiſti tui:quam

vicʒ opponit ſanctiſſimis oculis tuis:⁊ intpo⸗
nit hoꝛrificis atq; monſtrificis feditatibus/⁊

abominationibꝰ noſtris:⁊ vultui clementiſſi

mi patris:tanq; oꝑiens eas ⁊ abſcondens:ne
illas intueat᷑· ſicut legit᷑ in libꝛo ſapiẽtie · De⸗
xtera tua teget eos · Nõ em̃ ſolꝰ filius ſic nos
tegit ⁊ oꝑitĩmo pater ꝑ ipᷣm oꝑiens iniquita
tem/c abſcondẽs ſanctitate ſua:quã reſpici⸗
ens pater miſcdiarũ neceſſe eſt vt placat re⸗

ſpiciat· Mõ em̃ poſſibile ẽ vt in eam reſpiciat:
niſi vultuiſereno/ ꝓpitio/⁊iucũdo · qð ⁊ ipſe

obſecro vicʒ vt faciẽ plenã graꝝ chariſſimiac
bñdicti vnigeniti tuireſpicias:⁊ a pctis meis

illam pꝛoꝛſus auertas· AMundi em̃ ſunt oculi

tui ſancti dñe:vt nõ videas mala:⁊ reſpicere

ad iniquitatẽ niſicũ ira ⁊ indignatione nõ po
teris · Mõ igit᷑ reſpexeris abommatiões / exe

crationes hoꝛrificas/a feditates/ qͥ miſereri

potius eligis qᷓ; iraſci · Sicut dicit eccleſia tua

oꝛans te · Reſpice igit᷑ in faciẽ chꝛiſtitui· cuiꝰ

placoꝛe ab ira tua mihiplaceris:me vicʒ qð ĩ

me feciſti:qðq; iure tuo pleniſſimo tuũ eſt:in

me placido ſereno /iucũdo ac ꝓpitio vultu in

tuearis atq; ſuſcipias/gra ĩmo gratioſitate ⁊
meritis illis:que nõ ſolum reconciliatiõe to⸗
initum

tius mundi ſufficiuntimo etiam in in
ſupabundant ⁊ ſuꝑ omem cogitatum ·

Ad quid valeant pꝛedicta: Ca· XXI

ſolerter ſtudioſe: qꝛ oĩa vᷣba
ecque hicaggregauitibiatq;

X 5
„
„ — e
.

Nimaguerte

congeſſi:de verbis petentibus ſunt ad dep
candũ compoſita · que ⁊ ſinõ ſit poſſibile ꝑ ea
moueriimobilẽ ꝑ omiaq; innumerabilẽ deũ ·

potentia tñ mihi vuident᷑ eſſe ⁊ validiſſimaad

mouendũ ipſum recitantẽ vel meditantẽ illa
Ad mouendũ inqᷓ; ⁊ parandum: vtcũq; ad

gratiã deuotionis/⁊ gratitudinis/⁊ largita⸗

— „

tis / beniſicẽtie incogitabilis dei · Similit ad
gratiã cõpunctionis:dũ vitia ⁊ pctã ꝑ eaʒ ſic
ſugillant᷑ ⁊ aggerant᷑ ⁊ agrauant᷑ · JPaq; bñfi

cia creatoꝛis ⁊ declarant᷑ ⁊ magniſice extollũ

tur:⁊ quatenus poſſibile eſt numerant᷑· Tla⸗-

lida tñ mihi vident᷑:ad graʒ interne ac vᷣe pe
nitudinis ꝓuocandã ⁊ ꝓcurandã:Dhũ emvᷣ⸗
tus illiꝰ⁊ placoꝛ/apud deũ tam euidẽter ꝑ ip
ſa oſtendit᷑ · nõ eſt poſſibile vt ab agnoſcenti⸗
bus ipam nõ deſideret᷑ vel querat᷑·. Quis em

videre velcognoſcere poſſit gram iſta:eſſe/li
berationẽ a carcere ⁊ vinculis hoꝛrificis viti

oꝛũ/⁊ pctön/⁊ nõ cõcupiſcere vłnõ deſidera

re eam? Quis deniq; illam viuificationẽ ⁊ re

ſuſcitationẽ a moꝛte peſſima hmõi eã velleui
ter opinari poſſit ⁊ nõ amare ⁊ qrere· Am⸗
plius/qm̃ nihil magis ingerit doloꝛẽ:qᷓ; ipſa
mala/ipſaq; detrimenta atq; diſpẽdia q paſſi
ſumus vel patimur · ⁊ hoc qnñ vident᷑ vel cogi
tant᷑ tu aũt vides euidenter ꝙ verba iſta añ
oculos coꝛdis tui:mala om̃ia tua tibi ponunt

⁊ etiã in ipſos oculos tue mẽtis ingerũt ⁊ im
pingunt · Inſenſatũ igit᷑ ⁊ inſenſibile põt eſſe

coꝛ tuum:ſi doloꝛẽ tibi tot ⁊ tãta mala tua nõ

ingerunt · ¶ Amplius cũ omia vitia ⁊ pecca⸗
ta inſtar teloꝛũ cuſpidis ex altera ꝑte vel ob⸗
tuſa vel blanda ſint· ex altera vero acuta du⸗

req; ac dire vulnerãtia atq; tranſuerberãtia
ꝓpter quod cũ traijciunt᷑ ⁊ infigunt᷑:ſine do⸗
loꝛe vtiq; ⁊ intrant ⁊ admittunt᷑ Cũ vo reco
gitant᷑ mala eoꝛũ:que hic vicʒ irrogant · ſicut
moꝛs ſpũ alis culpe/⁊ moꝛs gehennalis pene
ceteraq; toꝛmẽta que inferunt patientibus ·
tunccuſpides eoꝛũ vertunt᷑ in aias nr̃as:q p
pter ſi viuax ⁊ foꝛt fůit recogitatio eoꝝ:pun⸗
g nt eas pꝛofunde/ ⁊ cũdoloꝛe ſaluberrimo
cõpũgunt eas Et inde nomiata ẽ cõpũctio ·
tanqᷓ; vicʒ a cuſpide ⁊ aculeis vitioꝝ ⁊ pccca⸗
toꝛũ ex om̃i ꝑte ꝓfunda punctio · Et he ſunt
pũcture/q̃ diabolũ ĩimo omnes cateruas de⸗
monũ:de aĩabus humanis exilire:totaq; ve⸗
locitate diffugere cõpellũt· Quẽadmodum
em̃ pũcture iſte ſaluberrime:aĩas reſilire faci
unt/⁊ effugere a vicijs⁊ peccatis · Sic⁊ demo
nes abaiabꝰ hec em̃ eſt natura⁊ conſuetudo

waoi
nldie
geco
ſapie
abeb
ſps
b miin
ui
ſobist
Molde
fuin
yerde⸗
zuci⸗
ſtatu
pect

losh

moꝛbe
wiſun
elsdi
all
volun
louin
loꝛg
ksſu
ſoocf.
copunaꝑ
h hero
dleriie
Ulimu
nacl
Wuünan
ne⸗
cintq;
piqy
nopi
naten
cto
Etdeta
nunncop
glk bett

bitanter
fuerint
lbinod
lerrere
ſief noᷣ
ſttzn
horfry
ffuncke
lhaunrd
Kere

üde
lehen
limad
Wmtella
ncha
Agita⸗
ltad
eq ſic
cpbüfft
edlä
eAdepe
Düend⸗
ärop
olennn⸗
Ausef
ſuͤeſel
nicswii
deſcen
nonetre
cipglen
eA .
ni
i
ſtaan
vonunt
ſtim
eſe
gra n 5
ihecen
leelcr
An
fiw⸗
ſyteco
ſcut
Ppene
nubs⸗
ſo
Grp⸗
ubenmn
Chio⸗

ache⸗
mnodun
ſirenn
denno
R

XXI

vitioꝛũ ⁊demonũ:vt ſempfugiãt /fugiẽtes ſe

vt dicit ſapiens in eccliaſtico · xxj · Quaſia fa

cie colubꝛi fuge pctã ·⁊ ſi acceſſeris ad illa ſu⸗
ſcipient te · ſequunt᷑ em ſequẽtes ſe/ ⁊ fugiũt
ab eis qui ea fugerint ·eoſq; ſuſcipiunt:quia
ſeipſis eadem nõ repellunt¶ Alide igit᷑ ̊ mi
rabilia dei:qui de veneno moꝛtifero vitioꝛuʒ
⁊ pctõꝛũ:euidenter ꝑhanc viã ſaluberrimaʒ

nobis ⁊ vitalem efficit medicinã · Et vt vulgo

dicit᷑ de bufone facit nobis ſalutare anthido⸗
tum · ⁊ de ſerpente ſaluberrimã tyriacã · Jux
verbũ poete quo dixit · Vulnus achilleo que
qͥndã ferat hoſti· Vulneris auxiliũ pelias ha
ſta tulit· Aparet aũt euidẽter ex his tibi:qᷓ p
pe eſt ſalus ⁊ ſanitas ſpũalis pctõꝛibꝰ: cũ ipſi
moꝛbi vulneraq; vitioꝛũ ⁊ pctõꝛum:paratiſſi
miſunt fieri anthidota cõtra ſemetipſa · Et h
eis dũtaxat qui adiutoꝛio dei:cuſpides eoꝛũ

Laculeos in ſevertere/ſeq; inde repercutere

volunt · Et qð eſt mirabilius:ipſiq; deo ſalua
toꝛi nr̃o gloꝛioſius ·quia maioꝛes moꝛbi/ma⸗
ioꝛaq; vulnera/in maiꝰ auxilium ſalutis potẽ
tes ſunt · Am̃ ſicut maioꝛes habent cuſpides

⁊ aculeos ad ꝑcutiendum aĩas nr̃as:ſic ma⸗

gis efficaces ſunt ad eas cõpungendas:⁊ ad
cõpunctionis gr̃am ꝓcurandã moliigit᷑ de
ſperareopeccatoꝛ pᷣmagnitudine ⁊ multitu⸗
dine vitioꝛũ ⁊ pctõꝛũ · ſed inuoca om̃ipoten⸗
tiſſimum/miſericoꝛdiſſimũ / atq; pꝛomptiſſi⸗
mum adiutoꝛẽ deũ:qui nõ ſolum medicus ẽ

animarũ noſtrarũ:ſed etiã medicina/⁊ ſalus

vt ipe oꝑet᷑ ⁊ miriſicet miſcdðiam ſuã in te· Fa⸗

ciatq; illa mirabilia:que ſoli ei poſſibilia ſunt·

vicz vt de moꝛte tua reuiuiſcas · ⁊ vt de ipſis
moꝛbis tuis atq; vulneribus tibi ſalutem⁊ ſa

nitatem eliciat · tantaq; ⁊ tot venena vitioꝛuz

⁊ pctõꝛũ:in tyriacã ſaluberrimam conuertat
Et de tantis ſpinis ⁊ tribulis vuas:ex qͥbꝰ vi⸗
numcõpũctionis expꝛimas tibi colligere lar⸗
giat᷑ · Et de rubis iſtis ſpinat ⁊ aculeoſiſſimis

vuas hmõi vindemiare te faciat · Quodidu⸗
bitanter faciet:ſi vitia tua ⁊ pctã:coꝛam te ſp

fuerint:ſi ea iugiter mediteris. Nõ em̃ potert
tibi nõ diſplicere:nec tutibijpſi in illis:ſi ea iu

giter recogites · Per hoc nãq; ſolum ꝙ nõ be
ne aut plene vident᷑:placent amatoꝛibꝰ ſuis
Cũ em̃ nõ ſit turpitudo aut defoꝛmitas/ aut
feditas aut fetulẽtia adeo abominabił adeo

hoꝛrifica:vt vitiũ vel pctm̃· ꝓculdubio mani
feſtum eſt eam nõ poſſe nõ diſplicere intuen⸗
ti ilam ⁊ clare videnti · Qua ꝓpter de illa re⸗

ctiſſimeveriſſimeq; dictũ eſt:qui viderittere

ſiliet ate ¶ Reminiſcere aũt debes: quicũ E
cupis de vulneribus ⁊ moꝛbis vitioꝛũ tuoꝛuʒ
⁊ pctõꝛũ haurire ſanitatẽ· iuxta illud qð dictũ
ẽꝑaplin de pctõ damnauit pctm̃quiade ip⸗
ſis cum adiutoꝛio diuine gre eliciunt᷑ aroma⸗
ta mire virtutis decem vel plura:ex quibꝰ cõ
ficitur ⁊ condit᷑ iſta tyriaca ſalutifere cõpun⸗
ctionis· Quoꝛũ pꝛimũ eſt timoꝛ gehennalis
ſupplicij:quẽadmodũ fur furtũ ſuũ inſpiciẽs:

⁊pↄuincendum ſe de illo certiſſime ſciens:nõ

poteſt nõ timere ſuſpendiũ · cuʒ de iuſticia iu⸗
dicis / atq; potentia nulla ſit ei dubitatio · Sic
⁊ pctõꝛ om̃is clare acſtudioſe peccata ſua⁊vi
tia ſua intuens:nõ põt nõ timere gehennale
ſupplicium:cum certiſſimũ ſit eidem ſe nõ poſ
ſe latere:nec abſcõdi ab oculis iudicis/cũcta
cernẽtis · Et ignoꝛare non poſſit eꝗ eſſe iu⸗
ſticiam illius:ꝙ in die vltionis nõ acquieſcet
cuiuſqᷓ; pcibus: Necaccipiet ꝓ redemptione
dona plurima· ꝓpter quod dixi:quia neceſſe
habet timere in pꝛimis:Et ob hanc cam dici

timoꝛ initiũ ſapientie · Elicit᷑ aũt ab ipſo pctõ

vel vitio:phoc qð eſt penale ſiue punienduz
ꝑ iuſticiam dei:timoꝛiminentis · Similiter ꝑꝓ
hoc ꝙ turpe elicit᷑ pudoꝛ/eodem modo ꝓip⸗
ſum eſt iniuria:nobis vel a diabolo vela nobᷣ
ipſis irrogata: Elicitur ex hocira:que ſᷣm phi
loſophum eſt inquiſitoꝛ victoꝛie:ſm quoſdã
inquiſitoꝛ vltionis: ꝓpter quod ⁊ dicta eſtira
aliqñ apetitus vltionis · ecẽ igit᷑ ira ꝑquaʒ
ſibipſi iraſcit᷑ penitens:volens cõtra ſeipſuʒ
vlciſciiniuriam ſiue contumeliam creatoꝛis:
⁊ moꝛtẽ ꝓpꝛiã · In quo manifeſtũ eũ executo
rem quẽdã eſſe ⁊ miniſtrũ diuine iuſticie:con
tra ſemetipᷣm · ꝓpter quod certũ eſt/ex ipius
apli teſtimonio:ipᷣm penitentẽ liberũ ⁊ imu⸗
nem fieri ab ipſo iudicio diuine vltionis · Ita
nãq; dicit aplus: & ſi noſmetipſos diiudica⸗
remus:nõ vtiq; diiudicaremur .ſi em̃ vlciſce⸗
remur in nobis deiiniurias ⁊ cõtumelias:q̃s
eidẽ irrogauimꝰ· Siliter⁊ moꝛtes ꝓpꝛias ani
marũ nr̃arũ:nihil ſuꝑeẽt vel reſtaret diuiĩe iu
ſticie in nobᷣ vlteriꝰ vlciſcendũ ꝑeandẽ viam
qꝛ ome vitiũ ⁊ pctm̃ vulnꝰ ſpũale ẽ ſiue moꝛ⸗
bus · Elicit᷑ ex eo doloꝛ · vel ꝓpt h̊ qm̃ dãnifſicũ
ẽſiue dãnoſum:eo ꝙꝑ ipᷣm ⁊ ꝓpr iᷣm ⁊ gram
⁊ gloꝛiã amittimꝰ:Elicit᷑ etiã ex eo doloꝛ alte⸗
rius generis ⁊ modialteriꝰ · Nõ em̃ eiuſdem
generis ſunt doloꝛex vulnere:⁊ doloꝛ ex dam
no · Bene aüt eſt penitẽtiſiex vtroq; genere
doloꝛe doleat · ſictñ ⁊ quouſq;· ⁊ quẽadmodũ
pᷣdixi vt ſanitatẽ animi doloꝛ hmoi/ querere

LCapitulum

vꝛgeat:cureq; medicinaliipᷣm ſubijci faciat·
Sic ⁊ ſe habet de doloꝛe qͥ eẽdebet ei ex amiſ

ſione tantoꝛũ bonoꝛũ gre vicʒ ⁊ gloꝛie:quem

ad hoc ſufficere arbitroꝛ:vt vere pnĩalis dicẽ
dus ſit:ſiipᷣm penitentẽ ad recuꝑationẽ ipoꝛũ
tanto ꝓpoſito incitet:vt ſᷣm conſiliũ eccleſie
ꝓeoꝝ recuꝑatiõe laboꝛare velit atq; ꝓponat

¶ AQuid facit recognitio pctõꝛũ· Ca·xXIl:

Vrta hũc mo
dum:elicit᷑ ex ipo peccato/ hoꝛroꝛ
taonqᷓ; ex moꝛtifero:iuxta teſtimo⸗
nium qð audiuiſti in pcedentibus quo dictuʒ
ẽ· Quaſi a facie colubꝛi fuge pctm̃ · VUenena⸗
ta em̃ vel venena potius/ſunt omnia vitia et
peccata·⁊ ꝓpter hoc qui ea attentiꝰintuętur
ꝛreſilit ab eis/quaſia moꝛtiferis ⁊ venenatis
Sic ⁊ odiumex ipſis vitijs ⁊ pctĩs elicit᷑ · cum
; inimica ſint q;q; noxia peccãtibus:ſtudio⸗
ſe conſiderat᷑:Et in alijs quidẽ hoſtibꝰ:ad cõ⸗
citandũ cõtra eos in nobis odiũ:ſufficit aſpe
ctus eoꝛum:cũ credulitate/qua credunt᷑ ini⸗
mici nobis:vel hoſtes eẽ·Et eſt intentio odij
nocere· Odium aũt iſtud nõ quieſcit vel ceſ-
ſat in q̃libet leſionevel nocumento:qð expec⸗
cato irrogat᷑·ſᷣ in ſolo exterminio ⁊ moꝛte ipᷣi/
Qua ppter cũ eouſq; inualuerit in peniten⸗
te odiũ hmõi:vt bellum contra pctã ⁊ vitia ſu⸗
ſcipiat:vel ſuſciꝑe velit tanq; iuratus in moꝛ⸗
tem ⁊ exterminium ipᷣoꝛũ:ꝑfecto odio indu⸗
bitant᷑ odit illa:ꝑpfecto inqᷓ;/ꝑfectione pnialis
ſufficientie · Nõ em maius odiũ reqᷣrit de in
penitente/cõtra vitia ⁊ pctã:neq; maius bel⸗

lum q; qð extmiare illa ⁊ moꝛtificare ſufficaat

De pudoꝛe erubeſcentia expeccato· Ca

Vrta hũc m

tius vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ:elicit᷑ ab
eis pudoꝛ⁊ verecũdia ꝑhoc ꝙ turpiſſima ſũt
vel qð eſt verius /turpitudines vltra moduʒ
erubeſcẽde: ꝓpter qð increpat ipᷣe dñs deus
aĩam peccatricẽ:⁊ potius peccatoꝛẽ:quipec⸗
care diu ⁊ multipliciter in oculis dei ⁊ homi⸗
num nõ erubeſcit.ꝓpter quod dicit adeamꝑ

Hieremiã ꝓphetã: Frons mulieris meritri⸗

cis factaẽ tibi:⁊ erubeſcere neſciuiſti · hic au
rem eſtpudoꝛ tunc ſufficiens penitentiqᷓ;ẽtuʒ
capio:cũ ad hoc ipᷣm induxerit vt vitia ſua et

—

%

dum::ex aſpectu vel inſpectu po⸗ mnihi

om̃ia pctã abſcondere aboculis dei ⁊ homi-

num:ꝓconſilio eccleſie ſit paratus · Ve illisqᷓ

pctm̃ ſuũ q̃ſi ꝓodoma pᷣdicauerunt nec abſco

derunt · Vbi ſciendũ eſt tibi · ꝙ tribꝰ mõis ab

ſcondit᷑ ignominia vitioꝛũ ⁊ pctõꝛuʒ· Pꝛimo
diſcooperiẽdo in cõfeſſione coꝛam ſacerdote

Eſtigit᷑ cooꝑtoꝛiũ ipſius:ipa diſcooꝑtio eiuſ⸗
dem ꝑ confeſſionẽ · Si em nosꝑ confeſſioneʒ
ſincerã ſacerdotibus illa detegimus ⁊ reuela

mus:illa deus ꝑ virtutem ſacramẽticonfeſſi⸗

onis abſcondit ab oculis ſuis · Et qᷓ;to ſtudio

ſius illa detegimus ⁊ diſcooꝑimus·tanto ſtu⸗
dioſius ille ea coopꝑit ⁊ abſcondit · Et de h̊ di⸗
ctum eſt · Beati quoꝛũ remiſſe ſunt iniquita
tes:⁊ quoꝛũ tecta ſunt peccata · to aũt illa
vel magis abſcondimus vel negligentius in

ſacramento confeſſionis detegimus:tãto de

us illa ⁊ manifeſtius/⁊ in maioꝛcẽ confuſionẽ
abſcondẽtiũ / illa nouiſſime reuelabit·¶ Per
eundẽ modũ exvitijs ⁊ pctis / ꝓpter ſpurciti⸗

am ⁊ fetulentiam ipſoꝛũ:elicit᷑ abominatio:q̃

eſt faſtidiũ /ſiue appetitus vomendi : ancãt
abominationẽ tũc ſufficientẽ in penitentibꝰ
opinoꝛ eẽ:cum ſpũalem nauſeã in his eouſq;
ꝓuocat:vt vomere ea velint atq; ꝓponant·
hic aũt vomitus/ipᷣa eoꝛũ cõfeſſio eſt · Spũüa-

liter nãq; ea tanq;oꝛe vomunt:cũ ꝑoꝛis con⸗

feſſionẽ foꝛas ⁊ in manifeſto coꝛã ſacerdote il
la ponant · nec magishumoꝛes noxij vel ſoꝛ⸗

des:quecũq; oꝛe vomentiũ eijciunt᷑/a vẽtre

velſtomacho:q; vitia ⁊ pctã vomitu confeſſi⸗
onis eijciunt᷑ a coꝛde · Et h cũ ↄfeſſio integra

ſinceraq; fuerit:⁊ vtute ſacerdotaliũ clauiuʒ
conſecrata· S JM

ationea peccatis. Ca.XXIIII

dui:elicit᷑ ⁊ indignatio abi
atis ⁊ vitijs ꝑ ipſoꝛũ Vilitatem·
ilius cogitari poteſtimo nullaẽ vt

litas niſihec⁊ nihil om̃ino vileſcit niſi vitium
⁊ pctm̃ · Quia igit᷑ vile nõ ſolũ eſt:ſed parũ vł
nihil valet:ĩmo multo foꝛtius deualet:vt ita
dicat᷑· hoc eſt dicere qð nocet ⁊ minuit valoꝛẽ
habentis · Manifeſtũ igit᷑ eſt vitiũ vel pctm̃
nõ ſolũ viliſſimũ eẽ:łᷣ etiq longe deterius ipſa

Vilitate · Attendensigit᷑ ißa anima humana

nobilitatem ⁊ dignitatẽ ſuã:attendẽſq; ipam
vilitatẽ vitioꝛũ ſuoꝝ ⁊ pctõꝝ:nõ põt nõ indi⸗
gnari ⁊ ſibi ⁊ illis:cũ videat ea ta indigna di
gnitate ſua Et nõ ſolum imenſurabiliter lon

gee
00
ſeco
regn

M

ſno⸗
Etbel
wocan
agnn
ke
ſeruik
meig
dere
terd
nor
luto⸗
4pet
neſe
do
Ki
ſtiüe
Vti
nite
Pn
Mn/
Mlan
lani
hane
m⸗
Kor
q
ons
mip
ſoꝛun
gleo
odia
lani⸗
Pelunt
texe⸗
ſuſicien
Nayin
chabh⸗
turtſee
ſcpnta

Omnel

Muam
tene
ſioind

ſhnſt⸗

gibxe

Mchine

elhott⸗
Velick
Rnecabſ
be pͤse
hſi
nſaceroe
oroei⸗
ſeſion
nonfaene
nconfeſt⸗
Koſuio
Smoſd⸗
Etdehd
mrincuin
Qoritan
Aennuon
mmuorarode
conſiſce
bnſhe
Nerſonren⸗ 1
wnnd
c heneit
entenn-⸗
enug
uunt.

g-⸗

c
acoreil
ſvelſo
avee
ncbteli⸗
homey⸗
Man

AWI

Mo,
Eutnem⸗
onulaen
ndypiun
rſeäpif
aultn
finepcnm
musip⸗
lchihan/

Stnöind⸗

ndindi⸗

Philetloe.

geeſſe a nobilitate ſua:ſed etiã contraria illi

⁊ coꝛrumpentia illã · Qua ꝓpter abijcit illa a
ſe confeſtim ⁊ fugit abillis:Quẽadmodum⁊
regina inclita ⁊ magnifici eoꝛdis/fugereta lu
panari:tanq; a loco regali dignitate indigniſ
ſimo · fugeret inq; cũ aſpernatioe ⁊ deſpectu
Et heceſt indignatio quã btũslhieronymus
vocauit ſanctã ſuꝓꝑbiam:quẽadmodum ſihõ
magnifici coꝛdis pꝛoijciat a ſe vincula/vel cõ
pedes quib ſerui alligari ſolẽt/aut oꝑa ipſa

ſeruilia facere dedignet᷑· ¶ Scire tũdebes ꝓ
indignatio interdũ ira quedã eſt:⁊ pot ꝓce⸗

dere ex ſuꝑbia/⁊ magniſicentia coꝛdis/q̃ in⸗

nominat᷑ · Exhacigit᷑ erigit ſe⁊ eleuat deolad

iutoꝛe:ĩmo eleuante mens humana ſupꝑ vitia

T peccata:conculcat ea ſpũaliter · aſpernatio

ne foꝛti · Alud em̃ coꝛde ⁊ quaſi pedibus coꝛ⸗

dis calcamus ſeu cõculcamus:qð deſpicimꝰ.

Et indignatioiſta ſufficiens eſt ad pnialẽ iu-

ſtificationẽ:cũ de imo ſubiectionis ⁊ ſeruitut⸗

vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ eouſq; erigit ⁊ exaltat pe

nitentẽ:vt ſub pedibus coꝛdis vitia habeat⁊

pctã:foꝛti aſpernatiõe ·ſ cõculcans ea· er

viam eandem elicit᷑ artificio ⁊ virtute gratie

Deia vitijs ⁊ pctis:ipſa execratio eoꝛũ · ꝑ quã

Q

tanq; ꝓphana/vel potius tanq; ſanitati con⸗

traria:om̃imodeq; ei aduerſantia ⁊ repugnã

2 77

cratione hmõi pᷣditũ:om̃em attactuʒ eoꝛum

tanq; ſacrilegiũ repellata ſe · Et attactũ vo⸗

co:nõ ſolum deſideriũ ipſoꝛũ /vel dilectioneʒ

in ipſis.ſed etiã cogitatũ vel delectationẽ ip⸗

ſoꝛum · Illa naq; execramus:que tanq; iniq
adeo contumelioſa a nobis repellimus · Jux

qð dictũ ẽ.Execratio aũt pctõꝛi cultura dei·
tanq; em̃ ſacrilegã ⁊ tanq; nefariã eãaſe re⸗
pellunt:⁊ ab ea tanq; impietate fugiũt · Hec

aũt execratio ad pnialem iuſtiſicationẽ/tunc
ſufficiens eſt:cum ad hoc penitentẽ induxit:

vt a vitijs ⁊ peccatis ſe longe facere velit:tã⸗
qᷓ; abhis quibus nõ ſolum grauiſſime offendi

tur:ſed etiã ab his qui ea faciunt: largiſſime
ſeꝑat᷑ atq; repellit᷑ Nouiſſime vero ꝑeandẽ
viam:elicit᷑ a vitijs ⁊ peccatis deteſtatio eoꝝ
ꝓ quam reſilit᷑ ab eis quaſia maledicto ⁊ ana
themate · Et tanq; ab his quibꝰappꝛopinqns
om̃is:indei maledictionẽ incidit? anathema
id eſt ſeꝑationẽ ab ipſo · ⁊ qbꝰom̃imõ cõicare
ſeꝑari ſita deo · Cõicat aũt vitijs ⁊ pctis q ea

dulligit: vel in ſeipſo recipit / vel ſuſtinet / vleti
anm cũ in alio ſuſtinet· De omi em̃ templo dei

tia:longe eijciunt᷑ ⁊ pꝛoijciunt᷑ · Ita ꝙ coꝛ exe

expellẽda ſunt vitia ⁊ pctã:tanq; maledictio
anathematiſata · Et ꝓpter hoc nec in ſe ea ſu
ſtinere debet quis:velin alio· Cũ ipſe ⁊ quili

bet chꝛiſtianus templũ deifactũ ſit · HHec igit
ſunt decem aromata que nominaui:ex qᷣbus
tyriaca ſancte ac ſalutaris penitudinis conſi

citur ⁊ condit᷑ · Et de ipſis vitijs ⁊ peccatisad

iutoꝛio diuino eliciunt᷑ ſeu colligunt᷑ · Jux᷑ qð

dicit aplus:quia mittens deus filiũ ſuum in ſi

uit peccatum· De ipſo em̃ peccato in vere pe
nitẽtibꝰ elicit damnationẽ peccati · Elicit em̃

militudinem carnis peccati:de pctõ damna—⸗

coꝛdis/qᷓ in-⸗ deillis vnũqðq; pᷣnominatoꝛũ aromatũ · per
terdum ſancta eſt· ⁊ ſancta ſuꝑbia nõ ĩmerito

quoꝛũ vnũqðq;/om̃is vere penitens dinat
ꝓpꝛiũ in ſe pctm̃·pꝛopter quod ⁊ ſapientiſſi⸗

musille/⁊ ſanctus Dauid dicebat· Peccatũ

meũ contra me eſt ſemꝑ · Facilimũ em̃ ẽ omi

peccatoꝛi /ſemꝑhabenti vitia ſua ⁊ pctã con⸗
tra ſe:elicere inde iſta aromata · Om̃e em̃ vi⸗
tiũ ⁊ pctm̃:pſemetipᷣm ⁊ ꝑſua vicʒ que ei ad⸗

herent:velq̃ ex eo ſequunt᷑:ſemetipſuʒ dam⸗

nat ⁊ deſtruit:⁊ per hec om̃ia vt non diligat᷑:
⁊ vt ab co recedatur:magnisvocibus caamat
de ipſo peccato/teſtimonio veritatis arguit
ſpirituſſanctus mundũ · eliciens ex ipſo pctõ

decem concluſiones iſtas:quibus ⁊ peccato⸗
ri ſimul cõcludit᷑ ⁊ pctõ · Pctm̃ igit᷑ eſt ipſiſpi

ſpirituiſcõ locus quaſi dialecticus · vñ inferes
iſtas ſententias ſiue cõcluſiones ꝑ occaſionẽ

quãdã elicit · ⁊ pctis ſimul ⁊ pctõꝛibꝰↄcludit᷑ ·

Et pctm̃ mediũ ẽ ſpũiſcõ:ad om̃es concluſio
nes iſtas inferendas · Bñ aũt agit᷑ tecũ o pec
catoꝛ:qui ꝑiſtas cõcluſiones eouſq; artaris

⁊ eouſq; tibi concludit᷑:vt ad vitatẽ vite redi

re cõpelleris:qui reditus ſeu reuerſio non eſt

niſi penitudo ipᷣa:⁊ ſequela penitudinis:que

pnia nominat᷑· Verumſcire debes qð dixide
cõcluſionibꝰ iſtis:qꝛ ꝑ ſilitudinẽ h ĩitelligo ad

oclones diſputatoꝛias · Cõcluſus em̃ dici᷑ qs
velocluſum eſſe illi/ in diſputationibus hmõi

qñ finibus vitatis vt ait Aug ita circũcluſus

E:vt nullũ ei pateat a vitate refugiũ /vel eua

ſio qqn potius quocũq; ſe vertat:ncce habeti

illud incidere · Sic ſe habet ⁊ de ipᷣis vitijs et
pctis:quia ſolerter ac diligenter intuentẽ ea
pctõꝛẽ:ex om̃iꝑte ſic artant atq; diffugãt:vt

neceſſe habeat ab eis recedere:vel fugere:-

in pᷣnominatã vitatẽ incidere · Quapꝛopter
mãifeſtũ ẽ:neceſſariũ eẽ ac ſaluberrimũ pctõ
ribꝰpctã ſua ⁊ vitia coꝛã oclis ſuis hr̃e ſp:inde
cũ adiutoꝛio diuie gre tot medicamẽta ſalutꝭ
hauriri pñt:tot aromata ſpũalia:qͥt MR

LCapitulum

tibi · Et cum vnũqðq; eoꝛũ attenderis ſtudi⸗
oſius ac intimius:inuenies nullũ eẽ quod nõ
aliquatenus ledat ac vulneret vitia ⁊ pecca⸗
ta/interdũ aũt etiam moꝛtificet illa · Timoꝛ
em̃ cum foꝛtis fuerit /expellit pctm̃ · ſicut dicit
Ecẽs · Nec ſolum expellit iam oꝑationẽ pcti
ꝓhibens eam eẽ in oꝑatione:vel oꝑante:ſed
etiã ipam voluntatem oꝑandi moꝛtificat ⁊ ex
tinguit · Sic ſe habet ⁊ de ira/⁊ de pudoꝛe/ et
alijs pᷣnominatis aromatibus : quia cũ inua⸗
luerunt:aut ipa vitia aut pctã debilitant:aut
pꝛoꝛſus extinguunt · interdũ etiã ipᷣas cogita
tiones a coꝛdibus humanis ꝓhibeat · Ita eti

am vt nec cogitare nec peccare velit· Necre

putandũ eſt tibi leue vel modicũ:ſi motus et
oꝑationes pctõꝛũ ⁊ vitioꝛũceſſant:ꝓpter de
cem pᷣnominatas diſpoſitiões · Multum em̃
debilitatũ eſt vitiũ:cumad hoc redactum eſt
vt mouere nõ poſſit peccatoꝛem:nõ ſoluʒ ad
opꝰ peccati:ſed nec etiã ad voluntatẽ vel co⸗

gitationem ipſius · ¶ Manifeſtũ eſt igit᷑ tibi

ex om̃ibus his qm̃ decẽ iſte diſpoſitiões attri⸗
tiue ſunt vel etiam attritiones quedã veter
hoĩs · Ex quibus ſi eouſq; inualuerint:ſequit᷑
contritio eiuſdem:que ẽ moꝛtificatio ⁊ anul⸗

latio ipſius ſiue victoꝛia · Juxta conſuetudi⸗

nem ſcripture que dixit · Cõtritos hoſtes po⸗
puli dei:cũ abipᷣo victi ſunt · Qua ꝓpr᷑ ſum⸗
mope intendendũ/vigilandũ/⁊ modis om̃i
bus ꝓuidendũ/⁊laboꝛandũ ẽ:vt iſte diſpoſi⸗
tiones:que ꝓculdubio dei dona pᷣcioſa atq;

magnifica ſaluberrimaq; ſunt:ab ipᷣo ĩpetren

tur:qð indubitanter fiet ꝑiugem inſpectionẽ
aſſiduãq; recogitationẽ impietatis atq; per⸗
nitioſitatis/feditatis/⁊ turpitudinis / cetero
rumq; maloꝛũ:que vel ipſa vitia ⁊ pctã ſunt:
vel ꝑ iuſtiſſimũ dei iudiciũ irrogãda ſunt ipᷣis
peccatoꝛibus:ab eiſdẽ recedere negligẽtibꝰ·
Quedam diſpoſitiones coꝛpis iuuantes
oꝛare volentem Ca.,. XXVYV—

Woniam autẽ

¶multa ſunt que oroni adminiculã
tur avalidũ etia eidempᷣſtent ad
iutoꝛiũ leuiaq; ipᷣa ſibi · Cõueniẽs ẽ vt ea tibi
nominẽ ⁊ numerẽ· Dico igit᷑ ꝙ vnũ ex his eſt
poſitio ſeu diſpoſitio coꝛpis:qualis ẽ ꝓſtratio
ipiꝰ coꝛꝑis genuflectio eiuſdẽ:expãſio manu⸗

um ·⁊ eleuatio eoꝛundẽ.ſiliter erectio oculoꝝ
ad celũ · his em̃ nõ ẽdubiũ ·⁊ vnoquoq; eoꝛũ

oꝛationẽ adiuuari:vt deuotioꝛ ⁊ obnixioꝛ ſit·

„.* —

ꝓpter qð ⁊ eccleſia dei ſtatuit ⁊ obleruat: vti

miſſarũ celebꝛationibus ſacerdotes expaſis

manibus oꝛent· Pꝛeſertim ab ea hoꝛaqᷓ ſur⸗

ſum coꝛda canit᷑ · Fit aũt in rememoꝛationeʒ

deiac dñi nr̃i ieſu chꝛiſtiqͥ expanſis manibus
⁊ ſemetipᷣmcoꝛationẽ ſua/in ara crucis obtu
lit:huiꝰ ſacrificij ⁊ oronis rememoꝛatio ⁊ eſt/

⁊ fit in miſſa · ¶ O attũ ego aũtvideo:illa diſpo

ſitio coꝛpis vnicuiq; in orone ſua ⁊ habenda
⁊ cõſeruanda eſt:ꝑ quaʒ adiuuariſe maxime
ſentit · Scio nãq; genuflectionẽ quibuſdam
eẽ impedimẽtũ orfoni · Siliter ⁊ crebꝛas genu
flectiones /laboꝛioſe nãq; ſunt · ⁊ ꝓpter h̊ de

cogitationibꝰ nõ nihil in ſe rapiũt · Et obhã

cãm coꝛhumanũ ad deũ totaliter colligi nõ
ſinunt· ꝓpter qð omniũ diſpoſitionũ coꝛpo⸗
ris mihi cõuenientioꝛ videt᷑ eſſe accubitus·qͥ
incũbit᷑ſub podiaculo alicuimaxime ex parte
ſiniſtra magis em quietat coꝛpus magiſq; li⸗

berũ pꝑmittit eẽ coꝛ in cubituhmõi Quinimo

expedire mihi videt᷑ oꝛantibus:vt quieto coꝛ

poꝛe ab omi moleſtia: et libero coꝛde ab om̃i
mala diſtractione:ſeu ſolicitudine ſint in oꝛꝛaꝛ

tione · ſicut ſcriptũ ẽ de ioſophat·q timoꝛeꝑ⸗

territus:totũ ſe cõtulit ad oꝛandũ dñm·Da⸗

uid aũt pꝛudentiſſime intelligens:quia cogi
tationes coꝛ humanum rapiunt:interdũ qſi

violentia quadã · Interdũ aũt ⁊ furant᷑ ipſuʒ
etiam ſibijpſi · tanq; em̃ ſibipſi ꝑdit᷑:ſi cogita⸗
tione aliqua auertit᷑ ab ipa intẽtione ⁊ atten⸗
tione oronis:⁊ neſcit vbiſit aut quo deuene⸗

rit · ꝓpter quod dixi furant᷑ cogitatiões hmõi
coꝛhumanũ · Furant᷑ inq; ⁊ ſurripiunt ſibijpᷣi

ita vt illa hoꝛa ⁊ vbi ſit ignoꝛat:⁊ qmale · q;
indecenter ſe habeat:om̃ino nõ videat·Et p

pter hoc dixit · Nunc inuenit ſeruꝰtuus coꝛ ſu
um vtoꝛaret te orone hac · Inuenit inq; taqᷓ;
ꝑditum pꝛius · Quid em̃ aĩe rõnali indecenti
us:qᷓ; ꝙ ab oꝑe cui ſummope inſiſtendum eſt
eidem moꝛſu muſce vel pulicis rapiatur · ⁊ vt

ab ipſo deo cui extotis intimis ſuis adheren⸗

dum eſt:etiam tactu pedis vnius muſcule ab
rumpitur· Quid em turpius q; neglecto tam
neceſſario/tanq; ſalutari opere:videlicʒ or̃o
nis tam arduo tanq; diſcriminoſo negocio:
cauſa videlicet qua de vita eius agitur:vt de
moꝛte · ſ effugiat:⁊ recedat ad vitam: ſequi

muſculas cogitationum huiuſmodi:eiſq; cir

cũferriita vt de eis ludere videamurhe ſũt

aues quas Abꝛaam abigebata ſacrificio·nec
ignotum tibi eẽ debet oronẽ eẽ ſacrificiũ iu
modũ quẽdoceber ĩſequẽtibꝰ·Hhe ſũt muſce V

Z
E

fſeoccn

o
ſtet
g
lian
dis

ſaſti

luc⸗

c

Alt
cun
G
nons

hor
tuol
beek⸗
leco
con
dan
gco
yel
ea
oms
ſtamnu

e
ſecior
mde
kenrt
bes
mpr
purn
orti
lentere
lanr

Conine

eſtinnc
ſeretſe
len
lcere⸗
ſenatq
Mleer⸗
denmn
Hilnn
niſl eti⸗
Ppetnen
geta⸗

Wryt⸗
gäſur⸗
Aone
unibis
ocbn
Ut eſt/
adiſ
en
meime
hlſchn
Wen
Merbde
Eiobhie
olig n
ni co⸗
ahing,
kapne
wolol⸗

Quiioo

guetoc
vechoff

Intinon

morvy⸗
cgi
üſt
kipſuz
g
men⸗
Nhene⸗
eoh
tſoiß
miei
tut,
leiul
ßtih
Menni
nek
N
werey
Colern
legohen
o
e:
mnde
iſeqv
eſs l
heſin
ſcoer

moꝛientes · que teſte Salomone in eccleſia—æ⸗ẽ
ſte · c· vj · Perdunt ſuauitatẽvngenti:quodſ/

vngentü eſtoro· Eſt em̃ oro vngentũ ·ſic fa⸗
ciam te ſcire in ſequẽtibus om̃es doloꝛes coꝛ

dis mitigans· omes moꝛbos eiuſdẽvulnera
ſanans/mira ⁊ incredibili ſuauitate ꝑfundẽs

illud atq; letificans: ſuꝑ om̃ia etiã aromata /

flagrantia·ſuauitas redolens ⁊ ſpirãs hmõi

aũt ſuauitatẽ nõ dico meritũ vel ſubſtantiaz

ꝑdunt muſcule antedicte· Hõ em̃ patiuntur

coꝛ antedicta ſuauitate ꝑfundi · Nec ipᷣaʒ oꝛꝛ
tionẽ eẽ delectabilẽ aut iucundã:Et de his ſfa
ciam tibi certitudinem in his que ſequuntur
poſt hec: Tuigit᷑ erubeſce/ abominare/⁊ ab⸗
hoꝛre nõ ſolũ in ſacrificio oronis ſed etiam in

om̃i alio oꝑe/muſcarũ h mõi agmina in coꝛde
tuo ſedere vel volitare · Ne tibi dici poſſit: ꝙ
beelʒebubes qd interpᷣtat᷑ vir muſcaꝝ: Auer

te coꝛ tuũ a muſcis hmõi:⁊ ne exponas illud

comedendũ ⁊ inqͥnandũ eiſdem ſicut qbuſ⸗
dam moꝛis eſt:qui tanta deſidia atq; ignauia
pigreſcunt:vt exmuſcareſe · ⁊ muſcas hmõi
a coꝛdibus ſuis abigere velnõ valeantvłnõ
velint · ¶ Pꝛotegendũ igit᷑ eſt coꝛ⁊ operien⸗
dum q;diu in egypto pᷣſentiũ tenebꝛarũ atq;
moꝛtis viuimus a muſcis hmõi ·Egyptꝰnãq;
iſta muſca grauiſſima diuerſi generis ſupabũ
dat · Qua ꝓpter quẽadmodũ decaluatis hoĩ

X bus muſce lales infeſte ſunt:⁊ plurimũ mo⸗

leſte · Sic nudis a ſanctis cogitationibus ⁊ af
fectionibus aĩiabus:bellum cõtinuũ indixere
muſce iſte ſpũales · Aut igit᷑ ex muſcatoꝛio at
tentiſſime atq; cõtinue diſcipline:neceſſeha⸗
bes muſcas iſtas inceſſanter abijcere:⁊ te ab
impulſationibus earum deſendere· Aut ca⸗
put tuũ ꝓtegere atq; ſemꝑ tenere ſcã aliqua
⁊ foꝛti occupatione · Sola em̃ coꝛda ocioſa pi
tenter expoſita ſunt inqnamẽt ⁊ aculeis mu
ſcarũhmõi: Reminiſcere autẽ quia ſpũſſcũs
abominat᷑ ⁊ effugit coꝛmuſcoſum i:· plenum
ſeu occupatũ muſcis hmõi · ꝓpter qð ſcriptũ
eſt in libꝛo Sapieñ ·qꝛ ſpũſſcũs diſcipline au⸗
feret ſe a cogitationibus que ſunt ſine intel⸗
lectu · Manifeſtũ etiã eſt tibi · omi hominidi⸗
ſplicere in habitaculo ſuo muſcarũ multitudi
nem atq; frequẽtiam · qᷓ;to magis ſpirituiſcõ
diſplicet abominanda iſta muſcoſitas in coꝛ⸗
de humano . quod eſt indubitãter habitaculũ
ſpũſſanctibaptiſmali ſcificatiõe ſacratũ· Re
miſci etiã debes ſermonis quẽ dixit de ſeipſa
ſapiẽtia eterna:que ẽchꝛiſtus dñs · Ego inq;

lſapietia / habito in cõſilio / eruditis interſuʒ

XxXVI

cogitationibus · AMerito etiaʒ totis ſtudijs *

viribus vacandũ ⁊ inſiſtendũ ẽeruditis cogi
tationibus vnicuiq; fideliũ:vt pᷣſentemhabe

at in coꝛde ſuo chꝛiſtũ dñm:qua pᷣſentia quid

ſalubꝛius:quid iucũdius:quid beatius cogi⸗
tari põt aie humane / illa vel modicũ ſentiẽti ·

Petitio lachꝛymaꝝ ex peccatoꝛũ recoꝛda

tione velſpiritualis mentis. Ca- XNXVI

St agliud adiu

toꝛium validiſſimũ:⁊ inexpugna

ipſum miſereri · Lachꝛymoſa igit᷑ oro:nõ ſo⸗
lum placita ſeu placida eſt deo:ĩmo etiã vio⸗

lenka in ipᷣm · cum eicedere vel ſuccũberene⸗

ceſſe habeat:inuincibilis vſq;q̃q; om̃ipoten/
tiſſima creatoꝛis virtus · Qua ꝓpter tota dili
gentia / totiſq; conatibꝰ exqᷣrẽde ſunt lachꝛv

me oꝛantibus· Et intendo ꝙ ſunt exqͥrende

duobus modis·vicʒ ⁊ petẽde ab ipᷣo actoꝛe et

largitoꝛe largiſſimo bonoꝛũ omniũ deo:⁊ mo
dis quos tibi hic exponã pꝛocurande · Peten
de ſiquidẽ vt donũ gratuitũ diuine bonitatis

Quẽadmodũ em̃ gaudiũ in ſpũſcõ:ẽ vnum
de donis ⁊ fructibus ſpũſſancti · Sic ⁊ donum

luctus ſiue lachꝛymarũ piarũ:nullatenus du
bitandum eſt eẽ donum dei · Quẽadmodum
igitur ſicut audiuiſti in pᷣcedentibus ex vbis
beati Greg·quia ire dei tunc reſiſtit᷑:t cum ip⸗
ſe qui iraſcit᷑ opitulatur · Sic ⁊ ab eodem pe⸗
tendum eſt ome adiutoꝛium:per quod ire re

ſiſtatur eiuſdem:⁊ expᷣſſe ac confidenter · Di⸗
cendum eſt ei · DOñe miſcðie qui miſereri poti
us eligis q; iraſci:⁊ cui ſꝑmagis placet ꝑcere
qᷓ; vlciſci :qui vis nõ ſolum vt reſiſtat᷑ ire tue:
ſed etiam teneri vis ⁊ tenerite facis ab eis qͥ-

bus das vt miſericoꝛdiam tuam obnixe deuo

teq; depᷣcentur · Da mihi illud validiſſimũ cõ
tra iram tuam adiutoꝛiũ:ſ-piarũ lachꝛymaꝝ
pꝛofluuium · Impigua ſacrificium oꝛationis
mee · ⁊ irriga piarum lachꝛymarum aſperſio
nibꝰ:cui cogi etiã ad miſerandũ ſꝑ placitiſſi⸗
mũ ẽ:Da hãc vtutẽ⁊ foꝛtitudinẽ õoni mee q̃

te teneat/⁊ auertat abira tua q̃ te placitetet

cogat etiã miſereri ·Da piarum ⁊ ſanctarum

lachꝛymarũ copiã:q̃ ⁊ extiguat ire tue ĩcẽdiũn

⁊ ardoꝛes ſempitnos·qͥs vitijs ⁊ pctis merui
Tipᷣos ardoꝛes ↄcupiſcẽtiarũ ⁊ aliarum veſti
um coꝛdis mei: Dñe miſcðie:cuinũq ꝑ ſe pla

brile ofonis lachꝛymoſitas vel la
chꝛymarũ ꝓfluuium· Dicit em expoſitoꝛ li?.
thobie · ꝙ ofo deũ lenit · lachꝛyme vero cogũt

Capitulum

cent velhi vel illi ardoꝛes · ⁊ cuiſemꝑ placet

eoꝛũ extinctio · da capiti meo aquas ·⁊ oculis
meis fontemlachꝛymarũ:quibus extinguã⸗

tur ardoꝛesiſti · ſiẽ petebat hieremias · Do⸗
mine miſericoꝛdie qͥ percuſſiſti petras in de⸗

ſerto ⁊ fluxerunt aque·toꝛrentes inundaue⸗
runt · pcute coꝛ meũ qð ⁊ aruit·qð ⁊ obduru⸗

it in petrã duriſſimã:ꝑcute inq; gladio verbi

tuipenetrabilioꝛiomi gladio ancipiti · ꝑcute
inqᷓ; tranſſige in intima:⁊ trãſuerbera in p⸗
fundiſſima ſua:vt medullitus ⁊ ex totis inti⸗

mis ſuis doleat ·tunc em̃ erũpent toꝛrẽtes pi

arũ lachꝛymarũ ac ſanctarũ · Dñe miſcðdie ex

pandi manus meas ad te:qm̃ aĩa mea ſicẽ ter

ra ſine aqua tibi /ſitiẽs ſcʒ imbꝛẽ lachꝛymarũ:
⁊exitus aquarũ deducere ꝑ ſeipſaʒ totã hoc
eſt ꝑ om̃es ꝑtes vite ſue:⁊ per omnes etates
ſcʒ gradus ⁊ officia:in quibus non cuſtockiuit

ſacratiſſimã ac ſaluberrimã legẽ tuã ·¶ Dñe

miſcðie quot ⁊ quãtis caris meis hoibus im⸗

pendi iſtud humanitatis officium:vicʒ vt de

moꝛte eoꝛũ dolerẽ inconſolabiliter.⁊ vt moꝛ
tuos ipos lugereʒ lachꝛymabiliter· DHaobſe⸗
cro vt mihiiſtud impendã coꝛã te/vt vicʒ de

ipſa moꝛte mea ſpũali que incõꝑabiliter moꝛ

tibus illis caroꝛũ meoꝛũ eſt deterioꝛ:magiſq;
lugẽda· Doleã pᷣ magnitudine illius· ⁊ luctu
acerbiſſimo meipſum / moꝛte iſta turpiſſima

moꝛtuũ/lugeam coꝛãte· Dñe miſcdieqᷓ; tur⸗

pe · qᷓq; indecens eſt ⁊ qᷓ; mihi ꝑnitioſaʒ moꝛ⸗
tem meã cogitare coꝛã te/⁊ me moꝛtuum cõ⸗
ſpicere · aĩam meã ſcʒ in feretro ſeu ſepulchꝛo

coꝛpis mei iacentem moꝛtuã conſpicere · et H

coꝛde tepido ⁊ nullo doloꝛe tacto: atq; ſiccis

oculis · qdᷣ eſt dicere nullis inde lachꝛymis ꝓ

fluentibus · Dſñie miſcdie/tãta duricia tãtaq;
griditate oculoꝝ/nõ poſſem intueri cadauer
alicuiꝰ ex caris meis · VUnde igit᷑ iſta inſenſibi
litas atq; peruerſitas coꝛdis mei:vt cadauer
anime mee moꝛtuũ abſq; doloꝛe acerbiſſimo
⁊Tluctu conſpiciam·Et quod eſtad cumulum
maloꝛum meoꝛũ:tanto mihi magis dolendũ
eſſet de moꝛte anime mee:qᷓ;to minꝰ de ea do
leo:tanto nãq; longius ſuma vita ⁊ ſalute ip
ſius:q;ẽto minus moꝛtẽ ⁊ vulnera eius ſentio
Et ego miſerrimus tanto minus inde doleo:
⁊ inde minus vel potius minime·cũ inde ma

xime doledũ eſſet ¶ Dñe miſcdie· ſcio qꝛ moꝛ

tuꝰ:nec ſemetipᷣm vicʒ moꝛtuũ:nec aliũ moꝛ⸗
tuum lugere vnq; poteſt · Viuoꝛũ em̃ ſoloꝛũ
ſemꝑ eſt lugere moꝛtuos ·quoꝛuʒ moꝛtẽ ſiue
ipſos moꝛtuos:vel vident velaudiunt moꝛ⸗

tuos eſſe · Et hoc vtiq; operatur in eis ip̃a na
turalis attinentia ſiue pꝛopinquitas · In hoc
igitur manifeſte cognoſcere deberẽ me moꝛ⸗

tuum eſſe · ꝙ moꝛtem meam non lugeam In
compꝑabiliter enim plus ſum mihi:q;ᷓ aliquis
glius:qua ꝓpter incomꝑabiliter acerbius ip⸗

ſum lugerem ex moꝛte ꝓpꝛia ſiin hoc permit

terer · Lugerem inq; exaffectuvel affectione
gratie:qᷓ; quẽcũq; ex caris meis affectiõe vel
pꝛopinquitate nature · Da dñe miſericoꝛdie
etiam dona gratie tue:vtcũq; video ⁊ moꝛtẽ
meam:vtcũq; de illa doleaʒ·ſed doloꝛe adeo
exili adeoq; exiguo:vt non ex illo me viuum
vel viuere pſumere audeam rtiſſimum
tñ eſt mihi non vſq;quaq; extinctam eſſe gra
tie tue vitam in me · ſicenim videre:⁊ ſic dole
re pꝛoculdubio vite eſt:licet exigue ⁊ exilis/⁊
viuentis vicʒ exigue ⁊ exiliter/ad vitam ple⸗
ne gratie atq; perfecte · Jam igitur cepiſti in

tantũ ⁊ totetenꝰ viuiſicare me: Perfſice obſe
cro domine miſericoꝛdie tante pietatis atq;

mihi neceſſarium inceptũ:ne permittas in ip
ſo cepto iſtiꝰvite initio me ſuffocare· ⁊ in moꝛ
tem pꝛiſtinam recidere · Tlides in me aliquẽ

habitum iam tue inſpirationis: Inſpira vlte⸗

rius in me ſpiraculuʒz vite tue · Inſuffla in me
largius ſpiritumſanctum tuum · donec fiat in

animam perfecte viuentem vita gratie tue ·
¶Perfice in me doloꝛeminteꝛioꝛem quoſen⸗
tiam tot ⁊ tanta mea mala:que medullitus ⁊

extotis intimis meis in conſpectu miſericoꝛ⸗

die tue doleam · tunc enim erũpent ex coꝛde

meo lachꝛvme ſalutares/verinominis vide⸗

licert de laceratione mentis mee · Inde enim
lachꝛyme nominate ſunt:quia de animalace
ratate percutiente ſcʒ ⁊ lacerante pꝛofluunt

Tu enim es domine quiſic vulneras⁊ ſicme

deris ſic percutis· et manus tue ſanant · Tul

neras vtiq; gladio acutiſſimo verbitui men⸗
temhumanam:lacerans doloꝛe penitudinis
⁊ lachꝛymis ſanãs· ¶ Domine miſericoꝛdie
doloꝛe iſto et lachꝛymis ſatiſſaciens iuſticie
tue:vindicta nobiliſſima qua meipſum toꝛ⸗

B

4

—

toꝛem ⁊ lictoꝛem meum atrociſſimum effici⸗

as · Ia non fruſtra lacerem:quin potius to⸗
tum me comminuam ⁊ conteram· mihil inte
grum quod in omnibus que diſplicent boni⸗
tati tue permittas eſſe vel viuere in me: ſi⸗

cut hauid dixit · Et comminuameos vt pu

uerem ante ſaciem venti · hoc tatum eſt gra⸗
tiatua:⁊ hoc eſt gratie tue virtus que gratia

4

⸗

dluet⸗e
Oes
ehnd
Crannn

erce
misl
diobol
offenm
hrarut
fiolh.
Müne⸗
gurd⸗
cerea
cordi
loit⸗
Mun
eag
ſoplen
ledſem
gatigi
nteorpe
ſſragen
Ne
men⸗
fupe
tramnt
coſſto
lachy
ſſion
ſcgeni
Uinemmn
menten
erie
rablire
damh.
ntnoſ
lfeam,
ſenal.
aunpic
lenguun

3 Ccime⸗

Iinunn
ſesczdin

gennn

esße
ohe
rnenn,
gemne
chalqns
etblisp⸗
aſerone
kaöeye
ſeicorcie
nmons
Nende
eyin
Cenſimm!
uwelege
netſewe⸗
Nieplo
weptin
hefehe
danong
minsnn
Nealman
neaii
nne⸗
ine
eefinn
letne ſ.
goſen⸗
inste
ſericor
e
eenn
Tiwer
mtun
Pelene
r Gal
uner⸗
mdinis
eichde
auoe
Finne
mat
unn
nbonn⸗
me:ſ⸗

neſtge
negun
nzboen

XxXVI

piarũ ꝓfluuiũ · vt lutũ platearũ delebo inimi

cosillos ·i · totam cateruã oꝑationum / locuti

onum/affectionũ /⁊ cogitationũ ·q in me mi⸗
litabat aduerſus aiaʒ mea· uẽadmodũ em̃
inundatio pluuialis lutũ de plateis emũdat

⁊ diluit abillis· Sic inundatio lachꝛymarum

mearũ totã fetulentiã vitioꝛũ ⁊ pctõꝛũ meoꝝ

diluet / ⁊ delebit omneſq; feditates vite mee

Om̃es gradꝰ ⁊ officia que illis inqͥnata erãt

emundabit · Renouabis in me miraculũꝑpfi⸗

guram iucũdiſſimã ⁊ admirabilẽ· vicʒ ſmer⸗
ſionis Pharaonis:⁊ totius exercitus illiꝰ ſb⸗

mergens in mari rubꝛo · i· in aquis amariſſi⸗
mis lachꝛymarũ mearũ ·om̃em iſtam miliciã
diabolicã que militauerat aduerſus anima⁊
oßmem iſtum exercitũ ſcʒ egyptiũ ·hoc ẽ tene⸗

bꝛarum ⁊ moꝛtis reducens ſuꝑ eos aqs ma⸗
ris ·i· lachꝛyvmas copioſas ⁊ inundantes ama

Rriſſime penitudinis · ¶ DOñe miſcdᷣieqᷣ oĩia ad
nutũ ⁊ liquidũ intueris · an poſſum ego dedu

cere aquã de petra aridiſſima atq; duriſſima

coꝛdis mei:Hhoc em ipe Moyſes ꝓpoſuit fi⸗
lijs iſrael dicens· Audite rebelles ⁊ incredu⸗

li:nunqͥd de petraiſta poterimus vobis edu⸗

cereaquas · Educere poterat vtiq;/⁊ potuit
nõ ꝑſe neq; virtute ſua · ſed potuit ⁊ fecit per

tedñe miſcðᷣie ⁊ ꝑomipotentiſſimã vtutẽ tuã
Sicut igit᷑ affuiſti Aovſi ſeruotuo / ⁊ feciſti

in eo ⁊ ꝑipᷣm grandeillud miraculum/ꝙ edu
xiſtiaquã de petra/⁊ abierunt in ſicco flumia

Sic adeſto mihi ⁊ opareꝑ me ⁊ in meipſo vir
tutem · cuiꝰ illud miraculũ figura pulcherria
fuit · pcute igit᷑ dulciſſime miſeratoꝛ meus pe

tram iſtam aridiſſimã ⁊ duriſſima:⁊ fac in ſic⸗

co iſto coꝛdis mei abundanter abire flumina
lachꝛymarũ · Ne ꝑcas obſecro a dira ⁊ dura ꝑ
cuſſione petre iſti:que nõ ſolũ ꝑcutidigna eſt

ſed etiã cõfringiatq; cõminui· ¶ Effunde do
mine miſcòie fluenta lachꝛymaꝝ ſuꝑaridam

mentẽ meã · Sic̃ ꝓmiſiſtiꝑ Eſa· ꝓphetã tuuʒ:

fac etiã eam terra irrigu quã cõſpicis miſe⸗
rabiliter arentem · Da mihi irriguũ iſtð/imo

da mihi vtrũq; irriguũ ſuꝑiꝰ vicʒ ⁊ inferius·

vtnõ ſolum ab inferioꝛi·i: ab inferno ⁊ doles⸗

⁊ fleam ꝓ eo ſcʒ ꝙ me expectant toꝛmenta in
fernalia: ĩmo etiã ꝓ amiſſione ſuꝑnoꝛũ gaudi
oꝛum . i · celeſtiũ · Fac eam obſecro ſicut oꝛtuʒ
irriguum cuiꝰaque nõ deficiunt:ne deficiant

coꝛdi meol Dñe miſcdᷣie riui piaꝝ ac ſaluber

rimarum lachꝛymarũ tãdiu mihi ſint ſaluta⸗

res q; diu mihipꝛodeſſe pñt · qdiu tanta ẽ vir
tus earum ⁊ gratia/ne reſerues obſecro gra

tias eterni fletus:qui nulli pꝛodeſſe poterũt
De quo fletu dixiſti · Vbi erit fletus ⁊ ſtridoꝛ

dentium · Da mihi fletũ qͥ nõ ſolũ mihi ſaluta⸗
ris eſt:tibiq; placitus:⁊ irã tuã placans/licet
iuſtiſſimam · ſed etiam beatitudo eſt · ſicut tu.
ipſe teſtatus es dicens · Beati qui nũc fletis
qqgcqm ridebitis· Da mihilachꝛymas que ſemia
ſunt ꝑhenniũ gaudioꝛũ:in quibus qui nũc ſe
minant:in exultatione metẽt · Da mihi luctũ
ꝓ quo daturus es gaudiũ · Da mihi ſpmm me⸗
roꝛis:ꝓquodaturus es pallium laudis·Oñe
miſcðdie da mihi ſic puidere infernũ vt pᷣuiſio
eius gratiã compunctionis mihi pꝛouocet·H

em̃ dixit de te doctus doctoꝛ magnus Gregꝰ

Dñe miſcðie magniſica ⁊ mirifica ſimul me⸗
cum miſcdðiam tuam dulciſſimã:iuxta moduʒ
quo eum magnificas ⁊ mirificas:cum latro⸗
nibus ⁊ alijs ſceleratis:qui cum vident ſe iu-
xta modũ delicti ſui · ſibi paratũ incendiũ vel
galiud patibulum· ꝓcidunt ad pedes iudicis/
ſeu pᷣfecti claamantes ad ipᷣm pꝛe vehementia
timoꝛis pariter ⁊ doloꝛis de iminẽtiſibi moꝛ⸗
tis ſupplicio · Clamantes inqᷓ; nõ ſolũ obnixe ·

ſed eti ſupꝛa modum diſerte: flagitantes mi

ſereriſibi iudicẽ · ¶ Dñe miſcdðie nullũ habẽr

ibi doctoꝛem:quieos ſupplicare doceat ⁊ pꝛe⸗
cari · nõ habent libꝛũ quem inſpicientes /acci
piant inde diſſertitudinem illam depᷣcatiõis:

Nõ eſtibi fons vel puteus vel aliud vñ aquã
hauriant lachꝛymarũ:ſolum patibulũ quod

lignum aridum ẽ aſpiciunt · ſolũ incendiũ vel
aliud ſibi paratum attendunt ſuppliciũ · Inde

accipiunt deſiderabiliſſimã mihi ⁊ ſimilibus
mihi peccatoꝛib depᷣcandi diſſertitudinem·

Inde hauriunt vbertatẽ largiſſimam lachꝛy
marum. Inde placãt iudices ſuos · Inde dat
eis plerũq; venia/⁊ignoſcit᷑ eis merite moꝛ⸗
tis ſuppliciũ · Fac mecũ ſimilem obſecro miſe
ricoꝛdiam:vt de infernali patibulo:⁊ de gehẽ

nali incedio:ſiliem diſſertitudinem accipiam

æ ſimilem copiam lachꝛymarumpꝛocidẽs co⸗

ram te ſupplicanſq; / et extotis pᷣcoꝛdijs meis
poſcẽs a te domine ieſuchꝛiſte:qui iudex me

us es:ĩmo omnium viuoꝛum iuſtiſſimus pa⸗

riter ⁊ clementiſſimus · Poſcẽs inq; / vt igno

ſcas mihi ⁊ culpas quas cõmiſi:⁊ penas om⸗
nes quas meruimirifica mecum magniſicaʒ
miſericoꝛdiam tuam in hoc · vt de ipſo tam
grido infernali patibulo colligam dignos fru
ctus penitentie / de eternis flammis et tene
bꝛis · aquas frigidiſſimas lachꝛymarum/que
omnesardoꝛes concupiſcentiarum mearu/

Capitulum

irarum / odioꝛum/⁊ aliarũ peſtiũ quibꝰ tam

damnabiliter arſi:totuſq; vaſtat ſum:extin⸗

guere pꝛeualeãt: Da mihi de moꝛte iſta eter⸗

na ⁊ infernali viuiſcere ꝑtimoꝛem ipſi ⁊ do⸗

loꝛem:qui mihi eẽ debet ꝓeo ꝙ eamtã mul⸗
tipli citer tãq; execrabiliter merui · Da mihi
igne infernali extinguere ipſius incendia·
¶Hec enim ſunt gloꝛioſa miracula omnipo⸗
tentiſſime virtutis ⁊ miſericoꝛdie tue:quibꝰ
de tanta tãq; hoꝛrifica moꝛte eternali vitã eli
cis penitentibus vt de tantis tãq; foꝛmidan⸗
dis incendijs ſaluberrimũ refrigerium pꝛe⸗

ſtent ſibijpſi:moꝛtẽ eternam conuertens eis
in eterne vite anthidotũ:ꝑ gratiaʒ penitudi⸗

nis ipſum ignem eternũ in refrigerium et

extinctionem eiuſdem ſalutarem inde eisef

ſiciens medicinã · Sic dñe miſcðie miriſicas
miſericoꝛdias tuas in eos:quosꝑ gratis pe⸗
nitudinis reuocas·reducis ⁊ conuertis ad te
He ſunt miſcðie mirificentie miſcdðiarũ tuaꝝ
quas petebat ſapientiſſimus et illuminatus
a te ſcũs hauid cum dicebat · Mirifica miſe
ricoꝛdias tuas qui ſaluos facis ſperantes in
te · Quid em̃ mirificentius cogitari poteſt:q
mMoꝛtuoꝛũ ſeu moꝛientium virtus adiutoꝛiũ:
vt ipſa ſeipſam vincat · Hõ em̃ refert an dicat
moꝛs ipſa ſe vincere/an penitentes moꝛtem
ipſam moꝛte mederi¶ Igit᷑ dñe miſcðie ꝑ ip⸗

„ UR

da miracula atq; magnalia · Placeat tibi ope
rariin me · Aperiigit᷑ oculos coꝛdis mei:⁊ illu
mina eos:vt parata mihi iuſtiſſimo ſpq; ac ꝑ

omia laudando iudicio tuo ſupplicia videam

⁊ intuear:cum debito timoꝛe pariter ⁊ dolo⸗

re · tüc em verteret᷑ mihiin medicamenta ſa-
lutis:tunc moꝛs illa eterna erit mihi in vitaʒ

⁊ incendia in refrigerium · ⁊ ignisille inextin

guibilis in aquã frigidiſſimam · Dñe miſcðie

ſatis apparere poteſt mihi quia velata facie:⁊
velatis oculis ad infernale ducoꝛ ſuſpendiuʒ
ſi tam ꝓpe poſitus illi patibulo:illud videre
nõ valeo · Si em illð viderẽ:qũo nõ oĩa hmõi
bona mihi ꝑillud occaſionaliter fierẽt te ad⸗
iuuante· qui latronibus ⁊ alijs ſceleratis fiũt
ꝑinſpectionẽ Falis patibuli · Dñe miſcdie ele
ua oculos meos vt reuelata facie intueri poſ
ſim paratum mihi eternale ſuppliciũ · vt inde

colligam ſaluberrima illa medicamẽta q̃ dixi

Pꝛopter hoc em̃ ⁊ tuipſe rex ſolus ⁊ dñs ſan⸗
cctoꝛum · tulaus ⁊ decus omniũ:velarifaciem

tuam ⁊ oculos tuosinſtar latronis paſſus es

vt nos ſpũaliter ⁊ interiꝰſic velatos ⁊ ad eter

nale patibulũ ſicductos reuelares:⁊ reuela⸗
ta facie eterna ſuppliciaad qᷓ ducebamur vi⸗

deremus vt reuelata facie mirabilia · De le⸗
ge tua conſideraremus:⁊ gloꝛiã tuã reuela⸗

ta facie contemplaremur · De via illa ſcʒ qua

ducebamur ad infernale patibulũ ꝓnr̃is la⸗
trocinijs alijſq; ſceleribus ſubijſti · IAlumina

obſecro dñe miſcdie oculos coꝛdis mei:vt vi⸗

dere tot ⁊ tanta mala culparũ:ſ⁊ penarũ me

arum pꝛeualeam · Qui em̃ vidẽtes tot ⁊ tan⸗
ta mala cuiuſcũq; alteriꝰ nõ dolere ⁊ nõ luge
re poſſunt:qᷓ;to foꝛtius mea ꝓpꝛia abſq; dolo
re ⁊ luctu acerbiſſimo videre non potero·
Dnñne miſcdðie tu pᷣcepiſtiꝑ ꝓphetam tuũ di⸗

cens vnicuiq; peccatoꝛum quireuerti cupi⸗
gt ad teplanctũ facvnigeniti · hocigit᷑ qdð iu

bes me facere·⁊ ſcis me non poſſe facere:niſi

munere magnifico miſcdie tue pᷣlarge · Davt
faciam ſicut dicebat ſanctus ⁊ doctusa te be

atiſſimus Augꝰ· dicens · Dñe da quod iubes
⁊iube quod vis · Tudñe miſcðie pᷣcepiſti ſimi
liter · Plange quaſi virgo ſuꝑ ſpõſum puber

tatis tue · Scio dñe te docente · quia ⁊ incom
par abiliter longe acerbioꝛ ⁊ planctus ⁊ luctꝰ

cõgruit miſerie mee tu em̃ es dñe ſponſus in

fantie mee:quiaiĩam meã in ſacramento ba⸗
ſam moꝛtem infernalem:pꝑ ea moꝛiturũ:et ip
ſo igne eterno:extinguisillum penitentibus
Iſta dñe miſcðie tanta gloꝛie tue tãq; ſtupen

ptiſmi deſponſaſti · illaʒ regali matrimonio
honoꝛaſti/⁊ exaltaſti illam vtiq; pauperrimã

viliſſimã/miſerrimã /omniq; bono tuncindi⸗

gniſſimam/cuiꝰ matrimonij tam inclititãno

bilis:fidem nõ ſeruauit anima mea om̃i dam
natiõe digniſſima · Rupit tibi fedus tam ſnb⸗

limis matrimonij · amiſit te incogitabilis glo⸗

rie ſponſum adulterata poſt diabolum qui ẽ
moꝛs:⁊ qᷓ; tãta tam ſacrilegi adulterij impie⸗

tate nõ meruerim: quis illam expiare ſuffici⸗-
at:que ſupplicia excogitaripoſſunt:quib illa
idigna nõ ſint · Lu ergo dñe miſcðie cuiadeo

placite ſunt lachꝛyme penitẽtiũ · tui adeo ac⸗

ceptus eſt luctus eoꝛum:cui doloꝛes interne
ac vere penitudinis:ꝓ peccatis ⁊ delictis eo

rum ſatiſfaciunt · Cui iram iuſtiſſimam extin

guunt ⁊ placant lachꝛyme cõpunctiõis eoꝛũ

dem . Da mihi obſecro doloꝛesiſtos. da luctũ

iſtum ⁊ lachꝛymas quiſcis te nõ poſſe placa⸗

rimihi · ⁊ me nõ poſſe placare tibi:niſi donis
gratuit miſcdie tue · Hec poſſe rediread am
pliſſimum copioſiſſimum dulciſſmumq; ſinũ
miſcðdie tue:niſiꝑhec mihi tam ſalubꝛia/ tam
mihineceſſaria/tãq; placita dona pietatis er

Me
lorst
mhi⸗
ſust
o⸗
hip
plen
pono
lenlan
ginan
ſmnonm
gadn
ſicond
leyel
gouc
ſtare
gudel
lpta
lcch.
eſurie
keri⸗
ſſtia
luſtic
ſtor
buos⸗
Min
uhiſti
chepwein
Poratne:
eſesce

WM
ee

none
impee

Ponee

goße
nesdi
bomet
lchemn
mgnaa
Umgme
enas⸗
kumine
llari
ſinem
unqua

domneg

Mmom
uezchne
Galter
naynt

DAlnde
Biadete
Teuey
Namnur yi
e⸗Dele⸗
Aeueh⸗
nſan
Dnns ig⸗
Mmin,
Weyryi⸗
nüme
Wam⸗
rund
a
nwoer⸗
tun alo⸗
Npkcdr
een
ed
Nnsarede
hgoclbes
eepſtiſi
ungnber
o
notha
vnſusin
eno ba⸗

minonio
perrimas

ncind
neiutür⸗
omnd,
R
Nmne
nipe⸗
Aiſftc⸗
be
gladeo
Aeda
Serde
Neicngen
umam
nigcori
valuctu

dulcedinis tue · Abſit ate dñe miſcdie vt do⸗

loꝛes iſtos mihideneges:qui eterna gaudia
mihipꝛomittis:⁊ offers ·: Abſit vt lachꝛeymas
iſtas ſaluberrimas petens:repulſam patiar:
qui aquã vite/⁊toꝛrentẽ hennis voluptat
mihi pꝛomittis:⁊ ad illam me ⁊ ꝑ prophetas

⁊ ꝑ temetipᷣm inuitare nõ ceſſas· Lu em̃ dixi

ſtiꝑ pꝛophetã tuũ Eſa · Om̃es ſitientes veni
tead aquas ⁊c̃· Ad aquas inq; doctrnarum

gratiarũ ⁊ lachꝛymarũ . Vñ oꝛe tuo ſacratiſ⸗

ſimo in euãgelio Yohis dixiſti · Qui ſitit veni

at ad me/⁊ bibat aquã vite gratis· Dñe miſe
ricoꝛdie ſi doloꝛes iſtos denegas mihi:q̃ fron

te vel audacia ſperaboa te eterne felicitatis

gaudia?.Si lachꝛymas amariſſimas mihipᷣ⸗

ſtare nõ dignaris:quales ſperare potero vel

audeboa te dulciſſimas aquas toꝛrentis vo⸗

luptatis tue · Dñe miſcdᷣie iſtam ſitim pnialiũ
lachꝛymarũ tu dediſti mihi in coꝛde meo· hãc
eſuriem panis ſimiliter· Da igit᷑ mihi ſatura
niex ipſis · Iſte nãq; luctus quo eſurio ⁊ ſitio
iuſticia tua eſt:qua nõ ſolũ iuſticias ſed etiam

iuſtiſicas penitentes · Dñe miſcdie tu pmiſi⸗

ſti oꝛe tuo ſacratiſſimo in euãgelio tuo eſuriẽ
tibus ⁊ ſitietibus iuſticiã:qm ipᷣi ſaturabunt᷑·
Adimple in me ꝓmiſſionẽ tuã:qui pᷣdonaſti

mihiiſtã eſuriem ⁊ ſitim iſtã · Dñe miſcdie · la⸗
chꝛyme iſte ſunt vinũ cõpunctionis:hocvino

pota me:hocpane lachꝛymarũ paſce me· TCu

em̃ es quidas eſcam eſurientibꝰ nõ minus
potum ſitientibus · Lu em̃ pᷣcepiſti vnicuiq;
paſce eſurientẽ:pota ſitientẽ · Exurge dñe de
us meus in hoc pᷣcepto quod mandaſti:⁊ ad⸗

impie illud in me · Tac mihi lachꝛymas iſtas
panes die ac nocte · ſicu ſeciſti Dauid ꝓpter
qõð ipe dicebat · Fuer̃t mihilachꝛyme mee pa

nes die ac nocte:qð eſt dicere refectiones· Ci

ba me pane lachꝛymarũ/⁊ potum da mihi in
lachꝛymis⁊ in mẽſura magna vtiq; ⁊ larga⁊

magna quippe ariditas mentis mee/magnã

irrigationẽ requirit/⁊ magnis ſoꝛdibus ablu
endus · magna copia lixiuijẽ opus/⁊ magno
rum incendioꝛũ extinctio· Hõ niſi magnaruʒ
aquarũ ſuꝑeffuſionibus effici põt · Vel da do

mine miſcdie mihi potũ in lachꝛymis:in men

ſura quacũq; ſiue q;tacũq; bñplaciti tui · Vi⸗
deo me grauiter deliquiſſe ⁊ peccaſſe:cuʒ de⸗
negas mihi potus in lachꝛymis in menſura·
quẽadmodũ fieri mos eſt in monaſterijs vbi
grauiter peccãtibus monachis ſubtrahit᷑ mẽ

ſura vini que vulgo dicit᷑ iuſta · Dira ⁊ dura ẽ

iſta vindicta: qua tam grauiter infirmanti · ta

periculoſe egrotanti ſubtrahis vel denegas
hanc medicinam ſalutis/apanem ſuauiſſimi
odoꝛis · Dñe miſcdie ſi placet tibidoloꝛes iſti

interne⁊ vxe penitudinis:⁊ ſi reputes eos vin

dictam iuſtã · Da eos mihi q;tũ acerbos volu
eris · Da eos ꝓpfundiſſimos ⁊ intimos: ita vt
ſi placeat tibi totus ĩmoꝛiar doloꝛibus hmõi:
totus diſſoluar ⁊ abeã totus in lachꝛymas·⁊

hoc fit mihi conſolatio de ĩmenſitate pietatis

⁊ dulcedinis tue/vt affligens me doloꝛib iſt
nõ ꝑcas mihi vſq; ad moꝛtẽ coꝛꝑis mei · Dñe

miſcdie nõ fuit a ſeculis pctõꝛ adeo ſceleratꝰ

adeo execrabilis adeo bonitati tue odibilis:
n vna moꝛte coꝛꝑis ſuiſi eam cum amoꝛe et
honoꝛe tuo ſuſtineret:eãq; tibi offerret:om⸗
nia ſcelera ſua atq; facinoꝛa non expiaret / et
iram tuã iuſtiſſimã quãtacũq; aduerſus eam
excãdeſceret:nõ extingueret ⁊ placeret · Do

mine miſcðie hanc moꝛtẽ nõ audeo mihi in⸗

ferre nec manus mihiinijcere:verũtñ deſide

rio eſt mihi:ſi eſſet bñplacitũ tuũ in gladio x

bitui / totus confoſſus coꝛde/ totuſq; vulne⸗

ratus doloꝛibus iſtis:viuificis pnĩalibus:ſ:· pᷣ

acerbitate eoꝛũ coꝛpe moꝛerer ⁊ coꝛpis meũ

moꝛte hmõi moꝛeret᷑ · Accidit plerũq; domie

miſcdie vt moꝛiant᷑ hoĩes moꝛte coꝛꝑis· pᷣdo⸗

loꝛibus ⁊ triſticijs ſeculi huiꝰ. Vtinam ⁊ mihi
daret᷑ a te vrimoꝛerer doloꝛibus iſtis pniali⸗
bus tam tibi placitis/tam mihiſalutaribus ⁊

neceſſarijs· Dſie miſcdie mihi tam gratũ fuit

K

ꝓpter bonitatẽ tuã deſiderare moꝛi/etiam ꝓ

te moꝛte coꝛpis:que ꝑſecutoꝛũ gladijs infer⸗
retur:quãto igit᷑ gratioꝛ tibi eſſe debet ⁊ ẽ in⸗
dubitanter moꝛs iſta:quã deſidero mihiinfer
ri gladio vᷣbitui:cruciatuſq; ⁊ doloꝛes iſti pe⸗
nitudinales:Et ſi igi᷑ nõ eſt bñplacitum mi⸗

ſericoꝛdie tue vt vſq; in moꝛtẽ coꝛꝑis doleam

doloꝛibus iſtis:placeat obſecro pietatitue vt
doleant vſq; ad effuſionem largiſſimã lachꝛy
marum:⁊ eouſq; vt exitus aquarũ deducant

oculimei · quia nõ cuſtodieruntlegemtuam
Dñie miſcðie da mihiſic cognoſcere · ſicq; iu⸗
giter intueritot ⁊ tanta mala mea/ detrimẽ⸗

ta ſcʒ iarũ viriũ naturaliũ mearũ:que abuſi

onibus open ita leſe ⁊ vulnerate ſunt· Detri

menta gratiarũ tuarum que ꝑilla amiſi ⁊ ex⸗

tinxi in me· etiam detrimẽta gloꝛie eternehe

reditatis ac felicitatis:quibus me exheredi⸗
taui · quibus me pꝛiuaui atq; totaliter ſpolia⸗
ui · Et ecce nudus/ligatis velatiſq; oculis in⸗
ſtar eiülimit krronns celeratiſſimi:

ducoꝛ ad infernale patibulũ:quirex coꝛona⸗
. e

tus fueraʒ in ſacramẽto baptiſmiad regnum

tuũ celeſtẽ/q lugubꝛe ſpectaclin facio de me
ißo om̃ib viris miſcdie · ĩmo etiã cunctis in q

rum coꝛdibusvel modicam ſtilla tue pietatis
dediſti: qͥt ⁊ q;tis deriſiõibꝰ demonuʒ pareo·
q;tis ⁊ qᷓ;aſperis inſultatiõib eoꝝ expoſitus
ſum: Inſultare mihi naq; merito ⁊ veraciſſi⸗
me poſſunt: mihi inqᷓ; miſerrimo atq; viliſſi⸗
mo dicẽtes · Ecce iſte factus eſt ſicutvnus ex
nobis ·˖ In hoc vtiq;/ ꝙ tam viliſſim apoſto⸗
ta flãmis eternalib ⁊ tenebꝛis cũ ipis adiudi
catusſum· Et quidãnabiliter aſſociaui me ip
ſis in culpa apoſtaſie · i· receſſiõis a te/ oꝛdine
rectiſſimo aſſociari eis debeo in pena danati⸗
onis eterne· Hoc aũt plꝰhabʒ apoſtaſia mea
culpe:ꝙ de ſublimi gratie adoptiõis qua filiũ

me adoptaueras:⁊ de altitudie regni tui cele

ſtis cuiꝰheredẽ me feceras:tam vilitertanq;
turpiter deiectꝰ/imo ſpõte cadẽs in extremã

iſtam ignominiam ⁊ pauꝑtatẽ deueni: Quis

iſta mala mea tot ⁊ tanta videre poſſet: abſq;
doloꝛe compaſſionis/lachꝛymis:niſi ipſi q
bus me aſſociauidemones · vel qui ex ꝑte eo⸗
rum per ſimilem aſſociationem effectiſunt ·

Reaquirende ſunt interceſſiones ſanctoꝝ
marum CaXXVI

—

re nõ poſſe

gdalene · necnõ ⁊ beatiſſime illius marie egy
ptiace:que iſtis donis tam magnifice · tanq;

largiter dotate fuerunt ·Hhoc factũ eſttemꝑe
meo / vbi quidam magnus/cum doleret cõ
quereretde ariditate coꝛdis ſui:eo ꝙ aruſſet
in eo fons lachꝛymarũ:incidit coꝛdieius con
ſilium iſtud:vicʒ vt iret ad ſepulchꝛum gloꝛio
ſe dñe marie magdalene · Cuq; ibipcaret᷑ vt
fontẽ ei lachꝛymarũ ſuis ſuffragijs impetra⸗
retquod ꝑeam obtinuiſſe ſuis familiaribus
referebat Debes etiã reminiſci ꝙ donũ lu⸗
ctus ſiue fons lachꝛymarum:lauatoꝛium ctin

clauſtro ſpirituali:in qͥ ſanctitatis regula ob⸗

ſeruat᷑ · Intolerabilis aũt eſt defectus in omi
clauſtro:defectus lauatoꝛij· Qua ꝓpter obſe
crandus eſt tibideus/qui ſolus edificatoꝛ eſt
clauſtri illius / vt ipſe in clauſtro tuo quod tu

iple eſſe debes / vel coꝛ tuuʒ: nõ pinittat de eẽ

Capitulũ xxVII XXVIII

tam neceſſariam officinã · Et quod ipe eaʒzin
eodem ediſicet:pᷣſertim cũ ipſe ſit puritatis ⁊
mundicie ʒelantiſſimus amatoꝛ:que niſi prr
5i ↄſeruari in iſto clauſtro nõ
poſſunt· Obſecrandusẽ etiã q;tũ põt ⁊ q;tu,ʒ
ipᷣe dignatiõe ſue pietatis ⁊ dulcedinis te ad,⸗
iuuare voluerit:vt ipᷣe tibi largiat᷑ in eo copi-
oſas ⁊ indeficientes aquas· Reminiſcietiam
debes de pena regulariũ:cuiꝰ tibi feci/in pce
dentibus mentionẽ:quibus aufert᷑ menſura
vini ꝗ dicit᷑ iuſta:nõ tñ aufert᷑ aqua qtũcũq;
deliquerit · nec dat᷑ eis panis nec cibus vllus
abſq; potu ſaltem aque· Obſecra igit᷑ ſum
ne in tehuncintolerabilem rigoꝛẽ ſue ſeueri

lauatoꝛium hmõi

ceſſariũ ac ſaluberrimũ eſt:vt cuʒ
vides ꝑ temetipᷣm ſolum impetra
ren donũ luctus ⁊ gram lachꝛymarũ
hoc imperrare ſtudeas ſanctoꝛuʒ ſuffragijs ·
Et potiſſime ſuffragijs gloꝛioſe marie Ma⸗

tatis exerceat ·qui⁊ clauſtralem diſciplinam

⁊ duriciam humanã excedat · Obſecrandus
eſt etiã vt in alis penis ſi vindicta eide te pia
ceat;vindicetin te quecũq; vindicare volue⸗
rit:qᷓ; illis que longe te faciunt ab illo ⁊ impe⸗
diunt/quo minus appꝛopinques ad ipᷣm pꝛe
ſertim cum ipᷣe iubeat dicens · Appꝛopinqua-
te deo ⁊ appꝛopinquabit vobis· Hec aũt aridi
tas ab aquis vicʒlachꝛymarũ:ꝓhibet euidẽ⸗
ter appꝛopinquare teipſi · ſic aque lachꝛymaꝝ
appꝛopinquare te faciunt adipᷣm ⁊ imadte·
¶ A afflictio coꝛpoꝛalis valet ad impetra⸗
tionemlachꝛymarum · Ca- XXVII

de qua ꝓpter quã clamat᷑ ad deũ:ꝓpter qᷣ

abipſo ſpũſancto edocti patres affligebãt ſe

cum oratiõibus ſuis impetrare vellent aliqd
magnũ adñoquod adhuc ſeruat omis eccle

ſia ſcõꝛũ:affligẽs ſe ieiunijs / cilitijs / laboꝛibꝰ

⁊ flagelloꝛuʒ etiam diſciplinis:⁊ alijs modis/

quos iuſtificatiõis gratia docere ⁊ fugere cõ
ſueuit · Et tribulatio ꝓqua velcontra quam

ſcʒ vt auertat᷑ clamatur addñm:in pꝛimisad

iuuat oꝛationẽ:qꝛ facit vt eidem clametur ob
nixius / ſicut dicit beat? Aug · videlicet qꝛ in
tribulatione obnixi clamatur · Cauſa aũt in
hoc ẽ qm̃ ipſa ſua acerbitate incitat et incẽdit
deſiderium liberationis ab ea · Et ꝓpt h/q;to
maioꝛ/acerbioꝛve fuerit:tanto magis incen

dit vel incitat deſiderium hominũ · Deſideri⸗
um aũt impetrandi quod petit· voxẽ ofonis
⁊ ꝓpterhoc muta eſt ⁊ ſine voce oro:q̃ deſide

riũ nõ habet hmõi · Et ideo tacet in of̃one qͥ

ANroriũ orationi: grde atq; fotiſſi- A MN

loqͥ videt multoties · Cũ aũt vehemẽs fuerit

Nroͤde
eſerno
bularo⸗
divtal
ſmintd
agiine
ſbonng
enbeut
ſun
narext
lenpe
ſunchr

ete

ſcaren
P mof
ſerar
nniſen
muulſeri
puſſo
Quee
ſfecr
penit
eſm

goͤſo
ql
lllen
gorgui⸗
fumraga
mnolt
Nsipſn
cAueci⸗
Peerin
atdey
flcro⸗
puit
ſiam
tergijen
lſenten
totz
unch
dmadh
ſehü
wen 4
one⸗
inn
llene
ſrenpti
en
gnoeſe
mognii
Maſu

Key
dn 4
enn
inn
W
nsteag⸗
leo cop⸗
Genan
nße
nenſir
Micſg.
us
Nn
ſeeſelen
ſepinn
emnndh
ſepe
eſolte⸗
Diinpe⸗
tönpe
Mna⸗
(antanei

detelidd

emg
ae:

nnr
I

i

dſ
Naro⸗
Mergt
ebite
onrenc,
ſwelk
leup
vls⸗/
ei
oam
is
Gennd
ragen
nhairn
itt
ißin
ncen
icer⸗
ofonis
nſt
feq⸗

Lapitulum

hmõideſideriũ erit clamoꝛ:qua ꝓpter verus
ẽ ſermo beatiſſimi Aug · qui dixit · quia in tri
bulatione clamat᷑ obnixius· Obhanc cauſaʒ
dixit alibi · Jdem btũs Augꝰ.quia ꝓpter hoc
imittit deus tribulatiões:vt tribulati clamẽt
ad ipᷣm:clamãtes exaudiat:exauditi liberent
liberati gloꝛiſicent miſericoꝛdiſſimũ liberato/
remdeum · Aua ꝓpter dixit idem ſupeuãge⸗
lium Matth·quia tempeſtatem fecit oꝛiri in
mari:vt nauicula iactaret᷑ fluctibus:vt metu
tempeſtatis territi diſcipuli excitarẽt dñũm ie
ſumchꝛiſtũ doꝛmientẽ:⁊ clamarẽt ad ipſuma
facie tempeſtatis:exauditiq; ⁊ liberati gloꝛi⸗
ſicarent ipᷣm.ſicut ⁊ ibi factũ eſt ¶ Scõo adiu
uat oronẽ afflictio · qm̃ afflictio miſeria ẽ · Ai
ſeria vero/ ꝓuocatrix eſt miſerationis apud
miſericoꝛdiſſimũ · ppter qð ⁊ miſcðia dicit᷑ qi
miſeria coꝛdis de alieno malo ·qð ꝓpꝛie com/
paſſio noĩat᷑ quaſi alienũ cõſoꝛtiũ paſſonis
Que qͥdẽ ⁊ ſiin deo locũ nõ habeat/q;tuʒ ad
affectum · quãtũ tñ ad effectũ ſubuentiõis cõ
petit eidem quatenꝰ phas eſt · Subueniens
em̃ miſerator deus tribulatis · Hoc facit ipis
qð ſocius tribulatiõis faceret ſi poſſer eiſdem
vicʒliberans eos / veltribulationẽ mitigans
aut leniens ip̃is · Quia igit᷑ afflictio ꝓpꝛia in
eis:qui aliũde tribulãt᷑:addit ad miſeriã ipᷣo⸗
rum:addit ⁊ ad ꝓuocationẽ vt pᷣdixi miſerati
onis · Et ꝓpter hoc addit adiutoꝛiũ exauditi
anis ipſius or̃onis ꝑ quã lcnnel intendit᷑
inpetrari Tertio qm̃ ipſa afflictio pꝛopꝛia:
quedã ps eſt iuſtificationie: meceſſeeſt v ꝓp⸗
pter illa detrahat miſeratoꝛ deus ſiue minu⸗
at de vindicta:quã irrogaturus erat /ſiiſta af
flictio nõ eſſet.mõ quidẽ minuit aut detrahit
ꝓ quãtitate afflictionis hmõi ſed ꝓ largitate
ſua/ßm largitatẽ ⁊ ĩmenſitatẽ miidie ſue· In⸗
terdũ etiã tot detrahit initio afflictõis hmõi
⁊ ſententiã danatioõis ĩminentis totam reuo⸗
cat:totãq; penã minatã ignoſcit · ſicut maniſe

ſtumeſt feciſſe niniuitis / cũ agerẽt penitenti
amad pᷣdicationem Jone ꝓphete· C AMani

feſtü igit᷑ ẽ tibiphoc:qtũ ⁊ qualiter afflictio
ꝓpꝛia adiuuat adoronẽ adipetrandũ miſera
tionẽ · Juxta hoc dixit Berñ · Clareualleñ· Jõ
affligere ſe debet oꝛans coꝛam dño:vt parcat
ſaltem flagellato:qͥ nõ ꝑcit iuſtificato · ac ſi di⸗
ceret:vt ipᷣa flagellatio miſcdiam puocet quã
iuſticia(quia nulla eſt) puocare nõ põt ¶ Si
quis aũt querat de mugitibꝰboum:⁊ eiulati⸗
bus ꝑuuloꝛũ:⁊ de afflictionibꝰ animaliuʒ q̃s
paſſa ſunt apud niniuitas:in qͥ vel ꝓpter qð

XXIX

adiuuabant or̃ones niniuitarũ · Rñdeo in G̊
quia afflictiões erant hoĩm quoꝛũ erãt ꝑpuuli
⁊ quoꝛũ erant aialiaCauſa aũt in hocẽ qm̃ ⁊
in filijs ⁊ in aalibus ſuis ac rebus alijs:mani⸗/
feſtumẽ affligi patres ⁊ matres ⁊ rerũ hmõi
poſſeſſoꝛes De ieiunio vero qᷓ;tuʒ adiuuet
ofonẽ:expꝛeſſit beatꝰ Augꝰ vbi dixit · ꝙ ſi vis R
oꝛationẽ volare addeũ:facei duas alas:ieiu/
nium/⁊ elemoſynã:quarũ igit᷑ altera alarũ:
adiuuet volucrem ad volandũ tm̃· ſimilimõ
adiuuet ieiuniũ or̃onẽ ad volandũ ad deum:
volatus aũt hmõi exauditio eſt · nõ em̃ aſcen

dere dicuntur orones:niſi quas exaudit deꝰ·

uare ieiunio tanta efficacia tribuatur
Capitulum XXIX

Abet aut que⸗ 8

y ſtionem ⁊ ãmirationẽ nõ leuemp

pter quod ſapientiſſimus⁊ ſanctꝰ
NJeiunio tantã efficaciã ⁊ virtutẽ hic at
t: vt eã elemoſyne pariſicare videatur-
Ale em̃ due paris virtutis ſunt/⁊ equalis per
omia in om̃ibus volatilibꝰ:⁊ equale pꝛeſtant
eis adiutoꝛiũ ad volandũ · nec potioꝛ ẽ in hoc
ala dextera qᷓ ſiniſtra · nec ecõuerſo · Cũ econ
uerſo ſe habeat in maioꝛi ꝑte hominũ Hõ em
equalis vᷣtutis aut foꝛtitudinis ſunt dextera
manus⁊ ſiniſtra in hominibus:ĩmo in pluri⸗
bus dextera ſiniſtram excedit · In ſolis vo il⸗
lis qͥ vocant᷑ ambodextriqualis fuithayoth⁊
gabaonite ⁊ ꝑom̃ia eiuſdẽ foꝛtitudinis ſunt:
⁊ ad oꝑandũ eiuſdẽ adiutoꝛij · Aplus aũt di⸗
xit ·jad Timoth · iiij · quia pietas ad om̃ia va
let· exercitatio aũt ad modicũ valet · Jeiuniũ
vero vna eſt de exercitationibus coꝛpalibus
quare nulla eſt comꝑatio ieiunij ad pietatem
quẽadmodũ nulla eſt eius quod eſt modicuʒ
ad om̃ia · Rñdeo in hoc ⁊ dico verũ eſſe · hoe
eſt veri noĩs ⁊ rõnis ieiuniũ · oblatio ⁊ ſacrifi⸗
cium eſt ꝓpꝛij coꝛpoꝛis:ſicut euidenter teſta⸗

tur aplus ad rhomanos · xij · dicens · Obſecro

vos ꝑ miſcdðiam dei exhibeatis coꝛpꝑa veſtra
hoſtiã viuentẽ/ſanctam / deo placentẽ · pꝛeſer
tim cũ nõ auaricie:ſed miſcðie ieiunat᷑ · hoc
aũt eſt · cum ea que detrahunt᷑ coꝛpoꝛibus de
alementis:in chꝛiſti paupeꝝ alemoniã/velin
alios vſus pios erogant᷑ · Hec videt᷑ eſſe veri
noĩs:quo nõ ⁊ aĩa ⁊ coꝛpus affligit᷑ Nec mo
dica ẽ afflictio anie humane / ſames ⁊ ſitis · qd
inde manifeſtũ ẽ:qꝛ cũ vehementer inualue⸗
rint:cogũt hoĩem comedere manꝰ ſuas / vel
2 cC

CLapitulum

alia de carnibus ſuis:que raꝑe de ipſo coꝛpo⸗

re ſuo poterint · Siliter ⁊ de vehemẽtia ſitis ·
bibere em̃ ꝓpꝛiũ ſanguinẽ/vel vꝛinas cõpel⸗
lit · Afflictiones vᷣo coꝛꝑis eẽ imieiuniũ:ate⸗
nuatio eiuſdẽ coꝛpis:queꝑ pauca ⁊ modera⸗
ta ieiunia fit/euidẽter oſtendit·Hoc aũt nõ p

pterea dico quia ita ieiunãdũ:vt in hmõira⸗
biem ſitis eſuriens inualeſcat · Sed potiusvt

manifeſtũ tibi fiat:quia veri noĩs ⁊ rõnis:ie⸗

iunium ⁊ ſacrificiũ ẽ vt dixi:⁊ iuſtiſicatio q̃da
tã aie qᷓ; coꝛpis · Et ꝓpterhocefficax non me⸗
diocriter ad placãdũ iram iuſtiſſimã dei · ⁊ ad

minuendũ penas meritas ſeu debitas · to
em̃ quis vehemẽtiꝰ ſe affligit pꝛo ſuis vitis ⁊

peccatis:tãto minꝰ in ſe ipo relinquit diuine
iuſtitie puniendũ · Quapaopter cũ ſemetip⸗
ſum ſufficienter iuſtiſicat:non ẽ adeo vlteriꝰ
iuſtificandꝰ·Sicut docet apoſtolꝰ ·j· Coꝛinh·
xj · dicẽs · ꝙ ſi noſmetipᷣos diiudicaremꝰ:non
vtiq; diiudicaremur · Jamigit᷑ declaratũ ẽti⸗
bi perhoc:quatenꝰ⁊ qualiter ala altera oꝛa⸗

tionis ẽ ieiuniũ:vicʒ ad impetrationẽ remiſ⸗
ſionis pene merite ſeu vindicte · ¶ Adiuuat
etiã oꝛationẽ ad volandũ in ſublime/ diune
miſationis qm̃ miſerabileʒ efficit ieiunante·
vm qð dicit apoſtolꝰ·qꝛ exercitatio coꝛꝑis ad
modicũ valet · Intelligendũẽ/ vtẽ exercita⸗
tio · T hoc eſt dicere ꝑſe · valet nanq; perſead

frangendũ vires carnis:⁊ ad repꝛimendos/

⁊ interdũ extinguendos ardoꝛes cõcupiſcen
tiarũ carnaliũ· Et ad hoc efficax eſt valdeie⸗

iunium/quẽadmodũ ſubtractio lignoꝝadex

tinguẽdũ incẽdiũ · Sic ðꝛ:detrahe ligna fſoco
ſi vis extiguere flãmas:Et carnis mot ocia/

vina/ dapes ˖ Nec intelligas hic exercitationẽ

coꝛpꝑis:niſi macerationẽ carnis:q fit non ſolũ
ieiunijs · ſed etiã laboꝛibus⁊ om̃ibus ſanctis

7 7 7 ℳ—

occupatiõibꝰ ·pꝑ ſe igit᷑ inq;tũ exercitatio coꝛ⸗

poꝛis:⁊ ꝑhoc ꝙẽexercitatio:ad hoc valet qð
pdixi:quod reuera modicũ eſt cõꝑpatione vti
litatũ pietatis: Pietas em̃ ·i:miſericoꝛdia
ddillud valet:⁊ ad om̃ia alia que ſalutis ſunt
ſiue pertineãt ad ſalutẽ · Nihil em̃ eſt/ vel ve⸗
nie / vel gratie / vel gloꝛie / quod pietas nõ im
petret · ſicut expᷣſſe legit᷑ · Thobie · qm elemo⸗
ſina ab om̃i peccato et a moꝛte liberat:⁊ non
patitur animã ire in tenebꝛas · Et iterũ · mõ
auertas faciẽ tuama paupere:Ita em̃ fiet vt

necate vertet᷑ facies dñi · Elemoſina nanq;

non ſolũ poteſt vł valet ꝑ eum in quo eſt/ vel

facit illam:ſed etiã ꝑeos quibus fit· valet eti⸗
am ꝑſemetipſaʒ: Elemoſyna emꝑ illð qð ele

moſyna eſt: habet fructus ⁊ vtilitates mira⸗

biles ⁊ miriſicas ·ſicut eſt euidenter colligere

elx teſtimonijs ſcripturarũ · Quid vero ꝑſo⸗ .
phiſticas calũnias:que in ſcolaſticis diſputa⸗

tionibus nõ tam ffuctuoſe q; tumultuoſe au

diuntur:pietatem intellexerunt in ſermöeß

miſſo Apli illa que theoſebia noĩat᷑· ⁊ hocin⸗
dubitanter cultus deo debit ⁊ accept noĩat

Arectiſſime veneratio ſcõꝝ·· reuſcaꝝ/ĩqbꝰ
ppmatũ⁊ pꝛincipatũ ſupeminẽtiſſimũ obtinet

creatoꝛ benedictus:tanq; in pᷣmis ⁊ maxime

venerandus Deinde beatiſſima ⁊ gloꝛioſiſſi
ma dei genitrix · poſt hoc vnuſquiſq; ſancton
ac ſanctarũ in oꝛdine ſuo· Nec dement᷑ ſacra
menta ſacramentalia ſacraq; bona ſua et ſa⸗
cra vaſa atq; oꝛnamenta:Et generaliter oia

quecũq; bñdictionibus pontificalibus ſacrã⸗

tur vel ſanctificãtur · Omnia nanq; hmõitã⸗

qᷓ; ſacra veneranda ſunt··

N¶ Aſſiduitas oronũ adiuuat nõbilit· Ca·. XXX

Jtiſſimum oronis adiutoꝛium ·ſaſ⸗

mo · c· eple ſue

euãgelio luce · qm̃ opoꝛtet ſemꝑoꝛare/⁊ non

deficere · Qualiter aũtoꝛabimus ſemꝑ · Im⸗

poſſibile em manifeſtũ eſt ſemꝑ aliquẽ oꝛare/

qualiter poſſibile eſt doꝛmientemoꝛare cum

doꝛmit:Credo aũt tehic audiuiſſe verbaho⸗

minũ:de quibus fuerunt quidixerunt vitaam
oẽm ſanctoꝛũ /oꝛationẽeſſe· ꝓpter auctoꝛita
tem que dicit · Juſtus nõ deſinit oꝛare:niſi cũ

deſijt iuſtus eẽ · Hoc aũt nõ eſt dictum niſi ꝑ

tropiã:quo due res que idem velequalia ef·
ficiunt:ſolent dici vnũ eẽ:iuxta ſᷣmonẽ apli · ·
ad Coꝛinth ·iij.· Quiplantat ⁊ qui rigat vnũ
ſunt · Et intelligit vnũ in efficacia ſeu intelle⸗
ctu · Sic ſe habet de ofone iuſtoꝛuʒ/⁊ de vira
eoꝛũ · In effectu nãq; impetratiõis apud deũ
vnũ ⁊ idem ſunt·Eadem emimpetrãt apud

ipᷣm vita ſanctoꝝ:⁊ oro eoꝛundẽ· Vtraq; em̃

impetrat ⁊ veniã ⁊ gloꝛiã ⁊ gratiã:⁊ om̃e aliðõ
bonũ qð ippis largitione diuina tribuit · Qui-
dam ch ex ſanctis pr̃ib/dixit ſe inceſſant oꝛa⸗
re/pꝛo eo ꝙ velipᷣe oꝛabat in perſona ſua:vel
paupes quos laboꝛe manuũ ſuarũ ſuſtẽtabat
Dicit igitur ſe oꝛare cũ pꝛo ipſo oꝛabat᷑· Tleꝝ

non eſt opus vt in explanatiõibus tropoꝛũ?

quade
ncen
pooge
ſtoli⸗
glaul
uni
ſelnine

Stet aliud foꝛ

iduitas: ſicut teſtat᷑ Jacobus vlti
e dicens quia multum valet de⸗-
pꝛecatio iuſti aſſidua · Et apls·j· ad Theſſal-
Sine intermiſſione oꝛate· Et ipᷣa veritas in

wieke
gis
binoin
ruit
ohe
glur⸗
gpen
delri/
lench
Nente
vaſa
wugrn
ſeſona
güten
C
Vjfa
honi.
Nuroru
dunn:nn
Ncnce
guisſor
ſterhe
ſnin
nur⸗
catur
her
alio
peol
duato⸗
literan
ſtarine
onton
ec⸗

Zoig

reuen
aune
ſimte
guene⸗

Momi

denof
duniua
des O

Smin⸗
Gliger⸗
er Nle⸗
Sdirn
Hoſenn
emiej
laheip⸗
ſbir
lyicy
iobonet.
immumne
Cnoenn
Glnann
miiſacn
alunerſe
galrergir
lbpſagi⸗
Phnͤt⸗

W.

ſe

hre

rr⸗
nmsin.
Anon
one,

e n

gebeho⸗
n
Mav
tenid
,
W
de⸗

Capitulum

X ſiguran hmõidetineam te vlteriꝰ. ¶Adillud
igitur veniẽdum ẽ qũo opoꝛtet ſemꝑoꝛare:-

qua de cauſa · Dico igit᷑ ꝙ q;diu ferruʒ ardet

æ incendiũ:tamdiu clamãdũ eſt contra ignẽ

pꝛo aqua· Et hoc euidẽter vides in incẽdijs
iſtis l̃alibus · qdiu em ardet ignis/qͥ domus
aliqua comburit᷑:tãdiu continuat᷑ clamoꝛ eo

rum quiad liberationem domus ⁊ extinctio⸗

nem incendij laboꝛant / vel alias ſatagunt·
vbi eſt ergo in tota eccleſia deidomus ĩ qua

ignis velire velluxurie vel alterius peſtium

hmõinõ inceſſanter graſſat᷑ · Nõ dubitas qͥn
rariſſime pauciſſimeq; ſint quibus deus ꝑcat
abhis doloꝛibus: vel quas ab eis potius tue⸗
atur · Qua pprer ſi velleuiter vel ad modicũ
aperueris oculos:⁊ inſpexeris in ciuitatem
dei:videbis fere eam vbiq; varijs vaſtari in⸗
cendijs hmõi · iuxta cõminationẽ dñiꝑ Eſaiã

dicentez · Relinquet ſilia ſyon ſic ciuitas que
vaſtat᷑ tot⁊ tantis incendijs· Deniq; tamdiu

pugna cõmittitur: q;qiu durat pꝛeliũ:an nõ
reſonandũ eſt tubis cõtrahoſtes: Clagoꝛes
aũ t turbarũ nõne ſunt clamoꝛes oꝛationum

¶Amplius temptatioẽ vita hominis ſuper
terram.et alia littera habet militia · Hoc aũt

nõ niſi bellũ · Si igit᷑ toto bello · i · toto temꝑe
duratiõis belli:vociferandũ ẽ ⁊ tubis reſonã
um:nulla ꝑte vite huiꝰ /vel grandis vel mo
dica:ceſſare licet nobis aboꝛatione · ¶ OOſi

quis foꝛtaſſe dixerit:qꝛ clerici⁊ ſacerdotes

inter hos potiſſimum clauſtrales: debitoꝛes

ſunt inſtantie iſtius: ⁊ continuationis oꝛatio

num · cum eis ab alijs opationibus adeo par
catur:vt nihil aliud eis impoſitum ſit· Et ipᷣe
Hiero · expꝛeſſe dicit:qꝛ monachi officiũ ẽ ſua

⁊ alioꝝ peccatadefſlere· Et generaliterad /
⁊pꝛopter hoctotus clerus cõſtitutſit:vt me

diatoꝛ ſit inter populm et deum . ſicut et iuxta
litteraminter populum ⁊ altare loco medio

ſtat in eccleſia · Ad hoc videlicet vt laudibus/
ofonibus/⁊ ſacrificijs:nõ ſolum iram dei pla
care ſtudeant erga populũ:ſedetiamgrfamꝰ
gloꝛiam eidem impetrare · Rñdeo in hoc: qa
reuera inſtandũ eſt oroni/⁊ qᷓ;ẽtũ ꝑmittit ipſa

(qua om̃es pᷣmimur ⁊ circũdamur) iſirmitas

ſimiliter et quantum alia officia permittunt:
que nec minoꝛis gloꝛie ſunt creatoꝛi· nec po⸗
pulo minus neceſſaria ſunt ·ſicut officium pꝛe
dicationis / ſacramentationis · Officiũ inter⸗
dum iudicationis ⁊ pacificatiõis inter diſcoꝛ⸗
des · Sunt ⁊ pᷣterhec officiũ diſputandi cõtra

erroꝛes / officium cõquirendi⁊ fabꝛicandiar

ma ſpũalia cõtra hoſtes ecclie dei · Officiuq;

texendi retia ·hoc eſt componẽdi⁊ ſcribendi
ſermones/ad piſcandum in mari magno et
ſpatioſo mundihuiꝰ:pꝛo quibus vanihomi⸗
nes ⁊ imperiti telas aranearũ texũt pꝛo eis:

nõ ſolum inaniter ſed etigẽ damnabiliter. ꝓp⸗
ſiſq; auditoꝛibus ꝑnicioſe ſeipſos euiſcerant

dum ea vel docent velpᷣdicant/quibus nõ ſo
lum nõ capiunt᷑:ſed etiam inflãmant᷑ inter⸗
dumq; fatigant᷑: Et quod eſt ad maloꝛũ om⸗
nium cumulũ:ipᷣa aromata ſacroꝛũ eloquioꝝ
faſtidiunt ⁊ abominant᷑ · eouſq; vt aures ſu⸗
as ab eis pꝛoꝛſus auertant· ¶ Orat em̃ſine ĩ
termiſſione qui alia ſibi officia impoſita/ nec
ꝓpter oꝛationẽ intermittit aut negligit: nec
ꝓpter alia ab oꝛatione deſiſtit · Orat igit᷑ ſem
per ⁊ nõ deſicit:qui iuxta qð ei ab alijs officijs
prnittit᷑ / oroni inſiſtit · Pꝛopter qð ⁊ circũſpe

cte adiecit veritas· opoꝛtet oꝛare ſemꝑ? non
deficere · Sic em abundandũ eſt nobis inoꝛa

tione:ne alijs officqjs deſiciamꝰ·nec cogimur
ꝑ exempla illa que de pugna incendijshad
ducta ſunt· in omi momẽto tꝑis inſtare orfoni

cũ alia ñ minꝰ nceria vel ſalutaria vł ſalubꝛia

cũ vacarẽ oroniptinue · nõ ſufficient iplerẽt᷑

¶ Generaliter em cõſtitutus eſt clerus:vt cu
ſtodiat iuſtiſicatiões dei ⁊ mandata eius exqͥ

rat· ſicut legit᷑ in ps· Et · ij· Paralipo · iij. pce⸗
pit rex eʒechias populo habitanti in hierim

vt darẽt partes ſacerdotibus ⁊ leuitis:vt poſ

ſent vacare legi dñi · ⁊ ſubintelliges intelligẽ⸗
de/ meditande/ implende/ docende · ſicut ⁊
ps · legitur · dedit regiones gentiũ/⁊laboꝛes
populoꝛum poſſiderunt:vt cuſtodiant iuſtiſi

cationes/⁊ legẽ eius exquirant · De clauſtra

libus vero ſiue regularibus/quos communi
ter religioſos dicimus:non eſt dubitandũ qͥn
ſummacura debeat eis eſſe de dei laudibus/
oꝛatiõibus/⁊ ſacrificijs · His em̃ tribus omia
officia religioſoꝛum inſeruiunt pꝛincipaliter
¶¶ Diſciplina nãq; clauſtralis:que in capitu⸗
lo exercetur:cuſtos quidem eſt triũ iſtoꝛum.

Siliter ⁊ ſobꝛietas ciboꝛum ⁊ potuũ:que reli

gioſis vindicta eſt:⁊ in refectoꝛijs eoꝛũ regu
lariter ſeruat᷑: nõ modicũ necleue adiumẽtũ
pᷣſtat tribꝰ illis añdictis · Texꝝ lectionẽ ab oꝛa
tione diſtinguere:non multuʒ curocũ adeo

ſibt inuicemcõnexe ſunt:ytlectio oronẽ im⸗

uet: lectionem oꝛatio illuminet¶ Qua
pꝛopter arida ⁊ modice velnullius refectio⸗
e 3

5 e——NẽE

Lapitulum
nis eſtoꝛatio:quam lectio nõ impuguet·⁊ pa
rum luminoſa lectio:quaʒ oꝛatio nõ illuſtrat ·
Ceterum lectio pſalmoꝛuʒ:ſacratiſſima atq;
ꝓſfundiſſima:pene tota or̃o eſt · Vnde ſic nec
veraciter pſallit:qui pſallendo nõ oꝛat:⁊ intẽ
docuiꝰ pſallere nõ eſt oꝛare · ſic nec veraciter
legit pſalmos · cuiꝰlegere oꝛare nõ eſt · Lon⸗
ge em differũt ab inuicem pſalmoꝝ recitatio
⁊ ipſoꝛũ vera lectio · Medullata nãq; debet
eẽ pſalmodia/nuda⁊ ianis a duotiõe pſalmo
rum recitatio: tumultus tmẽ⁊ ſtrepitus la⸗
bioꝛũ · ꝓpter quod dixit dñs Amos · v.· Au⸗
fer a me tumultum carminũ tuoꝛum:⁊cãtica
lire tue non exaudiam · Et putauerunt ſeha
berevaſa cantici·ſicut Hauid·Etiã dixiquia
vox oationis deſideriũ /internũẽ · Et ꝓpter
hoc dicebat Dauid ad dñm / deſideriũ coꝛdis
eoꝛum audiuit auris tua Ex omnibus iſtis ꝗ
colligitur · ꝙ officiũ oꝛandi non ſolũ ſed mati
me impoſitũ ẽ clero:ſiue ſeculariſiue regłari ·
Et ꝓpter hoc neceſle ſſe vt iſti officio to⸗
taliter ⁊ ſingulariter ſe impendant · Aſſidui⸗
tas igitur oꝛationis inculpabiliter ſeruatur:
cum temꝑe ſuo ⁊ loco/ſaluiſq; alijs officijs ei
dem ꝓut decet inſiſtit᷑ · Et intendo pꝛout de⸗
cet.vt pinguis ſit ⁊ medullata/ ꝓut doceber
inſequẽtibus · Semper igitur oꝛat ⁊ non deſi

cit:qui ſic oꝛat:quẽadmoduʒ quis ſemꝑ dicit

ieiunare/ qui omni die vnica refectione con⸗
tentus ẽ · ¶ O ſi quis arguere velit ſemper
ieiunat igitur etiam cũ cõmedit · concedi po⸗
teſt cõcluſio · qꝛ indubitanter dum cõmedit·
contentusẽ refectione vna in die:⁊ abſtinet
a pluribus refectiõibus · Sic ſemꝑoꝛat iſte/
⁊ nõ deficit ab orone:quiſtatutis hoꝛis:hoc ẽ
ad oꝛandum deputatis:or̃onẽ facit · Non em̃

deficit a quocũq; bono oꝑe necin defectumẽ

opis illiꝰ quieam ſuo temꝑe ⁊ loco exercet ·
De impoꝛtunitate oꝛandi· Ca· XXXI

₰

laudauit veritas in euagelio im⸗
Ppꝛobitatem / in oꝛatione et impoꝛ
ltf.unitatem tanq; foꝛtiſſima oꝛatio
nis adiutoꝛia· Sciendũ eſt tibi ꝙ impꝛobitas
in rogando:nõ eſt niſi inſtantia tedioſa ſiue
moleſta ei/quirogat᷑ ⁊ hoc ꝓpter ꝓlixitatem
ſuã vel vehemẽtiam · Quidam em̃ ſunt / qui
pces ſuas nõ ſolũ offerunt cis quos pᷣcantur ·

S“
ℳ

XXXI

ſed etiã illas ipſis ingerunt ⁊ impingunt:qua

ſi pugnantes contra duriciẽ veldifficultatem
exauditionis:⁊ tandẽ ißam impugnãtes atq;
vincentes ⁊ gr̃am ſeu bñficium exauditionis
tedio interpellatianis/tanq; ab inimicis ex⸗
toꝛquẽtes · Sicut in exemplo de vidua · cuius
petitionẽ exaudiuit iudex nõ quia deũ time⸗
ret ipe/velhomines vereret᷑ ie:ſed quia mo
leſta eidem erat vidua ·ſicut legit᷑ Luc·xviij ·

Impoꝛtunitas vero ſimul moleſtia eſt ſiue te

dioſitas in interpellando ſiue rogando: Veꝝ
impoꝛtunus dicit᷑ quaſi inopoꝛtunus quiĩ ro
gando nec loci nec temꝑis opoꝛtunitatẽ ſer⸗
uat · ⁊ vbicũq; poteſt pᷣces ingerit ⁊ impingit
ei quẽ rogat vbicũq; lũ inueniat · vicʒ in mẽ⸗
ſa ſiue in cubili/ſiue in publico ſiue in ſecreto ·
vel dicit᷑ impoꝛtunus quaſi in poꝛtu/velĩ poꝛ

ta ita vt arceri inde niſi valde difficile poteſt:

Eta ianitoꝛibus impulſiones multas⁊ verbe
ra ſuſtinet:vt accedat vel apꝛopinquet ei qᷓ;
rogare intendit · Lu autem ſcis:quia omnia
iſta moleſta ſunt valde magnatibus · Longe
aũt ſũt he ⁊ om̃es alie moleſtie a pacatiſſima
⁊ tranquilliſſima gloꝛia creatoꝛis ·ſed nec eſt
ab eo aliqd:tanqᷓ; eo inuito extoꝛqueri · Om
nia quippe largit᷑ plarga bonitas eius:nõ ſo⸗
lum liberaliter ſed etiam libẽter · Voluit igit
in exemploillo de vidua antedicta· ⁊ in exem

plo de amico ⁊ tribus panibꝰ quod legit Cu⸗

ce/xj· nos animare ad ofonis inſtantiã · Nihil
em ei gratius offerri põt a nobis:qᷓ;ꝑfecta ex
omibus modis ſuis oro · Cauſa aũt in hoc eſt

abundantiſſima largitas bonitat ipſi p quã

querit in nobis occaſiones miſerẽdi ſemper

nobis / ac bñfaciendi . Adeo nãq; placet eidẽ

dare: vt ꝓpter hoc omnia creauerit · volebat
em̃ habere / ⁊ quibus daret · Angelos autem
Thoĩes in hoc ſpecialiter creauit:vt daret eis

ſemetipᷣm ꝓpter quod ⁊ tales eos creauit· qͥ

ipſius capaces eſſent:niſi vitijs ⁊ peccatis eo
uſq; ſeipſos minoꝛaſſent ⁊ coanguſtiaſſent·
vt diuine imen ſitatis om̃ino irreceptibiles ⁊
ĩicapibiles eſſent:ſic ⁊ offenſis cõtumeliarum
⁊ iniuriarũ innumerabiliũ ⁊ ineſtimabiliũ irã
eius iuſtiſſimam adeo cõtraſeipᷣos ꝓuocaue

runt:vt iuſtiſſime ſemꝑq; ac ꝑ omia laudĩdo
iudicio eius:reddenda ſunt eis eterna ſuppli

cia · Pꝛeſertim atq; potiſſimũ illis qͥ culpis ſu
is oꝛiginalibus ⁊ actualibꝰ:cõtumociã obſti⸗
nationis ⁊ incoꝛrigibilitatis ꝑtinaciã addide

e .

r
inuoſt
onnroi
evee
eipoau

eng

Genoſn
ſeil
ſenpebe
wrurn
erczine
leral
ſohien
cprche
pinge
biesſt
nes /
ſuo
intuer
nisaf
gique
riäcar
hucal
ſoca
ſotian
iilwce
feaolrtt
lantoann
Mt
Dliceri
Mteri⸗
eeſe
Nhi⸗
(tuce
largie
terrpe
reiudi
diumen
ſpoßfe
guſioe
Ukarein
urmen
geni.

nnn
uinn
gtesenn
Wdinee
mmcser⸗
RRZ
deüͤni⸗

edalin

nckſiefe
blio
mſe⸗
Vwhngt
Minne⸗
einſege⸗
ie
Ceprk
Kyere
mereii
mmonmna
o longe
Muſiem
ſalnereh
len, On .
o⸗
lrgt
eren
tLu⸗
Ehi
cca er
eſkt
Nncni
lſenper
eetec
ſolr
un
Nnds
ll
nised
ſen
les
urum
ün
er
gi
gſapti
tut
bſi⸗
Gcicke

XXXII

rũt · Aparet igit᷑tibi ſi tñ videre vis/⁊ vales
qᷓ;tus ſit placoꝛqᷓ;ẽtaq; gra piarũ ac deuotarũ
oꝛationũ coꝛam deo/velapud eum · dum per
eas eidempᷣſtat᷑ occaſioid faciendi: ppter qð

ei placuit ei omia ſacere: cMhoc eſt largiri quo

nihil eo gratius eſſe poteſt · Et ob hanc cãm
gratioſiſſima eſt in conſpectu eius humilitas
Iba em̃ ſemꝑquereloſa eſt·ſemper mendica
ſemꝑ egena · dum hic viuit᷑ · ſempꝑ ſaccum ſuũ
vacuum eidemoſtendens/a poꝛrigens · ſem
perq; indigentẽ ac pauperrimã ſe ac claamãs
miſeriaſq; ſuas imẽſas ⁊ innumerabiles ocu⸗
lis pietatis ipſiusingerens:nõ tamoſtentãs
qᷓ;vehementi impꝛobitati impoꝛtunitati im
pingens · iur conſuetudines trutanoꝛũ:qͥ ſca
bies ſuas ⁊ vlcera/mẽbꝛoꝛũq; ſuoꝝ coꝛroſio⸗
nes / nuditatẽ/ceteraſq; miſerias ſuas:tanta
ſtudioſitate oculis ſpectantium ingerunt / er

intueriillas eos cogunt· vt ſi nullo miſeratio
nis affectu in eo moueant᷑· neceſſe ti habent
aliquo bñficio oculos ſuos ab aſpectu tãhoꝛ⸗
riſcarum miſeriarũ redimere· Ethabet ad⸗

huc aliud gre ſingularis humilitas eius / vicz
ꝙ ſaccus eius nechic impleri põt donis largi
tatis:nec paupꝑtas eiuſdem ditari· Cauſa aũt
in hoceſt qm̃ quãto maioꝛa amplioꝛaq; dona

recipit:tanto amplius ipᷣa creſcit· Et ꝓpterh̊
tanto amplius vacuã ⁊ pauꝑem ſe pꝛoclamat
Ipſa igitur quaſi contendit cum imenſitate
diuiciarũ/⁊ beniſicentie creatoꝛis/⁊ dicit au⸗

denter · imple ſaccum pauptatis ⁊ vacuitatis

mee:ſi potes dñe deus meus · Pꝛopter hʒ igit
vt pᷣdixi/gratioſiſſima eſt humilitas in cõſpe⸗

ctucrcatoꝛis:qm̃ occaſiões ei ſemꝑ miniſtrat

largiendi ſimul ⁊ miniſtrandi/donandipari⸗
ter ⁊ pdonandl ·ſicut em gaudiũ eſt iuſto face

re iudicium· vt legit᷑ Pꝛouerb· viij· Ita gau⸗

dium eſt largiſſimo ignoſcere ⁊ largiri · qꝛ igi
ſuꝑ om̃em cogitatum eſt largitas creatoꝛis

Ita ſup om̃em eſtimationem noſtram eſt bo⸗
ltati eius placitum largiri · Pꝛopter hoc igi
tur merito tam placite ſunt ei occaſiones lar

giendi:quas ei humilitas ſubminiſtrat

¶ ÆMHes adiuuat oꝛationem- Ka-XxNXXII

us a ſapientiſſimus Auguſtin“.

XxxXIII

Maniteſtũ tibi eẽ facile poteſt:rememoꝛatio
nem fidei/nõ ſolum adiumentumeſſe oꝛatio
ni:ſed ⁊ oꝛatiõis gratiam ex ea ⁊ per eam mi⸗
ra affluentia redundare· Rememoꝛandi igit
ſunt oꝛare intendentibus atq; volentibus il⸗
li articuli fidei:qui maxime gratiam gratitu⸗
dinis ⁊ deuotionis in nobis excitant ⁊ incen⸗
dunt · Hhi autem ſunt de myſterio incarnatio⸗
nis/paſſionis ⁊ moꝛtis/ necnon victoꝛioſiſſi⸗
me reſurrectionis eiuſdem /atq; in celos glo
rioſe aſcenſionis· Similiter ⁊ ſacramenti al⸗
taris· in quo incogitabiliter larga atq; pꝛofu⸗
ſa eſt in nos beniſicentia ipſius·⁊ ineſtimabi⸗
liter admiranda dignatio magnifice gloꝛie ip
ſius:qui quotidie nõ ſolum multotiens/ſed
vicibus innumerabilibus / deſcendit de ſum⸗

mo celoꝛum:de altiſſimo ſolio glsꝛie ſue:ĩi ma

nus ſacerdotum /myſterium illud altaris ri⸗
te celebꝛantium / deſcendit inq; ad inuocatio
nes eccleſie ſue que per oꝛa ſacerdotum fiũt

iu ſacramento illo.¶ Rememoꝛanda igitur E

ſunt officia ineffabilis pietatis chariſſimi et
benedicti vnigenitipatris dei · pꝛopter illud
venerandum ſacramentum inſtituit/et que

in eodem in omnibus miſſarum ſolennijs ad
implet et perficit · ¶ Quoꝛũ pꝛimum eſt offi⸗
cium medicationis:quo medetur eccleſie ſan
cte ſue tyriacaviuifica ſacratiſſime carnis ſue
et ſyrupo ſaluberrimo pꝛecioſiſſimi ſangui⸗
nis ˖ ¶ Secundum officium eſt ſacramentati
onis ſiue ſanctificationis:qͥ officio nos emun
dat ab omnibus inquinamentis carnis ⁊ ſpi⸗

ritus:⁊ replet omni ſanctitate et gratia·

¶ Tertium officium eſt recõciliationis quo

per ſacriſicium coꝛpoꝛis et ſanguinis ſui/pla⸗
cat nobis in myſterio illo patrem miſericoꝛdi

arum/⁊ reconciliat nos eidem · ¶ Quartum

officium eſt refectionis ſpiritualis: quo tam

nobili / tanteq; ſuauitatis cibo et potunos re

ficit ⁊ ſatiat · extinguens in nobis famem et

ſitim moꝛtiferas/ carnalium et ſecularium de
ſiderioꝛum.

¶ Kum quanta gratiarumactione eſt ſalutã

dus dominus ieſus in miſſa:.Ca · XXXIII

oꝛ in omni miſſa a ipſo / tota de⸗
uotione · toto fletu coꝛdis ab eo⸗
e 4

iſta quattu⸗5

Lapitulum

dem expoſcẽda ſunt ·ita vt in ipahoꝛa eleuati

onis dñici coꝛpis ꝓcidat coꝛã eo cũ grarũacti
one deuotiſſima laudibꝰ. Et dicat᷑ bnuener⸗ꝭ
tu bñdicte ſaluatoꝛ:⁊ bñdicat tibi qͥcquid tibi
bñdicè põt:ꝓ tot ⁊ tãt maslib pietat dulce

„

dinis tue · ꝓ tot ⁊ tãtis dignitatibꝰ magnificẽ

tie glłie tue:ꝓ tot ⁊ tãt tãq; magniſicꝭ donis/
icogitabil largitat tue ⁊ bñficẽtie · Ecce oculi
tui ſactiſſimi vidẽt ariditatẽ/frigiditatẽ/tene
ꝛoſitatẽ/ vacuitatẽ oĩmoda/⁊ pauꝑtatẽ coꝛ⸗
diũ nr̃oꝝ: Ecce nõ ſufficim ad graꝝ actiões/⸗
⁊ bñdictiões ⁊ collaudatiões/⁊ glificationes
tuas·qͥn potiꝰ ꝑ oĩa deficim a debit ðuotiõe
⁊ gratitudine etiam ꝓ vnico aduentutuode

celis· pꝛo vnica aſcenſione tua · ſed nec totus

W

mundus regratiari tibi pꝛo vna eius deſcen⸗
ſione ⁊ aduentu ſufficeret/q;to minus igitur

ꝓ quotidianis aſſiduiſq; ⁊ idubitãter innu⸗

merabilibus· Nemo tibi ſatis gratus · ſatiſq;
deuotus eſſe poteſt ¶ Tu ergo ne attenderis
æne reſpexeris ad tantos deſectus noſtros·
tãtãq; pauꝑtatẽſᷣ reſpice potiꝰ ad ſuꝑabun⸗
dantiſſimas diuitias pietat ⁊ dulcedinis tue
que tehucadduxerunt ⁊ de ſupeminentiſſi⸗
mo gloꝛie tue ſolio huc deſcendere te ſecerũt
in manibus hui pᷣſentis ſacerdotis:qui tam
venerandũ tãq; ſacrũ miniſterium / in nomi⸗
ne tuo celebꝛat:poſuerũt ·tanq; oblationem
patri miſcdiarũ gratiſſimã acceptiſſimã:vbi
offerris ꝑ manus illius ꝓ totatua eccleſia/ et
ex pte ipſius · Inde obſecro/ page? admitte
officia iſta ĩimenſe miſcdie tue· Inde oꝑare in
nobis quattuoꝛ iſtas virtutes ſacratiſſimihꝰ
myſteruũ· Inde medere aĩarũ noſtrarũ vulne
ribus atq; languoꝛibus. Inde fac nobis iſtaʒ
vitalẽ viuificãqʒ; pcioſiſſimi coꝛpis tyriacã vi⸗
uificiq; ſanguinis tui / in medicinã / in vita / et
ſalutem mentis ⁊ coꝛpis· Placa nobis patrẽ
miſcdᷣiarũ hoc placabiliſſimo /eiq; acceptiſſi⸗
mo ſacrificio:quo placaſti eũ nobis in ara cru
cis agnus ĩmaculatus. Agnus dei qui tollis
peccata mũdi:offerens temetipᷣm eidẽ hoſti⸗

am in odoꝛẽ ſuauitatis pꝛo nobis · Vbipaciſi⸗

caſtipſanguinem ueis tue:ſiue que in celis
ſiue que in frisſũtDñe miſ. cdie q;ta deuoti
one / quãtis piarũ lachꝛymaꝝ ꝓfluuijs / reme
moꝛandaac iugiter recogitanda eſſent nob/
tam indebita noſtris miſerijs·tam ſtupenda
tãq; excedentia oẽm admirationẽ ⁊ oẽm cogi
tatum bñificia: LZuigit᷑ qͥ vides / q;longe nos

fecimus noſtris vitijs ⁊ peccatis:a tam neceſ

ſarüs / tam ſalutaribus / tam deſiderabilibus
nobis tanq; bonitati tue gratis ⁊ accept do
nis · Adiuua inſuꝑimꝑfectũ noſtrum · ⁊ ſupple
tam miſerabiles defectus noſtros taq; moꝛ⸗

tiferam pauptatem/ ſupabundantiſſimis di-
uitüs gratioſitatis tue/ vicʒ grarũactionibꝰ

tuis:Emunda nos ab omibus inquinamen⸗
tis carnis ⁊ ſpiritus:⁊ reple nos om̃i ſanctita
te ⁊ gratia/⁊ omnibus donis et virtutibus:qͥ
bus tibi placet᷑:ſeruitur ⁊ viuitur:ad placen⸗
dum/ſeruiendum / totaliterq; vuendumma
ieſtati tue cum patre miſericoꝛdiarum ⁊ ſpiri
tuſancto:Hoc inq; fac ꝑ virtutẽ venerandi/
tãq; ineffabilis ſacramenti · quod ⁊ ꝓpter hoc
tuipe inſtituiſti:⁊ celebꝛandũ eccleſie tue ſan
cte tradidiſti et pꝛecepiſti · In quo miriſicen⸗
tiſſima vᷣtus tua ſemper operatur · quod nul/
la virtus nature·nulla potentia / pꝛeter ſin⸗
gularemillam ⁊ omnibus dominantiſſimam
ac ſupereminentiſſimam tuam operari põt·
vt panis ille materialis ⁊ vinum viſibile:in ſa

cratiſſimum coꝛpus tuum/et viuificum ſan⸗
guinem tuum conuertatur / quata mirificam
operationem tuam / ſoliq; omnipotentiſſime

virtuti tue poſſibilem: ⁊ te ductoꝛe et actoꝛe
te ĩſpirãte magniſico munere gratie tue cre
dimus ⁊ tenemus:que fides inter mirabilia
ſiue miracula tua/mire virtutis ⁊ gratie tue

donumẽ · ¶CRefice nos · ſatia ⁊ firma hoc pa⸗

ne vite · id eſt · viuo ⁊ vero hoc pane vite idẽ ·
de te ißo / qui de celo deſcendiſti:panisviuus
ac verus qui das vitam mundo et extingue
nobis omnem famem carnaliumac ſeculari⸗
um deſiderioꝛum · Pota nos⁊ inebꝛia hoc pa
ne viuifico ac ſaluberrimo teipſo:⁊ extingue
in nobis omnem ebꝛietatem vel potius inſa⸗

7 /

niam vitioꝛum ⁊ peccatoꝛum· Hoc inq; ope⸗

rare in nobis de teipſo· per ipſum viuiſium
coꝛpus tuum ⁊ ſanguinem tuum pꝛecioſiſſi⸗

mum . Tu es enim domine miſericoꝛdie / in
temetipſo / et per temetipſum· quod eſt dice⸗
re· inquãtũ deus es / inquãtüverbumſummi

⁊ eterni patris·: cibus ⁊ potus ⁊ refectio vita

lis ſaluberrima/ ⁊ ſuper omnem cogitatum
ſuauiſſima animarumnoſtrarũ · ¶ Placet au

tem tibi vt in ſacramentoiſto ineffabili ſacra

.

tiſſimi coꝛpis / ⁊ viuifici ſanguinis tui / quos

pꝛo nobis ſuſe cepiſti pſtes nobis iſtam ſacra⸗

tiſſimam / viuificamch refectionem quam ſu⸗
auitate ineffabili / abſq; ſigno T figura ſacra⸗

menti · Ipſa pñ̃tia tue vitatis nuda lucidiſ⸗

ſeelecuus
Ninilun
leareno
farei⸗
ſobie
ocſt
ſuauit
ſonoe
ſfanne
veritae
Gtabi
ſatiera
nabise
ventre
ltnten
faest
uson⸗
buoſone
cbllchn
otdie
lern⸗
ffae
eiu
Auee
danor
te
nteiie
dlentn.
Ncpitfa
Canusi
lnguh
ſunts
manv
afan
lmno⸗/
ſecine
Miſfcat
lgnoͤſo
Parort

Wbre
ep d
Prſue
o⸗
linssd,⸗
chonib⸗
namen⸗
ſncnta
boor
cen⸗
cunma
mmiſpri
Merndi
WMerdoe
cſeneln
nten⸗
Cocyul,
nherſn⸗
Urlinamn
vmndi
hen⸗
fonſen⸗
imninfcam
Nennine
el Me
aee
nbl
neme
hoepe⸗
le ide⸗
bGpiune
cungre
ſecdlan⸗
nahoer
ennnpr
nend⸗
gr⸗
ſum
icſ⸗
le/in
Nce⸗
Momm
wd
Gunn
ſacra.
uos

—

ſacx

lumſo⸗
aſacy

lc⸗

XxXXIII

in templo .ſ· ſublimiſſimo/habitacnlo glie tue

ſima angelis ſanctis / ac beatis aĩabꝰ in celo/

largiris aũt hmirabiliter/⁊ miſericoꝛdiſſime
conſulis puerilitati ⁊ infantie aĩarũ noſtrarũ

ꝑſigna iſta ſacramẽtalia · Nõ em̃ capaces ſũt

imenſitatis vᷣitatis tue /vt ipᷣa eſt ⁊ ſe exhibet

ad plenã fruitionẽ/ciuibꝰ ſuꝑne illius ac ſuꝑ⸗

celeſtis hieruſalẽ · Adeo naq; ſtrictũ eſt·adeo

modicũ ⁊ anguſtũ /os anime humane:qðeſt
ĩtellectus ipᷣius:in iſta moꝛte pᷣſentis miſerie:

vt in illud ꝑ ſemetipᷣm nuda ac lucidiſſima in

trare nõ poſſit· Et ꝓpter hoc /non eſt aie hu⸗

mane in ꝑuulitate vt pᷣdixi/ꝑ ſemetipᷣam gu⸗
ſtabilis ſic eſt de palato ipſius ⁊ ventre/ quia

nõ eſtin hac ꝑuulitate ⁊ anguſtia ĩmenſitatis
ſuauitatis⁊ refectiõis/qua ꝑtemetipᷣm ciues

ſuꝑnos reſicꝭ· Et ꝓpter hoc ſubſignis iſtis ſa
cramentalibus/⁊ꝑ ipᷣa intrat quoquo modo

veritas viua/⁊ viuificans om̃ia:veritas inco

*:

gitabilis ſuauitatis : veritas abundantiſſime
ſatietatis ⁊ plenitudinis /in aias nr̃as:Dila⸗
tabis aũt ⁊ oꝛa animarũ noſtrarum · fauces ⁊
ventres· ⁊ ꝓfundabis ad ſanctiſſimoꝝ equa⸗
litatem/⁊ beatiſſimoꝛũ angeloꝛũ · Siliter vre
ficies ⁊ ſatiabis /ita vt non eſuriamꝰ nec ſitia
mus ampliushoc aũt erit cũ nuda ablatis oĩ

bus ſignoꝛũ ⁊ figurarum velamentis incogi

tabili claritate manifeſtã ſe pᷣbebit om̃ibꝰ ele⸗
ctis ⁊ dilectis tuis gloꝛia tua ſicut intellexit p

pheta tuus Dauid cũ dixit · Satiaboꝛ cũ ap⸗

paruerit gloꝛia tua · Cũcem̃ dilatato oꝛe ple⸗

nis faucibus ⁊ ventre/comedem te integrũ
⁊illeſum ꝑ omia:qͥ comeſtioni ſpũali totusſp

RK

⁊ integer comederis · ¶ Hicigit᷑ dñe miſcðie·

da nobis aliquatenus licet ꝑ ſpeculũ ⁊ in eni-
gmate pᷣuidere deſiderabiliſſimã virtutẽ tuã:
⁊ vtcũq; pᷣguſtare bonitat tue viuificã ac refi

cientiſſimam ſuauitatẽ:vt amoꝛe ſanctiſſimo
ac viuiſico · cõcupiſcentiaq; caſtiſſima exarde
ſcamus in pulchꝛitudine/⁊ eſurie ⁊ ſiti inex⸗

tinguibili· totis faucibus coꝛdis inhiemus in

iſtam totius ſotietatis ⁊ plenitudinis dulciſſi

mam viuificãq; refectionẽ · Hec ẽ em̃ beatiſſi

ma fames / ſitis deſiderabiliſſima:que nõ ſo
lum nõ minuit aut vllo modoꝛũ ledit animas

ſic eſurientes:qͥn potius ipᷣas hic ſanat atq;

eas nõ ſolũ comꝑat:ſᷣ etiã a moꝛb vulneribꝰ

viuificat vita gre tue:⁊ ad vite eterne gloꝛã

peccatoꝛũ ⁊ vitioꝛũ / easliberans:ipᷣas ad illã
incogitabili velocitate facit ⁊ currere ⁊ vola⸗

re· Dñe miſcdie mi ieſu chꝛiſte · Mõne tu vi⸗
ta es/⁊ fſons vite iudeſicientiſſimus atq; rez-

dundantiſſimus:Nõne tupanis vite es/⁊ pa
nis viuus qui de celo deſcendiſti ⁊ das vitam
mundoꝛnõ ſtet igit᷑ añ te moꝛs aiarũ nrf̃arum
Fugiat quicqͥd moꝛtiferũ in nobis eſt de ſa⸗
cie tua:⁊ a pᷣſentia gloꝛie tue/ꝑvtutẽ tã vene

randam myſterij tui. Intra penetralia coꝛdi
um nr̃oꝛũ/⁊ ꝓfundiſſima aĩarũ noſtrarum/
ibi habitare nobiſcũ:⁊ pᷣſta vtĩ te adhereamꝰ

tibi totaliter ſingulariter ac inſeꝑabiliter in ꝑ

petuũ · YObi ſentiamus te vitam noſtrã te ſan
ctificationẽ inq; eouſq; vt omia que diſplicẽt

bonitatitue nobis diſpliceant · vt ab omibus

vitijs ⁊ peccatꝭ noſtris / totos nos abſtrahas

⁊ abꝛumpas:totos nos trahas adte/ĩmoto⸗
tos rapias:in teↄglutineſq;/⁊ vnias tibi vni
one puriſſimiſciſſimi tibiq; placitiſſimi amo⸗

ris¶ Dñe mie ieſu chꝛiſte / dñe miſcdie · nõne
tupanis es om̃e delectamentũ ⁊ omnem ſua
uitatem ſapoꝛum in te habens ſicut legit᷑ in

libꝛo Sapientie tue · Quãta igitur eſt coꝛru-
ptio palati coꝛdis mei:quãtus erroꝛ virtutis

mee:appetituum interioꝛum?quãta peruerſi
tas guſtus mei:quiin te nihil ſuauitatis inue

nio nihilhuius ſapoꝛoſitatis ſentio exte ·
magna eſt multitudo dulcedinis tue domine

ſicut clamat cum admiratione pꝛopheta tuꝰ

Dauid · Et addit ſapientiſſimus Augꝰquiei

ſoli ſapit qͥ palatũ coꝛdis non perdidit/ de fe⸗

bꝛe iniquitatis· ec febꝛis midñe ieſu chꝛiſte
abſtulit mihi palatum coꝛdis/⁊ ſenſum pᷣdul-
cis ſapoꝛis tui:quoincogitabiliter bene ſapis
omibusillis/ quos ab iſta febꝛe tam moꝛtiſe⸗
ra tãq; ꝑiculolſa liberas:· Sana me dñe / qm in

firmꝰ ſum: Et hoc eſt mihi indiciũ certiſſimũ

ifirmitatis iſtius mee tam pꝛofunde:qꝙ tunõöõ

ſapis mihi:qui non ſolũ es in vltimate ſuaui⸗
tatis ſapidus ⁊ ſapoꝛus:ſed etiam fons abyſ⸗

ſalis omnium delitiarum ſeu delectamento⸗

rum ſpiritualium · Domine miieſu chꝛiſte/q

in extremis veſtigioꝛum tuoꝛum veſtigijsid

eſt · odoꝛibus ſcʒ ⁊ ſapoꝛibus / pulchꝛitudini⸗

bus / ceteriſq; rerum ſenſibilium diſpoſitioni
bus / inueniat miſera anima mea tãtos ſapo⸗
res tantaſq; ſuauitates vt in vnaquaq; ea⸗
rum totaliter ſe immergat:⁊ eouſq;/ vt inde
euacuare nõ valeat · In te vero abyſſali fon⸗
te ſuauitatis:nec ſtillam vnam ſuauis ſapo⸗
ris inuenio · Accidit ergo mihi infauſtitatis?
infoꝛtunij ridiculum/valde ⁊ ſtupende per⸗

uerſitatis malum:quod expꝛobꝛatur inter⸗

dum aliquibus hominibus / et dicitur eis: eo⸗
rum ſcʒ vnicuiq; adeo infauſt infoꝛtunat

Capitulum

es vt in toto mari ſtillam vnã aque inuenire
poſſet necð toto mariſtillãa modicãa haurire

ſie miieſu chꝛiſte q; pnitioſum / iſtupen⸗

dum/q; q; pfunduʒ ẽ chaos illud atq; moꝛti⸗

ferũ:qð firmaui inter me et te · Hoc eſt chaos
vitioꝛũ ⁊ pcõꝛũ meoꝝ:quod diuidit inter me
te/⁊odoꝛem ſuauitatis tue venire non ſint
ad nares ſpuales coꝛdis mei · Hec eſt nubes
denſiſſima atq; deterrima:quã oppoſuiſti int
me ⁊ te· Ne tranſeat a fonte pietatis ⁊ dulce

dinis tue or̃o ad me:Et bñ obſiſtit nubesiſta

maledicta iuſtiſſimo iudicio tuo/hoc patiẽte
me / niſi largiris gratiam oronis ꝑ quã impe
trema te/qui es dulciſſimus ⁊ plargus miſe⸗
ratoꝛ veniã⁊ gratiã quã vendero⸗ Beleigit

tu verus ſol iuſticie ⁊ intelligentie/nubẽ iſta/
tam tibi odibilem/tam mihi noxiaʒ · Diſſibet
illam atq; diffugiat lux ſpecioſiſſima/atq; övul
ciſſima miſerationũ tuaꝝ:que lumen clarita

tis tue penetrare nõ ſinit intima coꝛdis mei-
Aufer dñe miſcðie moꝛtiferam iſtã diuiſionẽ
inter me ⁊ te:vt ſentiã odoꝛem ſuauitatis tue
qͥ ↄcupiſcẽtias in me generet eternas:ſic fec
in Johe euãgeliſta dilecto tuo· vt curram in
odoꝛe vngentoꝛũ tuoꝛũ:Currã inq; ad te/ et

ꝑcurrã viam mandatoꝛũ tuoꝛũ/que ducitad

te veritatẽ ⁊ viam veritatis:in qua nõ eſtoſ⸗
fendiculũ erroꝛis aut fallacie:i qua nemo la⸗

bitur · in qua ſola tutiſſime ⁊ abſq; om̃iꝑiculo
ambulat᷑:Hanc mẽſam ſacratiſſimam/bene⸗
dictam / venerabiliſſimam / 1 omibus ſanctis

adoꝛanda:Hãc mẽſaʒ/opulentiſſimaãq; refe/
ctionem / ita vt in foꝛtitudine illius ambulem
tota quadragena vite iſtius/ donec pueniaʒ

ad montem dei:hoc eſt ad eminentiſſima ſub

limitatem beatitudinis ⁊ gloꝛie:quã pꝛepara
ſti ⁊ pꝛomiſiſti dilectis ⁊ electis tuis: lhis et
hmõi verbisvteris de conſilio meo quotiens
interes miſſarũ ſolennijs · Solerter aũt attẽ⸗
de / ꝙ ſub ſpecie panis ⁊ vini tanq; ſub ſignis
⁊p deſignationẽ vᷣitatis veripanis ⁊ veri po⸗
tus qui indubitanter chꝛiſtus eſt/ ab aiabus
noſtris · vt pᷣdixi tibi pꝛo modo puulitatis in⸗
fantie animarũ noſtraruʒ atq; tenebꝛoſitate

pᷣſentis noctis/vtcũq; capit᷑ ⁊ ad effectũ ſpi-

ritualis refectionis ꝑcipit᷑:q̃ in nuditate ſua/

ranq; imenſitate gloꝛie ſue atq; ſuauitatiK ab
animabus noſtris /hic capi nõ poſſet · Intro⸗

ducunt igit᷑ eã ſignailla⁊ ſpecies ille viſibiles

panis ⁊ vini/ cõuenientiſſima deſignatione:
cumpſe ipam ⁊ luiſibilis ⁊ inſenſibilis ſit ani⸗
mabus noſtris: Nihilominꝰ tñ pᷣſentia ſuaat

XXXIIII

q; vtute oꝑat᷑ refectionẽ ſpũalẽ animarũno⸗

ſtrarũ · hoc ꝑipam vᷣitatem coꝛꝑis ⁊ ſangui⸗

nis dñi nriieſuchꝛiſti · qbus ⁊ eſſe voluit⁊ de⸗
dit hanc vᷣtutẽ: vicz vt pipᷣa refectio iſta ſpiri
tualis ꝑficeret᷑ · Et᷑ quia de iſto ſacramẽto taʒ

venerãdo tanq; ineffabili: tibi in libꝛo de ſa⸗

cramẽtis( ꝓut decuit ⁊ poſſibile fuit mihi)la⸗

te diffuſeq; tibi ſatiſſactum eſt:Cõſulo qᷓtenꝰ

tractatũ illũ diligenter ſolerterq; inſpicias:
vt plenaʒ fidẽ de illo habeas · nãq; illic ẽ fons
indubitanter deuotiſſimarum oꝛationum et
obnixarum ſupplicationum ·

¶ Auedã ptinetia ad ſupdicta·Ca. XXXIIII

—

Tinam autem

æ noſcas ⁊ memoꝛiter teneas mi⸗
abilia: que placuit deo ac ſaluato

rinoſtro oſtendere de iſto ſacramento · Qui

dam nãq; cõuerſus oꝛdinis Ciſtercieñ· in ab⸗
bacia Abienſi:eiuſdẽ oꝛdinis quotiens ſacra
tiſſimam euchariſtiam accipiebat:tanto gau

dio in eius acceptione ꝑfundebat/ ꝙ in aera
rapiebat᷑ ſpatio duoꝛũ pedũ a terra:ibiq; ſta⸗
bat ſpatio circiter dimidie hoꝛe / nõ alio ſulci⸗

mento ſuſtentatusq; gaudio añdicto. Quid
ergo mirũ ſi rapiendi ſumus obui iam chꝛi⸗
ſto dño in aera/reuelata facie eius gloꝛiaʒin⸗

tendentes:qñ iſte tam modico lumine pᷣſen-

tie dei ac ſaluatoꝛis nf̃i irradiatus:vtcũq; ra
piebat᷑ abipſo in aera/⁊ tenebat᷑ inibiab eo⸗
dem · Fuit ⁊ alius tempoꝛe meo eiuſdem oꝛ⸗

dinis monachus mihi notus/⁊ familiarit᷑ mi⸗

hi dilectus:qui tãte ſuauitatis odoꝛẽ ex pixi⸗

de in qua venerabiliſſima ac ſacratiſſima eu-

chariſtia reponebatur / ſeruabatur ſentie⸗
bat:vt famen adeo vehementem de ipa pixi⸗
de cõmedendiin eo excitauerat ardoꝛ hui:

qipſam pixidem eum comedere compulit.·

¶ Operabatur ⁊ idem venerabiliſſimum ſa
cramentum in eodem monacho / aliud me⸗
moꝛia digniſſimum miraculumquatocunq;

enim ſpatioſa eſſet eccleſia / ⁊ quicũq; habe⸗
ret abdita receptacula: non poterat tamẽ ei

abſcondi benedictus ſaluatoꝛ in ſacramento
iſto · q;cito nãq; itrabat eccleſiã ſentiebat odo

ris illius fla grantiam· quo odoꝛe perſuſus ⁊
attractus accurrebat illuccum feſtinatione,/
vbi illum eſſe tamſtupendo odoꝛumiudicio:

pꝛeſentiebat · ¶ Fiebat ⁊ aliud eidem: vt ſi

quis eum intellige dominum creatoꝛem et

ſaluatoꝛem tranſſerre vellet / et abipſo loco

.
.

Ait

wriode
aalocun
nopote
batdis
wriſcui
ccer
ocoul

feinenn

cumin
deitro⸗
ſm
rd
notectr
neciuc

Gorar

lis ih⸗
teuden
otea
Rem
fian
ganbns
oubasye
mocür
Woe
eiſmna
noen
exlluſte
derety

qulle

uy
linnssi
ſ cceb⸗
Maean
ctinc
brst
turindn
Rtachu

Mo

irni
ceremmn
ſcüͤri
ſnungr
Grdnni
hoblteg
unten

tmräno⸗
ſangi⸗
Nuitrde⸗
itahii
metotg
nodeſ⸗
nhila⸗
locten
hicas:
iſons
onmen

WI

nen

lenens ni⸗
Daſallero
eno Qri
lbeßina⸗
nensſace
btantogel
gneen
big ſo⸗
lofite⸗
vOQ
nchi⸗
Nizin⸗
e ſſew.
cichra
adeo⸗
ſteno
Untm
icron
ſimwer
Nin⸗
i
eu

gumſa
fone⸗
Wonc
ianch
gumid
mmunio
emtodo
ſiſus
nuone/
uchcio⸗
m: N! .
oꝛmet
obe

LCan

nõ poterat ſtatim em dicebat: Hinc recede⸗
bat dñs meus ac traſit:illuc iuit tanq; via iſta
trãſitu ſiue trãſlatione ipiꝰ aromatiſans effe⸗
cta eẽt ·qð ⁊ reuera fiebat:hãctñ ſuauitatem
odoꝛũ illi ſoli monacho ſentire datum erat ·

DQuare deus laudauitimpoꝛtunitatẽoꝛi⸗

tis in euangelioluce Ca. xxXyN

ℳ

tis / ;ab vno · Mõ em laboꝛabat vllo modoin
tendens orõnibus noſtris /vt fatiget eũ. aut

7 . — — „

Vllo tedio afficiat or̃onis q;tũcũqᷓ; inſtantia
Nec vna hoꝛa magis opoꝛtuna eſt ad oꝛãduʒ
ipi/qᷓ; alia· ſicut accidit in regibus ⁊ aljs ma⸗
gnatibns /qhoĩes tm ſunt ·qui vel occupati⸗
onibus vel tribu atiõibꝰ interduʒ exoꝛabiles
interdũ vero difficiles ad exaudiendũ rogan
tibus inueniunt᷑ · Pꝛopter hoc⁊ queoã muli⸗
er ſancta ⁊ incluſa nõ audebat ſe dare m oꝛa-
tionem · donec videret᷑ ei ꝙ oꝛdo Ciſtercieñ·

exiuiſſet.ad laboꝛẽ · qualiter inquiebat atten
deret velintenderet oroni miſere vniꝰ muli⸗

ercule:tanta multitudine ſanctoꝛũ magno⸗
rumq; viroꝛũ ad ipᷣm clamãte qualiter tot/et
tantis ipi loquẽtibus/intenderet voci mee:
Credebat igit᷑ mulier iſtũ oꝛdinẽ Ciſtercieñ·
vacare ab orone dum eſſent in laboꝛe:qᷓ;diu

aũt in clauſtro vel monaſterio eſſent:or̃oni⸗

bus ⁊ collocutionibus occupari· Errauit igi⸗
tur indubitanter/a modicũ valde appꝛehen⸗
dit adhuc vᷣtutẽ om̃ipotentiſſimam creatoꝛis

Dico igit᷑ æ illis exemplis duobus pᷣnomina⸗

tis / de vidua videlicet ⁊ amico/voluit nos in
ducere miſericoꝛdiſſimus ſaluatoꝛ ad amoꝛis
ſtudiũ ⁊ inſtantiã oronis · Et phocſcʒ validi
ſimum argumentũ · Si em inſtantia pᷣcũ vin⸗
cit duriciã iudicis / vtviduã exaudiret· Et ſii⸗
pꝛobitas amici h̊ potuit/vt media nocte doꝛ:
mientem vicinũ excitaret ſurgere faceret:

Irabitur autẽ

ſortaſſis aliquis: quam ob cau⸗
Evx ſam ipſa verias laudauit impoꝛ⸗
tunitatẽ ⁊t impꝛobitatẽ oꝛantis in euangelio:
cum mn oꝛatiõe locũ habere nõ poſſi· Eſt em̃
dei tranquillitas inultimate quietis pacaciſ⸗
ſima/⁊ inultimate ĩmutabilitat ĩpturbatiſſi⸗
ma:q̃ ppter ad ipᷣm nullo modo attigere pot
moleſtia vlla vel tedioſitas · Nec minꝰ facile
nec iucundũ eſt ei oꝛare hac nocte inceſſant᷑.
Goꝛqre hoꝛa vna vel viceſiliterq; oꝛaria mul

vbiodoꝛ ſuauitatis eius illũ eſſe indicauerat

Aeeer Ab eo quotquot panes habebat neceſſarios
adlocum aliumhoc pꝛefatũ monachũ latere

obtineret:q;to facilius a magniſicẽtiſſimo et
miſericoꝛdiſſimo deo obtineriſperanda ſunt
om̃ia bona data: omia ſalutaria/omia necel⸗-·
ſaria/pie obnixeq; petentibus: Judice naig
illo obſiſtebat duricia coꝛdis eius /vidue pᷣci⸗
bus · In amico ſomnolentia ꝓpꝛia/⁊ pueron
ipſius obſiſtere poterat:vt ipe ſumpt ſiue ex
penſas panum pꝛeſertim ſi vel auarus erat /
velnõ eouſq; abundans panibus: Apud pꝛie
largum aũt ⁊ pᷣdiuitẽ deũ ⁊ ſuꝑ omnẽ cogitta⸗
tum nihil hoꝛum obſiſtit/vel aduerſat᷑ petten
tibus·ſolũ hoc ad exauditionẽ eoꝛum requu⸗//
ritur:vt qua poſſunt inſtantia atq; deuotie
pᷣcent᷑ · Necpᷣtereunda eſt hic aſtronomoꝛum
confutatio atq; conſuſio:qui cũ eligẽdas ho⸗
ras adeundospncipes/⁊ poꝛrigendas eis pᷣ⸗
cesvel petitiones/⁊ docuerint ⁊ ſcriplerint·
Nõ auſi tñ fuerũt vldocere vel ſcribere ꝙ ali
qua hoꝛa infauſta vel infſoꝛtunata eſſet ad p⸗
candum deũ /velad quodcũq; ſeruitium im⸗
pendendũ eidem· Et cũ de hoc cum q buſda
modernis aſtronomis ſermonẽ cõferrem: BH
ipſum contexerunt /vicʒ ꝙ om̃is hoꝛa inſau⸗
ſta ⁊ foꝛtunata eſſet ad ſeruiendum deo altiſ-⸗
ſimo/⁊ ad exoꝛandum ⁊ ad depᷣcandum ilũ:
Et quia nec celi nec luminaria nec ſtelle deta
libus intromittunt ſe · quod ſiadieciſſet ſmo⸗
ni ſuo /quia dei ſeruitium eſt ſuꝑ virtutem ce
loꝛum lunarium⁊ ſtellarum/⁊ veriſſime hoc·

dixiſſent:quod inde aparet euidenterꝙ dei

ſeruitium /ipſos dei ſeruitoꝛes/adeo exaltat
1 potentes efficit / vt eis celeſtia illa ſubdita

ſint ⁊ obediant: Quod euidenter oſtenſuʒ ẽ

Joſue · x· c· vbi pcipiente Yoſue ſeruo dei⁊ di
cente: Solcontra gabaon ne mouearis et lu-
na contra vallemhaylon· ⁊ conſequenter ſbᷣ
iungit:ſteteruntq; ſol luna⁊c:Hoc aũtigno

rare non poterunt aſtronomi cum duplicata

ſit dies ſole ſtante ſuper terram ſpatio duoꝛũ

dierum ;

aoꝛationis ſubiungam: que ſpiri⸗

tuſſanctus in ps· docuit euidenter / dicẽs per
os Dauid · Delectare in dño ⁊ dabit tibi peei
tiones coꝛdis tui:Alterũ vero quod ſequit᷑ ẽ
ſubditus eſto dño/⁊oꝛa eum · Vbi ſciendũẽ

iuuat oꝛationem · Ca- XXXVII

6 nc pꝛer bec

alia duo adiuuamenta foꝛtiſſima

ä

ES

Lapitulum
tibi / nullo leuioꝛiſiue facilioꝛi pcio obtineri ¶ Dealijs ſeptẽ adiutoꝛis ofois Ca·. XXXVII
pot exauditio petitionum coꝛdis noſtriamm⸗⸗ ,
leratoꝛe deo / q; ꝑhoc quod dicit᷑ hic delectan
do ſcʒz in dño · delectari naq; in dño iam nõ fa⸗

miumq meritũ neclaboꝛ eſt vllo modo: mo
quies valde ſuauitatis /⁊ retributio ſuꝑpabũů⸗

dantiſſima moleſtiarũ quas hic dilecti⁊ ele⸗
ctidei ꝓpter deum patiunt᷑:vtinã aũt ⁊ B do⸗
cuiſſet ſpũſſanctus vel hic vel alibi delectariĩ
dño · Hoc aũt nõ eſt poſſibile cuiq; / niſiqͥ pala

tum coꝛdis ſanum ⁊ curatũ habuerita febꝛe

iniquitatis/que ſanitas ⁊ puritas nõ eſt vᷣtu⸗
tis ⁊ elaboꝛationis humane opus:ſed omni⸗
potentis virtutis creatoꝛis pᷣcioſiſſimũ donũ
⁊T merces ſanctoꝛũ · In patria emſicdic Boe
tius in libꝛo de trinitate · delectatio erit cibus

compꝑatio vero laus ꝑpetua conditoꝛis· HHoc

quod dicit᷑ mihi pᷣtereundũ eſt/quia grandis

ſermo ad illud explicandum requirit᷑· Necad

hoc mihi dicẽdũ occurrit /niſi ꝙ egritudo iſta

ſpũalis interioꝛ/qua eouſq; palatum coꝛdis

in nobis coꝛruptum velinfectum eſt:vt ipſu,ʒ
fontem ſuauitatis / deum in nobis ſape pꝛohi
beat / deſipere vel potius amarũ ſape cõpel⸗
lat · ¶C Cognoſcenda ⁊ recognoſcenda eſt eti⸗

am ſanitas contraria:qᷓ;tũ dñs adiuuare di⸗

gnabit᷑ obnixius expoſcenda. Sentiebat em̃
dauid cũ dicebat addñm/miſerere mei deus

qm̃ infirmus ſumac ſi medico pijſſimo ſatis
eſſet infirmitatẽ pandere:camq; coꝛãõ ipſo al
legare¶ Idem dicendumẽ etin alio adiuto⸗
rio/quo dicit᷑ ſubditus eſto dño· Nec em̃ nr̃e
virtutis aut poſſibilitatis eſt frangere ſuꝑbiã
coꝛdiũ noſtroꝛũ · Nec abijcere iugum ſeruitu
tis vitioꝛum:quo qᷓ;diu pᷣmimur:quod eſt di⸗
cere cui qᷓ;diu ſubiectiſumus:deo ſubditi eſſe
nõ poſſumus· Nemo em põt duobus domĩs

ſeruire · ſicut dicit ipa veritas AMatth · vj · De
pcandus igit᷑ eſt/modis quib poſſumꝰ/ oim
miſeratoꝛ deus largiſſimus:vt ipᷣe a ſeruitute
vitioꝛũ turpiſſima/viliſſima/nequiſſima/noſ

liberet:⁊ ſeruituti nobiliſſune ſue nos totali⸗

ter ſubijciat/ totaliterq; poſſideat · ſicut ſui ſu

mus iure pleniſſimo ⁊ ſingulariſſimo·Hec au
teʒ duo adiutoꝛia in poteſtate noſtra ſunt:vt
eavicʒ nobis pᷣſtent᷑/⁊illa habeamus/licet ex

nobis illa elicere per noſipſos nõ poſſumus:

pᷣſto nanq; eſt nobis gratia dei/⁊ nõ ſolumof
fertur:ĩmo nobis repugnãtibꝰ pene ingerit᷑/

peneq; violenter impingirur·⁊ de hoc multa

audiuiſti in pꝛecedentibus;

cilimum eſt: ſed etiã iucundiſſimũ ⁊ magispᷣ⸗

acuit᷑ ⁊ ißa quodãmodo conditur

. Primũ illoꝛum eſt clamoꝛ:ſecundũ eiulatus

qui eſt vox ꝑuuloꝛũ ad patres et matres · vt

poſſunt vociferantium / vel pꝛo abſentia eoꝝ

vel ꝓdefectu alementi · Ia⁊ faciendumẽ no

bis pꝛo ſeꝑatione deia nobis / vel potius no⸗

ſtriab ipſo · Similiter ⁊ pꝛo defectu vitalis ac
ſpũalis alementi ſeu cuiuſcũq; alterius q ſu⸗
ſt

ſtentatio vite noſtre ſpiritualis indigeat a fa
cie interdum cuiuſcũq; rei terribilis / vel poꝛ⸗

ci vel canis / vel beſtie alterius eiulare cõſue
uerunt ꝑuuli · Sic ⁊ nobis faciẽdũ eſta facie

peccati/tanqᷓ;a facie colubꝛi/a facie leonis/⁊
a facie rumphee bis acute ·ſicut legit᷑ Ecc · xj.
quaſi bis acuta om̃is iniquitas · Et dẽtes eiꝰ
dentes leonis interficiẽtes animas hominũ.
¶ Tertium eſt rugitus quaſia damno grauiſ

ſimo · ſicut legitur de Eſauqͥ ſuplantat a fra
tre hereditatẽ patris amiſit q̃re irruguit cla⸗

moꝛe magno·Etipſe Dauid rugiebam age

mitu coꝛdis mei · DHebes aũt ſcire ꝙrugit
pꝛia vox turturis eſt ⁊ columbe · Qua ꝓpter

quia nullum damnum comꝑabile eſt amiſſio
ne vite / gratie / æ hereditatis eterne · Nullus
rugitus comꝑabilis eſt rugitui / qui eſt vel eẽ
debet penitentium · Ethoc oſtendit Jobiĩ ſe

ipſo dicens · quaſiinundantis aque rugit me

us · xxx · c · Hõ quia temꝑalem eouſq; doleret

amiſiſſe ſubſtantiam:ſed de amiſſione ſpiritu

aliũ na rugiebat . Quartũ veroiſtoꝝ adiuto

rioꝛum planctus eſt· hic ꝓpꝛie ꝓmoꝛte vel ꝓ
moꝛtuis fieri ſolet · Peccatoꝛ igitur qͥ ſe moꝛ⸗

tuum in peccatis videt:habet moꝛtuũ quem

plangat · ſemetipᷣm videlicet Plangat igitur

inq; planctu nulli comꝑabili · Mihilomin em̃
⁊ plangere debet chꝛiſtum dſim / ſibi moꝛtuũ ·
Apoꝛtuũ inq; a coꝛde ſuo /in quo habitare ꝑ
fidem ⁊ viuere debuit · IOpſaq; pꝛeſentia ſua/
vitam anime ſue viuiſicare · Inſtar igi᷑ marie

ptien adiutoꝛia ofonis / qb' vox

2

D

magdalene ſtare debet penitẽs pctõꝛ ad mo⸗

numentũ ploꝛans · Monumẽtum autem ſi⸗
ue ſepulchꝛum ipᷣa fouea:ſiue pꝛofunditas vi
tioꝛum ⁊ peccatoꝛumeſt· Ad hancdebetſta⸗

re/eamq; attentiſſime oculis coꝛdis intueri:

IYbiq; plangere ſemetipſum moꝛtuum/vchꝛi
um dñm vt pᷣdixi tibi · hocẽa coꝛde ſuo moꝛ

tuũ ·ſicut legik de maria magdalena Job· xx·

(Cum

imuinod⸗

4

1

iyeimni

innnn

veracte
geni/
tunelt
toreblie
Aommd
Pininma
deſcero⸗
ſtequide
kſuſpr⸗
tinüdoe
Denrio
nado
mnsne
iuueni
nenti
lobed.
ſedoetea
füſupta
Ncoſion
kehebe⸗
cls un
Deus⸗
cnioſep
Wluunn
ger⸗
ſinafus
Putntent
albuse
Gederts
Wicn
1Mer
Gunf
coprs
deofon
Hhoriea.

irquii

ſopgn

ſbeiloen
rteid
nfoel

LCapitulum XXXVIII

N Quintũ eſt gemitus / hoc eſtreſonantia ex gitur · Ofo humiliãtis ſe / nubes penetrabit:

X intimodoloꝛe · ꝓpterquod dixit Gregoꝛiꝰ· qꝛ ⁊ donec ꝓpinquet nõ conſolabit᷑:⁊ nõ deſcen
4 ſe dit donec ꝓſpexerit altiſſimus:vel obnubila⸗
A⸗ tium cogitationũ:vel nubes ipas ſanctoꝛum

cbe tum ẽ ſuſpiriũ:⁊ ẽ quaſi fatigati animi/ſpira⸗ penetrabit/ad modũ nuncij ingerentis ac ĩi⸗
concinn tio debilis ad foꝛmationem vocis non ſuffici⸗ pingentis in mediũ turbarum: ⁊ irrüpentis
einlan ens · vnde ſuſpiriũ dictũ eſt · quaſi modica vel eas vt apꝛopinquet ei ad quẽ mittit᷑· Et hoc
Wes diminuta ſpiratio · Et videt᷑ eẽ ex vehementi ſonant iilla verba · donec apꝛopinquet nõ cõ⸗
ntaeo deſiderio aliqd obtinẽdum:ſiue qͥd amiſſum ſolabit᷑ · Inſtar fidelis ⁊ ſtrenui nuncijqͥ nec
dumeno ſiue quid aliud: ꝓpter quod vniuerſaliter di⸗ requiẽnec conſolationẽ habet:donec ꝑuenit
Nusno⸗ cit᷑ ſuſpirare qᷣs /vlaſpirare ad aliud C Sep ad illũ ad quẽ mittit᷑ Quẽadmodũ ille Elia⸗
Mals ge timũ vo eſtſingultus quiinuehemẽter diuq; zar diſpenſatoꝛ domus Abꝛae:qui comedere
dins di⸗ dolentibus excitariſolet · Concuti᷑ vehemẽ⸗ noluit doneclocutus eẽt ſermões ſuos · ſicut
geneg tia doloꝝ:quouſq; viſcera/dolẽtiũ /acſingul⸗ legit᷑ Beñ · xxxiiij Ethoceſt qð ſequit᷑ in ſer⸗
lsychn tus in eis ꝓpter hoc generetur in ventre/nã moneßpdicto· Hõ deſcendet donec aſpexerit
RWũÜR inuenit᷑ plerũq; in eis qͥ cũ doloꝛe magno pe⸗ altiſſimus· Hic igit cõſideranda ſunt nuncij
icſtbe nitent:⁊ eſt in ventrepeccatoꝝ vera deſigna qui ſint boni·omia em hmõi reqͥrunt᷑ in ofo⸗
lnie tio quedã penitudinis dehac etiã ꝙ idem be nec Et pꝛimũ illoꝛũ ponam/agilitatem ipſi
cär⸗ ne dolet cogitauit· vel eoipo tunſionib duro us nuncij: Nemo em̃ ſapiens in longinquam
RWZMD rü ſupplicioꝛũ dignũ ſeconſitet᷑· Fiut aũt iſte regionẽ mittit nunciũ:qui nõ valeat ambula
RK ꝑcuſſiones pectoꝛũ ꝓeo coꝛ humanũ ſede re· Hic aũt eſt vel qui iam infirmitate pᷣmitur
n⸗ gui re habet in pectoꝛe · Publicanꝰ ille euangeli⸗ vel facile laſſatus deficit in via·quod euiden⸗
Mnruf⸗ cus Luce.· xviij percuciebat pectus ſuũ diccs ter apparet in ilo quidifficultate magna/ co
—½ Deus ꝓpiti eſto mihipeccatoꝛi:Et dei di natu magnoa multo:vix totavna ſeptimana
W ctis ſepteʒ manifeſtũ ẽ vnicuiq;/ ꝙad ofon oronẽdñicam dicere poterit · ita vt in vnaqᷣq;
—RK adiuuant:⁊ per eadeuotio ei occaſionaliter die ſeptimã ꝑtem ipſius · Hoc eſtvnã de petiti
iprer auget · Percuſſiones vero pectoꝛu:gram pe onibus ſeptem/que in ea cõtinent᷑ cum ma⸗
niſio nitudinis pꝛouocant /ſimiliter ⁊ augent· Im gna difficultate etiam diceret· Et hocnarra⸗
Huilus pꝛimit᷑ em vehementer ꝙ coꝛtalia cogitauit. uit mihiſacerdos cui ꝑꝛochianus erat ⁊ qui
twaei ꝙ talibus conſenſitꝙ talia dignuʒ voluit ſibhi abeo vixiſtud potuit extoꝛquere vicʒ ꝙ ſaltẽ
i eſſe duris ac diris ꝑcuſſionibus. Inſinuat eti ſeptimam ꝑtem or̃onis dñice vna quaq; die
e am ipſum peccatoꝛẽ iam redijſſe adcoꝛ ſuumm diceret⁊ ſic totã oronẽ dñicam in ſeptimana
den ⁊ ꝓpter hoc inuenire ſe /⁊ videre in illo ꝙꝓ di⸗ vna compleret: Cui ſimiles multiſunt quivxx
gdaen gnum ſit ꝑcuſſionibus · Et hic quidẽ finẽ fa⸗ incepta orone ſtatim ab ipa deſiſtunt ⁊ defici
nuſn cio ꝑtis pꝛime tractatus iſtius:in qua agitur unt:ipᷣm ofonis laboꝛẽ impoꝛtabilem reputã
unn de ofone / ꝓut ipſa eſt quodãmodo oꝛatio re-⸗ res · ⁊ velut onus grauiſſimũ / illud ſtati pꝛoij
.⸗ thoꝛica:⁊ partibus aſſimilantur eis · cientes. Quibus quo ad ipſos ꝑtinet ⁊ q‚ũ
inen oꝛatio ſit quaſi nuncius ad deum miſ Maroremege wranhamnnaſn Katsgees
4 ſus· Capit ulum XXXVII tima. eftt ,. H
, 1 †1ν nantibus em ad ſe/ ꝓut ꝑmittit eoꝛũ infirmi⸗
ſnc 0.² ſt hec Igitur tas/nunq; deerit auxiliatoꝛ deus Quemad
ꝓſequamur alias ſimilitudines modum ⁊ in illo de quo ꝓximo feci mentionẽ
M compꝑationes orfonis · Dico igi fſactũ eſt:qui paulatim intm̃ robur ad penitẽ⸗
ginm npꝛimis: quia ipla oro que eſt ad deum: ve⸗ tiamagendã conualuit: vt ab ipo ſuo ſacerdo
um lut quidã nuncius eſt/ quiad deũ mittit᷑:⁊ ad tepeteret:ꝙ eipenitentiã q;tũcunq; grauem
nnſ. ipm intrat · ſicut dicit btũs Augꝰ·ſuperverbo ⁊ durã vellet iniungeret· Non em̃ ſolũmodo
inon iſto pẽ · Intret oro in conſpectutuo · Dñe · di⸗ leuis ad poꝛtandũ facta erat eiꝑnia oĩs:ſed
tuſtn cit inq; his verbis · Mira inq; virtus or̃onis: etiã deſiderabilis runcunch.d Auͤ ii qrat
nnmen que illucintrat addeũ ·quo caro ꝑuenire ne- vñ nobis iſta infirmitas oꝛandi:quibñ ꝑdieʒ
cn quit · Ecci · xxxv · Satis ipam eſſe euident nũ integrã fſabulantes nõ fatigamur /in ſᷣmoni⸗
ſono bus ocioſis vel etiã noxijs / ⁊ etiã in fmoeb⸗

Gnr

veraciter oꝛare/eſt amaros in compunctiõe
gemitꝰ/nõ verba cõpoſita reſonare · ¶ Sex⸗

cium fidelem/ac diligentem expꝛimit:vbile⸗

Capitulum

ofonũ qui vtiq; ſalutares⁊ iucundiſſimiſunt
tanto laboꝛe affligimur:tamq; facile fatiga⸗
mur · Rñdeo in hoc /ꝙ ſicut aſcẽſus coꝛꝑalis
admodũ laboꝛioſus ẽ nobis:⁊ tam facile nos
fatigat: ꝓpter grauitatem coꝛpoꝛũ noſtroꝛũ
ſic etiã oro que aſcenſus ſpũalis eſt in deum
ꝓpter oꝛiginalis coꝛruptiõis grauitatẽ:nos
tm̃ fatigat/⁊ deijcit in defectum · Aſſuetudie
tñ ⁊ leuiterleuigat᷑:hmõi grauitas pꝛeſertim

cum adiutoꝛium gratie dei ſemꝑ aſſit oꝛanti-

bus: ⁊ oꝛare conãtibus · ¶ Et eſt nunciꝰhmõi
quiin via ſpoliat᷑ a latronibus:interdũ auteʒ
occidit᷑· Latrones intelligo/impꝛobas cogi⸗
tationes /que ſe oroni ingerũt:⁊ eamlachꝛy⸗
mis pijs ⁊ ſanctis deſiderijs/etia ipᷣis cogita⸗
tionibus ⁊attentione ſpoliant· Ipamq; ſua⸗
uitatem vngenti:de qua in pᷣcedentibus au⸗
diuiſti / ſubꝛipiunt vel etiam rapiunt violeter
Et hec ſunt bona ipſius oronis /quibus in ce
leſti conſiſtoꝛio ꝓcurare debet/⁊ expedirene
gocium oꝛantis· Heu quot nuncijſic ſpoliati
intrant/celeſte illud conſiſtoꝛiũ: ꝓpter qð et
minus bene ibi recipiunt᷑:⁊ difficilius expedi

unt negocia ipſoꝛũ:a quibꝰ mittunt᷑ · Hepau

peratus em̃ nuncius:a pauꝑe miſſus videtur
Nec apparet etiã miſſus pꝛo magnis velardu
is negocijs negligit etià negocium vel nego
cia ſua:qui talem⁊ taliter mittit·Cui emſunt
coꝛdi negocia:que deferre debet iſte nunciꝰ
ad celeſtem curiam:ſolennẽ mittit nuncium
ad illam:nõ paupꝑem/velpannoſum:⁊ qͥ nul⸗
lihonoꝛi vel gre ibi habẽdusvideat᷑ · Hec aũt
eſt ſolennitas nuncij iſtius: apparatus ſcʒ/ et
oꝛnatus:quem tibipᷣdixivicʒ intentiõis ⁊ at⸗
tentionis deſiderioꝛũ ⁊ alioꝛũ /ꝑ que in pꝛece
dentibus audiuiſtiofonem adiuuari · An ve⸗
ro negocia iſta ꝑ oꝛationem gerenda⁊ expe⸗
dienda ſunt:tam ardua tanq; magnaſint:vt

ſolennitatẽ nuncij merito requirant· Mani⸗

feſtum eſt exhis que petunt᷑ ꝑeam · ⁊ ex ipſo
a quo petunt᷑: Nulla naq; negocia comꝑabi⸗
lia ſunt negocijs veniarũ/gratiarũ/⁊ gloꝛia⸗
rum/⁊ hecꝑ oronem pᷣncipaliter intendunt᷑·
Negociũ vero pacis refoꝛmande inter deum
altiſſimũ/⁊ eos ꝓ quibus oꝛat᷑:qᷓ;tuʒ ſit quis
ignoꝛat:? Quid dicam de negocio ſalutis: de
negocio in quotantis accuſatiõibus ad moꝛ
tem oꝛãtis agit᷑ qualem aut qᷓ;ta opoꝛteat eẽ
nunciũ /vel ꝓcuratoꝛẽ:ꝑ quem tantis accuſa
toꝛibus/⁊ ſuꝑ tantis accuſationibus:reſpon
deriopoꝛtet quis ignoꝛat: Eſt em̃ accuſatoꝛ
in negocio iſto ipe diabol om̃es angeli eius

qui non ceſſant nos accuſare die acnocte · ſiẽ

legit᷑ Apocałxij·Cuiꝰ aſtucia nulla iuris peri

toꝛum pꝛudentia comꝑari poteſt · ¶ Oſics E

dixerit · quia poſtq; cauſa oꝛantis criminalis ẽ
qm̃ in ea in multis criminibus agit᷑: cõtra ip⸗
ſum:nõ poteſt agiſeu expediriꝑ nunciuʒ ſeu
ꝓcuratoꝛẽ · Dico quia ſᷣm illam cõmunẽ ac re
gularem intelligentiã:verũ eſt quod dixit · qᷣ⸗
niam ᷣm hoc ꝓcuratoꝛ/nec vox/nec verbuʒ/
nec reſponſio eius eſt contra quẽ agit᷑ crimia
liter · Oꝛatio aũt ⁊ vox/⁊ verbũ / ⁊ reſponſio
eſt oꝛantis:qua ꝓpter ꝑſonaliter compꝑeretĩ
celeſti ac diuinali conſiſtoꝛio · cuiꝰ oro ibi ẽ/ac
pſonaliter/ac ꝑ ſemetipᷣm ſe defendit:qui per
oronẽ in illo conſiſtoꝛio accuſationibꝰ reſiſtit
Voce nãq; ꝓpꝛia verbo ⁊ reſponſione ſua ꝓ
pꝛiam cauſam ſuã ibi defendit:⁊ ibi eſt perſo⸗
nali pᷣſentia:vicʒ in cõſpectu dei altiſſim: vbi
⁊ ipſi coꝛanniologiſt Si vero quereres a
me:vñ ⁊ vbi accipiet᷑ iſta ſolennitas nuncij et
vnde habebit᷑ nuncius iſte ſolennis · Rñdeo
tibi / quia pater ipſe miſcðarũ:qui toti gene⸗
rihumano tam miſericoꝛditer/tãq; mirabilit
pꝛouidit de aduocato ⁊ ꝓpugnatoꝛe/atq; in⸗

terpellatoꝛe ſempiterno:vicʒ de chariſſimo ⁊

bñdicto vnigenito ſuo deo:vicʒ ac dño nr̃o ie
ſuchꝛiſto: ꝓuidebit ⁊ tibide nuncio iſto:⁊ nũ⸗
cij ſolennitate:niſi ignauia ⁊ negligentia tua
hoc impediuuerit · ¶ De ignoꝛantia quippe vl
impericia circa ea que oronis ſunt nõ erit ex

cuſatio:poſtqᷓ; que pceſſerunt in hoc tractatu

vel audiueris velinſpexeris· Adiuuaberis q;
nõ parumad impetrandũ a patre miſericoꝛ⸗

diarũ / nunciü iſtum ſolennẽ: ſi verbis poten⸗
tibus ⁊ ad depᷣcandũ compoſitis quoꝛũ mul⸗

ta ſupꝛa tibi in pꝛecedentibus aggregata et
congeſta ſunt:vſus in conſpectu eius fueris:
ad petendũ ab eo munꝰ⁊ gram ofonishuiꝰ/
qm̃ in eo ⁊ per ipᷣm om̃ia ſalutaria tribuuntur
qua ꝓpter toto ſtudio inuigilandũ eſt:totiſq;

coꝛdis conatibus expoſcendũ eſt:munꝰ gra⸗

te deo oronis · Ipſe em̃ eſt qui ⁊ ſolꝰdocet oꝛa
re quos vult:⁊ dattam pᷣcioſum munus ofo⸗
nis/Qua ppter in ipſo pꝛincipio oronis:qtũ
ipſe pater miſcðiarũ adiuuare dignabit᷑: dicẽ
dum eſtei · Dñe deus pater miſcðiarũ qͥ ſcis:
mihi magno munere gratie tue ſcire dediſti
nõ eſſe auctoꝛẽ:nõ eſſe effectoꝛẽ:nõ eſſe largi
toꝛem alicuiꝰ boni:niſi te · Dediſti etiam mi⸗

hi ſcire donũ oronis tante vᷣtutis / tãteq; gra

tioſitatis eſſe apud te/ vtin eo ⁊ cm eoom̃ia
ſalutaria dona largiaris · omibus illis quibus

Donüt
ſiotued⸗
o gle⸗
ſulcpere
fönpee
crlbueo
bipeven
cberuck
ecgice
Pbetünd
- D
6 oſfialun
ſcice⸗
ſise
pnego
Nanm
Gutien
gouers
ittenre
chyrii
aapen
lſemree
ponpt
ducere⸗
lrhhof
olaſo
ſaltasi⸗

uſicine

Nenop
ktede
IRod
ſirſten
ſeturn
tibusy
ſolum
nũſea
lagcoe
oli⸗
ledioſ.
ctamei
ſihme
grdene
lecite
one pel
peli.E
ehaben
lenyin
Cnrann
lunere⸗
hunl
npin

dglider
D
neſug
ckpenſ⸗
limwi
ererese
honcget
Büden
wigene
Gninbi
Ne t
ninot
onie
ſotmü⸗
nigtu
uipey
erier
mnatann
bensc
iencon
pon
oi
ℳ0.
ins
tu/
nrur
oric
egra⸗
NRd
N ⸗
onihin
Gr Ne
iſe⸗
eNecin
ſelargi
n
leche⸗
eoona
glbus

⸗

XXXVII

donũ illud pꝛeſtare:ſuerit pietatis ⁊ dulcedi⸗
nis tue dignatio · Largire mihi donũ iſtud in
eo placere in ea ꝑfectione quibus tibi illud ⁊
ſuſcipere placeat: ⁊ omia q ia ſalutaria q̃ per
ipᷣm petere mihi donaueris/cõcedas ·.ſic mihi
tribue oꝛare miſcdðiam tuam:vt audire me ti⸗
bi placeat:⁊ in omnibus q̃ a miſcdia tua peti⸗
ero exaudire · Scio em̃ te docente:qꝛ nec alio
nec aliũde poteſt mihi / vel eẽ vel venire tam
placitũ tibi/ tanq; efficax apud miſcðiam tuã
donũ · Debes etiamſcire · quia fidelis ac per
om̃ia laudabilis nuncij ẽ nõ ſolũ inſtare apud
iudicẽ/ vel curie dũm:ſᷣ etiam ſollicitare acceſ
ſoꝛes eiuſdem:⁊ aſſiſtentes om̃es eidem dño

ꝓ negotio ſeu negotijs/pꝛo quibꝰ ad curiam

illam miſſus ẽ/ maxime aũt illos qui maioꝛis
gratie/maioꝛiſq; poteſtatis in curia illa eẽ co
gnoueris · Super aũt om̃em admirationẽ et
mittentibꝰ⁊ nuncijs de quibꝰ agit᷑/⁊ ſalubꝛit
atq; vtiliter ꝓuiſum eſt in curia illa celeſti:vbi
q maxime poſſunt neceſſitatibꝰ miſeroꝝ ſub⸗
uenire et oĩm negotia ibi habentiũ:maxime

pꝛompti atq; parati ſunt ⁊ nũcios iſtos intro

ducere ad regeʒ/⁊ dñm curie illiꝰ / eoſq; ꝑoĩa

et in omibus adiuuare · Tales habet omnis
oꝛans aduocatos ⁊ mediatoꝛes:quos nõ ve⸗

nalitas/ſed mera liberalitas / ad interceden
dumiclinet: vtpote quos taliter charitas et

pietas poſſidẽt ⁊ qui oꝛantibꝰ occaſiones in⸗

uenire deſiderẽt adiuuãdi · Accedit ad hec

⁊ aliud dei collaudatiõe ⁊ admirauõe digniſ⸗

ſimũ:quia nullus ẽ qui cõtradicat vel aduer⸗
ſetur negociũ ꝓpꝛiũ / vel aliene ſalutis agen⸗
tibus velagere volentibꝰ· Om̃es emidipᷣm⁊

ſolum volunt:qð ſciũt velle regẽ ac dñm om⸗

niũ ſeculoꝝ:qui vult om̃es hoĩes ſaluos fieri
⁊ ad cognitionẽ vitatis venire · Hanc em̃ con
coꝛdiã facit ſublimibꝰ ſuis omipotentiſſimus
ille dñs ſeculoꝛũ ſicut legit᷑ Job/xxv · Accedit
etiam ⁊ illud bonũ:ad obtinẽdũ fiduciã ſecu⸗
riſſimã impetrandi:qꝛ nullus ẽ ibi qui nõ totꝰ
ardeat charitate:totꝰ nõ difluat pietate · Ac⸗
cedit ⁊ aliud qꝛ nullus eſt ibi cuius interceſſi
onẽ vel depᷣcationẽ poſſibile ſit ab altiſſimo re
pelli · Et ꝓpter hoc in eademmenſura:neceſ
ſe habent / pꝛecibus et ſupplicationibus nr̃is
ſemꝑãnuere · Alud quoq; non eſthicpᷣtereũ
dum:quia maioꝛi cõfidentia:qui maioꝛes ibi
ſunt exoꝛari poſſunt/⁊ debent:non ſolũ quia

humilioꝛes/ ſᷣ etiam quia charitate ⁊ pietate

ſemꝑ in om̃es ꝓpenſioꝛes atq; pꝛoſuſioꝛes

ctoꝛũ milia ſigillatim ·

Quẽadmodũ igit᷑ĩ curijs magnatũ:quinõ J

omnes ſollicitant qui ꝓmouerinegociũ poſ⸗
ſunt ⁊ volunt:ac parati ſunt /pꝛo quo nunciꝰ
eſt ibi:merito ignarus ⁊ negligens aut infide
lis reputandus eſt· Sic nuncius eſt de q̊ agi⸗
tur:ſi vel ynum extot⁊ tantis adiutoꝛibus in
curia illa dei altiſſimi·ſollicitare pꝛo negocijs
oꝛantis obmiſerit:de negligentia aut infideli
tate merito arguendus erit:¶ Docet nos et
ipᷣa eccleſia celeſti ĩmo diuino magiſterio eru
dita ⁊ edocta ſicoꝛare · quod eſt dicere/talem
hmõi nuncium ad celeſtem curiam mittere:
qui omnes deo altiſſimo aſtantes/⁊ ſingulos
pꝛo nobis ſollicitet · Ipſa nãq; oꝛationibꝰ ſu⸗

is plerũq; letanias adiungit:que ſunt ſingu⸗
loꝛum ſanctoꝛum inuocationes · ſimiliter et
omniũ · pꝛopter quoda multi ex eis ſigillatim
inuocantur · multivero in generaliquoniam

non ẽ poſſibile eccleſie dei:nominare tot ſan⸗
ollicitudo quoq; ⁊
diligentia gerendi negocij in nuncio hoc po⸗
tiſſimũ requiritur:quod ipſa arduoſitas/pe⸗

riculoſitaſq; negocij euidenter oñdit · Quid

ergo dici poteſt de nuncio:qui circũquaq; va
gat᷑ atq; diſcurrit varietate cogitationũ huc
illucq; diſtractus /ac ventilatus · ac de ipſo ne
gocio pꝛo quo mittitur:nec curat necetiã co⸗
gitat:ſed nũc in hyſpania caſtra edificat : nũc
in bꝛitaniam rapitur:nunc in almaniã diſſilit
⁊ velut palea:variarum cogitationum flati⸗
bus diſpergit᷑ · Heu quot ⁊ quanti ſunt ſic oꝛã
tes· Caue igitur tibi omnis quioꝛare intẽdis
a nuncio hmõi cuius negligentie ſimilis aut
comꝑabilis vix aut nunq; in vitijs litteralibꝰ
inuenitur ¶ Eſt ⁊ nunciushmõiqui ⁊ anteqᷓ;
ad celeſte conſiſtoꝛiuʒ pꝛoueniat:imo ſtatim
ceptoitinere/vł ad modicum pꝛogreſſus:in
via moꝛitur · Hic eſt/ oꝛatio cuius intentio in
ipſo oꝛandi tempoꝛe velmomento extingui⸗
tur:⁊ irruens alia intentio vel affectio:ad ali
ud agendum ⁊ intendendum coꝛ rapit · Ex⸗
empli gratia · accidit interdum · vt cum oꝛare
quis ceperit:incidat coꝛdi eius cogitatio de
pulchꝛitudine mulieris:pꝛofundeturq; in eo
quouſq; ipſum in conſenſum turpitudinis in
clinet · Et eodem modo ſehabet de alijs con⸗
cupiſcentijs · Nullum em genus concupiſcen

tie · quod per cogitationes eouſq; in coꝛdibꝰ

oꝛantium pꝛofundari non poſſit · Obſecran⸗
dus igitur eſt omnipotens ⁊ miſericoꝛs deus
vt dirigat nuncium iſtum ante conſpecajſßli
*

E

)

SSSL

ä
S“

f f f

A tionis¶D

Capitulum

cuſtodiat ſanum ⁊ incolumẽ in ipſo itinere:et

etiã coꝛamſe · Nunciũ iſtum totis aſtutie ſue
conatibus interficere intẽdit diabolus· vtpo

te qͥ negociũ noſtre ſalutis implacabiliter ſo

odit atq; perſequit᷑: MNec ſolum in via vt pᷣdi⸗
xi tibi:ſed etiã in ipſo dei aſpectu · ¶ Plerũq;
em̃ipſa oꝛatio que ante dei conſpectum iam
intrauit: modo quo pꝛedictũ eſt ibi extingui⸗
tur · de quo memini meipſuʒ exclamaſſe mul
totiens addominuʒ:vt ſaltem in cõſpectu eiꝰ
atq; pꝛeſentia eſſet of̃oni mee pax atq; ſecuri
tas:⁊ ne ꝑmitteret vllo modoꝛum coꝛam ſeil
lam occidi:pᷣſertim cum nuncij quiad illũ de⸗

ſtinantur:pꝛotectiõe eius atq; cuſtodia gau⸗
dere debeant non ſolum ante illum:ſed etiaʒ
in itinere ſiue in via · Petebat hoc ſatis euidẽ
ter pꝛopheta cum diceret · Dirigat᷑ ofo mea

ſicut incenſum in conſpectu tuo· Cum em pe

tebat eam dirigiante conſpectum dei:pete⸗

bat etiam eam in via cuſtodiri · Similiter cũ
ipſi dei conſpectui eam oꝛaret dirigi · Oꝛabat

etiam ⁊ cum hoc:eam ibi cuſtodiri:ne intoꝛ⸗

queretur vel diſtoꝛqueret᷑ a rectitudine intẽ
ebes etiam ſcire cumhis omnibꝰ
quia inuenit᷑ nuncius hmõi excõmunicatus
interdum·⁊ pꝛopter hoc in celeſte conſiſtoꝛi⸗
um nullatenus admittetur ·ſicut legi᷑ Pꝛo⸗
uerb · xxviij· Quideclinat aures ſuas ne au⸗
diant legem:oꝛatio eiꝰ erit execrabilis· Qua

pꝓptet nec in celum ſacratiſſimum admittet᷑:
neca ſacratiſſimis ciuibus celeſtibus recipie
ur . qͥn potius vt execrabilis excludetur ⁊ re
pelletur cum indignatione ⁊ execratione· p⸗
pter hoc aũt nõ imerito a verbis eius aures

dei auertunt᷑ · Alibi etiam ſcriptumeſt· Ma⸗
ledicti qui declinant a mandatis tuis· qua p

pter maxime maledicti qui maxime declinãt

ab illis · Hi aũt ſunt:quinec etiam ꝓpinqua⸗
re volunt vt illa audiant. AMaxime em̃ſe lon
ge faciunt a mãdatis dei: qui nec ſlla audiũt

nec faciunt· Qui vero illa ſaltemauduũt nec
faciunt:non tam longea mandatis dei ſunt:
Cum ergo manifeſtum ſit tibi:quia nunciꝰex

cõmunicatus non impetret niſiſupexcõmu⸗

nicatione manifeſtũ eſt ⁊ tibi·quoniam cum

celeſte illud conſiſtoꝛium:latere non poſſit ta

lis excõmunicatio talis nuncij:quia omnino
iſte nũcius ibi nec aliquid impetrabit nec au
diek · Caue ergo tibi:ne deus eum pꝛo excom
municato habens:verbis eius auditum com
mMunicare recuſet: tunc em eſt neceſſe:vt ipſe

te excõmunicatum habeat· ⁊ ppter hoc audi
tus ſui vel audientie ſue cõmunionem nõ im
merito tibi deneget ·vtinã aũta uertãt qᷓ; fſoꝛ⸗

midaãda ſit/q;q; hoꝛrifica excõmunicatio iſta:

per quam nec verbum ſuum quibuſdam cõ⸗
municat miſericoꝛs deꝰ:cum om̃i generi pec
catoꝛum verbum deicõmunicandum ſit·Ex⸗

ceptis illis dũtaxat quos canes/⁊ poꝛcos vo
cat veritas Matth · vij · vtinã attendant⁊ illi

quibus tam ſtudioſe tanq; abundanter com
municatur verbum dei:qᷓ;ta largitate gr̃e dei
hoc ipſis fiat· Mon em̃ facit taliter omi natio⸗
ni:pꝛeſertim cum expꝛeſſe legatur Actꝭ xvj·

QMuia pꝛohibiti fuerunt apoſtoli a ſpirituſan

cto:verbum deipꝛedicare in aſia: Cauendũ
eſt a fatuitate ⁊ ſtulticia nuncijiſtius: Fatu⸗

em̃ eſt atq; ſtultus nuncius /quipetit qð non
eſt petendum:ſicut dicit beatus Auguſtinus
de illo qui petit adeo/vt occidat inimicũ ſuũ

Stultiſſime enim petit cum velit ſe eſſe iudi⸗
cem inimici ſui: DHeum autem ſuum toꝛtoꝛc-

JZudicem em ſe gerit inimici ſui:dum ipᷣm reũ

moꝛtis diiudicatpꝛoculdubio deum vultha⸗
bere toꝛtoꝛem illius:oc autem qᷓ; inconue⸗

niensſit/quis non videat:dum in tam vili of
ficio deum ſibi ſeruire vult:officio vicʒ carniſi
cis ſeu toꝛtoꝛis ſemetipᷣm autem in tam ſubli
mi/tantiq; honoꝛis officio/ facto ipſo collocat

vicʒ iudicis pꝛeſidentis · ¶ Eſt ibi ⁊ alia ſtulti

cia ſicut ibidem dicitidem Auguſtinus:quia
vult homo huiuſmodi:frangipontem miſeri
coꝛdie diuine:ne habeat inimicus eius /ꝑ qð
reuerti poſſit ad deum; Hoc enim per moꝛteʒ
agitur imꝑatis ⁊ impꝛouiſis peccatoꝛibus:vt
redire nõ poſſint ad dei miſericoꝛdiam ⁊ gra
tiam:quam cum poſſint inuenire:querere cõ
tempſerunt· ¶ Conſidera ergo arduitatem
multitudinem/ magnitudinem negocioꝛũ:
que agenda habes in illa ſublimicuria:et ne

mittas verba tua per nuncium ſtultum: Ex⸗
pꝛeſſe nanq; legitur Pꝛouerbxxvj· Claudus
pedibus / et iniquitatem bibens:qui mit⸗

tit verba per nuncium ſtultum· Aanifeſtuʒ

eſt tibi · quia claudus pedibꝰ nec ad bona cur

rere/ nec ambulareneca malis fugere/ nec
declinare poteſt · Et pꝛopter hocneceſſe ha⸗

bet bibere iniquitatemhoc eſt penam iniqui

tatis ſue· Hmõi autem nuncius cum ſapiens
fuerit/⁊ bona/pꝛocurat atq; impetret mittẽ⸗
ti ſe:⁊ auertit mala ab eodem· Indulgentiaʒ
quoq; ⁊ culparum ⁊ penarum/ nihilominus

octnel
poͤhe
veriſt
leſen
boin⸗
tuurab
Pepee
feabhol
dunmbo
Pemnor
Gluran
Pecdie
gliout
rande
Verd
tiſſin
iqe
pituae
wereg
hmöi⸗
moſa
ſaere
ſiuee
eſin
Ma
fſrbon
Pbinete
ncpſenn
rin
Wve
mninc⸗
ſiman
Pn
1
cf⸗Ne
lterunt
famnanun
nüdhna
ſelege
qicum
ramnE
Ceſeſtin
ſenaſol⸗
aunorp.
ipere
um
(debet
Lalaſi
weri
orene

ennoin
Urhſor
noiſte
dan lo⸗
Neyper
nſerſer,
cos.
nteili
ter con
legfede,
finano⸗
Mpf⸗
lprnln
enei
;
mCnen
gltfns
mncäſei
ecſeiuch
n tond⸗
unßnrei
unlthe
Bincone⸗
M
Gcaniß
Inluvti
locat
akutti
ogi

Gſen

s
ernon,
hron
nt
n
Mnen
oi:
ane
Ex⸗
Nüml⸗
onifeſri
bor.
ne/Mee
ſehe⸗
mnahi
apiens
tmini⸗
genni
ons

O obtinet·¶ Inuenitur ⁊ alia ſtulticia in nũcijs

hmõi:qui cum ire debeant ad illamrhomam
veri · ſ nominis ſublimẽ atq; dominantem:ce
leſtem ſcilicet curiam:vadunt alias·⁊ ad ali⸗
os qm ad ipᷣm regem ⁊ dñm ſeculoꝛum·et pe⸗
tunt ab eis que ab illo ſolo obtineri poſſunt ·
Pꝛopter quod dicitur Ecẽi·vij· Noli quere⸗
re ab homine ducatum:neca pꝛincipe cathe⸗
dꝛam bonoꝛis:a deo em̃ iſta ſolo obtinẽda ſũt

Nemo nanq; aſſumit ſibihonoꝛem:ſedqͥ vo⸗

catur a deo tanq; aaron:ſicut dicit Apoſtolꝰ
Nec dico iſta ꝓpter hoc ꝙ a deo petenda ſint
alicui talia · viris em̃ bonis:⁊ petenda ⁊ ꝓcu⸗
randa ſunt honoꝛum ⁊ poteſtatum ſublimia:
Verũtñ non abipſis ſed abalijs · Inpuden⸗
tiſſima nanq; pꝛeſumptio eſſet vnicuiq;: qẽe
cũq; excellentie viro atq; pꝛeſumptuoſa tur⸗
pitudo⁊ intolerabilis dicere deo⁊ petere:fac

me regem ’fac me epiſcopum · Cum officioꝛũ

hmõitanta ſint:tãq; periculoſa onera:vt ne⸗

mo ſapiẽs ſit qui nõ ea potiꝰrefoꝛmidet qᷓ; de

ſideret·viri nanq; ſanctiſſimi: non niſi tracti
ſiue coactiilla ſuſceperunt · vnicuiq; ergo ec⸗

deſiarum eſt deſiderandus ac tota deuotiõe

T inſtantia apetendus:⁊ a deo petendus pa
ſtoꝛ bonus:Et quoniã ab hoĩbus plerũq; pe
tunt᷑:⁊ a ſolis hominibus:atq; per eos ſolos
obtinere ſperantur fit per iram deimaximaʒ
atq; ſemper iuſtiſſimam:vt deo permittente
⁊ aꝓpꝛobaãte:mali ⁊ apð ipᷣm repꝛobiloca ſubli
mitatũ obtineant:ꝓpter quod ipſe diẽ Oſee
vltimo · Dabo eis regem in ira mea:⁊ auferã
in indignatione mea · In penã igitur grauiſ⸗
ſimam ⁊ in vindictam iuſtiſſimam:pꝛeeſſe ꝑ⸗
mittuntur:quipꝛodeſſe nullo modo curant:
Et ꝓpter hoc/per eundem pꝛophetam dictũ

eſt · Regnauerũt ⁊ non ex me· Pꝛincipes ex⸗

titerunt:⁊ non cognoui · Hmõi ergo dij ope⸗

ra manuũ ſunt:⁊ idola ſurda ⁊ muta atq; va⸗

niſſima:⁊ reputantur ⁊ vocãtur · ſicut expꝛeſ⸗
ſe legitur Lach·ij ; ¶ Reperitur ⁊ nüciꝰhmõi
qui cum debeat volare in celum:currit ad ter
ram·Ethec eſtoꝛatio:que cuʒ debeat petere
celeſtia:hoc eſt ſpiritualia bona ⁊ eterna · ter
rena ſolũmodo petit: Alucem̃tendit omnis

oꝛatio:vbi eſt quod per eam petitur:et obti⸗

neriper eam intenditur · pꝛopter quod dixi/
nuncium hmõiad terram pergere:qui pꝛofl

ciſcidebebat ĩmo volare ad celum· ¶ Inuenit

⁊ alia ſtulticia in nũcio hmõi:quia adeo igna⸗
rus ẽ ⁊ inſcius vt celeſtis curie vires pꝛoꝛſus
ignoꝛet:⁊ anhabeat ibi contradictoꝛes ⁊ ad⸗

uerſarios nec videat nec attendat:ſed ipas
voces aduerſantium ⁊ contradicentium ſibi
nec audiat nec intelligat:Heu quot ⁊ q;ti ſũt
qui noboꝛantibus:⁊ veniam atq; gloꝛiã petẽ
tibus aduerſant᷑ quoꝛũ vnuſquiiq; clamat in
aures dei om̃ipotentis Contradico: In his
pꝛimi atq; foꝛtiſſimi contradictoꝛes atq; ad⸗
uerſarij noſtri:ſunt ipa noſtra vitia ⁊ peccata
quoꝛũ clamoꝛ vſq; in ſublime celoꝛum extolli
tur · ſicut Geñ · xvj· legitur · vbi ex perſona dei
omipotentis dicitur · Clamoꝛ ſodomoꝛũ aſcẽ
dit ad me · Foꝛtiſſimi iſti contradictoꝛes · qm

pꝛimi ⁊ radicales ſunt in aduerſationibus et

contradictiõibus iſtis · ⁊ eis ceſſantibus atq;
tacentibus:om̃es alij tacerent ſiue ceſſarent
penitus ab aduerſationibus/contra nos·
Secundi contradictoꝛes ⁊ aduerſarij ſunt
ofnes exercitus pulcherrimarum ſublimiũq;
militiarum celeſtium · Similiter ⁊ omniũ ſan
ctoꝛum/necnõ ⁊ animaruʒ/que occaſione vi
tioꝛum noſtroꝛum ⁊ peccatoꝛum in ignẽ pur

gatoꝛij/vel in inferno etiam detinentur / toti

q; curie celeſti inimici ſumus: q;diu vitijs et
peccatis vel etiam mundo amici ſumus.ſicut
legitur Jacobi·iiij·. Quicũq; voluerit eẽ ami

B

cus ſeculi huius: inimicus conſtituitur dei ·

Aerito igitur tanti amicidei / inimici noſtri
ſunt:qᷓ;diu inimici dei ſumus · Amicus em̃ ini

mici dei · inimicus eſt dei ·quibus vero occaſi⸗

onem/vel peccandi vel perditionis dedimꝰ:

T¶ ꝓpter hoc in purgatoꝛij igne vel flãmis ge⸗
hennalibus detinentur· QAuis dubitat quun

die ac nocte clamant contra nos⁊ dicant/vin
dica dñe ſanguinem noſtrum · ſicut legit Apo
całviij ·. Que etiam ſivoce tam naturali qᷓ; ſpi
rituali tacerent:ibi tñ cruciatus eoꝛũ acerbiſ
ſimi ipᷣa veritate clamant vt pꝛedixi · Cuʒ em̃
redemptio animevnius pꝛopꝛie diuicie ſunt ·
ſicut legitur Pꝛouerb · xiij · Qualiter putas
vel putare potes non clamare animas cõtra
clericos ⁊ ſacerdotes qui redemptionem eo⸗

rum comedunt ⁊ in luxurijs ſuis inſigunt nec

pꝛo liberatione earuma toꝛmentis ⁊ cruciati
bus in — ſunt ſatagunt Tertij aduer⸗
ſarij noſtri atq; contradictoꝛes contra nos in
curia illa ſunt ipſi ſancti/ quibus iniuriamur
vel iniuriati ſumus·⁊ hoc vel in perſonis eo⸗
rum/ blaſphemantes contra eos nepharijs
iuramentis:quibus nec ipſi gloꝛioſe dei geni
tricia multis nec ꝑcit᷑ in aliquo / nec defertur
velin eccleſijs ipſoꝛum ·Et hoc duobus mo⸗
dis:ſiue cum ipſi miniſtri deiqui in illis deler⸗
3

CLapitulum

uiunt iniurijs quibuſſlibet / moleſtantur· Vel
etiam ipſa loca deo dedicata ⁊ ſanctis ipſis vi
olantur · Vlel ipſa bona tempoꝛalia ad ſuſten
tationem miniſtroꝛũ / deo ⁊ ſanctis illis obla⸗
ta ⁊ conſecrata veldiripiunt᷑:vel ab ipſis mõ
quolibet minuuntur· ¶ An eſt aliquis adeo
inſipiens:vt deum ac deifilium opinaripoſſit
blaſphemias gloꝛioſe ac chariſſime genitric
negligere ita/ vt eas vt dignum ⁊ iuſtũ eſt nõ
vindicet: Quis hominum iniurias ⁊ contu⸗
melias matris ſue equanimiter toleret · et ſi
poſſit nõ vlciſcat᷑quod nõ omniũ aliarũ ma⸗
trum iniurie ac contumelie tolerari quoquo

modo poſſint · Itius tñ benedicte ſemperq;

venerande matris blaſphemie:om̃igladio ⁊
igne:om̃ibus ſtudijs ⁊ viribus exterminãde
⁊ vindicande ſunt · Ve illi quicũq; ſit:q igno⸗
rat dei matrem in eo amoꝛe ⁊ honoꝛe apð bñ
dictiſſimum filium ſuum eſſe:vt honoꝛantes
eam honoꝛet:⁊ inhonoꝛãtes digna animiad⸗
uerſione puniat · Hõ pꝛeſumat aliquis deum
veldei filium / ſe poſſe habere pꝛopitium ⁊ be
niuolum:qui benedictam matrem ſuã offen⸗
ſam veladuerſariaʒ habuerit· Sic nec de dei
gratia vel pꝛopitiatione cuiuſq; eoꝛum/ qui
eius filio in celo vel miniſtrant vel aſſiſtunt:
aliquis pᷣſumere debeat velſperare ¶ Quar
tiaduerſarij ⁊ contradictoꝛes noſtri in curia
illa celeſti :demones ipſi ſunt · ſicut legit Apo
calxij· Pꝛoiectus eſt accuſatoꝛ fratrũ noſtro
rum:quiaccuſabat nos die ac nocte·¶ Quin
tus ⁊ maximus atq; foꝛtiſſimus:deus ipſe eſt
qui ſemper accuſat eos quiſeipſos negligũt
accuſare:⁊ ſemꝑ excuſat illos ꝗſeipſos in con
ſpectu ipᷣſius:ſtudioſe ⁊ inceſſanter accuſant
HBoni igitur nuncij ⁊ fidelis/acdiligentis p⸗
curatoꝛis eſt/aduerſantes ſibi ⁊ contradicen

tes in curia iſta vel placare ſibi ⁊ ꝓpitios effi

cere:vel eis ſilentium imponere velillos con

gruis reſponſionibus atq; defenſionibus re⸗

pellere:ne contra ipᷣm vllatenus audiantur:

Et pꝛimis quidem ⁊ radicalibus aduerſarijs

⁊ contradictoꝛibus:ſilentiũ imponit᷑:cum oc

cigunkt᷑ ſiue moꝛtificantur· T hoc in ſola dei cu

ria nobis nõ ſolum ꝑmittit᷑: imo etiam conce
vitur/atq; remunerat᷑ acceptatur in alijs cu
rijs cum ſub conducta ⁊ pꝛotectione iudicis
litigantes ſunt · Abſit aũt vt vitia et pctã ſub
dei ꝓrectione ſint · cũ per Apim om̃ibus dicit
ad Cołiij· Aoꝛtiſicate mẽbꝛa veſtra/q̃ ſunt

ſuꝑ terram:¶ Amplius ꝑhmõi nũcium/oꝛa⸗

tionem ad hoc directe intendit᷑:vt ꝑipſuʒ ad

uerſarij ⁊ contradictoꝛes contra nos non ſ

lum audiant᷑/vel admittant᷑ in iſto ſpũali iu⸗
dicio:ſed etiam vt inibi moꝛiant᷑ · Ipa em pia
oꝛatio:cum ꝑfecta fuerit:moꝛtiſicatrix ẽ om⸗
nium vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ ·ſic oꝛantis: moꝛtiſi
catio aũt eoꝛũ eſt ꝑ modos ⁊ vias quas toti⸗
ens audiuiſti · ꝓpſa naq; diſcretio ipſoꝝ moꝛs
eſt eoꝛundem cum recedit abeis anima hu⸗
mana/ſeq; eiſdem ſubtrahit᷑/ neceſſe habent
ruere vel caderecũ ſuſtentamentũ aliud nõ
habeant/q; miſeram animã ipam: que illa in
ſemetipſa ſuſtinet ⁊ ſupoꝛtat:Et nõ eſt opus
vt enarrem tibi ⁊ enumerem hic modos de⸗
ſtructionis/⁊ moꝛtificationis ipſarum ¶ Si
vis igit᷑ vt clamoꝛes nõ audiant᷑ vel admittã⸗
tur contra te:clama tu ex aduerſo/⁊ exalta in

foꝛtitudine vocem tuam contra ea·quãto enũ̃

foꝛtius ⁊ altius contra ea clamaueris:tanto
debilioꝛ erit clamoꝛ ipſoꝛũ:⁊ minus exaudibi
lis/ donec penitus obmuteſcẽt · Obmuteſcẽt

aũt pꝛoꝛſus/⁊ ſine om̃i voce erunt:cum toto

coꝛde clamaueris· Magnificandi igit᷑ multi
plicandi exaltandiq; tibi ſunt clamoꝛes oꝛati
onum/⁊ confeſſionum:ſivis aduerſarijs iſtis
⁊T contradictoꝛibꝰ ſilentiũ imponere.Clamo⸗
res em̃ ipſoꝛũ:validis clamoꝛibus hmõi non
ſolũ retondunt᷑/vt nõ audiant᷑:ſed om̃ino ex
terminant᷑ · Qua ꝓpter manifeſtum eſt q;tũ
valide/q;tũcunq; audibiliter ĩmo exaudibili⸗
ter apud deũ clamant/contra ulos:qui coꝛaʒ
eo tacent a clamoꝛibus oronũ ⁊ confeſſionũ ·
Validiſſime nãq; ſunt coꝛã dño deo accuſati
ones aduerſarioꝛũ hmõi:contra illos qͥ non
ſeipſos iugiter/confeſſionibꝰ in cõſpectu ei
accuſant: Nulle aũt pꝛoꝛſus i· nulliꝰ vigoꝛis
⁊ virtutis cõtra eos ſunt qui ſe ſtudioſe in cõ
ſpectu deiincrepare ⁊ accuſare non ceſſant ·
qð expꝛeſſit nobis ſpũs peros Dauid dicens
Dixi confiteboꝛ aduerſum me iniuſticiã meã
dño:⁊ tu remiſiſti impietatẽ peccati mei · At⸗
tende anima mea? admirare? lauda ex totis
intimis tuis:ſupabundantiſſimã pietatis dei
dulcedinem qui ſolo ꝓpoſito huiꝰ accuſatio⸗
nis / vicz que fit in confeſſione coꝛã ipſo:remi
ſit ſtatim impietatem peccati mei · Et ꝓpter

hoc nõ ſolũmodo ſilẽtiũ impoſuit vitijs ⁊ pec

catis cõtra ipᷣm Dauid:ſed etiam remiſit ea:
deleuit / pꝛoꝛſuſq; exterminauit ¶ O& ſiquis

dixerit · nõ ẽ mihipoteſtas aut vtus ad claamã *

dum ſic: vicʒzoꝛationibus ⁊ confeſſionibꝰ:cuʒ
adhuc coꝛde moꝛtuꝰſim · Et ſcriptum ſit · qm

non eſtin moꝛte quimemoꝛ ſit tui:in inferno

itIu
ſemmus:
ndop
coicen
lgib
ſolen
Gent
ertcon
pen
gecvi
se
eKii
Non
nte
ſam
ſu
eſtint
uo
onurn
inan
qaue
ficat
diin
rum
n
bonoꝛ
lda
usso
teeoru
ad
doch
n
o⸗
llia
ſplo⸗
lor
gale
unn
iat
Memni
ſegna
ald
igitnn
unmn/
ſtoſin
peabe
Qun
ſodon
nelcte
fesy⸗
ſela
Ar

Nonſe
Malin⸗
neßpe
e oh⸗
Sſorne
spon⸗
Prnas
mah⸗
ben
ludno
eln
Kopes
Wosde⸗
MCNR
Amnerz⸗
eulai
ioej
Belan
canan
vnueſci
unweo

Gkena

ornt
mmsiſts
Mno⸗
Non
noer
tchti
ibil⸗
orʒ
ſoni
CClſani
inmn
ne
Nr
il⸗
ens
nei
1,
s
noden
hro⸗
gremn
Mer
npec
1es:
qis
lumi?
acy
ln
ſeno⸗

aũt quis conſitebitur tibi: Aoꝛs autem⁊ in

fernus:ꝓculdubio ſtatus eſt peccatoꝛis in ꝓ

fundo peccatoꝛum ſuoꝛuʒ ſepulti:⁊ adhuc in
eo iacentis/ac putreſcentig; Sicut euidẽter
legit᷑ Ecẽ̃i·xvij· ante moꝛtẽ inquit confitere
moꝛtem inq; hmõi quã pᷣdixi: ꝓpter quod et
cõuenienter ſequit᷑ a moꝛtuo em̃ quaſi nihil
erit conſeſſio · Omino eniʒ inſenſibilis coꝛde
peccatoꝛ efficit᷑/ ꝑ moꝛtem iſtam · Et ꝓpt hoc
nec videt nec ſentit illa/in quibus tot ſepul⸗
tus eſt. Quid igit᷑ facto eius opus eſt? quod
eſt illi conſilium ſalutare-hoc eſt indubitãter
vt pꝛocuret qui camẽt pꝛo eo · Ethoꝛum cla⸗
matoꝛũ duo ſunt genera · Pꝛimum eſt oꝑaip

ſa miſericoꝛdie ·ſicut expꝛeſſe legitur Abacuc

· quia lapis de pariete clamabat/clignuʒ qð

eſt inter iuncturas edificioꝛum/reſpondebat

quod ⁊ in bono⁊ in malo intelligi poteſt · Pi
oꝛum em̃ edificioꝛũ ⁊ ligna ⁊ lapides clamat/
in aures dei om̃ipotentis:pꝛo edificatoꝛibus
quẽadmodũ de rapinis ⁊ male acquiſitis:edi
ficationes fiunt contra edificatoꝛes ſuos/ad
dñm · ſicut dicit Jacob in · iiij · c eple ſue · Au⸗
rum veſtrum ⁊ argentũ eruginauit/⁊ erugo
eoꝛum vobis erit in teſtimoniuʒ· aũt vox
bonoꝛum operũ/⁊ etiam maloꝛũ:⁊ magna ⁊

valida ſit · expꝛeſſe legitur Sapieñ · iij · Ex ini⸗

quis om̃es qui naſcuntur teſtes ſunt nequi⸗
tie eoꝛum interrogatione ſua:Et alibi· Ipſel

terrogabit oꝑa noſtra · De hoc etiã alias au⸗

diuiſti in pꝛecedentibus · Bonaigit᷑ oꝑa no⸗

ſtra ⁊ inter ea oꝑa pietatis/nõ ſolumclamãt

pꝛo oꝛatoꝛibus ſuis coꝛam dño ⁊ adipſum · ſᷣ
etiam pugnant ſuꝑ ſcutum ad pꝛotegendum
ipſos · Elemoſyna nanq; exoꝛat ab omnima⸗
lo:⁊ ſuper ſcutum potentis/ac ſuper lanceaʒ
aduerſus inimicum tuum pugnabit · Sicut
legitur Ecci · xxix · Alij clamatoꝛes efficaciſſi⸗
mi atq; validiſſimi interceſſoꝛes ſanctiſiue qͥ

hic militant:ſiue qui iam cum chꝛiſto domino
regnant.Et hiinter eos validioꝛes in conſpe
cCtu dei altiſſimi gratioſioꝛes ſunt:Pꝛopter h

igitur ⁊ commutatione bonoꝛum tempoꝛali⸗
um viroꝛum ſanctoꝛum quiadhuc in mundo
iſto ſunt:pꝛeces pꝛocurande tibiſunt ·etetiaʒ

pꝛecibus et obſecrationibus emendicande:·

Quanto foꝛtius igitur eoꝛum qui cum chꝛi⸗
ſto domino regnant ⁊ gloꝛiãtur · ¶ An times
ne tot et tantis clamantibus pꝛo te:clamo⸗
res vitioꝛum et peccatoꝛum tuoꝛum audiat

pꝛelargus miſeratoꝛ deus? Abſit · cum nihil

odiat miſeratoꝛ deus pꝛelargus / niſi vitia ?

peccata · Abſit/vt ea audiat contrate:⁊ tam
caros taq; gratos interceſſoꝛes tuos repel⸗

lat· Sancti quoq; qui contra nos clamant:

ꝓpter iniurias ⁊ cõtumelias:placãdi ſũt emẽ
datiõe cõtumeliaꝝ ⁊ iniuriarũ/ qs eis irroga
uimꝰ:Et nihilominꝰ pᷣcibus⁊ ſuplicatiõibus
qualibꝰ⁊ q;tis poſſumꝰ·.Hoc aũt docemur in
exemplo beati Geneſij:qui pꝛiuſq; oꝛare pꝛe⸗
ſumeret ꝓ archidiacono /quẽ in vita iſta dile
xerat:placauit inclitã vginẽ ⁊ martyrẽ agne⸗
tam:⁊ quendã alium ſanctũ:quibus ablatio⸗
ne poſſeſſionũ quarũdam/ iniuriatus fuit ar
chidiaconus ille in eccleſijs eoꝛũ · C He aia⸗
bus vero que tam in inferno q́;in purgato⸗
rio contra nos clamant:quid aliud nobis fa⸗
ciendũ eſt:niſi vt ⁊ per noſmetipᷣos qᷓ;dtũ noſᷣ
datur:pꝛo liberatione ipſarũ ſatagamus· Et
etiam per alios ad hoc ipſum laboꝛemꝰ:emẽ
dicantes eis alioꝛũ ſuffragia: qui noſtra ulis
ſubtraximus · nec intelligas in hoe ſermone
meo/ꝙ pꝛo liberatione animarũ que in infer
no detineri ſciunt᷑:pꝛeces faciende ſint · ſRᷣ dũ
hoc ignoꝛatur:non eſt pigritandũ qͥn pꝛo eis
⁊ cõiter ꝓ fidelibꝰdeſunctꝭ oĩbꝰ/ſuffragia fiãt
Scit em̃ de opᷣs qͥbꝰꝓdeſſe vel poſſint velde
beant · nec patietur aliquẽ eoꝝ defraudari a
fructu/ quiei cõpetere poteſt ex huiuſmodi
ſuffragijs ¶ Caue aũt tibi tota diligentia · ne
beatam ⁊ intemeratã dei genitricem aduer⸗
ſariam habeas vllo modo:cuʒ impoſſibile ſit

te placatum aut pꝛopitiuʒ habere benedictũ

filium eius:ipſa tibi offenſa vel aduerſante:
Ipſa quoq; tibi pꝛopitia vel fauente:impoſſi
bile ſimiliter ſit/ vllum ex omnibus militibus

celeſtibus / vel quẽqᷓ; ex tota illa eccleſia ſan⸗

ctoꝛũ nõ eẽ ꝓpitiũet fauẽtẽ:Ipſa etiã apꝑien⸗
te/ os ſacratiſſimũ / os gratiarũ / os bñdictũ
ſuum/ad loquẽdũ miſericoꝛdiſſimo filio ſuo
pꝛo te:omnis iniquitas tua/⁊ adueſarioꝛum

Ab

fuoꝛum opilabit os ſuum· Omnes em obbmu

teſcent · totaq; illa celeſtis curia:incipiente
ea loqui pꝛo te:loquetur benigniſſimo miſe⸗
ratoꝛi filio eius ¶ Qualiter auteʒ placandus
ſit ipſe iudex vniuerſoꝛuʒ/⁊ dominus noſter
ieſus chꝛiſtus:iam audiuiſtiin pꝛecedentibꝰ
Et vnus modus eum placandi eſt:vt tuipſe
placatus ſis pꝛoximis tuis· Memoꝛ igit᷑ eſto
eius · quod legitur Eccẽi · xviij · Homo homini

Ac

ſeruat iram:⁊ a deo querit medelaʒ :De hoc

⁊ in eis qͥpceſſerunt.Et in tractatũde opꝑibꝰ
⁊ mirabilibus virtutũ · Et in caplo de miſcðia
multũ audiuiſti · AMatch· xvj· expᷣſſe lest ex

*

verbis dñi · ſerue neq; om̃e debitum dimiſi ti⸗
bi/quoniã rogaſtime. Ex quo expꝛeſſe colli⸗
gitur qᷓ;tũ poſſunt ⁊valent apud miſericoꝛdi
Ann dei pꝛeces etiaʒ peccatoꝛum:cum extoto
coꝛde ad ipſum clamauerintNumeratr eti⸗
am ⁊ nõ imerito inter ſtulticias ⁊ fatuitates
nuncijiſtiꝰ:ꝙ ipſis negocijs licet arduiſſima
ſint:nec curat nec cogitat /niſi hoc ſoluʒ ꝙ pe
titionem nudam poꝛrigit ⁊ offert deo omnis
ignoꝛans. quid illa contineat/⁊ quid per eaʒ
petat᷑ Et hec manifeſta ſunt in omibus oꝛan
tibus /qui labijs ſuis ſtrepunt/⁊ tumultuant
in eccleſijs ſola inania/pꝛoꝛſus ab eis que de
ſiderare ⁊ per oronem peteredeberent con⸗
traria cogitantes:⁊ de his que verba oꝛatio⸗
num ſignant nihil omino intelligentes/qᷓ;uis
aũt iſta magne ſtulticie ⁊ itolerabiles ſint:nõ

ſunt tamẽoꝛationes hmõi contemnende vel

abijciende· Iſte em ſunt/quẽadmodum laici
litteraum:ſignari/poꝛrigentes ⁊ offerentes

ſummo pontificipetitiones ſuas in ſcriptis·

cum om̃ino ignoꝛent quidin illis contineat᷑:
⁊ quid in ipſis vel per ipſas petatur · Sũmus
vero pontifex/nõ adignoꝛantiam ipſoꝛum/

ſed ad petitionem reſpicit ⁊ attendit· Nec pa

rum velleue eſt ꝙ per ignoꝛantiam iſtam in⸗
terdum/ ofonideperit ⁊ oꝛanti:¶ Om̃i em̃
modo ⁊ ſtudioſius ⁊ obnixius q; illud qð etiã

non cogitatur · inuenitur:⁊ cum eis que audi

uiſti in nuncio iſto/quamoꝛationem dixi / du⸗
plex eſt peruerſitas Pꝛima eſt· quia ſibimet
contradicit · Eſt em̃ rectitudo oꝛationum cõ
uenientiſſima:vt oꝛans eum/omis/ manum
poꝛrigat ad capiendum quod petit:ad queʒ
dirigat ſermonem petitionis · Et ita faciunt
omes mendicantes ⁊ elemoſynaria benefi⸗
cia petentes · Manu em ⁊ voce in euminten
dunt / a quo beneſieri ſibi petunt · ZLibi auteʒ

notiſſimum eſt:quia manus in eam parteʒ ex
tenditur / in quã tendit ⁊ oꝑatio · Qua ꝓpter

qui tantundem agit niſi oꝑa diaboli:ad eum

habet extentam pꝛoculdubio manum ſuam ?[
Ab eo igitur petit impleri manum ſuam: cui
illam poꝛrigit · Qua ꝓpter contrarius eſt ſibi
ipſi · Deuote ⁊ a deo petit beneficium:manuʒ

vero ad diaboluʒtendit qua peruerſitate qͥd
intolerabilius eſtimaripoteſt · ¶ Secunda ꝑ
uerſitas eſt qualis in ludo fieri conſueta eſt ·

ludo inq; qui vulgariter vocaturludus aſini

vbi ad ipſum emptoꝛem doꝛſo verſo ſermo di

rigitur:⁊ de pꝛecio aſini cum eo tractatur.Di

co igitur quia ad eam partem/⁊ad eas res⸗

Capitulum

facies mẽtis obuerſa eſt:⁊ adeas reſpicit q̃̊s
cogitat/vel de quibus · Ipſa em̃ cogitatio ſi⸗
ue cogitatus:mẽtis intuitus eſt ſiue aſpectꝰ.
qua ꝓpter qͥ ipſo momento oꝛationis ad alia
mente intuetur /vel aſpicit:quaſi doꝛſo verſo
ad deum:loquitur ipſi ·quere vt ita dicat᷑ aſi⸗
num · Qꝛatio igitur hmõi⁊ ridiculoſa eſt/⁊ ip
ſi deo contumelioſa · Quis em̃ foꝛtaſſe iocoſe
aut illuſoꝛie cuiq; homini ſic loquitur:vt doꝛ⸗
ſum ad ipſum habeat/⁊ faciẽ ad alia · Iſte igi⸗
tur peruerſitates in oꝛatione ſunt contrariã⸗
tes·ſeu contradictio eius ad ſemetipſum · et
ridiculoſitas illuſoꝛia contra deum:que am⸗
be / in ominuncio ⁊ pꝛocuratoꝛe/q;tũ dedece
at:qᷓ;tũq; ipſum impediat:nemo intelligens
ignorar. eſectun quoq; vocis ⁊ loquele/ Af
q́;tum noceat negocijs que per nuncium ge⸗
renda ſunt:manifeſtum eſt tibi:⁊ iam audiui
ſti in pꝛecedentibus?quia vox oꝛationis deſi
derium eſt· Et quia muta eſt oꝛatio:quevoce
caret hmõi · Debilitas vero in deſiderio / ſi⸗
ue cupiditas:raucedo eſt in voce oꝛationis ·
¶ Quarta ergo ſtulticia/eſt nuncium mutũ

gut raucum ⁊ ſine voce audibili exiſtentẽ/ad

eam ſublimẽ curiam mitterepꝛeſertim ꝓtot
⁊ tantis/tanq; arduis negotijs:vt ſunt nego
tia animarum.Et quoniã iam edoctus es/p
deigratiam/ de oꝛatione · quia ipſa eſt pꝛecio
ſiſſimum deſiderabiliſſimum atq; magnificuʒ
dei donum:pꝛeſertim cum depurata eſt:⁊ im
munis ab imperfectionibus/ ⁊ alijs impedi⸗
mentis que audiuiſti · perfecta vero diſpoſiti
onibus qᷓs per me in hoc tractatu audis: Nõ

relinquitur tibi ignoꝛare:ꝙ a deo ſtudioſiſſi⸗

me deuotiſſimeq; acobnixe petenda eſt· cum
ipſe ſolus auctoꝛ ⁊ doctoꝛ ipſius eſt/atq; inſpi
ratoꝛ eſt ·

¶ Se cantico peccatricis aĩe· Ca· XXXx

Oſt hec pꝛoſe

luartertiam perfectionemoꝛati

onis· per qua eſt cantio / canticuʒ

ccantilena · Manifeſtũ ẽ em̃ · qꝛ pſalmi ⁊ can

tica ſᷣm plurimuʒ ſui/orones ſunt· Pꝛeterea
Eſa · xxiij · expᷣſſe ðꝛ ad aiam peccatricẽ/ ſume
citharã circui ciuitatẽ meritrix obliuioni tra⸗
dita· bñ cane / frequẽta cãticũ vt memoꝛia tui
ſit · Eo nãq; ipo ꝙ vocat eã meritricẽ:ipameẽ
peccatricẽ clamat aꝑte Queãt ẽcithara quãꝗ
ſumè iubet᷑:niſi coꝛ hũilitate excauatũ ac ꝓfũ
datũ:⁊ bonaꝝ cogitatõnũ ⁊ affectõnũ coꝛdis

ici

ſupel
conc.
ſeus
cum
ber⸗
pur
erot
Athuu
ulten
Micu
funde
fN:
Firt,
no⸗
temn
abon
¶p
et
deſhe
ſor
go
100
hurn
fiye
M
cone⸗
boden

Clagn
ichen⸗
ihy
pann
eifi
lame
caoꝛ
pꝛeſſ
ltermn
peſte
mmot
tiom
ipan
iena
Nono
nodun
litua
ſopnt
cnch
cogien
brrg⸗

neligens
enee
unge⸗
audiui
nis dec
gbepoce
tenoſ⸗
Nnonis
ummui
enie
n
ege
es
neao
ſſfan,
aim
ſhoſn
da
lioſ
n
iß

ſe⸗

nonn
Ma
ea
lune
itro⸗
iatui
me;
Ni
dis

XxXXIX

ſuperius inteſum: ac pꝛeparatũ ad reſonãdũ

concentũ quem audit: eet dixi cogitationuʒ
ſeu affectionum:non audens dicere virtutũ:

cum illas anima peccatrix von habeat · necli⸗

bera poteſtate ipſius ſit/ vt illis tendat ⁊ pꝛe⸗
paret os ſuum tanqᷓ; citharam· humilitatem
vero intellexit · De qua dicit Bernardus:qͥa

eſt humilitas quã veritas parit · Et ẽalia hu⸗
militas quã charitas parit · Facile eſt autem

vnicuiq; peccatoꝛidepꝛimere coꝛ ſuum/ac ꝓ
fundari ſub mole vitioꝛum ⁊ peccatoꝛum ſuo

rum:⁊ euacuare ipſuʒatq; exinanire a bonis
virtutum/⁊ bonis meritis · quod non eſt ali⸗
ud q; cognoſcere vel recognoſcere vacuita⸗
tem ſuam ⁊ paupertatẽ:atq; ſentire vacuum

a bonis / quibus deberet eſſe pleniſſimum ·

¶ Pꝛoinde cogitatiões bonas quibus ſe ac⸗
cuſet peccatoꝛ:miniſtret ei conſcientiam / fi⸗
deſq; etiam moꝛtua ſacrate doctrine · cuiꝰno
ſtris tempoꝛibus tanta copia eſt Affectiones
quoq; bonas/quales ſunt timoꝛ/pudoꝛ/ira/
7 doloꝛ / de quibus in pꝛecedentibus / decem
numerate ſunt ipſa vitia ⁊ peccata:ea intue⸗

ri volentibus copioſe miniſtrant · Ethoc de⸗
clarabo tibi:licet per occaſionem hoc faciam

Sunt nanq; huiuſmodi cogitationes ⁊ affe⸗
ctiones de benedictionibus dulcedinis:qui⸗
bus deus pꝛeuenit illos/quos ad gratiam pe
HB nitudinis illuſtrat ⁊ pꝛeparat.¶ Si queratur
cuiuſmodi cantionemvel canticum/cantare
iubetur meritrix iſta · Reſpondeturꝙ cantio
iſta vt plurimumhabet lamẽtationem/⁊ ve·
parum aũt ⁊ vel modicũ carminum · Decem
em̃ ille affectiones/quas pꝛenumeraui tibi/
lamentatoꝛie tantũ ſunt/⁊ maloꝛum que pec
catoꝛes in ſeipſis ſpiritualiter patiuntur:ex⸗

pꝛeſſoꝛie · Et quoniã peccatoꝛ /vere ſpiritua⸗
liter moꝛtuus eſt/a malis ſuis obſeſſus etop⸗

pꝛeſſus:que vox decet eũ niſi lamentaria/ et
maloꝛũ ſuoꝛũ expꝛeſſoꝛia:?magnum autẽ ini⸗
tium vite eſt peccatoꝛilamentari/⁊ lugere ſe
ipſum · Et magna ſperatio atq; appꝛopinqua
tio ad reſurrectionem ⁊ vitã:iĩmo vite nouita
tem que eſt vita gratie:qua .ſdeo grate ſiue
gratioſe viuitur· Et debes ſcire/quia quẽad
modum in citharis ⁊ alijs inſtrumentis/ma⸗
gnitudo concauitatis atq; pꝛofunditatis:re⸗

ſonantiã adauget atq; dulcoꝛat:Sic in citha

ra coꝛdis:humilitas quã pꝛedixi · qto em̃ ſiue
cogitatiõibus ſiue affectibus magis ſe humi⸗
lat ⁊ depꝛimit peccatoꝛ coꝛam domino:tanto

ipſi gratius ⁊ acceptius reſonat in oꝛatiõe co
ram ipſo· Quẽadmodũ dicit beatus Hiero:
HNihil adeo deo diſplicet in peccatoꝛe:vt cer⸗
uix erecta poſt peccatum · ita nihil ei gratius
in eodem/q; curuatio vel humiliatio eiuſdeʒ
ſub mole peccatoꝛũ ·ſicut legitur Baruth.j·
Anima que teſtis eſt magnitudine mali ⁊ in⸗
cedit curua ⁊ in infimis ⁊ oculi deſicientes/⁊
ganima eſuriens:dat tibidñs gloꝛiã ⁊ iuſticiã
Etũ em̃ pꝛo peccatis ſuis ſemetipᷣm humili
at/ſub potenti manu dei:tm̃ ſuꝑ ſeipᷣm ſiue in
ſeipſo deũ exaltat · Otũcũq; ſemetipſum in
eis ⁊ pꝛo eis deſpicit atq; viuificat · tantũ in ſe
metipſo deũ honoꝛat · Similiter ⁊ quãtum ſe
metipſum confundit in peccatis ſuis/⁊ pꝛo il
lis:tantũ deũ gloꝛificat:tantũq; gloꝛiam dat

deo in ſemetipſo· Dat ei⁊ iuſticiã:cum ſe iniu
ſtecontra ipſum egiſſe fatetur/recognoſcit
Dat ei ⁊ iuſticiam/cũ vitia ſua ⁊ peccata ſibi
ſoli attribuit:non facto / nec conſtellationi/

nec ipſideo contra eos qui naturã malã eum
creaſſe blaſphemant:Et quoſdam planetas

malos creatos fuiſſe/infauſtoſq; ⁊ infoꝛtuna

tos/⁊ ad nocendum naturaliter id eſt· ißa na
tura ſua potentes ⁊ pꝛodeſſe nõ valentes de
lirant:Quẽadmodũ de Saturno et AMarte
aſtronomi fatidici/mentiti ſunt ⁊ ſcripſerũt
Dat deo iuſticiã qui ſe iuſtiſicatione ⁊ vltiõe

diuina / dignüũ eſſe confitetur · ipſumq; deũ iu

ſte acturũ ſecũ pꝛedicat:ſi vitia ſua ⁊ peccata
placeat vindicare:Curua incedit ⁊ in infimis
anima/que nec etiã audet oculos leuare ad
celũ pꝛe confuſione .quia celo ſpꝛeto eiuſq; fe
licitate/infernum ⁊ eius toꝛmenta eis pꝛetu⸗
lerit· In hac em̃ reſonãtia · Pꝛima choꝛda de
bet reſonare/ fides· Et pꝛimum quattuoꝛ ſo⸗
nos ſiue voces de imẽſitate incogitabilis lar
gitatis ⁊ benificentie dei:vbi pꝛimus ſonusẽ

recogitatio beniſicioꝛũ / ſeu donoꝛum nature
Secundus recogitatio veniarum:quibus re

miſſe ſunt nobis tam culpe q; pene · Tertius

recogitatio gratiarum/perquas ad decoꝛeʒ

diuine ſimilitudinis refoꝛmati ſumus:Quar

tus / recogitatio gloꝛiarum / ſeu hereditatis
eterne:in qua ius hereditarium nobis in ba⸗
ptiſmo collatum eſt· Muta ſine voce atq; ſo⸗

no eſt / vel debilis ⁊ pene rupta choꝛda fidei:

que ſonos iſtos inceſſanter non reſonat./et

idubitant in eis et apud illos ſic reſonatchoꝛ
da fidei:quibus data eſt ſcientia ſalutis· Poſ

ſibile ẽ tñ tibi ⁊ aliter diſtinguere ⁊ aſſigre ſo⸗

Capitulum

nos fidei · vt pꝛimũ ponat᷑ recogitatio ſingula

ris illius acſtupendi beneficij/ vicʒ incarnati⸗
onis ac paſſionis chariſſimi ac benedicti vni⸗
geniti filijdei · ¶ Deinde benefſicioꝛum/que
per ſacramenta nobis inceſſanter vel collata
ſunt vel tribuuntur · In quibus ſuꝑ omnem
admirationem/ẽ ſacratiſſime euchariſtie ſa⸗
cramẽtum · ¶ Tertius recogitatio beneficij
doctrinarum ⁊ reuelationum/quibus erudi
ti ⁊ docti ſumus de ſecretis ſapiẽtialibus / de
quibus non fecit deus taliter omni nationi ·
¶Quartus ſonus eſt recogitatio diuitiaruʒ
patientie ⁊ longanimitatis dei:per quas tam
magnatos ⁊ malos /in tot ⁊ in tam malis/tã⸗
diu tam benigne /tam miſericoꝛditer / tã dul⸗
citer ſuſtinet/⁊ expectat:miriſq; ⁊ ineffabili⸗
bus ſibi ſoli notiſſimis vijs ⁊ modis:ad miſeri
coꝛdiam ſuam ⁊ gratiamreuocare ⁊ reduee⸗
re/q;tũ in ipſo eſt non ceſſat· Interdum autẽ
obſtinatiſſimos ⁊ duriſſimos/ ⁊ obduratiſſi⸗
mos/a om̃ino rebelles:conuertit adſe · id eſt
iuſtificat · Quidputas coꝛaʒ deo cogitat:qui
iſta negligit cogitare? Licet igitur choꝛdam

vnam iſtius cithare fidem dixerim:non incõ⸗

ueniẽter tamẽ pſalterium decachoꝛdum dici
poteſt · Decem vero ille affectiões que tibiſu

perius nominate ⁊ numerate ſunt:pſalteriũ
decachoꝛdum rectiſſime nominatur· in quo
tanto iucundius deo pſallitur: quato maioꝛi
anguſtia coꝛdis / decemilli ſoni reſonãt in eo⸗

dem · Et ne mireris ſi fracta cithara/et nerui
debiles ⁊ non bene tenſi:debitum ⁊ perfectũ

concentum non reddunt vel reſonant · Coꝛ
confractum cithara fracta eſt · Confractum

inq; fractione de qua legitur Ecẽ̃i · xxj · Coꝛ fa

tui quaſi vas confractum/⁊ omnem ſapienti
am non tenebit · Nerui debiles ⁊ pene rupti/

gratie pꝛeparatoꝛie ⁊ benedictiones dulcedi

nis:quidem quibus pꝛeuenit ⁊ pꝛeparat nos

dominus .· pꝛeparat inq; ad gratiam peniten⸗
tialis iuſtiſicationis · Et ſunt reuera initialia
quedam adiutoꝛia adillam· HHi quattuoꝛde⸗

cim ſoni/ cum de cithara coꝛdis ſonuerunt:li
cet debiles / licet exigui:auribus tamen miſe⸗

ricoꝛdie dei/iucundum ſonant:⁊ ad ipſuʒim⸗
petrant:vt memoꝛia ſit meritricis obliuioni
tradite· Cũ vero perfecta fuerit cithara coꝛ⸗

dis:⁊ neruis omnibus debitis conuenienter

pꝛeparatis ⁊ oꝛdinatis:erit coꝛhumanũ pſal

terium iucundum /ſimul cũ cithara/ reſonãs

ab inferioꝛi·hoc eſt pꝛo liberationea malis/x

E

etiam pꝛo condemnatione impioꝛum / gratia

rumactiones / benedictiones / collaudatio⸗

nes/⁊ gloꝛificationes · Aparte vero ſuperio⸗
ri:pꝛo omni largitjone beneficioꝛum hec ea
dem vel reſonans a pꝑte inferioꝛi / dei iudiciuʒ
iuſtiſſimum ac per omia laudandum· A par⸗
te vero ſuperioꝛi miſericoꝛdiam· Aiſericoꝛ⸗
dia nanq; dei ſuper om̃ia opera eius eſt · ſicut
legitur in ps· Et miſericoꝛdia ſuperexaltat ĩ
iudicio · ſicut legi᷑ Jacobi.j· pꝛopter hocergo
dictum eſt in ps·miſericoꝛdiam ⁊ iuſticiã can
tabo tibi domine · In penitentibus ⁊ etiaʒ ad
penitentialem gratiam conantibus / conue⸗
nientiſſime ſunt: omnibuſq; pijs viribus au⸗
ditu iucunde · Septem reſonantie exterioꝛes
quas pꝛeaudiuiſti ·ſcʒ gemitus / ſuſpiria / eiu⸗
latus/⁊ planctus/clamoꝛ qualis eſt vlulatus
deinde ſingultus/atq; rugitus/an putas / ſu
per om̃em cogitationem ⁊ ãmirationem mi⸗
ſeratoꝛem largiſſimum / deum continere poſ

ſe aures ſuas / aut auertere abhmõi concen⸗
tibus: An putes aliquem in omibus illis exer

citibus / pulcherrimarum ſublimiumq; mili⸗
tiarum celeſtium:continere poſſe vocem oꝛa

tionis ⁊ depꝛecationis/qͥn qͥ eã emittatur vt ⸗

pꝛoſit oꝛantibus:¶ Sciendum autem eſt tibi

quia quẽadmodum choꝛde ſeu nerui littera⸗
les / in cithara litterali /ſeu alio quocunq; mu
ſico inſtrumento:binatim oꝛdinãtur atq; ten

duntur ˖ T ꝓpter hoc bini ⁊ bini reſonant · Sic
⁊ in citharaiſta ſpirituali / virtutes omnes bi⸗
ne ⁊ bine inuicem connexe ſunt:ſibiq; inuicè᷑
adiuuant /ſicut legitur de alis animalium ſe

inuicem tangentibus Eʒech.j· Exempli gra

tia amoꝛ bonoꝛum ⁊ odium maloꝛum:ſpeset
timoꝛ:continentia ⁊ abſtinentia · magnificen
tia ⁊ humilitas · ⁊ adhunc moduʒ ſe habet de
alijs· Et attende concoꝛdiam ipſarum ad in⸗
uicem·quia vnaqueq; diſcoꝛdaret⁊ male per

ſemetipſam ſonaret/lmodiſſonaret niſi alte⸗
ra alteram moderaretur ac temperaret vład

iuuaret · Aanifeſtum eſt enim tibiqualit ab⸗
ſtinentia continentiam adiuuet · rumpit᷑ em
neruus continentie aut vehementer debili⸗
tatur et depꝛimitur ſonus eius:ſi abſtinentia
illum non adiuuet et confoꝛtet· Hotum eſt
vnicuiq; noſtrum qualiter comeſſatio et ebꝛi
etas repugnent continentie / aut interdum
extinguunt · enter enim mero eſtuans / vt

dicit Hhieronymus · Facile ſpumat in libidinẽ
Similiter ⁊ ſpes in pꝛeſumptionem eleuaret

renn
ſilli
in
gbie
N
inin
nel
ſeoſt
galaus
lereſe
ſicor
o
furrt
ſorit
fumns
ret
ſoͤeſt
gen
6 wn
dene
thar⸗
dulit
deica
ſiſc⸗
flo hx
inpeen⸗
Fuuten
honet⸗
Grn
ſis
de
lto
Etpe
fancd
inſcun
ſcurn.
hulnen
fegite
Nquo
Mlire
Venen
fuman
haben
eſepo⸗
gunpu
Neyene
tytſol
cnof
Mpaa
ſctih
Mrſalta

Nad
cgnd⸗
gend⸗
beten
icen
App⸗
ſenco⸗
ſar
Ai
cergo⸗
dicn
nchad
(Me⸗
asan⸗
nenores
ieu⸗
brus
nenme⸗
nerepo⸗
ioncen⸗
gllseper
lenor
ur
fſte
nero⸗
cn

ten

rD
wesbi⸗
Gimid
aunt
mion
rſen
gin
Me
Ain⸗
eper
Ae⸗
ad
ted⸗
npiten
rehl⸗
nonta
cu
etebꝛi
erdum
ns/N
widme
MKZ

zʒzz—
? S

ſonum ſuũ:niſi eãtimoꝛ repᷣmeret t modera⸗

retur · Zimoꝛ vero in deſperationẽ rueret:ni

ſi illũ ſpes ab imo fulciret ⁊ ſuſtentaret · ſichu

militas in vilitatem abiectionis ſemetipſam

abijceret niſiillam magnifientia ſuſtẽtaret·
Ipᷣa qᷓ; magniſicẽtia:ne nimis ĩ altũ pꝛoſiliat
⁊ in ſuꝑbiam ſe eleuet:ab humilitate pᷣmitur
⁊ in rectitudine ſuioꝛdinis retinet᷑ · ſicut inue

nies in amoꝛe ⁊ odio · Nõ em̃ eſt poſſibile bo⸗
na laudabiliter ꝑ om̃ia facere/ cuſtodire/ nu⸗
trire/atq; defendere ꝑom̃ia amoꝛe bonoꝛũ ·
niſi contra mala pugnet᷑ aſſidue:niſi eis reſi⸗
ſtatur viriliter:qð ꝓpꝛie ac ꝑſe odij eſt malo⸗
rum · Eodem modo necmala impugnabunt

foꝛtiter/nec reſiſtet᷑ eis viriliter:ſiamoꝛ bono

rumad h̊B non adiuuerit · Siem bona nõ amẽ

tur:ꝑ que malis reſiſtit/⁊ mala repelluntur:
nõ eſt poſſibile vt contra ea laudabiliter pu⸗
gnetur & ſi querat quis de ipᷣa fide:quam

vtutẽ habeat ſociã ⁊ cõnexam:ac ſi quereret᷑
de neruo fidei /quis ei neruus alius in iſta cy
thara aſſociet᷑:Eidem rñdeo in hoc·qꝛ diſcre

dulitas erroꝛis et impietatis / eſt choꝛda:q̃ fi-
dei cõiungit᷑ in cithara iſta vt exhac tamhoꝛ⸗
rifica deteſtatione/nõ ſolum declinant᷑ erro⸗
res hmõi ·ſed etiam abijciunt᷑ · Et om̃is erroꝛ
impietatis/tanqᷓ; venenũ moꝛtiferũ abijcit᷑ ꝑ
vᷣtutem iſtam atq; declinat᷑ ⁊ fugit᷑ ⁊ etiam ab
hoꝛret᷑ · ¶ Si quis aũt obijcere voluerit· quia
contrarioꝛũ eadem eſt diſciplina/⁊ idem ſen

ſus · Rñdeo in hoc /quia alius motus eſt ꝑſe⸗

cutio erroꝛis ⁊ impietatis/⁊ odiũ · alius inſe⸗

cutio ſalutarium credulitatũ/⁊ amoꝛipſarũ ·

Et poſſibile eſt vt aliquis peritus ſit in pꝛocu
randis ⁊ educendis egritudinibus: omnino
inſcius ſanitatis pꝛocurande vel inducende
ſicut manifeſtũ eſt in bellatoꝛibus multis/qͥ
vulnerare ⁊ occidere doctiſſimi ſunt· Sana⸗
re aũt ⁊ a moꝛte ſuſcitare pꝛoꝛſus ignoꝛant·

Sic quoq; poſſibile eſtvt aliquis deveneficis

acquirendoꝛũ: conficiendoꝛũ acuendoꝛũq;
venenoꝛũ habeat peritiã/eoꝛũq; poꝛrigẽdo⸗
rum aſtuciã:ſanadi aũt a leſionibus earũ nõ
habeat licentiã · Cauſa aũt in hoc indubitant᷑
eſſe poteſt/vt animo ſolo nocendi vel vni vel
pluripus ſtuduerit /vt in talibus fit · Et aliud
de venenis ſcire nõ curauerit · poſſibile nãq;
eſt vt ſolo odio alicuiꝰ ꝑſone vel aliquarũ in⸗
ductus fuerit ad hoc:vt talia fieri vellet·Cuʒ
aũt pſalmi cantiones vel cantica ſint · Mani

feſtü eſt ꝙ qui pſallunt/vel pſallentes audi⸗

unt ſaltaredebent:quẽadmodũ laſciuihoies

⁊ mulieres /ad auditum cantilenarũ turpiuʒ
ſaltant / id eſt geſtulationibus coꝛpoꝛũ ſuoꝛũ

rñdent modulationibus quas audiunt ·ſicut

dicit veritas Matthij · Cecinimꝰvobis ⁊ nõ

ſaltaſtis · lamentauimus vobis/⁊nõ ploꝛaſt

Saltationes igit᷑ iſte ſunt motus ſpũales:q⸗

bus moueri debemus /⁊ ipi pſallentes et ps·
ab alijs audientes:Exempligra cum pſalmi
diſtrictionẽ diuine iuſticie ⁊ vltionis reſonãt:
timoꝛe debet concuticoꝛ ⁊ deoꝛſum poniCũ

aũt miſcðiam:debet ſpe erigiſurſum· Cũ aür
honoꝛẽ ⁊ gloꝛi dei reſonant:gaudio dilatari
vt de beatitudine pᷣmiſſa dilectoꝛũ ⁊ electoꝛũ

ipſius:deſiderio ⁊ amoꝛe illius coꝛ accendit:
Etꝑ viamiſtã currit res in omibus pſalmis ⁊
pſalmodijs· vt quid em̃ in ipſo pncipio pſalmi
nominat᷑ tibi beatitudo/cũ dicit᷑ · Beatusvir

niſevt deſiderio ⁊ amoꝛe in illam ſaltes velin
ſileas. Deinde ꝓpter ſimil cauſam denomi⸗
nat᷑ tibi virilitas· vt a puerilitate aninii diſſili

as:⁊ virilitatem tanq; ꝑfectionẽ tibidebitam
concupiſcas · Sic ꝓpter eandem cauſam ſub

ſequẽter dicit᷑ tibi. Qui nõ abijt in conſilio im
pioꝛum ·miſeria eſt quã beatitudo ⁊ virilitas
a ſe pꝛocul expellunt · Nominat᷑ ergo tibi ſub

negatione:vt ab ea declines ⁊ fugias animo

atq; pꝛopoſito:qui beatitudine ⁊ virtute tan
qᷓ; inſeꝑabiliter annexum ipſis / diligas ⁊ tene
as · Nec dubites qͥn coꝛꝑ om̃ia bñ diſpoſitum
⁊ a ſeruitute coꝛruptionis plene ⁊ ꝑfecte libe
rum ad auditum pſalmodie congruentibus

illis motibus moueat᷑ · Alioqn qui vel pſallũt
vel pſallentes audiunt onos lyros ſuntid ẽ·
aſini ad lyram·qui cõcentui lyre vel cithare

nullo motu geſticulationis reſpõdere noꝛũt·

Cauſa autem in hoc eſt quia ipſam ſuauitatẽ
concentus huius non ſentiunt:heu qt onos
lyros/et aſinos inſenſibiles habet hodie ſan⸗
ctus Dauid:ĩmo ſpirituſſanctus ad citharaʒ
ſuam ⁊ pſalterium ·qui nihil pꝛoꝛſus ſpiritua⸗
lis armonie ibiſentiunt · Mihil de his que per

pſalmos ſpirituſſanctus omnibus loquitur/
intelligunt vel etiam cogitant:Et quodẽ ma
ioꝛis abſurditatis / ipſas voces pſalmoꝛum
ita ruditer:adeoq; inepte reſecant et vocife

rant:vt voces eoꝛum a rudibus aſinis differ⸗
re valde modicum videntur:Quod ẽ de his
qui milicie clericalis ſtipendia tam auide cu⸗
piunt:qᷓ; diſtricte exigunt et quanta diligen⸗

tia nũmos ipᷣos bladũ ⁊ vinũ q̃ rõne hmõi mi

licie ſibidebere:ipudẽtiſſime aꝑtiſſimeq; mẽ

tiunt᷑:q nõ ſolũ voce pſallere negligunt coꝛa

Capitulum

dño:ſed etiam pſallentes impediunt · ⁊ pꝛo ſa
cratiſſimis pſalmis fabulis in choꝛo reſonant
vtinã attendant/quia fures ⁊ latrones/⁊ cõ
tra deum ⁊ contra aĩias quibus pſallendo ſuf
fragari debuerant ſe exhibent. dum ſine cau⸗
ſa ſtipendia ꝑcipiunt/vel quod mai eſt rapi⸗
unt · ¶Pꝛopter hanc cauſam vicʒ qꝛ pſalmo⸗
dia theſaurus eſt/continẽs aurũ ⁊ gẽmas di⸗
uitiarum ſpiritualiũ · Et apotheca ſpũſſancti

eſt continẽs aromata omniũ donoꝛũ vᷣtutũz-

gratiarũ · Statutũ eſt in eccleſia dei/vt ſuper
om̃es ſcripturas/liber pſalmoꝛũ frequentet
Nulla em ſcriptura de veteribus/que mentẽ
humanã ita ditare ⁊ replere ſufficiat · Nulla ẽ
medendis animarũ languoꝛibus/ conſolan⸗

dis / confoꝛtandis/ ⁊ delectandis animabus
humanis adeo potens aut efficax· Süt ⁊ mul

te ſpũales virtutes ⁊ ꝓpꝛie:que alibi ⁊ docen
de ⁊ diſcende ſunt· Theſauri igit᷑ tam pꝛecio

ſi/tanq; nobiles/a ſpũſancto ꝑpſalmos etin

pſalmis oſtendunt᷑ puocemur ad amoꝛem⁊
deſiderium ipſoꝛũ · Apotheca ſanctiſpũs co⸗
ram nobis in eis aꝑit ⁊ exponit:nõ ſolum ad
medelas vt pᷣdixi:ſed etiaʒ ad delicias/ quas
illi ſolum noꝛunt quibus datur eas ſentire ·

Quid intelligat ꝑ vitulos labioꝝ· Ca· XI.

quarde ofone ſᷣm qðipſa eſt vitu

ſe videt᷑ vitulus labioꝛũ in vltimo Oſee vbi

OAduicit · Reddemus vitulos labioꝛũ noſtroꝛum
Cui cõcoꝛdat Apłus in vltimo ad heb · dicẽs
Per ipᷣm ergo offeramus hoſtiã laudis ſemꝓp
deo . i· fructum labioꝛum confitentiũ nomini
eius · Abuſiue nãq; vltra modũ intelligentur
vituli labioꝛum / vituli labijs pꝛomiſſi · Dico
igit᷑ quia in vitulo intimũ eſt medulla/omibꝰ

alijs q̃ vituli ſunt guſtu ſuauioꝛ:· Deinde car⸗
nes tertio oſſa :quarto piguedo qͥnto pellis·
Et ſimiliter in ofone intimũ decq; placitiſſi⸗
mum ipſa pietas/ oꝛantis / intentio ſiue volũ

tas pncipalis obtinendi quod ꝑoꝛationẽ im⸗
petrariintendit᷑· Et ꝓpter hoc quiabſq; intẽ

tione oronẽ dicit vel recitat/ipſam potiſſima
ſua ꝑte mutilat ⁊ detrũcat:Cogitareigit᷑ de⸗
bet apud ſemetipᷣm atq; foꝛmare/quid ei per
oronem querendum vel petendum ſit:d G;
em̃ oꝛandus eſt deus/vt veniam gratiam/⁊
gloꝛiam/⁊ cetera bona data ſua ꝓut ipſe no⸗
uit expedire largiat᷑ oꝛantibus:⁊ his pꝛo qui⸗

Oſt hec pꝛoſe

lus labioꝛum · Nihil em aliud poſ⸗

bus oꝛat᷑· ſi quis nihil hoꝛũ intendat ꝑ vo

ciferationem oronis:ſtrepit indubitanter et
tumultuat᷑ in eccleſia dei oiĩnoa deo nihil pe⸗
tens · Qua ꝓpter nec oꝛans eſthomo hmõi:
cum om̃is or̃o pexitio ſit/ſicut in pᷣcedẽtibus
audiuiſti: Intende aũt quia non eſt neceſſe/
vt om̃is oꝛans intendat certe ⁊ determinate
aliquid iſtoꝛũ que pꝛedixi · Multiem̃ vniuer⸗

ſaliter vel generaliter / intendunt ꝑ ofones
bona data dei ˖ nõ cogitantes ſingulariter de

venia aut aliquo alioꝛũ:q;to autẽ feruentioꝛ
fuerit intentio hmõitanto erit medullata ma
gis or̃o N oſſa eius medulla pinguioꝛi refer⸗
ta ¶ Oſſa vero in ofone/ foꝛtitudines ſunt qͥ
bus ſuſtantari ⁊ defendihabet of̃o · Difficili⸗
mum quipe eſt muſcas irruentiũ cogitatio⸗
num/ab ofone abigere:eẽq; impedimentis

om̃ibus depurare / depuratq; ſeruare ˖ AMa

nifeſtum aũt eſt tibi contra om̃em difficulta⸗
tem/foꝛtitudinem eſſe neceſſariã · ſicut dicit
Ariſtoteł quia virtꝰ⁊ ars circa difficilima ſũt
¶ Neceſſaria eſt vt alia ſoꝛtitudo /contra te⸗

dium ꝓlixitatis:a quo multiex oꝛantibꝰ vin⸗

cuntur:qui vix inceptam oronem conſũma⸗

re ſufficiunt:. Interdũ aũt ⁊ a cepta ſtati de⸗

ſiſtunt Eſt ⁊ alia ſoꝛtitudo neceſſaria/ con⸗

deus interdum dare quod poſtulatr᷑ ipſa dila⸗
tione coꝛ pꝛeparantis ⁊ aptans ad recipiẽdũ
ſicut dicit Augꝰ ſuꝑillud põ· Concupiuit aia
mea deſiderare iuſtificationes tuas in omni

tempoꝛe dicens ibi/ꝙ vt tu voles implere ſac

cum vel ventrẽ / aliquo bono velpcioſo:diſtẽ⸗

dis illum atq; dilatas vt capatioꝛem ipſumef
ficias: Sicdeus volens implere coꝛtuum/di⸗

ſtendit illð atq; dilatat longo deſiderio:vt ca
patius id/eius quod petitur efficiat· Contra
moꝛam igit᷑ ⁊ dilatione iſtam:neceſſaria ẽ foꝛ

niudo quedam: que ꝓpꝛio nomine longoni⸗
mitas aſpellat᷑ ¶ Eſt ⁊ alia foꝛtitudo neceſſa⸗

ria contra iram quãdã ⁊ ipatiẽtiam:qua mul

dicentes quid facerem hic aridus ⁊ frigidus

coꝛde duro ⁊ vacuo ab om̃i gratia deuotiõis ·

Hhi ꝓculdubio ignoꝛant ofonem ⁊ deuotionẽ

dona gratuita eſſedei · ⁊ vthoc ipſuʒ addiſcut
nö ſtatim eã cũ volunt obtinent· Inſinuatur
igit᷑ eis ꝑ hoc:vt ea petere diſcant ⁊ aſſueſcat
Interdum aut ⁊ qta difficultate obrineant᷑.

ipſa exꝑientia edocent᷑· quaſiem pꝛeda qᷓdaʒ

ti eouſq; exagitant᷑ ? deficiunt: vt vix ꝓſtra⸗
tiad ofonẽ/ ab ea ſtatim exurgat: ꝓeo ꝙ gra
tia oronis ⁊ deuotionis eis nõ ſtatim tribuit᷑:

4

Fara
Plur
Humd
piuu
purn⸗
ulal
obn

u

(Eke⸗
P unsat
ggekrun
fgirae
oma
aumin
munnt
dake⸗
pingun
lis vee
entest
qved⸗
vocan
deque
gtels
ſlennt
ooor
uppcie
Mruun
ſſenntt⸗
ſitcume
Gnnis
coinge
weide
ſeyent
deuori
deſinit⸗
nende
fereoſt

laoeuor

hroe
gulgvidet
heftuvnon
hararsi
ellsplen
hoſtultn
tqdeo⸗
iſetumen
Nggnon
Nmmo.
Gryelfn
npert h
ſelftuuiee
inmope

e
Merg
hlbe
eee
eteſe
emnimne
Ihiuer⸗
ofones
erde
lennoꝛ
lnmn
uneer⸗
Gſnt
Oſci⸗
Crano⸗
Alpenne
eche
faltn⸗
fondt
Cunaſin
mate⸗
mub'nn⸗
Confira⸗
ſrioe⸗
a⸗
Ttenmn *
ſadla⸗
pici⸗
it aia
nocni
gaeſac
Nodſt⸗
jipſuna
unn-
menn
niſn
⸗
ella⸗

☛ã

1

Rrn
girbunk:.
os.
noron
ccet
tuatur
Eneant⸗
hhin

P

gratia oꝛationis ⁊ deuotionis interdum ra⸗
pitur a deo/⁊de mecdho irruentiũ cogitatio⸗
num duricieq; coꝛdis in quadã violentia eri-

pitur · ſicut dicit Seneca · vix datum pꝛedam

putato · Inpꝛobitate igitur ⁊ impoꝛtunitate
vult a ſe eripi gram ofonis miſericoꝛs deus⸗

⁊ vt obtenta gratioꝛ ⁊ carioꝛ habeat᷑ · iuxta il⸗
lud:.Gratioꝛ eſt fructus q; ſpes ꝓductioꝛ edit

¶Eſt ⁊ alia foꝛtitudo oronis/⁊eſt quaſi gra⸗

uitas quedam cõtra leuitatẽ coꝛdis:que tan
ta eſt in aliquibus ſtultis ⁊ indoctis:vt nõ ꝑ⸗
mittat eos ea/vti/niſi ad modicũ ⁊ bꝛeue/ cũ
illam adepti fuerint · tũc em ab ofone ſurgũt
cum in ea potiſſimũ eſſet ĩimoꝛanduũ ⁊ potiſſi
mum inſiſtendum eidẽ:Hhoc aũt eſt quia cum

datr eis gratia oronis abundans deuotione

pinguis ⁊ lachꝛymis irrigua:cũ tantis bonis
eis vtendũ eſſet:ĩmo cũ tam bonoſic impati⸗

entes ſunt tanti boni:quod pꝛoculdubio eſt
quedam felicitas:tunc nãq; datus eſt eisad-
uocatus gratioſiſſimus ⁊ eloquentiſſimus:
de quo nõ ĩmerito ſperare poſſunt ꝙ obtine-

at eis quicqͥd petunt: Ipſi aũt tunc imponũt
ſilentiũ/⁊ vocẽ eius interrũpunt:⁊ cum gra⸗
tioſioꝛem ⁊ magis ꝓpitiã habet audientiam/
atq; cũ efficacius allegat cãm ipſoꝛũ:os eius
obſtruunt/imo quod deterius eſt/ ipᷣm moꝛ⸗
tificant ⁊ extinguunt:Qui em̃ tunc oꝛare de
ſinit cum ei bñ eſt in oꝛatione ⁊ deuotiõe ⁊ la⸗

chꝛymis:oꝛationẽ indubitanter moꝛtificat et

extinguit· etiã eo temꝑe quo vtilius ⁊ efficaci
us eidem inſiſterct᷑ · Ille vero qui ſentiens in
ſemetipſo/pauꝑtatem omimodam⁊ defectꝰ
deuotionis ⁊ lachꝛymarũ:⁊ ꝓpter hoc oꝛare
deſinit / vel deſiſtit:inſaniſſimus pauꝑeſt/qui
mendicare/⁊ panẽ ceteraq; ſibi neceſſaria ꝗ⸗
rere differt· Diues em̃ indubitanter eſt qͥgra
tia deuotionis ⁊ lachꝛymarum abundat·
¶Chmõi etiãhomo eſt ea ſtulticia laboꝛat:vt

quia videt hauritoꝛiũ ſuum vacuũ:ad fonteʒ

vel fluuium pꝛo haurienda aqua ire contẽnit
paratus ire vt dicit ⁊ haurire cũ hauritoꝛium
eius plenum viderit/aut ſenſerit: Pꝛoculdu
bio ſtultus hmõi ſpmſcm̃ eſſe fontem oronis
atq; deuotionis ⁊ omniũ gratiarũ neſcit:ipᷣm
eſſe flumen cuius impetus letificat ciuitatem
dei · Ignoꝛat inſipientiſſimus coꝛſuũ eẽ hau⸗

ritoꝛium quod oꝛando in fontem iſtum imer
giltur vel mittit᷑:vt inde gratiaruʒ muneribꝰ
impleat᷑ · Non videt ꝙ oꝛando ad fontem iſtũ
vel fluuiũ accedit᷑:vel venit᷑:vł potius ad coꝛ

iſte fons vel fluuius attrahit᷑ · ſicut ipſe ſpũſ⸗

ſanctus ꝑps:nos docuit dicentem· Os meuʒ

opui ⁊ attraxi ſpm̃ · Et ẽtertia ſtulticia/huius
qqui frigiditatẽ coꝛdis ſuiſentit/⁊ ad caminuʒ
apwꝛopinquare nonvult · Donec illud ſentiat
calefactum:Ignoꝛans pꝛoculdubio ſpmſcm
foꝛnacem eſſe ⁊ caminũ ſpũalis ardoꝛis / vita
lis ⁊ viuifici caloꝛis· Ignoꝛat etia/quia oꝛan⸗
do ad foꝛnacemiſtã ⁊ caminum pꝛopinquat᷑·
Et in appꝛopinquatione ipſius vicʒ/imo pꝛe⸗
ſentia coꝛda pꝛimũ tepeſcũt /deinde caleſcũt
tertio vero flameſcunt· Quis adeo ſtultus ẽ
qui dicat ſuſtinebo frigus iſtud moꝛtiferum/

longius a foꝛnace:nec appꝛopinquabo ad illã

donec plene fuero calefactus · Cum aüt perſe
cte caleſactum me videro:apꝛopinquabo ad
illam: ¶ Et eſt quarta ſtulticia hoĩs huiꝰ· Ip
ſe em̃ eſt quẽadmodũ ſtultiſſimus qͥ videt ſe
ventre vacuum/⁊ refectione admodũ indi⸗
gentem/menſamq; reſertiſſimã in conſpectu

ſuo poſitam ⁊ paratam·⁊ dicere nõ erubeſcit

nõ accedã ad mẽſamiſtam/donec ventre ple

nus fuero ⁊ opipare ſaturatus. ¶ Quid em̃
aliud eſt homo / coꝛhabens gratia deuotiõis
vacuũ:niſihomo ventre ſpũali ab eſcis ⁊ po⸗

tibus ſpũalibus vacuo?:Quis aũt ignoꝛat/ni

ſi inſipientiſſimus / in of̃one ventre hmõi ci⸗
bis ⁊ potibus repleri ſpũalibns:ipᷣmq; hoĩeʒ
ibi ſpũaliter ſatiari?: Qua ꝓpter maniteſtũ ẽ/
quia miſerrimus erroneus eſt qui ꝓpter hoc
ad menſam refectionis ſpũalis/que ẽ opulen
tia ſpũſſancti/ad eam ꝑor̃onem accedere ne
gligit/quia ſe vacuũ ab hmõi alemẽtis ſentit
ſimilis eſt ſtulto qui fame ſe perire ſentiens/⸗
ad menſam opiparã vt in ea comedet ⁊ refici
atur accedere cõtemnit:Eſt ergo negligẽtia
hec ⁊ toꝛpoꝛ infirmitas hmõi que etiaʒ viros
religioſos interdũ reuocat/⁊ auertit/⁊ ĩ pau
pertate pᷣnominata detinet · Irrüũpenda igit
eſt aliqua foꝛtitudine iſta infirmitas: Quiag
iſte foꝛtitudines quas nominaui tibi oꝛatiõi
neceſſarie ſunt vt eam ſuſtentent ⁊ ſulciant:

eamq; foꝛtem ⁊ robuſtã efficiant:nõ imerito

oſſa oronis vituli nominantur ·hec ſunt oſſa
medullã pie intentionis ⁊ oronis continẽtia/
foꝛtiq; ꝓtectione cuſtodientia · Carnes vero
iſtius vituli / intellectus ſunt ⁊ cogitationes/
que verbis or̃onis ſignant᷑ · Pinguedo vero
carnium hmõideuotioeſt / nec obſiſtit qð dic̃
Gregꝰ.ſuꝑ verbum illud ps:holocauſtum tu
um pingue fiat · dicens:quia holocauſtũ pin⸗

gue fit/cum bonũ opus quod agit᷑ etia lachꝛy

mis irrigat᷑ · Lachꝛyvme nanq; / nõ deuotio ip

ſa ſunt:ſed ex deuotione ꝓfluunt ⁊ ꝓcedunt

¶Pellis aũt vituliiſtius /ipᷣe ↄtextꝰ ⁊ ſeries
9

B

Lapitulum

verboꝛũ ofonis eſt/ quibꝰ alia que dicta ſunt
continent᷑/⁊ tanq a pelle exterioꝛioperiunt᷑
Piliquoq; in vitulo iſto / ſtrepit eſt vocalis
exterioꝛ· Lales reddere debem vitulos la⸗
bioꝛũ nr̃oꝝ · ꝓp: qddcm̃ẽ· Reddemꝰ vitulos
labioꝛũ nr̃oꝛũ Oſee vlt· vt pᷣdixi · Mõ em̃ ꝓ⸗

pꝛie reddit᷑ niſi quod debet᷑ Apparet igitur de

omibus que pceſſerunt / de vitulo iſto / q; iniu

rioſi ſumus deo /etiã in illis ꝑ que iniurias ir⸗
rogatas eidem emẽdare debemꝰ· Quis em̃

nõ videt/innumerabiles in eccleſia clericoꝛũ
tam ſeculariũ qᷓ; etiã clauſtraliũ/nec etiam pi
los vituloꝛũ iſtoꝛũ dño reddentes /nec ea vo
caliſtrepitu in eccleſijs reſonant ·ſed tanqᷓ; in
doꝛmitoꝛio medias matutinas/aut etiã inte⸗
gras doꝛmiunt · nunq;ᷓ eas poſtmodũ domio
reddentes aut reſtituentes · Multiꝓ vocibꝰ
oronis/vocibus inutiliũ fabulationũ/aut eti
am ſeculariũ negocioꝛũ in eisſtrepunt et tu⸗
multuant᷑:tractãtes ſibi inuicẽ ſua ſecularia/
⁊ interdum negociationes ·faciẽtes ꝓculdu⸗
bio domũ ofonis / domũ negociatiõis · Exe⸗
crabilius aũt eſt/ꝙ ꝓlaudibus ⁊ hymnis dei
turpiloquijs/ꝓphanant ⁊ polluũt:⁊ ipᷣm dei
ſeruitiũ/ ⁊ choꝛũ diuinis honoꝛibus ⁊ laudi⸗
bus conſecratũ ¶ Sunt ⁊ alij qui vt pellẽ vi⸗
tuli iſtius deo reddant:totũ in hocſtudiũ ſuũ

cõferunt:nec vnã ſyllabã vel vnũ iotadetota

integritate verboꝛũ oronis negligi ꝓꝑmitten⸗
tes · Et hoc vtiq; bonũ eſt /niſi deũ potioꝛibꝰ
vituli iſtius defraudarẽt · ſed dũ intellectus ⁊
ſignata verboꝛũ oronis / vel nõ habẽt velnõ
curent · ⁊ ſi in altera pelle vicʒ deo ſatiſfacere
videant:in reliquo tñ ·i: in carnibus nõ modi
cum ſacriſiciũ laudis detrahunt ⁊ detruncãt:
¶Abulti delinquunt circa adipẽ ſiue pingue

dinem/ omimode aridi ⁊ indeuotioꝛãtes · cũ
offerre debeãt vitulũ ſaginatũ · Clericiquoq;

de medulla iſtius vituli nõ curant / ⁊ foꝛſitan
curare nõ noꝛunt · AMultinec pellem verboꝝ
nec pilos exterioꝛis vociferationis offerre cu
rant/vel dignant᷑· Dicit aũt Dauid exꝑſona
recte offerentiũ · Holocauſta medullata offe⸗

ram tibi · Quis ex magnatibꝰhmõi fraudes

vel rapinas vl iniurias ſibi flieriſuſtineret /vi⸗
delicet vt ꝓ vitulis medullatis ⁊ pinguibus·
exmedullati/excar nati/macilentiſſimi/⁊ per

oẽm modũ pinguedine caretes /exoſſati / de⸗
coꝛiati/⁊ nec pilos etiã habẽtes offerrentur?

An nõ vides congregationes hmõi oꝛantiũ
⁊tam aꝑte vituloꝛũ hmõiſacriſicia deo ſbtra
hentiũ:ne dicã ſpelũcas eſſe latronũ:ᷣ magis

H

acies vel cuneos raptoꝝ?: Quis ignoꝛat. ñ

ne cã accipiũt ſtipendia oꝛatoꝛie militie:iĩmo
tanq; fures ⁊ raptoꝛes· Et ꝓpter hoc ad reſti
tutionem omnium ſic perceptoꝛum tenerie

¶ Quare per fumum thuris ſignat᷑ oꝛatio·x
quid per puluerem pigmentari:·Ca·XxLI

ſtam Apocal.ij· vbi dicit᷑ de vigin
tiquattuoꝛ ſenioꝛibꝰ:quihabebant ſinguli ci

tharas ⁊ phialas aureas plenas aromatoꝛũ

que ſunt orones ſanctoꝛũ · Et iterũ eiuſdem
viij · Stetit angelus ante altarehabẽs thuri⸗
bulum aureũ in manu ſua/⁊ data ſunt ei incẽ

ſa multa:vt daret de of̃onibus ſanctoꝛumſu⸗

per altare aureũ:qð ẽ añ thꝛonũ dei ·⁊ aſcen⸗
dit fumus incenſoꝛũ ſanctoꝛũ / de manu ange
li coꝛã deo· Per Dauid quoq; docemur oꝛati
onem incenſum eſſe vbidicit · Dirigat᷑ oꝛatio
mea ſicut incenſum in conſpectu tuo/qua di⸗
rectione ⁊ aſcenſu ipſa quoq; anima oꝛantis
aſcendere dicit᷑ in lip:canticoꝛiũ · c· iij· vbi dicit

Queẽ iſta que aſcendit ꝑ deſertũ ſic virgula

fumi:ex aromatibꝰ mirrhe ⁊ thuris:⁊ vniuer
ſi puluerꝭ pigmẽtarij· Vlirgula igit᷑ fumior̃oẽ
q̃lẽ eẽ indicãt aromata mirrhe ⁊ thur ⁊ vniũ
ſi puluer pigmẽtarij·veteri qᷓ; lege Exo · xxxi
thimiamata fieri iuſſit ſibi dñs ex q̃ttuoꝛ aro⸗
matibus ſtacte:onica:galbani boni odoꝛis:⁊
thure lucidiſſimo · Quia igit᷑hec quatuoꝛ tm
gromata noĩant᷑ vt ex eis cõficiat᷑ thimiama:
ꝑ quod or̃o rectiſſime intelligit᷑ · Obi vo noĩat
mirrha ⁊ thus:⁊ deinde expᷣſſe vniuerſi pul⸗

ueris pigmẽtarij· Colligit᷑ euideẽter quia oꝛa⸗
tio pfecta exom̃ibus modis ſuis· Virgula fu

mi eſt:qualeʒ deſcribit lib·Cantico · Quattu
oꝛ vero illa aromata:que moyſes noĩat quat
tuoꝛ virtutes que in ofone neceſſe valde ſũt
indubitanter ſignant·ſic apparebit tibi ex pꝛo
ꝛietatibus aromatũ illoꝛũ · Habet aũt que

ſtionẽ quid intelligi debeat·.hic puluis pignẽ

tarius:Virtutes em̃ nec frangende nec con

terende ſunt nec in puluerem redigende:qͥn

potius in omi integritate ſua querende · In⸗
tegritas nanq; carũ ⁊ ꝑfectio a deo plus dili⸗
gitur:qᷓ; minutie vel fragmenta ipſarum pul
uis aũt pigmẽtarius:vnde erit niſiex pulmẽ⸗
tis virtutũ cõfractis atq; cõtritis · Cõfractio
vero ⁊ contritio virtutũ qͥdẽ niſi moꝛtificatio
earũ:¶ &ριſifoꝛte quis dixerit:quia cõtritio

Acerey

inſech
ſccher
Heept
fange
hocdel
uumer
llcul
cſſn
nnhocc
concrit
cloect
ektſud⸗
examn
gieco
ſchrinn
femnan
cöftact
Qtajn
terunt
eſſno⸗
tatioe
1nihi
penite
er
hes nii
lurigta

tone

Cnnt
Ahinano
NRmn
ntag
ptör
ofibus

eſtrucn
leuar
lones/i
fencalam
lelusryo
lanihdere
dusings
puerlge
ruhlor
poo hot⸗
ſengeſt/
teleriert
cot
Ulimnübu
Gogeani
lurmmod
Mumchi

wr
lltieſ
Kagteß
ltenert⸗

krgro⸗
XI

ſor⸗

langeli⸗
Nepg
Kngtnc
oſmdeg
Ueulten
Wsthere
nnteiſnet
Counſe⸗
ataſcen⸗
mmnange
Emurorari
äonro⸗
no grad⸗
mornns
ihia
Eal
mer
mofoẽ
tynii
aro⸗
Ndns:
umortn
himamr.
ſhonoif
un
Mfi
Metu
lquat
geſüt
Nerdd
ce
iopoone
eercon
e
⸗Jn⸗
sdil⸗
mpul
ulmne⸗

fracto

fando
G—

XLI

iſta coꝛdisẽ · aut intelligit ̊ de coꝛde nouo qd

in ſe creari petebat Dhauid ·qð vtiq; ẽ bonũ ⁊

ſcm̃:ꝓpterhoc om̃i cuſtodia ſeruãdum · ſicut

pᷣcepit Salomon Pꝛouerbviiij · Mõ eſt igitur
frangendũ aut conterendũ · Si vo intelligit
hoc de coꝛde veteri qð totũ eſt ex mẽbꝛis viti
oꝛum ⁊ pctõꝛũ ·qualiter coꝛ hmõi contritum
erit puluis pigmẽtarius:qͥn potius puluis fe⸗
tidiſſimꝰ ⁊ odoꝛis peſſimi · ¶ Debesigit᷑ ſcire
in hoc quia contritio nõ ẽ ſicut cõfractio aut
contritio coꝛꝑalis:que indubitanter deſtru⸗
ctio eſt eius quod confringit᷑ aut cõterit᷑· ſed
eſt ſubtilis examinatio ⁊ ꝑſingula diſcuſſio q̃
examinat᷑/qualiter ipſa eloquia ſacra ⁊ ↄfrin
gi ⁊ conteri dicunt᷑· cũ ſubtiliter ⁊ ꝑſinguladi
ſcutiunt᷑ exeminant᷑ ⁊ exponunt᷑: integra tñ

remanent ⁊ om̃ino nihilleſionis paſſa · cũ ſic

cõfracta ⁊ contrita fuerint · Vlitia vero ⁊ pec⸗

cata/malleo verbi dei ſic confringunt᷑ ⁊ con⸗

terunt᷑/vt penitus deſtruant᷑ ⁊ anihilant᷑.Cũ
em̃ nõ ſolum volũtas peccandi/ſed ipᷣa cogi⸗
tatio etiã peccati /ſic confringit᷑ ⁊ conteritur
⁊ nihil eoꝛũ pꝛoꝛſus remanet in eis/qui vere
penitent · Contritio vero iſta nihil leſionis in
fert/ vel ſuffert coꝛdi contrito:qͥn potius leſi⸗
ones vitioꝛũ ⁊ pctõꝛũ in eo ſanat · Nõ frangi⸗
tur igit᷑ coꝛ/ſed fractum integrat ⁊ ſollidat/⁊
fractiones ipſius atq; contritiones omnino
curat :Cõtritioigit᷑ iſta diligens ẽ ⁊ ſubtilis ex
aminatio ac pꝛeparatio coꝛdis:qua ſeipᷣm ſic
ꝑſcrutat᷑:vt qᷣcqͥd deo diſplicere in ſe inuene⸗

rit atq; cognouerit:conterat atq; confringat

vt pᷣdixi/malleo verbi dei ſemetipᷣm duriter ĩ
om̃ibus ⁊ ſingulis male actis ꝑcutiens ·qð eſt

dicere vſq; ad moꝛtificationẽê/ omimodamq;

deſtructionẽ eoꝛũ que in ſe punienda cogno
uerunt·: Coꝛ igit᷑ contritũ dicit᷑ ſ᷑ᷣm duas inten
tiones / vicʒz m ſe / vel ßm ea que in ipſo cõte⸗
renda ſunt ⁊ moꝛtificanda ·Coꝛ em̃ intelligit
ſenſus ⁊ voluntas:⁊ ſenſus cũ erroneus eſt

tanq; periculoſus cõterendusẽ ⁊ moꝛtifican

dus in pte iſta · Siliter voluntas impꝛoba ſiue
puerſa eſt conterenda⁊ moꝛtiſicandaẽ vita
vt nihil de ꝑuerſitate ſua viuere ꝑmittatur in
ipſo · Mõ igit᷑ eſſentialiter coꝛ·i:ipſa aĩa conte
renda eſt/ſed ſᷣm ea que in ipſa ſunt / vicʒ in⸗

tellectũ erroneũ ⁊ ꝑuerſam volũtatẽ · Hmõi
nanq; cõtritio nec frangit necledit in aliquo
animã humanã:qͥn potius leſionem eiꝰ⁊ pla
gas grauiſſimas/que ſunt vitia ⁊ pctã/ſanat
Juxta modũ igit᷑ hunc dictũ eſt illud · Coꝛ cõ

tritum ⁊ humiliatũ deus nõ deſpicies · Veldi

ctum eſt ꝓpter hmõi contritionẽ / que pꝛocul
dubio deo acceptiſſima eſt· Eſt em ſacriſiciuʒ

ſpus contribulatus/cum nõ aliud ſit contri⸗

bulario ſpus / q; contritio coꝛdis · ⁊ hoc eſt di⸗
cere ꝓ vitijs⁊ peccatis ipſis· Poſſibile nanq;

eſt ex ʒelo rectitudinis vel alia compaſſione/

doloꝛe vchemẽtiſſimo cõtribulari ſpiritu coꝛ
alterius · Puluis igit᷑ pigmẽtariꝰdictus ẽ ſpi⸗

ritus:quia quẽadmodũ in puluere pigmẽta

rio ipſa pulueriſatio /nihil ſapoꝛis vel odoꝛis
ꝑmittit latere in aromatibus: Sic ꝑſcrutatio
⁊ examinatio /nihil latere ſinit vel in ſacr elo
quijs vel in ipſis virtutibus· Lunc em̃ totus
ſapoꝛ ⁊ totus odoꝛ/virtuſq; aromatũ iſtoꝛuʒ
ſentit᷑ / cum iuxta qð pᷣdixi eoꝛum intimi⁊ dili

genti ꝑſcrutatione examinant᷑/ quod in ſin⸗
gulis eſt euidenter videre virtutibus · ſic do⸗
ctus es ꝑ me in tractatu de oꝑibus ⁊ mirabili
bus virtutũ · In expoſitionibus vero ſacroꝝ

eloquioꝛũ:vides euident᷑ quod dixi/ ꝓut em̃

edicta ⁊ ſcripta ſunt ſacra eloquia/aromata
integra ſunt · Subtili aũt ⁊ ꝑſcrutata inueſti⸗

gatione expoſita/ aromata cõtrita ſunt atq;
pulueriſata · Si qs aũt dixerit ipſa vitia ⁊ pec

cata/ contritione ⁊ moꝛtificatione quã pꝛedi
xipuluerem pigmentariũ fieri/ſapidumq; et
odoꝛiferũ/ꝓpter hoc vicʒ: quia indubitater
placita eſt deo moꝛtificatio vitioꝛũ ⁊ pctõꝛũ/
merito quis intentionẽ eius apꝛobet · Cõbuſ
ſit quoq; Moyſes vitulũ conflatilem contri⸗
uitq; illum/⁊ redegit in puluerẽ/ ⁊ ipſum pul
uerem ſparſit in aquã · Sicut copulatio ſeu fa
bꝛicatio vituli ⁊ integritas ipſius / deo diſpli⸗
cuit·ſic cõfractio ⁊ contritio ipſius vt puluis/
eidem placuiſſe nõ ĩmerito dici põt · Puluis
aũt vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ in aquã ↄfeſſiõis ſem
per mergendus eſt:tunc em̃ aqua conſeſſio⸗
nis vitia ⁊ peccata lauat ⁊ diluit:cũ iuxta mo
dum ante dictũ contritione ſuerint contrita
⁊ in puluerẽ redacta · AMoꝛtiſicationes igitur
vitioꝛũ odoꝛẽ ſuauitatis ad nares deidirigũt

que vita ſua ⁊ integritate odoꝛem moꝛtis in

moꝛtẽ facientiũ ⁊ cõſentientiũ ſparget᷑ .Odo
rem aũt abominabilẽ ⁊ odibileʒ deo altiſſimo
Qua ꝓpter ꝑ viam iſtã/ſicut animaliũ moꝛs
in ſacrificijs erat ei in odoꝛẽ ſuauitatis · Sicvi
tioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ contruio eſt puluis · J igit
declaratũ eſt tibiꝑhoc/ quia or̃o odoꝛamen⸗
tum eſt ſuauitatis/nõ ſolumex parte aroma
tum vtroq; nominatoꝛũ /ſed ex parte vitioꝝ
⁊ peccatoꝛum · Experientia nanq; docet or̃o

nibus inſtates ꝙ nunq; ſubtilius / nunq; per⸗ P

„

„

Lapitulum

ſcrutacius examinant᷑ ſacra eloquia vᷣtutes
nuſq; melius/ nuſq; intimius ſapoꝛes eoꝛum

⁊ odoꝛes ſentiunt᷑:qᷓ in orone · ⁊ etiã ꝑ illam·
Sic dico de ſapoꝛibus qui ſunt amaritudies

vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ · Et de fetoꝛibus qͥbꝰom⸗

nes bone nares offendunt᷑· Dico inq;/qꝛuuſ

qéi melius pigmenta iſta vel examinantur vel

ſentiunt᷑/qᷓ; in ofone ⁊ ꝑillam · Oſtendit aũt

Thoc miſeratoꝛ deus miraculo euidẽtiſſimo/

vicʒ ꝙ or̃o deuota/odoꝛamentũ ſuauitatisẽ/
in quadã ſancta muliere ⁊ incluſa ·que cũda⸗
bat ſe in or̃onem/cella eius flagrantia oꝛatio
nis/ tota efficiebat᷑ aromatiſans: Et hoc nar⸗

rauit mihi ſocius eius qui multotiẽs odoꝛis
iſtius flagrantiam ſenſit· mec mirũ ſide cõtri
tione aromatũ ſpũalium:ſpirat odoꝛ ſpiritua
lis ſuauitatis:ꝓpter pꝛeſentiã ſpũſſancti:qui
nõ ſolum apotheca eſt omniũ oronũ ſpũaliũ

ſed etiam eſt apothecarius omnium hmõipi

ginentoꝛum/⁊ aromatũ auctoꝛ vnicus/⁊ lar
gitoꝛ benigniſſimus atq; largiſſimus · YPe eti

ameſt pigmentarius/ contritoꝛhmõi aroma
tum/⁊ confectoꝛ hmõi puluerisqua ꝓptr᷑ nõ

eſt mirũ /ſi de pᷣſentia illiꝰtota domus in qua

hmõi pigmenta conterit aromatiſans efficit
qñ ex pꝛeſentia vnius ſolius angeli /multoti⸗
ens dom aromatiſaſſe legunt᷑ in libꝛo de mi⸗
raculis ſanctoꝛum· ¶ Æ½ aũt virtutes in oꝛa

tione motus ſuos oꝑpantur ⁊ aromata vᷣtutũ ·

odoꝛes ſuos pulueri illi pigmẽtario ingerũt.

imiſcent Necdubitandum tibi eſt fidem ſi⸗

ue fidei vᷣtutẽ odoꝛem ſuauitatis ineſtimabi⸗
lis/ad nares dei imo ad nares ommuũ ⁊ ſingu
loꝛum qui ſunt in curia illa celeſti ſemꝑ ſpar⸗
gere · Scriptum eſt em̃ in Ecchaſtico · ꝙ bene
placitum eſt ⁊ manſuetudo· Pꝛimũ quoq; ſa
criſicium humani coꝛdis / mactatio eſt ſenſus
humani ⁊ ſapientie mundane · Fides autem

intellectum omnẽ extollentẽ ſe aduerſus ſci⸗

entiam dei:aut moꝛtiſicat penitus:aut ſalteʒ
in captiuitatem illũ redigit ſeu captiuat · O
ſi moꝛs animalium innocentium:odoꝛem ſu⸗

auitatis ſpirabat apud deum altiſſimũ de ſa-

criſicjs hmõi animalium:qũo nõ potius de
moꝛte tam venenatianimalis:⁊ de ſapientia
humana nõ aſcendit odoꝛ ſuauiſſimus adna
res dei altiſſimi:de coꝛde hmõi animalis imo
lante:Et de captiuatione iſta legis expᷣſſe · j·
Coꝛinth·x · In captiuatione inquit Aplus re
digentes omnem intellectuʒ extollentem ſe

verſus ſcientiam dei:redigentes inq; in obſe

quiüũ chꝛiſto ¶ Nec ẽ tibi pꝛetereũdũ qtuʒ in
ſacramẽto altaris maxime odoꝛifera ẽ in Rte
iſta fides ⁊ maxime victoꝛioſa · Septẽ em̃ ſa⸗
crificia offert tibi:tanq; ſeptemibi animalia
mactans atq; moꝛtificans ne contra ſcientiã
dei que eſt ipſa fides in nobis ibi ſe eriget vel
extollant:⁊ pꝛimũ ipſos quinq; ſenſus coꝛpo

ris: Cum em̃ viſus ipᷣe coꝛpoꝛalis q́;tum in eo

eſtparatus eſſet contradicere⁊ aſſerere pa⸗
nem purum eſſe:pureq; materialem ſolũmõ

in altari:Et negare ibieſſe verũ ⁊ viuiſicum

panem/quide celo deſcendit · aut eſſe ibi ve⸗

rum coꝛpus aut verũ ſanguinemdei ac deuʒ

Ac ſaluatoꝛem noſtrum· Fides adeo moꝛtiſi⸗

cat vel ſaltem captiuat vel conculcat:vt om⸗
nino ab hmõi cõtradictione obmuteſcat: Et
ſi foꝛſitan obmurmurat:murmure tñ debiliſſi
mo/pꝛeſſoq; ſub pedibus fidei / atq; foꝛtiter

cCalcato hec faciat · Similiter ſe habet deaudi

tu de guſtu · de oloſactu·⁊ tactu:ꝙ eadeʒ foꝛ⸗

titudine atq; victoꝛioſitate mactat eos ſides

Atq; conculcat · Et ꝓpter hoc moꝛtificatos ip
ſos / offerte illos · In illo ſacriſicio coꝛꝑis ⁊ ſan
guinis dei mactat⁊ imolat/calcat ac captiuat
ſenſum humanũ interioꝛem quieſt intellectꝰ
Alactat inq; ⁊ captiuat cum om̃ibus contra
dictionibus ſuis/⁊ rõnibus/quibus contrail
lud murmurat ſacramentũ/et contra fidem

eiuſdem. ¶ Secundo vero mactat erroꝛem
omniũ philoſophoꝛũ ⁊ hereticoꝛũ cum omni

bus contradictionibus ⁊ rationibus rõnabi⸗
liſſimis ipſoꝛum · Pꝛopter qð dixi/quia multi
plici flagrantia ·ſ ſeptem ſacrificioꝛũ aroma⸗
tiſat ibi fides:⁊ tam multiplici victoꝛia coꝛo⸗
natur ⁊ gloꝛificat᷑ in ſacramento iſto · Facilis
autem eſt tibi via ſimilis inueniendi ⁊ agno⸗
ſcendi in alijs virtutibus /in ipſa orone cũ ꝑ⸗
fecta fuerit ex om̃ibus ſuis: Cum em̃ or̃o pꝛo
inimicis ad deum fundit᷑/placabiliſſimo ſacri
ficio paternum in eo odium /abipſa fraterna
charitate in ipſa mactat᷑ atq; calcat᷑:ſic man⸗

ſuetudo ⁊ patientia noſtra ibi moꝛtificant/cũ

in or̃one incurrunt iniurie/qᷓs paſſus ẽoꝛans
⁊ extinguit eas inibi manſuetudo ſeu patien
tia ne iracundie incendiũ in anima oꝛãtis in⸗
flammet᷑· Sichumilitas contra contumelias
quas ſibiirrogatas oꝛansin ipſa orone reco⸗
gitat · pugnãs ipſas eouſq; moꝛtiſicat: vt coꝛ
vindicandiſimul cum eis captiuet /ſimul etiã
mactetEodem modo ſehabet ⁊ de alioꝛum

vitioꝛum cogitationibus /quibus antiquꝰho

A

gerel
oun
ulan
Vyel
dooo ſon
agbee
gballe
15 00
cisinoꝛ
eien
Korur
Vriqzt⸗
ceſſant
hſane
nhmno
odorn
esing
lonise
Gpohe
muſeo
thur
uont
Mt
WMa
lece
Akhnor,
ctab
go⸗
aod
Nesan
KLone
eacter⸗
Mruo
opinio
vefom
dictur⸗
leglure
Mheinvi
lendene
ſeguos
i
cdta u
onibus
reocut
Algelus
ſkuadomn
thuntnia

ſcnnin
lte
WMeſſt,
1cpüntn
Nſcenri
enbit
ſcop
unnen
cerepz⸗
nſüin
Muſaun
ſehixe⸗
aaden
domorts⸗
Ron
neſan
Kidehilih
brner
denct
caezſor⸗
keos ſides
Nieawen,
oorſen
Lepni:
leu-
onerail
lſiden
rroten
monmi
be⸗
biamma
unon
ene
vf
Ni
ric-
oro⸗
ſohen
znerna⸗
Kwan;,
cann

isetale

pnin
moin⸗
meltas
nereco⸗
V.
nuleti
Aiorumt
arbo

—–—

D

ſtis tanq; viperis ſeminibus ſeminare ⁊ ingi
gnere illa in ipſa orone molitur · Vides igit
ꝙ. oꝛatio eſt multiplicis laudis ſacriſicium:et
multiplicium ſacriſcioꝛum odoꝛamentum ·
Hoc eſt cum perfecta fuerit ex omnibus mo⸗
dis / non eſt autem poſſibile ſubitam oꝛationẽ
atq; bꝛeuiſſimam hec omnia habere · Colli⸗
gis autem euidẽter ex pꝛedictis teſtimonijs
li. Apocałꝙ tantus placoꝛ eſt ſanctis omni

bus/aangelis.ſ.⁊ animabus: qᷓ;tus amoꝛ eſt

eis in oꝛationes ſanctoꝛum/⁊c q;a delectatio
eiſdem ex ipſis / cum phialas odoꝛamentoꝛũ
iſtoꝛum plenas in manibus ſuis teneãt· Qdðᷣ
vtiq; facere vident᷑ inter oꝛandũ /tanc; illi in
ceſſanter vel crebꝛo nares illas puriſſimas at
q́; ſanctiſſimas ſuas poꝛrigẽtes ad odoꝛamẽ⸗

ta hmõi · VUelipſas phialas ꝓpter ſuauitateʒ

odoꝛamentoꝛum crebꝛo ſuis naribus applicã
tes / in quo mira virtꝰ/ magniſicaq; lausoꝛa⸗
tionis aparet /que de coꝛde oꝛantis tanqᷓ; de

apotheca ſpũſſancti / tanq; de cella pigmẽta⸗

ria/ ſicut virgula fumi ex aromatibus mirrhe
⁊æchuris/⁊ vniuerſi pulueris pigmentarij fla
grantia/aromatiſans aſcendit in conſpectu
dñi/⁊ totam illam curiam ſuauitate ſua reple
at/⁊ nares omniũ inibi aſtantium reficiat et
delectet/quod eſt ſuper omnia hec · Ipſis au
tem naribus omipotentis atq; ſublimis dei/
delectabilem ſe ingerat ⁊ placoꝛem· Juxta il⸗
lud quod legitur Geñ · viij · de ſacrificijs noe/
quia odoꝛatus ẽ dñs odoꝛem ſuauitatis · De⸗
bes aũt ſcire / quia benedictiones /gratiarũa
ctiones /collaudationes /gloꝛificationes / et
cetera que hmõi ſunt:odoꝛis nomine in ſcri⸗

pturis frequentius ſignariſolent· Fama q; æ

opinio cum bona eſt:odoꝛ vite in vitamCuʒ
vero mala:odoꝛ moꝛtis in moꝛtem interdum
dicitur · ſicut legitur expꝛeſſe ad Coꝛinth · yvbi
legitur : quia chꝛiſti bonꝰ odoꝛ ſumus: Odoꝛ
vite in vitã:alijs odoꝛ moꝛtis in moꝛtem/ At⸗
tendendum autem eſt tibi ſolerter acſtudio⸗
ſe · quod audiuiſti in pcedentibus de libᷣ · Apo

całvicʒ quia ſtetit angelus iuxta aram tem-

pli:habens thuribulum aureum in manu ſua
⁊ data ſunt ei incenſa multa:vt daret de oꝛati
onibus ſanctoꝛum ſuper altare aureum:qðẽ
ante oculos dei· Nec eſt tibi dubitandum:qͥa
angelus iſte eſt magni conſilij angelus:qͥ chꝛi

ſtus dominus intelligitur · Et ipe eſt habens
thuribulum aureum in manu ſua· id eſt· coꝛ

.
2.
ʒ—

omni excellentia donoꝛum ⁊ gratiarum pꝛe⸗

cioſiſſimum· ceteriſq; omnibus ſupereminen
tiſſinum:vt aurum ceteris metallis ſupere⸗
minet · Hic iuxta aram templi ſtetit· Cũ tem⸗

plum in illa celeſti ciuitate non ſit:ſed potius

dominus deus eſt in ea templum: ſicut dicit
Johannes euangeliſta Apocał vltimo· Et
templum non vidiin ea:dominus enim deus
omnipotens templum ulius ẽ:cet lucerna eiꝰ
eſt agnus: Cum inq; templum non ſit in ea:
per verba iſta ſignatur nobis ſedulumac iu⸗
ge interpellandi officium:cui pꝛo nobis inceſ
ſanter aſſiſtit ipſe ſacerdos noſter et pontifex
chꝛiſtus dominus noſter·: huic data ſunt incẽ
ſa multa · id eſt· dona gratiarum multa · id eſt·
multitudine pꝛeeminentia:vtpote illi qui ſo⸗
lus ſufficit interpellatione ſua impetrare no⸗
bis omnia/ alem enim decuit imo neceſſe
erat pꝛopter inſcrutabiles abyſſos miſeriarũ
noſtrarum:nobis eſſe pontificem:cuius pla⸗
coꝛ et gratioſitas per ſe ſufficeret nobis impe
trare omnem veniam: omnem gratiam/om⸗
nem gloꝛiam:et omne aliud bonum· contra
quem nihil poſſent offenſiones noſtre · nihil

omnes accuſationes vel allegationes diabo

lice · Pꝛopter hoc ſunt data chꝛiſto domino:
incenſa multa flagrantiſſimarum virtutum ⁊
gratiarum:vt tam ſublimi pontificio ſeu ſa⸗
cerdotioidoneus eſſet ac ſufficientiſſimus
¶ Sacerdotium ipſius vniuerſale eſt:quod
eſt dicere ſuper totamvniuerſalem eccleſiam
abſq; exemptione vlla · talem decebat etiam
tanto gregi paſtoꝛem ꝑfici:quitanta pꝛeemi
nentia omnibus alis pꝛecelleret:vt compa⸗
ratione ipſius omes alij eſſent grex:quiadeo
coꝛruſcans:adeo aromatiſans:adeo placatu
rus per omnia:adeoq; gratioſus ad patrem
miſericoꝛdiarum accederet: vt eo aperiente
os ſuum ſacratiſſimum · os benedictum · os
gratiarum:eoq; dante vocem interpellatio⸗
nis pꝛo nobis · obmuteſcerent omnes accuſa
toꝛes et aduerſarij noſtri:eo pꝛeſtante patro

cinium cauſe noſtre:mullus auderet ex adũ

ſo conſurgere:eoq; ſtante pꝛo nobis:nullus
contra nos ſe pꝛeſumeret erigere · ¶ Quan⸗
tum ⁊ quante ſuauitatis odoꝛamentum pa⸗
ras ex illa apotheca ſpirituſſancti:q̃ ipſemet
chꝛiſtus domin eſt:ꝑos ipſius ſacratiſſimuʒ
ad nares pf̃is miſcdiarũ aſcendere: quotiẽs
pietatis ipſius dignatio eſt: illud ꝓnobis ad

AQaguitu

Lapitulum

biliſſimo / ſuſcipit pater miſericoꝛdiarum oꝛa

interpellandum apire · Interpellatio nanq;
ipſius thimiama eſt incogitabilis ſuauitatis:
vtpote tota apotheca ſpũſſancti flagrantiſſi
ma·Quid ergo nobis cogitandum eſt·/cũ ip
ſa gloꝛioſa deigenitrix / omiq; illo milium be⸗
atiſſimoꝛum ſcʒ angeloꝛum ⁊ ſanctarum ani⸗
marum conſoꝛtio/ felicitate/ aperiunt oꝛa
ſua ad oꝛandum pꝛo nobis·qᷓ;tus eſt fumꝰtot
⁊ tantoꝛũ aromatum:q;to ſuauiſſimoꝛũ odo
rum flagrantia replet᷑ tota illa aula celeſtis:
An putas patrem miſcdiarum attendereil⸗
lahoꝛa ad fetoꝛes vitioꝛũ/⁊ peccatoꝛũ illoꝛũ
pꝛo quibus oꝛat᷑: An putas illum velle reſpi⸗
cere ad abominationes eoꝛundem:cum tot ⁊
tanti gratioſi vultus militiarũ /ac ſanctarum
animarum quas pꝛedixi apparent ante eum⸗
An putas ipſum poſſe auertere oculos miſe⸗
ricoꝛdie ſue/a vultũ clementie ſue ab ipſid:q̃
ꝓpter beatus indubitanter/cuius oꝛationis
odoꝛamentum tante ſuauitatis eſt/vt om̃es
nares curie celeſtis/ad id ſe aperiant:⁊ exil⸗
lo reficiant᷑ · Peatioꝛ aũt ſi virgule fumi ſui/

de qua in ſcedentibus audiuiſti/addũtur in
numerabiles illi ⁊ĩ mẽſi odoꝛes celeſtiũ odo⸗

ramẽtoꝛũ/que pꝛedixi:vtinã innoteſcat oꝛã⸗
tibus q;tos ⁊ qles adiutoꝛes/tãq; pꝛomptos
paratos/⁊ ꝑ omnia voluntarios adiuuãdũ
habent in curia illa ſũmi regis:ſed ⁊ quãpla⸗
coꝛem:ſic eſt ipſius altiſſimi dei naribꝰ⁊om⸗
nium ciuium celeſtium odoꝛamentum pie ac
deuote oronis·qᷓ;ta putas ſtudioſitate:qͥntis
conatibus/⁊ ſi venalia eſſent q;to pᷣcio ⁊ ſum
ptibus/exquirerent᷑ comparent᷑ aromata/
de quibus odoꝛamentũ illud confiteretur ·
¶ Viges igitur q; ꝑnicioſa ſit ignoꝛantia hec
que tm̃ bonũ ĩmo nos tãta negligere ⁊ amit⸗

tere facit:Quod aũt ſequit᷑ ĩ textu Apocal

vt daret de oronibus ſanctoꝛũ/daret materi

am ipſe chꝛiſtus dñs odoꝛamentum pꝛopꝛiũ

quod eſt laudis ⁊ gratiarũactiõis de oꝛationi

bus ſanctoꝛũ · Jpe em̃ eſt cuiꝰ os ſacratiſſimũ

atq; bñdictum /ſicut nõ ceſſat a pijſſimis ⁊ ſꝑ
efficaciſſimis interpellationibus pꝛo nobis:

ſicnec a gratiarũactionibus de omnibus bů⸗
ficijs/q̃ pſtant᷑ nobis a patre miſericoꝛdiaa

Quid ſignat᷑ per altare aurei· Ca.xI.I

Wog autem ſe⸗

/ ſup altare aureum. oꝛnatus

eſt parabole Vlel altare aureum ip⸗

ſemet eſt· quoniã exipſotanq; ex altariplaca

tiones ⁊ ſacrificia ſanctoꝛum· Aliter etiam al
tare aureum / ipſa miſericoꝛdia patris accipi⸗
tur · Altare em ꝓvitiatoꝛium eſt: vnde acce⸗
pta efficiunt᷑ oblata · Et ipa miſericoꝛdia ſum
mipatris eſt/ex qua ⁊ ꝑ quã accepta ſunt ei/⸗
quecunq; placabiliter ⁊ remunerabiliter ei⸗
dem offeruntur a nob/põt ⁊ illud · Data ſunt
ei incenſa multa/aliter ⁊ nõ incõuenient in⸗
telligi / vicʒ vt accipiat᷑/ data pꝛo eo quod eſt
attributa · Nanq; dño/ qᷣcunq; recte ſapiunt
totaliter attribuunt:quecunq; habent bona
vel faciunt: Et ꝓpter hoc ipſi viri ſancti ipᷣas
ofones ſuas chꝛiſto dño attribuunt · conſiten
tes humiliter ſe ⁊ dono ⁊ impetratione eius
acciꝑe illas · ¶ Aliter etiam ſatis congruent
intelligitur· Data ſunt ei incenſa multa:vide
licet ꝙ recta ⁊ oblata ei tanq; mediatoꝛi:ſ vt

ipe in quo ſoli patri:ſmiſericoꝛdiarum cõpla
citum eſt offerat · De cuiꝰ oꝛe vel manibusre
cuſari nõ poſſunt · Tanta quippe eſt gratioſi⸗

tas ipſius in conſpectu deipatris: etiam ſᷣm
quod homo eſt mediatoꝛ dei ⁊ hominum:vt
quecunq; patri ꝑipſum offerunt᷑:a nobis ei⸗
dem grata ſint ⁊ accepta · ¶ Quod attendẽs
cognoſcens omnis eccleſia/in om̃ibus oꝛa⸗
tionibus quas ad deum patrem dirigit/adiũ
git ſemp/ꝑ dñm noſtruʒ ieſum chꝛiſtum:qua⸗
ſi diceret· ⁊ ſinõ ꝑ merita noſtra/ placere tibi
poteſt oꝛatio noſtra vel depꝛecatio · Placeat
tibi per ipſum queminter te ⁊ nos mediato⸗
rem conſtituiſti · vt per ipſum placita tibi fiẽt
T accepta:que per nos tibi placere non poſ⸗
ſunt · Eſtigitur hicquemadmodum in curijs
magnatũ ·ſicut eſt videre in curia ſummi pon
tiſicis: quia cancellario vel vicecãcellarioof-⸗
feruntur veldantur petitiones:vt ipſe poꝛri⸗
gat eas ſũmo pontifici:atq; pꝛomoueat apð

eum vel coꝛam ipſo:quoniam in hoqconſtitu
tus eſt mediatoꝛ inter petentes ⁊ ſummum

pontificem· Sicchꝛiſtus dñs mediatoꝛ cõſti⸗
tutus eſt inter totam vniuerſalem eccleſiam
⁊ patrẽ miſcdiarũ:Et ꝓpterhoc tradit ei om
nis eccleſia ſanctoꝛum:oẽs orones ſiue petiti
ones ſuas:offerendas deo patrimiſcdiarũ et
pꝛomouẽdas apud ipᷣm· Eſt igit᷑ dicere in oo
nibus eccleſie:cum dicit᷑ . Concede nobis hoc
Pipᷣm ieſum chꝛiſtũ dũm nr̃m · i · eo impetrãte:
quoniã iſtud impetrare merita nr̃a nõ ſuffici
unt:ſed gratioſitas eius in qͥ ſolo tibi bñ com⸗
placuit:hoc impetrare poteſt⁊ ſufficit · ¶ mi⸗
hilominus tamẽ ab ipᷣo chꝛiſto dño nr̃o omia

deustt
gucoꝛ:
yetls⸗

mecl

inhoo
mt⸗
hocght
nondkin
funeh
vnws
rgc
ſpol⸗

Leltian

Qnvy
ineoq
tus:Pn
acuoc⸗
ineog
bona
ſamun

Qeſoa

necha
mate.
phlp/
Quuye
ſſonoint
enihee
mnsan
ſeatone
Henin
nisgtq
gfboꝛe
lerpen
gultna
ſouteln
lgnüſeg
ltdicich
dakcon
Erppte
Termmid
⸗ Qu
ſeulenn⸗
Uarpenmn
1Cölunit
Cavne
ltgen
ſonhthe
Gerauct⸗
Alinhe

Mune
etang
Pagep
geaee
daſin
ſunten
lier er
naſun
enrin⸗
nocek
ſhiunt
donn
noiſcns
1Confen
oreeigs
ngnen
lapce
Morily
uncöpen
mnbosre
iganon⸗
enian fin
ninumert
nobse⸗
Mals
nban⸗
adi
ua⸗
gendbi
eat
dano⸗
bſi
onpo
nanp,
mean,
n
n⸗
te
tu
Nrn
K⸗
Reonn
leion
epenn
iet
mofo⸗
ſohoc
nräte:
ſuffia
icom⸗
C⸗
oftia

XLII

bona petenda ⁊ petidebẽt ⁊ ſperari. Siliter

a ſpũſancto:qm̃ trinitas hec vnꝰ ſolꝰ ac verꝰ

deus ⁊ dñs eſt:omniũ ſeculoꝛũ vnꝰ ac verus

quctoꝛ: vnus ſolus et verss effectoꝛ: vnus
verus ac ſolus largitoꝛ largiſſim ac benigniſ
ſimus eſt ommũ bonoꝛũ:Et ſipaterhonoꝛat᷑
in hoc/qꝙ oꝛat᷑ a tota eccleſia ſanctoꝛũ · in h ꝙ

oꝛat᷑ ꝙ pꝛeſtet que petunt᷑:honoꝛat᷑ ⁊ filius in

hoc ꝙ ꝑ ipᷣm exoꝛat᷑ pater vt largiat᷑ · Na ho⸗
noꝛat᷑ inq; filius vt mediatoꝛ:⁊ impetratoꝛeo
rum· Nihilominus tñ ⁊ honoꝛat᷑ et exoꝛat᷑ vt
vnus auctoꝛ:vnus effectoꝛ: vnuſq; largitoꝛ
largiſſimus ac benigniſſimus ·cum ipſo patre
⁊ ſpũſancto ·qm̃ cũ illis ⁊ cum vtroq; illoꝛum
⁊ etiam ꝑ ſe:⁊ in ſe eſt vnus ſolꝰ⁊ verus deus

Qm̃vero factus ẽhõ ꝓnobis:factuſq; nobis

in eo ꝙhomo ·mediatoꝛ:pontifex:⁊ aduoca⸗
tus:pꝑipſum tanq; mediatoꝛempontificem
aduocatum noſtrũ:apud patrem⁊ ſemetipᷣm
in eo ꝙ deus ẽ ⁊ ſpm̃ſcm̃ petimus nobis omia
bona pꝛeſtari ꝑ ipᷣm · Qua ꝓpter dant᷑ ei incẽ
ſa multa oꝛationũſomniũ que flũt a tota ec

cleſia ſanctoꝛũ : Dant᷑ inqᷓ; ei ſicut pᷣdixitanqᷓ;

mediatoꝛipõtiſici ⁊ aduocato · vt ipe eas poꝛ
rigat ⁊ offerat patri miſcðiarũ:⁊ pꝛomoueat
apudipſum gratiã exauditionis impetrãdo/
Quia vero thimiama Exoð xxxj · oro aroma
tiſans intelligit᷑·. Expedit ⁊ cõueniẽsẽ vt do⸗
cearis hic:quã ob cauſam in cõfectiõe thimia
matis:quattuoꝛ tm̃ aromatice ſpecies in con
fectione ſeu in cõpoſitione ipſi aſſumiiubent
Hhe aũt ſũt ſtactes ⁊ onica galbanũ boniodo⸗
ris atq; thus lucidiſſimũ · Stacte aũt gutta ẽ
arboꝛis mirrhe ſicut dic in illo loco expoſitoꝛ·
In ps·quoq; dicit᷑ mirrha ⁊ gutta⁊ caſia·q̃re
igit᷑ ꝑexpoſitionẽ cum dixit mirrha addidit ⁊
gutta:cuʒ noĩe mirrhe lignũ arboꝛis mirrhe
qͥs intelligeret:ac ſi diceret · Mirrha nõvtiq;
lignũ ſed gutta que eſt gũmiarboꝛis illiꝰ. Jã
aũt didiciſti alibi:quia gũmi iſtudqð mirrha
dicit᷑ · conſumptiua eſt putredinis ⁊ vermiuʒ
Et ꝓpter hoc coꝛpa moꝛtuoꝝ vt a putredine

⁊vermibus cõſeruent᷑ illeſa:mirrha condiun

tur · Quia igit᷑ gratia compunctionis:⁊ totã
fetulentiã ſiue ſpurcixiã pᷣterite vite extermi⸗
nat:vermeſq; vitioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ moꝛtificat
⁊cõſumit · Ipm etiã odoꝛẽ ſuauitatis ſpirat:ĩ
odoꝛomento iſto ſcʒ oronis :ſmerito pᷣmo po
nitur gratia compunctionis que offenſas vi
tioꝛũ ⁊ peccatoꝛũ tollit:⁊ irã dei placat:qͥ nuſ
qᷓ; exaudit oꝛantes donec eis placatus ſit · Et
qꝙ mirrha litteralis odoꝛem ſuauitatis habe⸗

at: expꝛeſſe legit᷑ Ecẽ· xxiiij· vbidicitur:quaſi
mirrha electa dedi ſuauitatem odoꝛis:ex per

ſona Sapientie · Onica veroaſtreola parua
eſt ad vnguishumani magnitudineʒ: ꝓpter

hoc ⁊onica dicitur quaſi vnguina:onis nq

grece vnguis dicit᷑ latine· vnde ⁊ ſardonix de
quo alibi · Sardonicẽ faciunt duo noĩa ſardꝰ

⁊ onix:eſt em vere loquẽdo onix lapillus qui

apud ſardos reꝑitur: melius ergo onix dice⸗
ret qᷓ; onica · Et eſt onica vł onix boni odoꝛis
yvt dicit᷑ ſicut ⁊ nõnulli piſciculi · In onice igit
intelligit᷑ nõ ĩmerito gratia humilitatis q̃ ma

gnum locum in orone tenet · ſicut Ecc̃i· xxxv ·
ꝛatio humiliantis ſe nubes penetrabit ⁊c̃.
Et eſt oꝛdo congruentiſſimus:vt gratiam cõ

punctionisin qua eſt viua recognitio vitioꝛũ
⁊ pꝑccatoꝛum comitet᷑ humilitas:quia nihil

ageo diſplicet deo ſicut dicit hieronymus · ſicẽ

ceruix erecta poſt peccatum¶ Galbanum ve

ro idcirco potiſſimum boni odoꝛis inde dictũ

videtur:quoniã mirifice virtutis eſt odoꝛ ip⸗
ſius· Extinguit em̃ omnia venena dꝛaconũ ⁊
ſerpentes arcet⁊ diffugat· Vbi nihil rectius
qᷓ; gratia beniuolentie ſeu benignitatis intel

ligitur· lenenata nanq; peccata ⁊ vitia ve⸗

nenoſa:vel potius venenata vitia ⁊ peccata
malignitatis intelligũtur. oc auteʒ eſt pꝛo
animo velſtudio nocendi:ſine qua nunqᷓ; ſũt
qualia ſunt odium /ira/inuidia ⁊ ſuꝑbia/que

ſine iniuria ⁊ leſione pꝛoximoꝛũ nunq; in ali-

quo eſt· Auaricia que amoꝛe lucroꝛum adeo
excecat eos quos poſſidet:vt alienadetrimẽ
ta nec conſiderent nec reputẽt· quapꝛopter

noxia animalia ſiue maxime venenata repu⸗
tandiſunt merito velhabendi · Cauſa autem

in hoc euidentiſſima eſt/ quoniam tanqᷓ; pe⸗
ſtilentes ſiue peſtiſeri aljs hominibus ſunt.
Quia igit᷑ manifeſtũ ẽ/beniuolẽtiã ſiue beni

gnitatẽ non ſolũ ſtudiũ nocendiſᷣ etiKõ omne

alienum exterminare abhis:in quibus meri
to galbanum ipſa intelligitur · ¶ Debes eti⸗
amſcire quia peccata huiuſmodi ⁊ vitia cru⸗

enta ſiue ſanguinolenta dicenda ſunt:⁊ dicũ

rur ab eis quiin ſacris doctrinis eruditiſunt·
Nec mirumtibi videatur:ſi gratia iſta locum
habet magnum inoꝛatione · Neceſſe eſt enim

benignos benignitatẽ apud deum benignuʒ

inuenire: quẽadmodum ⁊ miſericoꝛdes miſe

ricoꝛdiam .ſcriptum eſt pꝛeterea Eccleſiaſtici

pꝛimo:quia quod beneplacitum eſt deo:ſi⸗
des eſtet manſuetudo · Benignitas autem

non eſt niſi manſuetudo · licet ex alia cauſa

Capitulum

benignitasex alia aũt manſuetudonomine⸗
tur·Hoc etiam nouit heſter que in oꝛatione
ſua dicebat ad dñm· Lu dñe cui manſuetoꝛũ
⁊ humiliũ ſempꝑ placuit depcatio · ſicut legitur
Al Heſter · xiiij·: Solum erroꝛem pietatis vene⸗
num intelligit:⁊ venenata animalia heretici
conſueuerunt haberi · Et intelligo hereticos
nõ ſimpliciter nec per imperitiã ſeductos /et
in erroꝛes hereticoꝛũ pꝛolapſos:tales em̃ nõ
animalia venenata dicendi ſunt:ſed magisa
venenatis veneno ꝑcuſſa· heretici vero qui
venena erroꝛum moꝛtiferoꝛũ pꝛedicãdo ⁊ ſu
gerendo diffundũt:animalia venenata ⁊ ſer⸗
pentes nequiſſimi cẽſendi ſunt/⁊ merito no⸗
minandi:qua ꝓpter fides ipſa merito id eſt
galbanũ ſpuale accipiendum eſt/que ⁊ omia
venena hmõi⁊ ab alijs in quibus eſt extermi
nat:⁊ in alijs etia viuere⁊ regnare qᷓ;tũ põt p
hibet ⁊ auertit · tũ aũt locum fides in oꝛa⸗
tionibus teneat / iam didiciſti in epla Jacobi
iiij: ⁊ eiuſdẽ· c:j· Vbi dicit᷑ poſtulet aũt in fide
nihilheſitans · Pietas aũt ad omia vicʒ bona
impetranda/⁊ mala auertenda ſeu extermi⸗

nanda/recte intelligi poteſt galbanũ ſpuale:

⁊ oꝛantibus pietate ſiue miſcdia pᷣditis ꝓmit
titur Matth · v· Non em̃ niſiſtulte ſperarevł
petere miſcdiama deo poteſt:qui miſericoꝛs
in alios nõ fuerit ·ſicut legi᷑ Ecãi · xviij: Ho⸗
mo homini ſeruat iram:⁊ a deo petit medelã
Et Matth· xvij · Mon igit᷑ opoꝛtuit te miſere

ri conſeruis tuis: Ipſa quoq; veritas ineuãů⸗

gelio Luce expꝛeſſe dic:quod ſuꝑeſt date ele
moſynam/⁊ ecce om̃ia munda ſunt vob· Et
omis eccleſia ſanctoꝛuʒ cantatſicut aqua ex
tinguit ignem /ita elemoſyna extinguit pctm

Et eſt galbanum iſtud ſpũale·idẽ: miſericoꝛ⸗

dia valde boni odoꝛis/ nõ ſolum a ꝑte erogã
tis elemoſynas:ſed etiam a ꝑte recipientium
qui miro affectu ⁊ deuotione bñdicunt largi
toꝛibus ⁊ miſericoꝛditer deũ exoꝛant pꝛo eis·

Dedeuotiõe qreqrit inorone.Ca.xI.¶III.

WBarta ſpecies

aromatica que in compoſitione ve
nit thimiamatis iſtius:thus lucidiſ
ſimum eſt:quod vocat᷑ cibanum quod eſt di⸗
cere incenſum albumvocat᷑ ⁊ incenſum ma⸗
ſculum·qm in foꝛma ſeu figura ſimilitudineʒ
habet teſticulihumani:vel potius maſculum
thus dicit/id quod foꝛtius eſt ⁊ maioꝛis vᷣtu⸗
tis cum in omibus aiantibꝰ maſcula ſuut po⸗

XLIII

tioꝛa ⁊ foꝛtioꝛa · vnde ⁊ virgiliꝰverbenasado

le pingues ⁊ maſcula thura ·vñ ⁊ maſculabi⸗

lis a perſio dicit᷑ Intellexit ergo moyſes thus

lucidiſſimũ · id es:puriſſimum qm̃ de purita⸗

te eſt eiluciditas Lhus iſtud nihil rectius in
telligi põt/q; in oone deuotio · Nec tibi dubi
um eſt q́;tum valeat/⁊ qᷓ;tũ condiat/qᷓ;tũcun
q; ꝑ omia melioꝛat oꝛationẽ deuotio · Cum di
cat auctoꝛitas/ quia qui indeuotus oꝛat iudi

cium contra ſe poſtulat · In ipſa vero deuoti⸗

one puritas /quid aliud intelligi poteſt:qᷓ; in

thure luciditas::Et iam audiuiſtiqᷓ; noxia ſit

in oꝛatione impuritas:que eſt admixtio voli

tantium cogitationum/que ſunt muſce mo⸗
rientes/⁊ perdunt ſuauitatẽ vngenti · ſiẽ au
diuiſti in pꝛecedentibus ex verbis ſalomonis
in eccleſiaſtico · Et iſta ſuauitas iucunditas ẽ
qua viri ſancti in oꝛationibus iucundantur ·

QZ ebꝛeuitate oꝛationis · Ca · XIII

Hopter hoc di⸗

p ait beatus Berñ · quia ofo debet

eſſe bꝛeuis ⁊ pauca/nõ ꝙ pꝛolixi⸗

tas ⁊ longitudo or̃onis deo diſpliceant:niſi

vbi ipſa pꝛolixitas alijs impedimentum etiaʒ
pᷣſtat oꝛadi.ſic notũ ẽ de qbuſdaʒ ſacerdotibꝰ
cereoꝝ ↄſũptoꝛibꝰ qͥ miſſas adeo longas faci
unt ꝙ tedio ꝓlixitatis ſue coꝛda circũſtantiũ
a gra deuotiõis arefaciũt · Et ipamrefectio⸗

nem ſpũalem qua in miſſis ꝑcipere debẽt/ in

moleſtie amaritudinẽ cis vertũt· De his igit
põt cõqueriplus miſſis circũſtans ⁊ dicere/
dederũt in eſcam meã fel · ¶ Stulticia igitur

huiuſmodihoim hec eſt· vt qui ꝓpugillode⸗

uotionis quod eis in miſſis tribuit᷑ totius po
pulideuotionẽ deo auferũt · Et ꝓ tribus vel
quatuoꝛ vt ita dicam lachꝛymis compũctõis
vel deuotiõis:vaſa magna ·i:coꝛ deuote ac la
chrymoſe oꝛantiũ effundant᷑ · IObi igitur bꝛe⸗
uis debet eſſe oꝛatio/vbibꝛeuis eius deuotio
alioꝛũ oꝛationum /militat ⁊ deſeruit/poſſunt
etiꝗ et alie cauſe abbꝛeuiẽde oꝛatiõis fieri ſiẽ

infirmitas coꝛpalis multi em̃ in ametiã moͤꝛ
bum melancolicũ/ꝓpter oꝛatiões vel ꝓlõga
tiones nimias inciderunt. Infirmitas etiam
ſpiritualis / cauſa fuit apð aliquos/qꝛ ipa ve⸗
hemẽtia deuotiõis adeoaffliguntur /vt poſt⸗
modũ octo vel qͥndecim diebus vel pluribus
languere neceſſario habent · Interdũ aũtet
adeo rapiunt/vt moꝛs:i·totalis ſeꝑatioaĩiaꝝ
ſuaruʒ/acoꝛpoꝛibus non immerito timeat᷑·

A and

½
ſone
pon
noſin
pwbe/
nyhor
nulns
ralun
ſerin
tin
Pdet
ſong
eſin
Cia
ſtinat
glhre
f⸗ M⸗
boſern
dunef.
Gorun
ſis
Vota⸗
Niſin
oſi⸗
Aoni
alurtĩ
onlen
denrvir⸗

eſ
(godin
toofon
duntln
yelmne
nge
natitan/
liſtahn
eßſtat.⸗
lnapla
ſo meden
Carionem
Vnction
busrole
lutheci
lanomi,/
ſtnltael
huiſpon
MMatonis
Mungene.
r h
lancn

ennhn

wlalez,
Niesth
Npunt
getnnon
Albidt
Stäan
NAundi
tiudi
ddenot;
lſkähnn
noraſt
tmnoy!
ltet⸗
Ennd ſtan
lorons
Cnaͤrvi
ndman⸗

UI

d

proltH

r:,
nmeney
conb⸗
gasſci

tancü

ciectio⸗
Ndel/in
xhoo
dlel
cnign
glen⸗
Mup
neel
ſaos
ſeach
rdee⸗
NMo
Lnt
bfeniſi

nieno:

gn
periam
ave⸗
urwus

mer
nnin
nihear⸗

XLIII

P Abbꝛeuianda etiam oꝛatioeſtpublicis per

ſonis:hoc eſt pᷣlatis:⁊ curam alioꝛũ ſiue tem
poꝛalẽ ſeu ſpũalem gerenijbus · Plerũq; em̃
nõ ſine iniuria ⁊ detriment᷑o grauiſubditoꝛũ
pꝛolongarinõ poteſtoro pᷣlatoꝛũ · Cauſa aũt
in hoc eſt:quoniaʒ debitoꝛes ſunt ſubditis in
multis:ratione officioꝛũ ſuoꝛũ · Interdũ em̃
iura ſunt reddenda ſubditis:nec pñt eis dif⸗
ferriſine graui diſpendio vel ſpũali vel tẽpo⸗
rali · Qua ꝓpter illa hoꝛa: temꝑandum eſt a
pꝛolixitate oronis ·ſicut debet᷑ eis ſacramẽta
tio:⁊ alia innumera .que ſicut aufferrinõ pñt
eis ſine iniuria eoꝛũ:ita interduʒ necdifferri ·
Vidi multos pꝛolixitate miſſarum adeo ob⸗
ſtinatos:vt potius eligerent miſſas hmõinõ
audire:qᷓ; pꝛolixitatis tante moleſtiã ſuſtine⸗
re:Hic igit᷑ videt᷑ mihi intellectus:⁊ iſta inten
tio ſermonis iſtius beati Berñũ · Quẽadmo⸗
dum em̃dicit Tulius/quia nunqᷓ; nimis dicit
qð nunq; ſatis dicit᷑ /mihi videtur ꝙnunq;ni
mis ꝓtendit᷑ ſeu ꝓlongat᷑ or̃o·quia nunqᷓ; de
uota ⁊ pinguis oro mihi videt᷑ nimia poſſe eẽ
niſi in caſibus antedictis · Nunqᷓ; em̃ mẽs hu⸗
mana familiarius cum deo eſt: nunq; artius
ei coniũgit᷑ in vita iſta · nunq; lautiꝰ ex eo reſi
citur:qᷓ; in orfone · Niſi foꝛſitan eiuſdẽ ſpeciei
contemplationis/de qua ⁊ alias/ſi deus de⸗
derit vitam ⁊ ſpatium? gratiam ad hocneceſ
ſariam / deſiderio eſt mihi ⁊ pꝛopoſito ſcribe⸗
re · Poſt hoc aũt abſoluam me a pꝛomiſſo illo
quod in pꝛecedentibus pꝛomiſi /vicʒ de meri
to oronis / vbi dixi:quia muſce moꝛientes ꝑ⸗
dunt ſuauitatem vngentinõ aũt ſubſtantia/
vel meritũ pᷣncipale·hoc tñ pᷣmiſſo/ quia or̃o
⁊ vngentũ eſt · ⁊¶ ꝓpter hochabet virtutẽ ſa⸗
natiuam· Ad medicina em̃ conficiunt᷑ vngẽ⸗
ta iſta hmõi ⁊ multarũ infirmitatũ ſanitas ꝑ
eapᷣſtat᷑ · Mõ eſt aũt moꝛbus vel vulnus velle

ſura vlla ſpũalis/cuiꝑ vngentum oronis deꝰ

nõ medeat᷑· Conficiunt᷑ ⁊ vngẽta ad ſanctiſi⸗
cationem · ſicut expᷣſſe legit᷑ Exo · xxxj · de oleo
vnctionis/qð ex quattuoꝛ aromaticis ſpecie

bus ⁊ oleo oliuarũ conficipᷣcepit dñs · he aũt
ſunt ſpecies ille vicʒ/mirrha pꝛima electa/ci⸗

namomũ /calamus/.caſia · Et intelligo quia
caſia iſta eſtlignea /vicʒ que eſt rubij coloꝛis/
boni ſapoꝛis pariter ⁊ odoꝛis · oc igit᷑ oleo
vnctionis caput aaron in conſecratione ipſiꝰ

ꝑfundebat᷑ · ſicut criſmate ⁊ oleo ſcõ ꝑfundun

tur manus ⁊ capita pontiſicũ hodie in eccle⸗
ſiadei · Mihil em̃ efficacius ad pꝛeſtandũ gra⸗
tiam ſanctificationis/qᷓ; oro/ꝑillam em̃ ſan⸗

ctificat᷑ in eccleſia dei/quecũq; in ea ſanctin⸗
cant᷑. Qua ppter adipſas aĩas oꝛantiũ vtuo
ſiſſimam illã eſſe efficaciſſimãq; manifeſtũ ẽ·
Si em̃ in ea que foꝛis ſunt/hoc eſt extra ani⸗
mam / miniſtri ſanctificãtis / eouſq; põt or̃o:
vt omia ſanctificata ꝑ illa ſanctificent᷑ /quãto
foꝛtius in aĩabus /in qᷣbus eſt ⁊ ex quibꝰ exijt
⁊ ꝓcedit ad deũ:in gratiã ſanctiſicatiõis effi⸗
cax erit · Conficiunt᷑ vngenta ad nitoꝛem et
candoꝛẽcoꝛpoꝛũ · quis aũt ignoꝛat quivł ad
modicam virtuoſitatem oronis apꝛehende⸗
rit:qᷓ;tus nitoꝛ/quãtꝰve decoꝛ/ꝑ virtutẽ or̃o⸗
nis pꝛeſtet᷑ digne ⁊ deuote oꝛãtibꝰ. Que ani⸗
mahumana adeo tenebꝛoſa/adeo defoꝛmis
E/vt illam oꝛatio nõ ſplendificet ⁊ decoꝛet:
¶ Fiunt ⁊ vngẽta ad cõſeruationẽ coꝛrupti⸗
onts · ſicut aparet euidẽter tibiin his vngen
tis quibꝰ condiunt᷑ coꝛꝑa moꝛtuoꝛũ: Ad hoc
em̃ vngentũ hmõi fit/vt a putredinibꝰ⁊ ver
mibus illeſa conſeruent᷑ · Manifeſtũ eſt autẽ
oronẽ frequẽtantibus/⁊ gratiã deuotiõis in
eadẽhabentibus/vtutẽ iſtã conſumptiuã ſpi
ritualiter or̃onẽ nõ abeſſe · Hõ em̃ poſſibile ẽ
aſſidue oꝛantibus/vermes vitioꝛũ ⁊ peccato
rum putredinẽq; coꝛruptionis ſpũalis noce⸗
re poſſe · Similiter nõ eſt dubitãdũ /quia nec
durare in eiſdem pñt:Et ſiqũq; in eos irruat
virtute oronis extinguunt᷑ · ¶ Conficiunt᷑ et
vngenta ad odoꝛẽ ſuauitatis atq; flagrantiã

Et iaʒ audiſti ex teſtimonis lib: Apocał q;tꝰ

odoꝛ ſuauitatis flagrat in aula celeſti ex or̃o⸗
nibus ſanctoꝛũ/etiam qͥ adhuc in terra pere⸗
grinant᷑ Quãta igit᷑ credenda ẽ flagrãtia eẽ
ex or̃onibus ſanctoꝛũ /qui iã cũ chꝛiſto dño re
gnant:quibꝰ tanta eſt affluentia aromatum
ſpũalium/ex quibus odoꝛamenta oronũ con
ficiunt᷑ · Potiſſimũ aũt ex ofonibꝰ deiac ſalua
toꝛis dñi nr̃i ieſu chꝛiſti· qui ſᷣm qð eſt homo:
apotheca eſt omniũ aromatũ /omnia alia do
noꝛum vicʒ ⁊ gratiarũ atq; virtutũ incogita⸗
bili pᷣcellentia tranſcendentiũ · Qualem aũt
q;tave putas eſſe flagrantiã oronis gloꝛioſe
genitricis eiuſdem:quotiens pietatis ⁊ dul⸗
cedinis eius dignatio eſt exoꝛare chꝛiſtuʒ/ ac
bñdictũ ſuũ filiũ ꝓ nobis ¶ O&O ſi ꝑ ſingulos
ſcõs angelos ⁊ btãs aias coſiderationẽhmõi
feceris/ineſtimabilẽ ⁊ incogitabilẽ flagrãtiã/
ex aggregatione omniũ celeſtiũ oronũ certiſ
ſime eſſe vel aſpirare certiſſime cognoſces:·
De merito vero or̃onis de quo mentionem
feci/ſciendũ eſt· ꝙ duplexẽ vicʒpncipale ⁊ ſe⸗

cundariũ: Et pᷣncipale quidẽẽ ſeinnnenio⸗

R

lachꝛy

Lapitulum

nis ſeufelicitatis eterne· Et intendo illð pn⸗
cipale eſſe:quia ad ipᷣm ⁊ ꝓpter ipᷣm omia alia
merita tribuunt᷑· Etad h ipa charitas: ꝗᷓ ra⸗
dix ẽ oĩm meritoꝛũ pᷣncipaliter donat᷑ · Cũ er⸗
go oroẽ ex hac radice:merito iſto nunq; frau
dat ſed ei ſemꝑ debet᷑:huiꝰ nãq; radicis rati
one meritoꝛia eſt oropncipaliter ⁊ ꝓpꝛie feli
citatis eterne · Scdᷣaria vero merita ſuntcon
ſeruatio gre:augmentũ ipſius:⁊ remiſſio vel

diminutio pene merite:omiaq; alia bona da⸗
ta:que in orone ab vniuerſalidatoꝛe bonoꝛũ

obtinent᷑ · Et hſunt que pᷣncipali merito:ſer⸗
uoꝛ oronis:puritas ⁊ deuotio lachꝛymarũq;

ꝓfluuia ſupaddunt · ¶ Quiaigit᷑ volutante

⁊irruẽtes muſce·i· cogitatiões pꝛaue:in
tiũ coꝛdibus cãm ⁊ radicẽ meriti pꝛincipalis

quã pᷣnominauinõ extinguũt ſiue moꝛtificãt

o nec pᷣncipale pᷣmiũ auferũt:Cauſa em ꝑ

manente illeſa ⁊ integra hmõi:neceſſe eſt et

eiꝰ effectum ꝑmanere · Sciendũ eſt etia tibi:·
quia de ſecundarijs meritis:ex affectib ofo⸗
nis eſt diffugatio demonũ:⁊ diminutio pote⸗

ſtatis ipſoꝛumn ·

are viri ſancti difficile hal aʒ uit. Hoõ em facileẽ/ nec vne
¶ Quare viriſanctidifftcil Hapent grang; aliquẽ exhmõi pegrinantib ppaſſusſingu⸗

XLVYV

deuotionis. Ca ·

6

ciſſimi ⁊ imaniſſimi:facile habẽt eas interdũ·
NRñdeo in h:qm admirandaẽ mirabiliterq;

laudanda deinr̃i miſcdiaque tam indignis:

tam pꝛomptã tãq; paratã ſe exhibet ·: atq; ad⸗
iutoꝛia quibꝰ tanti pctõꝛes ad gram iuſtifica⸗
tionis ſiue conuerſionis adiuuent᷑:tam beni⸗
gne eiſdẽ tãq; facile largit᷑ · hãc puto eẽ cãm:
vicʒ vt carioꝛa illa habeãt ⁊ ſoli gre illa attri⸗
buant · iuxta ſermonẽ beati Auguſtini dicen⸗
tis:quia chꝛiſtũ non nouit qͥ alij qᷓ;gre dei ali⸗
quid attribuit · Debes tũ ſcire cũ his:quia im
manitas ſcelerũ:⁊ monſtruoſitas pctõꝝ:oc⸗
caſionẽ nõ modicã dat timoꝛi dei ⁊ erubeſcen
tie ⁊ alijs qꝗbuſdã donis· Puritas vᷣo ↄſciẽtie
⁊ vᷣtutũ fiducia:ſecuritatẽ interdũ generat ĩ
electis · Et ꝓpter hoc nõ nunq; gaudiũ tribu
it· De gaudio certũ eſt tibi:quia meroꝛẽ coꝛ⸗
dis ⁊ luctũ excludit: Hec pᷣtereundũ ẽ tibiex⸗

emplum qð adhoc inducere cõſueui:vicʒ de

piris ⁊ pomis:alijſq; fructibꝰ qbuſdaã vmes ĩ

ſe habetibꝰ·quia maioꝛẽ ſuauitatis odoꝛẽ ſpi

marũ irriguũ habet· Pctoꝛes vo ſpur

XLVyV XkLV

caloꝛe ſuo adiuuant caloꝛẽ naturalẽin eis: p

pter qð faciliꝰmatureſcũt:⁊ odoꝛeʒ debitum

ſpargunt verminoſifructus · Sic ⁊ aliquoti⸗
ens hoꝛrifica atq; monſtrifica vitia ⁊ pctã ad

iuuant timoꝛẽ·hoꝛroꝛẽ ⁊ verecũdiã:⁊ irò ipaʒ
ad iraſcendũ contra ſemetipᷣm:exqᷣbꝰgra in
terne penitudiis ⁊ odoꝛamentoꝛũ oꝛatiõis
non modicum adiuuantur:.

¶ De meritoillius oꝛationis in qua non co⸗
gitat actu quis de deo:¶ VI—

queſierit qualit fit vel durat meri
num ofonis:qᷓ agminibꝰ muſcaꝝ
moꝛientiũ refertiſſima eſt:⁊ ſtrepituearundẽ
tumultuoſa:qualiter eterne remuneratiõis
pmiũ ꝑ oronẽ aliqs mereripõt: In q̃ nec de
deo nec de pᷣmiohmõi cogitauit / aut actu eti
am curat · Rñdeo in h/quia ſi cũ ꝑegrinatiõe

qqua qs viſitat limina ſcõꝝ/meret᷑ ſuffragia eo

rum/ de qbe in ppoſito ſolo vel initio cogita⸗
uit· Mõ em̃ facileẽ/nec vnqᷓ; credo eueniſſe/

los de ſuffragijs ſcõꝝ ad quoꝛũ ecclias vł me
moꝛias pegrinant᷑ cogitaſſe · Poſſibile aut ẽ
vt nec vno pũcto tꝑis de eis cogitet ex illis ·

Occupant᷑ em̃ ⁊ laboꝛe itinerationis/ ſolli⸗

citudine neceſſarioꝛũ ad illã:⁊ alus irruẽtibꝰ

⁊Lemergẽtibꝰ Verũ quia volutas ſiue mten

tio obtinendiſuffragia hmõi/cauſa ẽ ⁊ radix
totius pegrinationis illiꝰ:tota meritoꝛia ẽil⸗

lis pegrinatio ipſoꝛũ· Et exemplũ euidentis

ſimilitudinis/in lapide qui iacit᷑/vel ſagittaqᷓ
trahit᷑ arcu· Nõ em̃ cogitat iaciẽs de ſingulis
ꝑtibus ſpacij/qð lapis ille vł ſagitta trãſierit:
Sicigit᷑ vni impulſui/debet᷑ totius illius ſpa⸗
cij trãſit/a ſingulariũ ꝑtiũ illiꝰ:cũ nec de illis
actoꝛ vel tractoꝛ necde aliqͥ eoꝛum cogitauit
Sic vni impulſui volũtatis ſiue intentionis/⸗
ei qͥ ꝑegrinat᷑/debet᷑ totus mot ꝑegrinatio
nis/⁊ ſingule ꝑtes ipᷣi/licet neq; de ullis neq;

de aliqua earũ pegrin ille cogitauerit · Et ꝓ

pter h̊ tot mot ille meritoꝛi ẽ eidẽ· Sic di⸗
code orone ⁊ ꝑtibus ipſiꝰ/qm pᷣme ac pᷣncipa
li voluntati/ex qua oro cepta ẽ:licet mẽs oꝛã

tis ad alia euaget᷑· et alia in coꝛei irruant vl

imergãt:pᷣter intẽtionẽ ipſi ⁊ cogitatũ · Or̃o

Iñ tota pᷣme volũtati ⁊ intentioni attribuitur
eiꝰẽ· Et ꝓpter h̊ ex illa/⁊ ꝑilla meritoꝛia iu
dicat᷑ · Omis em̃ oꝑatio exradice voluntatis

l

X*

Alerxiu⸗

Anbn
cqli⸗
nesine
debust
oddi
ſlrſcn
nlllabo
hocigen
chüha
Neſe
finiſe
Lalis
fociee.
eſtiute⸗

ſiropu

fncf
Cun
Cpes

. dcſ

i
(MN

deipe
lene
ianq
eſtob
eſani
hacint
lens: P
(llogu
turyelſ⸗
lemen⸗

dohicd

gquog
lureip.
cfcii⸗
lepꝛo⸗
lſnüia
unſac

ſuntian
Pſtinen
odeſt

cone⸗

nſanea

nnef
dchinn
Aatotn
icig
miin
Gnn
Mös

lonco⸗

len⸗
Urarmer,
ulen
lennncè
eraros
nerde
unmer
Hinnöe

fngen

c
Anll/
e
Ate
Ells⸗
1

zm

Venten
iunn
orey⸗

ſibi rapuerint:ita vt ex ei

ſunt tñ a viris ſanctis qͥ cõſcientiã nõ habent

ecexqua eſt:vel bona vel mala:vel meritoꝛiav
alcterius modi iudicanda eſt· Juxta pᷣmones
Am · dicentis · quia nõ atxendit deꝰ qᷓ;tuʒ ſᷣ
ex quãto ·⁊ q́;tũ intendis tm̃ facis·Qui ᷣmo
nes intelligendi ſunt in eis oꝑibus:que exra

dicibus intentionũ ⁊ voluntatũ mutari pñt:

quod dico ꝓpter illas que in ſemetipſis male
ſuntx:ſicut eſt foꝛnicari · furari : adulterarique

nulla bonitate radicis bene efficipũt· Facad
hoc idem ſermo beati Gregorij quo dixit · qa

nihil hahet viriditatis ramus bonioꝑis: niſi

ꝓceſſerit de radice charitatis: Debes aũt re
miniſci eoꝛũ que dixi tibi de cogitationibus:

⁊ alijs in coꝛda oꝛantiũ irruentibus:quia niſi
radicem:hoc eſt pncipalem voluntatẽ:⁊ hec
eſt intentio:moꝛtificauerint ⁊ ißam ofonem

s ab eis ꝓpcedarme

ritum oronis pᷣncipale.ſ/aufferre nõ poſſunt

Cã aũt in hocẽ:qm radix ⁊ cã meriti:quepᷣn⸗

cipalis voluntas eſt:ſiue intentio illeſa q;tuzʒ

aa eſſentiam ſuam permanet cumipſis ·

¶ Deignea gladio qui debet eſſe in ſacriſti⸗·
ciooꝛationis.Ca LVILN

–

☚

Oſt hec quo⸗

niamof̃o eſt ſacrificium ⁊ oblatio
deo acceptiſſima:que deo in om̃i
eccleſia ſcõꝝoffert᷑:ad ipᷣm placandum⁊ re⸗

conciliandũ ei totũ dei populũ· Pꝛoſequar

de ipſa diſpoſitione ⁊ pfectione que ſunt con⸗
uenientes ei:ꝑhoc ꝙ ipſa eſt ſacriſcium · Et
iam quidẽ notũ eſt tibi ex alijs:quia ſacrificiũ

eſt oblatio deo ſacrata atq; dicata ſacrans ſi⸗

ue ſanctificans etiã ipᷣm offerentẽ:que etiam
hac intentione ſempoffert · vicʒ vt ipſe offe⸗
rens:pꝑ illam deo ſacret᷑ ſiue ſanctificet᷑ · ſi

quis querat:quid ꝑhmõi ſacrificiũ deo ſacre

tur vel ſanctiſficet᷑ · Rñdeo ꝙ coꝛhumanuʒſi⸗
ue menshumana in pꝛimis ⁊ maxime:⁊ intẽ
do hic de ofone quead placandũ deũ offert
a quo atq; ad hoc vt ipᷣe offerens reconcilie⸗

tur ei per illam · Juxta illud qð dictũ eſt · Sa⸗ (a ꝑme biles inn
niunt᷑ hoĩes in hoſtes ſuos:Et ſiqñ audient

crificiũ deo ſpũs cõtribulat·. ¶ De ofonibꝰ
que pꝛoalijs ſacriſicandis offerunt᷑ licedecẽc
tiſſimũ atq; congruentiſſimũ ſit interduʒ: vt
cum ſacrificio cõtribulatiſpũs offerant᷑ · Poſ⸗

ꝙ ſit in eis aliqd mactãdũ ſiue moꝛtiſicanduʒ

ſolo deſiderio ⁊ intentiõe impetrãdi ſanctiſi⸗
cationẽ:offerri ſanctiſicationẽ earũ rerũ quas
rum ſanctificatio ꝑ orones illas intendit᷑ · Et

LVII

querit᷑ vtrũ ab his que mactãda vident in ſe

vitia q cũq;:vel peccata nõ ſatis ↄueniẽter of᷑

ferunt᷑ abſq; ſacriſicio qð pᷣdixi:quo ſcʒ mactẽ
tur illa ⁊ moꝛtiſicent᷑ vel in ipſis or̃onibus vł
ante · Neq; em ad ſacra myſteria cuiq; tali ac
cedendum ẽ abſq; pᷣparatione hui ſacrifica⸗
tionis ⁊ ſacriſicij· Pꝛopter h̊ dictũ ẽ in ps:Di⸗
rigat᷑ oro mea ſicut incenſum in cõſpectutuo
Similiter ⁊ illud:.Eleuatio manuũ mearum
dñe ſacrificiũ veſpertinũ · Que reuera ſacri⸗
ficium ẽ:ſicut coꝛã te ſacriſiciũ veſꝑtinũ:qð ĩ
lege veteripinguius erat ſacrificio matutio·

Et qm̃ animalia in lege veteri in om̃ibus ſa⸗ Z

crificijjs mactabant᷑ igne ⁊ gladio/volens of⸗
ferre ſacrificium oronis/neceſſe debet habe⸗
re ignem ⁊ gladiũ ·ſicut legi geñxxij:ꝙ imo
laturus abꝛaã filium/poꝛtabat ſecũ ignem et

gladiũ · Aactaturꝰigit᷑ coꝛtuũ / qð eſt dicere

mactaturꝰanimalia vitioꝛũ ⁊ animalium bꝛu
talium in coꝛde tuo/accinge te gladio:adhi⸗
be tibi ignẽ: Et intelligo ignẽ ſpũalẽ qͥ vel ire

vel deſiderij eſt· ſiqueſieris a me: vñ vel

vbi accipiã ignem iſtum:Stultiſſimã dicoqᷓ⸗

ſtionẽ iſta · Hoc em eſt ac ſi quereret / vñ vlob
quã cãm iraſcaris animalibꝰ venenatiſſimis
gtq; nocentiſſimis atq; peſtilẽtiſſimis· Quis

vidẽs colubꝛẽ vel bufoneʒ /queſiuit vnq; hoc

vñ iraſcar iſti colubꝛovel bufoni/pᷣſertimſiab

ipſo vł moꝛſu vel veneno vſq; ad moꝛtemle⸗

ſus eſt · Quis vnq; ad hanc inopiam deuenit
vt ita ira deeſſet ei cõtra hec: Aiſer atq; ſtul

tiſſime iraſceris vnicuiq; pulici vel muſce pꝛo
leſione ꝑmodica atq; leuiſſima/que necetiaʒ
leſio dici põt · Et ꝓleſionibꝰ moꝛtiferis ⁊ moꝛ
tem eternã irrogatibus:nõ vides vñ vel qua
de cauſa miſerendũ ſit tibi/tam noxijs tanq;
peſtilẽtibus beluis:. Quis vnq; defectũ iſtum
paſſus ẽ nõ ſolũ miſerabiliter ſed inauditũ et

intolerabilem ſaltẽ/ vt ira ei deeſſet in hoſtes

ſuos ſeuiſſimos ⁊ iplacabiliſſimos? Quis vn
qᷓ; auditus eſt mẽdicansirã hmõi:qͥn potiꝰcõ
traria audient᷑ ⁊ videant᷑ inceſſanter/impla⸗
cabiles ⁊ ꝑmodũ om̃eminexecrabiles inue⸗

impoꝛtabilidifficultate ⁊ laboꝛib interceden

tium grauiſſimis vix iducipñt ad pacẽ · qᷓ;uis
illi hoſtes ſint viliſſimoꝛũ ac vilipendendoꝛũ
nocumentoꝛũ · Iſti aũthoſtes ſpũales ſuper
omem comꝑationẽ iĩmo ſuꝑ om̃em cogitatuʒ

maioꝛũ leſionũ ⁊ nocumentoꝛũ ſunt cõtrate ·
De his pᷣcepit tibidñs deus / per Aplinin · iij ·

Col·vt ea moꝛtifices dicẽs · AMoꝛtificate mẽ⸗

h 2

8 .*

bꝛa veſtra que ſupterrãſunt / foꝛnicationem
imundiciã:⁊c· Cuaũt cum tam iuſtã cam ha⸗

beas vicz dei pceptũ diſtrictiſſimũ:querisvñ
velſobquã camiraſcaris tã atrocibus/tanqʒ

ſeuis hoſtib tuis:Stupenda patientia tua/
ſi ea videre / vel de ipſis cogitare potes / et
nõ totus ſtatim excandeſcere in eos / tatoq;
furoꝛe iracundie tue irruere in ipſos· Iſta ꝓp⸗
culdubio eſt diabolica patientia/⁊ſolꝰ diabo
lus illã te docuit: vt beluas hmõiſeuiſſimas/
que die ac nocte a deuoꝛatione eius non ceſ⸗

ſant abſq; vlla rebellatione ⁊ contradictione
ſuuſtineas: Vñ tibiiſta pax maledicta/vt con⸗

tinuum bellum ⁊ capitale hmõi /hoſtiũ cõtra
te ferre potes: Et qð ẽ ſuꝑadmirationẽ atq;
ſtupoꝛẽ:vt eas T hoſpitio foueas:⁊ipenetra⸗
libus atq; intimis domus tueid eſt · cõſcxen⸗
tie hoſpitio foueas:paſcas:nutrias: ꝓtegas:

⁊ defendas:omibus inimicis eoꝛũ factus ini⸗

micus · Atud naq; generale eſt/ vt amatoꝛes
oĩm vitioꝛũ ⁊ pctõꝛũ:inpugnatoꝛes ipſoꝛuʒ/
vicʒ doctoꝛes/ pꝛedicatoꝛes/ implacabiliter

odiãt ⁊ inoꝛabiliter ꝑſequẽtur · An accepiſti

hoc ex ſacratiſſimo illo mandato euangelico
vicʒ Matth · v · diligite inimicos vfos / bñfa⸗
facite his qui oderũt vos: Hoc indubutanter

tu facis de inimicis/quigladio omi·⁊ igneꝑ⸗

ſequẽdi ⁊ exterminãdiſunt · Ita patientia ⁊
bpñj ficentia alijs inimicis debet᷑ · Atis vero ni⸗
Hil/niſi ignis ⁊ gladiꝰ/⁊ omioda extermiĩatio
Auerte pacẽ/ patiẽtiam/⁊beniſicẽtiam iſtã ꝑ.
omnem modũ hmõi inimicis tuis: in eis em
nutris / in eis cõſeruas / cuſtodis/pꝛotegis
moꝛtem tuaʒ: Quẽadmodũ ligna aridaq de

ipᷣa ſubſtantia ſua nutriũt/ignẽ deuoꝛãtẽ illa:

Reſpice miſerrime ⁊ inſaniſſime: ad damna
ineſtimabilia q̃ iam paſſ es ab eis· Et pꝛimo

ipam exheredationẽ tuam a pᷣclaro ac inclito

regno celoꝛũ · ⁊ a pᷣdeſiderabili gloꝛiaheredi

tatis illius:a ſublimitate taʒ nobilis regni:in

illud exiliũ pauꝑtatis ⁊ miſerie deiecerũt te/

et paſtoꝛẽ poꝛcoꝛũ fecerũt te · Ipſi nãq; poꝛci

infernales ſunt/quos inceſſanter de ſangui⸗

ne tuo paſcis ⁊ moꝛte · Hi ſunt de quibus dicit

Job· Quicomedunt/non doꝛmiũt · Reſpice

miſer ad cõtumelias ⁊ ignominias ·ſpectacu

lum em̃ obpꝛobꝛijte fecerũt om̃ibus inimicis

tuis:⁊ aſſiduis deriſiõibꝰ eoꝝte expoſuerũt ·
Hiſunt demones quiirridere teſe c ſubſana
re nõ ceſſãt ꝙ ab altitudie tãte glie · In igno

minioſiſſimam vilitatẽ deiecerunt te:q eras

ꝗadunatus collaudatiõi ⁊ adiurationi omniũ

Lapitulum

ũ atq; miſerrimum te fece⸗

operuerunt atq; repleuerũt: Recoꝛdare mi⸗

diſſimis iniurijs ⁊ damnis: Nec ad modicum

iraſcesis his quitibigrauiſſimas ⁊ intolerabi

les iniurias has intulerũt:vbi meruerũt apð

te iſtam gram vt ingraſſari eis liceat in te:vſ⸗

qꝙ; in extremas iniurias ⁊ cõtumelias:⁊ vſq;

iĩ extrema dãna⁊ ſupplicia · vñ tibi in ea:ſiue er

ga ea deo tã odibilł: tibi danabilis tãq; moꝛti⸗
fera patientia · Iraſceris inquit Augꝰ·ſeruo

tuo ne peccet amplius · Iraſcere igit᷑ ⁊ tibip⸗

ſi ne pecces amplius: &aαſi iniurie ⁊ cõtume⸗
lie damnaq; ab amicis illata grauiꝰ ferriↄſue
uerunt:qᷓ;to grauius ferenda ſunt mala tot ⁊
tanta:que tuipſe tibi irrogaſti:. Amplius qꝛ
nemo poteſtadeo debitoꝛ vlł obligat eẽ tibi:
vt tuipᷣe es/ debiboꝛ inq; pacis ⁊ amoꝛis· Ne⸗

mo igit᷑ adeo inimicoſus eẽ põt tibi qᷓcunq; ⁊

q́;tacũq; mala irriganda/vt tuipſe es tibiq;⸗

to nanq; qui maioꝛ debitoꝛ eſt/ alicui ĩ bonis

qbuſcũq;:tanto magis iniurioſus eſt eidẽ ir⸗

rogãdo cõtraria · Qua ꝓpter veꝝ eſt qð dixi
quia nemo poteſt eouſq; iniurioſus eſſe tibi:
vttuipſe es · Nemo igit᷑ põt te magis ꝓuoca⸗
re contra te q; tuipſe ꝓpuocaueris te cõtrate ·

Inſurge igit᷑ inſaniſſime contra teipᷣm:⁊ira⸗

ſceretibijpſi · Iraſcere inq; vſq; ad moꝛtem .i·
vite moꝛtificationẽ ⁊ extinctionẽ:qui tamin⸗

iurioſus:tam damnoſus:tam peſtilens con⸗

tra temetipſum vixiſti · Exurge igit ⁊ exter⸗
mina penituſq; conſume in teipſo:qᷣcqͥd ẽ vi

te iſtius tam neq;:⁊ pᷣſertim ipſos fontes ⁊ ra
dices ſicut ſunt vitia ⁊ peccata ·iraſcere igitur
ipſisde quibus nihil cogitare poteſt aliud:ni
ſi ꝙ ira om̃i ⁊ vltione digniſſima ſunt· ¶ Am⸗

plius cũ nihil te adeo pꝛouocare poſſit: adeo
tibi nocere:vtiſta tibi nocuerunt:quibus vel

qualibus reſeruas iram tuam:ſi iſta in pace
dimittis · Aut igit᷑ extermina ea incendio:ne
gaut ipſa incendia ſua eternis flãmis exurant
te· Ja em̃ ſunt pabulum ⁊ nutrimenta ignis

eterniſibimet · Quid loquar de demonibus

militiarũ celeſtium· nunc pareas obpꝛobꝛis
Lirriſionibus viliſſimoꝛũ infernaliũ canum
Areendc tuliſſine qualiter depauperauer̃t
te:qui etiamnud
runt veſtimentis pcioſiſſimis atq; ſpecioſiſſi⸗
mis:imo regalibus:quibus in ſacramẽto ba⸗
ptiſmite deus veſtierat:decoꝛauerat:⁊ exoꝛ⸗
nauerat ſpoliauerunt:turpitudine vitioꝛum
Tignominia abominabili atq; hoꝛrifica totũ

ſer quotiens ⁊ in q;tã iracũdiã exarſiſti cõtra
iniuriatoꝛes tuos:⁊ hoc ꝓ viliſſimis ac vilipẽ

C

Ncunt,

fuarucn

toinu
farepon
iudemne
dotpat
coſusſe
idus
one⸗
ſerwic
ſaggee
cunq
censt
Vtdel
A
un
bilisſ
wwec
tant
bruen
horan
lnmn,
ocun.
ſootcon

Hoolun
aronei
tok
exte
1gNde

netan⸗
ydl
ſerüht
proſob
Mor
gitoco/
boarayn
lecrto

lypiie⸗
fun

ons
anun
eraneft
neſec⸗
ccoſiſi⸗
nobe⸗
nexoꝛ
norum
latorij
nemn⸗
o
AK
ochouen
moerabi
nerita
Anntepß⸗
wrrſß
enſieer
cmon⸗
gſenu⸗
Gkenbip
Cöune⸗
ſemnobe
rinn
plusge
cinbl. .
io⸗e⸗
cunq
ihrö⸗
midons
teiceit⸗
etader
geſethr
u
i.
neni⸗
nmin⸗
n⸗
cver⸗
Ger
Meset
Greigiu
faucenn
Cnn
ſradeo
bus yel
lin pae
niorne
eunmn
nuigns

riarum in quibus es deiecerũt:⁊ te in ipſis ca
ptiuũ detinent/⁊ oppꝛeſſum: atq; miſerabilit
deuictum atq; concluſum tam durum tanq;
dirum bellũ ab eis ſuſtines:tanta damna/taã⸗

tas iniurias ⁊ cõtumelias:nec ab eis qᷣcq; ſpe

rare potes / niſi eterna ſupplicia · ¶ Attende
qᷓ;ta dementia tam ꝓpitius es eis/tam paciſi
cus ⁊ patiens in eos imo tam ſedulus tam of
cioſus ſeruitoꝛ eoꝝ:tam pꝛomptus obeditoꝛ
om̃ibus mandatis ipſoꝛum:⁊ vt ad vnũ dicã
toꝛtoꝛes tuijpſius ⁊ carnifex ĩimaniſſimus.hẽ
ſeruiciũ qdð a te iugiter expetũt · ec ſunt iuſ⸗
ſa que cõtinue tibiimperant:vt nõ ſolũ quaſ⸗

cunq; inimicitias ipſoꝛũ contra teipſum exer

ceas:ſed etiã crudeliſſimã carnificinã tuijpſi

vt de ſanguine tuo viuo de teipſo / mẽbꝛis tu

is/⁊ mẽbꝛoꝛum officijs ipſos aſſidue paſcas:

cum voꝛacitas eoꝛum inſatiabilis ⁊ inexple⸗

bilis ſit · Cõſidera qᷓ; palpabiles ſunt tenebꝛe

tue q;ta inſania tua:q̃ omem bꝛutalẽ deſipien

tiam incomꝑabiliter excedis: Qð em̃ animal
bꝛutum inueniri põt moꝛtiſue ꝓpitium/⁊ de
uoꝛantibus ſe vt ei poſſibile eſt/nõ iraſcens:
eidem/ ꝓviribus nõ rebellans · Sitot ⁊ tante
ꝓuocationes:ignẽ iracũdie contra ſemetip⸗
ſas ⁊ contra ꝓuocatoꝛes/ignẽire in te nõ ac⸗

cendunt/⁊ illum tibi copioſe nõ ſubminiſtrat

Nõ ſolum hoĩs ſed etiã bꝛutianimalis nomi⸗

natione indignus habẽdus es · Neq; em̃ vis

iraſcibilis in te eſſe pucanda eſt:niſi vel peni⸗
tus exterminata/vel adeo oppꝛeſſa ⁊ ſuffoca⸗

ta/ vt de ſalute ipſius nõ ĩmerito deſperetur ·
Deiane ſacnfic oꝛtionis Ca: XI VII

nis vero ſa⸗

crificio iſti neceſſarius / ignis ẽ di⸗
— ini amoꝛis / ſiue cuiuſcũq; boni⁊
ſanctiamoꝛis: ſiue ſit charitas depurata illa
vicʒ viuiſica atq; dei dilectio/ que nihil moꝛ⸗
tiferũ / nihil peccati moꝛtalis ſecũ patit᷑ in ꝓ⸗

pꝛio ſubiectoſiue ſit alius ſanctus ac bonus

amoꝛ/quo bonadiligunt᷑ mala odiant᷑ hoc
aüt dico / quia charitatem iſtam que eſt vita/
lis atq; viuificus caloꝛ/gelitudinem vitioꝛuʒ

peccatoꝛũ diſſoluens penitꝰ/⁊ omino exter

minans · nõ in omibus/quiſe ad gram iuſtiſi⸗
cationis pꝛeparant:ſtatim inuenit᷑:qͥn potiꝰ
pcedit illum amoꝛ quidã pᷣparatoꝛiꝰ:parans
ei via/c aptans coꝛhumanũ ad recipiendum
ipſum:quẽadmodũ quedã calefactio pᷣcedit

quip hmoiſatellites ſuos / te in abyſſos miſe

arſionem · Mec dubiũ eſt qͥn calefactio hmõi
ligna pᷣparat exiccando:⁊ frigiditatem ab eis

fugando:atq; vtcũq; caleſacienda: Sicut vi⸗

des in lignis viridibus velaqua aſperſis:que
nõ ſtatim vt in ſtruẽ componunt᷑/⁊ igni adhi
bent᷑ ardent:ſed poſtqᷓ; ꝑhmõi calefactioneʒ
vt pᷣdixi pᷣparata fuerint ⁊ aptata:⁊ eouſq; ca
lefacta vt arſionẽ recipiant · Sic euidẽterẽ vi
dere in illis:qui conſiliũ beati Gregoꝛij ſequẽ

tes:faciunt quicqͥd boni poſſunt:vt deus illu

ſtret coꝛda eoꝛũ ad penitentiã ·. Quapꝛopter

gamoꝛeſt eis ⁊ deſiderium penitentie:cũ eam

tam ſtudioſe querant⁊ ad illam obtinendaʒ
ſe pᷣparent vt poſſunt ⁊ a deimiſcdðia adiuuan

tur: Huius autem dilectionis ignis:qcquid

moꝛtiferi in anima humana eſt:virtute ſua cõ
ſumit atq; moꝛtificat · Et de ipſa foꝛnace ſpũſ
ſancti ſolius emicat benignitas ipſiꝰ largitio
one ſua gratuita ſaluberrima ac ꝑ omia libe⸗
raliſſima ·qua ꝓpter abiĩmenſitate ⁊ benificẽ⸗
tia eius petenda eſt totis viribus:totaq; de⸗

uotione:cum aliunde obtinerinõ poſſit · Ce⸗
terũ amoꝛes alij:qui ⁊ ſi nec vitales nec viui⸗

fici ad vitam gratie tamen preparãt ⁊ aptãt
coꝛda in quibꝰ ſunt:ac multipliciter adiuuãt
inidipſum pꝛocurari poſſe faciliꝰ videri pñt
Et pꝛimũ quidem inſpectione ac meditatiõe
ſacrarum ſcripturarum: IJgnitum enimẽ elo
quium dei vehementer ⁊ carbones deſolato
rij:ſunt ſacra eloquia · nec poteſt diuĩ eis ver

ſari coꝛhumanum:ſqn ab eis amoꝛe dei vtcũ⸗

q; caleſiat: Et hec debet eſſe potiſſima inten⸗
tio meditantium in lege dei:vicʒ vt inde ſaltẽ
pᷣparatoꝛie recaleſcant· Tandem vero et fi⸗
naliter ⁊ inardeant ⁊ flãmaſcant·Ex quo ma

nikfeſtum eſt multos ſcholares ⁊ doctoꝛes the

ologos:qui tanto numero annoꝛum iactan⸗

tes ſe ſacris ſtudijs inundaſſe:⁊ in ſcolis the⸗

ologicis cõmoꝛatos:coꝛda non in ſacris elo⸗
quijs habuiſſe ·ſed auribꝰvtait Apuleiꝰ phi⸗
loſophus:⁊ non anima philoſophatos fuiſſe:
ad ſimilitudinem ſerpentum quiquotiens in
aquis natant:caput extra aquam ſemper te⸗
neant:licet toto reſiduo coꝛpoꝛis dimerſina⸗
tant:lhi ſunt ſalamandre diabolice:que tan⸗
tis ſacroꝛum eloquioꝛumignibus:necadmo
dicum caleſcere poſſunt:ne dicaʒ ardere. In
hos igitur fruſtra tantisaſſiduiſq; doctrina⸗
rum ſacrarum flatibus inſufflent ſacri docto
res:quẽadmodumenim in carbones extin⸗
ctos:⁊ ligna viridia ⁊ aqͥs aſperſa fruſtra ſuf⸗
flatur:cum in eis nulla ſcintilla ſuberiſtar ſan

LCapitulum

ctitatis · Poſſibile tamen eſt ⁊ plerũq; fit gra

.

tia dei faciente:vt hmõihomines vel medita
tione ſacroꝛum eloquioꝛum:vel auditu cale⸗
ſcant ⁊ inflamment᷑pꝛopter quod dictũ eſt·
carbones ſuccenſi ſunt ab eo· Carbones inq;

qui pꝛiꝰextincti ⁊ gelidi erãt. Inſufflauit em
chꝛiſtus dñis in apoſtolos dicẽs · Accipite ſpi⸗

ritumſanctum · Sicut narrat Johᷣ· in vltimo
ca·li·ſui · Nec dubitandum eſt illos in ſuffla⸗
tione hmõi:velcalefactos fuiſſe:vel caloꝛem
ſancte dilectionis in eis ſuiſſe · Aanifeſtum

igitur eſt ex his omibus:quia intendentibus
calefieri caloꝛe iſto ſalutari:ea de ſcripturis ſa

cris ad medicinamipſis eligenda ſunt: q̃ ma
xime igne ſpirituſſancti flammeſcunt · Et hoc
eſt quod docet Gregoꝛius ſuꝑ Eʒech· dicens
quia cum ad charitatem incendendam accẽz⸗
dendam ⁊ inflammandam aut in nobis aut ĩ
alijs incendimus:verba in nobis ad hec eli⸗
genda ſunt:cui om̃e quo loquit᷑ igne charita
tis vapoꝛarurt.

¶AQue valeant adaccendendum velnutri
lumignem oꝛationis pdictũ: Ca: XLIX

NJadhocconſideratio iugis atq; r
memoꝛatio incogitabilis largita⸗

,allet permultũ

tis ⁊ bñficentie creatoꝛis infatigabili continu

atione ĩmo ſemper pꝛofuſiſſima: Manifeſtũ
em̃ eſt id eſſe beneſiciaad calefaciendum coꝛ
ꝗamoꝛe benefactoꝛis quod ſũttoꝛres ⁊ ignes

omiaq; ignita ad calefaciendum coꝛpus calo

re coꝛpoꝛali · Quis em̃ eouſq; rotenn vt vl

leui ac modico beneſicio in largitoꝛemipſius

aliquo amoꝛe nõ caleſcat: Quis igit᷑ abſcõde
re ſe põt a caloꝛe dei · i: miſcdia ipſius qui co⸗

gnoſcat ſe inceſſater obꝛui bñficijs ei pꝛeſer⸗
tim intellecta imenſitate illoꝝ · Pꝛimũ igitur

recogitãda ſunt calefieri vel alios calefacere

cupientibꝰ ⁊ intendentibus/ beneficia natu⸗

re qualia ſunt eſſe ⁊ vita atq; ea ex quibusvi⸗
uimus ⁊ ſumus:Que q;to amplius diligunt᷑:
tanto in amoꝛe ſui largitoꝛis maioꝛidilectiõe
calefaciunt cognoſcẽtes · Quia igitur ſuper
bñſicia naturalia omia iſta diligunt᷑ / vlamo⸗
repꝛegrandi amari faciunt deum datoꝛẽ om

niũ ipſoꝛũ:vel ꝓculdubio ignoꝛatur/deus eẽ
datoꝛ coꝛum · Ex quo manifeſtũ eſt/qᷓ; modi⸗
ca vel nulla ſit fides et ſcientia dei/ in maioꝛi
ꝑtehominũ · Nõ em̃ poteſtſtare iſta fides vel
ſcientia dei/qua cognoſcitur vel credit᷑ actoꝛ

*

— 2

s atq; re⸗

XLK

⁊ datoꝛ/eſſe ipſius /eſſe noſtri ·⁊ vite cum iſto
moꝛtifero gelicidio:quod ex minoꝛibꝰbeneſi
cijs omimode ſolueretur · Si enim non ẽpoſ⸗
ſibile alicui credere vel ſcire ꝙ aliquis alterũ
oculoꝛum ei veldderit vel reddiderit:qͥn ca
leat amoꝛe magno datoꝛis vel redditoꝛis hu
iuſmodi:qualiter poſſibile erit vt tanta ꝑuer
ſitas coꝛ humanum peruerterit:vt tam lõge
magnoꝛum beneficioꝛum:vt ſunt eſſe ⁊ vita:
deum auctoꝛem ⁊ datoꝛem cognoſcat ⁊ ipſuʒ
non diligat· ¶ Amplius cum vnuſquiſq; homi
num non ſit niſi quaſi quidam aceruus ⁊ con
geries quedam donoꝛum ⁊ beneficioꝛum dei
pꝛoculdubio non eſt vnuſquiſq; noſtrum niſi
aceruus ignium rogus ardentiſſimꝰ/extot
⁊T tantis ignibus/quot ⁊ quãta ſunt beneficia
dei / congeſta ⁊ aggregata in nobis ⁊ ex igni⸗
bus ſunt eẽ ⁊ vita ⁊ mẽbꝛa ſingula ⁊ viresna⸗

turales / bonaq; anime naturalia · ſimilit bo⸗

na coꝛpoꝛis· Quapꝛopter flammis ⁊ ignibus
maioꝛ eſt rogus iſte invno quoq; noſtrum:q;
fuit foꝛnax illa babylonica/maioꝛ inq; ſupom
nem pꝛopoꝛtionem ⁊ comparationem· Inue
nit igitur vnuſquiſq; in ſe foꝛnacem incompa
rabiliter maioꝛem ignium ⁊ flãmarum:qᷓ; fue
rit illa babylonica · Quapꝛopterin ſemetipᷣo
inuenit vnuſquiſq; non ſolũvnde caleat amo
re largitoꝛis tantoꝛum bonoꝛum: ſed etiam
vnde totus ardeat et flammeſcat · Et intẽdo
ardoꝛe naturalis amoꝛis:q; recognitio bono

rum naturalium petit attendehic frigidita⸗

tatem diabolicam:quia rogus totus frigidꝰ

⁊ tantiignes ⁊ flamme exiſtunt in vno quoq;
homine:quiamoꝛe creatoꝛis adhuc frigent ·
Quid vlterius dicam tibi o homo / inaudite
pene ⁊ incogitabilis peruerſitatis· Luipſe ig
nis es totaliter/a foꝛnax ĩmenſarum ignium
flammarũ/⁊ tamen frigidus: Quis vſq; ad
h tempoꝛa audiuit/vel cogitauit/ignem con
gelaſſe · Factum igitur eſt in te diabolicũ iſtð
miraculum · ex quo apparet ·ꝙ ſicut ex luce vi⸗
ſibili eſt/ vel pꝛocedit caloꝛ ſenſibilis ·ſic ex lu⸗
ce ſpirituali/que eſt fides ſeu ſcientia dei:qua
creditur et ſcitur actoꝛ ⁊ largitoꝛ vnicus eſſe

bonoꝛum omnium/eſt vel pꝛocedit caloꝛ ille
ſpiritualis / videlicet amoꝛ in deum/a intẽdo
amoꝛ naturalis· ſi conſideraueris ipa be⸗
nefitia dei gratuita:remiſſionem videlicet pe

narum debitarum · remiſſionem culparum cõ

miſſarum emundationem ab inquinamẽtis
vitioꝛum ⁊ peccatoꝛumreſoꝛmationem ⁊ de
coꝛationem animarumbumanarum/per do

fani
ſecuo
nosde
ſineg⸗
lbt
fecls
eet
lenies
Coper
Olel
folirn
o
dane
des⸗
huiut
videl
dei ſi
enn
humma
ſaube
glan⸗
noſtr
fgei⸗
re
noui,
Wlun
ndeo
rore
etaman
ncke
(
Gawe
Alnen
ynlir
ſpeſ
in min
ſngul
oꝛ
heinyi
nobisin
leclore
egele
inrege
neceſt
qgot
leffuiti
Pomniſie
npop
Pegan
lingane
delimne⸗
Wnniont

unde
mnni
ere

er⸗

mesne⸗
rbo⸗
nnibes
Knm

lyir
nenſ⸗
tano⸗
enamn
ntido
n
Guͤrn⸗

Zſie

nocnog
Lffſer⸗
un

d
non
i
õ
tc
welge
nbeſe
Arlle
lico in
in be⸗
ſcape⸗
nunc
mits
enc

N

enne
NANe.

Capitulum

na virtutum que ſunt pulchꝛitudines ⁊ per⸗
fectiones animarum noſtrarum· gratiã qua
nos de imo / imo de extremo viliſſime turpiſ⸗
ſimeq; ſeruitutis / in ſublinitatem tante nobi
litatis inaltauit:vt filios dẽi nos efficeret⁊ he

redes · Ipſam quoq; hereditatem eternam/

que eſt regnum pꝛeinclitum ⁊ pꝛeclarum · In
uenies vnumquodq; iſtoꝛum eſſe maius in⸗
comparabiliter bñſicus omnibus antedictis
ſi alijs omnibus calere amoꝛe creatoꝛis
foꝛſitan non potuiſti ab his tot ⁊ tantis igni⸗
bus:⁊ incomparabiliter maioꝛibus qua frigi
ditate vel gelicidio te defendes vel abſcon⸗
des: Sed in hocipſo eandem dico cauſam eẽ
huiuſmodi/tam moꝛtifere congelationis tue
videlicet extinctionemlucis fidei/et ſcientie
dei /ſiue defectuʒ · Non enim poſſibile eſt hac

lucem fidei ⁊ ſapientiam dei / radiare ſuꝑ coꝛ

humanum/x non inflammare illud ardoꝛibꝰ
ſaluberrimis · Ad hecigitur totis ſtudijs inui
gilandum eſt nobis / totis virium animarum
noſtrarum conatibus petendum:vt illa luce
fidei atq; ſcientia deiperfundamur/⁊irradie

mur · alioquin in medijs tot ⁊ tantis / frigoꝛe

moꝛimur·Et quod magis eſtſtupendũ ⁊ dia

bolicum miraculum congelamur¶ Quiddi

cam de donis ⁊ beneficijs dei que omnemeſti
mationem noſtram omnemq; humanum et
etiam angelicum exuperant cogitatum · An
non eſt ipſe dei filius donum dei ⁊ beneficiuʒ
incogitabili largitate diuine miſericoꝛdie et
gratie / nobis ſingulis ⁊ omnibꝰ datũ · Quot
gqutem modis ⁊ quibus/et ad quos fructus⁊
vtilitates:audiuiſti in pꝛecedentibus: An nõ
ipſe ſpirituſſanctus donum eſt / et quãtuʒ eſt
in miſericoꝛdia ⁊ largitate omnibus nobis et
ſingulis donans ˖ Similiter ⁊ ipſe pater miſe
ricoꝛdiarum ſemetipſum dedit nobis ad om⸗
nem vſum neceſſarium · Semetipſum dedit

nobis in creatoꝛem in conſeruatoꝛem ⁊ pio

vectoꝛem /in deum ⁊ patrem: que ſunt dona
excedentia omnem eſtimationem · Similiter
in regem ⁊ rectoꝛem/in reſugiumad omnem
neceſſitatem· Dedit ſeipſum nobis finaliter

atq; nouiſſime obtinendum/ad plenam gra⸗
tie fruitionem · HNon enim modica aut leuisẽ

pꝛomiſſio illa quam fecit nobis per Eʒechie⸗
lem pꝛophetam dicentem. Ero illoꝛumdeus
Pregrandis enim gloꝛia eſt ipſum habere de

um:lſicut habere patremhabere nanq; ipſuʒ
deum / eſt habere ſponſum/2 ſpirituali matrt
monio illi eſſe cõiugatum · Vnde alibi debes

L.

eſſe edoctꝰ /quia tota illa gloꝛia ſemperq; ad⸗
oꝛanda⁊ veneranda trinitas/ merces eſt ac
pꝛemium totum/quod ⁊ ſolum bonumomni
um ſcientiarum intelligentium quantũ in ea
eſt · Quod dico pꝛopter illas q̃ iuſtiſſime ſem
per ac per omnia laudanda iudicia ipſius tm
donũ non adi piſcuntur:Eides igitur eui
denter quia non pꝛunarum minutijs neq; ig
nium ſcintillis/ſed montibus igneis: Hoc eſt
ingentibus ⁊ vniuuerſis beneficijs te non ſo⸗
lum circũdedit diuine largitas bonitatis:ſed
etiam exullis te condidit mirabiliter ⁊ ſtruxit
Et vt pꝛedixi rogum imo foꝛnacem imenſaʒ
tam grandium flammarum ⁊ ignium te fecit
Et tu queris a me dicens vnde accipiam ig⸗
nem vel caloꝛem:quo caleam dilectiõe in de⸗
um · Et ego viceuerſa interrogo te: qualiter
effugies ardoꝛes iſtos/⁊ flammas tam gran⸗
des beneficioꝛum dei:vbi te abſcondes a tan
tis iſtis ardoꝛibus: Nec enim effugere potes
temetipſum / nec elongaria temetipſo:quivt

pᷣdixi rogꝰ tã grãdis es/ĩmo foꝛnax immẽſa:

De memoꝛia beneficioꝛum diuinoꝛum

Eapitulum

Cgquoniã bꝛe⸗
uis foꝛſuan intellectus tuꝰ / eouſ⸗
G vt altitudinẽ ⁊ imenſitatẽ tan⸗
toꝛũ beneficioꝛũ attingere foꝛte plene nõ poſ
ſit:faciam rememoꝛationẽ minoꝛũ beneficio
rũ:que quidem quiuis intellectus facile ap⸗
pᷣhẽdat · Reſpice igitur⁊ attende in obſequio
creaturarũ:que tam officioſe tam ſedule in⸗
numeris obſequijs tibi ſeruiũt · Et pꝛimũ ſcõ
rum⁊ beatoꝛum angeloꝛũ quoꝛum officia et
obſequia que nobis inceſſanter impendunt:
in tractatu ſingularide ipſis declarauinomi⸗
naui et numeraui tibi · Et vt de alijs taceam:
quis ſatis admirarilaudare q; ſufficit foꝛtiſſi⸗
mam vigilantiſſimãq; cuſtodiam · qua nosiĩ⸗
ceſſanter cuſtodiunt:malignos ſpiritus arcẽ
tes a nobᷣ ⁊ cõpeſcẽtes eos:ne ꝓ voto ſue ma
lignitatis innos ſeuiant:abſterrentes eos et
diſſugãtes a nobis:interdum aũt religantes
Deinde qs adeo iniuriꝰ eſt adeoq; negligẽs
ſalutis ſue qs adeo ĩgratus ⁊ indeuotus:qui
nõ attendit beniuolentia ipſoꝛũ erga nos: ꝑ

quã ⁊ orones nr̃as offerre deo altiſſimo / et ſu

as ipᷣis adijcere nõ ceſſant. Quis inq; h attẽ⸗
dens / nõ agſcat ĩcogitabil pietat ⁊ dulcedis
creatoꝛis diuicias erga nos · qm tam S L

LCapitulum

tam induſtrios:tam diligentes mediatoꝛes
inter ſe ⁊ nos:nobis dedit · Nec em̃ ceſſat ſol⸗
licitudo eoꝛum apud deum pꝛo nobis nec cir
ca nos inlomnibus que ⁊ nobis neceſſaria eẽ
vel ſalutaria conſpiciunt · ¶ Et idem de ſan⸗
ctis ⁊ beatis animabus tibi eſt ſciendum: et
q́;tum ad officium interpellationis pꝛo nobᷣ.
Vnde quis cauſe ſue periculum ⁊ negocioꝛũ
que expedire habet coꝛam deo arduitatem⁊
multitudinem aduertens:tam neceſſarioꝛuʒ
tanq; ſalutarium auxiliarioꝛum:datoꝛem de⸗
um exinde non amare poſſit: ¶ Quisdeniq;
ſanctoꝛũ laboꝛes:ſtudia ⁊ doloꝛes: quos pꝛo
nobis ad dei gratiamadducentes ſubierunt
⁊ ſuſtinuerunt:apoſtoli ſancti martyres ⁊ cõ
feſſoꝛes:omneſq; doctoꝛes meditando · ſcri⸗
bendopꝛedicando⁊ multi ex ipſis:toꝛmẽta
imania paſſi ſunt:vel leuiter cogitet:⁊ nonin
ipſum datoꝛem tantoꝛum adiutoꝛum ⁊ adiu⸗
toꝛioꝛũ ſaltem amoꝛe debite gratitudinis vt
cunq; caleſcat:et hec ſpiritualia beneficia ſũt
¶ Etpꝛopterea pꝛocedã ad tempoꝛalia:quo⸗

Ah rum amoꝛ tã facile attrahit· alligat · captiuat ·

inebꝛiat· ⁊ interdum vſq; ad inſaniam conci⸗
tat· ¶ Attendat qualiter miſericoꝛdiſſimus
creatoꝛ totum celũ inclinat in obſequia tua·

Et hoc manifeſtiſſime ↄſpicitur in obſequijs

ſolis ⁊ lune:que tibi die ac nocte lumen mini⸗

ſtrant aliaq; tam multa ſeruicia: que philoſo

phis naturalibus ſolis nota ſunt· tamen tibi
inceſſanter impendunt · in ſole velut ſeruum
ſtrenuiſſimumſeruum per omnia impigrum

tam mane ſurgentẽ ſingulis diebus ad illumi
nandum ⁊ intẽdo mane ſumme diluculo ad
miniſtrandum lumen tibi in greſſibus et in

omnibus operatiõibus tuis.ſimiliter ⁊ equo
tuo ⁊ omnibus animalibꝰ tuis · ¶ Seruit igi⸗

tur tibi ſol euidenter:quaſi ſeruus lucernam

pꝛeſferens ante te:oſtendens tibi diſcrimina
viarum:ne in eis ceſpites aut coꝛruas:veleti
ꝗmoffendas:ad regendas⁊ dirigendas vias
operibus tuis:que nec bene nec recte niſi in
lumen fieripoſſunt· Pꝛeterea occulta beneſi

cia · que per ſtellas ⁊ planetas nobis inceſſan
ter pꝛeſtanturque pauciſſimis etiam ſapien
tibus nota ſunt · Reſpice in aera:⁊ cogita de
ventis:qualiter aera interdum ſerenant: Nhu
bes interdum inde diffugantes:⁊ nubila· In
terdum autem nubes aggregant tanq; vaſa
aquatica:et aquis plena quaſi circũuerten⸗
tes ea humeris ſuis:ad miniſtrandum aquã
⁊ ad irrigandum agros tuos ⁊ vineas oꝛtos

⁊ pꝛata · necnon adipſum aera humectandũ
æ temꝑandum:quiinde ſalubꝛioꝛ fit homini⸗
bus:et ad expirationes ⁊ reſpirationes con⸗
uenientioꝛ · IOpſa ꝓiamcommotione ⁊ exagi
tatione ventoꝛum:aer ipſe depuratur·:et ad
vitam hominum animaliumq; ſpirantium ⁊

reſpirantium conſeruandam fit aptioꝛ· HNec

pꝛetereas vtilitates quas ventipꝛeſtant na⸗
uigijs:tam marinis qᷓ; fluuialibus·ſed ⁊ molẽ

dinoꝛum que ſolo vento molunt vtilitas ne⸗

gligenda non eſt · Deinde reſpice in aquas.⁊
pꝛimum in fluctus qui ſunt piſces:⁊ non ſuffi
cies numerare vel eſtimare comoditates et

vtilitates que per aquas tibipꝛeſtatur in flu⸗

ctibus antedictis · Deinde reſpice vtilitates
euectionumnaualium⁊ molendinoꝛum aq̃
ticoꝛum ablutionum ·irrigationum ·potatio⸗
num ⁊ condimentoꝛum in pulmẽtis · ⁊ occur⸗
ret tibi tanta magnitudo tata multitudo vti⸗
litatum quibus tibi ſeruiunt aque:vt in nu⸗
meratione ⁊ mẽſuratione earum deficere ne
ceſſe habeas
videbis tanq; quoddam creatoꝛis pꝛomptu⸗
arium theſaurarium · diuiciarum innumera
bilium ⁊ imenſarum: Ex ea enim vt ex quo⸗
dam pꝛomptuario creatoꝛis:⁊ victus ⁊ veſti
tus:et inhabitatio ſiue tectum nobis aſſidue
miniſtratur · Ex ea enim ſunt ⁊ fruges⁊ fru⸗
ctus olera herbe legumina · Ex ea em̃ ſunt et
carnes animalium quibus veſcimur ⁊ nutri⸗
mur· Ex ea em̃ ſunt linũ ⁊ canapium ad nos
veſtiendos · Ex ea generant᷑ animalia quoꝛũ
lana ⁊ pellibus plumis induimur:Exea ſunt
lapides ⁊ ligna ⁊ ſabulum de quibus nobha⸗

bitacula fabꝛicãtur· Quis autem medicinas

que de terra gignuntur enumeret · Quis in⸗
numeras metalloꝛum gemmarum lapidum
pꝛecioſoꝛum marinoꝛumq; eſtimare ſufficiat
Quis oleiliquoꝛes ·balſami ·lact ⁊ vini⁊ om
nia genera gumi memoꝛiter teneat? Quis
multitudinem venarumterre · varietatemq;

lapidum earum:veldinoſcere vel numerare

potuerit: Merito igitur terrã dei pꝛomptua

rium ad eſcas ⁊ veſtimẽta que nobis indead
miniſtrat nominem· Quãtum veroad diuici

as auri⁊ argenti: gemmarum ceteroꝛumq;

omnium que homines diuicias vocant: non

minus recte theſaurum diuiciarum eiuſdem
creatoꝛis vocaui:cum in ea tot et tanti diuici

arum huiuſmoditheſaurirepoſiti ⁊ abſcon⸗
ditiſunt abipo creatoꝛe · Nectibi pᷣtereũdũẽ
aͤt ⁊ q;tis vſibus ⁊ vtilitatibus humanis aia⸗

oſt hec conſidera terramet

ſadeſe

egl

buoth
AMuun
legcon

pysr

hone
blllon

(
Cdurt
ſes
gefeig
antn
ario
ton
nens
adof
ſerun
lant⸗
gror
gcoe
5 tuen
den
Nimn
nouumn
peſnra
mono⸗
Citfinm
odst
umn
les an
ſequin
dereg
ſui ob
AMpo
ſaclta
luode
leloyel.
onmniäi
Motuite
mlitin
mogie
hunc
Coyſa
edig
nuoaſe
bolite
Nonerio
coſenn
Mroren
pine⸗
hofro⸗

amndi
Monin
esccne
eteng
wero
rnriune
e⸗ hee
en
RAnells
las ge⸗ R
lng
iff
nese
inke
Uulras
wonme,
porno⸗
Aocar⸗
udort⸗
innu:
icerene
lenel
vonhun
mmume .
Tao⸗
1l
ſſoe
ufu⸗
unter
wun
ados
ncboĩ
teſen
gſobte⸗
Nan⸗
A,
.
tom
Qus
Nep
mere
orpu
gieat
aua
oeumos
nunon
lſten
ldiuic⸗
won⸗
reicle 4
niotir

5

lia deſeruiũt· ⁊ talia/qdã euectionibus/alia
egquitationibus: alia agriculturis / T alia in oĩ

bus ⁊ ꝑom̃ia in vſibus hominũ ⁊ vtilitatibus

⁊æ viuunt ⁊ moꝛiunt᷑ · Na vt carnes·lane ⁊ pel

les coꝛnua ⁊ dentes·⁊ ipᷣe etiã ſuꝑfluitates:a
varijs vtilitatibus nõ vacarent · Quis enim
nõ videt ex dentibus elephantoꝝ ⁊ coꝛnibus

buhuloꝛũ mira oꝛnamenta ⁊ inſtrumenta fie
ri:.¶ ides de lignis ⁊ arboꝛibꝰ qᷓ; multiplicit

cedunt/ dolant᷑/ ſculpant / in varias vtilita⸗

tes ⁊ vſus hominũ:⁊ alia quidem cxuruntur
ne frigoꝛũ ſuꝑfluitas noceat hoĩbus · Alia ap
tant᷑ in edificia/vt ſint nobis in tectum habi⸗
tatiõis ⁊ in munimẽ ꝓtectionis a plunijs⁊ vẽ

tis niuibus atq; grãdinibus · Lantis igit᷑ toꝛ⸗

mẽtisſuis / laceratiõibus ſcilicʒ / exuſtiõibus/
ad om̃es iniurias/aeris expoſitionibꝰ/nobis

ſeruiũt ligna ſiluarũ · Cigna vero domeſtica
tanta varietate fructuũ · Ligna vo ⁊ arbuſta

aromatica tãta virtuoſitate medicamentoꝛũ
ibe em̃ omia diligẽti ⁊ in⸗
tuenti cõſideratiõie conſiderãti/ aparet eui
denter pꝛelarga bñficentia creatoꝛis / que tã

ac odoꝛamẽtoꝛũ

taĩmenſitatea multitudine beneſicioꝝ ⁊ do⸗

noꝛum ſuoꝛuʒ ex om̃i ꝑte nos obruit / paſcit ·
veſtit · circũdat munit ⁊ pꝛotegit contra omßia
incomoda ⁊ nocumẽta:vulnerũ/egritudinũ
⁊æ infirmitatũ coꝛpoꝛaliũ:⁊ deſpũalibus inco⸗
modis taceam · Si quis rex magnꝰ regnũto⸗
tum⁊ ſingulas regnipartes om̃eſq; magna⸗

tes/alioſq; vniuerſosſubditos ſuos/ tuis ob
ſequijs onoꝛaſſet · Ita vt omia et ſingula que
de regno ipſius ſunt · omeſq; ⁊ ſinguli ſubditi
ſui/obſequijs tuis die ac nocte inuigilarent:
An poſſis te continere abamoꝛeillius · Et ſic
facit ⁊ fecit vnicuiq; noſtrũ inceſſanter domi
nus deus noſter · Hec em̃ cuiq; de his que in
celo vel de celo ſunt in ꝑte iſta pepercit· Nihil
omniũ iſtoꝛũ que eius ſunt a ſeruitijs noſtris

voluit eſſe imune:quia nullũ ex angelicarum

militiarũ exercitu· Nullã ex ſanctis ⁊ beatiſſi
mis aĩabus· nullam ex ſtellis luminaribꝰ. Ad

hunc modũ curre ꝑom̃ia/ quicqͥd eſta ſũmo
celo vſq; ad deoꝛſum / ſeruire nobis facit · ſitũ
hoc dignamur · Ypſe etiã infernus nõ ẽ exem
ptus a ſeruitute noſtra/vel ſeruitijs / dũ ⁊ no
bis ſuiterroꝛẽ ⁊ hoꝛroꝛẽ incutiensa malis in⸗-

numeris noscuſtodit/atq; bona noſtra nobᷣ

conſeruat:que ſi nõ eſſet timoꝛ ipius minime

durarent in nobis · Alias etiã toꝛtoꝛ noſterẽ/

⁊ vindex omniũ iniuriarũ ⁊ cõtumeliarũ no⸗
bis irrogatarũ vindictas in omes iniuriato⸗

res noſtros tam iuſtas tãtaſq; exercẽs:vt ni⸗

hil ſit qdð vltra eas de inimicis nr̃is reqͥrat iu⸗

ſticia· neq; etiaʒ ira noſtra:Que non ſeruicia

nobis impendat purgatoꝛius ignis/ vel loc
ipſe noĩe ſuo iemet indicat euidenter · dum

quicqͥd purgandũ inuenit in aiabus hincex⸗

euntibus/cad patrie celeſtis felicitatẽ ꝑgen
tibus/purificat ⁊ elimat:mũdans illas clariſ

ſimas lucidiſſimaſq; deo repᷣſentans remune

ratoꝛi· De terris ventis ⁊ maribus/⁊ alis eo
compẽdio tibi ſatis factum ẽ:vt ſuꝑhoc qͥcqᷓ;ᷓ

vlterius nõ reqras¶ Quid dicam et de ipſo

creatoꝛe/qui eſt trinitas gloꝛioſa/vnꝰ verus
acſolus deus/ pater filius ⁊ ſpũſſanctus /qui
nec ſibippſi in ꝑte iſta velpeꝑcit vnq;/ vel ꝑcit

qð euidenter apparet in ſpũalibus bñficijs:q̃

ſunt illuminationes / iuſtificationesö/mũdati
ones / decoꝛationes / cuſtoditiones/ ꝓtectio⸗
nes ⁊ defenſiones animarũ nr̃arũ:a qbꝰnũqᷓ;
vacat incogitabilis pietatis ſue dignatio · An
potes aliquid cogitare/quod coꝛ humanum

in amoꝛẽ benefactoꝛis inducere poſſet:qð di

uina bonitas erga nos negligat / v lobmittar
¶ Adadam aũt ⁊ aliam cõſiderationẽ:que vti⸗

nam nunq; recedat a memoꝛia tua · Reſpice
in vniuerſitatem ⁊ apparebit /quia ipᷣa eſtin⸗
numerabilis multitudo miniſtroꝛũ /ſeu ſerui

entium varia dona ⁊ xenia/tanq; ex ꝓmptu⸗
ario quodã diuine largitatis ⁊ benificentie / ti
bideferentium ⁊ offerentium atq; pᷣſentanti⸗

um · Que quia vt pᷣdixi ⁊ oſtendi/ignes ſunt

flame ad calefaciendũ coꝛhumanũ / amoꝛe
largitoꝛis ipſoꝛum · Si interrogaueris vnde

veniunt/vel quo vadunt:quo tendunt vłqͥd
intendunt ipſa · In veritate reſpondebunt ti

bi/quia nos ſumus innumerabilis multitu⸗

do miſerationum dei/poꝛtantes ignem⁊ flã⸗
mas/ad calefaciendum coꝛ humanum/fri⸗
goꝛe moꝛtifero congelatum/⁊ penitus extin
ctumnec tamen tot tantiignes flamme:ge
licidium eius adhuc diſſoluere ſufficiunt ·

¶ Addam ⁊ aliam conſiderationeʒ in qua nõ

modicum eſt ammirationis noſtriq; doloꝛis

et confuſionis · Dico ergo / reſpice mundum
vniuerſum/et videbis ipſum totum arden⸗

tem atq; flammantem largitate ⁊ benificen⸗
tia creatoꝛis· ¶ Ex omni parteillius micant
flamme donoꝛum ⁊ beneficioꝛum creatoꝛis:

ſicut euidenter vides ex pꝛecedentibꝰ Qua

pꝛopter manifeſtum eſt totuʒ mundum / ſiue
vniüſuʒ creaturarũ oĩuʒ/etiã cũ ipᷣo creatoꝛe

foꝛnacẽ eſſe totaliter ardentẽ ⁊ vndiq; flma

Capitulum

tem · Qua ꝓpter de mirabilibus diabolicis p
grande miraculuʒ nõ ſolũ ꝙ tanta foꝛnaxnõö
te calefacit:ſed etiã ꝙ in medio eiꝰ poſitꝰ non
totusea conflagras · Attendeigit᷑ inſaniſſi⸗
mum coꝛhumanũ /vbi te poſuit creatoꝛ bñdi
cCtus vicʒ in medio tot ⁊ tantoꝛũ igniũ imen⸗
ſe foꝛnacis Qua pꝓpter nõ ſolũ calere te volu

it ex tot tantis ignibus ⁊ flãmis/ſed etiã ar⸗

dere ee ignitũ· ppter quod de lucifero dem̃
eeſt E&zʒechxviij· quia ipᷣe erat in medio lapidũ

ignitoꝛũ /angeloꝛũ ſ.qui pᷣlarga beniſicentia

creatoꝛis igniti erãt:nõ ſolum calentes amo⸗
re ipſius / ſed etiã ardentes atq; flamates in
illũ · Dicã adhuc ⁊ vulgare pꝛouerbiũ quo di

ci ſolet · Qui obꝛuit me aduertat me · quod ẽ

dicere / capit ⁊ ad ſe trahit·hoc inſaniſſimum

„. 4 7 *

coꝛhumanũ tibi dicipõt · quia tot muneridus

tantis obꝛuit te deus ex om̃iꝑte ⁊ tñ tu non
gagdmittis vel capis vt te attrahat/⁊ ad ſe tra⸗

hat · Interrogo te etiã adhuc:qͥd peccauit de

uss aduerſumte/vteum diligere vel nõ velis
yel nõ valeas:nec tanta foꝛnace tot ⁊ tanto
rum igniũ caleſieri poſſes amoꝛe ipſius ¶ Sʒ
väyʃy:ãt de donis ⁊ bñficijs iſtius taceã:qualiter de
fendas te abimenſitate bonitatis ⁊ pulchꝛi⸗
tudinis ipſius:illa velut camin incogitabilis
ardoꝛis / totã ciuitatẽ celeſtem inflamat atq

conflagrat· Inde ardet om̃is exercitus mili⸗

ciarũ celeſtiũ/⁊ omis ſcõꝝ eccleſia · i · beatiſſi⸗
marũ aĩarũ que ibi iam recepte ⁊ gloꝛiſicate
ſunt · Attende ꝙ bonitatẽ ⁊ pulchꝛitudinem
deitibi pꝛedicat inceſſanter vniuerſitas crea

turarũ quẽadmodũ ⁊ in ipſa eccleſia canitur
Quẽ terra pontus ⁊ ethꝛa colũt/adoꝛãt pᷣdi⸗

cant · Dic queſo que mulier adeo refrigidata
yel maleficiata eſſe põt:vt iuuenẽ ſponſuʒ di
ligere nollet:ſi die ac nocte pᷣdicaret᷑ ſibi boni
non poteſt ipſum auerterea deo · Cum om̃es

tas ⁊ pulchꝛitudo ipſius: Vide igit᷑ q; moꝛti⸗

fera eſt infrigidatio tua:q; ſtupendũ gelicidi

um / vel vt verius loquar/q; validũ diabolicũ

iſtud maleficium quo ita maleficiat es:vt tot

⁊ tantis dei bonitate ⁊ ſpecioſitate inceſſan⸗

trer nullo amoꝛe in eum caleas pᷣſertim cũ in⸗
numerabilibus T ineſtimabilibus bñficijs vt
coꝛ tuum iugiter ſe ingerat ⁊ impugnat · Dic

interrogo te/ſi venalis eſt amoꝛ tuus:quem

emptoꝛẽ aliũ queris q; deum:expectas:quic
gquid mundus dare poteſt ꝓ amoꝛe tuo· Hoc
eſt dicere vt amet᷑ a te/ comꝑatione eoꝛum qᷓ
iam dedit deus / iam cõtinue dare nõ ceſſat/
atq; eoꝛum que pꝛomittit ⁊ pᷣparauit diligen⸗
tibus ſe:nulla ſunt·Si vero liberalis atq; gra

tuitus eſt amoꝛ tuꝰ. An eſt aliquid amoꝛe tuo
dignum / vel bonitate vel pulchꝛitudine:com
paratione dei? imo vt vulgariter loquar / in
omibus alijs perdit᷑ amoꝛ/ in eo ſolo digne et
per omia laudabiliter collocatur· ſi amoꝛ
tuus niſi ꝑ vim ⁊ violentiam extoꝛqueri põt
ate:nec ſic fugere velabſcondere tea caloꝛe

ipſius. Attende minas · conſidera / erroꝛes ·

vide ipſum gladio euaginato ſupereminẽtẽ
capiti tuo:⁊ moꝛtẽ anime ⁊ coꝛꝑis intonantẽ ·
vide eterna ſupplicia ⁊ ardoꝛes ſempiternos

quibus te traditurum cõminatur:ſi non eum
amaueris : Que mulier ſi talia ei fierent vel

interpꝛetarentur /cum allegaret violentiam

per illã nõ ſe excuſaret ſi quis de amoꝛe illiꝰ

culparet eam · Omnibus autem huiuſmodi
violentijs longe foꝛtioꝛ eſt aſſidua pꝛedicatio
bonitatis ⁊ pulchꝛitudinis dei:largitate beni

ficentie ipſius ⁊ infatigabilicontinuatione in
vnũquenq; noſtrum pꝛofuſiſſima · Accedunt
⁊ adhoc non parue virtutes efficacie:diuine

patientie ⁊ longanimitatis ipſius/quibꝰ tam
malos ⁊ ingratos in tot ⁊ tantis malis vitio⸗
rum ⁊ peccatoꝛum tamdiu tam benigne tam
miſericoꝛditer tã dulciter ſuſtinet ⁊ expectat

Airiſq; ⁊ ineffabilibus ſibiq; ſoli notiſſimis
modis/⁊ vijs:ad miſcdᷣiam ⁊ gratiã reuocare

⁊ reducere non ceſſat: Aggrega igitur hom⸗
nia· ⁊ inuenies perhoc:quia nullum patet ti⸗
bi refugium ab amoꝛe dei · Mon etiam eſt ex⸗
cogitare latibulum/vbi te abſcõdere poſſes
a caloꝛe eius:Et quia cuiuſcunq; modi vłcõ⸗
ditionis ſit amoꝛtuus:neceſſe eſt vt in euʒ te

inclines:⁊ ei te conglutinet ⁊ vniat · ſiue eniʒ

liberalitas ſit quod eſt addonandum:ſiue ve
nalis quod eſtdicere ad vendendum:ſiue ꝑ
extoꝛſiones ⁊ violentiam ſuam acquiſibilis:

accuſationes ⁊ omnia pꝛouocatoꝛia ſiue incẽ
tiua amoꝛis incomparabiliter maioꝛa et foꝛti

oꝛa ſint/pꝛo eo:ꝙ vix alia cogitari poſſunt·
MNon eſt igitur tibi effugium vel euaſio · niſi ef
fusgium vel euaſionem huiuſmodi ab amoꝛe
ſcilicet ipſius/ extremum vocas periculum·

Et eſt ſimile / ſi quis dicat illum euaſiſſe / qui
extremum atq; ſupꝛemum incurrit periculuʒ
et latronem euaſiſſe cum perferat ſuſpendi⸗

um . ¶Agd vltimum autem ponam quod eſt Ab

omnibus pꝛocuratoꝛijs atq; omnibincenti⸗

uis illis foꝛtiſſimũ · Et h indubitater ẽ amoꝛil
le nimius ⁊ incogitabilis:quo ipſe pꝛioꝛ dile⸗

xit nos· Omnium em̃ incentiuoꝛuma caleſa

Quor

dlepn

di

Me

fanis

oriunk.
ſnereue
ſnocee
ſſheepee
gemuͤe
ſectodie
lee
inſemer

icact

ggeie
lonee
ſesenmt/
laqo
Goſea
ſon
ftuce
da
ſeol
Ncor
bifcen
ſanter⸗
ſtarobi,

ocmo:

Weren
iſine
mam
fenſ
Viuufi

a(

isho
Gum
utene
lunſien
Wcte
Gckoce
Ctocin
pmoꝛo
dennina⸗a
Pfunda
lſfhe
ſſodel
igloſſtin
Ulr/nno⸗
Ppeerge
Mniteſe

Murra

cren
necen
r i
dree
lome

Lenir

cer
wes.
Mninits
Monte⸗
lernos
heunn

dn

Nenrann
mel⸗
lroci
edlno
Medeni
Wonenn
Medon
Gedie
goh'nn

.*

NnoH

wenn
mar
Nims
oare
hom⸗
at⸗
Ncker⸗
ehoſes
dirkos
eze
ſeg
ſe⸗

is:
dhes
einci
giden
N.
Ponkel
bonor
alun.
ſe /n
nun
venor⸗
i
ncent⸗
Zanmad
oole⸗
cdenl

e

. —

cciuoꝛum:maximum eſtignis Amoꝛ auteʒ q

dilexitnos ignis eſt· QAua ꝓpter ad calefaciẽ⸗
da ⁊ inflãamãda coꝛda noſtra cõueniẽtiſſimus

Ignis em igne ⁊ longe cõuniẽti ⁊c longe ef⸗

ficatius/qᷓ; alijs accẽdit᷑· Ego docebote ama
toꝛium ſubaudis medicamentũ /ſine carmie
ſine veneficio · Si vis amari:ama:ꝓpter h ip

ſum dicebat ad eum Dauid· Exurge dñe de

in pᷣcepto quod mãdaſti·qð eſt dicere· Adim⸗
ple tu illud. Et hoc ẽ pᷣceptũ charitatis ſiue di
lectionis.⁊ tunc ſynagoga wplłoꝛũ circũdabit
te· Cũ em̃ oſtẽdit imo exhibuit euidentiſſime
in ſemetipᷣo:quia diligebat genꝰhumanum-
tũc factꝰ ⁊ ille dilect hoĩbꝰ⁊ aggrematiſũt
ad eũ ·eiq; vniti vnitione amoꝛis/hẽ ignis/a
quo neq; hõ neq; aliud aĩal ſe abſcõdit· Om
nes em hoĩes diligũt diligẽtes · ⁊ om̃e aĩal dili

git a quo diligit · Et hẽ qo ipemet dicit in euã

gelio luce · Ignẽ veni mittere in terrã:qͥd vo

lo:niſi vt accendat᷑· Ignẽiſtũ /Heſt ſingulare

Ac

iſtud ⁊ ſtupendum beneficium:neſeparesil⸗

lud a coꝛde tuo · Ipo nanq; aduẽtu ſuo / ignẽ
ſue dilectionis erga nos oſtendendũ miſit in
coꝛdahoĩm ¶ Et hcet hocipᷣm omnilargitate
bñficentie ſue /ſicut pᷣdixifecerit ⁊ faciat inceſ
ſanter · oc tñ in ſingulari ⁊ incogitabiliimẽ⸗

ſitatis bñficio/incarnationis ſue vicʒ paſſio⸗

nis ⁊ moꝛtis:Hoc incomꝑabiliter ⁊ incogita⸗
biliter magniſicentiꝰfecit ⁊ efficaciꝰ· Hunc
ignẽ igit᷑ aplica coꝛdituo /iugi recogitatione

ipfſius:⁊ tene inceſſanter ꝑ memoꝛiã tenaciſſi

mam in coꝛde tuo/⁊nõ effugies ne dicã calo⸗
rem/ſedetiã huiꝰ ſanctiamoꝛis⁊ ſaluberrimi

viuificũ ac iucũdiſſimũ incendiũ: Ne pꝛoijci⸗

as a coꝛde tuo cito ignẽ:ſicut moꝛis ẽſtultiſſi⸗
mis hoiĩbus: Sed quẽadmodũ cuʒ vis vel li⸗
gnum vel candelã accendere/ tãdiu cõiũctũ
igni tenes illud /vel in ipſo igne donec accen⸗

ſum fuerit · nHõ em̃ tamcito tactu ligna ignis

vel calent vel ardent · Sic nec coꝛhumanum
qᷓ;cito cogitat/flãmã iſtã diuine benificẽtie:tã
cito calere exilla neceſſe habet · H̊ ꝑ moꝛa/ h̊ ẽ
ꝑ moꝛoſam applicationẽ/paulatim calefit⁊ tã
dem incendit᷑ · Cauſa aũt inhoc/qm̃ neceſſeẽ
ꝓfundariin intima coꝛdis credulitatẽ huius
bñficij/ donecillud inhereat ⁊ quaſi radicet᷑ ĩ
ipſis · Debes etiãhicattendere magnitudinẽ
ignis iſtius / de quo ipᷣa veritas in euãgelio di
xit/maioꝛẽ hac dilectionẽ nemo habet · Qua
ꝓpter iſto igne dilectiõis / nullũ maiꝰ. ¶ Igit᷑

manifeſtũ ẽ/quia facile calefit vel etiãẽ accen⸗

detur ⁊ coꝛhumanũ:ſi diu illi aplicaret᷑ atq;

cõiungeret᷑ · Et intendo ſidiu ꝑcogitatumer
memoꝛia in ülo teneret᷑ · Exquo manifeſtũ ti
bi eſſe debet · qᷓ; ſalutaris/qᷓ; neceſſaria ẽ iugit
recogitatio diuine pafſionis/incarnationis/
⁊ moꝛtis:⁊ ſimiliter ſacratiſſime euchariſtie:
OQuãq; efficax rememoꝛatio iugiſq; recogita
tio ipſius ·: tũ nos diligat/q tam crebꝛo ſin
gulis diebus cũ tantis muneribꝰ nos viſitat
intelligẽtibus euidẽter oſtendit:Et ꝓpter B
in ilo tamvenerãdo myſterio:ignẽ ſacratiſſi
mi amoꝛis ſui mittere venit in terrã: Pꝛo ma
gnitudine nãq; bñficijè/imo ꝓĩmenſitate in il
lo tam venerãdo myſterio/ignẽ ĩmenſuʒ ſue
dilectionis coꝛdibus noſtris ingerit ⁊ imittit ·

¶ De gladio ſpiritualiqͥ debet mactari ani⸗
ma in oꝛatione vel meditatione·Ca· L·

Oſt hec autez

aggrediar etiã gladium tibidare:
vel potiꝰ illum vnde accipias mi⸗
niſtrare · Sladius igit᷑ iſte ſpiritus eſt ſiue ſpi
ritualis / vicʒ verbum dei · ſicut legit᷑ ad Eph ·
vltimo · Gladius iſte penetrabilioꝛ eſt oĩ gla⸗
dio ancipiti · ſicut legit᷑ ad hebᷣ·iiij · Huiꝰ acu⸗
men ⁊ penetrabilitas ex doloꝛe penitudinis⁊
ꝓfundatione ipſius cognoſcit᷑ atq; ſentitur:
Qua ꝓpter de ſacris omibꝰ eloquijs / illa ad
tranſſodiendũ coꝛ conſcindendũ ⁊ adlacerã
dum eligẽda ſunt:que coꝛ maxime penetrãt
⁊ conſcindũt:maximeq; doloꝛẽ intimũ peni⸗
tudinis ingerũt: ec autem quatum capio/
efficatius hoc faciunt: que mala vitioꝛum ⁊
peccatoꝛum noſtroꝛum oſtendunt et aggre⸗
gant · Et intendo mala et que ipſaſunt/velꝓ
pter illa nobis iam irrogata ſunt:vel ĩiminẽet
ex oꝛdine diuine iuſticie in futuro iudicio
¶ Inter mala igitur:hoc pꝛimum tibi nomi⸗
no:moꝛtem peſſimam peccatoꝛum / que vi⸗
tam ipſam extinguit gratie/vel potius ipſaẽ
extinctio gratie eius·: Et hec que animamhu
manama deo ſeparat:qui eſt vita beatiſſima
animarumhumanarum/que tanto pernitio
ſioꝛ eſt:quãto gratia pꝛeſtantioꝛ eſt qᷓ; natura
tantoq; magis timenda:quãato ipſa vita gra
tie amabilioꝛ eſt q; vita nature· Sacra igitur
eloquia:que moꝛtem iſtam tibi indicant vel
oſtendunt:pꝛoculdubio iſtam moꝛtem peſſi⸗
mam ac pernitioſiſſimam ingerunt ac impin
gunt in penetralibus coꝛdis tui · Unde igi⸗
tur doloꝛ coꝛdi tuo incuti vel ingen poteſt:
ſi moꝛs iſta coꝛdi tuo doloꝛem non ingerit·

Capitulum

Pꝛeſertim cum moꝛs etiã coꝛꝑalisq̃ nec ve⸗
ra moꝛs eſt/nec moꝛtis nomine etiam digna⸗
Qð euidens iudiciũẽ/extinctũ in eis eſſe vi
talẽ atq; viuificũ caloꝛẽ bone dilectiõis cũ flã
me turpiũ deſiderioꝛũ coꝛ eoꝛũ totaliter occu

pauerint atq; repleuerint·. Qua ꝓpter verũü

eſt qdð dixi tibi·quia ſemiuiuihmõi ſunthoĩes
⁊T vnuſquiſq; eoꝛũ ẽ hõ qͥ incidit in latrones/
q ſpoliauerũt eũ:⁊ plagis impoſitis abierunt

ſemiuiuo relicto · q;q; ⁊ vita hmõidici nõ poſ⸗

ſit/ ꝗ moꝛtẽ in aia humana ſecũ patit᷑· Cõpa⸗
ratiõe tñ eoꝛũ qͥ obcecati ſunt om̃ino vłigno
rantia velincredulitate/hmõihoĩes quatũ ẽ

ex ꝑte vᷣtutis intellectiue nõ ĩmerito viuere

dicendi ſunt· Cogita igit᷑ ⁊ recogita moꝛtem
iſtam/⁊ oꝑare cũ auxilio diuine virtutis⁊ gre
ꝑ moꝛtẽ iſta moꝛtificans eã in ſemetipa:⁊ per
ſemetipᷣam · de moꝛte ipſa vitã eliciens· Illaʒ

eñm inuenies nõ ſolũ moꝛtẽtua/ſed etiã moꝛ⸗
tem ſuijpſius · Dicigit᷑ in te ipſo/vicʒ in coꝛde

tuo · Dñe deus vita mea/non ſolũ datoꝛ vite

mee:qͥsẽ reus moꝛtis mee tam male tamtur

pis:quis intulit moꝛtem tuã:niſi ego: Quis

me ſeparetate /nõ em̃ tu diſceſſiſtia me pꝛioꝛ
ſed ego diſceſſi a te · nõ em̃ deſeruiſti me/ ſed

ego deſerui te / vita mea Abies aũt poſt guita
tem coꝛdis mei peſſimi/verti ad te doꝛſum et

receſſi ate/abiens poſt cõcupiſcentias meas

2 pctõꝛũ meoꝛũ · Ego ſumqͥ me auertia lumi
ne tuo viuo:⁊ a luce viuifica tua/⁊ immiſime

turpiſſimas atq; viliſſimas · Egoipe feci diui

ſionem ipᷣam moꝛtis / vel potiꝰ moꝛtẽ in me-
te · Ego interpoſui chaos tetrũ ⁊ hoꝛriferum

inter me ⁊te/⁊ vitã meã /abyſſum . · vitioꝛuʒ

imo me imerſi ⁊ ingeſſi potius in vmbꝛa moꝛ
tis/⁊ in tenebꝛas vitioꝛum ⁊ pctõꝝ meoꝛum·

Ego ſum q in me extinxi vitã gr̃e tue/⁊ moꝛ⸗

tem vtute baptiſmalis ſanctificatiõis/ in me

moꝛtificatam /viuificaui:imo ſepiſſime ꝑſen⸗
ſus moꝛtiferos/qbꝰ ↄſenſi ſubiectiõibꝰ moꝛti
feris/ego moꝛtẽ iſtã deletã / de ſolio liberi ar⸗

bitri mei/⁊ de regno q̊ regnabã me pᷣcipitãs

exaltaui/⁊ reſtitui in regnũ pᷣſtinũ · Ego ſum

q ꝓſtratã illã erexi/⁊ exurgere feci in reſurre

ctionem diabolicã · Ego ſum qui hauſi volu⸗

ptates venenatas:quarũ haſtu vita gre tue

nõ mirũ ſi extincta ẽ in me/nõ ſolũ hauriebaʒ

venena huiꝰ/ſed etiã inebꝛiabã me illis/⁊ ſe⸗
pe vſq; ad nauſeã replebam meillis · Ego ſuʒ

quiinſtar apꝛi inſaniſſimi irruẽtis in gladium

venatoꝛũ/impingebam me in gladios tranſ⸗

fodientes aiam meã · ¶ Omia naq; ↄcupiſci⸗

bilia gladeiflamei⁊ ignitiſunt:ad traſſodien
tes aĩas hoĩm inſenſatoꝛũ · Quotiẽs queſiui
vyt viderẽ cõcupiſcibilia / qtiẽs exqueſiui gla⸗

dios iſtos vt in eis me impingerem/⁊ in eos

tanq; aper inſaniſſimꝰ toto impetu me darẽ:
imo pcipitarẽ · ¶ Scio dñe de meus ſcio nũc
te reuelante ⁊ docẽte:linguas hoĩm eſſe ple⸗
nas veneno moꝛtifero ·ſicut docuit aplus tuꝰ
Jacobus · Scio eas eſſe gladios acutiſſimos
iacula ⁊ ſagittas moꝛtiferas ·ſic docuiſti me ꝑ
Salomonẽ Pꝛouerbſ · xxvj · Dñe deus me? qͥ⸗
tiens expoſui me ſagitt iſtis gladijs ⁊ iaculis
cõſodiendũ : Aoꝛs inq; coꝛpalis vł carnalis
caroꝛũtuoꝛũ tm̃ doloꝛẽ tibi ingerat vt vixide
ↄſolationẽ recipias:qua inſenſibilitate moꝛtẽ
iſta ſpũalẽ ac peſſimã abſq; ſenſu doloꝛis inti⸗
mi ſuſtines: · Dices vtiq; mihi:quia moꝛs ſpi
ritualis iſta adeo moꝛtificat coꝛhumanuʒ:vt

ſentiri ſeipᷣm nõ ſinit · Et ppt h̊ nõvidet᷑ eẽ mi

rum:ſi moꝛtuũ coꝛ:moꝛte iſta ſpũali:nec ipᷣaʒ

moꝛtẽ nec aliud de incõmodis ſpũalibus ſen

tiat · Vere vtiq; dicis ⁊ verũ dicis ·ſed remini

ſci debes:quia vᷣba dei ſpũs ⁊ vita ſunt · ſic diẽ ¶¶

vitas Johᷣ· vj· Audiuiſti etiã in pᷣcedẽtibus qꝛ
llla ẽ vtus mirifica verbi dei:vt etiã moꝛtui il⸗
lud audiat·laʒarꝰ illud audiuit qͥ quadridua⸗
nus putreſcebat in tumulo: Ea ẽ imꝑioſitas
vocis dei vt moꝛtui illiobediantſicut awaret
de ipſo Laʒaro:qui vocatꝰnoĩie ſaluatoꝛis cũ
eẽt moꝛtuus obediuit eidem · Juſſus naq; ve

nire foꝛas de tumuloſtatim pꝛodijt ex illo: q;

uis ligatꝰ pedibꝰ ⁊ manibꝰ inſtitis· diu igi
tur moꝛtuꝰẽ hac peſſima moꝛte pctõꝛ:vocem
dei nõ audit:qñ aũt audire incipit illũ · tãcito
⁊ aliqͥ modo viuit · Nõ aũt vita gratie:q̃ moꝛ⸗
tem om̃ino extinguere ⁊ exterminare ſuffici⸗
at · Et ꝓpter hoc ſemiuiuũ hmõi pctõꝛẽ:vo⸗
cat dñs in euãgelio Luce x· habet em̃ indu⸗

bitãter aliqͥd vite qͥ moꝛtẽ ſuã in qua fuit: vel

etiã ẽ adhuc vtcũq; videt ⁊ cõſpicit · Plus at
habet vite ſi velad modicum doletde moꝛte
hmõi · Plꝰetiã ſide ea etiã vl leuit᷑ erubeſcit ·
plus etiã ſi moꝛtihmõiiraſcit᷑ · Plerũq; em pp⸗
us lumẽ aliqð ſalutaris cogitatiõis reſpicitvi
ſus interioꝛ qᷓ; affectꝰ recipiat aliqᷣd vite ſpũa
lis · Et Hẽ qð dicit Rug ſuꝑ ps·vicʒ ꝗ pᷣuolat
intellectꝰ: ſequit᷑ tardꝰ affect· Et intẽdo qꝛ
pᷣuolat intellectꝰ ad vidẽdũ moꝛtẽ iſtã vitioꝝ

⁊ pctõꝝ vtcũq; iacet aũt adhuc moꝛtuꝰ affe⸗

ctus · Et in ipſo tyro qͥ renouat᷑ ⁊ iuueneſcit:
⁊ cũ ipſo ſpolio pelli ſue vetuſtatẽ deponit · ve

rũ circa oculos incipit ei fieriiſta renouatio.

benp
lvire
orſn
minin
dlliga
trana
pirudi

roſtu

wlo⸗
Nol
pane
verbi
U
xſe.
kouu
eelite
ſatmi
tedocete
ſon P⸗
nifddi⸗
wherovi
triſige
ls Gl
1detrn
ſuntyy
loagfe
Quag/
orꝛtne
egocheſi
mecpn
Vynĩ;
Mhier
lenſoi
ono
uri i⸗
luciti.
itſſint
ſichdt
mnontac
Qudg
worb

oſtas
et
sc
ſichve
le
du
ten
i
n⸗
⸗
co⸗
Ne
ei
none
hect
efß⸗
ihi
hia

quoniam pellem vetuſtamde circaoculosp⸗
mum eijcit ⁊ deponit · Sic fit etia in mitis pec

catoꝛibus/quia renouatio ſanitas ſpiritua⸗
lis / vel vita potius incipit eis in oculis coꝛdis
Et de illa vidua quam petrus Aplus ſuſcita⸗

uit in actibus apoſtoloꝛũ / vicʒ doꝛcas / ꝙ ipſa
pꝛimum aperuit oculos/⁊ viſo petro reſedit

Euidens eſt autẽ in multis litteratis:littera⸗

tis inq; in ſacris litteris /vt videtur ꝙ aliquid
vite ſpiritualis habet in oculis coꝛdis/ cũ vi-

res motiuas ·i: affectus/ coꝛruptiſſimosha⸗
bent pꝛoꝛſuſq; moꝛtificatas· Neq; em̃ ſcintil⸗
la vitalis caloꝛis:quiẽ amoꝛhoneſtatis ⁊ ali⸗
oꝛũ que ꝓpter deũ diligẽda ſunt:nec aliq̃ etiã

minima ſcintilla calet in eis:cũ nihil omnino
diligãt de his / que ad honeſtatẽ ꝑtinẽt · Con⸗

traria vero ·i:vitioꝛũ ſuoꝛũ voluptates ⁊ tur

pitudines / totis deſiderijs cõcupiſcant:⁊ to⸗
Adiciũt eti ad cumulũ
maloꝝ ſuoꝝ:vt⁊ honeſtatẽ⁊ decoꝛẽ moꝛũ lau

tis ſtudijs acqᷣrũt:A

dabiliũ · quã in ſe extinxer̃t atq; radicit extir⸗

pauerũt/ tãto in alijs odio ꝑſequẽtnr:vt nec

verbũ de illa audire niſi moleſtiſſime poſſint:

¶ Quotiẽs ſcire volui⁊ inquiſiuietiamquid
de me diceret hoĩes:neſciebãdñe quia ſmo⸗

nes laudãtiũ mollitierãt ſuꝑoleũ/nũcaũtte
reuelãte ſcio ꝙ hui pmõis iacula ſũt mollita

ſunt traſfigetia coꝛda ſtultoꝝ:Scio dñe ⁊ nic
te docẽte· qꝛ ſᷣmões detrahentiũ iacula fellitia
ſunt · Iſta iacula ⁊ illa nõ declinaui /ſᷣ etiã eis

traſfodiẽdũ coꝛ meũ inſaniſſime ⁊ vicib inu⸗

merabilibꝰexpoſui:⁊ iaculahmõiqͥb aia nr̃a
trãſſigeret᷑ qͥtiẽs exqᷣſiuerã · tu ſcis die de me
us · Scio tñ te docẽte/qꝛ ſᷣmões adulationuʒ
⁊ detractionũ:flatꝰ vẽtoꝝ peſtilẽtiſſimoꝛum

ſunt validiſſimi/ad extinguẽdũ lucerna ſcita
tis ⁊ gre tue/qͥtiẽs expoſui eam flatibꝰhmõi:

Quid g mirũ ſi extincta ẽ/plerũq; flatꝰ iſtos

vt coꝛ meũ ꝑflarẽt ꝓcuraui⁊ q̃ſiui · Ego igit
egoipe ſum reus/tot ⁊ tãtaꝝ extinctionũvite
mee qviuebã ex gra tua·ve mihi qͥ afflatꝰ iſtoſ
velvnq; exqſiui/vel vnqᷓ; amaui /vel ſuſtinui

„ ,

mihi extictõnẽviuiſice lucerne gre tue. i· moꝛ
tem ſpũalẽ aĩe mee·docuiſti me dñe de me ꝓ
Salomonẽ Pꝛouerb · xvij·qꝛ ſi in igne ꝓbat᷑

aurũ/⁊ in cõflatoꝛio argentũ ·ſic hõ ꝓbat᷑ oꝛe

laudãtiũ · hoc igit᷑ docuiſti me ꝙ ignis vehe⸗

mẽtiſſimi ardoꝛis ſũt vba laudãtiũ:̊ dñe ne⸗

ſcieba · Pꝛopt h̊ ad inſtar furioſi vel potiꝰde⸗

moniaci/ in ignẽ iſtũ qtiẽs poterã initiebã me

Auig igit᷑ mirũ ſi miſerrima aiĩa mea / in tatis
ardoꝛibſepe incẽdio perijt· Si oĩia bonamea

tãtis ardoꝛibꝰ exuſta ſunt ⁊ ↄſumpta ſũt/nõ

tq mihiad iracũdiã:q̃ vt ait Greg:ateipo edo
ctus /velut peſtis totã mẽtẽ degraduat·Et ðᷣ
q̃ veriſſime dici potuiſſet/qꝛ velutĩcẽdiũ aĩaʒ
totã vaſtat nihil ex bonis gre tue pꝛoꝛſus re⸗
linquẽs· Quid ꝓſeq̃r de ſingulis vitijs meis
⁊ pctis qͥbꝰ velut ĩmaniſſimis beluis deuoꝛã⸗
dũ metradidi:q̃ em̃ exhmõi beluis de miſera
agia mea nõẽ ſatiata · Ego miſerrimꝰ⁊ ĩſaniſſi
mus qſi oẽs iuitaſſem oĩbuſq; ↄuiuiũ pᷣparaſ⸗
ſem · Et q̃ſi dixiſſem vᷣbis tuis/q̃ poſuiſti ĩ oꝛe
Eſa · ꝓphe·vniũſe beſtie ſaltꝰ cõuenite adde
uoꝛandũ · Sicoĩbꝰ ꝓcurationẽ opulẽtiſſimaʒ
de aĩa mea ⁊ pᷣCparaui ⁊ feci · hec qͥdẽ dicenda
ſunt ab hoĩe hñte ↄſciam:ꝙ oĩ genere vitioꝝ
⁊ pctõꝝ ſe maculauerit · Vix aũtẽ pctõꝛ q;tũ
capio:qui nõ multas catheruas demonuʒ de
aĩa ſua ſpũalit pauerit · mſtaq; eis ↄuiuia deil
lis fecerit:Dũ me laudabant:qͥd faciebã dñe
deꝰ meꝰ: Nũquid nõ flatuoꝛis meilucernam
ſcitat tue extinguebã:⁊ coꝛ meũ lãpadẽ ·ſq̃n
dã ſpüũſſci /ipemet ĩflans extinguebã:An moꝛ
ti nõ ſꝑ patuerũt feneſtre domꝰ mee .i· oculi⸗
ſi ⁊ aures: &ORata fuit lingua mea ad ſtulti
loqᷣa ⁊ maliloqa qͥbꝰaĩa extingueret᷑· & pa⸗-
rate man mee ceteraq; mẽbꝛa coꝛpis mei ad
exhibẽdum ſe arma iniqtat pctõ?: & plenuʒ
fuit os meũ ſꝑ amaritudie ⁊ dolo: Quisvnq;
mihi qdð diſpliceret locutꝰ ẽ/⁊ nõ paratiſſimũ
ac copioſiſſimũ me iuenit ad rñdẽdũ ei deteri
oꝛa:ac ſiad vſuras grauiſſimas reciꝑpem/qcũ
q; mihi bona vl mala dicebãt᷑ vel fiebãt · DLñe

de meꝰ q;o maioꝛa q;to plura qᷓ;to deterioꝛa

reddidi maledicẽtibꝰ mihi ⁊ malefacientibꝰſi
reddẽ potui taliaſin aũt volui:Dñe deꝰ meꝰ
vñ mihi tãta ꝓnitas:tãta mihi ꝓmptitudo in
oĩ genere moꝛtaie mee vñ mihi amoꝛes⁊ de
ſideria cuiuſcũq; moꝛt aĩe mee · cui furioſa fu
it tãta volũtas·fuit inq; traſſodiẽdi ſe inoẽm
ignẽ ⁊ aqua/i⁊ in oẽ moꝛt ꝑiculũ ·D.ñe de me
us vita mea ⁊ ſalꝰmea qͥd videbã in te velſen

tiebã ex te/vt tãtis ſtudijs /tãtis ĩſaniſſimoꝛũ

deſiderioꝝ ardoꝛibꝰ q̃rerẽdiſcedereate/⁊ in
moꝛtẽ meã ire· Dñe deꝰ meꝰ delicie tue ſũt eẽ
cũ filijs hoiuʒ /delicie tue erãt eẽ mecuʒ:·Ego
vo diſcedebã ac fugiebã ac ſi moꝛs mea eẽt eẽ
tecũ/⁊ moꝛtifera inſeqᷓbar/⁊ ad ea currebam
eiſq; adhuc ihereo ſiipᷣa vłeẽnt vłſint adhuc
in vita mea:Clamabat ad teſcũs hauid · Ne
diſcedas a me:ne diſceſſerisa me/ne elonge⸗
risa me· Pꝛoculdubio cognoſcebat te eẽvitã
ſuã/cuiꝰdiſceſſum ⁊ elongationẽ ſic ſe foꝛmi⸗
.

LCapitulum

dare oñdebat:Si ꝓpt qð dicebat nediſcedas
a me· Anẽ h̊ poſſibilevt imẽſitas pietat⁊ dul
cedinis tue ꝑmittat h/ vt diſcedas a qͥ cũq; vł
deſeras ipᷣm · tu em̃ dixiſti iã pluries ego pᷣmꝰ⁊

nouiſſim in deceſſu · Pꝛim es em̃ in diligen⸗

do ⁊ adherẽdo atq; appꝛopinqndo nob.Non
em̃ deſeris nos / niſipus deſert es a nob:b ſo
lümodo poſtq; nos elongauerim a te · ſic dixi

ſtiꝑ os Dauid · Ecce qui elongat ſe a te ꝑRbut
MQuid &ᷣ ꝙ clamat ſcũs Dauidne diſcedas a

me:ne diſceſſeris a me· ⁊ ne elongeris a me:
Cũ h̊ nunqᷓ; ſit pijſſime volũtatis tue / vicʒ vt

nos alij deſeras vel relinqs.hinq; clamabat:
vt tu imↄbſuares:⁊ vt ipm ſe abijcere nõ per
mitteres · Ac ſidiceret:Conſerua me mihi/et

me tibi · Niſi em cuſtodieris ciuitatẽ:fruſtravi
gilat qͥ cuſtodit eã ¶ Quid Sdñe de me dece

pit me · qd illuſit mihi · qd ſuaſit mihi tã inflix
cCooõmertiũ/tã moꝛtiferã cõmutationẽ /vt te vi

tam ⁊ gloꝛiã cõmutarẽ/in moꝛtẽ peſſimã iſtã
vt · ſ. te vitã meã ⁊ ſalutẽ deſererẽ/⁊ moꝛtẽ iſtã
viliſſimã atq; turpiſſimaʒ amplecterer? Dñe
de meꝰ non erat voluptas necilla vtiq; veri
nois ac ve rõnis:ſᷣ fallax ⁊ fallacia/ ⁊ ab ebꝛio
doꝛmiẽte ſomniata · Pꝛiꝰ igit᷑ inebꝛiauit me/⸗
ſopoꝛauit cogitatio tẽptatiõis:ĩebꝛiatũ vo et
doꝛmientẽ · ſacile fuit in iſtud tã fantaſticũ tã
noxie illuſionis illicere: ꝓpf hq̊ vigilãtiſſimepᷣ⸗
cepiſti dñe de me· Parũ differt doꝛmiens a
moꝛtuo Nihil em̃ ſenſus habet autviriũ.liga

tusẽ ſenſus ĩterioꝛ ⁊ oẽs vires coꝛpis C Dnñe

de in iſtã ĩpotẽtiã duxi me / vt nihil poſſim ho

ratdoꝛmitiois ⁊ ſomniatiõis iſti ↄtra hoſtẽ v

gaduerſariũ meũ · Vires q̃̊s ex vtutibꝰ⁊ donis
tuis habebã/⁊ arma etiã ꝓieci:nec auxiliũ tu
umiĩuocaui/q ꝓmptiſſim adiutoꝛ es oĩbꝰ in
uocãtibꝰ te in vitate · Hoc vtiq; facè debuiſſeʒ
⁊ anqᷓ; irrueret in me iſta tẽptatio/⁊ in ipᷣo eti

am tẽptatiõis initio· Ego vo miſerrim atq;

viliſſimꝰ ⁊ oĩ bono ĩdigniſſimꝰ:om̃i dãnatiõe
⁊ moꝛte digniſſimꝰ:oino me auᷣtia te ⁊ in iſtũ
infernalẽ letheũ/fluuiũvoluptatis moꝛtifere
meimerſi/dñe de meꝰ acſi va voluptas eſſet
q̃ me adlethargiã ſpũalẽ iſtãiduxit In illa cõ
paratiõe ſuauitatis tue/⁊ cõpaſſiõe iucũdiſſi
me ac viuifice ſocietatꝭ ⁊ habitatiõis tue · Ab
ſit em̃ vt ait tãtꝰ⁊ ſapiẽtiſſimꝰ Augꝰ.vt tanta
de lectatio ſit in vitijs/q;ta in vtutibꝰ.· Si pla⸗
cuit voluptas:vbi eãa inſaniſſimꝰ qrebã:vbiq̃
rere illa debebãa?niſi in te fontevnico ſuauita
tis incogitabilis· Miſerrimꝰ ego ⁊ iſaniſſimꝰ
coꝛrupi palatũ coꝛdis mei · infeciipᷣm/⁊ idui

cieiqᷓ; aliqᷣs alioy

ipᷣm ſpurcitia ſomneitat iſtiꝰ:⁊ illuſoꝛie volu⸗
ptatj· Deſijt &̊ mihiſaꝑe vᷣa/ac pura ⁊ ꝑpetua
bonitas:deſijt mihi ſaxpe multitudo duicedis
tue dñe · Quia ſicdic btũs Augꝰ vbũ h̊ expo⸗
nens / ei ſoli ſapit qͥ palatũ coꝛdis nõ ꝑdidit:ðᷣ
febꝛe iniqᷣtati· In h̊ ꝓfundũ moꝛtmee dimer
ſi:⁊ nõ ꝑcipiebã q̃ in eis ſũt:Cũ ſpũ pᷣditꝰera:

⁊ de illo viuebã:ſpũalis exiſtebã:⁊ diiudicabã
oĩa · tũc nõ erat carni vel diabolo locꝰ decepti

onis vel illuſiõis · Lũc em̃ ve vigilãs erã inte
riꝰ Vigilia vo:ſomnia nõ ſolũ nõ admittit:ſ
etiã pꝛoꝛſus extmiat⁊ excludit · tũc certiſſimũ
erat mihi:veriſſimã puriſſimã viuificãq;:⁊ ſu⸗
per oẽm cogitatũ eẽ bonitat tue ſuauitatem
⁊ oẽm aliũ etiã ſi va eẽt abominationẽ eẽ hoꝛ⸗

rificã · Sic me ĩſaniſſimꝰ ipᷣe in moꝛtẽ dedi:ex
tinguẽs in me ſpm̃ vite · i· inſpirationẽ ſanctiſ

ℳ2

ſimã:q ex te viuebã : Et exhinc factũ ẽ mihivt

moꝛs ipᷣa mea delectabilis mihiſit: ⁊ placeat

mihi: Vlera vita qᷓ ribi piũctiſſimꝰ adherebã:
mihi nõ ſolũ moleſta ſ itolerabi is ſitq̃ ꝑuerſi

tate qͥ maioꝛ inſania cogitari poſſit:dñe deus
meꝰ¶ Si ſuꝑbia moꝛs mea ẽ:ꝑ quẽcũq; exra

mis ipᷣiꝰ.q moꝛs turpioꝛ ⁊ vilioꝛ ẽ aut ridiculo
ſitate ei comꝑabilis:Rũ em̃ ſola vita hũi iati⸗

onis nf̃e ſub oipotẽti manu tua/ nos tibi ſola
ↄiũgat ⁊ ſociet · Pꝛoculdubio ſuꝑbiaẽ q̃ nos
ate ſeꝑat:q̃ vita va ac btã es aĩiaꝝ noſtrarum
Quid em̃ ſupbire ẽ niſiſuꝑire:qð ẽ de imo ſᷣui

tutis:vltimeq; ſubiectiõis qᷓ deo ſubeſſe debe
m in ſublime viſſimũ ac falſiſſimũ qͥ alijs hoi
bus ſuꝑeẽ volum ac peſſe · qͥ qͥd ridiculoſi co

gitari põt · ꝓpt qð ſapiẽter ait ſapiẽs Seneca
dicẽs · Si videres murẽ vnũ dñari ceteris mu
rib riſum teneres: Qua ꝓpt cũ nihil ampliꝰ

hʒ vnꝰ hõ:qᷓ;tũ ẽex natura ⁊ cõditiõe ſue ſpe⸗

pↄtra ius ⁊ legẽ naturec᷑:vt
velit aljs hoĩb dñari · ¶C Oſi qͥd ſciẽtie vel
ptãtis vel alteriꝰ cuiuſcũq; excellentie cuiq;a
creatoꝛe donatũ ẽei:alijs in eo ſuire tenetur
Tnullatenꝰ appꝛopꝛiare ſibiillð debet· Qua⸗
re manifeſtũ ẽ:furtiillũ reũ effici:qͥ tale donũ
qð idubitani publicũ ẽ:ſibi ſoli apꝛopꝛiare pᷣ⸗
ſumit Chuiꝰ aũt exẽplũ euidetiſſimũ ĩ viſu
auditu·⁊ in vno quoq; officioꝝ alioꝝ qbꝰmẽ⸗
bꝛa ſingula pᷣdita ſunt · Nõ em̃ licet vel poſſibi
leẽ naturalit oculis apꝛopꝛiare viſum ſibi qꝗᷣ
vtiq; dat ẽ eis vel poti ipoſit tanq; officio ·
nõ ꝓpr ſe ſᷣ ꝓpt totũ hoĩem atq; totũ coꝛpus
vt diẽ Greg· ſuꝑ Eʒech. Quia ſichʒ ⁊ de lu⸗
mine ſcĩe · qꝛ nulli ex ſapiẽtibꝰ ꝓpt ſe ſolũ da⸗
tũẽ:bᷣ ꝓpt coꝛp cccleſie dei· Diſpẽſatio igitur

hH

clalon
nbusl.
tanete

diuinin

hiee
ſpiuſh
ubhhl.
oſis/
ſgesd
faptoꝛe⸗a
ſhooe
de Fi⸗
kus
Dn
nne:
ene⸗
lolin
worütuea
hnävin
(hran
leoße
ſapen
nobe
ſcxe
uii⸗
bonaon
Ctllunt
lachal.
Etpye
wishe
ſoauie
ipaſen
pitax⸗
eccle⸗
paran
peerdj
Utnan
ſteey
ſodſer
Gegni
ſed
wsre
bioe
ſus int
elnſia
ſhed,
udele
ſicſin
(dmo⸗
inſante
luituid
Fede⸗

epol
Pverng
lceaſ⸗
7
lairz
dimen
eni
cabi
inre
mus
Wi
a
Unnen
keiho⸗
decter
nan

iin

Dhcen
Morn

ſedes
igern

ica h

⸗
ſſon
os
un
ofri
ebe
ishoi
ſoo

el

Nn
nr.
e
t
yel
*
eni

end
meß⸗
ſniu
i⸗
o
ſti⸗
ſco
ops
deln⸗
n⸗

ur

n⸗

I

ſolaluminis iſtiꝰ traditaẽ vnicuiq; ex docto⸗

ribus ſacr:Qua ꝓpf᷑ mãifeſtũẽ qti furtiimo

tam execrabilis ſacrilegij rei ſunt:qlumẽ ſcie
diuinalis ſibi apꝛopꝛiare pᷣimũt:.¶ Puto at
hãc eẽ cãm ꝓpt quã perijt plerũq; ſapiẽtia a

ſapiẽtibꝰ⁊ itellectꝰ pꝛudẽtiũ vel pꝛudẽtie po

tius abſcõditꝰ/qꝛ benigniſſimꝰ deꝰ in oĩb do
nis ſuis / vult hẽ̃e pꝛudẽtes ⁊ largos atq; libe
rales diſpenſatoꝛes:nõ ſacrilegos ⁊ auaros
raptoꝛes · Nõ igi᷑ mirũ ẽ ſi furibꝰ⁊ latronibꝰ
tã pᷣcioſa dona ſua cõicare vel crede non vult
deꝰ.· J em̃cdoctiſumꝰ ex ꝑabolis euagelici:
qꝛ ſuis fidelibꝰ multiplicat dñs talẽta tradita
ANanifeſte igit᷑ video te illuminãte dñe deꝰ
meꝰ:q;iuſte deſeris ſuꝑbiẽtes in donistuis:⁊
vtentes his tanq; ſuis· Deſereris ab eis pꝛo
eo ꝙ ſupbiũt ↄtrate · ſuꝑbiũt a diſpẽſatiõe do
noꝛũ tuoꝝ ſibi tradita · In dominiũ ĩmom ra
pinã vſurpare appꝛopꝛiatiõis:in qͥnõ ſolũ tibi
iniuriant᷑ myſteriũ tue diſpẽſatiõis abijcien⸗
tes:ſᷣ etiã toto coꝛꝑi eccleſie/ cuiꝰ bona oĩa ꝑ
rapinã ſacrilegã ſibi vſurpãt ⁊ appꝛopꝛiat· Hi
in abbatia dei inq chꝛiſt dñs de abbasẽ · in q̊

ſcõꝝ cõis regula ẽ⁊ cõicatioſciſpũsvniẽdiof

ficiũ· Pꝛopꝛietarij ſunt effecti· ⁊ nõ cõicãtes
bona oĩa:⁊ ſic excõicat taĩpie cõicãtes:excõi
cati ſunt ⁊ a cõioneviui coꝛpis myſtici tui/qð

Ecccha ſeipos ſua ꝑpuerſitate reddũt alienos

Et ꝓpt h̊ vitã quã de cõione ſanctiſſimi coꝛ⸗
poꝛis huiꝰ accipiebãt/⁊ ꝑticipabãt:ſibimetip
ſis auferẽtes : mebꝛa q; a ꝓpꝛio coꝛꝑe ſeꝑata:
ipa ſepatiõe moꝛiunt᷑ ⁊ areſcũt · ¶ Etate igit
vita va aĩarũ deꝰ meꝰ/⁊a coꝛꝑe ſacratiſſime
ecchie tue/quã ſpũs tuꝰ viuiſicat ⁊ regit meſe
parauit iſta ſuꝑbia/ꝑiter ⁊ auaricia · Qua ꝓp⸗
pter dñe de ne fker aibitn⸗ hec
in manibꝰ meisEgo ſolũ ſumactoꝛ moꝛtis

mee ⁊ verꝰhomicida meijpſi/qᷓiuſtaẽ dãna

tio dñe deꝰ meꝰ dãnatio ſuꝑboꝝ:⁊ qᷓ;rectũ et
q́;equũ /qᷓq; ꝑ oĩa laudãdũ iudiciũ tuũ de ip
ſis · iuſta deſertio:q̃ eos deſeris ⁊ ſibimet
ipſis relinquis.· c̈ magna ẽ ira tua/dü eos ſi

büpſis dimittis:neq; em ſanioꝛ põt eẽ furio⸗

ſus inimicis:qᷓ ipe ſibi ſit · Nõ põt ei eẽ furioſi
oꝛ inſidiatoꝛ nec vigilãtioꝛ ꝓcuratoꝛ moꝛtis/

qᷓ;ipe dñe deꝰ meꝰ. mõ põt furioſus carnifici
crudelioꝛi tradi:q;ipe ſic ſuis mãibꝰ peſſimis
ſeuiſſimiſq; traditꝰe/furioſus ſibijpſiſic reli-

ctus · Domine de qs vidit vel videre poteſt
inſanias deſerentiũ te:⁊ recedentiũ a te:niſi

cui tuipſe illuminaueris · eaſq; reuelaueris
dñe de me q; amaraẽ moꝛs iſta /qſea te vi⸗

ta abꝛũpit:tã obcecatiſſima aĩa furioſa:cuius
amaritudoſi ſentiret᷑:nemo in illã ſe inijceret
Nemo a te iucũdiſſimavita abꝛumpe ſevellet
vel etiã ſe poſſet · Quis em̃ guſtare põt vt ait
ſcũs Job qð guſtatũ afferat moꝛtẽ · Lalia ſũt
moꝛtifere voluptates/aliaq; venena/qͥ inſi-
pientiſſimis aiab ꝓpinat diabolꝰ· Dñe deus
meꝰ ſi ſentiri põt amaritudo moꝛtis qͥs eã nõ
hoꝛret:qͥs eam viriũ ſuarũ conatibꝰ nõ decli
narer vfugeret Due de me ſi ſentiret pꝛe
ſentie tue ſuauitas/⁊ inhabitatiõis tue/ĩ aia
bus in qbꝰ es viuiſica iucũditas/qͥs ſea te ab
rumpꝑe ⁊ ſeꝑari pateret᷑:hecigit᷑ ẽ moꝛs pctõ
rum peſſima .q̃ qſq; aĩas peccantiũ moꝛtifica
tas vt ſenſus in eis ſpũales/⁊ ꝓpt hoc ſeipᷣaʒ
cũ amariſſima ſit atq; duriſſima/ſentire non
ſinat · Dñe deꝰ meꝰ credũt ſe ſuauiter viuere
qᷣ amara acerbiſſima moꝛtehmõivłmoꝛ
tui ſunt vel moꝛiunt᷑¶ Dñe deꝰ meꝰiſta mos
me trãſſigit atq; trãſuerberat /gladiꝰ viuificꝰ
vbitui ⁊ mẽtis viſcerib meis illã infigit:dum
ipᷣam in coꝛ meũ tã patenter impungit · Dñe
deꝰ meꝰ qᷓ; deſiderabiliter oĩpotẽtis vᷣtutis ⁊
pᷣdulcis miſcðie tue ẽ mira culũ/cũ gladio x⸗
bitui moꝛtẽ iſtã ꝑ eandẽ ipam moꝛtiſicas/ex⸗
pellis / atq; diffugas ab alabus / qs ſupabun⸗
dantiſſime pietatis tue dignatiõi placet viui
ficare· Sufficere deberet ⁊ ſupabũdare etiaʒ
moꝛs iſta ad abſtergendos⁊ diffugãdos pctõ
res · Sufficere deberet gladiꝰ acutiſſim ac vi
uificꝰ vbi tui:ad trãſſigẽda ⁊ digladiãda coꝛ⸗
da ſic moꝛtua. Veꝝ qm docuit ille ſcũs ⁊ ſapiẽ
tiſſim Greg qꝛ gram cõpũctiõis puocatat
q; ꝓcurat / pᷣuiſio inferni:tẽptabo gladiũ tuũ
acuere moꝛte illa/⁊ malis illis nouiſſimis pe⸗
nalitatis illiꝰ incogitabilis. ¶ Dico igit᷑ o in⸗
ſaniſſime pctõꝛ/qͥ nõ dũ diſcedis a moꝛte iſta
tua peſſima:nõdũ reuerteris ad deũ /beatiſſi
mam vitã /iu cũdiſſimãq; ſalutẽ tuã:q̃ demẽ⸗
tia nõ times a facie gladij/quãvibꝛauit ſuꝑte
oipotẽtiſſimꝰ/qͥ capitituo impẽdit: A qͥ nõ ẽ
poſſibile ꝓtectiõis armaturã eẽ/neq; vllũ eſ
fugiũ ·q̃re te nõ trãſuerberat/⁊ in fruſtra con
cidit coꝛtuũ/timoꝛe hoꝛribili ⁊ terroꝛe inaſſe
curabili: An oblitꝰ es qꝛ ex oꝛe ſedẽtis in thꝛo
no vel regno oĩuʒ ſeculoꝝ/ ꝓcedit gladiꝰ ab
vtraq; ꝑte acutus·qð ẽdicere/⁊ aiam ⁊ coꝛpꝰ
moꝛte ppetua trãſfigens · Pꝛocedit inq; iam
digladiaturꝰ ſiue ceſurus: Hic eſt gladius eli⸗
matus vt ſplendeat ad inſtar fulguris:⁊ acu⸗
tus vt cedat victimas· Jur᷑ ſermonẽ Eʒech ·
Pꝛocedit igit᷑ incomꝑabiliter maioꝛe rapidi⸗
12

Lapitulum

tate/qᷓ; fulgur:deſcẽdit ſuꝑte vibꝛatiõe oĩpo

centis dei/manus dei feriẽtis · Et necduʒti/⸗
moꝛe cõcideris:ne dũ doloꝛe ſcinderis:qᷓ au⸗

datia yl ſecuritate ſpectas ſagittas arc diui⸗

niiudicij/ contra te extetiſſimi vl intetiſſimi.
Siqͥdẽ arcũ ſuũ tetendit dñs deꝰ/⁊ parauit il

lũ:⁊ in ea ꝑauit vaſa moꝛtis eterne:q̃ ſunt ſe⸗

tentie iuſtiſſimi iudicij ipſiꝰ/ moꝛtẽ irrogates
erpnã/om̃ib illis qͥ nõ fugerũt a facie arcꝰ iſti⸗

us· Siqͥdẽ metuẽtib ſe/ dedit ſignationẽ vt
fugiãta facie arc iſti· Ego em̃ clamotibi⸗
tũ poſſum:declina/fuge / ſagittas iſtas/ↄtra
IIs nulla eſt armatura ꝓtectiõis:a qͥbꝰ ſola de
Qlinatiõe ⁊ fuga effugit᷑· Quis hoĩm vł etiaʒ
dialiũ eouſq; vſq; deſipuit vł inſaniuit:vt tãa⸗
qᷓ;ſignũ ad ſagitta poſitũ /ſagittas expectare

guderet:Quis gladiũ capiti ſuo impẽdẽs nõ

expauit:⁊ pᷣſertim gladiũ tã foꝛtẽ feriẽtis dei /
tã dire cõcidẽtem nõ expauit:¶ An ignoꝛaso

miſer / omi danatione ⁊ moꝛte digniſſime qꝛ
nõ ẽ tibi defenſio vłeuaſio/vl adiutoꝛiũ con⸗
tra dei feriẽtis vindictã:Et qꝛ nõ tibi ꝓtectio
vl refugiũ ẽ cõtra irã ipiꝰ· An ignoꝛas qᷓ; hoꝛ⸗
rendũ ſit incidere in manꝰ dei viuẽtis ⁊ irati/⸗

iuxta monẽ Apli: nõ times ignẽ illũ eternũ
fla mas inextinguibiles/ c ardoꝛes ſempiter⸗

nos: de qᷣb dicit dñs ꝑ Eſaiaʒ · Quis ex vobᷣ
habitare poterit cũ ardoꝛibꝰſempiternis:ter
ribilis nanq; ẽ expectatio iudicij:et emulatio
ignis q̊ cõſumpturaẽ aduerſarios · ſicut dicit
Apls ad Hheb · xvj · Si terribil q̃ ⁊ vnde ẽ tibi

gAbea ſecuritas: aperi oculos coꝛdis tui o mi⸗

ſer/⁊ vide qꝛ nõ ſolũ minat᷑ tibi infern inten
tas tibi omia toꝛmẽta ſua/vᷣ etiã om̃ipotẽs deꝰ

minat᷑ ⁊ de ſe et de creatura ſua ⁊ etiã de toto

mũdo Sapieñ · v · IObi em̃ expꝛeſſe legit᷑ de om
nipotẽtideo ·qꝛ accipiet armaturã ſcelꝰ illiꝰ/
1 aArmabit creaturã ad vltionẽ inimicox· indu
et ꝓ thoꝛace iuſticiã:⁊ accipiet ꝓ galea iudici
um certũ/ſcutũ inexpugnabile/ eqtatẽ acuit
Ddiramirã in lancea:cũ pugnabit cũ illo oꝛbis
terrarũ cõtra inſenſatos: Et multa alia ibide
his euideter minat/ vicʒ de creaturis q̃ ad vl
ciſcẽdas iniurias ⁊ cõtumelias q̃s inſenſati⁊
impij irrogauerũt creatoꝛi · Creaturearma⸗

bũtur · ⁊ excãdeſcẽt aduerſus eos·ſicut legi

Sapieñ · xvj.vbi dicit᷑ · qꝛ creatura tibi factoꝛi
ſeruiẽs excãdeſcit intoꝛmetũ aduerſus impi
os· Hecẽ pluuia belli/ de qᷓ dixit ſapiẽs ⁊ ſãctꝰ

Job · donec pluat ſup illü deus bellũ ſuũ .· Ti⸗ eo . E
1 se i Lalis: 7 aAſpectꝰ oĩ fulmie incomꝑabilit terribilioꝛ eſt ·
lunimes ab ardoꝛb imẽſis et ſempitnis· times .

mes a ſcintilla pmodica ignis coꝛpalis:⁊ non

a moꝛſu pulicis vniꝰ:⁊ nõ times abira que cõ

ſumptura ẽ aduerſarios· Nũc miſer time ⁊ fu
ge / dum ⁊ timere ſaluberrimũ ẽ ⁊ fugere tibi

poſſibile · Et patet tibi ille copioſiſſim miſeri
coꝛdie dei ſinus/ aut tutiſſimũ dei refugium ·
¶ R ſi dixeris mihins holſu timere / vbi vl

vnde accipiã vłl inuenial¶ Rñdeo tibi⁊ repli⸗
co cõtrate· vbiinueniſti vł vbiaccepiſtiſecu⸗

ritatẽ q̃ſi liber / ⁊ munis ſis a vetuſta ira ·Cũ
iſta maxime terribilia ſunt iter mala penalia:?

ã demẽtia dicere potes qꝛ nõ tibi timoꝛẽa fa⸗

cieilloꝝ: An nõ innatũchomibꝰ/ alijs aĩali⸗
b timere ⁊ fugerea facie maloꝝ ſibi iminẽtiũ

⁊pᷣſerti moꝛtis/ ⁊ moꝛtẽ iferẽtiũ:Hec em̃ vis

natureè/qꝛ vicʒ natura om̃ia aialia docuitti⸗

mere/ ſcʒ fugere a noxijs atq; penalibus/⁊a

moꝛte potiſſimuʒ· ſi adeo penalia adeoq;
nNoxia mala:timoꝛẽ tibi incutere nõ ſufficiũt:

ĩcutiat tibi pudoꝛẽ ſaltẽ/ob ꝓbꝛiũ illud ſempi

rernũ / qð nulla obliuiõe delebit᷑· Ingerat ti⸗

bicõfuſionẽ ſpectaculũ illud ignominie/acõ⸗
fuſiõis vniuſalł:in q̃ om̃es feditates tue/om⸗

nes turpitudies tue/ oĩa pudẽda tua/qð ẽ di⸗
cere oĩa ea qͥꝝ aſpectꝰ tibi erubẽſcẽdꝰẽ pate⸗

bũt/ oĩm viuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ oculis· Erubeſce
ſaltẽ ĩ cõſpectu iimicoꝝ tuoꝝappere taʒ vilis:

tã ignomioſus: deſpectabił ¶ Quid loquar

de curia totiꝰ celeſtis cõſpectui/⁊ inumerabi
liũ exercituũ ·ᷣ ⁊ totiꝰ ecclie ſcõꝝ qͥ cũ chꝛiſto
regnaturi ſunt · AMiſer⁊ inſaniſſime/q ipudẽ
tia ferre poteris/pᷣ cõfuſiõe tm̃ ⁊ tãte ignomi
nie ſpectacim · Ipm vᷣo aſpectũ terriſicũ om̃i⸗
potẽtis iudici qualit᷑ poteris ſuſtinere: qͥ mõ
vix ferre potes faciẽ ſacerdotis vniꝰ:audien
tis in ↄfeſſiõe pctã tua · In aſpectu nãq; iudi⸗

cis illi euidẽter videbiĩmẽſiratẽ magnitudi,

num/abominationũ /iniqtatũ ⁊ iiuſticiarum

mõſtrificaſq; ⁊ hoꝛribiles voluptates ⁊ fedi⸗

tates tuas:q in nocte pñtis vite etiã a diligen
tiſſunis ꝑſcrutatoꝛibꝰ ſuis inqᷣſite ſunt· Tãta

nãq; erit tũc claritas iudicij: vt p immẽſitate

ſua:oĩa pctã nr̃a ⁊ vitia lucidiſſime videãtur·

¶ Demq; attẽde q;tũ erit toꝛmẽetũ ĩtueri vul
tum illũ terrificũ iratiiudicis · qñ ipᷣe ſciſimꝰ⁊

ſapiẽtiſſim Job:petebat abſcodiiiferno · do
nec ꝑtraſierit furoꝛ:ira vicʒ qᷓ aparebit ĩ vul⸗
tu illiꝰ:dũ ſederit in iudicio: ferẽs ſnias et᷑ne

dãnatiõis in ipios ⁊ repꝛobos · A facie eiꝰ pe⸗
tebat abſcondi iob in iferno:vel ne videt adðᷣo

terriſicũ vultũ eiꝰ:velne videret᷑ ab eo · Eius

ſic drꝑ ꝓphᷣam Abalach · Et qs ſtabit ad vi⸗

ſan
ſoſeua
ehe⸗
dicie
Oe
lerſu
gluc
qoca
mitte,
ſuuen
laer
dleſin⸗
gofoe
loccn
uim
Hen
dric⸗
Uitoro

tſſi

lenise
fonds
fnane⸗
leni
N

momi

ino
dien

oci⸗

⸗
en
e
⸗
eiyl
nk
.
eine
aoo
Eius
Nrel⸗

dendũ eꝗ. Ignis ſiqͥdẽ in cõſpectueiꝰexarde

ſcet ⁊ in circũitu eiꝰtẽpeſtas valida/ rapiens

in abyſſũ certiſſimã infernalẽ/ ⁊ ſubmergẽsĩ

mari amaritudinũ eternarũ/ om̃es illos qͥ in

pte ſiniſtra coꝛã iudice reꝑient᷑ · hHis ethmõi·

tãtis malis ⁊ iamiãq; qᷓ hoꝛa necſcis nec pu⸗

tas tibi imminẽtibꝰ:exacue vba dei / qbꝰ olia

iſta repꝛobis oĩbꝰcõmĩant᷑ · lhis iugit᷑ cõtẽde
cõcide ⁊ digladia duriciã coꝛdis tui · Oblatu⸗
rus igit᷑ pie ⁊ ſcẽ oronis ſacrificiũ ignẽ et gla⸗
diũ tibi aſſume ex his ⁊ hmõi/ſine qᷣbꝰ vix aut
nunq; cremat᷑ aut mactat᷑ in ofTone coꝛhuma
num · Foꝛſitan aũt ⁊ alio ꝑcutiẽte alioq; inflã
mante ⁊ faciliꝰ⁊ citiꝰ imolabhmõi ſacriſiciũ ·
Sũt em̃ ſacri doctoꝛes qͥ noꝛũtdire Toure ꝑ⸗
cutere in gladio iſto:⁊ iſtos ignes accendere
in coꝛdibꝰ auditoꝛũ:Cõſilio aũt meo tuipᷣe ꝑ

temetipᷣm faciens in ꝑteiſta qð poteris: ⁊ ni-
hilominꝰ auxilijs ſacroꝛũ doctoꝛũ ⁊ pᷣdicatoꝝ

iuxta quod dixi vteris
¶ DZelucta anime in oꝛatione.Ca. LII

lucta cũ deo ſeu otra deũ · Et hin

ſinuatũ ẽ nobᷣ in lucta Jacob:q̃ luctatꝰẽ cũ vi
ro ſeu angelo in q eiaparebat deꝰſiclegitur

Beñ · xxxij·q̃ lucta extoꝛſit abeoſi fas ẽdicere
bñdictionẽ· ꝓpt qð d ibi:qꝛ dixit de ipiiacob
ſi aduerſus deũ ſoꝛtis fuiſti:q;ðto mag ad

uerſus hoĩes pᷣualebis · Mec pᷣtereũdũ eſt tibi
ꝙ lucta iſta de nocte facta fuiſſe ſcribit᷑· ꝓpter

qð/ceſſante auroꝛa dixit angelłꝰ ad iacob· Di
mitte meqꝛ iã auroꝛaẽ· Cã aũt in hẽ · qꝛ nox
ſiue nocturnũ tꝑs cõueniẽtiꝰtꝑs ẽ or̃oni ſiue
lucte:q̃ luctãdũ ẽ q̃ſicũ deo in or̃one · Et huiꝰ
due ſunt cauſe · . qes/⁊ ſolitudo · Quies qͥdẽ
qꝛ or̃o coꝛliberũ/⁊ qͥetũ reqᷣrit ab aijs actibꝰ
⁊occupationibꝰ.ſic ſcpᷣtũ ẽ de rege Joſaphat
q timoꝛe ꝑterritꝰtotũ ſeↄtulit adoꝛãdũ dñm

Nõ em̃ coꝛde dimidio aut qͥlibet modoꝑtito/

oꝛãdꝰẽ deꝰ· b exẽplo Salomonis Sapieñ · ca ·

vijj · Ex totis pᷣcoꝛdijs meis dixi /da mihi ſedi

um tuaꝝ aſſiſtricẽ ſapiam.Et Dauid/Clama
ui ĩ toto coꝛde meo exaudi me dñe· Neq; em
foꝛtiſſimũ ↄtra deũ luctariniſi totis viribꝰcõ

ueniẽs ẽ· Nec tu ignoꝛas/qꝛ ad comꝑationẽ
foꝛtitudinis dei altiſſimi:nulle ſunt vireshu⸗

— —„⏑ —

mane. Nõ em̃ẽ ſoꝛtitudo ↄtra deũ ·ſic dic Sa
lomõi lib · Pꝛoũu · TLote igit᷑ vires tue colligẽ
de atq; coꝛrigẽdeę tibiſũt ſiyis ſoꝛt eẽ ĩ lucta

Oſt hec pꝛoſe

r ĩorone q̃ eiaccidũt:ꝑh̊ ꝙ ipaẽ

hmõi cõtra deũ. Sic ⁊ ſolitudolucteiſti:vicʒ
ofrois cõueniẽtiſſima ẽ · JOe em̃ h̊ docuitĩ eus
gelio Matth· vj · VUbi docet nos oꝛare in abe
ſcondito ⁊ clauſo cubiculo · nõ ſolũ ꝓpt H̊ vt

inanis gloꝛia declinet᷑:ſ etiã ne coꝛda nf̃a ra⸗
piant adſe/qᷣ circũſtãt ⁊ nos nob excutiant ·
Siẽ dicẽ Seneca de ſeipᷣo· Hodie inqt miſcdie

ſunt:nemo pulſat ad oſtiũ meũ / nemo coꝛti⸗
nam meã trahit · Hihil qwe nobis faciliꝰ ex⸗
cutit᷑:qᷓ; noſipſi:nihil relinqͥt nos faciliꝰ: nihil
ↄtrariat᷑ nob/q; coꝛnoſtrũ · hic ̊ reminiſcen
dumẽtibi/eoꝝq audiſtide luctandi ꝑitia ſeu
aſtutia ⁊ de ipa foꝛtitudine · Quidã em̃ in iſta
lucta⁊ vix ea cepta ſtatim cadũt/a deijciunt᷑
deficiẽtes:nihil laboꝛioſiꝰ ⁊ moleſtiꝰ ruputã⸗
tes q; iᷣm oꝛare · Cauſa aũt in Bẽ/leuitas ex
lubꝛicitas coꝛdis eoꝝ:ignoꝛãtiaq; pauꝑtatis
atq; defectuſ:necnõ ⁊ bonoꝝ q̃ ꝑ[ronẽ obti
nent᷑ atq; maloꝝ q̃ ꝑillã auertũt᷑:· Quibꝰma
lis accedit ⁊ illa alia ignoꝛãtia: qua neſciunt
imꝑiti:deũ paratũ eẽ ad audiẽdũ deſideria ⁊
voces ſuplicantiũ · Quis em̃ eouſq; fatuus
velidignãsẽ/vt deo pᷣbẽte aures /nõ eitota
auiditate loq vellet · Saluberrimũ aũt ↄſiiũ
E/oroniaſſueſcere/⁊coꝛ ſuũ abhmõi leuita⸗
te ⁊ lubꝛicitate auertere ·atq; ad ſtabilitatem
reducere· Ipa nãq; luctãdi aſſuetudine /mi⸗
rabiliter adiuuat᷑ gra luctatiõis iſtiꝰ. Pꝛeſta
tur etiã roburꝑeã ad luctandũ · In pᷣcedẽti⸗
bus vo vbi de orfone inq;tũ vitulus labioꝛũ ẽ
locutꝰ ſuʒ/⁊ expoſui tibi ſex foꝛtitudines or̃o
nis:tanq; q̃dã vi oſſa vitulihuiꝰ.De ꝑitia q;
⁊ aſtutia luctãditria didicimꝰa ſenſu ⁊ expe⸗
rientia:¶. Quoꝛũ pꝛimũ eſt eleuatio adũſarij
ſuꝑhumeros ꝓpꝛios : Cũ em̃ luctatoꝛ eouſq;
potuit/vt aduerſariũ ſuũ ſuphumeros leua
uit:facile ẽ ei poꝛtare ipᷣm atq; deijcere · hoc
aũt nõ fit niſi ꝑhumiliationẽ:q̃ ſemetipᷣm ſup
ponit luctatoꝛ adũſario ſiue ſuponit eundeʒ
ſibi · Quo artiſicio ſo vtendũ in lucta iſta · pꝛo
pter higit᷑ videt᷑ dictũ · humiliaminiſub potẽ
ti manu dei/h artiſicio vſus fuit rex Achas:
audita cõminatiõe dei ꝑ ꝓphetã:q̃ cõminatꝰ
fuit ei/ꝙ dimitteret poſterioꝛa eiꝰ ⁊ nõ relin⸗
queret de ſtirpe eiꝰ mingentẽ ad parietẽ · Re
currebit igit᷑ ſtatim ad artificiũ ilið qð humili
tatis ẽ ꝓpꝛiũ · humiliauit em̃ ſe in ↄſpectu dñi
Et ꝓpr hſiſas ẽ dicere/ in lucta or̃onis vidit
dñm · ꝓpt qð dixit dñs · qꝛ hũiliat ẽ in oſpectu
meo rex achas:nõ inducã malũ h̊ qd locutus
ſum ↄtra achã in dieb ſuis · Hac aſtutiã inſi⸗
nuauit nobis Ecẽs ·in ᷣmõe quẽ in pᷣcedenti⸗

Capitulum

bus audiuiſti / quo dcm̃ẽ · ofo humiliãt ſe· cc·

Siẽ igit᷑ noſmetipſos exaltãdo ruimꝰ:ſicdeũ

exaltãdo ⁊ noſmetipᷣos humiliãdo:q̃ſiſupip⸗

ſum in lucta iſta exaltamur: ⁊ victoꝛes ei effi
cimur · Nõ em̃ alia via ẽ vel artificiũ ſubijciẽdi

nob deũ:qᷓ; ſubijciẽdo nos eidem: qdðᷣadſub⸗
iectionẽ obediẽtie nõ incõueniẽt refert᷑ · Effi
cit᷑ em deus opᷣs obediẽs obediẽtib ſibi ſicut
ſcriptũ ẽ · de Joſue in libꝛo eiuſdẽ · Steterunt
igit᷑ ſol et luna deo obedienti vocihõis · Ipſa
etiaʒ veritas in euagelio · dic · In qua mẽſura
mẽſi fueritmetiet᷑⁊vobᷣ · Et expᷣſſe btũs ac ſa
piẽtiſſimꝰ Ambõ · qꝛ nulliꝰvnq;erit de poſſeſſio
niſi qͥ iᷣiꝰ dei fuerit poſſeſſio · Ampli nõne ex
pꝛeſſe dic Aplus ad Rohma ·ix · dico chꝛiſtũ ie

ſuʒz fuiſſe miſtruʒ circumciſiõis iudaicili⁊c ·

Quidãt ẽ dicere alið miſtrũ /q; ſeruũ vł ſniẽ

tem/ ⁊ deſuitijs ipᷣiꝰ qᷣbꝰ ⁊ ſᷣuiuit nob ⁊ officio

ſiſſime ᷣuire ꝑat eſt· In pᷣmonibꝰexhoꝛtatio
nũ ad pplos ſepe oñdi / ex ipis teſtimonijs ſcpᷣ
turaxꝝ:qꝛ nõ ẽ uitium ſpũale/q indigere poſ
ſumꝰ:qð ipe nob impẽdere dedignet᷑·qͥn po⸗

tiꝰ a interdum remittẽtibꝰ multa iugit᷑ ac q̃ſi

violẽt impigit¶ Scða aſtutia in oꝑe luctatio

nis/ẽ ſupplãtatiop quã vl pes elubꝛicat᷑:vł ſbᷣ

ſtramẽtum ſiue ſuſtetachin cuipede vl vtroq;

vłaltero initebat᷑ ſᷣſtrahit᷑·Cũ & cõtra te vi⸗
tijs tuis /⁊ pctis ſolis ĩnitat᷑ cõtra te:⁊ aduer
ſet᷑ tibi dñs deꝰ:ſubtrahe illi ſuppodiacla iſta
cadẽ ncce habebit · Qua ꝓpr mãifeſtuʒ eſt /
qꝛ qͥcũq; in orone ſic cum chꝛiſto luctat᷑/ vt vi
tia ⁊ pctã inibi deſerat: ſupodiaclin ei ſubtra
hit:⁊ ꝓpt᷑ H̊ ijm cade cogit · Kõ habet em̃ vñ
ſtet:nõ habʒ fulcimẽtum qͥ ſuſtẽtet᷑ cõtra nos
cũ iſta eidefuerint/q̃ qdẽ ſtatimvt volumꝰea
deſũt · Jha em̃ vitia nr̃a ⁊ pctã:ſi ea nos eiſub
traxerimꝰ:ſtatim nõ ſolũ ruunt ſed etia pere
unt· Nõ habet em̃ fundamẽtũ vel ſuſtẽtamẽ⸗
tum / niſi noſipſos · Accidẽs em̃ nõ ſtat / niſi ꝑ
ſubiectũ velſuſtinẽs ipᷣm. ¶ Tertia aſtutiaĩ
oꝑatione luctatiõis ẽ ipa fatigatio aduerſarij
⁊ aſtutia iſta vtunt᷑ plerũq; /qui agiles⁊ expe
diti coꝛpe:ↄtra coꝛpulẽtos ⁊ ponderoſos coꝛ
poꝛe luctatoꝛes ſunt · Et hmõi aſtutia nõ qui
dem ꝑdefectũ laſſitudinis valet /cõtra foꝛtiſ

ſimũ deũ:ſᷣꝑ quãdã ſilitudinẽ:tanqᷓ; em̃ fati⸗
garet᷑ clamoꝛibꝰ oꝛantiũ ·tanq; deficeret qua

ſi nõ valẽs eis reſiſtere/cedit ⁊ ſuccũbit eiſdẽ

¶Exi inqt cito dñs ad loth de ſodomis· Non
ef̃ poteroibi qͥcq; facere· donec exiueris in⸗
de · tanq; pñtia ſua omipotẽtiſſimã vᷣtutẽ crea

toꝛis ligatã teneret · Et etiã oꝛãti moyſi/ppo
pulo qͥ peccauerat oꝛado vitulũ:dixit dñs / di

miſi eis iuxta vᷣbũ tuũ :tanqᷓ; iijm xbũ tuũ eẽt

mihi regula oꝑandi quã mihi trãſgredi nõ li⸗

ceret · vł madatũ vꝛgentiſſimũ qðpᷣteririnõ
poſſem · Silr aũt cauendũ ẽ tibiin lucta iſta:

nce debili aut fragili fundamẽto aut fulcimen

to imitaris ·qð ille ꝓculdubio facit/qͥ de meri

tis ſuis cõfidit: ⁊ tanq; meritis ſuis debita pe

tit/in orone dona dei · Ethic ẽidubitãterpes

ſupbie / de quo petebat Dauid dicẽs · NMõ ve⸗

niat mihi pes ſuꝑbie·quo nullꝰ fragilioꝛ autĩ
firmioꝛ inueniri poteſt · Si vis firmiter ſta⸗
re ⁊ indeijcibilis in luctaiſta:innitere dño · cõ

fide in po · qꝛ vt mons ſyonq habitat in hie⸗

ruſalem nõ cõmouebit᷑ ineternũ ·ſic qͥ cõfidit

in dño · amplius etiã ſubleuant᷑ · ſic dicit Salo

mon in Pꝛoũu · Qui cõfidit in diuitijs ſuis coꝛ

ruet · Nimirũ qꝛ vanitas ⁊ mẽdaciũ ſũt· Qui

aũt ſperat in dño ſubleuabit᷑. Quis emſpera
uit in te ⁊ cõfuſusẽ · ſi dicit Eccs · Job voad⸗
mirãde cõfidẽtie ·ſi occidit inqt me/ ſperabo
in eo · verũtñ in cõſpectu illiꝰvias meas argu
am·Et ipe erit ſaluatoꝛ meꝰ.·Nauid vᷣo bea⸗
te ac foꝛtiſſime ſpei / dicebat· Dñs firmamen
tum meũ:Etiteꝝ · Si exurgataduerſum me
pᷣliũ in hoc ſperabo · Per modũ igit᷑ om̃emſi
bicaueat a ruina ⁊ lapſu:qͥ totũ ſe ĩ deũ ꝓijcit

Lotus ei pondereↄfidẽetie ſue incũbit · Pꝛo

pter qð dicit Augꝰ· Solus vincit qͥ de ſe nõpᷣ

ſumit · Meceſſeẽ vt de victoꝛia nihil ſibijpſiar

roget/vłaſcribat:qͥn potiꝰ ncce ẽ vt ſolũdeũ
actoꝛẽ ⁊ largitoꝛẽ illiꝰ cõſtituat · Accidit etiaʒ
plerũq; in certamie luctatoꝛio:vt alter luctã
tium/alterum etiã ſuo pondere ſolo deijciat ·
Fit aũt ⁊ in iſta ſpũali lucta ad ſilitudinẽ ⁊ ꝓ
poꝛtionẽ illiꝰhocipᷣm·quẽadmodũ em̃q ſolis
viribus ſuis aut meritis innitit᷑:dei auxilio et
viribꝰ ſeipᷣmpuat atq; ðᷣſtituit · Si qsð ſeipſo
totaliter diffidit ⁊ ſoligr̃e atq; miſcdie deiad⸗

iutoꝛiũ ⁊ vᷣtuteʒ in ſe aduocat /⁊ trahit: ita vt
deus ei deeſſe nequeat · ꝓpt h̊ dixit ſapiens ?z
ſcũs Augꝰ Secure pꝛouce te in deũ · nõ eniʒ

crudelis? /vt ſeipᷣm tibi ſubtrahat/⁊ te cade⸗

re ꝑmittat · Sicut igit᷑ nõ ẽ poſſibile miſericoꝛ
diſſimo deo:crudelẽ eſſe in aliquẽ/qͥ in miſeri

coꝛdia ipſiꝰ ſperat · Sicnõ ẽ poſſibile vt ſe ſb⸗
trahat alicui /qͥ ſe in illũ pꝛoijciat · Jacta inqᷣt

Dauid cogitatũ tuũ in dño.Et iterũ.j· Pert.
DOñmem ſollicitudinẽ veſtra pꝛoijciẽtes in eũ
ſciẽtes qm ipi curaẽ de vob· Per hãcigit᷑ viã

et

giu
eoſe
yini
lig
ſup̃t
muon
uus!
ſeret
er
Qu

0nd

ſus
god

mni

1 ol

o

Hrͤl⸗

2 —J

erit dfis tecũ in lucta iſta. ipoſſibile igikeritte
cadere ſub eo · Si em̃ qᷣcq; habeas viriũ/ ⁊ te

adiũctis ſibi dei adiutoꝛio ⁊ viribꝰ:ncce eſtvt

eo foꝛtioꝛ efficiaris· Quiſ etia nihil habuer?
viriũ a ꝑte tua:nõ tñ eo eris infirmioꝛ/cũ ee⸗

dem vires ⁊ tibi ⁊ illi ſint · Nemo aũt dubitat

cuiq; a ꝑte ſua aliquid viriũ eẽ h̊ eſta ꝑte libe

riarbitrij · Et ꝓpt h oĩs eccleſia ſcõꝛũ / celeſti
magiſterio erudita ⁊ inſtituta:dicit:deus ad⸗

iuua me:q̃ſi nihil de ſe poſſit · Nõ adiuuari pe

teret de ðᷣoſ potiꝰtotũ abipo fieri qð fierivel
let · Et Bẽ qð dicit Augꝰ· ſuꝑ lib pſalmoꝛum

Quipetit adiuuari:aliquid de ſe facit · alio⸗
in diceret ꝓculdubio totũ fac deꝰ: nihil pꝛsoꝛ

ſus mihi reuãs ſiue relinquẽs faciedũ · ꝓpt
qð dicit Aplus: Oꝑatoꝛes dei ſumus · valet⁊
in iſta lucta dei mirabilit᷑ aſtutia vel pꝛudẽtia
potiꝰ vᷣtutis humiliãtis:q̃ duma ſe totã victo

rie gliam pꝛoꝛſns excutit/⁊ nihil in ea iurſlha⸗

bere ſe ſinceriſſime cõfitet᷑ coꝛã illo ſe deoto⸗
tũ attribuit ⁊ aſcribit · Et ꝓpt᷑ H̊ totũ certamẽ
in ipᷣm impigit · idẽ em ex nccitate debẽt᷑ laboꝛ
certamis/⁊ honoꝛ victoꝛie · Qua ꝓpt dũ diẽ ·
gha ⁊ honoꝛ victoꝛie iſtiꝰtuaẽ:dicit eidẽ ꝑcõ⸗

ſequẽs igit᷑ ? vt certamĩs tua ẽ laboꝛ ii. Et
hHhoc ẽ dicre · luctare & ⁊ vince ipᷣe cũ tibi ſolide

beat᷑ glia victoꝛie: ⁊ tua ſit iure pleniſſimo et
ſingulari / tibi ſoli debet᷑ ⁊ ia victoꝛia/⁊ tuaẽ

iure pleniſſimo ⁊ ſinglari · Qua ꝓpr et ipa lu⸗

cta · luctare igit᷑ cõtra temetipᷣm mecũ et pꝛo

me · Qð ſi diceres · qͥd ergo tuipſe facis de te

ſiue ꝑte / ſilucta iſta tota mea ẽ? Rñdeo ĩ hoc
qꝛ ipa cooꝑatio mea qꝗ eſt cooꝑatio liberi arbi
trij dr etiã donũ tuũ eẽ · Om̃e nãq; bonũ /ſiue

gfe / ſiue nature / ſiue gloꝛie / ſiue foꝛtune ſiue

coꝛꝑis donũ tuũẽ.H etiq ijm qð gfe tue appli
co meũ liberũ arbitriũ:⁊ ꝙ eo vtoꝛ/⁊ ipᷣa tua

impꝑat / donũ ſiliter tuũ ẽ ⁊ op'atq; bñſicium·

Qua ꝓpr nõ ĩmerito dixi /quia lucta iſta tota

tua eſt / totaq; eius victoꝛir·

ꝓcedã ad ꝓſequẽdũ ð orone/ſᷣm

— P ce 4
qõð ipa ẽ pugna cõtra armatũ om⸗

niporentiſſimũ atq; inuictifſimũ deũ· Et faci

amteſcire /qꝛ or̃one vincit᷑ capit᷑ ligat᷑ arma⸗

q; ſua omia eiauferunt᷑· ⁊ abipſo oꝛate capti⸗
uus inde ducit᷑ ⁊ q;diu vult ipeoꝛans /in vn⸗/

¶ Quomodo deus per luctamoꝛatiõis vin⸗
Qtur-KMMg. – LDDOn

Mſt hec guteʒ

culis ab eodem tenetur ipᷣe foꝛtiſſimus deus
Quia igit᷑ iam audiſti ex pᷣcedentibus in lib⸗
Sapieñ · quia ipſe acuet diram irã ſuã in lan⸗
ceam · Manifeſtum eſt tibi quia vna ex arma

turis eius · dira ira eius eſt · Et quia ipſa eſt

lancea ipſius · In iſta igitur pugna pꝛunũ frã
genda eſt lancea ipſius· Qðqualiter fiat do⸗
cet te Salomon in Pꝛouerb · xv · ybi dicit tibi
Quia reſponſio mollis frangit iram · Que
autem reſponſio mollioꝛ excogitari poſſet /
contra iramipſius:qᷓ; reatus confeſſio:qᷓ; pe⸗
ne minate ſiue vindicte laudatio: qᷓ; miſeri⸗
coꝛdic humilis et deuota poſtulatio · Qua⸗
pꝛopter qui ſic in oꝛatione ſe habet:ſicutq; lo
quitur ad dominum:pꝛoculdubio frangit irã
ipſius · Ipſemet nanq; dicit Matthxvj · Ser
ue neq́;/ nunquid omne debitum dimiſi tibi
quoniam rogaſti me? Quis autem dubitat
remiſſionem/omnimodam fractioneʒ ire cẽ
iudicis quãtumcunq; irati· Non enim poteſt
ex ira ſiue per iram quicq; contra peccatoꝛes
poſtq; totum remiſerit eiſdem · Sicut neq; ꝑ

lanceam confractam ſiue contritam · Addi⸗

ſce et pone in intimum coꝛdis tui/peritiam
iſtam et pꝛouidentiam:per quam diram dei
lanceam/et confringere ſcias et poſſis

¶ Alia armatura eiuſdem · toꝛax eſt· ⁊ hec eſt

iuſticia · ſicut legitur in eodem capitulo vbi
dicitur · Accipiet pꝛo thoꝛace iuſticiam: hanc

etiam armaturam eidem auferre potes: ſi

iuſticia te indueris / vel armaueris contra eũ
Jam autem edoctus es ex his que pꝛeceſſe⸗

runt:quia penitudo ſiue penitẽtia iuſticia eſt

1 qꝛ iuſticia q̃dã ẽ ꝑquã penitẽs ſemetipᷣm iu⸗

ſtiſicat/accuſando ſe ⁊ alligando contra ſe/⁊
teſtificando contra ſe/ et ſentenciando con⸗
tra ſe:quod eſt dicere condemnandoſe/⁊re
um eterne dãanatiõis ꝓnũciãdoſe · Deinde
toꝛquẽdo ſe cruciatibꝰ penitudis/ ⁊ doloꝛibꝰ

cõpũctiõis · Te igit᷑ in orone/thoꝛace iuſticie
iſti? armato: ncceẽ deũ iuſticiã ſuã ðpone:⁊ in
ermẽ abhuiuſmodi iuſticia ſe penit exhibere

Mihil em habet iuſticia eius cõtra ſic iuſtifica

tos · Et ſiquid cõtra eos aggrederet᷑/⁊iiuſte
et inique hoc facet · Quoniaʒ ſᷣm hoc iuſticia
ſua iuſtos inpugnaret et iuſticie pꝛo viribus

impendentes et operam dantes moleſtaret ·

Amplius poreſtiſte ſalua iuſticia iuſtis non fa
uere:⁊lmpliꝰpᷣm h iuſticia bellũ hr̃et cõtra ſe:⸗
Juſticia nãq; quã pᷣnominaui / ſtudioſiſſime
pugnat cõtra iiuſticias:quoniã et ↄtra omia
vitia ⁊ pctã/q̃ ſunt ⁊ inimica maxime iuſticie

i 4

Capitulum

dei · Quare in ꝑte iſta/exꝑte iuſticie ẽ iſta iu⸗
ſticia/⁊ ꝓpugnatrixilliꝰ ↄtra capitales inimi
cos ciuſdẽ· Non põt igit᷑ iuſticia dei pugnare
cõtra illa/neq; aduerſarij vllo modoꝝ eiuſdẽ

Qua ꝓpr nõ põt eẽarmatura aliq̃ ↄtra illam

Dis em̃ armatura ↄtra illuʒ ẽ illũq; pugnat/

cuiꝰ hoſtẽ armat ¶ Tertia vo armatura dei iu

diciũ rectũẽ.⁊ galea ẽ ipſi·ſic in eodeʒ caplo
legit᷑ yvbi dr. Et accipiet ꝓ galea iudiciũ rectũ

Tu ̊ diiudica teipᷣm/iudicio rectode qͥ dr, in

psõ · Juſticia ⁊ iudiciũ coꝛrectio ſedis tue · Et
iteꝝ·iad Coꝛinthᷣ·xj· ſi noſmetipſos diiu⸗

dicaremꝰ/nõ vtiq; diiudicaremur. Aſſumeti

biigit᷑ iudiciũ rectũ iſtud:⁊ tuncocioſe velſu⸗

peruacue aſſumet ill ſibidñs: qð neq; decet

ſapientiſſimã eiꝰ bonitatẽ · Neq; etiã poſſibile
ẽ qcqᷓ; ocioſum vel inutile eẽapð ipᷣm · Ampli⸗
us te aſſumẽte hmõi iudiciũ nihil ei iudicãũ
relinquit᷑ in te · ſic audiuiſti ex teſtimonio apli
·Ad Coꝛinthᷣ·xj· dicẽs .· ſi noſmetipos di⸗
iudicarem/nõ vtiq; diiudicaremur· Quap
pter te faciente de temetipᷣohmõiiudiciũ· ne
ceſſe habet ipᷣm deponere in ꝑteiſta officium
iudicãtis/ſeu iudiciũ rectũ:QAuare qᷓ;cito aſ⸗

ſumis tibi iudiciũ hmõi faciẽdũ tibide temet
ipſo:tãcito aufers ei galeã iſtã ſuã.¶ QAuarta

armatura eiuſdẽ ẽ eqtas·ſic in eodẽ caplo le⸗
git᷑. Sumet ſcutũ inexpugnabile eqᷣtateʒ. Si
igit᷑ vis eiauferre ſcutũ iſtud:depone iniqͥta⸗

tes tuas qð eſt dicere deſere eas / ⁊ abſtuliſti
deo ſcutũ iſtud vbi em̃ nulla ẽ iniquitas · nul-⸗
laẽ ðo armatura ncẽria ptra iniquitates·ꝛ
igit᷑ eas nõ armat eũ niſiↄtra ĩiqͥtates:nec

poſſibile ẽ vt armet᷑otra eas niſi equitate:qꝛ

equitas nõ armat eũ niſi contra iniquitates:

Aanitfeſtũ ẽ depoſitis iniquitatibꝰ tuis:deũ

nsoõ poſſe hfe ſcutü hmõi ↄtra te · Qua pꝓpt in
iſta pugna oronis abſq; ſcuto illũ facies:ſi ab

iniquitatibꝰ tuis auerſus fueris· Fleuẽ qð di
cit ſanctꝰ Job de eo · Iniqtatẽ ꝓponit contra

me:De cõſidẽtia innocẽtie ⁊ bone ↄſcie ſue d
dixit:intelligẽs deum nõ poſſe ſcutum eqͥta⸗
tis ſue abſcõdere vłopponere:niſiptra inis
⁊ iniqtates eoꝝ/a qͥb imunẽ penit ⁊ nuduʒ
ſe ſentiebat ſanctꝰiſte · Acſi gintẽderet quia

ſcutum iſtud deerat deo ↄtrq ipᷣm dixit· eqͥta⸗

E tem pꝛoponatotra me· qſidicèt· armet ſe ſcu⸗
Quia vo gladium ⁊ phare
tram ex vtraq; ꝑte acutuʒ in po legit᷑ habere
Et arcum ipᷣm tetendiſſe/gladium vibꝛaſſe:
expᷣſſe legit:nõ ſunt pᷣterennde hiſte due ar⸗
mature · Sciẽdum igit᷑ tibi arcuʒ dei/nõẽniſi

to hmõi ſihabet

S ä

iudicium ipᷣiꝰ/⁊in eo velut choꝛdã eẽ mĩam ſi

ue pietatẽ ipi lignum vo foꝛtiſſimum: recti⸗
dinẽ iuſticie ipſi· Quẽadmoduʒ g in arculit⸗

terali ſiue materislipchoꝛdã/lignuma recti⸗

tudine ſua flectit᷑ et curuat᷑:ſic iuſticie diuine
rigoꝛ/a meritis penis ſiue vindictis vltra qᷓ;

cogitare ſufficiamꝰ:tꝑat᷑ atq; lenit · Sagitte
qt q̃ ex arcuiſto emittunt᷑ ſiue traijciunt᷑ · ſnĩe

iudiciarie ſunt:nulla armatura pꝛotectionis
repellibiles ſeu retroꝛſuʒ reuerſibiles · Sic le

git᷑ de ſagitta Jonathe · ꝙ nunq; ↄuerſaẽ re⸗
troꝛſum · Et ĩtelligo de nouiſſimis iudicijſen⸗
tentijs:ↄtra q̃s/nec appellatio / nec ſupplicatõ

qcq; poterit · Alie nãq; h plimum ſnie vel eli⸗
dunt᷑ vel euacuant᷑· Et modis qͥᷣbꝰ he fiuntin
ſᷣmõibꝰ exhoꝛtationum populariumiceſſant
ꝑ me audire potesvt de alijs taceã · Et quẽad
modum arcꝰq;to magis ꝑchoꝛdã curuat᷑:tã⸗
to foꝛtiꝰ ſagittas traijcit/⁊ duriꝰ ꝑcutit · Sic ĩ

illos qͥbꝰ maioꝛ fit miſcdᷣia/ſiue tolerãdo / ſiue

alias bñfaciẽdo:intẽſa ẽ:durioꝛes ſnie iudicij

emittunt᷑ · Quia &̊ vtpᷣdixi/ arcꝰ iſte ẽ iudici⸗
um:⁊ iã audiuiſti q̃lit eidẽ auferas arcum ſu⸗
um · &ο ſi ad h̊ intẽdere ſciueris ⁊ voluerl vt
arcumiſtumofringasB ꝓculdubio facies:ſi

tibi iuſticie rectitudinẽ ↄtra teipᷣm aſſumpſe⸗

ris· Le em̃ rigoꝛẽ iuſticie potra temetipᷣm ex⸗
ercente:nihil ei de rigoꝛe illo reliqſti ·Quare
vel arcum iſtum cõfregiſti / velipᷣm deo abſtu
liſti · Choꝛdã ſiqͥdẽ miſcdie ipiꝰ nõẽ opꝰ tibivt
vel rumpas /vel minuas / vel aliquatenus le

das ˖ Ala ẽ em̃ q in pugna iſta te maxime adiu
uat/⁊ꝑquã ſol m ea ſtas ⁊ pugnas· Oladiꝰ g

vo ex oꝛe ſedẽtis in thꝛono ex vtraq; ꝑte acu
tus exiens:ſnĩa ipa quã oꝛe ſuo ſacratiſſimo
locutꝰ eſt:in extremo iudicio rectiſſime ĩitelli
git᷑ · Que ꝓpt h̊ gladiꝰ ex vtraq; ꝑte acut dr

qm ĩſtar gladij acutiſſimi/⁊aĩam ⁊ coꝛpꝰmoꝛ
te erna pempturꝰẽ· Huncigit᷑ gladiuʒ ei/dem

aufers:ſi gladium penitudis / aut diſcipline
ↄtra temetipᷣm aſſumis:⁊ vindicare intemet
ipſo:qͥs irrogaſtideo iniurias ⁊ ↄtumelias vi
rilii ꝓponis atq; diſponis · Neq; em habebit
te ꝑcutiat ·ſi te ꝑcutiẽtẽ viderit ex ʒelo pnia

lis iuſticie temetipᷣm · Cõfident igi᷑ dicei:mit

te gladium in vaginã tuã · qꝛ ego euaginaui
meuz · Pores ⁊ aliã viã auferre eidẽ gladi⸗
um iſtuʒ:dicẽs ei:qꝛ gladiꝰ vltiõis ſiue dãnati
onis:gladiꝰẽ ſoliꝰ iuſticie· Nec in eo potes ꝑ⸗
cutere· ⁊ niſi⁊ vbipotes · Foꝝãt ſiue iudiciuʒ
pniale:foꝝẽ ⁊ iudiciuʒ mĩe · Ego ãt in h̊ foꝛo

⁊ iudicio certo experioꝛ:⁊ CAua ppt nihil ad

gini

hho
Au

nhhi
iget

cron

Elhic

lert
tu!
ra:
Hün

cann
Ois
gef

Hunt
ili

K teex vindicta vel vltione exercenda inme:et
nli nihilad tede gladio aduerſum me· Aerito
un igit tibi dice põt miſcdia mute gladiũ tuũ ĩ va
edli ginã:qꝛ null ẽloc gladiocoꝛã me:nulla eniz
inS exoꝛe meo ꝓcedit vndiq; ſniaↄdẽnationis:bP
R abſolutiõis · remiſſiõis · ⁊ liberatiõis ſpꝑ· Alia
lſi. etiã via auferes ſibi gladiũ vindicte ⁊ vltiõis
gins Exr hidubitant ſigladiũ ruũhmõia teipᷣo ab⸗
geh ſtuleris· Et intẽdo ſi vindicare iniurias tuas
bir⸗ ⁊xtu meliasn alios nolueris· In ea qᷣpe mẽ
ſura:q mẽſus fueris remetiet᷑ tibi: Et iterum
gi Bii mificoꝛdes:qm ipi miſcdiam ↄſequent᷑
Nair Qui vᷣo vindicari vult:a dñoinueniet vindi⸗
Ret ctam · ſic legi Ecc· xviij· Et iteꝝn Mat. xxvi·
umn Oẽs qͥ gladiũ accipiẽt gladio ꝑibũt: Quicũ⸗
ieln qʒ em gladiũ iniuriarũ ꝓpꝛiaxꝝ vindictã acci⸗
hil piunt:gladio diuine vlłtiõis ꝑibũt:Curialit᷑ ꝗ
ii ⁊ q;tũ videt᷑ ſatis pacifice ĩducit᷑ op̃ᷣs de : ad
nsi deponẽdũ gladiũ vltiõis:cũ ſola depoſitione
tnſur gladijtuiad h̊ iducit᷑· In qͥ oib alijs manife
ende ſtũ ẽ:qᷓ; benignũ qᷓ; paciſicũ qᷓ;beneficũ habe⸗
idaH remꝰ deũ ſi tria iſta in nob obuaremꝰ · ſic em̃
lunſ ve dictũ ẽ ad ipᷣm · Cũ ſcõ ſcũs eris:⁊ cũ viroi
en nocẽte ĩnocẽs eris: Ita cuʒ paciſico pacificꝰ.
Miaß cuũ benigno benign·cũ bñficis ſy bñſicẽtiſſi⸗
e⸗ 6 mus ẽ dñs.ſic ⁊ cũ miſicoꝛdibꝰ miſicoꝛs Ju
nep xta modũ iſtũ dico tibi:⁊ de lancea ipiꝰqꝛ lan
lae ceã tuã:q̃ vtiq; ira tua ẽ:in teipᷣo ↄfregeris:vł
e qͥlibet mõ ĩpotentẽ reddideris irã dei:q̃ iuſtii
Wn ſime vibꝛabꝛat otra te ↄfriges · Et ſi ꝓpꝛieire
e incẽdiũ in teipᷣo extinxer:ſacies ideʒ ⁊ ꝑ hᷣde
geadin ira dei · Nũquid ait põ· Exardeſcitvelut igniſ
ic/ ira tua· Exardeſcit vtiq; ſinoſtrã nõ extinxe⸗
gen rimꝰ·Et reminiſcere:qꝛ iſtis duobꝰmõis:bel⸗
ſ la potiſſimũ agunt᷑ circa hoĩes:igne vicʒ⁊ gla
ei dio · Qua ppt iermes ⁊ ad bella penit ipotẽ⸗
i/ tes ſũt:qb deſunt ignis ⁊ gladiꝰ· Si vis ig
ipotẽtiſſimũ deũ iermẽ pꝛoꝛſus efficé: ⁊ im⸗
n bellẽ oĩno ↄtra te redde:aufer ei ignẽ iſtum⁊
gladiũ:p vias qᷓs oñdi tibi.Et intẽdo auſera
ene tremetipſo ignẽ ue:⁊ gladiũ q idẽẽ:⁊ vtrũq;a
R deo abſtuliſti: inermis aparebit: inermẽ ſe
erNr exhibebit in orone aduerſum te:ſiinermis ei
Nn hHẽhmõi armis oino carẽs occurreris· Qua⸗
u ppr nõ iminebit tibi bellũ ↄtra eũ:ł̊ fruipace
D ? beniuoletia ipi tibilicebit¶ Debes aut re⸗
a⸗ miniſci:qͥtiẽs officiũ oronis vel aggredervel
uti aſſumis ↄtra deũ:te intrare cãpũ certaminis
⁊ pliũ te cũ eo ſiue aduerſus eũ cõmittere· p⸗
en pter qð qcũq; bellũ ineũt ſiue pᷣliari volunt:
dei adiutoꝛiũ pᷣmo ĩuocãt:ſciẽtes ꝙ ð celo foꝛ

tiſudo ⁊ victoꝛiaẽ· Et ob hac eti cam hoꝛe dd

uini officij:qᷓ ⁊ ofones ſunt:ĩdubitant ĩcipiũt

ab inuocatiõe diuini adiutoꝛij :q ẽ · Deꝰ ĩad⸗

iutoꝛiũ meũ intẽde.Exqͥ e idẽter aparet:qꝛ

qᷣcũq; in diuinis officijs hmõi qð ẽ dicere lau⸗
dib ⁊ ſacriſicijs oblatiõibꝰ ⁊ obſecratiõib cõ
ſecrati ſunt:bellatoꝛes ↄtra deũ:⁊ ꝓpugnato

res ꝓtoto dei pplo ſiue eccleſia ipſius ↄſtituti
ſũt ·: qd ⁊ ipᷣa tonſura clericalis euident᷑ oñdit:

cũ manifeſta tonſura pugilũ ſit ⁊ ꝓpugnato⸗
rũ · Eſt etiã ſignũ ⁊ inſigne coꝛone:q̃ ꝑ victo⸗
riam certaminũ hmõi pia fiducia ſꝑ debet pᷣ⸗
ſumere · nec diidere:nec deſperare de ea:p⸗

pter ifirmitatẽ ſuã: ⁊ oĩpotẽtiſſima creatoꝛis
ſfoꝛtitudinẽ:cũ ipᷣemet ſꝑ vinci vult ĩi hmõi cer

taminibꝰ:⁊ adiutoꝛẽ foꝛtiſſimũ ſe pᷣbeat:foꝛti
ter ac legittime in eis agẽtibꝰ. ꝓpt qð mira fi⸗
duccia petit vnuſquiſq; eoꝝ ⁊ dic· Peꝰ in adiu
toꝛiũ meũ intẽde · ac ſidiceret:in iſta hoꝛa:vel
oꝛatiõe:in Bipᷣo certamine qð ↄtrate aggre⸗
dioꝛ vel ineo · Scio em̃ me millo certamie ni⸗
hil poſſeↄtra te facere:niſi adiutoꝛio tuo ag⸗
grediar pugnã cõtra irã iuſtiſſimã tuã ꝓxplo

tuo vel vnoq; ex illo. Scio ſcptũ eẽ:veraciſſi⸗

me de te ꝑſcm̃ ⁊ ſapiẽtiſſimũ JYob dicẽtẽ · Deꝰ

cuiꝰ ire nemo reſiſtere poterit · Scio me non

poſſe in certamine iſtovictoꝛiã adipiſci viribꝰ

meis: ↄſolat᷑ me ſcũs ⁊ ſapiẽs Greg dicens

ꝗ ire dei tüc reſiſtit᷑ cũ iᷣe q iraſci᷑ opitulatur
Qua ꝓpt vacue eẽnt ⁊ pꝛoꝛſus iutiles om̃es

ofones q̃ oĩs ecclie ſcõꝝ ꝓ placãda ira dei iu⸗

ſtiſſima fiũt. Qð ſiqͥs qſierit:cuiuſmodi adiu⸗
toꝛiũ a deo petit᷑ cũ eidr̃ · Deꝰ in adiutoꝛium
meũ intẽde: Rñdeo in h:qꝛ gr̃a deuotiõis et
oronis· Hoc em̃ẽ adiutoꝛiũ à deꝰↄtra ſemet⸗

ipſum maxime adiuuat oꝛantẽ· ⁊ H ẽ ſcutũ in⸗
expugnabile:qͥ deuote oꝛãtes:⁊ ſe ⁊ il os ꝓ qͥ
bus oꝛãt ab ira dei ꝓtegũt ⁊ deſendũt · Pꝛopi

qð oro dr̃ ſcutum in lib · Sapieñ · xviij · vbi le⸗
gitur ·: ꝙ parãs hõ ſine q̃rela pꝛopoſitões fidei
ſiue ſcutũ or̃onũ ⁊c·pꝛoinde igi᷑ᷣ⁊ crcũſpecte
incipit eccha orones hmõi·petẽs in pmis gra
tiã ſic oꝛãdi:vt deꝰ ncce habeat exaudire·hec
aũt nccitas nõ ẽ violẽtie:nõ ĩpulſiõis/aut co⸗

actiõis: inundatis gratuita largitate bñficẽ
tie · Awaret ot tibi ex his qᷓ;ta ſit ſtulticia · qᷓ;ta

ignauia q;ta negligẽtia clericoꝛũ:qͥ cũ officio

oꝛandioſecrati ſunt/ addicti:oꝛare addiſce
reꝛ ſcire non curant · Silis q́; ignauia vel ne⸗

gligentia in nullo genere hoĩiuʒ inuenit᷑· me⸗

mo em̃ pꝛofit et᷑ aliqð officiũ cuiꝰ nõ velit⁊ ſtu
deat hre ꝑitiã:pᷣter clericos ſolos/qͥ clericalis

officij· taq; ſalutaris tãq; honoꝛabilis ignoꝛa⸗

Capitulum

creatoꝛis / vicʒz q min eũ diligat · qñ · vñ vlqlit

tiam nec verent᷑ nec metuũt nec erubeſcunt
vo clerici regulares pᷣmittũt oronẽ dñicã
cã in hẽ/vt foꝛmã oꝛãdi in euãgelio traditam
fuẽt · ſic reuera dignũ ⁊ iuſtũ ẽ /vt alijs oroni⸗
bus ea ſe petere oñdãt /q ia orone dñica pe⸗
tere diuino magiſterio edoctiſunt· ¶C Admo

nendiigit᷑ ſunt ⁊ modis omib exhoꝛtãdi/at⸗

q; docendi/qͥ clerici ſunt vłfleri volũt:vt ſue
pꝛofeſſiõis officiũ diſcãt agere ⁊ ꝑoĩa lauda⸗
biliter adiplere · Quis em pugilſiue pꝛopu⸗
gnatoꝛ pugillatoꝛiã artẽignoꝛare nõ erube⸗
ſcat⁊ addiſcere nõſtudeatvt Hoꝛa*.Lude⸗

re qͥ neſcit cãpeſtribus abſtinet armis: Quis

etia vellet eẽ patronꝰ ⁊ aduocat in cauſis vi
liſſimis tpaliũ/⁊ rethoꝛicã illã ſecularẽ ꝑ quã

ſciat cãs hmõi allegare/ſe ignõꝛare nõ dole⸗

at· Leges qqs ad defenſionẽ iuſtiſcatiouẽ
cãꝝhmõiqs ſuſcipit adducat/nõ ſtudioſiſſi⸗

me exqᷣrat:Et qdẽ leges hmõi/arma ſua vo⸗

cant aduocatiſeculares:⁊ inermes etiã ſe fa⸗

tent᷑ ſi legib iſtis armatinõ fuerint · Sic legi
bus ⁊ allegatiõib pᷣſcriptis armatꝰ:pugnam

iſt aggredere ↄtrã deũ quẽ ta foꝛtiter arma⸗
tũ eè ↄtra te audis · Et ſic pᷣdixi depone tuar⸗
ma ire atq; vindicte ↄtra iniuriatoꝛes tuos:
Depone ignẽ ⁊ gladiũ añdictos/⁊ inuenies
inermẽ deũ/⁊ ad pugnãdũ cõtra te imꝑatuʒ
ac pꝛoꝛſus imbellẽ · Quid reſtat tibide deo ſa
ciendũ /niſi vt im inermẽ iã ⁊ victũ vincas ſi
ue liges ⁊ in vinculis teneas/artiſſimeq; iua
ſibilẽ apð te cuſtodias:? Pone igit᷑ temetipᷣm
in vinculis illiꝰ in ꝗbꝰ ẽ alligatura ſalutaris ·ſi
cut dicẽ Eccliaſticꝰ· Ligate funiclis adã/⁊ vin
culis charitat illiꝰ qbꝰ te trahat adſe⁊ pꝰſe·
Et ecce iã ipᷣmligaſti ⁊ poſuiſti in vinclis tuis
Vſualit᷑ em ⁊ vulgarit᷑/dr mulier hr̃e virũ in
vinculis ſuis/qͥ eã foꝛtit᷑ amat: ⁊ cuʒ amoꝛ ſo⸗
lus vinculũ ſit qͥ coꝛpumanũ ligari⁊ teneripᷣt

Sic ẽ vinculũ qᷣſol deligaripõtatq; teneri
pꝛopr H̊ diẽ lex in lib· Deut· Dñs de tu ↄglu

tinat ẽ pr ibꝰtuis ⁊ adamauit eos · ſi vis

ſcire cũ te deꝰ habuerit in vinculis ſuis:habe
bis eũ ⁊ tu in vinculis tuis · Leſtiſicat᷑ tibiipᷣe
mmet Pꝛouerb · viij · Ego diligẽtes me diligo ·
NAQNuid aũt aliudẽ h̊ niſi ꝙ in vinculis meisba
buero:aſi q̃ris a me/qlit᷑ efficere velpꝛo⸗
curare potero · iã ſatiſfecii eis q̃ͥ pceſſerũt vbi
docui te de igne ſacrifici oronis/vñ illũ conqͥ
reres ⁊ accipies/qq; nõ ſolũ ſtultaſ etiã inſa
niſſima merito videridʒ qſtio iſta ·ſiẽ ⁊ ibideʒ
dixi tibi · Incomꝑabilit᷑ em̃ mag difficile vide
yidʒ vnicuiq; · qlit ſe teneri poterit ab amoꝛe

ipᷣm amet· Nec em timẽdũẽ/vt dic Augĩ lib⸗
de doctrina chꝛiſtiana ˖ vt de agnit nõ diliga
tur · ſi em̃ iſta minueaimo etiaʒ extrema atq;
viliſſima bonoꝛũ dei /q̃ vtiq; tꝑalia ſũt ſua · il⸗

la minima bonitate atq; pulchꝛitudine ita in⸗

flãmat amoꝛe ſuo/eos q ea vlad modicũco⸗
gnoſcũt/⁊ rapiũt ea totaliter in ſe · qd putan
dũ ẽ face creatoꝛ optimꝰ vel pulcherrimꝰ de

cognitiõibꝰa iſpectiõibꝰſuis ¶ Poſtq; qt ad L
hãc tã nobilis triũphi gloꝛia /tã inclite pᷣde ca

ptionẽ ſe diuina gra extulerit:adhibe oẽm cu
ſtodiã ne euadat/a ne effugiat pᷣda iſta manꝰ
tuas · Q ui ſuat fic comedet fructꝰ cuſtos
dñi ſui glabit᷑ · Lene igit᷑ nec dimittas / ſic di⸗
cit ſpõſa in cãtic· tenui necdimittã· In eo qp
pe effugiet a te oẽ bonũ ·quẽadmodũ ſole re⸗
cedẽte ab hemiſperio nr̃o/ cum eo recedit et
tota radioſitas ⁊ tot caloꝛ ſerenitas coꝛdis
tui · totaq; pulchꝛitudo graꝝ vtutũ /qᷣbꝰmẽs
tua illuſtrabat᷑ euaneſcit/a nox ſola tenebꝛo⸗
ſa atq; in mẽte tua relinquit᷑ C & ſidixerisũ
poſſuʒ tenere foꝛtiſſimũ ⁊ oĩpotẽtiſſimũ /etiã
ꝑictũ oculi inuitũ · vere vtiq; dicb ipᷣe qͥ capi

voluerit a te ⁊ teneri vult a te Nec reputatca
ptionẽ carceraria/ ↄtuberniũ tuũ / ⁊ cohabi⸗

tationẽ ſuã imo delicias ſuas / ſic ißemetteſta
tur Pꝛoũu ·viij · dicẽs · Delicie mee eẽ cũ filijs
hoĩmNõ artat eũ vł moleſtat ligaturahmõi
cũ nihil adeo ei placeatĩ nob vt vinculũ amo
ris qͥ ei aſtringimur· Oia qᷣpe alia bona nr̃a
eiplacẽt/coĩa amat cuſtodit ↄuat adauget
atq; remunerat ꝓpt iſtð: Oia em bona q̃ fec
nobᷣ· oĩa mala qͥ ꝓ nobᷣſuſtinè dignat ẽ:fecet

ſuſtinuit ꝓpriſtð: Qua ꝓpt maiſeſtũ ſit/qaS

to foꝛtioꝛ fuit ligaturahmõi:qᷓ;toq; aſtrictioꝛ
tato erit ei acceptioꝛ · Caue igit᷑ totis ſtudijs
⁊ viribꝰ/ne rũpas vinculũ iſtð: qm̃ fractura
iſta nõ ipᷣm ligaret ſ potiꝰ fugareta te ⁊ aufer
ret illũ tibi · c tota ſeqla bonoꝝ q debet᷑ ĩha⸗

bitatiõe ⁊ pñtia ipᷣiꝰ.Aſſume igit᷑ iceſſant vin ¶

culũ iſto/aoↄſtrige ill arti Hec ãt facies am
pliꝰ qpliꝰ meditãdoĩ mirabilib ei q̃ fec⁊ fa⸗
cere nõ deſiſtit· pillã em inoteſcat /potẽtia / ſa
piẽtia / bonitas / pulchꝛitudo / plarga bñficẽ

tia ipi /qᷣbꝰ oĩbꝰ amabilẽ ſe exhibet· ⁊ calob-

vitalẽ dilcõnis ſue diffũdit ĩ oẽs ĩtelligibiliter
co&ſcẽtes im Ampliꝰaũt ⁊ ꝓpẽſi ĩeos q ſtu
dioſioꝛes ſũt iueſtigatõe magliũ⁊ meditatõe
mir abilium ipſi. Nonne enimſine cauſa di⸗

cebatpꝛopheta de ſe/ meditabar in omnibus
oꝑibus tuis ⁊ adinuẽtionib tuis exercitabar

e
lilk.
Nlge
du
liſ
tain⸗
ico⸗
Utan
de
Lacd
en *½
n
W
lahos
ſder
neo
ſe⸗
Celtn
e
WPrS
lenedN
Dreni
i ei

vcc
mn
Hob⸗
teſt
fits
hmdi
e
Mans
nget
nnq ſe
eſeit
eg

mm
⸗
Gura
Mer
in⸗
rn
eSnn
fitſ⸗
ſinn
bift⸗
e
huer

8

LIIII

Et alibi:delectaſti me dñje in factura tua · Et
em̃ ſi pulchꝛitudo ⁊ mirificẽtia plimũ habeat
in ſeipſo admiratiõis ⁊ dilectiõis:⁊ ̊ tñ maxi
me ðᷣlectabilis ẽ ꝙ ĩeffabilisẽ ſuauitatis cõcẽ
tu velut carmẽ qdðᷣdã pulcherrimoꝝ geſtoꝛuʒ
diuinoꝛũ tota reſonat creatoꝛẽ · Silr in H ma⸗
xime ſpecioſa ⁊ interiꝰaſpectibꝰiucũda q̃ pul
chꝛitudinẽ vtcũq; creatoꝛis q̃ lʒicogitabilr ſi
militudinẽ repñtãt · Dñe de ⁊ ſaluatoꝛ meus
quẽ nõ reputares dirũ ac crudeliſſimũ:ĩ quẽ
ſi qͥs q;tũcũq; quit᷑ peccaſſet:ſi offerret ſe ca⸗
ptioni ⁊ vinculis ipſiꝰ: vt in captiuitate huiꝰ
toꝛqret ipᷣm q;ũ ⁊ qlit vellet·ſi inq; hͥ recuſa⸗
ret:hoc igit᷑ Dñe miſcðie cogita de temetip⸗
ſo · Scio ſiqͥdẽ me quiſſime peccaſſe cotra te

cũ offero me captiuitatitue ⁊ vinculis:vt ibi

me ponas ibi me detineas atq; cuſtodias nec
ſolũ offero ſᷣ hoꝛtoꝛ ⁊ peto. Abſit ate miſera⸗
toꝛ ⁊ miſericoꝛs dñs:vt nõ benignioꝛẽ te mihi

exhibeas:quã multi duri ⁊ crudeles hoĩes ſe

mihiexhiberẽt.ſiin eos peccaſſeʒ ⁊ hmõi eis
ſatiſfactionẽ offerrẽ.nec abijcias mihið capti
one iſta ⁊ vinculis iſtis qcq; · Scio nãq; igit᷑ ꝙ

captio iſta ⁊ vinculatio ſunt tibi oĩbalijs gti⸗
oꝛes· Nõ igit᷑ dʒobeẽ mihi ad ĩueniẽdũ miam

tuã ꝙ talẽ captionẽ eligo Sic nec ipᷣa ꝓp: h̊ re

pelli nec recuſari debet a te qm̃ tibi placatiſſi⸗

maẽ᷑ · In hac captiõe ⁊ in hmõi vinclis me po
ne ⁊ detine:ibiq; tracta q;dire vel dure volue
ris · Ibi me toꝛque ꝓ om̃i beneplacito volũta
tis tue · C &ρſidixeris mihi:qꝛ in aſtutia loqͥr
HB vicʒ qꝛ ſcio mihiñ poſſe eẽ bonũ niſiĩ captio
nibꝰ⁊ vinculis tuis ſim:⁊ qm̃ ſcio q̊ mihi face⸗
res:⁊ ego captũ te hr̃em ⁊ tenerẽ ſilr in vincu
lis meis: Rñdeo dñe miſcðie veꝝ ẽ qð dicl: q;
qᷓ; pꝛudẽtia:qᷓ;; aſtutia vocãda ſit ſcia q̃ ſic lo
quoꝛ pᷣſertim cũ vtrũq; iſtoꝛũ placeat bonita

ti tue · Accedit aũt tertiũ glia tua ſiue honoꝛ:

* 2— — *

q̃ tãta mirificẽtia tue miſcdðᷣie me reuocas ad
te ⁊ liberas pctõꝛes · Et tuipſe teſtis es qͥ oĩa
intueris adnudũ ⁊ lucidiſſimũ · qꝛ glia tua et
honoꝛ in intentiõe meaẽ in ꝑte iſta· Et ego iã

in pꝛoximo dixi tibi ꝙ delicie tue ſunt captio

iſta ⁊ alligatio tua ·
¶ De mirificẽtia ⁊ vtutib oronis.Ca:.LIIj

Oſt hec iuxta

pmiſſa ⁊ oꝛdinẽ pᷣmiſſum loqr aliq̃

nus:⁊ ꝓuoceris efficaci· Debes igit᷑ remini

de miriſicẽtijs ⁊ vᷣtutib or̃onis:vt
ꝑh̊ ad amoꝛẽ ⁊ ſtudiũ or̃onis ⁊ accẽdaris ar⸗

ſciilloxq̃ in ipo tractatilliꝰinitio audiſti vic,ʒ

ꝙ ois ſcificatio · oĩs bñdictio ·q̃ ꝑviros ſcõs fir
or̃onẽ fit· Ipa etiã mirifica traſmutatio pa⸗
nis ⁊ vini in coꝛp ⁊ ſanguinẽ dñi ac redẽpto⸗
ris nr̃i:ꝑoronẽ fit:q̃ oĩs ecclia ſcõꝝ petit dicẽs
vt nobᷣ coꝛpꝰ ⁊ ſanguis fiat dñi nr̃i ieſu xpᷣi:qͥ
pdie qᷓ; pateret᷑ ⁊ẽ · ¶ Sanctificatio q;ᷓ baptiſ
malis q̃ͥ ẽ regeneratio ⁊ renouatio aiaꝝ q̃ ni⸗
hil in mũdo mirabiliꝰvel ſalubꝛiꝰ vel magnifi

cẽtiꝰ aĩe vlł glioſiꝰ in tota rerũ vniũſitate fieri

põt por̃onẽ indubitant fit· Hec em̃ foꝛma x⸗

boꝛũ q̃ di baptiſatoꝛ · Baptiſo te in noĩe pr̃jis

filij ⁊ ſpũſſci.Orohñs intẽtũ vel intẽtioneʒ
baptiſo te noĩatim inuocatis pr̃e ⁊ filio ⁊ ſpi⸗
rituiſcõ ad te regenerãdũ ⁊ renouãdũ ·Et ſci
endũ ꝙ illoꝛũ qppe ſoloꝝẽ iſta vᷣtꝰ⁊ ptãs · ꝙ ſi
volueris intelligere in noĩe illoꝝ · i· vtute · re⸗
ctus ẽ ⁊ chꝛiſtianiſſimꝰ intellectꝰ·Et erit ſen⸗
ſushic · Baptiſo tea · in noĩe · i· in xtute ipſius
pf̃is ⁊ filij ⁊ ſpũſſci · Neq; em̃ in alia vel ꝑaliaʒ
vtutẽ fieri põt tã mirifica mutatio · Siue autẽ
intelligas in xtute inuocata ſiue iuocatoꝛum
pr̃is⁊ filij⁊ ſpũſſcĩ rectiſſime ĩtelligas ĩ vtroq;
ſenſu foꝛma illoꝝ vboꝝ oroẽ vłinuocatio vel
ipi trinitat vel vᷣtutis eiuſdẽ · Juxta moduʒ

illũ cõſidera ſingula ſacramẽtoꝝ⁊ qͥd mirificẽ

tie ⁊ tutis habeat bñdictio ⁊ abſolutio ſacrs

mẽtalis q̃ vtiq; oro tẽplũ ẽ in ipᷣo ſacroↄfeſſio

nis ⁊ ſentiunt cõfitentes et ſignis euidentibꝰ
hec ſepius experiunt᷑ ſacerdotes · Et hec eſt
virtus chꝛiſticlauium ⁊ manuũ ſacerdotaliũ
poteſtas mirifica quã in conſecratione ſua ꝑ
ipſam ſacram vnctionem olei ſancti percipi⸗

unt ꝑipſam oꝛationẽ pontiſficalẽ que eſt hec ·

Conſecret᷑ queſumus dñe manus iſta et ſan⸗
ctiſiceris ꝑillam vnctionem ⁊ noſtram bene⸗
dictionem vt quecũq; recte benedixerint be
nedicta ſint:⁊ quecũq; ſanctiſicauerint ſan/
ctificentur · Amen·Et eſt alia mirificentia vᷣ⸗
tutis ofonis qua ire dei reſiſtit᷑ cui nemo reſi⸗
ſtere poteſt ſicut audiuiſti in pᷣcedentibus ex
ſermonibus ſancti Job de qua dicit⁊ põ·quis
nouit poteſtatem ire tue ⁊ pᷣ timoꝛe tuo iram

tuam dinumerare · C ui etiam⁊ aliud mirificũ

quia non ſolum virtute or̃onis placatur ira
illa omnipotentiſſimi dei ſed etiam impetrat᷑
ab ipſo ⁊ gratia quã nobis concedatdeus tri⸗
nus ⁊ vnus ꝑ infinita ſecula ſeculoꝛũ · Amen·

¶ Erplicit Rethoꝛica diuina de oꝛa
tione domini Guilermiparienſis

. 1.

. — * 4 õõ 4 “B * = * J
. 4
4
.
. .
* .„. —
. —.
*. . „ .„ . » . . . 4. .
. . . . . „ . 2 1 . 4 . — . . . . .4 . .
. . „ 2 „„ 4 . .„„ .
. 5 . 5 . ⸗ . .
1
„ 8 .
* 1
. .
. .
S „4
. . .
. . .
. 6
. . . . . . .
—— . . . * „ . . . S
. . .
4 * ;—— . . . .
.
4 * . .
.
. . .
. 4 .
* 7
1
* . — 4
.
. . 4 .
. .
. , 4
. . .
* . 1
. .= . ..
7 . .
5 „
. .
. . 2 1.
. .* „
— .
. „* 4
.
—2 .
. 3 „*
74 . . . 5*
. – * . .
5
4
. . * —]—. .. 4 4
3 “
8
„
4 . V
„ .
. . . . „
4 2. . .
. —

— d/d

.
2 .
4 8
„ . 4
. —
. 4
P 4 7 — 4 .
2 .
„
-
5
3 4.
. — . .
—
— 7 1 .
— — —– . .
ͦ”Mẽl . 4
. .
2
.
4
.
.
4 . *
. . / .
S .
. .
.
*
⸗ 4
. *
*
— £.
— .
3
.

ℳℳ

„ „ *
2 — 7.
4 . 8
5 4
4 . .
1
4
7
4 3 .
.
*
2
1 R
*
*
.
. .
.
R 4
4 . .
3 . .- .
E „ Sä 2 4 — — . 5 e. S 8
.s — — — — — r

—
3
6
=
HZ
S
4

eS10 elexsoin -,„PaepuelS 10lelesqie1el
61

91

1

91

ooueſeg

1

970

81

snooꝗ

01

ulOO elseEANXAMAMMA HqUIDO JelSeEMAXA 666 MBLAdOO GE
9 8 2*

4
2
.
.
==
„ 2
*
* .
*

*
7
. .
. — „ 7
. .*
. .