Gb65_qt
author: Augustinus, Aurelius

—
O ½
ℳ
O½
—
—
V
—
=

—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
——
—
—
i.
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—i—nmnmn
—
—
—
—

008 Tübinge

—

— ==

ꝑ-⸗ — —
S= —— = ☛r ☛ = ——

—

S
* .

—

g8

opi Pipponennſe.
nuocatio vei omnipotẽtis ad mo
⁊? vite reparationem. Capitulũ.j.

Omine deuſ

a coꝛdi meo te deſidera re
eſiderãdo querere:qrẽdo
Hinuenire inueniendo ama
Mnando mala mea redimere redem
pta non iterare.Da domine coꝛdi meo
ſpũſↄtritõne: ocliſ lachrymaꝝ fõtẽ ma
nibꝰ elemoſyne largitatẽ. Rex meꝰ extĩ
gue ĩ me deſideria carnis ⁊ accẽde vim
tui amoꝛis:redẽptoꝛ meꝰ expelle a me
ſpum ſuꝑbie: ⁊ ocede ꝓpitius theſaux

humilitatis tue. Saluatoꝛ meꝰ amoue

a me furoꝛẽ ire. ⁊ idulge mihi benign

ſerenum patiétie. Creatoꝛ meꝰeuelle a

me animi raãcoꝛẽ ⁊ largire mihi mentis
dulcedinẽ. Da clemẽtiſſime pater mihi
ſolidaã fidẽ:ſpẽ ↄgꝛuã:charitatẽ ↄtinuã
Hectoꝛ me auerte a me vanitatẽ men
lis ĩcõſtãtiã:coꝛdis vagationẽ:oꝛis ſcu
rilitatẽ:oculoꝝ elationẽ vẽtris igluuiẽ
oppꝛobꝛia ꝓximoꝝ: ſcelera ptractionũ
curioſitat pꝛuriginẽ diuitiaꝑ cupidinẽ
potẽtatuũ rapina: inanis glie appetitũ
hypocreſis malũ:adulatiòis vermẽe, cõ
tẽptũ iopũ:oppᷣſſionẽ obiliũ: anaricie
ardoꝛc: inuidie rubiginem:blaſphemie
moꝛtẽ. Beſeca in me factoꝛ meus teme
ritatẽ iniqua: ꝑtinaciã:inquietudinem
ocioſitatẽ:ſomnolẽtiã: pigriciã:mentis
hebetudinẽ:coꝛdis cecitate:ſẽſus obſti
nationt: moꝝ truculentiã:boni inobe
diẽtiã ↄſilij repugnationẽ:lingue effre
nationez: pauperũ pᷣdã: ĩpotentü violẽ
tiã: ĩnocctũ calũniã:ſubditoꝝ negligẽ
tia. Circa domeſticos ſeueritatẽ:aduer
ſus familiares ĩpietatẽ. Deus meus mi

MHeditationes

ditationes Diui Auguſtini

ſericoꝛdia mea. Oꝛo per dilectũ filium
tuuʒ oa mihi miſericoꝛdie oꝑa pietatis
ſtudia: ↄpati aff. lictis: ſuccurrere miſe⸗
ris:ſubuenire egenis:ↄſolari meſtos.re
leuare oppᷣſſos:pauperes recreare: fle⸗
biles refouere:dimittere bitoꝛibꝰ: par
cere ĩ me peccantibꝰ odiẽtes me diligẽ
ꝓ malis bona reddere:neminc᷑ ðſpicer
ſed honoꝛare:bonos imitaꝛi:malos ca
uere:virtutes amplecti:vitia reijcere in
aduerſis patientiã: cuſtodiaʒ oꝛis ⁊ ho
ſtiũ circũſtdie labijs meis:terrena cal
care celeſtia ſitier.
accuſatio ⁊ commendatõ miſeri
diuine.

ſtulo non debẽtur dona ſed multa
mihi exquiſita ſupplicia. animãt me pu)
blicani:meretrices: ⁊ latrões qui a fau
cibus hoſtis momentanee eruti.ſinibꝰ

excipiunt paſtoꝛis. Cu eniʒ factoꝛ om

niũ deus licet in cunctis opibus ſis mi
rabilis.mirabilioꝛ tamen crederis in vi
ſceribus pietatis. Unde oe temetipo ꝑp
quendã tuũ ſeruũ dixiſti. Miſeratöes
eius ſuper omnia oꝑa eiuſ.Et quaſi de
ſingulo loquẽte vniuerſo populo tuo
te dixiſſe confidimus miſericoꝛdiã au
tẽ meà nõ diſpergam ab eo. Nullum
enim ſpernis:neminẽ abijcis: neminez
perhoꝛꝛeſcis: niſi foꝛte qui amens te ex
hoꝛruerit. Ergo modo iratus nõ percu
tis:ſed te irritãtibus dona ſi quieuerit
tribuis: deusmeus coꝛnu ſalutis mee:
⁊ ſuſceptoꝛ meꝰ: ego ĩtfelix:ego te irrita
ui:ego malũ coꝛam te feci furoꝛem tuũ
pꝛouocaui: irã ꝓmoueri. Pꝛouocaui
⁊ paſſus es: loquoꝛ ⁊ adhuc ſuſtines.
Si peniteo ꝑcis:ñ reuertoꝛ ſuſcipil. ĩſi

per oũ differo pᷣſtolaris. Reuocas errã
tẽ mutas repugnantẽ:expectas toꝛpẽ/
t: amplexaris redeuntẽ: doces ignoꝛã
tẽ: merentẽ mulces:a ruina ſuſcitas:pꝰ
lapſũ reparas peteti largiris: querenti
mueniris:pulſanti aperis. Ecce domĩe

deus ſalutis mee quid opponã neſcio:

quomõ reſpondeã ignoꝛo: nulluʒ abs
re cõfugiũ:nullũ a te pʒ latibulũ:oſtẽdi
ſti mihi bene viuendi viaʒ: ⁊ gradiendi
ſciẽtiã odiſti:minatus es mibi gehẽnã:

2 pollicitus es paradiſi gloꝛiã. Nũc pa

ter miſericoꝛdiaꝝ: ⁊ deus totius conlo/
latiõs cõfige timoꝛ tuo carnes meas:
quatenus que minaris metuendo eua
dã ⁊ redde mibi letitiã ſalutaris tui: vt
que ſpondẽs diligendo participẽ foꝛti⸗
endo mea dñe: firmamentũ meũ deus

re quid de te cogitẽ:doce quibus te ſer
monibus inuocẽ:da quibus operibus
tibi placeã:ſed nãque ſcio vnuʒ quo tu
placaris ⁊ aliud qð ñ ſpernis.Eſt vtic;
tibi ſpiritns cõtribulatus ſacrificium: ⁊
acceptas coꝛ cõtritũ ⁊ bumiliatũ. Dis
me deus adiutoꝛ meus vita munerib.
Pis cõtra inimicũ mum ꝓtectionibus.

PHoc de flãmis vitioꝝ pꝛeſta refrigeriũ.

Hoc aũt deſiderioꝝ paſſionibus pande

piũ refugiũ:fac one virt ſalutis mee ne

ſim de numero eoꝛũ quiad tẽpꝰ credũt
⁊ in tẽpoꝛe temptationis recedũt. Ob ⸗
umbꝛa caput meiũ ĩ die belli ſpes mea ĩ

Die afflictionis ⁊ ſalus in die tribulatio
nis. En oũe illumĩatõ mea ⁊ ſalul mea.
Bogaui quibuſ egeo intimaui qᷓtimeo:
ſed remoꝛdet conſcientia repꝛehẽdunt
me coꝛdis ſecreta: qõ amoꝛ miniſtrat:

timoꝛ diſſipat:ʒelus mutat:metus iĩicre

pat. Acta mea ſoꝛmidinem: ſed tua pie⸗
tas fiduciam: tua hoꝛatur benignuas:
mea turbat malignitas. Et vt verius fa

tear occurrunt memoꝛia phantaſmata

vitioꝛũ que reuerberant audaciam pꝛe
ſumentium animoꝛuz. ÆDominis

conqueſtio qui pꝛopter inobedientia;

a dno non auditur. LCa.ij.
Um enn quis pena dignus ſit
qua fronte gratiã requirit: cui
pena debetur:qua temeritate

qui poſtpoſita ſatiſſactione delicti que
rit pꝛemijs honoꝛari: regi inſultat ob⸗
noxius ſupplicio qui donari flagitat in
debito bꝛauio:⁊ dulcem affectũ patris
ſtultus exacerbat filius: qui pꝰ illatas
contumelias bereditatis vſurpat celſi⸗

tudinem. Quid mi paur me geſſiſſe re⸗
colo merui moꝛtem peto vitaz. Cõmo⸗
ui regem meum: cuius impudens inuo
refugiũ meũ ⁊ liberatoꝛ meus. Sugge·õ

co pꝛeſidiũ.Contẽpſi iudicẽ quẽ teme
re poſtulo adintoꝛc᷑. Inſolẽs renui au⸗
dire patrem: quẽ demũ pꝛeſumo habẽ
tutoꝛẽ heu mihi quã ſero vẽio:heu heu

quã tarde feſtino:beu q; curro pꝰ vul⸗/

nera oedignãs incolumis pcauere peri

cula. Neglexi pꝛoſpicer̃ tela:modo ſol

licitoꝛ de moꝛte vicina vulnera vulne⸗
ribus infixi: qꝛ ſcelera ſceleribus adde⸗
re non timui. Recenti cicatrices labe re

ſperſ: quia pꝛiſca flagitia modernis ini
quitatibuſ recipꝛocaui:⁊ que oimina ſo

lidauerat medicina: mea reſoluit pꝛuri
go phꝛenetica: cutis qne ſupducta vul⸗
neribus moꝛbum celanerat: ſanie erũ⸗
pente putriuit:qꝛ iterata iniquitas con
ceſſam miſericoꝛdiam exinaniuit. Naʒ
quippe ſcriptum in quacunq; hoꝛa iu⸗
ſtus peccauerit omnes inſticie eius ob⸗
liuiſcentur:ſi iuſticia aboletur iuſti ruẽ
tis: quãto magis peccatoꝛis in idipſuʒ
reuerentis: quotiens canis redij ad vo⸗
mitũ: ⁊ quaſi ſus repetij volntabꝛum:
Fateoꝛ qꝛ nihil recoꝛdari eſt ĩpoſſibile

gloꝛiaʒ depoſcit: vir qui laceſſit iudicẽ:

–– —

—

— — — — — — —2

—

populoꝛum nudabũtur omnes iniqui

Hedit at iones

Quot moꝛtalium peccare ignoꝛantes
docui:volẽtes delinquere perſuaſi re
ſiſtentes coegi: volentibus conſenſi.
Quot ſane gradientibus laqueum in/⸗
duxi:viam querentibus foueam retexi:
⁊2 patrare non abhoꝛui: obliuiſci nõ
metui. Sed tu iuſtus iudex ſignãs pec
cata quaſñ ĩ ſacculo obſeruaſti omnes
lemitas meas:⁊ cũctos greſſus meos

dinumeraſti tacuiſti ⁊ ſemper ſiluiſti

—

patiens fuiſti. ¶ Ueh mihi demũ loq
ris qᷓn gturies. Judicis timoꝛ. Cap̃.iiij.
Eus deoꝛum oomine pꝛeſtabi
lis ſuper malicia. Noui ꝙ nõ
ſempꝑ ſilebis cũ in ↄoſpectu tuo
ignis exardeſcet: ⁊ in circuitu tuo tẽpe
ſtas validagruerit:cum aduocaueris
celum deſuper:⁊ terram diſcernere po
pulum tuuʒ:⁊ ecce coꝛam tot milibus
tates mee:tot agminibus angeloꝛũ pa
tebunt vniuerſa ſcelera mea: non ſolũ
actuũ ſed ⁊ cogitationuʒ ſimulq; locu
tionum. Lot iudicibus inops aſtabo
quot me pꝛeceſſerunt in opere bono:
tot arguentibus confundar quot mihi
pꝛebuerũt bene viuẽdi exẽpla:tot con⸗
uincar teſtibꝰ quot me monnerũt pꝛo
ficuis ſermonibus:ſeq; imitandos iu⸗/
ſtis dederunt actiõibus.Dñe coꝛ non
ſuppetit quid oicã:non occurrit quid
rñũdeaʒ.Et cũ aĩa ĩterſit illi diſcrimin
toꝛquet me cõſcientia cruciant coꝛdis
arcana:coarctat auaricia: ĩfeſtat luxu
ria: accuſat ſuꝑbia:cõſumit iuidia ĩflã⸗
mat concupiſcentia:dehoneſtat gula:
ebꝛietas cõfutat:detractio lacerat: am
bitio ſupplantat. rapacitas obiurgat:
diſcoꝛdia diſipat.ira perturbat.leuitas
diſſoluit.toꝛpoꝛ oppᷣmit.bypocrſis fal
lit adulatio frangit.ſauoꝛ tollit. calũ⸗
nia pungit. Ecce liberatoꝛ meus de

1

gentibus iracundis.ð ecce cum quibus
vixi a die natiuitatis mee qᷣbꝰ ⁊ ſtudui:
quibus ⁊ fidẽ ſeruaui. Ipſa me que di⸗

lexeraʒ ſtudia damnant que laudaue⸗

ram vituperant. Hi ſüt qbus acquieui
amici.qbus parui magiſtri.⁊ qͥbus ſer

uiui oni. ↄſules qbꝰcredidi. ciues qbus

cobabitaui.domeſtici qᷣbus ↄſẽſi. Peu

mihi rex meus. ⁊ deus meꝰ.qꝛ icolatꝰ

meus ꝓlongatꝰc. Ueh mibi illumina

tio mea qꝛ habitaui cũ habitãtibus ce⸗

dar.Et cũ dauid ſanctꝰ dixerit multũ.
quãto magis ego ĩfelix dicere poſſum
nimis icola fuit aĩa mea firmamẽétum
meũ deꝰ nõ iuſtiſicabit᷑ ĩ cõſpectu tuo
omnis viuens. Spes mea non ẽ ĩ filijs
hominũ.quem ſi remota pietate iudi⸗
caueris iuſtum ĩuenies.⁊ niſi pueneris
miſerãdo ĩpium.non eſt quẽ gloꝛificet
piuʒ.Credo nãque ſalus mea qð audi
ui.quoniã benignitas tua ad peniten⸗
tiã me adduxitſtui oꝛiſ mihi ſonuerunt
nectarea labia. Nemo poteſt vẽire ad
me niſi p̃ meꝰ qui miſit me traxerit eũ.
Enĩ vero qꝛ ĩſtruxiſti.tataque pꝛopitiꝰ
iſtructiõe foꝛmaſtitotis medullis coꝛ
dis.toto niſſu mentis.te omnipotens

pater. cũ dilectiſſimo puero teque oul

ciſſima ꝓles cũ ſereniſimo inuoco pa
raclyto.trahe me quatenꝰpꝰ te curam
ĩ odoꝛẽ vnguentoꝛũ tuoꝛum dulciter.
Inuocat᷑ pater ꝑ filium Cap.v.
Nuoco te deus meus inuoco
te.qꝛ ꝓpe es oĩbus iuocãtibꝰ
ueritate. Cu eĩz veritas oees
doce me queſo ꝑ clementiã tu ſancta
veritas te iuocare ĩ te qꝛ hoc fieri quõ
opoꝛteat neſcio.ſed a te doceri btã ve⸗
ritas humiliter ĩploꝛo.abſte.n. ſapere

eſt diſſipere.te enĩ noſce ẽ ꝑfectũ ſcire
Erudi me oiuina veritas ⁊ doce me le⸗
gez tuã. Eredo nãq; qꝛ tu erudieriſ bea
3

tus ⁊ de lege tua docueriſeũ. Deſidero
inuocare te qð queſo vt fiat in ueritate
Quid eſt in ueritate inuocare veritatẽ
niñſ in filio patrẽ:Ergo ſancte pater ſer
mo tuus veritas eſt qꝛ pꝛincipium ver
boꝛũ tuoꝛũ veritas. Hoc quippe eſt der
boꝛũ tuoꝛum pꝛincipiuʒ qð in pꝛĩcipio
erat verbum. ¶ In ipſo veritatis verbo
te perfecta inuoco veritaſ:in quo ipa ea
dem veritas dirigas me ĩ veritate:⁊ do
ceasQuid enĩ eſt oulciꝰ q; genitoꝛem
un nomine vnigeniti inuocare: patrem
recoꝛdatione filij ad pietatẽ inflectere:
regem chariſſime ſobolis deuocatione
mitigare:Sic eni ſolẽt rei carceribꝰeri
pi:ſic cõmancipati vinculis liberari:ſic
triſtem excipientes ſententiã capitiſ nõ
ſolum abſolui ſed inſuper naciſci inſoli
taʒ gratiã: dũmodo iratis pꝛincipibus
Dilecte pꝛolis intimanerint charitateʒ.
Sic delinquentes ſeruili euadunt ſup⸗/
plicia dñoꝛum:dum pꝛo eis interuenit
Dulcedo filioꝛũ Sic te omnipotens pa
ter per omnipotentẽ filij charitatẽ po⸗
ſtulo:educ de carcere ad confitendum
nomini tuo animaʒ meam: libera me a
dincłis peccatoꝛũ:per coeternum flagi
to vnicuʒ tibi natũ meq; cui ꝓppꝛia meri
ta letalẽ minantur ſnĩiam pꝛecioſſſime
ad dexteram tuã cõſedentis pꝛolis ĩter
pellatione reſtaura placatus ad vitaʒ.
Quem enĩ aliũ dirigã interceſſoꝛẽ tibi
neſcio niñ hunc qui eſt pꝛopitiatio pꝛo
peccatais noſtris:qui ſedet ad dexterã
tuã interpellans ecce aduocatus meus
apud te deũ patrem.Ecce pontiłex ſum
mus qui non alieno eget expiari ſãgui
ne:qui pꝛopꝛio refulget perfuſus cruo
re:Ecce hoſtia ſancta bene placens ⁊ ꝑ
fecta in odoꝛem ſuauitatis oblata ⁊ ac
cepta.Ecce agnuſ ſine macula:qui coꝛã
ſe tondẽtibus obmutnit:qin alapis ce⸗/
ſus ſputis illitus:oppꝛobꝛijs affectꝰ os

-

ſuũ non aperuit:en qui peccatũ non fe

cit:peccata noſtra pertulit:⁊ lãguoꝛes
noſtros ſuo liuoꝛe ſanauit. Pi cre
ꝛeſentat hõ pf̃i paſſionẽ filij. Karvf.
BSvpice pater pie pijſſimũ filiuʒ
pPpe,o me tã impia paſſum: reſpi
Ace pijſſime rex quiſ patitur ⁊ re
iniſcere pꝛo quo patitur. Nõne hic ẽ·
mi one inocens ille quẽ vt ſeruuʒ redi
meres filiũ tradidiſti: Nũquid non au
ctoꝛ vite hic ẽ qui vt ouis ad occiſionẽ
ductus tibiq; vſq; ad moꝛtem obediẽs
factus atrocius non timuit necis genꝰ
ſubire: Recole totius ſalutis diſpenſa
toꝛ qꝛ hic ẽ ipſe quem ⁊ ſi tua virtute ge
nuiſti mee tamẽ infirmitatis participẽ
fieri voluiſti. Uere hec ẽ tis deitaſ que
meã induit naturaʒ:crucis aſcẽdit pati
bulũ qui ĩ aſſũpta carne triſte tulit ſup
pliciũ. Reduc deus meꝰ oculos tue ma
ieſtatis ſuper opus ineffabilis pietatis:
intuere dulcẽ natũ toto coꝛpoꝛe exten
ſuʒ:cerne manus inoxias pꝛomanãtes
ſanguine:⁊ remitte placatꝰ ſcelara que
patrarunt manus mee. Conſidera in⸗
erme latꝰ crudeli perfoſſũ cuſpide:⁊ re
noua me ſacro fonte quẽ ĩde credo flu
xiſſe. Uide ĩmaculata veſtigia que nõ
ſteterunt in via peccatoꝛũ ſed ſẽper am
bulauerunt in lege tua diris cõfixa cla
uis:⁊ perſice greſus meos in ſemitis tu
is ⁊ fac me odio habere benignus oẽs
vias iniquitatis:vida iniquitatiſ amoue
ame:⁊ fac me ꝓpitiꝰviã veritatis elige⸗
re.Oꝛo te rex ſanctoꝛũ per hunc redem
ptoꝛẽ meũ fac me currere viam manda
toꝛũ tuoꝛũ vt ei valeã ſpũ vniri:q mea
nõ hoꝛꝛuit carne veſtiri.Nũq̃d nõ atẽ⸗
dis pie pater adoleſcẽtis filij chariſſimi

caput niuea ceruice deflexa pᷣcioſñſſimã

reſolutü in moꝛteʒ.Aſpice mitiſſune cõ
ditoꝛ dilecte ſobolis bumanitatẽ:⁊ mi
ſerere ſuꝑ infirmi plaſmatis debilitateʒ

.R

ãadet nudatum pectus:rubet cruentũ
latus:tenſa arent viſcera:coꝛa laguẽt
lumina:regia pallẽt oꝛa: ꝓcera rigent
bꝛachia:crura pendent marmoꝛea. Ri⸗
gat terebꝛatos pedes beati ſanguĩs vn
da. Specta gloꝛioſe genitoꝛ gratiſſime
ꝓlis lacerata mebꝛa:⁊ memoꝛare bẽi⸗
gnus que mea ẽ ſubſtantia:conſpicare
dei hois pena:⁊ releua cõditi hoĩs mi⸗
ſeriã. Uide redẽptoꝛis ſupplicium:⁊ re
mitte redẽpti delictũ. Hic eſt one quem
. Pyrerteccata ppłi ꝑcuſſiſti:lʒ ipᷣe ſit di
ectus ĩ quo tibi bñ ↄplacuiſti:hic è ille
inocens ĩ quo dolus nõ ẽ inuẽtus:⁊ ta

Uid cõmiſiſti dulciſſime puer
t ſic iudicareris: Quid cõmiſi.
i amàtiſſume iuuenis vt a ðo
ſic tractareris:Quod ſcelus tuuʒ: q̃ no
xa tua:q̃ cauſa moꝛtis:que occaſio tue
dãnatõis:Ego enĩ ego ſũ tui plaga do
loꝛis:tue culpa occiſõis.. Ego tue moꝛ
tis meritũ:tue vindicte flagitium. Ego
tue paſſiõis liuoꝛ tui cruciatꝰ laboꝛ mi
ſerabilis cẽſure ↄditio:⁊ ineffabilis my
ſt erij diſpoſitio. Peccat iniquꝰ⁊ punit
luſtus:delinquit reꝰ vapulat ĩnocens
offendit ĩpius ⁊ dãnat᷑ pius:qð meret
malus patitur bonus:qð ꝑpetrat ſᷣuus
exoluit oñs:qð cõmittit homo ſuſtinet
deꝰ.Quo nate dei quo tua deſcẽdit hu
militas: Quo tua flagrauit charitas:q
ꝓceſſit pietas:quo excreuit benignitas
quo tuꝰattigit amoꝛ:quo ꝑuenit com/
paſſio: Ego eni inique egitu pena mul
ctaris.Ego facinꝰ admiñ tu vltiõe ple
cteriſego crimẽ edidi:tu toꝛture ſubijce
ris:ego ſuꝑbiui:tu huiliaris: ego timui
tu atrenuaris: ego inobedies extiti: tu
obediẽs ſcelus mnobediẽtie luiſ:ego gu

QRDedicatiões.

le ꝑui tu inedia afficieriſ:me ad Alicitaz

men int iniquos depitatus eſft.
/Bicnsroönoltir bomopaine
paſſionis. Ca.vij.

concupiſcentiã rapuit arboꝛ:te pfecta
charitaſ ouxit ad crucc:ego te pᷣſumpſi
vetitũ:tu ſubiſti eculeũ: ego delectoꝛ ci
bo tu laboꝛas patibulo:ego fruoꝛ deli
tijs:tu laniaris clamis:ego pomi dulce
dinẽ tu felix: guſtas amaritudinẽ mihi
aridens cõgaudet eua tibi ploꝛans cõ
patit᷑ maria:ecce rex głie:ecce mea im
pietas:⁊ tua claret pietas.Et mea iniu
ſticia ⁊ tua liquet iuſticia. Quid rex me
us ⁊ deus meꝰ qͥd retribuã tibi ꝓ oĩbꝰ
q̊ retribuiſti mibi:: Nõ eni inueniri po
teſt in coꝛde hoĩs qð ↄdigne talibus re
ferat᷑ pᷣmijs.Nunqd ſagacitas machĩa
ri põt hũana: cui cõparet᷑ miſeratio di
uina: Nec è creature melioꝛi officium
ꝰ iuſte creatoꝛis recõpenſet pᷣſidiuʒ:ẽ
at deus iu hac tua admirabili dipenſa⸗
tione:ẽ cui fragilitas mea ĩ aliqꝰ ſuppe
ditet ſi tua viſitatõe cõpuncta mẽs car
nem ſuã crucifigat cũ vitijs ⁊ ↄcupiſcẽ
tijſ. ⁊ hoc ſi a te ↄcedit᷑ q̃ñ iã tibi incipit

cõpatiqꝛ ⁊ tu ꝓ pctõ dignatꝰ es moꝛi.
Sicq; ꝑ interrioꝛis hois victoꝛiã te du

ce armabit᷑ ad exterioꝛem palmã quas
tenꝰdeuicta ꝑſecutiõe ſpũali nõ verea
ꝓ amoꝛe tui ſubijci gladio mãli. Ita ex
iguitas ↄditõis ſi tue cõplaceat pietati
magnitudini valebit ꝓ viribꝰreſpõdere
creatoꝛis:⁊ hec celeſtis medicina bone
ieſu:ᷣ tui ãtidotũ amoꝛis.Oꝛo te ꝑan⸗
tiqᷓs miſericoꝛdias tuas ĩfüde vłneribꝰ
meis qꝰ reiecta viperee ↄtagiõis ille ĩte
gret me incolumitati pᷣſtine quo guſta
tũ tue nectar ſuauitatiſ faciat me illece
bꝛoſa mũdi toto affectu öſpicere ⁊ nul
la eiꝰaduerſa ꝓ te foꝛmidare: memoꝛq;
perpetue nobilitatis ſemper faſtidiam
ventos huius tranſitoꝛij tumoꝛis.
Mibil queſo ſine te mihi oulce/⸗
ſcat nihil complaceat: nil pꝛecioſum:

nil pꝛeter te mihi arrideat ſpecioſum:
Vileſcant obſecro abſte mihi oĩa:ſoꝛde
ant vniuerſa. Quod tibi auerſum ẽ ſit
mibi moleſtũ:ſit ⁊ bene placitũ ĩdefici
ens deſideriũ:tedeat me gauder̃ ſine te
2 delectet cõtriſtari ꝓ te. Sit mihi no
mẽ tuũ refocilatio ⁊ memoꝛia tua cõ
ſolatio:fiãt mihi lachꝛyme mee panes
Die ac nocte iueſtigãdo iuſtificationes
tuas.ſit mibi bonũ lex oꝛiſ tui ſuꝑ milia
auri ⁊ argenti. Sit obedire tibi amabi
le:⁊ reſiſtẽ tibi execrabile. Rogo te ſpeſ
mea.ꝑ oẽs pietates tuas:vt ꝓpitier im
pietatibus meis. Adaperi aures meas
mãddatis tuis:⁊ ne declines flagito per
nomẽ tnũ ĩ verba malicie coꝛ meuzʒ: ad
excuſandas excuſatiões ĩ peceatis. Pe
toct per admirabilẽ bumanitatẽ tuaʒ

ne veniat mihi pes ſuꝑbie ⁊ manꝰ peco⸗

catoꝛis nõ moueat me. ic expo
nit homo deo patri paſſioneʒ filij ĩ ſuã
teconciliationem. Lap. vij.
Ece oĩpotens deus pater oñi
mei diſpone benignus: queſo
miſerearis mei qm qᷣcquid pꝛe
js in tuli. quicqd cha
riꝰ repperi ſuppliciter pꝛeſentaui. Nie
bil mihi reliqͥ quin tue expoſueri maie
ſtati: nihil iaʒ ſuꝑeſt qõ adijciam qꝛ to
taz tibi delegaui ſpem meam. Dirxi rex
tibi aduocatũ meũ dilectũ filiũ tuũ: mi
ſi gloꝛioſã ꝓgeniẽ inter me ⁊ te media
toꝛc.miſi inq; interceſſoꝛem ꝑ quẽ cõ
fido veniã. miſi verbis verbuʒ quẽ pꝛo
meis dixi miſſũ factis ⁊ numeraui tibi
ſanctiſſime ſobolis paſſionẽ quã ꝓme
credo fuiſſe ꝑpeſſ credo a te miſſã dei
tatẽ meã ſuſcepiſſe bumanitatẽ ĩ qua
dignũ duxit alapas:vincula:ſputa: irri

fioneſ ꝑferre:nec ñ crucẽ clauos telũ

ſuſcipere: hanc olim ifatie vagitibꝰ de

molit: puericie pãnis aſtricta: iuuentu

tis ſudoꝛibus vexataʒ:ieiunijs macera
tã:vigilijs afflictã:itineribꝰ feſſã poſtea
affectã flagris:laceratã ſupplicijs:õpu
tatam cũ moꝛtuis.Ditauit gloꝛia reſur

rectionis:iceloꝛum gaudio iĩiduxit:⁊ in

Ixtera tue celſitudinis collocauit. Hec
placatio mea ⁊ ꝓpitiatio tua. Hic attẽ
de pius quẽ genueris filiũ:⁊ quẽ rede
meris ſeruũ:hic aſpice factoꝛẽ ⁊ ne de
ſpicias facturã. Amplectere ſerenꝰ pa
ſtoꝛem ⁊ reſpice miſericoꝛs allatã pꝛo

pꝛijs humeris ouc. hic ẽ ipſe fideliſſunꝰ

paſtoꝛ ille qui dudũ errabundã per ab
rupta montiũ:ꝑ pꝛecipitia valliũ:mltis

queſierat varijſque languoꝛibus. Qui

que iĩ moꝛienti iã ꝑ longexilia defici
enti:tñ ĩuẽte gandẽs ſe ſuppoſuit ⁊ mi
ro ſibi ãnixu charitatis in vexande con
fuſonis abiſſo leuauit:pijſque aſtrictã
cõplexibus ad nonagintanouẽ vnam
que perierat repoꝛtauit.Ecce domine
mi rex oeꝰ omnipotẽs:ecce paſtoꝛ bo

nus refert tibi q ↄmiſiſti ei. Suſcepit

te diſponẽte ad ſaluandũ bominẽ di⸗
ſponentẽ quẽ tibi reſtituit omni labe
ĩmunem.Ecce tnũ tibi chariſſimus na
tus plaſma recõciliauit qð a te pꝛocul
oeuiauit. En gregi tuo paſtoꝛ mitis re
foꝛmat qð pꝛedo violentus abegerat.
Reddit tuis conſpectibus ſeruũ quem
ſua fecerat conſcientia fugitiuũ:vt qui
per ſe meruit penitentiam per factiõeʒ
buius mereatur veniã. Cuiq; pꝛo cul
pis ſupererat gehẽna:tanto ouce ia cõ
fidat reuocari ad patriã:potui per me
te pater offendere:ſed non valui ꝑ me
placare. Yactus ẽ adiutoꝛ meus deus
meus tuus dilectus filius meam parti
cipiãs humanitatem vt curaret ĩfirmi
tatem:quatenuſ vnde cauſa emerſerat
offenſionis:inde tibi imolarʒ ſacrificiũ
laudiſ:meq; ꝑ hoc redderet tue pietati

.
4 B

placabile: quo ſe⸗

ſemper mee ſubſtãtie ſe oſtenderet eſſe

2ſoꝛtẽ:ecce ſpes mea:ecce tota fiducia
mea. Si me ꝓ mea vt dignuʒ ẽ deſpicis
iniquitate reſpice ſaltẽ miſericoꝛs ꝓv
lecte ſobolis charitate. Attende ĩ filio p

pitieris ſerno:vide carnis ſacramẽtũ ⁊

remitte carnis reatũ:quotiens beate ꝓ
lis tibi patent vulnera:oeliteſcant obſe

cro ſcelera mea.Qnotiẽs rubet pᷣcioſuſ
pio de latere ſanguis diluat᷑ obſecro la
bes mee pollutõis.Et qꝛ caro laceſſiuit

ad iraʒ: caro reflectat iploꝛo ad miſeri

coꝛdiã ⁊ ſicut me caro ſeduxit ad culpa
caro deducat ad venia. Multũ nanq;

eſt qõ mea weret ipietas: longe ãt ma

ius qð redẽptoꝛis mei repoſcit iure pie
tas. Magna enĩ ẽ mea iniuſticia:q; vo
maioꝛ redẽptor ĩ iuſticia:Quãto nãq;
eſt ſuperioꝛ deus homine:tãto mea ma
licia eſt inferioꝛ eius bonitate:aut qua⸗
litate ⁊ quantitate.Quid enĩ deliquerit
homo:qꝙ non redemerit filius dei factꝰ
homo: Que tanta ſuꝑbia tumeret:quã
non tanta humilitas ſterneret:Quod⸗
nã tantũ moꝛtis imperium:qð nati dei
non deſtrueret moꝛtis ſupplicium:i

mirum deus meus ſi equa lãce delicta

peccantis hominis ⁊ redimentis gratia
liberentur auctoꝛis non tam oꝛens ab
occidente ſeu inferioꝛi ſeparatur ſuꝑiui
a ſũmo celi cardine. Jam lucis optime
creatoꝛ iam culpis ignoſce meis:pꝛo di
lecti filij laboꝛibus ĩmenſis. Jam eins
queſo pietati mea impietas:eius mode
ſtie mea peruerſtas:⁊ mãaãſuetudini do
netur ferocitas. Ja ſua humilitas meaʒ
ſuperbiam: patientia impatientiam:be
nigĩtas duritiam: obedientia inobediẽ/
tiam tranquilitas ĩquietudinem: oulce

do amaritudinem ſuauitas ram: chari
tas lucrifaciat crudelitatem De in

uocatione ſpiritus ſancti. & Ca. x.

m diuini amoꝛis numiniſpa
tris omnipotentiſ pꝛoliſq; bea
tiſſime ſancta cõmunicatio pa
raclyte ſpiritus:merentium conſolatoꝛ

clemẽtiſſime:iã coꝛdis mei penetralibꝰ

potẽti illabere virtute:⁊ tenebꝛoſa que
que larl neglecti latibula:coꝛuſci lumi
nis fulgoꝛe piꝰ habitatoꝛ letifica:tuiq;
roꝛis abondantia longo ariditatis mar
centia ſqualoꝛe viſtãdo fecunda. Sau
cia interioꝛis hominis arcana tui amo⸗
ris iaculo ⁊ toꝛpentis medullas iecoꝛiſ
flãmis ſalutaribus penetrando ſnccẽde
ſanctique feruoꝛis igne illuſtrando mẽ
tis ⁊ coꝛporl vniuerſa depaſce pota me
toꝛente voluptatie:vt nil iam munda
noꝛuʒ deguſtare libeat venenat oulce⸗
dinis. Judica me ⁊ diſcerne cauſã meã
de gente nõ ſacta:doce me qꝛ deꝰ meꝰ
es tu facere voluntatẽ tuã.Credo ergo
qꝛ quẽcunq; ĩhabitaris patris ac parit᷑
filij domiciliuʒz condis deus te merebit᷑
hoſpitem quoniaʒ per te pater ⁊ filius
apud euʒ faciet manſionẽ. Ueni iaʒ ve
ni benigniſſime dolentis anime conſo
latoꝛ:pꝛotegens in oppoꝛtunitatibus
tribulatiõe adiutoꝛ:veni foꝛtitudo fra⸗
gilium:releuatoꝛ labentiuʒ:veni humi
liũ doctoꝛ. ſuperboꝛuʒ deſtructoꝛ:veni
oꝛphanoꝛũ pius pater:viduarũ oulcis

iudex:veni ſpes pauperuʒ: refocilliatoꝛ

deficientiũ:veni nauigantiũ ſidus nau⸗
fragij poꝛtus:veni omniũ viuentiũ ſin⸗
gulare decus moꝛientium vnica ſalus.
Ueni ſanctiſſime ſpirituſ.veni ⁊ miſerẽ
mei:apta me tibi ⁊ condeſcende pꝛopi
tiꝰ mihi:vt meatue magnitudini exigui
tas:roboꝛiq; tuo imbecillitas ſecunduʒ
multitudinẽ tuaruʒ cõplaceat miſerati
onum. WBeanio leni dei de ſe hu⸗
militer ſentientis. AALap. x.

„

Lio dñe ſcio ⁊ fateoꝛ qꝛ nò ſuʒ
dignus quẽ tu diligas: ſed cer
te tu nõ es idignus quem ego

diligã. Indignus quidẽ ſuʒ tibi ſeruire

ſed tu nõ es indignus ſeruitio creature

one:da ergo mihi dnevnde tu es dignꝰ

⁊ ego ero vignus vnde ſuʒ indignus.
Fac me quõ vis a pctis ceſſare:vt quõ

debeo poſſim tibi ſeruire:concede mibi

ſic cuſtodire ⁊ regere ⁊ finire vitã meaʒ
vt ĩ pace doꝛmiã ⁊ in te requieſcã: pᷣſta
mihi ĩ finẽ vt me excipiat ſõnus cuʒ re

quie:requies cũ ſecuritate:ſecuritas in

e. Amẽ.
Oꝛatio ad ſanctã trinitatèᷣ.
E patrẽ ingenitũ: te filium vni
genitũ:te ſpũm ſcm̃ paraclytũ
ſcãʒ ⁊ indiuiduã trinitatẽ toto
ꝛde ? oꝛe ↄfitemur laudamus atque
bñdicimꝰ: tibi gloꝛia ĩ ſcla. Amen.
VConfeſſio oĩpotẽtis dei ⁊ maieſta
tis eluſ,dem. ( ⁵j
Umma trinitas:virtus vna: ?
Rindiſcreta maieſtas: deus nr ð
– uſ oĩpotẽs:ↄfiteoꝛ tibi ego Vlti

*½

mpuoꝝ tuoꝝ ⁊ exiguũ mẽbꝝ eccłe tue

ofiteoꝛ ⁊ bonoꝛifico te ðbito ſacrificio
laudis: ꝓ ſcire ⁊ poſſe qð mihi tantillo
donare dignatus es.Et qꝛ exterioꝛa mi
bi munera deſunt q̃ poſſint offerri: ea
que ĩ me ſunt vota laudatõis ex dono
milſericoꝛdie tue ecce libẽs atq; ouans
offero tibi: de fide nõ ficta ⁊ cõſcia pu
ra. Credo igitur te ex toto coꝛde rex ce⸗

li ⁊ terre oñe:⁊ oꝛe ↄfiteoꝛ patrẽ ⁊ filiũ

⁊ ſpũʒ ſcm ĩ perſonis trinũ:⁊ ĩ ſubſtan⸗
tia vnũ:verũ oeũ oĩpotentẽ:vniꝰ ſimpli
cis ⁊ ĩ coꝛpoꝛee ĩuiſibilis ⁊ ĩ circũſcrip⸗
te nature. Nihil te ſuperius aut ĩferius
maiuſue aliqͥd hñtẽ:ſ ꝑ oẽꝛ moduʒ ſine
dbefoꝛmitate ꝑfectũ:ſine quantitate ma

gnũ:ſine qualitate bonũ: ſine me ſempi

ternuʒ: ſine moꝛte ditã: ſine infirmitate
foꝛtem: ſine mendacio veritas: ſine ſitu
vbiq; pꝛeſẽtẽ: ſine loco vbiq; totũ:fſine
extenſione oĩa implentẽ:hine cõtracti/
one vbiq; occurrẽtẽ:ſine motu oĩa trã
ſcendentẽ:ſine ſtatu ĩtra omnia manẽ
tẽ:ſine indigentia oĩa creantẽ:ſine labo
re omnia regẽtẽ: ſine tui initio omnibꝰ
initia dantẽ:ſine tui mutatione omnia
mutabilia facientẽ: in magnitudine in⸗
finitũ:in virtute omnipotentẽ:in boni⸗
tate ſũmuʒ:in lapientia inextimabileʒ:
in conſilijs terribile:in iudicijs iuſtũ:in
cogitation ibus ſecretiſſimũ: in verbis
deraceʒ: in operibuſ factũ:in miſericoꝛ
dija copioſũ:erga delinquentes patien
tiſſimũ:erga penitentes puſſimũ:ſemꝑ
eundẽ ipſù eternũ ac ſempiternum im⸗
moꝛtalẽ atq; incõmutabilẽ:quem nec
ſpatia dilatant: ne bꝛeuuas locoꝛũ an
guſtat: nec receptacula vlla coaꝛtant:
nec volũtas varia: nec neceſſitudo coꝛ⸗
rũpit:nec meſta perturbãt:nec leta de⸗/
mulcent. Cui nec obliuio tollit:nec me
moꝛia reddit: nec pꝛeterita tranſeunt:
nec futura ſuccedũt.Cui nec oꝛigo ini⸗
tiũ nec tꝑa ĩcremẽtũ:nec caſus finẽ da
bit:ſed ante ſecula ⁊ ĩſeculis ⁊ ꝑ ſecula
in eternũ viuis:⁊ eſt tibi perẽnis lauſ⁊
eterna gloꝛia ſũma poteſtas ⁊ ſingula
ris honoꝛ perpetuũ regnum ⁊ ſine fine
ĩperiuʒ per infinita: ⁊ ĩdefeſſa ⁊ ĩmoꝛta
lia ſecula ſeculoꝛũ amen. ualiter
generi bumano dignatuſ eſt ſubuenire
deus pater ⁊ de verbi incarnatõe
tiarũ actione. a. xij.
1 Ucuſq; opᷣs deus trinitatis
oꝛdis mei ĩſpectoꝛ ⁊ ſcrutatoꝛ
feſſus ſũ oĩpotentiaʒ maieſta
tis tue ⁊ m̃eieſtatẽ oĩpotentie tue: nüc
aũt qualiter humano generi ſubuenire
dignat es ĩ fine ſecloꝝ ſiẽ coꝛde credo

J.

– —ð ʒʒ
2

ad iuſticià: ita oꝛe coꝛã te cõfiteoꝛ ad ſa

lutée.Tu quidẽ deuſ pater ſoluſ nüqᷓ; -

nuſqᷓᷓ legeris miſſus:de ſilio ãt tuo ita

ſcribit aplus. Cuʒ aũt venit plenitudo

tpis miſit deus filiũ ſuũ.Cuʒ dicit miſit

ſatis oñdit qꝛ ĩ hũc mũdũ miſſus adue
nit cũ de maria ſꝑ virgine natꝰ verus

pfectꝰ hõ ĩ carne apꝑuit.Sʒ qͥdẽ qð de
illo enãgeliſtaꝝ pᷣcipuꝰait: ĩ mũdo erat
⁊ mũdus ꝑ ipſũ facius ẽ: Illuc vo miſ⸗
ſus ẽ ꝑ humanitatẽ vbi ſp fuit ⁊ ẽ ꝑ di⸗
ninitatẽ. Quã videlz miſſionẽ opus eſſe
totius ſancte trinitatis toto coꝛde cre/
do ⁊ oꝛe ↄfiteoꝛ. Quõ aũt nos amaſti
pr̃ ſcẽ ⁊ bõe:quãtũ nos dilexiſti pie cõ
ditoꝛ ꝗͥ ẽt ꝓpꝛio filio nõ pepciſti: ſʒ pꝛo
nobis ĩpijs tiedidiſti illũ ſubditꝰ tibi il
le fuit vſq; ad moꝛtẽ:moꝛtẽ aũt crucis:
tollẽs cyrographum pctõꝝ nr̃oꝑ ⁊ affi
gẽs illõ cruci. Crucifixit pctũʒ ⁊ occidit
moꝛtẽ vnꝰ ille int᷑ moꝛtuos liber: pote⸗
ſtatẽ habẽs ponẽdi aĩaʒ ſuã ꝓ nobis ⁊ꝛ

iteꝑ ſumẽdi eã ꝓ nobis:tibi victoꝛ ⁊ vi

ctima:⁊ iõ victoꝛ quia victima tibi ſacer
dos ⁊ ſacrificiũ.Et iõ ſacerdos qꝛ ſacri
ficiũ:merito mihi ſpes valida ĩ illo eſt:
qꝛ ſanabis oẽs langnoꝛes meos b eum
q ſedet ad dexterã tuã: ⁊ iterpellat pꝛo
nobis. Lãguoꝛes qppe mei dñe magni
ſut mlti:multi ſũt ⁊ magni:hʒ.n. mul
ta ĩ me pᷣnceps mũdi huiꝰ:ſcio ⁊ fateoꝛ
Sʒ rogo te libera me ꝑ ſedeètẽ ad dexte
rã tuã redẽptoꝛẽ nr̃uʒ: ĩ quo nihil ſunz

potuit iuenire. Per ipᷣm me iuſtifica qᷓ

pctm̃ nõ fecit:nec ĩuentꝰ ẽ dolus ĩ one

eius:p ipſũ caput nr̃ʒ ĩ quo nulla ẽ ma

cula libera mẽbꝛũ eius Iʒ exiguũ ⁊ ĩfir⸗
mũ: libera q̃ſo me a peccatis:vitijs cul⸗
pis ⁊ negligẽtijs meis. Reple me tuiſ ſã

„

ctis virtutibꝰ 2 fac me bonis pollẽ mo
ribꝰ:fac me ĩ ſcis oꝑibꝰꝑꝑ nomẽ tuũ
Euerare vſq; i ſinẽ m tuaʒ voluntate,

Æeditatiões.

Unde gratias agim tibi clemẽtiſſime
⁊ benigniſſime amatoꝛ hoĩum deus: qᷣ

De ſiducia qu habere dʒ aia in dño
ieſu atq; eius paſſione. 7*

caro fieret ⁊ hitaret in nobisSʒ deſpa
re iã nõ audeo:qꝛ cũ inimici eſſemꝰ re⸗
conciliati ſumus ꝑ moꝛtẽ filij tni. Quã
to magis ſalui facti ſumꝰꝑ eũ.Oĩs nãq;
ſpes ⁊ torius fiducie certitudo mihi eſt
ĩ pꝛecioſo ſanguine eiꝰ:q effuſus eſt ꝑꝑ
nos ⁊ pꝛopter ſalutẽ noſtram. In ipſo
reſpiro ⁊ in ipſo ↄfiſus ad te peruenire

deſidero:non habẽs meã iuſticiã ſ eaʒ

que ẽ ex filio tuo dño noſtro ieſu xpᷣo.

„

ꝑieſum xpᷣm filiũ tuũ dñm noſtrum:et
cum non eſſemus potenter feciſti noſ:
⁊ cũ perditi fuiſſemus culpa noſtra mi
rabiliter recuperaſti nos. Gratias ago
pietati tue ⁊ multaſtibi gr̃as refero ex
totis pᷣcoꝛdijs meis qͥ ꝑꝑ tuã ĩenarra
bilẽ dilectionẽ qua nos miſeros ⁊ idi⸗
gnos mirabili bonitate amare dignatꝰ
es. Miſiſti eni vnigenitum tuũ ð ſinu
tuo ad publicũ nr̃m ſaluare nos pecca
toꝛes tũc filios ꝑditionis/Grati.
tibi ꝓ ſcã incarnatione ⁊ natuutate eiꝰ
⁊ per gloꝛioſa genitrice eiuſ:de qua ipᷣe
carnẽ aſſumere dignatus eſt ꝑꝑnos 2=

ꝑꝑ noſtram ſalutem vt ſicut verus deꝰ H

ex veo:ita verus hõ ex boĩe eſſet/gr̃as
tibi ago ꝓ paſſione ⁊ cruce eius ꝓ moꝛ
te ⁊ reſurrectione eius: ꝓ aſcenſiõe eiuf
ĩ celũ:⁊ ſede maieſtatis eius ad dexte⸗
rã tuã. Ipᷣe eni qdrageſimo die p⸗ re⸗
ſurrectionẽ ſuã aſcẽdẽs vidẽtibus diſci
plis ſuꝑ oẽſcelos ſedeſq; ad ᷣxtaʒ tuã
ſpm̃ ſcm ſʒ pmiſſionẽ ſuã ĩ filios adop
rõiſ effudit.graſtibi ago ꝓ ſacratiſſima
Ula effuſõe pᷣcioſi ſagumis eiꝰ qꝰſumꝰ

Capi.xiij.

Eſpare vtiq; potuiſſes ppter ni
mia petà mea ⁊ infinitas negli
gentias meas:niſi vbũ tuũ deꝰ

ratias ago

Nanada Arnie.

—2— –— 6 „
FE e

aa Faan

Bpeaſtoee W *
”ü 6

2

Serteen: r
— . 7 * „
* 7

redẽpti ſimul ? ꝓ ſacroſcõ ꝛ viuifico guid tibi retribuere poſſumus deus no
myſterio coꝛpoꝛii ⁊ ſãguĩs ei:quo quo ſter:ꝓ tantis bñficiis miſericoꝛdie tue
ndie ĩ eccla tua paſcimur ⁊ potamur: - quas laudes quaſue grãꝝ actões:Etiäãv
abluimur: ⁊ ſcifſicamur ⁊ vnius ſũme di ſi illa btõꝝ angeloꝝ ſcia ⁊ potentia no⸗
ninitatis participes efficimur. Grãs tibi bis foꝛet:nibil tamen dignum tante pie
ago ꝓ bac tua mira ⁊ lenarrabili chari tati ⁊ bonitati tue recõpenſare valeam
tate:qua nos ĩdignos ſic amaſti 2 ſal⸗ Sz certe ſi oĩa mẽbꝛa noſtra vterent in
uaſti ꝑ vnicum dilectũ filiũ tuũ:ſic.n.di liguas ad rependẽdas tibi debitas lau
lexiſti mudũ vt vnigeniũ tuũ dares vt des nequaq; ſufficeret exiguitas noſtra
oĩs qui credit ĩ eũ nõ ꝑeat ſ heat vitaz Supeminet. n. oẽz ſciaʒ tua inextimabi⸗
et᷑nã. PHec ẽ aũt vita eterna vt cognoſca lis charitas:quã oſtẽdiſti nobii ĩdigniſ
mus te ven deũ ⁊ quẽ miſiſti ieſuz xm ꝓ ſola bonitate ? pietate tua. Filius nã
ꝑ fidẽ rectã ⁊ cõdigna fidei oꝑa. q tuus deus noſter nõ angelos i ſene
De imenſa charitate patris etrni abꝛae appꝛehẽdit: aſſimilatus nobis ⸗
ad genus humanũ. (Ia. xuij. oia abſch peccato human itaq; nõ an
MWwmẽſa pietas ⁊ ĩextimabilis gelicã ſuſcipiẽs naturã:⁊ eã ſtola ſcẽ re
charitas:vt liberares vᷣnũ filiũ furrectiõis æ imoꝛtalitatis gloꝛificans
tradidiſti. Deuſ ſactus ẽ homo vexit ſuꝑ oẽs celos:ſuꝑ oẽs choꝛos an⸗
ot pditus homo de poteſtate demonuũ geloꝑ:ſuꝑ cherubin ſeraphi:collocãſ
erueretur q; benigniſſimus amatoꝛ bo ad dexterã tuã:hãc aut laudat ãgeli:a⸗
minuʒ filius tuus deus noſter: cuius pi doꝛãt dnatões ⁊ oẽs virtutes celoꝝ tre
is viſceribus nõ ſatis viſuʒ eſt vt ſe ĩcli mũüt ſup ſe ⁊ ſuꝑ boĩeʒ deũ. Pec nempe
naret: factus homo de vera virgine: niſt mihi tota ſpes ⁊ oĩſq; fiducia. Eſt enĩ ĩ
etiã ſubiret crucis ſuppliciũ effuſo ſan⸗ ipſo ieſu xpᷣo dño vniuſcniuſh nĩz poꝛ
guine pꝛopter nos ⁊ pꝛopter noſtrã ſa tio:caro ⁊ ſanguis. Ubi g poꝛtio mea re .—⸗“
ſutẽ. Uenit pius deus:venit pꝛo pieta⸗ gnat:ibi me regnare credo ĩ caro
te ⁊ bonitate ſua:venit querere ⁊ ſal⸗ mea gloꝛificat᷑:ibi glioſũ m ſſe cogno
nuʒ facere quod perierat. Queſiuit ouez ſco. Ubi ſãguis meꝰ onatur:oñnari me ſẽ
perditaʒ: queſuit ⁊ inuenit: ⁊ humeris tio. Quàuis peccatoꝛ ſim: ð hac cõione
ſuis repoꝛtauit ad caulas gregis pius gre nõ viffido: ⁊ ſi pctã mea me pbibẽt
dominus: vere multum mitis paſtoꝛ ſubſtãtia mea requirit. Et ſi delicta mma

O charitas:O pietas quis audiuit talia excludũt nature cõio non repellu. Nõ
quis ſuper tãta miſericoꝛdie viſcera nõ eni tà imitis eſt onñs vt obliuiſcat᷑ hoĩs

obſtupeſcat:quis non miretur: quis nñ ⁊ ſi memierit ipſius quẽ ipſe geſtat:vt ⁊
colletetur pꝛopter nimiam charitatem quẽ mei cã ſuſcepit ei ea nõ me redqrit:
tuaʒ qua nos dilexiſti:miſſti filium tu⸗ Mitis vo ⁊ valde benignꝰ ẽ dñs deus
um in ſimilitudinem carnis peccati: vt n:⁊ diligit carnẽ ſuã:membꝛa ſua ⁊ vi
de peccato danaret peccatu ʒ: vt nos ef ſcera ſua in ipſo deo ⁊ vño nr̃o ieſu xpᷣo
ficeremur iuſticia tua ĩ ipſo. Ipſe enim oulciſſimo benigniſſimo atq; clemẽtiſ⸗ “
derus agnus ĩmaculatus q abſtulit pec ſimo in quo reſurreximus ? lam celos a
cata mũdi:qͥ moꝛtẽ noſtraʒ moꝛiẽdo ̊ ſcẽdimus ⁊ iam in celeſtibus ↄſedimus
ſtruxit: ⁊ vitã reſurgendo reparauit/Sʒ caro noſtra nos diligi hẽmus autem

, „1.. 1. 1 A *. ſt ?l 1eEEre 4E

—
.

——,&ↄ—ã 3

ſanguinis noſtri pꝛerogatiud in ipo ſu⸗
mus aũt membꝛa eius:⁊ caro eius: ipᷣe
deniq; ẽ caput noſtrũ ex quo totuʒ coꝛ
pus ficut ſcriptũ eſt os ex oſſibꝰ meis:
⁊ caro de carne mea:⁊ erunt ouo ĩ car
ne vna.Et nemo vnqu carnẽ ſuaʒ ho⸗
dio habet:ſp fouet ⁊ diligu eâ. Myſte⸗
rium hoc magnuʒ ego dico in xpᷣo ⁊ in
eccleſia ait apoſtolus. De duplici

xpᷣi natura qui ꝓ nobis miſeretur ?⁊ ꝓ
nobis interpellat. Kart.

Batias itacq; ago tibi labijs et
coꝛde:⁊ oĩ qua valeo virtute
ffinite miſericoꝛdie tue domĩe

deus noſter ꝓ omnibus miſerationibꝰ
tuis quibus mirabiliter nobis perditis
ſubuenire dignatus es per eundẽ filiũ
tuũ ſalnatoꝛẽ ⁊ recuperatoꝛẽ noſtrum
qui moꝛtuus eſt ꝑpꝑ peccata noſtra:⁊ re
ſurrexit ꝑꝑ iuſtiſicationem noſtram et
nunc vuuẽs ſine fine ſedet ad dexteram
tuã ⁊ interpellat ꝓ nobis:⁊ ſimul tecũ
miſeretur qꝛ deus ex te patre coeternꝰ
⁊ cõſubſtantialiſ ibi ꝑ oĩa vnde poteſt
in pꝑpetuum nos ſalnare:ſed ſecũduʒ id
dqðò hõ ex qua parte minoꝛ te ẽ: data eſt
ei oĩs poteſtas ĩ celo ⁊ in terra:vt in no
mine ieſu omne genu flectatur:celeſtiũ
terreſtriũ ⁊ infernoꝝ:⁊ omnis ligua cõ
fiteatur qꝛ dñs ieſus xpᷣs in gloꝛia tua
deus pater oĩpotens.Ipſe quidem cõ
ſtitutus eſt a te iudex viuoꝝ ⁊ moꝛtuo
rũ:tu vero non iudicas quequã:ſed oẽ
iudiciũ dediſti filio tno ĩ cuius pectoꝛe
recondit ſũt oẽs theſauri ſcientie ⁊ ſapi
entie. Ipſe aũt teſtis ⁊ iudex eſt:iudex
2 teſtiſ quẽ nulla peccatrix ↄſcientia efᷣ
fugere poterit.Oĩa enĩ nuda ⁊ aꝑta ſũ
oculis eius ipſe ſane qͥ iniuſte iudicatꝰ
eſt iudicabit oꝛbẽ terre ĩ equitate ⁊ po
pulos in iuſticia/Genedico ego nomẽ
ſanctü tuuʒ in eternuʒ ⁊ gloꝛiſlico ex to

¶MBVeditatões.

to coꝛde meo oĩpotens ⁊ miſericoꝛſ de
mine ꝓ illa inenarrabili ⁊ mirabili cõ
iunctione diuinitatis ⁊ humanitatiſ in
vnitate ꝑſone ⁊ nõ alter deus:alter hõ
eſſet:ſed vnus idẽq; deus ⁊ hõ: homo

⁊ deus.Sed lʒ mirabili dignatione ver

bum caro factũ ſi::neutra tñ ex duabꝰ
naturis in aliã mutata eſt ſubſtantiaʒ:
trinitatis myſterio quarta nõ eſt addi
ta ꝑpſona:vnita quippe ẽ nõ cõſuſa der
bi oei hoĩſq; ſubſtantia:vt in deũ qð ex

nobis ſuſceptũ fuerat ꝑueniret:⁊ illud

qð nũqᷓ; fuerat idẽ ſemꝑ qð fuerat per

maneret.O mirabile myſteꝛiũ.O ienar

rabile cõmerciũ:o mira ſemꝑq; miran
da diuine ꝓpitiationis benignitas: ſer
ui digni non fuimus: ⁊ ecce filij dei fa
cti ſumꝰ:heredes quidẽ dei coheredes
aũt xpᷣi. Unde hoc nobiſ:⁊ quid noſad
hoc:ſed rogo te clemẽtiſſime pater per
hãc ĩeſtimabilẽ pietatẽ bõitatẽ ⁊ chari

tatẽ tuã vt dignos nos facias multis ⁊

magnis pmiſſionbus eiuſdẽ filij tui do
mini nr̃i ieſu xpi. Maãda virtuti tue 2
ↄfirma HG̊ qð oꝑatꝰes in nobis perfice
quod cepiſti vt ad plenam tue pietatis

gram mereamur puenire. Fac nos ꝑ

ſpm̃ ſanctum intelligere ⁊ mereri ⁊ de

bito ſemper honoꝛe venerari hoc mas

—

gnũ pietatis myſteriũ qõ manifeſtatũ
eſt in carne iuſtificatum eſt in ſpiritu:

apparuit angelis:pᷣdicatũ eſt gentibus

Flci mundo:aſſumptũ ẽ ĩ glia.
De gr̃a quam habere debet hõ deo

ꝓ bñficio redẽptõöis. ꝙ Cap. xvi.
Uantum ſumus tibi debitoꝛes
dñe deꝰnoſter tanto redẽpti pᷣ
cio:tãto ſaluati dono ⁊ tã glo
ioſo adiuti bñficio:q;dtum a nobis mi

ſeris es timẽdus amandus benedicen⸗
dus latidãdꝰ honoꝛãdus ⁊ glificãduſ qͥ
noſ ſic amaſti ſic ſaluaſti ſic ſcificaſti ſic

—

fublimaſti. Eibi nempe debemus oõ ;

poſſumus: oẽ ꝙ viuimus: omne ꝙ ſa

pimus:ſed quis bʒ quid; nõ tunʒ. Tu
oñne deus noſter a quo bona cũcta ꝓce
duũt. ppter te ⁊ nomẽ ſanctũ tuũ.da no
bis ð bonis tuis vt ð boniſ ac datis ſer
uiamus tibi: ⁊ ĩ veritate placeamꝰ:atq;

debitas quotidie laudeſ repẽdamꝰtibi

ꝓ tãtis bñficijs mi ſericoꝛdie tue. Non
enim aliũde poſſumuſ tibi ſeruire neq;
placere niſi de tuo munere. Omne da
tũ optimũ ⁊ oẽ donũ perfectũ ð ſurſũ
eſt oeſcendens a te patre luminũ.Apõ
quem non eſt tranſmutatio nec viciſſi
tudinis obumbꝛatio. Domine deꝰ no⸗
ſter: deus pie deus bone:oeuſ omnipo
tenſ.:deus ineffabilis ⁊ ĩcircũſcripte na
ture:inſtitutoꝛ omniũ reꝝ: ⁊ dũi noſtri
ieſu xp̃i pater: qui eũdẽ dilectũ filiũ tu
uʒ miſiſti de ſinu tuo ad publicũ pꝛofi
cnũ noſtrũ ſuſcipere vitã noſtrã vt no
bis vonaret ſuã:eẽtq; ꝑfectus deus ex
te patre:⁊ ꝑfectus hõ ex matre:tot de
us ⁊ totus homo:vnus idẽq; chꝛiſtus
Eternus ⁊ temporal imoꝛtalis ⁊ moꝛ

talis creatoꝛ ⁊ creatus:foꝛtis ⁊ ifirmuſ

nutritoꝛ ⁊ nutrit:paſtoꝛ ⁊ ouis: tẽpo/⸗
raliter moꝛtuus ⁊ tecuʒ viuens in eter

nũ:ſuis dilectoꝛibus vite municipatuʒ

pꝓmittẽs de diſcipuliſ dixit. Quodcũqʒ;
petieritis patreʒ in nomine meo dabi
vobis:ꝑ ipʒ ſũmũ ſacerdotẽ ⁊ veꝝ põti
ſficẽ ⁊ bonum paſtoꝛẽ ꝗ ſe tibi obtulit ĩ
ſacriliciũ:ponẽs aĩam ſuã ꝓ grege ſuo
te rogo per ipſũ qui ſedet ad dexteram
tuam ⁊ interpellat te ꝓ nobis:redẽpto
rem ⁊ aduocatuʒ noſtꝝ pietati ⁊ boni
tati tue ſupplieo clemtiſſime ⁊ bẽigniſ
ſime amatoꝛ hominuʒ deus vt oes mi
bi cum filio tuo ⁊ ſancto tuo ſpiritu.te

in omnibꝰ benedicere ⁊ glorificare: cũ

—

—
= Sèðð e,: — O

4

multa coꝛdis contritõe ⁊ lachrymarũ
fonte:cum multa reuerentia ⁊ tremore
Quia quoꝛum vna eſt ſubſtantia. vnũ
eſt datũ. Sed quoniam coꝛpus qð coꝛ
rumpitur aggrauat animaz. excita que
ſo toꝛpoꝛẽ meuʒ tuis ſtimuliſ ⁊ fac me
ſtrenue perſeuerare ĩ pꝛeceptis ⁊ laudi
bus tuis die ac nocte. Tribue vt conca
leat coꝛ meum intra me: ⁊ in meditatõ
ne mea exardeſcat ignilſ.et quia ipᷣe tuꝰ
vnicus natus dixit. Nemovenit ad me
niſi pater qui miſit me traxerit eum Et
nemo venit ad patreʒ niſi per me:obſe
cro ⁊ ſuppliciter rogo.trabe me tu ſem
per ad ipſũ:⁊ ipſe me tandem perducat
ad te illuc:vbi ille eſt ĩ xtergꝗ tua ſedẽs
QUAbi eſt ſempiterna vita: ⁊ ſẽpiterne be
ata:vbi eſt amoꝛ perfectꝰ ⁊ timoꝛ nul
lus.vbi eſt dies eternus:⁊vnus omniũ
ſpũs: dbi ſumma ⁊ certa ſecuritas ⁊ ſe
cura tranquullitas:⁊ tranquilla iocũdi
tas ⁊ iocũda felicitas:⁊ felix eternitas
⁊ eterna beatitudo ⁊ beata tui ſine fine
viſio atq; laudatio.Ubi tu cuʒ illo ⁊ il
le tecum in cõmuniõe ſancti ſpiri us et᷑
naliter ac ſempiternalit᷑ vinis ⁊ regnas
deus per omnia ſeculs ſeculoꝛum.
Or̃o deuotiſſima ad xpᷣm. (ap.xvij.

tu dulcis amatoꝛ lux. via. vita
ſalus.⁊ decus omne tuoꝛũ oĩia

cla crucẽ vulnus moꝛtemq; ſepulchrũ
poſt tres inde dies de victa moꝛte reſur
gens. Diſcipulis viſus nutantiaʒ coꝛda
refoꝛmans:luce quaterdena celoꝛuʒ ſũ
ma petiſti.viuis in eternum nunc ⁊ per
ſecula regnas. Cu es deus meus viuꝰ ?
verus: pr meꝰ:ſcũs oñs meꝰ:piꝰrex me
us:magnꝰ paſtoꝛ meꝰ:bonꝰ magf̃ meꝰ
vndadiutoꝛ meus: optimꝰ oilectꝰ meꝰ

8 õs E⸗

Pes mea xpᷣe deus:hominnz

uoꝛũ voluiſti ferre ſalute. Cerne vi

—

pulcherrimus panis mens: viuuſ ſacer
dos meus:in eternuʒ dux meus: ad pa
triâ lux mea vera dulcedo mea ſcã via

mea:recta ſapientia mea:pꝛeclara ſim

plicitas mea:pura cõcoꝛdia mea pacifi

rxa cuſtodia mea: tuta poꝛtio mea bona
ſalus mea:ſẽpiterna miſericoꝛdia mea

magna patientia mea: robuſtiſſima vi
ctima mea:ĩmaculata redẽptio mea:ſã
cta ſpes mea: firma charitas mea pfcã
reſurrectio mea vera vita mea eterna
exultatio ⁊ viſo mea: beatiſſima ⁊? ſne
fine menſura. Le depꝛecoꝛ ſupplico et
rogo vt per te ambulẽ:ad te veniã te re
qnieſcã:qͥ es via:veritaſ ⁊ vita:ſine qua
nemo denit ad patrẽ. Te eniʒ dendero
dulciſſimũte pulcherrimũ onñm o ſplẽ
doꝛ paterne gloꝛie qͥ ſedes ſuꝑ cherubi
⁊ intueriſabyſſos:lumẽ veridicũ:lumẽ
illuminãs: lumẽ indeficiens in quẽ de
ſiderant angeli pſpicere. Ecce coꝛ meũ
coꝛã te ẽ: diſcute tenebꝛas eiꝰ vt amo
ris tui claritate plenius perfundar Da
mihi deuſ mete:reade mihi teren amo
te.Et ſi paꝑ ẽ amẽ validins. Nõ poſũ
metiri vt ſciã quantũ deſi mih amorf]
tui:ad id qð ſat ẽ: vi curat vita mea:
amplexus tuos nec auertatnr oor ec
abſcondat᷑ iĩ abſcõdito vultꝰ tui. Poc
tantũ ſcio qꝛ male mibi ẽ pꝛeter te nõ
ſolũ extra te ſed in meipſo.Et oĩs mihi
copia q̃ dens meus nõ ẽ egeſtas C. Bo
nũ nãq; qð neq; ĩ melius neq; in dete

rius cõmutari põt:tu ſolus es qͥᷣ ſolus

ſimplex es: cui nõ ẽ aliud viuere:2 aliö

btẽ viuere:qꝛ tua beatitudo tu es. Cre
atura vo tua cuiẽ aliud viuere 2 aliud
btẽ viuere. Omne qðo vinit ⁊ btẽ viuit
nõ dʒ niſ gratie tue:nos egemuite:nõ
tu nobis:q;ꝛ ſi omnino nõ eſſemꝰ ni
tibi deeſſet ad bonũ q tu es Tibi ita

dñno deo nro ſemper adherere neceſi.

6—

.
⸗
⸗ —
Ee è.
4

MMAHDeditationes.

tatis tu

habem vt ꝑ ↄtinuũ auxiliũ gratie tue
ſãcte ⁊ pie ac recte viuere valeamꝰ: põ
dere ſi quide fragilitatis noſtre deoꝛſũ
trabimur dono autem tuo accendi⸗
mur: æ ſurſum ferimur:inardeſcimur ⁊
imus:aſcendimus: aſcẽſones in coꝛde
facimus:⁊ cantamus canticũ graduũ
igne tuo:bono tuo:igne inardeſcimus
2 imus/Quo iã ſurſũ imus. Ad pacem
hieruſalẽ quoniã iocũdatus ſum ĩ his
q dicta ſũt mibi· In domũ omi ibimus
Illic collocatit nos volütas bona: vt
nihil velim ꝰaliõ qᷓ; ꝑmanere illic ĩ eter
nũ/ſſed qꝛ dũ ſumus in coꝛpoꝛe peregri
namur a te dne:nõ babemuſ hic ciuita
tẽ manentẽ: ſed futura inquirim us:no
ſter aſt municipatus ĩ celis eſt Ideo
duce gratia ingredioꝛ in cubile coꝛdis
mei:⁊ canto tibi amatoꝛa rer meus et
deus meus gemens ĩenarrabilis gemi
tus ĩ loco peregrinatiõis mee. Vbi cãa
tabiles mihi facte ſũt iuſtificatiões tue.
Et recoꝛdãs hieruſalẽ extẽdoꝛ in eam:
ſurſũ coꝛde hieruſalẽ patriã mes hiert
ſalẽ matrem meã. Teq; ſi uꝑ eã regnato
rẽ :illuſtratoꝛcẽ patrẽ: tutoꝛt᷑:patronũ:
rectoꝛc᷑:caſtas ⁊ foꝛtes delitias: ⁊ ſoli
q gaudiũ:⁊ oĩa bona ĩeffabilia ſimul
oia.a vnũ ſũmũ ⁊ verũ bonum ⁊ non
auertar donec ĩ eiꝰ pacẽ matris chariſ
ſime vbi ſũt pꝛimitie ſpititus mei colli
gas totũ ꝙ ſü a diſpernõe ⁊ difoꝛmita
te bac ⁊ cõfoꝛmes atq; cõfirmes ĩ eter
num deus meus miſericoꝛdia meaan.
Hic diſtiguit ĩter ſapiẽtiq q domns
dei ẽ ⁊ ſapiẽtiam q̃ diuia ẽ. ¶ Ca. xviij.
Ec domus tua deus non ter⸗
rena: neq; vlia celeſti mole
corpoꝛea: ſed particeps eterni
e:quia ſine labe manet in eter
num:ſtatuiſti ſeam in ſeculum ſeculi

preceptum poſuiſti 2 non pꝛeteribit.

c

Nõ tñ tibi deo coeterna q; nõ ſine ini⸗
tio facta ẽ:pꝛioꝛ quippe oĩium creata E
ſapiẽna patris deo plane coet᷑na ⁊ co⸗
eqᷣlis:x quã creata ſunt oĩa ⁊ ĩ quo pᷣn
cipio faciũ ẽ celũ ⁊ terrã:ſed ꝓfecto ſa⸗
piẽtia ſpuᷣalis n atura. ſ. q̊ cõtẽplatione
luminis lumèẽ dicitur ⁊ ipſa quis crea⸗
ta ſapiẽtia. Sed qᷓ;tũ diſtat inter lumèẽ
illuminãs 2 lumẽ qo illuminat᷑ tãtum
differt inter te ſũma ſapiam q̃ creas: et
iſtã qͥ creata ẽ: ſcut inter iuſticiã iuſtilfi
cãtẽ:q̃ tu deus meus es:⁊ iuſticiã q̃ iu⸗
ſtificatõe fcã ẽ.Nã ⁊ nos ſumus dicti
iuſticia dei pris ĩ te filio eius dño nr̃o:
teſtãte apło.Ergo q; pꝛioꝛ oĩuʒ creata
ẽ quedã ſapia mẽs rõnalis ⁊ ĩtellectu
alis:caſte.i.ciuitatis tue matriſ nr̃e que
ſurſum eſt ⁊ libera eſt ⁊ eterna in celis.
Quibus celis: Niñ qͥte laudãat celi ce⸗
loꝝ qꝛ boc ẽ celũ celi ono.Et ſi nõ inue
nimus tps ante üllam q̃ creaturã tẽpo⸗
xris antecedit: qꝛ; pꝛioꝛ oĩium creata E:an
te illã tñ es tu de eternus creatoꝛ oĩuʒ
a quo ẽ ipſ creatoꝛis eternitas a quo
facta ſũpſit exoꝛdium:q;uis nõ tẽpoꝛis
qꝛ nundũ erat tẽpus:ipſius tñ ↄditõis
ſue vnde ita eſt abſte domino deo nr̃o
dt aliud ſit plane qᷓ; tu:licet nec ante il⸗
lã inueniamus tempus enim 0
nea faciem tuã ſemper videræ nec vſpi
am deflectit ab ea quo ſ vt nulla mu
tatione variet. Inent tñ ipſ mutabili⸗

tas qua tenebꝛeſceret 2 frigeſceret niſt

amoꝛe grãdi coherens tibi tanq; ſuper
meridiẽ luceret ⁊ ferueret ex te. Deni⸗
q; cauſa caſto amoꝛe coheret tibi deo
gero ⁊ vere eterno:vt q;uis tibi non ſit
coeterna ꝑ nullius tẽpoꝛis varietates ?
viciſſitudines a te reſoluat᷑ vefluat: ſʒ
in tui ſolius veriſſima ↄtẽplatione reqᷣe
ſcat. Qm tu deus diligenti te ;tuʒ pꝛe⸗
cipis oſtendis te:⁊ ſufficit ei vñ nõ de⸗

—

4 * X 7 4

. R
= EEe
TSre

clinat a te nec a ſe: ſed ſemp in eodẽ ſta

tu manet te indeſinẽter vidẽdo te inde
ficiẽter amãdo:veꝑ lumẽ ⁊ caſtũ amo⸗
rẽ. O btã iſta ſublimis creatura creatu
rarũ maxie btã iberendo ſemꝑ htĩtudi
ni tue felix h̊ ⁊ nimiũ felix te ſẽpitno ĩ⸗
piĩitatoꝛe atq; illuſtratoꝛe ſuo:nec iuẽio
qͥd licẽtius appellãdũ extimẽ celũ celi
dño qᷓ; domũ tuã cõtẽplatẽ delectatio
nẽ tuã ſine defectu ⁊ abſq; affectu egre
diẽdi ĩ aliõ mẽetẽ purã ↄcoꝛdiſſime vVnd
ſtabilimẽétũ pacis: btõꝝ ſpuuz i celeſti⸗

bus ſumit iſta celeſtia. Un itelligat aia

cuiuſ pegrinatio lõginꝗᷓ facta Eſi iaz ſi
tit tibi ſi iã facte ſt ei lachꝛyine ſue paes
ſui:ſi iã petit vnã:⁊ bac requirit vt ĩha
bitet ĩ domo tua ꝑ oes dies vite ſue. Et
vita ei niſ tu: Et q dies ſui niſi eterni
tas tua: Sicut ani tui qui nõ veficiun:

Pic g itelligat aia qͥ põt quẽ lõs- ſup
oĩa tꝑa ſis etern añ don⸗ cua qᷣ pegri
nata nõ ẽ q;uis tibi no ſit coeterna ide

ſinẽter iñ ⁊ ĩdefi«lenter coherendo tibi

nullã tꝑis pacit varietatẽ: teq; ſemp p⸗
ſeueratiema caſtitate hauriẽs mutabi
litat ſnã nuſquã ⁊ nuuqᷓ; exierit:⁊ te ſi
pe pñte ad quẽ toto affectu ſe tenet nõ
bñs futuꝝ qð expectet nec ĩ pᷣteritum
traijciens ꝙ meminerit per nullas vi⸗
ces variat᷑ ⁊ ĩ nulla tꝑa extenditur.

Pic oꝛat hõ vt ipia quoq; domꝰoeꝛ

oꝛet ꝓ eo. ap. xviiij.
Oomus dei lumioſa ⁊ ſpecioſa
ilexi oecoꝛẽ tuũ:⁊ locũ hĩtati
Honis glie oñi oei nin poſſeſſoꝛ
abꝛicatoꝛis tui tibi ſuſpiret pegriatõ
mea nocte ac die tibi ĩpiet coꝛ meuz ti
bi ĩtẽdat mens mea:ad ſocietatẽ biitu⸗
dinis tue puenire deſderet aĩa mea. di
co ei q fecit te vt poſſideat me ĩte:q ip
ſe fecit me ⁊ te imo tu dic:tu roga eũ vt
dignũ me faciat participatione gloꝛie

— ðõß

tue:ſanct.n.ſocietatẽ tuã ⁊ mirabileʒ

pulchꝛitudinẽ tuã nõ ꝑ meritũ requiro

ſed ꝑ ſanguinẽ eius quo redẽptus ſum
adipiſci nõ deſpero:tñ adiuuẽt me me⸗

rita tua:ſubueniãt paruitati mee ſãcte
⁊ puriſſime oꝛationes tue:que ineffica
ces apud deũ nullatenus eſſe poſſunt.
Errani fateoꝛ ſicut ouis perdita:⁊ inco⸗
latus meus ꝓplongatus eſt:atq; ꝓcul, ꝓ
iectus ſũ a facie dñi dei mei ĩ hac exilij
cecitate.Ubi expulſus a ꝑadiñ gaudijs
deploꝛo quotidie mecũ ſuꝑ miſeriaſ ca

¶ÆQeditatöes.

mutabilitat defectꝰ: diuerſis generibꝰ
moꝛtiü. Nũquid ergo hoc ꝙ viuimꝰin
hoc mundo dicere poſſumꝰ vitã: quaʒ
humeros tumidãt:doloꝛes extenuant
⁊ aꝛdoꝛes exiccant:aera moꝛbidãt:eſce
inflãt:ieiunia macerãt:ioci diſſoluũt tri
ſticie cõſumũt:ſollicitado coarctat: ſe⸗
curitaſ hebetat.diuitie iactãt: pauꝑtas
deijcit:iuuẽtus extollit:ſenectus ĩcur⸗

uat:infirmitas frangit:meroꝛ opꝛimit:

Et his malis oĩbꝰ moꝛs furibũda ſucce
dit: ſmulqʒ cuctis gaudijs iſtius miſere

ptiuitatis mee lugubꝛe carmẽ ĩgẽteſq;
lamẽtatões cũ recoꝛdoꝛ tui mater hie/
ruſalẽ:oũ ſtant pedes mei ĩ atrijs tuis
ſancta ⁊ decoꝛa ſyon:nec dũ interioꝛa
tua ↄſpicere ĩ ꝓpatulo valẽs:ſed in hu

vite ita ſinẽ ĩponit:vt cũ eſſe deſierit nõ
fuiſſe putetur. oꝛs iſta vitglis ⁊ vita
moꝛtalis:lʒ hiſ alijſq; fit reſꝑſa amaritru
dinibus: ꝓh ooloꝛ q; plurimos ſuis ca
pit illecebꝛis:⁊ q; multos ſuis falſis p⸗

meris paſtoꝛis mei ſtructoꝛis tui ſpero
me repoꝛtari:tibi vt tripudiẽ tecũ illo ĩ
enarrabili.gaudio quo letãt᷑ illi qͥ tecũ
ſũt coꝛã ipſo deo ⁊ ſaluatoꝛe noſtro: qͥ

miſſionibus decipit. Et cũ ita ꝑ ſe ſu fal
ſa ⁊ amara vt etiã ſuos cecoſ amatoꝛeſ

latere nõ valeat:tñ ĩfinitã ſtultoꝝ mul⸗
titudinẽ aureo cali ce queʒ in manu hʒ

diſſoluit inimicitias ĩ carne ſua ⁊ paci⸗
ficauit oĩa qᷓ in celis ſũt ⁊ q̃ in terra ſan
guine ſuo.Ipſe.n.ẽ pax noſtra:qͥ fecit
vtraq; vnũ.Qui duos ex aduerſo veni
entes parietes ↄiugẽs ĩ ſe:beatitudinis
tue ꝑmanẽtẽ felicitatẽ pari mõ ⁊ eadẽ
menſura ſe nobis daturũ ꝓmiſit dicẽs.
Erüt equales angelis vei ĩ celis.O hie
ruſalẽ domꝰdei eterna:poſt xpᷣi dilecti⸗
onẽ tu eſto leticia ⁊ ↄſolatio mea: dul⸗
ceiis memoꝛia tui btĩ noĩs ſit releuatio
meroꝛis tediorũq; meoꝛũ. Quan
tis gamaritudinibꝰ vita iſta ſit re —
Edet.n. me oñne val: Ca.xx.
de vite huius:⁊ iſtius erũnoſe
peregrinationis. Uita hec vita

potat:⁊ pꝛoꝛſus inebꝛiat. Felices illi et
ipſi rari qui familiaritatẽ eiꝰ refugiũt:
perfunctoꝛia gaudia ſpnunt:ſocietatẽ
abijciunt:ne cũ deunte enere qnq;
perire cogantur. & De felicitate vite
pparauit oeꝰ diligẽtibꝰ ſe. Ca. xxj.
Uvita quã pᷣparauit ðus his
qui diligũt eũ:vita vitalis: vita
Vota: vita ſecura:vita trãquilla:
Vita pulchꝛa:vita munda:vita caſta:vi⸗
ta ſãcta:vita ignara moꝛtiſ:neſcia triſti
tie:vita ſine labe:ſine dolore:ſine anxie
tate:ſine coꝛꝛuptione: ſine ꝑturbatiõe:
ſine varietate ⁊ mutatiõe:vita totiꝰ ele
gantie:⁊ dignitatis pleniſſima:vbi nõ
ẽ aduerſarius ⁊ ĩpugnãs vbi nulla pcti

ifera:vita caduca:vita incerta: vita la
boꝛioſa:vita ĩmunda:vita dña maloꝝ:
regina ſuꝑboꝝ:plena miſerijs ⁊ erꝛoꝛi/
bus: q̃ nõ ẽ vita dicẽda:ſed moꝛs ĩ qua

illecebꝛa: vbi ẽ amoꝛ ꝑfectus: ⁊ timoꝛ
nullus:vbi dies eternus:⁊ vnus omniũ
ſpiritus:vbi oeus facie ad faciẽ cernit᷑:
⁊ hoc vite cibo mens ſine defectu ſatia

tur. Libet me tue intendere claritati:

R— b —

5 — .
214 1 1A 1— „ ,

momentis lingulis moꝛimur ꝑ varios

45
1 7
, 4 7 4
. . „ „ V 2 4

K wes 1

potuiſſem ſine fine. & De felicitate
aĩe ſancte hinc exeuntis. ¶ Ca. xxij.
an ix aia que terrenò reſoluta
cCarcer libera celũ petit ſecura

Delectat me bõa tua audio coꝛde qu
tum plus valeo mecũ ↄſiderare:tuo.n.
amoꝛe langueo:tuo vehemẽter deſide
rio tuaq; dulci memoꝛia admodũ dele
xtoꝛ. Libet itac; libet in te oculos coꝛ⸗ tranquilla:nõ timet hoſtè:
dis attollere:ſtatũ mentis erigere:afſe neq; moꝛtẽ:habet enĩ ſemꝑ pꝛeſentẽ:
ctũ animi cõſoꝛtare:libet ſane de te lo cernitq; indeſinenter pulcherrimũ do
ui de te audire:de te ſcribere:de te cõ minũ:cui ſeruiuit:quẽ dilexit:⁊ ad quẽ
ſoꝛtare:de tua beatitudine ⁊ glia quos tandẽ leta ⁊ glioſa puenit:hãc vo tãte
tidie legere:⁊ lecta ſepins ſub coꝛde re beatitudinis gloꝛiã nulla dies ĩmĩuet:

noluere: vt vel ſic poſſim ab huiuſmoꝛ
talis periturec; vite ardoꝛibus: piculł:

2 ſudoꝛibus:ſub tue vitalis aure dulci

refrigerio traſire:⁊ tranſiene ĩ ſinu tuo
ſeſſum caput doꝛmiturus vel paululũ

nullus ipꝛobꝰ poterit auferre:viderũt
eã filie ſyon:⁊ beatiſſim pᷣdicauerunt
regine:⁊ ↄcubine laudauerũt eã dicen⸗
tes.Que ẽ iſta q̃ aſcẽdit de deſerto de⸗
litijs affluens inixa ſuꝑ dilectuʒ ſuum?⸗

reclinare: hui rei gratiã ſcripturarum Que èé iſta q pꝛogredit᷑ ſicut auroꝛa cõ
ſanctaꝝ amena pꝛata ingredioꝛ:viridiſ ſurgens pulchꝛa vt lũa electa vt ſol ter⸗

ſfimas ſententiaꝝ herbas exarddo car
po:legendo comedo:frequẽtãdo rumi
no atq; cõgregãdo tandẽ in alta me⸗
moꝛie ſede repono:vt tali mõ lua dul⸗
cedine deguſtata:minus iſtius milſere
vite amaritudines ſentiã. O tu vita fe⸗
liciſſima:o regnũ vere beatum: carens
moꝛte vacans fine:cui nulla tꝑa ſucce

ribilis vt caſtroꝛũ acies oꝛdinata: q; le
ta exit:feſtinat:currit cũ dilectũ ſuuʒ ſi⸗
bi dicentẽ attõitiſ auribꝰaudit. Surge
ꝓpera amica mea ſpecioſa mea:⁊ veni

iã n. hyems trãſit iber abijt ⁊ receſſit:
floꝛes apparuerũt in terra nr̃a:tpᷣs pu⸗

tationis aduenit:vox turturis audita ẽ
ĩ terra noſtra:ficꝰ ꝓtulit groſſos ſuos:

dunt ꝑ eũ:vbi cõtinuus ſine nocte dieſ floꝛẽtes vinee dederũt odoꝛẽ ſun. Sur

neſcit habere tpᷣs:vbi victoꝛ miles illis
bymnidicis angeloꝝ ſociatꝰchoꝛis:ca⸗
tat deo ſine ceſſatione:canticũ de cãti⸗
cis ſyon:nobile ꝑpetue caput aplectẽ/
te coꝛona. Utinã cõceſſa mibi peccato
rũ venia:moxq; hac carnis ſarcina de⸗
poſita in tua gaudia verà requiẽ habi⸗
turꝰ itrarc.Et tue ciuitatis pᷣclara atq;
ſpecioſa menia:coꝛonaʒ vite de manu
ni accepturꝰ igrederer:vt illis ſanctiſ⸗
ſmis choꝛis intereſſeʒ ⁊ cũ beatiſſimis
ſpiritibus gloꝛie cõditoꝛis aſſiſtereʒ vt
pñitẽ xpᷣi vultũ cernerẽ:vt illud ſũmũ ⁊
ineffabile ⁊ incircũſcriptü lumẽ ſemꝑ

aſpiceré:ſicq; nullo metu moꝛtis affici Elices ſcei dei oẽs:qui ia ꝑtranſtiſ
Ked de ĩcoꝛꝛuptiõe ꝑpetue gloꝛie letsri . uius moꝛtalitatis pelagus ⁊ per

ge ꝓpera amica mea foꝛmola mea:co⸗
lumba mea ĩ foꝛaminibꝰ petreiĩ cauer

nis macerie. Oſtende mihi faciẽ tuam:
ſonet vox tua in auribꝰmeis.Uox eniʒ

tua dulcis: ⁊ facies tua coꝛa. Ueni ele
cta mea:ſpecioſa mea colũba mea:im⸗
maculata mea: ſponſa mea:veni ⁊ po⸗
nã in te tbꝛonũ meũ:qꝛ concupiui ſpe⸗

ciẽ tuã. Ueni ⁊ leteris in cõſpectu meo

cũ ãgelis meis:quoꝝ ſocietas tibi a me
repꝛomiſſa ẽ. Ueni poſt multa pericła
2 laboꝛes:intra ĩ gaudiũ pũi lui qð ne
mo tolleta te. ro ad ſanctoſvt
nobis ſuccurrãt periculiſ. Ca. xxiij.

fffff — — — — — —

de vobis :ſolliciti eſtote de nobis. Se⸗

Mecditationes

nenire meruiſtis ad poꝛuũ ꝑpetue qᷣetis
ſecuritatis ⁊ pacis ſecuri ⁊ trãquilli:ſẽ
perq; feſtiui atq; gaudentes eſtis obſe
cro vos ꝑ veſtrã charitatẽ:qᷣ ſecuri eſtiſ

curi eſtis ð vr̃a ĩmarceſcibili gloꝛia ſo

liciti eſtote de nr̃a multiplici miſeria.

Per ipᷣm vos rogo: qui vos elegit: qui
vos tales fecit:oe cuius pulchꝛitudine
iam ſariamini ð cuius imoꝛtalitate im
moꝛtales facti eſtis:de cuiꝰ beatiſſima
viſione ſemꝑ gaudetis:eſtote iugit᷑ me
moꝛes nr̃i. Subuenite nobis mileriſ qᷣ
adhuc in ſolo huius vite circũflantibꝰ
agitamur ꝓcellis. Uos poꝛte pulcher
rime que in magnÄÜ ſurrexiſtis altitudi⸗
nẽ adiuuate nos vile pauimẽiũ longe
inferius iacẽtes.Date manuʒ ⁊ erigite
iacentes ſuꝑ pedes:vt ↄnaleſcẽtes de ĩ
firmitate: foꝛtes efficiamur i bello iĩter
cedite ⁊ oꝛate ↄſtanter atq; ideſinẽter
ꝓ nobis miſeris: multũq; negligentibꝰ
peccatoꝛibꝰ:vt ꝑ vras orones vro ſcõ
cõſoꝛtio ↄiungamur qꝛ alit᷑ ſalui eẽ nõ
poſſumus:ſumus nãq; valde fragileſ ⁊
nullius virtutiſ homũciones:animalia
ventris ⁊ carnis:mancipia in qᷣbus vix
aliqð vᷣtutis veſtigiũ apparet.Et tũ ſub
xpᷣi ↄfeſſõe poſiti:ligno crucis ferimur
nauigantes ꝑ hoc mare magnuʒ ⁊ ſpa⸗

tioſũ vbi ſũt reptilia quoꝝ non ẽ nume

rus vbi ſunt aialia puſilla cũ magnis:
vbi eſt draco ſeuiſſimus ſemꝑ paratus
ad deuoꝛandũ. Ubi ſunt loca ꝑiculoſa
ſylla æ carybdis ⁊ alia ĩnũerabilia:vbi
naufragant᷑ incauti ⁊ ĩ fide dubij. Oꝛa

te oñm oꝛate pijſimi:oꝛate oĩa agmina

ſanctoꝝ ⁊ vniuerſos cetus beatoꝛuʒ vt
veſtris pᷣcibꝰ meritiſq; adiuti ſalua na
ne ⁊ integris mercibus ꝑpuenire merea
mur ad poꝛtũ ꝑpetue qetis ⁊ cõtiue

me deſiderium ad ciuitatem ſupernam
hieruſalem. La. xxiiij.
Atlter hieruſalẽ ciuitaſ ſãcta dei
chariſſima ſponſa xpᷣi:te amat
ocoꝛ meũ:pulchꝛitudinẽ tuã ni⸗
miũ deſiderat mens mea q; decoꝛa:qᷓ;
glioſa qᷓ; generoſa tu es.Lota pulchꝛa
es ⁊ macula nõ eſt in te:exulta ⁊ leta⸗
re foꝛmoſa filia pꝛincipis:qꝛ cõcupiuit
rex ſpeciẽ tuã:⁊ amauit oocoꝛẽ tuum:
ſpecioſus foꝛma pᷣ filijs hoiuʒ Sʒ qua⸗
lis ẽ dilectꝰ tuꝰ ex dilecto o pulcherri
ma dilectꝰ meꝰ candidus ⁊ rubicũdꝰ
electus ex milibus.Sicut malus inter
ligna ſiluaꝑ:ſic dilectus tuꝰinter filios.
Sub vmbꝛa illius quẽ deſideraui: ecce
letus ſedeo:⁊ fructus eiꝰ dulcis guttu
ri meo.Dilectus tuus miſit manuʒ ſuã
ꝑfoꝛamen: ⁊ venter meus interemuit
ad tactũ eius. In lectnlo meo ꝑ nocteſ
queſiui quẽ diligit aia mea: queſiui et
inueni eũ:teneo nec dimittam illuʒ:do
nec introducat me in domũ tuam:ĩ cu
bpiculũ tuuʒ:gloꝛioſa genitrix mea. Ibi
eni dabiſ mihi dulciſſima vba tua abũ⸗
dãtius ⁊ pfectius:⁊ ſatiabis me ſatieta
te merifica:ita vt neq; eſuriam neq; ſi⸗
tiam in ceterum: felix anima mea ſem
perq; felix in ſecula:ñi intueri meruero
gloꝛiam tuam: beatitudinem tuaʒ:pul
chꝛitudinem tuam:poꝛtas ⁊ muros tu
os:⁊ plateas tuas:⁊ maſiões tuas mul
tas. Nobiliſſimos ciues tuos ⁊ foꝛtiſſi
muʒ regẽ tuum dominum noſtrum in
decoꝛe ſuo. Muri namq; tui ex lapidi
bus pꝛecioſis:ipoꝛte tue ex margaritis
optimis: platee tue ex auro puriſſimo
in quibus iocundũ alleluya ſine inter
miſſione concinitur:manſiõis tue mul
te quadris lapidibus fundate:ſaphiris

. poꝛtu ꝑ tis? 1cöſtructe: laterculis coopꝑte aureis: qᷓs
cis: ⁊ nuqᷓ; finiẽde ſecuritatis. / Ani

nullus ĩgredit᷑ imũdus: nullus habitat

E

inquinatꝰ. Specioſa facta es ⁊ ſuauis:
in delitijs tuis mr hieruſalẽ. Nihil ĩ te
tale q̃le H patimur qlia ĩ hac miſeria vi
ta cernimus. Nõ ſũt in te tenebꝛe neq;
nox:aut q̃libʒ diuerſitas tẽpoꝝ. Nõ lu⸗
cet ĩ te lux lucerne aut ſpledoꝛ lune:vł
iubar ſtellaꝝ:ſed deus de deo lux de lu
ce: ſol iuſticie ſemꝑ illuminat te agnus
cãdidus ⁊ ĩmacłlatꝰlucidus ⁊ pulcher
rimus ẽ lumẽ tuũ. Sol tuus ⁊ claritas
tua ⁊ oẽ bonũ tuũ hui pulcherrimi re

gis ideficiẽſ cõtẽplatio. Zpe rer regum

i medio tui:⁊ pueri eius ĩ circuitu eius.

Ibi hymnidici angeloꝝ choꝛi: ibi ſocie-

tas ſuꝑnoꝛũ ciuiũ. Ibi dulcis ſolẽnitas
oĩuʒ ab hac triſti peregrinatiõe ad tua
gaudia redeũtiũ. Ibi ꝓphetaꝑ puidus
choꝛus:ibi index apoſtoloꝝ numerus:
ibi inumerabiliũ martyꝝ victoꝛ exerci⸗
tus:ibi ſanctoꝝ ↄfeſſoꝝ ſacer ↄuentus:
ibi veri ⁊ pfecti monachi.ibi ſcẽ mulie⸗
res qͥ voluptateſ ſeculi ⁊ ſexũ infirmita
tis vicerũt:ibi pueri ⁊ puelle qͥ ãnos ſu
os ſuctis moꝛibꝰ trãſcenderũt:ibi ſunt
oues ⁊ agni qᷣ iã hui voluptatis laq̃os
euaxerũt exultãt oẽs in ꝓpꝛijs manſio
nibus:diſpar gloꝛia ſinguloꝑ:ſʒ coĩs ẽ
leticia oium plena ⁊ ꝑfecta. Ibi regnat
charitas:qꝛ deus ẽ oĩa in oĩbus queʒ ſi
ne fine vidẽt:⁊ ſꝑ videndo ĩ eius amo⸗
re ardẽt:amãt ⁊ laudãt:laudãt ⁊ amãt
ot opus eoꝝ laus dei ſine defectiõe:ſi⸗
ne laboꝛe. Felix ego ⁊ vere ĩ ꝑperuum
felix ſi poſt reſurrectionẽ huius coꝛpuſ
culi udire meruero illa cãtica celeſtis

melodie q̃ cãtant᷑ ad laudẽ regis eterni

ab illis ſuꝑne patrie ciuibꝰ beatoꝛũq;

ſpũum agminibus. Foꝛtunat ego ni⸗

miũq; beatus ſi ⁊ ego ipſe meruero cã⸗
tare ea ⁊ aſſiſtẽ regi meo deo meo:du
ci meo:⁊ cernẽ e ĩ głia ſua ſẽ ipe pol
liceri dignatus ẽ dicẽs. Pater volo vt

quos dediſti mihi ſint mecũ vt videant
claritatẽ meã quã habui apud te añ cõ
ſtitutionẽ mũdi.Et alibi qui mihi mini

ſtrat me ſequat᷑: ⁊ vbi ſũ ego illic ⁊ mini

ſter meus erit. Et iteꝑ qui diligit me di

liget᷑ a patre meo:⁊ ego diligã eum æ
manifeſtabo ei meiſm. O Pymnus
De gloꝛia paradiſi. Ca.xxv.
perẽnis vite fontẽ mens ſiti
uit arida. .
lauſtra carnis pꝛeſto frangi
clauſa querit anima.
Sliſcit: ambit: eluctat᷑ exul frui pr̃ia.
Dum pſᷣſſuris hac erumnie ſe gemit ob
noxiam.
Quã amiſit cũ deliquit contemplatur
gloꝛiam.
Pꝛeſens maluʒ auget boni perditi me
moꝛiam. .
Nã qᷣs ꝓmat ſũme pacis q;ta ſit leticia

AUbi viuis margaritis ſurgunt edificia.

Auro celſa micãt tecta:radiãt triclinia
Solis gẽmis pꝛecioſil hec ſtructura ne
ctitur.
Auro mũdo tanqᷓ; vitro: vrbis via ſter
nitur.
Abeſt limꝰ deeſt fimus:lues nulla cer
nitur. .
Pyems hoꝛꝛens:eſtas toꝛ:ẽs illic nũqᷓ;
ſeuiunt. .
Flos perpetuus roſaruʒ:ver agit per
petuum.
Candent lilia rubeſcit crocꝰſubdat bal
ſamum.
Uirent pꝛata:vernant ſata:rui mellis
fluunt. .
Pigmẽtoꝛuʒ ſpirat odoꝛ:liquoꝛ ⁊ aro
matunmnm.
Pendent poma floꝛidoꝛuʒ nõ lapſura
nemoꝛzum. ZUVB
Non alternat luna vices ſol vl curſus
ſiderum.

,

Agnus eſt felicis vrbis lumẽ ĩ occiduũ.
Nox ⁊ tempus veiunt ei dieʒ fert con⸗
¶tinuum. .
Nam ꝛ⁊ ſancti quique velut ſol pᷣclarꝰ
rinillant. . .
Poſt triumphum coꝛonati mutuo cõ
iubilant. W
Ec pꝛoſtrati pugnas boſtis iam ſecuri
numerant.
Oi labe defecati:carnis bella neſciunt.
Caro facta ſpiritalis ⁊ mẽs vnũ ſẽtiũt
Pace multa perfruentes ſcandala nõ
perferunt. . .
Mutabilibꝰ exuti repetũt oꝛiginẽ.
Et pꝛeſentem veritatis contemplantur
Pinc vitalem viui fontis hauriũt dul⸗
cedinẽc. .
Inde ſtatum ſemper idem exeũtes ca⸗
piunt.
Clari viuidi iocundi nullis petant ca⸗
ſibus.
Abſunt moꝛbi ſemper ſanis ſenectus
iunenibus.
Pinc perẽne tenent eſſe nam tranſire
tranſijt.
Inde virent vigent floꝛent coꝛꝛuptela
coꝛꝛuit.
Immoꝛtalitatis vigoꝛ moꝛtis ius ab⸗
ſoꝛbuit. .
Qui ſcientẽ cuncta ſciunt quid neſcire
nequeüt.

Nam ⁊ pectoꝛis arcana penetrãt alte

rutrum.
Unum volũt vnum nolunt vnitas eſt
mentiuz.
Ticet cuiq; ſit diuerſii pꝛo laboꝛe me⸗
rituz.
Charitas hec ſuum facit ꝙ dum amat
alteruz.
Pꝛopꝛium ſic ſinguloꝛum cõmune fu
ommnz.

Heditatões.

Ubi coꝛpus illic iure congregantur æ
aquile.
Quo cum angelis ⁊ ſancte recreentur
anime.
Uno pane viuũt eiues vtriuſq; patrie.
Audi ⁊ ſemper pleniquod habent de
ſiderat.
Nõ ſatietaſ faſtidit nec; fameſ cruciat
Inbiantes ſemper edũt ⁊ edẽteſ ihiãt.
Nouas ſemper armoniaſ vox meloda
concrepat. B
Et in iubiluʒ pꝛolata mulcès aures oꝛ
gana.
Ligna per quem ſunt victoꝛes regidãt
pꝛeconia.
Felix celi que pꝛeſentẽ regẽ cernit aĩa.
Et ſ ſede ſpectat alta oꝛbis volui ma
china. J
Solem lunam ⁊ globoſa cuʒ planetis
ſidera.
Chꝛiſte palma bellatoꝛum hoc in mui
nicipium.
Introduc me ſolutũ militare cingulũ.
Fac conſoꝛtẽ donatiui beatoꝛũ ciuiuʒ.
Pꝛobes vires ĩ exauſto laboꝛãtipᷣlio.
Ut quietem poſt pꝛecinctum debeas
emerito. .—-
Teq; merear potiri ſine fine pꝛemio.
Amen.
¶Laus ↄtinna quã facit aĩaʒ ex cõ
tẽplatione ſuꝑne oiuinitatis. Ca.xxvi.
Enedic anima mea dnio ⁊ oĩa
que intra me ſunt nomini ſcõ
Beius: benedic anima mea ono
⁊„ noli obliuiſci oẽs retributiões eius:
benedicite oño omnia opera eius in oĩ
loco dominationis eiꝰ:benedic anima
mea domino: laudemus vominuʒ quẽ

laudant angeli adoꝛant oominatiões:

tremunt poteſtates:cui cherubin ⁊ ſe⸗
raphin iceſſabili voce ꝓclamant. San
ctus:ſanctue:ſanctus mngams voceſ
3

=

noſtras vocibus angeloꝛum ſanctoꝛuʒ
⁊ cõmunẽ diʒ landemus pꝛo modulo
noſtro. Illi eni ladant onñm puriſſune
⁊ inculpabiliter:qꝛ ſemper inherẽt cõ
templatiõi diuine. Non per ſpeculum
⁊ in enygmate:ſed facie ad faciẽ:ſed qͥs
dicere vel cogitare ſuffciat qualis ſit ĩ
conſpectu dñi dei oĩpotẽtis illa beato
rum ſpirituũ celeſtiũq; virtutũ:inume
ra bilis multitudo. Que ſit in eis ſine fi
ne feſtiuitas viſiõis dei:que leticia fine
Defectu: Quis amoꝛis ardoꝛ non cruci
ans:ſed delectans. Qõ ſit in eis dende
rium viſionis dei cũ ſatietate ⁊ ſatietas
cũ deſiderio. In quibus nec deſideriuʒ
pen generat nec ſatietas faſtidium pa
rit.Quomoda ĩherẽdo ſũme beatitudi
ni ſint beati. Quomodo cõiuncti vero

lumini facti ſũt lux:quõ ſemper aſpiciẽ

teſ ĩcõmutabilẽ tꝛinitatẽ mutati ſũt in

icõmutabilitatẽé: ſed qũ illam angelice
Dignitatis celſitudinẽ ↄpꝛehẽdere pote
rimus qui nec ipſius aĩie nr̃e natura in⸗

ueſtigare valemus:qualis ẽ iſta q car⸗

nem vinificare põt:ſe aũt in ſanctis co

gitationibus vt volet conſtringere nõ

poteſt qualis ẽ iſta tã foꝛtis tã infirma

tã tã paꝛua tã magna que tanta rimat
ſecreta ⁊ celeſtia cõtẽplat᷑ atq; humãiſ
cõmodis multarũ artiũ peritiã perſpi⸗
caci ingenio adinueniſſe ꝓbatur:Qua
lis ergo iſta ẽ q̃ tammita de ceteris no
uit ⁊ ſe qualit᷑ facta ſit pꝛſus ignoꝛat:
let eni nõnulla ãbigua a quibuidaʒ

ſuꝑ eius oꝛigine ppherantur:inuenimꝰ

tñ eam eſſe quandã intellectualẽ ſpiri⸗
tum:pꝑ creatoꝛis potẽtiã factũ:ĩmoꝛtali
ter iuxta modũ ſuũ viuentem: moꝛtale
coꝛpus quẽ ſuſtinet viuificantẽ: muta
bilitati ſubiectũ:obliuioni deditu. Quẽ
timoꝛ lepe afficit: leticia extollit:o res

SS

mirabilis oĩq; ſtupoꝛe digniſſima. De
deo quidẽ creatoꝛeʒ oĩnʒ qͥ ẽ icõpꝛehẽ⸗
ſibilis ⁊ ineffabilis:excelſa ⁊ mirabilia
nimis oĩ remota ambiguitate legimus
loquimur ⁊ ſcribimus.De angelis aũt
⁊ animabus quicquid vicimus:nõ tam
euidẽter appꝛobare poſſumꝰ.Sed trã⸗
ſeat ab his animus:⁊ tranſcẽdat omne
qð creatũ eſt:currat ⁊ aſcẽdat: volitet
⁊ ꝑtranſeat:⁊ in eum qͥ creauit oĩa quã
tum põt oculos fidei dirigat:faciã gra
dus aſcẽſionis in coꝛde meo:⁊ ꝑ iplos
aſcendã animã meà:⁊ per ipſam mẽteʒ
meam:aſcendam ad onim meũ qui ca⸗
piti meo deſuper manet:quicquid viñ⸗
biliter cernirur:quicquid ſpiritalit᷑ ima
ginatur:foꝛti manu ab innuiu mentis
ꝓcul remoueatur. Solus intellectꝰpu
rus:⁊ ſimplex incedens:rapido volatu
ad ipſu perueniat:conditionè angeloꝝ:
7 aiarum oĩium rerum mens uüla beata
que ima deſerit ſũma petu:que ponit ĩ
arduis ſedẽ habitatiõis ſue: ⁊ de ſumis
rupibus contẽplatur ſolem iuſticie:adq

linis obtutibus. Nihil enĩ tam pulcbꝝ
atcq; iocuudũ q; ipſũ ſolum mẽtis intui

tu ⁊ coꝛdis auichtate contẽplari denʒz:
⁊ miro mõ ĩuiſibiliter cernere ĩuiſibilẽ:
ſicq; aliam non iſtam guſtare dulcedi
nẽ:⁊ inſpicere aliam nõ iſtam lucẽ:lux

enim iſta que loco clauditur: tẽpoꝛe fi

nitur:noctium interruptione variatur:
quam cõmunem cum vermiculis ⁊ pe
cudibus habemus: in cõparatione illiꝰ
ſũme lucis non ẽ lux dicenda ſed nox.
Quid ſit quodãmodo deum cer⸗
nere ⁊ tenere ⁊ qualiter ſit de deo ſen⸗
tiendum. VKa. xxvij.
Uaãqᷓ; autè illa ſũma ? inconmn
pmurabiliſ eſſentia lux vera lux
deficiens: lux angeloꝛum ane

AMeclitationes

mine conſpici valeat in hac vita: quod
ſolum pꝛemiũ ſanctis reſeruat᷑ in cele⸗
ſti gloꝛia:illud tamẽ credere ⁊ ĩtelliger
ſentire ⁊ ardẽter inhiare: quodãmodo
illum cernere eſt:atq; tẽere.Sõet itaq;
dox ſuper angelos ⁊ homo intẽta men
te completur deum:verbis quibus po⸗
teſt: ſuas illi dicat laudes. Juſtũ naq;

eſt vt creatura ſuum laudet creatoꝛeʒ:

ipſe enim ad laudãdum ſe nos creauit:
quãuis noſtris nõ ĩdigeat laudibꝰ. Eſt
auteʒ virtus ĩicompꝛehẽſibilis nullius
ĩdigens :ipſe ſibi ſufficiens:magnꝰ deꝰ
noſter:⁊ magna virtus eius ⁊ ſapientie
eius nõ eſt numerus:magnus domĩus
noſter ⁊ laudabilis valde. Punc itaq;
mens diligat:lingua canat: manus ſcri
bat:atq; in his ſactis ſtudijs fidelis ani
mus ſe totum exerceat. PHuius videlicʒ
celeſtis theoꝛice. Suauiſſimis dapibus
vir deſiderioꝛum:⁊ celeſtinʒ cõtempla
toꝛ:aſſidue reficiatur in hoc celeſti pa⸗
bulo ſagĩatuſ clamet clamoꝛe magno:
clamet totis medullis coꝛdis:clamet ĩ
iubilo ⁊ ardentiſſimo mẽtis deſiderio
diea
Oꝛatio explicans plurimas deita⸗
tis pꝛopꝛietates.
a.xxviij.

Same optime oipotentiſſime
lſericoꝛdiſſime ⁊ iuſtiſſime ſe

'rcretiſſime ⁊ pᷣſetiſſime:pulcher
rime ⁊ foꝛiiſſime ſtabil ⁊ icõpᷣhẽſibilis
iuiſibilis vidẽs omnia:immutabiliſ mu
tãs omnia:ĩmoꝛtalis illocalis intermi
nus ĩcircunſcriptus nuſe; finituſ mexti
mabilis ĩeffabilis inſcrutabilis immo⸗
tus:tãgens omnia:inueſtigabilis indi⸗
cibilis metuendus atq; terribiliſ hono
rãdus atq; hoꝛendus venerãdus atq;

reuerẽdus. Nunqᷓ; nouus nũq; verus
inouàſ omnia ⁊ in uetuſtatem perdu⸗
cens ſuperbos ⁊ neſciunt. Sẽper agẽs
ſemper quietus colligens ⁊ nõ egens:
omnia poꝛtans ſine onere: omnia im⸗
plẽs ſine incluſione omnia creans pꝛo
tegens nutriens ⁊ pꝛoficiẽs.Qnerẽs cũ
nihil ðſit tibi. Amans nec eſtuas:gelãs
⁊ ſecurus es penitet te ⁊ nõ doles:ira⸗
ſceris ⁊ tranquillus es: opera mutans
ſed non cõſilium. Recipis ꝙ non inue⸗
nis ⁊ nũqᷓ; amiſiſti. Nuũqᷓ; inops ⁊ gau⸗
des lucris:nũqᷓ; auarꝰ ⁊ vſuras exigis:
ſupererogatur tibi vt debeas ⁊ quis ha
bet quicq;ᷓ nõ tuum:Redcis debita
nulli debens: donas debita nihil per⸗
dens: qui ſolus viuificas omnia:qͥ crea
ſti omnia:qui vbiq; es ⁊ vbiq; totus:qͥ
ſentiri potes videri non potes:qui nuſ⸗
quam dees ⁊ tamẽ ab miquoꝛum cogi
tationibus longe es. Qui nec tibi dees
vbi longe es:quia ibi non es per grau⸗
am ades per vindictam. Quod omnia
tangis:nec tamen omnia equaliter tã
gis:quedam enim tangis vt ſint:nec ta⸗
men vt viuant ⁊ ſentiant quedam vero
tangis vt ſint viuant ⁊ ſentiant nec ta⸗
men vt diſcernãt: quedam vero tãgis
vt ſint vinant ⁊ ſentiant et diſceruant.
Et cum tibi metipſi nunquam diſimiliſ
ſis:diſſimiliter tamen tãgis diſſimilia:
qui vbiq; pꝛeſens es ⁊ inueniri vix po⸗
tes quem ſtantem ſequimur ⁊ appꝛehẽ
dere non valemus qui teneſ omnia im
ples omnia:circumplecteris omnia:ſu
ꝑ excedis omnia ſuſtineſomnia. Neq;
enim ex alia parte ſumꝰ atq; ex alia ꝑte

excedis:neque ex alia parte imples: et

ex alia circun plecteris:ſed circumple⸗
ctendo imples ⁊ implendo circunple

cteris: ſuſtinẽdo ſuperexcedis:⁊ ſuꝑ ex

b 4

cuius velle poſſe ẽ. Qò oĩa q̃ de nibilo⸗

cedendo ſuſtines. Quod doces coꝛda

fideliũ ſine ſtrepitu verboꝝ.Quod at/

tigiſa fine vſq; ad finẽ foꝛtiter ⁊ diſpo

nis oĩa ſuaniter:qð locis nõ diſtende
ris:nec tꝑibuſ variaris:neq; habes ac

ceſſus ⁊ receſſus:ſed habitas lucẽ ĩac

ceſſibilẽ: qua nullus hoĩum vidit nec
videre põt. In te manes quietus:vbiq;

circuiſ totũ vbiq; ꝓꝛſus totꝰ.Nõ.n.ſci
di vel oiuidi poteris qꝛ vere vnus es:

nec ĩ partes efficeris:qꝛ totns totũ te
nes:totũ ĩples:totuʒ illuſtras ⁊ poſſi⸗
des. Huius videlicet myſterij imẽſam
ꝓfunditatẽ mens humana concipere

nõ põt. Nec oꝛatoꝛia lingua enarra⸗

re neq; diffuſi ſermones nec bibliothe
caꝝ volumina qunt explicare:ſi totuʒ

mũdum libꝛi repleant: tua ſcia inenar

rabilis nõ põt enarrari:qm vere idici
bil es:nullo mõ ſcribi potes neq; ↄclu
di:qͥ es fons lucis diuine ⁊ ſol claritat
eterne:magnus eni es ſine quãtitate:
7 iõ ĩmẽſus:bonus es ſine qualitate:
⁊ iõ vere ⁊ ſumme bonus ⁊ nemo bo
nus niſi tu ſolus cuius volũtas ẽ opꝰ

creaſti ſola volũtate feciſti. Q omnè
creaturã tuã abſq; indigẽtia aliq̃ poſſi
des:⁊ ſine laboꝛe gubernas ⁊ abſqʒ te
dio regis.Et nihil ẽ qð ꝑturbet oꝛdinẽ
iperij tui vel ĩ ſũmis vel ĩ imis.Qõ ĩ oĩ

bus locis ſine loco haberis ⁊ oĩa con

tines ſine ambitu:⁊ vbiqʒ pꝛeſens es ſi
ne ſitu ⁊ motu.Qõ nec mali auctor es
qðq; facere nõ potes:qð nibil non po
tes:neqʒ vnq;ᷓ te aliquid feciſſe penitu

it: nec vllius cõmotiõis animi tẽpeſta

te turbaris:nec totius terre pericula re
gnũ tuum ẽ. Nulla flagitia vel ſcele
ra ꝓbas aut ĩperas. Nũquã mentiris:
ꝛ eterna veritas es:cuius vnius boni
tate facti ſumus ⁊ iuſticia pẽas luimꝰ

⁊ clementia liberamur. aʒ nihil cele
ſte nihil igneũ nihil terrenũ: nibilque
qð coꝛpoꝛis ſpũs attĩgat ꝓ te colẽduʒ
eſt qui vere es qð es ⁊ nõ mutarl.Cui
maxime ſpuũalr cõuenit illud qð greci
dicũt atine eſt:qꝛ qõ ſemꝑ idem
ipſe es ⁊ anni tui nõ deficient. Hec et
alia multa docnit me ſcã mater eccła
cuius factus ſuʒ membꝝ ꝑ gräãm tuam
Docuit me ſane te ſolũ viuũ ⁊ verum
deũ:nõ eſſe coꝛpoꝛeũ ⁊ paſſibileʒ. Ni
bilqʒ de ſubſtãtia tua vel natura vllo
mõ eſſe violabile aut cõ nutabile aut
cõpoſitũ vel factũ.Et iõ certũ ẽ coꝛpo
reis oculis te nõ poſſe ſentiri: ſed nec
ab vllo moꝛtaliũ ĩ pꝛopꝛia eſſentia ali
quãdo potuiſſe videri. Hinc eteniʒ pa
tenter dat᷑ iutelligi ꝙ vnde angel ite
intuent᷑ ide ⁊ nos poſt hãc vitaʒ vide
bimus.Sed nec ipſi ꝓfecto te vidẽ pñt “
ſicuti es Nulli oeniqʒ alij tota niſi tibi
ſoli nota eſt omnipotẽes trinitas.
¶De vnitate ꝑſonaꝑ ⁊ pluralitate in
deo. Cap. xxix.
V vero vnitas diuinitatis per
ſonaruʒ pluralitate multiplex
numerabiliter es inumerabil:
ccirco mẽſurabilr ĩmẽſurabilis et
põderabilr ĩponderabilis. Nõ eniʒ ſũ⸗
me bonitatis q̃ tu ipſe es pfitemur oꝝ
ginẽ:ex qua oĩa:per quã oĩa:in qᷓ oĩa:
ſed eius participatõe dicimꝰ bona oia
Nã tua diuina eſſentia ſemꝑ caruit ac 2
caret materia:licet non careat foꝛma:
foꝛma ĩfoꝛmata:foꝛma foꝛmarum:foꝛ
ma foꝛmoſiſſima:quã dũ impᷣmis qua
ſi figulũ rebus ſingulis eas ſine tui au⸗
gmẽti aut tui detrimẽti mutabilitate ꝓ
culdubio a te facis differri:qͥcqd autes
in natura creaturaꝝ ẽ creatura tua eſt
O vna trinitas ⁊ trina vntas deus:cu⸗
ius oĩpotentia oĩa poſſidet ⁊ regit et ĩ⸗

plet qᷓ creauit. Nec iõ te iplere oĩa dici
mus vt te cõtinedt:ſed vt ipſa potius a
te ↄtineant᷑. Nec particulatiʒ iples oĩa

nec vllatanus ita putãduʒ eſt vt vnaq̃⸗

q; res ꝓ magnitudine poꝛtiõis ſue ca⸗
piat te maxia maius ⁊ minima minus:
dũ ſis potius ipſe in oĩbus ſiue oĩa ĩ te:
cuius oĩpotentia ↄcludit vniuerſa:nec
euadendi potentiã tuã qͥs aditũ iueni
re poterit.Qni enĩ te nõ hʒ placatuʒ ne
quaq; euadet iratũ:hcut ſcriptũ ẽ:neq;
ab oꝛiente nʒ ab occidẽte neqʒ a deſer⸗/
tis montibus qm̃ deus iudex ẽ.Et alibi
quo ibo a ſpiritu tuo ⁊ quo a facie tna
fngidã:ĩmenſitas diuine magnitudinis
tue iſta ẽ:vt intelligamus te intra oĩa
ſed nõ ĩcluſum:extra omnia ſed nõ ex
cluſum.Et iõ interioꝛ es vt oĩa cõtine/
as:⁊ iõ exterioꝛ es vt ĩ circũ ſcripte ma
gnitueſinis tue ĩimẽſitate oĩa cõcludas
per illud ergo qð interioꝛ es:oſtẽderis
eẽ creatoꝛ:per id vo qð exterioꝛ es:gu/⸗
bernare oĩa demõſtraris:ac ne ea que
creata ſunt ſine te eſſent:ĩterioꝛ es ex⸗
terioꝛ vero vt oĩa cõcludãt a te:non lo
cali magnitudine:ſed poxẽtiali pᷣſẽtia:
q vbiq; pñs es: ⁊ oĩa tibi pꝛeſentia:qᷓ;
uis quidã hec ĩtelligãt:quidã vero nõ
intelligãt. Inſeparabilis g nature tue
vnitas ſeparabiles nõ põt habere per⸗
ſonas: qꝛ ſicut es trinitas in vnitate
vnitas ĩ trinitate:ſic ſeparationem non

quidẽ ille ꝑſone aliquàdo ſingule ſed
lta te voluiſti deus trinitas inſeparabi
lẽ oſtẽdere ĩ ꝑſonis:vt nullum tibi no
mẽ ſit in q̃libet ꝑſona:qð nõ ad aliam
ſecũdum relatiõis regulam referat ſiẽ
pater ad filium filius ad patrem: ſtcut

ſpũs ſcũs ad patrem ⁊ filium veriſime

refert. Es vero noĩna q̃ ſubiectum vel
ꝑſonã vel potentiã vel eſſentiam tuam

editationes.

ſignificant:vel quicquid ꝓpꝛie dicitur
deus:oĩbus ꝑſonis equaliter ↄueniũt
vt deus magnus oĩpotẽs eternꝰ ⁊ oĩa
que naturalr de te deo deum. Non eſt
aliquod nature nomẽ:quod ſic tibi
deo patri cõuenire valeat:vt aut filio

tuo aut ſpũ ſcõ cõuenire nequeat. Dici
mMus te patrem naturalr eſſe deum ſed

naturalit ẽ filius deus:naturalr eſt et
ſpũs ſcũs. Nõ tñ tres dij ſed vnus na⸗
turaliter deus pater ⁊ filiuſ ⁊ ſpũs ſan

ctus. Iccirco inſeparabilis es ſcã trini

tas:deus ĩ pſonis ſenſu intelligenda.
qᷓ;uis voce ſeparabilia habeas nomiĩa:
qꝛ pluralẽ numerũ ĩ nature noĩbꝰ nui
latenus recipis. In boc enĩ oſtendit᷑ ꝑ
ſonas nõ poſie diuidi in ſancta trinita
te q̃ vnue ðs ver es:qꝛ cuilibet nomen
ſemper ad alteram reſpicit pſonã. Si
patrem dico filium oſtendo:ſi ſiliũůũ no
mino pᷣdico patrẽ:ſi ſpũm ſanctum ag

pello alicnius eẽ ſpũm: neceſſe ẽ intelli

gi. ſ. patris ⁊ filij. Pec ẽ eniʒ fides va de
ſana doctrina:hec certe ẽ fides catholi
ca ⁊ oꝛthodoxa:quã me wocuitindna.
matris eccle tue de gr̃a tua. Or̃o
ad ſcãm trinitatẽ. Cap. xxx.
uocat itaq; domine te fides
mea quam dediſti mihi:pꝛopi
nitatem tuam ad ſaluatio/

nem meam. Fidelis autem anima ex
81 er fige viuit: tenet in ſpe quod videbit in
potes habere perſonaꝝꝑ. Nominãtur

re.Inuocat te deus meus caſta cõſciẽ
tia ⁊ ſuanis amoꝛ fidei mee:quam con
cuſſis ignoꝛani ie tenebꝛis ad veritatis
intelligentiam perduxiſti: quã a ſtul
ta ſeculi vita amaritudine eruiſti: atq;
adhibita tne dulcedinis charitate io⸗
cundam mihi ⁊ mellifluam redidiſti.
Inuocat te trinitas beata vox clara et
ſincerus amoꝛ fidei mee:quam ab ipᷣis
enutriẽs cunabulis:illuminaſti ſemp

per illuſtrationem gratie tue: 2 ;ᷓ ad/
augẽs ⁊ confirmaſti in me per docu⸗
menta matris eccleſie. Le iuoco beata
2 benedicta ⁊ gloꝛooſa trinitas:pater ⁊
filius ⁊ ſpũs ſanctus:deus dñs:paradi
ſi charitas:gratia:communicatio:geni
toꝛ genitus regeneras verum lumen:⁊
ltumine vera illuminatio:fſons flumen
irrigatio:ab vno omnia. per vnum oĩa
in vno omnia:a quo:per quem:in quo
oĩa:diuens vita:vita a iuuẽtute viuẽti⸗
um viuificatoꝛ: vnns a ſe vnus ab vno
ynus ab ambobus:on a ſe:on ab alio:
on ab vtroq;:verax pat᷑ veritas filius:
veritas ſpũs ſanctus: vna ergo pater lo
gos paraclitus eſſentia: vna virt*: vna
bonitas:vna beatitudo:a quo:ꝑ quem

⁊ quo btã ſt oĩa quecũq; bta ſunt.

uid deus va ? ſũma dita c. Ca. xxxj
Eus vera ⁊ ſumma vita:a quo
Pquem:⁊ in quo viuunt om
Jnia quecunq; vere ⁊ beate vi⸗
uunt Deus bonum ⁊ pulchꝛũ a qno ꝑ
quem ⁊ in quo bona ⁊ pulchꝛa ſt᷑ oĩa
quecũq; bona ⁊ pulchꝛa ſunt. Deuſ cu
ius nos fides excitat: ſpes erigit: clari⸗
tas iũgit. Deus qui peti iubes ⁊ iueni⸗
ri facis: pulſantibus aperis. Deus a
quo auerti cadere eſt:ad quem conuer
ti reſurgere eſt i
ſiſtere ei eus quem nemo ami
ni oeceptus:nemo querit niſi admoni

n

tus: nemo innenit niñ purgatus. Deus

quẽ noſce viuere eſt: cui ſeruire regna⸗

re eſt quẽ laudare ſalus ⁊ gaudium E

alme te labijs ⁊ coꝛde omniq; qua va
leo virtute laudo benedico atq; adoꝛo
tueq; clementie ⁊ bonitati pꝛo vn iner
gs beneficiis tuis gras refero:⁊ hym⸗
num gloꝛie tue cano: ſanctus ſanctus
ſauctus te innoco o beata trinitas: vt
venias in me:⁊ templum facias dignuʒ

in quo manere con⸗

“c

gloꝛie tue. Rogo patrem per filiũ. Ro⸗
go filium per patrem. Rogo ſpũm ſan
ctum per patrem ⁊ filium:vt omnia vi
tia elongentnr a me: ⁊ omnes ſancte
virtutes plantentur in me:deus imen
ſe a quo omnia:per quem omnia: in
quo omnia facta ſunt viſibilia ⁊ inui⸗
ſibilia. Qui opera tua extra circũdas:ĩ⸗
tra reples:ſupꝛa tegis: ⁊ infra fers.u
ſtodi me opus manuũ tuaruʒ in te ſpe⸗
rantem:in tua ſolummodo miſericoꝛ⸗
dia cõfidentem:cuſtodi me queſo hic
⁊ vbiq;:nũc ⁊ ſemper:intus ⁊ foꝛis:an

te ⁊ retro:ſupꝛa infra circum circa: ita
dt in me nullus pateat locus inſidijs

inimicoꝛuʒ. Lu es deus omnipotẽs cu
ſtos ⁊ pꝛotectoꝛ omnium in te ſperan
tium:ſine quo nemo eſt tutus:nemo ð
periculis liberatus: tu es deus ⁊ nõ eſt
alius deus pꝛeter te:neq; in celo ſurſũ
neq; in terra veoꝛſuʒ:qui facis magna
lia ⁊ mirabilia ⁊ inſcrutabilia: quoꝛuʒ
nõ eſt numerus:te vecet laus te decet
honoꝛ te decet hymnus:tibi omnes an
geli: tibi celi ⁊ vninerſe poteſtateſ bym
nos dicũt ⁊ laudes indeſinenter conci
nũt:vtpote creatoꝛi creatura: onño fui
regi milites:te ſcãʒ ⁊ ĩdiuiduã trinitatẽ
oĩs creatura magnifieat:oĩs ſpũs lau⸗
dat. 1 Laus ageloꝝ ⁊ hoĩuʒ. Ca. xxxij
Ibi ſancti ⁊ bumiles coꝛde: ti
bi ſpuſ ⁊ anime iuſtoꝝ:tibi oẽſ
uperne cines ⁊ cũcti btõꝝ ſpi
ũ oꝛdines:głiaʒ ⁊ honoꝛẽ ſupplicit

ritu

adoꝛãtes cõcinũt:ſine fine laudant: te

dñne illi ſuꝑni ciues magnifice ⁊ lauda
bilit. Laudat te hõ magna poꝛtio crea
ture tue:ſed ⁊ ego peccatoꝛ homũcio:
ſteſiderio magno cupio te laudare
amare te opto amoꝛe pꝛecipuo: deus
meuſ vita mea foꝛtitudo mea ⁊ lauda
tio mea dignare me laudare te. Da mi

— —ððð

— --—

bi lumè in coꝛde:verbum in oꝛe:vt coꝛ
meũ meditet głiaʒ tuã:⁊ ligua mea to
ta die cãtet laudes tuas:ſed qꝛ non eſt
pulchꝛa laus ĩ oꝛe peccatoꝛis:⁊ qꝛ vir
pollutus labijs ego ſuʒ mũda obſecro
os meũ ab oi ĩiquĩamẽto:lſcifica me ſci
ficatoꝛ opᷣs interiꝰ⁊ exteri:⁊ fac me di
gnũ laudibus tuis. Suſcipe benigne ⁊
acceptabiłr de manu coꝛdis ⁊ ð mẽtis
amoꝛe:ſuſcipe ſacrificiũ labioꝝ meoꝝ:
fiatqʒ acceptabile ĩ ↄſpcũ tuo ⁊ alcẽdat
ad te ĩ odoꝛẽ ſuauitatis: memoꝛia tua
ſancta ⁊ dulcedo tua biiſſima poſſide
at totã aĩiam meam atq; ĩ iuiſibilium
aoreʒ rapiat eã. Lrãſeat de vinbilibꝰ
ad ĩuiſibilia:oe terrenis ad celeſtia:oe
tꝑalibuſ ad eterna traſeat:vt videat vi
ſionẽ mira bilẽ.o eterna vitas: o vera
charitas:o cara eternitas:tu es deꝰ me
us ad te ſuſpiro nocte ac die:tibi ĩhio
tibi ĩtendo ad te ꝑuenire deſidero qui
nouit te nouit dei vitatẽ et᷑nitateʒ. Lu
vVitas ſuꝑ oĩa pᷣſides quẽ videbimꝰ ſicu
ti es cũ ꝑtrdſierit hecvita ceca ⁊ moꝛta
lis:in q̃ dr nobis vbi eſt deus tuus: Et
ego dico deꝰmeus vbi es:reſpiro in te
paululũ cũ effundo ſuper te aiaʒ meaʒ
ĩ voce exultatõis ⁊ ↄfeſſionis ſoni ſeſti

uitatẽ celebꝛatis ⁊ adhuc triſtis eſt· qꝛ
relabit᷑ ⁊ fit abyſſus:vel quin potiꝰſen

tit ſe adhuc eſſe abyſſim: dicit ei fides
mea quã accẽdiſti ĩ nocte ante pedes
meos:qre triſtis es aĩa mea et q̃re con

turbas me:ſpera ĩ deo lucerna pedibꝰ

meis vbum tuuʒ. Spera ⁊ ꝑleuera do
nec trãſeat nox mater iniquoꝝ: donec
traſeat ira dni:cuius fuimus aliqñ filij:
fuim enĩ aliqũ tenebꝛe:donec ꝑtrãſeat
iſte ĩpetus aqrum reſidua adhuc trahi
mꝰ ĩ coꝛpoꝛe moꝛtuo ꝑꝑ pctům donec
aſpiret dies ⁊ remoueâtuꝛ vmbꝛe. Spe
rabo ĩ dno:mane aſtabo ei ⁊ cõtempla

MR editatões.

l

boꝛ:ſemꝑq; ↄfiteboꝛ ei:mane aſtabo ⁊
videbo ſalutare vultus mei deum me
um:q viuificabit moꝛtalia coꝛpoꝛa no
ſtra:pꝑ ihabitantem ſpuũm eius in no
bis:vi iã ſimus lux:dum adbuc ſpe ſal
ui facti ſumuſ ⁊ filij lucis ⁊ filij diei:nõ
noctis neq; tenebꝛarum. SFtumus ali
quando tenebꝛe nũc aũt lux in te deus
noſter:⁊ tñ adhbuc per fidem necduʒ ꝑ

ſpẽʒ. Spes que videt᷑ nõ eſt ſpes/Lat P ASP

dãat te domine illi populi angeloꝝ tuo
rum imo:tales:⁊ gloꝛificat nomẽ tuũ
celeſtes viꝛtutes q̃ nõ habẽt opus lege
re ſcripturam hãc noſtraʒ:⁊ cognoſce
re te ſcam ⁊ indiuiduam trinitateʒ.Ui
dẽt eĩm faciem tuam ſemꝑ:⁊ ibi legũt
ſine ſyllabis tpoꝝ:quid velit eterna vo
lũtas tua:legũt eligũt ⁊ diligũt ſemper
q; legũt ⁊ nunq; pꝛeterijt quod legunt
eligẽdo ⁊ diligendo:legũt ipſam ĩcom
mutabilitatẽ cõſilij tui nõ clauditur co
dex eoꝝ:nec plicabit᷑ liber eoꝝ:qm tui
illis Hh es ⁊ eris ĩ eternuũ. O bte nimiʒ
ille celoꝝ virtutes que laudare te pnt

ſancte ⁊ puriſſime: cũ nimta dulcedi

ne ⁊ ineffabili exultatione: ĩde landãt

vnde gaudẽt:qꝛ ſemper vident vñ gau

dere valeant ⁊ Hudate tlos vero mo
le carnis pꝛeſſi ⁊ pꝛoci
bac peregriatione poſitiatq; per mun
danas varietates diſtẽti: digne lauda

re nequimꝰ laudamꝰi ꝑ fidẽ ñ ꝑ ſpẽʒ

llli vo ãgelici ſpᷣs ꝑ ſpẽʒ ñ ꝑfidẽ. Pec
eĩʒ cauſa facit vt multo aliter laudemꝰ

q; illi. Sed lʒ diuerſis modis landeſ di

camus:tu tñ vnus es deꝰcreatoꝛ oĩium
cui ſacrificium laudis ĩ celo ⁊ in terra
offertur:peruẽturi tamen ſumus miſe
ricoꝛdia tua ad eoꝛum cõſoꝛtium cum
quibꝰ te ſemper videbimus ⁊ ſine fine
laudabimus.Cribue dñe vt donec in
hoc fragili coꝛpoꝛe poſiꝰ ſuʒ laudet te

a vultu tuo in

2ea O

geli qu

coꝛ menz: laudet te lingua mea ? oĩa
oſſa mea:vicãt one quis ſimilis tui:tu
es deus opᷣs quẽ trinũ ĩ perſoniſ ⁊ vnũ
in ſubſtantia deitatis colimus ⁊ adoꝛa
mus patrẽ ingenitũ:filiũ da patre vni⸗
genitũ: ſpintũ ſcũʒ de vtroq; ꝓcedẽteʒ:

⁊ ĩ vtroq; pmanætẽ:ſanctã ⁊ idiuidua,ʒ

trinitatẽ:vnũ deũ oipotentẽ:qui cũ nõ
eſſemus potẽter feciſti nos:⁊ cuʒ ꝑditi
fuiſſemus culpa nr̃a:pietate ⁊ bonita⸗

te tua mirabiliter recuperaſti nos:ne ſi
nas nos eſſe ingrato obſecro tantis be

neficijs ⁊ indignos tã multiſ miſeratio
nibus. Le depꝛecoꝛ ſupplico ⁊ rogo au
ge fidẽ auge ſpẽ auge charitatẽ:fac noſ
p ipſaʒz gratiã tuã ſemꝑ ⁊ ĩ fide ſtabileſ:

⁊ ĩ opere efficaceſ.vt per fidẽ rectã:⁊ cõ

digna fidei opera ad vitam te miſerate
ꝑueniamus eternũ:vt ibi vidẽtes głiaʒ
tuã ſicuti ẽ᷑: adoꝛemꝰ maieſtatẽ tuaʒ.⁊
dicamꝰparit᷑ quos dignos feceris vidẽ
iĩmẽſã pulchꝛitudinẽ tuã. SGloꝛia pr̃i qᷣ
creauit nos:glia filio qui redemit nos:
glia ſpiritui ſancto qui ſactificauit nos
glia ſũne ⁊ indiuidue trinitati cuiꝰ oꝑa
inſepabilia ſunt: cuius iperiuʒ ſine fune
manet:te vecet laus:te decet hymnus:
tibi debet᷑ oĩs honoꝛ:tibi benedictio ⁊
claritas tibi gratiaruʒz actio:tibi honoꝛ
virtas ⁊ foꝛtitudo Fo in ſecula ſe⸗
culoꝑ amẽ. ic cõquerit᷑ homo
ꝙ nò cũpungit᷑ ĩ ↄtẽplatione ex qꝰ an
tremuũt deũ vidẽtel.C.xxxii⸗
Bnoſce vñ̃e: ignoſce pie: igno⸗
ſce ⁊ miſerere:parce ignoꝛatie
mee: ⁊ multe iperfectioni mee.
Noli me tanq; temerariũũ repꝛobare:
ꝙ audeã ſeruꝰvtinã vel bonꝰ:⁊ nõ etiã

inutilis ⁊ malus.Et iõ valde mmalus:qꝛ
te oiĩpotentè oeũ noſtrũ:terribilẽ ⁊ ni⸗
mis metuendũ ſine coꝛdis contritiõe ⁊
lachꝛyman foͤte:ſine reuerentia debita

⁊ tremoꝛe laudo benedico atq; adoꝛo:
Si enĩ angeli te adoꝛates ⁊ laudantes

tremũt mira exultatõe repleti:ego pec⸗ 4

catoꝛ oũ tibi aſſiſto:laudes dico:ſacriſi
ciũ offero:cur non coꝛde paueo: vultu
paleo:labijs tremo:toto coꝛpoꝛe ĩhoꝛe
ſco:ſicq; aboꝛiis lachꝛymis coꝛã te ide
ſinenter lugeo. Uolo ſed non valeo:qꝛ
nequeo ꝙ deſidero. Hinc enĩ mecũ ve
hemẽter admiroꝛ:dũ te nimis terribilẽ
oculiſ fidei cerno. Sed qͥs hoc ſine ope
gratie tue:vniuerſa eni ſalus nr̃a ma⸗
gna miſericoꝛdia tua. Miſerũ me:quõ
ſic inſenſata facia ẽ aĩa mea vt non ter
reatur terroꝛe nimio:dũ ſtat ante deũ:
⁊ ſuas illi laudes decantat miſernʒ me
quõ ſic induruit coꝛ meũ:vt oculi mei ĩ
deſinẽter nõ pꝛoducant flumia lachꝛy
maruʒ:vũ conſeruus ſermocinatur co⸗
ram domino ſuo:homo cũ deo:creatu
ra cũ creatoꝛe:qui factus ẽ ex limo cũ
eo qui omnia fecit ex nibilo.Ecce oñe
pono me ante te:⁊ quid ĩ ſecretis ð me
ſentio fraternis auribus non taceo: tu
diues ĩ mipᷣicoꝛdia:⁊ larguſĩ pᷣmijs:da
mibi de bonis tuis vt ex eis ſeruia tibi.
Non enim aliunde poſſumus ſeruire:
neq; tibi placere niſ de tuo mũere con
fige queſo timoꝛe tuo carnes meas:lete
tur coꝛ meuʒ vt timeat nomen tuũ:vti⸗
nã ſic te timeret peccatrix anima: quo

mõ ille vir ſanctus qui dixit. Semꝑ.n.

quaſi tumẽtes ſuper me fluctus timui
deũ Datoꝛ enĩ oĩum bonoꝛum ðus da
mihi iter laudes tuas fontẽ lachꝛymaꝑ
ſimul cum cordis puritate ⁊ mentis in
bilatione:vt perfecte te diligẽs ⁊ digne
te laudans:ipſo coꝛdis palato ſentiam
guſtem ⁊ ſapiam:qᷓ; oulcis ⁊ ſuauis es
oñie ſicut ſcriptum eſt:guſtate ⁊ videte
quoniam ſuauis eſt dominus: beatus
vir qui ſperat in eo:beatus pplła ꝗᷣ ſcit

——

iubilationẽ.btũs vir cnius auxilium

abſte:aſcẽſiões in coꝛde ſuo: diſpoſuit

I valle lachꝛymaꝝꝑ: in loco quẽ poſuit:

btĩ mũdo coꝛde qm̃ ipſi deũ videbunt

bti qͥ hitant ĩ domo tua dne ĩ ſclła ſecu
loꝝ laudãt te ꝛatio coꝛ multũ mo
nẽs ad deuotionem ⁊ diuinum amo⸗
rem. ap.xxxiiij.
Eſu nr̃a redẽptio:amoꝛ ⁊ deſi
derium:deꝰoe deo adeſto mi⸗
bi fuo tuo:te ĩuoco:ad te clamo clão
re magno ĩ toto coꝛde meo te inuoco
ĩ aiam meã:ĩtra ĩ eã:⁊ coapta eaʒ tibi
vt poſſideas eã ſine ruga ⁊ ſine macu⸗
la Mũdiſſimo nãq; dno mũdiſſima
debet habitatio:ſcifica g me vas tuuʒ
qõ feciſti de malicia euacna ⁊ iple de
gra:⁊ plenũ ↄſerua ita vt dignũ habita
tiõis tue efficiar tẽplũ bic ⁊ ĩ ꝑpetuum
Dulciſſime.benigniſſine: amãtiſſime:

cariſſime:potentiſſime:deſideratiſſime
pcioſiſſime:amabiliſſime: pulcherrime
tu melle dulcioꝛ lacte ⁊ niue candidi⸗

oꝛ:nectare ſuauioꝛ:gẽmis ⁊ auro pcio⸗
ſioꝛ:cũctiſq; terrarũ diuitiis ⁊ honoꝛi⸗
bus mihi carioꝛ.Quid dico deuſ meus

vna ſpes mea:tam grãdis miſeria mea

q̃d dico dulcedo mea:nõ fallax dulce⸗

do mea:felix ⁊ ſecura. Quid dico duʒ
talia dico: Dico qð valeo:ſed nõ dico
ð debeo:vtinã poſſem talia q̃lia illi
bymnidici angeloꝝ choꝛi:o q́; libẽter
me ĩ tuis laudibus totũ effunderem:o
qᷓ; deuotiſſime illa celeſtis melodie cã/
tica ad laudẽ ⁊ gloꝛiã noĩs tui ĩ medio
eccle ifatigabilis poꝛarẽ. Sed qꝛ talia
nõ poſſuʒ nunquid tacebo: veb tacen⸗

tibus ꝓ te:q oꝛa mutoꝝ reſoluis: ⁊ lin

guas ĩfantiuʒ ſufficienter facis diftas.
Ueh tacẽ tibus de te:qm ipſi loquaces
muti ſunt:cũ nõ tuas laudes dicunt.

Quis digne te laudare põt.O ĩeffabił

70 Wme S1 .

dirtus ⁊ ſapia pfis:⁊ qm̃ nulla ĩuenio
verba qᷣbꝰte valeã explicare:cũciipotẽi
⁊ oĩ lciens vbũ:dicã ĩterĩ qð valeo: do
nec iubeas me venire ad te vbi poſſim
dicere qð te decet:⁊ me oʒ. Et iõ ſup⸗/
pliciter rogo vt nõ reſpicias tantuʒ ad
id qð modo dico:ſed quatuʒ ad id qð
dicere opto. Cupio eni deſderio ma⸗
gno de te eloqui qð oʒ ⁊ decet:qꝛ te de
cet laus:te oecet hymnus:tibiq; debet
oĩs honoꝛ. Scis g occultoꝝ cognitoꝛ
deus:ꝙ nõ ſolũ terra ⁊ oĩbus q̃ ĩ ea ſt
tu mihi carioꝛ es:ſed etiã ipſo celo ⁊ oĩ
bus q̃ ĩ eo ſuni:tu mihi acceptabilioꝛ:
tu mihi amabilioꝛ es.oiligo.n. te ſupꝛa
celũ ⁊ terrã:⁊ cctera oĩa q̃ in eis ſunt.i
mo niſi amoꝛe noiĩs tui q̃ trãſittoꝛia ſũt
ꝓculdubio amãda non ſunt. Amo te
deus meus amoꝛe magno magiſq; te
amare cupio.Da mihi vt amè te ſemꝑ
qᷓ;tuʒ volo:qᷓ;tuʒ debeo:vt tu ſolus ſcii
tota ĩtentio ⁊ oĩs meditatio mea:te me

ditoꝛ ꝑ dies ſine ceſſatiõe:te ſentiam .

ſopoꝛẽ ĩ nocte:te alloq̃tur ſpũs mens:
tecũ fabulet᷑ mens mea lumẽ ſancte vi
ſitatiõis tue:illuſtret᷑ coꝛ meũ vt te re⸗
ctoꝛe:te duce ambulẽ de virtute ĩ vᷣtu⸗
tẽ.Lãdẽq; videã te deuʒ deoꝝ in ſyon.
Nũc quidẽ ꝑ ſpeculũ ⁊ in enygmate:
tũc aũt facie ad faciẽ:vt cognoſcã te ſiẽ
⁊ cognitus ſum. Btĩ mũdo coꝛde: qm̃
ipſi deuʒ videbũt. Bti qui bĩitant ĩ do⸗
mo tua one ĩ ſecula ſeculoꝝ laudabüt
te. Rogo itaqʒ te dñe ꝑ oẽs miſeratões
tuas:qbus de moꝛte eterna liberati ſus
mus:mollifica coꝛ men durũ ⁊ lapide
uʒ: ſaxeu ⁊ ferreũ:tua ſacratiſſima ⁊ po

tẽéti vnctione: ⁊ fac me ꝑ ignẽ cõpũctõ

nis coꝛã te oĩ hoꝛa hoſtiã viuã fieri:fac
me ĩ tuo ↄſpectu coꝛ cõtritũ ⁊ humilia
tũ ſemꝑ babere:fac me ex tuo ðſiderio
huic mũdo funditus extingui:⁊ trãſen

¶MQMeditationes.

RW

tiũ reruʒ obliuiſci pꝛe magnitudine ti⸗

moꝛis ⁊ amoꝛis tui:vſq; adeo vt ð tꝑa

libus nec lugeã nec gaudea:nec metu
am alidqd tꝑale nec diligã:nec blandis
coꝛupar: nec aduerſis ↄcutiar: quia
tua valida ẽ vt moꝛs dilectio: abſoꝛbe
at queſo mentẽ meà ab oĩbus que ſub

celo ſunt ignita ⁊ malliflua vis amoꝛil

tui: vt tibi ſoli ibereã: ſolaq; tue ſuaui⸗
tatis memoꝛia paſcar: deſcẽdat dñe ðᷣ⸗
ſcendat pꝛecoꝛ:deſcendat ĩ coꝛ meum
odoꝛ tuus ſuauiſſimus:ĩgrediat᷑ amoꝛ
tuus mellifluus. Ueniat mihi tui ſapo
ris mira ⁊ inenarrabilis fragrãtia qᷓ ſẽ
piternas ĩ me ſuſcitet ↄcupiſcentias:et
ex coꝛde meo pducat venas ſaliẽtis aqᷣ
in vita eternã. Imnmẽſus es one ⁊ ſine
mẽſura debes amari ⁊ laudari ab bis
quos tuo pꝛecioſo ſanguine redemiſti

Aqmatoꝛ hominũ benigniſſune clemẽ⸗

tiſſime ⁊ eqᷣſſime iudex cui oẽ iudiciuʒ
dedit pat᷑ ſapientiſſimo tue equitatis
iudicio. Diſcernis hoc rectũ ⁊ iuſtũ eẽ:
ot filij huius ſeculi noctis ⁊ tenebꝛaꝑꝝ

pſtãtioꝛi deſiderio viriute atq; ſtudio

diligãt ⁊ q̃rat ꝑituras diuitias ⁊ fugiti
uos honoꝛes q; nos ſerui tui diligam?
te deꝰnoſter ꝑ quẽ facti ⁊ redempti ſu
mus. Si enĩ hõ hoiĩeʒ tanta diligit dile
ctione: vt alter alteꝝ vix patiat᷑ abeſſe:
ſi ſpõſa ſpõſo tãto ↄglutinant᷑ mẽtis
ardoꝛe:vt p magnitudie amoꝛis nulla
pfrui valeat reqᷣe: chari ſui abſentiã nõ
ſine magno meroꝛe ferens ꝗ ergo dile
ctõe quo ſtudio:quo ſeruoꝛe aia quã
deſpõlaſti tibi ĩ iuſticia ⁊ fide ⁊ miſera
tiõibns dʒ diligere te de verum ⁊ pul
cherrimũ ſpõſuʒ:qui nos ſic amaſti et
ſaluaſti:qui ꝓ nobis tot tanta et talia
feciſti: Quãcq; aũt hec ifima habedt ſu
as oelectationes ſuoſq; amoꝛes: nõ ta
mẽ tali mõ velectant ſicut tu deus no

ſter. In te eĩʒz delectat iuſtus:qꝛ amoꝛ
tuus ſuauis ẽ ⁊ quietꝰ.nã pectoꝛa que

poſſides dulcedine ⁊ ſuauitate ⁊? tran

quillitate replet. Ecõtra amoꝛ ſeculi æ
carnis: anxins ⁊ pturbat aias certe qſ
igredit᷑ quietas eẽ nõ patit᷑. Semꝑ eni

ſuſpitõibus ⁊ pturbationibus vaniſcq

timoꝛib ſollicitat eas Tu itaq; es de
lectatio rectoꝝ ⁊ merito:qᷣes enĩ opud
te valida ⁊ ĩpturbabilis vita. Qui itcrat
in te intrat in gaudiũ dñi ſui et non ti⸗

mebit amplius: ſed bẽbit ſe optime in

optimo loco oicẽs. Hec redes mea in
ſeculũ ſeculi:hic hĩtabo qm eligi eam:
z illud. Dñs regit me ⁊ nibil mihi dee⸗
rit: in loco paſcue ibi me collocauit.
Dulcis xpᷣe bone ieſu:reple ſemꝑ que⸗
ſo coꝛ meuũ inextinguibili dilectõe tua
tua ↄtinua recoꝛdatiõe:adeo vt ſiẽ flaã⸗
ma vꝛens tot ardeã in tui amoꝛis dul⸗
cedine:quẽ ⁊ aque multe in me nunqᷓ;
poſſint extinguere. Yac me dulciſſime
amatoꝛ amaꝛe: ⁊ deſiderio tuo depõe⸗
re pondus oĩuʒ carnaliũ deſiderioꝛuʒ:
2 terrenaꝝ cõcupiſcẽtiaꝝ grauiſſimam
ſarcinã: que ĩpugnat ⁊ ipediũt miſeras
aĩas: vt poſt te expeditus in odoꝛẽ vn⸗
guẽtoꝛũ tuoꝝ currens vſq; ad tne pul⸗

chꝛitudinis viſionẽ efficaciter ſatiãduſ
ᷓm, totius:te quoq; ouce merear perueę

nire. Duo eni amoꝛes:alter bonus alt᷑
malus: alter oulcis:alter amarꝰ.non ſe
ſimul ĩ vno capiũt pectoꝛe.Et iõ ſiqs pᷣ
ter te aliud diligit nõ ẽ charitas tua de
us in eo. amoꝛ dulcedinis ? dulcedo

amoꝛis:amoꝛ non crucians ſed dele⸗
ctans:amoꝛ ſincere ⁊ caſte ꝑymanensi

ſeculũ ſeculi:amoꝛ q ſempꝑ ardes ⁊ nũ
qᷓ; extigueriſidulcis xpᷣe bone ieſu cha

ritas de meus: accẽde me totum igne

tuo:amoꝛe tuo ſuauitate ⁊ deleccatõe
tua:iocũditate ⁊ exultatione tua:volu

X

nitrice tua maria:oñ

*

ptate ⁊ ↄcupiſcentia tua que ſãcta ẽ ⁊
bona:caſta ⁊ mũda:trãquilla ⁊ ſecura

vt totus dulcedine amoꝛis tui plenus
totꝰ flãma charitatis tue ſuccẽſus:dili

gã te deũ meũ:ex toto coꝛde tuo:totiſ⸗

q; medullis pᷣcoꝛdioꝝ meoꝝ: hñs te in
coꝛde in oꝛe ⁊ pꝛe oculis meis ſemꝑet
vbiq; ita dt nullus pateat in me locus
adulterinis amoꝛibus.Audi deꝰ meus
audi lumẽ oculoꝝ meoꝝ:andi que pe
to ⁊ da q̃ petaʒ vt audias me:pie ⁊ exo
rabilis domie ne efficiaris mihi in exo
rabilis pꝓpter peccata mea:ſed ꝓpt᷑ bo

nitatẽ tuã ſuſcipe pꝛeces ſerui tui: ⁊ da

mihi effectũ petitõis ⁊ deſiderij mei: ĩ
tercedẽte et ĩpetrãte gloꝛioſa virgĩe ge
a cũ oibꝰlan

ctis tuis. Amẽ. Oꝛatio deuotiſſi

MHDeditationes.

ma ad laudes hñ dis. GEa. xxxv

ꝛiſte dñe verbuʒ patris: qͥ ve
iſti in hũc mũdũ peccatoꝛes
aluos facere: rogo te ꝑ indal
gẽtiſſima miſericoꝛdie tue viſcera: emẽ
da vitã med:melioꝛa actus: compone
moꝛes:tolle de me qð mihi nocet: ⁊ ti
bi diſplicet:⁊ da qð noſti tibi placere ⁊

mihi ꝓdeſſe. Quis poteſt facere mun

duʒ de ĩimundo conceptuʒ ſemine:niſi
tu ſolus:?Tu deus omnipotens infini
te pietatis:qui iuſtificas ĩpios ⁊ viuifi
cas moꝛtuos:q mutas peccatoꝛes non
ſunt.Colle ergo de me quicquid tibi
diſplicet in me: imperfecta mea pluri
ma vidẽt oculi tui:mitte queſo manuʒ
pietatis tue:⁊ tolle de me quicquid of
fendit oculos pietatis tue ĩ me.Coꝛaʒ
te domine eſt ſanitaſ mea et infirmit.
illam pꝛecoꝛ ſerua:iſtam ſana/Sana
me domine et ſanaboꝛ:ſaluum me fac
⁊ ſaluus ero tu qui infirma ſanas et ſa
nata cõſeruas qui ſolo nutu tuo reſta

*

uras viſſuta et collapſa. Si eniʒ cigna
ris ĩ agro tuo coꝛdi meo ſerere bonum
ſemen neceſſe eſt vt manu pietatis tue
pꝛius germina euellas vitioꝛum meo
ruʒ. Dulciſſime:benigniſſime: amantiſ
Rme:cariſſime:veſideratiſſime: amabi
liſſime:pulcherrime: infunde obſecro
multitudineʒ dulcedinis tue et chari
tatis tue pectoꝛi meo:vt nihil terrenuʒ
nihil carnale deſidereʒ vel cogiteʒ ſed
te ſoluʒ amẽ᷑:te ſolum habeam in cor
de et in oꝛe:ſcribe digito tuo in pecto
re meo dulcem memoꝛiaʒ iin melliflui
nominis:nulla vnqᷓ; oblinione delen

dam. Scribe in tabulis coꝛdis mei vo

luntateʒ tuam et iuſtificationes tuas:
vt te immenſe dulcedinis dominuʒ et

pꝛecepta tua ſemper ⁊ vbiq; habeã ꝑp:e

oculis meis. Succende menteʒ meam
igne illo tuo:queʒ miſiſti in terram et
voluiſti vehementer accendi:vt ſacriſi
ciuʒ ſpiritus contribnlati et coꝛdis cõ
trui aboꝛtis lachꝛymis quotidie offerã
tibi. Dulcis chꝛiſte bone ieſu:ſicut deſi
dero:ſẽ tota mẽte mea peto: da mihi
amorẽ tuuʒ ſanctuʒ et caſtu:qui me re
pleat teneat:totumq; poſſideat. Et da
mihi euidens ſignum amoꝛis tui: irri
guuʒ lachꝛymaruʒ fonteʒ iugiter ema
nantem:vt ipſe quoq; lachꝛyme tuuʒ
in me teſtentur amoꝛeʒ. Ipſe pꝛodant
ipſe loquantur:quantuʒ te diligit ani
ma mea: dũ pꝛe nimia dulcedine amo
ris tui:nequit ſe a lachꝛymis contine
re.Reminiſcoꝛ pie domĩe illius bone
mulieris anne:que ad tabernaculũ ro
gatura pꝛo filio venit:de qua ſcriptura

refert: quod vultus eius poſt lachꝛy
mas et pꝛeces: non ſunt amplius in di

nerſa mutati. Sed memoꝛ tante vir
tutis tanteque conſtantie: doloꝛe toꝛ
queoꝛ:et verecundia confundoꝛ:quis

6⁶

me miſeꝝ nimis deoꝛſuʒ iacere ĩtueor.

Si enĩ ita fleuit ⁊ in fletu perſeuerauit

mulier:q̃ qrebat filiũ:qũo plangere ⁊ ĩ

planctu perſiſtere dʒ aĩa mea qᷓ querit
amat deũ:⁊ ad eũ ꝑuenire daſiderat:
Quũo gemere ac flere dʒ talis aĩa die ac
nocte: q̃ pᷣter rpᷣm nil vult amare: Mi
rũ ꝗppe eſt:ſi iã non facte ſũt ei lachꝛy
me ſue panes die ac nocte. Reſpice g ⁊

miſerere mei:doloꝛes coꝛdis mei multi

plicati ſunt: da mihi cõſolationẽ tuam
celeſtẽ: ⁊ noli ſꝑnere peccatriceʒ aiam
ꝓ qua etiã moꝛtuus es.Da mihi queſo
lachꝛymas ex tuo affectu internas:
peccatoꝝ meoꝝ poſſint ſoluere vicula
⁊ celeſti iocũditate ſemper repleàt ani
mã meã. Si nõ cũ veris ⁊ ꝑfeciis mõa

chis quoꝝ veſtigia neqo imitari: ſaltez

cũ deuotis mulieribus quatuldcunq;
oꝛtionẽ in regno tuo merar adipiſci
Uenit quoq; mibi in mẽtẽ alteriuſ mu

lieris deuotio mira:q̃ te ĩ ſepulchꝛo ia ⸗

centẽ pio amoꝛe querebat:q̃ receden⸗
tibus diſcipulis de ſepulchꝛo non rece
debat triſtis ⁊ merens:⁊ diu multũq;
flebat. Que multis lachꝛymis: iterum
iterũq; antra ſepulchꝛi: vigilatib ocu⸗
lis exploꝛabat:ſi foꝛte alicubi te videre
poſſet:quẽ feruẽti deſiderio querebat:
lã certe ſemel ⁊ iterũ ingreſſa ſepulchꝝ
diderat:ſed nimiũ amanti nõ ſatis erat

Firtuu eni boni opis pſeuerãtia eſt. Et

qꝛ pꝛe ceteris dilexit ⁊ diligẽdo fleuit:
2 fiendo queſiuit:⁊ qredo ꝑſeuerauit:
iõ pᷣma oĩnʒ te inuenire:te videre: te al
loqui:ribi loqui meruit.Et nõ ſolũ hec
ſed etiã ipis diſcipulis gloꝛioſe reſurre
ctionis tue pᷣnũcia extitit:te pꝛecipiẽte

2 clemẽter monente. Uade dic fratri-

bus meis vt edt in galileã ibi me vide⸗
bũt. Si g ita fleuit ⁊ in fletu pſeuerauit
mulier qᷓ vuuẽtẽ cũ moꝛtuis querebat:

αD RAR
a L .8. 146 õ

. —

que te manu fidei nõ tãgebat:qũo pla
gere ⁊ ĩ plãctu ꝑſiſtere oʒ aĩa q te redẽ

ptoꝛẽ ſuũ iã celo pꝛeſidentẽ ⁊ vbiq; re
gnãtẽ coꝛde credit oꝛe ↄſitetur: Quo gᷣ

gemere ⁊ llere debet talis aĩa que te to
to coꝛde diligit:teq; toto deſiderio viõ

re ↄcupiſcit. Solũ ↄfugiũ:⁊ vnica ſpes

miſeroꝝ:cui nũq; ſine ſpe miſericoꝛdie

ſupplicat᷑:pꝛeſta mihi hãc grãs: ꝓpter
te ⁊ ꝓpter nomẽ ſem tuũ vt quotiens
de te cogito:de te loquoꝛ:de te ſcribo:

de te lego:de te confero: quotiens tui

reminiſcoꝛ: tibl aſſiſto: laudes pꝛeces ⁊
ſacrificiũ offero:totiens oboꝛtiſ lachꝛy
mis ĩ ↄſpectu tuo copioſe ⁊ dulciter fle

am::ita vt efficiant᷑ mihi lachꝛyme mee
panes die ac nocte. Cu quidẽ rex glo-

rie ⁊ oĩum virtutum magiſter docuiſti

nos vbo ⁊ exẽplo gemere ⁊ flere dicẽes

Btiĩ qui lugẽt qm ipſi ↄſolabũtur’l
fleuiſti defunctũ amicũ:⁊ lachꝛymatꝰ
es valde ſuꝑ perriturã ciuitatẽ. Rogo
te ꝑ illas btiſſimas lachꝛyinas tuas:et

P oẽs miſeratiões tuas quibꝰ mirabitr
nobis ꝑditis ſubuenire dignatꝰ es: da

mibi graʒ lachꝛymarũ quã multũ deſi
derat:⁊ a te petit aia mea:qꝛ ſine dono
tuo nõ poſſuʒ habere eã ſed ꝑ ſom ſcm̃
tuum:qͥ dura coꝛda pctõꝝ mollit ⁊ ad
fletũ ↄpũgit.Da mihi graʒ lachꝛymaꝝ
ſicut dediſti patribus nr̃is quoꝛuʒ ve⸗
ſtigia debeo imitari:vt plãgaʒ me in oĩ
vita mea:ncut ipſi ſe plãxerũt nocte ac
die: pꝛopter merita ⁊ oꝛatiões eoꝛtʒ qͥ
tibi placuerũt ⁊ deuotiſſime ſeruierũt

Miſerere mei ĩdigni ſerui tui:⁊ da mi

hi gram lachꝛymarũ:da mihi irriguuʒ
ſuperius ⁊ inferius:vt ſint mihi lachꝛy
me mee panes die ac nocte:efficiarq; ĩ
ↄſpectu tuo deus mens:ꝑ ignẽ ↄpüũcti
onis holocanſtũ pingue ⁊ medulatuʒ
macter totus in ara coꝛdis mei:⁊ taqᷓ;

*

pinguiſſimus holocauſtũ aſſumat tibi
in odoꝛem ſuauitatis. Da mihi fonteʒ
irriguñ fontẽq; perſpicuũ:in quo laue
tur aſſidue iſtud iquinatũ holocauſtũ.
Licet enĩ me totũ tibi obtulerim opitu

;;

lante gratia tua:in multis tamẽ quoti

die offendo ꝑ nimià fragilitatẽ meaʒ.
Da ergo mihi gratiã lachꝛymaruʒ bene
dicte ⁊ amabilis deus pꝛecipue ex mul
ta dulcedine amoꝛis tui ⁊ cõmemoꝛa⸗
tione miſericoꝛdiaꝝ tuaꝑ: pꝛepara hãc
menſa famulo tuo ĩ ↄſpectu tuo:⁊ da

miki eòᷣ in poteſtatẽ vt quotiẽs volo te

ſatier ex ea tribne ꝓ pietate ⁊ bonitate
tua vt iſte calix tuus inebꝛiãs q; pclarꝰ
ſatiet ſitim mea:⁊ inhiet tibi ſpirit meꝰ
⁊ ardeat mẽés mea amoꝛe tuo oblitus
vanitatis ⁊ miſerie. Audi deus meꝰau⸗
di lumè oculoꝝ meoꝝ:audi que peto:⁊
da que petã vt qð audias:pie ⁊ oxoꝛa⸗
bilis dñe:ne efficiaris mihi inexoꝛabil
pp peccata mea:ſed ꝑꝑ bonitatẽ tuam
ſuſcipe pᷣces ſerui tui ⁊ da mibi effectũ

petitionis ⁊ deſiderij mei pᷣcibꝰ ⁊ meri

tis oĩum ſanctoꝝ.Amẽ. In iſta oꝛa⸗

Meditationes.

defici:te trahente:te ducente:me cur
rente:trabe os ſitientis te anime:in ſu⸗
perna fluentia interne ſatietatis:immo
trahe me ad fontẽ viuũ:vt inde pꝛo ca⸗

ptu meo bibã. vñ ſemꝑ vinã ve meus

vita mea:tu eni dixiſti oꝛe tuo ſcõ ⁊ bñ
dicto:hñi quis ſitit veniat ad me ⁊ bibat.
Fons vite da ſitienti aĩe ſemper bibere
ex te vt ſecundũ ſãctã ⁊ veridicã pmiſ⸗
ſionẽ tuã de ventre meo fluãt aque vi⸗

ue. Sonſ vite reple mentẽ meã toꝛẽte

voluptatis tue:⁊ ĩebꝛia coꝛ meũ ſobꝛia
ebꝛietate amoꝛis tui vt obliuiſcar que
vana ſũt ⁊ terrena:⁊ te ſolũ iugiter ha
beam ĩ memoꝛia mea ſicut ſeriptuʒ eſt.
Memoꝛ fni dei ⁊ delectatus ſũ.Da mi
hi ſpiritũ ſanctũ tuũ quem ſignificabãt
ille aque quas ſitientibus daturũ te ꝓ
miſeras.Da queſo toto deſiderio ⁊ oĩ
ſtudio tẽdẽ q te ⁊ aſcendiſſe pꝰ eſurre
ctione die quadrageſimo credimnus:vt
in pꝛeſenti quidem miſeria ſolo tenear
coꝛpoꝛe:tecũ aũt ſim cogitatione ſemꝑ

erx auiditate:vt ibi ſit coꝛ meũ:vbi tu es

theſaurus meus deſiderabilis ⁊ incom

tione mens humana copioſius cõpũ/ parabilis multũq; amabilis. In hoc.n.
gitas ſi ĩ quiete dicat. 4 Ca:xxxvji. magno huius vite diluuio vbi circũflã⸗
Elſu one:ieſu pie:uſu bone:qui tibuſ agitamur pcellis ⁊ nõ inuenitur
moꝛi dignatus es:ꝑp peccata fida ſtatio: ⁊ locus eminẽtioꝛ ehi peos
nf̃a ⁊ reſurrexiſti ꝑꝑ iuſtifica columbe valeat aliquatenus requieſce
tionè noſtrã:rogo te ꝑ gloꝛioſ reſurre re nuſq; tuta pax nuſqᷓ; ſecura quies
ctionem tuã:reſuſcita me de ſepulchꝛso vbiqʒ bella ⁊ liteſ:vbiq; hoſtes foꝛi pu
vition ⁊ peccatoꝝ oĩum:⁊ da mihi quo gne:intus timoꝛes: ⁊ qꝛ altera pars ſa
tidie partẽ ĩ reſurrectione pꝛima:vt ĩ re mus celi: altera terre: coꝛpus qð coꝛ⸗
ſurrectione tua merear veraciter pꝛeci rumpitur aggrauat animã:iccirco ani⸗
pere poꝛtiõeʒ.Dulciſſime benigniſſime mus meus ſotius ⁊ amicus meus fati⸗

amantiſſime: cariſſime:pᷣcioſiſſime: de
ſideratiſſime: amabiliſſime:płcherrie:
aſcendiſti ĩ celũ cũ triũpho gloꝛie tue:
2 ſedes ad dexteràã patris. Rex potentiſ
ſime trahe me ſurſũ ad te:currã poſt te
in odoꝛẽ vnguentoꝝ tuoꝝ:currã ⁊ non

gatus de via veniens:laguet ⁊ iacet di
ſciſſus atq; laceratus ab his per quas
tranſierat vanitatibus: eſurit ⁊ ſitit val
de: non habeo quod ponam ante il⸗

lum pauper ſum ⁊ mendicꝰtu domĩe

deus meus diues: omnium bonoꝛuʒ ?
c

dapũ ſuperne ſatietatis opulẽtiſſimꝰ
largitoꝛ:da laſſo cibum: collige diſper
ſum:redintegra ſciſſum.En ſtat ad ho/⸗
ſtiũ ⁊ pulſat: obſecro per viſcera miſe⸗

2

ricoꝛdie tue quibus viſitaſti nos oꝛiẽs

ex alto:aperi pulſanti miſero manum
pietatis tue: ⁊ iube pꝛopiciabili digna⸗/
tione vt ingrediatur ad te:requieſcat ĩ

te:reficiatur de te vino celeſtiq; pane:

quo ſatiatus reſumptiſq; viribus ad ſu

periora conſcendat: ⁊ de hac valle la⸗

chꝛymarum penna ſancti deſiderij ra⸗

ptꝰ: ad celeſtia regna volitet.Aſſumat

domine:aſſumat rogo aſſumat ſpiritꝰ
meus pennas vt aquile volitet 2 non
Deficiat:volet ⁊ perueniatvſq; ad deco
rem domus tue:⁊ locum habitationis
gloꝛie tne:vt ibi ſuper mẽſam refectio/
nis ciuiũ ſupeꝛnoꝛum paſcatur de oc⸗
cultis tuis in loco paſcue iuxta f luẽta
pleniſſima:requieſcat in te deus mens
coꝛ meum:coꝛmare magnũ tumẽs f lu
ctibus.Cu qui imperaſti ventis ⁊ ma⸗/
ri ⁊ facta eſt tranquillitas magna:veni
2⁊ gradere ſuper ſluctꝰcoꝛdis meivt trã
quilla ⁊ ſerena fiant omnia mea:qua⸗
tenus vnum bonum meum amplectar

te:⁊ dulce limen oculoꝛum meoꝛum

contempler te ſine tumultuantium co
gitationum ceca caligine. Cõfugiat do
mine meus mea ſub vmbꝛa allarũ tua⸗
rũ ab eſtibus cogitationum huiꝰ ſeculi
vt in tui refrigeri temperamẽto abſcõ⸗
ſa letabũda cantet ⁊ dicat:ĩ pace ĩ idipᷣʒ
doꝛmiam ⁊ requieſcam. Doꝛmiat ob⸗
ſecro deꝰ meꝰ: doꝛmiat memoꝛia mea
ab omnibus malis: iniquitatem odi⸗

at iuſticiam diligat. Quid enim –

chꝛius quidue onlcius:qᷓ; iter tenebꝛas
hbuiusvite multaſq; amaritudines:viui
ne dulcedini inbiare: ⁊ eterne beatitu⸗
ini ſuſpirare:illucq; teneri mente: vbi

vera baberi gandia certiſſimum ẽ. Dul
ciſſime:amantiſſime:ibenigniſſime:ca⸗
riſſime: precioſiſſime: deſideratiſſime:
amabiliſſime:pulcherrime: quando te
uidebo:quando apparebo ante cieʒ
tuã:quãdo ſatiaboꝛ de dulcedine tua:

qnñ educes me de hoc carcere tenebꝛo⸗

ſo:vt confitear nomini tuo:ita vt dein⸗

ceps non compungar: Quando tranſi

bo in illam admirabilem ⁊ pulcherri⸗
mam domum tuam: vbi perſonat vox
letitie exultationis in tabernaculis iu
ſtoꝛum: Beati qui habitant in domo
tua domine ĩ ſecula ſecnloꝛum lauda⸗
bunt te. Beati ⁊ vere beati quos elegi⸗
ſti:iam ⁊ aſſumpſiſti in ilam celeſtem
here ditatem.Ecce ſactitui domine flo
rent ante te ſicut lilium. Replentur.n.

luptatis tue potas eos: qm̃ tu es fons
vite:⁊ in lumine tuo vident lumen:vſ⸗
q; adeo vt ipſñ videlicet lumen illumi⸗
natum per te deum lumen illuminans
illuminantem:ſicut ſol falgeat in con⸗
ſpectu tuo.Qnam mira:qᷓ; pulchꝛa: qᷓ;
acceptabilia ſunt domus tue babitacu
la domine virtutum:concupiſcit itra⸗
re in ea hec peccatrix anima mea. Do/⸗
mine dilexi decoꝛem domus tue: ⁊ lo⸗
cum habitationis gloꝛie tue.Unaʒ pe⸗
tij a domino ⁊ hanc requiram vt inba⸗
bitem in domo tua in ommbus diebus
uite mee.Quemadmodum ceruus deſt
derat ad fontes aquarum ita deſideꝛat
anima mea ad te deus:quando veniam
⁊ apparebo ante faciem tuam: quãdo
videbo deum meum quem fſitit anima
mea: qnandovidebo eum in terra viuẽ
tium:? In iſta enim terra moꝛientiuʒvi⸗

deri non poteſt moꝛtalibꝰoculis. Quid

faciam miſer ego grauatus cum pede
moꝛalitatis mee atq; conſtrictus: qᷣd

ab vbertate domus tue ⁊? tonente vo⸗

—

— — —

— —

lo fidei figat: tibi inhier: tibi intendat:te
meditetur: te cõtempletnr: te ſibi ante

E —

faciam: Dum ſumus in coꝛpoꝛe pere⸗
grinamur a domino: ⁊ non habemus
bic ciuitatem manentem: ſed futuꝛam
inquirimus: noſter autem municipatꝰ

in celis eſt. DHeu mihi quia incolatus

meus pꝛolongatus eſt:habitaui cuʒ ba
bitantibus cedar: multum incola fuit
anima mea. Quis dabit mibi pennas ſi
cut columbe ⁊ volabo ⁊ requieſcam:

Bonnz eſt: nihil mibi tam vulce qᷓ ca
domino meo eſſe. Mibi autem adhe/ 4

rere deo bonum eſt. Da mihi domine
onec his fragilibus aſſiſto membꝛis
tibi adherere:ſicut ſcriptum eſt:qni ad⸗

heret vomino vnus ſpiruus eſt cum

ęo. Pꝛebe mihi ꝛogo contemplationis

pennas:quibus indutus ad te voluem

ſurſum. Et quia omne ſiniſtrinn deoꝛſũ

iacet:tene mentem meam ne ad ima te

nebꝛoſe vallis coꝛrnat: ne interueniẽte

vmbꝛa terre:a te vero iuſticie ſole ſepa
retur: ⁊ obducta tenebꝛis nubule phi⸗
beatur alta reſpicere:ſed ſurſuʒ tendat
ad pacis gaudia:luciſq; delectabilem ⁊
ſereniſſimum ſtatum:tene coꝛ meũ ma
nu tua:quia ſine ie ad altioꝛa non rapi⸗
tur. Iluc abſtinet vbi ſumma pax re⸗
gnat ⁊ iugis trãquillitas rutilat. Tene
⁊ rege ſpiritum meum:⁊ aſſume illum
ſecũdũ volũtatẽ tuã:vt te duce aſcẽdat

illã regionẽ vbertatis:vbi paſeis iſrłĩ

eternũ pabulo vitatlvt ibivel rapida co
gitatiõe attigat te ſũmã ſapiaʒ:ſuꝑ oĩa
manentem: cuncta ſcientem 2⁊ omnia
gubernantem. Sed volitanti ad te ani

me multa ſũt que obſtrepunt iuſſu tuo
domine conticeſcant mibi omnia. Et

ipſa ſleat anima mea:pertrãſeat oĩa qᷓ

creata ſunt: tranſcẽdat ⁊? &. 2 perueni
at ad te:atq; ĩ te ſolo cꝛea:oꝛe oĩnʒ ocu

Mcdit otiones

ocnlos ponat:te ſub roꝛde reuolnat de
rum 7 ſummumn bonu gaudmum Rine
fine mãmirum. Multe denuq; ſum cõ⸗
templationes quibus anuna veuota ti
bi mirabiliter paſcit᷑:ſed in nulla earuʒ
ita delectatur ⁊ requieſcit anims mea
ſicut quando te ſolũ cogitat ⁊ cõtẽpla
tur. Quam magna multitudo dulcedi
nis tue domine: quam mirabiliter ĩ pi
ras coꝛdibus amatoꝛum tuoꝛum:qᷓ; mi
ra luauitas amoꝛis tui quo perfruunt
illi qui nil pꝛeter te diligũt:nil etiã cogi
tare concupiſcunt. Felices illi quibus
tu ſolus ſpes es: ⁊ omne opus eoꝝ oꝛa
tio. Beatus qni ſedet ſolitarius ⁊ tacet
⁊ ſtat ſuper cuſtodiam ſuam iu iter die
ac nocte:vt adbuc in hoc fragili coꝛpu
ſculo poſitus: pꝛelibare valeat aliqua
tenus oulcedinem tuam. Rogo te per
illa ſalutifera vulnera que paſſus es mè
cruce pꝛo ſalute noſtra: e quibus ema
nauit ille pꝛecioſus ſãguis quo ſumus
redempti vulnera hac animam meam
peccatricẽ:pꝛo qua etia moꝛi dignatus
es vulnera eã igneo ⁊ potẽtiſſimo telo
tue nimie charitatis:viuꝰ ẽ ſermo dei ⁊
efficax ⁊ penetrabilioꝛ ommi gladio an
cipiti. Tu ſagitta electa ⁊ gladius acu
tiſſimus qui durum ſcutũ bumani coꝛ
dis penetrare tua potẽtiavales. Cöfige
coꝛ meum iaculo tui amoris:vt dicat ti
bi amima mea charitate tuavulnerata

ſũ ita:vt ex ipſo vulnẽ amoꝛis tui vber

rime fluant lachꝛyme die ac nocte Per
cute dñe ꝑcute:pꝑcute one obſecro: per
cute hanc duriſſimã mentẽ pꝛeualida
cuſpide oilectionis tue: ⁊ altius ad inti
ma penetra potenti virtute.Et ſic da ca
piti meo aquam immenſam: ⁊ oculis
meis infunde veruʒ fontem lachꝛyma
rum iugiter manentem ex nimio affe

ctu ⁊ deſiderio viſionis pulchritudinis

C ii

ſcio et cenus ſum ꝙ vita noſtra nõ te
merarijs motibus agitur: ſed a te domi

tue: vt lugeaʒ die ac nocte:nullã in pꝛe

ſenti vita recipiens cõſolationẽ: donec
te ĩ celeſti thalamo merear ⁊ vider dile
ctũ ſponſuʒ meũ pulcherrimũ deum ⁊

dominũ meũ:vt ibi videns gloꝛioſa ad

mirabilem ⁊ pulcherrima faciẽ tuaʒ oĩ

Dulcedine plenã:cuʒ his quos elegiſti
maieſtatẽ tuã ſupplex adoꝛeʒs:⁊ illo tã
dem celeſti et ineffabili repletue iubilo

ſum:quẽ in terris poſitus tota virtute
dilexi:tota chari s ſuʒ:toto

amoꝛe inheſi.Ipſum laudo:benedico

atq; adoꝛo:qð viuit ⁊ regnat deus ĩ ſe
cuila ſeculoꝛu. ¶ Mꝛatio ĩ tribulatõ
Iſerere dñe miſe⸗/Ca.xxxvij.
er̃ pie miſerẽ mibi niſerrimo
opeccatoꝛi indigna agenti:⁊ di
Sna patienti aſſidue peccanti: ⁊ tua fla
gella quotidie ſuſtinẽti. Si penſo malũ
quotidie qð fecinõ eſt tantum qð pa⸗
tioꝛ:grauis ẽ qð cõmiſ:leuiꝰ eſt qð to
leronuſtus es oñe ⁊ rectũ iudciũ tunʒ:
omnia iudicia tua iuſta ſunt et vera iu
ſtus et rectus tu es dnñe deus noſter et

non eſt vlla iniquitas in te. Nõ eniʒ in

iuſte neq; crudeliter affligis nos pecca
toꝛes oĩpotens et miſericoꝛs dne:q cuʒ
non eſſemus potenter feciſti:nos et cũ
peꝛditi fuiſſemus culpa noſtra:pietate
et bonitate tua mirabilit᷑ reparaſti noſ:

no do noſtro diſponitur et gubernat.
Ungde tibi cura eſt de oĩbus:pꝛecipue
De ſeruis tuis qͥ totã ſpeʒ ſuà poſuerũt
in ſola miſericoꝛdia tua. Iccitco oble⸗
cro et ſuppliciter rogo vt nõ ſacias mi
hi ſecũdũ peccata mea:quibus irã tuaʒ

merruui ſz ſecũduʒ magnã miſericoꝛdias

tuam:que ſuperat ẽt peccata totiꝰmũ⸗
di Tu one qui exteriꝰ flagella irrogas:
da ſemp interius indeſicientẽ patiẽtiã:

ita vt laus tua non recedat ò ore meo.

Miſerẽ mei one miſerẽ mei et adiuua
me ſicut tu noſti ꝙ mihi neceſſe eſt in
coꝛpoꝛe et in aĩa ſciſ oĩa potes oĩa:qui

viuis in ſecula. ꝙ/ Oꝛatio multuʒz de
eterne exultationis exclamẽ cũ diligen
tibus te dicens.Ecce qð concupiui iam
video:qð ſperaui iam teneo:qð deſide
raui iam habeo.Illi naq; ĩ celis iſctus

uota ad filiũ. a. xxxviij.
Onmmine ieſu xppe fili di viui qui
expanſis in cruce manibus ꝓ
pter moꝛtaliũ oinm redẽptõeʒ
auſſti calicẽ paſſiõis: mihi hodie pꝛe
bere digneriſ auxiliũ.Ecce pauꝑ venio
ad te diuitem: miſer ad miſericoꝛdem:
ne recedã vacnus vel cõtẽptus:eſuriẽs

incipio: ne deſinã de te ieiunus. JFame

licus accedo:ne recedàã ĩpaſtul.Et ſi an
teqᷓ; comedã ſuſpiro: da vel poſt ſuſpi
ria vt comdaʒ. In pꝛimis dulciſſime ie
ſu coꝛã magnificẽtia tue ſuauitatis cõ

fiteoꝛ aduerſũ me iniuſticid meaʒ. Ecce
oñne qꝛ in peccatis fui conceptus et na
tus: et tu me abluiſti et ſanetificaſti. Et

ego poſtea me maioꝛibꝰ ſoꝛdidani pec
catis. Sui enĩ in neceſſarijs natus: po⸗
ſtea in pontaneis volutatꝰ:ſed tue do
mine miſerationis tue nõ imemoꝛ tuli
ſti me de domo patris mei carnalis et
de tabernaculis peccatoꝝ:et inſpiaſti
mihi vt ſequerer te cũ generatione que
rentiũ faciẽ̃ tuã abulantiũ ſemit rectã
cõmoꝛantiũ ĩter lilia caſtitatis:⁊ tecuʒ
diſcũbentiũ ĩ cenaculo alniſſme pauꝑ
tatis: et ego tot beneficioꝝ ĩgratus: pꝰ
religionis ingreſſũ multa ↄmiſi illicita
multa ppetraui nefanda:et vbi peccata
emẽdare debui:pctã petis addidi. PHec
ſũt mala mea dñe qbus erbonoꝛani te
et maculani me:quẽ ad imaginẽ et ſimi

litudinẽ tuã creaſti ſuꝑbia:vanagloꝛia:

—

NMeditationes.

2 cetera multa alia mala:quibue ve/
xatur ⁊ affligitur laceratur ⁊ deſtruit
ifelix aia mea. Ecce oñe iniqtates mee
ſupergreſſe ſũt caput meũ:⁊ ſicut onus
graue grauate ſũt ſuꝑ me: ⁊ niſi tu cui
ꝓpꝛiũ ẽ miſeri ſeꝑ ⁊ parcere dexteram
tue maieſtatis ſupponas:mergi cogoꝛ
milſerabiliter ĩ profũdũ. Attẽde dñe ðs
⁊ vide qm ſcũs:⁊ ecce ĩſultat aduerſum
me inimicus meus dices deꝰ dereliqt
eũ ꝑſequar ⁊ cõpꝛehendam eũ qꝛ nõ ẽ
q̃ eripiat ⁊ tu one vſquequo:cõuertere
⁊ eripe aĩam med ſaluũ me fac pꝛopter
miſericordiã tuã:miſerere f lio tuo quẽ
doloꝛe nõ modico peperiſti: ⁊ noli at
tendere malũ meũ vt obliuiſcaris bo⸗
nũ tuũ:qͥs ẽ pater qui filiũ nõ liberet:
Aut quis filius quẽ pater pietatis bac

culo non coꝛꝛipiat: Ergo pr̃ ⁊ dñe licet

peccatoꝛ ſum:nõ poſſũ nõ eſſe filiꝰ tuꝰ
qꝛ tu me feciſti ⁊ refeciſti: ſicut peccaui
emenda me:⁊ pꝛius flagello emẽdatuʒ
trade me filio tuo. Nunquid obliuiſci
poteſt mater ĩfãtẽ vteri ſui:. Et certe ſi
illa oblita fuerit:tu prĩ ꝓmiſiſti te non
obliuiſci. Ecce clamo ⁊ nõ exaudis me
doloꝛe crucioꝛ ⁊ non conſolaris me.
Quid dicã vel qͥd faciã miſerrimꝰ:Ego
tãto deſtitutus ſolatio ꝓiectus ſũ a fa⸗
cie oculoꝝ tuoꝝ.Heu me de quãto bo
no inq;tũ malũ cecidi:quo tẽdebam: ⁊
quo deueni:vbi ſũ ⁊ vbi nõ ſũ ad queʒ
aſpiraui ⁊ nũc ĩ quibus ſuſpiro: Queſi
ui bona ⁊ ecce turbatio.Ecce iã moꝛioꝛ

⁊ ieſus nõ ẽ mecũ: ⁊ certe meliꝰ ẽ mibi

nõ eẽ q;; ſine ieſu eẽ. Meliꝰ ẽnõ vlue⸗
re qᷓ; viuere ſine uita.Et tu dñe ieſu vbi
ſũt miſericoꝛdie tue antique: Nũquid
iraſceris mihi ĩ finẽ: Placare c bſecro
2 miſerere mei ⁊ nõ auertas faciẽ tuaʒ

a me: qͥᷣ ꝓ me redimẽdo nõ auertiſti fa-
eiẽ tua ab icrepãtibꝰ ⁊ cõſpuẽtibꝰ ĩ te.

Fateoꝛ qꝛ peccaui ⁊ cõſcla mea meret
dãnatione:⁊ penitẽtia nõ ſufficit ad ſa
tiſfactionẽ: ſed certũ ẽ ꝙ miſericordia
tua ſuꝑat oẽm offẽſont᷑.Noli qſo piiſ⸗
ſime duʒe ſcribere aduerſũ me amaritu⸗
dies meas:vt ĩtres ĩ iudiciũ cũ fuo tuo
ſz ᷣm multitudinẽ miſerationũ tuaruʒ
dele iniqiitatẽ meã. Ueh mihi miſero
cũ venerit dies iadicij ⁊ aperti fuerint li
bꝛi cõſciẽtiaꝝ cũ dicet᷑ de me.Ecce hõ ⁊
oꝑa etꝰ. Quid faciã tũc dñe ðs meꝰ cũ
celi reuelabut iniquitatẽ meã:⁊ aduer⸗
ſũ me terra cõſurget: Ecce nihil reſpõ⸗

dere potero:ſed demiſſo capite pꝛe cõ⸗

fuſiõe coꝛã te ſtabo trepiduſ ⁊ cõfuſus
Peu me miſerũ qͥd dica clamabo ad te
dñnie ðs meꝰ. Quare tacẽs conſumor:
Ueruũtamẽ ſi locutꝰ fuero non qᷣeſcet
doloꝛ me ⁊ ſi tacuero amariſſima ama
ritudine crucioꝛiteriꝰ. Plàge aĩa mea:
ſicut vidua ſuꝑ virum pubertatis tue.
vlula miſera ⁊ ploꝛa qm̃ dimiſit te ſpõ⸗

ſus tuꝰ.i.xpᷣs. Ira oĩpotẽtis ne irruas

ſuꝑ me qꝛ nũq; capi poſſes ĩ me. Certe
nõ ẽ in toto me qð poſſet tollerare te.
Miſerere ne deſpereʒ:ſed deſperando
reſpireʒ.Et ſi ego cõmiſi: vñ me dãna⸗
re potes:tu non amiſiſti: vñ ſaluare ſo
les. Lu dñe nõ vis moꝛtẽ peccatoꝛum
nec letaris ĩ ꝑditione moꝛiẽtiũ:ĩmo vt
moꝛtui viuerẽt tn moꝛtuus es: ⁊ moꝛs
tua peccatoꝝ moꝛtẽ occidit. Et ſi ipſi te
moꝛiente vixerũt. Obſecro dñe vt ego
te viuẽte nõ moriar. Mitte manũ tuã
de altio:⁊ libera me de manu inimicoꝝ
meoꝝꝑ:ne ſuꝑgaudeãt mihi ⁊ dicãt dee
norabimꝰ eũ. Quis vnq; bone ieſu de
tua miſericoꝛdia diffidat qͥ cũ imnimici
tui eſſemꝰ redemiſti nos ĩ ſãguine tuo

⁊ recõciliaſti nos deo:Ecce ſub tue ni

ſericoꝛdie vᷣpa ꝓtectus ad thꝛonũ głie
veniã poſtulãs:curro clamãs:⁊ pulſãs
. 3

donec miſerearis mihi. Si.n. ad venia
nos vocaſti veniam non querentes:
quãto magis veniã ĩpetrabimus poſtu
lãteſene memineris dulciſſime ieſu tue
iuſticie aduerſus peccatoꝛẽ tuũ: ſʒ eſto
memoꝛ benignitatis tue aduerſus crea
tnrã tuã:ne memineris ire aduerſus re
um:ſi memoꝛ eſto miſerationis tue ad
uerſus miſerũ o bliuiſcere ſuperbũ pꝛo
uocãtẽ:⁊ reſpice miſerũ iuocãtẽ.Quid
enĩ ẽ ieſus niñ ſaluator:Ergo ieſu ꝑ te
metipC[ʒ exurge ĩ adiutoꝛium mihi ⁊ dic
aĩe mee ſalus tua ego ſũ. Multũ dñne
de tua bonitate pᷣſumo: quoniã tu ipſe
Doces petere querere ⁊ pulſare:⁊ iõ tua
oꝛatiõe admonitꝰ peto quero ⁊ pulſo.
Et tu one qui iubes petere:fac accipere
cõſulis q̃rere da ⁊ inenire doces pulſa
re aperi pulſãti:⁊ cõfirma me ĩfirmum

reſtaura me ꝑditũ:ſuſcita me moꝛtunʒ

⁊ oẽs ſẽſus meos:cogitatꝰ ⁊ actus diri

gere ⁊ gubernare digneris:ĩ beneplaci

to tuo:vt de cetero tibi ſeruiã:tibi vinã

tibiq; me tradã. Scio dñe mi:qꝛ ex boc

quod me feciſti:debeo tibi meipſũ ⁊ qꝛ
me redemiſti:⁊ pꝛo me hõ factus es:de
berẽ tibi pluſq; me ſi haberem: q;to tu
maioꝛ es ꝓ quo dediſti teipᷣʒ. Ecee nec
plus hẽo nec qð hẽo dare tibi poſſum

ſine te:ſʒ accipe me tu:⁊ trabe me ad te
di tuus ſim imitatiõe ⁊ dilectiõe ſicut

tuꝰ ſũ conditione ⁊ creation i vi⸗

nis ⁊ regnas in ſecula. ¶ Oro vtilis ?

Dirigitur. ad parrem. ap. xxxi.
Omine ðs oĩpotès qui es tri⸗
nus⁊ vnus qͥ es ſempꝑ ĩ oibꝰ: ⁊=
eras ante oĩa ⁊ eris ſẽꝑ ĩ oĩbꝰ
ðs benedictus ĩ ſecnla:cõmẽdo animã
meã iĩ manus potẽtie tue:vt cuſtodias
eã diebꝰ ac noctibꝰ: boꝛis ⁊ momẽtis.
Exaudi me one ꝑ oronẽ patriarcharũ
ꝑmerita ꝓphetaꝝ ꝑſſuffragia apoſtolo

J 9
rum ꝑ coꝛonas martyrũ: p fidè cõfeſſo
rũ per caſtitatẽ virginum: ⁊ per inter⸗
ceſſionem oĩum ſcõꝝ qui tibi placue⸗
runt ab initio mũdi:expelle a me iactã⸗
tià mentis ⁊ auge cõpunctionem coꝛ/⸗

dis:minue ſuperbià meã:⁊ ꝑfice in me

humilitatẽ veram: ſuſcita ĩ me fletum
⁊ mollifica coꝛ meum durũ ⁊ lapideuʒ
libera me oñe a nimã meã ab oibus
inſidiis inimici:⁊ conſerua me ĩ tua vo⸗

luntate. Doce me uoluntatem tuã face

—,—

re:qꝛ deus meus es tu. Da mihi dñje ſẽ
ſum perfectum ⁊ intellectũ:vt ſuſcipe⸗
reveleam pꝛofundã benignitatem tuã
illud oa mihi petere quod te andire ve
lectet.Da mihi lachꝛymas ex toto affe⸗
ctu quo peccatoꝛũ meoꝛum poſſim diſ
ſoluere vincula.Audi deus meus. Au⸗
di fletũ oculoꝝ meoꝛum.Audi que pe⸗
to:⁊ da vt quod peto exaudias:ſi deſpi
cis pereo:ſi reſpicis viuo:ſi iuſticiã me
requiris moꝛtuus feteo ſi cũ miſericoꝛ⸗
dia reſpexeris fetentẽ reſuſcitas de ſe⸗
pulchꝛo. Quod odis in me longe fac a

me: ⁊ caſtitatis ac cũtinẽtie ſpiritum in

ſere ĩ me:vt quodcũq; petiero ĩ ipia pe⸗
titione te nõ offẽdaʒ:tolle a me qð no
cet:⁊ pᷣbe quod iuuet. Pꝛeſta mihi one
medicinaà:vñ mea poſſim curare vulne⸗
ra.Da mihi vñe timoꝛem tuum:coꝛdis
compunctionem:mentis humilitatem
⁊ conſcientiam puram:pꝛeſta mihi oñe

vt fraternam ſemper tenere valeaʒ cha

ritatẽ mala mea oĩa obliuiſcar: alie⸗
na nõ requirã:parce aĩe mee:parce ma
lis meis:parce peccatis meis: parce cri
minibꝰ meis. Uiſita me ifirmum: cura
me egrũ:ſana me lãguẽtẽ:⁊ ſulcita me
moꝛtuũ. da mihbi domine coꝛ quod te
timeat:ſenſum qui te intelligat:oculos
qui te videant:miſerere mei deus miſe⸗
rere mei ⁊ reſpice ð ſede ſcã maieſtatis

tue: ⁊ tenebꝛas coꝛdis mei radio ſplen⸗
doꝛis tui illumina:da mibi dne diſcre⸗
tionem diſcernendi inter bonũ ⁊ malũ

⁊ cõcede vt ſenſũ habeam vigilem. Po

to a te one remiſſionẽ oĩum peccatoꝝ
meoꝝ:a quo ⁊ pꝑ quẽ mihi fiat ꝓpitia⸗
tio tẽpoꝛe neceſſitatis ⁊ anguſtie mee.
Sãcta ⁊ imaculata virgo dei genitrix
maria ⁊ mater dni noſtri ieſu xpᷣi ĩter⸗
uenire ꝓ me digneris apud illum cui

meruiſti effici tẽplũ. Sancte michael.

ſancte gabꝛiel: ſancte raphael: ſcè cho⸗
Tus angeloꝛum atq; arcangeloꝝ: pa⸗
triarcharum atq; ꝓphetaꝑ: apoſtoloꝝ
martyꝝ:confeſſoꝝ:ſacerdotũ:leuitarũ:
monachoꝝꝑ: virginũ: omniũq; iuſtoꝛuʒ
per illum qͥ vos elegit:⁊ de cnius con⸗
templatiõe gaudetis:vos rogare pᷣſu⸗
mo:vt pꝛo me culpabili ipſi deo ſuppli
care dignemini:quatenus de faucibus
diaboli ⁊ de moꝛte perpetua merear li
berari amen. Largiri mihi digneris do

mine ꝑpetuã vitã ſecũdũ clemẽtiaʒ ac

benigniſſimã miſericoꝛdiã tuã. Da dñe
ſacerdotibus concordiam: regibꝰ epᷣis
⁊ pꝛincipibus iuſte iudicãtibus tranqᷣl
litatẽ ⁊ pacem. Oro onñe ꝓ vniuerſa ſã
cta eccleſia catholica: ꝓ viris ⁊ feminis
ꝓ religioſis ⁊ ſecularibus: ⁊ omnibus
rectoribus chꝛiſtianoꝝ: cũctiſq; ĩ te cre

dẽtibꝰ:qui ꝓ tuo amoꝛe ſancto labo-

rant:vt pſeuerantiã boni operis obtine

ant. Pꝛeſta dñe rex eterne: virginibus
caſtitatem:deo dicatis cõtinentiam cõ
iugatis ſanctimoniam:penitentibus in
dulgentiam:viduis ⁊ oꝛphanis ſuſtẽta

tionem:pauperibus protectionem:pe⸗

regrinantibus reditũ lugẽtibus conſo⸗

lationem:defunctis veniam ⁊ requieʒ
ſempiternã:nauigãtibus ĩ poꝛtũ venire
ſalutis optimis vt in bono conſſtant:
bonis ⁊ mediocribus vt melioꝛes fiãt:

Meditationes

pꝛaue agẽtibꝰ ⁊? delinquẽtibꝰ vt cito ſe
coꝛꝛigãt. O dñe ieſu xpᷣe iter oẽs ⁊ per
oĩa me peccatoꝛẽ cõſidero:ſʒ tu clemẽ⸗
tiſſime pr̃ ⁊ ſũme qͥ oium miſereris: nõ
me patiaris a tua miſericoꝛdia fieri alie
nũ.Et tu dne res regũ q ĩiducias viuen
di pꝛeſtas:coꝛꝛigẽdi deuotionẽ tribue:
excita ĩ me mentẽ q̃ te reqͥrat: ⁊ te qͥ es
vbiq; totus trinꝰ ⁊ vnꝰ ſppᷣ oĩbꝰ amet:
te timeat:tuãq; volũtatẽ faciat. Pꝛeci⸗
pue g oñe ſcẽ pr̃ depꝛecoꝛ qͥ es bũdictꝰ
ꝑ ſechla:vt oẽs qͥ mei memoꝛiã faciũt
ĩ ſuis oronibꝰ:⁊ or̃onibꝰ meis ſe cõmè
dauerũt:⁊ qͥ mihi aliqõ charitatis offis
ciũ ⁊ pietatis ſtudiũ ipẽderũt: ſeu ⁊ il⸗
los qͥ cõſaguinitate ac cõpaſſiõe ⁊ affe
ctu ſũt mihi ꝓpinqui:tã ⁊ illos qͥ nunc
eõſiſtũt ĩ coꝛpoꝛe qᷓ; ⁊ illos qͥ teguntur
funere:mir̃icoꝛditer gubernare digne⸗
ris:oĩbꝰ ẽt xpᷣianis viuis adiutoꝛiũ pꝛe
ſtare digneris:⁊ defüctis abſolutioneʒ
⁊ requiem ſempiternaʒ per eterna ſecu
la. Necnon ⁊ illud magnopere ſuppli
co dñe qͥ es alpha ⁊ o:vt cũ extrema di

es mea aduenerit tu ipſe fias iuſtus iu

dex cõtra maligni accuſationẽ diaboli
⁊ ſis mihi ꝑpetuꝰ defẽſoꝛ aduerſus inſi

dias hoſtis antiqui:⁊ ĩ ſocietatẽ ange

loꝛuʒ omniũq; ſcõꝝ ĩ ſcõ paradiſo tuo

me ꝑſeuerare facias qꝛ tu es bñdictꝰ in
ſecula amt.¶ Oro deuota de recoꝛda
tiõe paſſiõis chriſti. Cap. xl.

Omine ieſu chꝛiſte redemptio
mea: miſericoꝛdia mea: ſalus
mwea te laudo:libi gratias ago:
uis valde impares tuis beneſiciis q;⸗

uis multum expers deuotionis qᷓ;uis

macras a deſiderata pinguedine oul⸗

ciſſimi tui affectus:tamen qualeſcunq;

gratias:non quales ſcio me debere:ſed

ſicut poteſt conari tibi perſoluit ani⸗
ma mea. Spes coꝛdis mei: virt? anime

c iiij

mee:cõpleat tua potẽtiſſima dignitas
qð conat᷑ mea tepidiſſima ĩbecilllitas
dita mea:tu finis ĩtẽtiõis mee.Et ſi nũ
dũ merui tm̃ q;tũ debitoꝛ ſum amare:
vtiq; ſaltẽ deſidero te amare q;dtum ve
beo.Illuminatio mea tu vides ↄſciaʒ
meã:qꝛ dne añ te ẽ oẽ deſderiũ meum
2 tu donas ſiqͥd bene vult ↄſcia mea.
Si bonũ ẽ dñe qð ĩſpiras immo qꝛ bo
nuʒ ẽ vt te veliz amare:da qð me facis
delle. Da vt q;tuʒ iubes tãtũ te merear
amare:laudes ⁊ gras effero ne ſit mihi
dDomũ tuũ ifructuoſuʒ:qð tua ſponta⸗

nea dediſti volũtate:ꝑfice qð incepiſti

⁊ dona qð me benigne pꝛeueniẽdo ĩ⸗
meritũ denderare feciſti. Conuerte be
nigniſſune meũ toꝛpoꝛẽ ĩ feruẽtiſſimũ
tui amoꝛẽ.Ad hoc clemẽtiſſime tendit
hec oꝛatio mea:hec memoꝛia ⁊ medita
tio bñficioꝝ tuoꝝ vt accẽdas ĩ me tuũ
amoꝛem Lua me dñe bonitas creauit
tua miſercoꝛdia creatum ab oꝛiginali
peccato mũdanuit:tua patientia poſt il
lã emũdationẽ baptiſmi ĩ alijs pctõꝛũ
ſoꝛdibꝰ ſuolutũ hactenꝰ tollerauit:nu
triuit ⁊ expectauit. Expectas tu bõe do
mine coꝝectionẽ: expectat aĩa mea ad
penitẽdũ:ad bñ vinẽdũ tue gĩe ĩſpira⸗
tiõeʒ. Deus me creatoꝛ meꝰ:tolleratoꝛ
⁊ nutritoꝛ meꝰ:te ſitio:te eſurio:te deſi
dero:ad te ſuſpiro ⁊ cõcupiſco:⁊ ſicut
pupillus benigniſſimi patris oꝛbatus

aduẽètus ſolã ↄſolationè:ardẽter deñ⸗
dero tui vultꝰgloꝛioſaʒ ↄtẽplationem
Pen mibi qꝛ videre nõ potui vñm an
geloꝝbumiliatũ ad conuerſationẽ ho
minũ:vt hoĩes exaltaret ad cõuerſatio
nẽ angeloꝝ:cũ deus offenſuſ moꝛieba
tur:vt peccatoꝛ viueret.Peu ꝙ tam ad
mirabili:tã ĩextimabili pietati pnrs ob⸗
ſtupeſcere nõ merui.Cur o aĩa mea te
pᷣlertiʒ nõ tꝛãſfigit gladius doloꝛis acu
tiſſimi:cũ ferre nõ poſſes vulnerari lan
cea latus tui ſaluatoꝛis.Cũ videre neqᷣ
res violari clauis pedes ⁊ man tui pla
ſmatoꝛis:cũ hoꝝoꝛe effundi ſanguinẽ
tui redemptoꝛis:cur nõ es ĩebꝛiata la⸗
chꝛymaꝝ amaritudine cũ ille potaret
amaritudine fellis. Cur nõ es cõpaſſa
caſtiſſime virgini digniſſime matri eiꝰ
digniſſime one tue.Dna mea miſericoꝛ
diſſima quos fontes dicà erupiſſe ð iu
is pudiciſſimis oculis:cũ attẽderes vni
cũ filiũ tuum inocentẽ:coꝛas te ligare:
agellari ⁊ mactari. Quos fletꝰ credaʒ
pfudiſſe pijſſimũ tuum vulmũ: cũ ſuſpi-
ceres eũdem liliũ tuũ deũ ⁊ dũm tuuʒ
in cruce ſine culpa extẽdi:et carneʒ de
carne tua ab impijs crudelit᷑ deſecari.
Quibꝰ ſingultibꝰ extimabo piriſſimuʒ
pectus tuum vexatũ eſſe cũ tn audires
Mulier ecce filiꝰtuus:⁊ diſcipulus ec⸗
ce mater tua:Cũ acciperes diſcipuluʒ
ꝓ magiſtro:ſᷣuum ꝓ ono. Ucina cũ fe⸗
lice ioſeph oñm meũ ve cruce depoſu⸗

pꝛeſentia: flẽs ⁊ eiulãs ĩceſſanter eiꝰ di neüu dee
lectã faciem toto coꝛde amplectit᷑: ſic iſſem aromatibcõdidiſſeʒ ĩ ſepulcbꝛ0
ego nõ qᷓtuʒ debeo:ſed qᷓ;tuʒ queo me collocaſſem: vt ſaltẽ ꝓſecutus vel cõſe

moꝛ paſſionis tue:memoꝛ alapaꝝ tua
rũ: memox flagelloꝝ memoꝛ vulneruʒ
tuon: mẽoꝛ qualiter ꝓ me occiſus es: q̃
liter ↄditus:qualr ſepultus:ſmul me⸗
moꝛ tue gloꝛioſe reſurrectõis ⁊ admi⸗
tabilis aſcẽſòis: Pec ĩdubitata fide te
neo:exilij mei erünas defleo:ſpero tui

*

cutus eẽʒ:dvt tãto funeri nõ defniſſʒ ali
qͥd mei obſequij. Utinà cũ btis mulieꝛi
bus coꝛuſca viſõe angeloꝝ eẽʒ territꝰ
⁊ audiſſe nũciuʒ onice reſurrectõis: nũ
ciũ mee ↄſolationis:nũcinz tã expecta
tũ:nũciuʒ tã deſideratũ.Utinã inquaʒ

audiſſeʒ ex oꝛe ãgeli. Nolite timere voſ

„M

Jeſuʒ q̃ritis crucifixũ Surrexit:non ẽ
hic:bẽigniſſime:ſuauiſſime:ſereniſſime
qñ reſtaurabis mihi:qꝛ nõ vidi illã btẽ
tue carnis icoꝛꝛuptiões. Quia nõ fui de
oſenlatus loca vulneꝝ fixurã clauoꝛũ:
qꝛ nõ reſpſi lachꝛymis gaudij cicatriceſ
coꝛpoꝛis veri. Admirabilł: ĩextimabilis
icõpabilis qñ ↄſolaberis ⁊ ↄpeſces me
a doloꝛe meo. Nõ eiʒ caput ĩ me doloꝛ
meꝰ q;diu perigrinus ſuʒ a dño meo.
Heu mihi one heu aĩe mee receſſiſti cõ
ſolatoꝛ aĩe mee nec vale dixiſti. Ingre
diẽs vias tuas bñdixiſti tuis nec affni.
Eleuatis manibus a nube ſuſceptus eſ
ĩ celũ nec vidi. Angeli pmiſerũt te redi
tuꝝ nec audiui. Quid dicã: Quid faciaʒ
quo vadã: Ubi eũ querà:vel qñ inue⸗

niã:Quẽ rogabo: Quis nũciabit dile⸗

cto:qꝛ amoꝛe langueo: defecit gaudiũ
coꝛdis mei. Uerſus ẽ in luctũ riſus me
us:defecit caro mea ⁊ coꝛ meũ:deꝰ coꝛ
dis mei ⁊ ꝑs mea deꝰin eternũ.Renuit
cõſolari aĩia mea:niñi ð te dulcedo mea
Quid eiʒ mihi ẽ ĩ celo:⁊ a te quid volui
ſuꝑ terrã: Te volo:te ſpo:te qro:tibi di
xit coꝛ meũ q̃ſiui vnltũ tuũ:vultũ muʒ
dñnie reqᷣrã:ne auertas faciẽ tuam a me
Amatoꝛ hoĩuʒ benigniſſime:tibi dereli
ctus ẽ pauꝑ:oꝛphano tu eris adiutoꝛ.
Mi aduocate tutiſſime: miſerere mei
oꝛphani derelicti:pupillus factus ſum
abſq; patre:aĩa mea q̃ſ vidua. Reſpice
oꝛbitatis ⁊ viduitatis mee lachꝛymas:
qs tibi offero vonec redeas:eya iã do⸗
mine eya. Appare mihi ⁊ cõſolatꝰero.
Exhibe pñtiaʒ tuã ⁊ ↄſecutus ero deſi⸗
deriuʒ meun.Reuela głiaʒ tuã ⁊ erit pfe
ctü gaudiũ meũ.Sitiuit ĩ te aia mea qᷓ;
multiplłr tibi ⁊ caro mea. Sitinit aima
mea ad deũ fontẽ viuũ:qn veniã ⁊ ap⸗
parebo añ faciẽ dñi:qñ venies conſola
toꝛ meꝰ. Queʒ expectabo:o ſi qñ vide

–—

bo gaudiũ meũ qð deſidero.O ſi ſatia
boꝛ cũ appuerit gloꝛia mea quã eſurio
O ſi ĩebꝛiaboꝛ ab vbertate domus tue
ad quã ſuſpiro. Si potabis me toꝛẽie
voluptatis tue quẽ ſitio. Sint mibi do

mine ĩteriʒ lachꝛyme mee panes die ac

nocte:donec dicat᷑ mibi Ecce deꝰtuus

donec audiat aia mea. Ecce ſpõſus tu

focila me dolounbuſ meis:veniet foꝛtat

ſe redẽptoꝛ meus qꝛ bonus ẽ:nec tarda

bit:qꝛ pius cẽ. Jpſi glia in ſecula ſeculo
rũ amé. Finis meditationũ beati
aug uſtini epilcopi hipponenſis.

Douine deus oipotens patruʒ
oſtroꝝ abꝛaã:iſaac:⁊ iacob ⁊
ſemini eoꝝ iuſto: qui feciſti ce

luʒ ⁊ terrã cũ cĩ oꝛnatu eoꝛuʒ qui ſigna
ſti mare pᷣcepti tui verbo: qui ↄcluſiſti
abyſſuʒ ⁊ ſignaſti terribili ⁊ laudabili
nomini tuo qð oẽs pauẽt ⁊ tremunt a
vultu virtutis tue. Inſuſtẽtabilis ira
ſuper peccatoꝛes cõminatiõie tue quo
niã tu oñs altiſſimus ſuꝑ oẽʒ terra lon

ganimis ⁊ miſericoꝛs ⁊ patiens ſuꝑ ma

licias hoĩnʒ. Cu auteʒ dñe ſecunduʒ bo
nitatẽ tuã ꝓmiſiſti penitentiã remiſſio
ms peccatoꝛũ.Et tu dñe iuſtoꝛũ nõ po
ſuiſti penutentia iuſtis. Abꝛaã Iſaac et
Jacob his qui nõ peccauerũt.Qm̃ pec
caui ſuper numeruũ arene maris:⁊ mul
tiplicate ſunt iniquitateſ mee. Incurua
tus ſuʒ multo viculo ferri ⁊ nõ eſt reſpi
ratio mibi qꝛ excitaui iracũdiaʒ tuaʒ 2
malũ coꝛà te feci:ſtatuẽs abhoĩatiões
⁊2 multiplicãs offenſiones.Et nunc fle
cto genua coꝛdis mei pᷣcãs ad te boni
tatẽ dñe peccaui:oñe peccaui:oñe pec
cani:iniquitatẽ meã agnoſco: peto ro
gãs te dne remitte mihi remute mihi:
ne ſimul tradas me cũ iniqᷣtatib meie:

neq; ĩ einũ ſues mala:q; idigne ſalua

bis me ppter magna miſericoꝛdiã tuã

Et laudabo te ĩ oĩbus diebus vite mee
qm̃ te laudat oĩs virtus celoꝝ ſemper
⁊2 tibi n⸗ ĩ ſecula ſeculoꝝ.Amen.
D

Diui anguſtini hipponenſs epi⸗
ſcopi. Soliloquioꝛn. ¶ Kap. .
gnoſcam te dñe cogni
toꝛ meus:cognoſcam te

vͤtus aĩe mee. Oſtende te
mihi cõſolato me vt vi
eã te lumẽ oculoꝝ me
leticia coꝛdis mei:vt diligaʒ te vita aĩe

mee. Appare mihi delectatio mea ma⸗
gna:ſolatiũ meũ dulce: oñe deus me

us vita mea ⁊ glia tota aĩe mee vt iueni
am te deſideriuz coꝛdis mei: teneaʒ te
amoꝛ aie mee:vt aplectar te ſponſe ce
leſtis. Exłtatio mea ĩtꝰ ⁊ extra:vt poſſi
deaz te beatitudo ſempiterna:vt poſſi
deã te in medio coꝛdis mei vita beata:

Dulcedo ſũma aĩie mee. Diligaʒz te dmñe

foꝛtitudo mea:oñns firmamẽtũ meuʒ ⁊
refugiũ meũ:⁊ liberatoꝛ meꝰ:vt amẽ te
deus meꝰadiutoꝛ me turris foꝛtitudi⸗

nis mihi: ⁊ ſpes mea vulcis ĩ oĩ tribu⸗

latõe mea:vt amplectar te bonuʒ: ſine
quo nibil bonũ:fruar te optimum ſine
quo nihil ẽ optimũ. Aperi penetrabi⸗
lia auriũ mearũ:verbũ penetrabiliꝰ oĩ
gladio ancipiti:vt audiã vocẽ tuã. In⸗
tona dñe deſuper voce grandi ⁊ foꝛti.
Tonet mare ⁊ plenitudo eius: ↄmoue
gtur terra ⁊ oĩa q̃ in eis ſunt. Illuſtra
oculos meos lux mcõpꝛebẽſibilis: ful
gura coꝛꝛuſcatões ⁊ diſſipa eos:vt nõ
videãt vanitatẽ. Flumina multiplica
2 9ↄturba eos:vt appareant fontes aq/⸗
rũ: ⁊ reuelant᷑ fundamẽta oꝛbis terra
rũ. Cribue viſuʒ lur ĩuiſtbilis:qui te vi⸗
deat. Crea nouũ olphatũ odoꝛ vite: qͥ

oꝛũ. Ueni gandiũ ſpũs mei vt videã te

——— .
2 .

poſt te currat ĩ odoꝛẽ vnguẽtoꝝ tuoꝝ
Guſtũ ſana qͥ ſapiat ⁊ cognoſcat ⁊ di⸗
ſcernat qᷓ; magna multitudo dulcedĩs
tue dñe quã abſcõdiſti timẽtibꝰ te ſiue
his qui pleni ſũt charitatis tue. Da coꝛ
qð te cogitet:animũ qui te diligat:at⸗

q; mẽtẽ qui te recolat:ĩtellectũ qui te

iĩtelligat rõnẽ que tibi ſemꝑ ſũmo dul⸗
ci foꝛtiter adhereat:te ſapiẽter amoꝛ ſa
piẽs diligat. O vita cui oĩa viuunt: vi⸗

ta que das mihi vitaʒ:vita que es mea

vita ꝑ quã viuo:ſine qua moꝛioꝛ:vita ꝑ
quã reſuſcitoꝛ:ſine q̃ pereo:vita ꝑ quã
gaudeo ſine qua tribloꝛ:vita vital oul
cis ⁊ amabilis ſemꝑ mẽoꝛialis:vbi q̃ſo
es:vbi te ĩiueniã vt ĩ me ðficiã ⁊ ĩ te ſub
ſiſtã:pꝛope eſto ĩ aĩo:ꝓpe ĩ coꝛde:ꝓpe
ĩoꝛe:ꝓpe ĩ auxilio:qꝛ amoꝛe langueo:
qꝛ ſine te moꝛioꝛ: quia te recolenſſuſci
toꝛ.Odoꝛ tuꝰ me recreat:memoꝛia tua
me ſanat:ſed ſatiaboꝛ cum apparuerit
glia tua vita aĩe mee:cõcupiſcit ⁊ ðficit
aĩa mea de memoꝛia tua:qũ veniaʒ et
appebo tibi letitia mea. Quare faciẽ tu
as auertis gaudiuʒ meñ ꝑ qð gaudeo:

vbi es abſcõditus pulcher quẽ deſide

ro?:Odoꝛẽ tuum haurio:amo te ⁊ gau
deo:te aũt nõ video:vocè tuã audio ⁊
reuiuiſco:ſʒ cur faci tuã abſcõdis: foꝛ⸗
te dicis. Nõ me videbit hõ ⁊ viuet.eya

oñe moꝛiar: vt te videã:videã vt H mo⸗

riar. Nolo viuere:nolo moꝛi: diſſolui

cupio ⁊ eſſe cũ xpᷣo.Moꝛi deſiderio vt

videã xpᷣʒ:viuere renuo vt viuã cũ xpᷣo.
Dñe ieſu accipe ſpũʒ meũ vita mea ſu⸗
ſcipe aĩaʒ meã. Gaudiũ meum attrabe
coꝛ meũ dulcis cibꝰmeꝰ comedã te:ca
pnut meũ dirige me. Lumẽ oculoꝝ meo

rũ illuia me melos meꝰtẽꝑa me crea⸗

toꝛ meꝰviuifica me:vbũ dei recrea me.
Laus mea letifica aĩaʒ fui tui.ntra in
eã gaudiũ meũ vt te ⁊ ĩ te gaundeat:itra

¶Soliloquia.

Ieà dłcedo ſũma vt dłcia ſapiat: lnm vo bonus ego malus:tu pius ego ĩpiꝰ
et᷑nuʒ illuſtra ſuꝑ eã:vt te itelligat cog tu ſcũs ego miſer:tu iuſt ego iniuſtus:
ſcat ⁊ diligat. Ob h.n.ñ te diligit vnñe: tu lux ego cecꝰ:tu vita ego moꝛtuꝰ: tu
qꝛ ſi n diligit nõ te cogſcit.et te iõ ñ co medicina ego eger:tu gaudiuʒ ego tri
gnoſcit qꝛ nõ iĩtelligit.Et iccirco nõ in ſtitia:tu ſũma vitas ego vninerſa vani
telligit:qꝛ lumẽ tuũ nõ ↄpᷣhèdit lux in tas:vt oĩs hõ viuẽs.heu qͥd igit᷑ o crea
tenebꝛis lucet ⁊ tenebꝛe eã nõ ↄphẽde toꝛ dicã:audi o creatoꝛ. Creatura tua
rũt.O lux mẽtis:o lucens veritas:o va ſuʒ:iã perij:creatura tua ſuʒ iã moꝛioꝛ.
claritas qᷓ illuminas oẽʒz hoĩeʒ veniẽtẽ Wuma tua ſuʒ:ià ad nihilũ redigoꝛ.

ĩ hc mũduũ. enientẽ quidẽ ſʒ ſõ diii Plaſma tuũ ſuʒ. Manꝰlue dñe fecer̃t
gẽtẽ:qꝛ qͥ diligit eü inimic dei ↄſtituit e ⁊ plaſmauerũt me:manꝰinq; ille q̃
Expelle tenebꝛas deſuꝑ faciem abyſii affixe clauis ſunt ꝓ me.Opꝰmanuũ tu
mẽtis mee vt videat te ĩtelligẽdo:vt co arũ vne ne deſpicias. Unlnera manuũ
gnolcat te ↄpᷣhẽdẽdo:vt diligat te cog tuaꝝ pᷣcoꝛ vt aſpicias.Ecce ĩ manibꝰ iu
ſcẽdo. Quiſqs.n.cognoſcit te ſe obliui is de ſcripſiſi me:legei ſaʒ ſcripturaʒ
ſcit: diligit te:amat te plus q; ſe: reliqt ⁊ ſalua meEn ad te ſuſpiro creatura
ſe ⁊ venit ad te:vt gaudeat de te. Pic ẽ tua:creatoꝛ es recrea me. En ad te cla
& oñeꝙ nõ tm̃ diligo qᷓ;tũ debeo: qꝛ ñ mo factura tusa:vita es vinifica me.En
plene cogſco te. Sed qꝛ paꝝ cognoſco ad te reſpicio tuũ plaſma:plaſmatoꝛ eſ
paꝝ diligo: ⁊ qꝛ paꝑ oiligo de te paruʒ reſtaura me. Parce mihi onñe nibil eni
gaudeo.ſed a te vo gaudio iterioꝛi per ſune dies mei. Parce mihi colloquẽti
exterioꝛa recedẽs:dũ te careo adulteri tibi. Ignoſce ſeruo tuo q pſumit loq tã
nas amicitias in his exterioꝛibꝰ qro.Et to ono.Legẽ non bʒ neceſſitas. Doloꝛ
ſic miſer ego:coꝛ meun qð tibi ſoli öpui me ↄpellit dicere calamitas quaʒ pati
toto amoꝛe totoq; affectu ipendere va oꝛ cogit me exclamare.Egrotꝰ ſum ad
nis dedi:⁊ iõ vaneffectus ſiʒ dũ vani mecicũ clamo:cecus ſuʒ ad lucẽ ꝓpo.
tatẽ dilexi.hic ẽt ẽ dñe ꝙ ĩ te nõ gau Moꝛtuꝰ ſuʒ ad vitã ſuſpiro tu medicꝰ
deo: ⁊ iõ tibi nõ adhereo:qꝛ ego ĩ exte tu lux:tu vita ieſu naʒarene miſerẽ mei
rioꝛibꝰ:tu ĩ iterioꝛibꝰego ĩ tꝑalibꝰ:tu ĩ miſlſerere mei filij dauid.:miſerẽ fons mi
ſpũalibꝰ: ego ĩ tràſitoꝛijs aio diffundoꝛ ſericoꝛdie. Audi q ad te clamat ĩfirmuʒ
cogitatõe vſoꝛ: Ilocutione ĩplicoꝝ ⁊ tu Lux q̃trãſis expecta cecũ:pᷣbe manuʒ
dñe ĩ eternis hitas eternitatẽ:tu ĩ celo vt ad te vẽiat ⁊ i luie tuo videat lum̃ vi
ego ĩ terra:tu diligis alia:ego ĩfima:tu ta viues ruoca moꝛtun. Quid ſũ ego qᷣ
celeſtia:ego terreſtria.Et qñ unt loquoꝛ tecum. Ueh mihi one ꝑce mihi
hec Zꝛia conuenire. Se mieria et dnñe:ego cadauer putriduʒ:eſca vᷣmiuʒ:
fragilitate hoĩs. . val fetidũ cibꝰigniũ.qͥ ſũ ego qͥ loquoꝛ
Aſer ego qñ poterit obliquitaſ tecũ. Ueh mihi ꝑce mihi vne.ifelix ego
mea tue rectitudini adequari ſũ:hõ ĩqͥt natꝰð młliere bꝛeui viueẽs tpe
Eu one diligis ſolitudinè: ego repletꝰmii miſerijs:hõ iq; vditati ſilis
multitudinẽ: tu ſiletiũ ego clamoꝛẽ: tu fcuſ: ↄpatꝰiumt ĩſpiétibꝰ:⁊ iã fills fcũſ
vitaté ego vanitatẽ:tu mũdiciã ego im ill.qᷣd ite ego abyſſui tenebroſa:terra
miuditiaʒ ſequoꝛ.Muid plura one: Tu misa: fili ire: vas aptü i ↄtumeliã: geni

tus per ĩmunditiamn: viuens in miſeria:

moꝛiturus in anguſtia. Heu miſer quid
ſu:heu quid futurus ſũ: ⁊ quid ſũ: vas
ſterquilinij vas putredinil:plenus feto
re boꝝoꝛe. cecus. pauper. nudus. plu
rimis neceſſitatibus ſubditus:ignorãs
introitũ ⁊ exitũ meũ: miſeꝛ ⁊ moꝛtalis
cuius dies fieut vmbꝛa pꝛetereunt cu⸗

ius vita ſicut vmbra lunatica euane⸗

ſcit:ſcut flos in arboꝛe creſcit ⁊ ſta

marceſcit: nunc floꝛet 2 ſtatim aret. Cli

ta inq; mea vita fragilis: vita caduca:

Vtta que q;dto magis creſcit tato magis

Secrſcit:q;to magl ꝓcedit tato mag ad
amoꝛẽ accedit:vua fallax ? vmbꝛatica
plena laqis młtis:nũc gaudeo ſtati tri
ſtoꝛ nüc vigeo ſepe infirmoꝛ: nũc viuo
ſtati morioꝛ. Nuũc felix appareo ſẽper
miſer nunc rideo iã fleo:ſicq; oĩa muta
bilitati ſubiacẽt vt nihil vix vna boꝛa ĩ
vno ſtatu ꝑmaneat.Hic timoꝛ binc tre
moꝛ bic fame:hic ſitis:hic caloꝛ:binc
frigus:binc languoꝛ inde doloꝛ exube⸗
rat.ſubſequitur his impoꝛtuna moꝛs qᷓ
mille modis miſeros homines cõtinue
rapit:hunc nãq; febꝛibus illũ oppꝛimit
doloꝛibus:hũc cõſumit fames:illũ ſitis
extinguit:bũc ſuffocat aquis:illũ interi
mit laqueo. Illũ perimit flãmis: alium
dentibus beſtiaꝝ ferociũ voꝛat:hũc tru
cidatf erro:illũ veneno conũpit: alteꝝ
tantũ repentino terrore miſeram vitaʒ
finire compellit. Et nunc ſuper hec oĩa
magna miſeria: qꝛ cum nihil ſit certius
morte:ignorat tñ homo finem ſuum.
Et cũ nò putat tollit᷑ ⁊ perit ſpes eius.
MNelſcit.n.hõ qñũ vel vbi vel quomodo
moꝛiat: tantũ certum ẽ moꝛi oporte
at. Ecce dñe q; magna miſeria hominiſ
ĩ qua ſũ:nec timeo:qᷓ; grãdis calamitaſ
q; patioꝛ: nec doleo:⁊ ad te nõ clamo.
Clamabo oñne añ qᷓ traſeã:ſi foꝛte ñ trã

ſeã ſz ĩ te maneã:dicà g dicã mifia me

am cõfitear: nec erubeicã añ te vilitatẽ

meam. Adiuua me foꝛtitudo mea per
quã ſubleuoꝛ ⁊ ſuccurre mibi. Succur
re õtꝰ ꝑ quam ſuſtẽtoꝛ. Ueni lux ꝑ quã
video appare ĩ gloꝛia ꝑ quam gaudeo.
Appare inq; ⁊ viuã o dñe deus meus.
De mirabili lumine dei.
Lux quã videbat thobias quã
o oculiſ clauſis docebat filiũ
ſuum viam vite. Lux quam vi
at iſaac interius:quando caliganti⸗

bus oculis exterius filio futura narra⸗

bat. Lux inqᷓ; iuiſibilis cui omnis abyſ⸗
ſus huani cordis eſt viſibilis. Lux quã
iacob videbat quando ſicut tu ĩtus do
cebas:filijs ventura pꝛedicebat.Ecce te
nebꝛe ſunt ſuper faciem abyſſutu es lu
men. Ecce caligo tenebꝛoſa ſuꝑ aquas
coꝛdis merntu es veritas. O verbum ꝑ
quod facta ſunt omnia:ſine quo factuʒ
eſt nihil verbum quod es ante omnia:
ante quod nihil:verbum creãs omnia:
ſine quo omnia nihil: verbum regens
omnia:ſine quo nihil ſunt om nia:ver⸗
bum quod dixiſti fiat lux ⁊ facia ẽ lux
Dic etiam nunc fiat lux ⁊ facta ſit lux:
vt videam lumen: ⁊ cognoſcam quic⸗
quid non eſt lumen:quia ſine te mihi te
nebꝛe lumen: c lumẽ tenebꝛe ponũt᷑ Et
ſic ſine tua luce nõ eſt vertas:ñ ẽ diſcre

tio:adeſt erroꝛ adeſt vanitas: ñ ẽ vitas

MNon eſt diſcretio:adeſt confuſio:adeſt
ignoꝛantia non eſt ſcientia: adeſt cecis
tas:non eſt viſo:adeſt innium:non eſt
via:adeſt moꝛs: ⁊ vbi ẽ moꝛs nõ ẽ vita.
emortalitate hũane nature.ca.iiij

(moꝛe. Moꝛs. n. pᷣuatio vite.
Tã pp ipſã ad nihilũ tẽdimꝰ oũ nos ni

hil facere ꝑ peccatũ nõ foꝛmidamꝰ t in

EEce oñne qꝛ lux nõ ẽ: moꝛs eſt:
imo nec moꝛs eſt: quia nihil ẽ

— ðð —, — 0—ðũ

ſtee quidẽ h oñe:nã digna factis recipi
mꝰ: oũ ad nibilũ deuenimuſ tãq; aqua
decurrẽs:qꝛ ſine te factũ ẽ nibil:⁊ nos

faciẽdo peccata facti ſumꝰnihil:qꝛ ſine
te facimus ꝑ quẽ facta ſunt oĩa ſine qꝰ
factũ ẽ nihil.O dñe vᷣbũ:o de verbum
ꝑ qð fcã ſunt oĩa:ſine quo factũ eſt ni⸗

hil. Ueb mihi miſero toniẽs obcecato:
qꝛ tu lux:⁊ ego ſine te.veh mihi miſero

totiẽs vulnerato:qꝛ tu ſalus ⁊ ego ſine
te. Ueh mihi miſero totiẽs ifatuato:qꝛ

tu es vitas ⁊ ego ſine te.Ueh mihi mi⸗

ſero ⁊ ſine te totiẽs moꝛtuo:qꝛ tu vita
⁊ ego ſine te.Ueh mibi miſero totiens

adnihilato:qꝛ tu vbũ:ꝑ qð facta ſunt

oĩa:⁊ ego ſine te:ſine quo factũ ẽ nibil
O dñe vbũ:ooeꝰ vᷣbũ:q es lux ꝑ quẽ fa
cta eſt lux:qͥ es via vitas ⁊ vita:via in q̃
nõ ſũt tenebꝛe erroꝛ vanitas neq; moꝛs
Lux ſine q̃ tenebꝛe:via ſine q̃ erroꝛ:veri
tas ſine q̃ vanitas:vita ſine q̃ moꝛs.dic

verbũ dic dũe fiat lux:vt videã luceʒ ⁊

vitẽ tenebꝛas.videã viã ⁊ vitẽ inuiiũ.vi

⁊ vitẽ moꝛtẽ. Aluminare oñe lux mea:
illuminatio mea: ⁊ ſaluſ mea quẽ time

ho.: deus meus quem laudabo. Deus

meus quem honoꝛabo. Pater meus
quẽ amabo:ſpõſe meꝰ cui me ſeruabo.
Illuminare lux illuminare inq; buic
ceco tuo:qꝛ ĩ tenebꝛis ⁊ vmbꝛa moꝛtis
ſedet.Et dirige pedes eius ĩ viã pacis ꝑ

quã ingrediar in locũ tabernaculi ad⸗
mirabilis vſq; ad domũ deiĩ voce exul
tatiõis ⁊ feſſionis.Uera.n. cõfeſſio ẽ

via ꝑ quã ingredioꝛ ad te:via ꝑ quam
egrediar ab inuio ⁊ rede ad te viã: qͥa
tu es va via vite. O Quid ſit nihil ſie
ri.
Onfitear Sconfite tibi one
pat᷑ celi ⁊ terre miſeriam meã
t me venire liceat ad mĩicoꝛ

?U O

diã tuã:miſer quippe factus ſum ⁊ ad

nihilum redactus ſum: ⁊ neſcim quia

tu es veritas ⁊ ego nõ eram tecũ. Uul
nerauerũt me ⁊ nõ dolui qꝛ ti es vita:
⁊ ego nõ eram tecum.Ad nibilũ duxe
rüt me qꝛ tu es verbũ:⁊ ego nõ eraʒ te/
cũ ꝑ quẽ facta ſunt oĩa:ſine quo factũ
ẽ nibil:⁊ ſine te ego factus ſum nihil.
Quid ẽ nihil qð ad nibilũ ducit.Oĩa ꝑ
ipᷣm facta ſunt quecũq; facta ſunt.Et q̃
lia facta ſunt: Uidit de cũcta que fece
rat:⁊ erãt valde bona.Oĩa quecũqʒ ſt᷑
ꝑ verbũ facta ſunt:⁊ quecũq; facta fũt
valde bona ſunt:quare bona ſunt: qͥa
oĩa per verbuʒ facta ſunt:⁊ ſine ipᷣo fa

ctũ ẽ nihil:qꝛ nihil bonũ ſine ſũmo bo

noẽ. Sed malũ ẽ vbinon eſt illud bo
num:quod vtiq; nibil ẽ:qꝛ nibil aliõ ẽ
malum qᷓ; pꝛiuatio boni:ncut nihil ali
ud ẽ cecitas qᷓ; puatio luminis. Malũ
veiq; nihil ẽ:qꝛ vtiq; ſine vbo factũ eſt

nihil. Illud aũt malũ ẽ quod pꝛiuat il⸗
nebꝛas. vided viã ⁊ vitẽ in lo bono:per qð facta ſunt oĩa bona.ſ.
ded vitatẽ ⁊ vitẽ vanitatẽ.videã vitam

verbo ꝑ quod omnia ſunt ⁊ quecũque
ſunt. At que non ſunt:per ipſum facta
nõ ſũt:⁊ iõ nihil ſũt: ⁊ iõ mala ſunt:qꝛ

facta nõ ſunt:qꝛ oĩa quecũq; facta ſũt

ꝑ verbum facta ſunt:⁊ ideo omnia bo

na ſunt. Beſtat igitur ꝙ oĩa que facta

nõ ſunt bona nõ ſunt:qꝛ oĩa quecũq;

facta ſuüc bona ſũt:ideo mala ſunt que
facta nõ ſũt:⁊ iõ nihil ſunt qꝛ ſine vbo

factum ẽ nihil. Malum igitur nihil ẽ
qꝛ factum nõ eſt. Sed qualiter malum
eſt ſi faciũ nõ eſt.Quia malũ pꝛiuatio
boni eſt per quod bonum factum eſt.
Eſſe ergo ſine verbo maluʒẽ quod eẽ
nõ eſt qꝛ ſine ipſo factum nihil eſt. Sʒ
quid eſt ſeparari a verbo:Si hoc que⸗
ris ſcire:audi quidẽ verbum: verbum
dei dicit. Ego ſum via veritas ⁊ vita: ſe
parari ergo a verbo eſt eſſe ſine via ſine

.

deritate ſine vita. æ ideo ſine ipſo nihil

⁊ ideo malum qꝛ ſeparatur a bono ꝑ

quod facta ſunt oĩavalde bona. Sepa
rari an a verbo per qð oĩa facta ſunt

nihil aliud ẽ ꝙ; deficere ab effeciu ⁊ trã

gꝛ ſine verbo es:ſine quo factũ ẽ nibil.
MNuüc dũᷣe illuminaſti me lux vt viderẽ

ſire ĩ oefectũ:q; ſine ipᷣo nihil. Quoniẽs
ergo a bono deuias:a verbo te ſeparas

qꝛ iplũ eſt bonũ:⁊ ideo nihil efficeris:

te vidi ⁊ cognoui me qꝛ illummaſti me

qꝛ totiẽs nibil factus ſum:quotiẽſ ate
ſeparatꝰ ſum: ⁊ iõ mai effeci ſuʒ Ueb

mihi miſero vt quid hoc nõ cognoſce⸗

bã qꝛ te deſerens nihil fiebã: Sʒ quid
hoc quero ſi nihil erã:quõ cognoſcere

valebà: Scimus qꝛ nihil ẽ:⁊ quod ni⸗
il eſt non : ⁊ qð nõ ẽ bonũ nõ eſt:qꝛ

nihil ẽ: ſi ergo nihil fui cũ ſine te fui:q̃ſ

nihil fui ⁊ velut idolũ qð nibil ẽ᷑:quod
guidẽ aures hʒ ⁊ nõ audit: nares hẽt et

nõ odoꝛat oculos hʒ ⁊t nõ videt:os hẽt
nõ loquitur: manus hʒ 2 nõ palpat:

pedes bʒ 2 nõ ambulat: ⁊ ommia linia

mẽta habet membꝛorũ ſine ſenſu eoꝝ.
De caſu aiĩe ĩ peccatis.

Cap. vj.
Um igit᷑ ſui ſine te: nõ fuiſſet
nihil fui:⁊ iõ cecus erã ſurduſ
⁊ ĩſenſibilis:qꝛ nec bonum di

ernebã nec malũ ſugiebaʒ nec dolo
rẽ vulneꝝ ſentiebã:nec tenebꝛas meas
oidebam qꝛ erã ſine te vera luce:que il
luminas oẽm hoĩem veniẽtem in hũc

mũdu. Ueb mibi vulneranerüt me et
no oolui:traxerũt me ⁊ nõ ſenſi:qꝛ ni/

hil erã qꝛ ſine vita erã:que eſt vbuʒ per
quod facta ſunt oĩa. Jõ dne lux mea

nimici mei pe me fecerũt quecũq; vo⸗

lInerũt: pcuſſerũt: nudauerũt:polluerũt

conuperũt:vulnerauerũt: ⁊ occiderũt
me:qꝛ receſſi a te:⁊ factus ſum nihil ſi⸗
ne te:heu one vita mea qᷣ feciſti me lux

mea qͥ dilexiſtime Deſenſoꝛ vite mee

miſerere mei ⁊ reſuſcita me: oñe deus

meus ſpes mea virtus mea fonitudo
mea ↄſolatio mea in die tribulationis
mee:reſpice inimicos meos ⁊ eripe me
fugiant a facie tua qui oderunt me ⁊
ego viudã ĩ te per te. Ipſi eim one ↄſide

rauerũt me ⁊ vidẽteſ me ſine te ðſpexe
rũt me.Diu ierũt ſibi veſtimenta mea
virtutũ quibus oꝛnaneras me:fecerũt
ſibi vias ꝑ me ſub pedibus ſuis ↄculca
uerũt me fecibus peccatoꝝ polluerũt
tẽplum ſcũʒ tuũ:poſuerũt me deſolatũ

⁊ meroꝛe cõfectũ.Iba poſt eos cecuſ ⁊

nudus ⁊ illaqueatus funib peccatoꝛũ

trahbebãt me poſt ſe in circuuu de vitio

ĩ vitiũ ⁊ de luto ĩ lutũ:⁊ iba abſq; foꝛti
tudine ante faciem ſubſeqntis. Seruuſ
erã ⁊ ſeruitutẽ amabã.Cecus erã ⁊ ce
citatẽ deſiderabã:vinctus eram ⁊ vicu
la nõ hoꝛꝛebam:amarũ oulce ⁊ vulce
amaruʒ credebã. Miſer eꝛã nec cogno
ſcebã:⁊ hoc qꝛ ſine verbo erã ſine quo
factũ eſt nibil per quod oĩa ↄſeruãtur
ſine quo oĩa adnihilãtur. Sicut.n. oĩa
per ipᷣm facta ſunt ⁊ ſine ipſo factum ẽ
nihil:ſic ꝑ ipᷣm oĩa cõſeruant᷑:quecũq;
ſunt ſiue ĩ celo ſiue ĩ terra ſiue in mari:

2⁊ ĩ oibus abyſſis. Nec ꝑs parti ĩ lapiõ

adheret nec ĩ aliquo creatoꝝ nin quia
ꝑ verbũ ↄſeruãtin ꝑ quod oĩa fcã ſũt.

Adheream ergo tibi verbũ vt ↄſerues

me qꝛvbi a te ꝛeceſſi peꝛij ĩ me niñ qꝛ tu
qui me feceras refeciſti me.Ego pecca

ui:tu me diſtaſti. Ego cecidi tu mie ere

xiſti. Ego ignoꝛaui tu me docuiſti. ego

nõ vidi tu me illuminaſti. He inni
tiplicibus bñſiciis dei. Ca. vij.

Ilſer ego de meus:qtuʒ tene
oꝛ diligere te oſtẽde mihi q;tũ

.— ebeo laudare te: demonſtra
mihi qtum debeo placere tibi inotelce

— — —-—

—— — — EEaas 0 —-0 — —

1†

mihi ;tum debeo diligere te. JIgnoſce
mihi. Intona dñne voce grãdi ⁊ foꝛti in

*
r 95
Soliloquia.

iterioꝛẽ aurem coꝛdis mei:doce me et

ſalua me: ⁊ collaudabo te qui creaſti
me cũ nihil eèm qui illuminaſti me cũ
tenebꝛis eſſem:qui reſuſcitaſti me cuʒ
moꝛtuus eſiem:q paſcis me a inuẽtute
mea oĩbus boms tuis:⁊ hũc ĩurilẽ ver
mẽ fetentẽ peccatis nutris optimis bo
nis tuis. Apeti mihi o clauis dauid: qͥ
aꝑpis ⁊ nemo claudit illi cui iu aperis:
claudis:⁊ nemo apit illi cui tu claudis
aꝑi mibi hoſtiũ luminis tui vt ĩgrediar
videã ⁊ cognoſcã ⁊ ↄfitear tibi in toto
coꝛde meo:qꝛ miſericoꝛdia tua magna
E ſug me:⁊ eruiſti aiam meà ex ĩferno

iferioꝛi. Dñe deꝰnoſter q; admirabile 2

laudabile ẽ nomẽ tnũ ĩ oniuerſa terra.
Et qͥd ẽ hõ quod memoꝛ es eius:aut fi
lius hoĩs qm vintas eũ.Dñe ſpes ſcõꝝ
⁊ turris foꝛtitudinis eoꝝ:deꝰ vita aime
mee ꝑ quã viuo:ſine q̃ moꝛioꝛ: lumen
oculoꝝ meoꝝ ꝑ quod video: ſine quo
oꝛboꝛ:gaudiũ coꝛdis mei ⁊ letitia ſpũs

mei: diligã te toto coꝛde meo ⁊ toto a⸗

nimo meo:⁊ totis medullis ⁊ viſceribꝰ

meis qꝛ tu pꝛioꝛ dilexiſti me.Et vnde
B mihi o creatoꝛ celi ⁊ terre ⁊ abyſſi
bonoꝝ meoꝝ nõ idiges.Unde h mibi

qꝛ duexiſti me.O ſapientia que aꝑis os
mutoꝝ:o vpũ per quod facta ſunt oĩa:
aꝑioſ meũ:da mihivocè laudiſ vt enar
rẽ oĩa bñficia tua:q̃ mihi oñe a pꝛinci⸗
pio ↄtuliſti. Ecce eĩʒ ſum qꝛ tu creaſti
me: ⁊ qð me creares ⁊ in numero crea
turaꝑꝝ tuaꝑ numerares ab eterno tu pᷣ⸗
oꝛdinaſti anteqᷓ; quicq; faceres a pꝛĩci
pio anqᷓ; excederes celos: nec duʒ erãt
abyſſi:adhuc trã nõ feceras:nec mõteſ
fundaueras:nec dũ fſontes eruꝑãt: an/⸗
q́; hec oia q̃ feciſti ꝑ verbũ faceres:me
creaturã tuã ſoꝛe certiſſima vitatiſ tue

parte.

7 5 ν ⏑ „ T5 4 *

ꝓuidẽtia pᷣuidiſti:⁊ eẽ me creaturaʒ tu
aʒ voluiſti.Et h̊ͥ vñ mihi one benigniſi⸗
ſime deus altiſſime:pr̃ miſercoꝛdiſſime
o creatoꝛ potẽtiſſune ⁊ ſemꝑ mitiſſime
q̃ mea merita:q̃ mea gra:vt ↄplaceret
añ ↄſpectum tue magnitfice maieſtatis
creare me nõ erã ⁊ creaſti me. Nihil fu
erã ⁊ de nihilo me aliqͥd feciſti. Quale
aũt aliquid:nõ ſtillã aq̃ nõ ignẽ ñ auẽ
vel piſcem vel ſerpẽtẽ vel aliqd ex bꝛu
tis aĩalibus:nõ lapidẽ vel lignũ:nõ ex
eoꝝ genere q̃ tantũ hũt eſſe:vel ex eoꝛũ
q̃ tãtum eẽ pñt ⁊ cteſcere.Nõ ex eoꝛuzʒz
genere que tãtum ⁊ eſſe ⁊ creſcere ⁊ ſẽ
tire pñt:ſed ſuꝑ oĩa hec voluiſti me eſſe
ex his q̃ tãtum hñt eſſe:qꝛ ſuʒ: ⁊ ex his

q̃̊ tãtuʒ hñt eſſe ⁊ creſcere qꝛ ſum ⁊ cre⸗

ſco:⁊ ex his q̃ ſũt ⁊ creſcunt ⁊ ſentiunt
qꝛ ſuʒ ⁊ ereſco ⁊ ſentio:⁊ paulominus
parẽ me creaſti ãgelis:qꝛ rõnem te co
gnoſcẽdi cũ ipſis a te accepi.Sed pau⸗
lominus vtiq; dixi. Nam illituam feli
cẽ noticiaʒ iã hnt per ſpẽm.Ego autẽ ꝑ
ſpeʒ.illi vero facie ad facit᷑:ego ꝑ ſpecu
lũ ĩ enigmate. Alli plene:ego autem ex
De oignitate hominis futu
—D. Eapi.viij.
Iea cũ venerit qð ꝑfcem̃ ẽ eua⸗
cuabit᷑ qo er ꝑtte ẽ:qñ iã reuela
ta facie tuà faciẽ videbimꝰ:qd
phibebit nos nõ eẽ mioꝛes paulomi
nab agelis:quos tu dũe coꝛona ſpei q̃

ra.

oꝛnata eſt glia ⁊ honoꝛe coꝛonaueris

uos tu nimis q̃ſi amicos tuos hono⸗
ificaueris: ĩmo ꝑ oĩa ges ⁊ eiles ãge⸗
lis. Nẽpe ⁊ h̊ veritas tua dic.eqles eni
agelis ⁊ filij oei ſ.Quidnã miꝝ ſi filij ſt
dei ſi ꝑes fiũt ãgelis. Uere qͥdẽ erũt filij
dei:qꝛ filiꝰ hoĩs fcũs ẽ filiꝰoei. Hoc vti

q; ↄſiderãti mihi fiducia ẽ dicẽ: nõ hõ

miĩoꝛ paulominꝰab ãgel:n vtiq; tm eq̃ᷓ
lis agel: ſʒ ſuꝑioꝛ ãgelis:qꝛ homo deus

= deus homo nõ angelus.Et dicam ꝓ
pter G̊ hoĩem eẽ creatura digniſſimaz
qꝛ vbũ qð erat in pꝛĩcipio dens apud
deũ:de vbũ per qð deus dixit:fiat lux
2 facra ẽ lux. Angelica.ſ.natura:verbũ
ꝑ quod dene creauit oĩa ĩ pꝛĩcipio. idẽ
erbũ caro factũ ẽ ⁊ habitauit ĩ nobis:

2 vidimꝰ głiaʒ eius.Ecce gloꝛia ꝑ quaz

gloꝛioꝛ quãdo ſane gloꝛioꝛ.Ecce gau⸗
dium ꝑ quod gaudeo quãdo ſane gau
deo:dñe deus meus vita ⁊ tota gloꝛia
aĩe mee. Cõfiteoꝛ gᷓ tibi oñe deus meuſ
qꝛ cũ me creaſti rõnis capacem: anget
quodãmodo parem creaſti qꝛ perfici

poſſum ꝑ verbum tuũ vt veniã ad eli

taté angeloꝝ: vt hẽam adoptionẽ filio
rum ꝑ vnigenitũ verbũ tuũ one:p filiuʒ
tuum dilectũ in quo tibi bene ↄplacu⸗
it: ꝑ viꝑ coheredẽ ⁊ ↄſubſttialem tibi
coeternũ ieſum xpᷣm vnicũ deuʒ ⁊ re
demptoꝛem noſtrum: illuminatoꝛem
2 cõſolatoꝛem noſtrũ:aduocatũ nrjm
apud te: ⁊ lumen oculox noſtroꝛuʒ: q
eſt vita ⁊ ſaluatoꝛ noſter:⁊ ſpes vnica
noſtra:qui nos dilexit magis qᷓᷓ ſe:per
quẽ habemus fiduciam repoñta: ⁊ fir

mãà apud te ſpem: ⁊ acceſum veniendi

ad te:quoniã dedit poteſtatẽ filios de
fieri:his qui credũt ĩ noĩe eius. Laude
tribnã nomini tuo dne qͥ me ad imagi
nẽ ⁊ ſimilitudinẽ tuã creãdo tte glo⸗
rie feciſti me foꝛe ſuſceptibilẽ:vt poſſiʒ
filius dei fieri. B̊ vtiq; nõ poſſunt arbo
res:nõ poſſunt lapides:nõ oĩa genera
liter q mouent᷑:vel creſcũt ĩ aere vel in
mari vel ĩ terra:qꝛ nõ dedit eis ptãtem
. verbũ tuũ filios dei fieri:qꝛ rõneʒ nõ
hiũt. Nam ⁊ hec poteſtas in rõne cõſi⸗
ſtit per quã cognoſcimꝰ deũ.Dedit aũt
hãc hoĩbus quos creauit rationabiles
ad imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ ſuaʒ.Et ego
tiq; oñe ꝑ tuã grm homo ſum ⁊ filiꝰ

—

tuus eſſe poſſum per gratiã: qð illi nõ
poſſunt. Unde hoc mihbi one veritas ſũ
ma:veraq; ſummitas: ⁊ pꝛicipiũ oium
creaturaꝝ: Uñn hoc mihi vne vt poſſiʒ
fieri filius dei quod illi nõ pñt: Tu es

qui manes ĩ eternum qui oĩa creaſti ſi

mul. Simul creaſti hoĩes ⁊ ĩuenta la
pides ⁊ virentia rerre.Nõ enĩ pꝛeceſſe
runt merita: nulla eoꝝ anteceſſit gras
tia:qꝛ oĩa tna tantũ bonitate creaſti: ⁊
pares oẽsεaure fuere ĩ meritiſ:quia
omniũ nulla fuere merita. Et vnde er⸗
go magis tua bonitas ĩ hac tua creatu
ra quam feciſti rõnalẽ:qᷓ; ĩ oĩbus alijs
que ſunt:ſine rõne apparuit.Quaꝛe nõ
ego ſient ⁊ oẽs ille:aut cur oẽs ille: ſiẽ
ego: aut ego ſolus ſicut ille: Que mea
merita:que mea gratia:vt me filiũ tuũ
poſſe fieri ſuſceptibilẽ creares:qð illis
oĩbus denegares: Abſit oñe vt h̊ ſenti
am. Lua tãtum gratia:tua tãtum bo⸗
nitas:hoc fecit vt eſſem particeps dul⸗
cedinis eius. Illa igitur gratia q̃ me de
nihilo creaſti illã queſo one da mihi:

vt tibi de hoc referam grati6. ¶ D.·

oĩpotẽtia dei. 4 ap. ix.
NMonipotẽs manus tua ſempꝑp
na ⁊ eadem:creauit ĩ celo an
hgelos: ⁊ in terra vermiculos:
ſuperioꝛ in illis nõ ĩferioꝛ in iſtis.ſi
cut enĩ nulla manus angelum:ita nul
la poſſet creare vermiculum:ſicut nuli
la celum:ita nulla minimũ arboꝛis fo
lium:ſicut nulla coꝛpus ita nulla vllũ
capillum albũ põt facere aut nigrum.
Sed opᷣe manus tua:cui oĩa pari mo⸗
do ſunt poſſibilia:nec eim poſſibilius
eſt ei creare vermiculũ qᷓ; angelũ:nec ĩ
poſſibilius ẽ extẽdere celum qᷓ; folium
nec leuius foꝛmare capillũ qᷓ; coꝛpus
nec difficilius fundare terram ſupe
aquas:qᷓ; aquas ſuper terrà ſʒ oĩa qᷣcũ

Jẽ

—

—

—

que voluit fecit ſicut voluit in celo ⁊ ĩ
terra ĩ mari ⁊ ĩ oĩbus abyſſis: ⁊ me in
ter oĩa ſicut voluit potuit ⁊ ſciuit. Po/
tuit quidẽ manus tua dne: me lapideʒ

vel auem:vel ſerpentẽ vel belluã aliq;
creare:⁊ ſciuit:ſed noluit ꝓpter ſuã bo
nitatẽ. Quare ergo ego nõ ſũ lapis vel

arboꝛ vel aliqua bellua: qꝛ ſic oꝛdina

uit bonitas tua. Et vt hoc oꝛdinaret nõ Eu lux ego .
pʒeceſſerunt meritama. ego mors:nũquid vanitas veritatẽ lau
De lau Cap. x.

Nade boc mihi dñe:vnde mihi
laudes ad laudaãdũ te:ſicut fe
iſti me ſine me: ſicut cõplacu
it ante te.ita laus tibi ẽ ſine me:ſicut cõ

placet ante te. Lans tua dne tu ipe es.
Laudẽt te oꝑa tua ſecũdũ młtitudinẽ

magnitudinis tue laus tua oñe icõpꝛe
henſibilis eſt. Coꝛde nõ cõpꝛehẽditur.

oꝛe nõ mẽſurat᷑:aure nõ ꝑcipit᷑ qꝛ iſta

trãſeũt ⁊ laus tua dñe manet ĩ eternuʒ

rogitatio incipit: ⁊ cogitatio finit᷑ Uox
ſonat ⁊ tranſit: auris audit ⁊ auditus

trãſit:lans vero tua ĩ eternũ ſtat.Quis
ergo ẽ qui te laudat: quis ergo hõ an
nüciat laudẽ tuã: laus tua ppetua eſt.
trãaſitoꝛia nõ ẽ hie te laudat q teipʒ lau
dẽ tuam credit:hic.n. te laudat q ſeipʒ

nolcit ĩ tua laude nõ poſſe pertingere:
laus ꝑpetua que nũqᷓ; trãſt. In te eſt
laus noſtra:ĩ te laudabit aia mea.õ
nos laudamꝰte:ſed tu te:2 ꝑ te ⁊ ĩ te ⁊
nobis etis laus ĩ te: ⁊ tũc veraʒ habe

mus laudẽ: qn a te habemꝰ laudẽ:qñ

lux approbat lucẽ:qꝛ tu vera lux tribu

is verã lucẽ. Quotiẽs ab alio aliquo q̃

rimus landẽ totiens tuam amittimus

laudem quia illa tꝛãſitoꝛia eſt ſed tua

eterna. Si trãſitoꝛiaʒ querimꝰ:eternam
amittimꝰ. Si eternà volumus: trãſto
rià nõ amemus.laus eterna dne deus
meus a quo oĩs laus ſine quo nulla ẽ

laus. Nõ.n. valeo laudare te ſine te ha
beam te:⁊ laudabo te. Quid.n.ego ſuʒ
dñe ꝑ me vt laudem te: puluis ⁊ cinis
ego ſũ canis moꝛtuus ⁊ fetens ego ſuʒ
vermis ⁊ putredo ego ſuʒ. Quis ego ſũ
vt laudẽ te dne de foꝛtiſſime ſpirituuʒ
vniuerſe carnis:qͥ habitaseternitatem?
Nüquid tenebꝛe laudabũt te lucẽ: aut
moꝛs vitã: Lu lux ego tenebꝛe:tu vita

abit: tu es veritas: ego hbomo ſimilia
factus vanitati:quid ergo oñie lauda⸗
bo te nũquid miſeria mea laudabit te?
nũquid fetoꝛ laudabit odoꝛẽ: nũquid
moꝛtalitas hoĩs que hodie ẽ ⁊ cras tol
lit᷑ laudabit te? Nunquid laudabit te
hõ puredo ⁊ filiꝰ hoĩs vermis: Nun⸗
quid laudabit te dne qͥ ĩ peccatis geni⸗
tus ẽ ⁊ natus ⁊ nutritus: Nõ ẽ.n.ſpe⸗
cioſa laus in oꝛe peccatoꝛis: laudet te
dñe dens meꝰ omnipotens potentis
tua:incircũſcriptibilis ſapientia tua:⁊ ĩ
effabilis bonitas tua:laudet te ſupere⸗
minena clemẽtia tua:ſuperabundana
miſericoꝛdia tua:ſempiterna quocq; ve⸗
ritat ? dininitas tua: laudet te oĩpotẽ⸗
tiſſima foꝛtitudo tua: ſũma quoq; be⸗
nignitas tua ⁊ charitas tua:pꝛopt᷑ quã
creaſti nos dñe ðs vita aie mee.

De ſpe erigẽda ad deũ. (a
So autẽ creatura tna ſub vm⸗

bꝛa allarum tuarum ſperabo ĩ
bonitate tua qua creaſti me.
Adhaua treaturam tuam quâ creauit
benignitas tua: non pereat in malicia
ſua qð oꝑata eſt bonitas tua:non pe⸗
reat in miſeria ſua qð fecit ſüma clemẽ
tia tua.Que eſt enim vtilitas in creatio
ne tua ſi deſcendam in coꝛuptionem
meam: Nunquid vane deus conſtitui
ſti filios hominum: Creaſti me vomi⸗
ne:rege qð creaſti:opera manun; tua⸗

num ne deſpicias dens. Me feeiſti de
nihilo:ſi me non regis dñe iterum re⸗
nertar ad nihilũ. Sicut eniʒ dne nõ eraʒ
de nibilo feciſti me:ſic ſi me nõ regis
adhuc ad nibilũ redigar. Adiuua me
dñe vita mea ne perea ĩ malicia mea:ſi
nõ creaſſes me one nõ eſſem qꝛ creaſti

me iam ſũ. Si nõ regis iã nõ ſũ. Nõ. n.

mea merita nõ mea gratia te coegerũt
vt creares me:led benigniſſima bonitaſ
tua ⁊ clemẽtia tua. Illa charitas tua
dñe deus meꝰ que te ad creationẽ coe
git:ipſa queio modo cogat te ad regen
dum. Quid.n. pꝛodeſt qò cõpulit chari
tas tua ad creäãdum ſi pereã in miſeria
mea ⁊ nõ me regat dextera tua:? Pec te
cogat dñe deꝰ meus clementii ad ſal
uandũ qð creatũ ẽ quete cõpulit crea
re qð creatũ ẽ.Ipſa te vincat charitas
ad ſaluandũ que te vicit ad creãduʒ qꝛ
nec nunc minoꝛ eſt qꝛ ipſa charitas tu
ipſe es qui ſemper idem es. Nõ eſt ab
bꝛeuiata manꝰ tua vt ſaluare nequeat
neq; aggrauata ẽ auris tua vt nõ audi
at:ſed pctã mea diuiſerũt ĩter me ⁊ te:ĩ
ter tenebras ⁊ lucem: inter imaginem

moꝛtis ⁊ vitã:int᷑ vanitatẽ ⁊ veritatem

naticã hãc vitã meã ⁊ ſẽpiteruaʒ

ligno:⁊ extollẽtià oculoꝝ meoꝝ ne de⸗
deris mihi. Aufer a me cõcupiſcẽtias:⁊
animo irreuerẽeti ⁊ ifrunito ne tradas
me:ſʒ poſſide coꝛ meũ vt te cogitet ſẽꝑ.
Illumina oculos meos: vt te videant:

2 nõ extollant ante te gloꝛia ſepiterna
Szʒ humiliter ſẽtiãt:nõ ĩ mira bilibꝰ ſluꝑ

ſe:⁊ q̃ a xtris ſũt videàt:nõ q̃ a ſiniſtrii
abſq; te ⁊ palpebre mee pꝛecedãat greſ⸗
ſus meos. ã ⁊ palpebꝛe tue iterrogãt
filios boĩum. Allide cõcupiſcẽtiã meã
dulcedine tua quã abſcõdiſti timẽtibꝰ

te:vt cõcupiſcã te cõcupiſcẽtüs ſẽpiter

ms:ne vanis illectus ⁊ deceptꝰ interioꝛ
guſtꝰ ponat amarũ oulce: ⁊ dulce ama
rum ne tenebꝛas lucem: ? lucem tene⸗
bꝛas in medio tot decipularum paſ⸗
ſim ab inimico ſuꝑ faciem vie buius ad
capiẽdas aĩas peccatoꝝ qᷣbus plenus ẽ
totus mũdus: vt is qͥ vidit ſub ſilẽtio ñ
trãſiret inquiẽs:qᷣcqd ẽ ĩ mũdo:aut eſt

cõcupiſcẽtia rarnis aut concupiſcentia

oculoꝝ aut ſuꝑbia vite.Ecce dñe ðs me
us mũdus tot plenus ẽ cõrupiſcẽtiaꝝ
laqueis:quos parauerũt pecibꝰ meis:
Et quis effugiet bos laqueos: ꝓfecto a
quo tu abſtuleris extollẽtiã oculoꝝ ſu
oꝑ: vt ñ eũ capiat cõcupiſcẽtia oculoꝝ

int lu

e

Cce vmbꝛe quibus opèrioꝛ in

ddnec àſpiret dies ⁊ inclinẽtur vmbꝛe
fiatq; lux ĩ firmamento vtuiis tue:vox
Dñi istute vox dni ĩ magniſicẽtia:dicat

q; fiat lux ⁊ effugẽtur tenebꝛe ⁊ appa⸗
reat arrida:germinetq; terra herbã vi/
rẽtẽ ⁊ faciẽẽ ſemẽ ⁊ fructũ bonũ iuſti
cie regni vei dñe pr̃ ⁊ deꝰ vita ꝑx quam

Ooĩa viuut:⁊ ſine qua oĩa moꝛtua cõpu

ꝛat:ne derelinquas me ĩ cogitatu ma⸗

Ede adisccupiſcetapEari,.

bac abyſſo caliginoſa carceris
buius i qu o pꝛoſtratus iaceoo

1 a quo tu abſtuleris carnis cõcupiſcẽ/

tiã:ne eũ capiat camnis cõcupiſcetia: ⁊ a
qꝰ tu abſtuleris aium irreuerẽtẽ ⁊ ifru
nitũ:ne eũ callide decipiat ſuꝑbia vite.
O q; felix cui hec tu facies:quippe tran

ſibu imunis. uũc te pꝛecoꝛ per te:adiua
ua me ne coꝛuã ĩ cõſpectu aduerſario

rum meoꝝ:captꝰ laqueis eoꝑ:quos pa
rauerũt pedibꝰ meis vt ĩicuruarẽt aiam
meã.Sed erue me virtus ſalutis mee:
ne ſibi riſũ expibeãt de me inimici tui qͥ

oder̃t te. Exurge dñe ðᷣſ meꝰſoꝛi meꝰꝛ

diſſipẽt᷑ inimici tui ⁊ fugiat qꝗͥ odeĩ̃t te.

—

— —

— — — — —

–—

pereãt pctõꝛes a facie dei: ⁊ ego abſcõ⸗
dar ĩ abſcõdito faciei tue:⁊ gaudebo cũ
filijs tuis ſatiatꝰ oĩbꝰ bonis tuis. Et tu
ðs pr̃ oꝛphanoꝝ:⁊ tu mat pupilloꝝ tu
oꝝ:audi eiulatũ filioꝝ tuoꝝ:⁊ extende
alas tuas:vt fugiamꝰ ſub eis a facie ini
mici:turris foꝛtitudinis iſrael:qui non
doꝛmitas neq; doꝛmies cuſtodiẽs iſra
el:qꝛ nõ doꝛmit neq; doꝛmitat boſtis
qimpugnat Grael Te mieria bor i⸗
nis ⁊ beneficijs vei. Cap.xiij.
Ux quã nõ videt alia lux:lu⸗

mẽés qs nõ videt aliõ lumẽ: lux
— q̃ obtenebꝛas oeʒ lucẽ: ⁊ lumẽ

ꝙ excecas oẽ extraneum lums:lux a q̃
oĩs lux: lumen a quo omne lumen: lu
men ad quod omne lumen ẽ tenebꝛe
ideſt ĩ eiꝰ cõparatiõe ad qð oĩs lux ob
ſcuritas:cui oẽs tenebꝛe lumẽ:cni oĩs
obſcuritas lumẽ:lux ſupꝛema qudã ceci
tas nõ obnubilat: quã caligo nõ habe
bat: quã tenebꝛe nõ obſcurãt:quã nul
la obſtãtia claudũt: quã nũq; ſeparat
aliqua vmbꝛa:lux q̃ illuminas oĩa to⸗
ta ſimul ⁊ ſemel ⁊ ſp:abſoꝛbe me ĩ clari
tatis abyſſum vt videã vndiq; te ĩ te: et
me ĩ te:⁊ cũcta ſubte. Ne derelinquas
imne ne ereſcãt vmbꝛe ignoꝛãtie mee: ⁊
multiplicent delicta mea. Sine te eniʒ
oĩa ſũt mihi tenebꝛe oĩa mala: qꝛ nihil
bonũ ſine te vero ⁊ ſolo ⁊ ſũmo bono.
Poc cõfiteoꝛ:hoc ſcio dũñe deus meus
qꝛ vbicũq; ſũ ſine te:male ẽ mihi pꝛeter
te nõ ſolũ extra me:ſed etiã ĩ me:qꝛ oĩs
copia q̃ nõ ẽ deus meus:mihi ẽ egeſtas
Satiaboꝛ tũc cũ apparuerit gloꝛia tua
Ecce enĩ dñe vita mea beata:ad mileri
am meam cõfiteoꝛ tibi:ex quo a boni⸗/
tate tua ſũmũ ⁊ vnũ bonũ tẽpoꝛaliuʒ
rerum multiformitas lapſum me per
carnales ſẽſus diſnerberauit:⁊ ab vno

m”
.;t ä ðð 2
D

Soluoquia.

a facie tua. ſiẽ fluit cera a facie ignis ſic

in multa oiuiſit:⁊ facta eſt mihi abun⸗/
dantia laboꝛioſa ⁊ egeſtas copioſa:oũ
aliud ⁊ aliud ſequebar:⁊ a nullo imple
bar:oum non te in me inueniebam te
incommutabileʒ: ⁊ ſingularem ⁊ indi⸗
uiſum vnum bonum quod conſecutꝰ
non erro:quod conſecutus non doleo
quod poſſidens ſatiatur totum deſide⸗
rium meum. Heu miſeria mea ⁊ tamẽę
domie mi miſera anima mea a te refu⸗

git cum quo ſemper gaudet ⁊ abũdat

⁊ ſequitur mundum cum quo ſemper
eget ⁊ dolet. Mũdus clamat: deficio:
tu doĩe clamas reficio: ⁊ miſeria mea
pꝛaua magis ſequirur deficienteʒ qᷓ; re
ficientem: plane infirmitas mea hec eſt
Medice ſpirituum ſana illam animaʒ
vt conſfitear tibi ſalus anime mee toto
coꝛde meo ſuper omnibꝰ beneficijs tu⸗
is:quibus paſcis me a iuuẽtute mea et
vſq; in ſenectam ⁊ ſenium te depꝛecoꝛ
per teipſum ne derelinquas me: feciſti
me cum non eſſem:redemiſti me cum
periſſem: perieram moꝛtuus fueram:
ad moꝛtuũ deſcendiſti: moꝛtem viciſti
moꝛtalem ſuſcepiſti:ad ſeruum rex de⸗
ſcendiſti:vt ſeruum redimeres teipſum
tradidiſti: vt ego uiuerem: tu moꝛtem
ſuſcepiſti:moꝛtẽ viciſti: me reſtauraſti
cum te humiliaſti: perieram: abieram ĩ
peccatis venundatus era:veniſti ꝓ me
vt redimeres me:⁊ tantũ me dilexiſti vt
ſanguinem tuũ ĩ pꝛecium dares ꝓ me.
dilexiſti me one pluſq; te:quia moꝛi vo
luiſti pꝛo me.tali pacto tam charo pᷣcio
reduxiſti me de exilio redemiſti me de
fuiuo retraxiſti me ð ſupplicio. Uoca
ſti me noĩe tuo ſignaſti me ſanguine
tuo:vt memoꝛiale tuum ſemper eſſet
apud me ⁊ nũqᷓ; recederet a coꝛde meo
qui pꝛo me non receſſit a cruce. Unxi⸗
ſti me oleo tuo:quo tu vnctus fuiſti:vt
ii

a te chriſto dicerer chꝛiſtianus.Eya ⁊ ĩ
manibus tis veſcripſiſti me:vt ſemper
ſit memoꝛia mea apud te:ſi tamen me⸗
moꝛia tua iugiter fuerit apud me. Sic
igitur gratia tua ſemper ⁊ miſericoꝛdia
pꝛeuenerũt me.De multis naq; ⁊ ma⸗
Gnis piculis ſepe liperaſti me liberatoꝛ
meus quãdo erraut ad viam reduxiſti
me:quãdo ignoraui docuiſti me quã⸗
peccaui coꝛꝛipuiſti me:quãdo fni tri
ſtis conſolatus es me:quaàdo deſpera⸗/
ni confoꝛtaſtime:qñ cecidi erexiſti me:
qñ ſteti tenuiſtime:qñ iui duxiſti me:
qñ veni ſuſcepiſti me: quãdo doꝛmiui
cuſtodiſti me:quãdo clamani exaudi⸗
ſti me ¶ Dð s ꝑpetua ĩſpectiõe ↄſide

re tue celi ⁊ terre oblitus tantuʒ me ſo
lum conſideres:⁊ nihil ſit tibi cure de
alijs. Neq; enim tibi creſcit lux incom⸗
mutabilis viſionis tue:ſi tm vnũ aſpici
as:neq; minuit᷑ ſiinumera videas ⁊ di
uerſa.Quia ſicut vnum totũ ſimul ꝑfe
cte cõſideras:ſic ſingula q̃libet licet di
neria ꝑfecte ſimul totaq; totꝰ cõſpicit
viſus tuꝰ.Sʒ ſicut oĩa ſic vnũ:⁊ ſic vnũ
ſic ſingula totũ ſimul ſine diuiſiõe vel
cõmutatiõe vel diminutiõe cõſideras
Itaq; totus tu ĩ toto tẽpoꝛe:ſine tẽpo
re:totũ me ſimul ſẽperq; conſideras:ac
ſa nihil aliõ cõſiderare habeas.Sic igit
ego ſuꝑ cuſtodiã meà ſtabo:ſicut ſi om
nium oblitus ſis ⁊ mihi ſoli itẽdere ve

rat oꝑa ⁊ ĩtẽtiões hoĩuʒ. Lap.xiiij.
. Ec eniʒ ⁊ multa alia beneficia

Vita anime mee: de quib dul
ee eſſz mihi ſemper loqui:ſemꝑ cogita
re:ſemper tibi gratias agere: vt poſſim

te ſemper pꝛo omnibus bonis tuis lau

dare:⁊ amare te toto coꝛde meo:⁊ tota

anima mea ⁊ tota mẽte mea:⁊ tota foꝛ

titudine mea ſimul ex omnibus medul

lis ⁊ intimis coꝛdis mei:⁊ ommium cõ⸗

pagum meaꝑ:beata oulcedo one deuſ
meus oium qui delectantur in te. Sed

dmperfectũ meũ viderunt oculi tui:ocu

li inqᷓ; tni młto lucidioꝛes ſuper ſolem:
⁊ circũſpiciẽtes oẽs vias boium ⁊ ꝓfũ/⸗
dum abpſſi:⁊ in omni loco contemplã

tur ſemper bonos ⁊ malos. Cum enizʒ

cunctis pꝛeſideas ſingula implens to
tus ſemper vbiq; pꝛeiens: cunctoꝛũq;
curam agens qu creaſti qui nihil odi
ſti eoꝛum que feciſti. Sicq; greſſas me
os ſemita ſq; cõſiderans: ⁊ die noctuq;

ſuper cnſtodiam meà vigians:omnes

ſemitas meas diligenter notans ſpecu

tcoꝛ perpetuus:veluti ſi totius creatu

feciſti mibi vomine de us meꝰ

lis. Semper quippe te pꝛeſentem exhi⸗
bes:ſemꝑ te paratum offers:ſi me para
tũ iuenis:quocũq; iero tu me vñe non
deſeris:niſi prioꝛ ego te deſerã: vbicũ⸗
q; fuero nõ recedis:qĩ vbiq; es:⁊ quo
cũq; iero ĩueniã te ꝑ quẽ poſſim eẽ: ne

pereã ſine te:cũ ſine te eẽ ñ poſſim. Fa⸗

teoꝛ qdem qꝛ quicquid facio ⁊ qcũq; fa
cio:ante te facio:⁊ illud qͥcquid eſt qð
facio melius tu vides qᷓ; ego qͥ facio.
Quicquid enĩ ſẽper operoꝛ tu pariter
ſemꝑ pꝛeſens aſſiſtis: vtpote ꝑpetuus
inſpectoꝛ oĩium cogitationũ ĩtẽtionum
delectationũ ⁊ oĩium operationũ mea
rum. Domine ante te eſt ſemper omne
deſiderium meum:ante te tota cogita
tio mea. Lu domine vides vnde veniat
ſpiritꝰ vnde ſit ⁊ quo vadat:quia tu es
oĩum ſpirituum ponderatoꝛ: ⁊ vtrum
radix ſit dulcis aut amara ò qua foꝛis
pulchꝛa foha emittũrur tn vides inter
us me melius ipſe noſti:⁊ etiaʒ medul
las radicum ſubtilius perſcrutaris: et
nõ ſolum intentionem ſed radicis eius
medullam imimam viſertiſſima tue lu
cis veritate colligis numeras intuerxis

— — — —.— —,

— — — — —. — — —

ſolum modo ſecundum operã vel ĩten
tionem:ſed etiã ſecũdũ ipſa ĩterioꝛẽ ab⸗

ſcõditã medullã radicis:de qua ꝓcedit

itẽtio operãtis ad qð tendo cũ operoꝛ:
qcqͥd cogito ⁊ ĩ quocũq; delectoꝛ:tu vi
des:aures tue audiunt:oculi tui vident
⁊ cõſiderãt ſignas attẽdis notas ⁊ ſcri⸗
bis ĩ libꝛo tuo ſiue bonũ fuerit ſiue ma

lũ vt rẽddas poſtea ꝓ bono pꝛemia ex

ꝙꝓ malo ſupplicia quãdo aperiẽt᷑ libri:
⁊ indicabunt᷑ ᷣm hec q̃ fuerũt ſcripta in

libꝛis tuis hoc ẽ foꝛte qðo iã dixiſti no⸗

bios.Cõſiderabononiſſuna eoꝝ: ⁊ qð ð
te one dicit᷑: ſcilicet vniuerſoꝝ finẽ ipſe
ↄſiderat:qm̃ tu quidẽ ĩ oĩbꝰ qͥ agimꝰ fi
nem intẽtionis magis qᷓ; actum opera
tionis attẽdis.Cũq; hec diligẽter cõſi⸗/
dero dñe deus meꝰ terribilis ⁊ foꝛtis ti

moꝛe parit᷑ ⁊ ĩgẽti ruboꝛe cõfũdoꝛ:qm
nobis magna é indita neceſſitas recte

viuẽdi:qͥ cucta facimꝰ ante oculos iudi

cis cũcta cernẽtis. 5 hõ ꝑ ſe nibil
põt ſine diuina gratia.

Cap. xv.
Oꝛtuſine magnipotens deus
ſpirituũ vniuerſe carnis cuius
li ſunt ſuper omnes vias fi

lioꝛum adã a die natiuitatis eoꝝ vſq; in

diẽ exitus eoꝝ:vt reddas vnicuiq; ſecũ
dũ opera eoꝝ bona vel mala. Oſtende
mihi vt cõfitear tibi paupertatẽ meam

quoniã oixi ꝙ diues eſſem ⁊ nulliꝰege⸗

rem:⁊ neſciebã qin panper eram cecus
nudus miſer ⁊ miſerabilis:credebã enĩ
me foꝛe aliquid cũ nihil eſſem. Dixi ſa⸗
piens efficiar: ⁊ ſtultus factus ſü.ogi⸗
tabam eẽ cõtinẽs ſed veceptus ſũ:⁊ vi⸗

deo nũc qꝛ donũ tuum ẽ: ſine quo nihil
poſſumꝰ* facere:qꝛ niñ tu one cuſtodie

ris ciuitatem fruſtra vigilat qui cuſto⸗

dit eã. Sic docuiſti me vt cognoſcerem

me quia cerelinquiſti me ⁊2 ꝓbaſti me

Soliloquia.

⁊2 conſignas: t reddas vnictiq; non

nõ pꝛopter te:qꝛ nò cognoſceres me:ſʒ
pꝛo me vt cognoſcerẽ me: Naʒ vt dixi
dñe credebã me aliqͥd foꝛe ex me:exiſti⸗
mabã me ſufficere ꝓ me:nec ꝑcipiebaʒ
qm̃ tu regebas me donec aliquãtulum
elõgaſti a me ⁊ cecidi ſtati ĩ me:⁊vidi ⁊
cognoui qm tu regebas me: ⁊ ꝙ cecidi
fuit ex me:⁊ ꝙ ſurrexi fuit ex te.Aperui
ſti mihi oculos lux ⁊ excitaſti ⁊ illumi⸗
naſti me:⁊ vidi qm̃ tẽptatio ẽ vita hoĩſ
ſuꝑ terrã:⁊ ꝙ gloꝛiari nõ valeat ãte te
oĩs caro:nec iuſtificat᷑ oĩs viuẽs:qm̃ ſ
quid boni ẽ parui vel magni: donum
tuũ ẽ:⁊ nrum nõ niſi malù ẽ.Unde ig
gloꝛiabit᷑ oĩis caro: Nũquid de malo:-
Pec nõ ẽ gloꝛia ſʒ miſeria:ſed nũquid

gloꝛiabit᷑ de bono? nũquidde alieno?

Cuũ vñe ẽ bonũ:tua ẽ gloꝛia. Qui eniʒ

de bono tuo gloꝛiã ſibi querit:⁊ ñ tibi

qrit:hic fur ẽ ⁊ latro:⁊ ſimilis ẽ diabo⸗
lo:qͥ voluit furari gloꝛiam tuã. Qui.n.
laudari vult de tuo bono ⁊ nõ querit i.
illo gloꝛiã tuã:ſed ſuã hic licet pꝛopter

tuũ donũ laudet᷑ ab bominibꝰ: a te iñ
vituperabit᷑:qꝛ de dono tuo nõ tuã ſed

ſuã gloꝛiã q̃nuit Qui aũt ab hominibuſ
landat᷑ vituperdãte te:nõ defendet᷑ ab
hominibꝰ iudicãte te:nec liberabit᷑ cõ⸗
dẽnãte te.At tu dñe foꝛmatoꝛ meus ex
vtero matris mee nõ me ſinas cadere i
illã expꝛobꝛationẽ vt expꝛobꝛef mibi fu
rari voluiſſe gloꝛià tuã. Libi enĩ ſit glo
ria cuiꝰ ẽ oẽ bonũ:nobis aũt cõſuſio fa
ciei ⁊ mipia:quoꝝ ẽ oẽ malũ:niſi tu vo
lueris miſereri.Mireris qppe dñe: mi
ſereris oĩum qͥ feciſti.⁊ nihil odiſti eoꝛũ
que feciſti:⁊ das nobis de bonis tuis:⁊

Ditas nos vne inopes optimiſ vonis tu
is: q;tũ diligis pauges:diuites facis eos

dinitis tuis.Ecce nũc dñe pauges nos

filij tui ſun:ꝰ z puſllus grex tuus aperi

nobis ianuas tuas.Et edẽt pauperes ?Yj
. d iij

ſaturabuntur ⁊ laudabunt te qui requi
runt te.Scio ẽt dñe ⁊ cõfiteoꝛ dicẽte te

qm illi ſoli qͥ cognoſcũt ſe pauperes: et

ↄfitet᷑ tibi paupertatẽ ſuã ditabũt᷑ a te:
qm̃ qͥ ſe diuites exiſtimãt cũ ſint paupe
res:a tuis diuitijs inuenient᷑ excluſi.Et
ego igit᷑ cõfiteoꝛ tibi dne ðs meꝰ pau⸗
pertatẽ meã: ⁊ ſit tibi gloꝛia tota: quo⸗
niã tuũ ẽ oẽ bonũ:ꝑ me.n.dñe cõfiteoꝛ
vt docuiſti me:nihil aliud ſũ qᷓ; vniuer⸗
ſa vanuas:⁊ vmbꝛa moꝛtis: ⁊ abyſſus
qdã tenebꝛoſa: ⁊ terra inanis ? vacua:
q̃ ſine tua benedictiõe nil germinat: fru
ctum quoq; nõ facit niſi cõfuſi onẽ pec
catũ ⁊ moꝛtẽ.Siquid boni vnqᷓ; habui
a te recepi:qͥcquid boni habeo tuũ ẽ vł
a te habeo ſi quando ſteti ꝑ te ſteti: ſed
quãdo cecidi ꝑ me cecidi:⁊ ſẽꝑ ĩ luto ia
cuiſſem niſi tu me erexiſſes: ſꝑ cecus fu
iſſem niñ tu me illuminaſſes.Quãdo ce
cidi nũq; ſurrexiſſẽ niſ tu mihi manuʒ
poꝛꝛexiſſes:poſtq; me erexiſti ſꝑ cecidiſ
ſẽ niñ tu me ſuſtinuiſſes. Sepius periſ/
ſem niſi me gubernaſſes.Sic ſꝑ dne:ſic

ſp gratia tua ⁊ miſericoꝛdia tua pꝛeue/⸗
nit me: liberãs me ab oĩbꝰ malis:ſaluaſ

a pꝛeteritis ſuſcitãs a pᷣſẽtibꝰ⁊ amouẽs
s futuris:pᷣcidẽs ẽ᷑t añ me laqueos pec/
catoꝝ:tollẽs occaſiões ⁊ cauſas:qꝛ niſi
tu boc mihi feciſſes ego oĩa peccata de
mũdo feciſſe:qm̃ ſcio onñe ꝙ nullũ pec
catũ ẽ qð vnqᷓ; fecerit hõ qð alter ho⸗
mo non poſſu facere:ſi creatoꝛ deſit a

quo factꝰ ẽ hõ. Sʒ ꝙ nõ facerẽ tu feci⸗

ſtiu abſtinerẽ tu iuſſiſti ⁊ ꝙ tibi crede
rẽ gratiã tu ĩfudiſti. Cu nãq; dñe rege⸗/
bas me tibi:ſeruabas me tibi ⁊ mibi: vt
adulteriũ ⁊ oẽ aliud peccatũ nõ cõmit⸗
Pe diabolo ⁊ multiplicibꝰ tem⸗
pptationibus eius. ¶QKap. xvi.
SEmptatoꝛ defuit ⁊ vt deeſſ tu
üklfecini: loc' æ tẽpus defuit ⁊ vt

hee deeſſent tu feciſti affut temptato⸗
nõ defuit locus:nõ defuit tẽpus:ſed vt

nõ cõlẽtirẽ tu me tenniſti. Uenit tem⸗
ptatoꝛ tenebꝛoſus vt ẽ:⁊ vt eũ deſpice⸗

rẽ tu me cõfoꝛtaſti. Uenit tẽptatoꝛ ar⸗

matꝰ ⁊ foꝛtis ⁊ vt me nõ viceret: tu euzʒ
refrenaſti ⁊ me roboꝛaſti. Uenit tẽpta⸗
toꝛ trãſfiguratꝰ ĩ angelũ lucis:⁊ vt me ñ

deciperet tu eũ ĩcrepaſti:⁊ vt eũ cogno

ſcerẽ tu me illuminaſti. Ipſe.n.ẽ draco
ille magnꝰ ⁊ ruffus:ſerpens antiquus:
vocatus diabolus ⁊ ſathanas: habens
capita ſeptẽ ⁊ coꝛnua decẽ: quẽ creaſti
ad illudẽdũ huic mari magno ⁊ ſpacio
ſo ĩ quo reptant aĩalia quoꝝ nõ eſt nu
merus ⁊ aĩalia puſilla ⁊ magna.i.oiuer
ſa demonioꝝ genera:qui nihil alio die
noctuq; operãt᷑ niſi qꝛ circueunt q̃ren
tes quẽ deuoꝛẽct:niſi tu eripias.Jpᷣe enĩ
ẽ antiquꝰ ille draco qͥ oꝛtꝰ ẽ ĩ paradiſo
voluptatis:q cauda ſua trahit tertiam
partẽ ſtellaꝝ celi ⁊ eas mittit ĩ terra: qͥ
veneno ſuo coꝛũpit aquas terre: vt bi⸗
bentes hoĩes moꝛianf᷑: ⁊ qͥ ſternit ſibi
auꝝ quaſi lutũ ⁊ habet fiduciã ꝙ ĩfluat

ioꝛdanis ĩ os ſuũ:q factꝰ ẽ vt nullũ ti/
meat. Et quis defẽdet a moꝛſibꝰ eiꝰ: ds
euadet ab oꝛe eiꝰ:niſi tu dñe qͥ cõfregi-⸗

ſti capita draconis magni adiuues noſ
pꝛetẽde dne ſuꝑ nos alas tuas vt fuigi
amus ſub eis a facie draconis huius qͥ
nos ꝑſeqf᷑: ⁊ ſcuto tuo libera nos a coꝛ⸗
nibꝰ eiꝰ. Hoc enim ẽ continuum ſtudi⸗
um eius:hoc vnicũ denderium ſuũ: vt

animas quas creaſti deuoꝛet: ⁊ ideo de

us meus ad te clamamꝰ:libera nos ab
aduerſario noſtro quotidiano:qui ſiue
doꝛmiamus ſiue vigilemus ſiue come⸗
damus ſiue bibamus quodcũq; opus
operemur omnibus modis inſtat die
ac nocte fraudibus ⁊ artibus nunc pa⸗
lam:nunc occulte:ſagittas venenatas

contra nos dirigens. vt interficiat ani⸗
mas nr̃as:⁊ tamẽ dñe peſſima inſania
noſtra quia cum cõtinue videamus cõ
tra nos draconẽ oꝛe aperto paratũ ad
deuoꝛãdũ.nibilominus ooꝛmimꝰ ⸗ la

ſciuimus ĩ pigricijs noſtris taq; ſecuri

ante eum qui nibil aliud deſiderat ;
vt nos perdat. Inimicus vt occidat ſẽ
per vigilat ſine ſõno:et nos vt cuſtodia
mus nos nolumus euigilari a ſomno.
Ecce tetendit ãte pedes noſtros laque
os ĩfinitos ⁊ omnes vias noſtras vari
is repleuit decipulis ad capiẽdas aĩas
noſtras ⁊ quis effugiet: Laqueos po
ſuit ĩ diuitijs:laqueos poluit i pauper

tate:laqueos tetendit in cibo in potu:ĩ

volupiate:ĩ ſõmo:⁊ in uigilia laqueos
poſuit ĩ verbo ⁊ ĩ opere:⁊ in oĩ via no⸗

ſtra. Sed tu oñe libera nos de laqueo

venãtiũ ⁊ a verbo aſpero vt ↄfiteamur

tibi oicẽtes. Benedictus dñs qui non

dedit nos in captionem dentibus eoꝛũ
anima noſtra ſicut paſſer erepta ẽ de la

queo uenantium:laque 66
1 nos liberati ſumus ¶ Qð deus ẽ lux
iuſtarum. (ap. xvij.
LC tu quidem domuie lux mea
ulumina oculos meos vt vi⸗

eam lumere ⁊2 ambulem in
mine tno ⁊? non in pinguar in laque
os eius: quis eniʒ euadet laqueos iſtos
multos niſi videat eos: 2 quis videbit
eos niſi queʒ illuminaueris lumie tuo:

Ipſe enim pater tenebꝛarum laqueos

ſuos abſcondit in tenebꝛis ſuis: vt capi

antur in eis omnes qui ſunt ĩ tenebꝛis

ſuis:qui ſunt filij tenebꝛarum harum:

non videntes lumẽ tuũ:in quo qui am
bulat non timebit:qui enim ambulat ĩ

die non offendit: qui autẽ in nocte am

bulat offendit: quia lux non eſt in eo.
Tu lux domine tu lux filioꝛum lucis:

oliloquia.

tu dies qui neſcis occaſũ ĩ qua ambu
lant filij tui ſine offennone ⁊ ſine qua
omnes qui ambulant in tenebꝛis ſunt
quia te lucem mundi non babent. Ec
ce quotidie cernimus quia quo magis
a te vero lumine quiſ elongatur eo ma
gis peccatoꝛum inuoluitur tenebꝛis: æ
quo magis in tenebꝛie eo minus videt
laqueos in via ſua:⁊ ideo min? cogno
ſcit: iccirco ſepius capitur ⁊ cadit ĩ eis
⁊ quod eſt hoꝛꝛibiliꝰ etiam ſe cecidiſſe
ignoꝛat:qui uero ſuum caſum gnorat
eo minus curat ſurgere:quando magil
ſe exiſtimat adhuc ſtare:ideo cicius ca⸗
dit. Lu vero lux mentis domine deus
meus: nunc illumina oculos meos vt
videaʒ ⁊ cognoſcam:ne coꝛuam ĩ con⸗
ſpectu aduerſarioꝛum meoꝛum:hec eni
ĩ odiũ noſtrum laboꝛat inimicꝰ noſter
quem petimus vt facias liquefieri a fa
cie noſtra: ſicut cera liqueſcit a facie
ignis:quoniam ipſe eſt latro pꝛimus ⁊
vltimus qui conſilium fecit vt raperet
gloꝛam tuam: quando inflatus 2 ela
tus crepuit ⁊ cecidit in foueam ſuam:⁊
eieciſti eum de monte ſancto tuo: ⁊ de
medio lapidum ignitormmn: in quoꝛuʒ
medio ambulauit: ? nunc vita mea de
us meus ex quo cecidit non ceſſat per
ſequi filios tuos:⁊ in odium tuũ o rex
magne:cupit perdere hanc creaturam
tuam quam creauit omnipotens boni
tas tua ad imaginem tuam: vt poſſide
at gloꝛiã tuã qua ipſe perdidit ꝑ ſuper
biam ſuã. Sed cõtere eũ foꝛtis noſter
ante nos agnos tuos: ⁊ illumina nos:
vt videamus laqueos quos ipſe para⸗
uit: ⁊ euadamus ad letitiam iſrael. Et
bec oĩa tu dñe meliꝰnoſti:qͥ noſti cõtẽ
tionẽ eiꝰ ⁊ ceruicẽ ei duriſlimam. lec
hoc dico vt oſtendam tibi:quia oĩa vi
des ⁊ nulla te latet cogitatio: 44 ante
UMUD iiii

pedes tue maieſtatis de inimico meo ½

qrimoniã facio. Judex eterne vt ipʒʒ dã
nes:⁊ noſ filios tuos ſalueſ:quoꝝ foꝛti
tudo tu eſ. Uerſutꝰ ẽ eĩʒ dñe iſte hoſt
⁊ toꝛtuoſus nec facile depꝛebẽdi pñt

circuitus vie eius:nec cognoſciſpecies

vultus eiꝰniſi tu illumines. am nũc

bic:nũc illie:nũc agnũ:nũc lupũ:nuuc
tenebꝛas:nũc lucẽ ſe oſtẽdit:⁊ ſingulis
quibuſlibẽt qualitatibus ⁊ locis ⁊ tꝑi
dus fᷣm varias reꝑ mutationes: varias
exhibet tẽptatiões. Nã vt triſtes deci⸗

piat triſtat᷑ ⁊ ipſe:vt gaudẽtes illudat

fingit ſe ⁊ ipſe gauder vt ſpnales ofrau
det ĩ angelũ lucis ſe tranſfigurat vt ſoꝛ
tes ↄpꝛimat apparet agnus:vt mites ᷣ
uoꝛet apparet lupus:hec quidẽ omnia
ſm variarũ tẽptationũ genera effiti ha
bẽt ſicut alios a timoꝛe nocturno:alioſ
a ſagitta volate ĩ die:alioſ a negocio ꝑ
ambulãte ĩ tenebꝛis:alioſ vero ab ĩcur
ſu:alioſ a demonio meridiano. Et ad
bec quis idoneus vt cognoſcat: quis
reuelauit ſpẽm indumẽti eins:⁊ gyruʒ
Dentiũ eiꝰquis agnouit.En abſcondit
ſagittas ſuas in pharetra:⁊ laqos etiaʒ
abſcondit ſub ſpecie lucis:⁊ H difficiliꝰ
Epẽdit᷑ niñ a te one ſpes noſtra lumè
aſſumamus vt videamus. Mã nõ ſolũ
ĩ carnis oꝑibꝰque defacili cognoſcunt
nec tatum in ipſis vitijs: ſed ĩ ipſis ſpũa
libus exercitijs quoq; laqueos oſtedit
ſubtiles: ⁊ ſub virtutũ coloꝛe ipſa vita
iduit ⁊ trãſmutat ſe ĩ angelũ lucis. hec
2 multa alia nitit᷑ j̊ nos filius belial il
le ſathan:dne deuſ noſter:⁊ nũc vt leo
nüũc vt dꝛaco:manifeſte ⁊ occulte: ĩtus
⁊ extra die ac nocte inñdiat᷑: vt rapiat
aĩas nr̃as ⁊ tu eripe nos oñe q̃ ſaluas
ſãtes ĩ te:vt ipſe de nobiſ doleat: ⁊ tu
lauderis ĩ nobis one deus noſter.
Oterum de bñ ficijs dei. Ca. xviij.

6

So at filius ancille tue q̃ me
recõmẽdauit manui tue: ia iaʒ
bies meis paupꝑculis ↄfeſſioni⸗
us litear tibi liberatoꝛ meꝰ:toto coꝛ
de meo:⁊ recolã ad metẽ meaz bona
feciſti mihi a iunẽtute mea:ĩ omni vita
mea. Scio nãq; ꝙ ĩgratitudo multum
tibi diſpliceat:q;ꝛ eſt radix totiꝰmali ſpi
riualis: ⁊ vẽtus quidã deſiccãs ⁊ vꝛes
oẽ bonũ:obſtruẽs fonteʒ dinine miſe⸗
ricoꝛdie ſuꝑ hoĩeʒ:qua ⁊ mala moꝛtua
iã oꝛiũtur ⁊ viua iã oꝑa moꝛiũtur ⁊ vl
tra nõ adipiſcũtur. Et ego vne gratias
tibi agaʒ ne ſim ingratus: tibi liberatoꝛ
meas:qm̃ liberaſti me. Quotiẽs me iaz
abſoꝛbuerat ille dꝛaco ⁊ tu dne ab oꝛe
eius extraxiſti me. Quotiens ego pecca
ni ipſe paratꝰ fuit deglutire me: ſed tu
dñne deꝰmeus deſendiſti me:cũ õ te ini
que agebã cũ tua madata frãgeb:ſta⸗
bat ipſe paratus:vi me reparet ad ĩtfer⸗
nũ:ſed tu ꝓhibebas. Ego te offendebã
7 tu me defendebas.Ego te nõ timebꝗ
Z tu me cuſtodiebas.A te recedebam ⁊=
inimico meo me exhibiba: tu ipʒ ne me
acciperet deterrebas:hec mihi tu one
deus mens bnᷣficia ↄlſerebas:⁊ ego mi
ſer nõ cognoſcebã. Sic enĩ me multo
tiẽs a fancibus diaboli liberaſti:de oꝛe
leonis eripniſti:⁊ ab ĩferno licet me ne
ſcientẽ multis vicibus reduxiſti. Deſcè
di enĩ vſq; ad poꝛtas inferni ⁊ ne illue

ĩtrarẽ tu me tenuiſti: appꝛopinquabaʒ

vſq; ad poꝛtas moꝛtis:⁊ ne me ipſe ca⸗
perẽt tu feciſti.dDe moꝛte etiam coꝛpo
ris ſepius eripuiſti me ſaluatoꝛ meus:
cũ graues moꝛbi tenerent me:cũ enim
fui in periculis multis per mare:ꝑ ter⸗
ras ab igne ⁊ gladio: ⁊ ab oi periculo
liberãs:ſemꝑ mihi aſtãs 2 miſericoꝛdit
ſaluans. Sciebas tu quideʒ dne quia ſi

tunc moꝛo me occupaſſet ifernꝰ aiam

meam ſuſcepiſſet:⁊ perpetuo danatus
fuiſſem:ſed tua miſericoꝛdia ⁊ tua gra
pꝛeuenerũt me:eripiens me de moꝛte
coꝛpꝛis:⁊ de moꝛte anime dñne deus
meꝰihec ⁊ multa mibi tua alia bñficia
exhibniſti:⁊ ego rã cecꝰ⁊ nõ cognoui
donec illuminaſti me. Nunc igitur lux
aĩe mee:oñe deus meus:vita mea ⁊ lu
mẽ oculoꝝ meoꝝ peꝛ qð video:en illu
minaſtim e ⁊ cognoſco te:qꝛ viuo per
te ⁊ gratias ago tibi licet villes ⁊ exileſ
⁊ ĩpares benefic is tuis:quales hʒ mea
fragilitas offero. Qm̃ tu es ſolus deus
meus:creatoꝛ meus benignus:qͥ amas
noſtras eias:⁊ nibil odiſti eoꝛum que
feciſti. En ego pᷣmus inter peccatoꝛes
quos ſaluaſti:vt exẽplũ alija tribuam
benigniſſime pietatis tue. Confitear ti
bi bnñficia tua magna:qm eripuiſti me
de inferno ſemel:ſecũdo:⁊ tertio:⁊ cen
ties ⁊ milies:⁊ ego ſemper ad ifernum
tendebã:⁊ tu me iemper reducebas: et
cũ iuſte milies dãnaſſes me ſi voluiſ⸗
ſes noluiſti:qꝛ amas aĩas:⁊ diſſimulaſ
peccata hoĩum ꝓpter penitentiã domi
ne deus meus:multe miſericoꝛdie ĩ oĩ
bus vijs tuis. Nunc ergo video B one
deus meus:⁊ cognoſco per lumen tuũ
⁊ ðfecit aĩa mea i miſericoꝛdia magna

ſuper me:quonia eripuiſti alam meam
ex ĩferno inferioꝛi:⁊ me ad vitaʒ redu⸗

xiſti. Lotus enĩ erã in moꝛte totnʒ me

reſuſcitaſti:⁊ tuũ igituꝛſit id torũ quod

viuo:⁊ totus totũ me tibi offero:totus
ſpũs totũ coꝛ totum coꝛpus: tota vita
tea viuat tibi vita mea oulcis:quoniã
totũ me liberaſti vt totum me poſſide
res:totũ me refeciſti vt totnʒ me reha⸗
beres. Diligã te igit᷑ dñe vtꝰ mea:diligã
te ineffabilis exultatio mea:⁊ viuat iaz
nõ mibi ſed tibi tota vita mea que peri
erat ĩ miſeria mea.q reiuſcitata eſt tua

4

Soliloquia.

miſercoꝛdia:qui es deus miſericoꝛs er

miſeratoꝛ ⁊ multe miſericoꝛdie:hiſ qui
diligunt nomẽ tuuʒ. Iccirco dñe deus
meus ſanctificatoꝛ meus: iuſſini mibi
lege tua vt diligã te toto coꝛde meo:to
ta aĩia mea:tota mente mea:tota foꝛti⸗
tudine mea:⁊ ex oĩbus viribus meis:⁊
etiã ex intimis medullis coꝛdis mei oi⸗
bus hoꝛis ⁊ momentis: quibus fruoꝛ
bonis miſericoꝛdie tue:quoniã ſẽꝑ peri
rẽ niſi qꝛ ſẽper regis me:ſẽper eniʒ mo
rerer niſi qꝛ ſemper me viuificas: et oĩ
mom̃to me obligas dũ oĩ mom̃to mi⸗
hi tua magna bñficia pꝛeſtaſ. Sicut er
go nulla hoꝛa eſt vel pũc tus in oĩ vita
mea:qua tuo beneficio nõ vtar:ſic nul
lũ oʒ eſſe mom̃tuʒ quo te nõ habeã an
te oculos in mea mẽoꝛia:non diligà te
ex oĩ foꝛtitudine mea:ſed nec hoc va⸗
leo niſi tu dederis mihi cuius eſt oẽ do
nũ perfectuʒ ⁊ oẽ datuʒ optimũ deſcẽ
dens a patre luminũ:apud quẽ non ẽ
tranſmutatio nec viciſſitudinis obum⸗

bꝛatio. Non eſt eni volentis neq; cur⸗

rentis:ſed tui miſerentis vt diligamus
te.Cuuʒ eſt dñe hoc donũ cui eſt oẽ

bonuʒ. Jube te diligi:da qnod iubes 2
iube quod vis. 4 R feruoꝛe dilecti

onis vel cbaritatis. Ca. xix.
ote deus meus:magiſque
er amare cupio:qꝛ tu es re

ſep

utribilioꝛ:⁊ oĩ luce clarioꝛ ccirco

ſuper oẽ auruʒ et argentuʒ ⁊ lapideʒ pᷣ

cioſuʒ es mihi charioꝛ: diſplicebat eniʒ
mihi quicquid agebã in ſeculo:pꝛe dul
cedine tna ⁊ decoꝛe domus tue qnam
dilexi. O ignis qui ſemper ardes ⁊ nun

qᷓ; extingueris:o amoꝛ qui ſemper ſer⸗
ues:⁊ nunq; tepeſcis:accende me.Ac⸗

cendar inq; totus vt totus diligam te.

Minus eniʒ te amat q tecum aliquid⸗

uera oĩ melle dulcioꝛ oĩ late

amat: quod non ꝓpter te amat. Diligã
te dñe quoniam tu puoꝛ dilexiſti: ⁊ vn
de mihi verbũ vt explicẽ figna dilectio
nis tue: maxime erga me ꝓpter inume
ra beneficia tua qbꝰa pꝛicipio educaſti
me.poſt bñficiũ nẽpe creatõis:qñ a pꝛĩ
cipio de nihilo ad imaginẽ tuã creaſti
me: honoꝛiſicans ⁊ exultâs me int eas
creaturas quas feciſti:⁊ nobilitãs luĩe
vultus tui quod ſignaſti ſuꝑ lumina⸗
re coꝛdis mei quo ab ĩſenſibilibus pa⸗
riter ⁊ ſenſibilibꝰbꝛutis diſcreuiſti me:
⁊2 paulominꝰab angelis minuiſti. Pa⸗
rũ ⁊ hoc fuit ante ↄſpectuʒ dininitatis
tue:quoniã quotidianis ⁊ ſingularibꝰ
maximiſq; donarijs tuoꝝ beneficioꝛũ
me ſine intermiſſione nutrires:⁊ quaſi
filiũ paruulũ tuuʒ tenellũ: vberib tue
ↄſolatiõis lactaſti ⁊ cõfoꝛtaſti me.Ut
eni tibi totus ſeruirẽ omnia quecunq;
feciſti ĩ meũ ſeruitium tradidiſti.
Moõ deus lubijciat oĩa ſeruituti ho
minum. a.
6 Mnia ſub pedibus hoĩuʒ ſub
ciſti:vt ſolus homo totus ti
ſubijceretur:⁊ vt tuus totus
mo eſſet ſuꝑ oĩa opera tua onatus ẽ
homo.Exerioꝛa nẽpe ꝓ coꝛpoꝛe cũcta
creaſti ipſuʒ vero coꝛpꝰ ꝓ aĩa:aĩsm ve
ro ꝓ te:vt tibi ſoli vacarʒ:⁊ ie ſolũ ama

3

—ͦõsñůõ

ret:poſſidẽs te ad ſolatium:ĩſerioꝛa ve
ro ad ſeruitiũ. Quicquid eni celi ambi

tu ↄti netur inferius ab aia humana é/
que facta eſt vt ſũmuʒ bonũ ſuperius
poſſideret: cuius poſſeſſione beata fie⸗
ret:cui ſi adheſerit cũctoꝛũ mutabiliuʒ
iferioꝝ neceſſitudines ſupergrediẽs: il⸗
lius ſumme maieſtatis cuius emulat
ſpẽm:eternitate ĩmoꝛtalitatis eius gau
gebit: tũc vero illis bonis optimis frue
tur in domo dni:quoꝛũ cõparatõe cun
cta hec que hic cernimuſ velut nibiluʒ

hi magis a

cõputant᷑:illa que nõ oculus vidit: nõᷣ
auris audiuit:nec ĩ coꝛ hoĩs aſcẽderũt

q̃ pꝛepaꝛauit deus diligentibꝰ ſe ⁊ bec

quidẽ dnje daturus es aĩe:bhis eti quo
tidie letificas aĩas ſeruoꝝ tuoꝝ qͥ amas
aĩas.Quid miroꝛ hec dñe deus meus:

imaginẽ quippe tuã honoꝛiſicas ⁊ ſili

tudinẽ tuaʒ ad quaʒ create ſunt.Nam
⁊ coꝛpoꝛi noſtro licet adhuc coꝛꝛupti⸗
bili ⁊ ignobili:vt videret:ðdiſti celi cla
ritatẽ ꝑ manũ miniſtroꝝ tuoꝛuʒ iĩdefeſ⸗
ſoꝛũ ſolis ⁊ lune:qͥ pꝛecepto tuo iugit
die ac nocte deſeruiunt filijs tuiſ:vt ſpi
raret largitus es aeris puritatẽ: vt audi
ret ſonoꝛuʒ varietates:odoꝛaret odoꝛũ
ſuauitates:vt guſtaret ſapoꝛũ qualita
tes:vt cõtrectaret dediſti coꝛpuleutiuʒ

oiĩum groſſitates. Adiuuamẽta ſuis ne

ceſſitatibus dediſti iumenta: volucres

quoq; celi ⁊ piſcee maris:⁊ fructus ter
re:ad reficiendũ ĩpendiſti. Medicinas

de terra ꝓpter ſinglas quaſq; ſuas coꝛ
ruptelaſ creaſti:ſingula ſolatia ſinguliſ
malis obniãtia pꝛeparaſti:qm es miſe
ricoꝛs ⁊ miſeratoꝛ ⁊ nouiſti figmentuʒ
noſtrum figulus noſte oẽs qᷓ
lutũ ĩ manu tua. Qðò ex cõſñidera

tiõe bonoꝛũ tẽpoꝛalium colligitur ma
gnitudo cele

ſtis ↄſilij. GO/ Ca. xxj.
aperiat᷑ mihi milericoꝛdia
tua magna lumine tuo. Illu⸗
ſtra queſo magis adhuc: vt mi
periat᷑.nam ex bis minimis
tua magna: ⁊ ex his viſibilibꝰtua inuiſi

bilia ↄpꝛebẽdimus oñe deus ſancte et
bone creatoꝛ noſter. Si enim domine

ꝓ hoc coꝛpoꝛe ignobili ⁊ coꝛꝛuptibili:
tam magna ⁊ innumera beneficia pꝛe

ſtas a celo:ab aere:a terra:⁊ a mari: a
luce ⁊ tenebꝛis:a caloꝛe ⁊ vmbꝛa roꝛe ⁊

ĩbꝛe:vẽtis ⁊ pluuijs:volucribꝰ⁊ piſcib
beſtijs ⁊ arboꝛibus:⁊ multiplicate her

S

ſiue per ſua tempoꝛa miniſtrantiuʒ: vt
eleues faſtidiũ:qualia queſo ⁊ q; ma⸗/
gna ⁊ ĩinumerabilia erũt:illa bona que
pꝛeparaſti diligentibꝰte:ĩ illa celeſti pa
tria:vbi te videbimus facie ad faciẽ.Si
tãta facis nobis in carcere:quid ages ĩ
palatio: Magna ⁊ innumerabilia ſũt
opera tua domine rex ſeculoꝛum. Cnʒ
enĩ ſint bec omnia valde bona ⁊ delcã

bilia:quẽ bonis pariter maliiq; cõmu⸗

ma tr ididiſti: qualia futura ſunt illa qᷓ
ſolis bonis recõdiſti? Si tã innumera

2 varia dõa tua:q̃ nüc amicis parit᷑ tri⸗

bnuis ⁊ inimicis:qᷓ; magna ⁊ innumera

bilia:qᷓ; oulcia ⁊ qᷓ; delectabilia:que ſo

lis tuis es largiturus amicis: Si tanta

ſolatia ĩ hac die lachꝛymaꝛũ:quãta ↄfe

res ĩ die nuptiarũ: Si tata delectabilia

cõtinet carcer:quãta queſo continet pa

rria:Oculus non vidit:nec auris audi

nis tue quã abſcõdiſti timentibus te.
Magnus enim tu es vomine deꝰ me⸗

us ⁊ immenſus:nec eſt finis magnitu⸗

dinis tue:nec eſt numeruſ ſapientietue
nec eſt menſura benignitatis tue:ncc ẽ

finis ſeu numerus:neq; menſura retri

butionis tue:ſed ſicut magnus es tu:⁊

magna ſunt donaria tua: quoniam tu

ipſe pꝛemium 2 vonum omnium le⸗/

gitimoꝛum tuoꝛum pugnatoꝛuʒ.

¶Oð diuina oulcedo oẽm pʒeſentẽ
amaritudinẽ tollit. 6Ka xxij

–
1 X
.
— 8
(

Ec ſunt beneficia magna tua

Soliloquia.

barũ germinum terre ⁊ cũctarum crea
turarũ tuaruʒ miniſterio nobis ſucceſ

rum:tu coꝛona ſpei que oꝛnata eſt glo
ria pꝛeparata vincẽtibus. Cu familico⸗
rum ſatietas eterna danda eſurientibꝰ
Tu cõſolatio ſempiterna:qui ſoliſ ũllis
te tribuis:qui ↄſolationẽ huius mũdi
pꝛo tua cõſolatione ↄtemnunt. Nam
qui hic conſolantur indigni tua conſo
latione habent᷑:ſed qui hic cruciantur
a te conſolant᷑:⁊ qui participant paſſi
onibus participant ⁊ conſolationibus
Nemo enim poteſt in vtroq; eclo cõ⸗
ſolari:nec poteſt quis hic ĩ futuro gau
dere:ſed vnum neceſſe ẽ vt perdat qᷣ al
teruʒ voluerit poſſidet. PHec vbi cõſide
ro dne conſolatoꝛ meus:renuo inquaʒ
renuo conſolari aĩam meam: vt digna
habeatur tuis conſolationibus eterniſ
quia iuſtum eſt vt amittat te: cum ali⸗
quo alio magis cõſolari eligit qᷓ; in te.
Et obſecro ſumma veritas te per te: vt
non permittas me in aliquam aliaʒ; cõ

ſolationem vanam cõſolari qᷓ; in te:ſed
uit: que pꝛeparaſti diligẽtibus te. Secũ
dum eniʒz multitudinẽ magnificentie
tue:eſt etiã multitudo magna dulcedi

peto vt omnia mibi amareſcant: vt tu
ſolus dulcis appareas anime mee: qui

es dulcedo ĩextimabilis per quam cun

cta amara dulcoꝛantur/Lua enim dul·

cedo ſtephano lapides toꝛꝛentiſ oulco

rauit: tua dulcedo craticula btõ laurc⸗

tio vulcẽ feẽ: ꝓtua dulcedie ibãt apo

ſtoli gaudentes a conſpectu concilij:

—

quoniam digni habiti ſunt pꝛso nomi

ne tuo contumeliam pati. Ibat andre

as ſecurus ad crucem et gaudens:
quoniam ad tuam dulcedinem pꝛo
perabat Pec enim tua dulcedo ip
ſos apoſtoloꝛum pꝛincipes ſic reple
uit: vt pꝛo ipſa crucis patibulum v⸗
nus eligeret: alter quoque caput fe⸗

domine deus:ſcificatoꝛ ſcõꝛuzʒ rienti glacho ſupponere non timeret
tuoꝝ quibꝰrepleturꝰ es ĩopiaz pꝛo hac emenda Bartholomeus pꝛso

eſurientiuʒ filioꝛum tuoꝝ:quoniã tu eſ pꝛiam pellem dedit:pꝛo hac quoq; gu
ſpes deſperatoꝛuʒ ⁊ ↄſolatio deſolato/ ſtada veneni poculum itrepidus ioan⸗/

——
We. 2

d, 4* 4
ECn .
4 * = —

—

è .Daaze c*α

nes potauit. Pance vero petrus omniũ
inferioꝝ obluꝰ clamauu: q̃ſi ebꝛius di⸗
ces:ꝛñe bonũ ẽ nos hic eẽ faciamꝰ hic
tria tabernacula: tibi vnũ: ⁊ cetera:hic
moꝛiemur te cõtẽplemur qꝛ nullo alio
indigemus ſufficit nobis one videre te:
ſufficit inqͥt taãta dulcedine ſatiari: vnã
eni ſtilla oulcedinis ille guſtauit ⁊ oẽʒ
aliã faſtidiuit oulcedineʒ. Quid putas
dixiſſet ſi magnã illã multitudimẽ dul
cedinis diuinitatis tue guſtaſſet quam
abſcondiſti viligẽtibꝰ te:? Hac tuã dul
cedinẽ ieffabilẽ ⁊ illa guſtauerat virgo
de qua legim ꝙ letiſſima ⁊ gloꝛiantur
ibat ad carcerèe:⁊ q̃ſi ad epulas ĩ iuitata
DHanc vt reoꝛ ⁊ ipſe guſtauerat qͥ dice/
bat:qᷓ; magna młntudo oulcediuis tue
dñe quã abſcõdiſti timẽtibus te: quiq;

monebat. guſtate ⁊ videte qm ſuauis ẽ

oñs:hec c.n. illa beatitudo one deꝰ nr
qua expectamꝰ Datuꝝ te nobis: p qua
tidi doñe ↄtinue militamꝰ: ꝓ q̃ moꝛtifi⸗
ta die vt ĩ tua vita viuamus.
Qaod tota ſpes ⁊ deſiderium coꝛ⸗
dis noſtri debet eſſe in deum.
¶Capitulum. xxiij.
Uaũt expectatio iſrael dñe de
ſideriũ ad qð ſuſpirat coꝛ nr̃uʒ
quotidie: feſtina ne tardaue/
ris. Surge ꝓpera ⁊ veni:vt educas nos
De iſto carcere ad cõfuẽdũ nomini tuo
vt gloꝛiemur i ĩ lumine tuo.Aperi aures
tua clamoꝛib⸗ lach.ymaꝑ pupilloꝝ tu⸗
oꝝ qͥ clamãt ad te: pr nr̃: va nobis ho⸗/
die panẽ nr̃um quotidianũ:ĩ cuius foꝛ
titudine ambulemus die ac nocte vſq;
quo ꝑueniamꝰid montem ſcům tuum
oꝛeb. Et ego paruulus ĩter paruulos ſa
milie tue ðs pr̃ ⁊ virtꝰ mea:qn veniaʒ ⁊
apparebo ante faci tuã:vt qͥ nunc tibi
cofiteoꝛ ad tèpꝰ ex tũc cõfitear i eternũ
beatus ero ni fuero ad vidẽdũ claruatẽ

tuã.Quis mihi hoc tribuat ᷣt ad hꝰ ve
nire permittas me: Scio dñje ſcio ⁊ cõ
fiteoꝛ me indignum vt intrem ſub tectũ
tuum:ſed fac pꝛopter honoꝛem tuum:
⁊ ne confundas in te ſperantem ſeruũ
tuũ.Et quis itrabit in ſanctuariuʒ tuũ
ad cõſiderandas potentias tuas niſ tu
aperias:quis auũt aperiet ſi tu clauſeris
Su.n. deſtraxeris:nemo ẽ q edificet ⁊ ſi
ĩclaſeris hoĩem:nemo ẽ qͥ aperiat:ſi cõ
tinueris aquas oĩa ſiccabunt.Et ſi emi
ſeris eas ſubuertent terras. Si oĩa q̃ fe
ciſti ad nihilũ redigis: 4s cõtradicet nibi
tue qua volmiſti 2 feciſti oĩa quecunch
voluiſti tu nos feciſti fabꝛicatoꝛ mudi
rege nos tu nos creaſti:ne ſpernas nos
quia opera tua ſumus.Et qͥdem vomi
ne deus noſter nos lutum ⁊ vermicu
li:nõ valemꝰiĩ tuas eternitates ĩtrare ni
ſi tu ĩduxeris ꝗ ð nihilo cũcta creaſti.
ð laus nr̃a ex deo cẽ.i¶ Kap.xxiiij.
So autem opus manuum tua
rum cõfueoꝛ tibi i timoꝛe tuo:
quia non ĩ arcu meo ſperabo:
2 gladius meus nõ ſaluabit me:ſʒ dex
tera tua ⁊ bꝛachium tuum ⁊ illumina
tio vultus tui:alioquin deſperarẽ quo
niam ſpes mea tu es: qui creaſti me:
quoniam non derelinquis ſperantes ĩ
te. Tu quippe es deus noſter ſuauis
⁊ verus: patiens a in miſericoꝛdia di/
ſponens. Nam ſi peccanimus tui ſu⸗
mus: ſi non peccauimus tui ſumus:
quoniai apud te ſumus computati:

nos enim folium vniuecſi:⁊ vanitas eſt

omnis homo viuens: ⁊ vẽtus ẽ vita no
ſtra ſuꝑ terram:ne iraſcaris ſi cadimus
pupilli tui:qm tu noſti figmẽtũ noſtrũ
domine deus noſter. Num deus inex
timabilis foꝛtitudinis:contra folii qð
a vento rapitur oſtendere vis potens⸗

tiã tuã ⁊ ſtipulã ſiccã ꝑſeq̃ris: Nuʒ dã
nabis rer iſrael eterne canẽ vnu: Nuʒ
dãnabis pulicẽ vnũ: Audiuimꝰ de mi
ſericoꝛdia tua dne qm̃ tu moꝛtẽ nõ faci
nec letaris ĩ ꝑditiõe moꝛiẽtiũ:pꝑ B oꝛa
mus te:ne ꝑmittas dñari qð nõ feciſti
huic creature tue quã feciſti.Si.n.do⸗
les de ꝑditione:qͥd te ꝓhibet dñe:qᷣ oĩa
potes:ne ſꝑ leteris de nr̃a ſaluatõne:ſi.
vis potes me ſalnare:ego aũt ⁊ R dellẽ
nõ poſſeʒ niñ tu velis:tã magna ẽ mul
titudo miſeriaꝝ meaꝝ mecũ.Uelle qͥp/
pe mihi adiacet:ꝑficẽ aũt non iuenio.

Uelle aũt ꝙ bonũ ẽ non poſſuʒ niſ tn

eiiones g volo poſſuʒ niſ tna potẽ⸗
tia me cõfoꝛtet:⁊ ꝙ poſſuʒ aliqñ nolo:
niſi tua volũtas fiat ficut ĩ celo ⁊ in t᷑ra
2 qð volo ⁊ poſſuʒ ignoꝛo:niſi mua ſapi
entia me illuſtret:⁊ ſi ẽt ſciã qñq; volẽſ
gqñnq; valẽs ĩpfecta ⁊ vacua trãſit ſapĩa
mea nisſ adiunet a va ſapia tua.In tua
aũt volũtate cũcta ſũt poſita:⁊ nõ ẽ qͥ
poſſit reſiſtere volũtati tue oñe:vniuer
ſoꝝ pꝛĩcipatũ tenẽs oĩs carms:⁊ q̃cun

q; vis facis ĩ celo ⁊ ĩ terra:i mari ⁊ ĩ oi
bus abyſſis/ In nobis igit᷑ fiat volũtas
tua:ſuꝑ quibus iuocatũ ẽ nomẽ tuum

ne peat h̊ nobile plaſma tuuʒ qð crea
ſti ppter honoꝛẽ tuũ:⁊ qͥs ẽ hõ natꝰ de
muliere qͥ viuat ⁊ nõ videat moꝛteʒ: ⁊
eripiat aĩaʒ ſuã de manu iĩferi:niñ tu ſo
lus eripias:vita vita lis ois vite:ꝑ queʒ
oĩa vinunt. ð volũtas humana

vefficax ſit ad bona opera ſine diuina

gratia. Ca. xxv.
LQ¶QHfeniʒ iã tibi ↄfeſſus ſum laus
ite mee one de meus vtus ſa
Antis mee. Spabã aliqñn invtu
te mea:q̃ tñ nõ erat vtꝰ. Et cũ ſic volui
currere vbi magis ſtare credebà:ibi ma
gis recidi: factuſq; ſuʒ magi retro ⁊ nõ
ante:⁊qð credebã cõſeqͥ longius elon⸗/

ð

ESoliloquia.

ganit a me: ſic ꝑ multa ſitia vires meas

pꝓbãs:cognoſco nũc qꝛ illumiaſti: qĩ

ꝙ magis poſſe credidi ꝑ me:minus ſꝑ
ibi potui.Dicebã enĩ hoc facia: illud ꝑ
ficiã:nec hoc nec illud faciebã. Aderat
volũtas nõ erat facultas:aderat facul
tas nõ aderat volũtas:qm̃ de meiſ viri
bꝰofidebã. Nüũc aũt ↄſiteoꝛ tibi dñe ðᷣs
pr̃ celi ⁊ terre:qꝛ nõ ĩ foꝛtitudie ſua ro
boꝛabit᷑ vir: vt gliet᷑ añ te ſtulta pᷣſum
ptio oĩs carnis: nec ẽ enĩ hboĩsvelle qðᷣ
poſſit: aut poſſe qð velit: vłſcire quod
velit ⁊ poſſit:ſed potiꝰa te greſſus boĩſ
dirigunt᷑ illoꝝ qͥ nõ a ſe ſed a te diriei

ſe cõfitent. Obſecramꝰ itaq; ꝑ viſcera

miſericoꝛdie tue velis dñe ſaluare qð
creaſti:qm ſi vis potes nos ſaluafr̃:⁊ in
tua volũtate virtus ẽ noſtre ſalutis.
De antiqs bñficijs. /Lapi. xxvj.
Ecoꝛdare miſericoꝛdie tue an⸗
tiq̃ qua nos a pꝛcipio ĩ bñdi⸗
L ctõibus tue dulcedin is pueni
ſti añ q; eĩm naſcerer ego filius ancille
tue:oñne ſpes mea ab vberibꝰ mr̃iſ mee

tu me pᷣueniſti pparans mihi ſemitas

qbus icederẽ ⁊ venirẽ ad gloꝛiã domꝰ
tue:pᷣuſq; me foꝛmares in vtero noui⸗
ſti me:⁊ ante q; exirẽ de vulua quicqᷣd
tibi placuit poꝛdinaſti de me.Que ⁊ q̃

lia ſunt ĩ libꝛo tuo deſcripta de me: ĩ ſe

creto conſiſtoꝛi tui:ego qͥdẽ ignoꝛo:vñ
2 valde timeo.Lu vo noſti qm qð ego
ꝑ ſucceſſus dieꝝ ⁊ tẽpoꝝ hinc ad mille
anos huius tꝑalitatis expectoĩ cõſpe
ctu eternitatis tue iã factũ cẽ:⁊ qð futu
rũ ẽ iã factũ eſt.Ego aũt ſtans i hac no
cte tenebꝛoſa hec ignoꝛãs:timoꝛ et tre⸗
moꝛ venerũt ſnꝑ me:dũ video mihi vn⸗
diq; iminere multa pericula a multis
quoq; boſtibꝰ venari: multitudineq; ĩ
numeraꝝ miſeriarũ in hac vita me cir⸗
cũdari niñ in his tatis malis affoꝛet mi

Hh tuũ adminiculũ deſperarè Sed ſpes
mihi magna ſubeſt oe te mitiſſime pꝛin
ceps de meꝰ⁊ cõnideratio multitudis
miſerationũ tuaꝝ que apð te ſunt: ſub
leuat mẽtẽ meã ⁊ pꝛecedẽtia ſigna mi⸗
ſericoꝛdie tue q̊ me anteq; naſcerer pꝛe
uenerũt:⁊ nũc ſpecialr ĩ me effulſerũt
de futuris benignitatis tue melioꝛibꝰ
⁊ pfectioꝛibꝰmuneribꝰ q̃ amicis tuis re
ſeruas:ſpẽ meã admonét:vt in te letet
dñne de meus letitia ſcã viua: qua ſem
ꝑ letificas inuẽtutẽ meã. De angeliſ
utatl ad cuſtodiã hoimm. Ca. xxvij.
ABleriſti me eni vnice amoꝛ me
s anteq diligerẽ te:⁊ ad ima
4giué tuã creaſti me: oĩbus cre
aturſ tuis ppoſuiſti me:quã dignitateʒ
tũc quidẽ ſeruo cũ noueriʒ te: pꝛopter
quẽ feciſti me. Inſuper facis angelos
tuos ſpũs ppter me:quibus mandaſti

vt cuſtodiãt me in oĩbus viis meis: ne
foꝛte offend? ad lapidẽ pedẽ meuʒ: hi
eni ſunt cuſtodes ſug muros ciuitatis

tue noue hieruſalẽ. ⁊ montes in circni
tu eius vigilãtes ⁊ cuſtodiẽtes vigilias
noctis ſuꝑ gregẽ tunz ne qñ rapiat vt
leo aĩas noſtras:dũ nõ eſſet qͥ eriperʒ
ille antiquus ſerpẽs aduerſarius nr̃ di
abolus:qᷣ q̃ſi leo ragiẽs ſemp circnit q̃
rẽs quẽ deuoꝛet:ſed hi ſunt ciues heati
ciuitatis ſuꝑne hieruſalẽ q̃ͥ ſurſũ eſt ma
ter noſtra:in miniſteriũ miſſ. ppter eoſ

qui hereditatẽ capiũt ſalutis:vt eos li⸗
berẽt ab inimicis ſuis ⁊ cuſtodiãt ĩ oĩ⸗

bus viis ſnis:cõfoꝛtẽt qnoq; ⁊ moneãt
2 oꝛõnes filioꝝ tuoꝝ offerãt ĩ cõſpeciu
gloꝛie maieſtatis tue. Diligũt nẽpe con
ciues ſuos p quos ſue ruine ſciſſuras ĩ
ſtaurari expectant:iõq; magna cura ⁊
vigilãti ſtudio adſunt nobis oĩbus ho
ris ⁊ locis:ſuccurrentes ⁊ ꝓuidẽtes ne
seſſitatibus noſtris:⁊ ſolliciti oiſcurrẽ

5 R

tes Iter nos ⁊ te dñe gemitꝰ nr̃os atqʒ

ſuſpiria referẽteſ ad te:vt ipetrẽt nobiiſ
facilẽ tue benignitatis ꝓpitiationem ⁊
referaàt ad nos deſideratã tue gre bndi
ctionẽ.Ambulãt enĩ nobiſcũ ĩ oĩbꝰvijs
nr̃is:itrãt ⁊ exeũt nobiſcũ attẽte conſi⸗
derateſ qᷓ; pie q;q; honeſte ĩ medio pꝛa
ue natiõis ↄuerſemur:quãtoq; ſtudio
⁊ deſiderio q̃ramus regnũ tuuʒ. ⁊ iuſti
ciã eiꝰ quãtoq; timoꝛe ⁊ tremoꝛe ſerui⸗
amus ⁊ exultemꝰ tibi in leticia coꝛdis

niĩi. Adiuuãt laboꝛãtes: ꝓtegũt qᷣeſcen

tes:boꝛtãtur pugnàtes:coꝛonãt vincẽ
tes:cõgaudẽt cõgaudentibꝰoe te ĩquã
gaudẽtibꝰ:cõpatiũtur patittibus: ꝓ te
iquã patiẽtibꝰ:grãdis è eni cura de no
bis. Magnus ẽ effecius dilectiõis eo⸗
rũ erga nos ⁊ hoc totũ ppter ho noꝛeʒ
tue ĩextimabiliſcharitatis qua dilexiſti
nos.Diligũt eiʒ quos tu diligis: cuſto⸗
diũt quos tu cuſtodis:⁊ veſerũt quos
tu deſeris:nec viligũt operãtes iniqui⸗
tatẽ:qm̃ ⁊ tu odiſti oẽſ opãteſiniqtatẽ
⁊ pꝑdeſ oẽs qͥ loquũt᷑ mẽdaciũ Quotiẽi
eĩʒ bñ agimus gaudẽt ãgeli ⁊ demões
triſtant᷑: quotiẽs a bono deuiamꝰ: dia
bolũ letificamꝰ⁊ ãgeloſ tuos ſuo ðſide
rio defraudamꝰ. Gauchũ ẽ enĩ eis ſuꝑ
vno peccatoꝛe penitentiam agente.Sʒ
diabolo ſuper vno iã iuſto penitentiã
deſe ente:da igitur da pater eis ſemꝑ
gaudere de nobis:vt ⁊ tu ſp ꝑ eos lau⸗
deris ĩ nobis ⁊ nos cum eis ĩ vnuʒ ad
ouile tuum adducamur vt ↄfiteamur
nomini ſancto tuo creatoꝛ hominuʒ et
angeloꝛum. Hec ipſe cõmemoꝛàs coꝛã
te:cõfiteoꝛ laudãs te:quoniam beneſi
cia tua magna ſunt:hec quibꝰ nos ho
noꝛificaſti dãs nobis angelos tuos ſpi
ritus in miniſteriũ noſtrum. Dederas
eĩm quicquid celi ambitu cõtinet᷑ ⁊ q̃⸗
ſi parua hec que ſub celo ſũt:niñ adde

res ⁊ ea que ſunt ſuper celoſ.Laudent
te dñe de hboc oẽs angeli tui: cõſiteant᷑
tibi de hoc omnia opera tua:⁊ ipſi ian

cti tui tibi benedicant.O honoꝝficẽtia

noſtra nos nimis honoꝛificãs ⁊ ditãs
multis munerib oecoꝛaſti. Admirabi
le ẽ enĩ nomen tuum domine ĩ vn iuer
ſa terra. Quid eſt enim homo quia ma
gnificas eũ:aut apponis erga eum coꝛ
tuum:Dixiſti enĩ veritas antiqua deli
cie mee eſſe cum filijs hominum. Non
ne homo putredo:⁊ filius bominii ver
mis.nõne vniuerſa vanitas ois homo
viuẽs:Et dignum vucis ſuper huiuſce
modi aperire oculos tuos ⁊ adducere

eum tecũ in indicio. & De gntiq pſti

toꝛ:ſapiẽtia qui liberaſti mon
tes in põdere:⁊ colles in ſtate
7 molẽ terre tribus diguis appendt
ſti. Suſpende moleʒ coꝛpoꝛalitatis hui
ius quam gero:tribus inins digitii tins

ad te:vt videam ⁊ cognoſcam qᷓ; admi

rabile eſt nomen tuum i vmuerſa tra.
Lux antiquimima que lucebas añ om
nem lucem in mõtibus lanctis eterni
tatis antique:cii nuda ⁊ aperta erant
omnia ante qᷓ; fierent. Lux que odio ha
bes omnem maculam:vtpote mũdiſſi

ma ⁊ immaculatiſſima:que tibi delicie

ĩ bomine:que ↄuẽetio lucis ad tenebꝛaſ
Vbi eim ſunt in hoĩe delicie tue. Ubi
pꝛeparaſti tibiĩ me dignuʒ ſanctuariuʒ

maieſtatis tue ad qõ itroiens habeas

delicias delectationis tne: Mũdũ eni

cenaculum decet te mdans virtus: q
non niſi a mundis coꝛdibus videri po
tes: multo magis nec haberi. In homi

ne autem vbi tẽplum tam mũdũ vt te
ſuſpiciat qui regis midum: Quis põt
facere mũdum de imũdo cõceptũ ſeie:

(Goliloquia.

natõe ⁊ pꝛe ſcia dei. Ca. xxvij.
ce abyſſus pfundiſſima crea

nõne tu qui ſolus es mundus: ab im
mũdo eni quis mudabitur: Ilam ⁊ ſe
cũdum lege quã dediſti patribus nĩis
in igne cõbureti mõtem:⁊ in nube te
gente aqua tenebꝛoſam:quicquid tet i
gerit imundus:imuũdum eru. Oes eniʒ
nos quaſi pãnus menſtruate de coꝝu
pta maſſa:⁊ imunda veniẽtes: maculã
imũdicie noſtre qua celare ialtem tibi
qui omnia vides non poſſumus:ĩ fron
tibus enĩ poꝛtamus:q; munch eſſe nõ
poſſumus:imnſi tu mudaueris qui iolus
es mũdus. Mudas aut de nobis filis
bomi ũ eos in qᷣbus tibi cõplacnit ha
bit are:quos ab ĩacceſſabilibus pꝛofun
dis ſecretis iudicioꝛum ĩicompꝛehẽſibi
limm ſapiẽtie tue:ſemꝑ iuſtoꝝ licet oc
cultoꝝ ſine eoꝝ meritis pdeſtinaſti añ
muncũu:vocaſii ve mudo:ĩimũdo iuſti
ficaſti:⁊ magnificas eos poſt mũdũ:ñ
oĩbus aũt hoc facis qõ admirant᷑ oẽs

tabeſcẽtes ſapientes terre: ⁊ ego one h
cõſiderãs expaueſco ⁊ obſtupeſcoõal
titudie diuitiaꝝ ſapie ⁊ ſcie tue:ad qua

ego nõ ꝑtingo ⁊ icõpꝛebẽſibilia iudicia
iuſticie tue:qim̃ ex eodẽ luto alia ͥdem
vaſa ĩ hono:e:alia ĩ ↄtumeliàâ ſempit

nã.Quos igiſ tibi elegiſti de multis in

iẽplũ em iuũ ipſos mũdas:effudẽs ſu
ꝑ eos aqua mudà:quoꝑ noĩa numerũ
q; iu noſti:qui ſolus numeraſ multitu
dinẽ ſtellarũ: ⁊ oĩibus eis noĩa vocas qᷓ
etiã ſcripta ſunt ĩ libꝛo vite qui nequa
q́; perire poſſunt quibus omnia coo
perantur in bonum etiam ipſa peccata
Cum eni cadunt non colliduntur: qᷣa
tu ſupponis manum tuam cuſtodiẽs
omnia oſſa eoꝛum vt vnum ex eiſ non
conteratur. Attamen moꝛs peccatoꝛũ
peſſima:illoꝛum inq; quos anteq; fa
ceres celum ⁊ terram ſecũdum abyſſũ
multam iudicioꝛum tuoꝛum occultoyp

ſempc; iuſtoꝝ: pꝛeſciſti ad moꝛteʒ eter

nã:quoꝝ dinumeratio nominũ ⁊ meri
toꝛũ pꝛauoꝝ apð te è:qui numerũ are
ne maris oinumeraſti: ⁊ dimẽſus es ꝓ
fũdũ abyſſi:quos relidqſti ĩ iudicijs:qui
boĩia cooperant᷑ in malũ:⁊ ipſa etiam
oꝛatio vertit᷑ ĩ peccatũ:vt ſi etiã vſque
ad celos aſcẽdãt ⁊ caput eoꝝ nubes te
tigi: ⁊ inter ſidera celi collocauerint ni⸗
dũ ſuus:q̃ſi ſterquilliniũ ĩ finẽ ꝑdent᷑.
De illis qui pᷣus ſũt iuſti ⁊ poſtea
ipij efficiũtur:⁊ ecõuerſo.i¶ La. xxviiij
Agna eni ſunt hec iudicia tua
onie deꝰ:iudex iuſtus ⁊ foꝛtis:
q̃ indicas equitatẽ: ⁊ iſcrutabi

miſcũt oĩa oſſa mea:qm nõ ſecurat᷑ hõ

viuẽs ſupꝑ terrã:vt ſerniamus tibi pie ⁊
caſte cctis diebus vite noſtre ĩ timoꝛe
2 exultemꝰtibi cũ tremoꝛe:vt nõ ſit ſer

uitiũ ſine timoꝛe:neq; gaudiũ ſine trẽo

re:⁊ nõ gloꝛiet᷑ accinctus niſñi vt diſcin
ctus:neq; gloꝛiet᷑ ante te oĩs caro: ſed

paueicat ⁊ ↄtremiſcat a facie tua: cum

ignoꝛet hõ vtrü amoꝛe an odio dignus
ſit: ſed ĩ futurũ oĩa reſernant᷑ incerta.
Uidimus eni de multis dne ⁊ audiui⸗
mus a patrib noſtris: qð vtiq; fine ma
gno tremoꝛe nõ recolo:ſne multo tio
re nõ ↄfiteoꝛ:aſcẽdiſſe pꝛimitus qᷣc vſʒ
ad celos: 2 int ſidera nidũ ſuũ collocaſ
ſe:poſtmodũ aut cecidiſſe vſq; ad abyſ
ſos: ⁊ aias eoꝑ i malis obſtupuiſſe. Ui
dimus ſtellas de celo cecidiſſe ab ĩpe⸗
tu feriẽtis caude dꝛaconis ⁊ eos qᷣ iace
pat ĩ puluere terre a facie ſubleuantis
manus tue mirabilit᷑ aſcẽdiſſe. Uidimꝰ
diuos moꝛietes ⁊ moꝛtuos a moꝛte ſur
gẽtes: ⁊ eos qͥ inter filios dei aàbulãt in
medio lapidũ ignitoꝝ:quaſi lutũ ad ni
hilũ defluxiſſe. Uidimus lucez obtene⸗
bꝛeſſe ⁊ de tenebꝛis lume ꝓceſſiſſe: qͥa

publicani ⁊ meretrices pꝛecedũt: ĩcolas
ĩ regno celoꝝ:filij aut regni eijciũtur in
tenebꝛas exterioꝛes.Quare aut iſta oĩa
niſi qꝛ ĩ mõtemilluʒ aſcẽderũt in quẽ pᷣ
mus aſcẽdit ãgelus:⁊ deſcẽdit diabo⸗
lus:quos aũt pᷣdeſtinaſti ipſos ⁊ voca
ſti:⁊ ſcificaſti ⁊ mũdaſti:vt dignũ hita
culũ ſint tue maieſtatis:cũ quibꝰ⁊ in qͥ
bus ſunt tibi delicie ſcẽ ⁊ mũde:in qui
bus tu delectaris ⁊ letificas iuuẽtuteʒ
eoꝛũ habitãs cũ eis ĩ memoꝛia eoꝝ. Si
cut ipſi tẽplũ ſem̃ tuũ ſunt qð magne
dignitatis cõmẽdatio ẽ humanitatſ no

ſtre. ¶¶ Qðõ aĩa ſidelis ſit uariũ
Atltat abi dii. Capi.xxx.
lia facis ⁊ płunda:q̃ cũ cõſidero cõtre⸗/

uNima eiʒ quã creaſti nõ de te
ſIſed ꝑ verbũ tuuʒ:nõ ex qualibʒ

elementoꝝ materia ſed ex nihi

lumie vultus tui:⁊ ↄſecraſti vtute laua
cri tui:ita facta ẽ capax maieſtatis tue
ꝙ a te ſolo ⁊ a nullo alio poſſit ipleri.
OQnñ aũt te hʒ plenũ eſt deſideriũ eius:⁊
iã nihil aliud qõ deſideref exterius re
ſtat.Dũ aũt aliquid exteriui deſiderat.
manifeſtũ ẽ ꝙ te nõ hʒ iterius quo ha

bito nihil ẽ qð vltra deñderet.Cũ eĩm

ſis ſũmuʒ ⁊ oẽ bonũ:nõ hʒ qð deſiderʒ
amplius:ſed poſſidet oẽ bonũ:ꝙ ſi non
deſiderat oẽ bonuz:reſtat vt veſideret

aliquid qõ nõ ẽ oẽ bonũ:ergo nec ſum

mũ bonũ:nec ergo oeũ:ſed potius crea

turã.Cũ aũt creaturã deſiderat cõtinu

aʒ famẽ hʒ:qꝛ lʒ quod denderat de cre
aturis adipiſcat᷑:vacua tñ remanet: qꝛ
nihil ẽ qð eã ipleat niſi tu ad cuiꝰ ima

ginẽ̃ ẽ creata.Imples aũt tu eos qui ni

hil aliud deſiderãt pꝛeter te:⁊ fac eos
dignos te:ſcõs:btõs:ĩmacłatos: ⁊ anu
cos dei:qui oĩa reputãt vt ſtercoꝛa vt
lucrifaciãt te ſolũ. Hec ẽ eiʒ beatitudo

o:q̃ àdeʒ rõnalis:intellectualis: ſpũał
ſemꝑ viuẽs:ſemꝑ ĩ motu:quã ſignaſti

7

quam homini ↄtuliſti:hic ẽ honoꝛ quo
eũ iter oẽs creaturas ⁊ ſnꝑ oẽs honoꝛi⸗
ficaſti vt ſit admirabile nomè tuũ i vni
uerſa terra.Ecce dñe deus meus ſũme f4
oĩpotentiſſime:ĩueni locũ vbi tu habi⸗

militudinẽ tuã:que te ſolũ querit ⁊ ðſi

oliloquia.

oẽm vocẽc:qnã nò capit auris:quèdam
odoꝛẽ ſuꝑ oẽm odo.è quẽ nõ naris ca
put quẽdã oulcoꝛẽ ſug oèm dulcoꝛeʒ
quem nõ ſapit guſtus: quẽdã amplexũ
ſuꝑ oẽm amplexũ quẽ tactꝰ nõ tangit

fulget:vbi locus ñ capit: iſta vox ſonat

tas:qꝛ ĩ aia quã creaſti ad imaginẽ ⁊ ſi exterioꝛis quiaẽ hominis.Iſta eniʒ lux

derat:qꝛ nõ ĩ illa q̃te nõ querit nec deſẽ

Go errani ſicut ouis q̃ perie⸗
rat:q̃rẽs te exteriꝰ qͥ es interiꝰ
um laboꝛam querens
extra me: ⁊? tu habitas ĩ me:ſi tamen
ego deſiderem te.Circuiui vicos ⁊ pla⸗
teas ciuitatis huius mũdi: qrẽs te ⁊ nõ
iueni:qꝛ male qᷓrebã foꝛis qͥ eras intus.
Miñi nücios meos ſcilicet oẽs ſẽſuſ ex
terioꝛes vt q̃rerẽ te:⁊ nõ iueni qꝛ male
q̃rebã. Ulideo enim lux mea ðvᷣs q illu⸗
minaſti me qꝛ male te ꝑ illos q̃rebã:q;
tu es intus:⁊ t ipſi vnde ĩtraueris ne⸗
ſciuerũt. Nã oculi dicũt:ſi coloꝛatꝰ nõ

fuit ꝑ nos nõ ĩtrauit.aures dicũt:

nitũ nõ fecit ꝑ nos nõ trãſiuit/ſlaſus
dicu: ſi nõ oluit ꝑ me nõ venit:dicit gu
ſtus:ſi nõ ſapuit ꝑ me nõ ĩtroinit:tactꝰ

etiã addit:ſi copulẽtus non ẽ nibil me

de hac re ĩterroges nõ iſta ſũt ĩ te deus
meus:nõ enim ſpeciẽ coꝛpoꝛis:non de
cus temporis:nõ cãdoꝛẽ lucis vel colo
rẽ:nõ oulciũ melodiaꝑ cãtus: ⁊ queq;
dulce ſonatia: nõ floꝝ ⁊ vnguẽtoꝝ vel
aromatũ odoꝛes: ñ mella vel mana gu
ſti delectabilia:nõ cetera q̃ ad tagẽéduz
vel amplexãdũ amabilia: nec oĩa alia
ſenſibus his ſubiecta q̃ro:cũ deũ menz
quero. Abſit vt iſta crediderim deũ me
um:que etiã a bꝛutaliũ ſenſibns cõpꝛe⸗
bendunt᷑.Et tñ cũ deũ meũ q̃ro:quero
nihilominus quàdã lucẽ ſuꝑ oẽm lucẽ
quã ñ capit oculus: quãdã vocẽ ſuper

. .A. ,r 0 Sone
6 . .

derat. Q neq; ꝑ ſẽſus Stcrigreane!⸗
8 iferioꝛes ĩueniri põt ðs. ¶Cap.iij.

vbi tẽpus non rapit. Odoꝛ iſte redolet
vbi flatus nõ ſpargit. Sapoꝛ iſte ſapit
vbi nõ ẽ edacitas:amplexuiſ ute tãgitur
vbi nõ diuellit᷑:hicẽ deꝰ meꝰ ⁊ nò exti
mabit᷑ alius ad illum:hoc q̃ro cũ deuʒ
meũ quero:iſtud amo cum deum me⸗
um amo. Sero te amani pulchꝛitudo
tã antiqua:⁊ tam noua: ſero te amaui:
⁊ tu ĩtus eras ⁊ ego foꝛis ⁊ ibi te quere
bam ⁊ ĩ iſta foꝛmoſa q̃ feciſti defoꝛmis

irruebam. Mecũ eras ⁊ tecũ nõ eram

⁊ ea me tenebãt lõge a te:que eſſe non
poterant niſ in te.Circuibam oĩa que
rens te ⁊ pꝛopter oĩa derelĩquẽs me.
Interrogaui terrã ſi eſſet deꝰ meꝰ: ⁊ di
xit mihi ꝙ nõ:⁊ oĩa quo ĩ ea ſũt hoc idẽ
cõfeſſa ſut. Int᷑rogaui mare ⁊ abyſſos
⁊ reptilia q̃ ĩ eis ſũt:⁊ reſpõderũt nõ ſu
mus deꝰ tuꝰ quere ſuper nos eũ.Inter
rogaui flbilẽ aerem:⁊ inquit vnuierſus
aer cũ oĩbꝰ ĩcolis ſuis:fallit᷑ Anaxime⸗
nes nõ ſum ego deus tuus. Interroga
ui celuʒ ſolem lunã ⁊ ſtellas neq; nos
ſumꝰ deꝰ tuus inquiunt. Et dixi oĩbus

his qui circunſtant foꝛes carnis mee:di

cite mihi de deo meo:ꝙ voſ nõ eſtis de
us meꝰ:dicite mihi aliquid ð illo.Et ex
clamauerũt oẽs voce grandi ipſe fecit
noo. Interrogaui pinde munci moleʒ:
dic mibi inquã ſi es deus meꝰ an non.
Et reſpondit voce foꝛti nõ ſũ inqͥd ego
ſed ꝑ ipᷣm ſũ ego:quem queris ĩ me ipᷣe
fecit me: ſuper me quere qni regit me:
qui fecit ⁊ te. Interrogatio creaturarũ
pꝛofunda ẽ cõſideratſo ipſarum atte⸗
e

ſtatio ipſarum de deo meo:quoniã oĩa
clamant deus noſter nos fecit:quoniã
t ait apoſtolus inuiſibilia dei per ea qᷓ
facta ſunt a creatura mundi intellecta
conſpiciuntur. Et redij ad me ⁊ interro
gaui ĩ me ⁊ aio ad me.Tu quis es: ⁊ re
ſpõdi mibi hõ rationalis ? moꝛalis:⁊
ĩcepi diſcutere quid hoc eſſet ⁊ dixi:vñ
Pꝰ tale aĩal oñe ðs meꝰ: vñ niſ abſte:
tu eniʒ feciſti me ⁊ nõ ipſe me.Quid tu
ꝑ qð viuo ego tu ꝑ qð viuimus ⁊ nos
u ꝑ qð viuunt omnia quid tu: Tu do
mine deus meus verꝰ⁊ ſolus oĩpotens
et eternꝰ:et ĩ cõpꝛchenſibilis:et imẽſus
qui ſẽper viuis et nihil moꝛitur in te im
moꝛtalis habitãs eternitatẽ: mirabilis
ocuł ãgeloꝝ:ĩenarrabilis:perſcrutabil

2 innominabilis ðs viuus et verus:ter

ribilis ⁊ foꝛtis:neſciẽs pꝛincipiunʒ neq;
finẽ: pꝛincipiuʒ oĩum atq; finis:qui an
te pꝛimoꝛdia ſeculoꝛuʒ ⁊ añ oẽs ſcloꝝ
oungines tu es de et dñs oĩum que cre
aſti:et apnd te oĩum ſtabiliũ ſtant cau
ſe ĩmutabiles:pmanẽt oꝛigines et oĩuʒ
rationabiliũ et irrationabiliũ atq; tẽpo
raliũ ſẽpiterne viuunt rationes. Dic mi
bi ſupplici tuo deus meus: dic mileri
coꝛs miſero tuo: dic queſo ꝑ miſeratio
nes tuas vnde hoc tale animal niſi abſ
te:an qui qᷓ; ſeſe faciẽdi erit artifex an
gliunde q; a te trahitur eſſe et viuere:
nõne tu es ſummum eẽ a quo oẽ eẽ.
Quicqͥd enĩ ẽ a te ẽ qꝛ ſine te nihil eſt.
Nonne tu es fons vite:a quo ſiuit oĩs
nita. Quu quid. n. viuit ꝑ te viuit:qꝛ ſine
te nihil viuit. Lu ergo one feciſti me:
quero quis fecit me:tu dñe feciſti: ſine
quo factumeſt nihil. Cu factoꝛ meus:
ego opꝰ tuũ:gratias tibi deꝰ me ꝑ quẽ
vino ego:⁊ ꝑ quẽ oĩa viuunt: qm feci⸗
ſti me:gratias tibi plaſmatoꝛ meus:qꝛ
manus tue fecerut me ⁊ plaſmauerũt
me:gratias tibi lux mea quoniam illu⸗

minaſti me T inueni me: vbi iueni me:

vbi cognoui me: vbi inueni te: vbi co⸗
gnoui te: vbi autem cognoni te:vbi illu
minaſti me. Gratias tibi lux mea qm il
lumiaſti me.Quid ẽ qð dixi cognoui te
nonne tu es de ĩcõpꝛehẽñibilis ⁊ imẽ

ſus: rex regũ:⁊ vñs dominantiũ qᷣ ſolꝰ

habes ĩ noꝛtalitatẽ ⁊ lucẽ habitas iac⸗
ceſſibilẽ:quã nullus hominũ vidit ſed
nec videre poteſt. Nõne tu es deꝰ ab⸗

ſcõditꝰ ⁊ ĩperſcrutabilis maieſtatis:ſo⸗

lus tui iprus maximus cognitor ⁊ mi⸗
rabilis contẽplatoꝛ. Quis ergo cogno⸗
uit quẽ nũq; vidit: Dixiſtin. ꝑ veritatẽ
tuã non videbit me bomo ⁊ viuet. Di⸗
xit ⁊ pꝛeco tuꝰ ꝑ veriiatẽ tnã:deum ne⸗
mo vidit vnqᷓ; Quis g cognouit quem
nũqᷓ; vidit: Dixit ergo veritas tua. Ne⸗
mo nouit filiũ nin pater:neq; patrẽ qᷣs
nouit niſi filius. Sola trinitas tua ſoli
ſibi itegre nota e:q̃ exuperat omneʒ ſẽ⸗

ſum. Qnuid ẽ ergo quod dixii homo va⸗

nitati ſimilis qꝛ cognouit te: Quis co⸗
gnouit te nin tu te: Lu quippe de oĩi⸗
potẽs ſuꝑlaudabilis ⁊ ſuꝑ gloꝛioſus ⁊
ſuperexaltatus ⁊ altuſimus ⁊ ſuꝑeſſen⸗
tialis ĩ ſactiſſimis ⁊ dininiſſimis eloqis
nominaris: quoniam ſuꝑ omnem eſſẽ⸗
tiam intelligibilem: Rue intellectualem
atq; ſenſibile ⁊ ſuper omne nomẽ qoõ
nominatur non ſolum in hoc ſeculo:
ſed etiam in futuro:ſupereſſennaliter
ſaperintelligibiliter eſſe dignoſceris:
quoniam ſupereſſentiali ⁊ occulta di⸗
ninitate ſuper omnem rationem: intel
lectum ⁊ eſſentiam inacceſſibiliter ⁊ ĩ/
perſcrutabiliter babitas in ie ipſo: vbi
lux inacceſſibilis ⁊ lumen imperſcruia
bile: ⁊ incõpꝛebenſibile: ⁊ ienarrabile:
ad qð nõ attingit aliquod lumen quo⸗
niam incõtemplabile inumbile ⁊ ſu
perrationale ⁊ ſuperintelligibile ⁊ ſuꝑ
inacceſſibile:⁊ ſuperincõmutabile ⁊ ſun

5 =

s

—=

liloquia.

—- —— —

— —

—w

—

pericõmunicabile creditur: qð nullus

vnqᷓ; angeloꝛum vel hominũ vidit nec
videre poteſt. Hoc eſt celum tuuʒ one
celum celans ſuperarcanũ:ſuperintelli
glbile ſuperrationale ⁊ ſupereſſentiale
lumen oe quo dicitur celum celi ono:
celum celi cui terra eſt omne celum:qꝛ
ſupermirabiliter: exaltatuʒ eſt ſuper oẽ
celum:ad qð etiam terra eſt celum em
pyreum:hoc enim eſt celum celi domi
no quia nulli niñ domino ad quod ne
mo aſcendit niſi qui de celo deſcendit:
quia nemo nouit patrem niſi filius et
eoꝛum ſpiritus:⁊ nemoinonit filium ni
ſi pater ⁊ eoꝛum ſpiruus.Soli quidem
tibi trinitas integre nota es trinitas ſã

cta trinitas ſupermirabilis ⁊ ſuperine

narrabilis ⁊ ſuperinſcrutabilis ⁊ ſuper
inacceſſibilis ſuperincõpꝛehenſibilis ſu
perintelligibilis ſuper ſſentialis ſuper
eſſentialiter exuperans omnem ſenſuʒ
omnem rationem omnem intellectum
omnem intelligentiam omnem eſſenti
am ſuperceleſtium animoꝛum: quam
neque dicere neq; cogitare neq; intelli
gere neq; cognoſcere poſſibile eſt etiaʒ
oculis angeloꝛum. Unde ergo cognoui
te one deus altiſſime ſuper omne celuʒ
quem neq; cherubin perfecte cogno
ſcunt:neq; ſeraphin:ſed alis contẽpla
tionum ſuaꝝ velatur facies ſedenti ſuꝑ
ſolium excelſum ⁊ eleuatum:clamãtes
⁊ dicentes.Sanctus ſcũs ſcũs dñs ðs
exercituum plena ẽ omnio terra gloꝛia
tua.Expauit pꝛopheta:⁊ dixit veh mihi
quia tacui:qnia vir pollutuſ labijs ego
ſum: ⁊ expauit coꝛ meuʒ ⁊ dixi:ve mibi
quia non tacui quia vir pollutus labiji
ego ſum ſed dixi cognonui te: verũtamẽ
domine veh tacentibus de te quoniam
loquaces muti fiunt ſine te. Et ego one
deus meus non tacebo qm̃ ſeciſti me:

⁊ illuminaſti me ⁊ inueni me:⁊ cogno
ni te quoniam illuminaſti me. Sʒ qua
liter cognoui te:cognoui te ĩ te.Ccogno
ui te non ſicut tibi es:ſed cognoui te ſ
cut mihi es:⁊ non ſine te ſed in te: quia
tu es lux que illuminaſti me. Sicut.n.
tibi es ſoli tibi cognitus es:ſicut mihi es
ſecundum gratiam tnà ⁊ mihi cognitꝰ
es:ſed quid mihi es:Dic mihi mificoꝛs
famulo tuo miſero:dic mihi per miſera
tiones tuas quid mihi es? Dic aie mee
ſalus tua ego ſuʒ.noli abſcõdere a me
faciẽ tnã ne moꝛiar vt eã videã ſine me
loqui apud miſericoꝛdiam tuã: me ter
ram ⁊ cinerem ſine loqui apud miſeri
coꝛdiam tuam quoniam miſericoꝛdia
tua magna eſt ſuper me: loquar.n.ad
deum meũ cum ſim puluie ⁊ cinis. Dic
mihi ſupplici tuo:dic miſericoꝛs miero

tuo. Dic per miſerationes tuas qͥ mibi

es ⁊ itonaſti deſuper voce grandi ĩ in
terioꝛem aurem coꝛdis mei et rupiſti
ſurditatem meã et audiui vocẽ tuam:
⁊ illuminaſti cecitatẽ meã ⁊ vidi lucẽ
tuaͤ et cognoui qm̃ deꝰ meꝰ es tu pꝛo⸗
pterea dixi ꝙ cognoui te. Cognoui enĩ
te quoniam deus meus es tu. Cogno⸗
ui te ſolum verum deum er quem miſi
ſti ieſum chꝛiſtum. Erat enim tempus

quando non cognocebam te veh tem

poꝛi illi quando non cognoſcebam te
ve cecitati illi quando non videbant te
veh ſurditati illi quando non aud ebã
te. Cecus et ſurdus per fſoꝛmoſa que fe
ciſti defoꝛmis irruebam.Et mecuʒ eras
et tecum non eram et ea me tenebant

longe a te que non eſſent niſ eſſent in

te. Iiluminaſti me lux mundi et vidi te

et amaui te. Nemo quippe te amat ni

ſi qui te videt et nemo te videt niſi qui
te amat.Sero te amaui pulchꝛitudo tã

Atiqua:ſero te amaui veh iẽpoꝛ illi quᷣ

*£ h

nõ amani te. Gratias tibi lux mea que
illuminaſti me ⁊ cognoui te. Qualiter
cognou te:cognoui te ſolũ deũ viuũ ⁊ꝛ
veꝝ creatoꝛẽ meũ:cognoui te creatoꝛc
celi ⁊ tre vinbiliũ oĩnzʒ ⁊ inuiſibiliũ:deũ
derũ oĩpotẽtẽ ĩmoꝛalẽ: ⁊ inuiabilem:
incircunſcriptibilẽ:interminabilẽ eter⸗

num:inceſſabilem:ĩcõpꝛehbẽſibilẽ:ĩper
fſfſIcrutabilẽ:icõmntabilẽ:imenſũ:ifinitũ

pꝛincipiũ oĩuʒ vinbiliũ ⁊ ĩuiñbiliũ crea⸗
turaru:pꝑ quẽ oĩa facta ſũt: ꝑ quẽ cũcta

ſubſiſtunt elementa. Cuius maieſtas R

cut pꝛincpium nũqᷓ; habuit ſic nec de⸗
ſinet ĩ eternũ.Cognoui te vnũ ſolũ ve⸗
rũ deũ eternũ deuù patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpiritũ
ſãctũ:tres qͥdẽ ꝑſonas ſed vndã eſſetiaʒ
omnino ſimplicẽ:ĩdiuiſãq; naturam:⁊
patrẽ a nullo:filiũ a patre ſolo: ⁊ ſpiri⸗
tũ ſcũm pariter ab vtroq;: abſq; initio
ſp:⁊ ſine fine deũ trinũ:⁊ vnũ ſolũ: ⁊ ve
rũ deu oĩpotẽtẽ vnũ uniuerſoꝝ pꝛinci⸗
piũ creatoꝛẽ oĩum viſibiliũ: ⁊ imſibiliũ
ſpiritualiũ:⁊ tẽpoꝛaliũ qͥ tua oĩpotenti
virtute ſimul ab initio tempoꝛii vtrãq;

de nihilo cõ didiſti creaturã ſpiritualẽ

⁊ coꝛpoꝛalẽ angelicà uidelicet ac dein⸗
de humanaʒ q̃n cõmunẽ ex coꝛpoꝛe:⁊
ſpiritu cõſtitutã.Cognoui te:⁊ cõſueoꝛ
te deũ patrẽ ĩgenitũ te filiũ a patre ge⸗
nitũ:te ſpm ſãctũ paraclitũ neq; gẽituʒ
neq; ĩgẽitũ ſancta ⁊ indiuiduãa trinita⸗

tẽ ĩ tribꝰ coeq̃libꝰ ꝑſonis cõſubſtatiali

*: 2 coeternis: trinitatẽ ĩ vnitate: ⁊ vni
tatẽ ĩ trinitate coꝛde credẽs ad iuſtuiã:

2 Ooꝛe cõfitẽs ad ſalutẽ.Cognoui te veꝝ

deũ ⁊ onm ieſũ chꝛſtũ filiũ oei vnigeni
tum creatoꝛẽ ſaluatoꝛem ⁊ redẽptoꝛeʒ
meũ: ⁊ totiꝰ humani generis quẽ cofite
oꝛ ex patre genitũ ante ſecula deuʒ de
deo:lumẽ oe lumine deũ verũ de veo
vero:nõ factũ ſed genitũ cõſubſtãtialẽ
⁊ coeternũ pr̃i et ſpiruui ccõ:ꝑ quẽ oĩa

-=

facta ſũt a pꝛincipio firmiter credẽs et
veraciter confitens te deum vnigenita

ieſum chꝛiſtum ꝓpter ſalutem boĩium

a tota trinitate cõmuniter incamatum
ex maria ꝑpetua virgine:ſpũs ſci coope

ratione cõceptũ:veꝝ hominẽ factuʒ ex

anima rationali ⁊ humana carne ſubſt
ſtentem. Qui cũ ᷣm diuinitatem vnige
nitꝰ oei ĩpaſſibilis ſis pariter ⁊ imoꝛtał
ꝓpter nimiã dilectionẽ tuã qua dilexi

ſti nos:idẽ ipſe deifili ſecũdũ bumani

tatẽ factꝰ es paſſibilis ⁊ moꝛtalis Qui
ꝓpter ſalutẽ humani generiſ vnice filij
dei in ligno crucis pati voluiſti: paſſio⸗
nem ⁊ mo᷑:vt nos a moꝛte ꝑpetua li
berares:atq; ad inferos: vbi ſedebant ĩ
tenebꝛis patres noſtri: auctoꝛ luminis
deſcẽdiſti:⁊ die tertia gloꝛioſus victoꝛ

ab ĩferis ad ſuꝑos reſurtexiſti: reſumẽés

ſacrũ coꝛpꝰ qð peccatis nr̃is moꝛtunʒ

iacuerat ſepulchꝛo: ⁊ viuificans ſecũduũa

ſcripturas die tertia:vt ipſũ ĩ pr̃is dexte
ra collocares. Aſſupta nãq; tecũ ex ĩfe
ris captiuitate quã captiuauerat anti
quꝰ humani generis mimicꝰ:ver dei ſi
lins cũ nr̃e carnis ſubſtãtia.i.cum aia ⁊
carne humana ex virgine gloꝛoſa aſſũ
pta:ſuꝑ oẽs celos aſcẽdiſti traãſcẽdens
oꝛdines angeloꝝ: vbi ſedes ad dexteraʒ

dei patris:vbi ẽ ſpũs vite ⁊ lumèẽ iacceſ

ſibile:⁊ pax dei qͥ exuperat oẽm ſèſum
Ibi te deũ veꝑ ⁊ hoĩem ieſũ xpᷣim adoꝛa
mus ⁊ credimꝰ: cõfuetes te patrẽ hẽre
deũ. Indeq; te vẽtuꝝ iudicẽ ĩ fine ſecu
li expectamꝰ:vt iudices viuos ⁊ moꝛtu
os:⁊ reddas omnibus bonis ⁊ mali ſe
cundum opera ſua:que operati ſunt in
hac vita:vel pꝛemium vel ſupplicium:
pꝛout vnuſquiſq; dignus fuerit requie
vel erumna. Reſurgent enim in illa die
a voce virtut tue oẽs hoĩes: quotquot
bumanam animam acceperuũt ĩ carne

— — =

— —

— — — —— — — — —

——

11
H
s
e
el
un
ſecu
on

n

WWoliloquia.

fua: quam bic habnerunt: vbi totus bo

mo pꝛo meritis vel gloꝛiam ſuſcipiat

vel gehennã. Cu es ipſe vita ⁊ reſurre⸗

ctio noſtra quem ſaluatoꝛẽ expectamꝰ
dominũ ieſum chꝛiſtũ: qui refoꝛmabit
coꝛpus humanitatis noſtre configura
tuʒ coꝛpoꝛi claritatis ſue. Cognoui te
deũ verũ ⁊ vnũ ſpiritũ ſci patris ⁊ filij
ab vtroq; pariter pꝛocedentẽè:cõſubſtã
tialeʒ ⁊ coeternũ patri ⁊ filio:paraclitũ
⁊ aduocatũ noſtruʒ: qui ſuper eundeʒ

Deũ ⁊ dñʒ noſtrũ ieſũ xpᷣʒĩ colũbe ſpe⸗

cie deſcẽdiſti:⁊ ſuꝑ apoſtolos in lignis
igneis apparuiſti. Qui omnes ſanctos
Ddei ⁊ electos dei a pꝛincipio tue gratie
munere docuiſti:⁊ oꝛa pꝛophetaruʒ vt
enarrarent mirabilia regni dei apperui
ſti:qui ab omnibus ſanctis dei cũ patre

2 filio ſimul adoꝛaris ⁊ gloꝛificaris: in

ter quos ⁊ ego filius ancille tue toto
coꝛde meo gloꝛifico nomen tuũ:quoni
am illuminaſti me. Cu eniqzʒ es vera lux
lumẽ veridicũ:ignis dei: ⁊ magiſter ſpi
rituũ:qui vnctiõe tua doces nos ⁊ om⸗
nem veritatẽ ſpiritus veritatis:ſine quo
ipoſũbile eſt placere deo:quoniã tu ipᷣe

deus es ex deo:⁊ lux de luce pꝛocedẽs

a patre luminũ ineffabiliter: ⁊ a ſuo fi⸗
lio oomino noſtro ieſu chꝛiſto: quibus

conſubſtantialis ⁊ coequalis ⁊ coeter

nus exiſtens in vnius trinitatis eſſentia

ſupereſſentialiter ⁊ gloꝛiaris ⁊ regnas.

Cognoui te vnũ deũ viuũ ⁊ verũ patrẽ
⁊ filiũ ⁊ ſpiritũ ſanctũ trinuʒ quidẽ in
perſonis ſed vnuʒ in eſſentia:quẽ confi

teoꝛ:adoꝛo ⁊ gloꝛifico toto coꝛde meo

verum deũ ſolũ ſanctuʒ imoꝛtalẽ inui⸗
ſibilem:incõmutabilẽ: inacceſſibilem:
iperſcruptabilẽ:vnũ lumen:vnũ iolem
vnũ panẽ:vnã vitã:vnũ bonũ:vnũ pꝛin
cipiũ:vnũ finẽ:vnũ creatoꝛẽ celi ⁊ terre

per quẽ omnia viuunt ꝑ quẽ oĩa ſubſi

–

ſtunt ꝑ queʒ oĩa gubernantur: regun
et viuifieantur que in celis ſunt ⁊ que
in terris:⁊ que ſub terra: pꝛeter quem
non eſt deus in celo ⁊ in terra. Sic co
gnoui te cognitoꝛ meus:ſic cognoui te
cognoui te per fideʒ tuã qua inſpiraſti
mibi lux mea lumen oculoꝛuʒ meoꝛuʒ
domine deus meus ſpes omnium fini
um terre:gaudiuʒ letificans iunentute,ʒ
meam ⁊ bonum ſuſtentans ſenectutẽ
meam. In te eniʒ domine iubilant om
nia oſſa mea dicentia: domine quis ſi
milis tibi in dijs? domine non quem fe
cit manus homims: ſed qui feciſti ma
nus hoĩuʒ. Simulacra gentiũ argẽtũ ⁊
aurũ opera manuũ hominũ. Non ſic
operatoꝛ hominuʒ omnes dij gentium
demonia:dominus antẽ celos fecit:do
minus ipſe ẽ deus.Dij qui non fecerũt
celum ⁊ terrã pereãt de celo ⁊ de terra
deus qui creauit celnʒ ⁊ terrã:celũ celi
⁊ terra benedicant eũ.Quis ſimilis tibi
etiam in diis dñe: quis ſimilis tibi ĩ ma
gnificẽtijs: in ſanctitate terribilis atq;
laudabilis ⁊ faciẽs mirabilia? Sero te
cognoni lumen verũ:ſero te cognoui.
Erat enĩ nubes magna ⁊ tenebꝛoſa an
te oculos vanitatis mee:ita vt videreñ
poſſem ſolẽ iuſticie ⁊ lumẽ veritatis.

Inuoluebar in tenebꝛis filius tenebꝛa

rũ: ſenebꝛas amabã quia lumen nõ co

glcebà. Cecꝰ erà ⁊ cecitatẽ amabã ⁊ ad
tenebꝛas ꝑ tenebꝛas dbulabã:qͥs inde

me eduxit vbi erã hõ cecus in tenebꝛis
⁊ vmbꝛa moꝛtis:quis accepit manum

meã vt inde educerer:quis ẽ ille illumi

natoꝛ meus: Nõ enĩ querebã eũ ⁊ ipe

queſiuit me:non inuocabã eũ ⁊ ipſe vo
cauie me:quis ẽ ille. Cu es dvñe deꝰmeꝰ
milſericoꝛs ⁊ miſeratoꝛ: pater miſericoꝛ
diaruz ⁊ deus totius conſolationis: tu
ſancte domine deus meus: queʒ confi

g ii

teoꝛ toto coꝛde meò gratias agene no⸗
mini tuo. Non te querebaʒ tu me que
Kuiſti: non te inuocabaʒ:tu me vocaſti.
Uocaſti enĩ me nomine tuo: intonaſti
e ſuper voce grandi in interioꝛẽ aureʒ
roꝛdis mei. Fiat lux ⁊ facta eſt lux: et
eceſſit nubes magna ⁊ liquefacta eſt
nubes tenebꝛola: que oꝑuerat oculos
meos:⁊ vidi lucẽ tunã: ⁊ cognoui voceʒ
tuã ⁊ dixi. Uere dñe tu es deus meꝰ ⁊
eduxiſti me ð enebꝛis ⁊ vmbꝛa moꝛtis
⁊vocaſti me ĩ ad nirabile lumen tuum
2 ecce video. Gratias tibi illuminatoꝛ
meus:⁊ conuerſus ſũ ⁊ vidi tenebꝛas ĩ
quibus fuerã:⁊ abyſſũ tenebꝛoſã ĩ qua

lfacueram ꝛ contremui ⁊ expani 2 dixi.

VUeh veh tenebꝛis meis in quibꝰ iacui.
¶VUlceh veh cecitati illi in qua videre non
poterã lumen celi. Ueh pꝛeterite igno⸗
rantie quando nõ cognoſcebã te dñe.
Gratias tibi illum inatoꝛ ⁊ liberatoꝛ
meus quoniã illuminaſti me ⁊ cogno
ni te. Sero cognoui te veritas antiqua
ſero te cognoui vitas eterna: ⁊ tu eras
in lumine: ⁊ ego ĩ tenebꝛis ⁊ nõ cogno
ſcebã te:qꝛ illuminari ñ potera ſine te
Lñ lux extra te. Scẽ ſcõꝝ ðs ĩextima
bilis maieſtatis ⁊ ös deoꝝ ⁊ oñs dñoꝝ
mirabil ĩenarrabił ĩexcogitabilis: queʒ

tremũt ĩ celo angelice poteſtates: quẽ

adoꝛãt dominationes ⁊ throni: ⁊ oẽs
virtues pauent a conſpectu tuo cinus

potentie ⁊ ſapiẽtie nõ eſt numerus:qui

fũdaſti mũdũ ſuper nibiluʒ: æ mare col
ligaſti in aere quaſi in vtre: omnipoten

tiſſime foꝛtiſſime de ſpirituũ vniuerſe

carnis cuiꝰↄ ſpectu fugit celũ ⁊ terrã:

ſi ad cuiꝰ nutũ oia ſe ſubijciunt clemẽ⸗

tia:te adoꝛant ⁊ gloꝛificant te omnes
creature tue.Et ego filius ancille tue ꝑ
idẽ tuã flect o ceruicem coꝛdis mei ſub
pedibus maieſtatis tue: gratias agens
quoniã dignat es ꝑ tuà miſericordiaʒ

illuminare me. Lumè verum:lumè ſa⸗

ctũ:lumen oelectabilem:lumen admi
rabile:lumen ſuperlaudabile:qui illu⸗
min is oculos angeloꝑꝝ.Ecce video gra
tias ago.Ecce video lumen celi interlu
cet oculis mentis mee radius deſuper
a facie luminis tui etletificat oĩa oſſa
mea.O ſi perficerẽtur in me auge que⸗
ſo luminis auctoꝛ. Auge queſo quod ĩ⸗
terlncet in me.Dilatetur obſe ro dila⸗
tetur ex te quid eſt boc quod ſentio:

quis ẽ ignis qui calefacit coꝛ meũ que

eſt lux que irradiat coꝛ meũ:O ignis qͥ
ſemper ardes ⁊ nũqᷓ; extingueris:accè⸗
de me.O lux que ſẽper luces:⁊ nõ extĩ
gueris illumina me.O vtinã ardereʒ ex
te. Ignis ſancte q; oulciter ardes: qᷓ;ᷓ ſe

crete luces:q; deſideranter aduris:veh

his qui nõ ardent ex te: veh illis qui

nõ ullluminantur ex te O lumẽ veridi

cũ illuminans omnẽ mundũ: cuiꝰ lux

iplet mũdũ. Uehceciſ oculis qui te nõ

vident ſol illuminans celũ ⁊ terram.
Ueh caligantibus ocu lis qui te videre
nõ poſſunt: veh auertentibus oculos

vt non videant vanitatẽ. Nequeunt.n.

oculi aſſaeti tenebꝛis:ſumme veritatis
radios intueri:nec ſciunt de lumine ali

gquid extimare: quoꝛum eſt in tenebꝛis
babitatio. Lenebꝛas vident: tenebras

diligunt:tenebꝛas appꝛobant:de tene⸗
bꝛis euntes in tenebꝛas:neſciũt vbi coꝛ
ruant. Miſeri neſciunt quid amittant

⁊ miſerioꝛes vtiq; qui ſciunt quod amit
tunt:qui caduni apertis oculis ⁊ deſcẽ

dunt in iufernum viuentes.O lux bea⸗

tiſſima que nõ niſi purgatiſſimis ocu

lis videri potes. Beati mundo coꝛde

quoniam ipſi deum videbunt. Mun⸗
da me mundans virtus: munda ocu/

los meos:vt ſanis oculis te cõtempler:

quem non niñ ſani oculi intuentur.

Aufer ſquamas caliginis ãtique radio

e⸗

nit
ſ

ſde
au/
en
,
di⸗

tte ütaeninationio:ſplendo: inacceſſa
bilis:vt te videre valeam irreuerbera⸗

tis obtutibus ⁊ in lumine tuo videam
lumẽ.Gratias tibi lux mea. Ecce video

ODilatetur obſecro viſus meus domine

ex te. Reuela oculos meos vt conſide/
rem mirabilia de lege tua qui es mira⸗
bilis in ſanctis tuis:gratias tibi lumen
meum.Ecce video: video ſed per ſpecu
lum in enigmate. Sed quãdo facie ad
faciem:quando vemet dies lericie ⁊ ex/
ultationis in qua ingrediar in locuʒ ta⸗
bernaculi admirabilis vſq; ad domum
dei · vt videam videntẽ me facie ad facẽ
neü. .
deſiderio 2 ſiti eius in eũ.
Uẽadmodũ deſiderat ceruus
ad fontes aquarnʒ ita dende⸗
rat aia mea ad te deus. Sitinit
anima mea ad deũ fonteʒ viuũ quãdo
veniã ⁊ apparebo ante faciem dei: O
fons vite vena aquarũ viuentiũ: quan
do veniam ad aquas dulcedinis tue: ðᷣ
terra deſerta inuia ⁊ inaquoſa vt vided
veritatẽ tuã:⁊ gloꝛid tuã ⁊ ſatiẽ ex aqᷣs
miſericoꝛdie tue fitim med: Sitio dñe
fons vite ſatia me:ſuio dñe ſitio deum
viuũ. O quando veniã ⁊ apparebo do
mine ante faciẽ tuã:putaſne videbo di
em illã die in quã iocunditatiſ ⁊ leticie

diẽ quã fecit dominus vt exultemus ⁊
letemur in ea. O dies pꝛeclara neſciens

veſperũ: non habens occaſum in qua

pauiaʒ vocem laudis:vocem exultatio
nis ⁊ confeſſiõis:intra in gaudium do⸗
mini tui: intra in gaudium ſempiternũ
in domum domini dei tui:vbi ſunt ma

gna: æ inſcrutabilia:⁊ mirabilia quoꝛũ
non ẽ numerꝰ. Intra ĩ gaudiũ ſine tri⸗

ſtitia quod continet eternam leritiam
vbi erit omne bonum:⁊ non erit aliqð
malum:vbi erit quicquid voles:vbi erit

vita vitalis dulcis et amabilis: ſẽpercq;
memorabilis: vbi non erit hoſtis ipu⸗

gnas: nec vlla illecebꝛa ſʒ ſũma ⁊ certa

ſecuritas:ſecura tranqllitas: traqllitas
⁊2z trãquilla iocũditas: iocunditas ⁊ io
cunda felicitas:felicitas ⁊ felix et᷑nitas:
et᷑nitas ⁊ eterna beatitudo:beatitudo ⁊
btã trinitas:trinitas ⁊ trinitatis vnitaſ.
vnitas ⁊ vnitatis veitas:oeitas ⁊ deita
tis beata viſio: que eſt gaudiũ domi⸗
ni dei mei.O gaudiũ ſuper gaudiũ:vin⸗
cens oẽ gau diũ:extra qõ non eſt gau/
diũ:quando intrabo in te vt videa deũ
meũ qui habuat in te. Job 2 videbo vi
ſionẽ hanc grãdẽ:quid ẽ quod me de⸗
tinet. Heu me quia incolatus meꝰ pꝛo⸗
longatus ẽ:bheu me q;diu dicetur mihi

vbi ẽ deus taus:q;diu dicetur expecta

expecta: ⁊ nũc qͥ expectatio mea r1n⸗
ne dnᷣs deus mens? Saluatoꝛc expe⸗
ctamus oñnʒ nruʒ ieſũ xpᷣm qui reforma

bit coꝛpus humilitatis noſtre.cõfigura

tũ coꝛpoꝛi clariratis ſue.Expectam oñʒ
qñ reuertat᷑ a nuptijs vt ĩducat nos ad
ſuas nuptias. Ueni oñe ⁊ nolitardare.

Ueni oñe ieſu:veni viſitare nos in pa⸗
ce:veni ⁊ educ vinctũ bunc de carcere:
letemur coꝛã te coꝛde ꝑfecto. Ueni ſal⸗
uatoꝛ noſter:veni deſideratus a cuntis
gentibꝰ: oſtende faciẽ tuã ⁊ ſalui erimꝰ
Ueni lux mearedẽptor meus:educ de
carcere aĩaʒ meã ad cõfitẽdum nomini
ſancto tuo: q;diu miſer iactaboꝛ in flu⸗
ctibus moꝛtalitatis mee:clamans ad te
oñne ⁊ non exaudis: Audi clamantem
de hoc mari magno ⁊ educ me ad poꝛ⸗
tum felicitatis eterne. Selices qui de
periculo maꝛis huius equcii ad te oeuʒ
portum:tutiſſimũ peruemre meruere.
O vere felices qui de pelago ad littus

de exilio ad patriam:de carcere ad pa⸗
latium peruenerant: optata ià felici io
eE iliz

cũditate adepti iã quiete btĩ:qͥ ad bꝛa
niuũ illud ꝑpetue gloꝛie qð hic ꝑ młtas
tribulatões queſierũt letant᷑ ĩ ꝑpetuũ
O de biĩ o terq; quatq; btĩ: qui iã oĩuʒ
maloꝝ exuti:ſecuri iã de ſua ĩmarceſſi⸗
bili gloꝛia:ad regnũ decoꝛis peruenire
meruerũt O eternũ regnũ: regnũ oĩuʒ
ſcłoꝝ vbi lum ĩdeficiẽs:⁊ pax dei q̃ exu
perat oẽʒz ſenſuʒ ĩ q̊ͥ ſcõꝝ aĩe requieſcũt
⁊ leticia ſempitna ſuꝑ capita ipſoꝝ gau
diũ ⁊ exultatonẽ obtinebunt: ⁊ fugiet

Doloꝛ ⁊ gemitꝰ.O qᷓ; gloꝛioſũ ẽ regnuz

i quo tecũ dãe regnãt oẽs ſci amicti lu

mine ſicut veſtimto hũnᷣtes ĩ capite ſuo

coꝛonã de lapide pꝛecioſo.O regnũ be

atitudinis eterne:vbi tu dñe ſpes ſcõꝛũ

4 diadema gloꝛie:facie ad faciẽ vider
a ſcis letificãs eos vndiq; in pace tua q̃
exupꝑat oẽʒ ſenſuʒ. Ibi gaudiũ ĩfſinitum
leticia ſine triſticia ſalꝰ ſine doloꝛe vita
ſin labor̃:lux ſine tenebꝛ:vita ſmne moꝛ
te:oẽ bonũ ſine oĩ malo:vbi iuuẽtꝰ nũ
quã ſeneſcit:vbi vita terminum neſcit:
vbi decoꝛ nũquã palleſcit:vbi amoꝛ nũ
quã tepeſcit:vbi ſanitas nüquã marce⸗
ſcit:vbi gaudiũ nũquã ðcreſcit:vbi nul
luſ doloꝛ ſentit᷑:cbi gemitꝰnũquã audi
ur.:vbi triſte nihil videt᷑:vbi leticia ſem
ꝓ hẽtur:vbi malũ nullũ timet᷑: qm̃ ibi
ſummũ bonũ poſſidet᷑:qð ẽ videre ſẽꝑ
faciẽ oñi vtutũ.F elices igit᷑ qͥ de nau⸗
fragsa vita pnñ'ti ad tãta gaudia iã pueni
re meruerũt:ĩfelices heu nos ⁊ miſeri qͥ
pꝑ hꝰmar] magm fluctꝰ ꝓcelloſaſq; vo
ragines:nauẽ trahimꝰ.ignoꝛãteſ an ad
poꝛtũ ſalutis puenire valeamꝰ. Infeli
ces ĩquã quoꝝ ẽ vita ĩ exilio:via ĩ ꝑicu
lo:finis i dubio:ne ciẽtes finẽ noſtruʒ
q oĩa ĩ futurũ reſeruant᷑ icerta: adhuc
in pelagi fluctibus verſamur ſu pirateſ
ad te poꝛtum maris.
vita eerna.

Kaplin.

Patria noſtꝛa pf̃ia ſecura a lõ
e te videmꝰ. Ab B;; mari te ſa⸗
lutamꝰab hac valle ad te ſuſ⸗
piramꝰ:⁊ nitimur cũ lachꝛymis ſi qũo
ad te perueniamꝰ. Spes humani gene
ris xpᷣe s de deo refugiũ nr̃m ⁊ virtus

cuius lumẽ a lõge int᷑ caliginoſas ne⸗

bulas ſuꝑ maris pcellas:q̃ſi ſtelle ma⸗
ris radius:oculos nr̃os irradiat vt diri
gamur adpoꝛtũ Guberna nauẽ nr̃am
tua dextra:clauis crucis lue:ne perea⸗
mꝰ ĩ fluctibus ne nos demergat tempe
ſtas aque neq; abſobeat nos ꝓ unduz
ſz vtute crucis tue trahe nos ad h pela
go ad te ſolamẽ vnicũ nr̃j m què a lõge
q̃ſ ſtellã matutinã ⁊ ſolẽ iuſticie vix la

chiymãtib oculis ĩ littoꝛe celeſtis pa⸗
trie nos expectaniẽ videmus. En ad te

clamamꝰcedẽpti tui:ſed ⁊ nunc exules
tin quos pᷣcioſo ſanguine redemiſti ex
audi nos oeꝰ ſalutaris noſter:ſpes om

niũ finiũ terre ⁊ in mari longe: ĩ mari

turbulẽto verſamur tu ĩ littoꝛe ſtas aſ
picis ꝑicula noſtra ſaluos nos fac ꝓpt

nomẽ tuũ. Da nobis one int ſyllã ⁊ ca
rybdin:ita tenere mediu:vt vtroq; pe⸗

riculo euitato:ſalua naue ⁊ mercibꝰ ſe
curi ꝑueniamꝰad poꝝũ. Zanis
Vitae 4 CLapitulũ
m g puenerim ad te ſapien
tie fontẽ:ad te lumẽ indeficiẽſ

L ad lucèé iextinguibilẽ:vt ie nõ
iã ꝑ ſpecũlũ ĩ enigmate:ſed facie ad fa⸗
ciẽ videamꝰ.tũc ſatiabit᷑ ĩ bonis deſide
riũ nrjm qꝛ nihil erit exterius qð deſide

ret᷑ niñ tu dñe ſũmuʒ bonũ qii erit pꝛe
miũ btõꝝ:⁊ diadema decoꝛis eoꝑ: ⁊ le⸗-

ticia ſempiterna ſuꝑ capita eoꝑ pacifi/
cãs eos intꝰ⁊ extra ĩ pace tua que exu⸗
perato oẽʒ ſenfuʒ. Ibi videbimꝰ amabi

mus ⁊ laudabimꝰ. Uidebimus i lumie
tuo lumẽ tuuʒ:qm apud te eſt fons vp

Soliloquia.

tu ipſe coꝛonatoꝛ es ⁊ coꝛona: tu ipſe

te in lumine tuo videbimus lumen. z.
pꝛomiſſoꝛ es ⁊ pꝛomiſſio:tu remunera

Quale aüt lumè:lumẽ ĩmenſuʒ lumen
icoꝛpoꝛeũ incoꝛꝛuptibile iĩcõp:ehenſibi
le:lumẽ ĩdeficiẽſ.lumẽ ĩextinguibile:lu
mẽ iacceſſibile:lumè ĩcreatũ:lumẽ veri
dicũ.qð illuĩat oculos angeloꝝ: quod
letificat inuẽtutẽ ſcõꝑ:qð eſt lumè lu⸗

minũ ⁊ fons vite:qð es tu one deꝰ meꝰ

CTu es qppe lumẽ ĩ cuiꝰ luĩe videbimꝰ
lumẽ: te.ſ.in te:ĩ ſplẽdoꝛẽ vultꝰtui: qm̃
te videbimꝰ facie ad faciẽ. Quid ẽ vide
re facie ad faciẽ niñ qð ait apłs: cogno
ſcere ſicut ⁊ cognitꝰ ſuʒ:cognoſcere ve⸗
ritatẽ tnã ⁊ gloꝛiã tuã:hoc ẽ cognoſce
re faciẽ tuã. Cognoſcere patris poten⸗
tiã fili ſapiẽtiã ſpũs ſcĩ clemennaʒ:ipſiꝰ
ſũme trinitatis vnã ⁊ idiuiduaʒ eſſenti
aʒ:videre enĩ faciẽ dei viui:hoc ẽ ſũmuʒ

bonũ gaudiü angeloꝝ atq; oĩnʒ ſcõruʒ

pᷣmiuʒ vite eterne gloꝛia ſpũuʒ leticia ſẽ
piterna coꝛona decoꝛis:bꝛaniũ felicita
tis requies opulẽta. Pulchbꝛitudo paq
intimũ ⁊ externũ gaudiũ paradiſus dei
bieruſalem celeſt s:vita btã:plenitudo
btitudinis: gaudiũ eternitatis: pax dei
q̃ exuperat oẽʒ ſenſuʒ hec ẽ plena biĩtu
do ⁊ tota gloꝛificatio hoĩsvidere facieʒ
dei ſui videre q fecit celũ ⁊ terrã qui feẽ
euʒ qui ſaluauit eũ ⁊ qni gloꝛificauit eũ
Uidebit eũ cognoſcẽdo:amabit oiligẽ
do:laudabit poſſidẽdo. pᷣe enĩ erit he
reditas populi ſui populi ſcõꝛũ populi
queʒ redemit. Jpᷣe poſſeſſio felicitatj eo
rm ipſe pꝛemiũ ⁊ merces expectationis
Ero inq;ᷓ merces tua magna nimis.ma
gnũ eiʒ magna decèt. Uere oñe magnꝰ
es tu nimis ſuꝑ oẽs deos:⁊ merces tua
magna mmis. Neq; eni magnꝰes tu et
parua merces tua:ſed vt magnus es tu
magna merces tua:qm̃ non aliud eſ tu
⁊ aliud merces tua. Sʒ tu ipſe magnus
aimis; tu ipſe merces magna nimis

,

toꝛ ⁊ munus:tu pꝛemiatoꝛ ⁊ premiũ fe

licitatis eterne. Cu ergo coꝛonatoꝛ es
⁊ coꝛona deuſ meus et diadema ſpei qᷓ

oꝛnata eſt gloꝛia:lumẽ letificãs lux re
nonãs decoꝛ adoꝛnans:ſpes mea ma⸗
gna:deſideriuʒ coꝛdis ſcõꝝ ⁊ deſidera⸗
tus eoꝛũ. Uiſio ergo tua tota merces ẽ

totũ pꝛemiũ et totũ gaudiũ quod expe

ctamus.PHec cẽ enĩ vita eterna. Vec eſt

inq; ſapia tna. Dec ẽ vita eterna: vt co
gnoſcat te ſolũ verũ deuʒ ⁊ quẽ miſiſti
ieſuz xpᷣʒ. Cũ igit᷑ videbimus te ſolũ.de

uʒ: veũ verũ: veũ viuuʒ oĩpotentẽ inni
ſibileʒ incircũſcriptibilẽ incõpꝛehenſibi

lẽ: ⁊ filiuʒ tunʒ vnigenitũ:cõ ſubſtanti

alẽ et coeternũ tibi dñ: ieſuʒ xpᷣʒ quẽ p

ſalute noſtra miſiſti in mũduʒ in virtu

te ſpũs ſancti trinũ in perſonis vnu in
eſſentia deũ ſanctũ ſolũ extra queʒ non

eſt deꝰ:tüc habebimꝰqð querimuſ vitã

eternaʒ gloꝛia ſempiternã quaʒ pꝛepa
raſti diligentibꝰte:qua abſcõdiſti timẽ
tibus te:quã oaturus es querentibꝰ te
querentibus facieʒ tnã ſemper:et tu de
us meꝰfoꝛmatoꝛ meus ex vtero matris
mee:que me recõmendanit manni tne:
non me permittaſ aplius ex vno diſtra

hi in multa: ſed collige me de exterioꝛi

bus ad me:de me ad te:et dicat tibi ſẽp

coꝛ meuʒ exquiſiuit te facies mea facic

tuã dñe requiraʒ:faciẽ dñi virtutuʒ in
qua ſola conſiſiit tota gloꝛia ſẽpiterna
ſanctoꝛuʒ. Quã quideʒ videre vita eter
na eſt ⁊ gloꝛia ẽpiterna uſtoꝛuʒ. Lete
tur ergo coꝛ meuʒ vt tieat nomen tuuʒ

letetur coꝛ querentiuʒ dnʒ. Sed multo
magis coꝛ inuenientiuʒ. Si enizʒ leticia

eſt in querendo qualis erit etiaʒ in ĩue
niendo: Querà ergo ſẽper ardenter et

indeſinenter faciem tuã. Si quomodo

iuſticie: vt intrẽ ĩ gauciu domun mei

Oꝛatio ad ſanctam trinitatem.
LcLCapitulũ. xxxviij.
Rees coequales ⁊ coeterne per
. Rbeens venus ⁊ verus:pater
AEfilius ⁊ ſpũs lanctus:qui ſo⸗
lIus habitas eternitatẽ ? lucẽ inacceſſi⸗
bileʒ. Qui fundaſti terram in potentia
tua: ⁊ regis oꝛbeʒ pꝛadentia tua. Sanè⸗

ctus ſanctus ſanctꝰ oñs deus ſabaoth:

terribilis 2 foꝛtis iuſtus ⁊ miſericoꝛs
ad mirab ilis laundabilis ama bilis. Unꝰ
deus tres ꝑſone:vna eſſentia potentia
ſapientia bonitas. Una indiuiſa trini
tas. Aperi mibi clamanti poꝛtas liuſti⸗
cie ⁊ ingreſius in eas confiteboꝛ domi⸗
no.En ad oſtiuʒ tuuʒ ſuʒ paterfamilias
mẽdicus pulſo. Jube aperiri pulſanti:
qui dixiſti:pulſate ⁊ aperietur vobis.
Pulſant eniʒ ad oſtiuʒ tunʒ pater mi⸗
ſericoꝛdiſſime deſideria rugientiũ pᷣcoꝛ
dioꝝ meoꝛuʒ: ⁊ clamoꝛes lachꝛymaruz
oculoꝛu; meoꝛu 3. Ante te eſt omne de
ſderiuʒ meũ ⁊ gemitus meus a te non
eſt abſconditus:Et tu domine ne auer
tas faciẽ tuaʒ amplius a me:nec decli⸗
nes ĩ ira a ſeruo tuoꝙ Pater miſericoꝛ
diaruʒ audi eiulatuʒ pupilli tui: ⁊ poꝛꝛi
ge manuʒz tuam optimdà adiutricem: vt
retrabat me de pꝛofundis aquarum et
de lacu milerie ⁊ de luto fecis:ne pere
azʒ vidente miſericoꝛdia oculoꝛuʒ tuoꝛũ
alſpiciente clementia viſcerum tuoꝛum
ſed euadaʒ ad te dvũm deum meum: xt
videaʒ diuitias regni tui et intuear fa
cieʒ tuaʒ ſemper: ⁊ laudeʒ dicaʒ nomini
tuo domine qui facis mirabilia:qui coꝛ
meuzz letuz facis memoꝛia tua. Qui illu
minas inuentutez meaz ne veſpicias ſe

hec poꝛta domini: iuſtiingredientur ꝑ

gu

nectutem meaz: ſed lubilare facias ofla

mea: ⁊ reuiuiſcere facias vt aquile ca⸗
nos meos.

Finie Sol loanom Diui Aun
ini Epiſcopi Pipponenſtis.

Biui Auguſnni Epiſcopi Pippo
nenſis Manuale de verbo dei:quo ſo
pita celeſtis deſiderij memoꝛia renoue

UVoniaʒ in mecho laque
oꝛuʒ poſiti ſũme facile a
celeſti denderio frigeſci
m. Quapꝛopter aſſiduo
indigemus munimento

Ht erpergefacti ad veũ noſtrũ verum æ

ſummuz bonuz cuz defluimus recurra
mus. Iccirco non pꝛeſumptionis teme
ritate ſz magna dei mei vilectõne: buit
opuſculo ad laudeʒ eius operam dedi
vt ex el gantioꝛibus dictis ſanctoꝛum
patrũ bꝛeue ⁊ manuale verbũ de deo
meo mecũ ſemper babereʒ:ex cuius le
ctionis igne quotiens tepeſco in eiꝰ ac
cendar amoꝛem. Nunc adeſto mibi de
us meꝰquẽ quero quem diligo quem
coꝛde ⁊ Oꝛe: ⁊ qua valeo vircute laudo
atq; adoꝛo. Mẽs mea deuota tibi tuo
amoꝛe ſuccenſa:tibi ſuſpirans tibi inhi
ans: te ſolum videre deſiderans: nihil
habet dulce niſ de te loqui:de te audi
re: de te ſcribere:de ie conferre tuam
gloꝛiam frequenteꝛ ſub coꝛde renolue
re:vt tua ſuauis memoꝛia ſit inter hos
turbines aliqua repauſatio mea¶ Te
ergo inuoco deſideratiſſume: ad te cla⸗
mo clamoꝛe magno ĩ toto coꝛde meo:
et cum te inuoco: vtiq; in meipſum vo
co: vtiq; inuoco quoniam omninonoᷣ
eſſez niſi tu eſſes in me: ⁊ niſ ego eſſem

4

— .

—

—

— ——.—

+☛
—

ᷣ

n1
m
ht
ed
n
de

in tenon eſſes inme. Inme es quan
do in memoꝛia mea manes: ex quo.

cognonite: ⁊ in ea inuenio te cum re
miniſcoꝛ tui:⁊ delectoꝛ in ie et de te ex
quo omnia per quem omnias ⁊ in quo
omnauhhhh“
dDe mirabili eſſentia dii.
oomine celum ⁊ꝛ terraʒ im⸗
Nanni poꝛtans ſine one

C Are: omnia implens ſine inclu⸗
fone: ſemper agens ſemper quietus:
colligens ⁊ non egens: querens cuʒ ni

hil oeſit tibi:amans nec eſtuans.ʒelãs

2 ſecurus es: penitet te ⁊ non doles:
itaſceris et tranquillus es: opera mu⸗
tas: ſed non mutas conſilium. Beci

pis quod inuenis et nunquam amiſiſti

Nunquam inops ⁊ gaudes lucris:nun
gquam auarus vſuras exigis. Super

erogas cui non dbes: vel ſemper ero
gatur tibivt debeas:⁊ quis babet quic
quam non tuuʒ? Beddis debita nul
li debens: donas debita nihil perdẽs.
Qui vbique es ⁊ vbiq; totus qui ſenti

ti potes: videri non potes:qui nuſquã

ores:et tamen ab iniquoꝛum cogitati
onibus longe es: qui nec ibi dees: vbi
longe es: quia vbi non es per gratiaʒ
ades per vindictam. Qui vbiq; es et
vix inueniri potes. Quem ſtantem ſe
quimur et appꝛehendere vix valemus.

Auni tenes omnia: qui imples omnia:
circumplecteris omnia: ſuperexcedis
oinnia: ſuſtines omnia:qui coꝛda fide
lium doces ſine ſtrepitu verboꝛum: qᷓ
locis non diſtenderis nec tempoꝛibus

variaris: nec habes acceſſus ⁊ receſſus

qui habitas lucem inacceſſibilem quaʒ

nullus bominum vidit nec videre po
teſt. In te manens. In te quietus: vbi
Pcircuis totum: non enim ſcindi vel
diuidi potes: quia vere vnus es: nec in

AAWanuale.

partes efficenis: ſed totus totum tenee
totum imples:totum illuſtras ⁊ poſſ
De indicibili ſcientia dei.

Jtotum mundum libi reple

non poteſt enarrari quoniam
vere indicibilis es: nullo modo ſcribi

poteris nec concludi. Tu es fons lu

cis diuine:⁊ ſol claritatis eterne. Ma

gnus enim es ſine quantitate: ? ideo
immenſus:bonuſſine qualitate:⁊ ideo
vere ⁊ ſumme bonus:et nemo bonnus
niñ tu ſolus: cuius voluntas opus eſt

cuius velle poſſe en: qui omnia ex ni
bilo creaſti: ſola voluntate feciſti.Qui
omnem creaturam tuam abiq; indigẽ
tia aliqua poſſides ⁊ ſine laboꝛe guber
nas:⁊ abſq; tedio regis:⁊ nibil ẽ quod
conturbet vel perturbet oꝛdinem tuuʒ
vel in ſummis vel in imis qui in omni

b locis ſine loco haberis:⁊ oinnia cõ

tines ſine babitu:et vbiq; pꝛeſens es ſi
ne ſiiu ⁊ motu: qui nec mali actoꝛ es:
quod facere non potes: qui nibil non
potes nec vnquam quicquam te feciſ
ſe penituit.Cuiuſbonitate facti ſumuſ
⁊ iuſticia penas luimus:et clememia li
beramur. Cuius omnipotentia omnia

gubernat: regit ⁊ implet q creanit. Nec
ideo te inplere omnia dicimus vt te cõ

tineant:ſed ipſa potius a te continen⸗
tur:nec particulatiʒ imples omnia: nec
Vllatenus ita putanduʒ eſt: vt vnaque
q; res pꝛo magnitudine ſue poꝛtionis
capiat te ideſt maxima mams:minima

minus: duʒ ſis potius ipſe in omnibus
et ommia in te. Cuius omnipotentia
omnia concludit:nec euadendi poten
tiam tuam quis aditum inuenire pote
rit. Qui enim te non habet placatuʒ:

nequaquam euadet ratum.

ant: tua ſcientia inenarrabilii

—Rʒʒõ
—– 7

e deliderio anime lentientis deũ.

Eeigitur clementiſſime deus i⸗
Nuoco ĩ anima meam qu pꝛe/
Pparas ad capiendũ te ex dende
rio qð in ſpiras ei. Intra rogo ĩ eam et
coapta eam tibi vt poſſideas illaʒ quã
feciſti ⁊ refeciſti ⁊ vt babeã te velut ſi⸗

gnaculum iuper coꝛ meum. Queſo pi⸗

iſime inuocantem te nõ deſeras quia
pꝛiuſq; te vocarẽ me vocaſti ⁊ queñiti:
vt ego leruus tuus ſe quererem:queren
do inuenirem: ⁊ inuentum amarem.
Queñnui ⁊ iueni te domine:⁊ amare de
ſidero. Auge deſñderium ⁊ da quod pe
to:quoniam ſi cuncta que feciſti mihi
degeriſ non ſufficit ſeruo tuo niſ te ipʒ
dederis.Da ergo te ipſum mibi deus:

redde te mibi. En amo te: ⁊ ſi parum eſt

amẽ validius. Lu ergo amoꝛe teneoꝛ:
tuo ðſiderio flagro tua dulcimemoꝛia
delectoꝛ Ecce dum tibi mens mea ſuſpi
rat: ⁊ tuã ineffabilem pietatem medita
tur ipſa carnis ſarcina minꝰ grauat co

girationũ tumultaus ceſſat.põdus moꝛ

talitatis ⁊ miſeriaꝑ moꝛe ſolito non be
betat:ſlent cuncia:tranquilla ſũt oĩa.
coꝛ ardet:animas gaudet memoꝛia vi⸗
get: intellectus lucet: ⁊ totus ſpiritus
ex deſiderio viſionis tue accenſus iuiſi
biliuʒ amoꝛe rapi ſe videt. Aſſũmat ſpi/
ritus meus penas vt aquile volet ⁊ nõ
deficiat: volet vt ꝑueniat vſq; ad deco
rem dom“ tue: ⁊ tbꝛonum gloꝛie tue:
vt ibi ſuper menſam refectionis ciuium
ſupernoꝛum paſcatur de occultis tuis:

in loco paſcue iuxta fluẽta pleniſſima.

Tu eſto exultatio noſtra qͥ es ſpes no⸗/

ſtra:ſalus atq; redemptio. u eſto no⸗
ſtrum gaudium qui es futurus pꝛemiu

te ſemper querit anima mea: ? tu pꝛe⸗

ſta vt querendo non deficiat.
De mileria anime aue dominum

noſtrum ieſum chꝛiſtim non amat
nee queru.

Sb miſere anime quechꝛiſtum
C Ns qunerit nec amat: arida ma⸗
Anet ⁊ miſera. Perdit quod vi⸗

uit qui deum non diligit. Qui curat vi
uere niſi pꝛopter te domine:nibil eſt ⁊
pꝛo nihilo eſt. Qui iibi viuere recuſat
moꝛtuus eſt. Qui tibi non ſapit deſipit
Milericoꝛdiſſune tibi me comẽdo.red
do ⁊ concedo per quem ſum viuo ⁊ ſa
pio. In te confido ſpero ⁊ totam ſpem
meam pono per quem reſurgam viuaʒ
2 requieſcam. Ce cupio diligo ⁊ adoro

cum quo manebo regnabo ⁊ beatus
ero. Anima que te non querit nec dilis⸗

git mundum diligit ⁊ peccatis ſernit: et

vitijs ſubiecta eſt: nũq; quieta: nũq; ſes⸗

eura eſt. Famuletur tibi ſemper mens

mea pijſſime ſuſpiret tibi ſemper pere⸗
grinatio mea ardeat in amoꝛe tuo coꝛ

meum:requieſcat in te deus meus ani⸗

ma mea: contempletur te in mentis ex
ceſſu:cantet laudes tuas in iubilatione

⁊ hec ſit in hoc exilio meo conſolatio
mea. Confugiat mens mea ſub vmbꝛa
allarum tuarum ab eſtibus cogitatio⸗
num ſeculi huius. Repauſet in te coꝛ
meum coꝛ mare magnum tumens flu⸗

cnbus. O oiues ommnium bonarum da
pum ſuperne ſatietatis opulentiſſine

larguoꝛ veus:da laſſo cibum: collige di
ſperſum libera captiuũ: ⁊ redĩtegra ſciſi⸗
ſum. En ſtat ad oſtium ⁊ pulſat. Obſe⸗

cro mi per viſcera miſericoꝛdie tue qui⸗
bus viſitaſti nos oꝛiens ex alto: iube
pulſanii miſero aperiri: vt liberis greſſi

bus ingrediatur ad te: æ requieſcat ĩ te:
⁊ reficiatur de te pane celeſti.u enin
es panis ⁊ fons vite: tu lumen clarita⸗

tis eterne:tu omnia ex quibus viunt

recti qui diligunt te.

— —

— —☛

A cogitationum te querẽtiũ: da rente voluptati tue potas eum. Felix
et ſcõ tno amoꝛi inbereã. Uem ergo in ſocietas ſuꝑnoꝝ ciuiũ: ⁊ gloꝛioſa ſolẽ⸗
coꝛ meũ ⁊ ab vbertate voluptatis tue nitas oĩum ad te redeũtinʒ: ab hui nr̃e
lebꝛia llud vt obliuiſcar iſta tẽpoꝛalia pegrinatõis triſti laboꝛe ad amen itatẽ
Pudet ac ligerme talia pati qlia mũ pulchꝛuudinis: ad foꝛmoſitateʒ totius
dns iſte agit. Criſte ẽ mibi quod cideo ſplẽdoꝛis: atq; dignitatẽ totius elegan
graue ẽ oẽ qõ de trãntoꝛ js audio ad/ tie: vbi te iugiter one tui ciues cernunt.
R inua me dne oeus meꝰ.da letitiã ĩ coꝛ Nibil oĩno ꝙ ↄturbet mentẽ ibi auri⸗
de meo:veni ad me vt videaʒ te. Sʒ an bus audire dat᷑. Que cãtica: q̃ oꝛgana
guſtẽ eſt mihi dvomus aĩie mee: quonſ- q̃ cãtilene: q̃ melodie ibi ſine fine deca
6 q; venias ad eã ⁊ dilatet᷑ a te. Ruinoſa tant: Sondt ſꝑ melliſtua hymnoꝛum
E refice eã:hʒ q̃ offẽdant oculoſ tuoſ.:fa oꝛgana ſuauiſiuna ageloꝝ melodia cã
4 teoꝛ ⁊ ſcio: ſed qͥs mudabit eã: Aut cui tica cãticoꝝꝑ mira q̃ ad laudẽ ⁊ gloꝛiaʒ
alteri pꝛeter te clamobo: Ab occultis tuã a ſuꝑmis ciuib decatant᷑. Amaritu
4 meis mũda me dne:⁊ ab alienis paree do ⁊ oia fellis aſperitas in regione tus
4 ſeruo tuo. Yac me oulcis xpᷣe bone ie- locũ nõ bñt.Nõ enĩ ẽ ibi malignuſ ne
ſu fac me rogo:amoꝛe ⁊ deſiderio tuo q; malicia nõ ẽ aduerſarius ⁊ ipugnãs
n deponere onus carnaliuʒ deſiderioꝛuj nec vlla peccati illecebꝛa: nulla ẽ ibi in
⁊ terrenaꝝ ↄcupiſcentiaꝝ. Dnetur car/ digẽtia:dedecus nullüũ:nulla dubietas
ni aĩa:aĩe ratio:ratõni gratia tua:⁊ tue nulla violẽtia:nulla diſeoꝛdia:led ẽ ibi
d me interius ⁊ exterius ſubde volũtati. pax ſũma:charitas plena: iubilatio et
Tribue mihi vt laudet ie coꝛ meũ:⁊ lin laus dei eterna: ſine fine ſecura reqes:
1i⸗ gua mea ⁊ oĩa oſſa mea. Dilata mentẽ ⁊ gaudiũ ſemꝑ ĩ ſpiritu ſcõ.O qᷓ; foꝛtu
tn meã ⁊ attolle ĩtuitũ coꝛdis meis vt vel natuſ ero ſi audiuero iocũdiſſimaſ ciui
40 rapida cogitatõe ſpũs meuſ attingat te um tuoꝝ cãtilenas:carmina melliflua
eternã ſapĩaʒ ſuꝑ oĩa manentẽ.Diſſol- laudes ſũme trinitatis obiio honoꝛe
6 ue me oꝛo a vĩculis quibus ↄſtrictꝰ te mẽtia:ſed nimiũ felix ſi ego ipſe merue
0 neoꝛ:vt reliquẽs oĩa iſta tibi feſtines:ti ro cãtare cãticũ dño ieſu x pᷣo de dulci
O bi ſoli ĩpereã:tibi ſoli intẽdã./ De feli bus canticis ſyon. /De gaudio pa
69 citate aĩe a terreno carcere reuolute. vradiſi.
ſAüH FElir aia que terreno reſoluta Ita vitalis:vita ſempiterna: ⁊
carcere libera celum petit:q̃ t e Nennin btã:vbi gaudiuʒ ſine
ℳ% — Ddulciſſimu onm facie ad faciẽ meroꝛe:reqᷣes ſine labor:digni
cernit:q malo metu moꝛtis afficit᷑: ſed tas ſine tremoꝛe: opes ſine amiſſõe:ſa⸗
i de icoꝛuptione perpetue gloꝛie letat᷑. nitas ſine lãguoꝛe:abũdantia ſine defe
Uit Trãquilla eſt ⁊ ſecura:nõ timet hoſteʒ ctõe:vua ſine moꝛte:ꝑpetuitas ſine coꝛ
n nõ moꝛtẽ. Habet iã te piũ dm quem ruptione:btĩtudo ſine calamitate: vbi
ri diu ſiuit ſempq; amauit bymnidicis oĩs bona ĩ charitate ꝑfecta:vbi. ſpes et
wt ſociata choꝛis:melliſlua ꝑpetue feſtiui vino facie ad faciẽ:vbi plena ſcĩa ĩ oibꝰ

de deſiderio anime.
Eus lumen coꝛdiũ te videntiũ
vita aĩ arũ te amantiũ:⁊ vtuſ

AWDanuale.

tatis carmina ad laudẽ gloꝛie tue: rex
xpᷣe bone ieſu in eternũ cõcinit. Inebꝛi
atur enĩ ab vbertate domus tue:⁊ toꝝ⸗

. —

c oĩa: bi ſma dei deitas cernit᷑:⁊ lu
mẽ illumindãs a ſcĩs gloꝛiſicat: vbi pꝛe
ſens maieſtas dei conſpicit: ⁊ B vite ci
bo ſine defectu mens ituentiũ ſatiatur
Uidẽt ſemꝑ ⁊ videre deſiderãt:ſinc an
xietate deſiderãt ⁊ ſine faſtidio ſatiant
vbi verꝰ ſol iuſticie:mira ſue pulchꝛitu
dinis viſione oẽs reficit:⁊ ita vniuerſoſ
celeſtis patrie ciueſ illuminat:vt luceat
idi lumẽ videlz illuiatũ ꝑ diuinũ lumè

illuians vltra oẽʒ ſolis nr̃i ſplédoꝛẽ:at

; cũctaꝝ ſtellaꝝ claritatẽ:ĩmoꝛtali ad
berẽtes deitati ac ꝑ hoc imoxales ⁊ in
coꝛuptibiles facti iuxta ꝓmiſſionẽ oni
ſaluatoꝛis. Pat᷑ quos dediſti mihi vo/
lo ⁊ vbi ego ſum ⁊ illi ſint mecũ:vt vi⸗
deant claritatẽ meã:⁊ oẽs vnuʒ ſint ſiẽ
tu pater ĩ me ⁊ egoĩ te:⁊ ipſi in nobis
vnüu ſint. & De regno celo.
Egnü celoꝝ:regnuʒ feliciſſimũ
regnũ carẽs moꝛte ⁊ vacans fi
ne: cui nulla tꝑa ſuccedũt per
euũ vbi ↄtinuus ſine nocte dies neſcit
hẽre tpᷣs:vbi victor miles donis ĩeffabi
libꝰ cumnlat᷑:nobile ꝑpetua caput am
plectẽte coꝛona.Utinã repꝛomiſſa pec
catoꝝ mole me vltimũ ſeruoꝝ xpᷣi iube
ret diuina pietas hãc carnis ſarcinã de
ponere:vt ĩ tue cuntatis gaudia eterna
repauſandũ ſeu repſentandũ traſirẽ: ſã
ctiſſimis ſupernoꝝ choꝛis iĩterreſſeʒ:cũ
btiſſimis ſpiritibus glle ↄditoꝛis aſſiſte
rẽ pꝛeſẽtẽ dei vultũ cernerẽ:nullo moꝛ

tis metutãgerer:: de ꝑpetue ĩmoꝛtali/
tatis i coꝛuptione ſecurus gauderem:

? ſciẽti oĩa ↄiunctus:oẽm ignoꝛãtie ce
citatẽ amittereʒ:terrena cũcta paruipẽ
derẽ:cõuallẽ lachꝛymarũ iſtarũ itueri
vel reminiſci vlterius nõ dignarer:vbi
dpita laboꝛioſa: vita coꝝꝛuptibilis: vita oĩ
amaritudine:plena vita vnña maloꝛuʒ:

ancilla ĩfernoꝝ: qua bumoꝛes tumidats

75

doloꝛes extentt:ardoꝛes exiccat:⁊ ae

ra moꝛbidãt: eſce iflãt: ieiunia macerãt
ioci ſoluunt:triſticie cõſumũt: ſollicitu

do coartat. ſecuritas hebetat: diuitie ia
ctãt:paupꝑtas deijcit:iuuẽtus extollit:ſe

nectus ĩcuruat:ĩfirmitas frãgit: meroꝛ

depꝛimit:diabolus iſidiat᷑:mũdus adu
lat᷑:caro delectat᷑:aĩa excecatur: totus
bõ cõturbat᷑:⁊ in his tãtis malis moꝛo
furibunda ſuccedit: vaniſq; gaudijs ita

ſinẽ iĩponit: vt cũ eſſe deſerit nec fuiſſe

putẽtur. oſt nimios ploꝛatus
meſtã aiam ↄſolat᷑ veus.

SEga quas laudes quaſue grfarũ

tiones tibi referre valeamus
Deus noſter: qͥ nos eti int᷑ haſ
sO moꝛtalitatis nr̃e erũnas nõ deſi⸗
nis ↄſolari mira viſitatione gratie tue:
Ecce me miſerũ multis meroꝛbꝰ plenũ

dũ vite mee timeo:dũ pctã mea cõſide
ro:dũ iudiciũ foꝛmidoꝛ: oũ moꝛtis boꝛ

rã cogito:dũ ſupplicia tanari boꝝeo:
dũ opera mea qͥ diſcretõe ⁊ diſcufſione
a te pẽſent᷑ ignoꝛo:dũ quo fine illa cla

uſurus ſim penitus neſcio:dũq; hec et

——

alia multa mecũ ſub coꝛde retracto:cõ
ſolaturus adeo ſolita pietate one deus

7 iter has q̃relas nimioſq; ploꝛatus ac

ꝓfunda coꝛdis ſuſplria:aſſumis meſta
⁊ anxiã mentẽ ſuper alta iuga motium
ad areolas vſq; aromatu;: ⁊ collocas

me in loco paſcue ſecus riuulos dulci⸗

um aquarũ:vbi pparas ĩ cõſpectu tuo
menſaʒ multiplicis apparatꝰ: que fati⸗
gatum ſpũm repauſen: ⁊ coꝛ triſte letifi
cet qbꝰtãdẽ refocilatus delitus multa⸗

altitudinẽ terre i te va pace qᷣeſeo.

Mo te de meꝰ amote:⁊ ma⸗
gis atq; magis amare volo oa

rũ miſeriax meaꝝ: oblit lenat ſuper

e dulcedie oiuini amorl. Ca. iiij

Imibi one de me ſpecioſe pfiꝰ

8 lijs holuʒ et deſiderẽ te:vt amẽ te: quà
1 tü volo ⁊ quantũ debeo. Immẽlus es
1 ⁊ ſine mẽſura debes amari:pſertiʒ a no
bis quos ſic amaſti:fic ſaluaſti ꝓ quibꝰ
ſ talia ⁊ tanta feciſti.O amoꝛ qᷓ iemꝑ ar
des ⁊ nu q; extingueris:dulcis xpᷣe et
n bone ileſu: charitas deus meꝰ: accende
u me totum igne tuo: amoꝛe tuo dulcedi
ne tua:dilectõne tua:deſiderio tuo tua
in charitate iocũditate ⁊ exultatõe tua: pi
ſt etate ⁊ ſuauuate tua:voluptate ⁊ ↄcu⸗
e piſcẽtia tua qᷓ ſcã eſt ⁊ bona: q̃ caſta ẽ 2

mũda:vt totus dulcedie amoꝛis tui ple

i: nus:tot flãma tue charitatis vapoꝛa⸗
tus diligà te dñʒ meũ dulciſſimũ ⁊ pul⸗
cherrimum ex toto coꝛde meo:ex tota
6 aia mea:ex totis viſceribꝰmeis:⁊ ex oĩi i
4 tẽtiõe mea:cũ multa coꝛdis cõtritione
⁊ lachꝛymaꝑ fonte:cũ multa reuerẽtia
⁊ tremoꝛe:his te in oꝛe ⁊ ĩ coꝛde: ⁊ pꝛe

„ dorculis meis ſemꝑ ⁊ vbiq;: ita vt nullus
4 ime adulterinis amoꝛib pateat locus
De pppatiõe nĩe redemptionis.

¶ Ulcherrime ieſu xpe ꝑ illà ſan
tiſſimã effuſionẽ pcioſi ſãgui
Inis tui quo redẽpti ſimus:da

mihi coꝛdis contnitionẽ ⁊ lachꝛymarũ
lfontẽ: pcipue ouʒ pꝛeces ⁊ orõnes tibi

offero:dũ tue laudis tibi pſalmodiam
n decato: dũ myſteriũ nr̃e redẽptõis ma
4 ifeſtũ miſericoꝛdie tue indiciũ recolo
66 vel ꝓfero:oũ ſacris altaribꝰ licʒ idignꝰ

alſuto: cupiss illud offerre mirabiie 2
celeſte ſacrificiũ:oĩ reueꝛẽtia ⁊ denotõe

dignũ:qð tu dne deꝰme ꝰ ſacerdos im⸗
in maculate ĩſtituiſti ⁊ offerre pꝛecipiſtiĩ
nt cõmemoꝛationẽ tue charuatis: moꝛtis

ſ.?⁊ paſſiõis:ꝓ ſalute nr̃a ꝓ quotidiana
iͤ nr̃e fragiluatis reꝑatõe.Cõſirmet mẽſ
mea iter tãta myſteria dulcedine pnitie
60 tue ſentiat te ſibi adeſſe.⁊ leiet᷑ coꝛaʒ te
ignis qᷣ ſꝑ luces:amoꝛ ꝗᷣ ſꝑ ardes:olłcis

MÆM anuale.

rpe bone ieſu: lumè eternũ ⁊ ĩdeficiens

panis vite qͥ nos reficis:⁊ ĩ te nõ ðficis
quotidie cõederl ⁊ iꝑ iteger manes: re⸗
ſplẽde mihi:accẽde me:illuia ⁊ ſciſica
vas tuũ:de malicia euacua:ĩple de gra
tia:⁊ plenũ ↄſerua:vt ad ſalnte aie mee
mãducẽè cibũ carniſ tue:qtenꝰ maancã

do te:viua de te:viuaʒ ꝑ te:ꝑueniã ad te
2 repauſeʒ ĩ te. . gaudio.
Diaulcedo amoꝛis 2 amoꝛ dul
edinis:comedat te vent meus
⁊ nectare tui amoꝛis repleant
cera mea:⁊ eructei mẽs mea vbũ bo
nũ:charitaſ de meꝰmel olce:lac niueũ
cib es grãdium:fac me creſcere in te:vt
ſano palato poſſis mãducari a me.Lu
es vita mea q̃ viuo:ſpes cui ihereo: glo
ria quã adipiici deſidero:tu mihi coꝛ ie
ne.ĩtellectu dirige:amoꝛẽ erige:animũ
ſuſpende: ⁊ ſuꝑna fluẽta os ntientis te
ſpus trabe.Laceat q̃ſo tumultꝰ carnis
ↄticeſcat phãtaſie traꝝ ⁊ aqꝑ aerl ⁊1 po
li. Laceat lõnia ⁊ imagmarie reuelatio
nes ois ligua oẽ ſignuũ ⁊ qcqͥd trateun

do fit. Sileat ſibi ⁊ ipᷣa aia ⁊ tranſeat ſe

nõ cogitãdo ſe:ſʒ te de meꝰqm tu es re
nera tota ſpes ⁊ fiducia mea.En.n.ĩ te
deo meo ⁊ dño ieſn xpᷣo dulciſſimo et
benigniſſimo atq; clemetiſſimo vniuſ
cuiuſq; nrjm ⁊ ponio ⁊ ſanguis ⁊ caro
VUdbi g poꝛtio mea regnat ⁊ regre me
credo vbi ſãguis me vnat᷑ ⁊ dniari mer
ↄfido vbi caro mea glincat᷑ glioſnʒ me
eẽ cogſco q;uis pctõꝛ ſiʒ de bac iñ cõio
ne gre nõ diffido ⁊ ſi pctã mea ꝓbibẽt
ſubſtatia mea reqrit ſi delicta pꝛopꝛia
me excludunt nature communio non
repellit Uerbum incarnatũ eſt cã

*

ſpei noſtre.

On eiʒ tã inimicuſẽ dñs vt nõ
diligat carnẽ ſuã membꝛa ſus
⁊ viſcera ſua. Deſperare vtic;

potuiflem ꝓpter nimia peccata mea et
Vitia culpas ⁊ infinitas negligentias
meas qᷣ egi: ⁊ quotidie indeſinent᷑ ago
coꝛde oꝛe ⁊ oꝑe:⁊ oĩpus modis quidul
humana fragilitas peccare põt:niſi ver
bu tuũ deꝰ caro fieret ⁊ habitaret in no
bis:ſed deiꝑare ia nõ audeo qm ſubdi
tus ille tibi eſq; ad moꝛtẽ:motẽ auteʒ
crutis tulu chirographũ peccatoꝝ no⸗
ſtroꝝ ⁊ affigẽs illud cruci peccatũ cru⸗
cifixit ⁊ moꝛtẽ. In ipſo aũt ſecurius re
ſpi ro qui ſedet ad oexterã tuam: ⁊ iter
pellat ꝓ nobis in ipio cõfuus ad te ꝑue
nire deñdero:ĩ quo iã reſurreximꝰ iam

I celũ ↄſcendimus ⁊ in celeſtibus ↄſice⸗

mus. Libi laus:tibi gloꝛia: tibi bono:

io tato dulcioꝛ.
Ziſſime oñie qͥ ſic nos amaſti ⁊
ſaluaſti: ſic iuſtiſicaſti:ſic ſubli
miſti pijſſime dne q;ᷓ oulcis ẽ
memoꝛiã tua: q; o magis i te meditoꝛ
tãto es mipi oulcioꝛ ⁊ amabilioꝛ. Iccir
co delecant me valde bona tua puro
mẽetis intuitu: ⁊ oulcſſſimo pij amoꝛis
aſfectu ĩ loco ꝑegrinatõnis mee iuxta
modulũ meu uteri q;diu bis fragilibꝰ
fubſiſto mẽbꝛis:mira tuã oilectionem
pulchut ainẽ ideſinenter cupio deſi
derare ⁊ 2ↄſderare. Lue eniʒ charitatis
vel dilectiõis aculo vulneratꝰ ſuʒ:tuo
vehemẽt᷑ deſiderio flagro:ad te ꝑuẽire
cupio:te vider̃ ðſidero. Iccirco ſuꝑ cu⸗
ſtodiã meã ſtabo ⁊vigilãtibꝰocułpſal
lã ſpu:pſallã ⁊ mente:⁊ totiis viribꝰ me
ia:te factoꝛẽ:te refoꝛmatoꝛẽ meum col
laudabo:polũ penetrabo mente:⁊ deſi
derio tecũ ero:vt ĩ pꝛeſenti quidẽ miſe
ria ſolo coꝛpoꝛe tenear:tecũ aut cogita
tione ⁊ auiditate:atq; oĩ deſiderio ſim
ſemꝑ:quatenus ibi ſit coꝛ meuʒ: vbi tu

anto maioꝛ ẽ de deo medita⸗

es theſaurus deſiderabilis ⁊ lcõparabi

lis multũq; amabilia. Sʒ ecce deꝰ meꝰ

pijſſime ac miſericoꝛdiſſime duʒ tue ĩ⸗
menſe bonitatis ⁊ pietatis gloꝛiam ↄſi
derare volo:coꝛ meũ nõ ſufficit:excedit
enĩ oẽm ſenſuʒ humane mẽt tuũ decꝰ

tua pulchꝛitudo: tua virtus:tua gloꝛia
tua magnificentia tua maieſtas ⁊ tua

charitas:ſicut ĩextimabil ẽ tue glie ſplẽ
doꝛ:ita ĩeffabilis ẽ eterne charitatis be

nignitas:qua illos quos de nihilo cre⸗

aſti adoptas ĩ filios ⁊ tibi ↄiungis.
BSenderade ſunt ꝓ xpᷣo tribulatio
nes in hac vita.···
Nima mea ſi quotidie opoete
ret nos toꝛmenta pꝑferre:ſñi ipſã
ehénam lõgo tpe tolerare vt
xpᷣm ĩ glłia ſua videre poſſemꝰ:⁊ ſanct

eiꝰſociari:nõne dignũ eſſz pati qᷣcquid
triſte eſt:vt tãti boni tateq; glie partici
pes hẽremur: JIuſidient᷑ g demões:pa
rẽt ſuas tẽptationes frãgãt coꝛpieiũia

pmãt carnẽ veſli nẽta:laboꝛes grauẽt

vigilie exiccẽt clamet ĩ me iſte iquietet

me ille vel ille:frig' icuruet:ↄſcia mur
muret:caloꝛ vꝛat:caput doleat:pectus

ardeat: ĩfletur ſtomachꝰ: palleſcat vul?⸗
tus:ĩfirmet᷑ totũ coꝛpus:deficiat in oo

loꝛe vita mea:⁊ auni mei ĩ gemitibꝰ: in

grediat᷑ putredo in oſſibꝰmeis ⁊ ſubter

me ſcateat vt redeſcam in die tiibula
tõis ⁊ aſcẽdã ad pplm accictũ noſtrũ.
Que eni erit iuſtoꝝ gloꝛia: qua grãdis

ſcõꝝ letici a: cũ vnaqueq; facies fulge
bit ſicut ſol:cũ oꝛdinibus diſtictis po
pulũ ſuũ dñs ĩ regno patris ſui ceperit

recẽſere: ⁊ meritis atq; oꝑibus ſingulo
rũ ꝓmiſſa pᷣmia reſtituet: ꝓ terrenis ce
leſtia:ꝓ tꝑalibus ſempiterna:ꝓ modi⸗
cis magna. Beuera cumulus felicita tiſ
erit cũ dñs adducet ſcõs ſuos ĩ viſione
paterne glie:⁊ faciet ĩ celeſtibꝰ cõſide⸗

ririiee dt ſi deus oĩa in omnibus.

K¶ Quõ regnum celoꝛũ poſſit acqniri.
Felix iocunditas ⁊ iocunda fe
licitas ſanctos videre ⁊ cũ ſcis
eẽ ⁊ ee ſcũm deũ videre ⁊ deuʒ
babere in eternum ⁊ vltra. Poc ſedula
mẽte cogitemus:hoc toto deſñderio de
ſideremus:vt ad eos cito ꝑuenire valea
mus.Si queras quõ iſtud põt fieri:vel
quibꝰ meritis quibuſq; auxilijs. Auch
res iſta poſita ẽ in poteſtate facientis:
qm̃ regnũ celoꝝ viʒ patit. Regnũ celo⸗
rũ o hbomo aliid nõ querit pᷣciũ niſi te

ipᷣi tantũ eni valet quãtũ es: te da:⁊ ha
bebis illud. uid turbaris de pꝛecio:
xpᷣs ſemetipſuʒ tradidit vt acquireret te

regnũ deo patri ita tu temetipſum da:
vt ſis regnũ eiꝰac nõ regnet pctm̃ ĩ tuo
moꝛ:ali coꝛpoꝛe:ſʒ ſpũs in acqſitionem

yite. Quid ſit ⁊ qd hẽat paradiſus.

nima mea reuertamur ad ci⸗
uit atẽ celeſtem ĩ qua ſcripti ſu
mus ⁊ cines decreti. Sicut enĩ
ciues ſcõꝝ ⁊ domeſtici dei:⁊ ſicut here
des dei ⁊ coheredes xpᷣi cõſideremus ĩ
clitã noſtre vrbis felicitatẽ inq;tũ cõſi

derare poſſibile ẽ. Dicamꝰ ergo cũ pꝛo
pheta.O q; gloꝛioſa dicta ſũt de te ciui

tas dei ſicut letãtiũ oĩum habitatio eſt
in te. Fundaris enĩ exultatiõe vniuerſe
terre:nõ e ĩ te ſenectus: nec ſenectutis
miſeria:nõ ẽ ĩ te mancus: nec claudus:
neq; gibboſus neq; defoꝛmis dum oẽs
occurrũt ĩ virũ perfectũ:ĩ menſura eta
tis plenitudinis chꝛiſti. Quid hac vita
beatius. Ubi nõ ẽ pauꝑtatis metus:nõ
egritudinis ĩbecilliras: ibi nemo ledit᷑
nemo iraſcitur nemo inuidet cupiditaſ
nulla ecardeſcit:nullũ cibi deſiderium:
nulla honoꝛis ⁊ poteſtatis pulſat ãbi⸗

tio:nullus ibi oiaboli metus: inſidie de
mones nulle terroꝛ gehẽne ꝓcul moꝛ

.
7

neq; coꝛpoꝛis neq; anime:ſed immoꝛta
litatis munere iocnnda vita nulla erũt
tunc mala nuſq; diſcoꝛdia: ſed cuncta
conſona:cũcta cõuenietia qꝛ oĩum ſan
ctoꝝ vna erit cõcoꝛdia:pax cũcta ⁊ leti
tia cõtinet tranquilla ſũt oĩa ?⁊ quieta
iugis ſplẽdoꝛ:nõ vt ẽ ille qͥ nuc ẽ ſol: ſ
tãto clarioꝛ:qᷓ;to felicioꝛ:qꝛ cinitas illa
vt legit᷑ nõ egebit ſole neq; luna:ſi eñi
oĩpotens illumina bit eã: ⁊ lucerna eiꝰ
erit agnus. Ubi ſci fulgebunt vt ſtelle ĩ
perpetuas eternitates:⁊ ficut ſplendoꝛ
firmamẽti qͥ erudiũt multos. Quapꝛo
pter nox ibi nulla:nulle tenebꝛe: cõcur
ſus nubiũ nullus:nec frigoꝛis ardoꝛiſa⸗
ue aſperitas vlla: ſed talis erit rerũ tẽ⸗
peries quã nec oculus vidit: nec auris
audiuit:nec ĩ coꝛ hoĩs aſcẽdit:niſi illoꝝ
qui ea ꝑfrui digni iueniunt᷑: quoꝝ no⸗
mina ſcripta ſuũt ĩ libꝛo vite. Ueꝝ ſuper
hec oĩa ẽ cõſociari choꝛis ãgeloꝝ ⁊ ar⸗
changeloꝛũ atq; oĩum celeſtiũ virtutũ
intueri patriarchas ⁊ pꝛophetas: vide⸗
re apoſtolos atq; oẽs ſcõs:videre etia,ʒ
parẽtes nr̃os.Gloꝛioſa ſũt hec:ſed mul
to gloꝛioſius ẽ pᷣſẽtẽ dei vultũ cernere
ĩ circũſcriptũ lumẽ videre:ſuꝑexcellens
gloꝛia erit cũ deũ videbimus ĩ ſeipſo vi
Ldebimꝰ ⁊ babebimꝰ ĩ nobis quẽ cerne
re finis non erit. Mon valet bomo
deo vicem redderè niñſ per amoꝛm.
Mima inſignis: dei imagine il
luſtris:ſimilitudinem hñs in ſe
ex deo quo aio verſabit᷑ ſemꝑ
ant ſtafe cũ eo aut redire ſi mota cũ ſuii
affectibꝰ imo defectibꝰ fuerit: Et nõ ſio
lũ hẽt vñ reſpirare qat ĩ ſpe venie ⁊ mi⸗
ſericoꝛdie:ſj ẽt vt audeat aſpirare ad nu
ptias:vbi erit cũ deo inire fedus ſocieta
tis atq; cuʒ rege angeloꝝ oucere ſuaue
ingu amoꝛis. Hec oĩa facit amoꝛ ſi aĩa
exhibeat ſe ſimilẽ deo ꝑ volütatẽ ſt

milis eſt per naturam diligens ſicut di

lecta eſt. Solns.n.ẽ amoꝛ ex oĩbus aĩe
motibꝰ: ſeſibꝰ atq; affectibus ĩ que p̈⸗
ter creaturã ⁊? R non ex equo reſpõdet
auctoꝛi: cel de ſili vita repẽdere. Amoꝛ
Vbi iuenit cecos oẽës i ſe traducit 2 ca⸗
ptiuat affectꝰ. Amoꝛ ꝑ ſe ſufficit: per ſe
placet ⁊ ꝓpter ſe. Ipſe meritũ.ipſe pꝛe⸗
miũ:ipᷣe cauſa:ipᷣe fructꝰ:ipe vſus. Per

= –

clanſa reſerat: frigida i flãmat: moͤtem
aſperã ⁊ iraſcibilẽ ⁊ ĩpatiẽtẽ mirigat: vi
tia fugat: carnales affeciꝰ cõpꝛimit:mo

res emẽdat:refoꝛmet a inoua ſom lua⸗⸗
bꝛice etatis:mot actuſq; ke ues coercet

Pec oĩa facit amoꝛ cũ pꝛeſens è: cũ vo
abſceſſerit ita ĩcipit aia iacere lãguidas
ac ſi cacabo baliẽti ſubtraxeris ignem.
De cõfidentia anime amâtis deum.

amoꝛẽ enim cõiungif᷑ deo. Amor facit / Agna res amoꝝ quo aiĩa p ſe
vnũ ſpm̃ b duobꝰ. Amoꝛ facit idẽ velle

õ e metipam fiducialit᷑ accedu ad
2 idẽ nolle. Amoꝛ facit pꝛius moꝛes coõ Deũ deo cõſtter iberet:eũ fa

ponere:poſtmodũ oĩa que adſũt: tãq; miliarit᷑ ꝑcũtat᷑: ↄſultatq; de oĩ re. Aia

nõ adunt conſiderare.tertio vero loco
mũda cordis acie ſuꝑna ⁊ iterna cõſpi

runt boneſta poſtmodũ:iboneſta ſecu

q̃ amat deu nil alið põt cogitare nil lo⸗

qui:cetera cõtẽnit:oĩa faſtidit. Quicqᷣd

meditaſ qcqᷣd loquit᷑: amoꝛẽ ſapit:amo
rẽ redolet ita amoꝛ dei eã ſibi vedica⸗

cere. Per amoꝛcẽ pᷣmũ i ſeculo bona ge

nit. Qui vult hr̃e notitiã dei amet. Fru
ſtra accedit ad legendm ad meditãduʒ:
ad pᷣdicãdũ:⁊ ad oꝛãdũ qui non amat.
Amoꝛ dci amoꝛẽ aile perit: ⁊ edã ĩtẽdere
ſibi facit. Amat òs vt amet᷑:cũ amatni
MUutris 1 filij ẽ: bec charitas ⁊ bec aliud vnlt q́; amari: ſciens amoꝛe ec be⸗ =
aritas aliquid ſmile qrit ĩ nobis ſcili atos qui ie amauerit. Hia ams cũclis

li deſpiciunt᷑:ad extremn etiam dei inti
ma conſpiciuntur. SAnd in nobis
Dens requirat ſibi ſimile.
Eus pater é charitas: de filius
aritas e: ſpirit ſcũs amoꝛ pa

cet charitatem qua veluti quadã affini
tate cõſãgninitatis ei ſociemur ⁊ cõiũ⸗
gatmur. Amoꝛ dignuatis reuerẽtiam ne
cit: ſed qͥ amat per ſemetipm fiducialit

ſuis renũciat affectibꝰ: ⁊ tota ſibi incũ⸗
bit amoꝛi:vt poſſu reſpõdere amoꝛi in
redimẽdo amoꝛe.Et cum ſe tot effude
rit ĩi amoꝛc: q;tu ẽ ad illudfõtis penne

accedit: nibil timẽs nibil heſtas ꝑdit ꝓfiuninm nõ pari vbertate currunt ?

q5 viuit qꝗᷣ no diligit ꝗᷣ aüut diligit ocu 5 .
los ſnos ſꝑ bʒ ad deũ quẽ diligit:quem

venderat:ĩ quo meditat᷑ ⁊ ipinguatu.
Iſte talis ſic denot ita ctat: ita legit: ?=-

I oibꝰ oꝑib ſuis ſic ẽ ꝓundus rcican,

ſpectuo quaſi de adiit pꝛeſens añ ocu

amãs aĩa ⁊ dens creatoꝛ ? creatura:tñj
ſi ex toto ſe diligit:mibi deeſt vbi totuʒ

cg: nõ timet aĩa qͥ amat:pauet qᷓn amat.

Aia amãs fert᷑ votis: trabit᷑ oeſiderijs:
diſſimulat merita maieſtan ocło clan
dit:aperit volũtati: ponẽs ſe i ſalutart

los eius: ſicut reuera adeſt. Ita oꝛat ůfn 2⁊ fiducialit᷑ agẽs ĩ eo. Amoꝛe aia ſece⸗

ſit aſſũptuſ ⁊ pꝛeſẽtatꝰ anñ faciẽ maieſta
kis ĩ excelſo thiono: vbi milia miliũ mi⸗

niſtrãt ei:2 occies cẽtena milia aſiſtüůt J
daãmodo ſeſe ſibi furat᷑: imo rapit atqs
elabit᷑:a ſapiẽtia vt deo fruat᷑ ad iocũ⸗

ei. Animam quã viſiigt amoꝛ experge⸗
facit doꝛmiètté: mouet 2? mollit eam et
vulnerat coꝛ ei: tenebꝛoſa illummat:

dit 2 excedit a coꝛpoꝛeis ſenſbꝰ vt ſeſe

nõ ſentiat q̃ͥ deum ſentit. Doc fit enm
mẽés ĩeffabili vei illecta onlcedine:quo

ditate. Nihil t iocuduũ niſ eet ta modi

eum. Amoꝛ dat familiaritatẽ dei:fami⸗

liaritas anſũ: auſus guſtu: guſtꝰ famẽ.

Aia quã tãgit amoꝛ oei nihil aliud poõt
cogitare nil deſiderare: ſed frequenter

ſuſpirat dicẽs: ſicut ceru oeſiderat ad

fontes aquaꝝ ita deſiderat aĩa mea ad

Quid fecit deus pꝛopter bominem.
Eus amoꝛe venit ad hoĩes:ve⸗
nit ĩ hoĩes: factꝰ ẽ hõ. Amoꝛe
ðs iniſibilis ſeruis ſuis factꝰ ẽ
Rmilis. Amoꝛe vulnerat? é ppter deli
cta noſtra:tuta ⁊ firma reqmies ẽ infir⸗
mis ⁊ peccatoꝛibꝰ ĩ vulneribus ſaluato
ris. Securuſillic habito:patent mihi vi
ſcera per vulnera:qcqd ex me mihi de⸗
eſt vſurpo mihi ex viſceribus vni mei:
qm̃ miſericoꝛdia affluũt:nec deſũt foꝛa
mina ꝑ q̃ afflaant. Per foꝛamina coꝛ⸗
poꝛis patent mihi archana coꝛdis ꝑ ma
gnum pietatis ſacramentinn patẽt mi⸗
hi viſcera miſericoꝛdie dei noſtri ĩ qui
bus viſtauit nos oꝛiens ex alto. Uulne

ra ieſu chꝛiſti plena ſũt miſicoꝛdia: ple⸗
na pietate: plena dulcedine ? charitate

Foderũt man eius ⁊ pedes eiꝰ: 2 la

ſancea pforauerũt: per bas rimas licet

mihi guſtare q;ᷓ ſuauis ẽ s mens:q; re
uera ſuauis 2 mitis 2 multe mificoꝛdie
c oĩbus eũ inuocantibꝰ ĩ veritate: oĩbꝰ
inquirentibus 2 marime diligentibus.
Lopioſa redemptio data eſt nobis in
vulneribꝰ ieſu chꝛiſti ſaluatoꝛis noſtri.

Si ardoꝛ libidinis mnoueat mẽbꝛa mea
recoꝛdatione vulnerum om̃ noſtri fili⸗
dei extiguitur. In oĩbus aduerſtanbꝰ

non inueni tã efficax remedium q; vul

nera xpi. In illis doꝛmid ſecurus: ⁊ re⸗
quieſco intrepidus. Chaſtus moꝛtuus
eſt pꝛo nobis. Nibil tam ad moꝛteʒ qõ
moꝛte chꝛiſti nõ ſanet᷑. Cota ſpes mea
in mo ꝛte domini mei. Moꝛs eius me⸗
rium menmm:refungium meũ ſaluns mea
⁊ reſurrectio mea:meritum meum miè⸗
ſerarcio domini. Non ſum meriti iops
qᷓ; ſiu ilie miſerationir oblitus non fue⸗
ru.Et ſi miicoꝛdie domini multe: mul
tus ego ſum in meritis.Quanto ille po
tentioꝛ eſt ag ſaluandum: tanto ego ſe
curior. ¶ Recoꝛdatio vulnerum chꝛi⸗
ſti eſt enicax remedium contra omnes
aduerſitates. —
Ecca ni peccatũ grande 1 mul
toꝛum ſum mihi conſcius deli
cctoꝛuʒ: nec ſc deſpero:quoniäã
vbi abundauerunt delicta ſuperabun⸗
dauit ⁊ gratia. Qui de venia peccatoꝛni

ricoꝛdem. Magnaminiuriam deo fas

cit qui oe eiꝰmiſericoꝛdia diffidit. Quâa⸗

tum in ſe eſt negat deum habere chari⸗
tatem: veritateʒ ⁊ poteſtatem: in quibꝰ
tota ſpes mea conſiſtit: ſcilicet in chari
tate adoptionis: in veritate pꝛomiſſio⸗
nis ⁊ in poteſtate redemptionis. Mur
muret uam q; tũ voluerit inſipiens co⸗

Magna multirudo oulcedinis pleni/ gitatio mea dicens. Quis eni es tn aut

tudo gratie ⁊ perſectio virtutun/¶De
recoꝛdatiõe vulnerũ ieſu xpᷣi oni mfi.
AUm me pulſat aliqua turpis
cogitario recurro ad vulnera
rpi.Cuʒ me pᷣmit caro mea: re⸗

xoꝛdatide vnlneꝝ oni mei reſurgo. Cuʒ

diabolus mihi parat iſdias:fugio ad vi
Kera mĩicordie oni mei: ⁊ recedit a me

cta gloꝛia illa quibulue meritis illam
obtinere ſperas: Et ego fiducia liter re⸗

ſpondebo. Scio cui credidi qina i cha⸗

ritate nimia adgoptauit me ĩ filiũ: qꝛ ve⸗
rar ẽ ĩ pꝛomiſſione potẽs ex inbibitiõe
⁊ licet ei acere qnod vult. Nõ poſſunt
terreri multitudine peccatoꝛuʒ ſi moꝛs
dvni i mẽtẽ meã veneritzauonian pec/

* 4

uoꝛum deſperat: negat denm eſſe miſe

cata mea illum vincere non poſſunt.
Claui ⁊ lancea clamãt mihi ꝙ vere re⸗
conciliatus ſũ chꝛiſto ſi eum amauero.
Longinus apperuit mihi latus xpᷣi lã⸗
cea: ⁊ ego ĩtraui ⁊ ibi requieſco ſecurꝰ.
Qui timet nõ amat: qm̃ charitas foꝛas
mittit timoꝛc. Nullũ tã potens ẽ ⁊ taʒ
efficax cõtra ardoꝛè libidinis medica⸗
mẽtũ:qᷓ; moꝛs redẽptoꝛis noſtri. Extẽ/⸗
Ait bꝛachia ſua ĩ cruce ⁊ extẽdit manns
ſuas paratas ĩ amplexus peccatoꝝ. In
ter bꝛachia ſaluatoꝛis mei ⁊ viuere vo/
lo ⁊ moꝛi cupio. Ibi ſecurus decanta⸗
bo.Exaltabo te one quoniam ſuſcepiſti
me:nec delectaſti inimicoſ meos ſuper
me. Saluatoꝛ noſter caput ĩclinanit ĩ
moꝛte:vt oſcula varet ſuis dilectis. Co
tiẽs deũ ⁊ oſculamur quotiẽs ĩ ei amo
te compungimur.
Medlitatio anime ad amoꝛem xp̃i.
Mima mea inſignita dei ima⸗
gine:redẽpta xpᷣi ſonguine: de⸗
onſata fide:dotata ſpiritu oꝛ

ge illum a quo tatũ dilecta es. Intede

amatoꝛ? tuũ a quo amaris:cnius amo
re pᷣuenta es qui eſt cauſa amoꝛis tui.
Ipſe ẽ meri ũ ipſe pꝛemiũ: ipſe fructus
ipſe vſus: ipſe finis.Eſto ſollicita cũ ſol
licito:⁊ cũ vacante vacãs:cũ mũdo mũ
da:cũ ſancto ſancta. Qualẽ te pꝛepara⸗
neris do:talis opoꝛtet appareat tibi de
ns. Suauis ⁊ mitis ⁊ multe mip coꝛdie
ſuaues mites vulces bumiles ⁊ miſeri⸗/
coꝛdes requirit:ama illũ qui eduxit te
de lacu miſerie ⁊ de luto fecis:elige illũ
amicũ tnũ pꝛe oĩbus amicis tuis:qi cũ
oĩa ſubtracta fuerint ſolus tib fidẽ ſer
nabit ĩ oie ſephure tue cũ oès amici tin
recedẽt a te ille te nõ relinquit:ſed tene
bit a rugiẽtibꝰ pparatis ad eſca:⁊ cõdu

nata virtutib deputata cũ angelis:ili/

illi qui ĩtẽdit tibi:quere querẽtẽ te:ama

cet te per ignota region: atq; pducet
ad plateas ſuperne ſyon:⁊ ibi colloea⸗
bit te cũ angelis ante faciem maieſta⸗

tis ſue:vbi audies iltud angelicũ melos

ſcũs ſcũs ſcũs ⁊c̃. Ibi ẽ canticũ letitie:
vox exultatiõis ⁊ ſalutis gratiaꝝ actio

⁊ vox laudis atq; alleluiaĩ ꝑpetuũ:vbi

cumulus felicitatis ſupeminẽs gloꝛia
ſuperabundãa ſletitia ⁊ oĩa bona.O aia

mea ſuſpira ardẽter: veſidera vebeme/
ter:vt poſſis ꝑuenire ĩ illã ſuꝑna ciuita

tẽ de qua tã gloꝛioſa dicta ſũt in qua le
tantiũ omnium habitatio ẽ in te: amo⸗
re potes aſcẽdere:amanti nihil ẽ viffici
le nihil ipoſſibile:aia qne amat aſcẽdit
frequẽter ⁊ currit familiariter ꝑ plate⸗
as celeſtis hieruſalẽ:viſitàdo illos pa⸗
triarchas ⁊ ꝓphetas ſalutando apoſto
los:admirdãdo exercitꝰ mariyꝝ ⁊ ↄfeſſo
rũ:choꝛoſq; virginũ ſpeculado. Celũ ⁊
.

terrã ⁊ oĩa qͥ ĩ eis ſũt nõ ceſſant n

cere:vt amem deum meu. / Tibil pot

aie ſufficere:pᷣter ſũmũ bonum.
VOꝛ humanũ ĩ deſiderio eterni⸗/
tatis nõ fixuʒ: nũqᷓ; ſtabile põt
eſſe ſed omni volubilitate vo⸗
lubiliꝰ dealio ĩ aliud traãſit querẽs re⸗
quiẽ vbi non eſt. In his aũt caducis ⁊
traſtoꝛijs ĩ quibꝰ eius affectus captiuꝰ
tenet᷑ verã requiẽ ĩuenire nõ valet:qm̃
tãte ẽ dignitatis vt nullũ bonũ pꝛeter
ſũmũ bonũ ei ſufficere poſſit.Late ẽ.n.
libertatis vt ĩ aliqð vitiũ cogi nõ poſſit
ꝓpterea vnicuiq; ꝓppꝛia voluntas ẽ cꝗ
lue dãn tionis vel ſaluatiõis: ⁊ ideo ni
hil ditius bona volũtate oeo offertur
Bona volũtas deũ ad nos deducit: et

nos ĩ eũ oirigit. Per bonã voluũtatem

deũ viligimus deũ eligimus a deum
poſſide

currimus:ad deũ puenim ⁊ e .
mue.O bona voluntas ꝑ quà ad oei ſi

militudinem refoꝛmamur: ⁊ ei miles

iſ

„

efficimur. Ita amabilis ẽ deo bona vo
lũtas vt ipie ĩ coꝛde hiĩtare nõ velit ĩ qꝰ
bona volũtaſ nõ fuerit. Gona volũtas
illiꝰ ſũme maieſtatis trinitatẽ ad ſe ĩcli
nat. Sapiẽtia ndq; ad cognitionẽ veri⸗
riũ bonitatis ĩ flãmat paternitas ĩ ea cu
ſtodi uit ne pereat.
Quid ſit cognitio veritatis.

cognoſcere teipᷣm ⁊ qᷣd eſſe de
Ebes eẽ ſtudeas:qð aũt coꝝꝛige⸗

d coꝛꝛigas. Deide cognoſcere 2 ama

re creatoꝛẽ tuũ:hoc eni ẽ totũ hominis
bonũ. Uide ergo qᷓ; ineffabilis ẽ diuine
charitatis erga nos dilectio. De nihilo
autẽ nos creauit:⁊ quicquid habemus
donauit:ſed qꝛ plus dileximuſ datũ q;
datoꝛẽ:creaturã qᷓ; creatoꝛẽ: cecidimꝰ
ĩ laqueũ diaboli:⁊ facti ſumus erſerui.
Deus vero miſericoꝛdia motus miſit fi
liũ ſuũ:qui nos redimeret: miſit etiam
ſpũm ſcum ĩ pꝛiuilegiũ amoꝛis:ſe deni⸗
q; totũ ſeruat hereditatẽ adoptionis.
Ita deus vt pijſſimus ⁊ miſericoꝛdiſſi⸗
mus pꝛe veſiderio vel amoꝛe hominis
nõ ſolũ ſua veꝝ etiã ⁊ ſeipſum impen⸗
dit: vt hominẽ recuperaret nõ tã ſibi qᷓ;
bomini ipſi. Ut hoĩes ex deo naſcerent
pꝛimo ex ipſis natus ẽ deus.Quis taʒ
durus quem non emolliat amoꝛ dei:
Sic hoĩem pꝛeueniens tãq; inq; vehe⸗
mens amoꝛ ꝙ hõ ꝑ boĩem dignatus
fieri. Quis põt odire hoĩem cuiꝰ natu
rã ⁊ ſimilitudinẽ videt ĩ hũanitate di:
Reuera qͥ odit illũ odit oeũ: ⁊ ita ꝑdit
q̃cqd facit.Deꝰ nãq; ꝓpter hoĩꝛm fcũs
ẽ hõ vt eẽt redẽptoꝛ qͥ ẽ ⁊ creatoꝛ vt de
ſuo redimeret᷑ homo: ⁊ vt familiariꝰ di
ligeret᷑ ab hoĩe ðs ĩ ſimilitudinẽ hoĩs
apparuit: ⁊ vterq; ſenſus hoĩs i ipſo btĩ
ficaret᷑ ⁊ reficeret᷑ oculue coꝛdis ei dDi⸗

AHanuale.

—

tatis illã illuminat:charitas ad deſide⸗ R

uinitate: ⁊ oculus coꝛpoꝛis ei humani
tate vt ſiue igrediẽs ſiue egrediẽs ĩ ipo
paſcua iĩueniret vita fcã vel condita ab

ipſo. Muid in nobis operetur miſ⸗

„

ſio ſpiritus ſancti
unatoꝛ nãq; noſter natus eſt
nobis:crucifixus ⁊ moꝛtuus ẽ
pꝛꝛo nobis vt moꝛte ſua moꝛtẽ
rã deſtrueret:⁊ quia botruſcarnis

VUidẽ cognitio veritatis: mo poꝛtatns fuerat ad toꝛcular crucis ⁊ ex

pꝛeſſiõe facta fluere ceperat myſterium
diuinitatis:miſſus ẽ ſpũs ſcũs quo va⸗
ſa coꝛdiũ pᷣpararet᷑ et vinũ nouũ ĩ vtreſ
nouos poneret᷑: pᷣmũ vt coꝛda mũda⸗
rent᷑:ne ĩfuſũ pollueret᷑: ⁊ poſtea liga⸗
ret᷑ ne ĩfuſũ amitteret᷑. Mũdarẽtur aũt
gaudio iniquitatis ligarẽt᷑ cõtra gau⸗
diũ vanitatis. lõ.n. ꝙ bonũ eſt venire
potuit:niñi pꝛius recederet ꝙ malum ẽ.
Baudium iniquitatis poſiit: ⁊ gaudiũ
vanitatis effudit. Saudiũ iniqtatis red
dit vas ſoꝛdidũ: ⁊ gaudiũ vanitatiſ facit
ruinoſũ.Saudiũ iniqtatis ẽ cũ pctm̃ di
ligit᷑:⁊ gaudiũ vanitatis ẽ cũ trãſitoꝛia
amãt᷑.Eijce ergo qð malũ eſt vt ꝙ bo⸗
nũ ẽ ꝑcipe poſſis.Effüde amaritudinẽ
vt dulcedine ipleri poſſis. Spũs ſãctus
gaudium ẽ amoꝛ. Eijce ſpiritum diabo
li ⁊ ſvũm mundi huius vt accipias ſpi⸗
ritum dei. Spũs diaboli oꝑat᷑ gaudiuzʒ
iniqᷣtatis:⁊ ſpũs mundi gaudium vani⸗
tatis:⁊ hec gaudia multa ſunt:quoniã
aliud habet culpã:aliud occaſionẽ cul⸗
pe. Ueniet aũt ſpiritus dei cũ eiecti fue
rint ſi piritus mali:⁊ intrabit tabernacu
lum coꝛdis ⁊ operabitur gaudium bo/
num ⁊ amoꝛem bonuʒ quo erpellitur
amoꝛ mundi ⁊ amoꝛ peccati. Amoꝛ mũ
di allicit ⁊ decipit. Amoꝛ peccati pollu
it ⁊ ad moꝛtem conducit. Amoꝛ dei mẽ
tẽ illuminat:cõſcitiã mõdat:animam
letificat:⁊ deum oemonſtrat. . ⸗
,

non videntis nec audientis: hoc antezʒ
fit quando cogitationes ſuas malas ſe
quitur ⁊ ĩpoꝛtunas ⁊ aliquã viliſſimas
creaturã ad quã mentis intuitus facile
diſtrabitur: ⁊ pꝛefert illam: videlicet in
ꝛ lut cogitatione:ſepius reuoluendo vel co
ſuperna eleuatũ quãdo ſedet: qñ ãbu⸗ gitando q̃ʒ deum:quẽ aſſidue deberet
lat: q; reqᷣeſcit: vel qñ aliquid agit: coꝛ recolere creatoré: adoꝛare ſaluatoꝛem
a deo nõ recedit: oẽs ad amoꝛẽ dei exx expectare iudicem. Quicquid men⸗

operatione eius qui diligit deũ.
quo amoꝛ dei eſt ſemꝑ co⸗
⸗gsitat qn ad deũ ꝑuẽiat:qñ mũ⸗
u derelinquat: qñ carnis coꝛ⸗

ruptioõem euadat:vt verã pacem ĩueni⸗
at:ſemꝑ habet coꝛ ſuum ⁊ deſiderium ĩ

bonat᷑:oẽs ad amoꝛeʒ dei cõ mendat:⁊
q; dulcis ſit dei amoꝛ: ⁊ qᷓ; malus ⁊ qᷓ;

amarꝰ ſit amoꝛ ſecul: coꝛde:oꝛe ⁊ ope

re oibꝰ oemõſtrat. Deridet huius ſecu

li gloꝛiam:arguit ſollicitudinẽ:⁊ q̃; ſtulꝰ

tum ſit ĩ his qͥ rãſeũt fiduciã br̃e oſten⸗
dit. Mirat cecitatẽ hoĩuʒqᷣ hec dlligũt
Mirat᷑ etiã ⁊ quomodo vniuerila hec

trãſitoꝛia ⁊ caduca oẽs nõ ereliquůt

Omnibus extimat dulce qð ſibi ſapit:

oĩbus placere qð diligit:oiĩbus quideʒ

eẽ manifeſtũ qð cognoſcit. Frequent᷑
deum ſuũ cõtẽplat᷑ ⁊ eius cõtemplatio
ne ſuauiter reficitur:tanto felicius quã
to frequẽtiꝰ. Dulce ẽ ſeinꝑ ad conñde/
randũ qᷓ; amãdũ ddãdũ ſemꝑ ſua⸗
ue eſt. De vera coꝛdis requie.
SBSenim vera hec ẽ vera coꝛdis
1 reqᷣes cũ ſe totũ ĩ amoꝛẽ dei ꝑ
4deſideriu figi᷑. Nec qͥcq̃ʒ aliõ
auppetit: ſʒ in eo qð tenet felici quadam
dulcedine delectat᷑:delectãdo iocũda⸗
tur.Si vero vna aliqua cogitatiõe vel
reꝑ occapatiõe ide aliquantulũ abſtra
ctum fuerit: ſũma cũ feſtinatione: iliuc
redire feſtinat exilium reputãs alibi 3
ibi moꝛam facere. Nam ſicut ibi nullũ
eſt momentum quo hõ non fruatf vel
vtat pietate dimina:ſic nullum debʒ eẽ
momẽtũ quo eũ pᷣſẽtẽ nõ habeat ĩ me⸗

moꝛia/Iccico nõ bꝛeui crimine tenetur

aſtriciꝰ qᷣs ĩ celo cũ ðo loquit᷑ ⁊ ſubito
aſtrahit᷑ ab eiꝰ conſpectu qſi ab oculis

tis aſpectum abeo retrahit omnino fu

giendum eſt atq; execrandum.

vVadis via peſſima plenaq; cla

diſſenſones: vaca aliquantulum deo

⁊ reqeneſce in eo: intra in cubiculũ m

tis tue exclude omnia pᷣier denʒ ⁊ que
valent ad querenduʒ eÜ: ⁊ clauſo oſtio
q̃ᷓre eũ.Dicat nũc totũ coꝛ tuũ ðᷣo.Que⸗
ro vultũ tuũ: vultü tuũ oñe reqͥro. Eya
nũc ergo oñe ðs meus tu doce coꝛ meũ
vbi ⁊ quomodo te requirat:vbi ⁊ quõ
te ĩueniat. Dñje ſi bic nõ es vbi te que⸗
rã abſẽtẽ: Si aũt vbiq; es cur te nõ vi⸗
deo pᷣſentem: Sʒ cerie habitas lucem ĩ
acceſſibilẽ. Sʒ quõ aſcẽdã ad lucè iac/
ceſſibilẽ. Aut qͥs me ðdncʒ ⁊ iducʒ ĩ illã
vt videã te ĩ illa.Dein qͥbꝰſignis:q facie
te q̃rã. Nũqᷓ;ᷓ; te vidi dñe nũqᷓʒ noui fa⸗
ciẽ tuã.Quid faciet altiſſime dne: qͥd fa
ciet iſte longinquus exul iuꝰ. Quid fa⸗
ciet ſeruꝰtuꝰanxins amoꝛe tui:En lõge
ꝓiectꝰa facie tue. En anhelat videre te
et nimis illa abeſt facies tua. Accedere
ad te deſiderat ⁊ ĩacceſſibilis ẽ habita

tio tua:inueiire te cupit ⁊ neſcit locuʒ

tunm. Querere te affectat ⁊ ignorat
vultum tuum. ¶¶ Uino dei perdiuta pꝛo

Uiſquis amas mundũ tibi pꝰ
pice quo ſit eundũ. DPec via qᷓ

9. Iuge ergo o hõ paululum occupßps
tiões tuas:⁊ abſcõde modicũ a tumul V
tuoſis cogitationibus tuis. Abijce nüc
oneroſas curas: poſtpone laboꝛioſas

ſe
ie

nie
des

iinc/
li
ie
diſ
ti
itſn
li⸗
ele
che
nbin
loß
norg
upn

ue grauant me. Euolue me ⁊ exonera

ccatum ⁊ miſeria inuenta eſt.
Omine ðs meus es tu ⁊ nũq;
idi te:tu me feciſti ⁊ refeciſti
7 oĩa bona tua mihi cõ uiuti.
Nõdũ oidi te neq; noui. Deniqʒ ad vi⸗
dendũ factꝰ ſum. O dirus ac durus ca⸗
ſus ille. Peu mihi quid perdidi ⁊ quid
inueni:Quid abſceſſit ⁊ qͥd remanũt.
Perdidi beatitudinẽ ad quã factus ſũ:
⁊ inueni miſeriã ad quã factus nõ ſuʒ.
Manducabat tũc homo panẽ angelo
rum quo nunc eſurit:mãducat nüc pa⸗
nẽ doloꝛũ quẽ tũc neſciebat.O m dne
vſquequo obliuiſceris ĩ finẽ:vſquequo
auertis faciè tuã a nobis: Jnuita nos
adiuua nos:obſecro dñe:amaricaꝑ eſt
coꝛ meun. Quando reſpicies ⁊ exaudies
noſ: Quando humiliabis oculos no⸗
ſtros ⁊ onñdes nobis faciẽ tuã:Quãdo
reſtitueſte nobis. Reſpice oñe ⁊ exaudi
⁊ illuia nos: ⁊ oñde nobis teipᷣ reſtituẽ
te nobis:vt bñ ſit nobis:ſine qꝰ tã male
ẽ nobii.inuita nos adiuna nos obiecro
dñe amaricatũ ẽ coꝛ menʒ ſua deſolati⸗/
one:in dulcoꝛa illud tua conſolatione

Obſecro dñe.Eſuris cepi querere te:
ne deſinã ĩ paſtus a te. Yamelicus ac.
c ſſi:ne recedà ĩ paſtus. Pauper ad di⸗

uitẽ: miſer ad miſericoꝛdẽ ne tecedã va
cuus ⁊ cõtẽptꝰ.dDñie icuruatus ſũ ⁊ nõ

poſſũ niſ deoꝛſũ aſpicere. Erige me vt

poſſim ſurſum videre vel intendere:ini
quitates mee ſupergreſſe ſũt caput me
um:obuoluerunt me:⁊ ſicut onus gra

me:ne vrgeat ſuꝑ me puteus os ſuum.
Doce me querere te ⁊ oſtende te querẽ
ti te:quia nec querere te poſſũ niſñ doce⸗
as tu:nec inueuire niñ te oſtendae.
Queram te deſiderando: deſiderem te
querendo amẽ inueniendo.
De bonitate dei,

1 Ateoꝛ domine et gratias ago
‚quia creaſti in me hant imagi⸗
niem tuam:vt tui memoꝛ te co
gitem:te ameʒ:⁊ ſicut eſt abolita coꝛꝛu⸗
puioue vitioꝛum: ſic eſt offuſcata fumo
peccatoꝛum:vt non poſſit facere ad qð
facia ẽ niñ tu renoues eaʒ. Ergo domi⸗
ne qui das fidei intellectum: da mihi vt
quantum ſcis expedire intelligam: qe
potes ſicut credimꝰ te eſſe aliquid quo
nihil maius excogitari poſſit. Quid er⸗
go es domine deus:quo nihil maiꝰ ex⸗
cogitari poſſit:niñ id quod ſũmum om
nium ſolum exiſtens per ſeipſum: om⸗
nia alia fecit ex nibilo: Q iod ergo bo⸗
num deeſt ſummo bono:per quod om
ne bonum: La itaq; ex iuſt verax: bea
tus ⁊ quicquid aliud eſt meliꝰeſſe quaʒ
non eſſe. Ueꝑ malis quomodo parcis
ſi es totus ſumme iuſtus: An quia bo⸗
nitas tua ẽ icõpꝛehẽſibilis: Latet hoc ĩ
luce inacceſſibili quã inhabitas. Uere
ĩ altiſſimo ⁊ ſecretiſſimo bonitatis tue

pꝛoſfundo latet fonſ vnde maneat fluni

us miſericoꝛdie tue. Nam cum totus ½*
ſumme iuſtus ſis: tamen iccirco etiam
malis benignus es: quia totus ⁊ ſũme
bonus es. Minus nuqᷓ; bonus eſſes ſi
nulli malo eſſe benignus. Melioꝛ eſt

enim qui ⁊ bonis ſimul ⁊ malis bonug

eſt qᷓ; qui bonis ſantum bonus ẽ: ⁊ me
lioꝛem quimalis ⁊? parcendo ⁊ puniẽ
do bonus eſt:qᷓ; qui puniendo tantuʒ.
aeo es miſericoꝛs es quia totus et
umme bonus es.
SPe delectabili fruitione deii.
Anenſa bonitas q̃ oium intel
Mlectuʒ excedis. Ueniat ſuꝑ me
mificoꝛdia illa q̃ ð tãta opulẽ
tia ꝓcedit: ĩfluat ĩ me qð ꝓcedit de te.
Parce ꝑclemẽtiã:ne vlciſcaris per iu⸗

ſticiam. Excita te nunc aĩa mea: ⁊ erige

;

S

totũ intellectũ tuum: ⁊ cogita quantũ
potes:q̃le ⁊ quantũ ſit illud bonuʒ qꝗð
Deꝰ ẽ. Si eĩiʒ ſingula hona delectabilia
ſunt cogita ĩ te q; dlectabile ſit illõ qð
ↄtinet iocũditatẽ oĩum bonoꝑ:⁊ nõ q̃
le in rebꝰcreatis ſumus exꝑti:led tanto
Different: quãto differt a creatura crea
toꝛ. Si eĩʒ ẽ bona vita creata:qᷓ; bona ẽ
vita creatrix: Si iocũda eſt ſalus facta
q; iocũda ẽ ſalus q̃ fecit oẽm ſalutem:
Si amabilis ẽ ſapia in cogitatõe vł co
gnitiõe reꝝ cognitaꝑꝝ:qᷓ; amabilis eſt ſa
piẽtia qͥ oĩa fecit ⁊ ↄdidit ex nihilo: De
niq; ſi multe ⁊ magne ſũt delectatiões
I rebꝰoelectabilibꝰ:q̃lis ⁊ quãta ẽ dele
ctatio ĩ eo qͥ ᷣa delectabilia feẽ:O qͥ H
bono fruet᷑: qd illi erit: Et qͥd illin erit.
Certe qᷣcqͥd voluerit illi erit: ⁊ qcqd no
luerit nõ erit. Ibi qppe illi erũt bõa coꝛ
poꝛis ⁊ aĩe:q̃lia q̃ nec oculus vidit: nec
auris audinit:nec ĩ coꝛ hoĩs aſcendit.
ummũ bonũ appetendũ ẽ.
Pr gꝑ multa vagaris homun
cio q̃rẽdo bona aĩe tue ⁊ coꝛ
Poꝛis tui Ama vnũ bonum in
guo ſi oĩa bona ⁊ ſufficit. Deſidera ſim
plex bonũ qð eſt oẽ bonũ ⁊ ſaſ: ẽ.quid
enĩ amas caro mea: qͥd deſideras aĩa
mea? Ibi ẽ qͥcàd amas:qᷣcqᷣd deſideraſ
Si delectat pulchꝛitudo:fulgebunt iu
ſti ſicut ſol.Si velocitas aut foꝛtitudo
aut velocitaſ coꝛpoꝛiſ tui:ibi nil obſſte
re poterit:erũtq; ſiłes angel dei:qꝛ ſeĩa

tur coꝛpꝰaĩale:ſurget coꝛpꝰſpũale:ptã

te itaq; nõ natura. Si lõga aut ſalubꝛ
vita ibi erit ſana eternitas ⁊ eterna ſa⸗
nitas qꝛ inſti ĩ ꝑpetuũ viuẽt ⁊ ſalus iu⸗

ſtoꝛũ a dño. Si ſatietas ſatiabutur cuz

appuerit glia oni. Si ebꝛietas ĩebꝛiabũ
tur ab vbertate domꝰdei. Si melodia.
Ibi ãgeli ↄcinũt ſine fine deo.Si qlibʒ
nõ imũda ſʒ munda voluptas:toꝝẽte

voluptat ſue potabit eos dñs. Si ſapi
entia ipa vei ſapia ondet eis ſepſam ſa
pluſi ſe
ipſos:qꝛ illi ⁊ illũ ⁊ ſe iicẽ ꝑ illũ:⁊ ille

piẽtiã. Si amici:ia: oiligẽt deũ p

ſe ⁊ illos ꝑ ſeipʒ. Si ↄcoꝛdia:oĩbus illis
vna ẽ volũtas:qꝛ nulla illis ẽ niſi di vo
lũtas.Si ptãs:oĩpotẽtes erũt ſue volũ
tatj vt õs ſue.Nã ſiẽ ðs poterit qð volʒ
ꝑ ſeipᷣ:ita poterũt illi qð volẽt ꝑ illum
qꝛ ſicut illi nõ aliud volẽt q; ille volet:
ita ille volet qᷣcqd illi volẽt:⁊ qͥd illevo
let nõ poterit ñ eẽ. Si honoꝛ ⁊ diuitie.
Deꝰ puos ſuos bonos ⁊ fideles ſupꝛa
multa bona oſtituet. Immo filij dei et
dij vocabũt᷑ ⁊ erũt beredes qͥdẽ dei:co
heredes aũt xpi. Si va ſecuritas. Certe
ita certi erũt vnq; nullatenꝰ illðõ bonũ
ſibi de futurũ:hcut certi erũt ſe nõ ſua
ſpõte illud amiſſuros:nec dilectionem

oni illud dilectoꝛibꝰ ſuis iuit ablatuꝑ

nec aliqͥd deo potẽtiꝰ deũ ⁊ illos ſeꝑa⸗

turũ. Saudiũ vo q̃le quãtũue: vbi tale

ac tantũ bonũ ẽ·
ritate ſcõꝛuʒ in celis.
Oꝛ humanũ:coꝛ ĩdigẽs coꝛ ex⸗
ꝑtũ erũnas ⁊ mifiaſ.ĩmo obꝛu
tũ mipijs:quãtũ gauderes ſi in

Dej mutua cha

tua ſi cape poſſent gaudiũ ſuũ de tanta
btĩtudie ſua:ſʒ certe fiqͥs aliꝰ quẽ oĩo ſi
cut teipᷣʒ amares:eãdẽ biitudinẽ heret
duplicaret᷑ gaudiũ tuũ:qꝛ nõ minꝰ gau
deres ꝓ eo q p teipo. Si vo dno vlł treſ
vel multo ples idipʒ hẽrẽt:tatũdẽ ꝓ ſin
gulis q;tũdẽ ꝓ teipo gauderes ſi ſingu
los ſiẽ teippʒʒ amares.Ergo erit ĩ illa ꝑfe

cta hierin mrabiliũ bonoꝝ ãgeloꝛũ 2

hoĩuʒ vbi nullus diliget aliũ minqᷓ ſe
ipʒ. Nõ.n. alr gaudebit vnuſaͤſh; ꝓ ſin
gubł alijs qᷓ; ꝓ ſeipo:ſi ᷓ coꝛ boĩs de tan
to bono ſuo vix gaudiũ ſuũ capiet:quo

capax erit tot ⁊ tãtoꝝ gaudioꝑꝝ: ⁊ vtiqa

oĩb Abũdares: ĩterroga vltia ĩtima

aĩa:vt nõ ſufficiat

*

te vnuſqᷣqʒ ſine opatione plus amabit

deũ qᷓʒ ſe: ⁊ oẽs alios ſecũ:ita plus gau
debit abſq; exiĩatõe de felicitate di qʒ
de ſua ⁊ oĩuʒ alioꝛũ ſecũ.Sed ſi deũ ſi
diligẽt toto coꝛde tota mẽre tota aĩa
vt tñ totũ coꝛrõ:mẽs:coꝛpꝰ:aĩa:nõ ſuſ
ficiat dignitati dilectõis. pfecto ſic gau
debũt toto coꝛde:coꝛpoꝛe:mẽte: rõne:
iciat plenitudo gaudij.
De pleno gandio vite eterne.
Eus meꝰ⁊ oũs meꝰ:ſpes mea:
gaudiũ coꝛdis mei:dic aĩe mee
ſi B ẽ gaudiũ de quo nobis ꝑ
lliũ tnũ dicis. Petite ⁊ accipietlvt gau
diũ vr̃jm fit plenũ. Inueni nãq; gaudiũ
plenũ ⁊ pluſqʒ plenũ:plenũ qppe coꝛd
plena mẽte:plena aĩa:pleno toto hoie:
gaudio illo ſupꝛa modũ ſp erit gaudiũ
Nõ g totũ illud gaudiuʒ itrabit ĩ gau⸗

*„

dẽtes: ſ toti gaudẽtes ĩtrabũt ĩ gaudiũ

dñi ſui. Dic dne dic fᷣuo tuo intꝰ ĩ coꝛõ
meo ſi ̊ ẽ gaudiũ ĩ qð ĩtrabũt ſcĩ tui:qͥ
ĩtrabũt in gaudiũ dñi ſui. Sʒ certe gau
diũ illud quo gaudebũt vel ĩtrabũt ele
cti tui nec oculus vidit: nec auris audi
unt: nec ĩ coꝛhoĩs aſcẽdit.nõdũ g cogi/
taui aut dixi quãtũ gaudebũt electi tui
Utiq; tm̃ gaudebũt qudãtũ amabũt:tm̃
amabüt quãtũ cogſcẽt. Oꝛo te ðs meꝰ
vt cognoſcãt te:amẽ te:vt gaudeaʒ de
te: ⁊ ſ¶ nõ poſſuʒ in hac vita ad plenuʒ:
del pficiã de die in diẽ: vſqʒ dü vẽiat il⸗
lud plenũ.Pꝛoficiat ĩ me h notitiaua
vt ibi fiat plena:creſcat ĩ me hic amoꝛ
tuꝰ vt ibi ſit plenꝰ:vt ibi gaudiũ meũ ſit
plenũ.Meditet᷑ interĩ ĩ te mẽs mea: lo
quat᷑ iñ lingua mea: amet illð coꝛ meũ
ſermocinet᷑ os meu: eſuriat illð anima

mea: ſitiat illud caro mea:deſideret illõ

itentio tota ſubſtatie mee:vonec intrẽ

Enchir idion.

qm̃ tãtuʒ qᷣſqʒ diligit aliquẽ quãtuz de
vono ei gandet. Sʒ ſiẽ illa btã felicita

in gaudium domini mei.
WManuales de vbo dei Diui Au⸗
guſtini epi PHipponenſis finis.

Abula capitũ ĩ enchiridion di
ui Auguſtini epi Pipponenſis
2 doctoꝛis eminẽtiſſimi.
Ms boiĩs ſapia pietas i. dei culto bꝛe
uiter ĩ Job ſcõ dicat᷑. Caplm.
nonãmõ ſit colẽdus deus. ca. ij.
Qualẽ ſibi libꝛũ fieri voluerit: vel qᷓ
vt cõtineret popoſcerit. Capi iij.
G Se initio fidei ⁊ pfectõe ſpẽi:⁊ ꝙ; xpᷣl
ſit ppꝛiũ fidei catholice fundamẽtũ qõ
apud hereticos noĩeienꝰ iuenit᷑.ca.iiij.
WD ſit enchiridion qð ſibi fieri velit:
2 q̃ʒ laboꝛioſuʒ ſit ð fideʒ ſpem charita

tẽ ſentiẽtibus růdere. cap. y.
botn ¹ vnica oꝛatio fidem in
6 chatitatẽ ↄtineant. cap. vj.

Nuaalr fides ſpes ⁊ charitas ſine ſe ĩ⸗
uicẽ eẽ non poſſit: q;ʒuis ĩ ůbuſdã diffe
rant. coap. vij.
A G ; fidei xpᷣiãe ñ ĩ nais re
ñ ſzĩ creatoꝛis bonitate oſiſtat. viij.
2. Qualia bona ſini qͥ a ſumma trinita
. 1

Qualiter deꝰmala oꝛdinet ⁊ que ſit
diffinitio mali. X..
ona eẽ oẽs naturas a ſũmo bono
actas: abuſq; ex cauñs ⁊ lr coꝛuptõ

noceat intimaf. xj.
¶ Nð nullũ poſſit eẽ malũ ſinulluʒ ſit
bonũ:⁊ ꝙ H aſſertio ꝓpbetice ſnĩe non
ſit contrarina. xij.
5 bonis ac malis fibimet Zↄꝛijs di
alecticoꝝ regła deficiat:⁊ qͥd ſit coꝝu⸗

ptio:⁊ ꝙ ex bonis mala oꝛta ſit. xiii.
Ruũo noõ ſit Zꝛiũ dnice ſnĩe:q̃ diẽ: nõ
põt arboꝛ bona fructꝰ malos ſacẽ quũ
dicunt mala ex bonis eè oꝛta. xiiii.

Mõ ptinere ad biſtudinẽ ↄſeqndaʒ

bilitatem acc

ſcire càs coꝛpoꝛalium ĩ mundo motio
num. . xv.
i putatõ qlr erroꝛ caueri poſſu xvi
Utꝑ ad offm hoĩs iuſti ſit alñ mẽétiri
Quibꝰ iĩ rebꝰ fallamur. xvijj. Kxcii.
en pctã ducda ſin quũ qͥs de malo
b. ie bñ ſentit vel viñlłibꝰ falli’. xix.
unbe i rebꝰerrà:es ñ peccemꝰ qᷓ;uis
ag hovite mif̃ias erroꝛ ꝑtineat. xx.
Quo ſit pctm oẽ mẽdaciũ:vl qlr ẽt
illilicet venialit peccet:q nõ niñ ꝓ ſalu
te hoĩuʒ mẽtiuntur. xxi.
Oe ſit cae böaꝑ reꝑ 2 qᷓ malaꝑ. xxij.

OQõ ſit cresture rõnabilis maluü:vel qᷓ

zemala ſquufs ſunt. xxiii.
¶ Qð ĩ ſuis malis rõnalis nã btitudis
apetitũ nõ amißit:⁊ ꝙ hõ bẽat pen p
pꝛiaʒ coꝛpoꝛis moꝛeʒ. xxiiii.
s pcim adaʒ oꝛiginalit᷑ ĩ poſteris
¶¶¶ Qiulit huani generiſmaſſa ex ði ira
iacebat ĩ malis luẽs cũ deßtoꝛib ageliſ

iuſtiſſmas pẽas manẽte ĩ eis bonit: te

creatoꝛis.

. xrxvi.
Qõ qᷣduſdã ãgelia cadẽtib p ſupbiiẽ

reſidui cer:iſſinã pꝓpetue btĩtudis ſta⸗
cc perũt. xryxeü.
Qð numerus bonoꝝ ãgeloꝝ qᷣ dimi
nunꝰẽ pꝰruinã maloꝝ ex hoĩbꝰiupple⸗
at: ⁊ ꝙ hic nũerꝰ ðo i notꝰ. xxviii.

triũ:ſʒ ꝑ filiũ dei liberari poſſit genꝰ bu

Qðð ẽt fidẽ:a qua bona oꝑa ĩcipiunt
gratia tribuat.

Wat. Irx.
ℳ 6 Qðò ðs opat᷑ ĩ nobiſ ⁊ velle ⁊ ꝑficẽ ſi᷑

pla pᷣdicat ⁊ oĩs dĩna ſcriptura. xxxi.
5 iuſta oãnatõne ſub ira dertene/
genꝰpnmanũ:donec veniret medi

atoꝛ qͥ nos ab ea liberaret. xxxii.

NDe admirab li ſacro mediatoꝛ..xxxii.
de ouabꝰnatur li vna dei filii ꝑſona

dang
Q

moꝛs ⁊ reſurrectio xpᷣi ſacẽᷣm ba

Qõ nõ ppᷣis meritij nec liberũ arbi õ

oſiſtentibus. xxxiiii
NMõ euidẽs ĩdiciũ ſit abũdã gre dei
ꝙ ĩ hoĩe xpᷣo hũana nã pmeriut. xxxv.
¶ Qðõ gra demõſtrat ĩ h̊ de ſpu ſcõ
natus dicitur. xxxvi.
Oð q;uis ñ ſit ↄſeq̃ns pr̃eʒ heis xpᷣi
dici ſpũs ſcũs:modtñ ipe q de illo ct
matia vgie nat e fit ĩ xplicabił rxvii
¶ Exẽpla qbꝰoñdit᷑ nõ ſꝑ dici fllin qᷣ
qd de re aliqua naſcit᷑: ⁊ dici filium de

quo naſciurr. xxrviii.
MWogus ſignificãs xpʒʒ ieſuʒ de ſoũ
ſcõ ita natũ vt iſinuei graʒ q eiꝰ? humas

nitas nullis pcedetib meritis ĩ ipa ce

ptione deo copulata cẽ. xxxir.
uũo xpᷣs nec oꝛigiale nec pppᷣum hñs
n fcũs ſi ꝓ nobis ipe pctm. xl.

ptiſmi ſignifiat. xli.
R . generaliter oĩ etati neceſſari
um ſit xpᷣi baptimmium. xlii.

ri pctõ oñi in baptiſno quũ babeaãt ꝓ
pꝛia plura peccata:ecõtrario paruuli j
remiſlion⸗
Auo illo pctò qð ꝑ vnũ hoĩeʒ intra
i mundũ: iueniantur pla pctã. xliiii
ð n ianit᷑ dicat pctis ꝑẽtũ filios ob

lig iri niſi gratia diuinaq; miſericoꝛdia

ſuccurt. xlo.
6 eẽ temẽ diffiniẽdũ vtꝑ ꝑẽtü pctã

vſq; ad preʒ vni ciiꝰ q; an ĩ ttiã ⁊ qrtd

gniqtõʒ an alio aliquo mõ iputef.xlxi.
/uillũ ab oꝛigĩali pctõ poſſe ſaluari
niſi ꝑ indiatoꝛẽ di ⁊ hoĩuʒ xpᷣʒ ihʒ xlvii.
Nemin renaſci ĩ baptiimate ioãniſ
qð xpᷣs hũilitat cã ſiẽ moꝛi viſpẽſaröz
ſutxcipere volut. xlviii.
ð rpᷣi gra nõ ſolũ oꝛigiale pctim̃: ſʒ
iga ſil abſtulit qᷓ addita iuenit. xlix.
Oẽʒ ex ada natũ ĩ adã oanatõe ðᷣtie

ri: ⁊ oʒz ĩ xpo r̃natũ a daãnatõe libeꝑ.l.

— —,

ſo plerũq; maioꝛes ſingulariti mo

Epctõꝝ dicant᷑ baptiʒari. xliii

Enchiridiõ.

Qualr myſteriũ baptiſmi ĩ cruce xpi Poſſe ẽ et fieri pꝰ bãe vitã ignez pur⸗
apts cõmendauerit.ĩ quo maioꝛes et toꝛſte quẽ ſaluat᷑ qͥ h talr vixerunt

paruuli liberantur. li. lpni gagrua geſſerüt. lxviii
S Quid ſigmificẽ: ea q̃ in cruce ſepultu anẽduũ eẽ ne putem ifãda crimia
tõe ⁊ aſcẽnõe rpᷣi geſta Fui Gni poſſe redimi min ab eis abſtinẽ⸗
Nõ ꝑiinẽ ad hãc vitã ꝙ xpᷣs ad viuoſ lxix.

2 moꝛtuos iudicãdos vẽtur credit᷑.liij 4 as oꝛõnẽ dnicalẽ nõ tm̃ quotidi
¶ Duobus ſignificarimodis ꝙ vinos ana pctã ſʒ ẽt pᷣterita delean᷑. lxx.
⁊ moꝛtuos iudicabit. luii. De muli elynaꝑꝝ generibus. lxxi.
Qðòð noiatõe ſpũs ſciĩ tota trinitas cõ Qualis ſit eyna ꝑfectoꝛum. lxxii.
plet᷑ cui oꝛdinatiſſime ſca eccla iubiun ¶¶ õ eẽ ðputãdũ inimicũ qͥ pctõ ſuo
cta ſit tãcq;ᷓ veo tẽplũ ſuum. lv. mouet vt roget:⁊ nullatenꝰa deo pctã
Nuod in eccla pᷣmitiuoꝝ q̃ in eelis ẽ dimitti eis ꝗ petẽtib nõ dimittunt ex
nullus ſit malus. lvi. coꝛ lxxui.
¶ Q nid ſẽtiẽdũ ſit ð oꝛijſ ãgeloꝝ:⁊ vtꝑ De bis qᷣ ſce leſte viuũt ⁊ teſtimon io
eaſdẽ ſocietates ꝑtieàt ſol ⁊ lũa.lvu. dei abutuũtur q ait.Date elynam ⁊ ecce
ta vl q̃lis coꝛꝑa aãgeli heant.lviii. oĩ ſda ſunt vobis. lxxiiii.
Qðò maxie ꝑ dei grãʒ digſcẽdũ ſit quu ¶ Qð a ſeipſo debeat iĩciꝑe q̃ vult elẽõo
ſe ſathanas trdſfigurat ĩ agelũ lucl.lix. ſynam oꝛdinate facere ſicut pbariſeos
Qiĩ nõ hẽbimue plenã notitiã cele, oñs admonet.
ſtis eccłe.vel qualit᷑ moꝛs xpᷣi etiã ꝓ an Qð multũ ſe ſeducũt 4 x Grgininat
gelis fieri oicatur. lx. e eiyme idulgẽtiã ſibi ↄparare exiſtiant

Qðò ſcĩ ãgeli oocti de deo nouẽ nũe ctis non ceſſan. lxxvi.
rũ qͥ ex hoĩb aſcẽſur ẽ ad biĩtndieʒ.lxi 75 leuia vel grauia pcta diuino ſũt
ſanda iudicio: q̃bus tñ oꝛare freq̃n

Quo accipiat᷑ pax di pᷣcellẽ oẽʒ ĩtelle
ctũ:⁊ lẽ pacẽ hẽbimꝰcũ angelis. lxii. ter us. lxxvii.
NQuũo cẽt nũc nobiſcũ ãgeliↄcoꝛdaãt: De qᷣbuſdã pctis q̃ leuia putarẽt niſi
ꝙ remiſſio pciõꝝ etiã baptiʒatis eſt ne gnioꝛaĩ ſcripturl ſcis ᷣmr̃arẽt᷑.lxxviii.
ceſſari. . lxiii. Quod magna pctã quũ ĩ vſuʒ vene
4 OQð ĩtra eccł aʒ catholicã qʒ crimio rit aut ꝑua aut nulla eẽ credant᷑.lxxix. 38
.15 deneget᷑ pnie locꝰ:⁊ qualiter de 1rs duabꝰcauſis ignoꝛãtia ⁊ ifirmi⸗

gi ipſa pnia. lxiiii. Late qbus peccatur. lxxx.
A3 remiſſio pctõꝝ ad futurũ iudici Quod mificoꝛdia dei pellat᷑ pudoꝛ
t pnĩa agatur. lxxxi.

um ꝑtineat:quũ ĩ hac vita ẽt ꝑuuli dis
uerſo mõ crucient᷑:quoꝛũdã vo pene ĩ ð ſpm ſcm̃ irremediabilit᷑ peccet
poſterum ſeruenf. lxv. q̃ĩ eccla catholica remitti ſibi pct viq; OD
De his q ĩtra eccli az catholicã ccie⸗ ĩ finẽ vite non credũt. lxxxii
ratiſſimeviuũt 2 nlło mõ pniaʒ agũt ac De vltĩa ⁊ gnãli rſlur̃ctõe cãnis. lxxxiui
nibi ſaluationẽ ꝑ ignẽ ꝓmittũt. lxvi. G8 Queſtio de aboꝛtiuis fetibꝰ. lxxx ui.
E¶OQaig ſentiẽdũ ſit de his ꝗ ſup füda⸗ Diſputatio qñ icipiat hõ ĩ vtero ma

Metũ ed ficãt: ⁊ qͥ ſint hi qͥꝑ ignẽ ſaluãs tris viuere qͥ ad carnis reiurretionẽ ti⸗

tur.vel qual ũt iſte ignis. lxvii. nere credit᷑. lxxxv.

De mõſtr q naſcũt᷑ ⁊ cito moꝛiũt cũ

mẽt alijſq; coꝛꝑib trãſmnittet᷑ aie quã
reliqᷣt reſurreciiõe reuoceXf. lxxxvij.
lõ eẽ ↄñs mẽbꝛa ad eaſdẽ ꝑtes vñ

lapſa ſũt ĩ reſlurrectiõe reuocari cum ex
lxxxviij.

emplo ſolubilis ſtatue.
6Uer eq̃les an diuerſe future ſint ſta

ture vlł figure reſurgẽtiũ. lxxxix.
4 Qnals feſuungat orpa ſcõꝝ.

ditionis non ſunt diſcreti. xcj.
¶Q nec pᷣma nec ſecũda moꝛs homi
ni accidiſſʒ ſi nemo peccaſſ.Et ꝙ qua⸗
uis im pij diuerſo modo crucientur par
uuloꝛum parua pena erit. xcij.
remanẽtibꝰ ipijs i danatiõe:tũc
ſcièt ſcĩ qd boni eis ↄtulerit gra. xciij.
GRð olia que nunc nos latsnt: tunc
Dõ recta ↄfeſſiõe credamꝰ oĩpctetẽ

oẽs hoĩes ſaluos fieri.

lũtates ĩ bonũ cõuertat. xcvij.

ratiõe pharaõis ) ppłm di. xcviij.

H di:quo fit vt ð ma⸗
is ho

ↄmemoꝛatiõe cuiuſda bimẽbris. lxxxvj
Q caro boĩs moꝛtui i qbuſlibʒ ele⸗

deũ bũ facẽ ⁊ quũ ſinit mala fieri. xcv.
¶ Queſtio de dicto apli: ꝙ deus n 4
xecvj.
Qõ oipotẽtia dei malas hoiĩum vo

ge xc.
Qualr etià illi reſurgãt q maſſa per⸗

.

xciiijj.

Eõmẽdatio iudicij ði ſʒ aplm ĩ ob/

credut einas eẽ penas ipioꝝ.

Qualẽ opoꝛtuit pᷣus hoiem fieri vel
qualis poſtea futurus ſit. ciiij.
e nortelut⸗ qᷓ; ꝑdidit hõ ꝑ libeꝝ
1

bitriũ ⁊? q; ẽ accepturꝰ ꝑ graz. cv.
Qd gra 8 ſit vita et᷑na ᷣm aplʒ: ſtipẽ
diũ vo pcti moꝛs:⁊ ꝙ pᷣmus hõ ſuà po
tiꝰ q̃ʒ dei faciens volutatem de ipſo fa
cta ſitvoluntas dii. coyj.
er qᷓlẽ mediatoꝛẽ recõciliari opoꝛ

tebat gen? humanũ dooo. ccvij.
Qualiter ſe habebãt aĩie defũctoꝛum

an reſurrectionẽ. cviij.
De ſacriſicijs ⁊ elemoſynis q̃ ꝓ bap⸗
tiʒatis defunctis oĩbꝰofferüf. cix.
Quos fines hi ure ſint bonoꝝꝑ malo
rũq; due ciuitates pꝰ reſurrectionc.cx.
De his qͥ hũana miratõe cõmoti nõ
cxj.
Qð ꝑpetua ſit pena onatoꝝ quãuis
Diuer ſa qlitate ſcõꝝ ſic ⁊ iuſtoꝝ btitu⸗
do meriuis ĩiter ſe differt. cxij.
Qualis ex cõfeſſiõe fidei naſcat᷑ ſpes
ideliũ:ne qᷣs ĩ ſeipo ſpe hẽat. cxiij.
Quõ onica oro ſeptẽ petitiões cõti
tineat apud euãgeliſtã matheũ. cxiiij.
e qnq; petitionibꝰ apud lucã euã⸗
geliſtã a matheo nõ diſcrepatibꝰ. cxv.
¶ De excellẽtia charitatis:ſine qua ẽt
ui recte credit ac ſperat: non põt ad
beatitudinem peruenire. cxvj.
SDe quatuoꝛ differentijs hoĩs quem

ium volũtaiibꝰ bonã iple ipleaat ¶De

voluntatem ſuam.

malis que conueniunt. c.

ueniat aut nõ ↄueniãt oei volũcati ĩui

omines ſaluos fieri. cij.

nſuam. xcix.
6Der bonis volũtatibꝰhoĩum q̃ pleru
q; voluntati dei non conueniunt:⁊ de

quãtelibet ſint volũtates q̃ con

cta ſẽꝑ ſit dei volũtas. G.
Qualiter intelligat deus velle o6s

Nð pᷣſciꝰds pᷣmũ hoĩeʒ peccatuꝑ p/
ſtinauit bñ facere ð malo et. cuj.

.

deus gratia ſua de tenebꝛis ignorãtie
ad ſe vocare dignatur:qͥbus dei quoq;
pplłs oꝛdinatus d. CcCLxvij.
¶ò ĩ qualibʒ iſtaꝝ qᷓtuoꝛ velut etatuʒ
gr̃aʒ regeneratiõis hoĩeʒ occupauerit:
ibi remutũt᷑ pctaà:⁊ ꝙ qbuſdã grã tribu
at:vt oino ſub lege n f̃uiat. cxviij.
MMion obeſſe his qui per baptiſnum
iᷓ regenerati ſunt: ?⁊ mũdati nõdũ capa

ces ex hac vita diſcedunt: oum ſecũdũ

carnem viuerent. cxix

f————U— — — ———

i.

Epilogus operis.

Enchiridion.

referat᷑ ad colèdũ denʒz. Sed nihi è cõ

De charitate dei ? ꝓrimi ad quã oĩa

pcepta reſerunt᷑: ⁊ ð qlirate ei ĩ hoc ſe

culo ⁊ in futuro. cxx.

cxx j.
¶ Er libꝛo ſcdo: capite ſexageſimo ter

tio retractionẽ oiui Auguſtini.

¶ Scripſi ⁊ libꝛũ de fide ſpe ⁊ charita⸗
te cũ a me ad quẽ ſcriptũ ẽ poſtulaſſet
vt aliqð opuſculũ baberet meũ de ſuis

nina ſcriptura definit. Hic liber ſic inci
pit. Dici nõ põt dilectiſſime fili laurẽeti

Pini Auguſtini epi Dipponẽſis en⸗
chyridion ad laurẽtium. ꝓemium.

itione delecter: q;tũq;
te cnpiã eſſe ſapiẽtẽ. Nõ

b ſcłi?Nõne ſtultà fecit deꝰ ſapiẽtiaʒ
hbꝰmũdi: Sʒ ex eoꝝꝑ numero de qbꝰdi⸗
ctũ ẽ. Maltitudo ſapiẽtũ ſanitas ẽ oꝛ⸗
bis terrarũ.Et qles vult apłs fieri de qꝗͥ
bus or.Uolo aũt vos ſapiẽtes qͥdeʒ eẽ
in bono:ſimplices aut ĩ malo.
hoĩs ſapi i pietas.i.dei cultus bꝛeuiter
in ſcõ Job dicatur. ¶¶ Taplumm. .
Ominꝰaũt ſapia pietas c. Hẽſ

berc in libꝛo ſceĩ Job. Nã ibi le

git᷑ ꝙ ipſa ſapia vixerit hoĩ.Ec
ce pietas ẽ ſapĩia. Si aũt q̃ris quã dixe⸗
rit eo loco pietatẽ diſticiius in greco re
ꝑies theoſebiã qui ẽ dei cultus.Dr eni

grece pietas: ⁊ alit.i.euſebia: quo noĩe

nguiſicat bon cult : cuis 2 H peipue

eeupvy eopꝑ numero de quib⸗
Or. Ubi ſapiẽs:vbi ſcriba: vbi cõqſitoꝛ

modius illo noĩe quo euidẽter dei cul
tus expſſus ẽ:cũ qͥd eẽt hoĩs ſapĩa dice
ret᷑.Queriſne aliqͥd dici bꝛeuiꝰ: qͥ peris
a me vt bꝛeuiter magna dicant: An li⸗
bꝛo ipᷣʒʒ tibi foꝛtaſſe deñderaſ bꝛeuit᷑ aꝑi
ri atq; ĩ ſermonẽ colligi bꝛeuẽ: quon

mõ nit colẽdus deꝰ7 Quonãmo⸗
do ſit colendus deꝰ. ¶ Capitulũ.ij.

Peolẽdũ deũ: ꝓfecto dicturꝰ es
bꝛeui h ocm eſſe q; velles.Ac
deĩde petiturus ea tibi bꝛeuiter explica

ri q̃ ad ſingula tria iſta ꝑtineant. Quid

credendũ.ſ.qͥd ſperãdũ:qͥd amãduʒ ſit.
Qðò cũ fecero:ibi erũt oĩa illa:q̃ in epła
tua q̃renda poſuiſti.Cuius exẽplũ ſi ẽ
penes te:facile ẽ vt ea reuoluas ⁊ rele⸗
FasSe ũt nõ ẽ cõme noꝛãte me reco
as.
vł que vt ↄtineret popoſcerit. Ca iij

E eĩʒ tibi:vt ſeribis libꝛũ a me

ffieri:quẽ enchyridion vt dicũt
hHabeas: ⁊ de tuiſ manibꝰnõ re
cedat: æ ↄtinẽs poſtulata.iqd ſeqnduʒ
maxie qͥd ꝑꝑ diuerſas pꝛincipalit᷑ here
ſes ſit ſugi dũ ĩquãtũ rõ ꝓ religiõe cõ
tendat:vel qd ĩ rõne cũ fides ſit ſola ñ
ↄueniat:vel qͥd pᷣmũ qͥd vltimũ teneat
q̃ totiꝰ oiffinitõis ſũma ſit qð certu; p⸗

aũt oĩa q̃ reqͥris ꝓculdubio ſcies:diligẽ
ter ſciẽdo qͥd credi qͥd ſpari debeat qui
amari. Pec eiʒ maxie:ĩmo vo ſola in re
ligione ſeq̃nda ſunt. Pis qui ↄdicit aut
oĩo a xpᷣi noĩe alienꝰ ẽ:aui hereticꝰ.het
ſunt defendẽda rõne:q̃ vł a ſenſibꝰ coꝛ
poꝛis inchoata vel ab iĩtelligẽtia mẽtis
iuẽta.Que aũt nec coꝛpoꝛeo ſenſu exꝑ
ti ſumus nec mente aſieqͥ valuim aut

AQIc ſi midero: ſide ſpe charitate
manibꝰnõ receſſuꝝꝑ Qð genꝰ greci . T
chyridion vocant:vbi ſatis diligenti mi ¶
bi videoꝛ eſſe ↄplexus:qũo ſit colẽdus

deus:quã ſapiaʒ eẽ hoĩs vtiq; veraʒ di

Qualẽè ſibi libꝛũ fieri voluerit

pnũq; fidei catholice fundamẽtũ. Dec

8

valemeis ſine vlla dubitatõe credẽda

ſunt teſtib:a qᷣb ea 6 oiuina vocari iã

adinti⸗ lünias defendat᷑: opoſioꝛis vberioꝛiſq;
Sese etiã Puidere Poriaertit. De ooctrine c.q̃ vt hẽat᷑ nõ bꝛeui enchyri⸗
mitio fidei ⁊ pfectõe ſpẽi: dion maroc ipleri:̊ grãdi ſtudio pe
pꝛiũ fidei catholice fudamẽtuʒ. S a3 ctus accẽdi. Q ſymbolũ ⁊ dnica

dereticosn minetenus inuenitur. 34 ofo fidé ſe ⁊ ſpeʒ ⁊ charitatẽ c ene⸗ D
— 6 Ca. vj

Capitulum.iiij. 2 ant.
Uzʒ aür initio fidei:q̃ p dilectö Aʒ ecce tibi ẽ Gmbol 2 domi
nẽ opꝑat᷑ ibuta mẽs fuerit: con ι mnca ofo: qd bꝛeu uſ andit᷑ aut
tẽdit bñ viue do etiã ad ſpeciez legik: 7d faciliꝰ memoꝛie cõmẽdat: qꝛ
Paenire:vbi ẽ ſcis ⁊ ꝑfectis coꝛchibꝰ no eiʒ de pctõ grani ⁊ miſeris pᷣmebat ge
ta ineffabilis pulchantudo: cuins ple na n' baumanu: 2 Ol dinine e idigebat mificoꝛ
vino cẽ ſũ ma felicitas. Poc ẽ nimiru qd die:gr̃e dei ths des ait. Et erit
requiris: qd pꝛima qd vltimũ teneat: ein! oĩs ꝗᷣ ĩuocauerit nomẽ oñi ſaluꝰerit p
choari fide: teneri ſpe: pfici chartate. pter B onica oro. Sʒ aple cũ ad ipſam
Dec iã totius oiffuutõis ẽ ſũma.Certũ gr̃aʒ ↄ mẽdadã h ꝓppeticũ ↄmemoꝛaſ⸗
vero Ppꝛiũqʒ fidei catpolice fundamẽ ſet teſtimoniũ:tinuo ſubiecit: qũo ãt
tuũ ps eſt. Fudamẽtũ eni ĩ aliõ ait aao iĩnocabüũt ĩ quẽ nõ credider ppꝑ B ſym
ſtoluſ nemo põt pon ere pᷣrer id qð po bolũ bolü. In n his vuob tria illa intuere Fi
Rtũ ẽ: qõ eſt xpᷣe ihſ. Neq; hoc ib nega t ſpes At
dũ ẽ ppꝛi fan nda mnetu er fidei catholi fide eẽ nõ put ac ꝑ B 7 fides oꝛat: ꝓpte

crediderũt:
ritas ſine ſe ir

biſcü eẽ cõe. Si eĩi; diligent q a pmꝑg
tinet cogitẽtur: noi ten inenttur xpᷣs?

ce:qꝛ putari põt aliqbus heretic B5 ) rea qppe ocm̃ ẽ. quo ĩnocabũt ĩ quẽ nõ

vocari volũt:re vo ipᷣa nõẽ apud eos. Uig aut ſpari põt qò nõ credi
Qð oñdere nimis lõgũ e:qm ↄmemo⸗ fur: Poꝛ0 ct aliqd qò nõ ſpa
rãde ſt oẽs hereles:ſine ꝗqfuerũt: ſine qj ur credi põt. Quis naq; fideli
ſunt:ſue q́ᷓ potuerant eẽ ſub vocabulo penas nõ credit ipioꝝ: Nec ſpat tũ
xpᷣiano: ⁊ et qᷓ; ſit ̊ veꝑ ꝑ ſinglas qiq; Et qſqs eas iminere ſibi crediac fngaci
mõſtrãdũ. Qae diſputatio tã multoꝛi animi motu exhoꝝet:reutimere dĩ qᷓ;
E voln ninũ:vt ct ifinita videantur. ſpare. Que duo Lucan diſtĩguens ita
Quid ſit enchpridiõ qõ ſibi fieri ve cõplerus ait. Liceat ſpare timẽti. Non

lit: ⁊ q; laboꝛioſũ ſit ʒᷣ fidẽ ſpẽ charita ⸗/ aũt ab alio poeta qᷓ;uis melioꝛe ꝓpᷣe di

ALulas. i.qð manibus poſſit ad vtũtur exẽplo ad ondendã ĩpꝛopꝛid di
WR Magen quod armaria poſſit ctionẽ: ⁊ aiut. Spare dixit ꝓ timere Eſt
Snerare: dt igitur ad illa tria redeamus itaqʒ fides 2 malaꝑ reꝑ z bonaꝑ: q et
pq dirimus colẽdũ deũ:fidẽ ſpẽ chari bona credunt᷑ 2⁊ mala: ⁊ B fide bona ñ
tatẽ: facile ẽ vt dicat᷑ qd credenduʒ qd mala. Eſt et fides pᷣteritaꝑ rerũ ntinm
ſperãdũ:qᷣd amãdũ ſit. Sʒ quẽadmodũ 2 futurarũ.redimꝰ eni moꝛtui xpᷣm:

meruit ſeribtun 2leeta . : ea ne ber adauerſus eos qͥ oiuerdẽ ſetiũt vitas ca
ane! .

— — —

ar r fide= ſpes ? cha
E eẽ nõ 5poſſint: Gtis a
apõ quoſl bet hereticos: ꝗ ſe rpianos * d differat. Ca. vij.

5ſentiétib rädere. v. ctũ c. Pũc ego ſi potui tm ſpare doloꝛẽ.
. Uaũt encbyridion a obiſpo Deniqʒ nõnulli ĩ arte graͤma ica ybib.

==
—

Sopes aũt nõ niſ bonarũ reꝑ ẽ: nec niſ

as id pꝛeterit. Credimus ſedere ad de

neram patris quod nunc eſt: credimuſ

dentuꝝ ad iudicandũ quod futuꝝ eſt
Iteʒ fides ⁊ ſuaꝝ rerũ eſt ⁊ alienaꝝ.na

et ſe qq; credit aliqn eẽ cepiſſe:nec fu⸗

iſſe vtiq; ſempiternu: ⁊ alia atq; alia.
ec ſolũ de alijs hoĩbus multa qͥ ad
religionẽ ꝑtinẽt: veꝝ et ð agel credimꝰ

futurax: ⁊ ad eũ ptinẽtim: qeaꝝ ſpeʒ ge
Tere phibet᷑. Que cũ ita ſint:pꝑ bas ca
diſtiguẽda eru fides ab ſpe:ſicut voca⸗
balo ita rõnabi

fidei ſpeiq; cõe eſt. In epla quippe ad
hebꝛeos:qua teſte vñi ſunt illuſtres ca
tholice regule defenſoꝛes:fides eẽ dcã
ẽ cognitio reꝑ qͥ nõ vident᷑ quis qñ ſe

Iſcqq; nõ verbis: nõ teſtib: nõ deniq; vl

lis argumẽtis ſed pn‚tium reꝝ euidẽtie
credidiſſe. G ẽ fideʒ accõmodaſſe dicit.
Et nõ ita videt᷑ abſurdũ:vt recte rep:e⸗
hẽdebat᷑ in vbo eiq; oicat᷑. Uidiſti? Er

(Enchiridiõ.

Paulus ſidem que per – ope

iꝛĩa. Nlam qò⸗ ttinet
ad nõ videre ſine qᷓ credunt᷑ ſine qͥ ſpãt

ratur: appꝛobat atqʒ commendat: que
vtiqʒ ſine ſpe eſſe non poteſt. Pꝛoin de.
nec amoꝛ fine ſpe ẽ:nec ſine amoꝛe ſped
nec vtruũq; fint ſile.
AUQM1⁵ credlins fidei cbꝛiſtiane nõ
in naturis reꝑꝝ ſed in creatoꝛis boni
confittart. KCa. vu/
Uʒ ergo queritur qnid credi.⸗
duin fit ad quod religionem ꝑA
uineat: non rerum natura ira
nda eſt qu ũ ab eis quos
phyſicos greci vocant.
eſt quemadgmodum ab eiſdem: ſi ali
quid de vi et nmmero elementoꝛum de
motu atqʒ oꝛdine ⁊ deſectibus iy derũ
de figura celi de genenbus et naturis
animalium: frueticum: lapidum: fomi
um. fluminum: monnum:oe ſpatiis lo
coꝛum ⁊ tempomm:ve Fgnis imminé
tium tempeſtatum: ⁊2 alia texcenta te
bis rebus:quas illi inuenerunt vel iue
niſſe ſe exiſtimant: chꝛiſtianus ignozet

ſine amoꝛe eſſe non poteſt. Denidqʒ ait

apoſtolus ucobus. Et demones ce⸗ genitum: 2 ſpiruum ſanctum ab eedez
dunt ⁊ contremiſcũt:mec tamen ſperãt patre pꝛocedentem ſed vnuʒ eufidem

gonõ qedidiſi. In pntari põt nõ eſſe
cõſeqͥns: vt nõ videat᷑ res quecũqʒ cre

gnuia nec ipſ omnia inuenerunt tanto
excellentes ingenio,flagrantes ſtudio:
ditur. Sed melins hunc appellamus fi abundantes ocio:⁊ quædam bumana
dem quam oiuina eloquia vocuerunt coniectura inueftigantes: quedam ve
earum.ſ.rerum que non videntur. De ro biſtoꝛica experientia perſerutantes
ſpe quoqʒ ait apoſtolus. Spes que nõ et in eis que ſe inneniſſe gloꝛiantur:plu
videtur:non eſt ſpes:Quod enim videt ra opinantes potius q; cientes. Saſis
quis quid ſperatar. Si autem qò non eſt chꝛiſtiano rerum creataruʒ càs hue/
videmus:ſperamus per paiientiam ex celeſtium ⁊ terreſtrium: fine viſibilum
pectamus. Cum ergo bona futursa eẽe = inmi bilium: non ni bonitatem iĩtel

creduntur a nobis: nibil aliud: q́; ꝙ ligere creatoꝛis qui vnus ? verus ẽ de

ſperantur. Jam oe amoꝛe quid dicam] us: nullamqʒ eſſe naturam: que non
ſine quo fides nibil poteſt: Spes vero ant ipſe ſit ant ab ipſio: enm qʒ eſſe trini
tatem: patrem cilicet 2 filium a pare

del amant:ſed potius quod amamus qʒ ſpirunm patris 7 filj. :
vel ſperamus credendo vemurum efſſe Qualia bona ſint que a ſumms
foꝛmidant. Pꝛopter quod apoſtolus trinitate crenta ſunt. KKLap-ir.

B hac ſume ⁊ eilit᷑ et ĩmuta⸗
biliter bona trinitate creata ẽt
4 dia: 2 nec ſüme: nec eqliter nec
imutabilit bona:ſj iñ bona ét ſingula.
Simul vo vniuerſa valde bona: qꝛ ex
“ oibus cõſiſtit vniuerſitatis admirabiliſ
pulchatudo. Qualiter deus ma
la oꝛdinet:⁊ q̃ ſit diffinitio mali. Ca.x.
7 [ꝗqᷓ etiaʒ illud qo malũ or bñ
oꝛdinatũ ⁊ loco ſuo poſitum
eminẽtiꝰↄmẽdat bona: vt ma
gis placeàt ⁊ laudabilioꝛa ſint: oñ ↄpa

rant malis. Neq; eni deꝰ ops qðò etiaz

ifideles fatent᷑:rerũ cui ſũma ptãs: cuʒ
ſume bonus ſit. vllo modo ſineret mali
aliqᷣd cſſe ĩ ogibꝰſuis:niñ vlq; adeo eẽt
opᷣs ⁊ bonus: vt hbene facere ⁊ de malo
poſſet. Quid ẽ aũt aliud qð malũ dicit
niſi pꝛiuatio boni: Nã ſicut coꝛpoꝛibꝰ
aĩaliũ nibil ẽ aliud moꝛbis ⁊ vulneri
be affici:qᷓ; ſanitate pꝛiuari:neq; id agi
tur cũ adhibet᷑ curatio:vt mala illa q ĩ
erant.i.moꝛbi ac vulnera recedãt hĩc ⁊

alibi ſint:ſed vtiq; vt nõ ſint.nõ enĩ vl⸗

la ſubſtãtia:ſed carnalis ſubſtatie vitiũ
E vuln aut moꝛbi. Cuũ caro ſit ipſa ſub⸗
ſtatia: ꝓfecto aliquod bonũ ẽ:cui acci/
uut iſta mala.i pꝛiuatiões eins bõi:qðᷣ

dicit᷑ ſanitas/Ita etii ⁊ aĩaꝝ qᷣcũq; ſũt
vitia:natura liũ ſunt pꝛiuatões bonoꝝ.

Que cũ ſanaãtur nõ aliquo trãſferũtur
ſed ea qͥ ibi erãt nuſq; ñ in illa
ſanitate nõ erůt. G
naturas ſũmo bono factas: qͥbuſq; ex

cauũis et qualiter coꝛꝛuptio noceat inti

matur. Ga. xj.

Ature igit oẽs: qm naturaruʒ

Pꝛlus oium ſũme cõdito? bo⸗
7 nus e. bone ſüt. Sʒ qꝛ nõ ſicut
eaꝝ cõditoꝛ ſũme atq; ĩcõmutabiliter

bone ſunt: iõ ĩ eis ⁊ minui bonũ 2 au⸗
geri põt. Sed bonũ minni malũ ẽ:q;uiſ

Bonas eſſe oẽs

q;tũcunq; minuat: remaneat aliqd ne
ceſſe ẽ:ñ adhuc nutura cẽ:vñ nã ſit. Ne
q; eni ſi q̃liſcũq; aut q;tulacũq; nã ẽ cõ
ſumi bonũ:qð nã ẽ:ni ⁊ ipſa cõſuma–᷑
põt. Merito qppe nã ĩcoꝛꝛupta lauda
tur. Poꝝo ſi icoꝛꝛuptibilis ſit q̃ coꝛũ⸗
pi oĩo nõ poſſit:mlto ẽ pculdubio lau⸗
dabilioꝛ.Cũ vo conũpit᷑:iõ malũ ẽ eiuſ
coꝛuptõ: qꝛ eã q̃licũq; pᷣuat bono.Tã
ſi nullo bono pᷣuat nõ nocet:nocʒ aũt
agdimẽdo bonũ.Quadiu itaq; nã coꝛũ
pit ineſt ei bonũ qò pᷣnet. Ac ꝑ H̊ n na⸗
ture aliqd remanebit qð iã coꝛꝛũpi ne⸗
q̃at: ꝓfecto natura ĩcoꝝuptibilis erit: ?
ad hoc tã magnũ bonũ coꝛuptio non
pueniat. At ſi coꝝũpi non veſinet: nec
bonũ vtiq; bẽre oeñnet:quo eã poſſit
pꝛiuare coꝛuptio. Quam ſi penitus o
nq nulla erit. Quo circa bonum coꝛu
ptio cõſumere nõ põt:niſi ↄſumẽdo na
tura. Ois g natura bonũ ẽ magnum ſi
coꝛꝛupi nõ põc paruũ ſi põt.Negari tñ
bonũ es:niñ ſtulte atq; iperite pꝛſuſ nõ
põt:q̃ i coꝛuptõe ↄ umit᷑:nec ipa con⸗
ruptio remanebit nulla vbi eſſe poſſit
ſubſiſtente natura. 5 nullu poſ
ſit eẽ malũ:ſi nullũ ſit bonum:⁊ q: hBaſ
ſertio ſnie ꝓphetice nõ ſit ZↄꝛiaCa. xij
7LEꝑboc nullu ẽ qò dr maluz
ſi nullũ ſit bonũ:ſed bonn: oi
Lnmalo carẽs:ĩtegrũ ẽ. Cui vero
Hieſt malũ vitiatũ vel vitioſu, bonum ẽ
nec malũ vnq; põt eſſe vllũ:niſi vbi bo
nũ ẽ vllüũ. Un res mira cõficit᷑:vt qꝛ oia

.

—

natura inq;tuʒ natura: bonum ẽ nibil
aliud dici vi deat᷑: cũ vitioſa natura ma
la eſſe nꝗ or̃ niſ malũ eſſe:qð bonuʒ ẽ
nec malũ eẽ niñ qð bonũ eſi:qꝛ oĩs na
tura bonũ e: nec res aliqua mala eſſet
ſi res ipla q̃ͥ mala ẽ naura nõ eẽt. Nõ
igit᷑ põt eẽ malũ.nin aliqõ bonum:qð

tãqʒ cõſũpſerit:iõ nulluʒ bonũ lerit: ꝛ =

eum ðdici videatur abſurde:connexio tũ

ratiocinationis huiꝰ venit ĩeuitabiliter

nos cõpellit hec dicere. Et cauendum
ẽ ne ĩcidamꝰ ĩ illã ſniam ꝓpheticã:vbi
legit᷑. Ueh his qͥ dicũt ꝙ bonũ ẽ maluʒ
⁊T: ꝙ malũ ẽ bonũ:qͥ dicũt dulce amaꝝ
⁊ amaꝑꝝ oulce:q oñt tenebꝛas lucẽ:⁊ lu
cẽ tenebꝛas.Qò dñs ait. Malus hõ de
malo theſauro coꝛdis ſni pꝛofen mala.
Quid ẽ autem malus hõ niſi mala na⸗

tura:qꝛ hõ natura eſt: Pono ſi bõ ali

quod bonũ ẽ: qꝛ natura ẽ qͥd ẽ malꝰpõ
niſi malũ bonũ:Lamẽ cũ ouo iſta diſ⸗

cernimus:inuenimꝰ nec iõ malũ:qꝛ hõ

E: nec iõ bonũ:qꝛ iniquꝰ ẽ:ſed bonuʒ qꝛ
bõ maluʒ quia iniquus. Quiſquis igit
dicit malũ ẽ hominem eè:aut bonum ẽ
iniquũ eẽ ipſe ĩcidit ĩ ppheticã illam ſẽ
tentiã. Ueh his qui oicũt ꝙ bonũ ẽ ma
lũ:⁊ ꝙ malũ ẽ bonũ.oꝑ eni dei culpat
qð ẽ hõ:⁊ vitiũ hois laudat qðẽ iniqͥ
tas:ois ndq; nã et ſi vitioſa iquãtum
nã e.bona iquatũ vitioſa ẽ: mala eſt.
Mð i bonis ac malis ſibimet orijs dia
ecticoꝝ regula ðficiat: ⁊ quid ſit coꝛꝛu
ptio: ⁊ ꝙ ex bonis mala oꝛta ſint.C. xiij
Uapꝛopter ĩ his cõtrarijs que

ticoꝝ regula oficit: qua oicut nulli rei
duo ſimul ineſſe cõtraria. Nullus eniʒ
aer ſimul ⁊ tenebioſus ẽ ⁊ lucidus:nul
lus cibus aut potus ſimul dulcis eſt ⁊
amarus. lullum coꝛpſimul vbi albũ:
ibi ⁊ nigrũ. Nullũ ſimul vbi defoꝛme:
ibi ⁊ foꝛmoſũ.Et hoc ĩ multis ac pene ĩ
oĩbꝰ cõtrariis reperit᷑:vt in vna re ſunł
eẽ nõ poſſint.Cuũ aũt bona ⁊ mala nul
lus ambigat eſſe ↄtraria:nõ ſolũ ſimul
eẽ poſſũt:ſed ecia mala oĩno ſine bonis
⁊ niſi i bonis eẽ nõ poſſut: q;uis bona
ſine malis poſſint. Põt.n homo vel an

gelus non eſſe iniuſtus:iniuſtus autem

Enchiridion.

la ⁊ bona vocant᷑:illa diale

non poteſt eſſe niſ bomo vel angelus
Et bonum ꝙ homo: bonũ ꝙ angelus:

malum iniuſtus. Et hec duo cõtraria

ita ſimuil ſunt:vt ſi bonum nõ eſſet:ĩ qꝰ
malũ eſſet pꝛoꝛſus nec malũ eẽ potuiſſʒ
Quia nõ mõ vbi cõſiſteret:ſʒ vnde oꝛi⸗
ret᷑ coꝛuptio nõ haberet:niñ eſſʒ quod
coꝛũperet᷑.Qð niſ bonũ eẽt: nec coꝛũ
peret᷑:qm̃ nibil eſt alið coꝛuptio qᷓ; bo
ni exterminatio.Ex bonis igit᷑ mala oꝛ⸗
ta ſũt ⁊ niſ ĩ aliquibꝰ boms nõ ſüũt:nec
erat aliaſ vñ oꝛiret᷑ vlla mala natura:nã
ſi eẽt inq;tũ nã eẽt ꝓfecto bõa eẽt ⁊ aut
ĩcoꝛꝛuptibilis nã magnũ eẽt bonũ aut
natura etiã coꝛuptibilis nullo modo
eſſet niñ aliquod bonum:qð bonũ coꝛ
rumpendo:poſſet ei nocere coꝛꝛuptio.
Quõ ñ ſit Sriũ dnice ſnĩe:q̃ dicit ñ põt
arboꝛ bona fructus malos facere cum
onr mala ex bonis eẽ oꝛta /Cap.xiuiij.
Ed cum mala erx bonis oꝛta eẽ
dicim?: nõ putet᷑ hoc dñice ſẽ⸗
tẽtie refragrari q̃ dicit. Nõ po
oꝛ bona fructus malos facere.
nõ põt enim ſicut veritas dicit: colligi
vna de ſpinis:qꝛ non põt vna naſci de
ſpinis. Sed ex bona terra ⁊ vites naſci
poſſe videmus ⁊ ſpinas: ⁊ eodẽ modo
tãq; arboꝛ mala fructus bonoſ.i.opera
bona nõ põt facere voluntas mala. Sʒ
ex bona hominis natura oꝛiri volun⸗
tas ⁊ bona põt ⁊ mala. Nec fuit pꝛoꝛ⸗

ſus vnde pꝛimitꝰ oꝛiret᷑ volütas mala:

niſi ex angeli ⁊ hoĩs natura bona.Qõ
⁊ ipſe dñs eodem loco:vbi de arboꝛe:⁊
fructibus loquebat᷑ apertiſſime oſten⸗
dit. Ait enim aut facite arboꝛem bonaz
⁊ fructum eius bonum:aut facite arbo
rem malam ⁊ fructum eius malum.
Satis admonens ex arboꝛe quideʒz bo⸗
na malos aut ex mala bonos naſci fru
ctus non poſſe:ex ipa tñn tra cui loq̃bat᷑
6

„ 4 .
7 Aa ſen e „7 12* D „
5

traq; arboꝛ omripoſſe. Motine remum:?: nõ iremꝰ heũ̃ locũ vbi opiens
re ad beatitudinẽ ↄſequẽdã ſcire cãs in trãſnũ nr̃um donatiſtaꝝ manꝰ armata 1
mũdo coꝛpoꝛaliũ motionũ. ap.xv. ſubſedera:atq; ita factũ ẽ vt eo qno tẽ⸗ i
ANe cũ ita fint:qñ nobis maro debamꝰ ꝑ demũ circuitũ veniremꝰ: co⸗ hi
tmMnis ille oſus placet. SFelix qͥ po gnitiſq; indijs illoꝑ nos gratularemur n
Miuit reru cognoſcere cãs:ñ no⸗ erraſſe:atq; ĩde gras agerem do.Quis gi
is videat᷑ ad felicitatè cõſequẽdã per⸗ 5Oviatoꝛc ſic errãtẽ: ſic nõ errãti latrõi 6
tinere ſi ſciam cſs magnaꝝ ĩ mido coꝛ pponer dubitauerit:Et fotaſſe iõ apö ſt
poꝛaliũ motionũ:q̃ abditiſſimis nẽ ſini illũ ſũmũ poetã loquẽſ qͥda miſer ama 6
bus occultãt: vñ tremoꝛ terris: qua vi toꝛvt vidi ĩqt: v perij vt me malus ab n
maria alta tumeſcũt:obicibꝰruptis:rur ſtulit erroꝛ qiẽ erroꝛ bonꝰ qͥ nõ ſolnʒ
ſuſq; ĩ ſe pᷣa reſidãt:⁊ ceta biꝰ ſed bona nihil obſit veꝝ ẽt ꝓſit aliqd: ſʒ viligẽtiꝰ P
rũ ⁊ malaꝝ rex cãs noſce öbemꝰ. Et id oↄſiderata vitate: ũ nibil ſit alið errare:
pactenꝰ q̃tenꝰ eas boĩĩ hac vita erro⸗ qᷓ; ꝑ putare quod falſuʒ: falſũq; aõ
ribꝰ erũni q; pleniſſimaad eoſdẽ erroe veꝝ e: vl certũ hre ꝓ ĩcento icertũ ve ꝓ
res ? erũnas euadẽdas noſce concedi᷑ certo:ſiue falſũ ſiue ſit ver:id tã ſit in ſo⸗
Ad illꝗ qppe felicitatẽ tẽdẽdum ẽ: vbi aĩo defoꝛme atq; ĩdecẽs: qᷓ; pulchꝑ ac i
nulla qtiamur erũna nullo errore fal⸗ decop eẽ ſẽtim vł ĩ loquẽdo vł ĩ aſſen 66
lamur. lã ſi cẽe coꝛpoꝛaliũ motionuʒ tiẽdo: ẽ:nõ nõ: ꝓfecto 2 ob hoc ipʒe i⸗
noſrẽde nobis eènt: nullas magis no⸗ vita misa iſta qua viuimꝰ: ꝙ ei nõnũc̃ Hit
ſce qᷓ nre valitndinis deberemꝰ. um vt nõ amittaf: erroꝛ ẽ nrccſſe 200. Abſit i
eas vero ignoꝛãtes medicos q̃rimꝰ: qs ot tal ſit illa vita:vbi ẽ aĩe nfe ipa veri⸗
nõ videat: qð de ſecretis celi ⁊ fre nos tas vita:vbi nemo fallit: fallitur nemo. iĩ
latet q;ta ſit patiẽtia neſciẽdũ¶Diſpu Pic aüũt hoĩes fallũt atq; fallũt᷑:miſeri di
tatio qli᷑ erroꝛ caueri poſſit. ¶ Ca. xvj oꝛeſq; ſũt cũ mẽtiedo fallüt:q; cũ men⸗ ii
]ANM⅛htuies. n. erroꝛ qᷓ;ta poſſumus tiẽtibꝰ credẽdo fallüt: vſq;adeo tñ rõ⸗ S
Ntcura cauẽd ſit: nõ ſolũ ĩ maio nabilis nã refugit falſitatẽ:⁊ quatu põt
ibse ver èt ĩ minoꝛibꝰrebꝰnec deutat erroꝛes. vt falli nolint ẽt qci oͤ
ni rer norãtia poſſit errarinõ eſt tñ̃ amat fallere. Nõ.n. ſibi qͥ mẽtit ̃ era uu
ðſequẽs: vt cõtinuo erret qſqs alidd ne re: ſ aliũ ĩ erroꝛẽ mittere credẽtẽ ſbi: 2 uf
ſcit. ſz ql qs ſe etiſtimat ſcrre qð neſcit p ĩ ea qdẽ re ñ errat: quà medacio ↄtegit fin
vo dͤppe appꝛobat ſalſũ: q ẽ erroꝛie p⸗ ſi nouit ipe qͥd vep ſit: ſ in hoc fallit: w n
pꝛiũ. Ulerũtñ ĩ q̃ re qſq; erret inteſt plu putat ſibi ſuũ nõ obeſſe mẽdaciũ: cum i⸗
rimũ. Nã ĩ vna eadẽq; re ⁊ neſciẽti ſei magis facicti. q; patiẽti obſit oẽ peim.
ens: ? errãti nõ errãs recta rõe ppomt ¶Utrũ ad officiu hoĩs iuſtiſit aliqua/ de
In diuerſis aũt rebꝰ.i.cũ iſte ſciat alia: do mentiri. Lap.xvi. g
Iile alia ꝛ iſte vtilioꝛa ille minns vtilia. Erũ difficillima 2 latebꝛofſſi⸗ ſin
vłẽt noria: qs ſĩ eis q ille ſcit: ei pferat ma bic gig it qo: qua ia gra fan
neſciẽtẽ: St᷑ n.q̃dã q̃ neſcire: qᷓᷓ ſcire ſit dẽ libꝛũ cũ reſpondẽdi neceſſi⸗ n
meliꝰ. Itẽq; nõnullis errare ꝓfuit alis tas nos vrgeret abſoluimꝰ. Utx ad offi nn
quãdo:ſʒĩ via pedũ nã ĩ via meor. Na ciũ hoĩs iuſti ptineat aliqn mẽtiri: no⸗ in
nobiſipſio accidit vt ĩ quodã biuio falle nulli.n. eo vſq; ꝓgrediũt: vt ⁊ peierare: N
6 ᷑? 7◻ ſAre 73 rnle aA. F. s Alre
Cer gAE. , : = ſi S 24. S 1„ , 6 z n rrizabz 2.
r E u⸗ . ſnes re ſadn rnd
Gras ag“* fretr

dicit:qm id verum putat:qᷓ; qui mentie

⁊ de rebꝰad dei cultũ ꝑtinẽtibus ac de
nſa oei natura falſũ aliquid dicere nõ
nũqᷓ; bonũ piũq; opꝰ eẽ cõtẽdãt. Mi⸗
biat vr pctm eẽ quidẽ oẽ mẽdaciũ: ſed
multũ ĩtereſſe quo aĩo ⁊ quibꝰ de rebꝰ
quiſq; mẽtlat.Nõ n. ſic peccat ille qui
cõſulẽdi quõ ille qͥ nocedi volũtate mẽ
tit᷑. Paud vo im nocet:qͥ viatoꝛẽ mẽtiẽ
do ĩ diuerſũ iter mittit:qᷓtũ is qᷣ viã vite
mẽdacio fallẽdi deprauat. nemo ſane
mẽtiẽs iudicãdus ẽ:qui diẽ falſũ quod
putat veꝑ:qm̃ quatũ ĩ ipo e:ñ fallit ipe
ſz fallik. no itaq; mẽdacij: ſʒ aliqñ teme
ritatis arguẽdus é: qui falſa ĩcautiꝰcre
gita ꝓ veris hʒ. Potiuſq; eõrio q;tuʒ in
ipo ẽ:mẽtit᷑ ille:qͥ dic veꝑ:qð putat fal⸗
ſũ. Quãtũ.n. ad aĩum eiꝰ attinet: qꝛnõ
qað ſetit hoc dicit:nõ veꝝ diẽ q̃ʒuis veꝝ
ĩuẽiat᷑ eẽ qð dicit.nec vllo mõ liber ẽ a
mẽdacio: iés veꝑ loqᷣtſciẽs ãt
volũtate mẽtit᷑.non ↄſideratis itacq; re
bus ipſis de quibꝰ aliquid dr̃ ſed ſola ĩ⸗
tetiõe dicẽtis: melioꝛ qui neſciẽs falſũ

di aium ſciẽs gerit neſciẽs veꝝ eẽ qõ di
cit. Ille nãq; aliud nõ hʒ ĩ aio aliud in
vbo:huicvo qualecũq; per ſeipᷣm ſir qð
ab eo of̃ aliud tũ clauſũ ĩ pectoꝛe aliò ĩ
ligua pꝓmptũẽ: qð malũ ẽ ppꝛi mẽtiẽ
tis. In ipſaꝑ auũt qͥ dñ̃r ↄſideratiõe reꝑ:

tm̃ intereſt qna ĩ re quiſq; fallatur ſiue

mentiat᷑: vt cũ falliq; mẽt iri minus ſit
malu quãtum ptmet ad hoĩes volunta
tẽ. Ln lõge tollerabiliꝰ ſi ĩ his qͥa reli⸗
glõe ſunt ſe iuncta mentiri:qᷓ; in his ſi⸗
ne quoꝝ fide vel noticia deꝰ coliñ põt
fallivt i pluribꝰa pquirẽte lucidius iue
ſtigabit.Qõð vt illuſtret exemplis:intu

eamur quale ſit. Si quiſpiam dum mẽ
tuur: viuere nunciat aliquem moꝛtuuz f.

⁊ alius dum fallitur: credat iterum ipᷣʒ
poſt quelibet longa tempoꝛa moꝛitug

irmr, nrE he, sn, en

Cerce 11

nonne illo modo mentiri:q; iſto modo
falli incomparabiliter pꝛeſtat: Multo
q; miuoꝛis mali eſt nullum erroreʒ ali
quem inducere: q; in iſtum ab aliquo
iduci: Quibꝰi rebꝰfallamur.C. xvuij
quibuſdam ergo rebus ina
gno:in quibuſdà paruo:ĩ quio
buſdam nullo malo: in quibuſ
dam etirm non nullo bono fallimur:
nam magno malo fallitur homo: cum/
hoc non credit:qð ad vitam ducit eier

nam:vel credit:qð ad moꝛtem ducit et᷑

nam. Paruo autem malo falluur: qui
falſum pꝛo vo appꝛobãdo incidit in ali
quas moleſtias tempoꝛales: quibus tũ
adhibita fideli patiẽtia couuertit eas in
vſũ bonuʒ veluti ſi quiſqᷓ; bonuʒ boĩem
putãdo qui malꝰ ẽ:aliquid ab eo patia
tur mali.Qui vo malum hoĩem ita bo⸗
num credu vt nil ab eo patiatur mali:
nullo mõ fallit᷑:nec ĩ eo cadit illa pphe
tica deteſtatio. Ueh his qui dñt ꝙ ma
lum ẽ bonum. Ipſis.n.de rebus quibꝰ
bies mali ſunt:nõ de hoibꝰ dem intel
ligẽdum ẽ:vñ qui adulterium dicit bo⸗
num:recte arguit᷑ illa voce ꝓpphetica.
Qui vo ipᷣm hoiem oicit bonum:quem
putat caſtum ⁊ neſcit adulterum nõ in
doctria reꝑ bonaꝑ ⁊ malaꝑ:ied ioccul
tis humanoꝝ fallit moꝑ:vocas hoiem
bonum:in quo putaeſſe quod eſſe no
uit bonum: ⁊ dicens malum adulterũ
⁊ bonũ caſtum. Sed hũc bonũ dicena
neſciẽdo adulterum eſſe illum malum
neſciẽdo caſtũ. Poꝛꝛo ſi ꝑ erroꝛẽ euas
dit quiſq; ꝑnitiẽ:ſiẽ ſupꝑiꝰ dixi nobis in
itinere ↄtigiſſe:ẽt aliquid boni hoĩ erro
re ↄfert᷑: ied cũ dico ĩ quibuſda rebus

nllo malo aliquẽ velnõnullo ẽt bono

alli: nõ ipᷣm errorẽ dico nullũ malum
vel non nullum bonüũ:ſed malum quo
nõ venit᷑ vel bonum quo venit erran⸗
8 ¹

7 . , 46 — 64 Arrn*
*

Enchiridiõ

do.i.ex ipᷣo erroꝛe qͥd non eneniat vel
quid ꝓueniat. Nã ipᷣe ꝑ ſeipʒ erroꝛ aut
magnũ i re magna:aut paruũ i re par⸗
ua:iñ ſꝑ ẽ malu.Quis.n.niſi errãs ma⸗
lũ neget appꝛobare falſa ꝓ veris: aut ĩ⸗
pꝛobare vera ꝓ falſis:aut hĩe ĩcerta ꝓ
certis vel certa pꝛo incertis: Sed aliud
ẽ malũ hoiem putare qͥ bonuſ ẽ:qð eſt
erroꝛis:⁊ aliud ẽ ex hoc malo aliud ma
lũ nõ pati:ſi nihil noceat hõ malus qui
eſſe putatur bonuſ.Itẽq; aliud ẽ ipam
viã putare q̃ͥ nõ ẽ ipa:⁊ aliud ẽ ex h er
roris malo aliquid boni conſequi: ve⸗
lut ẽ ab ĩſidijs maloꝝ hoĩum liberari.

—

An peccata dicenda ſint cum quis

de malo homine bene ſentit: vel veriſ⸗

milibus fallitrr. (Tap. xix
Eſcio ſane:vtrũ etiaʒ eiuſmodi
erroꝛ ſii: cũ bõ de malo homie

aut ꝓ eis q ꝑ ſẽſus coꝛpoꝛis capimꝰ oc
currunt fimilia: q̃ ſpũ taq; coꝛpoꝛe: aut
coꝛpoꝛe tãq; ſpũ ſetiunt᷑. Qualẽ ſe pu⸗
tabat eẽ apoſtolus petrus:qñn exiſtima
bat ſe viſũ videre repẽte de clauſtris et
Finculis ꝑ angelum liberatus. Aut in
ipfis rebus cõꝛpoꝛeis leue putat᷑ eẽ qð
aſpeꝑ ẽ:aut olłce qð amaꝑ:bñn olere qð
putridũ ẽ:auitonare cũ rheda tranſit:
aut illũ eẽ hoĩem cũ alius ſit: qñ douo ſi
bi ſimillimi ſunt:qð ĩ geminis ſepe con
ringit. Un au ille. Gratuſq; parẽtibus
error: ⁊ cetera:talia ẽt peccata dicenda
ſunt:/Hec qõ nodoſiſſina:q̃ hoĩies acu
tiſſimos achademicos toꝛſi:: nüc mihi
enodãda ſuſpecta ẽ:vtꝝ eliqͥd ðbeat ſa

piẽs appꝛobare ne icidat ĩ erroꝛẽ ſi pꝛo

veris appꝛobauerit falſa cũ oĩa ſiẽ̃ affir
mãt: vel occulta ſint vel incerta. Unde
tria ↄfeci volumina ĩ initio ↄuerſonis
mce: ne ipedimẽto nobis eẽnt:q̃ tãq; ĩ
Ooſtio ↄdicebãt.Et vliq; fuerat remouẽ

4

bene ſentit: qualis ſit neſciens

da lueniẽde deſperatio veritatiſ:q illoꝝ
videt᷑ argumẽtationibꝰ roboꝛari.Ap
illos g erroꝛ oĩs putat᷑ eẽ pctm qð vita
ri nõ poſſit cõtẽdũt:niſi oĩs uſpedatur
aſſeno. Errare qppe dicut cũ qſde aſſe

tit ĩcertis: nibilq; certũ ee i bolum viſu

ꝓpter ĩdiſcretã nimilitudint᷑. Salſi eti
ſi qͥd videt᷑ foꝛte ſit veꝝ. Accutiſſimis ꝗͥ
dẽ ſi ĩpudẽtiſſimis cõflictationib diſ⸗
putãt. Apud nos aũt iuſtus ex fide vi⸗
uit. At ſi tollat᷑ aſſẽſio ⁊ fides tollitur:

qꝛ ſine aſſenõe nipil credit᷑.Et ſũt vera

q́;uis nõ videãt: q niſ credât᷑ ad vitam

beata:qͥ nõ niſ eterna e:nõ põt ꝑueniri
Cũ iſtis vo viꝑ loqͥ debem ignoro qͥñ

victuros ĩ eternũ:ſj ĩ pntia ſe viuere ne⸗

ſciut: Immo neſcire le dicũt qð ſe ſcire
negare nõ poſſut. Neq;.n.qſq; ſinit᷑ ne
ſcire ſe uinere:qñũ quidẽ ſi viuu nõ põt
aliqd vel neſcire qi non ſolum ſcire
veruʒ etiã neicire nin viuẽtis ẽ. Sʒ vide
licet nõ aſſentiẽdo ꝙ viuãt: cauere ſibi
videt erroré: cũ eti errãdo cõuincant

viuere: qm nõ põt qñ viuit errare. Siẽ
ergo nos viuere nõ ſolũ veꝑ:ſz et certu
&ta vera ⁊ certa ſũt multa:qᷣbꝰnõ aſſe
tiri abſit:vt ſapia potiꝰ qᷓ; demẽtia no⸗
mindãda fit. ¶¶ Qmb i reb errãtes nõ

peccemus:quãuis ad bui virg miſenias

Erroꝛ pertineat. & Cap xx.
q̃buſdã at rebꝰ nihil inteſt

ne putẽt᷑:an falſa. In his errare.i.aliud
ꝓ alio putare:nõ arbitradũ ẽ eẽ pctim.
Aut ſi ẽ nimiũ ẽ atq; leuiſſimũ.Poſtre
mo q̃lecũq; illò ⁊ q;tũq; ſit ad illã vis
nõ ꝑꝛinet:q imꝰad deu. Que via fides ẽ
xpi: q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑: neq; enim ab
hac via deuiabat apoſtolus petrus:qn
ſe exiſtimans viſum videre aliud ꝓ alio

ſic putabat. Ut a coꝛpoꝛum imaginib⸗

— — —

d capeſẽdũ dei regnũ:vtru m
credãt᷑ an nõ: vel vtrũ vera ſiue ſint ſi⸗

—— ——— —

——

lr

P
drin
ur
ie
ſteii
nnid
Ne
ſnn
Ann
a
kam
en
coc
ge ne
deſen
ſin⸗
Nno
nn ſ

ĩ quib ſe eſſe arbitrabatur:vera in qᷣbꝰ
erat:coꝛpoꝛa non dignoſceret niſ cuʒ
ab illo angelus ꝑ quẽ fuerat liberatus
abſceſſit. Ab hac via nõ deuiabat iacob
patriarcha:qñ viuẽtẽ filiũ a beſtia cre⸗
debat occiſũ.In his atq; brꝰ falſitatibꝰ
ſalua fiõ q̃ ĩ deũ nobis ẽ fallimur ⁊ via
nõ relicta q̃ ad illũ nos ducit erramus.
Qui erroꝛes ẽt ñ pctã nõ ſũt:tñ ĩ malis
huiꝰ vite depntãdi ſũt.Que ita ſubiecta
ẽ vanitati:vt appꝛobẽtur hic falſa ꝓ ve
ris:reſpuant᷑ vera ꝓ falſis:incerta tene

Enchiridion.

ganda: nec ideo peccatum negabitur ta
le adulteriũ. Si aũt merito nobis placʒ
caſtitas:quid queſo offendit veritas: vt

ꝓpter alienam vtilitatẽ illa nõ violetur
adulterãdo:⁊ violet᷑ iſta mẽtiẽdo⸗ſNõ

iõ mendaciũ poterit aliquãdo laudani:
2 nõnũqᷓ; ꝓ ſalute quoꝛũdã mẽtimur
Peccatũ ergo e:ſʒ veniale:qð beniuolẽ
tia excuſat: ⁊ iõ fallacia dãnat. Pluri⸗
mũ quippe ad bonũ ꝓfeciſſe hoĩes qͥũ
niſi ꝓ ſalute hoĩs mẽtiũt᷑:nõ ẽ negãdũ
ſed i eoꝝ tali ꝓfectu merito laudat᷑ vel

ant pꝛo certis.Quãauis n.hec ab ea fide etiã tẽpoꝛalit᷑ remunerat᷑ beniuolẽtia
abſint:ꝑ quã ad verã certãq; atq; etera nõ fallacia:q̃ vt agnoſcat᷑ ſatis ẽ:nõ vt

nã bitudinẽ tẽdimꝰ:ab ea tñ miſeria ñ

abſũ:ĩ qua adhuc ſumꝰnullomõ quip
pe falleremur ĩ aliquo vel aĩ vel coꝛpo/
risſe ſu:ſi iã vera illa atq; pfecta felicita
¶ Nuaõ ſit pctm oẽ mẽda

te frueremur

nõ niſ ꝓ ſalute hoĩuʒ mẽtiũt. Cap.xxj.

—

G ciũ vx q̃lit᷑ ẽt illi licet venialit᷑ peccẽt:qͥ

OQuo aũt oẽ mẽdaciũ iõ

— -—

dũ ẽ eẽ pcim qꝛ hõ nõ ſolũ qñ

veꝝ ſit ſiue putet᷑ ⁊ ñ ſi.Oĩs qui nititur

—.—

ʒ id qð aĩo ſentit:loquit᷑ volũtate fallẽ

di.Et vtiq; vᷣba ꝓpterea ſũt ĩſtituta: nõ
ꝑ que ſe iuicẽ hoĩes fallãt: ſed ꝑ que in
alteriꝰ quiſq; notitiã cogitatiões ſuas

ꝑferat. Uerbis igit᷑ vti ad fallaciã n adpoſteay
qð inſtituta ſũt peccatũ ẽ ꝙlec iõ vllu, vl q bic mala ſequuta ſunt. axrii.
ia b

mẽdaciũ putãdũ ẽ nõ eẽ peccatũ:quia

poſſumuſ aliqñ alicui pdeſſe mẽtiẽdo.
Poſſumꝰ.n.⁊ furãdo aliqũ pꝛodeſſe:’n..

pauꝑ cui palã oat᷑ ſẽtit cõmodum:⁊ di
ues cui clam tollit᷑ nõ ſẽtit ĩcõmodum
Nec iõ tale furtũ quiſqᷓ; dixerit non eẽ
peccatũ Poſſumꝰ⁊ adulterãdo:ſi aliq̃
niſi ad hoc ei cõſẽtiat᷑ appareat aman
do moꝛitura:⁊ ni vixerit penitẽdo pur⸗

rerum

ſcit qͥd veꝝ ſit:ſʒ et ſi q errat ꝰ
allit: ſicut hõ hoc debet loqui. Sẽpꝑ.n.
hõ debet loqui ſicut aĩo gerit:ſiue ilõ

2

1

Et pᷣdicet᷑. Maxime ĩ heredibꝰ teſtamẽ
ti noui:quibꝰor.Sit ĩ oꝛe vro:ẽ ẽ᷑:nõ ñ.
Qð.n.ampliꝰ ẽ a malo ẽ:ꝑꝑ qð malũ:
Qꝛ ſubꝛiꝑe ĩ hac moꝛtalitate nõ deſinit
Etiã ipſi coheredes xpᷣi di i
nobis ðbita nr̃a. ebona
⁊ qui malarum. ap. xxij.
JIs itaq; ꝓ hui bꝛeuitatis necei
tate tractatis: quoniã cãe co
gnoſcẽde ſũt re bonaꝝ ⁊ ma
lax: qu ia q̃ nos ꝑducat ad regnuʒ
vbi erit vita ſine moꝛte:ſine erroꝛe veru⸗
tas:ſine pturbatiõe felicitas neqᷓ; ou⸗
bitare debemꝰ rerũ que ad nos ꝑtinent

HS

bonaꝑ cam nõ eẽ:niñ bonitatẽ dei: ma

—

ni mutabilis volũtatẽ:pᷣus angeli:hoĩs
ſit creature rõnabil malũ

Oc pᷣmũ eſt creature rõnabilis
malũ.i.pᷣma pᷣuatio boni: dein
e etiam iam volentibus ſubi⸗
noꝛantia rerum agendarum ?
concupiſcentia noxiarum:quibꝰ comi⸗

tes ſubitrarũt erroꝛ ⁊ doloꝛ:q̃ duo mas?⸗

la qñ ĩminentia ſentiuntur: ea fugiẽtis
animi motus vocatur metꝰ. Poꝛꝛo ani
mus cum adipiſcitur concupita: q;uis

.
l f mieſ 4
iEE
„ S G . al „2 .

2

—2

pernitioſa ⁊ inania:qm̃ id erroꝛe nõ ſè⸗
tit vel delectatione moꝛbida vincit᷑:vel
vana ẽt letitia vẽtillat᷑.Ex his moꝛboꝝ
nõ vbertatis ſʒ ĩdigẽtie tãq; fõtibꝰ ois

miſeria nature rationalis emanat.
8 ſuis malis rõnał nã btitudinis
titũ nõ amiſerit: ⁊ bõ hẽat penã
TPpꝛnam

coꝛpoꝛis moꝛtem.Cap. xxuij.
Ue tñ natura ĩ malis ſuis ñ po
nit amittere beatuudinis ape
Litũ. Ueꝑx hec oĩa mala ſunt et
ium ? angeloꝑ: ꝓ ſua malicia domi
ni iuſticia danatoꝝ. Sʒ bõ hʒ ⁊ penam
ꝓpꝛiam:q̃ ẽt coꝛpoꝛiſmoꝛte puniuꝰ eſt.
Moꝛtis qiuppe ſuppliciũ oñs ei cõmi⸗
natus fuerat ſi peccaret:ſic eũ remune⸗
rãs libero arbitrio:vt mũ regeret ĩperio
terreret exitio. Atq; ĩ paradiſi felicitate
tacz ombe vite: vñ iuſticia cuſtodita
i melioꝛa cõſcẽderet collocanit.
OQ peccatum adam oꝛiginaliter in
poſleros tranſierit.
Inc poſt petm̃ exu

ect Rir⸗

ſfle:tdãq; ĩ radice viciauerat: pe/
la moꝛtis ⁊ dãnatiõiſ obſtrinxit: vt qͥc
d ꝓlis ex illo ⁊ ſimul dãnata ꝑ quaʒ
peccauerat cõiuge ꝑ carnalẽ ↄcupiſcẽ/
tiã:ĩ qua ĩobediẽtie pena ſimul retribu
ta ẽ naſceref᷑ traheret oꝛiginale peccatũ,
quo traheret᷑ ꝑ errores doloꝛeſq; diuer
ſos ad illud extremũ cũ deſertoꝛibꝰ an⸗/
gelis viciatoꝛibꝰ ⁊ poſſeſſoꝛibꝰ ⁊ cõloꝛ
tibꝰ ſuis ſine fine ſuppliciũ:ſic punum
boĩem peccatũ itrauit ĩ mũdũ:⁊ ꝑ bec
catũ moꝛ ĩ oẽs hoĩes ptraſiuit:in quo
oẽs peccanerũt. Muũdu quippe appel/
lauit e apls vniuerſũ gen huma
nũQualr huũani gener maſſa ex ira
dei iacebat i malis:luẽs cũ deſertoꝛibꝰ
angelis iuſtiſſimas penae manente in
eis bonitate creatoꝛis. ¶Eap. xxvj. .

Htg, pens per antos neles

pẽ quoq; ſuã:quã peccãdo in

ſtraret.

La ergo res ſe hʒ. Jacebat ĩ ma
lis:vlł ẽt voluebat᷑: ⁊ de malis
i mala, pꝛecipitabat᷑ totiꝰ hũa⸗
ni generis maſſa danata ⁊ adiũcta par
ti eoꝝ qͥ peccauerãt angeloꝝ:luebat im
pie deſertionis vigniſſimas penas. Ad
irã qppe ði ꝑtinet iuſtã qᷣcqͥd ceca ⁊ in⸗
domita ↄcupiſcẽtia faciũt libeter mali⸗
⁊ qcqd manifeſtis aptiſq; penis patiũt᷑
inuiti. Nõ ſane creatoꝛis deſiſtẽte bo⸗
nitate ⁊ malis ãgelis ſubminiſtrare ni⸗
tã viuacẽq; potẽtiã. Que ſubminiſtra⸗
tio ſi auferat᷑ ĩteribũt:⁊ boiuʒ q;uis de
ꝓpagine viciata naſcẽtiũ:foꝛmare ſemi
na ⁊ aĩare ac oꝛdinare mẽbꝛa ꝑ ipᷣoruʒ

etates:pꝑ locoꝝ ſpacia: vegetare ſenſus:
alimẽta dona:e. Meliꝰ.n.iudicauit de

malis bona facere:q; mala nulla eẽ ꝑ⸗
mittere. Et ſiqdẽ ĩ meliꝰ hoĩum refoꝛ/
mationẽ nullã ꝓrſus eẽ voluiſſet:ſ im
pioꝝ nulla ẽ ãgeloꝝ nõne merito fieret

2

vt natura q̃ deũ deſeruit:q̃ pceptum ſui

creatoꝛis qð cuſtodire facillime poſſet:
ſua male vtẽs ptãte calcauit atq; tran⸗
ſgreſſa ẽ:que ſui ĩ ſe creatoꝛis imaginè
ab eiꝰ lumine cõtumacit᷑ auerſa viola⸗
uit:q̃ ſalubꝛẽ ſeruitutẽ ab ei legibꝰ ma
le vtẽs libero abrupit arbitrio:vniuer⸗

ſa ĩ eternũ deſereret᷑:⁊ ꝓ ſuo merito pe

nã pẽderet ſẽpiternã: Plane ita face⸗
ret ſi tm iuſtus nõ etiã miſericoꝛs eſſet

ſuãq; idebitã miſericoꝛdiã multo eui⸗/
otiꝰ liberatione mõ/⸗

dentiꝰ i igign

. ð qbuſdã angel cadẽtibus
p ſuꝑbia reſidui certiſſimã ꝑpetue bea⸗
itudinis ſtabilitatẽ acceperũt. C. xxvij.
INgelis igit᷑ aliqbꝰ ipia ſuꝑbia
de lerẽtibꝰ den: 2 ĩ huius aeris
imaã caligineʒ de ſupna celeſti
itatiõe deiectis:reſiduꝰ numer ange

oꝝ ĩ eterna cũ deo biĩtudine ⁊ ſcĩtate
ꝑmanſit. Necq;.n.ex vno angelo lapſo

, . e-Arer t

Dð Enchiridiõ

atq; dãnato ceteri ꝓpagati ſũt: vt eos /
ſicut poĩes oꝛiginale malũ obnoxie ſuc⸗

ceſſiõis vinculis obligaret:atq; vniuer⸗
ſos traheret ad debitas penas:ſed eo qͥ

diabolus fcũs ẽ: cũ iocijs ĩpietatis ela⸗

to ⁊ ipᷣa cũ eis elatiõe ꝓſtrato:cet᷑i pia

obediẽtia dño coheſerut:accipiẽteſ etiãſ

qð illi nõ babuerũt:certà ſciẽtiã q eſſet
de ſua ſempit᷑na ⁊ nũqᷓ; caſura ſtabili⸗
tate ſecuri. Placuit itaq; vniuerſitatis
creatoꝛi atq; moderatoꝛi deo: vt qm̃ ñ
tota multitudo ageloꝝ deũ deſerendo
ꝑierat:eaq; ꝑierat ĩ ꝑpetua dãnatiõe re

maneret:q̃ aũt cũ deo illa deſerete ꝑſti/

ra felicitate ſecura gauderetQò nu⸗

mDer bonoꝝ angeloꝝ qͥ diminut pꝰ
ruinã maloꝝ ex hoĩb ſuppleat᷑: ⁊ l h
numerus deo ſit notus.i Cap. xxviij.

Lia vo creatura rõnalis q̃ ho
minib“ erat, qm̃ peccatis atc;
ſuppliciis ⁊ oꝛiginalibꝰ 2 ꝓppis
ota pierat:ex eiꝰ parte reparata: ꝙ an⸗
gelice ſocietati ruina illa diabolica mi⸗
nuerat:ſupplerʒ. HPHoc ꝓmiſſũ ẽ reſurgẽ
tipꝰ ſcĩs:ꝙ erũt eq̃les ãgelis dei. Jtaq;
ſupꝑna illa hierm mater nr̃a ciuitas i
nulla ciuiũ ſuoꝝ numeroſitate frauda⸗

bit᷑: j vberioꝛe et copia foꝛſan regnabit
Necq;. n. numeꝝ aut ſcõꝝ hoium aut ĩ⸗

mũdoꝝ demonũ nouimꝰ: ĩ quoꝝ locuʒ
ſuccedẽtes filij ſcẽ mr̃is q̃ ſterilis appa⸗
rebat ĩ fris ea pace de q̃ illi ceciderant:
ſine vllo tẽpoꝛis termino pmanebunt.

Sʒ illoꝝꝑ ciuiũ numerꝰ:ſiue qͥẽ ſiue qui

futurꝰ ẽ ĩ cõtẽplatiõe ẽ eiꝰ artificis:qu
vocat ea qͥ ñ ſũt tãqᷓ; ea qͥ ſũt:atq; ĩ mẽ/
ſura ⁊ numero ⁊ pondere cuncta diſ/
ponit. ¶ Hõ nõ ꝓpis meritis nec per
liberum arbitrium:ſed per filium dei li
berari poſſit bumanum.
KLapitulum. xxix.

— 4 . ’: d e
„* . 2
( 5 ae& „, ——— * * —22 ?
.
4 4

terent fi

vlr⸗ . ——— 44. ja .
1

Frum hec pars generis huma
n cui liberationeʒ ðs regnũq;
ꝓmiſit eternũ:nũquid meruis

ũ ſuoꝝ reparari põt: Abſit. Quid.n.

oꝑat᷑ ꝑditꝰ:niñi qn fuerit a ꝑditiõe libe⸗
ratus? Nũquid libero volũtatis arbi⸗

trio: Abſit. Nam libero arbitrio male
vtens homo ⁊ ſe perdidi ⁊ ipſum. Si⸗
cut enim qui ſe occidit vtiq; viuendo
le occidit: ſed ſe occidendo non viuit
nec ſeipᷣm poterit reſuſcitare:ita cum li
bero peccaret᷑ arbitrio:victoꝛe pecca o
amiſſũ ẽ et libeꝝ arbitriũ. A quo.n. qͥs
deuict :huic ⁊ ᷣuꝰ addictus ẽ᷑. Petri
certe apliẽ iſta ſnĩa: q̃ cũ vera ſi::qualii
queſo põt ſerui addicti eẽ libertas: niſ

R

qn eũ peccare ðᷣlectat: liberalit᷑.n. Snit

q̃ ſui oni volũtatẽ libent᷑ faẽ. Ac ꝑ Hͥ ad
peccãdũ liber ẽ:dq pcti fuꝰc᷑. Unde ad
iuſte ſaciẽdũ liber nõ erit: niñ a pecca⸗
to liberatꝰ eẽ iuſticie ceperit uus. JPha

—

ẽ vera libertas ꝑp recti faciendi letici

ed iſta libertas ad benefaciédũ: vnõᷣ
erit hboĩ addicto ⁊ vẽdito: niñ redimat
ille cuiꝰ illa vox ẽ. Si vos filiꝰ liberaue

rit:tunc vere liberi eritis: Qð anteqᷓ fis⸗

eri ĩ hoĩe incipiat:quõ qᷣſq; de libero ar
bitrio ĩ bono gliabit᷑ oꝑe: q nõdũ liber
eſt ad oꝑãdũ bene: niſi ſe vana ſuꝑbia

2*

ſalui facti eſtis per fidem.

A ? pia ſeruit ꝑp pcepti obediẽtis

ertollat: quã cohibet apłs dicens. Gfa

Q etiam fidem a qua bona opera

cipiunt gratia tribuat. ¶/Cap. xxx.

ne ipſã ſibi ſalteʒ fidem ſic

rrogarent: vt nõ intelligerẽt

miĩaʒ ↄſecutũ:

dininit? eſſe vonatã:ſicut iſdeʒ
alio loco ſe dicit: vt fidelis eſſet
B quoqᷓ; adinxit arq; ait.

Et hoc nõ ex nobiſ:ſed dei donũ ẽ.Nõ

ex oꝑib:ne foꝛte q extollat.Et ne pu
libusbona oe futura opera
. g üif

rurſus adiecit. Ipſi.n. ſumus figmètuʒ
creati ĩ rpᷣo ieſu ĩ oꝑibus bonis:qͥ pᷣpa⸗
rauit ðs: vt ĩ illis äbulemꝰ.Lũc g effici
murr ve liberi: cũ deus nos fingit.i. foꝛ⸗
mat ⁊ creat:nõ vt hoĩes:qð iã fecit:ſed
vt boni boĩes ſimus:qð nũc gra ſua fa
cit:vt ſimꝰ ĩ xpo ieſu noua creatura:ſᷣm
gõ dcm c. Coꝛ mũduʒ crea ĩme deus.
Neq; enĩ coꝛ eiꝰ quatũ ꝑtinet ad nãm
coꝛdis humani:nõ iã creauerat deus.
Qõ de opat᷑ ĩ nobis velle ⁊ pfice
re ſicut apłs pꝛedicat ⁊ oĩs diuina ſcri⸗
tur. Lap. xxxi.
Tem ne qſqᷓ; ⁊ ſi non de operi

trio: volũtatis tanq; ab ipſo in
cipiat meritũ:cui tanq; öpuũ reddatur
pꝛemiũ bñ oꝑandiipſa libertas:audiat
eũdeʒ gre pꝛeconẽ dicẽtẽ. Deꝰ ẽ enĩ qui
opat᷑ in nobis: ⁊ velle ⁊ opari ꝓ bona

volũtate.Et alio loco. Igit᷑ nõ volentiſ

necq; currentis: ſed miſerentis ẽ dei. dũ
ꝓculdubio ſi hõ eius etatis ẽ:vt rõe iaʒ
vtatur:nõ poſſit credere:ſpare:diligere
niſi vellet:nec ꝑuenire ad palmã ſuꝑne
vocatiõis:niſ voluntate cucurrerit.Et
qũo g nõ volẽtis neq; currentiſ:ſed mi
ſerẽtis dei:niñi qꝛ ⁊ ipſa volũtas: ſic ſcri
ptũ ẽ:a deo pparat᷑: Alioquin ſi ꝓpter

ea dictũ ẽ nõ volẽtis neq; currẽtis: ſed

miſerẽtis ẽ dei:qꝛ ex vtraqʒ fit ⁊ volun
tate hoĩs:⁊ mif̃icoꝛdia dei.Et ſic dictũ
accipiamꝰnõ volẽtis neqʒ currẽtis:ſed
miſerẽtis ẽ dei tanqᷓ; diceret᷑: nõ ſuffiẽ
ſola volũtas hoĩs:ſi nõ ſit etiã mificoꝛ
dia ði. Nõ g ſufficit ſola mif̃icoꝛdia dði
ſi nõ ſit ẽt volũtas boĩs.Ac ꝑ hoc.ſire⸗/
cte dictũ ẽ nõ volẽtis hoĩs:ſed miſeren
tis dei:qꝛ id volũtas hoĩs ſola nõ iĩplet
cur nõ ecõtrario recte or̃: nõ miſereni
Dei eſt:ſʒ volentis hoĩs:qꝛ milericoꝛdia
dei id ſola ñ ĩplet. Poꝛꝛo ſi nullus xpᷣi

J. Ver. 5 . r ns!

bus:de ipᷣo gloꝛiet᷑ libero arbi

anus dicere audebit:nõ mifẽtis ẽ dei:
ſed volẽtis hoĩs ẽ:ne aplło aꝑtiſſime 2⸗
dicat. Reſtat ppterea recte dictũ ĩtelli
gat᷑ nõ volẽtj neq; currẽtl:ſed mientiſ
ẽ dei:vt totũ deo det᷑ qͥ bois volütateʒ
bonã ⁊ pꝑat adiuuãdã:⁊ adiuuat pꝑa
tã.pcedit eiʒ bona volũtas hoĩs multa
dei dona:ſed nõ oĩa:q̃ aũt non pcedit:
ipa ĩ eiſ ẽ ⁊ ipſa.nã vtrũq; legit᷑ ĩ ſanct

elodis:⁊ mificoꝛdia eiꝰ puẽiet me ⁊ mi

ſericoꝛdia eiꝰſubſeãtur me: Noleteꝛ ꝰ

nenit: vt velit voletẽ ſubſeqᷣne fruſtra

velit. Cur eniʒ admonemur oꝛare ꝓ ini
micis nr̃iſ vtiq; nolẽtibꝰ pie viuẽ: niſi vt

ðs ĩ illis oꝑet᷑ ⁊ velle.Cur itẽ admone
mur petẽ vt accipiamꝰ*:niſi vt ab illo fi⸗

at qð volumꝰ:a quo fcm̃ ẽ vt velimus
Oꝛamꝰ g pꝓ inimicis nr̃is vt mificoꝛdia
dei pueniat eos ſiẽ puenit ⁊ noſ.oꝛamꝰ
ꝓ nobis vt mĩicoꝛdia ei ſubſeqt nos.

A ilaoinatic ſub ira dei tene
bat᷑ genꝰbũanũ donec vẽiret mediatoꝛ
iunos ab bac ira liberaret. Ca. xxrij.
Enebat itaq; iuſta damnatõe
genꝰhumanũ: ⁊ oẽs erãt ire fi⸗
Ali:oe q̃ ſcriptuʒ ẽ. Qm̃ omnes
dies nĩi defecerũt:⁊ ĩ ira tua defecimꝰ
Anni nr̃i ſicut aranea meditabũtur de
q̃ ita dicit etiĩ iob. Hõ.n. nat' ex mulie
re bꝛeuis vite ⁊ plenꝰ ire.De qᷓ ita dic ẽt
dñs ieſuſ.Qui credit ĩ filiũ dei hʒ vitam
eternã:qͥ aũt nõ credit ĩ filiũ dei non bʒ
vitã eternã:ſʒ ira dei manet ſuꝑ euʒ:nõ
ait veniet:ſʒ manet ſuꝑ eũ.Cũ hac qᷣp⸗
pe oĩs hõ naſcit᷑:pꝑ qð dicit apłs. Fui

—

my'eni ⁊ nos nã filii ire ſcut ⁊ ceti. In
hac ira cũ eẽnt hoĩes ꝑ oꝛiginale petm

tãto grauiꝰ⁊ ꝑnitioſius:quãto maioꝛa
vel plura ĩſuꝑ addiderunt: neceſſarius
erat mediatoꝛ H ẽ recõciliatoꝛ:q hacirã
ſacrificij ingularis cuius erant vmbre
oĩa ſacrificia legis ⁊ ꝓphetarũ oblatio
* r . D 16 . 6 r
bies e 7271. .

f— — — — — ——— ——

(Enchiridiö

ne placaret. Uñ dicit apłs. Si aũt cum
inimici eẽmꝰ:reconciliati ſum deo per

moꝛtẽ eiꝰ:multo magis recõciliati nüe

ĩ ſanguine eiꝰ ſalui erim ab ira p ipʒ.c
aũt de iraſci drñ eiꝰſigniſicat᷑ ꝑrurba⸗
tio q̃lis eſt ĩ aĩo irãſcẽtis hoĩs:ſʒ ex hũa

nis motibꝰtrãſiato vocabulo vindicta

ei:qͥ nõ niſi iuſta ẽ: ire nomen accepit.

Q g̊ꝑ mediatoꝛẽ recõciliamnr deo et

accipimꝰſpm̃ ſcm:vt er inimicis efficia
mur filij:quotquot eni ſpũ dei agũtur:
bi filij ſunt dei:hecẽ gra dei

naturis ĩ vna dei filij derond Aen
bus. Ca. xxxiiij.
Roide xpᷣs ihs dei filius ẽ: ⁊ ðᷣſ
⁊ hõ cẽ.Deꝰante oĩa ſcla:hõ in
nr̃o ſeculo De?qꝛ dei vbũ:deꝰ
enĩ erat verbũ:hõ aũt qꝛ in vnitate per
ſone acceſſit verbo aia rõnalis ⁊ caro.
Quo circa inquãtũ ðs ẽ:ipᷣe ⁊ pr̃ vnuʒ
ſũt:inquàtũ aũt hõ ẽ:pr̃ maioꝛ eſt illo.
Cui eni eſſet vnic dei filius nõ gra:ſed
nã: vt eſſz plenꝰ ẽt gra fcũs ẽ ⁊ hois fili

us. Idẽq; ipſe vtrũq; ex vtroq; vnꝰ xpᷣa

dim nĩm. qꝛ cũ in foꝛma dei eẽt:nõ rapinam arbi
to mediatoꝛis. tratꝰ ẽ:qð nature erat.ĩ.eè ſe eq̃lẽ deo.

N E quo mediatoꝛe lõgũ ẽ xt qᷓ;
ta dignũ eſt tãta dicant᷑ Sue
ab hoĩe dici digne nõ poſſint.

mis eni h̊ ſolũ ↄgruẽtibꝰexplicet ver
bis:ꝙ vbũ caro fœm ẽ: z hĩtauit ĩ nobis
vt crederemꝰ vei pr̃is oĩpõtẽtis vnicũ

Exinaninit aũt ſe foꝛmã ſerui accipiẽs
nõ amittẽs vel minuẽs foꝛmaʒ dei. Ac
ꝑ ᷓ̊ ⁊ minoꝛ ẽ factꝰ? mãſit equalis vtꝑʒ
q; vnus:ſicut dem̃ ẽ:ſʒ aliud ꝑꝑ verbuʒ
aliõ ꝑꝑ hoĩeʒ. Pꝛopt᷑ eni verbũ equaliiſ
pr̃i:ppt᷑ hoĩeʒ minoꝛ:vn dei filiꝰ: idẽq;

filiũ natũ de ſpũ ſcõ ⁊ maria vgie. Ita bois filiꝰ:vnus hois filiꝰ:idẽq; dei filiꝰ
n qppe verbũ caro factũ ẽ a dĩnitate car non douo filij dei ðs ⁊ hõ:ſʒ vn dei fili
i ne ſuſcepta nõ ĩ carnẽ dinitate mutata De ſine initio: hõ accepto initio: dens
* Carnẽ poꝝo hic hoĩes debemꝰacciꝑe a mn ielus xps. ¶¶ Quã euidẽs ĩdicium
⸗ ꝑte totũ ſignificate locutõe ſcut dem ſit abũdãatiſgre dei ꝙ ĩ hoĩe xꝓpo huma
8 ẽ: qm ex opibus legis nõ iuſtificabitur na nã pmerut. !Ka. xxxv.
6 oiĩs caro.i.oĩs hõ. Nã nihil nature bu⸗/ c oĩno grãditer ⁊ euidenter
1 mane i illa ſuſceptée fas ẽ dicere defu⸗ oei gra ↄmendaf. Quid.n. na
t iſſe: ſed nature ab oĩ pctĩ nexu oĩmodo Aura bjana ĩ hoie xpo meruit
libere:⁊ nõ q̃lis de vtroq; ſexu naſcit᷑ Tvnitate pſone nnici filij dei ſingu

ei

per concupiſcentiam carnis cum obli⸗
gatione delicti:cuiꝰreatꝰ ꝑ regnãtioneʒ
diluit:ſʒ q̃lẽ de vᷣgine naſci opoꝛtebat:
quẽ fides mr̃is nõ libido cõceꝑat.Qð
ſi vel ꝑ naſcetẽ coꝝꝛũpet eiꝰ integritas:
nõ iã ille de vᷣgine naſceret᷑: eũq; falſo:
qð abſit:de virgine maria naiũ:tota cõ
fiteret᷑ ecclia:q imitans eiꝰmatrẽ quoti

die parit mẽbꝛa eiꝰ ⁊ vgo c. Lege:ſi pla

cet de vginitate ſcẽ marie meas littas
ad illuſtrẽ virũ:quẽ cũ honoꝛe ac dile⸗
ctione noĩo voluſanũ.De duabus

Cn. .₰ herf 5%

larit᷑ eſſet aſſũpta:Que bona uolũtas:
cuiꝰboni ꝓpoſiti ſtudiũ:q̃ͥ bona opa pᷣ
ceſſere:qbꝰmereret᷑ iſte hõ:ut nna fierz
ꝑſona cũ deo. Nũqᷣd añ fuit hõ: ⁊ hoc
ei ſingulare bñnficiũ pᷣſtitũ ẽ:ut ſingulaꝛi
ter ꝓmereret᷑ deũ: Nẽpe ex quo bõ eẽ
cepit:nõ aliud cepit eẽ hõ qᷓ; filius dei
idẽq; hois ſiliꝰ:⁊ H̊ unicꝰ⁊ ꝑꝑ deu uer
buʒ:qð illo ſuſcepto:caro factũ ẽ:utiq;
deus:ut quẽadmoduʒ ĩ una ꝑpſona qui

libet hõ:aĩa,.ſ.rõnalis ⁊ caro ita ſit xꝑs

una ꝑſona vbũ ⁊ hõ:unde nẽ hbumane

Lauurn 7* 6 1, “

tata gloꝛia nullis pᷣcedentib meritis: ſi
ne oubitatõe gratuita:ni qꝛ magna h
2 ſola dei gratia fidelit᷑ ⁊ ſobꝛie ↄſiderã
tibus euideter oñdit᷑:vt ĩitelligat ꝑ ean
qẽ gr ʒ ſe hoĩes luſtificaris pctis: per
qua factũ e: v hõ xpᷣs nullũ bere poſſʒ

peccatũ: Sic ⁊ ei mrem ãgelus ſaluta

mit: qn ei futurum ãnuciauit hũc ꝑtum
Aue inqt gra plena. Et paulopoſt. In⸗
neniſti ait grãz apðõ veũ:⁊ hec qdẽ gra
plen⸗: ⁊ iueniſſe graʒ apõ deũ or:vt oo
mini ſui ĩmo oĩuʒ din mai eet. De ipio
aut xpᷣo ioanes euãgeliſta cu diceret.⁊
verbuũ caro fſcm̃ ẽ: ⁊ hitauit ĩ nobis.Et
vidimus inqᷣt gliaʒ eiꝰ:gloꝛiã q̃ñ vnige⸗
niti a pr̃e plenũ gĩe ⁊ vitatis. Qðõ ãt ait
verbũ caro factũ hoc ẽ plenũ gre.Qõ
ait gloꝛiaz vnigeniti a pre:hoc plenum

E vitatis. Ueritas qtippe ipia vnigeni
t dei filius:nõ gr a:ſed nã:gratia ſuſce

pit hoĩeʒ tãta vnitate pione:vt idẽ etidã
ipſe eèt hoĩs fili“. ¶Nõ gr̃a demon
ſtrat in B ꝙ ſpũ ſcõ natꝰ dr. Ca.xxxvi.

nãq; ieſus xpᷣs filiꝰdei vni⸗
genitꝰ:idẽ vnic de ꝰnr̃ natus ẽ
ſpu icõ ⁊ maria virgine. Et
vtiq; ſpũs ſcũs dei vonũ ẽ᷑:qð quideʒ.⁊
ipſu; ẽ eqnale oonãti.Et iõ oeꝰ ẽ etiam
ſpũs ſcũs pre filioq; nõ minoꝛ.Et B er
ge pi & Fu oiem natinitas
xpᷣi: qd alind q; ipa gra demoſtrat᷑. Cu
eni virgo qſiuiſſet ab ãgelo qũo fieret:
qð ei nüciabat:qnquidẽ illa virum nõ
cognouiſſet.rñdu angelus. Spũs ſcũs
ſuꝑueniet ĩ te::⁊ virtus altiſſimi obum
bꝛabit nibi. Jõq; ⁊ qð naſcet᷑ ex te ſcũʒ:
vocabit᷑ filius dei.Et ioſeph cũ vellʒ eã
dimittere ſuſpicãs adulteriuʒ:quã ſcie
bat nõ eẽ de ſe grauidã:tale rñium ab
ãgelo accepit. Noli timere acciꝑe ma⸗
riã cõlugẽ tuã:qð eni in ea natũ eſt:de
ſpũ ſcõ ẽ. Ideſt quod tu eẽ oe alio viro

– . l

ri trinitas itelligit᷑: Ita vero ẽ

ſuſpicaris de ſpũ ſcò eſt. s qnis
nõ ſit cõſeq̃ns pĩ em boĩs xpᷣi dici ſpũs
ſcũs:modus tñ ipᷣe quo de illo ⁊ maria
vir gie natꝰeſt ſit iexplicabil.Ca. xxxvij.
Undd iñ iõ dicturi ſumꝰ hoĩs 9 :
xpᷣi eẽ ſpũʒ ſcũʒ:vt de pat᷑ vbuz
genuerit: ſpũs ſcũs hoĩem ex qᷓ
traq; ſubitatia xpᷣa vnꝰeẽt:et dei pr̃is
filiꝰ ᷣm verbũ:⁊ ſpũſſci filius ᷣm hoĩeʒ
ꝙ quaſi eũ ſpũs ſcũs tanq; pat r eꝰ e
matre virgine genuiſſet: Quis H̊ dicere
audebit: Nec opeſt onñdere diſputans?⸗
do quãta alia ſequãt᷑ abſurda:cũ Bipᷣʒ
iaʒ ita ſit abſurdũ:vt nulle fideles aureſ/
id valeãt ſuſtinere. Pꝛoide ſicut cõfite
mur vñns nĩ ieſus xpᷣs qui de deo deus
hõ aũt natꝰ eſt oe ſpũ ſcõ ⁊ maria virgi
ne ex vtraqʒ ſubſt ia diuina.ſ.atq; his
mana fili E vnicus dei pris oĩpotẽtis:
de quo ꝓcedit ſpũs ſcũs.Qio g oicimꝰ
xpʒ natũ de ſpũ ſcõ.ſ nõ eũ genuit ſpuũi
ſcũs: An q; fecit eũ:iqm ons nr̃ ihs xvõᷣs
inqnãtũ de eſt: ĩa ꝑ ipᷣm facta ſunt.in
quãtũ aũt hõ ᷑:⁊ ipſe ſcũs ẽ:vt apłs di
cit. Yactus ẽ ex ſeĩie dauid ſᷣm carnem.
S8Sʒ cu illã creaturã quã virgo ↄcepit ?·
peꝑit:qᷓ;uis ad ſolã ꝑſonã filij ꝑtinentẽ
tota trinitas fecerit:neq; eĩm ſeꝑabilia
„ ſunt oꝑa trinitatis: cur ĩ ea facienda ſo
lus ſpus ſcũs noĩatꝰeſt:An ⁊ qi vnua
triũ in aliquo opꝑe noĩat᷑ vninerſa oꝑa/j
tel 6 exẽplii/
doceri põt:ſed nõ ẽ ĩ ᷓ piutius ĩmoꝛaʒ
dũ.Illud enĩ manet.quo dictũ ſit nat⸗
de ſpũ ſcõ:cũ filius nullo mõ ſi ſpirit⸗
ſci. Neq; enĩ qꝛ mũdũ iſtũ fecẽ ðus:dici
eũ fas ẽ dei filiũ:aut eũ natuʒ de oeo: ſʒ
factuʒ vel creatũ:vel ↄditũ:vel ĩſtitutuʒ
ab illo: vel ſ qͥd hiꝰrecte poſſumus di⸗
cere.Hũc g cũ ↄfiteamur natũ de ſpiris
tu ſcõ ⁊ maria virgine:qũo nõ ſit filins
ſpus ſcũet fili virginis marie:explicare

4 A4 i. l. 7 „ .
E

— — —

dis
be⸗
pfis
wie
e

Nene

(Enchiridion.

diff.n⸗ eſt. Pꝛoculdubio appe non ſic
de illo vt oe patre: ſc at oe illa vt de
matre nal“. ¶ Erepla qbus ondit nõ
ſemꝑ dici filiũ qᷣcqd de re aliqua naſci
tur:⁊ dici fiũ de qꝰnaſcit᷑.Ca. xxxviij.
O0In igitur ↄcedendũ ẽ quicqᷣd
oe aliqna re naſcit᷑: otido eiuſ
dẽ rei filiũ nuůcupadũ. Ut eniʒ
omittaʒ alia:aliter de hoĩe naſi fili
alixer capillũ:pediculu:lũbꝛicũ:quoꝛuʒ
nihil ẽ filius. Ut g bec omittã:q tante
rei deſoꝛmiter ↄꝑant᷑:cerie qᷓ naſcunt
ex aqua ⁊ ſpũ ſcõ nõ aque filios eos ri
te dixerit qſpiã:ſed plane dicunt᷑ filij di
patris ⁊ matris ecclłe non ſpũᷣs ſci. Sic
ergo de ſpũ ſcõ natus ẽ ilius dei patriſ
nõ ſpũs ici.Nã ⁊ illud qð ð capillo et
de ceteris diximus:ad h tin valet vt ad
moneamur:nõ oẽ qð de aliquo naſcit
etiam filium eius ð quo naſcuur poſſe
dici:ſicut nõ oẽs qui dicunt᷑ aliciius fi
lij: conſequens eſt, vt de illo etiam nati

eſſe dicantur ſicut ſunt qui adoptant᷑.

Dicuntur etiam filij gehenne:non ex il

la naii: ſed in illam pꝛeparati: ſicut filij
rregni preparantur in regnum.
odus ſignificans chꝛiſtum ihözʒ

de ſpirun ſancto ita natum vt inſinuet
gratiam qua eius humanitas nullis pᷣ⸗

cedentibus meruis in ipſa cõce tione
deo copulata c. CLa. xxxix.

Um itaq; de aliquo naſcatur
aliquid etiaʒ non eo modo: vt
Mi filius:nec rurſus omniſ qui
ur filius: de illo ſit natus:cuius cr
filius:pꝛofecto modus iſte quo natus
eſt chꝛiſtus de ſpiritu ſancto: non ficut
filius:⁊ de maria ſicut filius innuat no
bis gr̃am dei qin bomo nulſis pcedẽti
bꝰ meriil ĩ ipſo exoꝛdio nature ſue quo
eẽ cepit vbo dei copularet᷑ ĩ fatam ꝑſo⸗
ne vnitatem:vt ideʒ ipſe eſſet filius oei

qui filius hoĩs: ⁊ filius hois qui filius
dei Ac ſi in nature humane ſuſceptiõe
fieret quodammodo ipſa gratia illi bo
mini naturalis: qui nullum peccatum
poſſet committere. Que gratia pꝛopte
rea per ſpiritum ſanctum fuerat ſignifi
canda:qꝛ ipſe pꝛopꝛie ſic eſt deus vt ſit i
dei donum. Unde ſufficienter loquiiſi
tamẽ id fieri poteſt alde pꝛoliſe diſpu
tatum eſt. Qũo xpᷣs nec oꝛiginale

nec pꝛopꝛiuʒ hũᷣs pcim fcũs ſit ꝓ nobie

ipſe petm. La. xl
Ulla igitur voluptate carnaliſ
toncupiſcentie ſeminatus eſt:
iue cõceptuſ:⁊ ideo nullũ pec
catum dꝛiginaliter trabens:dei quoqʒ
gratia verbo patris vnigenito non gra
tia filio:ſed na in vnitate ꝑſone, mõ mi
rabili ⁊ ĩeffabili adiũctus atqʒ ↄcretus
⁊ iõ nulluʒ pctm ⁊ ipſe ↄmitiẽs:tñ ꝓppt᷑
ſilitudinẽ carnis peccau:i qua venerat/

—

dicteſt:⁊ ipe peccatuʒ ſacrificãduſ ad
diluẽda pctà. In ueteri qͥ pe lege pec
cata vocabant᷑ lacrificia ꝓ peccatis.
Qð vere iſte factꝰeſt:cuius erãt vmbꝛe

illa. Pinc apon olus cum dixiſſet obſe

cramus per chꝛiſtum reconciliari deo:

cõtinuo ſubiunxit atqʒ ait. Eum qͥ non

nouerat peccatum:pꝛo nobis peccatuʒ
fecit. vt nos ſimus iuſticia dei in ipſo.
Non ait vtin quibuſdam mendoſiſ co
dicibus legiiur is qui nõ nouerat pec
catum pꝛo nobis peccatuʒ fecit tanqᷓ; ꝓ
nobis chꝛiſtus ipſe peccauerit: ſed au.
Eum qui non nonerit peccatum: ideſt
chꝛiſtum:pꝛo nobis peccatum faci us ẽ
deo:vel pꝛo nobis peccatum fecit deꝰ:
cui reconciliati ſumus: hoc eſt ſacriſi
cium pꝛo peccatis: per quod r conci
liari valeremus peo: ipſe ergo peca
tum: vt uos iuſticia:nec noſtra:ſed dei

/.

nec in nobio: ſed in ipſo. Sicut ipſe

4 —
7 42 9 3 „ . —

peecatnm non fuum: ſed noſtrum: nec
in ſe ſed ĩ nobis conſtitutum: ſimilitudi
ne carnis peccati: in qua crucifixus eſt
demonſtrauit. Ut quoniam peccatuʒ
ei non inherat ita quodammodo peto
moreretur:duʒ moꝛitur carni:in ꝗᷓ erat
ſimilitudo peccati: ⁊ cum ſecundum ve
tuſtatem peccati nũq;ᷓ ipe vixiſſet: nr̃aʒ
ex moꝛte veteri qua in peccalo moꝛtui
fueramus reuitiſcentem vitꝗ noua ſua
reſurrectiõe ſignaret. Qò moꝛs ⁊ re⸗
ſurrectio chꝛiſti ſacramentu; bapꝑtiſini

ſignificet.
Pſum eſt qð in nobis celebꝛa
r magnuʒ baptiſmatis ſacra
mentum:vt quicũq; ad iſtam pertinẽt
gratiam moꝛiantur peccato: ſicut iple
peccato moꝛtuus dicitur:. quia moꝛtuꝰ
eſt carni:hoc eſt peccati ſimilitudini.Et
viuant de lauacro renaſcendo. Siẽ ipe
aà ſepulchꝛo reſurgendo: quãlibet coꝛ⸗
poꝛs etatem geranta/ Qð generalit oĩ
etati neceſſariũ ſit xpᷣi baptiſmũ. C. xlij.
aꝛuulo eni recens natu vſq;

tta null

ginali: maioꝛes autem etiam his om⸗
nibus moꝛiuntur peccatis: quecunq;
male viuendo addiderun 5

7

rũq; maioꝛes ſingulariter moꝛi peccato
dicuntur in baptiſmo:cum habeant ꝓ⸗
pꝛia plura peccata: econtrario paruuli
in remiſſionem peccatoꝛnm oicantur
zari. Cap.xliij.
NEd ideo etiam ipſi peccato mo
ri plerũqʒ dicuntur: cum pꝓcul
ubio non vni.ſed multis peccatis om
nibuſq; moꝛiantur: quecũqʒ iã ppᷣa cõ
miſerut vel cogitatiõe vel locutioõe vel

— —
8 .— 5 4 r40
/12 SI
*
7

—* „„
P ſe-

6
OðDO —

8 ad oecrepitum ſenẽ: ſicut nul⸗
lus pꝛohibendus ẽ a baptimmo

Aita nullus eit: qui non peccato moꝛiat᷑ 1 mi
in bapnimo. Sed paruuli tantum rdumer loẽs homines ꝑtrãſijt

naſcendo traxerunt. ¶ Quomodo ple

opere quia etiam per ſingulareʒ nume
ruʒ pluralis numerus ſignificari ſolet.
Siẽ ait ille. Uterũqʒ armato milite cõ⸗
plent:qᷓ;uis hoc multis militibus fece⸗
rint.Et in noſtris litteris legitur. Oꝛa er
go ad dvominum vt auferat a nobis ſer
pentem. Mon ait ſerpẽtes quos patie⸗
batur populus: vt hoc docetet ⁊ innu⸗
merabilia ralia. Quum vero ⁊ illud oꝛi
ginale unũ płali numero ſignificat᷑:qñ
dicimus in peccatoꝛum remiſſionẽ ba⸗
ptiʒari paruulos:nec dicimus in remiſ⸗
ſionem peccati:illa eſt econtrario locu

Rr

tio: quia per pluralem locutionẽ ſigni⸗

ficatur nimnerus ſingularis. Sicut de
herode moꝛtuo in euangelio dictumẽ.
Woꝛtui ſunt enim qui querebant ani⸗
mam pueri. Non dictum eſt:moꝛtuꝰẽ.
Et in exodo. Fecerunt inquit ſibi deõſ
aureos:cum unum uitultun fecerint tẽ
tum de quo dixerunt. Hi ſũt dij tui iſr

q̃ eduxerũt te ð tra egypti.Et hic ponẽ/

pluralẽ ꝓ ſingulari uõ illo ns
qð ꝑ unũ hoĩeʒ ĩtrauit ĩ mi ſ: iueniã
plura peccata. rh.

ALaãnuis ⁊ ĩ illo pctõ uno qõ ꝑ
mum hominem intrauit i mu

Pꝛopter ð etiam paruuli baptiʒantur
poſſint intelligi pla paccata: ſi unu ipʒ
in ſua quaſi membꝛa diuiditur ſingula.

Nam ⁊ ſuꝑbia ẽ illic: qnia bomo ĩ ſua

potius eſſe:q; in dei poteſtate dilexit.

2

Et ſacrilegium:qui
Et homicidium:quia ſemetipſum pꝛeci
pitauit ĩ moꝛtem. Et foꝛnicatio ſpirita⸗
lis:quia integritas mentis bumane ſer
pentina ſuaſione coꝛꝛupta eſt. Et furtü

q; cibus pꝛobibitus vſurpatus eſt. E

auaritia:quia pluſq; illi ſufficere obuit
appetiuit: et ſi qd alið ĩ bᷣ vno admiſſo
diligẽti Hſideratiõe inueniri poteſt.
mr r 3 FPr t 5.

n
Cc. DW —. E eet 6
X

a deo non credidit

quo naſcit᷑. Nã pctã q̃ male agẽdo po nõ audeo affirmare. O Nullü ab oꝛi

Ac ꝑ h̊ non obaliud ẽ iſtituta regene-

* . „ ℳ
unchiridiõ.

— 4 . ⸗ » ₰ 7„ „ 2
¶ Qõ nõ ianiter dicat᷑ peccatis pa ſuccedit:nõ ĩ merito diſceptari poteſft
rentũ filios obligari niſ gra diuina vtrũ oiĩuʒ malis actibus ⁊ multiplicatt⸗
ilericoꝛdia ſuccurrat. Ca rlv. delictis oꝛiginalibꝰ qᷓ naſcutur iplicẽt᷑:

Alrentũ quoq; peccatl paruu/ vt tãto peius q;to poſterius qque na⸗

los obligari:nõ ſoluʒ pꝛimoꝛũ ſcant᷑:an ꝓpterea ðs in tertiã ⁊ quartã

hoiuʒ:ſed etiaʒ ſuoꝝ:oe qͥbꝰ ipi generãtionẽ de pctĩs parẽtũ eoꝝ poſte
Rati ſunt: nõ ipꝛobabiliter dr. Illa qp ris cõmiĩat᷑: qꝛ irã ſuã ad quatũ ꝓgene
pe diuina ſnĩa reddã peccata patrũ in ratoꝝ ſuoꝛũ culpas nõ extẽdit vlerius
filios:tenet eos vtiq; anteqᷓ; per regnã mogeratõe miſeratiõis ſue: Ne illi qui
tionẽ ad teſtamẽtuʒ nouum incipiat ꝑ bus regnãtiõis gra nõ ↄfert᷑:nimia ſar
tinere.Qõð teſtamẽtuʒ pphetabat᷑ cum cina aie ĩ ipſa ſua eterna dãnatõe pᷣme
diceret᷑ ꝑ Eʒechielẽ nõ accepturos fili rẽtur:ſi cogerent᷑ ab initio generis bũa
os peccata parẽtum ſuoꝝ:nec vlterius ni oiuʒ pᷣcedentiũ parẽtuʒ ſuoꝝ oꝛigina
futurã in iſrael parabola illaʒ. Patres liter pctã here:⁊ penas ꝓ eis debitas
manducauerũt vuã acerbã:⁊ dẽtes fili pẽdere.An aliud aliqͥd ĩ re tata de ſcri⸗
oꝛũ obſtupeſcũt. Ideo eĩiʒ quiſq; rena pturis ſciſſ diligẽtius ꝑſcrutãs aiq; tra
ſcit vt ſoluat in eo:qᷣcqᷣd peccati ẽ cum ctãs:valeat vel nõ valeat repiri: temere ⸗
ſtea cõmittũtur:pñt ⁊ penitẽdo ſanari ginali pctõ poſſe ſaluari niñ ꝑ media⸗ 4
ſicut etiã poſt baptiſmũ fieri videmus. toꝛẽ dei ⁊ hoĩuʒ ihᷣm xpᷣm. ca xlvij.
Llud tñ vnũ peim̃:qð tam ma
ratio:niſi quia vitioſa ẽ generatio vſq; gnũ ĩ loco ⁊ hĩtain tãte felici⸗
adeo vt etiã de legitimo matrimonio Mtatis ↄmiſſuʒ è:vt ĩ vno homĩe
ꝓcreatus dicat.In iniqᷣtatibus ↄcept oꝛiginalit᷑:atq;:vt ua dixeri:radicabilit
ſum:⁊ ĩ peccatis mater mea me in vio totũ genus humanũ dãnaret᷑:nõ ſolui
aluit:neq; hic dixit.In iniqate vel pec tur ac diluit᷑:niſ ꝑ mediatoꝛẽ dei ⁊ ho
cato:cũ ⁊ hoc recte dici poſſet:ſed iniid minũ xpᷣm ih̊ m:qui ſolus potuit ita na

tates ⁊ pctã dicere maluit. Qꝛ etiã ĩ illo ſci:vt ei opꝰnõ eẽt renaſe. Hemi

vno:quod ĩ oẽs boĩes ꝑtranjt:atq; taz nẽ renaſci ĩ baptiſmate ioànis: qð xpᷣs
magnũ e:vt ĩ eo mutaret᷑ ⁊ ↄuerteret᷑ ĩ humilitatis cã ſicut moꝛtis diſpẽſatõʒ

neceſſitatẽ moꝛtis humana nã: reꝑiun ſuſcipere voluit. 7 CLa. xlviij
tur: ſicut ſupꝛa diſſerui:plura peccata On eʒ renaſcebant᷑: qͥ baptiſ-
⁊ alia ꝑẽtuʒ:que ⁊ſi nõ ira pñt mutare mate iohis baptizabãt᷑: a quo
natura reatu:tñ obligat filios:niſi gra⸗ ¶ et ipe baptiʒatus ẽ:ſed quodaʒ

tuita gratia ⁊ miſericoꝛdia diuĩa ſubue pcurſoꝛis illius miniſterio:qui dicebat
niat. O lõ eẽ temere diffiniendum parate viã dño:buic vno ĩ quo ſolo re
vtrũ pcta parentũ viq; ad patrẽ vniuſ naſci poterãt parabãtur. PHuius eĩʒ ba
cuiuſq; an ĩ tertiã ⁊ quartã generatõʒ ptiſma eſt: nõ ĩ aqͥ tm ſi fuit iohis. veꝝ
an alio aliquo mõ ĩputet᷑ a. rlo. etia ĩ ſpũ ſcõ:⁊ de illo ſpũ ſcõ regnẽtur
Ed ð peccatis alioꝝ parentũ:qᷓ qſdqs ĩ xppʒ credit:de quo xpᷣs generatus
bus ab ipſo adã vſq; ad patrez regeneratõe nõ egnit. Un vox illa pr̃i
ſuũ. ꝓ generatoꝛibuos ſuis qᷣ'q;ʒ q̃ ſuꝑ baptiſmũ ſacta ẽ:ego hodie gẽui

ir* l —* P 1 SLeos

4 ðð
A SAGrr. bapiß .K. -

te nõ vnũ illũ tꝑis diẽ:quo baptiʒatus
E:ſed inumerabilis eternitatis:vt illum
hoiem ad vnigeniti ꝑſonã ꝑtinere mõ⸗
AAtraret. Ubr eniʒ dies nec heſterni fine
iinchogtur nec initio craſtini terminatf:
ſemꝑ hodiernꝰ ẽ. In aq̃ gᷓ voluit bapti⸗
gari a ioâne:nõ vt eiꝰ iniqtas vlla oilue
ret᷑:ſed vt magna cõmnẽdaret hũilitas
Ita qppe nihil in eo baptiſmꝰ qõ ablu
eret:ſicut moꝛs nihil qð puniret:ĩuenit
vt diabolus vitate iuſticie: nõ violẽtia
ptiatis oppꝛeſſus ⁊ victus:qm ipᷣm ſine
ullo peccati merito iniqͥſſime occiðrat

te:ſatis ĩdicat ex ada neminè nattiʒ niſj⸗
dãnatõe detineri: ⁊ neminẽ niſ in xꝰbo
renatuʒ a oànatione liberari.
li᷑ myſteriũ baptiſmi ĩ cruce xpᷣs aplu.
cõmẽdauerit:in quo maioꝛes n =
ſaluantur. SBSBSVopi. li.
E qua re.i.ꝑ vnũ hoĩeʒ pena:et
ꝑ vnũ hoĩeʒ gra:cũ locutꝰſuiſ⸗
ſet:qᷓ;tum illi epiſtole ſue loco
ſufficere iudicauit:⁊ deiñ ſacri baptiſmi
in cruce xpᷣi grãde myſteriũ ↄmẽdauit
eo modo ĩtelligamus. Nihil aliud ecẽ ĩ
xpᷣo baptiſmũ:niſi moꝛtis xpᷣi ſimilitudi

— — — —

— =

p ipᷣm iuſtiſſime amitteret quos pecca
ti merito oetinebat:vtrũq; igit᷑ ab illo
i. ⁊ baptiſma ⁊ moꝛs certe oiſpẽſationiſ
c.nõ miſerd da neceſſitate:ſed miſeran

—

te potius volũtate ſuſceptuʒ ẽ: vt vnus
pctm̃ tolleret mũdi:ſicut vnuſ peccatũ

miſit in mũdũ: ẽ in vniuerſum genus
hbumanũ. ¶ Qõ xpᷣi gratia nõ ſolum

griginale euikiz aicta imml atliulin
Qg addita inuemt. C

Cap. xlix.
AJſi ille vnus petũm miſit in
mũdũ:iſte vo vanus nõ ſolum
nũ illud:ſʒ cũcta ſimul abſtu⸗
it q̃̊ addita inuenit. Un dicit apłs. nõ

ſicut oinatio ꝑ vnũ peccàtẽ:ita ẽ ⁊ do

nũ. Nã iudiciũ qͥdẽ ex vno ĩ ↄdẽnatõʒ
gratia aũt ex multis oelictis ĩ inſtifica⸗
tionẽc.Quia vtiq; illud vnũ:qð oꝛigina

lit᷑ trahit᷑ et ſi ſolũ ſit:obnoxios danati

oni facit. Gratia vero ex multis delictis
iu tificat hoĩeʒ:qui pᷣter illud vnuʒ: qð
cõiter cũ oĩbus originalit᷑ traxit ſua qꝰ
q; ppꝛia multa ↄmiñt. Eʒ ex adã

natu ĩ adà oãnatiõe detineri:⁊ En-
Cap.l.

xpᷣo renatum a danatõe lib
SErũutñ qõ paulopoſt dicit:ſẽ ꝑ
J vnius oelictũ in oẽs hoĩes ad
Acõdẽnationem:ita ⁊ ꝑ vnius iu
ſticià in oẽs hoĩes ad iuſtificationeʒ vi⸗

. T— rr efer pLe

. 1
S r ape etie 2 g,a ette
*
A

2 , 0 ς en⸗ ae 7 1Ane

nẽ: ⁊ nihil aliõ moꝛtẽ xpᷣi niſ remiſſiõis

pcti nlitudint᷑:vt quẽadmodum in illio

moꝛs va ſcã ẽ ſic in nobis va remiſſio
pctõꝝ ⁊ quẽadmodũ ĩ illo va r̃ſurr̃ctõ
ita ĩ nobiiſ vᷣa iuſtificatio.Ait.qͥd g oice⸗
mꝰ: Permãebimꝰĩ pctõ vt gr̃a abũdʒ.
Dixerat.n.ſuꝑiꝰ:vbi abũdauit pctm ſuꝑ
abũdauit gra.Et iõ qõnẽ ſibüpſe ꝓpe⸗
ſuit:vtrũ ꝑꝑ abũdaãtiaʒ gre ↄſeqndam ĩ
pctõ ſit ꝑmanẽdũ.Sʒ rñdit.Abñit.Atq;
ſubiecit. Si moꝛtui ſum pctõ qũo viue
mus i illo:Deiñ vt oñderet noſ moꝛtu
os eẽ peccato:an ignoꝛatis ĩquit: quo
niã qᷣcũq; baptiʒati ſum ĩ xpᷣo ieſu: in
moꝛte ipniuſ baptiʒati ſumus: Si g hic
oñndimur moꝛtui eẽ peccato:qꝛ ĩ moꝛte

xpᷣi baptiʒati ſumꝰ: pfecto ⁊ ꝑuuli q bõ
ptiʒant᷑ in xpo pctõ moꝛiunt᷑:qꝛ ĩ moꝛ⸗

te ipſius baptiʒant᷑. Nullo enim exce⸗
pto ocm̃ ẽ:Quicũq; baptizamur ĩi xpᷣo
ieſu:ĩ moꝛte ipſius batiʒati ſumꝰ: ⁊ iðo
dictũ ẽ:vt ꝓbaret᷑ moꝛtuos nos eẽ pec
cato.Cui aũt ꝑuuli renaſcendo moꝛiũ⸗
tur:niſi qð naſcẽdo traxerũt: Ac ꝑ h̊ ẽt

ad ipſos ꝑtinet qõ ſeqtur dicens conſe

pulti.n.ſumꝰilli ꝑ baptiſmũ ĩ moꝛte:vt
quẽadmoduʒ ſurrexit xpᷣs a moꝛtuis ꝑ
gloꝛiã pr̃is:ita ĩ noſ ⁊ nouitate vite am
bulemꝰ. Si cõplatati facti ſumus ſilitu

nak nuemm“ bayrrſe A —

SDrm 2

ffh—— — —— ———

— — — = — — ———

—

nchiridion.

iſ mni moꝛtis ei:ſimul ⁊ reſurrectõis enri runt cum vitijs ⁊ concupiſcentijs. Pꝛo
4 id. Hoc ſciẽtes:qꝛ vetꝰ hõ nr̃:ſimł cru pter ſepulturam:conſepulti enĩ ſumus
efixus ẽ cũ illo vt euacuef᷑ coꝛpꝰpecca cum chꝛiſto per baptilmum in moꝛteʒ.
n ti:vt vltra nõ ſeruiamꝰpeccato. Qui.n. Pꝛopter reſurrettionẽ᷑:vt quemadmo
i moꝛtuꝰ ẽ: iuſtificatuus ẽ a peccato. Si dum vxps reſurrexit a moꝛtuis ꝑ gloꝛiKãä
l aũt moꝛtui ſumꝰcũ xpᷣo:credimus qꝛ ſi patris:ita ⁊ nos ĩ nouitate vite ambu
n mul viuemus cũ illo.Sciẽteſ qꝛ xps re lemus. Pꝛopter aſcẽ ſionem in celum: 4
in ſurgẽs a moꝛtuis iã non moꝛit᷑:⁊ moꝛs ſedẽſq; ad dexteram patris. Si autẽ re
e Ulli vltra nõ dñabitur Quod eniʒ moꝛ⸗ ſurrexiſtis cum xpo:que ſurſum ſunt d
ini tuus eſt peccato moꝛtu ẽ ſemel: quod rite:vbi xpᷣs eſt in dexteram dei ſedens
tui autem viuit: viuit deo Ita ⁊ vos exiſti Que ſurſum ſunt ſapite:nõ q̃ ſnper ter
ſij mate moꝛtuos quidem vos eſſe peecaa⸗ rã. Moꝛtui enim eſtis ⁊ vita -
nei to:viuere aũt deo ĩ xpᷣo ieſu.Pinc enim ſcondita eſt cũ xpᷣo in deo. Gnõ g
ſi ꝓbare ceperat non eẽ nobis ꝑmanẽdũ tinere ad hanc vitam ꝙ xpᷣes ad viuos ⁊
il⸗ ĩ peccato vt gratia abũdaret ⁊ dixrerat moꝛtuos iudicãdos vẽturꝰcredit᷑c.liij.
in Si moꝛtui ſum peccato:qũo viuemui· ¶ Am vero quod de rpᷣo confite
fd in eo:Atq; vt onñderet moꝛtuos noſ eẽ mur futurum:qm̃ de celo ven
l peccato ſubiecit An ignoꝛatis qm̃ qͥcũ turus ẽ viuos iudicaturus ⁊»
ſc⸗ q; batiʒati ſumus ĩ xpᷣo ieſu:ĩ moꝛte ipiꝰ moꝛtuos:non pertinet ad vitam nr̃am
baptiʒati ſumus:Sic uaq; iotü locum que bic geritur. Quia nec in reb geſtis
N intũ clauſit vt cepit. Moꝛtẽ qppe chꝛi eius eſt:ſed in fine ſeculi gerendis. Ad
ni ſti ſic inſinuauit:vt etiam ipſum moꝛtu boc pertinet quod apoſtolus ſecutus
, E. um diceret peccato Cni peccato niſ adiunxit. Cum xpᷣs apparuerit vita ve
ie carnis: i qua erat non peccatũ:ſed ſimi ſtra:tunc ⁊ vos apparebitis cum ipſo ĩ
n litudo peccati: ⁊ iõ noĩe appellata pec· gloꝛia. , Daobe ſignificari modiſ
do cati: Baptiʒzatis itaq; ĩ moꝛte rpᷣi: in ᷓ ꝙ viuos ⁊ moꝛtuos iudicabit. Ca. liiij.
it nõ ſolũ maioꝛeſ verũetiã paruuli bapti VUobus aũt modis accipi põt
bi gãtur ait. Sic ⁊ vos:ideſt quẽadmoduʒ * viuos ⁊ moꝛtuos iudicabit.
ne xpᷣs Sic ⁊ vos exiſtimate moꝛtuos eẽ Siue vt viuoſ itelligamꝰquos
4ppeccato: viuentes auteʒ deo in chꝛiſto bie nodum moꝛtuos: ſed adbuc in iſta
ieſu. uid ſignificẽt ca que in cru carne viuẽtes iuenturus ẽ eius adnen
1 ce xpᷣi epultura leſunrertionp t alcena tus. Moꝛtuos aũt qͥ de coꝛpe pꝛiuſqᷓ;
ne geſta ſunt. Lap. lij. veniat exiere ad iudiciũ del extituri ſũt
tio AUicquid igitur geſtuʒ ẽ in cru Siue viuos iuſtos:moꝛtuoſ aüt ĩiuſtol
txe xpi:in ſepuleura:ĩ reſurrecti qm iuſti queq; iudicabunt᷑s Alioquin
gi⸗ one tertio vie:i aſcenſione ĩ ce enim iudiciũ vei ponit i malo:vñn illud
e lmm: 2 ſedere ad dexteram patriſ. ta ge c.Qui aut male egerũt: i reſurrectione
ſtum eſt: vt his rebus non myſtice tatü iudicij Aliqñ in bono ̃m ꝙ dictum ẽ.
es dictis. ſed etiam geſtis configuraretur Deus ĩ noie tuo ſalnnm me fac: ⁊ in iu
vita rpiana que hic geruur. Taʒ pꝛopt ſticia tua iudica me. Pꝛopter iudiciuʒ
en eius crucem dictum eſt. Qui autem ie qppe dei fit ipſa bonoꝛuʒ maloꝛũq; di

ſu chꝛinii unt:carnem ſuam crucifixe

AE
4*

ſcretio:vt liberandi a malo:non ꝑdẽdi

4

RZ

cũ malis bomi ad dexterà ſegregentur dðe quo dicit apluſ. Neſcitis:qꝛ coꝛpoꝛa
Pꝛopt qð ille clamabat. Judica me ðᷣſ veſtra tẽplũ ſunt ſpũs ſci:qͥ in vobis ẽ:
Et qͥd dixerat velut expones ⁊ diſcerne quẽ habetla deo:de qbꝰ alio loco diẽ
ĩquit cãm me de gẽte nõ ſcꝗ. ſeſcitis qꝛ coꝛpoꝛa vr̃a mẽebꝛa xpᷣi ſũt
Qõ noie ſpũs ſcĩ tota trinitas cõ Quo g de nõ ẽ qui tẽplũ hʒ:aut minoꝛ

q́; deo tẽplũ ſuũ. ę
z autem de ieſu xpᷣo
vnico dno nro:qð ad veritatẽ
cõfeſſionis ꝑtinet oixerimꝰ: ad
imus bis credere nos ⁊ i ſpũʒ ſãctũ:
vt illa trinitas ↄpleat᷑ qͥ oe ẽ. Deinde
ſcà cõmemoꝛat᷑ eccła. Un dat᷑ itelligi
rõnalẽ creaturã ad hierlʒ libere ꝑtinen
tẽ poſt ↄmemoꝛationẽ creatoꝛis.i.ſum
me iliꝰtrinitatis fuiſſe ſubdendu. Qm̃
q̃cqͥd de hoie xpo dem̃ẽ:ad vnitateʒ ꝑ
ſone vnigeniti ꝑtinet. Rectus itaq; con
feſſionis oꝛdo poſcebat:vt trinitati ſub
iugeret᷑ eccła.tan hitatori domꝰ ſua
2 deo tẽplu ſuũ.⁊ cõditoꝛi ciuitas ſua.
Que tota hic accipiẽda ẽ nõ ſolũ ex ꝑte
q̃ peregrinat᷑ ĩ terriſa ſolis oꝛtu vſq; ad
occaſuʒ laudãs nomẽ oni ⁊ poſt capti
uitatẽ vetuſtatis cantãs caticũ nouum
verũetiã ex illa qͥ ĩ celis ſemꝑ ex quo cõ
dita ẽ cohent oeo:nec vllum ſui caſus
malũ exꝑta eſt. Hec in ſcis ãgelis bea
ta ꝑuiſtit:⁊ ſue pari peregrinati ſẽ opoꝛ

ſit tan

tet opitulat᷑:qꝛ viraq; vna erit ↄſoꝛtio/

eternitatis: ⁊ nũc vna ẽ viculo cha ita
tis ꝗͥ tora iſtituta ẽ ad colẽdũ vnũ deũ.
Unñ nec tota nec vlla ꝑs eius vult ſe co
li ꝓ deo nec cuiqᷓ; eẽ e ꝑtinẽti ad tem
plũ oei qð edificat᷑ ex dijs:quos fec nõ

factꝰ* oeꝰ. Ac ꝑ B ſpũ˖s ſcũs:ſn creatura

non creatoꝛ eſſet ꝓfecto creatura rõna
lis eẽt. Ipſa enĩ eẽt ſumma creatura:⁊?
iõ ĩ regula fidei nõ poneret᷑ añ eccleſiã
qꝛ ⁊ ipſe ad ecclaʒ ꝑtineret in illa eius
ꝑte q̃ ĩ celis ẽ. Nec hẽret tẽplũ:ied etiã
ipſe tẽplu eſſet. Cemplũ autem habet:
*, ek, g.⸗,

.

1. * 7* *,

„ —
Sy 2„ Nr .
37

5

—

„b.as 1. „ 2
Phe/

enĩ aliud tẽplũ eiꝰ:⁊ aliud tẽplũ dei ẽ:
cũ idẽ dicat apoſtolus. Neſcit qꝛ tem
pluʒ dei eſtis.Qõ v: ꝓbaret:adiecit. Et
ſpus dei hitat ĩ vobis Deꝰ ergo hitati
tẽplo ſuo.nõ ſolũ ſpũs ſcũs:ſed etiã pa
ter ⁊ filiꝰ.Qui etiã de coꝛpoꝛe ſuo: per
qð fcũs ẽ caput eccle:q̃ ĩ hoĩbus ẽ vt ſit
ipᷣe ĩ oibus pꝛimatuʒ tenẽſ ait. Solaite
tẽplũ h̊ ⁊ ĩ triduo ſuſcitabo illud.Lem
plũ g dei:h̊ eſt totius ſũme trinitatis ſã
cta ẽ a.ſ.vniuerſa ĩ celo ⁊ ĩ terra.
Qð ĩ eccleſia pᷣmitiuorũ:que ĩ ce
lis e:nullus ſit malus. Ka lwj.
Ed dilla q̃ in celis ẽ: affirmare
qͥd poſſumus:niſi ꝙ nullus in
ea malus ẽ:nec qͥſqᷓ; deinceps
cecidit aut caſurus ẽ:ex quo de angeliſ
peccãtibus nõ peꝑcit:ſicut ſcribit aplłs
petrus:ſed carceribus caliginis ĩ eri re
trudẽs tradidit in iudicium punituros
ſe ſentiendũ ſit de dif
ferẽtijs angeloꝝ: ⁊ vtrum ad eandem
ſocietatem pertineant ſol ⁊ luna et ſy
ANUUoomogdo auũt ſe habeat btiſſi
ma lülla ⁊ ſuperna ſocietaſ:que
ibi ſint oifferentie pſonaru; vt
eũ oẽs tanqᷓ; generali nomie angeli nũ
cupent᷑:ſicut ĩ epła ad hebꝛeos: legimꝰ
cui enĩ angeloꝛũ dixit aliqn:filimeus
es tu: Hoc dppe modo ſigniſicauit om
nes vniuerſaliter angelos dici. Sint tũ
illic archangeli:⁊ virum ijdem archan
geli nominentur virtutes:⁊ ita dictum
ſt: laudate onñm omnes angeli eiꝰ: lau
date eum omnes virtutes eius:ac ſi o

plet᷑ cui oꝛdinatiſſime ſcã ecclła aln⸗ xpᷣo ẽ cnius mẽbꝛa tẽplũ habet: Neq;
a. lv.
ilio dei

NEnchiridion.

ceretur:laudate eum omnes angeli eiꝰ
laudate eum oẽs archangeli: ⁊ qᷣd iter
ſe diſtent quatuoꝛ illa vocabula:quibꝰ
vniuerſam ipam celeſtem ſocietatẽ vi⸗
detur apls eẽ cõplexus dicendo. Siue
ſedes ſiue onatiões:ſiue pꝛincipatꝰſine

poteſtates:dicat qai poſſũt ſi tũ poſſũt

bare gð dicut:ego me iſta ignoꝛar̃ cõ
fiteoꝛ. Sed nec illud quidẽ certum hèo
vtrũ ad eãdẽ ſocietatẽ ꝑtineat ſol ⁊ lu⸗
na ⁊ cũcta ſydera: qᷓ;uis nõnullis luci⸗
da coꝛpoꝛa ee videant᷑:nõ cũ ſẽſu vel in

telligẽtia. &Utrü vel qualia coꝛpoꝛa
angeli habeant. Cap. lviij.

q; angeli qͥs explicet cum
dqbꝰ coꝛpoꝛibꝰ apparuerũt ho
minibꝰ:vt non ſolum cernerẽ⸗
tur:veꝑ ẽt tãgerẽt᷑:⁊ rurſus non ſolida
coꝛpulentia:ſed ſpiritali potentia quas
viſiones non oculis coꝛpoꝛis vel menti
bus ingerant:vel dicant aliquid nõ ad

aurem foꝛinſecus:ſed intus ĩ animo ho

minis:etiaʒ ibidem ipſi conſtituit: ſicut
ſcripium ẽ in ꝓphetarum libꝛo.⁊ dixit
mihi ãgelus:qui loquebatur ĩ me.Nõ
eni ait:qni loquebatur ad me: ſed ĩ me

Uel appareant ⁊ in ſõnis:⁊ quod lo/

quantur moꝛe ſomnioꝛum. DHabemus
quippe in euangelio.Ecce angelus dñi
apparuit illi in ſomnis dicens. His enĩ
modis velut indicant ſe angeli contre⸗
ctabilia coꝛpoꝛa non habere. Faciunt
q; difficillimam queſtionem quom
do patres eis pedes lauere quomodo
lacob cum angelo tam ſolida contre⸗/
ctatione luctatus ſit.Cum iſta querũt᷑:
⁊ ea ſicut poteſt quiſqʒ coniectat: non
inutiliter exercet᷑ ingenia: ſi adhibetur
diſputatio moderata: ⁊ abſit erroꝛ opi
nantium ſe ſcire qõ neſciunt.Quid enĩ
opus eſt vt hec atqʒ huiuſmodi affirmẽ
tur vel negentur vel diffiniantur cum

. . —
6 % 2 9 Ca. 1,„1 an a

diſcrimine:qun ſine crimine neſciũtur.

E

maxime per dei gratiam digno⸗
ſcendum ſit:cum ſe ſathanas tran
rat in angelum lucis. Ca. lix.
1 Aggis opus eſt dijudicare atqʒ;

lẽdo ad aliqua pernitioſa ſeducat. Nã
quando ſenſus coꝛpoꝛis fallit:ꝛmentem
vero nõ mouet a vera rectaqʒ ſenten⸗
tia:qua quiſqʒ vitam fidelem gerit:nul
lum eſt in religione periculum. Uel cũ

bonis angelis congruunt: etiam ſi cre⸗
datur bonus non eſt erroꝛ xpᷣiane fidei
periculoſus aut moꝛbidꝰ. Cum vero ꝑ.
hec aliena ad ſua incipit oucere tũc eũ
dignoſcere nec ire poſt eum:magna et
neceſſaria vigilantia eſt. Sed quomo⸗
do vnuſquiſqʒ hominum idoneus eſt
omnes mo:tiferos eius dolos euadere

dignoſcere:cũ ſe ſathanas trãſ
aaigurat in angeluʒ lucis:ne fal⸗

ſe bonum fingẽs ea facit ſiue dicit: que

2

2

niſi regat atqʒ tueatur deuſ:Et ipſa hbu

ius rei difficultas ad hoc eſt vtilis: ne

ſit ſpes ſibi qᷣſqʒ aut hõ alter alteri: ſed

deus ſuis omnibꝰ. Id.n.nobis potiꝰex
pedire pꝛoꝛſus pioꝛum ambigit nemo.
Qñ babebimꝰplenà noticiã celeſtis

eccleſie:vel qualiter moꝛs xpi etiam ꝓ

a fieri dicatur. ¶Cap. lx.
Etc ergo que in ſanctis ange⸗
lis ⁊ virtutibus dei eſt eccleſia:
tunc nobis ſicuti eſt in oteſcet
cum ei cdòniuncti fuerimusin fine ad ſſ
mul habendam beatitudinem ſempiter

nam. Iſta vero que ab illa peregrinat

in terris eo nobis notioꝛ eſt: ꝙ ĩ illa ſu

mus:⁊ quia hominum eſt qõ ⁊ nos ſu

mus.Hec ſanguine mediatoꝛis nulluʒ
habẽtis peccatum ab omni eſt redem/
pta peccato:eiuſqʒ vox eſt. Si deus ꝓ
nobis:quis cõ:ra nos: Qui filio ſuo ꝓ
pꝛio non pepercit:ſed pꝛo nobis onni

4 „ RNMN
Aee S ,7 o⸗ „ð
7
5* „

*☚
ä

„ 4 õ F R Atie ir‚„

*

2 – U AEA . . = — , —

bus tradidit ill um. Non enim pꝛo an⸗
gelis moꝛtu eſt chꝛiſtus: ſed ideo etiã
ꝓ angelis fit quicquid hoium ꝑ eiꝰ moꝛ
tẽ redimit᷑ ⁊? liberat᷑ a malis: qm cũ eis
quodamodo redit in gratiam poſt ini⸗/
micitias quas inter homines ⁊ ſcõs an
gelos pctã fecerũt: ⁊ ex ipſa hoĩuʒ redẽ
ptiõe ruine illius angelice detrimenta
reparent᷑.¶¶ Q ſcĩ angeli docti de ðo
nouerint numerum qui ex hominibus
aſcẽſurus ẽ ad btitudinem. ¶ Cap.lxj.
LT vtiq; nouerũt ſancti angeli
docti de deo:cuius veritatis et᷑
na cõtẽplatiõe bti ſũt:quãti nu
ri ſupplemẽtü de genere humano ĩ
tegritas illius ciuitatis expectet. Pꝛopi
qð ait apoſtolus:ĩſtaurari oĩa ĩ xpᷣo qin
Ais ſũt ⁊ q ĩ terris.In ipo qppe iſtauran
tur q̃ ĩ celis ſũt:cũ id qð inde in angelis
lapſum ẽ:ex hoĩbus reddit᷑ Inſtauran
tur aũt qͥ ĩ terris ſũt cũ ipᷣi hoĩes:qͥ pꝛe⸗
deſtinati ſunt ad eternã vitam a coꝛꝛu⸗
ptionib vetuſtate reuocant᷑.Ac ſic per
illud ſingulare ſacrificiũ ĩ quo media⸗
toꝛ ẽ ĩmolatꝰ:qð vnũ multe ĩ lege victi
me figurabãt pacificàt᷑ celeſtia cũ terre
ſtribus ⁊ terreſtria cũ celeſtibus:quoni
am ſicut idẽ apłus dicit. In ipo cõpla⸗
cuit oẽm plenitudinẽ diuinitatis inha⸗
bitare:⁊ ꝑ eũ recõciliari oĩa:in ipᷣm pa⸗
cificans ꝑ ſãguinem crucis eius ſiue qͥ i
celis ſunt ſiue que ĩ terris. uò acci⸗

piat᷑ pax dei pcellere oẽm itellectũ? q
lẽ pacẽ hẽbimꝰ cũ angelis. an urn
Arx iſta pᷣcellit:ſcut ſcriptũ eſt:

osẽzʒ ĩtellectũ:neq; ſciri a nobis
niñ cũ ad eã venerimꝰ poteſt.
Quõ.n.pacificãtur celeſtia niſi ĩ nobis:
ideſt cõcoꝛdãdo nobiſcũ: Na ibi ſẽper
pax ⁊ iter ſe vniuerſis ĩtellectualibus
creaturis ⁊ cũ ſuo creatoꝛe.Que pax pᷣ/
cellit vt criptũ ẽ:oẽm ĩtellectũ:ſj vtiq;

—

„ 4.

Z riDn a, ne n Ir. 7
– — —
ren.
. 2 7

noſtrum:non eoꝛum qui ſemper vidẽt
faciem pr̃is. Nos aũt q;tuſcũq; ſit ĩ no⸗
bis ĩtellectus humanus: ex parte ſcimꝰ
⁊ videmꝰ nüc ꝑ ſpeculum in enigmate.

Cũ vero equales angelis dei fnerimus
tunc quẽadmodũ ⁊ ipſi videbimus fa⸗
cie ad faciem:tãtãq; pacẽ habebimꝰ er
ga eos quãtã ⁊ ipſi erga nos:qꝛ tm̃ eos
dilecturi ſumꝰ quãtũ ab eis oiligimur.
Itaq; pax eoꝝ nota nobis erit: quia no
ſtra ⁊ talis ac tanta erit. Re vero pax q
illic eſt erga eos? nrum ? illoꝝ intelle⸗
ctum ſine dubitatiõe pᷣcellet. De ipᷣo qᷣp
pe btã ẽ rõnalis creatura quecũq; btã
nõ ipᷣe de illa. Unde ſᷣm boc melius
accipit᷑ qð ſcriptũẽ:pax dei q̃ pꝛecellit
oẽm intellectũ:vt ĩ eo qð dixit omnem
nec ipſe intellectus ſcõꝝ exemptus ãge

loꝛum eſſe poſſit:ſed dei ſoliꝰ. Neq; n.

⁊ ipſiꝰ ĩtellectũ pax eiꝰ excellit.a Quõ
etiam nunc nobiſcum angeli cõcoꝛdaÄt:
⁊ ꝙ remiſſio peccatoꝛum etiam baptiʒa
tis eſt neceſſaria. ap. Ixiij.
Oncoꝛdant auten angeli no⸗
biſcum etiã nüc cũ remittunt
Anoſtra peccata. Ideo poſt cõ⸗
oꝛationem ſcẽ eccleſe ĩ oꝛdine cõ
feſſionis ponit᷑ remiſſio peccatoꝝ.Per
hanc enim ſtat eccleſia:qͥ in terris ẽ:per

banc nõ perit qð perierat: ⁊ ĩuentum ẽ

Excepto quippe baptiſmatl munere qð
cõtra oꝛiginale pctm̃ donatum ẽ:vt qõ
generatiõe attractũ ẽ regeneratione de
trabatur:⁊ tñ actina quoq; peccata ꝗ⸗
cũq; coꝛde:oꝛe:opere:cõmiſſa iuenerit
tollit. Pac ergo excepta magna indul⸗
gentia:vnde icipit hoĩs renouatio:in qᷣ
ſoluitur oĩs reatꝰ ⁊ ingeneratus ⁊ addi
tus:ipſa etiam vita cetera iã rõne vten⸗
tis etatii quãtalibet pᷣpolleat fecundita
te iuſticie nõ agit᷑.Qum filij ði q;diu moꝛ
taliter viuũt:cũ moꝛte ↄfligũt.Et q;uis

P m Oiri

1

ðẽ
4

Ench iridion.

de illis ſit veracit oem̃ quotquot ſpũ di vero pene in poſterum reſeruentur.
1 agunt:hi filij ſunt dei:ſic tiñ ſpu dei exci⸗ ¶Eapitulum. lxv. .
. tantur: ⁊ tãqᷓ; filij dei ꝓficiũt ad deum / Agis enim pꝛopter futuꝑ iuchi
hate vt ẽt ſpũ ſcõ maxime aggrauãte coꝛu ciu fit remiſſio peccatoꝑ:in hac
ne ptibili coꝛpoꝛe tacq; filij hoiuʒi quibuſ/⸗. ⸗lbhaüt vita vſq;adeo valet: qð ſcri
un dam motibus humanis deficidt ad ſe / ptũ eſt: graue iugũ ſuꝑ filios ada a die
Nn ipſos: ⁊ ideo peccent. Intereſt quidem exitus ð vẽtre mris eoꝝ vſqʒ ĩ diẽ ſeplł⸗
ac quãtũ:nec;.n.qꝛ peccatũ ẽ oẽ crimen: ture in mr̃em oĩum:vt etiam paruulos
ni is crimẽ eſt omne peccatum. Iaq; ſan videam poſt lauacrũ regeneratiõis di
lin ctoꝛum hominũ vitã qdiu in hac moꝛ uerſoꝝ maloꝝ afflictiõe cruciari:vt ĩtel
rl te vinitur ĩueniri poſſe dicimus ſine cri ligamus totũ qð ſalutaribus agit᷑ ſacra
ki mine: peccatum aũt li irerinug guls. mentis magis ad ſpem futuroꝝ bonoꝝꝛ
vh nõ habemus:ait ſcũs apłus:noſipſos ſe qᷓ; ad retentionẽ vel ademptionem pᷣſẽ
Ghi ducimus ⁊ veritas ĩ nobis non eſt. tium ꝑtinere. Multa etiaz mala hic vi
in intra eccleſiam catholicam qᷓ;dtũ dentur ignoſci ⁊ nullius ſupplicijs vin
dl libet erumnoſis non denegetur penitẽ dicari:ſed eoꝛum pene reſeruant in po
hnun tie locus: ⁊ qualiter debeat agi ipſa pe ſterum. Neq; enim fruſtra ille ppᷣe dĩ
nig nitentia. Kapitulum. lxiiij. dies iudicij quãdo vẽtur ẽ iudex viuo
agn Ed neq; de ipſis criminibus q; rum atqʒ moꝛtuoꝝꝑ.ſicut econtrario vin
tülibet magnis remittendis in dicantur hic aliqua ⁊ tñ ſi remutantu;
cdh ſancta eccleſia dei deſperanda pꝛofecto in futuro ſeculo non nocebut
eſt miſericoꝛdia agentibus penitentiam Pꝛopterea de quibuſdaʒ tempoꝛalibꝰ
Hl⸗ ſecũdũ modũ ſui cuiuſq; pci. In actiõe penis: que in hac vita peccantibus irro
glno aut penitẽtie vbi tale crimẽ cõmiſſum gantur eis: quoꝛum peccata delentur:
hinme E: vt is qui cõmiñt a xpᷣi etiam coꝛpoꝛe ne reſeruentur in finem:ait apoſtolus.
tc ſeparet᷑: nõ ta cõſnderãda ẽ mẽſura tem Si enĩ noſmetipos iudicaremus:a oño
Crecs poꝛis q; doloꝛis.Coꝛ enim cõtritũ ⁊ bu nõ dijudicaremur. Cum iudicamur aut
dd miliatũ deus nõ ſpernit. Uerũ q plerüũ a oño coꝛꝛipimur:vt nõ cum hocmnn
ſbihe qꝙ; voloꝛ alteriꝰ coꝛdis occultꝰ ẽ alteri: do dãnemur e his qui intra eccleſi
nmne neq; ĩ alloꝝ notitis ꝑ vba vel quecũqʒ am catholicam ſceleratiſſime viuunt:⁊
nerg⸗ alia ſigna ꝓcedit:cũ ſit coꝛã illo cui d;: nullo modo penitentiam agunt:ac ſibi
gend gemitꝰ me? a te nõẽ abſcõditꝰ:recie cõ ſalutationem per ignem pꝛomittunt.
tonets ſtituũtur ab his qͥ ĩ eccleſa pᷣſunt tem⸗ Capitulum. Ixvj.
ecntid poꝛa penitentie:vt fiat etiam ſatis eccle ntur aüt a quibuſdã etiaʒ
inennt ſe in qua remittuntur ipſa peccata. Ex i qui nomen xpᷣi nõ reliq̃rũt ⁊
aien/ tra ea quippe nõ remittũtur. Ipſa nãqd; e uacro ĩ eccleſia baptizãtur: nec ab
onnd ꝑ ſpum ſcũm pign accepit:ſine quo nõ ea vllo ſciſmate vel hereſi pꝛeciduntur:
gtual remittunt᷑ vlla pet: ita vt ꝗbꝰoimittüt in q;tiſlibet ſceleribus viuant: que nec
enten ↄſeqnt᷑ vitã eternam. ꝙ¶ Qò remiſſio diluãt penitendo:nec elemoſynis redi⸗
Cnchi peccatouun ad futurum iudicium per mant: ſed in eis vſq; ad buiul vite exitũ
Guuncekdl tuneat: cum in hac vita etiã paruuli bap ptinaciſſime perſeuerent: ſalui futuri ꝑ
ihis tiʒati diuerſo mõ crucientur:quoꝛudaʒ ignem:licet ꝓ magnitudine facinoꝛum

—

r.0. N obn neH khin E e ð v A4
Leu’ mm

flagitioꝛũq; dinturno:u tñ eterno igne
puniri. Sed qͥ boc credũt:⁊ tñ catholi⸗
ci ſũt hũana quadam beniuolẽtia mihi
falli vident. Nã ſcriptura diuina aliud
cõſulta reſpõdet.Libiũ ãt de bac qõne
ſcripſi: cuiꝰ titulꝰ ẽ de fide ⁊ oꝑibꝰ. Ubi
Fim ſcripturas ſcãs q́;tũ:dðo adiunante:
potui demõſtraui eã fidẽ ſaluos facere
quã ſatis euidẽt᷑ expꝛeſſit paulus apłos
dicẽs. In xpᷣo.n.ieſu neq; circũciſio qᷣc⸗

qᷓ; valet neq; pᷣpuciũ:ſed fi na ꝑ di⸗
lectionem operatur. Si autem male
2æ non bene operat᷑: pꝛoculdubio fᷣm
aplm iacobum molua ẽ in ſemetipſa.
Qui rurſus ait Si fidem dicat ſe qᷣſq;
br̃e:oꝑa aũt non hẽat:nũqͥd poterit fi⸗
des ſaluare eũ: Poꝛꝛo aũt ſi hõ ſcelera⸗
tus ꝑꝑ fidẽ ſolã ꝑ ignẽ ſaluabit᷑: ⁊ ſic ẽ
accipiẽdũ qð ait apłs paulus.Ipᷣe autẽ
ſaluus erit:ſic tũ quaſi ꝑ ignẽ:poterit g
ſaluare ſine oꝑibꝰ fides: ⁊ falſũ erit qð
dixit eiꝰ coapłs iacobꝰ falſũ erit ⁊ illð
qð idẽ ipſe paulus dixit. Nolite ĩquid
errare:neq; foꝛnicatoꝛes neq; idol ſer⸗
uientes:neq; adulteri neq; maſculoꝛũ
ↄcubitoꝛes:neq; fures:neq; auari:neq;
maledicti:neq; ebꝛioſi:neqʒ rapaces:re
gnũ dei poſſidebũt.Si.n.ẽt ĩ iſtis ꝑſeue
rantes criminibꝰ tñ ꝑꝑ fidem xpᷣi ſalui
erunt anomoco ĩ regno dei non erũt:
¶ Huid ſentiendum ſit de his q ſuper
fũdamẽtü edificãt: ⁊ qͥ ſint hi qͥ ꝑ igneʒ
nant᷑:vt q̃lis ſit iſte ignis.C.lxvij.
Ed qꝛ hec apłica manifeſtiſſi⸗
ma ⁊ aptiſſima teſtimonia fal
ſa eẽ nõ poſſũt:⁊ illud qð ob
ſcure dem̃ ẽ de his qͥ ſuꝑedificaàt ſupꝛa
ſũdamẽtũ:qð ẽ xpᷣs:nõ auꝝ nõ argẽtuʒ
nõ lapides pcioſos:ſed ligna fenum ſti
pulã:de his dictũ ẽ ꝙ ꝑ ignẽ ꝓbati ſalui

—eeerüt: qm fundaméti merito nõ peribũt

Ec intelligẽdũ ẽ vt bis man feſtis nõ in
. ſen 4 ☚

Heniat᷑ eè contrarium. Ligna quippe
fenum ⁊ ſtipulam non abſurde accipi
poſſunt rerum ſeculariũ: qᷓ;ᷓuis licite cõ
ceſſaꝝ tales cupiditates: vt amitti ſine
doloꝛe nõ poſſint ai.Cũ iſte doloꝛ vrit
ſi xpᷣs ĩ coꝛde füdamenti locũ bʒ.i.vt ei
nihil anteponat᷑:⁊ malit hõ qͥ tali dolo
re vrit᷑:rebꝰ quas ita diligit magis care
re qᷓ xpᷣo:ꝑ ignem fit ſaluus.Si autem
res huiuſmodi tẽpoꝛales ac ſeculares
tpe tẽtatiõis maluerit tenere qᷓ; xpᷣʒʒ eũ
i fundamẽto nõ babuit: qꝛ bec poꝛi eo
loco habuit cũ i hedificio pꝛiꝰ nõ ſit ali
quid fundamẽto. Ignis enim de quo
locutus ẽ eo loco aplłs paulꝰtalis debʒ

itelligi:vt ambo ꝑ eum tranſeant:ideſt

2 qui edificat ſupꝛa hoc füdamẽtũ auꝝ
argẽtũ lapides pᷣcioſos:⁊ qui edificat li
gna fenum ſtipulã. Cum enim hoc di⸗
xiſſet:adiunxit. vniuſcuiuſq; opus qua
le ſit:ignis pꝛobabit. Si cuius opus ꝑ
manſerit:qð ſuꝑedificanit mercedẽ ac⸗
cipiet.Si cuiꝰ at opꝰ exuſtũ fuerit:dã⸗
na patiet᷑:ipᷣe aũt ſaluus erit: ſic iñ qua
ſi ꝑignẽ:Nõ ergo vniꝰ eoꝝ: ſj vtriuſq;
opus ignis ꝓbabit.Eſt qdẽ ignis tẽta⸗

tio tribulatiõis:de quo aꝑte alio loco

ſcriptũ ẽ. Uaſa figuli ꝓbat foꝛnax:⁊ ho
mines iuſtos tentatio tribulatiõis. Iſte
ignis in hac interim vita facit qð aplus

ixit. Si accidit duobꝰ fidelibꝰ:vni.ſ.co

gitãti q̃ dei ſũt:quõ placeat deo:boc eſt

ecificanti ſupꝛa füdamẽtũ xpᷣi aurum:

argẽtũ:lapides pᷣcioſos.Alteri aũt cogi
tãti ea q̃ mundi ſũt quõ placeat vxoꝛ:
ideſt edificãti ſupꝛa idẽ füdamẽtũ ligna
fenũ ſtipulam. Illiꝰ.n.opꝰnon exuriſ:
qꝛ non ea dilexii:quoꝛum omiſſiõe cru
cietur.Exurit᷑ aũt huiꝰ:quoniã ſine do⸗
loꝛe uon pereunt que cum amoꝛe poſ⸗
ſeſſa ſunt. Sed quoniam alterutra cõ⸗

itione pꝛopoñita eis poti carere mal

(pe 1 E; N1: nr 6 plaber. eNe⸗
4 – 4 7 „ —
fern ſ. r *2
/

n

. ẽEnchiridion.

let q; xpᷣo:nec timoꝛe amũtẽdi talia de
ſeru xpᷣm:q;iũs doleat dum amittit:ſal

Quia vrit eum rerum doloꝛ quas dile
xit amiſſarum:ſed ñ ſubuertit neq; cõ

nus eſt quidem:ſic iñ quaſi p ignem.

ri poſt hanc uitam ignem purgatoꝛiuʒ

miſerando deleat iam facta peecata: ſ

non ſatiſſfactio cõgrua negligatur.
Qõ per oꝛationem dominicam non

tantum quotidiana peccata: ſſj-
⁊ pterita deleantur. Cap. lxxrxr.

ta nõ duc t᷑ quotidiana oꝛatio

ſumit fundamemti ſtabilitate atq; ĩico NE quotidianis aũt bꝛeuib leui
ruptione munitum. oſſe etlam fie ybuſqʒ peccatis:ſine qͥbꝰ hec vi
fide

per quem ſaluantur:qui hic taliter vixe

runt:vel penitentiam congruam ege/
— rnunt. Capitulum. lxviij.
K Ale aliquid etiam poſt hanc vi

m fieri incredibile non eſt:⁊=
vtrum ita fit queri poteſt. Et aut inue⸗
niri aut latere nõnullos fideles ꝑ ignẽ
qnendam purgatoꝛium:qᷓ;to magis mi
nuſue bona pereuntia dilexerunt: tto
tardius citiuſq; ſaluari. Nõ tales de qᷣ
bus dictum eſt:ꝙ regnũ dei non tamè
poſſidebunt:niſi conuenienter peniten
tibus eadem crimina remittantur. Cõ⸗

nenienter autem dixi:vt ſteriles in ele⸗
moſynis non ſint:quibus tantuʒ tribu⸗/
it ſcriptura dinina:vt earum tantũmo⸗

do fructum ſe imputaturum pꝛenũciet
dñs dextris:⁊ earum tantũmodo ſteri
litatem ſiniſtris:quando his dicturus
eſt. Uanite henedicti patris mei ꝑcipite
regnum cei. Iſtis autem. Ite in ignem
eternun auendum eſſe ne putemꝰ
i nſanda crimina elemo/ynis poſſe redi
mi:niſi ab eis abſtinendo. Cap.lxix.
Ane cauenduʒ eſt ne quiſqᷓ; exi
ſtimet infanda illa crimina:q̃/
lia qui agunt regnum dei non
poſſidebunt quotidie perpetranda: et
elemoſynis quotidie redimẽda. In me
lius quippe ẽ vita mutãda:⁊ ꝑ elemoſy
nas de peccatis pꝛeteritis ẽ ꝓpitiãdus
ða:nõ ad hoc emẽdus quodãmodo: vt
ea ſemꝑ liceat ĩpune cõmittere. Nemi⸗
n ienim dedit laxamẽtũ peccàdi: q;uis

5—
1 — p: l

„ H FwſeD ee
„ 5„ 3

egrovel icluſo viſitationẽ: captiuo redè

liũ ſatiſfacit.Eoꝝ ẽ.n.dicere. Pater
nr qͥ es ĩ celiſ.Qui ià patri tali regenera
ti ſũt ex aqua ⁊ ſpũ ſcõ.Delet oĩno hec
or̃o minima quotidiana pctã:delet ⁊ il
la a qbꝰ vi ta fideliũ ſcelerate eriã geſta:
ſed penitẽdo ĩ meliꝰ mutata diſcedit: fſfi
quẽadmodũ veracit᷑ d̃ dimitte nobis
debita nr̃a:qm̃ nõ deſũt que dimittant᷑
ita veracit᷑ dicat᷑ ſicut ⁊ nos dimittimꝰ
debitoꝛibꝰ nr̃is.i.fiat qð or̃: qꝛ ipᷣa ele·
moſyna ẽ venia peccãti dimittẽ. ¶ De
multis elemoſynaꝝ generib/C. lxxi.
per hoc ãd oia q̃ vtili miſeri
àeðcoꝛdia fiũt valet quod oñs ait.
oate elemolyn: ⁊ ecce oia mũ
da ſũt vobis. lõò ſolu aũt qͥ dat eſprien
ti cibũ:ſitiẽti potũ:nudo veſtimentum:
peregrinãti hoſpiciũ:fugiẽti latibulum

ptionẽ: debili ſubuectionẽ:ceco dedu⸗
ctionẽ.triſti cõſolationẽ᷑:nõ ſano mede
lã:errãti viã:deliberãti cõſiliũ: ⁊ qð cui
qʒ neceſſꝛriũ è idigẽn: vex ẽt ⁊ dat ve

*½
2

niã peccà i elemoſyndà dat: ⁊ q emẽdat
verbere ĩ quẽ poteſtas dat᷑ vel coercet
aliqua diſciplina ⁊ tñ petin quo ab ills
leſus ẽ aut offẽſus:dimittit ex coꝛde ate
qʒ oꝛat vt ei dimittat᷑:nõ ſolũ in eo qð
dimittit atqʒ oꝛat:verũetiã ⁊ ĩeo qð coꝛ
ripit:⁊ aliqua emèdatoꝛia pena plectit
elemoſynam dat:qꝛ miſericoꝛdiam pꝛe
ſtat. Multa.n. bona pᷣſtãtur ĩuitis: qnñ
eoꝝ cõſulit᷑ vtilitati nõ volũtati:quia ?
ipſi ſibi inueniuntur eſſe inimici. Amici
O —— ( 7 p. 2 ☚4 . 5b uz
ſ1.. 5 7₰ „ a e ler n r 7

NA⸗ SS

— 7
J 8 1

gero illoꝛum potius ſunt illi quos ini⸗
micos putãt ⁊ reddũt errãdo mala pꝛo
bonis:cum reddere mala xpᷣianus ñ de⸗
beat nee ꝓ malis. Multa itaq; ſũt gene

ligere ſit difficile: ſicut difficile erat qua
do inimicitias exercebat. Quiſquisaũt

rogãti et peccati ſui penitẽti nõ ex coꝛ⸗

de dimittit:nlło mõ exiſtimet a dño ſua

ctà dimitti:quoniam mentiri veritas

ra elemoſynap:q̃ cũ facimꝰ adiunamu
vt dimittant nobis nr̃a pctã. naliſ non poteſt. Queʒ vero euangelij lateat

ſit elemoſyna perfectoꝝ. ap. lxxij.
cEEg ea nihil eſt maius:q̃ ex coꝛ⸗
ge dimittim:qð in nos quiſq;
peccauit.Minus eni magnũ
eſt erga eũ eẽ beniuolũ:ſiue ẽt benefici

auditoꝛẽ fine lectoꝛeʒ: quis dixerit ego

ſũ veritas? Qui cũ docuiſſet oꝛationem

hanc:ĩ ea poſitamſententiam vehemen
ter cõmẽdauit dicẽs. Si enim dimiſeri
tis hominibus pctã eoꝝ:dimittet vobis

um qᷣ tibi nibil mali fecerit. Ilð multo pf vr celeſtis delicta vr̃a. Siaũt nõ di⸗
grandius ⁊ magnificentiſſime bonital miſeritis hoĩbus:nec pr̃ veſter dimittet
vt tuũ quoq; inimicũ diligas:⁊ euʒ q dobis pctã vr̃a. Ad ta magnũ tonituũ
tibi malũ vult: ⁊ ſi põt facit: tu bonum q nõ expergiſcit:nõ doꝛmit ſed moꝛtuꝰ
ſeꝑ velis:faciaſq; cũ poſſis:audiẽs dicẽ c:⁊ iñ potẽs ẽ ille ẽt moꝛtuos ſuſcitare.
tẽ ieſũ. Diligite inimicos veſtros: beneę ¶ De bis qᷣ ſcelerate viununt ⁊ teſtimo⸗
facite eis qͥ vos odere:⁊ oꝛate ꝓ eis qui nio ði abutũt᷑:q ait. Date elemoſynam

vos ꝑſequũtur. Sed quoniã ꝑfectoꝛuʒ
ſunt iſta filioꝛum dei quo quidem ſe oʒ
Oiĩs fidelis extẽdere: ⁊ hũanuʒ aium ad
hüc affectũ oꝛãdo deũ: ſecũq; agendo

luctãdoq; ꝑducere:tñ qꝛ hoc tä magnũ ſua

bonũ tate multitudinis nõ ẽ: qta credi
mus exaudiri cũ ĩ orone dr̃:dimitte no
bis debita nr̃a:fiicut ⁊ nos dimittimus
debitoꝛibꝰ nr̃is: ꝓculdubio vᷣba ſpõſio
nis hꝰ iplẽt᷑:ſi hõ qͥ nõdũ ita ꝓfecit: vt
id diligat inimicũ:tñ qñ rogat᷑ ab hoĩe
q̃ peccauit ĩ eũ:vt ei dimittat:dimittit ei
ex coꝛde Qꝛẽt ſibi rogàti vult vticq; di⸗
mitti cũ o:at ⁊ dicit:ſicut ⁊ nos dimitti
mꝰ debitoꝛibꝰ nr̃is.i.ſic dimitte debita
nr̃a rogãtibꝰnobis:ſicẽ ⁊ nos dimittimꝰ
rogãtib debitoꝛibꝰnr̃is.¶ Nõ eẽ õpu
dandũ inumicũ:qͥ pctõ ſuo mouet᷑ vt ro
get: ⁊ nullatenꝰ ado pctã dimitti eis: ꝗ
petẽtibꝰnõ dimittũt ex coꝛde.Ca.lxxiij.
Am vero qui eum in queʒ pec⸗
cauit hominem rogat: ſi pecca
tto ſuo mouetur vt roget: nõ ẽ

adhuc deputandus inimicus:vt euʒ di

Cecr- . 1 A ⸗ „6 24 . SE.

⁊ ecce oĩa mũda ſũt vobis ap.ixxiiij
Ane qᷣ ſceleratiſſime viuũt nec
urãt talẽ vitã moꝛeſq; coꝛꝛige
re:⁊ ĩter ipſa facinoꝛa⁊ ngiris
elemoſynas frẽquẽtare nõ ceſſant:
fruſtra ſibi ideo blandiunt᷑ qm dñs ait.
Date elemoſyna:⁊ ecce oĩia mũda ſunt
vobis. Hoc enim qᷓ; late pateat nõ ĩitelli
gunt. Sed vt ĩtelligãt attẽdat qbꝰ dixe
rit. Nepe ĩ euãgelio dictum ẽ.Ci loqre
tur rogatuit illu quidã phariſeus vt pꝛã
deret apð ſe:⁊ igreſſus recubuit. Phari
ſeus autem cepit ĩtra ſe reputãs vicere.
Quare nõ baptiʒatꝰ ẽ ante pꝛandiũ:Et
ait dñs ad illũ.Nũc vos phariſei quod
defoꝛis eſt calicis ⁊ catini mũdatis: qð
autem intus eſt veſtrum:plenum ẽ ra⸗
pina ⁊ iniquitate. Stulti nonne qui fe⸗
cit id quod foꝛis eſt: etiam id qð intus
eſt fecit: Uerũtamen qð ſuper eſt date
elemoſynam: ⁊ ecce o mnia munda ſũt
vobis ita ne boc intellecturi ſumus: vt
phariſeis non habentibus fidem chꝛi⸗
ſti:etiam ſi non in eum crediderint:nec

S

9
e
n
Nl

MU R

renati fuerint ex aqua ⁊ ſpũ ſcõ mũda
ſint oĩa tm ſi elynas dederint ſicuti iſti
eas dãdas putãt cum ſint ĩ mũdi oẽs:

quos nõ mũdat fides xpi:De q̃ ſcripiũ

=. Mundans fide coꝛda eoꝛum. Et cuʒ
dicat apoſtolus. Immũdus aut ⁊ ifide
libus nihil ẽ mũdũ: ſed polluta ſũt eoꝝ
mens ⁊ conſcientia. Quõ ergo phari⸗
ſeis omnia munda eſſent ſi elemoſynaſ
darent: 2 f ideles non eſſent: Aut quõ
fideles eſſent: ſi xᷣm credere: atq; i eiꝰ
renaſci gratia noluiſſent: Et tamen ve
rum eſt qð audierant. Date elemoſynaã
T certe oia mũda ſũt vobis. Qo a ſe⸗
ip o debeat incipere: qui vu emoſy⸗
nam oꝛdinate facere:ſicut phariſeoſ do
minus admonet. Lap. xxv.
Lii auũt vul elemoſynam oꝛdi⸗
ate dare:a ſeipſio debet incive
Mre: z eam ſibi pꝛimum dare. Eſt
m elemoſyna opus miſericoꝛdie ve⸗
riſſime:oe qua dictum eſt. Mitrere ani
me tue placens deo. Pꝛopter hoc rena
ſcimur:vt deo placeamꝰ:cui merito di⸗
ſplicet: qð nalcendo contrarimuſ. Pec
eſt pꝛima eniʒ ełyna quam nobis debe⸗/
mus:vt noſipſos merito miſeros ꝑ miſe
rantis dei miſericoꝛdiam requiramus:
⁊ iuſtum iudicium eius cõfitentes:quo
miſeri effecti ſumus: de quo dicit apo⸗
ſtolus. Judicium quidem ex vno ĩ cõ/
dẽnationẽ:⁊ magne charitati eius gras
agentes:de qua idem ipſe dicit gratie p
dicatoꝛ. Cõmendat autem ſuam dilecti
onem deus in nobis:quoniam cuʒ ad/
huc peccatoꝛes eſſemus: xpᷣs pꝛo nobis
m oꝛtuꝰeſt:vt ⁊ nos veraciter de noſtra
miſeria iudicantes ⁊ dei charitateʒ quã
donaimt ipſi diligentes pie recteq; viua

„

mus.Qò iudicium ⁊ charitateʒ dei cuʒ

pharilei pꝛeterirent: decimabant tamè
pꝛopter elemoſynas: quas faciebant:

* . . .
1 „ —092* n p P

Enchiridion.

etiam quecũq; minutiſſima fructuũ ſu⸗
oꝛum. Et ideo non dabant elemoſynaʒ
a ſeipſis incipientes:ſecũq; pꝛius miſeri
coꝛdiam facientes: ſicut iſti eas oaãdas

putant pꝛopter quem dilectionis oꝛdi⸗

nem dictum é. Diliges pꝛoximum tu
um ſicut reipᷣm. Cũ ergo increpaſſz eos
ꝙ foꝛinſecus ſe laudabant: intus auteʒ
rapina ⁊ iniquitate pleni eſſent admo/
nens quandam elemoſynam: quaʒ ſibi
bomo debet pꝛimitus oare ⁊ uerioꝛ
mundare verũtamen inquit qð ſuꝑeſt
dare elemoſynã ⁊ ecce oĩa mũda ſut vo
bis. Deinde vt oſtenderet quid admo⸗
n uiflet: ⁊ quid ipſi facere non curarent
ne illum putarẽt ełlynas eoꝑ ignoꝛare:
ſed veh vobis inquit phariſeis. Lanqᷓ;
diceret: ego quidem cõmonui vos ad
elemoſynam dandam per quamv
omnia munda ſint: ſed veb vobis ͥ de
cimatis mentam ⁊ rutaʒ ⁊ omne olus.
Pas enim noui elemoſynas vr̃as:nec ð
illis me nũc admonuiſie arbitremini: ?
pꝛei e ritis iudicium ⁊ charitatem dei q̃
elemoſyna poſſitis ab omni ĩquinamẽ
to interion mundari: vt vobis munda
eſſent ⁊ coꝛpoꝛa que lauatie. Doc eſt
enĩ omnia: ⁊ interioꝛa ſcilicet ⁊ exterio
ra: ſicut alibi legitur mudate que intus
ſunt:⁊ que foꝛis ſunt munda erunt.
Sed ne iſtas elemoſynas:que fiunt de
fructibus terre:reſpuiſſe videretur. DPec
inquit opoꝛtuit facere ſcilicet iudicium
⁊ charitem dei:⁊ illa nõ omittere:ideſt

elemoſynas fructuum terrenoꝛoem.
Anod multum ſe ſeducunt: qui per
argiſſimas elemoſynas indulgentiam

ſibi comparare exiſtimant ⁊ a peccato
non ceſſant. ¶ Cap. Ixxvi.
On ergo ſe fallant qui per ele
oſynas quaſlibet largiſſimas
fructuum ſuoꝛuz vel —
ij

*

pecunie ĩpnnitatẽ ſe emere exiſtimant
I flagitioꝝ ĩmanitate ac facinoꝝ neqͥtia
pleuerãtes. Nõ ſolũ eni hec faciũt: ſed
ita diligũt:vt in eis ſemꝑ optẽt tantũ ſi
poſſint ĩpũe verſari. Qui aũt diligit ini⸗

quitatẽ odit aĩaʒ ſua.Et qͥ odit animaz
ſuã nõ ẽ miſericoꝛs:ſʒ crudeliſ.diligẽdo
cã quippe ſᷣm ſeculũ odit eã ᷣm deum
Sig vellet ei vare elemoſynã: ꝑ quam
munda illi eẽnt oĩa: odiſſet ea fm ſecu
lũ ⁊ diligeret ſʒ deũ. Nemo aũt dat ele
moſynãa q̃lẽlibet: nin vñ det ab illo Rci
piat qͥnõ eget:⁊ iõ dictũ eſt miicoꝛdia
eiꝰ pueniet me. ¶o leuia vl grauia
pctà diuĩo ſũt pẽſanda iudicio p u8
tñ oꝛare freq̃nt᷑ debemꝰ. ¶ Ca. lxxvij.
Aee ſũt ãt leuia ⁊ ꝗ grauia pec
ata:nõ hũano:ſed oinino ſũt
VVyſanda iudicio. Uidemꝰenĩ q̃
da ab ipſis quoq; aplis igſcendo fuiſſe
cõceſſa:q̃le illud ẽ qð venerabilis pau
lus cõiugibait. Nolite fraudare inicẽ
niß ex ↄſenſu ad tpᷣs:vt vacetis oꝛõni. ⁊

rrü Ac- idipᷣʒʒ reuertimini ne vos tẽtet

ſathanas ppꝑ icõtinẽtiã vr̃am.Qõ puta
ri poſſet nõ eẽ pcnñ:miſceri.ſ. cõugi ñ
filioꝝ ꝓcreandoꝝꝑ cã:qð bonũ ẽ nuptia
le:ſed carnalis etiã voluptatis:aut ꝓpt᷑
euitandũ foꝛnicatõi fiue adulteri:ſiue
cuinſq; alterius ĩmũdicie peſtiferũ ma
lũ:qð turpe ẽ ẽt dicere quo põt tẽtante
ſathana libido perirahere:ñi ↄtinẽtiam
debilitet ifirmitas. Põt g vt diri: B pu
tari nõ eẽ pctm:nin addidiſſet. Poc ãt
dico fᷣm idulgẽtiaʒ:non ᷣm ĩpiũ. Quis
ſaci’tibꝰaplica anctoꝛitate fateat᷑. La⸗
le q̃ddã ẽ vbi dicit. Audet qſq; vrjm a
uerſus alteꝝ negociũ hñs iudicari ap
iniquos:⁊ nõ apð ſcõs:Et paulopoſt.
Secularia igit᷑ iudicia ſi bũeritis iquit:
qͥ cõtẽptibileſ ſũt ĩ eccła:hos collocate

ot NW 22 400 .72 2äl

. 8 „ — 7
een AEee —

Em idulg is ĩ ſcriptu
aut la ee peim neget:cũ dare ſe venia

ad iudicandũ ad reuerenti vobis dico

Sic nõ inter vos qᷣſqᷓ; ſapiẽs qͥ poſſit
frem ſuũ iudicare:ſʒ frat᷑ cu fre ĩ iudicio
tẽdit: ⁊ ͥ apud ifideles nã ⁊ hic poſſʒ
putari iudiciũ habere aduerſus alterũ

nõ eẽ pctm:ſʒ timmõ id extra eccłaʒ vel

le iudicari. niſ ſecutꝰ adiungeret. Ja q⸗
deʒ oĩo delictũ ẽ ĩ vobis:qꝛ iudicia hẽ⸗

tis vobiſcũ.Et ne quiſqᷓ; ita H̊ excularz

⁊ diceret iuſtũ ſe hẽre negociũ:ſed iniqͥ
tatẽ ſe pati qᷓ; vellet a ſe iudicij ſentẽtia
remoueri: cõ:inuo talibus cogitatoibꝰ
vel excuſatiõibꝰ occurrit atq; au. Qua
re nõ magis iniqtatẽ patimini: Quare

nõ potius fraudamini: Ut ad illud re⸗

deat᷑ qð dñs ait. Siqᷣs voluerit tunicã
tuã tollere:⁊ iudicio tecũ cõtẽdere: di⸗
mitte illi ⁊ palliuʒ. Et alio loco. Qui ab
ſtulerit ĩquit tua:noli repetere. Pꝛohi
buit itaq; ſuos de ſecularibꝰ rebꝰ cum
alijs habere iudiciũ. Ex q̃ᷓ
apls eẽ elictũ.Lñ cũ ſinit iĩ eccla talia
iudicia finin iter frẽs fribꝰ iu dicdtibus
erxtra eccleſta vo terribilit vetat marile
ſtuͦ e et hic qd m ve niſ⸗ cedat ifi mis
Pꝛopt᷑ hec atq; hiꝰ⁊ alia liceʒ his miti
oꝛa:q̃ ft vpoꝝ ⁊ cogitationũ offenſio
nibꝰapoſtolo iacobo ↄfitenteac dicen
te. In mulij enim offendimus oẽs: oʒ
vt quotidie crebꝛoq; oꝛem oñʒ atq; di
en aunire nobis debi nr̃a:nec i
eo qð ſequit᷑ mẽtiamur:ſicut ⁊ nos dis
mittim bebitonbenkts. De qbuſ⸗
dã pctis q leuia putarent᷑ niſi grauioꝛa
ut vemõſtrarent᷑. Ea. lxxdiij.
Uut aũt q̃dã q leuiſſna puta
ent᷑: niſ in ſcripturis demon
ſtrarẽt᷑ opione grauioꝛa. Quiſ

eni olcẽteʒ fri ſuo fatue reü gehene pu
taret niſi veritas diceret.Cui vlneri ſub
iecit:cõtinuo medicinã pᷣcep:iũ lraterne
recõciliatõis adiũgens.Mox qppe ait

ctrina diẽ

— — er — — –

— —
= —
— —

Si offers mnnus tuũ ad altare: ⁊ ibi
recoꝛdatꝰſueris:qꝛ frater tuus bʒ alidd
aduerſum te ⁊ cetera Aut quis eſtima.
ret qᷓ; magnum peccatũ ſit dies obᷣua
re ⁊ mẽſes ⁊ ãnos ⁊ ipꝑa:ſficut obſeruãt
certis diebus ſiue mẽſibus ſiue ãnis vo
lunt:vel nolũt aliquid ichoare eo ꝙ f᷑ʒ

Enchiridiõ

re:tolerando nõnulla etiaʒ facere eo g
mur. Atq; vtinã o dñe nõ oĩa q̃nõ po
tuerimus ꝓhibere faciamus. Sed vide
ro vtrũ me ĩimoderatus doloꝛ incaute
aliquid cõpulerit dicere. ¶ De dua

bus cauſis ignoꝛãtia ⁊ ĩfirmitate quibꝰ
peccamus. a. lxxxx.

alijs opuſculoꝝ meox locis ſe

vanas doctrias hoĩuʒ fauſta vł ifauſta 1 oOrtcrc nũc dicam qõ quidem ⁊ ĩ

exiſtimẽt tꝑa:nin hꝰmali magnitudinẽ
ex timoꝛe apli pẽſaremꝰ.qui talib ait⸗

Timeo ne ne ca liberaueriʒ ĩ vo
bis: ¶ Qõ magna pectã cũ ĩ vſũ vene
rit:aut ꝑua aut nulla eẽ credãt᷑.c.lxxix

Unc accidit ꝙ pctã qᷓ;uis ma
gna ⁊ hoꝝẽda cuʒ in ↄſuetudi
nẽ venerit:aut paꝛua aut nulla
eè credunt᷑:vſq;adeo vt nõ ſolũ nõ oc
cultãda:verũetiã iam pᷣdicãda ac viffa
mdda videant᷑.Qñ:ſicut ſcriptuʒ ẽ: lan
dat᷑ pctõꝛ ĩ deſideris aĩe ſue:⁊ qui ini

qua gerit bndicit᷑. Lalis ĩ diuinis libꝛis

clamoꝛ vocat᷑. Sicut hẽs apud eſaiaʒ p
phetã de vinea mala.Expectaui inquit
Vt faceret iudiciũ:fecit aut iniquitatem
⁊ nõ iuſticiam ſed clamoꝛem. Unde eſt
⁊ illud in geneſi.Clamoꝛ ſodomoꝛuʒ ⁊z
gomoꝛꝛeoꝝ multiplicatꝰ ẽ:qꝛ nõ ſoluʒ

iã apud eos nõ puniebant᷑ illa flagitia:

verũetiã publice velut lege freq̃ntabã
tur. Sic nr̃iſ tꝑibꝰmulta mala:⁊ ſi non
talia ĩ aꝑtaʒ ⁊ ↄſuetudinẽ iã venerũt:vt
ꝓ his nõ ſolũ excõicare aliquẽ laicun
nõ audeamꝰ:ſed nec clericũ degradar᷑.

⸗

Vñ cũ exponerẽ añ aliquot annos epi
ſtolã ad galathas:ĩ eoipſo loco vbi ait
apls. Cimeo ne foꝛte ſine cã laboꝛaue
rim in vobis: exclamare cõpulſus ſu
Ueh peccatis hoĩuʒ q ſola inuſitata ex

*

———

nacſcrnus litata vero quibus ab
uedis filij dei ſangiis effuſus é: q;ui

t magna ſint: vt oino claudi õ ſe ſe fa
ciant regnũ dei:ſepe vidẽdo oĩa tolera

»

Quatzentreo e Fr I“ 2

pe iã dixi.Duabꝰex cauſis pec
camus.Aut nõdum videndo quod ſa
cere debemus:aut non faciendo qò de
bere fieri iam videmui Quoum duoꝝꝛ
illud ignoꝛãtie malũ eſt hoc ĩfirmitatis
Contra q̃ͥ pu gnare nos ↄuenit:ſed ꝓfe
cto vincimur:niſi diuinituſ adiunemur
vt non ſolum videamus quid faciẽdũ
ſit:ſed etiam accedente ſanitate delecta
tio iuſticie vĩcat ĩ nobis eay reruʒ dele
ctatões:q̃s vel haber̃ cupiẽdo:vł amit
tere metuẽdo:ſcientes vidẽteſq; pecca
mus.Ac nõ ſolũ iã peccatoꝛes ꝙ eramꝰ
cũ ꝑ ignoꝛãtiã peccabamus:verũetiã le
gis pꝛeuaricatoꝛes cũ id non facimꝰ qð
faciẽduʒ eẽ iã nouimꝰ:xł facimꝰ qð nõ
faciendũ eẽ iã ſcimus.Quaꝑp nõ ſolu
ſi peccauimvt ignoſcat ꝑꝑ qð dicimꝰ:
dimitte nobis debita nr̃a:ſicut ⁊ nos di
mitrimꝰdebitoꝛibus nr̃is.verũetiam ne
peccemus vt regat: ꝑꝑ qð dicimus:ne
nos inferaſ ĩtentionẽ.ille rogandus eſt
cui dicitur in pſalmo.dominus illum
natio mea ⁊ ſalus mea. Ut illumiĩatio
mea detrahat i ozanenz alms ifirmi⸗
a

m ⁊ ipſa penitentia quando
digna c ẽ n moꝛem eccleſie
vt agatur: plerũq; infirmitate
non agitur: quia pudoꝛ ⁊ timoꝛ eſt di
ſplicendi:oũ plus delectat hoium eſti
matio:qᷓ; iuſticia qua ſe humiliat pe.i

ſin e1 45° 0 pria & Eſfun- P

tẽdo.Un nõ ſolum cum agirtn penite
tia:verũetid vt agat dei miſericoꝛdia ne
ceſſaria eſt. Alioquin non diceret apo
ſtolus de quibuſdã:ne foꝛte det illis de
us pniam. Et vt Petrus amare fleret:
pᷣmiñt euangeliſta ⁊ ait.Rrſpexit eum
ons. ð in ſpum ſem̃ irremediabi
liter vl ent: qui i eccleſia catholica re
credun. Ka. xxxij.
„ QLi vero ĩ eccleſia remitti pctã
6 credens contẽnit tantaʒ di
ini muneris largitatẽ ⁊ ĩ hac
inatõe mentis dit claudit extremũ
reus eſt illo irremiſſibili peccato ĩ ſpm̃
ſcm̃ĩ quo xpᷣſ peccata dumittit. De qua
queſtione difficili in quodã ꝑꝑ hoc ſo
luʒ ↄſcripto libello enucleatiſſime quã
tũ potui diſputaui. ¶ De vltima 2 ge
nerali reſurrectõe carnis.
NCapitulum. Ixxxiij.
Am vero de reſurrectõe carnii
nõ ſicut qͥdã reuixere iterunqʒ
H.ſunt moꝛtui: ſz ĩ eterna vitaʒ:ſi⸗
cnt xpᷣi ipius caro reſurrexit: quẽadmo
dũ poſſiʒ bꝛeuiter diſputare:⁊ oĩbus q
ſtionibꝰ q̃ de hac re moueri aſſolẽt ſa⸗
tiſfacere nõ iuenio. Reſurrecturã tamẽ
carnẽ oĩnʒ qͥcũqʒ nati ſunt hoium atq;
naſcẽtur:⁊ moꝛtui ſunt atq; moꝛiẽtur
nullo mõ dubitare dʒ xpianꝰ.¶Qõ ð̊
aboꝛtiuis fetibus. Ca.lxxxiiij
4 nMge pꝛimo occurrit de aboꝛti

nis fetibꝰqõ:qui iã quidẽ nati
ſunt i vteris matrũ: ſed nõduʒ
ta vt èt poſſint renaſci.Si enĩ reſurre⸗
cturos eos dixerim de his qiã foꝛma⸗
ti ſunt:tolerari põt vtrũq; qð dicit᷑. In
foꝛmes vo abhoꝛtꝰ qͥs nõ ꝓcliuius peri
re arbitrẽtur: ficut ſeia q̃ cõcepta nõ fu
erit.Sʒ qͥs negare audeat:⁊ ſi affirmar
nõ audeat:id actura reſurrectioneʒ: vt

△ ₰ *
— ₰ „ — 8 4
4 r. r 6£ PWS 2 re, 7 OXnαα

4, ———ʒ— . — „ . „ . . D A .
Pe e 7 en SEE
. *

mitti ſibi peccata vſq; in finẽ vite non fuerat vitiatũ.

qcqd fſoꝛme defuit ĩpleat: atq; ita non
id deſit ꝑfectio q̃ acceſſura erat tẽpoꝛe:
quẽadmodũ nõ eꝛunt vitia q̃ acceſſura
erãt tꝑe:vt neqʒ ĩ eo qð aptũ ⁊ ↄgruum
dies allaturi fuerãt natura fraudaret᷑:
neq; in eo qð aduerſum atq; ↄꝛiuʒ diei
attulerũt natura turpet᷑:ſed ĩtegret qð
nõdum erat itegrũ:ncut iſtaurabit᷑ qð

piat hõ ĩ vtero matris viuere qͥ ad car⸗

nis reſurrectionem ꝑtinẽ credit᷑.
apitalum. lxxxv.

ꝑ hoc ſcrupuloſiſſime qͥdeʒ

tari põt:qð vtrũ ab hoĩe iueni
i poſſit ignoꝛo: qñ ĩcipiat bomo in yte
qᷓnõdũ motibuſ viuentibus appareat.
Nã negare vixiſſe puerperia:q̃ ppterea
mẽbꝛatim execantur:vt eijciant᷑ ex vte
ris pᷣgnãtium:ne matres quoqʒ: ſi moꝛ
tua ibi relinquãtur occidant᷑: ipudẽtia
nimia videret᷑.Exquo autem incipit hõ
viuere:ex illo vtiqʒ iam moꝛi poteſt.
Moꝛtuus vero vbicũq; illi moꝛs potu
it euenire:quomõ ad reſurrectionẽ nõ
pertineat moꝛtuoꝛum reperire non poſ
ſum. De monſtris q̃ naſcũtur ⁊ ci
to moꝛiunt᷑ cũ cõmemoꝛatiõe cuiuſdã
bimẽbꝛis. a. lxxxxvi.
Ecqꝗ eni ? mõſtrà q naſcũtur z
M1iuunt qᷓ;tũlibet cito moꝛiant᷑
aut reſurrectura negabuntur:
aut ita reſurrectura credẽda ſunt ac nõ
potiꝰerecta emendataq; natura. Abſit
enim vt illũ bimẽbꝛem qui nuꝑ natus
eſt in oꝛiente:de quo ⁊ fratres fideliſſu
mi:qui eum videre retulerunt:⁊ ſancte
memoꝛie ne Aairln cardi⸗

nalis ſcriptũ reliqt ꝓ Abſñit inquam vt
vnum hominem dvuplicem:ac non po
tius duos:quod futurum erat:n gemi⸗

— = .

5 7 —0☚
4 * A4 SEeGr S
4 7 . 7

Diſputatio qñ inci

nter doctiſſimos q̃ri ac diſpua⸗

ro viuere. Utrũ ſit quedã vita occulta

4

fe

—

—– „ —

nchiridiõ

de minaſcerentur: reſurrecturos exiſtime⸗ quod totiens dempfit exect o immode
ſin mus. Ita cetera que ſinguli quiq; par/ rata 7 idecens cogitantibus:⁊ io relur
Ng tus vel amplius veli minus pabendo: rectioneʒ carnis nõ credétibe occurtit
Muem vel quadam nimia defoꝛmitate mon⸗ infirmitas. Sed quẽadmoduʒ ſi ſtatua
iu ſtra dicuntur: ad bumane nature figu cuiuſlibet metali aut igne liqueſceret:
unni ram reſurrectione reuocabuntuꝛ ita: vt aut ↄtereret᷑ in puluerem:aut confun
nnrih ſingule anime ſingula coꝛpoꝛa obtine⸗ geretur imn maſſam: ⁊ eam vellet artifex
nheß ant: nullis coberentibus etiam quecũ⸗ rurſus ex illius materie quãtitate repes
b q; coherentia nata fuerant: ſed ſeoꝛſuz rare:nihil intereſſet ad eius integritat 6 1
ſea ſingulis ſibi ſua membꝛa geſtantibus: que particula materie cui membꝛo ſta
. quibus humani coꝛpoꝛis completur i⸗ tue redderetur. dum tamen totum ex
tegritas. uod caro bominis moꝛ quo conſtituta fuerat reſtituta reſume
nni tii in quibuſlibet element s alijſq; coꝛ ret. Ita deus mirabiliter atque ineffabi
roißr poꝛibus tranſmittetur anime quam liter artifex:de toto quo caro noſtra c5
een reliquit reſ ione reuocetur. ſtiterat:eam mirabili ⁊ ineffabili boni⸗
unn Lanitulam lenr,d. tate ⁊ celeritate reſtituet: nec aliquod
galn Sn autem perit deo ttena ma attinebit ad eius re integrationem vtꝝ 4
hen Mteries: oe qua moꝛtalium cre⸗ capilli ad capillos redeant æ vngues
e C atur caro:ſed in quenlibet pul ad vngues:an quicquid eoꝛum perie⸗
Kaſt nerem eineremue ſoluatur: in quoſlibʒ rat matetur in carnem ⁊ in parte alia
gin alitus auraſq; diffugiat: iu qnacunque coꝛpoꝛis reuocetur curante ariiſicis ꝓ
“ alioꝛum coꝛpoꝛum ſubſtantiam vel in uidentia ne uid indecens fſiat.
ii ipſa elementa vertatur: in quoꝛumcun Utrum equales an diuerſe futu
Nt. q; animalium vel etiam hbominum cis re ſint ſtature vel figure reſurgentiuz.
sſol bum cedat carnemqʒ mutetur illi ani Capitulum. Ixxxirxũ.
oend me bumane pũcto tempoꝛis redit: que 7 Ec illud eſt cõſequens: vt ideo
ſepe illam pꝛimitus vt homo fieret creſceret dDinuerſa ſit ſtatura reuiuſcenti
inti viueret animauit. Hon eſſe con,)· unm ſingnloꝛum: quia fuerat di
na ſequens membꝛa ad eaſdem coꝛpoꝛis nerſa viuentium. Ut macri cum eadeʒ
4 partes: vnde lapſa ſunt ĩ reſurrectione macie aut pingues cum eadem pingue
ct reuocari: cum exemplo ſolubilis ſtas dine reuiniſcant. Sed ſi hoc eſt in con
tin⸗ tue. —– Ca.lxxxviij. ſilio creatoꝛis: vt in effigie ſua cuiuſqʒ
mn. Plſa itaq; terrena materies q pꝛopꝛietas ⁊ diſcernibilis: ſimilitudo
rh diſcedente anima fit cadauer: ſeruetur: in ceteris autem coꝛpoꝛis bo
4 NI non ita reſurrecione reparabi nis equalia cuncta reddantur: ita mo
tns tur: vt ea que dilabuntur: et in alias at/ dificabitur illa in vnoquoque materi⸗
ℳ q; alias aliarum rerum ſpecies foꝛmaſ es: vt nec aliquid ex ea pereat: ⁊ quod
tet q; vertuntur: quis ad coꝛpus redeant alicui oefuerat ille ſuppleat qui etiam
rand vnde lapſa ſunt: ad eaſdem quoq; coꝛ de nihilo potuit quod voluit operani.
n poꝛis partes vbi fuere:redire neceſſe fit Si autem in coꝛponbus reſurgentium
r Alioqui ſi capillus capi is redit: quod rationabilis inequalitas erit: ſicut ẽ vo
tam crebꝛa tonſura detraxit:ñ. vnguib cũ quibus cantus implet᷑ hoc fiet cuiq;

5

—T 4 ₰ ☚

gers ſiae SAa) 1 AHnd, — Sen

de materila coꝛpoꝛis ſui:qð ⁊ boles red
det eqlẽ angelicis cetibus ⁊ nibil incõ⸗
uemiẽs eoꝝ igerat ſenſibus. Indecoꝝ
qppe aliqd ibi ñ erit:ſjj qcqͥd futuꝑ ẽ hꝰ
decebit:qꝛ nec futuꝝ eſt ſi nõ decebit.
Qualr reſurgãt corpoꝛa ſcõꝑ.Ca.xc.
Eſurgẽt igit᷑ ſcõꝝ coꝛpoꝛa ſine

vllo vitio:ſine vlla defoꝛmitate
Sicut ſine vlla coꝛꝛuptiõe one
re difficultate. In qͥbꝰ tata facilitas re⸗
ſurgedi q;ta felicitas erit. Pꝛopter qð
Et ſpiritalia ocà ſũt: cũ ꝓculdubio coꝛ⸗
poꝛa ſint futura nõ ſpũs.Sʒ ſicut coꝛpꝰ
animale or̃ qð tñ coꝛpꝰ nõ aia ᷑:ita tũc
ſpiritale coꝛpꝰerit:coꝛpꝰ tñ nõ ſpũs erit
ꝓinde qᷓ;tũ attinet ad coꝛuptiont: que
nũc aggrauat aiam: ⁊ ad vitia qbꝰ caro
aduerius ſpũm cõcupiſcit:tuc nõ erit ca
ro: ſʒ coꝛpꝰ: qꝛ ⁊ coꝛpoꝛa celeſtia ꝑhibẽ
tur ꝑꝑ qð dictum c᷑. Caro ⁊ ſanguis re⸗
gnũ dei nõ poſſidebũt.Et tãqᷓ; exponẽs
qͥd dixerit. Neq; coꝛꝛuptio iquit ĩcoꝛꝛu
ptionẽ poſſidebu. Qð pꝛiuſ dixit caro ⁊
ſanguis:hoc poſtea dixit coꝛꝛuptio. Et
qð pꝛiꝰ regnũ dei:hoc poſtea icoꝛꝛupti
onem:quãtũ aũt attinet ad ſubſtãtiã:ẽᷣt
tũc caro erit:ꝑꝑ qð ⁊ poſt reſurrectionẽ
coꝛpus xpᷣi caro appellata c. Sed iõ ait
apls:ſeminatur coꝛpus animale reſur⸗/
get coꝛpꝰ ſp:ritale qm̃ tãta erit tũc con⸗/
coꝛdia carnis ⁊ lpũs vituficãte ſpiritu ſi
ne ſubſtẽtaculi alicuius indigentia ſub
ditã carnem:vt nihil nobis repugnet ex
nobis:ſed ſicut foꝛis nemint᷑:ita nec in
tus noſipſos patiamur inimicos.
¶Qualr etiã illi reſurgãt qͥ a maſſa ꝑ⸗
ditiõis non ſũt diſcreti. ⸗
Allicnciũq; vero ab illa ꝑditionis
mnaſſa qͥ fcã ẽ ꝑ hoĩem pꝛimuʒ
ò liberàt᷑ ꝑ vnũ mediatoꝛem
deĩ ⁊ hominũ reſurgent qͥdem etiaʒ ipᷣi
vnuſquiſq; cũ ſua carne: ſed vt cũ dia⸗
CE 97 — Ar r 2 Kt. 4 ℳ

Qo⸗ 9abe hat⸗ 43 us en nr.

Lap. xc.

bolo ⁊ angelis eius puniatur. Utruʒ ſa

ne ipſi cum vitijs ⁊ defoꝛmitatibus ſuo⸗

rum coꝛpoꝛum reſurgant quecũq; ĩ eis
vitioſa ⁊ defoꝛmia membꝛa geſtarunt:⁊ĩ
requirendo laboꝛare qͥd opuſ eſt. Neq;
enim fatigare nos debet incerta eoꝛum
habitudo vel pulchꝛitudo:quoꝛum erit
certa ⁊ ſempiterna damnatio. Nec mo
ueat quomodo in eis erit coꝛpꝰ icoꝛru⸗
ptibile ſi doloꝛe poterit:aut quomõ coꝛ
ruptibile ſimoꝛi non poteru:non ẽ eni
vera vua niſi vbi feliciter viuitur:nec ve
ra incoꝛꝛuptio:niſi vbi ſalus nullo dolo
re coꝛumpit᷑.Ubi aũt ĩfelix moꝛi nõ ſi⸗
nitur:vt ita dicã:moꝛs ipᷣa non moꝛit᷑.
Et vbi doloꝛ ꝑpetuus non interimit ſed
affligit:ipᷣa coꝛuptio nõ finit᷑. Pec ĩ ſan
ctis ſcripturis ſecunda moꝛs dicitur.
Qðõ nec pꝛima nec ſecunda moꝛs ho
mini accidiſſet: ſi nemo peccaſſet.Et ꝙ
quãuis impij diuerſo modo crucient᷑:

paruuloꝛum parua pena erit.
. LCapitulum. xcij. .
Ec pꝛima tamen moꝛs qua ſuũ

coꝛpus anima relinquere cogi
tur:nec ſecũda qua penale coꝛ
pus anuma relinquere non permittitur
homini accidiſſet: ñ nemo peccaſſet.
Mitiſſima ſane omnium pena erit eo⸗
rum qui pꝛeter peccatum qð oꝛiginale
traxerunt:nullum inſuper addiderunt.
Et in ceteris que addiderunt:tãto qͥſq;
tollerabilioꝛem ibi habebit oãnationeʒ
qudto hic minoꝛem habuit iniquitateʒ.
I¶N remanentibus iĩpijs in damnati

one:tunc ſcient ſancti quid boni eis cõ
tulerit gratia.

Cap. xciij.
Emanentibus itaq; angelis et
hominibus repꝛobis in eterna
pena:tüc ſcĩ ſciẽt plenius quid
boni eis contulerit gra. Luc rebus ipſis

euidentius apparebu: quid in pſalinis

—

. ä - 7 e =
Ced n D⸗Tck-ne e ae,,

cased LZA p◻ P card .

ſeit
ſtori

dne
(nen

☛ — — =

=☛

nne

wſ,

ie
ſrunr
n

nen

umer
lene

ſom .

ͤ
Meni
rneent

NH

loſ
nont.

NtOH

ciln
un.
ve
169
n:

nſi
1
ſect
inin
ſ
e
i
n
ſs
Noo
uung,
nui
ich
Ulad⸗
ua
on
it
hu
e

ciũnemo danat᷑. e oĩa q̃ͥ nunc
8ͤ latet: tunc nõ latebuntCa. xciiij.

8

¶Enchiridiõ

ſcriotus Miſericoꝛdiã ? iudicin can

tabo tibi dne Oꝛ niſi ꝑ idebitã mificoꝛ
diã nemo liberat᷑: ⁊ niñ ꝑ debituʒ iudi⸗

UVnc nõ latebit qð nunc latet
cuʒ de duobus paruulis vnus
ſiumẽdus ꝑ dei miſericoꝛdiaʒ
alius ꝑ indiciũ relinqnduſ. In quo qui
aſſumeret agnoſceret quid ſibi ꝑ iudi
cium deberet᷑:niſ miſericoꝛdia ſubue⸗
niret. Cur ille potius q; iſte fuerit aſſũ⸗
ptus:cũ cã vna eẽt ãbobus.Cur apud
quoſdã non ſacte ſunt virtutes: q̃ſi ſcẽ
fuiſſent egiſſent illi hoĩes pnĩam:⁊ fcẽ
ſunt apnd eos qui non fueràt crdituri.
Aptiſſime nãq; vñs dicit. Ueb ubi co
roʒaiʒ:⁊ veh tibi betſaida:qꝛ ſi in tyro
ſydone facte fuiſſent virtutei qͥ facte ſt
i vobis:oliʒ ĩ cilicio ⁊ cinere pnĩam egiſ
ſent. Nec vtiq; de iiuſte noluit ſaluos
fieri:cũ poſſent ſalui eẽ ſi vellẽt. Lunc ĩ
clariſſima ſapiĩe luce videbit᷑:qð nũc pi
oꝛũ fides hʒ anq; manifeſta cognitione
dideat᷑:qᷓ; certa ⁊ ĩmutabilis ⁊ efficaciſ
ſima ſit voluntas dei: q; multa poſſit ⁊
nõ velit:nibil aũt velit qo nõ poſſit: qᷓ;
q; ſit veꝝ qð ĩ pſalmo canit.De aũt nĩ
i celo ſurſuʒ ⁊ in terra oĩa q̃cũq; voluit
fecit. Qð nõ ẽ verũ:ſi aliqua voluit ⁊ ñ
fecit.Et qð ẽ ĩdignius:iõ n fecit: qm ne
fieret qð volebat opᷣs de volũtas hoĩs
ipediuit. Nõ ꝗ̊ fit aliqd niſi ops fieri ve
lit:vel ſinẽdo vt fiat vel ipſe faciẽdo.
Oo recta ↄfeſſione credamoĩpo

tentem bñnfacere etiam cum ſinit mala
fieri. CLa. xcv.

Ecj dubitandũ ẽ deũ bene facẽ.
eceetiã ſinẽdo fieri qcũq; fiũt ma⸗

le.Nõ enĩ h̊ niſ iuſto iudicio
ſinit Et ꝓfecto bonũ oẽ qð iuſtum eſt.
Quãuios ergo eaq̃ mala ſunt: inquãtũ

ðDò . A2 f

mala ſunt:nõ fint bona: tuᷣ vt nõ ſoln, Pe rrnlt
bona:ſed etiã ſint ⁊ mala bonũ eſt. naz
niſ eſſet H̊ bonuʒ vt eſſent ⁊ malamnid
lo modo eẽ ſinerent᷑ ab oĩpotẽte bono
Cui pculdubio qᷓ; facile ẽ quodvult fa
cere:tã facile ẽ qðò nõ vult eẽ nõ ſinere.
Poc niñ credamꝰ:ꝑiclitat᷑ ipſuʒ noſtr e
fidei ↄfeſſionis initiũ:quo nos ĩ deũ pa
trẽ oĩpotentẽ credere cõfitemur. Neq;
enĩ veraciter ob aliud vocat᷑ opᷣſiniſi qꝛ
q̃cqͥd vult põt.nec volũtate cuiuſpiam
creature oĩpotẽtis ĩpeditur effectus.
Queſtio de dicto apli: ꝙ os vult
hoĩes ſaluos fieri. Ca. xcvi
Haãobꝛem videndũ eſt quẽad⸗
odũ ſit de deo dictuʒ:qꝛ ⁊ B
Napls veriſſime dirxit: qui omnel
les vult ſaluos fieri Cũ non oẽs:ſed
multo plures nõ fiũt ſalui: videt᷑ vtiq;
nõ fieri:qð deꝰ vult fieri:.humana.ſ.vo⸗
lũtate impediẽte volũtatẽ dei. Qñ eĩm
q̃ritur cà cur nõ oẽs ſalui fiant rũderi
ſolet:qꝛ ̊ ipſi volunt.Qð qͥdẽ de ꝑuu⸗
lis dici nõ põt:quoꝝ nõdũ eſt velle ſeu
nolle. Nã qð ifantili motu faciũt: ſi eo
rũ voluntati iudicaret᷑ eẽ tribuẽdũ: qñ
baptiʒant᷑:cũ reſiſtũt quàtuʒ pñt:ẽt no
lentes ſaluos eos fieri diceremus.Sed
aptius dñs ĩ euãgelio ↄpellas ĩpiã ciuni
tatẽ. Quotiẽs inqd volui ↄgregare fili
os tuos:ſicut gallina pullos ſuos ⁊ no
luiſti. Canq; dei volũtas ſuꝑata ſit ho
minũ volũtate:⁊ infirmiſſimis volẽdo ⸗
ipediẽtibus:nõ potuerit facere potẽtii/
ſimꝰqð volebat.Et vbi ẽ illa oĩiputẽtia
q̃ in celo ⁊ in terra oĩa q̃cũq; voluit feẽ
ſicut colligẽ filios hierłʒ volnit ⁊ nõ fe
cit: An potius ⁊ illa qͥdem ſilios ſuos
ab ipſo colligi noluit:ſʒ ea quoqʒ volen
te filios eius collegit ipſe quos voluit:
qi in celo ⁊ ĩ tra ñ qdã voluit.⁊ fec qdã
vo voluit⁊ ñ fecit:ſq oia qcunq; voluit

0

fecit. Qò oĩpotẽtia dei malas ho⸗
minũ volũtates i bonũ ↄuertat.c.xcvii.
AVUls poꝛo tã ĩpie ðſipiat vt di
at deuü malas hoiuʒ volunta
tes: quas voluerit:qñ voluerit
vbi voluerit ĩ bonũ non poſſe ↄuertere
Sed cũ facit ꝑ mificoꝛdiã facit:cũ autẽè
nõ facit:ꝑ indiciũ ñ facit. Qm cuiꝰ
miieret᷑: ⁊ què vult idurat. CKomẽ
datio gre iuxta apłin q̃ Jacob ab Eſau
diſcret eſt. Ka. xcviij.
QQQog vt ciceret apls: gram cõ
ẽdabat. Ad cuius ↄmẽdatio
E de illii ĩ rebecce vrero gemi
nis fuerat i locutus:qbus nõödum na
tis nec aliqͥd agẽtibus boni ſeu mali:vt
Fm electionẽ ꝓpoſitũ dei maneret:non
ex oꝑibꝰ:ſed ex vocatõe dictũ ẽ ei: quia
maio: ſuiet minoꝛi. Pꝛopter qð adhi⸗
buit alteꝑ ppheticũ teſtimoniũ:vbi ſcri
ptũ ẽ. Jacob dilexi.Eſau aüt odio hũi.
Senties at h̊ qð demẽ quẽadmodum
poſſet ꝑmonere eos q penetrare intelli
geẽdo nõ pñt hãc altitudinẽ gre. Quid
dicemait: Nũquid iniqtaſẽ apð de
uʒ: Abñt.Iniquũ eniĩ vr vt fine vlliſ bo
noꝝꝑ maloꝛũue oꝑuʒ meritis vnuʒ deuſ
Diligat odiatq; alterũ. Qua in re ſi futu
ra oꝑa vel bona huiꝰvel mala illiꝰ:que
deus vtiq; pꝛeſciebat:vellet ĩtel ligi ne⸗
quaq; diceret nõ ex oꝑibs:ſʒ diceret ex
futuris oꝑibꝰ:eoq; mõ iſta ſolueret qõ
nẽ:ĩmo nullã:quã ſolui opꝰeẽt faceret
qõnc. Nüuc ergo cũ rñdiſſet:abſit.i. ab⸗
ſit vt ſi iniqtas apõ deũ:mox vt pbaret
nulla h iniquitate dei fieri iquit. Moy
ſi eni dicit. Miſereboꝛ cui miſertuſ ero
⁊ miicoꝛdiaʒ pᷣſtabo cui miſertꝰ fuero.
Quis.n.niſi inũpiẽs deũ iniquũ puret:
lue iudiciũ pẽale igerat digno:ſiue mi⸗
ſericoꝛdiã pᷣſtet ĩidigno Denic ifert et
dicit. Igit nõ voletis neq; currentis: ſz

—

miſerẽtis ẽ dei. Ambo itaq; gemini na⸗
tura filii ire naſcebant᷑.Nuilis qͥdẽ oꝑi
bus ꝓpꝛijs:ſed oꝛiginaliter ex adaã vicu
lo dãnatõis obſtricti. Sed quid dixit:
Miſereboꝛ cui miptus ero. Jacob dile

habui ꝑ iudiciuʒ debitũ. Qõð cũ debere

xiꝑ miſicoꝛdiã gratuitũ. Eſau te

ãbobus ĩ alto alter agnouit nõ de ſus

diſtãtibꝰmeritis ſibi eẽ głiandũ: ꝙ ĩ ea
dẽ cã idẽ ſuppliciũ nõ incurrit:ſ-p᷑ diuie
gre largitate:qꝛ nõ volẽtis neq; currè⸗
tis ſed miſerẽtis eſt dei: altiſſimo qppe
ac ſaluberrimo ſacr̃o vniuerſa faciens:
atq; vt ita dixeriʒ: vultꝰ ſcarũ ſcriptura
rũ bñ intuẽs id admonere ĩueni vt qᷣ
gloꝛiat ĩ oño gloꝛiek. S
tio iudicij dei ̃m apłm ĩ obduratione
pharaonis. (¶ Cap. xcix.
H m aũt miicoꝛdia dei vmen
daſſet ĩ eo qð ait:nõ volẽtiſ ne
q currẽtis:ſ.z mibẽtisẽ dei.de⸗
evt etiã indiciũ ↄmẽdaꝛet:qm ĩ qꝰnõ
ſit miſericoꝛdia nõ iniqtas ſit: ſz iundiciũ
nõ ẽ ꝗppe inidtas apnd deũ: ſubiec ↄti
nuo atq; ait. Dicit eni ſcriptura phara⸗
om:qꝛ ad h̊ te excitani:vt onderem ĩ te
potẽtiã meã:⁊ anüciet᷑ nomẽ meuz in
vniuerſa terra. Quibꝰdictis ad vtrunq;
cõcludẽs.i.⁊ ad miſicoꝛdiã ⁊ ad iudici⸗
uʒ inqᷣt. Ergo cinꝰ pult mifet᷑ ðs:⁊ queʒ
vult idurat. Miſeret᷑.ſ.magna bonita⸗
te ⁊ obdurat nulla iniqtate. Ut nec li⸗
berat de ſuis merit gloꝛiet᷑:nec dãna⸗
tus niſi oe ſuis meritl ↄq̃rat᷑. Sola eniʒ
gr̃a redeptos diſcernit a ꝑditis: quos i
vnã ꝑditionis cõcreuerat maſſaʒ ab oꝛi
gine ducta cã cõis. Poc autẽ q̃ eo mõ
audit:vt dicat qͥd adhuc conquerimur.
nã voluntati eius qs reſiſtit: Laqᷓ; ma⸗
lus nõ dideat᷑ eẽ culpãdus:qꝛ deꝰ cuiꝰ
vult miſeret᷑: ⁊ quẽ vult ĩdurat. Abſit ?
pudeat nos rũdere:qð rũdiſſe videmus

Lömenda

N

apliu. O hõ tu qᷣs es qͥ reſpõdeas deo:
Nũquid dicit figmẽtũ ei qͥ ſe finxit qᷣd
me feciſti ſic. An nõ hʒ ptateʒ figuluſ lu
ti ex eadẽ maſſa facere:aliud quidẽ vaſ
i honoꝛẽ: aliud vo in ↄtumeliam: Hoc
eĩʒ loco qᷣda ſtulti putãt aplm in rũſio
ne defeciſſe: ⁊ ĩopia reddẽde ratiõis re⸗
pſſiſſe ↄᷣdictoꝛibꝰaudaciã.Sed magnũ
hi pondus qð dem̃ cẽ.O hõ tu quis es:
Et vt ĩ talibꝰ qõnibꝰad ſue capacitatis
cõſiderationẽ reuocet hoĩem:vbo qd
bꝛeui: ſʒ re ipſa magna ẽ redditio rõis.
Si eniʒ nõ capit hec:qͥs ẽ qͥ rũdeat eo)
Si aũt capit:magis nõ ĩuenit qͥd rñde⸗/
at. Uidet eni ſt capit:vniuerſuʒ genꝰhu
manũ tã iuſto iudicio diuio in apoſta⸗
tica radicc dãnatũ:vt etiã ſi nullus inð
liberaret᷑: nemo recte poſſit dei vitupꝑp
re iuſticiã:⁊ qͥ liberant᷑:ſic opoꝛtuiſſe li
berari:vt ex pluribus nõ liberatl: atqʒ i
Dãnatione iuſtiſſima derelict:oñdere/
tur qͥd meruiſſet vniuerſa ↄſpſio:⁊ quo
Et iſtos debitũ iudiciũ dei duceret: niſi
eiꝰindebita miſericoꝛdia ſubuenirʒ. Ut
volétiũ de ſuis meritis gliari oẽ os ob⸗
ſtruaf: 2 qͥ gloꝛiat᷑ in ono gloꝛiet᷑.
lAdmiratio opeꝝ dei quo fit vt de
malis hoium volũtatibꝰ bonã ipſe ĩple
at voluũtatẽ ſuuũd. Ca. xcix.
MEEc ſt magna opa dni exqſita ĩ
. oẽs volũtates eius Et tà ſapiẽ
kter exqſita: vt cu angelica ⁊ hu
mana creatura peccaſſet.i.nõ qð ille:ſiz
qð voluit ipᷣa feciſſet:etiã ꝑ eãdẽ creatu
re volũtatẽ:q̃ factũ ẽ qð creatoꝛ voluit
ipleret ipſe qð voluit:bñ vtens ⁊ malis
tanqᷓ; ſumme bonus:ad eoꝛũ dnatio⸗
nẽ:quos iuſte pᷣdeſtinauit ad penaʒ: et
ad eoꝝ ſalutẽ quos benigne pᷣdeſtina⸗
uit ad grãz Quatũ eni ad ipſos attinet
qð voluit fecrrũt:quãtũ vero ad oĩpo⸗/
tẽtiã dei:nullo mõ id efficere valuerũt

“ð

Enchiridiõ

Hoc quippe ipſo quod ʒ volũtatẽ dei
fecere:de ipſis facta ẽ volutas dei. Pꝛo
pterea nãq; magna oꝑa dni exqſta in
omnes voluntates eins. Ut miro ⁊ in
effabili modo non fiat pꝛeter eius vo⸗
luutatem:quod etiam cõtra eius fit vo
luntatem:quia non fieret ſi non ſineret
nec utiqʒ nolens ſinit:ſed volens. Nec
Rneret bonos fieri male niſ omnipo-:
tens de malo facere poſſet bene.
De bonis voluntatibus hominuz
que plerũq; voluntati dei nõ ↄueniut:
7 de malis que ↄueniut. Ka. c.
1.Liqñn auũt bona voluntate hõ
vult aliqd qð òs nõ eult: etiã
iſe bona multo apliuſ multo
q; certiꝰvolũtate. Nã illius mala volũ
tas eẽ nuqᷓ; põt.Lãqᷓ; ſi bonꝰ filiꝰ prem
velit viuere quẽ deꝰbona volũtate vlłt
moꝛi.Et rurſus fieri põt vt hoc velit hõ
voluntate mala qð ðs uult bona. Ue
lut ſi malus filius uelit moꝛi preʒ: uelit
hẽt ðs. Nẽpe ille qoò nõ uult deus.iſte
uero uult quod uult ⁊ deus.Et tamen
bone uoluntati dei pietas illius potiuſ
ↄſonat:q̃ʒuis aliud uolẽtis:q̃ʒ huiꝰ idẽ
nolẽtis iĩpietatis. LCm̃ intereſt qͥd uelle
hoĩ qͥd deo cõgruat:⁊ ad quẽè finẽ ſuaʒ
qſqʒ referat uolũtates:ut aut ꝓbet᷑ aut
ipꝛobetur. Nã de? quaſdã uoluntates
ſuas utiqʒ bonas iplet per maloꝛuʒ ho
minum uoluntates malas. Sicut per
indeos maliuolos bona uoluntate pa⸗
tris chꝛiſtus pꝛo nobis occiſus eſt. Dõ
tam bonum factum eſt: ut apoſtolus
Petrus quando id fierni nolebat: ſa⸗
thanas ab ipſo qui occidi uenerat di
ereur Kadam bone spparebant uo
luntates pioꝛum fidelium:qui nole⸗
bant apoſtolum paulum hieruſalem ꝑ
gere ne ibi pateretur mala que ꝓpheta
agabus pꝛedixerat: æ tamen deus hec

2 1* X. 4 ——* 1. to ertr 2 N O

boies ſaluos lieri.

7
—–

Vis nõ oẽs hoies ſaluos fieri:non tñ iõ

illum pati volebat pꝛo änunciãda fide
xpᷣi exercens martyrẽ xpᷣi:Neq; iſtã bo
nã voluntatẽ ſu ĩpleui:i ꝑ xpianoꝛum
volũtates bonas:ſed ꝑ iudeoꝝ malas.
Et ad eũ potius pertinebant q nolebãt
quod volebat q; illi ꝑ quos volẽtes fa
ctuʒ ẽ quod volebat. idipᷣin quidẽ ẽ
ſed ipie ꝑ eos bona:illi aũt mala uolũ
tate fecere. ¶ Q quatelibet ſint vo
luũtates qᷓ ↄueniãt aut nõ cõueniãt dei
volütati:iuicta ſꝑ ſit dei volũtas. ca.ci.
d quatelibet ſint voluntates
vel angeloꝝ vel hoiuʒ vł bono
rũ vel maloꝝ:vel illud qoò deꝰ
pel aliud volẽtes ꝙ deus oĩpotẽtis vo
luntaſ oei ſemꝑ iuicta eſt:q̃ mala eẽ nũ
qᷓ; põt.ꝛ etiã cũ mala ir ogat iuſta eſt
⁊2 ꝓfecto que iuſta ẽ mala nõ eſt. Deus
igit᷑ opᷣs ſiue per miſericoꝛdiam cuiꝰ vlt
miſeret᷑:ſiue ꝑ iudiciũ quem vult obdu
rat.nec inique aliquid facit nec niſi vo

lẽs quicqᷓ; facit ⁊ oĩa q̃cunq; vult facit.
Aalrimelligat de uelle omneſ

Quiomnes hoĩes vnlt ſaluos fien. nõ
ꝙ nullus hoium eſſet quẽ ſaluuʒ fieri

nollet qui virtutes miraculoꝝ facẽ no

luit apud eos quos dicit acturos fuiſſe
pniam ſi feciſſet:ſed vt oẽs boĩeſ omne
genꝰhumanũ ĩtelligamus ꝑ quaſcu iq;
dꝛĩas diſtributuʒ:reges pꝛiuatos nobi
les ſublimes humiles doctos indoctoſ
itegri coꝛpoꝛis debiles ĩgenioſos tardi

coꝛdes fatuos diuites pauperes medio

cres mares feminas infantes pueros a

doleſcẽtes iuuenes ſenioꝛes ſenes ĩ lin

guis:oibus ĩ moꝛibus:oibus in artibui
oĩbus in pfeſſionibus:oĩbus in volũta

tum ⁊ ↄſciarum varietate ĩnumerabili

ↄſtitutos ⁊ ſiquid aliud differentiaruʒ
eſt ĩ hoibus.Quid ẽ enim eoꝛum vnde
nõ deꝰ per vnigenitum ſuum dñm no
ſtrum per oẽs gentes ſaluos fieri hoĩeſ
nelit: Et iõ facit qꝛ oĩpotens velle ĩani
ter nõ põt qocunq; voluerit. Pꝛecepe
rat enim apoſtolas vt oꝛaretur pꝛo ſin
gulis hominibus:⁊ ſpecialiter addide

La. cn.
CꝑB cu audimus: ⁊ in ſacris
lr̃is legimus ꝙ velit oẽs hoies
ſaluos fieri:qᷓʒuis certuʒ ſit no

debemus oĩpotentiſſime dei voluntati

aliqd derogare:ſed ita itelligere quod
ſeriptũ ẽ:qͥ vult oẽs hoĩes ſaluos fieri:
tanqᷓʒ oiceret᷑ nullum hoieʒ fieri ſaluũ
niſi quẽ ſalu fieri ipſe noluerit Nõ ꝙq
nullus hoiuʒ ſaluus ſit: ſed ꝙ nullus fi

at niſi quẽ velit:qꝛ neceſſe eſt fieri ſi vo
luerit:⁊ iõ ſic rogãdaus ut uelit. De oꝛã
do qppe deo agebat apls vt hoc dicerʒ
Sic eiʒ intelligimus ⁊ quod in euange
lio ſcriptũ eſt.Qui iluminat omnẽ ho
minem. nõ q; nullus ẽ bominum qui
xõ illuminetur: ſed qꝛ niſi ab ipſo nul

lus illuminetur aut certe ſic dictum ẽ.

J. ,„vwelt 26 lons aletns ß, o

——————

rat pꝛo regibuſ ⁊ his qui in ſublimitate

ſunt:qͥ putari poterãt faſtu ⁊ ſuperbia
ſeculari a fidei xpiae bumilitate abboꝛ

rere:pꝛoinde dicens.Hoc enim bonuʒz
eſt coꝛaʒ ſaluatoꝛe noſtro deo.i.vt etiã
pꝛo talibus oꝛetur. Statim vt deſpera
tioneʒ tolleret addidit.Qui omnes ho

mines vult ſaluos ſieri ⁊ agnitionez ne

ritatis venire. HPoc quippe deus bonũ
iudicauit:vt oꝛationibus humilium di
gnaretur ſaltem pꝛeſtare ſublimium.
Quod utiq; etiam uidemus impletum
Iſto locutionis modo ⁊ dominus eſt
uſus in euangelio ubi ait phariſeis.De
cimatis mentam ⁊ rutaʒ ⁊ omne olus.

Neq; enim phariſei ⁊ quicunq; alieni

gena ⁊ omnium per omnes terras ali
enigenarum omnia olera oecimabant
Sicut ergo hic omne olus omne olexꝝ

ſc

ſe
P

efent

lun ſe

Nſaci.

wafuit

Nitoe

ricag
os

vincen
NNSi.
Gesetn
BD

wiln
nmh
zn win
nti
ſming
nun ne
noin
zwri
leir,
ben

p.

t
Plniat
ſpern
et
in n
gigtecn
o
mne
ſnoe⸗
eu nl
nlnd
Mnim
e
inucl
reos⸗
ece

lapꝛopter etiam pꝛimum bo
M minem deus in ea ſalute ĩ qua

ſt ea futurus ſit.

–

Enchiridion:
genꝰ:ita ⁊ illicomnes bomines oẽ ho/ etiam anima noſtra nolle infelicitateʒ
minum genus intelligere poſſumus. ita nolle iniquitatẽ ſemper habitura ẽ.
Et quocũq; alio mõ intelligi poteſt:ꝛdũ Sed oꝛdo pꝛetermittendus non fuit in
tamẽ credere nõ cogamur aliqauid om/ quo deus voluit oſtendere q; bonum
nipotentem deuʒ voluiſſe feri factũq; ſit animal rationale:qõ etiam: peccare
non eſſe. Qui ſine vllis ambiguitatibus poſſit:q;uis ſit meliꝰ ꝙ peccare ñ poſſit.

ſi in celo ⁊ in terra:ſicut eum veritas ca De immoꝛtalitate quam perdidit ho
nit:oĩa quecũq; voluit fecit:pꝛofecto fa mo per liberum arbitrium: ⁊ quam eſt

cere voluit qðcũc; nõ fecit. ¶Qõð pꝛe⸗ accepturu gratiamn. G Cap. cv.
ſcius deus pꝛimũ hominem eccatuꝑ e e mind

Sc minoꝛ fuit imoꝛtalitas:ſed
tamen fuit: in qua potuit etiaʒ
Nnõõ mon q;uis maioꝛ futura ſit
in qna non poſſit moꝛi. Illam natura
perdidit per liberum arbitrium:hanc ẽ
conclitus erat:hi cuſtodire volu acceptura per gratiam:quam fuerat: ſi

.

pꝛedeſtinauit benefacere de malo ciꝰ.

ſſet: eũq; oppoꝛtuno tempoꝛe poſt ge / non peccaſſet: acceptura per meritum:

itos filios ſine interpontione moꝛtis q;uis ſine gratia nec tunc vllum meri⸗
elioꝛa perducere: vbi iaʒ non ſolũ tum eſſe potuiſſet. Quia ⁊ ſi peccatum ĩ
atum committere: ſed nec volunta ſolo erat libero arbitrio conſtitutum:ñ
poſſet habere peccandi: ſed ad per tamen iuſticie retinende ſufficiebat li⸗
uʒ ſine peccato: ſicut fact'erat berum arbitrium: niñ participatione ĩ⸗
am voluntateʒ etiã habiturum mutabilis boni diuinum adiutoꝛium pᷣ
t. Quia vero eum male vſurum beretur. Sicut enim moꝛi eſt in homi⸗
bero arbitrio: hoc eſt peccatum eẽ pꝛe nis poteſtate cum velit: nemo eſt enim
ſciebat ad hoc potius pꝛeparauit volũ⸗ qui non ſeipſum vt nibil aliud dicam:
tatem ſuamot bene ipſe faceret etiamm vel non yveſcendo poſſit occidere:ad vi
de malefaciente. Ac ſic hominis volũ⸗ tam vero tenendam voluntas ſatis nõ
tas mala nõ euacuaret᷑ ſed nibilominꝰ e: fiue adiutoꝛia ſiue alimentoꝛum:ſiue

iĩpleret oĩpotẽtis bona./ Qnualẽ opo? quoꝛũcũq; tutaminũ deſint:ſic bomo ĩ
tuit pꝛius hominem ſetiv Attalis o? paradiſo ad ſe occidendum relinquen⸗
2 Kaber ij. do iuſticiam idoneus erat per volunta⸗
VIc enim opoꝛtebat pꝛiuſ homi tem:vt autem ab eo teneretur vita iuſti
nem fieri. vt ⁊ bene velle poſſjʒ cie parum erat velle:niñ ille qui eum fe
cẽ: male: poſtea vo ſic erit:vt ma cerat adiuuaret. Sed poſt illam ruinaʒ

le velle non poſſit. Nec libero ideo caa maioꝛ eſt miſericoꝛdia dei: quando et
rebit arbitrio. Multo quippe liberius ipſum liberum arbitrium liberandium

erit arbitrium:qð omnino non poterit eſta ſeruitute:cui dominaiur cum moꝛ
lſeruire peccato. Neq; enim culpanda ẽ te peccatum. Nec omnino per ſeipſum
volũtas aut volũtas ſñi ᷑:ant libera dicẽ ſed per ſolam dei gratiam: que in fide

din cẽ:q beati eſſe ſic volumus vt eẽ mi chꝛſſti poſia eſt liberatur. Ut volũtas

ſeri non ſolum nolimus ſed nequaquã ipſa ſicut ſcriptuʒ eſt: a domino pꝛepa⸗
pꝛoꝛſus velle poſſunus.Sicut ergo nũc retur:qua cetera dei munera capiatur

en Wrree W 4 a*

T nmaſ a ga P jnn
(ℳ⁸⁰ aaslannn 5„ . Aa SHe R. ₰ ₰RD l errrr =

S

per que veniatur ⁊ ad munus eternũ.
Qsõ gratia oei ſit vita eterna ſecũdũ

mana ſuperbia per humilitatem dei ar
gueretur ac ſanaret᷑:⁊ demõſtraret᷑ hbo

apluʒ ſtipẽdiũ vo pcti moꝛs:⁊ ꝙ pᷣmus miniq; lõge a deo receſſerat:cũ ꝑ incar
hõ ſuã potiꝰ qᷓ; dði faciẽs volũtatẽ õ imfo natũ deũ reuocaret᷑:⁊ ꝑ deũ boĩeʒ exẽ⸗

facta ſit voluntas dei. ¶ Cap. cvi.
Nde ⁊ ipᷣam vitã eternam que
erte merces ẽ opeꝝ bonoꝛum
Agram vei appellat apls. Stipẽ
um.n. inquit peccati moꝛs ẽ: gra aũt
Dei vita eterna ĩ xpᷣo ieſu oño nr̃o. Sti⸗
pendiũ ꝓ opere militie debitũ redditur
nõ donatur:ideo dixi:ſependium pcti
moꝛs:vt moꝛtẽ pctõ nõ ĩmerito illataʒ
ſed debuam demonſtraret. SGra vo niſi
gratis ẽ gra nõ ẽ. Intelligẽdũ ẽ igitur
etiam ipa hoĩs bona merita eẽ dei mu⸗
nera quibus cũ vita eterna reddit᷑: qͥd
niſi gratia ꝓgr̃a reddit᷑: Sic ergo fcũ
ẽ hõ rectus:vt ⁊ manere in ea rectitudi
ne poſſet:non ſine adiutoꝛio diuino: et
ſuo fieri peruerſus arbitrio:vtrũlibʒ ho
rum elegiſſet:ði voluntas fieret:aut ẽt
ab illa aut certe de illo pꝛeuaricante.
Pꝛoinde qꝛ ſuam maluit facere qᷓ; dei
de illo fcã ẽ volũtas dei:q ex eadẽ maſ⸗
ſa ꝑditionis: q̃ de illius ſtirpe ꝓfluxit:

liam. In honoꝛc ꝑ miſericoꝛdiam:ĩc õ⸗

plum obedietie cõtumaci bõi pᷣberetur
vt ꝑ vnigeni:ũ ſuſcipietem foꝛma ᷣui:
que nihil ante meruerat:fons gr̃e pan⸗
deret᷑:⁊ carnis etiam in reiurrectioneʒ
redẽptis ꝓmiſſa ĩ ipo redẽptoꝛe pꝛemõ
ſtraret᷑:ac ꝑ eãdẽ naturam:quã ſe dece
piſſe letabat᷑: diabolus vinceret᷑. Nec
tũ hõ glłiaret᷑:ne iteꝝ ſuꝑbia naſceretur
Et ſi quid de tãto mediatoꝛis ſacramé⸗

to a ꝓficiennbꝰvideri ⁊ dici põt:ant timn
vidderi etiam ſi dici nõ poteſt . Hag,
ai

liter ſe babeant anime defunctoꝛnz an
vltimam reſurrectionem. ſſcan⸗ cviſj.
Empꝰ aũt qð in is moꝛtẽ

⁊ vltimã reſurrectionem inter
Npoſitum é: aias abditis recep⸗
taculis cõtinet qò pꝛoſi defunctis ſi ꝓ
eis deo ſacrificiuʒ offerat᷑: ncut vnaqᷣq;
digna eft vel requie vel erũna ꝓ eo qaI.
ſoꝛtita eſt in carne dum viueret. De

ſacrificiis ⁊ elemoſynis que pꝛo bapti⸗
zatis deſunctis Kuntnreg, Lapelr.

animas pietate ſuoꝛum viuen⸗

facit aliud vas ĩ honoꝛẽ aliud i cõtume 4 Eq; negandum eſt defunctoꝝ

tumeliã ꝑ iudiciũ:vt nemo gloꝛie Atium releuari: eum pꝛo illis ſa⸗
mine:ac per hoc nec in ſe:¶ Per qua⸗ crificium mediatoꝛis offert: vel elemo⸗

lem mediatoꝛem reconciliari opoꝛte/
bat genus humanum do rcn rd
TY Am necq per ip̃m liberaremur
1 vnum mediatoꝛem dei ⁊ homi
–—R mm homine xpᷣm ieſum: niſ
eſſet ⁊ deus. Sed cũ factus eſt adaz bö
ſ.rectus mediatoꝛe nõ opus erat.Cũ vo
genus humanũ peccata ſeparauerunt
a deo:ꝑ mediatoꝛem qui ſolus ſine pec
cato natus:vixit ⁊ occiſus :recõciliari
nos opoꝛtebat deo: vſq; ad carnis re⸗
ſurrectionem in vitam eternam:vt ⁊ hu

8
S .— . 4
V.rt. e ar rn e 6 aeer r

ſyne ĩ ecelena fiũt. Sed eis hec pꝛoſunt
qui cum viuerent vt bec ſibi poſtea ꝓ⸗
deſie poſſent meruerũt.Eſt enim qindã
viuendi modus:nec tam bonꝰ:vt nõ re
quirat iſta poſt moꝛtẽ:nec tam malus:
vt ei nõ pꝛoſint iſta poſt moꝛtẽ.Eſt vo
talis in bono vt iſta non requirat:⁊ eſt
rurſus talis in malo:vt nec is non vale
at eum hec vita tranſierit adinuari.
Quocirca hic omne meritũ cõparatur:
quo poſſit poſt hãc vitã releuari quiſ⸗
piã vel grauari. Nemo aũt ſe ſperet qð

C&-h sforts ver la yfe

Ner⸗
ofe
Nler
ime
ſcee
hn
iarn
Nore
ſoc
gen
ſen
oſe⸗
eni
hefi
loni⸗
emne
nlse
Cun
ſtn

ſſtg
i
4
na⸗

han

n der
urid⸗
ahire
dioen
ſmiſt
Egen
megien
egeni
ete
n.
nſcn
lo

hmi
wecti

Gummi
a
ſmeg
fiape

Enchiridion.

hie necglexit:cũ obierit deum ꝓmere⸗
ri. Nõ igit᷑ iſta q̃ ꝓ defunctis cõmẽdãa⸗
dis frequẽtat eccleſia:illi apoſtolice ſũt
aduerſa ſententie:qua dictũ ẽ. Omnes
enim aſtabimus ante tribunal chꝛiſti vt
referat vnnſquiſq; ſecundũ ea que per
coꝛpus geſſit:fiue bonuʒ ſiue maluũ. Qꝛ
etiam hoc meritũ ſibi quiſq; dum ĩ coꝛ
poꝛe viueret cõparauit:vt ei poſſẽt iſta
pꝛodeſſe. Non enim oĩbus pꝛoſunt.Et
quare nõ omnibus pꝛoſunt: niſi ob dif
ferentiam vite:quas quiſq; geſſit ĩ coꝛ⸗
pore: Cũ erga ſacrifica ſiue altaris:ſiue
quarũcũq; elemoſynaruʒ ꝓ baptiʒans
defũctis omnibus offerũtur:pꝛo valde
bonis gratiaꝝ actiones ſunt.pꝛo nõ val

de malis pꝛopitiatiões ſunt: pꝛo valde

malis etñ nulla ſunt adinmenta moꝛtu
oꝛum: qualeſcũq; viuoꝝ cõſolationes
ſũt:quibus aũt pꝛoſũt:aut ad hoc ꝓſũt
vt ſit plena remiſſio:aut certe vt tolle⸗
rabilioꝛ fiat ipa damnatio.
Quos fines habiture ſint bono uʒ
maloꝝc; due ciuitates poſt reſurrectio
nem.
— Oſt reſurrecſionẽ vo facto vni
uerſo completoq; iudicio:ſuoſ
uꝰfines habebunt ciuitates oue:
Ina chꝛiſti: altera diaboli:vna bonoꝛuʒ
altera maloꝛimn:vtraq; tamen ⁊ ange⸗
loꝛum ⁊ bominnm. Iſtis volũtas:illis

facultas non poterit vlla eſſe peccen⸗

di vel vlla conditio moꝛiendi.Iſtis
in eterna vita vere feliciterq; vinenti⸗
bus: illis infeliciter in eterna nocte ſi⸗
ne moꝛiendi poteſtate duratibus:quo⸗
niam vtriq; ſine fine. Sed in beatitu/
dine iſti alius alio pꝛeſtabilius: in mi/
ſera vero illi aliꝰalio tollerabilius per/
manebunt. ſSe hin⸗ qui humana mi/
ſeratione commoti non credunt eter/
nas eſſe penas impioꝛum.

6

. 2 . —
. P. 1 S E n er

— 6. . 1, den⸗ .

tio tas etiam ulo⸗
CT apitulum.cx.

ſic quippe intelligi poteſt manere ĩ illis

Capitulum. cxj.
Ruſtra ita q; nõnulli immo q;
plurimi: 2 eternam damnato⸗
rum pena: ⁊ cruciatus ſine intermiſſio
ne perpetuos humano miſerantur affe
ctu:atqʒ ita futurũ non credunt. Non
qu idem ſcripturis aduerſando dininis
ſed pꝛo ſuo motu dura queqʒ mollien
do:⁊ in lenioꝛum flectendo ſententiam
que putant in eis terribilius eſſe dcã qᷓ;
verius./Non enim obliuiſcet᷑ inquiunt

miſereri deus:aut continebit in a mi
ſericoꝛdias Gasſoe quippe ĩ pſalnmuo
legitur ſancto. Sed de bhis ſine vllo ſeru
pulo intelligitur:qui uaſa miſericoꝛdie
nũcupantur. Quia ⁊ ipſi non pꝛo meri
tis ſuis:ſʒ deo miſerante de miſeria libe
rantur/Aut ſi hoc ad omnes exiſtimãt
pertinere:non ideo neceſſe eſt ut dam
nationem opinentur poſſe finiri eoꝛuz
de quibus dictum eſt Et ibunt bi in
ſupplicium eternum:ue iſto modo pu
tetur habitura finem: quandoqʒ felici
de qmbus ecõtrario
dictum uſti antem in vitam eter
nam. Sed penas damnatoꝛum certis
tempo uuʒ nteruallis exiſtiment:ſihoc
eis placet:aliquatenus mitigari. Etiam

ira vei:hoc eſt ipa damnatio. Hec enim
vocatur iꝛa dei: non diuini animi per⸗
turbatio:vt in ira ſua: hoc eſt manente
ira ſua:non tamen contineat miſeratio
nes ſuas:non eterno ſupplicio ſtnrin
dando:ſed leuamen adhibendo vel in
terponendo cruciãtibus/Quia nec pſal
mus: ait ad finiendam iram ſuam: vel
poſt iram ſuam. Sed in ira ſua: que ii
ſola eſſet quanta ibi minima cogita⸗

ri poteſt: perire a regno dei: exulare

a ciuitate dei: alienari a vita dei: ca/
rere tam magna multitudine dulce/

. — saprar Lez ert 2 l 4

Na . 2, 1. IPn„ „ L .

dinis dei:quam abſcondit timentibſe: nomẽ tuũ:aduẽiat regnũ tuũ:fiat volũ

perfecit autem ſperantibus in ſe:tã gräã t

Icdis ẽ pena vt einulla poſſint toꝛmenta

1

cõparari que nouimus:ſi illa ſit eterna
iſta aut ſint q;tũlibet multis ſeculis lõ⸗
ga./Q ꝑpetua ſit pena oanatoꝝ q;/
uis diuerſa qlitate factoꝑ:ſicuit ⁊ iuſto
rũ btitudo meritis iter ſe differt.C.cxij.

Anebit ergo ſine fine moꝛs illa
5 perpetua dãnatoꝝ. i.alienatio
a vita dei: ⁊ oibꝰ ipa cõmunis
G;tũlibet hoĩes de varietate penaꝑꝝ: de
doloꝝ releuatiõe vel ĩtermiſſõe ꝓ ſnis
humanis motibꝰ ſuſpicẽt᷑: ſicut mane⸗
bit cõmuniter oĩum vita eterna ſcõ:uʒ
i;tũlibet honoꝝ diſtãtia cõcoꝛditer ful
geant. ꝙ Rualis ex cõſeſſione fidei na⸗

ſcatur ſpes fidelium: ne quis in ſeib-ſo

ſpem habat. Lap. cxiij.
XR iſta fidei cõfeſſone que bꝛe
uiter ſymbolo cõtinet᷑ hec car

Maliter cogitata lac eſt parnu⸗
oꝛzum. Spirituà liter aũt cõſiderata at⸗
q; tractata cibꝰ eſt foꝛtium:naſcit᷑ ſpes
bona fideliũ:cui charitas ſcã comitat᷑.
Sed de his oĩb ꝙ fidelit᷑ ſũt credẽda ea
tm̃ ad ſpem ꝑtinet:q̃ i orone onica con
tinentur. Maledictꝰ ẽ eniʒ oĩs:ſcut vi
nina teſtant᷑ eloquia:qui ſpem ponit in
boiĩe:ac ꝑ hoc ⁊ ĩ ſemenppᷣo qᷣ ſpeʒ ponit
huiꝰ maledicti vinculo inectit᷑. Jõ ñ ni
ſi a dño vo petere debemꝰ qᷣcqᷣd ſpera/
mꝰnos.vl bñ oꝑaturos:vl ꝓ bonis oꝝ
bus adepturos. Quomodo oñica

ofo ſeptem petitiones contineat apid
euangeliſtam matheum. ¶¶ Cap. cxiiij.

Beoinde apud enãgeliſta ma⸗
theum ſeptẽ petitiones coni i⸗
nere dñica videt᷑ or̃o:quarum
in tribus eterna poſcunt᷑: ĩ relquis qᷓ⸗
tuo: tẽpoꝛalia:q̃ m ꝑꝑ eterna cõſequẽ
☚0 it neceſſaria. Nã qð dicim.ſciti cet

„ .

7

Ler⸗ Prbe ſorr⸗

==

de qdã itellexer̃t in pũ ⁊ coꝛpoꝛe oĩno
retinenda ſut ſine fine. Et hbic inchoata
q;tũcũq; ꝓficimus augẽetur ĩ nobis: pfe
cta vero:qð in alia viſa ſperadũ eſt ſem
per poſſidebuntur. Qò vero dicumꝰ:pa

nem nr̃um quotidianum da nobis bo

die:⁊ dimute nobis debita noſtra:hc ⁊
nos oimittimus debitoꝛbus noſtris: ?

ne nos inducas in tenationem: ſe libe-

ra nos a malo. quis non videat ad pꝛe
ſentis vite indigentiam pertinere? In
illa itaq; vita e᷑na vbi nos ſꝑ ſperamꝰ
ſuturos: ⁊ noĩs dei ſcificatio: ⁊ regnuʒ
eiꝰ voluntas eiꝰ ⁊ ĩ nro ſpũ ⁊ coꝛpoꝛe
ꝑfecie atq; ĩmoꝛtaliter ꝑmanebut. Pa⸗
nis vo quotidianꝰiõ dict e:qꝛ hic ẽ ne⸗
ceſſariꝰq;tus aĩe carniq; tribuedus eſt:

ſiue ſpiritualit᷑ ſiue carnalit:ſiue vtreq;

itelligat᷑ mõ. Hic ẽ ẽt quã poſcimꝰ re⸗
miſſio:vbi ẽ oĩs cõmiſſio peccatoꝝ.Hic
tẽtatiões qͥ nos ad peccdũ vel alliciũt
vel ĩpellũt. Pic deniq; malũ vnde cupi

mus liberari. Illicaut nibi ẽ iſtoꝛ-.
De qnq; petitiõibꝰ apõ lucã eudgeli

tã a matheo nõ oiſcrepatibꝰg Ca. cxvv.

Uaãgeliſta vo lucas ĩ crone do
Jminica petitiões qͥnq; non ſe
tem cõplexus c. Nec ab iſto

ſeptem ſint intelligenda:ipſa ſua bꝛeui
tate cõmonuit. Nomẽ quippe dei ſcifi
eat᷑ ĩ ſon:dei aũt regnũ ĩ carnis reſurre
liõe ventuꝑ.Oſtendẽs ergo lucas t er
tiam petitionem duarum ſuperiop eſſe
quodãmodo repetitiont᷑:magis eã pꝛe
termittendo fecit intelligi.Deinde tres
alias adiungit:e pane quotidiano:de
remiſſione peccatoꝛum:de tentatione.
At vero qð ille vltimo poſuit:ſed libe
a nos a malo:iſte non poſuit: vt intel

J Aazas a .ℛ

as tua:hẽ ĩ celo ⁊ in tra:qð non abſiur

ni ſed quẽadmodũ iſta

iindi

noncdee.

a in
Nenchert
incsß
ficictin
ooren
Nnon
oſrntt
Groſne
en ele
u
nnen
on
üthe
ninde
egeine
leidsc
ſete
en

Enchiridion.

ligeremus ad illud ſuperiꝰ qð de tẽtati
one dictũ ẽ ꝑtinere. Jõ quippe ait:ſed
libera:nõ ait:etiã libera:tãqᷓ; vnã peti⸗
tionem eẽ demõſtrãs. Noli hoc:ſj hoc
vt ſciat vnuſquiſq; ĩ eo ſe liberari

hominis. Deinde cũ ꝑ legè cognitio fue
rit facta pcti:ſi nõ diuinitꝰ adiuuet ſpi
ritus:ſecũdũ legẽ volẽs viuere vmcit᷑:
Et ſciens peccat:peccatoq; ſubditꝰ ſer⸗

nit. A quo.n.quis duictꝰ ẽ:huic ⁊ ſeruꝰ

lo qð nõ infert ĩ tentationem. De ex addictus ẽ id agẽte ſcientia mãdati: vt

cellẽtia charitatis: ſine qua etiaʒ qui re
cte credit ac ſperat ñ poteſt ad beatitu⸗

dinem per . G Lap.cxvj.
Am poꝛꝛo charitas quã oua⸗

ioꝛẽ:tãto melioꝛ ẽ ĩ quo c. Cũ enĩ q̃rit
virũ quiſq; ſit hõ bonꝰ:nõ querit᷑ quid
credat aut ſꝑet: ſʒ qͥd amet. Nã q recte
amat ꝓculdubio recte credit⁊ ſꝑat.Qui
vero nõ amat ĩaniter credit: etiã ſi ſint
vera que credit. Inaniter ſperat etiaʒ ſi
ad verã felicitatẽ doceãtur ꝑtinere que
ſperat:niſi ⁊ hoc credat ac ſperet: qð ſi⸗
bi petenti poſſu donari vt amet.Quã⸗
uis.n.ſperare ſine amoꝛe nõ poſſit: fie⸗

ri tñ põt vt idñ amet:ſine quo ad id qð

ſperat nõ põt ꝑuenire.Lãqᷓ; ſ ſperet di
tã eternã quã amat:⁊ nõ amet iuſticiã
ſine qua nemo ad illã ꝑuenit. Ipſa ẽ ãt
fides xpᷣi:qu cõmẽdat apłs q ꝑ dilecti
onẽ᷑ oꝑat᷑.Et qð ĩ dilectiõe nõ hʒ: petit
vt accipiat:querit vt inueniat:pulſat vt
aꝑiat᷑ ei. YFides nãq; ĩpetrat qð lex ĩpe

rat. Nã ſine dei dono.i.ſpũ ſcõ ꝑ quem

diffũdit᷑ charitas ĩ coꝛdibꝰ nr̃is: iubere

bus iſtis.i.fide ac ſpe maioꝛem
ixit apłs: q;to ĩ quocũqᷓ; ma⸗

petm̃ operet᷑ ĩ hoĩem cõcupiſcẽtiam cu
mulo pᷣuaricationis adiecto atq; ita qd

ſcriptũ ẽ iplet᷑. Lex ſubintrauit vt abũ

daret delictũ.HPec ſt ſecũda hoĩs.Si ãt
reſpexerit deus vt ad implẽda q̃ mãdat
ipſe adiuuare credat᷑:⁊ agi hõ cepit dei
ſpũ:cõcupiſcit aduerſus carnẽ foꝛtioꝛe
roboꝛe charitatis:vt q;uis ſit adhuc qd
hoĩ repugnet ex hoĩe:nõdũ tota ĩfirmi
tate ſanata:ex fide in iuſtus viuat iuſte
q; vinat ĩqnãtũ nõ cedit male cõcupi⸗
ſcẽtie vincere delectatione iuſticie. Pec
ſüt tertia bone ſpei hominis.In quibꝰ
ſi pia pſeneꝛãtia qͥſqʒ ꝓficiat:poſtrema
pars reſtat:que poſt hãc vitã ĩ reqᷣe ſpi
ritus deinde ĩ reſurrectiõe etiã carnis

ſplebit᷑. haꝝꝑ quatuoꝛ differẽtiaꝑ pᷣma

ẽ ante legẽ:ſecũda ſub lege:t᷑tia ſub gra⸗

tia: quarta ĩ pace plena atq; ꝑfecta. Sie

ẽ ⁊ dei ppła oꝛdinat ꝑ tẽpoꝝ ĩterualla
ſicut deo placuit qͥ ĩ mẽſura ⁊ num ero
⁊ põdere cũcta diſponit. Na fuit pᷣmitꝰ
ante legẽ. deĩde ſecũdo ſub lege:que ꝑ
Moyſen data .ttio ſub gr̃a qͥ reuela
ta ẽ ꝑ pᷣmũ mediatoꝛis aduẽtum. Que
q̃dẽ gra nec an defnit qͥbꝰ ĩpartiri eam

lex põt. nõ adiunare:⁊ puaricatoꝛc ĩſu opoꝛtuit: qᷓuis p tpis diſpoſitiõe vela⸗
per facere: qð ignoꝛãtia ſe excuſare nõ ta ⁊ occulta eq;.n. antiquoꝝ qᷣcũq;
poſſit. Regnat.n. carnał cupiditas vbi iuſtoꝝ pᷣter xpi fidẽ ſalutẽ potuit ĩueni⸗
nẽ charitas di. ¶ De q̃tuoꝛ differẽtijs re. At vo niſi ⁊ ab illis cognitꝰ fuiſſet: ñ

boĩs quẽ ðs gr̃a ſua ð tenebꝛis ignoꝛãa⸗ potuiſſet nobis ꝑ eoꝝ miniſteriũ alias

tie ad ſe vocare dignat᷑: qb nei quoq; aptialias occult ꝓphetari. ꝗſi d⸗·

ppls oꝛdinatus d̃. Cap. cxeij.
Ed cũ in altiſſimis ignoꝛantie
tenebꝛis nulla reñſtẽte rõne vi

libʒ iſtaꝝ qᷓ̃tuoꝛ:velut etatũ gra regene
rationis hoĩem iĩuenerit: ibiremittunt᷑
cũcta pctã:⁊ ꝙ qͥbuſdã gr̃a tribuat: dt

nit᷑ ſecũdũ carnẽ hec ſũt pꝛima oino ſub lege nõ ſeruiat.¶ Cap.cxviij.
i en „†à. SS=S 5 li 92 4 2% = 922„

(r Sð Ksn 2 S „ 6 71 3 P1 Pof Aα ſ f.r

Neaquacq autẽ quatuoꝛ iſta
rum velut etatũ ſingulop quẽ⸗
cũq; hoium gra regeneratiõis

uenerit:ibi ei remittũtur pꝛeterita vni⸗

nerſa peccata:⁊ reatus ille naſcẽdo cõ/⸗

tractus: renaſcẽdo diſſoluitur. Lanqᷓ;

multũ valet ꝙ ſpũs vbi vult ſpirat: vt qᷣ
da ſecũdũ illã ſeruitutẽ ſub lege nõ no

nerint: ſed c mãdato incipiat adiuto⸗
riuũ habere diuinũ. ¶ Nõ obeſſe bis qᷣ

baptiſmũ iã regener ati ſũt ⁊ mũdati:

tis eũ ꝓ quo

nec dũ capaces ſi mox ex hac via diſce
carnẽ viuerẽt. ¶ Kap.cxix. ab ipſe
cupiditas charitate creſcẽte donec ve

t: vũ ſᷣm

te qᷓ; poſſit aũt hõ capax eẽ
madati ᷣm carnem viuat ne⸗
e ẽ:ſed ſi iã ſaramẽto rege
nerationis ĩbutꝰ ẽ:nihil ei moꝛs oberit
ſi tũc ex hac vita migrauerit. M iõ xpᷣs
moꝛtuꝰ ẽ ⁊ reſurrexit:vt ⁊ viuoꝝ ⁊ moꝛ
tuoꝝ dominef᷑.Nec tenebit regnũ moꝛ
oꝛtuꝰ ẽ ille liber in moꝛ/
De charitate dei ⁊ ꝓpximi:ad

*
*

tur:ſed ſpirituali conſilio monentur:ex
quibus vnum eſt: bonum eſt homims

mulierem non tagere:tũc recte fiũt cũ

referunt᷑ ad diligédũ deũ ⁊ pꝛoximũ ꝓ
pter deũ:⁊ in hot ſeculo ⁊ ĩ futuro.nũc
deũ ꝑ fidẽ tũc ꝑ ſpeciẽ:⁊ ipʒ ꝓrimũ nũc
p fidẽ.nũc enim neſcimuſ moꝛtales coꝛ
da moꝛtaliũ: tũc aũt illuminabit domi
nus abſcondua tenebꝛarum 2 manife
ſtabit cogitationes¶ Et tunc laus erit
vnicuicq; a deo. Mꝛid laudabit᷑ ⁊ vilige
tur in pꝛoximum ⁊ ꝓximo:qð ne lateat
ab ipio illuminabit᷑ deo. Minuit᷑ autẽ

niat ad tãtã magnitudinem qua maioꝛ
eſſe nõ poſſit. Maioꝛc aũt charitatem
nemo habʒ: qᷓ; vt aĩiam ſuã ponat quis

ꝓ amicis ſtis. Ibi ãt quis explicet q;ta

charitas erit:vbi cupiditas: quam vlł co
herendo ſuperet:nulla erit: Quam ſuũ/
ma charitas eri:quando cõtentio moꝛ
tis nulla eri?

ritas.i.ad charitatẽ refert᷑ oẽ pᷣceptum.

ximi. Et vtiq; in bis duobꝰ pceptis tota

quã oĩa pcepta rełerũt᷑ ⁊ ð ᷣlitate m B
ſcło ⁊ i futuro. LCap. cxr.
Mnia igit᷑ pcepta diuina reſe
runt᷑ ad charitatem:de q̃ dicit

(Finis libꝛi Enchiridion. 68

apls. Finis auteʒ pcepti ẽ cha⸗ ſit aliquando huius volumi
ntas de coꝛde puro ⁊ cõſciẽtia bona ⁊ nis finis:qõ ipᷣe videris virum
ſide ñ ficta.Ois itaq; pᷣcepti finis ẽ cha⸗ nchiridion vel appellare debe

as vel habere. Ego tamẽ cũ ſpernenda
tua ĩ xpo ieſu ſtudia non putarẽ: bona

Qð vo ita fit vel timoꝛe pene vł aliqua tudia non
de te credens in adiuioꝛio redempto/

tẽtatiõe carnali:vt nõ referat᷑ ad illam
charitatẽ quã diffũdit ſpiritꝰ ſãctus in ris confidens ac ſperans: teq; in eius
coꝛdibus noſtris: nondum fit quẽad membꝛis plurimum diligens: librum
modum fieri opoꝛtet qᷓ;uis fieri videa, ad te ſicut valui:vtinam tam commo/
iur. Charitas quippe iſta dei eſt ⁊ pꝛo⸗ dum qᷓ pꝛolixum: daꝭ ide ſpe ⁊ charita
te conſcripſi.
lex pẽdet ⁊ ꝓphete.Adde enãgeliũ:ad⸗
de ⁊ aplos. Nõ.n.aliũde vox iſta ẽ. YFYA·· — “RZW
nis pᷣcepti ẽ charitas: ⁊ ðs charitas eſt. Dini Auguſtini hipponenſis epiſco
Quecũq; ergo madauit ðs:ex qbꝰ vnũ pi de triplicihabitaculo libellus felici
eſt:nõ mechaberis:⁊ quecũq; nõ iubẽ/ ter incipit.·
W ◻. 4 Pre Pi⸗ WBrrz 1
S * 17 PA + F ss eb a Pane 3 .
2 M„½ ð 79) . e 955 „ 5

2„

etnn
Pbonn

Nm)
mmt
D
Motiscd
inhrww
Wpri
nlun
nte
Geltet
Cinini
ie dont
mauntn
ichmrn
ipas
Chd
Pgunt
vomt⸗
cöenone

efücd

Ria ſunt ſub omnipoten/
Vwis manu habitacula:pꝛimũ
imum: mediũ:quoꝝ ſüumum
vegnü dei:vel regnu coloꝛũ
Dicitur. Imnum vocatur infernus. Me⸗
diũ mũdus pᷣſẽs:vel oꝛbis terraꝑ appel
latur.Quoꝝ extrema oĩa ſibi inuicẽ ſũt
cõtraria:⁊ nulla ſibi ſocietate cõiuncta
Que enim ſotietas poteſt eẽ lucis ad te
nebꝛas: ⁊ tp̃ᷣi ad bellial: Mediũ auteʒ
nõnullã hʒ ſimilitadinẽ ad extrema.
Unde lucẽ ⁊ tenebꝛas hʒ frigus ⁊ calo
rẽ:doloꝛẽ ⁊ ſanitatẽ:leticiã ⁊ meroꝛam
odiũ ⁊ amoꝛẽ:bonos ⁊ malos:iuſtos ⁊
iniuſtos:oominos ⁊ ſeruos:regnum et
ſubiectionẽ᷑:famẽ ⁊ ſatietatem: moꝛteʒ
⁊ vitam:⁊ innumera huiuſmodi.Quoꝝ
oĩum paꝛs vna imaginem bhʒ regni dei:
pars altera ĩferni.Lõmixtio naq; ſimł

bonoꝛum ⁊ maloꝝ ĩ boc mũdo eſt. In

regno aũt vei nulli mali ſt:ſʒ oẽs boni.
At ĩ iſerno nulli boni ſed omnes mali.
Et vcerq; locus ex medio ſupplet᷑. PHo
minum enim huius mundi alij elcuãt
ad celũ:alij trabunt᷑ ad ĩfernũ:Simileſ
quippe ſimilibꝰ iunguntf᷑.i.boni bonis:
2 mali malis. Juſti hoĩes iuſtis angel:
⁊T trãſgreſſoꝛes hoĩes traſgreſſoꝛibꝰan⸗
gelis. Serui dei deo. Serui diaboli dia
bolo. Bñndicti vocãt᷑ ad regnũ ſibi pa⸗
ratũ ab oꝛigine mũdi. Maledicti expel
lunt᷑ ĩ ignẽ eternũ:qͥ paratus ẽ diabolo
⁊ angelis eius. Bona aũt regni celeſtis
dicere:vel cogitare:vel ĩtelligere: vt ſut
nullus põt carne veſtitus. Multo enĩ
maioꝛa ⁊ melioꝛa ſũt:qᷓ; cogitãt᷑:v intel
ligunt᷑:dũ ſeriptũ ẽ.Qð oculuſnõ vidit
neq; auris audiuit:nec ĩ coꝛ hois aſcen
dit que parauit de diligẽtibꝰ ſe:regnũ
naãq; dei oĩ fama maiꝰ oi glia q̃ putat
excellentiꝰ. Mala aũt ĩferni dicere vel
cogitare vt ſũt:nemo põt.Peioꝛa quiꝰ

„* 8
ðð

l
4. . — 5
C C. 5 45 . aef e

P 2 **²2. 1 Xπ — 4

plenum eſt lucis ⁊ pacis ⁊ charitatis
ſapientie ⁊ gloꝛie ⁊ honeſtatis ⁊ dulee
dinis ⁊ melodie ⁊ leticie ⁊ beatitudinis
⁊ omnis boni ineffabilis:quod nec dici
nec cogitari põt.At lacus inferni plenꝰ
ẽ tenebꝛarum:et oiſcoꝛdie: odij:ſtulti/⸗
cie miſerie turpitudinis: amaritudinis:
ofſenſionis:doloꝛis:aduſtionis:ſitis:fa
m s:ignis ĩextinguibilis:triſtitie:vindi⸗
cte perennis ⁊ ommis ĩeffabilis mali:
qð nec dici nec cogitari poteſt.ciues ce
li ſunt iuſti hoĩes:⁊ angeli:quoꝛum rex
eſt deus omnipotens. At contra. Ciueſ
inferni ſũt ĩpij hoĩes ⁊ demones:quoꝝ
pꝛinceps ẽ diabolus. Satiat iuſtos vi/
ium ⁊ angeloꝛum: ⁊ ſuꝑ oĩa
ſu ruciat ipios ⁊ peccatoꝛes
viſio hoĩum damnatoꝛum ⁊ demonuʒ
ſuꝑ oĩa ipſius diaboli. Nihil ĩ regno
dei deſiderat᷑ qð non inneniatur:at in⸗
ferno nihil inuenitur qð deſiderat᷑: ni/
bil ſentitur neq; videtur. In regno dei
nihil inuenitur niſi quod placet ⁊ dele
ctat ⁊ ſatiat. At contra in laeu miſerie
perennis neque videtur: nihilq; ſentit
niñ quod diſplicet:niſi quod offendit:
niñ quod cruciat. Omne bonum in re⸗
gno dei abundat ⁊ nullum malum.
ODẽ malũ abundat in carcere diaboli:⁊
nullum bonum. Nullus indignus ĩ re
gno ſuſcipitur dei.Nullus vero dignꝰ
nullus inſtus ad infernum trahitur.
Pꝛincipalia duo ſunt toꝛmenta in ifer⸗
no:frigus intollerabile:⁊ caloꝛ iguis in
extingnibilis. Unde in euangeliotegi
Allic erit fletus ⁊ ſtridoꝛ dentium. Fle
tus nãq; et liquefactio oculoꝛum ex ca
loꝛe naſcitur. Stridoꝛ vero dentium ex
frigoꝛe naſcitur. ne etiam bea/
tus iob: oe aquis niuium tranſibunt
ad caloꝛem nimium. De quibus ono/
i iüij

bus inumera pèdent penarum genera
videlicet ſitis intollerabilis:pena famiſ
pena fetoꝛis:pena hoꝛoꝛis:pena timo⸗
ris:pena anguſtie:pena tenebꝛarũ:ſeue
ritas toꝛtoꝛis:pnñtia demonũ ferocitas
beſtiarũ:crudelitas miniſtrantiuz: lace
ratio ĩmoꝛtaliũ vermiũ:venmis ↄicictie
ignite lachꝛyme:ſuſpiria milerie: doloꝛ

ſine vlla ſapictia voluptatem carnis ſe

T terribilè ſemꝑ pati demont pꝛeſenti
am.Quãtum caueri:vitari: metui debe
ret nullo modo dici poteſt. Quis cum
ſano ſenſu ꝓ vnius diei delitis: centuʒ
ãnoꝛum penam eligeret.Et mileri tñ ⁊

quẽtes nõ vitant: non effugiũt intolle⸗
rabiles penas:nõ centum äãnoꝛum:nõ

ſine remedio:vicula ſine ſolutõe: moꝛs
eterna:pena ſine fine¶ Abſentia chꝛiſti j

poſt viſonẽ eius:q̃ ſola oĩa ſupꝛadicta

*

milies mille:ſed oĩum ſine fine ſeculo⸗

rũꝓ quadragita vel ꝓ ſexagita annoꝝ
delitijs vel qualibʒ coꝛꝛuptibili delecta

ſiuperat:⁊ oibus penis intollerabilioꝛ.
VUeh igit᷑ illis perẽne qui ſubire hec oia
mala ⁊ ſine fine merent᷑ ꝓ delectabili
vVnius hoꝛe ſomnio. Lanta ⁊ enĩ ⁊ tali:
ẽ omnis huiꝰ mũdi gloꝛia ad eternã cõ
parata gloꝛiaʒ. Melius erat eis qõð di⸗
ctũ ẽ de infelice iuda nõ naſci:qᷓ; malis
ſuis meritis plagas n ferni ſuſtinere.
Quid ſtultius:qͥd inſanius ẽ q; vmbꝛa
? imagine: 2 Rmilitudine vere gloꝛie: 2
vere delectatõnis:vere pulchꝛitudinis:
veri decoꝛis:deri honoꝛis:moꝛe infan⸗
tiũ accipi ⁊ ſuperari:a ipſam głiaz non
querere:nõ deſiderare:Quis imagineʒ
auri in aqua:ipſo auro necglecto elige
ret: ⁊ nõ ſtatiʒ a cũctis fatuus ⁊ inſan
crederet᷑:Quis oꝛbẽ ſolis in ſpecło red
ditũ:vel in qualibet materia foꝛmatuʒ
plus viligeret qᷓ; iᷣm ſolẽ ⁊ nõ ab oĩibꝰ
derideret᷑. Sic irtidẽdus:ſic extimãduſ
eſt. qſquis mundi hnius hñs caducam
fragilitatem ⁊ intnileʒ carnis volupra
tem diligit:querit:cõtendit ererna glo
ria cõtẽpta:⁊ neglectis regni celeſtis in
effabilibꝰgaudijs/ Hoc cõmertium inſi
pientium valde eſt ⁊ miſeroꝛũ: ⁊ coꝛ ñ
bñtiuʒ ſanum:etiam ſi plage ĩferni nõ
ſequerent᷑: q̃ nec dici nec cogitari pñt.
SPuplex vero plaga ẽ: abeſſe regno dei
⁊ eſſe ſemper ĩ iferno:ideſt cũ diabolo
dadnari: pꝛeſentiam amittere angeloꝛuʒ

Nac . .
Rer a le⸗ r 4 * ( Lyer

ma pars eſſet eternitatis:pꝛedictũ eius

charitatl:Dumilitatiſ ⁊ omnis religiõis
quam viam ante nos chꝛiſtus attrinit

tiõe.Quãtuʒ auteʒ ẽ inter vnum diẽ et
centũ ànos:nõ tantuʒ vtiq;:ſed plus in
ter quadragiĩta vel ſexagita vel centuʒ
ãnos ⁊ eternitateʒ:ſiue in bono ſiue in
malo futuraʒ. Unus enim dies aliqua
poꝛtio eſt centũ annoꝛum ſpatio:q;uis
modica valde. At vero centum annoꝝ
ſpatiũ nulla poꝛtio ẽ in illa eternitate.
Si eniʒ verbi gr̃a centenma vel milenñ

ſpatiuʒ poſt centuplũ eius ſpatiuʒ: vel
miluplũ eternitas eſſe deſineret. Quod
ideo nõ ſunt eternitatiſ:q̃ ſ vllo modo
vllo tempeꝛe finiretur: eternitas oino
nõ eſſet. Foꝛtiter ergo carnali reſiſten⸗/
dũ eſt voluptati. foꝛtiter cõtra fallaces
hbuius mũdi blãditias pugnandum eſt
Cõtraq; multimodaſ ſathane ſuggeſti
ones vigilandum oĩ ſtudio lata ſeculi
via vitanda eſt que vucit ad moꝛtẽ. At
vero omni deſñiderio via anguſta qͥ du⸗
cit ad vitam adeũda eſt ⁊ appetenda.
Uia hec anguſta eſt via abſtinentie ⁊

qua via ad ſuum regnuʒ migrauit.Cu⸗
ins veſtigia ⁊ nos ſequamur: donec pꝰ
eum eadem via ad vꝛbem regia ꝑuenia
muſ:in qua ipſe regna De qna vꝛbe de
quid homo dixerit quaſi ſtilla de mari
eſt non quañ ſcintilla de ſoco. In qua

. 3
“S 4

„ſ△ 9 — lR „ 2—
☛ r. 4ah⸗ n r*.* 8 „7 .eren —

De triplici habitaculo.

didelicet vꝛbe fulgebunt iuſti ſicut ſol:
vt oñs ait. Ubi ſũma pax erit ſũma qͥes
nullus labonnullus doloꝛ:nulla pauꝑ
tas nec ſenectꝰ:nllła moꝛs nec vlla nox
nullũ cibi deſideriũ:nullu: ſitis icẽdiũ.
Sed cibi ⁊ potꝰoiuʒ erit viſio:xpᷣe ⁊ ſcẽ
trinitatis: ⁊ ↄtẽplatio puro coꝛdis ocii

lo ipſius dininitatis ⁊ aſſidua lectio: vt

ita oicad libꝛi vite ideſt eterne veritatis
2 ſũme ſapientie:et derbi dei qð eſt xpᷣi
ieſu viſio vbi quicqͥd nos nũc latet ma
nifeſtius erit:vbi ratio ide manifeſta ẽ.
Lur hic electus ẽ:⁊ iſte repꝛobatꝰ.Cur
hic in regnũ aſſumptus:⁊ ille in ſeruitu
tẽ redactus: cur alius ĩ vtero moꝛitur:
alius ĩ infantia:alius ĩ iuuẽtute: alius
i ſenectute: Cur alius pauper ⁊ aliꝰdi⸗
nes: Cur filius adultere baptiʒat ⁊ ali
quãdo filius legitime cõingis moꝛitur
Cur qͥ bene ĩcipit viuere aliquãdo ma⸗
le finit᷑: ⁊ qui male icipir:ſepe bñ finit᷑.
Pec oĩa ⁊ hiꝰmulta in libꝛo vite plana
⁊ aperta erũt.In eadeʒ vꝛbe pꝛemium
ſinguloꝛũ oĩum: ⁊ ſinguloꝝ per chari⸗
tatem omniũ erit. Ibi omniuũ bonũ oĩ⸗
bus patebit:ibi omnes iniceʒ ſuas cogi
tationes cognoſcẽt. Ibi nullus ſuꝑbuſ
ſuperioꝛ erit:nullus inferioꝛ inuidus.
Quũo eĩʒ qui omnes ſicut ſeipſum diligꝭ
alicui iuidere poterit:cũ nemo ſibiipſi ĩ
nideat: Ibi nullus eſſe meliuſ vel ſupe
rius cõcupiſcet qᷓ; erit:qꝛ aliter eſſe qᷓ;
quod meruit:nõ eſſi, decoꝛũ: nec aliter
eſſe deſderabit qᷓ; quod erit:qꝛ ita eſſe
vt eꝛit:pulchꝛum erit:nõ ſibi ſolum:ied
etiam vniuerſo coꝛpoꝛi eccla celeſtis.
Qũo enim mẽbꝛuʒ in coꝛpoꝛe:ñ ſuperiꝰ
vel iferius ponat᷑ aliter qᷓ; natura con⸗
ſtuuit mõſtruoſum efficit coꝛpꝰ ⁊ tur⸗
pe. Sic nimiꝝ ſi aliquis in regno dei ſu
perius oꝛdinetur qᷓ; poſtulat ars ⁊ vo⸗
lũtas oĩpotentis artificis turpitudineʒ
TIerr GE ſern N. d.

3 9

6. P) * õä 6 — arwen

4

. 7 —
AQtrcd 1 Keln J.— +— X R be
.

„

efficeret:⁊ non ſoluʒ ſibimet:ſed etiam

omni ↄgregationi:ĩ qua qͥ erit minimꝰ
maioꝛẽ ſine dubio habebit gloꝛiam: q;
totum babens mũdi regnũ:etiam ſi et᷑⸗
nũ eſſet. Uile enim eſt valde elementis
frui in cõparatiõe fruendi: ⁊ gaudendi
ipſo deo:⁊ viſibilibus delectari: ⁊ gau⸗
dio quod naſcitur:ex ĩuiſibilibus ⁊ in
coꝛpoꝛeis:⁊ ex ſocietate ãgeloꝝ ⁊ iuſto
rũ omnium: ⁊ ex certa ſcĩia ⁊ cognitõe
ipſius oinine nature:⁊ ex dei ipſius fa⸗
cie ad faciem viſione: cuius pulchꝛitu⸗

tant᷑ moꝛtui cuius ſapie non eſt nume
rus:cuius regnü finem nefcit:cuiꝰ glo
ria nequid variari:cuiuſ lux tam ſolem
obſcurat vt eius ↄparatõe nullam ha⸗
beat lucẽ:cuius dulcedo tam mel ſupe
rat:vt ei cõparatum velut abſinthiuʒ ſit
amariſſimũ. Cuius faciẽ ſ omneſ carce

re iferni ĩcluſi videret:nullã penasʒ: nui

lum doloꝛem nullãq; triſticiã ſentirent
Cuius pꝛeſentia ſi in iferno cum ſanctiiſ
hitatoꝛibus appareret.Cõtinuo ifernꝰ
ĩ amenum ↄuerteretur paradiſuʒ cuius
ſine nunu nec foliũ de arboꝛe cadit.Cu
ius oculus flãmiuomi pfundum pene
trat iferni.nius auris tacitam coꝛdis
vocem audit:ideſt cogitation?.Cuius
oculus nõ minus audit qᷓ; cnius auris
nõ minꝰvidet qᷓ; quod audit:qꝛ nõ coꝛ
pus ſunt:ſed ſuma ſapientia ⁊ certa co
gnitio:cuius delitie ſine faſtidio ſatiat:
q̃ cum a btis inueniũtur: ſemper tamèẽ
beſiderãtur:⁊ eſurieʒ ⁊ ſuim ſine pena

efficiut.i.ardẽti ſꝑ deſderio olectat cu⸗

ius ſecreta mirabilia vidẽtibus ea leꝑ
nona ⁊ mirabilia: ⁊ non plus cum inci
piũt videri pariũt ſtupoꝛẽ cernẽtibus:
q́ʒ poſt mille ãnos ⁊ milies mille.Et cũ
ãgeli ab initio mi di ea ſoliti ſint videre
ide hodie nõ minus mirant᷑ ea qͥʒ i pꝛi

—

. T ce. D

G. „5prnn UM. Dri „ WPreirene

dinem miratur angeli: cuiꝰ iperio ſuſci d ⸗=

„

1

mo die:alioquin dudũ coꝛam angelis
aſſiduo videndi vſu vileſcerẽt/Cui co
gnitioni pꝛeterita ⁊ futura nõ pꝛeterita
⁊? futura:ſed pꝛeſentia ſunt. Unde non

diem iudicij videbit:⁊ pumũ diem ſecu

li nõ vidit:ſed vtrũq; videt.Cuiui pᷣſciẽ
tia neminẽ cogit ad peccandũ:vt multi
errãtes dicũt:ñ enĩ inquiut pᷣſciuit adã
peccaturũ eſſe:nõ peccare non potuit.
Ex quo erroꝛe naſcitur deũ cam eẽ pec
cati:quod nepbas ẽ dicere:⁊ illi cũ ſuis
ver bis alligant. Si enĩ qo pꝛeſcietia di
babet neceſſe ẽ fieri:ideo volutate pꝛo
pꝛia homo peccauit: ⁊ non alia neceſſi
tate:qꝛ pꝛeſcia dei fuit vt volũtate ⁊ li⸗
bero arbitrio:⁊ nõ neceſſuate cogente
peccaret᷑. Si ergo pᷣſcĩa dei nõ põt vita
ri nõ potuit deo aliter peccare niſ vo⸗
lũtate:nlła alia vi cogete:qꝛ ita de pᷣſci
nit peccatuꝝ.Si g volũtarien coactꝰ ẽ
Si.n.ñ coactöꝰẽ ad peccãdũ potuit ſine
Dubio ũñ peccare ſi dellet:iõq; pena me⸗

ruit: qꝛ ñ iuitꝰ peccauit:alioqͥn a ðo pe

nã moꝛtis nõ ſuſciperet.Cuius locutõ

c occulta ĩſpiratio:qua mentibꝰ ſuã vo

lũtatẽ ⁊ ſuam charitatem inuiſibilit᷑ oñ
dit:quam vidẽdo angeliꝑ oĩa deo obe
diunt.Cuius laus ẽ qua electos lauda
bit. Manifeſtatio qua ſuoꝝ electoꝛuʒ

bona oĩbus monſtrabit:aſſidua animi

laus qua electi eum laudabũt eſt admi
ratio eius perẽnis.Qui miro modo nõ
tẽpoꝛe pᷣceſſit mũdum ⁊ tpᷣs. Nullius
eni hoꝛe ſpatio fait ante müduʒ: ⁊ tñ ſʒ
erat ſine initio. Nõ enim erat tẽpus an
te tpᷣs. Lẽpus aũt cum mũdo cõcreatũ
eſt. Si igitur tps ab initio mundi cepit
currere:ante mũdum factum non erat.
Ideoq; nullo tempoꝛe:vt pꝛediximus:
pceſſit de tempoꝛa ⁊ mũduʒ eis coeuũ
imo paulo eis pꝛioꝛ eſt:eiꝰ enim motu

*

cxeperũt currere. Quicquid mé aeß; ſuns

motũ pꝛecedit: ĩeffabili eternuate pᷣceſ

ſit deꝰ mũudum:nõ tẽpoꝛe cuiue tempꝰ
ante mũdum non erat.Cuius lux tene

bꝛas depellit ignoꝛantie.cuius aliqua
particula:hec oĩa que diximus va ⁊ cer
ta eſſe cognoſcimus:Eadem luce meliꝰ
eſſe veꝑ q; falſuʒ videmus:⁊ tñ pei eſſe
verũ malum: vel verũ peccatum qᷓ; fal⸗
ſum malũ vel falſum peccatũ:nõ qꝛ ve
rũ ẽ:ſed qꝛ malũ vel peccatũ:ſʒ ideo ma
lu vel peccatum ẽ:qꝛ verũ malũ vl pec
catũ ẽ.Aliter enĩ nõ poſſet ecẽ malũ vel
pctm:falſuʒ enim malũ non ẽ malũ vt
falſuʒ argemũ eſt:põt aliquis dicere a
veritate maluʒ vel peccatum exoꝛtum
eſſe:vel factũ:⁊ quodàmodo opus eſſe
veritatis malũ:qð oĩno falſum eſt.Om
ne enĩ inquantũ verũ bonum eſt:a ve⸗
ritate igitur eſſe eſt verũ:vt ſit malũ vel
peccatũ:nõ ipſum malũ vel peccatum
aliud nãq; eſt ipum malũ alind verum
eſſe illud. Quãuis igit᷑ ipſum maluzʒ bo
nũ non eſt:bonum eſt tamen yerũ eſſe
vt ſit illud. Niñ eni bonum eſſet eẽ ma
lü:nullo modo ſineret deus illud fieri⸗
Multa quippe bona de malis omni⸗
potens facit:vt de adulterio bominum
bonos foꝛmat:⁊ ſacit hoĩes: vo qua⸗
dam lucis particula quaſi per anguſtaſ
rimas infuſa: ⁊ hec alia que nouimꝰ ve
ra eſſe cognoſcimꝰ: qualia ⁊ quanta lu
ce ſapiẽtie ⁊ ſciĩe illic illuſtrabimur vbi
ipſum ſolẽ veritatis facie ad faciẽ vide⸗
bimus.i.certa ⁊ vera ſapiẽtia cognoſce
mus. Cuius pꝛeſentia ſimiles ei facit płs
ſentes. Qui eniĩ vere ſapientie vere pul⸗
chꝛitudini vere eternitati adherebit ſa⸗
piẽs vtiq; ⁊ pulcher ⁊ eternus erit.Sic
eni abſentia eius diſſimiles omnino ei
facit cuius eternitas ſine initio ⁊ ſine ſi

=

SEE
= KOι
—
—

=

—
—
= =

— —
=S⸗
☛ — =

tum poſſihile eſt creature:⁊ nonpſos:
⁊ ceteros vera ⁊ certa ſcia cognoſcemꝰ

e triplici habitaculo.

ne eſt. Si enim eſſet tempus quãdo nõ

eſſ: quis eum faceret: Jpſe eſi ſolus ðs
⁊ ante ipſum alius deus non erat:nec ẽ
nec erit. Nõ ſeipſum creauit: cuʒ nihil

ſeipſuʒ creat. Qua enim potentia ꝗͥ oĩo

nõ eſſet ſeivſum faceret? Beſtat igitur
ꝙ oĩno non ẽ factus deus Cum g nul
lo modo deus factus efſt:ſine initio an⸗
te omnia erat.Quicquid enĩ factum eſt
habet ininum quicquid initium hʒ ſine
dubio factuʒ eſt:nõ ab alio:nin adeo n
facto: ſed oĩa faciente.cuius ſcĩa ſine vl
la varietate cognitioniſ:⁊ ſine vllo viſu
huc ⁊ illuc ĩnumerabileʒ varietatẽ om⸗
niũ creaturarũ angeloꝛuʒ hominũ:ſtel
larũ harenarũ capilloꝛum verboꝛuʒ co
gitationũ momentoꝛũ omnium ſimul
⁊ ſemel compꝛehẽdit ⁊ ĩtelligit:fõs igi/
tur ⁊ oꝛigo oinnis ſcie deus ẽ:quomo
do quanto plus quis bibet tãto plus ſi

tiet: Incomparabiliter g totius mun

di regnum:vt ſupꝛa diximus:⁊ ſi einuʒ
eſſet:pꝛecellit ſatietas angeloꝛum ⁊ ſan
ctoꝛum:⁊ pꝛeſentie ipſius dei adeſſe vi⸗
ſioni. In cuius viſione trina ſcia naſcit᷑
ideſt homo qui cernit:⁊ deus qui cerni
tur: ⁊ ceteri omnes omnia videbũt ⁊ in

telligent. Sicut enĩ per ppeculũ vitrenʒ

trina nobis viſo adminiſtrat᷑:qꝛ noſip
ſos:⁊ ipſum ſpeculuʒ:⁊ quicquid ẽ pꝛe
ſenavidemus.Sic ꝑ ſpeculũ diuine cla

ritatis ⁊ ipſum deu vt eſt videbimꝰ qᷓ;

„

Tunc abdita creaturarũ ⁊ ipſius iferm
videndo deũ /videbimuſ.Luũt iuſtis ma

nifeſtũ erit quomodo deus eſt inuinbi ⸗
lis icomparabilis ⁊ ſine mnitio:⁊ ſine fi

ne ante omnia. Quicquid intereſt inter
naſci: qð ad filiũ pertinet: ⁊ pꝛocedere
quod ad ſpm̃ ſcm.et quomodo omnia

*

— αα.⁵ 2.2 + —aetnr — — OðèG ſ —— ò 4

X

dei vnum ſunt ĩ oeo:excepto qð ad re⸗

—.—

lationé pertinet. Nlam ſapientia ⁊ veri
tas dei:⁊ eternitas nõ diuerſa ſunt iter

ſe:ſed vnum ſunt ſicut ⁊ oĩia. Saplẽtia
enĩ dei nõ magis ſapia:q̃ʒ veritas eſt.

Egt nõ magis veritas: veritas eſt qᷓz ſapi

entia: q̃; eternitas:q̃ʒ cetera dei omnia.
Vnũ enim ſunt ĩ deo:⁊ non ſolũ hec ĩ⸗
ter ſe:eadem ſunt in deo: ſed nõ aliud
ſunt q̃ ipſe deꝰ Et quomodo munduſ
erat in deo:anteqʒ in ſeipſo eſſet ñ mũ⸗
dus:ſed deus modo vbiq; totꝰ
ſine loco WMagnus ſine quantitate
bonui ſine qualitate.Et quomodo om
nia penetrat munda ⁊? immunda ſine
ſui pollatione.Si enʒ lux iſta viſibilis
omnia loca illuſtrat ⁊ ſteꝛquilinia:⁊ pe
netrat ſine ſui fetoꝛe:et ſine ſui pollutõ
ne:quãto magis deus qui eſt inuiſibi⸗
lis ⁊ incommutabilis lux omnia pene⸗
trat regit ſuſtinet circundat illuſtrat ſi
ne vlla mutatione vel pollutione:non
ſolum celeſtia ⁊ terreſtria: ſed inferna
lia? Tunc erit electis dei trina viſio
ideſt coꝛpoꝛalis qua coꝛpoꝛa cernen
tur quoꝛundam ſplende qia vt ſol:quo
rundam vt luna:alioꝛuʒ vt ſtelle: ⁊ ſpi
ritualis qua fimilitudines coꝛpoꝛuʒ in
ſpiritu vero fallaci fantaſia inſpicient:

qna viſione ⁊ hodie fruuntur ſpiruus

iuſtoꝛum poſt coꝛpoꝛum clauſtia/ Et
viſio intellectualis: qua puro mentis
oculo in ſpiritu deum videbunt ⁊ ſuas

animas ⁊ virtutes vltimas: 2 ſpiritus
angelicos/Tunc duplices deo actu

.R Penr ℛ☚ . M. fn 0 as⸗ art ſe⸗

ri ſunt gratias videlicet pꝛo ſua libera
tione a perpetua damnatione: 7 pꝛo
beatoꝛum ineffabili retributione.

Lunc communis omnium reus 2 ho

ſtis diabolus in conſpectu omnium
electoꝛum dei damnabitur Fuius

—

Pee 1 ₰m v9 9)

*
ðð

⸗ „ miee e

(Re X— Ca.

aN— 2 ſtolleradilis pena delecta/ eſt metis? deũ quedã ſuſpẽèſe eleuatio

bile ſpectaculum pꝛebebit electis. Cũc eterne dulcedinis gandia deguſtans
ardetiſſino amoꝛe liberatoꝛẽ ſuum et /Delcriptio ieeſenatcr tradlunc. n
oĩum bonoꝛum datoꝛc amabüt: ⁊ ſine — ſignatis g quatuoꝛ graduuʒ ſn
fine 2 faſtidio clamoꝛe coꝛdis lauda deſcriptionibꝰreſtat vt earum un
bunt veũ oĩpotẽtẽ benignum ⁊ miſeri officia videamꝰ bꝛeue vite duiuii N
coꝛdem.Eui eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia ⁊ nunc ᷣR cedinẽ.Lectio ĩquirit meditatio iuenit 10
⁊ per omnia ſecula ſeculoꝛum. Amen. oro poſtulat cõtẽplatio deguſtat. In i
Dini An —ꝰẽð gel ipſe o ſis vicit. Querite ⁊ inuenietioss: nn
NDiui Auguſtini epiſcopi bipponẽſio pullate ⁊ aperiet᷑ vobis. Querite legen hu
de triplici habitaculo liber explicit. o: rinuenier meditãdo. Pulſate oꝛiöä
— o: ⁊ aperietur vobis contemplando. 1
1 Eiuſdem Diui Auguſtini Epiſcopi Lectio quaſt ſolidum cibũ oꝛi apponit. i
ipponenſis Scale paradiſi. Meditatio maſticat ⁊ frangit. Oratto
ſapoꝛẽ acquirit. Contẽplatio ẽ ipſa du!

* AUm die quadam coꝛpoꝛali cedo que iocũdat ⁊ reficit. Lectio ĩ coꝛ⸗
manuü laboꝛe occupatꝰ de tice:meditatio ĩ adipe. Oðr̃o in deſtderi n
ſpiritual hominis exerc itio poſtulatiõe. Cõtẽplatio ĩ adepte dulce lut
Cosgitare cepiſſem quatuoꝛ dinis oelectatiõe.Qð vt expꝛeſſius vis
nales gradus animo cogitanti ſe eri poſſit vnũ de multis ſupponã exẽ Oͦ

ſabito obtulerunt. ſ. lectio: meditatio: plũ. In lectione audio. Beati mundo i
oꝛatio: ⁊ cõtemplatio. HPec ẽ ſcala clau co ꝑe qm ipſi deũ videbunt. Ecce bꝛe⸗ ”ZZM
ſtralium qua de terra in celũ ſubleuan ue verbũ ſed ſuane 2 multiplici ſenu.
tur:gradibꝰ oiſtincta paucis:ĩmenſe tñ RBedeo ſuper ad paſtũ anime:quaſi vue O””
2 incredibilis magnitudinis. Cuiꝰ errre miniſtralis poſtq; anima diligenter ð
ma pars terra mixra eſt:ſuꝑioꝛ vero nu iſpexit dicit ĩtra ſe:poteſt aliquid boni 6
bes penetrat:⁊ ſecreta alioꝛum rima’᷑. eẽ: Bedeo ad coꝛ meũ ⁊ tẽptabo ſi foꝛ⸗
Pi gradus ſicut nominibus ⁊ numero te intelligere ⁊ inuenire potero mundi
ſunt oiuerſi: ita oꝛdine ⁊ numero ſunt ciam banc:pꝛecioſa enim ⁊ deſiderabi⸗ SðY”ÿ”ÿM
diſtincti Quoꝝ ꝓpꝛietates ⁊ officia qdẽ lis eſt res iſta cuius poſſeſſoꝛes dei di⸗ 5
ſingula qͥd circa nos efficiãt quõ inter cũtur. Cui viſio dei q̃ ẽ vita eterna pꝛso
ſe inicem differãt ⁊ pꝛeemineàt: ſiquis mittit᷑: q̃ tot ſacre ſcripture teſtimonijs AAo
diligẽter ĩſpiciat quicquid laboꝛis aut collaudat. Hoc g ſibi pleniꝰ explicari ln
ſtudij impenderit ĩ eis: bꝛeue reputabit deſiderãs ĩcipit hac diã maſticare ⁊ fräj/ .i
2 facile: pꝛe vtilitatis ⁊ dulcedinis maa gere: eãq; in toꝛculari ponit dũ excitat ul
gnitudine.Eſt aũt lectio ſedula ſcriptu rönẽ ad inquirẽdũ an fit ⁊ quõ baberi ſ
raꝑ cũ animi intentione inſpectio. Me poſſit hec adeo pꝛecioſa ⁊ deſiderabilis li
ditatio eſt ſtudioſa mentis actio: occul⸗ mudicia. Bifeunmeanaton uen
te veritatis noticiã ouctu pꝛopꝛie ratio Es ergo ſedula meditatio un
nis inueſtigans. Oꝛatio eſt deuota coꝛ non remanet extra: nõ habet ih
dis intentio in deum ꝓ malis amouen aliqᷣd ĩ ſuperficie altenus: pe⸗ ne
ſo

dis ⁊ bonio adipiſcendio. Kontẽplatio dem ſignat: interioꝛa pen etrat: ſingulas

4
SDe „ —

den
n
Agrain
ugiän
ugem
mſun
uttin
Gfudl
unlg
lrti
nond⸗
itht

I

wi
unen
en
ic
rbe
irt
Nuuit
nolrt

Scala paradiſi.

rimat᷑:attẽte cõſiderat ꝙ nõ dixit: bea⸗
li mũdo coꝛpoꝛe:ſed mete: qꝛ nõ ſuffiẽ
manꝰ habere ĩnoxias a malo oꝑe: niſ
⁊ pꝛauis cogitatõibuſ mũdemur i men
te. Qõð auctoꝛiate ꝓphere cõſirmat᷑ di⸗
cẽtis. Quis aſcẽdet ĩ mõtẽ dñi:aut quiſ

ſtabit ĩ loco ſcõ eius: Junocẽs mani⸗

bus ⁊ mũdo coꝛde. Item ↄſiderat hũc
coꝛdis mũditiã quãẽ optabat:icẽ ppbe⸗
ta qui oꝛans inqᷣt. Cogita qᷓ; ſolliciius
erat in hac cuſtodia biũs iob qui dice⸗/
bat. Pepigi fedus cũ oculis meis ne co
gitarem quicquã de virgine.Ecce quà⸗
tũ arctabat ſe vir ſcũs q claudebat ocu
los ſuos ne videret vanitatẽ:ne foꝛte ĩ⸗
cautus reſpiceret:qð poſtea intus deſi⸗
deraret. Poſtq; ⁊ hiꝰde coꝛdis mundi
cia ꝑtractauit: incipit tracta:e de ei pꝛe
mio.Quã gloꝛioſuʒ:⁊ delectabile eẽ vi⸗
dere faciem deſideratà oni: pꝛecioſa ſoꝛ
ma pꝛe filijs bominum. Nõò iã abiectuʒ
⁊ vileʒ nõ hñtem ſpẽm quã veſtinit euʒ
mater ſua:ſʒ ſtola imoꝝalitatiſ ĩdutũ ⁊
coꝛonatum diademate quo coꝛonauit
eũ pater ſuꝰ in die reſurrectionis ⁊ glo⸗
rie.diẽ quã fecit dñs.Cogitat ꝙ in illa
viſione erit ſatietas illa de qua dicit p⸗
phe:a. Satiabimur cũ apparuerit glia
tua. Uideſne quatũ liquoꝛis emananit
ex minima vua:quãtus ignis ex hac ſcĩ
tilla oꝛtus ẽ᷑:q; hec modica maſſa. Be
ati mũdo coꝛde qm̃ ipſi deũ videbunt:
ĩ eadem meditationem extenſa eſt Sʒ
qᷓ; adhuc poſſet extendi ſi accederet ali
quis talia exꝑtus. Sentio enim quod
puteus alius eſt: ſed ego ad hec rudis
vas in quo pauca haurirem vix inueni

His anima faucibus inflammata: his

mactata deſidei ijs:fracto alabaſtro ſu
auis vnguẽti pꝛeſentire incipit: non de
BSuſtu ſed quan narium odoꝛatu. Ex h
colligit qᷓ; ſuaue eſt buius meditatione

2*
4

ſentire experiẽtiam enius meditationẽ
nouit a deo eſſe iocũdam. Sed quid fa
ciet:habendi deſiderio exeſtnat ſed nõ
iuenit apud ſe quomodo habere poſſit
⁊ quãto plus inquirit plus ſtir dnʒ ap

pomit meditationem:apponit ⁊ doloꝛẽ?

qꝛ non ſentit dulcedinem quam in coꝛ
dis mundicia meditatio eſte monſtrat:
ſed non pꝛeſtat. Nõ enim eſt legend at
q; meditantis hanc ſentire dulcedineʒ:

niſi data fuerit deſuper. Legere eniʒ et

meditari tam bonis qᷓ; malis commu⸗

ne eſt. Et ipſi pbyſici gentium in quo ſũ

ma veri boni conſiſteꝛe iuenerũt:dnctu
rationis Sed qꝛ cum deum cognoniſ
ſent non ſicut deum gloꝛificauerunt: ſʒ
de ſuis viribus pꝛeſumentes dicebant.
Linguam noſtram magnificabimuſla
bia noſtra a nobis ſunt: non meruerũt
percipere quod potuerunt videre. Ena
imerunt in cogitationibus ſuis ⁊ eoꝛuʒ
ſapien tia deuozata eſt quam eis contu
lerat humanum ſtudinm diſcipline:nõ
ſpiritus ſapiẽtie:qui ſolue dat veraʒ ſa⸗
pientiam ſapidam ſcilicet cientisʒ: que

enim alicui ineſt:⁊ inextimabilis ſapoꝛ
iocũdat ⁊ tef cit.Et oe illa dictum eſt.

Sapientia non imrauit in malinolam
animam. Hoc autema ſolo deo eſt ⁊ ſi
cut officium baptiʒandi dominus con
ceſſit multis:poteſtatem vero ⁊ auctoꝛi
tatem in baptiſmo remittendi peccata
ſibi ſoli retinuit Unde Joannes anto
nomatice ⁊ diſeretiue de eo dixit. Pic
eſt qui baptiʒat in ſpi ito ſancto.Et de
eo poſſumus dicere.Pic eſt qui ſapien
tie ſapoꝛem dat: ſapidam anime ſacit
ſciaʒ. Sermo ſiddem dat᷑ multis ſapia
aucis: quam viſtribuit enjs cri vult 2
quũo vult. Cfficiu oꝛ õnis.
Idens auteʒ anima ꝙ ad deſi

derataʒ cogitationis ⁊ expe iẽ

—

2

—

aduoc

tie dulcedinẽ᷑ per ſe nõ poſſit attingere:
⁊ quanto magis ad coꝛ altũ accedit: ta
to magiſ exaltetur veꝰ:humiliat ſe ⁊ fu

git ad oꝛationẽ vicẽs.Dnie qui non vi⸗

deris nin a mudis coꝛdibꝰ:inueſtigaui
legẽdo:meditaãdo qſiui quomodo hẽri
poſſit va coꝛdis mũdicia vt ea mediate

vel ex media parte poſſeʒ te cognoſcer

Querebã vultũ tuũ one vultũ tuuʒ oñ
querebã.Diu meditatus ſũ ĩ coꝛde meo
⁊ ĩ meditatõe mea exardeſcet ignis ⁊ ð
ſideriũ aplius cognoſcendi te:dũ paneʒ

ſacre ſcripture mihi fraãgis ⁊ in fractio⸗

ne panis:in quo magis cognit es.Et q;
tũ plus te cognoſco plus te cognoſcer̃
eſidero:nõ iã ĩ coꝛtice littere ſed ĩ ſen
ſu exꝑientie. Nec hoc peto dñe ꝓpt me
rita mea ſed ꝓ ma mir̃icoꝛdia. Jateoꝛ
enĩ qꝛ idigna ⁊ peccatrix ſuʒ: ſed catelli
edunt de micis q̃ cadũt de menſa ono⸗
rũ ſuoꝝ.Da mihi dñe arram hereditatſ
future ialtẽ guttaʒ celeſtis pluuie: qua
refrigerẽ ſitim meã:qꝛ amoꝛe ardeo.
Officiũ cõtemplationis.
Js ⁊ hi ignitis elodis ſuum ĩ⸗
fammat deñRderiũ ſicut ondit
ſuũ affectũ. DPis incantatiõibꝰ
ſponſuʒ: dñs aũt cuius oculi
ſuper iuſtos ⁊ aures ei nõ ſolum ad pᷣ
ces:ſed ipſas pces eoꝝ nõ expectat do⸗
nec ſermonèé inierit:ſed mediũ oꝛatõis
curſuʒ interrũpens feſtinus ingerit ſe:

2 aĩe deſideranti feſtinus occurrit cele⸗

ſtis roꝛe dulcedinis circũfuſus: vnguẽ⸗
tis optimis delibutꝰ:aĩam fatigataʒ re⸗
creat:eſurientẽ reficit:aridã impinguat
facit eaʒ terrenoꝝ obliuiſci. Immemoꝛ
ſui mirabilit᷑ foꝛtificãdo viuficans:⁊ ĩ⸗
ebuiãdo ſobꝛiaʒ reddienſ.Et ſicut in qui
buſdã cardinalibus officijs adeo vinci

tur: caralin cõ cupifcẽta ꝙ oẽm vſuʒ ra
tionis amittit: ⁊ fit quaſ hoõ totuo car /

nalis. Ita merito ĩ hac ſuꝑna contẽpla

tione ita ſumunt᷑ ⁊ abioꝛbent᷑ carnales
motus ab anima:vt in nullo caro ſpiri

tui cõtradicat ⁊ fiat homo quaſi totus
ſpualie. ¶Signa ſpuͦs ſci ad aiam
venientis.
. Domie quomodo appares qñũ
. ec facieſ:⁊ quod ſignü aduen
Stus tui: Nũquid huius ↄſola⸗
tõis ⁊ letitie teſtes ⁊ nũcij ſunt ſuſpiria
⁊ lachꝛyme.Si ita è noua eſt antiphꝛa
ſis iſta:⁊ fignificatio inuſitata. Que eni
cõuentio cõſolatiõis ad ſuſpiria: Leti⸗
tie ad lachꝛymaſ:Si tamen iſte dicẽde
ſunt lachꝛyme:⁊ nõ potius roꝛis ĩterio
ris ſuꝑinfuñ ſuꝑfluẽs abũdaãtia ad inte
rioꝛis ablutiõis ĩdiciuʒ: ⁊ exterioꝛiſ pur
gamẽtuʒ. Ut ſicut ĩ baptiſmo pueroꝛu

per exterioꝛẽ ablutionẽ ſignificat᷑ ⁊ fi⸗

gurat᷑ ĩteꝛioꝛ aĩe ablutõ:ita hᷣ exterioꝛẽ
ablutionẽ ĩterioꝛ pᷣcedit purgatio.O fe
lices lachꝛyme ꝑ quas macle ĩterioꝛes
purgant᷑:ꝑ s peccatoꝛũ incendia exii
guũtur. Beati q ſic lugetis qꝛ ridebitis
ĩ lachꝛymiſ agnoſce o aia ſpõſũ tuũ am
plectẽ deſderatũ. Nuc toꝝente tevolu
ptatis ĩebꝛia:ſugge ab vbere ↄſ. olatiõis
eiꝰ lac ⁊ mel. Pec ſt munda munuſcla

ꝛ ſolatia q̃ dedit tibi ſpõſuſ tuul. genitꝰ

ſ.⁊ lachꝛyme. Adducit tibi potũ his la⸗
chꝛymis ĩ mẽſura. De lachꝛyme ſunt ti
bi panes die ac nocte:panes vtiq; ↄfir
mantes coꝛ hominis:⁊ oulcioꝛes ſuper
mel ⁊ fauũ. O domine ſiadeo ſunt dul
ces iſte lachꝛyme que ex memoua ⁊ de
ſiderio tui excitant᷑ qᷓ; oulce erit gaudi
um go ex manifeſta tui viſione capiet
ſi adeo dulce eſt flere ꝓ te: qᷓ; dulce erit
gaudere de te:?Sʒ qd huius ſecreta col
loquia pferimus ĩ publicũ: Cur in car
nales affectus verbis cõmunibuſcona
mur expꝛimere: Inexꝑti talia nõ itelli

—

n
E
c-
zin

ncnihe
Ntannis
dandfn
Goiine
in

u;
Giin
U
int oh
rurn

en

n
mlo
ave
ul
girt
l
—K
Gimnn

E

—
=

gunt:ĩ libꝛo experiètie quos ipſa docet
vnctio.Aliter aũt littera exterioꝛ nõ ꝓ⸗
deſt quicquam legenti. Modicuʒ ſapi
ua eſt lectio exterioꝛis littere: niñ gloſã
2 interioꝛem ſenſum ſummat ex coꝛde
Quomodo remanet anima ſpũs

ſcĩ fernoꝛe oiſcedẽte.

Anima om pꝛotraximus ſer⸗
monem. Bonum eniz erat noſ
hic eſſe cuim Petro ⁊ Joanne
contemplare gloꝛiaʒ ſponſ:⁊ diu ma⸗
nere cum illo. Sed vellet hic fieri non
duo non tria tabernacula:ſed vnum in
quo eſſemus ſimul:et ſimul delectare⸗
mur.Sed vt dicit ſponſus dimitte me.
Jam enim aſcendit auroꝛa:iam lumen
gratie ⁊ viſitationem quaʒ deſiderabas
accepiſti.Data ergo benedictiõe moꝛti
ficato neruo fermoꝛis ⁊ mutato nomi
ne de iacob in iſrael:pauliſper ſe credit
ſponſus diu deſideratus:cito elapſus.
Subtrahit ſe tam a pꝛedicta viſione q;
a dalcedine contemplatõnis manet ta
men pꝛeſens quantum ad gubernatio⸗

nem:quantum ad gloꝛiam: quantũ ad
vnionẽ. (icredair ca quaꝛe ſpi
ritus ſancti feruoꝛuʒ anima aliquantiʒ
deſerit.

Ed ne timeas o ſponſa ne de⸗

onſus faciem ſuam Omnia iſta

cooperantur tibi ĩ bonu;: ⁊ de acceſſu

⁊ receſſa lucrum acquiris:tibi venit: ti
bi ⁊ recedit.Uenit ad conſolationem:
recedit ad cautelam: ne magnitudo cõ
ſolationis extollat te:ne ñ ſiemper apðõ
te ſit ſponſus ĩcipias contemnere ſoda
les: ⁊ banc continuam viſitationeʒ non
iaʒ gratie attribuas ſed nature. Hãc au
tem gratiaʒ cui vult ⁊ quando vult ſpõ
ſus attribuit non iure hereditario poſſi

EScala paradiſi.

ere:niñi pauliſper t hi ſubtra⸗⸗

tur. Nulgare ꝓuerbiuʒ eſt quod nimia
familiaritas parit contemptũ. Recedit
ergo ne foꝛte nimis aſſiduus ↄtemnat
⁊ abſens magis deſideretur:deſideratꝰ
auidius queratur: diu queſitus tandeʒ
gratius inueniatur. Pꝛeterea que eſt p
ſens via:que reſpectu future gloꝛie:que
reuelabitur in nobis enigmatica ẽ:que
ex parte foꝛte putemus. Naʒ bic ciuita
teʒ manentẽ nõ babemus: ſed nquiri:
mulſ futuram. Ne ergo exilium depute
muſ pꝛo patria:arraʒ pꝛo pꝛecij ſumma
venit ſpõſus ⁊ recedit viciſſin:nũc con
ſolationeʒ afferens:nunc vniuerſuʒ ſta
tuʒ noſtruʒ in infernitate commutans
pauliſper nos permitrit guſtare: quam
ſuauis eſt:⁊ anteqᷓ;ᷓ plene ſentiamus ſe
ſubtrahit:⁊ ita quaſi alis expãſis ſupꝛa
nos volitans puocat nos ad volanduʒ
quaſi dicat.Ecce parũ guſtatis: ſuʒ dul
cis:ſed ſi vulij plene ſaturari hac dulce
dine currite poſt me ĩ odoꝛẽ vnguẽtoꝝ
meoꝛuʒ habentes ſurſuʒ coꝛda: vbi ego
ſum ĩ dextera dei patriſ:vbi videbit me
nõ per ſpeculum in enigmate:ſed facie
ad faciem:⁊ vbi plene gaudebit coꝛ ve
ſtrum ⁊ gaudiuʒ veſtrum nemo tollet
a vobis. O Cura de diligetia aie ne
oĩno a deo deſeratur.

do auertat ſe ſponſui.õ lon
ge abiſt 2 ſi non vides euʒ ipſe
tamen videt te plenus oculis ante et
retro:nunquam potes eum latere: ha
bet etiam circa te nuncios ſuos ſpiritꝰ
quaſi ſagaciſſimos exploꝛatoꝛes: vt vi
deant quomodo abiente ſponſo con
uerſeris: ⁊ accuſent te coꝛam ipſo ñi ali
qua ſigna laſciuie ⁊ ſcurrilitatis in te ðᷣ ⸗
pꝛebẽderint: ʒelotypus eſt ſponſus iſte

ſperes ne exiſtimes te contem⸗ Sed caue tibi o ſpõſa quomo

ſi foꝛre alium amatoꝛem acceperis: ſi
alijs placere ſtudueris ſtatim diſcedet

ate: ⁊ alijs adherebit adoleſcentulis: de
licatus eſt ſponſus iſte nobilis:⁊ diues

A pecioſus foꝛma pꝛe filijs hominum

eo non niſi ſpecioſam dignatur ha
bere ſponſam. Si viderit in te maculaʒ
ſue rugam ſtatim auertet oculoſ. Nul

lam en immunditiam poteſt ſuſtinere
eſto ergo caſta:eſto verecũda ⁊ humil:

„

vt ſic a ſponſo tuo merearis frequẽter

viſitari. Limeo ne diuti oetinuerit nos

ſermo iſte:ſed ad hbec compulit me ma

teria ſterulis pariter ⁊ oulcis:quam ego
non ptrabebã ſpontaneuiſ:ſed neſcio qᷓ
eius oulcedine trabebar inuitus.
Officia ⁊ effectus finguloꝛuʒ gra

duũ per repetitionem.

T ergo que diffuſius dicta ſũt
ſimul iuncca: vel vnita melius
Videant᷑ pꝛedictoꝛũ ſummam
recapitulando colligamus ſicut ĩ pᷣdi
ctis exẽplis pꝛenotatuʒ videri põt: qũo

pꝛedicti grad is cobereat ⁊ ſicut tꝑalit

2 calualiter ſe pꝛecedant. Tectio enim

quaſi fundamẽtũ:pꝛima occurru:⁊ da
ta materia mitit nos ad meditationem
Meditatio vero quid appetendum ſit
dili gentius in quirit: ⁊ quaſi effodiens
theſauruʒ ĩuenut ⁊ oñdit. Sed cuʒ per ſe
obtinere non valeat mittit nos ad oꝛa

tionẽ. Oꝛatio ſe totis viribus erigit vbi

repperit theſaurum oeſiderabilem con
tẽplationis ſuauitatẽ.hoc aduenienſpᷣ

dictoꝛũ triũ laboꝛẽ remunerat dũ cele

ſtis roꝛe ulcedinis animã nitientẽ ine
bꝛiat. Lectio ergo ẽ ſecũdum exteri ex
ercitiũ. Meditatio m interius intelle
ctũ.Oꝛatio ſᷣm deſderiũ.Cõtẽplatio ſu
per oẽm ienſuʒ. Pꝛimus gradus E inci
pientiũ. Secũd s ꝓficientiũ. Lertius
eſt deuoto:ũ. Quartus btõꝑ. DHi auteʒ
gradus ua cathenati ſũt: ⁊ vicaria ope
ſivi inuicẽ oeſeruiũt ꝙ pꝛecedentes ſiue

“

ſubſequentibus: aut parum aut nihil
ꝓſint. Sequẽtes vero ſine pꝛecedẽtibꝰ
aut raro aut nunq; pnᷣt. Quid enim ꝓ⸗

deſt:lectiõe cõtinua tpᷣs occupare: ſan
ctopꝑ geſta ⁊ ſcripta legẽdo traſcurrere

niſi ea maſticando ⁊ ruminãdo:ſucum
2 bibamus ⁊ trãſglutiendo vſq; ad coꝛ

dis intima trãtmittamus: vt ex bis dili

gent᷑ conſideremus ſtatũ nrjm ⁊ ſtude
amus eoꝛũ oꝑa agere:quoꝝ facta cupi
mus lectitare: Sʒ quo hec cogitabimꝰ
aut quomodo cauere potimus: ne fal
ſa ant inania quedã meditãdo limites
a ſanctis prib cõſtitutos tràſeam: niſi

pꝛiuscirca hiꝰaut exlectõe: aut ex audi

tu fuerimꝰinſtrueti: Auditeniʒ quodã
modo ptinet ad lectiouè. Uñ ſolemus
dicere nõ ſolũ libꝛos ipſos nos legiſc
quos nobiſipſis vel alijs legimus ſed il
los quos a magiſtris audiuimꝰ. Item
quid ꝓdeſt homini ſi ꝑ meditatõnes qᷓ

agenda ſunt videat niñ oꝛõnis auxilio

⁊ dei gra ad ea obtinẽda connaleſcant
Omne inqᷣt datũ optimuʒ: ⁊ omne do
nũ ꝑfectũ deſurſuʒ ⁊ deſcẽdẽs a pfe lu
minũ:ſine quo nipil poſſamuſ facẽ: ſed
ipſe in nobis facit oꝑa:nõ tamẽ oino ſi
ſicut dicit apoſtolus. Uult ſiquidẽ de⸗
vt eũ oꝛemꝰ: ? vt ei aduemẽti pſtolanti

ne nobis coopaioꝛes quide dei ſum,

ad enen apiamns ſinũ volũtatis nrĩe:

4.
D

⁊ ei conſent .
bat a ſamaritana quando dicebat: vo

ca vipy tuum. Uolo tibi infundere gr̃aʒ

tu applica libeꝑꝝ arbitriũ. Oꝛationẽ exi

gebat ab ea cũ oicebat. Tu ſi ſcires do

nuʒ dei: ⁊ quis ẽ qui dicit tibi. da mihi
bibere oꝛñtan petiſſes ab eo aquam mi

naʒ. Poc audito q̃ñ exlectõe mulier in

ſtructa meditata in coꝛde ſuo bonuʒ
ſibi foꝛe ⁊ vtile habere hac aquam. Ac
cẽſa ᷓ hndi deſiderio:ↄuertit ſe ad Oa

entiamus. DHuc cõſenſu; exige

dar

— ,

fon⸗
n

=-
— —

ſcen
liut
hotr
lgio⸗
toc

W

= ——
— S=S

Pe
dd⸗

l

u

ſen

Ml
1

le
ſein
nlbe
en

lenpe

Ce
en
laff
ne

ie⸗
le

Cn
il

u

nund
Ntttich
iteing
Cre
mann

Ricean—

oſignto
nada
nintſe

Ninen

Ctti,
imn ken
ich lus
riem ii
ugi
Uen god
Cidhens
erutl

um

R
oniin
g1N
ünfit
nfiilt
nit,
ugnmn,
inids
niiſt

aut miraculoſa. Deus enim cuiꝰ poten

temprtaãdo diuina pꝛeſumere:ſed facere ra humana cõdi

„ .

celoꝛum vim patitur 2 violenti rapi/ paucis eſſemꝰ.
unt illud. Ecce ſi gratis diſtinctionibuſ ¶ nos ab ijs quiq; gradibus.
perfici poſſunt pᷣdictoꝝ graduũ ꝓpꝛie⸗

Et ita quaſi pꝛodigus vt vulgo dici ſo/ atim m
let: bouem coꝛnu trahit qñ nõ vocat iam ĩ alio ſecundum metum liberi arbi

(Seala paraidiſi.

tionem dicens. Domine da mihi hanc ſinguli in nobis efficlant. Beatus ho⸗
aquam vt non ſitiam neq; veniaʒ vnq;ᷓ mo cuius animus a ceteris negocijſ v
baurire aquã.Ecce auditus derbi oni ? cuꝰ bis quatuoꝛ gradibus verſari ſemp

ſequens ſuꝑ eo meditatio ĩcitauerunt deſiderat qui vẽditis vniuerſis q̃ habu
tã ad oꝛãdũ.Quõ nãq; eẽt ſollicita ad it emit agrũ illum ĩ quo latet theſauruſ

poſtulãdũ niſ pꝛius eã accẽdiſſet medi Deñiderabilis.ſ. qꝛ notate ⁊ videte qꝛ ſii
tatio: Aut quid enĩ pꝛecedens meditas auis ẽ ons:qͥ ĩ pᷣmo gradu exercitatus:
tio cõtuliſſet niſi q̃ appetẽda monſtra/ ĩ ſecũdo circũſpectus:ĩ tertio deuotꝰ in
bat ſequens oro impetraſſet: Ad hoc g quarto ſi upꝛa ſe leuatus ꝑ has aſcẽſlõeſ

ot fructuoſa ſit meditatio opoꝛtet ſeq=t quas ĩ coꝛde ſuo diſpoſuit accendet de

oꝛationis deuotio:cuius quaſi effectus virtute ĩ virtutẽ:donec videat᷑ dñs do⸗

eſt contemplationis dulcedo. Hic oſtẽ miuoꝝ ĩ ſyon. Beatꝰ qͥ ĩ hoc ſupꝛemo

duntur omnes hi gradus ita eſſe ſimul gradu vel modico ipᷣe cõcedit᷑ manere.

iuncti vt ſint inſeparabile. N vere pot dicere. Ecce ſẽtio grẽazʒ dni

EEhbhis poſſumꝰ colligere ꝙ le⸗ ecce cũ petro ⁊ ioãne cõtẽplando:ecce

— ctio ſine medttatiõe arida eſt. cũ iacob pleꝛũq; rachel amplexibus de

Meditatio ſine lectiõe erro, lectoꝛ. Sed caueat ſi ibi iſte ne poſt con⸗
ea ẽ. Oro ſine meditatiõe ẽ tepida. templationem iſtam qua eleuatus fue⸗
Mecitatio ſine orone ĩfructuoſa.Or̃o rat vſque ad celos inoꝛdinato caſu coꝛ
cũ deuotiòe cõtẽplatiõis acquiſita. Cõ ruat vſq; ad abyſſos nec poſt facta viſi
tẽplatiõis adeptio ſine orone aut rara tatione ad laſciuos mũdi actue ⁊ car⸗

ut min . en, nis illecebꝛas cõuertat᷑ cũ vero mentis
tie noe numerus vel terminus ⁊? cuius bumane acies infirma veri luminis illu

miſericoꝛdia ſuꝑ oĩa opera eiꝰ quãdoq; ſtratione diutius ſuſtinere non poterit
ex lapidibꝰ ſuſcitat filios abꝛabe dũ du ad aliquem trium graduum per quos
ros ⁊ noletes acquieſcere cogit vt velit aſcenderat leuiter ⁊ oꝛdinate deſcẽdat

⁊ alternatim modo ĩ vno mõ Ialtero:

ſe infundit. Qð ⁊ ſi qñ aliquibus legi trij pꝛo ratiõe loci⸗ tempoꝛis demoꝛet
mus contigiſſe vt paulo ⁊ quibuſdam tanto iam deo vicinioꝛ quanto a pᷣmo
Mijs: nõ ti ideo debemꝰ nos quaſ deũ gradu remotioꝛ. Sʒ heu fragilis ⁊ miſe
facer tio.Ecce ductu rõniſ ⁊
gð ad nos ꝑtinet legere.ſ.⁊ meditari in ſcripturaꝑ teſtimonijs aperte videmꝰ
lege dei. Oꝛare vel amare ipm vt adiu⸗/ ibis q̃tuoꝛ gradibꝰbone vite perfectio⸗
net ifirmitatẽ nr̃am ⁊ videat ĩ pfectum nem contineri ? ĩ his ſpiritualibꝰbonis
nr̃um:qð ipſe docet nos facere dicens: hoĩs exercitiũ debere verſari. Sʒ qᷣs ẽ 50
petite ⁊ accipietis:querite ⁊ inuenietis: æ laudabimꝰ eũ:.Uelle multis adiacet
pulſate ⁊ aperiet᷑ vobis.Nũc enĩ regnũ ſz pꝛoficere paucis. Et vtinam de inis
Quatuoꝛ cae retrahbunt

toꝝ: Unt auteʒ quatuoꝛ cauſe que
tates quo modo ſibi cohereant ⁊ quid — etrahunt nos plerũq; ab iſtis
H K

gradibus ſcilicet inenitabilis neceſſitas
boneſte actionis vtilitas: bumana ĩfir
mitas: mundialis vanitas. Pꝛima ex⸗
cuſabilis:ſecũda tollerabilis:tertia miſe
rabilis:quarta culpabilis.Cur culpabi
lis: Illis.n.quos huiuſmodi cã a ſcõ ꝓ
poſito retrahit: melius erat gloꝛiã dei
non cognoſcere q; poſt agnitam retro
ire. Quã ſibi exculationẽ habebit ð pec
cato: Nã iuſte põt dicere oñſ. Quid de
bui tibi facere:⁊ nõ feci:nõ eras ⁊ crea⸗
ni te:peccaſti ⁊ diaboli ſeruum te fece⸗
ras ⁊ redemi te:ĩ mũdi circuitu cũ ipijs
currebas: ⁊ elegi te: deberã tibi gram in
conſpectu meo:a volebam facere apðᷣ
te maàſionem: iu vo deſpexiſti me: ⁊ nõ
ſolũ ſermones meos ſʒ meipᷣm pieciſti
retroꝛſũ ⁊ ambulaſti pↄcupiſcetias tu
as. Sʒ o deꝰ bene ſuauis ⁊ mitis amicꝰ
ulcis:cõſiliarius pꝛudens:adiutoꝛ ſoꝛ

tiſ:qᷓ; inanis:qᷓ; temerarius ẽ qͥ te abijcit

q̃ taã bumilẽ tã màſuetũ hoſpitẽ a ſuo
coꝛde repellit.O qᷓ; infelix ⁊ danoſa cõ
mutatio creatoꝛẽ ſuũ abijcere ⁊ pꝛauas

noxiaſq; cogitatiões recipere. Illð etiã

ſecretũ cubile ſpũs ſciĩ ſecretũ coꝛdis qðᷣ

pauloante celeſtibꝰ gaudijs intẽdebat

tã ſubito' ĩmũdis cogitationibꝰ ⁊ pec⸗

catis tradere conculcãdũ.adhuc ĩ eodẽ

calẽt ſponſi veſtigia ⁊ iam intromutüt
adultera deſideria. Male cõneniens i⸗
decoꝝ:aures que mõ audierunt verba

q̃ nõ licet hoĩ loqui tã cito inclinari ad

fabulas ⁊ detractiones audiendas. O
dñe qͥᷣ ſacris lachꝛymis modo baptiʒati
erant repẽte cõuerti ad videndas vani⸗
tates: ligua que mõ vulce epithalami
um decãtauerat:que ignitis ꝑſuaſionis
eloquiis ſuis cũ ſpõſo reconciliauerat

ſponſam: ⁊ introduxerat eã 1 kellã vina
ria. ieꝝ tõuerti ad vana elodqa:ad ſcur/⸗

Sener

rilitates:ad còcindũ dolos: ad detra⸗

ctiones. Abſit a nobis dñe.Sed ñ fo:te

ex humana infirmitate ad talia oilabi⸗
mur nõ iõ deſperemus: ſ iteꝑ recurra
mus ad clementẽ medicũ qͥ ſuſcitat de

terra ĩopem ⁊ errigit ð ſtercore paupe
rem.Et qͥ nõ vult moꝛtẽ peccatoꝛis ite

rum curabit ⁊ ſanabit nos. Jãtẽpꝰ eſt
vt eplłe finẽ ĩponamus.Oꝛemꝰ ergo de
um vt impedimenta que nos ab ei cõ

tẽplatiõe retrabũt ĩ pꝛeſẽti nobis mitti

get:i futuro nobis penitꝰ auferat qui xꝑ

pdictos gradus de virtute ĩ virtutẽ nos
pducat: donec videamꝰ deũ deoꝝ i ſyõ.

Ubi elecii nõ guttatim nõ interpolla
tim pciperent electi diuine ↄtẽplatiõis

dulcedinem: ſʒ toꝛente voluptatis ĩde
ſinenter repleti habebũt gandiũ quod
nemo tollet ab eis ⁊ pacem incommu
tabilem:pacem in idipſum.

ð

Dii Auguſtini epiſcopi hipponen⸗

ſcale paradi’. Finis.

ſSancti Auguſtini epiſcopi bipponẽ

s de duodecim abuſonum gradibus
libellus. Aut beati Ugonis de ſanco
¶Uictoꝛe vt verius. Cu=r irn

E

oc eſt.
Sapiens ſine operibus.
ſine religione.
Adoleſcens ſine obedientia.
Diues ſine elemoſyna. .
Femina ſine pudicitin. 7
Dominus ſine virtute. .
Chꝛiſtianns contemioſus.

Uodecim abuſiua ſunt ſeculi .

Hippe
ei
Po⸗
Pe
Poul

delre
ſſor⸗
dlibi
lun
n de
hum
niste
ode
bed

Ni.

gi)

feos⸗

iſſ⸗
pol
lls
ſgic⸗
Gnod

Nen

cr
c

Am

eci

De duod ecim

Pauper ſuperbuos.
Rex iniquus.

Epiſcopus negligene.

Plebs ſine oiſciplina.
Populus ſine lege.

toꝛ fuerit:quidem ſermo
ne docet: actibus explere
nnegligit. Auditoꝛes enim
doctrine dcã cõtẽnunt: cum pꝛedicato
ris opera p:ecicationis vrbis diſcrepa⸗
re conſpiciunt. Nunq; enim fit efficax
pꝛedicantis auctoꝛitas:nin eam effectu
operis coꝛdi affixerit audientis: pꝛeſer⸗
tim cum ipſe doctoꝛ ſii vitioꝛum amo
rem dilapius fuerit: alterius doctoꝛis
medicamentum ſuis vulneribus adbi/
beri paruipendat. Unde ⁊ ipſe dominꝰ
in euangelio de doctrina pariter ⁊ bo⸗
no opere diſcipulos inſtruere volens
qualem in his cautelam baberent ad/
monebat dicens. Si fal euanuerit in
quo ſalietur: Hoc eſt ſi doctoꝛ errane/
rit a quo iterum doctoꝛe emendabit᷑:
Et ſi lumen quod in te eſt ienebꝛe ſunt:
ipſe tenebꝛe quante erunt: Sinãque
oculus videndi officium deſeruerit:qᷣs
a manuaut a peð vel a reliquo coꝛpoꝛe
illud miniſterium exiget: Quapꝛopter
lectoꝛes cogitent ne amplioꝛi iniuſticie
ſubiaceant: ſ plurimis perditionis oc/
caſionem abundantius pꝛeſtent. Nam
2 Salomon dum multe ſapientie trãſ⸗
greſſionẽ incurrit:totius iſraelitice ple⸗
bis ⁊ regni diſperſonem ſolo ſuo meri⸗
to pꝛeſtitit, Quibus ergo committunt᷑
multa:maioꝛa perdunt:ſi non recte dii
penſauerint rectoꝛis ſui munera que ꝑ

ceperunt. Cui enim plus committitur
plus ab eo exigitur. Et ſeruus qui volũ
tatem domini ſui intelligens non facit
artioꝛibus ⁊ grauioꝛibus flagris vapu⸗
labit. — .

—

4 . Ecundus abuſtonis gradus

— ſi ſine religione ſenex eſſe inue
niatur:cui cuʒ multa membꝛa
exterioꝛis hominis veteraſcut vires ani
mi.i.interioꝛis hois mẽbꝛa ĩcremẽta ro
boꝛis non capiunt. Plus enim omni/
bus religioni operam dare ſenibus cõ
uenit:quos pꝛeſentis ſeculi floꝛida etaſ
tranſacta deſerit. Liquet naq; in lignis
Ipſa repꝛoba arboꝛ comparet: qͥ poſt
floꝛes fructus optimos cultoꝛi ſuo non
exhibet. Sic ⁊ in omnibus. Ipſe repio
bus eſt quem flos iuuentutis deſerit:⁊
tamen in ſui coꝛpoꝛis ſenectute bonoꝝ
operum maturos fructus pꝛoferre par
uipendet. Quid enim ſtolidius poteſt
fieri ſi mens ad perfectionem feſtinare
non contendat quando totius coꝛpo
ris habitus ſenectute confectus ad inte
ritum pꝛoperat: Dum oculi caligant:
aures grauiter audiunt: capilli fluunt:
facies in palloꝛem mutatur: dentes la
pñi naumero minuuntur: cutis areſcit
flatus non ſuauiter olet:pectus ſuffoca
tur: tuſcis cachinnat:genua trepidant:
talos ⁊ pedes tumoꝛ inflat. Pomo inte
rioꝛ qui non ſeneſcit his omnibus ag
grauatur.Et hec omnia ruituram iam
iamq; domum coꝛpoꝛis cito pꝛenunci
ant.Quid ergo ſupereſt niũ dum huius
vite defectus appꝛopiat: nil aut nihil
aliud cogitare niſi quomõ future vite
aditum pꝛoſpere compꝛehendat:quiſq;
ſenex appetat. Junenibus enim incertꝰ
huius vite terminis ĩſtat. Senibus ve⸗

1 aͤARN4)

0 cũctis maturioꝛ ex hac luce exceſſus
Cauende ergo ſũt homini oue particu⸗
le que ⁊ ĩ illius carne nõ vetereſcunt: ⁊
totũ hoĩem ad peccãdũ ꝑtrahũt:coꝛ vi
delicet ⁊ lingua. Oꝛ coꝛ nouas ſemꝑ co
gitatiões machinari nõ ðſinit. Lingna
impigre loquit᷑ quodcũq; coꝛ machi⸗
nari ſẽſerit. Caueat ergo ſenilis etas ne
iſte iuueneſcẽtes particule totã ſibi ar⸗
moniã decipiãt: ⁊ ꝑ res ĩeptas reliqui
coꝛpoꝛis grauitatẽ illudant. Unicuiq;
nãq; cõnderãdũ ẽ qͥd etate ⁊ eminẽtia
dignũ ẽ:ĩ hoc agat:qð nec vitã:nec eta⸗/

tem nec miniſterium vile reddat.
4 Ertius abuſiõis gradus ẽ ado

leſcens ſine obediẽtia:quo mũ
= iga recto rõnis oꝛdine depꝛa
uat᷑.Qualiter naq; i ſenectute ille mini

ſtrari ſibi ſperabu qͥ i adoleſcẽtia ſenio⸗
rib obediẽtiã exhibere cõtemnit: Un⸗
ge ⁊ in ꝓuerbio apud veteres habetnr.
Qð ſeruiri nequeat qui pꝛius alicui ſer
uitutẽ pꝛebere denegat.ꝓpier qð ⁊ do
minus ieſus ĩ tẽpoꝛibus ſue carnis:onʒ
adhuc ad legitimã etatem doctoꝛis nõ
ꝑueniret:obedienter miniſtrationẽ ſuis
parẽtibus exhibuit. Sicut ĩ ſenibus ſo⸗
bꝛietas ⁊ moꝝ ꝑfectio requirit᷑: ita ⁊ in

adoleſcentibꝰobſequium ⁊ ſubiectio ?
obedientia rite debet᷑. Qua pꝛopter ⁊ i

mandatis legis pꝛimũ iĩ his q́̃ ad hoĩes
ptinẽt pr̃is ⁊ matris honoꝛ imperatur
qꝛ cuius carnalis pr̃ nõ ſuꝑuixerit: ant
idignus fuerit:alicui tamẽ pr̃i digno et
viuenti paternus honoꝛ vſq; ad dignaʒ
etatem a filijs pꝛebendus eſſe oſtendit᷑.
Quatuoꝛ eniʒ modis per ſcripturas di⸗
uinas patres vocant᷑ hoc eſt natura:gẽ
te:admonitiõe ⁊ etate. De pr̃e ndq; na
turalier iacob ad laban loquit᷑ niſi ti⸗
moꝛ patris mei Iſaac affuiſſet: tuliſſes
omnia que mea ſunt. Gente uero pater
2 S 9 r eH⸗

.
1

dicit᷑.Qũ oũs ad Moyſen de rubo lo⸗
quebat᷑.Ego ſũ inquies de prum tuoꝝ
deꝰ Abꝛaam:ðs IJſaac:ðs iacob. Etate
aũt ⁊ monitione pater dicitur cuʒ moy
ſes in cantico deuteronomio loquitur
Interroga patrem tuũ:⁊ annũciabit ti
bi:maioꝛes tuos ⁊ dicẽt tibi.ð ſi ergo
naturalis pr̃ ſuꝑſtes nõ fuerit aut indi⸗
gnus fuerit:admonẽti tñ aut ſenioꝛi ab
adoleſcentibus obediẽtia pꝛebẽda erit
Quomodo, enim honoꝛatus in ſene⸗
ctute apparebit:qui diſcipline laboꝛeʒ i
adoleſcentia nõ ſuſtinuerit: Quodeuq;
etenim homo laboꝛauerit:hoc ⁊ metet
Oiĩis nãq; diſciplina in pꝛeſentinon vi
detur eẽ gaudii ſed meroꝛis: poſtea aut
fructum pacatiſſimum exercitatis ꝑ ea
reddit inſticie. Sicut ergo fruct in ar⸗
boꝛe nõ inuenit᷑ ĩ qua pãpinus aut flos
pꝛius non apparuerit: ſic ⁊ i ſenectute
honoꝛẽ legitimũ cõſequi non poterit:
qui ĩ adoleſcentia diſcipline alicin ex
ercitationibus non laboꝛauerit. Diſci⸗
plina igif abſq; obediẽtia qualiter fieri
põt: Adoleſcens ergo ſine obedientia
adoleſcens ſine diſciplina eſt. Quoniaʒ
⁊ ipſa obedientia que omnium diſcipli
narum mater eſt magna exercitatione
indiget ⁊ ſui noꝛmam ſtudij xpo donm
no exhiheat qui obediens patri vſq; a4
moꝛtem:moꝛtem autem crucis ignoim
niam libenter ſuſtinuit.

*

Uarius abuſionis gradus eſt
iues ſine elemoſyna:qui ſuꝑ⸗
fina vſus ſui cuſtodienda ĩ po
m kecondit: indigentib 2 nibil ba
bentibus non diſtribuit. Pꝛopter ꝙ el
ficitur vt dum in terra queſita: diligenti
cura cnſtodit: celeſtis patrie perennem
theſaurũ amittat. De quo theſauro 00
minus adoleſcenti diuiti qui illum de
perfectione interrogauerat ita reſpon⸗

De duodecim Abuſionũ gradibus.

nden
Eimnn
inctd
nraßnn
molaen
amiclt!
ſbite
fatmnid
imtrit
pie
Wütt
GGmriten

eH

Etürtnt
emg
mublutt
AEN
Pr
imuſt
i tt
ena

dit. Si vis perfectus eſſe: vade ⁊ vende
omnia que habes ⁊ da pauperibus: et
veni ſequere me ⁊ babebis theſaurum
in celo:quẽ theſanrum nullus vnq; ho
minum habere poteſt niñ qui pauperi⸗
bus ſolatia pꝛeſtat aut ꝑ emeripſũ pau
per eſt. Non ergo doꝛmiat in theſauriſ
ſuis qui pauperi pꝛodeſſe poteſt. nã di⸗
ues que cõgregauit his frui ſolus neq̃/
q;ᷓ poterit.Quid ergo ſtultius ẽ qᷓ; pꝛo⸗
pter vnius hoĩs victum ⁊ veſtitum totã
regni celeſtis perdere iocunditatem⸗ 2
eternos inferni cruciatus abſq; conſo⸗
go aliquando per neceſſitatem amittẽ⸗
dum eſt pꝛo eterna remuneratione ſpõ
te viſtribuendum eſt. Omnia enim que

videntur tempoꝛalia ſunt que autẽ n5

vidgentur eterna. Quddiu nãq; tempo⸗
rales ſumus tempoꝛalibus tempoꝛalia
deſeruiant ⁊ cum hinc tranſierimus:et᷑
nis eterna ſolatia pꝛeſtabũtur. Iccirco
diligere non debemus ea que non lep
habebimus:pꝛeſertim cũ expertem ra/
tionis auaruʒ vinitẽ theſauri ſui agri
⁊ oĩa que habebat:oſtendant ſe vicem
amoꝛis ei rependere nõ poſſe. Quid at
a ratione longius eſt qᷓ; oiligere qð te

amare non valet: ⁊ negligere illum qui

tue oitioni cum delectatione omnia p⸗
bet: Pꝛopter hoc igitur mon oiligere
mundum ſed diligere pꝛoximum a do⸗
mino pꝛecipimur: quia pꝛoximus vice 3ʒ
ſui amotis poteſt rependere:quod mũ⸗
dus minime poſſe non dubitatur. Licʒ
enim inimicum eſſe diligendum domi
nus imperet:vt illa dilectio amicum il
lum ex inimico efficiat. Quiſquis ergo
diues cupidus ſi vult eternas habere di
nitias diſtribuendo egenis: perdat inte
rim non menſuras.Si enim quod dili⸗
git non vendiu:nemo emere poteſt qd

lationis pꝛeſtolatione ſubire:Quod er

cupit. Anari nãq; ideo in iudicio a re⸗
ctiſſimo iudice nuncupant maledicti:
quia qui pꝛeteribant eoꝛum habitacula
non dicebant. Benedictio domini ſuꝑ
vos:benedicimus vobis in nomine oo
mini. Infelices ergo ſunt auari diuites
qui ꝓpter res tranſitoꝛias ⁊ in eterna
damnatione dilabuntur.Et econtrario
Beati miſericoꝛdes quoniam ipſñ miſe
ricoꝛdiam conſequentur. Felix eſt miſe
ricoꝛs dum in hac virtute non ſubſtan
tiam ſed affectum dominus requirit.
. Uintus abuſionis gradus é.
Femina ſine pudicicia. Sicut
eniz oës moꝛes bonos pꝛocu⸗
rat ⁊ cuſtodit in viris pꝛudentia:ſic ĩ fe
minis cũctos honeſtos actus nutrit ⁊
ouet et cuſtodit pudicicia. Pudicicia
nãq; caſtitatem babet:auariciam refre
nat: lites deuitat: iras mitigat: libidineʒ
occupat:cupiditatẽ tẽperat: laſciuiam
caſtigat:ebꝛietate cauet:verba nõ mul⸗ J
tiplicat:gulle cõcupiſcẽtias oppugnat
fraudem omnino damuat. Quid plura
Omnia vitia conſtringit:?⁊ omnes vir⸗
tutes:⁊ quicquid coꝛam deo ⁊ bomini
bus bonis laudabile eſt: nutrit. Imnpu⸗
dica vita nec laudari ab hominibus in
pꝛeſenti ſeculo: nec remunerationem a

deo expectat in futuro. Pudica vero vi

ta famam bonam inter homines poſſis
det ⁊ de ſpe futura remuneratiõis gau
det. Pꝛeſentibus ſemetipſam imit abilẽ

facit:poſteris memoꝛiam amabilem re

linquit. Bonis ſemper moꝛibus dele⸗

ctatur ⁊ conſentit: ⁊ aſſiduis ſcripturas
rum meditationibus ⁊? eloquijs animãa
vegetat. Bonoꝛum pꝛecedentium:exẽ⸗
pla cuſtodit ⁊ inſeparabilia perfecij cõ
tuberina nectit. Duobꝰ ergo modis cõ

ſtat vere pudicicie exercitatio:ideſt coꝛ⸗
poꝛis habitu ⁊ ſuperficie ⁊ animi affe/

Kk üj

En interno. Per exterioꝛem modum
iuxta apoſtolum. Coꝛam bominibexẽ
plla Per interioꝛeim coꝛa deo ꝓuidemꝰ
. 1 6 7 S 446 opera bona Pu dicicia nacq; eſt coꝛ po .
äs ris: alienas res non appetere: ⁊ omnem
4 imund ciam deuitare. Ante hoꝛã con⸗
gruam nõ guſtare velle. Rium nõ ex//
citare. Uerba vana ⁊ falla non loqui:
babitum ꝑ omnia oꝛdinatum ꝓpoſuo
q; cõuemientẽ tam capilloꝛum q; veſti-
um ſicut decet habere:cũ indignis con
tuberina non inire. Supercilioſo intui
au neminem aſpicere. Uagari oculos ñj
Pmittere. Põpatico ⁊ illecebꝛoſo greſ⸗
ſn non incedere. Nuilo inferior ĩcepto
bono opere apparere:nulli contumeli
am aut ruboꝛem incutere. Neminem
dlaſobemare: ſenex non irridere. Meli
oꝛi non ↄtrouerſari.De ijs que ignoꝛas
non tractare. Etiam q̃ ſcis nõ oĩa ꝓfer
re. Hec.n. ꝓxunis amabilẽ boĩem red-⸗
AAdunt: 2 deo acceptabilem faciũt. Puch
Deicia vero animiẽ plus ꝓpter dei ocu⸗
4 los qᷓ; hoĩs: bona oĩa facere. Appetiti⸗
ones turpiũ cogitationũ ↄpeſcere Oẽs
melioꝛes ſe exumare. Nemini iuidere.
De lemetipſo nihil ↄfidere.Dei ſemper
anxilio res oẽs cõmittere. Ante ði ocu⸗
los ſemetipᷣm cõſtuuere. Peretica pꝛa⸗⸗
uitate ſenſũ nõ maculare. Catholicis
pomnia conſentire.Deo ſoli adperere
caſtitatẽ interne mentis dno ieſu chꝛi
ſto offen e. Oĩa cepta bona opera moꝛ
tis tantũ termino finire. Pꝛeſentes tri/
bulationes animi foꝛtitudine paruipẽ
dere. In terra pᷣter ꝓximos nibil amarß.
Cuncti amoꝛis ſiui theſaurũ i celo con
ſtituere:⁊ ꝓ omni bono actu mercedẽe
in celeſtibus a deo ſperare. Pudicicia
oꝛnamẽtũ nobiliũ ẽ:exaltatio bumilũ
nobiluas ignobilinm pulchꝛitudo vili
am: ꝓſperitas laboꝛantium: ſolamen

Me triplici

merẽtiũ:angumẽtũ oĩs pulchꝛitudinis
decꝰ religionis:deſenno criminuʒ:mul
tiplicatio meritoꝛum: creatoꝛis omniũ

Dei ami OWDUW
FErtus abuſionis gradus oo

minus ſine virtute. ꝛ nibil ꝓ
fficit vominddi babere poteſta
tem: ſi ñs ipᷣe nõ habeat ⁊ virtuil rigo
rem. Sʒ hic virtuns rigoꝛ ñ tã exercnio
foꝛtitudinis q in ipſis ſecularibus dñis
neceſſaria eſt indiget:q;ᷓ animiĩterioꝛc

foꝛtitudinẽ ꝑ bonos moꝛes exercere dʒ

Sepe.n. dominãdi virtins per animi e
gligentiã pdit᷑. Sicnt ĩ beli ſacerdote
faciũ fuiſſe cõpꝛobat. Qui vũ ꝑ ſeueri⸗
tatẽ iudicii peccãtes filios non coercu
it ĩ eoꝝꝑ vindictã dñs velut cõſentienti
nõ pepercit. Tria ergo neceſſaria his qᷣ

dominãt᷑ hr̃e opoꝛtet:terroꝛẽ ſ ocdina

tionẽ ⁊ amoꝛc̃. Niñ n. amef dñs ⁊ me⸗
tuat:oꝛdinatio illius minime conſtare
poterit. Per bnficia ergo ⁊ affa bilitatẽ
penret vt diligat᷑: ⁊ ꝑ iuſtas vindlictas
nõ ꝓpꝛie ininrie iʒ legis dei:ſtudeat vt
metuatur. Pꝛopterea quoq; dũ multi
pẽdẽt ĩ eo:ipᷣe deo adherere debʒ ⸗ illü

*

ĩducatũ conſtituit:qui ad poꝛtãda mul

toꝝ onera ipᷣm veluti fonioꝛc ſolidanit
Par. n. ill us niſi bnſicꝰ firmiter alicui
foꝛtioꝛi ac hereat: oẽ qð ĩ eo pẽdet cito
dilabit: ⁊ ipe ſolutus a rigoꝛe ſue firmi⸗

tatis cũ oneribꝰ ad terram dilabit. Sic

⁊ pᷣnceps ſi ſuo creditoꝛi xtinacit᷑ adhe
ſerit: z oĩs ꝗ ei cõſẽtit cito deperit.
Quidã nãq; dominãdo ſolidiꝰ deo ap
pꝛopinquãt:quidã ĩ poſito.ſbi dignuia
tis honoꝛe ðterioꝛes fiũt. Moyſes eni
accepto ducatu familiariꝰ dei lociiio
nibus vtebat. Sanl vo filꝰeius poſtẽi;
ſceptra regni ſuſcepit:p ĩo bec ientie ſu⸗
perbiã deum offẽdt. Bex Salomon

poſtq; dñi ſui pris ſedẽ obtinuit: veus

Giniin
wumni

Grchit
.Cnd
barſort
1n
jligon
Uünhoti⸗
Vmiimm
Gnomtg

6mmnt

Nitan
Moigten
GnC
n Gt
inn
milem
ttin
irofn
pfeinn
ihnaf
fnm
i
obene
Gils
imun
e
in
Gſien

Abuſionũ gradibus.

etum vltra omnes moꝛtales velut ad

innumeroſi populi gubernationẽ ſapi

entie munere donauit. Ecõtrario vero
bieroboã ſeruꝰ Salomonis poſtq; re⸗
gni domꝰ oni partẽ accepi:ad idoloꝝ
cultũ tribꝰ iſrael q erat ĩi pattes Sama
rie attraxit. Per q exẽpla euidet᷑ oſtẽdi
tar:quoſdã ſublimioꝛi ſtatu ad maio/
rem ꝑfectionẽ creſcere:quoſda vo ꝑ ſu⸗

percilium onatiõis ad oeterioꝛa deſlue

re. Per qõ vtrũq; itelligit᷑ eos qꝗͥ ad me
lioꝛa cõſcẽdũt ꝑ virtutẽ anim ⁊ dei au
xilium poſſe id facere.Et eos q ad dete
gioꝛa diuertũt ꝑ metis ibeccillitatẽ pari
ter ⁊ negligetià errare. Unde oñs abſq;
virtute feri nõ oebet: quã virtutẽ ſine
dei auxilio nemo hʒ Qui eni mlta tuet᷑
ſi nõ hʒ foꝛtitudinem er id agere
qm magna magnis ifeſtationibꝰ z ad⸗
uerſitatibꝰ ſolẽt laboꝛare. Ois igit qui
pꝛeeſt:hoc pᷣmit tota animi ĩtẽtiõe ꝓ/

curet:vt per oĩa de dñi adintoꝛio oino

nõ oubi:et. Si nãq; ceperit ĩ actibꝰ ſu/

18 auxiliatoꝛẽ eẽ veu nullus hoĩum cõ
tẽéptum poteru br̃e eiꝰ onatũ. Nõ eniʒ

ẽ poteſtas niſi a deo. Jpᷣe eleuat ð ſter⸗
coꝛe egenũ vt ſedeat cũ pꝛincipioꝰ po/
pꝓuli ſui. Deponit potẽtes de iede ⁊ ex⸗

altat bumiles vt ſubditꝰ fiat ois mun⸗

o ⁊ egeat głia eius dei.
NEptimus abuſionis gradus ẽ
Nrpianꝰ cõtentioſus. Qui cum
participationem nois xpi ꝑ fi/

Adem ⁊ baptiſmnu ſuſceperit:cõtra chꝛi/
ſti dicta ⁊ ꝓpoſitũ mudi caduca dele⸗

ctamẽta diligit Oẽ enim qð cõtẽditur
aut ꝑpꝑ ꝓpᷣaʒ ei dilectionẽ rei de qᷓ agit

aut ꝓpter alterius amoꝛẽ qo ſub odio
ſa ſpecie latʒ appetit᷑. Quẽadmodũ ver

bi gra:bdellũ animoſum pugnantiuʒ cõ

Ritciu:cum odiola res ſit: pꝛopter amo

tem victoꝛie libertatis peragitur:2 mul

te alie dilecte ſpecies ſub odioſo labo
re vel foꝛmidine ſatis contentioſe expe
tuntur. Unde petenter intelligitur ni⸗
bil contendere poſſe pꝛopter oilectio
nem ſublequentem: ſcilicet amabilem
reinunerationem. Qui igirur mundum
pꝛeſentem ex quacuq; cauſa contendit
perſpicue oſtendit mundum oiligere:
quod per Joannem ſpiritus ſancti ſer
mones interdicunt quibus ait. Nolite
diligere mundum neq; ea que in mun
do ſunt. Mundi enim amoꝛ ⁊ dei:pari
ter in vno coꝛde cohabitare nõ poſſuũt
Quemadmodum oculi celum paritet
⁊ terram nequaq; reſpiciunt. Sed re ⸗
quirendum eit ſi vere in mundo aliqᷣd

ſit quod amari debeat: ⁊ qd ſit ille mũ
dus quem diligi oiuina eloquia vetãt.

LCerra vero cum naſcentibus ex ea: et
metalluʒ ⁊ ammãtia: ⁊ pulchꝛitudo ve
ſtium ⁊ oblectationes ciboꝛum ⁊ ea q̃ᷓ
ad bhec pertinent non diligi pꝛecipiunt
ſed pꝛoximus per quem hec omnia fa

cta ſunt amari iubetur. Pec enim oĩa

pꝛedicta velut non manſura:ad celeſtẽ
patriam pergentes concomitari neque
unt. Pꝛoximi vero velut manſuri regii
coperedes:ſemetipſos licenter inuicem
diligunt.Quod ergo ſemper in mundo
non maner ⁊ cum mundo pariter defi
ciet. Ipſe mundus non amari imperat

pꝛoximus autem qui eſt pars reguice/

leſtis in terra interim a regni celoꝛum
petioꝛibuſ non incongrue amatur:oũ

in ſumma illa patria in eternũ coberes

habebitur. Pꝛopterea vero mundus

pꝛeſens non diligi imperatur: ne a dei
Dilectiõe alienꝰ ſeculi dilectoꝛ qͥſq; effi

ciat᷑. Nõ g oʒ ↄtẽdi qð nõ licet amari.

Igit chꝛiſtianus qui nominis xpᷣi ſimili

tudinem tenet:moꝛum quodqʒ ſimilitu

dinem habere debet. Chꝛiſtianꝰnemo

recte dicitur niſi qui xpCᷣo moꝛibus coe⸗
quatur.De xpᷣo vo per ppbetã ita ðſcri
bitur. Ecce puer meꝰquẽ elegi: electus
meus ↄplacuit ſibi in illo anima mea.
Ponam ſpm̃ meũ ſuper eũ.Nõ contè
det neq; clamabit:neq; audiet aliquis
in plateis vocẽ eiꝰ.Ecce xpᷣs non contẽ
dit neq; clamanit: ⁊ tu ſi moꝛũ xpᷣi ſimi
litudinẽ retinere cupis ne ↄtendas ne
abuſiuus ĩ eccla xpᷣiana exiſtas. Suis
enĩ ſectatoꝛibꝰ xpᷣs pꝛecepit. Nolite vo⸗
cari rabi Unus ẽ enĩ magiſter veſter qͥ
E xpᷣs:⁊ patrẽ nolite vocare ſuper terrã
Unus eſt eni pater veſter qͥ in celis eſt
Oẽs eni vos frẽs eſtis:quibus ad ſup⸗/
plicandũ imperauit dicẽs. Sic aũt oꝛa

bitis. Pater noſtr qͥ es in celis: ſcifice

nomẽ tuum. Fruſtra enĩ patrẽ conten
dit in terra qui patrẽ ⁊ patriã pꝓfitetur
ſe habere ĩ celo. Cuius poſſeſſoꝛ nemo
efficit᷑ niñ q de terrene patrie ↄtentõne
Ecurus habetur.
CLCiauus abuſionis gradus eſt
auper ſuꝑbus:qui nihil hẽns
in ſuꝑpbiam extollitur:cũ econ

pere per aplm impeꝛat᷑.Quid g ſtolidiꝰ
põt fieri qᷓ; illi qui ꝑ ĩfimam miſeriam
velut in terra abiectus:extremus ⁊ bu
milis incedere ⁊ cõtriſtari debuerat ſu

percilioſo ſuperbie tumoꝛe inflataʒ mẽ
tem cõtra dñm erigere: Per quod viti

um lapſi conuerũ qui in ſũmo celicon

diti erãt culmine. Quid ergo vult quaſi

potẽs in terra ſuperbire:qui pꝛe oĩbus
bominibus debnerat bumilis appare⸗
re: Sed ne de paupertate ſua triſticiaʒ
bẽant:quod a ono recepturi ſunt pau⸗
peres attendãt. Ipſe etenim vixit. Bii
pauperes ſpiritu qm ipſoꝛum eſt regnũ
celoꝛũ.GRecta nãq; oiſpẽſatione mileri⸗
coꝛs regnũ celoꝛu illis committit:qbus

rio diuitibus ſeculi non ſuperbe ſa⸗

regni terrarũ participationẽ abſtulit:?

ipſe diueſin celi ſede appareat:qui ĩ ter
ra penitus nibil ꝓcurat. Cauẽdum ve⸗
ro pauperibusẽ:ne dũ per neceſſitate,ʒ

terrenà regnũ perdũt per mẽtis impꝛu
dentiam:etiam celoꝝ regna amittant.
Cũ enĩ dei viſpẽſatione paupertatem
neceſſariam acceperint:in ipſoꝛuʒ arbi⸗
trio pendet vtrũ pauperes ſpiritu ſint.
Nõ enĩ quibuſcũq; pauperibus celi re
gna ꝓmittũtur:ſed his tantũmodo qui
bus diuitiarũ inopiam animoꝝ humili
tas cõmittat᷑. Pauꝑ enim humilis pau
per ſpiritu appellat᷑:qui cũ egenus cer⸗
nitur nunq; in ſuperbiaʒ eleuatur. Qm
ad apperenda regna celoꝛuʒ plus valet

mẽtis humilitas q; pꝛeſentium diuitias

rum tẽpoꝛalis paupertas.Etenĩ bumiu⸗
les qͥ bene poſſeſſas diuitiaſ bñt:poſſũt
pauperes ſpũ appellari. Et ſuperbi ni

hil hnñtes haud oubiuʒ eſt beatitudine

paupertatis pꝛiuari De quibus vtriſq;
ſcã ſcriptura ita loqᷣtur. Eſt qñ diuei cũ
nibil habeat:⁊ iſte quaſi pauper cum i

muiltis dinitijs ſit. Quaſi diues eſt pau⸗

per ſuperbꝰmẽtis affectu:⁊ quaſi pauꝑ
ẽ dines humilitate.Diues ergo ĩopia ẽ
mẽtis humilitas: ⁊ inepte diuitie ſunt
aĩoꝑ enoꝛmitaſ.Pꝛonidendũ ergo pau
peribns t:vt ſemetipſos qles ſunt itel⸗
ligant:⁊ qõ rebꝰↄſequi nõ valẽt mẽtis
timoꝛe ſuꝑbire deſiſtãt.
Onus abuſionis gradus eſt.
Rer iniquus. Eteni regem nò
Liniquum ſed coꝛectox iniquo
Ingde in ſemetipſo nomis ſui

dignitatem cuſtodire oʒ. Non eniʒz rex
intellectu aliter boc retinet:niſ vt ſub⸗
iectis oĩbus rectoꝛis officiu ꝓcuret. Sʒ
qualiter alios coꝛꝛigere poterit qꝗͥ pꝛop

os moꝛes ne iniqͥ ſint non coꝛigit: Qin

Iuſticis regis exaltatur ſolium: ⁊ verita

wfr

eſlch
Miar

wni⸗

parüir

(e Nn

keſe
ſertigne
epen
ſneres

on
0in
yoon
lonche
tiut
fun de
ſelinn⸗
encnt
hoͤſnen
Uoin
ſecbi
lins
ſchin
Kcdl
ſoſe
kaon
Nei
toffe
Un
fupop

Mloe⸗
ſcme

ſnmd
ign
fmge
hend

ð

NA buſionim gradibus.

ii te ſolidont gubernacula popiloꝛum. pter piacnlum eniʒ Salomonis regnũ

n Iuſticia vero regis eſt nemine iniuſte ꝓ domus iſrael dominus de manibus fili
n potentiã oppꝛim ere ſine acceptione p· oꝛum ſuoꝛum diſpſit.Et ꝓpt iuſticiam
tufttirg ſonarü inter viꝑ 2 primum ſuum iudi Danid regis: lucernam de ſemine eius
ens M care. Aduenis ⁊ pupillis ⁊ viduis fen ſemp in hieruſalem reliquit Ecce quan
Mln ſoꝛẽ eſſe:furta cohibere:adulteria puni tum iuſticia regis ſeculo valet:intuenii
Eincnia re: iniquos nõ exaltare ĩpios de tra per bus pſpicue patet. Eſt enim pax popus . 1
Pouzef dere:parricidas ⁊ peierãtes:viuere non loꝛum:tutamen pr̃ie immunitaſ plebii
hrnf ſinere:eccleſias defendere paupereſ ele munimentum gentis:cura langnoꝛum
ctucn moſpnis alere. Juſtoſ ſuper regni nego gandium hominum: tempꝑies aeris: ſe
tno, cia ↄſtituere:ſenes ſapientes ⁊ ſobꝛios nitas maris:t᷑re fecunditas ſolatiũ pau
ngmi⸗ ↄſiliarios hr̃e:magnoꝛum ⁊ barioloꝛũ pum:hẽditas filioꝛum ⁊ ſibimetipᷣi ſpes
ddmnie phytoniſſarũq; ſuperſtitionibus non ĩ future beatitudinis. Attamen ſciat ꝙ f/
icnurn tendere iracũdiam differre:pr̃iam foꝛti cut in thiono bominum pꝛimus cõſti⸗
Aam ter ⁊ iuſte ð aduerſarios defendẽ:p om tutuſ eſt:ſic ⁊ in penis ſi iuſticia non ſe
Glinn nia in deo viuẽ: pꝛoſpitatibus nõ eleua cerit pᷣmatum habiturus eſt. Om
mdun re aium:cũcta aduerſa patient᷑ ferre fi nes nãq; quoſcunq; peccatoꝛes ſub ſe
Gi dem catholicam ĩ deum hr̃e:filios ſuoſ in pᷣſenti babuit ſupꝛa ſe modo plagali
n nö fſinere ipie agẽ: certis hoꝛis oꝛation in illa futura pena bẽbit.
Sient bus inſiſtẽ:ante hoꝛas ↄgruaſnõ guſta Ecimus abuſionis gradus eſt.
wumn re cibũ. Ueh enĩ t᷑re cuius rex eſt puer: Epiſcopus negligens qui gra⸗
ihu n ⁊ cuius pꝛinceps mane comedũt. Pec dus ſui hbonoꝛem requirit int
hon regni pꝛoſpitatem in pꝛeſenti faciunt ? homines ſed miniſterij ſui dignitatem
gami ad celeſtia regna melioꝛa pducũt.Qui coꝛam deo:ꝓ quo legatione fungit᷑ nõ
tsctn vo ſecudũ hãc legem nõ diſpenſat mul cuſtodit.nmo namq; ab epo qne ſui
pihun tas nimiꝝ aduerſitates imperij tolleꝛat nominis dignitas ſit inquirat᷑: quoniaʒ
gp ins Iccirco eni pax populoꝛum ſepe rüũpi᷑ epiſcopus cum grecum nomen ſit ſpe⸗

drürſt ⁊ offendicula etiam de regno ſuſcitan culatoꝛ interpᷣtat᷑s Quare vo ſpecula
Gcpin Terrax quoq; fruct'diminuunt᷑ ⁊ fui toꝛ ponit᷑: ⁊ qnid a ſpeculatoꝛe requi⸗
lutmtid tia populoꝛum ppediunt. Multi etiaz rit᷑:dominus ipe denunciat: cum ſub
gätis doloꝛes pꝛoſꝑitatem regni inſiciũt:cha Eʒechielis ꝓphete ꝑſona epiſcopo offi
roꝛum ⁊ liberoꝛum moꝛtes triſticiaʒ cõ cijſui rationem venunciat. Ita indens
ert, ferunt:hoſtium incurſus pꝛouĩcias vn ſpeculatoꝛem dedi te domui iſrael. Au
itenn diq; vaſtant beſtie armẽtoꝛum et peco diens ergo ex oꝛe meo ᷣmonem nũcia
Gnunin rum greges dilacert: tépeſtates vis et bis eis ex me. Si autem videris gladiuʒ
Ncbn byemis traꝝ fecunditatem ⁊ maris mi venientem ⁊ tu non aannunciaueris: vt
ſntee nincia phibent: aliquando fulminũ reuertat᷑ impius a dia ſna: ipe quidem
. ilicctus ſegetes ⁊ atboꝛum floꝛes panpi impiuſ in iniquitate ſua moꝛiet᷑. Sagui
t nos quoſq;ʒ exurit. Sup oĩa vo regis in nem aũt ei de manu tua reqrã. Si aut
1 iuſticia nõ ſolũ pntis impij faciẽ fuſcat tu ãnũciauer:⁊ ille fuerit reuerſus: ipe
mn ſed etid filios ſuos ⁊ nepotes:ne poſt ſe qͥdem in iniqᷣtate ſua moꝛet᷑:ſʒ tu aiam
regni hẽditatẽ teneant:obſcurat. Pꝛo tuã liberaſti. decet g epᷣm qͥ ciuʒ ſpecu

De duodecim

bone ⁊ ſidelis qꝛ ſupꝛa pauca fuiſti fið

latoꝛ poſitus eſt:peccata diligẽter intè
dere. Audiẽi ergo ⁊ poſtq; attẽderit ſer
monem: ni poteri actus oʒ coꝛꝛigere: et
n nõ poterit uixta euãgelij regulã ſcele
rũ oꝑarios veclinare.Si eiʒ inquit pec
cauerit frat tu : coꝛꝛipieſillũ int᷑ te ⁊ ipʒ

ſolüũ Si te audieri lucratus es fratruzʒ

tuu. Si te nõ audieru: adhibe tecuʒ ad
buc vnu vel ouos:vt in oꝛe duoꝝ vl tri
um ſtet omne vbu.Si illos nõ audierit
dic eccłe. Si eccłam nõ audierit ſit tibi
ſicut ethnichus ⁊ publicanꝰ. Cali oꝛdi
ne expellẽdus ẽ qͥ cuicunqʒ doctoꝛi vel
epo adherere noluerit:⁊ qui tali oꝛdie
expullus fuerit ab aliquo doctoꝛe vel
epo:alio nõ dʒ recipi De ſacerdote ĩ le
g e cribit᷑. Ui iuã aut repudiatam non
accipiat vxoꝛem. Qui g excõmunicatũ
a catholico illo nõ ꝑmutente:recipit iu
ra ſacri ſacerdotij:in qo chꝛiſtianoꝝ ge
nus electũ eſt:excedit. PHac rõne epico
pũ ad eos qͥbus ii ſpeculatõe pontus ẽ
eſſe oʒ.eteꝝ qualis in ſemetipᷣn eſſe
debeat. Paulus aplus exponit. Ut ad
gradum epi veniens ſit ſobꝛius:pꝛudẽs
caſtus:ſapiens:modeitus.hoſpitalis fi
lios babens ſubditos cu oĩ caſtuate: te
ſtimoniũ bñs boniũ ab ijs qui foꝛis ſũt:
ꝓferẽs doctrinarũ fidelem ſermonem

ante epatum:nõ plures hnñs vxoꝛes q;

vnã. Nõ ꝑcuſſoꝛ.nõ bilinguis:nõ ebꝛi

oſus:nõ neophitus. Ut ꝑ bec ipᷣe pꝛiuſ

ondat in oꝑe qð alios docet in ſmone

voctrine. Caueant g negligetes epi qõ
in teꝑe vindicte dominus ꝑ ꝓphetam

ita ↄquerit᷑. Paſtoꝛes multi oemolliti

ſant ppłʒ meũ ⁊ paſcebant paſtoꝛes ſe⸗

metipios. Sed potiꝰ ꝓcurẽt quos ↄſti⸗
tuit oñs ſuꝑ familiaʒ ſuam vare illis ci⸗
bũ in eꝑe ſuo menſurã tritici: puram. ſ.
⁊ Obatam doctrinam:quatenus veniẽ⸗

te dvomino mereant᷑ audæe. Euge fᷣue

is ſupꝛa multa te cõſtuuã:ĩtra ĩ gaudn
Ildecimus abuſionis gradus
ękeſt. Plebs ſine oiſciplina: que
um oiſcipline exercitatõibus

te diſciplinã ne qñn iraſcat᷑ doininꝰ. Di
ſciplina vo ẽ moꝛum oꝛdinata coꝛeciõ
⁊ maioꝛu pꝛecedentium regularum ob
ſeruatio.De qua diſciplina ¶/Paulus
apoſtolus ita loquit᷑ dicẽs.In diicipli

na perſeuerate tanq; filis vobis offert

dominus.Qõ ſi extra oiſciplinaʒ eſtis
cuius participes facti ſunt omnes:ergo
adulteri ⁊ nõ fuij eſtis Qu g adulti ſi
ne oiſciplina ſunt ⁊ celeſtis regni here
ditatem nõ capiunt. Si filij aut pat᷑ne
diſcipline coꝛꝛec õis fuerin:herecitatẽ
quẽq; recipere poſſe nõ de ſꝑant de q̃

etiã oiſciplina Eſaias eidem indiſciplia
te plebi pdicat dicens Quieſcite agere

puerſe: diſcite benefacere: ⁊ eidem pſal

miſta cõſona voce piallit dicens. Decli

na a malo ⁊ ſac bonum. Infelix ergo ẽ
qui abijcit diſciplinã.Agit enĩ exira mi
lites aliquid:qui deũ crucifigentes nõ
ſciderunt tunicam:qui eccle pi ſcindit

diſciplinam. Sicut eniĩ tunica totu coꝛ
pus pꝛeter caput tegit: ita diſciplina oli
eccle xpᷣo qͥ eccleſia ⁊ diſciplina eſt ꝓte
gitur ⁊ oꝛnaf. Ipſa enim tunica ↄtexta

ſuꝑfuerat per totum: ⁊ eadem ⁊ ecclie
dilcipline domino oe celo tribuitur ⁊ i
tegratur. De qua dominus cum ad pa/
trem aſcendit poſtqᷓ; reſurrexit a moꝝ

tuis ad apoſtolos ſuos loquuur dicẽs.

Uos aũt ſedete hic in ciuitate quoad⸗
uſq; induamini vi: tcute ex alto. Cunica

ergo coꝛpoꝛis chꝛiſtudiſciplina eccleſie

nõ vᷣuit: abſq; rigoꝛe diſcipline oni non
euadit.Atq; iccirco plalmiſte vocibus
indiſciplinate plebi pᷣdicat᷑. Appꝛehedi

—

n hiſiß
Eulnnigee

ignugee
Nhine
trercrnite
Ehuetiſe

lmiſeſcchn
, Ate

Gni donn)
chuacen
Uegnunn
mn
Z
tgint
Wtonitzoß⸗
Cigund
Chrglhr
Zſün
muhrd
egen
nl
ditcc
etlemn⸗
nnd
Gticnn

rnum oeducũt ad moꝛteʒ Qne vtiq; m
te ꝑditionis vie ſunc icendũt᷑ cum vna

HAAbuſionum grachbus.

eſt. Qui aũt extra diſciplinam eſt: alie⸗
nus eſt a coꝛpoꝛe xppᷣi. Non ſcindamus
igitur illã:ſed ſoꝛiamur de illa cuiꝰ ſit.
Ren ſoluamꝰ quicqᷓ; oe mãdat

xrpᷣi ſz vnuſqᷣſq; in quo vocateſt in eo x
maneat apud onñm.

Codecimꝰ abuſionis gradus
ſt populus ſine lege:qui dum
oei dicta ⁊ legum ſcita contem
nit: p diuerſas erroꝝ vias eũdem ꝑditõ
nis la queũ incurrit. De quibus vijs ſub

ꝓſona puaricatoꝛis populi humanũ ge

nus ita deplgit. Nos aut ſicut oueſ er
rauimus vnuſquiſq; in via ſua declina
uit. De quibus etiam eadem ſapientia

loquuur per Salomonez. Multe vie

vidẽtur hominis recte:⁊ nouiſſima eo

regalis via:lex dei:videlicʒ que neq; ad
dexteram neq; ad finiſtram declinat:
negligẽtiã deſerit᷑ De qua.i.via dñjs ie⸗
ſus xpᷣs qui ẽ fiuis legis ad iuſticiaʒ oĩ

credenti denüciat Ego ſum via: veritas

7 vita: æ nemo venit ad patrem niſ per
me. Ad quã viã omnes communiter ĩ⸗
uitat dicẽs. Uenite ad me oẽs qͥ laboꝛa
tis ⁊ onerati eſtis ⁊ ego vos reficiã.
nõ eſt pſonaꝝ acceptio apud deum:ibi
nõ eſt iudeus:neq; grecus maſculus: ⁊
fe mina: ſeruus ⁊ liber:barbarꝰ⁊ ſcytha
ſed oĩa in ommibus vpᷣs. Oẽs ergo vnũ
ſunt in xpo ieſu Dum ergo xpᷣs finis ẽ
legis:qͥ ine lege ſunt:ſine xpᷣo fiũt.Igit
populus ſine lege:populus ſine xpᷣo ẽ:
abuſue vero in tẽpibus euangelij po⸗
pulum fieri ſine xpo:quãdo apoſtolus
in cuncas gentes licencia pᷣdicationis

Data eſt: quando tonitruum euãgelij ꝑ

cuũctas ſeculi ꝑtes intonuit: quando gẽ
tes nõ ſectabant᷑ iniuſticiam appᷣhede
ruin iuſticiam. Quando qui longe fue

rant facti ſunt pꝛope in ſanguine cbꝛi
ſti:qui aliquando non populus: nune
autem populus ſanctuſ in chꝛiſto:qu
do eſt tempus acceptabile: ⁊ dies ſalu⸗
tis ⁊ tempoꝛa refrigeri in conſpectu al

tiſſimi: quando vnaqueq; gens babʒ te
ſtem reſurrecti

is quando pꝛoteſtat᷑
dominns. Ecce enim vobiſcum ſum

omnibus diebus vſque ad conſumari⸗
onem ſeculi Non fiamus ergo ſine
chꝛiſto in hoc tempoꝛe tranſitoꝛio: ne

ſine nobis chꝛiſtus eſſe incipiat in fu⸗

Fini ouodecim gradnũ abuſionũ.

Sancti Auguſtini. . .
¶ Ex libꝛo retractionuũ beati Auguſti
ni in libꝛũ de beata vitra.

*„

IJbꝛũ de beata vita non poſt li
bꝛos de achademicis: ſed ĩter
illos:vt ſcriberem contigit. Ex
occaſione quippe oꝛtus natalis mei ẽ:
⁊ tridui diſputatione completus ſicut
ſatis ipſe iu ſicat:in quo libꝛo conſtuit
inter nos qni ſimul querebamuſ:nõ eẽ
btãm vitẽ: niſi ꝑfectã cognitionem dei
diſplicet tamen illic:ꝙ mallio theodo⸗
ro:ad quẽ libꝛũ ipᷣm ſcripſi q;uis vocto
⁊ chꝛiſtiano viro plus iribui: qᷓ; debe⸗
rem.Et ꝙ foꝛtunam etiam illic ſepe no
minani:⁊ ꝙ tẽpe vite huius in ſolo ani
mo ſapiẽtis dixi habitare vitã bealam:
qũolibet ſe hẽat coꝛpus ei:cũ ꝑfectam
cognitionem dei:h̊ ẽ:qua hoi maio: eẽ
nõ poſſi::ĩ fſutura vita ſget apoſtoluſqᷓ
ſola btã vita dicẽda ẽ vbi ⁊ coꝛpus ĩcoꝛ
ruptibile:atq; ĩmoꝛtale ſpũi ſuo ſine vl
la moleſtia: vel reluctatione ſubdetur.
Sane iſtũ libꝛuʒ in nr̃o codice interru⸗
ptum reppi ⁊ nõ parum minns babẽ: z
ſic a fribus quibnuidà deſcriptus ẽ:nec
apð aliquẽ adhuc ĩtegrũ ĩnenerã: ex qꝰ
emẽdarem:qñ hec retractaui. hic liber

ſic incipit. Si ad philoſopbie poꝛtum.

GHeati Auguſtini epi: de beata vita
liber incidit. Pꝛoemium.

Jad philoſophie poꝛtũ: e quo

llili ĩ brẽ vite regionẽ ſolũq; pꝛo
it vir humaniſſime atq; ma
gne theodoꝛe:rõne iſtitutꝰ:curſus ⁊ vo
lũtas ipᷣa ꝑducet᷑. Neſcio vtrũ temere
dixeri:młto minoꝛis numeri hoĩes:ad
eũ ꝑuẽturos fuiſſe:qᷓ;ᷓuis nũc quoq; vt
videmꝰ:rari admoduũ pauciq; ꝑurniant
Cu.n.ĩ hũc mũdũ:ſiue ðs ſiue natura:
ſiue neceſſitas ſiue volũtas nr̃a:fiue cõ
iuncta hoꝝ aliqᷓ:ſiue ſil oĩa:res.n. młtũ
obſcura e:ſ tñ a te ia illuſtrada ſuſcep/
ta veluti ĩ qõda ꝓcelloſũ ſolũ:nos q̃ñ te
mere paſſunq; ꝓiecerit quotus qͥſq; co
gnoſceret quo ſibi nitẽdũ eẽt:quaue re
deũdũ:niñ aliqñ ⁊ iuitos cõtraq; obni
tẽtes aliqua tẽpeſtas:que ſtuluis videt᷑
aduerſa ĩ optatiſſimã terrà neſciẽtes:er

ranteſq; cõpigeret.Igit᷑ boium quos

phia põt acciꝑe:tria qn nauigãtiũ gene
ra mihi videoꝛ videre:vnũ e eoꝝ: quos
vbi etas cõpos rõnis aſſũpſerit: paruo
ĩpetu pulſuq; remoꝝ de ꝓxmo fugiut
feſeq; cõdũt i illa traquillitate. Unde
ceteris ciuibꝰ qͥbꝰ poſiũt quo admoni⸗

nitis conẽt᷑ ad ſe lucidiſſimũ nignũ ſui

alicuius oꝑis erigere Alteꝝ vo ẽ eoꝛuʒ
ſuꝑioꝛiq; contrariũ qͥ fallaciſſima facie
maris decepti:elegerũt ĩ mediũ ꝓgredi
lõgeq; a ſua pria ꝑegrinari andet:⁊ eiꝰ
ſpe obliuiſcũt᷑. Hos ñi neſcio qꝰ ⁊ nimis
latẽte mõ a puppi vetꝰ:quẽ ꝓſꝑu putãt
fuerit ꝓſecutꝰ:penetrãt ĩ altiſima miſe
riaꝑꝝ elati atq; gaudẽtes ꝙ eis vſq;qᷣq;
fallaciſſima ſe renitas voluptatũ:bono
rũq; blãdit᷑. Pis ꝓſecto qͥd aliud optã⸗

duũ e: q; qdã i illis rebꝰ a quibus licet hi

excipinntur in ꝓſpera:etſi paꝝ ẽ:ieuieſ

AMe beata virra.

oĩno tempeſtas:contrarieq; flans ven⸗
tus: qui eos ad certa ⁊ ſolida gaudia vł

flentes gementeſq; ꝑducat: Huius ge⸗

neris tamen pleriq; nondum longius

euagati:quibuſdã non ita grauibꝰ mo⸗
leſtüs reducunt᷑.hHi ſũt homines:quos
cum vel lachꝛymabiles tragedie foꝛtu⸗

naꝝ luaꝑ:vel ianes negocioꝝ anxie di

ficultates:quaſi nihil aliud habẽtes qð
agant in libꝛos doctoꝛum ſapientiſſi⸗

moꝛũq; hbominum traxerit:in iſo qu.,s

dammodo euigilant. Unde illos nul⸗
la maris illius pꝛomiſſa nimium falſo
ridentis excludantEſt autem genus i
ter hec tertium eoꝝꝑ:qui vel in ipſo ado
leſcentie limine:vel iam diu multũq; ia
ctati:tũ quedam ſigna reſpiciunt: ⁊ ſue
dulciſſime pr̃ie q;uis in ipis fluctibus
recoꝛdantur ⁊ aut recto curſu in nullo
falſi ⁊ nibil moꝛati eã repetunt:aut ple
rũq; vel inter nubila deuiantes:vl mer
gentia contuentes ſidera:vel nonnul/
lis illecebꝛis capti: bone nauigationis

tꝑa vifferentes: errant oiutius: quos

item ſepe nonnulla in fluxis foꝛtunis
calamit as:quaſi conatibus eoꝛum ad

uerſa tempeſtas in optatiſſimam vitaz

quietãq; compellitis autem omni/
bus qui quocũq; modo ad beate vite
regionem feruntur: vnus immaniſſimꝰ

mons ante ipſum poꝛtum conſtitutus

qui etiam magnas ingredientibus gi/
gnit anguſtias vehementiſſime foꝛmi⸗
dandus cautiſſimeqʒ vitandus eſt. NHãͤä
ita fulget ita mentiente illa luce veſtit:
vt non ſolum ꝑuenientibus nõdũq; ĩi⸗
greſſis incolenduʒ ſe offerat: ⁊ eoꝛũ vo
luntatibus pꝛo ipa beata terra ſatiſfa/
cturum pollice t᷑. Sed pleꝑqʒ de ipſo
poꝛtu ad ſeſe ho nines inuſtat:eoſqʒnõ
nunq; detinet ipᷣa altitudine velecta⸗
toos: vnde ceteros deſpicere libeat.

4

Hi
bal
gaſen
eiel
(nitn
toinn
ſurt
Bu
Ap
n
ſun

eßt
gun

ni

ecd

Clend
ete⸗
ſeige
enb
lere
hee
ſbi
c
ſ

ned

ſni

H
Aüuuu

Nto⸗
(on
dillie
Redoe
cen
eoe
(ar
nee

rl
dhds
m ſhrnm⸗
Nrnfoge
lhenn
Hinun il

—

umngeone
npotd
dunnlig
Hemn tie
jin tate
orunal
Pammuſt
nunssſ
Aonk,
nuugtt
dinus g
mns bonn
samt
ſnn ſ
enen
Abanſt
gimmit
mom
llis
ſott/
*RK
lagi
Puͤ ſoi
Griult
n i
ueſt
it
rnii
e

Hi tamẽ admonèt ſepe venièteſ:ne ant

occultis ſubter ſcopulis decipiant᷑:aut
ad ſe aſcẽdere facile putent:⁊ quaſi ne
periculo ĩgrediantur ppter illiꝰterre vi
cinitatẽ beniuolẽtiſſime docẽt. Ita cuʒ
eis inuident vaniſſimã gloꝛiam:locum
ſecuritatis oñdũt. Naʒ quem montem
alium vult intelligi rõ ppinquantibus
ad philoſophiam ingreſſiſue metuẽdũ
niſi ſupbũ ſtudiũ inaniſſime gloꝛie: qð
ita nibil ĩtus plenũ atq; ſolidũ habʒ: vt

inſflatos ſibi ſuꝑ ambulãtes ſub crepan

te fragili ſolo demergat ac ſoꝛbeat: eiſ⸗
q; in tenebꝛas reuolutis eripiat luculẽ
tiſſim ĩ vomum:quam pene iaʒ viderãt
Que cũ ita ſint:accipe mi theodoꝛe.Na
que ad id qð deſidero: te vnum itueoꝛ
teque aptiſſimum admiroꝛ ſemper: acci

pe ĩquã ⁊ qð illoꝛum triũ genus hoĩuʒ

me tibi dederit ⁊ quo loco mihi eẽ vi⸗
dear ⁊ abſq; cuiuſmodi auxilium ceriꝰ
expectẽ. Ego ab vſq; vndeuigeſimo an
no etatis mee poſtq; in ſchola rhetoꝛiſ
libꝛũ illum ciceronis qui hoꝛtẽſius vo⸗

catur: accepi tanto amoꝛe philoſophie

ſuccẽſus ſum:vt ſtatim ad eaʒ me ferre

meditarer. Sed neq; mibi tenebꝛe de⸗/

fuerũt: qͥbus confunderet curſus meꝰ:
2 diu fateoꝛ:qbus ĩ erroꝛem ducerer la

pstia in oceanũ aſtra ſuſpexi. Naʒ ⁊ ſu

pſtitio quedam puerilis me ab ipſa in⸗
qſtione terrebat. Et vbi factus erecti⸗

oniillã caliginẽ diſcipuli:mihiq; perſu⸗

aſt: docẽtibus potius qᷓ; iubẽtibus eſſe
cedendũ:incidi ĩ bomines:qbuſlux iſta
que oculis cernit᷑ inter ſũme diuina co

lẽda videretf᷑. Nõ aſſentiebaà: ſed puta⸗

bam eos magnum aliquid tegere illis ĩ

oolucris:quod eẽnt aliquãdo aperturi

At vbi diſcuſſos eos euaſi:maxime tra

iecto iſto mari:din gubernacla mea re

pugnãtia oĩdꝰventis ĩ mediji fluctibus

achademici tenuerũt. Deĩde veni ĩ has
terras:hic ſeptẽptrionẽ cui me crederẽ
didici. Animaduerti enĩ ⁊ ſepe in ſacer⸗
dotis noſtri: ⁊ aliquãdo in ſermonibꝰ
tuis:cũ de deo cogitaret᷑ nibil omnino
coꝛpoꝛis eẽ cogitandum:neq; cum de
aĩa.Nã idem vnũ in reb ꝓximuʒ deo.
Sed ne ĩ philoſophie gremium celerit᷑
aduolarem fateoꝛ:vxoꝛis honoꝛiſq; il

lecebꝛa detinebar: vt cum bec eẽm ↄle⸗

cutus:tum demũ me:qð paucis feliciſ⸗
ſimis licuit:totis velis oĩbuſq; remis ĩ
illũ ſinum raperẽ:ibiq; conqeſcerẽ. Le
ctis aũt plotini pauciſſimis libꝛis cuiuſ
te eẽ ſtudioſſſimũ accepi collatac; cuʒ
eis quantũ potuit: etiã illoꝝ auctoꝛita⸗
te:q diuina myſteria tradiderũt: ſic ex⸗
arſi: vt omnes illas vellem anchoꝛas rũ
pere:niſi me nõnulloꝛũ hoium exiſtia⸗
tio commoueret. Quid ergo reſtabat a
liud:niſi vt immoꝛanti mihi ſaperfluis:
tempeſtas q̃ putat᷑ aduerſa ſuccurreret
Itaq; tantum me arripuit pectoꝛis do

loꝛ: vt illius ꝓfeſſionis onus ſuſtinere

non valens:qua mihi velificabam: foꝛ
taſſe ad firenas abijcerem omnia: ⁊ op
tare tranqᷣllitati vel quaſſatam nauem
ſeſſamq; perducerem.Ergo vides in q̃ᷓ
philoſophia quaſi in poꝛtu nauigem.
Sed etiam ipᷣe late patet:eiuſq; magni
tudo:quãuis iam minus periculoſum:
non tamẽ penitus excludit erroꝛem.
Nã cui parti terre:que ꝓfecto vna be
ata eſt:me admoueam:eamq; cõtingã
ꝓꝛſus ignoꝛo.Quid enim ſoliduʒ tenu
dum adbuc de aĩa qõ nutat ⁊ fluctuat
Quare obſecro ie ꝑ virtutẽ tuam: ꝑ bu

manitatem: per aĩlarum inter ſe viculuʒ

atq; commercium:vt dexterã poꝛꝛigaſ
Poc aũt ẽ vi me ames ⁊ a me viciſſiʒ te
amari credas carũq; baberi. Quod ſiĩ
petrauero:ad ipſam beatam vitam cui

te iam herere pꝛeſumo: paruo conatu
facillime accedam.Quid aũt agaʒ:quo
ue modo ad iſtũ poꝛtũ neceſſarios me⸗
os cõgregem:vt cognoſcas ⁊ ex eo ani
mu meuũ neq; eni alia ſgna inuenio qᷣ⸗
bus me ondam:plenius intelligas diſ⸗
putationu mea:ꝛum quod mihi videtur
religioſ euanſſe:atq; tuo ti ulo digniꝰ

ad te ſcribendü putaui: ⁊ ipſo tuo nomi

ne dedicanduũ aꝑtiſſime ſane.nã de biã
vita queſiuimus inter nos:nihilq; aliõ
video:qð magis dei donũ vocanduʒ ſit
Eloqntia tua territus non ſuʒ Quicqͥd
enĩ amo:;uis nõ aſſequar: timere nõ

poſſuʒ:foꝛtune vo ſublimitatem multo

minꝰ: apud te eiʒ vere q;uis ſit magna:
ſecũda eſt.nam quib onat᷑:eoſdeʒ ipᷣoſ

fcũdos ſacit. Sʒ iam qͥd afferaʒ: queſo

gnitati tue notos interim nominibꝰſa⸗
cere. In pmis nr̃a mater cuiꝰmeriti cre

attende. ꝗ] Ticipit nurratio: que ad
diſputationẽ paratur.
PDibus nouẽbꝛis:mihi natalis
dies erat:poſt tam tenue pꝛaan
ium: vt ab eo nihil ingenioꝛũ
impediretur:oẽs qui ſimul:nõ modo il
lo die:ſed quotidie cõuiuabamur bal

neas ad ſedẽdũ vocaui.nam bis tempo
ribus apt loc ſecretꝰ occurrerat. Erãt

auũt.6. nõ enĩ vereoꝛ eos ſingulari beni⸗

do eẽ:oẽ qð viuoſnauigius frater meꝰ:
trigetius ⁊ licetiꝰciues ⁊ diſcipuli mei.

nec lartidianũ ⁊ ruſticũ ↄſobꝛinos me

os q;uis nullum vel grammaticũ paſſi
ſint:deeſie voluiipſumq; eoꝝ ſenſuʒ cõ

muneʒ ad rem quã molliebar: neceſſa

riũ putaui.Erat enĩ nobiſcũ etate mini/

mus oĩum:ſed cuius ĩgeniuʒ: ſi amoꝛe

nõ falloꝛmagnuʒ quoddaʒ pollicetur

2

ane ne akeur
ne cep. Incipit oiſputatio oe bt
Nüng. en ollheltatio dede

Kuũ oẽs ↄſentirent: nauigius ſe
zare rndit. Cui ego: nibhil ne omni

no ſcis in quã:an iter aliqua:q̃ ignoꝛas

etiã hoc numerandũ ẽ:nõ puto me in
qt omnia neſcire potes ne ĩquã:nobis
dicere aliqd eoꝝ ꝗ noſti:poſſum inqᷣt:
mniñſi moleſtũ eſi:inqua ꝓfer aliqᷣd: ⁊ cũ
dubitaret:ſcis ne inquam ſaltiʒ te viue
re:ſcio ĩquit.Scis ergo habere te vitaʒ
ſi qdem viuere nemo niſ vita poteſt:et

boc inqt ſcio. Scis etiã coꝛpns te babẽ

aſſentiebat᷑:g iam ſcis te cõſtare ex coꝛ

poꝛe ⁊ vita:ſcio interim:ſed vtrü hec ſo

la ſint:ĩcertus ſuʒ.Ergo duo iſta ĩquaʒ:
eẽ nõ oubitas coꝛpus ⁊ anima: ſed icer
tus es vtrũ ſit aliud qò ad complendũ

ac ꝑficiẽdũ hoĩem valet. Ia inqͥt: boc

quale ſit:alias ſi poſſumus:qremus/uij

quam:nũc illud ia ex oĩbus qro:cuʒ fa

teamur cũcti:neq; ſine coꝛpoꝛe: neq; ſᷣ
ne aĩa eẽ poſſe hboĩem:cibos ꝓpt᷑ qͥd ho
rum appetamus: Pꝛopter coꝛpus iqᷣd
licẽtius.Ceteri aüt cũctabant᷑ varioqʒ
ſermone iter ſe agebant qũo poſſit pꝛo
pter coꝛpꝰcibꝰneceſſariꝰvideri cũ appe
teret ppter vitâ: ⁊ vita nõ niſ ad aiam

ptin eret:Luũ ego videt᷑ nquà vobiſ ad

eã partem cibum ꝑtinere: quã cibo cre
ſcere robuſtioꝛẽqʒ fieri videmus: Aſſẽ

tiebant᷑ pꝛeter trigetiũ.Ait eĩʒ. Cur ego
nõ ꝓ edacitate mea creui. Moduʒ inq;
ſuuũ a natura cõſtitutũ hñt oĩa coꝛpoꝛa
vltra quà mẽſura ꝓgredi nequea:iñ ea

mẽéſura minoꝛa eent ſi eis alimẽta defu
iſſẽt:qð ⁊ in pecoꝛibꝰfacilius animad

uertimꝰ⁊ nemo dubitat cibis ſubtraci1
oĩuʒ animãtiũ coꝛpoꝛa macreſcẽ. MHa
creſcẽ inqᷣt licẽtiꝰnõ decreſcẽ. Satis eſt

mibi inq;:ad id quod volo: ⁊ eiʒ qõ eſt.

Utrü ad coꝛpus cibus pertineat: ꝑtiet

Anikeſtũ vobiſ videt ex anima
⁊ coꝛpoꝛe nos eẽ cõpoſios?ꝰ

che

diue

llne
ſwori
oe
Eſein
ſcene
ſedoen
nipod
Eino
mnurg
menb
untv
uleoa
Ntenceb
Gllsan
Morie

hgeo

feheen
lüdo
nhente
dlsnng
ir
age
noe⸗
Glin
biror
tinge
ior
Ncnoen
Gnobbi
ſinn
linige⸗
nincn
Cſege
ſaaneg
ogne
Wwninn
ug
d

ten

einit
nmnncn
l eden
erigen
nönnr⸗
geignis
elnn
Ouickti
milgetn
Nbrettn
nugat
opnrt
ncöne
nAni
aniſd
unod
acN
migitrt
ſtumno
oge i
cteg
tc

=
=

+☛66
—
—
=S=

—
S
=
=

cio
rn
ide
natgen
tnm
Ll
tcdh.
lcteen
coune
ſchis
rchuin
nul

.

S=

—
—
——

4

4

——

.

2—
=

4

– =
=
= —

=

4
4

=2 = G
— =
=

=

=

——
=

—

—
=—
=

—
=
— =
= =

De beata vita.

aũt cũ eo ſubducto ad maciẽ deducitur
oẽs ita eẽ cenſuerũt. Quid g aĩa inquã
nulla ne hʒ alimẽta ꝓpa:an eiʒ eſca ſcĩia
vohis videtur:plane inqͥt mat᷑ nulla re
alia credo: ali aĩiam q; intellectu rerum
atq; ſcia:de qua re cũ trigetius oubiuʒ

ſe oſtenderet. hodie ĩquit illa:tuipſe nõ

ne docuiſti:vñ ant vbi anima paſcatur

nã poſt aliquanta pꝛandij parteʒ te di⸗
xiſti non adueriiſſe: quo vaſculo vtere⸗

mur: ꝙ alia neſcio:q̃ cogitaſſes nec ta⸗
men ab ipſa ciboꝛuʒ parte abſtinueras
manus atq; moꝛſus:vbi igit᷑ erat aĩus
tuus:quo tempoꝛe illud te veſcente:nõ
attendebat:inde mihi crede: ⁊ talibus

epulis animus paſcitur.i.curis: ⁊ cogi⸗

tationibus ſuis:ſi ſuper eas aliquid per

cipere poſſit.De qua re cum dubitãdter

ſtreperent nõne inquam conceditis bo
minũ doctiſſimoꝝ multo eẽ animos qᷓ;

imperitoꝛum quañ in ſuo genere pleni

oꝛes atq; maioꝛes: Maniſeſtum eẽ di
xerũt. Recte igitur dicimus eoꝛum ani
mos:qui nullis diſciplinis eruditi ſunt

nihilq; bonarum artium hanſerunt: ie

ℳe

iunos:⁊ quaſi famelicos eſſe plenos in
quit:trigetius ⁊ illoꝛum animos eẽ ar⸗
bitroꝛ:ſed vitijs atqʒ nequitia: iſta ipſa
eſt inquam crede mihi quedam ſterrili
tas ? quaſi fames animoꝛum. Nã quẽ
admodum coꝛpus detracto cibo plerũ
q; moꝛbis:atq; ſcabie repletur: que in
eo vitia iandicant famem ita ⁊ uloꝛum
animi pleni ſunt moꝛbis quibus ſua ie
iunia confitentur.Et enim ipſam nequi

tiam matrem omnium vitioꝛum: ex eo
ꝙ ne quicq; ſit:ideſt ex eo:ꝙ nihil ſit:

a nihilo nequitia nominata eſt. nibil ẽ&
enim oẽ qð flut:qð ſoluitur: qð hq̃ſcit
q̃ſ ſempꝑ perit. Ideo tales hoĩes etiaʒꝭ ꝑ⸗
ditos dicimus Eiſt aũt aliquid ſi manet

ſi cõſtat:ſi ſemꝑ tale:vt eſt virtus cnius

magna para eſt atq; pulcherrima: ꝗͥ tẽ
perantia ⁊ frugalitaſ dr. Sed ſi hoc ob
ſcurũ ẽ:q̃; dt id iam vos videre poſſitis
certe illud conceditis:qꝛ ſi animi ĩperi
toꝛum etiam ipſi pleni ſuat:vt coꝛpoꝛũ
ita aĩioꝛum. Duo alimentoꝛum genera
inueniuntur: vnum ſalubꝛe atqʒ vtile:
alterũ moꝛbidum atqʒ peſtiferum:que
cuʒ ita ſint. arbitroꝛ die narali meo: qiñm
duo q̃dam eẽ in hoĩe ↄuenit:inter nos
ideſt coꝛpus atqʒ aiam nõ me pꝛandiũu
paulo latius coꝛpoꝛib nr̃is ſolum: ſz ⁊
animis: etiam exhibere debere. Qõð aũt
hoc ſit pꝛandiũ:ſi eſnritis pferam:nam
ſi vos ĩuictos ⁊ faſtidientes alere cona
boꝛ fruſtra operã ↄſumã:magiſqʒ vota
facienda ſunt:vt tales epulas potiꝰ qzʒ
illas coꝛpoꝛis deſideretis:qð eueniet ſi
ſani animi veſtri fuerit.Egri enim ſiut
ĩ moꝛbis ipſius coꝛpoꝛis videmus. Ci⸗
bos ſuos recuſant ⁊ reſpuunt. Omnes
ſe vultu ⁊ conſentiente voce qͥcqd ppa
raſſem:iam ſumere ac voꝛare velle die⸗
xerunt. Ad q̃ ego rurſus exoꝛdieni btõs
eſſe nos volumus inquaʒ: vix hoc effu
deram occurrerũt vna voce conſentien
tes videt᷑.ne vobis inquã:btũs eſſe qui
qð vult nõ hʒ negauerũt.Quid oĩs qui
qð vult hʒ btũs ẽ. Lũ mater ni bona in⸗
quit velit ⁊ habeat btũs eſt. Si aũt ma

la velit:qᷓʒ iis habeat miſer eſt. Quni ego

arridens atqne geſtiens ipſam inquam

veteres dictam eſſe voluerunt ꝗſui vi

tio que contraria virtus eſt frugalitas

nominatur:vt igitur hec a fruge:ideſt a
fructu:pꝛopter quandam animoꝛu; fe⸗
cunditacem:ita illa ab ſtei ilitate bocẽ:

pꝛoꝛſus mater arcem ppiloſopbie ie⸗
nuiſti. Nã tibi pꝛoculdubio vba defue⸗
rũt:vt nõ ſicut tullius ter modo pande
res:cuiꝰ de hac inia verba iſta ſunt.naʒ
inhoꝛtẽſio:quẽ de laude ac defennõe

philoſophie libꝛum fecit. Ecce autẽ ait
Nõ philoſophi quidẽ:ſed ꝓmpti tamẽ

ad diſputandũ. Oẽs aiunt eſſe beatos

qui viuant:vt ipſi velint.Yalſuʒ id qͥdẽ

velle enĩ qð nõ deceat id ẽ ipᷣm miler⸗
rimũ:nec tã miſerũ ẽ nõ adipiſci qð ve
lis q; adipiſci velle quod nõ opoꝛteat.
Plus enĩ mali pꝛauitas voluntatis af

fert:qᷓ; foꝛtuna ciuq; boni. In quibus

verbis iũlla ſic exclamabat:vt obliti pe⸗

nitus ſexus eius magnũ aliquẽ virum

conſidere nobiſcũ crederemus:me inte
rim intelligẽte ex quo illa: ⁊ qʒ dinino
fonte manarent.Et licentiꝰ. Sʒ dicẽdũ

inquit tibi eſt: vt beatus ſit quiſqʒ quid
velle debeat:⁊ quarũ rerũ eũ opoꝛteat

habere deſideriũ. Inuita me inquã na
tali tuo quando oignaberis: quicquid

appoſueriſ libenter ſumã qua cõditiõe

hodie apud me vt epuleriſpeto:nec fla

gites quod foꝛtaſſe nõ ẽ paratũ Quem

cũuũ modeſte ac verecũde ↄmonitõis ſue

peniteret.Ergo illud inquã ↄuenit ĩter
nos:neq; quẽquã beatũ eſſe poſſe: qui

qð vult nõ hʒ:meq; oẽm qui qð vult hʒ

beatũ eſſe.Dederũt.Quid illud inquam
cõceditis oẽm qui btũs nõ ſit miſerum
cẽ: Nõ dubitauerũt.Ois igitur inquaʒ
qui qð vult nõ hʒ miier eſt. Placuit oĩ

bus Quid ergo ſibi hõ cõparare debet

vt btũs ſit inquã: Soꝛte enĩ etiaʒ iſti
noſtro ↄuiuio ſubminiſtrabit᷑:ne licen
tij auiditas negligatur.nã vt opinoꝛ: ei
cõparandũ eſt:qð cum vult hʒ. Mani

feſtũ eſt: dixerut. Jd eꝛgo inquam ſempꝑ

manẽs nec ex foꝛtuna pendulũ: nec vl
lis ſubiectũ caſibuos eſie debet. Naʒ qͥc⸗

qd moꝛtale ⁊ caducũ nõ poteſt a nobiſ
quãdo volumus: ⁊ q;diu volumus ha
berji. Aſſentiebant᷑ oẽs. Sed trigetius ĩ
quid.:ſunt multi foꝛtũati:qͥ eanpſas res

fragiles:caſibuſq; ſubiectas:tñ iocũdis

ꝓ hac dita cumulate largeq; poſſidedt

nec quicq; illoꝝ eis quod volunt deſit.

Cui ego.Qui timet inquã:videt᷑ ne ti⸗

bi btüs eſſe: Nõ videt᷑ inquit Ergo qd
amat quiſq; ſi amittere põt:poteſtneñ

timere:non põt inquit:? Amitti aũt pñnt

illa foꝛtuita. nõ igit᷑ hoc qͥ amat ⁊ poſſi
det:põt vllo modo btũs ee: nibil repu
gnauit. PHoc loco aũt mater etiam ſi ſe⸗

curus ſit:inquit ea ſe oĩa non eſſe amiſ
ſurum:iñ talibus ſatiari nõ poterit:g ?
eo miſer quo ſemper eſt indigens. Lui

ego.Quid ſi inquã his oibus abũdans

rebus atq; circũfluens:capiẽdi moduʒ
ſibi ſtatuat:eiſq; cõtentus:decẽter iocũ

deq; pfruat᷑:nonne tibi videtur beatꝰ.
MNõne ergo inquit illis rebꝰ: ſed animi
ſui moderatione btũs ẽ᷑. Optime iqua
nec huic interrogationi aliud:nec abſte

aliud debuit rñũderi. Ergo nullo modo

onbitamꝰ ſiquis btũs eẽ ſtatuit:id eum

ſibi comparare debere qð ſemper ma⸗

net nec vlla ſeuiente foꝛtuna eripi pot

Poc inqᷣt trigetius iam dudũ conſenſi

mus.Deus inquã nobis eternꝰ ⁊ ſemꝑ

manẽs videt: Hoc quidem inqᷣt licen

tius. Ita certũ eſt vt interrogatiõe non
egeret:ceteriq; oẽs pia deuotione con⸗
cinuerunt. Deum igitur inquâ qͥ habet

beatus ẽ.Qõð cum gaudentes libentiſſi

me accepiſſent: nihil ergo inqua nobis
iam querendũ arbitroꝛ ee:niſi quis ho

minũ habeat veũ. Btũs eniʒ ꝓfecto is
erit:oe quo quero qͥd vobis videatur.
Hic licentius deũ habet qui bene viuit.
Trigetius deũ bʒ inqᷣt qᷣ facit:q̃ deꝰvult
fieri:ĩ cuius ſnĩam lartidianus cõceſſit

Puer aut ille minimus oiuʒ:is hʒ deuʒ
ait qui ſpm immundum non hʒ. Mat᷑
vero omnia:ſed hoc maxime appꝛoba⸗
uit. Nauigius tacebat. Quẽ cũ interro

gaſſem quid ſentiret:illud vltimuʒ ſibi

E

ee

Contn
ſaoer
hinteb
Gpuc⸗
ſetir
ender
Uleie
ar
Kcne
li
ſun
me
Pan
len

lune
Muun⸗

mm

tort

ſn

ſinm⸗
ee
ſoſe⸗
eiene
Pane
lionni⸗
ſſahe
Co
leonot
Nrpn

en wun
Mlenn

Cne
doll
leie
Nnöſrn
Uin
iuet
W 4

Nhit
odwwin
Criſictitt
Nqinuig
tötänhin
innni

H
baur

niütuß⸗
prb

Nii ℳ

H

mngnun
datßnes
Nniſe
etutr⸗

placere reſpondit. Nec ruſticum per
contari viſum eſt: nec legendum q̃ naʒ
eſſet de re tanta eius ſententia: qui mi⸗
hi videbatur non deliberatione magis
qᷓ; pudoꝛe impeditus ſilere:trigetio cõ⸗
ſenſit. Cum ego teneo inqᷓ; omniũ pla⸗
cita de re magna ſane: ⁊ vltra quaʒ nec
queri quidem opoꝛtet: nec inueniri po
teſt:ſi mõ eam vti cepimus ſeremiſſime
ac ſinceriſſime inueſtigem. Quod ho⸗/
die quia longum ẽ: ⁊ habent in epulis
ſuis ⁊ animi quandam luxuriam: ſi vl⸗
tra modum in eas ⁊ voꝛaciter irruant.
Ita enim male quodammodo digerũt
vnde valitudini mentium non minns
qᷓ; ab illa ipa fame metuendum eſt:me
lius nos hec queſtio cras eſurientes ſi
videtur accipiet:illud modo libenter li
gurriatis volo:quod ſubito mihi mini
ſtratoꝛi noſtro in mentem ſuggeſtum
E:ĩferendum:⁊ eſt infalloꝛ:qualia ſolẽt
vltima apponi:quaſi ſcholaitico melle
confectum atq; conditum. Quo audi/
to ſeſe omnes quaſi ĩ alatum ferculum
te tenderunt:coagitaruntq; vt dicere ꝓ
perarem quid nam ect. Quid inq; puta
tis: niſſ cum achademicis totum quod
ſuſceperamus confectum eſſe negociũ.
Quo accepto nonnne tres illi quibus
res nota erat:ſeſe erexerunt alacrius: ⁊

velat poꝛꝛecils:vt fi:manibus inferen

tem miniſtrum adiuuerunt quibus
potuerunt verbis nihil ſe iocundiꝰ au

duuros eſſe monſtranteſ. Lum ego ita

rem polui. Si mamfenum ẽ ĩquò btüz
nõ eẽ:q qð vult nõbʒ: qð pauloañ rõ
demõſtrauit. Nemo aut querit gqð iae
nire nõ vult: ⁊ qrũt illi ſemꝑ veritatem.
Uolunt ergo inuenire:volut igitur ha⸗
bere iuetionẽ veritatl ⁊ nõ iueniũt. Se
quitur eos nõ hr̃e gð volüt. Et ex eo ſe

qulur eud bios nõ eẽ at nemo ſapiẽs

De beata vita.

niſi beatus. Sapiens igitur achademi/

cus non eſt:hic repente illi: quaſi totuz

ſapientes exclamauerunt. Sed l centiꝰ
attentius ⁊ cautius aduertẽs timuit aſ⸗
ſenfione: atq; ſubiecit. Rapui qnidẽ vo
biſcũ ſiquidem exclamaui illa cõcluſio
ne cõmotus ſed nihil hinc admittaʒ in
viſcera:⁊ partem meam pᷣuabo alipio.
Nã aut ſimul eam mecum lambet:aut
admonebit: cur non opoꝛteat attinge⸗
re. Dulcia inquã magis metuere nani⸗
gius deberet ſplene vitioſo. Hic ille ar⸗
ridens plane iquit me talia ſanabunt.
Naʒ neſcio quõ cũctoꝛü hoc ⁊ acculea
tum:qð poſuiſti:vt ait ille de melleſime
tio. Acriter dulce ẽ: nihilq; inflat viſce⸗
ra:quare totũ etiam palato aliquàtum
remoꝛſum:tñ vt poſſũ libentiſſimme ĩ me
dullas:traijcio. Non enim video quõö
redargui poſſit iſta concluſio: pꝛoꝛ/
ſus nullo modo poteſt inquit trigetiuſ
quare gaudeo iã diu:cu illis me inimi⸗
citias ſuſcepiſſe. Nã neſcio qua impel⸗
lente natura: vel vt veriꝰ dicam deo ẽt
neſcis quomodo refelledi eẽnt: tamè
animis aduerſabar. Hic licentius ergo
inquit illos nondum deſero. Ergo ait
trigetius:diſſentis a nobis: nuũquidnaʒ
ille inquit vos ab alipio diſſẽtitis:Cui
ego non dubito inq̃ʒ quin ſi adeſſet ali
abſurde ſentire poterat vt aut btüs illi
videret᷑:q tantũ bonũ animi qð arden
tiſſime vellet hr̃e non haberet:aut illoſ
nolle iuenire veritatẽ aut eũ qͥ btus nõ
ſit eẽ ſapiẽtẽ.nã his tribus quaſi melle

pius:huic ratiuncule cederet.nõ.n.taimm

farre atq; nucleis illud qð metuis gu⸗

ſtare cõfectum ẽ: Ille ne hnic ta parue
pueroꝝ illecebre cederʒ inqͥt achademi
coꝝ tata vbertate deſerta:qua iĩundãte
boc neſcio quid bꝛeue aut obꝛuet᷑ aut
pertrabetur. Quañ Vero iuchlongnm .

è

gliquid nos queramus: pꝛeſertim ad
uerſus alipium. Nã ñ mediocriter par
na iſta eſſe ſoꝛtia ⁊ viua ſatis ſibi ipe de
ſuo coꝛpoꝛe argumẽtat. Lu aũt qͥ elegi
ſti de abſentis auctoꝛitate pẽdere : d
boꝝ nõ ꝓbas vty btũm ñ eẽ qͥ qð vult
non bʒ:an illos negas velle habere iuè
tam veritatẽ:quã vehemeter inqnirunt
An videt᷑ tibi qſq; ſapiẽs nõ beatus:

Pꝛoꝛſus beatus ẽ inquit:qͥ qð vnlt nõ
pʒ:quaſi ſtomacani arridens.Qd cum
iuberem vt ſcriberet᷑:non dixi inquii ex

clamans.Qò itẽ cũ annuerẽ ſcribi: di⸗
xi inquit atq; ego iemel pꝛeceperaʒ: vt
nullum vbũu pter litteras funderet. Ita
adoleſcentem iĩter verecũdiã atq; con⸗
ſtantiam exagitatũ tencbã. Sed cũ bis
verbis eũ iocãtes:quaſi ad veſcẽda par
ticula ſuã puocamꝰ.Aĩaduerti ceteros

rei totiꝰ ignaros: ⁊ ſcire cupiẽtes quid

inter nos ſolos: tã iocũde agetet᷑ ſine
riſu nos intueri:qui mihi pꝛoꝛſus ſimi/

les viſi ſunt:qð plerũq; ſolet his ͥ cum
epulãt᷑ ĩiter auidiſſimos rapaciſſmoſq;

cõuiuas a rapiẽdo vel grauitate ſeſe ab

ſtinent vel pudoꝛe terrent᷑.Et qꝛ ego in

nitauerã: ⁊ magni cuiuſdà boĩs plonaʒ
atq; vt totũ explicẽ:veri hoĩs etia i ulis
epulis ĩutatoꝛẽ᷑:alias pſonã gerebam.
Suſtinere non potui. Cõmouit me illa
inequaluas mẽſe nr̃e:⁊ diſcrepatia.Ar
riſi matri. Atq; illa liberrime qo minꝰ
babebant: quañ de ſuo cellario ꝓmen
dum imperans. Jã dic nobis iĩquit qui
Ent iſti achadennci: ⁊ quid ſibi velint.

Cui bꝛeuit᷑ cũ expoſuiſſem:aperteq; ita

vt nemo illoꝝ ignarus abſcederet. Iſti
hoĩies ĩqᷓ; cadn arij ſi:quo noĩe vulgo
apð nos vocãt᷑ quos comitial moꝛbus
ſubu.rtit ⁊ nił ſurrexit vt abiret.

NOAOſtridie aũt cũ itẽ poſt pꝛadiũ
ęlcd aliq;to q; pꝛidie ſerius ijdẽ

. ) ſecunde diei Wrer Wi aia imũda qõ nihil ẽ alið qʒ vitus 7 er⸗

ſbie ↄꝓlediſſemuo. Tarde inq;́ veni⸗

ſti ad conuiuium:qð vobis nõ crudi⸗
tate accidiſſe arbitroꝛ ed paucitail fer⸗
culoꝝ ſecuritate:qð tã mature aggredi
endũ viſũ ẽ:qð ñ cito vos puſuros pu⸗
tatis.nõ multũ.n. reliqaꝝ credẽdũ erat
remãſiſſe:vbi die ipo atq; ſolẽnitate exi
guũ reꝑtũ erai. Soꝛtaſſe recte. Sed qd
vobis pparatũ ſi:ego quoq; vobiſcum

me tales epulas pbere non ceſſat. Sed

nec huic quiſq; vĩ um ſẽtẽtie reſtiiiſſet.

Queſitũ ẽ qͥ nã vobis videret᷑ deũ brĩe.

De qua re:ñ bene memini tres ſetenti?

dicte ſũt. Nã partim placuiu deũ habe
re ulũ qͥ ea faceret deꝰ vellet. Quidaʒ
aũt dixerãt ꝙ is deũ haberei:q bene vei
ueret. Reliquis vo ĩ eis ðs eẽ viſus ẽ: in
quibꝰ imũdus: q appellat᷑ ſpũs non t.

Szʒ foꝛtaſſe oẽs diuerſis vpis vnü idẽq;

ſenſiſtie. Nã ſi ouo pᷣma cõſideremue 2

oiĩs qͥ bñ viuit ea fac vult ds: d fac ꝗ

vli ðs bñ viuit. Nec qᷣcq; ẽ alid bene i

nere:q; ea facere qᷓ deo placedt: nin qᷣd

vobis aliud videt. Aſſetiebrur. Lernũ

vo ulud paulo diligetus cõſiderãdu e:

ꝓpterea ꝙ ritu caſtiſſimoꝑ ſacꝛoꝑ. ipi/

ruus imũdus qztũ ĩrelligo: vnobꝰ mo
dis appellari ſolet: vel ille d exirinſecuſ
aĩam inadit: ſẽſuſq; cõtii bat:⁊ quẽeda
poĩbꝰ ifert furoꝛẽ: cui excludẽdo qͥ pæe
ſunt manũ iponere vel exoꝛcizare dicu⸗
tur:B ẽ ꝑ diuina eũ adiurddo expelle/
re. Alit᷑ aũt dr ſpũs imudus. Ois oĩno

roribꝰ ĩqninata. Itaq; abi te qro: tu hnj
er: qͥ foꝛtaſſe aliquãto ſeremoꝛe ac pur⸗

neſcio.Alius ẽ.n.qͥ oĩbꝰcũ oẽs:tu maxi

nos ab edẽdo:vel ĩbeccillitate:vel latu
ritate: vel negocio plerumq; ceſſamus
quem manentem in hominibus bea /
tos eos facere:inter nos heri niñ falloꝛ
pie cõſtaterq; cõuenerat. l cũ rõ ve⸗
monſtraret eũ beaiũ eẽ:qͥ deũ hbaberet

glior
Glbis
ſectit
ſindt
boib
iat
uin.s
upil
deu
Mi
ſic
Nen
lan
eeh
llloe⸗
Cicee
ſtenn
altne
ſir
i
fubn
lnc⸗
ii

i
lib
an⸗
ohe
Meca⸗
Popf
fwpie
ſotien
at
ee

Lvierͤfe

Rönd cnn

HKZZ
inmnnge
oeing
rordig
Inbiu
ſeerd
oagtn
wäcenn
oeNch
Nluet
eugen
R
n ſii
iitne
werin

R
hmn
S
Nfſiu

qͥ tibi videat᷑ imũdũ ſpũm nõ hre. Ille

ne qui demonẽ nõ hʒ:quo veſani hoĩeſ
fi eri ſolẽt:an ille qͥ aiam ſua iam a viti

is oĩibꝰ peccatiſq; mũdauit: Js mihi vi

det᷑ ĩiquit ĩmũdũ ſpiritũ nõ bre: qͥ caſte
vinuit. Sed caſtũ ĩquã quẽ vocas eũ ne
nihil peccat:an eũ ti qͥ ab illicito ↄcu
bitu ſeſe abſtinẽs:ceteris pctis nõ deſi

nit iquinari. Ille ẽ ve caſtus:qui deũ at

tẽdit ⁊ ad ipᷣm ſolũ ſe tenet. Que verba

pueri ſicut dicta erant cũ cõſcribi mihi
placuiſſet hec vltima: is ergo inquam
neceſie ẽ bñ viuat:⁊ bñ viuit neceſſario

talis e: niſi qͥd tibi aliud videt᷑. Cõſenſit

cũ ceteris.Ergo vna c.Nic inquã dicta
ſẽtẽtia. Sed illud a vobis paulnlũ q̃ro:
velit ne deꝰ:vt hõ deũ q̃rat. Dederunt.

Itẽ qͥro nüquidna; poſſumꝰoiccẽ. Illũ
deũ q̃rit male viuere. Nullo mõ dixe

rũt.Etiã boc teriiũ reſpõdere. Spiritus
imũdꝰ põt ne deũ qͥrere. Negabãt ali/
quãatũ dubitãte nauigio ꝗͥ poſtea cete⸗
roꝝ voc bus ceſſu.Si igit᷑ inquã qͥ deũ
qrit id facit qð deꝰ vult ⁊ bene viuit: ⁊

ſiriũ imũdũ nõ hʒ:q aũt deũ q̃rit nõ/⸗
dũuũ hʒ den. Nõ igit᷑ q̃ſqͥs ant bene viuit:

ant qð vult de facit aut ſpũm ĩmũduʒ
nõ habet:cõtinuo deũ hr̃e dicẽdus eſt.
Pic cũ ſe ceteri cõceſſionibꝰ ſuis dece⸗

ptos riderẽt. Poſtulauit mater: cũ diu

ſtupida fuiſſet:vt ei hocipᷣm qõ cõclu/
fionis neceſſitate ĩtoꝛte dixerã explicã⸗
do relaxarẽ atq; ſoluerem:qð cũ factũ
eẽt. Sed nemo ĩquit põt ꝑuenire ad de
um:miſi deũ q̃ſierit. Optime ĩquã. Ta/

mẽ qͥ adhuc q̃rit nõdũ ad eũ puenit et

lã bñ viuit.nõ igit᷑ quiſquis bñ viuit de

um babet. Mihi inquit videt᷑ deũ oẽs
habere:ſed eũ qui bene viuũt:habent ꝓ
pitium:qui male:infeſtum. Male igi
imnqᷓʒ heſterno die cõceſſimꝰ eũ btũʒ eẽ

gatioꝛe ſpiritu iſtam ſententiã ptuliſti

qui deum habet. Siquidem omnis hõ

deum habet:nõ tũ oĩs homo beatus ẽ.
Adde ergo inquit pꝛopitium. Saltim

inq̃; hoc inter nos conſtat latis eũ bea
tum eſſequi habet pꝛopitium deũ. Uel
lem inquit nauigius conſentire. Sed il
lum vereoꝛ qui adhuc q̃rit pꝛeſertiʒ ne
concludas beatum eſſe achademicum
qui heſterno ſermone vulgari quidem
⁊ male latino:ſed aptiſſimo ſane vt mi
hi videtur verbo:caducarius nomina⸗
tus eſt. Non enim poſſuʒ oicere homiè⸗
ni deum querenti aduerſum deum eſſe:
quod ſi dici nefas eſt.pꝛopitius erit ⁊ q̃
ꝓpitium deum habet beatus eſt. Bea⸗
tus ergo erit ille qui querit.Omnis aũt
querens nondum habet quod vult.
Erit igitur beatꝰR homo:qui quod vule
non habet:quod heri nobis omnibus
videbat᷑ abſurdũ:vñn credebamꝰ acha⸗/
demicoꝝ tenebꝛas eẽ diſcuſſas. Quare
iam de nobis licẽtius triũphabit:mihi
que illa dulciaq; contra valitudinem
meam temere accepi has de me penas
exigere:quaſi pꝛudens medicus admo
nebit hic cum eti: m mater arriſiſſet.
Ego inquit trigetius non concedo con

tinuo deũ aduerſari cui non ſit ꝓpitius

ſed eẽ aliquid mediũ puto. Cui ego iſtũ
tamen hominem inqua mediũ cui nec
de ꝓpitius ẽ nec infeſtꝰ:oeũ quoquo⸗
modo habere concedis:hic cũ ille cun
ctaret᷑.Aliud eſt in quit mater deũ ha⸗
bere:alud nõ eẽ ſine deo. Quid ergo ĩ⸗
q́ʒ melius vtrü babere deum: an non
eſſe ſine deo: ¶ Quantum inquit poſ/
ſum intelligere:iſta eſt ſententia mea.
Qui bene viuit habet deum: ſed pꝛo/⸗
pitium:qui male habet deum:ſed ad/
uerſum. Qui aſt adhuc querit nõdũq;
inuenit:neque pꝛopitium neq; aduer⸗

ſum:ſed non eſt ſine deo. Hec ne inq;

dra etiam ſetentia eſt: Panc eè dixerũt parauit:tempuſq; ꝓmeridianum cãdi⸗ ſetſe⸗
Dicite mihi q̃ſo inq;: nõ vobis videtur diſſimum reddit: placuit ergo iu pꝛatu⸗ Müned
æẽẽ hoĩ deus pꝓpitius:cui faue: eẽ ↄfeſſi li ꝓpinqua deſcendere aiq; ommbus nanea
ſũt. Nõ ergo inq; fauet deꝰ qᷓrenti ſeſe nobis vbi cõmodũ viſum eſt conſiden hbet
bomini: Reſponderũt fauere. Habʒ igi tibue reliquꝰ ita ſermo paratus c. Oĩa 1cbnic
tur inq; qͥ deũ qᷣrit deũ ꝓpitiũ: ⁊ oĩis ᷣ pene inq; que interroganti mibi conce iftſt
bʒ deũ ꝓpitiũ:btũs ẽ. Beatus ẽ ergo: ?⁊ dia nobis volui habeo ac teneo:quare ſtſope
ille qui queru.Qui aut querit: nõdũ hbʒ hodierno die quo poſſimus tadeʒ hoc manf
quod vnlt.Erit igitur beatus qui quod noſtrum cõniuium aliquo iteruallo di mauit
vult ñ habet: pꝛoꝛſus inquit motet.nõ erum diſtinguere.aut nibil aut nõ mul he
mihi videt᷑ btũs eẽ qui qð vult nõ habz tum erit vt opinoꝛ:qð mihi vos reſpon oi
Ergo inq; nõ oĩs qͥ bʒ deum ꝓpitiũ bea dere neceſſe ſit. Dictũ eniz erat a matre nme
tus eſt. Si hoc cogit rõ inquit nõ poſſũ nidhil aliud eẽ mitſeri qᷓ; egeſtate:cõue⸗ de
negare. Iſta igit᷑: iq; diſtributio erit vt nitq; inter nos q egeant miſeros eẽ Sʒ ſiln
oĩs qui iam deũ inuenit:⁊ ꝓpitium veũ vtrũ oẽs etià miſeri eged:nõnulla q̃ſtio lugnol
babeat: ⁊ btũs ſit: oĩs aũt qui deuʒ qᷓrit cẽ:qu beſterno die nõ potuimexplica rct
Ppitiũ deũ hẽat.ſʒ nõdũ ſit beatus. Ja, re.Hoc aũt ita ſe hre:ſ rõ demõſtraue Gue
vero quiſquis vitijs atq; pctis a deo ſe rit pfectiſſime ĩuẽtũ ẽ: qͥ ſi biũs: erit.n. Megtmn
alienat nõ mõ btũs nõ ſit:ſed ne deo q ille qͥ nõ eget. Oie.n.nõ miſer beatus ẽ. acant
dem viuit pꝓpitio.Qð cũ placuiſſet oibꝰ* Beatus ẽ ergo qͥ egeſtate caret: ſ quã nncn
bene hʒ inq;: ſed adhuc illud vereoꝛ ne dicimꝰ egeſtatẽ: eacẽ miſer ã eẽ cõſtue iſe
vos moueat:qð iã ſuꝑius conceſſera/ rit Quid.n.ait.Lrigetiꝰ nõ põt ex eo iã Mln
mus miſerũ eẽ quiſquis biũs nõ eẽt cni cõſici:oẽm nõ egẽtẽ beatũ ec᷑:quo ma⸗ Men
conſequens erit eẽ miſerũ hoĩem:qͥ p⸗ mifeſtũ ẽ:oẽm q egeat eẽ miſeru. Nam ri
piium tenet deũ: quem adhuc deum qᷓ cõcefſſe nos memini nibil eẽ medinz imf
rentem nondum diximus eẽ btũm. An inter miſerum ⁊ beatum: alidd ne inq; e
vero qõ ait Tullius. multoꝛum ĩ tris p iter moꝛtuũ ⁊ vimum tibi mediũ vidctt M
dioꝛum onos diuites appellamuſ:oĩuz ec᷑: Nõne oĩs hõ aut vnnus aui moꝛtu nocp
virtutũ poſſeſſoꝛes paupes nominabi- us e: SYateoꝛ inquit:neq; bic eè aliqd nlblae
mus: Sed illud videte vtrum quomo/ mediũ:ſʒ curſũ irtuc. Qꝛ inqᷓ; etid iſtud linuen
do veꝝ eſt:ꝙ oĩs egens milſer ſu. Ita ſiꝭ te ſateri credo:oẽm qui ante annu ſepk Alep.
verũ:qꝙ oĩs miſer egeat.Ita erit verum tus e:eẽ moꝛtnũ nõ negabat.Quid oĩs uunee
nihil aliud eẽ miſeriam q; egeſtateʒ: qd q ante annũ ſepuliꝰ nõ ẽ: viuit: Non une
me nũc cũ diceret᷑ laudare ſenſſtis. P ait. Sequit᷑ g inq;:non ſequit᷑ vt ſi oĩs emne
antem hodie lõgũs:vt q̃ramꝰ:quare pe qui eget miſer ẽ oĩs quinon eget fſit be Mhgnp
to:ne faſtidio nobis ſit ad iſtã menſam atus.Quauis inter miſerum ⁊ beatum Mumet
cras ẽt ↄuenire.Qð cũ oẽs ſe libẽtiſſi/ oet inter viuum ⁊ moꝛtuum mecdinʒ ni Nlnb
me habere dixiſſent ſurreximus. hil inueniri queat.Qð cum aliqui eoꝑ Claeni
Incipit viſputatio tertie diei. paulo tardius intellexiſſent me id qui⸗ Nuſage
Ertius autem dies diſputatios bus potui verbis ad eoꝛum ſenſnm ac nihe
nis noſtre matutinas nubes: comodatis aperiente. Ergo inq; miſerũ Cnunnn
Anos cogebant in balneas dii eſſe omnem qui egeat oubitat neino: ehe
YS

ümma
oiupu
gcnnke
nck cnſn
gammeiht
mindide
Alentoen
inns icgee
Goitntn
nblmutin
Plitwsſene
monapd
tenetin
tmiersee
ininghſe
ama
inienm

ue e ſald

iniuiͤ
inatl
einti
nblint
Wnlten
ii ntitt

nec nos terrent quedam ſapientiuʒz coꝛ
poꝛi neceſſaria. Non enim eis eget ipᷣe
aius in quo poſita ẽ vita beata. Ipe eni
pfectus ẽ:nullus aũt ꝑfectꝰaliquo eget
⁊ qõ videt᷑ coꝛꝑi neceſſariũ ſumet: ſi af
fuerit:ſi nõ affuerit:nõ eũ iſtaꝑ reꝝ frã/
git ĩopia.Ois nãq; ſapiẽs foꝛtis ẽ: nillos

autem foꝛtis aliquid metuit. Non igit

metuit ſapiens:aut moꝝẽ coꝛpoꝛis aut
doloꝛes:quibus pellendis vel vitãdis
vel differendis: ſunt neceſſaria illa:quo

rum ei poteſt contingere inopia. Sʒ tñ
non deſinit eis bene vti ſi ipſa non de⸗

ſũt.Ueriſſima eſt enim illa ſẽtentia:nã
tu quod vitare poſſis ſtultum admitte
re eſt. Uitabit ergo moꝛtem ac doloꝛeʒ
q;tum poteſt ⁊ quãtũ decet:ne ſi mini⸗
me vitauerit:non ex eo miſer ſit: qꝛ hec

accidunt:ſed quia vitare cum poſſiet no

luit: qõ manifeſtum ſtulutie ſignum ẽ.
Erit iſta g non vitans: non earum rerũ
ppeſſione: ſed ſtultitia miſer. Si aũt nõ

valuerit vitare: cum id ſedulo ac decen

ter egerit:non eum iſta irruentia mile/
rinm facient.Etenim ⁊ illa eiuldẽ comi
ci lententia non minus vera eſt:quoni

am non poteſt id fieri quod vis:id veliſ

quod poſſis. Quomodo erit miſer: cui
nihil accidit pꝛeter voluntatem: qꝛ qð

ſbi videt non poſie peruenire:nonpõt

velle. Habet enim rerum certiſſimarũ

voluntatem:ideſt vt qnicquid agit nõ

agat: niſi ex virtutis quod ʒ pꝛeſcripto
diuina lege ſapiẽtie:que nullo ab eo
pacto eripi poſſunt. Jam nunc videte
vrum etiam omnis qni miſer eſt ege⸗
at. Nam huic ſententie concedẽde diffi
cultatem illa res facit quod multuʒ ma

gna foꝛtuitarum rerum copia conſtitu

tiquibus ita facilia ſunt omnia: vt ad

toꝛum nutum pꝛeſto ſit:quicquid cupi

citas poſcu.Difficilis quidem iſta vua

De beara utt.

eſt. Sed fingamus aliquem:tamè qua
lem tullius fuiſſe dicit Oꝛatam. Quis
enim facile dicat oꝛatam egeſtate labo
raſſe:hoĩem ditiſſumum:ameniſſimum
delitioſſſimum: cui neq; ad volupta⸗
tum quicqʒ defuit:neq; ad gratiã:neq;
ad bonã integraq; valitudine?: Na et
pꝛedijs queſtuoſiſſimis ⁊ amicis iocũ⸗
diſſimis:q̃tum libuit abundauit:⁊ illis
omnibus aptiſſime ad ſalutem coꝛpo⸗
ris vſus eſt:eiuſq; vt bꝛeuiter totuʒ ex⸗
plicem omne inſtitutuʒvolũtatẽq; oẽʒ
ſucceſſio pꝛoſpera conſecuta eſt. Sʒ foꝛ
taſſe inquit aliquis vrjm. Plus illuʒ qʒ
habebat habere voluiſſe. Hoc ignoꝛa⸗
mus:ſed qð ſatis ẽ q̃ſtiomi faciamꝰ euʒ
nõ deſideraſſe ampliꝰ q́ᷓ; tenebat. Uide
tur ne vobis eguiſſe:etiã ſi cõcedã inqᷣt
licentius nihil eum plus deſideraſſe qð
ĩ hoie nõ lapie᷑te neſcio quõ accipiam.

Metuebat tn.Erat.n.vt or̃ ingenij nõ

mali: ne illo oĩa ſibi vel vno aduerſo ĩ⸗
petu raperenf. Nõ.n. magnũ erat itel
ligere talia cũcta q̃;ʒtacũqʒ eent eẽ ſub
caſibus conſtituta. Tum egoarridẽa
vides inquit licenti foꝛtunatiſſimũ iſtũ
boiem a btã vita ingenij bonitate im⸗
peditũ:quo enim erat acutioꝛ eo vide⸗
bat illa oĩa ſe poſſe amittere:quo metu

frangebatur: illudqʒ vulgare ſatis aſſe⸗

rebat in fidem:pominem malo ſuo eẽ
coꝛdatũ. Hic cum ⁊ ille ⁊ ceteri arriſiſ⸗
ſent:illud tamen inquã oiligentius at⸗
tendamus:quia ⁊ ſi timuit iſte nõ egu
it:’vnde queſtio eſt. Egere eſt enim ĩ nõ
habendo:non in timoꝛe amittenai que
habeas. Erat autem iſte miſer quia me
tuebat:quãuis non egeret. Non igitur
omnis qui miſer eſt eget. Quod cuʒ ap
pꝛobauiſſet cum ceteris etiam ipſa cu

ius ſententiam defendebam aliquatũ

tamen addubitano. leſcio mauiit ta⸗
. 1i

mẽè ⁊ nõdũ plene intelligo quò ab eſta
te poſſit miſeria:aut egeſtas a mifia ſe⸗
parari. Nà ⁊ iſte qui diues ⁊ locuples
crat:⁊ nihil vt dicitis amplius deſidera
bat:iñ qꝛ metuebat ne amittere egebat
ſapientia. Ergo ne hũc egẽtem dicere⸗
mus:ſi egeret argento ⁊ pecunia: cum
egeret ſapientia: non dicemus: Ubi
vũ oẽs mirãdo exclamaſſent:meipᷣo ẽt
nõ mediocruter alacri atq; leto: qo ab
a potiſſimũ dictũ eẽt:qð ꝓ magno de
philoſophoꝝ libꝛis:atq; vltimũ ꝓferre
parauerã. Uidetis ne ĩq; alind ec: mul

tas variaſq; doctrinas:aliud animum

attentiſſimũ ĩ deuʒ: Nã vnde iſta que
miramur:niſi ĩide pcedũt: Pic licẽtius
leiꝰ exclamãs ꝓꝛſus inqᷣt.miil vi nibil

Dĩnius dici potuit:nã ⁊ maioꝛ ⁊ miſera

bilioꝛ egeſtas nulla ẽ qᷓ; egere ſapiẽtia
2 qui ſapiẽtia nõ eget:nilla re oino ege
re põt.Eſt ergo ai egeſtas inq; nihil ali
uid qᷓ; ſtultitia. Pec ẽ enim cõtraria ſa⸗
piẽtie:⁊ ita cõtraria vt moꝛs vite:vt be
ata vita mife:bocẽ ſine aliquo medio.
HNã vt oĩs non btũs homo miſer ẽ:oiſi
qʒ hõ nõ moꝛtuus viuit:ſic oẽm ñ ſtul⸗
tum manifeſtum ẽ eẽ ſapiẽtẽ.Ex quo ⁊
illud iam licet dicere:nõ ex eo tm̃ ſergi⸗
um oꝛatam fuiſſe miſeruʒ: qui timebat
ne foꝛtune illa munera amitteret: ſed
qꝛ ſtultus erat:quo fit vt miſerioꝛ eẽt:ſñ
tam pendulis mutantibuſqʒ bie:q̃ bo/
na putabat:nihil omnino metuiſſet.
Eſt etiam enim non foꝛtitudinis excu⸗
bijs:ſed mentis ſopoꝛe ſecurioꝛ:⁊ altio
re ſtulticia ömerſus miſer. At ſi omnis

q caret ſapientia magnã patitur egeſta
tem: omniſq; compos ſapientie nibilo

indiget:ſeqiutur vt ſtultitia ſit egeſtas
vt autem omnis ſtultus miſer:ita om/
nis miſer ſtultus c. Ergo vt omnis ege⸗

ſtas miſeria: ita ommnis miſeria egeſtas

eſſe conuincitur. Quam concluſonem

trigetius cum ſe parmm intellexiſſie dice

ret. Quid inq; inter nos ratione ↄuenit.
Eũ egẽ inquit qͥ ⁊ ſapientiam nõ babe/

at. Quid eſt ergo inq; egere. Sapiam i/
quit non hr̃e. Quid eſt inq; ſlapictia nõ
hĩ̃e: Hic cũ taceret. Nonne hoc ẽ iquã

hfe ſtultitiam: Poc inqtit. Nibil en g

aliud inquã habere egeſtatem qᷓ; babeæ

re ſtultitiam. Ex quo iam neceſſe ẽ ege⸗

ſtatem alio verbo nominan qñ ulti⸗
cia nominatur. Qnàq; neſcio quomo⸗/

do dicamus. Habet egeſtatem ant ba/

bet ſtulticiam.tale eſt enim ac ſ loum
aliquem qui lumine careat dicamꝰ bz
bere tenebꝛas: quod nihil eſt alind iG5 ucg
umſt

lumen non habere. Non enim tenebꝛe
quaſi veniunt aut recedunt: ſed carere

lumine hocipſum eſt iam tenebꝛoſun
eſſe: vt carere veſte:hoc eſt eſſe nucdiin
Non enim veſte accedente veluti alii
res mobilis:nuditas fugii. Sic ergo di /
cimus aliquem habere egeſtatem: l
dicamus habere nuditatem. Egeſtas
enim verbum eſt non habenci: qu⸗/
obꝛem vt quod volo explicem ſfieant
poſſum ita dicitur: babet egeſtaten
quaſ dicatur habet non habere itaq;Bd m
ſinltitiam ipſam veram certam egeſta⸗

tem eſſe monſtratum eſt. vide iam que
ſtio nem:quam ſuſceperamꝰ vnũ ſolu⸗
ta ſit. Dubitabatur enum inter nos vtp

cum appellaremus miſeriam nihil ali⸗
ud qᷓ; egeſtatem nominaremus. Dedi⸗/

mus autem ratione: recte ſtulticiam vo
cari egeſtates. Sicut ergo ⁊ omnis ſtul
tus miſer omnis miſer ſtulius ẽ. Ia

neceſſe eſt non ſolum omnem qͥ egeat
miſerum:ſed etiam om nis qtu miler ſit
egeſtatez eſſe lateamur. At ſ ex eo er

2

*

Mle
fehmmn

an
luocke
ſumu
niente
Aludm
ſanns
lerentun
mnn
ſcen⸗
lcgeg
ſterin
gule
an⸗

ſereſeri
ulunt

Finigi
hr
ſonoß

dd

fonfn

ðð “

emnis ſtultus miſer ẽ:⁊ oĩs miſer ſtul⸗
tus eſt:conficitur ſtulticiam eſſe mile⸗
riam:cur non ex eo qð ⁊ quiſquis eget
miſer:⁊ quiſquis miler eſt egeat: nibil
aliud miſeriam qᷓ; egeſtatem eſſe con⸗
ficimus: Quod cum omnes ita eſſe fa⸗
terentur:illud iam inqua ſequitur vt vi
deamus quis non egeat. Js enim erit
ſapiens ⁊ beatus.Egeſtas autem ẽ ſtul
ticia egeſtatiſq; nomẽ. Hoc aũt verbuʒ
ſteriliiatem quãdam ⁊ inopiam ſolet ſi
giuficare. Attendite queſo altius q̃ʒta
cura pꝛiſcoꝝ hoĩum:ſiue oĩa ſiue quod
manifeſtũ ẽ qdã vba creata ſunt earuʒ
rerum maxime quarum erat noticia ꝑ
neceſſaria. Jam enim conceduis omnẽ
ſtultum egere ⁊ omnem qui egeat ſtul
tum eſſe.Credo vos etiã concedere ani
mum ſtultum eſſe vitioſum: omniaq;
animi vitia vno ſtultitie nomine inclu⸗
di. Pꝛimo autem die huius diſputatio
nis noſtre nequitiam dixeramus eſſe

ab eo dictam:ꝙ nequicq̃ʒ ſit cui cõtra⸗

riam frugalitatem:a fruge fuiſſe nomi⸗
natam.Ergo in his duobus contrarijs
Hoc eſt frugaliate: atq; nequitia: illa
duo videntur eminere: eſſe ⁊ non eſſe.
Egeſtati autem ð qua fit queſtio: quid

hutamus eſſe cõtrariu: Dic cũ aliqua/

tuũ cũctarẽt᷑. Si dic inquit Trigetius
diuitias:video his paupertatem eè cõ/

trarid. Eſft quidem inq́; vicinum. Nam

paupertas ⁊ egeſtas: vnum atq; idem
accipi ſolet.Cñ alið vbũ ĩueniẽdũ ẽ: ne
melioꝛi parni deſit vnum vocabulũ: vt

cũ illa pars paupꝑtatis ⁊ egeſtatis noĩie

abũdet:ex hac parte ſolũ opinat᷑ diuitia
rũ nomẽ. Nihil.n. abſurdiꝰ: q̃ʒ vt bic ſit
egeſtas vocabuii:vbi ẽ oria pars egeſta
ti. Plenitudo ĩquit licẽtiꝰ ſi dici põt vi
detur mihi recte opponi egeſtati. Oo/⸗
ſtea inquã de vbo qremꝰ.vFoꝛtaſſe di⸗/

ligẽtius.õ.n.obſcrutadũ è in inquiſi⸗
tiõe vitatis.Quãuis.n. Saluſtiꝰ lectiſſi
mus penſatoꝛ verboꝛum egeſtati oppo
ſuerit opulentiam:tñ accipio iſtaʒ ple.
nitudinẽ.nõ.n.nec h̊ gràmaticoꝝ foꝛ/⸗
midine liberabimur aut metnẽdũ ẽ ne
ab eis caſtigemur ꝙ incurioſe vtimur
vbis qui res ſuas nobis ad vtendũ de⸗
derunt: vbi cũ arriſiſſent. Ergo qꝛ men

tes veſtras ĩquã:cũ intenti eſtis in deũ

velut quedã oꝛacula:nõ ↄtẽnere ſtatui
dideamus quid ſibi velit boc nomẽ.nã
nullum accomodacius eẽ arbitroꝛ veri
tati. Plenitudo igit᷑ ⁊æ egeſtas cõtraria
ſũt:at etiã hic ſimilitxer:vt in nequitia et
frugalitate apparent:illa duo eẽ ⁊ nõ
eẽ.Et ſi egeſtas eſt ipſa ſtultitia:plenitu
do erit ſapientia. Merito etiam virtu⸗
tum omnium matrem multi frugalita⸗

tem eẽ oixerũt:quibus cõſentiens Cul

lius etiam in populari oꝛatione ait: vt
volet quiſq; accipiet.Ego tamen fruga
luatem:ideſt modeſtiam ⁊ temperanti
am:virtutem maximam iudico:pꝛoꝛſui
doctiſſme ac decentiſñũme. Conſidera
uit enim frugem:ideſt illud quod eè di
cimus cui eſt:non eẽ contrarium: ſed

pꝛopter vulgarem loquendi conſuetu
dinem: qua frugalitas: quaſi parſumo⸗

nia dici ſolet ouobus conſequentibus
quid ſenſerit illuſtranit ſubijciẽdo mo⸗
deſtiam ⁊ temperantiaʒ: ⁊ hec ouo ver
ba diligenti attendamus. Mogeſtia
vtique dicta eſt a modo: ⁊ a temperie
temperantia:vbi auteʒ modus eſt atq;
temperies:nec plus ẽ quicquã: nec mi
nus. pla eſt igitur plenitudo:quam
egeſtati contrariam poſueramus: mul
tum melius: quã ſi ibi abundantiam
poneremus. In abundantia enim in/
telligitur affluentia:et quaſi rei nuni/
um exuperantis effuſio: quod rnu
1 i

eyxenit vltra q; ſatis è etià ibi deſiderat
modus:⁊ reſq nimia ẽ modo eget:ergo
ne ab ipᷣa redũdantia egeſtas aliena eſt
Amodo aũt ⁊ plus ⁊ minꝰ aliena ſunt
Iplam ẽt opuletiã:ſi diſcutias iuenies
eã nihil aliud tenere q; modũ. Na non
niſi ab ope dicta ẽ opulẽtia: qũo auteʒ
opitulat᷑ qo nmmiũ ẽ cũ icõmodius ſit
ſepe qᷓ; parũ:Quicqͥd igit᷑ vel parũ vel
nimiũ ẽ:qꝛ modo eget:obnoxium ẽ ege
ſtati. Modus g̊ ammi ſapia:ẽ enĩ ſapi
entia ↄꝛia ſtultitie. Non negat᷑ ⁊ ſtulti
tia egeſtas:egeſtati aũt ↄꝛia plenitudo
Sapia igitur plenitudo. In plenitudie
aũt modus. Modus igit᷑ animi ĩ ſapia
S.Un illud pꝛeclarũ ẽ ⁊ nõ ĩmerito diſ
famat᷑ HG̊ pꝛimũ in vita eſſe vtile: vt ne
quid nimis.Dixeramꝰaũt ĩ exoꝛdio ho
dierne diſputatõiſ nr̃e: ſi inueniremꝰ
nihil aliud miſeriã:qᷓ; egeſtatẽ: eũ btũʒ
eſſe fateremur:qͥ nõ egeret.Eſt aũt iuẽ⸗
tum.Ergo btm eẽ nihil ẽ aliud: qᷓ; non
egere:B eſt eẽ ſapiẽtẽ.Si aũt queritis:
qd ſit ſapia iã ⁊ ipᷣa rõ quantũ ĩ pᷣſentia
potuit:⁊ voluit atqʒ eruit. Nihil ẽ eniʒ
aliud q; modus aĩ:hoc cẽ:a quo ſeſe ani
mus libꝛat:vt neq; excurrat in nimiuʒ
neq; infra:qᷓ; plenũ ẽ coartet᷑.Excurrit
at i luxurias:dnatiões:ſuꝑbias: cete⸗
raq; id genus:qᷣbus ĩmoderatoꝛũ mir̃o
rũq; aĩ ſibi leticias atq; potẽtias ↄpara
ri putãt. Coartat᷑ aũt ſoꝛdibꝰ:timonbꝰ
meroꝛe:cupiditate:atq; alijs qcũq; ſunt
quibne hoĩes miſeros:etiã miſeri conſi
tentur. Cũ vo ſapiam cõtemplatur inè
td:cũq; vt hꝰpueri verbo vtar:ad ipſam
ſe tenet:nec ſe ad ſmulacroꝝꝑ fallaciam
quoꝝ pondus ãplexus a deo ſuo cade⸗
re atq; demergi ſolet vlla: cõmotus in
anitate ↄuertit:nihil imoderatõis: ⁊ iõ
nibil egeſtatis pertimeſcit. PH ergo mo

40 ſuum.i.ſapiam:qᷣſqᷣs btũs eſt.Que ẽ

aũt dicẽda ſapĩa niſi dei que ſapiẽtia è.
Accepimus aũt etiam auctoꝛitate diui
na:dei filiũ nihil eſſe aliud:qᷓ; ei ſapiaʒ
⁊ eſt dei filius pfecto deus.eũ hʒ igit᷑
qſqͥs btũs ẽ:qð oĩbus nobis iaʒ an pla⸗
cuit:cũ hoc conuiuiũ ingreſſi ſumus.ſʒ
quid putatis eẽ ſapiam mii veritatem?
Etiam eni hoc dcm̃ eſt. Ego ſum vitas.
Ueritas aũt vt ſu:fit ꝑ aliquẽ ſummuʒ
modũ:a quo ꝓcedit:⁊ in quẽ ſe ꝑfecta
ↄuertit. Ipſi añt ſummo mõ nullus ali
us modus ĩponit᷑.Si eni ſummus mo
dus ꝑ ſũmũ modũ modus e: ꝑ ſeipſum
modus cẽ.Sed etiam ſũmuſ modns ne
ceſſe ẽ vt verꝰmodus ſit. Ut igitur veri
tas mõ gignit᷑ita modus vitate cogno
ſci᷑. Neq; igit᷑ veritas ſine modo neq;
modus ſine vitate vnq; fuit Quis ẽ dei
filiꝰ: dictũ ẽ veritas.Quns eſt quinõ bʒ

patrẽ: Quis aliꝰ qᷓ; ſmꝰ modus:Quiſ

ds ig tur ad ſũmũ modũ ꝑ veritateʒ ve⸗
nerit:btũs eſt. Poc animis deũ habere
ideſt deo ꝑfrui. Cetera eniʒ qᷓʒuis a deo
babeãtur non bñt den.Admonuio au
teʒ quedã que vobiſcũ agit:vt deum re

coꝛdemur:vt eũ queramus:vt eũ pnlſo

oĩ ſaſtidio ftiamus de ipſo ad nos fon

te veritatis emanat hoc interioꝛibus lu

minibnoſtris iubar ſol ille ſecretus i⸗
fundit:huins ẽ veꝝ oẽ qð loquimur:ẽt
qñ adhuc vel minus ſanis:vel repetea
pertis oculis audacter cõuerti ⁊ fotuʒ
ĩtueri trepidamꝰ:nibilq; aliud ẽt B ap⸗
paret eſie q̊; deũ:nulla de gnatione im

pediẽte ꝑfectũ. Nã ibi totũ atq; ꝑfectuʒ

eſt: ſimul eſt oĩpotentiſſimus ðs. Sed
tamẽ q̃zdin querimus:nõdum ipſo fõ⸗
te:atq; vt illo verbo vtar: plenitudine
ſaturati:nõdum ad nm modqduʒ nos ꝑ⸗
neniſſe fateamur. Et ideo qzmis deo ad
iuuãte:nõqũ iñ ſapientes ac bii ſumus
Illa e igit plena ſatietas aios:boe ẽ be

tyi ata vita pie pfecteq; cognoſcere a quo
nndi iducaris in veritaté: q̃ veritate pfruariſ
delſgig p quà ↄnecteris ſũmo modo.Que tria
Nine vnum deũ iteligẽtibus vnãq; ſubſtan⸗
gian tiam excluſis vanitatibꝰvarie ſuꝑſtitio
ſun nis oñdut. Pic mater recognitis vbis:
mnnen que ſue memoꝛie penitus iberebãt ⁊ q̃
mnfin ſi euigilãs ĩ fideʒ ſu:vbũ illud ſacerdo
lunnn tis nr̃i. Vone pꝛecantes trinitas: leta ef
gin fudit:atq; ſubiecit. Pec ẽ nullo ãbigen
Uulltei te btã vita q vita ꝑfcà ẽ ad quà noſ feſti
NndsO nãter poſſe ꝑduci:ſolida fide:alacri ſpe
in· fagrati charitate pꝛeſumẽdũ eſt. Ergo
hochſe inquã:qin modus ipſe nos admonet:⁊
lur ↄuiuiũ aliquo iteruallo dieꝝ diſtingue
nece re:quãtas ꝓ viribus poſſum: gr̃as ago
ooo teg ſũmo ⁊ vero deo patri dſo: liberatoꝛi
uoed aĩarũ.Deide vobis qͥ concoꝛdit iuitati.
ginon Multis etiã mecũ cumulaſtis muneri
o bꝰ. Naã tm̃ ĩ nr̃jm ſermonèẽz cõtuliſtis:vt
— me negare,nõ poſſim:ab iuitatis meis
ien eſſe ſatiatũ. Pic oĩbꝰgaudentibnſ ⁊ lau
140 datibꝰ oeũ:q̃ʒ vellẽ:ĩquit trigetius:hoc

ſpitn
11
äben
ſorenn

.
. –——

De aſſumptiõe uirginis marie

quã ille vbiq; ſeruãdus ẽ:vbiq; amadꝰ
ſi vobis ad deũ coꝛdi eſt reditus noſter
Pis dictis facto diſputatõis fine diſceſ
ſmus. Deo gfas. Amen.
Explicit liber de beata vita.
Diui Aurelij auguſtini hipponen
ſis epᷣi de aſſumptõe biẽ virgis Marie
i coꝛpoꝛe ⁊ aia. Liber icipit. Solutio ⁊
nſio oium pꝛeclariſſima.
W D introgata ð vᷣginis ma
tris oni reſolutõe tꝑali ⁊
aſſumptõe ꝑeni:qᷣd itelli
gã rnſurꝰ:te dus ops pai
voto ſupplici exoꝛo: vt qͥ
nädas nubibꝰz pluũt ibꝛes: qͥ tangis
q̃d ꝓferã pꝛebeas:ad qͥd pᷣmonẽ dirigaz

apias. Uenerabile ẽ. n. mihi dñe ⁊ pcoꝛ
dijs meis reuerediſſmnũ. de matre fili

mõ nos quotidie paſceres. Modus in

tni loqui:⁊ de ſciſſimo coꝛpoꝛe eius lin
guã ᷣmonibus occupare.Qne ſola me
ruit deuʒ haĩem pitura ſuſcipere: facta
thꝛonus dei:⁊ aula regis eterni:ſᷣm qð

nos docuiſti ꝑ ſcõs patriarchas 2 pꝛo⸗

phetas:⁊ aplos:figuris ⁊ ſermonibꝰ qe
bus credidimus ⁊ certi ſumus: qꝛ nũq
fefelliſti:qͥ nec fallere nec falli nouiſti:·
oñdens filiũ tuũ coeternũ nbi ⁊ cõſub
ſtantialẽ ĩcarnãdum ⁊ ĩcarnatũ ꝑ virgi
nis vterũ de quo carnẽ aſſumpſit qͥ coꝛ
poꝛalia cũcta tecũ creauit auctoꝛ vł ad
miniſtratrix: ⁊ ðs ab hoĩe fcũs hõ ab ea
natura ſimens nõ oꝛigin ſcificate ſpũ
ſcõ tuo ĩ ea vterũ humanũ ⁊ purificate
atq; mũdante ad ↄceptionẽ filij tui: cu
ius dignitatis ⁊ gre effectũ nec coꝛ con
cipere nec lingua valet expᷣmere. Non
eni talis ↄceptꝰtaliſq; partus:niſi deũ
decuerat:qͥ venerat redimere quos vo⸗
luit creare:creare ꝓfecto ptãte:redime⸗
re humilitate:humilitatis nam ſumenſ
ſcãm de ſcificato coꝛpoꝛe: ⁊ ĩmaculatd
de imaculato. Ine ffabilẽ enĩ ſcĩſicatio
nis gram quà cõcipiendus pᷣbuit:cõce⸗
ptus ⁊ natꝰnõ abſtulit. Que q̃tũ in coꝛ
poꝛe valuerit vᷣgis illi ſoli notiſſmuʒ ẽ:
q de eiꝰnatura nãʒ ſuſcepit quã ↄdidit.
Per quẽ te q̃ſo dne qꝛ ꝑilluʒ cũcta tri⸗
buis:quos vt tribuas eligis ĩio ffenſe de
tdãta ſcitate loqui tribuas:⁊ ſi nõ totuz
vt eſt:qð ipoſſibile lingue hnumane eſt
tn ipʒ ex ꝑie qð ẽ dicat᷑ vt eſt. Sonet er
go pᷣcioſuʒ natura pcioſitate:ſciſſmum
certa ſcĩtate:inextimabilifſimũ fideliſſi⸗
ma venitate.Que qꝛ humanã rõneʒ ex⸗
cedunt ſpũs tuus aſſit:q ſuo ſacro ſpira
mine inducat ĩ oẽm dicẽdoꝝ veritatem
Et qꝛ ð coꝛpoꝛe ⁊ aĩa loq̃ndũ eſt: quod
ipe pᷣter nalẽ vſuʒ ſcificauit ⁊ gram 2tin
lit nõ aliena dic re patiaf᷑: ſed ppꝛia ad
laudẽ ⁊ gliaʒ tuà s ope pr: ⁊ ad bono

rè filij tui ꝑ vᷣginẽ nati:⁊ eiuſdẽ ſpũs ſci
dei ⁊ oni nri cũ quo eſt tibi regnũ ⁊ im
periu i ſecula ſeculaꝝ. Amẽ.
AEaplicit pemium. Incipit liber.
Aia ꝓfüdiſſime ⁊ ſua digni
tate altiſſime ſum rnſurus
gqoni lectoꝛe meuʒ obſecro:
VVip me depꝛecet: ſi qua a
me pleni dicta cogueru oonis dei gra
tus exiſtat:n aũt minꝰnr̃e cõpatiat᷑ hu⸗
miilitaci. Q licet minꝰvaleamus vicere
vera tũ ꝓculdubio volumus. De ſcĩſſi⸗
mo igit᷑ coꝛꝑe ꝑpetue vgis. Marie eiuſ
q; ſacre aie aſſumpnõe:q;tũ ons vocu

erit loqͥᷣ bie rert pᷣmũ dicim : qin
ioiuinis ſcripturis poſtqᷓʒ ons in cruce
matrẽ diſcipulo cõmẽdauit:vt caſtitas
caſtis tueret᷑ obſeqᷣis: nibil reꝑit᷑ de ea
pterqᷓ; qð lucas ↄmemoꝛat ĩ actib apo
ſtoloꝝ:cõ memoꝛat eiſdẽ aplis noiĩatiʒ
dicẽs. Hi oes erãt ꝑſeuerãtes vnammi

ter ĩ oꝛone cũ munerioꝰ ⁊ Maria infe

leſu ⁊ frivus eiꝰ:h̊ oicimus: q tanto E
magna exiſtüt cautiuſiractàda ſunt:q;

to ſpãlius auctoꝛitatu; tel timonijs no

ppi ad liqaum roboꝛariSed qꝛ qdam
icriptura ſcã veris indagationũ ſtudijs
q̃rendãa reliqᷣt: nõ ſũt ſuꝑflua eximàda
vũ va indagatione fuerit patefacta. eſt
eni veritatis auctoꝛitas: ⁊ dũ viligeter
diſcutit de ſe gignere qo ipa ẽ cogſcit᷑.
Sepe eni diſcuſſa verã ↄueniẽtiam pa
rit quã manifeſtis ſmonibꝰ abſcondit.
Et ſepe aꝑtis ſermonibus ĩſinuat i qui
benibil pter id qð onat querendũ inui

tat. Ut eſt illud qð abꝛaã genuit iſaac:

iſaac genuit iacob:iacob genuit iudam
⁊ frẽs eius ⁊ cetera alia ĩ quibꝰ ſola te
nẽda ẽ la. Quedãà aũt ſic cõmẽdat: vt
parriter lr̃am ⁊ myſticũ itellectũ iſinuet
vt ĩ trãſitu maris rubꝛi:mãna celeſti:et
tabernaculo dei:atq; archa teſtameti:

nin futurop figura: baptiſmmi. vz rpi ?

eccłie oñſa ẽ pꝛerogatiua.Quedã tatuʒ

mypſtice vt cu deuũ oicit ĩſufflaſſe ĩ faciẽ

Ade ſpiraculũ vite:qͥ tñ os ad ĩſpiradũ
nõ bʒ:nec manus ad operãduʒ:lʒ dicat
ꝓpha. Man? tue fecerũt me ⁊ plaſina
uerüt me. Süut etiã quedã que q;uis cõ
memoꝛari omiſſa ſint:vera tñ rõne cre
duntur:atq; ipſa ↄueniẽtia rei:quẽad⸗
modẽ dux ⁊ puia credit᷑.Nihil eniʒ de
melchiſedech ſacerdotis dei excelñ iu⸗
ſticia loquit᷑ cũ ea pꝛeceſſiſſe tante lau
dis cognoſcat᷑. Nihil oe helye ⁊ enoch
poſtq; rapti ſnnt vite felicitate commẽ
dat cũctis liqͥdo ſciẽtibꝰeos btẽ viuere:
quos oñs hic ⁊ ĩ futuro ſeruãdos volu
it rapere. Quid gᷓ de marie moꝛte: qd ᷣ
eias aſſũptiõe dicẽdũ c.vñ oiuina ſcrip
tura nihil ↄmemoꝛat niſi querendũ rõ
ne qð ↄueniat veritati: Yiatq; ipſa veri

tas auctoꝛitas ſine q̃ necẽ nec valet au

ctoꝛtas. Memoꝛes. n. ↄditiõis buane
moꝛtẽ illa ſubiſſe tꝑalẽ oicere non me⸗
tuimꝰ:qua idẽ certe eiꝰ fili qui õs ⁊ bõö
E lege ſoꝛtis humane ſuſtinuit:⁊ boc qꝛ
hõ de eiꝰ luſcept ẽ ⁊ ꝓfuſus vtero. Sʒ
ſi dicim ea moꝛtis teneri viculis:⁊ rſo⸗
lutã ĩ cõem putredinẽ vermẽ cinerẽ:la
boꝛãdũ ẽ videre ſi boc ↄueniat tate ſci
tati tãte pꝛerogatiue. Aule dei. Scimuſ
eĩʒ dcm pᷣmo parẽti:qꝛ puluiſ es ⁊ ĩpul

nerẽ ibis. Qð ſi de moꝛte or̃ generalis
ditionẽ xpi caro euaſit de carne. Ma

rie ſũpta qͥ coꝛuptõcʒ nõ vidit.De quo
aũt ſcõ ociñ ſit angelus: ꝓdidit qui acd
mariã ait. Et quod naſcetur ex te ſcum
vocabit᷑ filius dei:vere ſcũm ⁊ ſcum lcõ
rũ.vñ ⁊ illa ſcã ſcõꝝ dicunt᷑ qui illa ſer
uabãt qᷣbus ille figurabat᷑: qͥ veraciter
ſcũs ſcõꝝ dr. Hic eſt eni de quo ideʒ ga
bꝛiel angelus oanieli loquit᷑ inter cet/

dtiinigni
uuQrditin
ilnfuſe ifai
ſosad ihri
Periclß goe
rutme ꝛpiin
di gue htii
era tiröneat
nitanti enn
di lenzs
is deeralſin
Ceſſcſetanen
deheketapd
felanne onn
nborosbefun
Noſenich
munenoredt
R
nignu
I
ndn
liocartn
fl ics
tnut
Nwis D
iſilaf
mti
oenuuit
Uleni
pinti

eci an
imtil

an
göͦan

Acrlel,
mt Gli⸗
4 ul

ra: q̃futura oftendit dicẽs: ꝛ ipleat᷑ vi⸗/
ho ⁊ pphetia:⁊ vnguat᷑ ſcũs ſcõꝛũ. PHic

eni ſcũs coꝛꝛuptionẽ non vidit:⁊ tertia
Die cũ triũpho:de inſeris rediens reſur/
rexit. Caro ei que de Maria ſumpta ẽ
⁊ ſi moꝛtua ẽ ex ĩfirmitate reuixit ex ðᷣi

xirtute. Sed h̊ ille:qui qñ voluit moꝛi:

qn voluit reſurgere potuit.excipit᷑ g ab
illa gnali ſnĩa de virgie ſumpta natura
Quod ſi nõ mane cogruit:cõgruit tñ fi
lio quẽ gennu. Poſt hec q ade ocà ſũt
de quib excipit᷑ marie filius ↄtẽnenda
ſunt q̃ etiã eue ocã ſunt:ñ cũctis femis
ſunt generalia:⁊ ſi ĩ aliquo excipiat ma
ria. Scriptũ qppe ẽ:mlieri quoq; dixit
deꝰ. Multiplicabo eruũnas tuas:⁊ oce

ptꝰtuos ĩ doloꝛe paries filios:⁊ ſub vie

ri poteſtate eris:⁊ ipſe dnabit᷑ iui.Erũ⸗
nam maria ſuſtintit:cuius aiam gladi
us paſſionis xpᷣi pertrant. Sed cõceptꝰ
non multiplicauit:nec ſub viri.i.mariti

bus de ſpiritu ſancto 1pᷣm ſuſcepit:⁊ vir
ginitatis itegritate permanẽte virgo x⸗
manſit.Quem qꝛ ſine peccati collunio

ne ⁊ ſine virilis aaumixtiomis detrimen

to ſuſcepu:ſme doloꝛe gennit:⁊ ſine in⸗
tegruatis violatione pudoꝛe virginua⸗
tis integra permanſit. Maiia ergo ⁊ ſi

municat pariendo cum doloꝛe Poc
enim potuit efficere de matre: qnia ſic

de elegit naſci de homine. Pꝛomeruit

eni hoc ſingularis ſanctitas ⁊ ſingula⸗
tris gratia: qua ſuſceptione dei ſingula⸗
riter exiſtimâda ẽ digna. Non immeri

to ergo excipitur a qiubuidam genera
libus natura ex intimatione qua tanta

fuat gratia: æ attollit dignitatis pꝛero⸗

gatiua.Quãatũ enʒ xpᷣi poteſas poſſit
mudi ondit vniuerſitas:qᷓ;tuʒ vero gra
tia:marie mõſtrat itegruas.Que ſicut

AX: 10 X„71 1 ,20 R.. 4 ſ. Alage.

5

— . ₰ õ „ —

ᷓ ioſeph iude cete
commumcat erumms eue: non comy qui dicebant

— — — — —
z0ee & M 45 1.. —ernR 1er. 12. y

¶De aſſumptione uirginis marie

diuerſa eſt a natura: ita diuerſa eſt ab
vſu.Quid ergo ſi in tata diuerſitate di⸗
cimus humane ſoꝛtis moꝛtem ſubiiſſe:
nec tamẽ eius vinculis denneri ꝑ quaʒ
deus voluit naſci:⁊ carmis ſubſtantiaʒ
communicare. Nunqͥd impium erit⸗

ait.Data ẽ mihi oĩs poteſtas in celo ⁊ ĩ

terra.Si g voluu integrã matre ĩ virgi⸗
nitatis ſernare pudoꝛe:cur non velit in

coꝛuptã a putredinis ſeruare fetoꝛe?

Dicat ergo qui cognouit ſenſuʒ domini

⁊ qui cõſiliarius eius fuit. Nũquid nõ

Scimus eni ieſuʒ oia poſſe:qͥ de ſeipſo

ꝑtinet ad benignitatẽ oni matris ſerus

re honoꝛẽ:qͥᷣ legẽ ſoluere nõ venerat:ſʒ

ad iplere. Lex eni ſicui honoꝛẽ matris
pꝛecipit:ita inbonoꝛationẽ danat/Qui

eni in vna pꝛe ceteris illã gra ſui conce⸗/
ptus honoꝛaint. Peride eſt credere ſin
gulari ſaluatione ea in moꝛte ⁊ ſpeciali
gratia honoꝛaſſe. Potuit enĩ eam a pu

tredine ⁊ puluere alienaʒ facere: qui ex

ea naſcẽs potuit dirginẽ reliquere/Pu

tredo naq; ⁊ vmis humane ẽ oppꝛobꝛi

um ↄduionie:a quo oppꝛobno cum ie
ſus ſit alienꝰ:natura marie excipit᷑:quã

—

ieſus de ea iuſcepiſſe ꝓbatur Laro eni

ielu caro eſt marie.Ei multo ſpecialius

rater emnim ⁊ caro no

ſira eſi. Caro enim chꝛiſti qʒuis gloꝛnia
reſurrectionis fuerit magmificata: ⁊ po

tenti ſuper omnes celoſ aſcenſone glo

rificata: eadem carnis manſit 2⁊ manet

natura:que ſuſcepta eſt de maria. Ipſe
enm qui conceptus ⁊ genituſ aiq; moꝛ
tuus ⁊ ſuſcitatus eſt per gloꝛiam pan

ſicut ipſe teſtatur poſt reſurrectionem

quando apoſtolis dicit ꝓ Clidete ma⸗

nus meas Q pedes meos: quia ego ipſe
um/⸗
niſ quia alter non ſum qᷓ tunc eraʒ qn

Quid enim eſt: ipſe ego ſum:

6

paſſus ſũ: Poe ſiquidẽ cognoſcere po/
teſtis qͥ ĩ manibꝰ⁊ pedibꝰmeis clauoꝝ

vulinera clare videtis. Ip eg idẽq; ce/

los aſcẽdit:⁊ carnẽ quã ð mr̃e ſuſcepit
ſuꝑ aſtra trãſuexit honoꝛãs oẽʒ buůanã
nam:ſʒ młto mag maternã. Si igr nã
mris ẽ filiꝰ:cõuemẽs ẽ vt ſit filij mater
n q;tü ꝑtinet ad equã adminiſtrationeʒ
ſʒ ;tũ ꝑtinet ad eàdẽ recipꝛocã ſubſtã
tiã vt hõ de hoĩe caro de caro:mr a fi⸗
lio:filiꝰ a mr̃e nõ ad vnitatẽ ꝑſone: ſed
ad vnitatẽ coꝛpoꝛalis nẽ.Si.n.vnitateʒ

põt facere gra ſine ꝓpᷣetate ſpal nẽ ;/
to magis vbi gre vnitas ⁊ coꝛpoꝛis eſt

ſpãl natiuitas: Unitas nãq; ẽ gre vt di
ſcipuloꝝ iĩ xpo:de qͥbꝰ diẽ.Pr ſcẽ ſerua
eos ĩ noie tuo.Quos dediſti mihi volo
vt ſint vnũ:ncut ⁊ nos.Eadẽ rõe de oĩ⸗
bus iuſtis:nõ ꝓ bis aũt rogo im: ſʒ ⁊ ꝓ
bis qͥ credituri ſt ꝑ vbũ eoꝝ ĩ me:vt oẽs
vnũ ſini:ſicut ⁊ tu pr ĩ me:⁊ ego ĩ te:bꝰ
E vt ipi ſint ꝑ gram qð nos ſumꝰ ꝑ oiui
nitatẽ. Pec qppe gre vnitas qͥ cũctis in
xpᷣm credẽtibſeruãt᷑.ſi Marie ẽt minꝰ
ſapiẽtiũ extimatiõe nõ tollit᷑ q;to ma⸗
gis cũ gr̃e vnitate ipᷣa ſpãlitas nẽ vnũ

filio honoꝛat᷑ poſſidẽs ĩ xpᷣo coꝛp ſuũ
qð genuit ⁊ quare non ſum per quod
genuit: Si. n.nõ obuiat nec dum ꝑſpe
cta auctoꝛitas vere credo:⁊ ꝑ qð genu
it: qm tãta ſcificatio dignioꝛ celo eſt q;
terra:qm thꝛonũ dei:thalamũ dñi:atqʒ
tabernaclłuʒ xpᷣi dignũ ẽ ibi eẽ vbi ẽ xpi
Tã pcioſũ.n. theſauꝝ digni ẽ celũ ̃ua
re qᷓ; fra. Latã ĩtegruatẽ merito ĩcoꝛu
ptibilitas nõ putredinis vlla reſolutio
ſeqt Iſtud g ſacratiſſimũ coꝛpus ð q
xpᷣs carnẽ aſſũpſit:cũ diuinà naturã bu
mane vniait: nõ amittẽs qð erat: ſj aſſu
mẽs qð nõ erat vt vbũ caro: hẽ o eus
bõ fieret eſcã vmib traditũ cõi ſoꝛde
putredinis ⁊ futuri de vmibꝰ pulueris
qꝛ ſẽtire non valeo dicere ꝑtimeſco. De
quo ſi nihil altiꝰ ſentirẽ:qᷓ; de ꝓpo:ni/
hil dicerẽ niñ quẽadmodũ de ꝓpo qõ
abſq; ambiguitate ſoluẽdũ ẽ in moꝛte:
poſt moꝛtem ẽ futurum putredo: poſt
putredinem vermis:poſt vermem vt di
gnum eſt: abiectiſſimus puluis. Qð de
Maria credendum non videtur: nee
extimabile:qꝛ extimationem pꝛocul ꝓ⸗
pellit incõparabile munus gre. Qð me

—

.N
—

efficit mrem ⁊ filiũ:⁊ filiũ ⁊ mrem,. i⸗ dicere maltaruʒ ↄſideratio reꝝ iĩuitat:

dẽdã ẽ ẽt qd de his quos ſecũ ꝑ gram
vnũ eẽ voluit:cõſequẽter adiungit. Ait
eni. Pr quos ðdiſti mibi volo vt vbi ſũ
ego ⁊ illi int mecũ: vt videãt claritateʒ
quã vediſti. O magnã ⁊ iextim abilem
bonitatẽ dei:qͥ hr̃e ſecũ ſuos ĩ głia vult
vt ſua claritate fruãt᷑:qᷣ hᷣ ſua fide iuncti
vnũ cũ eo eẽ oigni iudicãt᷑. Si igr eos

ſecũ bre vult:⁊ h̊ põt q oĩa põt qd exti

mãdũ ẽ de mre:vbi digna ſit hri niſi in
pntia filij: Quãtũ igr cõtueoꝛ: qtũ ĩtel⸗
io:qᷓ; um credo. Marie aia claritate
ruit᷑ xpi ⁊ glłioſis ↄ pectibꝰ eiꝰ ſp vidẽ
ſitiẽs:⁊ ſꝑ ↄſpic ẽs vũ ĩiexumabilit᷑ pa/
ſcit excellecioꝛi qdã:ſpaliq; pꝛogatiua a

qnaꝝ ⁊ vna qᷣdẽ ẽ quſ uis aliqn mini⸗
ſtris ipa veritas ait. Quimibi miniſtrat
me ſequatur:⁊ vbi ego ſum ibi ⁊ mini⸗
ſter meus erit. Si entz hec en generalr
ſnñia oĩum ꝑ fidẽ ⁊ piã oꝑationem m/⸗
niſtrantiũ q;to magis ⁊ q; ſpaliꝰ marie
Mariã nãq; oꝑis exbibiuõe ⁊ fidei ri/
gidiſſima veritate mimſtram xpᷣi fuuſſe:
oĩs qͥ ſane ſapit ĩtelligit. Abſq; vubio oĩ
opꝑe miniſtratrix extitu:que huc ĩ vtero
geſſu: partu ſẽſum aluit ⁊ fouit: atq; vt
endãgeliũ ait:in pꝛeſepe reclinaui:⁊ a fa
cie herodis in egyptum fugiens abſcõ⸗
dit:⁊ omnem infantiam eius pꝛo mmris
affeciu ua pꝛoſecuta e:vt vſq; ad eru⸗

1. e * . 21 „4
. eret 476*
1*

inht
fhi

ihöfl
ſaugeu
ſeuereti⸗
Pug
atbrsſ
hore
ſigkeſe
loebe
Nrliſe
Pinent
lpſen
Foppe

Phonene

ſie

Pina⸗
ilchi⸗
im
mmüͤli
ſſare
lelge
Gomn
ſchon
wofin
lic
hoon
hllip

hce

NS
finere
fübyr
lßrn
ffnnn
gtac
heue
donnns
taſe
lweſee
Me

epi
nan
Ang
1lcdeen
naockh
niditig
leiſheßj
bicdiin

natdian

W
iagnif
mninunih
Gori
webelc

i e

inelues
zuun
nnen
no⸗
inne
huntut
enndh
us
ann
nm),
B0
wwſgin
PiGN

Me aſſumpriõe

cè in qᷓ filiũ iã vixꝑ ꝑfectũ vidit pèdẽ ab

eiꝰ idubitãter miſterio nõ receſſeri cõ

ſecuta eũ nõ ſolũ greſſibꝰpedũ tanqᷓ; ꝓ
reuerẽtia deũ vexẽt imitatõis affectu.
Maria gꝗ miſtratrix xpᷣi ſpaliũ oꝑũ qli
tatibus ſic deuo:iſſima extitit:ita abſq;
dubio religiõii fide:⁊ ve credulitatcha
ritate ſecutrix fiit. Nõ.n. potnit dĩnita
tis eiꝰeẽ niſi cre dula qͥ ſe nouerat bũc ñ
virili ſeĩe fᷣm oꝛdinẽ nẽ:ſj diuino ſpira
mine nũcidte archãgelo ↄ epiſſe:vicẽs
iſuꝑ famulatiũ ageloꝝ ei adeẽ freqntiã
vt ↄcepto nato:qñ vʒ fcã ẽ cũ agelo mł
titudo celeſtis exercii clamãtiũ ⁊ dicẽ⸗
tiũ. Slia ĩ altiſſimis deo:⁊ ĩ fra pax hoĩ
b' bone volũtatl:⁊ ĩ egyptu ſuguuro:
atq; iñ iteꝑ redituro:qͥbꝰlido cogſcere
potuit: qꝛ talia obſeqᷣa ñ niñ deu dcue⸗
rãt. VUñn ⁊ ſtelle demr̃atio ⁊ magoꝛũ de
lõgiſſimis ꝑtibꝰ ĩiſpata adductio: q̃ ma
ximũ illi extitit ĩdiciũvitat.Silr ẽ ſime
onis atq; ane ꝓpphali dignitate iſolituſ
cetis ⁊ huic ſpal occurſus. Que oĩa ꝓfe
cto maria ↄfuãs his cũcij aln ad fideʒ
roboꝛata pio coꝛde ↄferebat intm̃ vt oĩ
no ñ mutabũda:ſʒ certa de filij ptãte:
tãq; de ði va vtute defi iẽte in nuptijs
vino dixerit. Oꝛ vinũ ñ hñt:ſciẽs plane
B illũ potuiſſe:ꝙ eũ mox cõtigit ditmio
miraculo cõpleuiſſe.Ecce igit᷑ maria fi
de ⁊ oꝑe xpᷣi miſtratrix:⁊ deuota vſʒ ad
eiꝰ moꝛtẽ ſecutrir:n plo greſſu qᷓ; imita
tiõis vt credẽdũ ẽ:affcũ:ſi ibi nõ fuerit:
vbixpᷣs miſtros ſuos vlt ee:vbi g erit. ?
ſi g erit:nũqd eli gra: ⁊ ſi eqli gra: vbi
eq̃ dei cẽſura qͥ vnicuiqʒ reddit fm ſua
merita. Si merito marie viuẽtiſpᷣ oĩbꝰ
donata ẽ gr̃a moꝛtne erit minuẽda:ab⸗
ſit.u ſi oĩuʒ ſcõꝝ moꝛs ẽ pcioſa:marie
ſane pcioſiſſima: q; fãta ↄmitata ẽ gr̃a:
vimr dei dicat᷑ ⁊ ſit Cöſiderat igf bis
vVmuerſis va rõe ↄfitẽdũ cẽieo mariam

d „ 2
ee 7. —

uirginis marie.

ĩ xpᷣo ⁊ apð xpʒ eẽ: qꝛ ĩ ipſo viuimꝰ mo
nemur ⁊ ſumꝰapõ xpʒʒ glioſe ad einua
tis gaudia aſſupt:bẽigni atẽ xpᷣi bono
ratiꝰ ſuſce piã cetis:nec vſq; ad cõeʒz vti
litatẽ eẽ adductà pꝰmoꝛtẽ putredis. vʒ
⁊ vmis ⁊ luer:q ſuũ ⁊ oĩuʒ genuit ſal
uatoꝛc.In c ſi ptãte è ſcõꝝ de capite ca
pillũ ñ ꝑire:ẽ illa ĩ aĩa ⁊ i coꝛpe itegraʒ

poſſe fnare:de c ptãte ſi nullne dubitzʒ

ecclaſ icoꝑ On poſſit mr̃eʒ ſiñ coꝛꝛupti
one ĩ ppe uuũ fuare:cur dubitãdũ ẽ: vo
luiſſe qð attinet ad tãt bẽignitar gr̃aʒ

ielegit dĩna volũtas ſola gr̃a int cres, IS n Ir.-
pittes ve hemẽtiũ igniũ flãmas nõ ſofs

lũ pueroꝝ coꝛpoꝛa fuare illeſa:veruʒ ⁊
ipſa veſtimẽta fnare iuſta cur abn nat
i mr̃e ꝓpᷣa qð elegit ĩ veſte aliena Jond
fuare in vẽtic ceti pꝛet᷑ nalẽ vſuʒ voluit

—

ĩcoꝛꝛupiũ ſola mificoꝛdia: icoꝛuptũ p̃ᷣ
1 . K. K..

ter nãm nõ fuauit ga Seruat c daie
ĩ iteꝑatiſſima fame leoni: nõ fuãda eſt
maria tatis merin dignitatũ: Pec ↄcta
q̃ diximꝰ:qꝛ nãm nõ pᷣuãtiũ cogſcimꝰ:
ĩ marie itegritate pls potuiſſe gram:q̃ʒ
nam nõ dubuam. Dinitat. n. ſt opa q̃ᷓ
dicimꝰ:⁊ iõ poſſibilia qꝛ ab oĩpotentia
xpᷣs g dei vtꝰ:⁊ dei ſopia:cui oĩa pr̃is
oia ſt q ſt ⁊ velle:velle at oĩa q ſt digna⸗
7 iuſta:ac ꝑp B vident᷑ digna ⁊ iuſta:
ac ꝑꝑ h̊ vident᷑ dignaiſletare mariã
leticia ienarrabiliĩ aĩa 2 coꝛpe:ĩ ppo fi⸗
lio:cũ ꝓpo filio:p ꝓpꝛiũ fliu.ec vllaz
ſeqͥ debẽ coꝛuptõis erũnam qua nulla
ſecuta ẽ tatũ filiũ pariẽdo itegritatlcoꝛ
ruptioꝛvt ſꝑ inconꝛupta qua tata pfu⸗⸗
dit gra: ſit ĩtegralii viuẽs: qᷓ oĩuʒ itegrã
pfcã:q; genuit vitã:ſit cũ illo quẽ ĩ ſuo
geſſit vtero:ſit apð illu illa q̃ genuit fo⸗
uit 2 alint illu: letare cetera maria di
genitrix cei nutrix dei miſ ratrix 2, dei
ſecutrix:de q̃ vt iã dixi:qꝛ alit ſentire ñ
audeo:alii ſentire ⁊ dicere nõ pᷣlumo.

15. f.

¶ο e diuinatiene
Suſcipiat igr hũc ſenſũ charitaſ vr̃a:ſʒ te ⁊ pꝛedcẽ potueritſtent alia mlta dfri
enĩ ꝙ ſpũsx pi ĩ pirauit onia ſũt ex ꝑte tũ eis noſce ⁊ Prndcarepaomiint ltͤtne
ãtalr hoꝛtata ſüt me icere. Sids at re cu mihi referret᷑ nõ g ſunt male diuina hſnſn
fragare his elegit: cũ dicere nõ velit Hᷓ tones hinec deo diſplicẽt aliodn ops Pphen.
nõ poſſe xpᷣm pferat: qꝛ nõ ↄueniat vel ⁊ in tus iſta ſ eri nõ pmitteret ſi mala 2 ihaten
le acꝑ h̊ nõ eè Et ſi ie vacit᷑ ↄſliũ di de iniuſta eẽnt/Rñdi ñ iõ hec videꝛi iuſta⸗ ſgache
piſnoſce manifeſtauerit ĩcipiã ei crede ebere ꝙꝙ ea fieri ꝑmittit oĩpotẽtiſſmꝰ beſad
re: de qᷣbꝰ aliter nõ pᷣſũpñ ſentire. Mira ⁊ iuſtus dñs. Nã ⁊ alia multa manife⸗ giit
boꝛ illũ altitudinẽ cõſilij oiuini inueſti⸗ ſtiſſime iniuſta fieri ẽ homi idia: adul ptitn
gaſſe:quã me cũ aplo digna reuerentia teria: furta rapinas: ⁊ cetera. piꝰquuis d
videoꝛ debẽ admirari dicẽi O altitudo iuſto oeo eo iniuſta ſunt ſine dubit⸗ er
diuitiarũ ſapie ? ſcie deiꝙ incoͤpꝛehẽſi tatione diſpliceãt. Idem tñ ops ea fieri kihu
bilia ſũt opa eiꝰ? iueſtigabiles vie eius certa indicij ſui rõne ꝑmittitnõ vtiqʒ i⸗ ſoet
2 qꝛ ſᷣm eũdẽ aplłin ex ꝑte cognoſcimuſ pune:ſü ad eoꝝ daͤnationẽ qbus fiat ſacn
⁊ ex ꝑte pphetamixi de his ⁊ ſi nõ q; diſplicẽt iuſto Et cũ eðꝛio diceret nõ funt
tũ ẽ:tñ quẽadmodũ me dicẽ debuiſſeʒz q̃dẽ eẽ dubitandũ ꝙ ops ⁊ iuſtus ſit ds Mann
credidi. Si & vera ſunt ᷓ ſcripſi tibi gas ſed h̊ humana pctã qͥ ð ſocietatẽ boĩuʒ ine
. ci

ago xpᷣe:qꝛ de ſcã vgie mre tua niſ qð fierẽt nõ eũ curare dũ fierẽt. Pꝛoptea 1
piũ ẽ ac oignũ viluʒ ſentue nõ potui. St poſſe fieri qᷓ vtiq; fieri nõ poſſent ſi opᷣſ tt
dixi vt debui appꝛoba xpᷣe tu ⁊ tui. Si nõ fuiſſet.Illa vero q̃ ad ipᷣm religioniſ ffen

aũt nõ vt ðbui ignoſce tu ⁊ tui. Qui cũ cultũ ptincãt nullo mõ ab eodẽ creden ine⸗
Deo pfe ⁊ ſp ſcõ viuis ⁊ regnas ꝑ oĩa dũ eẽ ↄtẽni ac ꝑ h̊ fieri non potuiſſe ni n
ſecula ſeculoꝑ. Amẽ. AZei placuiſſent: iõ ea mala piitari nö5
¶Diui auguſtini hipponẽſis epi de di opoꝛtere/ Ad hᷣ quoq; reſpõdi:nũc g ei
uinatõe demonũ.Liber iĩcipbit. diſplicẽt cũ tẽpla ⁊ ſimulacra euertunt i
... ? illa gẽtiũ ſacrificia ſi fcã fuerĩt puniũ bit
AQAaadã die ĩ dieb ſcis oc tur. Sicut enĩ dicit nõ ea fieri potuiſſe fyt
tauaꝝ cũ mane apud me niſi deo placuiſſent ⁊ iõ bona putanda cin
adeſſent multi frẽs layci qim iuſta placẽt iia dici põt non ea ꝓhi Uin⸗
rpiai: ⁊ ĩ loco ſolito ſediſ bere euerti puniri potuiſſe niſi deo diſ⸗ ſod
ooonm'oꝛteſt mo de reli⸗ plicerét. Ac ꝑ hoc htũc iõ recte fabant ſecl
goe xpiana aduerſus pᷣſũptionẽ ⁊ tan qꝛ iuſto deo placere hĩc oſtẽdebant p ltns⸗
q; mirã ⁊ magnã ſciam paganoꝝ: gqim abillo ſinebant: iõ nůc inique fiunt:qꝛ
recoꝛdatũ atq; ↄpletũ litteris mãdari diſplicere ð me oñdunk: ꝙ ea vel iubet it
putaui nõ expſſis pſonis zdicẽtiũ q;uiſ vel pmittit euerti Cõtra hᷣ ocm̃ eſt iniu n
xpᷣiani eẽnt ⁊ magis ↄdicẽdo q̃rere við ſta qdẽ eẽ nũc iſta:nõ iñ mala/ininſta: ian
rent. Quid paganis rñderi opoꝛteret. qꝛ o leges quibꝰ ꝓphibent fim t. iõ antẽ ng
Kũg de oiuiatoe demonũ q̃reret: ⁊ af n mala:qꝛ ſi mala eẽnt: nũq; deo vtiic .iid
firmaret᷑ pdixiſſeneſcio quẽ euernonẽ placuiſſent. Poꝝo ſi nũqu placuiſſet i
tẽpli ſerapis: q in alexãdria fcã ẽreſpõ nunquã ⁊ fcã eẽnt illo non ſinente: nꝛ En
di nõ eẽ miradũ ſi iſta euerſoneʒ tẽpli oiĩa põt: ⁊ qꝛ talia nõ cõtẽneret qu;d tam i
ſimulacris ſuis iminere demones ⁊ ſcei magna ſunt: vt Z plaz religionẽ q deus 4

T . A, perrrrer en r
—ꝑ .

.

—

cttltndne
nmn
Nedu
Näonch

man fe
Nerſtunn
moiphin

lanIh

aenhei
kimiet
—R
rnitde
Zununt
lüigt
irihe
niſhui
zoter⸗

I demonum

eolit fierẽt! Pic ego ſi ppterea inq; ma
la nõ ſunt:qꝛ deo placẽ hĩc ꝓbatur: qͥa
ea fieri ſinit ops:qũo erit bonũ ꝙ fieri
ꝓhibent ⁊ euertũtur. Si aũt bonuʒ nõ
ẽ ꝙ euertũtur q̃ deo placẽt hͥ fen nõ ſi
neret ops:qꝛ ⁊ ̊ ð religionẽ fit qᷓ colit
ðs:ſi ea qͥ ðo placẽt ab hoĩbꝰ euertunt
Si aũt h̊ male fiat ꝑmittat ops:nõ idðo
putãda ſt illa bona ꝙ ea fieri permint
opsDcũʒ ð ẽ ↄcedẽdũ eẽ:nũc iſta recte
nõ fieri imo iõ ꝓꝛſus iã nõ fieri ꝙ oĩpo

tẽti nũc oiſplicet:verũtñ placuiſſe cum

fierẽt. Nos.n.neſcire vñ tũc placuerint

potẽtinec nũc ceſſaſſe:niñ diſplicuiſſẽt
oĩpotentii/Ad h̊ ego Cur g inqʒ ⁊ nunc
talia clãculo fiunt:q̃ vel ꝑpetuo deliteſ
cũt:vel d pꝛehẽſi puniunt.Sʒ nihil ho
rũ fieri ſimit opᷣs:niſi qð ei iuſto plʒ:cuʒ
iuſto qð iniuſtũ ẽ placẽ nõ poſſet.Con

tra ̊ dictũ eſt:nõ oĩno talia non fieri.

Sacra eni illa inqᷣt nõ fũt põtificalibꝰ

ↄſcripta ſunt libꝛis.Ea qᷣppe tunc recte
fiebàt:ea tunc deo placere demonſtra
bãt᷑ eoipſo ꝙ ab oĩpotẽte ac iuſto fieri
ſinebantf. Si qͥd aũt nüc phibitoꝛuʒ ſas

cramẽétoꝛũ fit occulte atq; illicite nõ eſt
illi põtificali ſacrificioꝝ gr̃e ↄparã dũ: ſʒ

ĩ eo deputandũ qð ẽt hoc nocturno fit
tpe:cũ hec oĩa illicita ipſis põtiſicalibꝰ

libꝛis certũ ſit phiberi atq; danari. Hic

nibil boꝛuʒ maleſactoꝝ cõtẽnit qᷓõ re⸗

tur dtiq; ꝓhiberi diuinuꝰaſſerũt. Quo
ergo diumuus ꝓhibẽiur niñ qꝛ ciſp li⸗
cẽi deo:que viiq; ꝓhibendoe non ſolum
ſibi diſplicere.verũetiam curate ſe oſtẽ⸗
du:nec oino contẽnere: Un colligitur

nũc aũt vñ oiſpliceat:oũ tñᷣ certum ſit:
nec tũc ſieri potuiſſe niſ placuiſſent oi

α

ꝙ deus aliquid ⁊ impꝛobet inſtus:?⁊ ka.·

men permittit ops. Hec cum dicta eẽnt
conceſſum ẽ non ideo putãdum aliqd
iuſte ac bene fieri ꝙ boc oĩpotens quã
nis ei di pliceat:fieri tamen finit: aten⸗
dũq; eſſe etiam illa mala:q̃ contra reli⸗
gionẽ qua colitur deus ft et c iſplice⸗

re deo iuſto ⁊ ratione indicij eius ab oei

potente permitti(Sed alind iam eẽtra
ctandũ vñ ſint diuinatões vel demonu

vel qnilibet illi ſint quos deos pagani
vocãt.Uidendum eni eſſe ne foꝛe nõ
quide ꝓpterea hec bona putanda ſunt
qꝛ ea fieri permittu oĩpotens: ſed ideo
qꝛ tam magna ſunt:vt nõ niſi dei potẽ

tie tribuẽda eẽ videanturAd bec me

poſſea reſponſurũ eſſe pmiſi: qm tunc

boꝛa pꝛodeundi ad populũ iam nos re

eſſe naturam vt aerei coꝛpoꝛi ſenſu ter
renoꝛum coꝛpoꝛum ſenſum facile pꝛe

oꝛpoꝛis ſuperioꝛẽ mobilitatẽ nõ

eedainek elernarem etiam pꝛopi eiuſdẽ

gerei

ſolũ curſus quoꝛũlibet hominuʒ vel fe

rarum:verũetià volatus auiuim ĩcõpa⸗
rabiliter vĩicant. inbus duabus rebuſ

quãtũ ad aereũ coꝛpus attinet pꝛediti:

Hh eſt acrimonia ſenſus celeritate mo
tus multa ante cognita pꝛenũciant vel

gebat nec diſtuli cũ ſpacium datum eſt
ſcribendo ⁊ illa retexere. Demonuʒ eaz

ring Eartn?
s

X

nunciant que homies ꝓ ſenſus terreni

8 ce Phib ds ic tarditate mirentur Acceſſt etiaʒ demo
reſpõdi cur vel talia ꝑmittit ðus fieri: m

nibus p ta longũ tpᷣs quo eoꝛuʒ vita. p

in rz me iendit᷑ rerũ longe maioꝛ experientia q;
ligionẽ fiui:cũ pᷣſertiʒ h eũ curare bin
ẽt cogant cõc dere qͥ põtificales libꝛeſ
magii eſtimãat:ꝙ ea qͥ bis libꝛis phiben

põt hoĩbꝰ pꝑ bꝛeuitatẽ vite euenire per
has efficacias:q̃s aerei coꝛpoꝛiſnatura

ſoꝛtita eſt. Nõ ſolũ multa futurs pꝛe di

cunt demones:verũetiã multa mirs fa
ciũtue qm̃ hoĩes dicere ac facere nõ
pñt eos dignos quidã qbuſ fuiant:⁊ qͥ
bus diuinos honoꝛes.deferãt arburãt
iſtigàte maxio vitio curioſuatis pꝛopt᷑

£

₰

amoꝛẽ felicitatis falſe atq; terrene ex⸗

cellẽtie tpale e aüut ſe ab his cupidi

tatioꝰ mudãt:nec eis ſe fallẽdos capiẽ

adoleſcètes ſibi antecellè exiſtimètinee
medicos: nec nautas: nec agricolas:

quos pꝛane volũtatis ⁊ iquis moꝛibus

doſq; ꝑmittũt: ſed inqrũt et amàt aliqd viderit i ea ſibi putẽt eẽ pferẽdos ꝙ illi

eodẽ mõ ſꝑe᷑:cuius ꝑticipatõe bti ſint.
Pꝛmno ↄiiderãt nõ iõ ſibi pponendos
eẽ oemones:quo acrioꝛi ſenſu coꝛpoꝛis
Hualẽt aerei.i.ſubtilioꝛiſ elemẽti:qꝛ nec
ipſis terrenis coꝛpoꝛibuſ beſtias ſibi p
ponẽdis putãs q̃ acriꝰmulta pᷣſentiunt
velut ſagacẽ cane:qꝛ latentẽè ferã olfa⸗

tu acerrumo nc iuenit:vt ad eã capiẽdi

ducatũ quẽdã hoĩ pꝛebeat./Nõ vtique
pꝛudætioꝛi ĩtellectu ai:ſʒ acutioꝛe coꝛꝑiſ
lenſu:vel volucrẽ:qꝛ piecto cadauer̃ ex
ꝓuiſa lõginqᷣrate aduolatmec aqla: qa
ſublimit᷑ volas oe tato ĩterualloſub flu
ctibꝰnatantẽ piſcẽ or ꝑuidere: ⁊ grauit᷑

adjs illiſã exertis pedibꝰatqs; vnguib ra

ꝑe/ilec alia multa aĩiantiu gnaſqͥ inter
berbas ſaluti ſue noxias paſcẽdo circu
medãt:nec aliqui deoꝝ quo ledat᷑ atrin
gũt cũ eas hõ exgiendo vix cauere oidi
cerit:⁊ inlta inoxia ꝙ ſint ĩexꝑta foꝛmi
det. Uñn ↄijcere facile e q;to poſſit in ae
ris coꝛꝑibꝰ ſenſus acrioꝛ ee. ilec iõ cuʒ

.

demones qͥ eo pdui ſint bonis hoĩibꝰpᷣ

ponedos pꝛudẽs qᷣſq; ↄlſenierit/Hoc et
Oe coꝛpũ celeritate oixera:⁊ hac.n.pᷣſta

tia nõ iolũ a volucribꝰpoĩes: veruetiaʒ
a multis qdrupedibita leꝑant᷑:vt ĩ eo
rũ ↄgatõe plũbei deputadi nint. Nec tũ
iõ ſibi hec aĩantiũ gnã exiſtimat pponè᷑
da:quihꝰ capiẽdis mnã ſuefaciẽdis: atq;
i ſue volũtatis viuʒ:ↄmoduq; redigen⸗
dis:nõ vi coꝛꝑis:ſʒ rõnis iꝑãt Sna en
ro t᷑tiã demonũ potentiã ꝙ uturna
reꝝ exꝑiẽtia quẽadmodũ pnoſcat atq;
pᷣnunciet multa otdicerũt:ita ↄtẽnũt qꝗͥ
qec vigildter:curãt a veriſſime lucis ve
ritate oiſcernẽ:vt nec malos ſenes plu⸗

ra exꝑtos.⁊ ob ̊ q ooctioꝛes.iõ ꝓbob

ð valitudinibꝰ:uli de tẽpeſtatibꝰ: illi ð

arbuſtoꝝ frugũq; generibmulta ei p⸗

nüciãt:⁊ haru reꝝ iexꝑto dĩnare videã
tur.Qõ vo nõ ſolũ q̃dã demones futu⸗
ra pdicũt:verũetiã qdã mira faciunt ꝓ
ipa vtiq; ſui coꝛꝑis excellẽtia cur nõ cõ

tẽnat᷑ a pꝛudẽtibꝰ:cũ plerũq; iniqui a

ꝑditi hoĩes ita exerceãt coꝛꝑa ſua: tata
q; oiuerſis artidꝰagẽ poſſint: vt ea qui
hec neſciũt nec aliqn viderũt: ẽt narra⸗
ta vix credãt:qᷓ; multa funabuli cetiqʒ
theatrici artifices q; mita opifices ma⸗
ximeq; mechanici mirãda fecerũt. Jpnſi
iõ melioꝛes ſt bonis ⁊ ſca pietate pᷣdit
hoĩbꝰ q̃ iõ ↄmemoꝛaui vt qͥ ̊ ſiñ ꝑuica
tia: ⁊ ſine vana reſnſtẽdi aĩoſitate ↄſide⸗

rat:ſimul cogitet:ſi dũ ſubiacẽte craſſio

ꝛi mà vł ſui qᷣſq; coꝛꝑis vlł certe ⁊ aq̃ la
pidũ atq; ligrũ:metalloꝛũq; varioꝝ/tãs
ta qͥdã hoĩes pñt:vt eos illi q bec ñ pnñt
plerũq; ſtupedo ĩ ſui ↄꝑatõe dinos vo
cãt. Cu qdã iiloꝝ ſint artib potẽtioꝛes:
qdã iſtoꝝꝑ moabui melioꝛes:qᷓ;io maio
ra ⁊ mirabilioꝛa ꝓ ſubtiliſſini coꝛꝑis ᷓ̊

c aeꝛei facłtate ⁊ facilitate ðmõei poſſt

cũ tñ ſint volütcaij pꝛauitate:maxieq; ſu
ꝑbio/aſtu ⁊ iuidẽtia malicie ſpuſ imũdi
atqʒ ꝑuern/. Iiãtũ ãt valeat aeris elem̃
tum:qꝰ eoꝝ coꝛꝑa pualẽt ad mita vinbi
lia ĩuinbili᷑ molliẽda:mouẽeda: mutan
da:atq; vᷣſanda:lõgũ ẽ nüc demõſtra

re: puto ꝙ vel mediocrit᷑ conſideran⸗
ti facile occurrat: Que cũ ita fint pᷣmuz

ſcisdũ ẽ qi ð oiuiatõe dmonũ qo eſt
illos ea pleruq; pnunciare q ip factuni
ſt. Accipiut.n. ptatẽ e ⁊ moꝛbos imute

re: ⁊ ipm aerè viciãdo moꝛbidu reddere
ꝑuerſis atqʒ amatoꝛibꝰ trenoꝝ ↄmo⸗

Gomnn
oud'e
boe
ſp'nod
corp⸗a
Glee⸗
Mad
dorrie
ſpoi
ſen
en

iuſ
ub
lau

Mite
Wanc
liwee
Koſe
ſoie
Uaf
nind
e
nie
lane
lop
Dite
tre
lcet
ſtoẽ
ſiie
uſti
it⸗
Mein
Ng⸗
ſit⸗
Knnn

Meatmin
Kigts
ziguenun
ePriteg
thetnbeh⸗

ammn;
1o dinnr
inmnſon)
Minati
Neignat
üin
1inhlci⸗

inſi 1

titeſad

Hücen
initnh
nartci
igmnni
glicifn
Mieinf
rsien
ung
niniſt
Nenti

De diuinatiõe demonum.

doꝛum malefacta ſuadere: de qnoꝛum
moꝛibꝰ certi ſũt ꝙ ſint eis talia ſuaden
tibꝰ ↄſẽſuri.iSnadẽt aũt miris ⁊ ĩuiſibi
libꝰ modis ꝑ illã ſubtilitatẽ ſuoꝝ coꝛpo
ruʒ coꝛpoꝛa hoĩum nõ ſẽtiẽtiũ penetrs
do ſeſeq; cogitatiõibꝰeoꝝ ꝑ q̃da imagi⸗

naria viſa miſcendo:ſine vigilatiuʒ ſiue
Doꝛmientium Aliqñ aũt nõ q̃ ip̃i faci⸗

unt: ſʒz q nãlib' futura pᷣnoſcũt: qᷓ ſigna
ĩ hoiĩʒ ſẽſus vẽire ñ poſſũt neq; pᷣdicũt.

Neq;.n.qꝛ puidet medicꝰ ꝙ nõ pᷣuidet

eiꝰ art ignarꝰ:iõ iã dinꝰhñdꝰ. Quid ãt
miꝝ:ſi quẽadmodũ ille ĩ coꝛꝑis hũani ł
ꝑturbata vł modificata tẽperie ſeu bo⸗
nas ſeu malas puidet valitudines:ſic ð⸗
mõ ĩ aeris affectiõe atq; oꝛdinatõe ſibi
nota:nmobis ignota:futuras pᷣuidet tè⸗
peſtas. Aliqn ⁊ hoĩuʒ diſpoſitiões ñ ſo
lũ voce ꝓlatas:veꝝ ẽt cogitatiõe ↄcep⸗
tas ↄſignat:q̃ oũ ex aĩio expᷣmũt ĩ coꝛ/
poꝛe tota facilitate pdiſcũt:atq; hĩc ẽt
mlta futura pᷣnũciãt:alijſ vʒ mira:qͥ iſta

miracla diſpoſitiõe nõ nouer̃t.Siẽ eni

—,

appet ↄcitatioꝛ aĩ motus ĩ vultu vt ab

hoibꝰ quoq; aliq foꝛĩſecꝰ agſcat᷑ qð ĩ

triſecꝰ agif᷑: ita nõ dʒ eẽ ĩcredibile:ñi ẽt
leuioꝛes cogitatiões dàt aliq̃ ſgna per
coꝛpꝰ:q̃ obtuſo ſẽſu hoĩuʒ cognoſci nõ

SES
V

1 ₰△ 9 — — „ „
deſſe ad maioꝛẽ noticiã famãq; vitatis
cũ de illa ẽt hi qᷣcqd nouerunt oicũt qͥ

eis ⁊ ꝑpuerſis moꝛibꝰↄdicũt.In cetis ͤt

pᷣdictionibꝰ ſuis demões pleꝑq; ⁊ fal⸗

lüt᷑ ⁊ fallũt. Fallũt᷑ qᷣdẽ:qꝛ cũ ſuas diſ⸗

poſitiões ꝓnuũcit ex ĩpꝛouiſu deſuꝑ ali
q̃d iubet᷑ ꝙ eoꝝ ↄſilia ↄcta ꝑturbet:ve/

lut ſi aliqd diſpondàt qlibʒ boĩeſ qouſilʒ

ptãtibꝰ ſubditi ꝙ nõ ꝓhibituros ſuos
pᷣpoſitos arbitrãt᷑:idq; facturos ſe eſſe
ꝓmittãt.At illi penes quos maioꝛ po⸗
teſtas ẽ ex alio ſuꝑioꝛi ↄſilio h̊ totũ diſo
poſitũ atq; pᷣparatũ repẽte phibeãt/fal
luntẽt cũ cãs nãles ſiẽ medici aut nau
te: aut agricole:ſed lõge pᷣſtãtiꝰ ꝓ aerei
coꝛꝑis ſẽſu ſolertioꝛe ⁊ exercitatioꝛe pᷣ⸗

noſcüt:qꝛ ⁊ hic ab aͤgel do ſamo pie ᷣui

entibꝰ ex alia diſpoſtiõe ignota demo⸗

nib ex ĩpꝛouiſo ac repẽte mutãt᷑: tãqᷓ;

ſi egro aliqͥd extrĩſecꝰ accidat quo moꝛi

af:quẽ medicꝰ veris ſalutis pcedẽribun

ſignis victuꝑ eẽ ꝓmiſerat. Aut ſi aeris q̃
litate pᷣuiſa diu flatuꝝ illũ vẽtũ nautaꝝ
aliqͥ pdixiſſẽt: cui dñs xpᷣs cũ diſcipulis
nauigãs:vt qᷣeſceret ĩpauit:fcã ẽ trãdqᷣlli
tas magna. Ulſi agricola illo ãno fru
ctificatura vitẽ polliceat᷑ natura vtiq;
tre ⁊ numeros ſeminũ quo tũ calẽs an

pñt:acuto ãt dẽonũ pñt:hac atqʒ biꝰ ſa no eã vł ĩpꝛouiſa celi ĩtẽperies arefaci⸗

clłtate mita ðmões pnüciãtcũ iñ ab eiſ

at vl aliq̃ iuſſo potẽtioꝛis eradicʒ. Ita

lõge ſit altitudo illiꝰ ꝓphie qu ða p ſõꝗ. mhka ẽct ad pᷣſciẽtiã pdictionẽq; demo⸗

ctos ãgelos ſuos ⁊ ꝓphetas oꝑat᷑.la
ſi qͥd ð illa ðᷣi diſpoſitiõe pᷣnũciãt:⁊ cuʒ
ea pᷣdicũt q̃ ide audiũt:nõ fallunt neq;
fallũt. Ueraciſſima.n.ſũt aãgelica ⁊ pꝛo
phetica oꝛacula. Sic aũt idignat᷑ acci/
pit ꝙ aliq̃ ⁊ talia ᷣmones ⁊ audiãt ⁊ pᷣ
dicãt:q̃ſ aliqᷣd ĩdignũ ſit:vt qðiõ dr̃:vt
boiĩbꝰ inoteſcat. Hoc nõ ſolũ boni:veꝝ
ẽt mali nõ tacedt:cũ ĩ ipis hoĩbꝰ ẽt vite
bõe pᷣcepta videamꝰ parit᷑ a ꝑuerſis iu⸗

ſtiſq; catari. Nec obeſſe aliqᷣd: ĩmo ẽt ꝓ

occłtioꝛibꝰ cais ĩ

ploꝑ ⁊ ſimulacroꝑ euerſiõeqnã pphe⸗/

nũ ꝑtinẽtia q̃ minoꝛibꝰ ⁊ vſitatioꝛibus

cauſis futura pᷣuidẽt᷑ eadẽ maioꝛihuſ ⁊

₰

èt ſtudio fallẽdi: ⁊ iuidia hoĩuʒ volũt ⸗
te:q̃ holuʒ errore lerãt᷑. Sʒ ne apõ cul/
toꝛes ſuos põ auctoꝛitatis amittant
id agũt:vt iterpᷣtibꝰ ſuis:ſignoꝑq; ſuoꝑ

iectoꝛibꝰ cłpa tribuat᷑:q vlłdecepti fu

erint vł mẽtiti. Quid g̊ mix:ñi iminẽte tẽ
te ſu ni tato añ pᷣixerãt. Serapis oe

pedita mutãt᷑ Fallutt· J

”“
——

mon alicui cultoꝝ ſuoꝝ hoc de ꝓximo plerẽt᷑ vaticinia pphaꝑꝝ ðᷣi vniꝰ: q iſtos
ꝓdidit:vt ſuã qſi vĩnitatẽ Raeche vl fu Dos falſos diẽ: si ebennne ear
giẽs cõmẽdaret.Fugat᷑.n.iſti vł ẽt iuſ/ pcipit.Cur ñ h̊ ẽt ipi ↄꝑtũ pᷣdicer̃ ſinerẽ Getgen
ſs ſuꝑioꝛibꝰ colligati abſtrabũt᷑ ⁊ alie tur:vt ĩde clariꝰapperet eos hec ãtea vł W
nãt᷑ a locis ſuis:vt dũ rebꝰ qbꝰ dnabãf minime credidiſſe: vł ſuis cultoꝛibꝰ enũ ſaune
qᷣbꝰ colebat᷑ fiat volutas dei: qꝛ H täto ciare timuiſſe. In fine tq; nihil bñtes knusn
añ ꝑ oẽs gẽtes futuꝑ eẽ pᷣdixit:⁊ vt ꝑ iu amplius qð agerẽt ẽt ibi voluiſſe ſuam wkü
os fideles fieret ĩꝑauit.cur aũt ᷓ̊ non oſſtẽtare diuinationẽ vbi iã pdũtur din lw hen
ſineret᷑ demõ pᷣdicare:cũ ſibi iã pᷣnoſce⸗ ſimulaſſe viuinitaté, at dicitt id ſbiln
ret ĩminire: cũ bec pdictio ⁊ ꝓpbetis at eop cultoꝛes ẽt ſuoꝑ qbuſdã libꝛis bec wku⸗
teſtaret᷑:qbꝰ ſũt iſta ↄſcripta: ⁊ pꝛuden pcognita cõtineri: qq; ex rebꝰ ipletis Kgeii
tibꝰ daret itelligi ꝙ vigilaãt᷑ eẽt ðmonũ cõſicta putãda ſint:q ĩ eoꝝ tẽplis ta lõ⸗ nac
cauẽda fallacia: cultuſq; fugiẽdꝰ: Qui go antea tpe pplis eoꝝ ſi va eent inote⸗ lplni
cũ añ ꝑ tã lõgũ tpᷣs ĩ tẽpł ſuis h̊ futura ſcere ðbuerit: fẽ nr̃a nõ ſolum ĩ ecclijs aaln
tacuiſſẽt: qᷓ ꝑpphetas pᷣdcta i grare nõ nẽj̃is:veꝑ ẽt:ꝙ ad grauius teſtimoniũꝰ nüir
poſſet: poſtea q; appꝛopinqre cepũt vo oẽs inimicos valet ĩ iudeoꝝ ſynagogis ſſtnaͤ⸗
luerũt ea quaſi pdicare: ne ignari vtiq; antidſſima ? notiſſima recitat᷑. Lñ nec nut
putarẽt᷑.Cũ igr ta lõge añ pꝛedictũ eẽt iſta ipſa q̃ ab eis vix raro ⁊ clãculo pfe ſifin
atqʒ oſcripta: vt alia ĩteri taceã illõ qdð runt᷑ mouere nos dʒ ſi cuiq́; demonunz mitt
ſophõias ꝓpha dic.pꝛeualebit onñs ad exoꝛtũ ẽ id ꝓdere cultoꝛibꝰ ſuis ꝙᷓ didi ſonkui
uerſus eos oẽs ⁊ exterminabit oẽs dos cerat ex elodis ꝓphaꝑ: vel ex oꝛaculis Mfln
gẽtiũ tre:⁊ adoꝛabũt eũ vnuſqiq; ò lo⸗ ãgeloꝝ.Qð cur nõ fieret cũ ⁊ iſta nõ ſt kdi
co ſuo oẽs ĩſule gẽtiũ.Aut nõ credebat pinatio: ſ atteſtatio vitatis/ Al. n. gd eneost
iſta ſibi futura: dĩ tẽpł gẽriũ colebãt᷑: ? ſolũ ab eis flagitãqũ ẽ: nec vnq; anta irui
Hᷣ iõ ꝑ ſuos vates ac phanaticos frequẽ pꝓtulerũt:nec vnqᷓ; poſtea niſ foꝛte cõ/ ſiſnn
tare voluerũt. Sic eoꝝ poeta iuonem fictũ pferre conabũt᷑ aliqd deos ſuos ꝑ uc
ĩducit:ñ oĩ mõ credẽtẽ qͥð turni moꝛte vates ſnos õ deũ iſrael auſos pᷣdere aut uc
iupit᷑ dixerat. Iuno aũt ab iſtis ptãs ae vicere. De quo de eo doctiſſ.mi eoꝑ a enn
rea pꝛedicat:q apð vᷣgiliũ ſc loqt/ Nũe ctoꝛes:qꝛ oĩa illa legere:aut noſce po⸗ hſinon
manet ĩ fõtẽ grauis exitꝰ aut ego vi va⸗ tuerũt magis qſerũt qͥs s eẽt: quẽ de lliſer
na feroꝛꝙ vi pꝰ fſoꝛmidie falſo.ludas ⁊ um negare potuerũt. Dono aũt ðs iſte ſintin
i meliꝰ tua q potes oꝛſa refectas.Aut g quẽ nullus eoꝝ negare auſus ẽ vex e chk
iſta ſibiq; ꝑ ꝓphas pᷣdcã noueràt polj um:q etſi negaret:nõ ſolũ ſubiaceret d⸗ uliſn,
ſe accidẽ dmoea: H ẽ ptates aeree dubi bitis penis: veꝑ ẽt certis conuincerettrr· limmn
tabãt: Ppfea pᷣdictiõeʒ eoꝝ celebꝛare affectib. Iſte ergo s quẽ nemo: vt di⸗ Ann
voluerũtEt hic ĩtelligẽdũ ẽ quales ſt : xiilloꝝ auſus ẽ negar vex deũ illos fal hak
au cuͦ ea vẽtura certiſume ſcirẽt:iõ per ſos eẽ deos ⁊ oĩno deſerẽdos. eoxq; t/ alrn
ſua tẽpla tacuert: ne iã tũc ĩcipẽt ab boĩ pla ⁊ ſmulacra ⁊ ſacra euertẽda ꝑ ſuoſ irr
baitelligẽtibꝰ defi atq; ↄtẽni qõ de tẽ xates:h̊ ẽ ꝓphas apꝑta denũciatiõe ptꝛ cin
ploꝝ atʒ ſimlacoꝝ ſuoꝝ futura eis euer dixit:aꝑta ptãte pꝛecepit:apta vitate cõ glint
ſiõe ꝓphis atteſtaret᷑:qͥ eos coli ppibe pleuit n qͥs vſq;adeo deũñpiat:q ñ po rct

bãt. Nũc vo poſtea cũ tpᷣs aduẽi qcõ tiꝰ eü colẽdu eligat quẽ colinõ ꝓhibeæ? in

räſthit
Rizciin
eceMirn
ſisairi
bifoluikti
ccit
Gce wi
zientit⸗
Crfitänin
nanmiit
Pr ee
mtiͤt
itanim
ptantf
iim
õ
mrutte⸗
ieuſi

De diuinat ione demonum

quos ⁊ colebant.Quẽ ꝓculdubio cum
colere ceperit illos vtiq; nõ culturus:

quos phibet eoli quẽ colit Qð ãt ipſũ

eent culture gẽtes exeminatis dijs fal⸗
ſis:quos tea colebaãt a ꝓphᷣis eius eẽ
pꝛedcm pauloañ ↄmemoꝛaui:⁊ nũc re

peto. Pꝛeualebit iqᷣt ðs aduerſus eos

⁊ ext᷑minabit oẽs deos gẽtiũ tte ⁊ ado⸗
rabũt eũ vnuſqᷣſq; de loco ſuo oẽs iſu /
le gẽtiũ. Neq; ſole ĩſule:ſjͥ ita oẽs gẽtes

vt ẽt oẽs iſule gẽtiũ qn qͥdẽ alibi nõ iſu

las nominat:ſji vniuerſũ oꝛbẽ traꝝ di/⸗

cens. Cõmemoꝛabũt᷑ æ cõuertẽt᷑ ad do

minũ vniuerſ fines fre:⁊ adoꝛabunt in
cõſpectu eiꝰvniuerſe pr̃ie gẽtiũ:qm oñni
ẽ regnũ:⁊ ipſe oñabit᷑ gẽtiu. Pec aũt ꝑ
chꝛiſtũ fuiſſe cõplẽda ⁊ alijs pluribꝰ te
ſtimonijs ⁊ ĩ eodẽ ipſo pſalmo: vñ h cõ
memoꝛaui ſatis apparet/Cuʒ.n. paulo
ſuꝑiꝰ futurã paſſonẽ ꝑ ꝓpham ipſe lo
queret᷑ dicẽs:ſoderũt manꝰ meas ⁊ pe

des meos oinumerauerũt oſſa mea:ipſi

Anderauerüt ⁊ ↄoſpexerũt me ⁊ diuiſert
ſibi oĩa veſtimẽta mea ⁊ ſuꝑ veſtẽ meã

miſerft ſoꝛtẽ. Panlopoſt ifert illõ quod

poſui:cõmemoꝛabũt᷑ ⁊ cõuertẽt᷑ ad do
minũ vniuerñ fineſ fre ⁊c. Quaqᷓ; ⁊ illõ
teſtimoniũ qð pᷣus adhibui:vbi cm̃ ẽ:
pꝛeualebit dñs aduerſuſ eos ⁊ extermi
nabit oẽs ðᷣos getiu tre.qn eo ꝙ poſi/
tũ ẽ:pꝛeualebit:ſatis oſtẽdit᷑ hoc ẽt pꝛe
nũciatü pagani pᷣus oppugnaruri eent
eccłiam nomẽq; chꝛiſtianũ qᷓ;tũ vale/

rẽt ꝑſecuturi:vt ſi fieri poſſz oĩno ð tra

deleret᷑.Et qꝛ eoſ patiẽtia martyꝑ ⁊ ma
gnitudine miraculoꝝ ⁊ ↄſequẽte fide

ppłoꝝ erat ſuꝑaturus:iõ ſic dcm̃ ẽ:pꝛe⸗
ualebit dñs aduerſus eos niſi oppugnã
o illi reſiſterẽt: vñ ⁊ ĩ pſal.ita ꝓpheta⸗
tu ẽ: vt qͥ˖d fremuert gẽtes ⁊ ppli medi⸗/

tati ſi iania:aſtiteruũt reges pᷣncipes cõ⸗

uenerüt ĩ vnu aduerſus dnñm ⁊ aduer⸗

ſus chꝛiſtum eius.Et paulopoſt dicit.
Dñs dixit ad me filiꝰmeꝰ es tu ego hoi
die gẽui te poſtula a me - dabo tibi gẽ
tes hereditatẽ tuã ⁊ poſſeſſiõeʒ tuã ter
minos tre. ecce vñ dcm ẽ ĩ alio pſalmo
ꝙ ſupiꝰ iterpoſui:cõmemoꝛabũt᷑ = con
uertẽt ad oñ̃m vniuerſi fines t᷑re. Dis
atq; huiuſmodi pꝓpheticis documstis
pꝛedictü oñdit᷑ qð videmꝰ ipleri ꝑ xpᷣm
futuꝑ fuiſſe vt deũ iſrael quẽ vnũ deuʒ
veꝑ ĩtelligũt nõ ĩ vna ipſa gẽte q apella
ta ẽ iſrael:ſʒ ĩ oĩbꝰ gẽtibꝰ coleret᷑ ⁊ oẽs
falſos deos geẽtiũ ⁊ a tẽplis eoꝝ ⁊ a coꝛ

dibꝰ cultoꝝ ſuox demoliret᷑. Eant nuc
iſti ⁊ chꝛiſtianam religionẽ ⁊ ↄtra ve
ru dei cultũ vanitates pſtinas defeſita
re audet vt cũ ſtrepitu pereant. Nam
⁊ boc de illig pᷣdictũ ẽ ĩ pſalmis dicẽte
bpber /Sediſti ſuꝑ thꝛonũ qͥ iudicas
eqtatẽ:icrepaſti gẽtes ⁊ perijt ĩpius no
mẽ eoꝝ deleſti ĩ et᷑nũ ⁊ in ſeculũ ſeculi
Inimici defecerũt framee ĩ finẽ ⁊ cĩta/
tes deſtruxiſti:perijt memoꝛia eoꝝ cuz

ſtrepitu ⁊ dñs ĩ etermũ ꝑemanet/Necei

ſe g vt ĩpleat᷑ oĩa hec. neq; qð adhuc
audẽt xpᷣi pauci qͥ remãſerũt/ vaniloqs
ſuas oſtẽtare doctrinas ⁊ xpᷣianos ĩpꝑi⸗
tiſſimos irriderexnoueri deberemꝰ? dũ
ĩeis ĩpleri q̃ pꝛedicta ſũt videamꝰ ipſa
qppe velut iperitia ⁊ ſtulticia xpianoꝝꝑ
q humilibꝰ ⁊ ſcis eiuſq; diligẽter ſtudi
oſis apparet excelſa ⁊ ſola vera ſapien⸗
tia. Ipſa ineq; velut ſtulticia chꝛiſtiano⸗
rũ eos ad iſt paucitatẽ redegit: qm ſi
dicit apłs ſtultã fecit ðs ſapĩaʒ hui mũ
di.Deĩde ſubiũgit rẽ mirabilẽ ſi qͥs ĩtel⸗
ligat ⁊ ita ſeqᷣf.nã qm ĩ deiſapiĩa nõ co
gnouit mũdꝰ p ſapiaʒ veũ placuit ðo Pp
ſtłticiã pᷣdicatiõis ſaluos facẽ credẽteſ 3

OQm̃ qdẽ iudei ſigna petũt ⁊ greci ſapi
tiã qrũt. Nos aũt pꝛedicamꝰ chꝛiſtum

crucifixum iuoeis quidem ſcandalum:

VL
gẽeiibãt ſtulticiã. Ipis aũt vocatis in/
deis ⁊ grecis rpᷣm di vtutẽ ⁊ dei lapiẽti
am. Om qð ſtultũ ẽ ði ſapiẽtiꝰ ẽ hoĩbꝰ:
2 qð miſerrimũ ẽ di foniꝰ ẽ hoĩbꝰ/Irri
deãt gᷓ q;tũ poſſũt taq; ĩperitiã ⁊ ſtultis
ciã ni aʒ: iaciẽt doctrinã ⁊ ſapiẽtid ſuã.
Illud ſcio ꝙ iſti irriſoꝛes nr̃i paucioꝛeſ
ſũiit hoc ãno qᷓ; fnecit poꝛe ãno: ex e

enĩ fremuerũt gẽtes ⁊ meditati ſũt ia/

nia aduerſus dominũ ⁊ aduerſus xpm
eiꝰ qñ ab eis füdebat᷑ ſãguis ſcõꝝ ⁊ vas
ſtabat᷑ ecclia vſq; ad B̊ tẽpꝰ: ⁊ deiceps
quotidie minuũt᷑. Nos ãt aduerſus eo
rũ oppꝛobꝛiũ:⁊ ſuꝑbas irriſiões foꝛtiſſis

mos reddũt oꝛacula dei nriq̃ de bac re

quoq; videmꝰ gaudemꝰ ipleri Sic.n.
nos alloqt᷑ ꝑ ꝓpbetã. Audite me qͥ ſcu
tis indiciu meu:pplłs meꝰ i quoꝝ coꝛde
lex mea ẽ:oppꝛobꝛia hoĩum nolite me
tuere:⁊ detractiõe eoꝝ ne ſuꝑemini:ne
ꝙ vos ſynũt magni duxeritis. Siẽ eniʒ
veſtimẽtũ ita ꝑ tpᷣs abſumẽt᷑: ⁊ ſiẽ lana
atinea comedẽt᷑: iuſticia aũt mea ĩ eter
nũ manet. Legãt tũ hec mea ſi dignant

cũ ad nos ↄdicuões eoꝝ ꝑuenerĩt q;iũ
dũñs adiuuat rñũdebimꝰ. Explicit ð di

uinatione demonum.
Duui Auguſtim hypponenſſis epi de
boneſtate mulierum liber incipit.

FEimo dicat frẽs ꝙ tꝑxibnr̃iſ
mmartiyꝝ certamina eẽ ñ pñt:
bʒ.n.pax martyres ſuos.nã
flrequet᷑ iracũ ſtia mitigare:li
bidinẽ fugere:iuſtici cuſtodire: cupidi
tatẽ cõtẽnere ꝑs magna ẽ mariyrij.Cõ
tẽnẽda nãcq; ẽ cupiditas:q̃ qͥdam velut
ignis q;o ap lius accipit:tato amplius
reqᷣrit. Jracudia vo ẽ mitigãdã:q pꝰ no
cii uris nocet qᷓ; nocẽdis.Nuã ãt libidi⸗
nẽ fugiẽda eẽ diximꝰaplo doctoꝛe eui⸗
dẽter didicimꝰ:qꝛ cũ oĩbꝰ vitijs reſiſtẽ.
dũ eẽ pᷣdixerat:õ libidinẽ nõ dixit reſ/

1
.
6

ſtere: ſʒ ait fugite foꝛnicationè ac ſi dice
ret reliquis vitijs ðo adiuuãte debemuſ
ĩ pñti reſiſtere: libidinẽ vo fugiẽdo ſu/⸗
perare:ſic ⁊ ĩ ſcripturis alibi legimꝰ.no

li attẽdere ĩ faciẽ virginis ne ſcãdaliʒet

te vultꝰ eiꝰ.Nã ⁊ btus ioſeph: vt ĩpudi
cã dominã poſſet euadere:palliuʒ quo
appꝛebẽſus erat reliqt ⁊ fugit.Cõtra li
bidinis ĩpetũ appᷣhède fuga ſi vis obti⸗
nere victoꝛiã. Nec ſit tibi verecũdũ fu⸗
gere:ſñic caſtitatis palma deſideras obti
nere. Uidete frẽs quõ ab oibꝰ xpianis:
pcipue tñ a monachis ſen clericis idi /
gna ⁊ inboneſta familiaritas fugiẽda:
qꝛſine vlla dubitatiõe qͥ familiaritate;

mulier nõ vult fugere: cito vabit i rui⸗
na Sʒ foꝛte negligẽs qſq; ⁊ minus de
aĩe ſue ſalute ſollicitꝰ rñdet ⁊ dicit.Ec⸗
ce ego ⁊ familiaritatẽ hẽo mulieꝑ extra

neaꝝ ⁊ tñ arma caſtitatis cuſtodio. In
felix ẽ ⁊ nimiũ pecuriculoſa pᷣſumptio.
Multi.n. ſe putãt vincere cũ victi ſunt
Sʒ adhuc addet alids ⁊ dicet. Ego iter

exiraneas mulieres habito: ⁊ cõtinẽtiiẽ
ſeruo: ⁊ volo hĩe qð vincã.Quidẽ vo/

lo hr̃e qð vincã:niñ h volo hr̃e ꝙ pere

. . . .

am: Sʒ ego ĩquid libidinis ipemũ taq;

aduerſariũ meũ retinere volo. Uide er

go ne cõtra te ĩcipiat captiuitas ipa pꝛe

ualere:⁊ vnde putabas obtinere trium
phũ ĩde eternũ ĩcuras oppꝛobꝛiüũ. Int
oĩa.n. xpianoꝝ certamina ſola dura ſüt
plia caſtitatis: vbi quotidiana pugna et
rara victoꝛie Grauè nãq; caſtitas ſoꝛti⸗
ta ẽ inimicũ:cui quotidie reſiſti: ⁊ ſeꝑ
timef. ⁊ iõ ſiẽ dem̃ ẽ nemo ſe falſa ſecu⸗
ritate decipiat vt de ſuis virib piculoſe
pᷣſumatr:ſʒ audiat apim clamatẽ: fugite
foꝛnicationẽ Dauid.n. ille ſciſſimus in
mille paſſ bꝰpaſſus vidit muliere nuda
adamauit: ⁊ ſtatim homicidium ſum!

.

fecit ⁊ adulterium. Et qui cũ mulienb

(cudrin
6ldeian

Pobiane
ſenipbu
llereos

utitt
fiͤdi
(lurt

ſortiee
ſgurene
Gionis
woltler
feodub
lrhu⸗
ſoun
ſanaitr
ſhedyne

ſinome
Cſttag⸗
Gieisin
ltate
ſisdete
ſewae
ſime⸗
dit
(po
ſol guin
keft
tponn
nnunrie
lannyr an
nnng
nicen
elefn
fingen
Ctntin
noglo

ſiti
eefne

tide

mürocbn

Vithiin

nsſile

Eiolbri
aene in
dtialel
deſtgiiſe

ſtinenitn

S
ceatri!
miunu i
tireinnt
ceranti/
hnen

i inm
mihumin

sana
in

nuni ui

eail

trmnii

vif

ſnin ,
Genend
in niinin
Gbuci,
nuſſie
l
ning
oci,

MDe honeſcate mulierum.

habitantes putant ſe caſtitatis obtine/
re triüphum ignoꝛãt ſe apð deũ dupli/
citer reos exiſtere:oũ ſeipos ĩ ꝑiculum
mittũt:⁊ alijs exẽplũ ꝑuerſe familiarita
tis oſtẽdũt.Quãti.n.ꝑ illaꝝ ihoneſtam

familiaritatẽ caſtitatis decoꝛẽ ꝑdider̃t:

illoꝝ aie qui pereunt abilliſĩ die iudicij
requirende ſũt:qui illud exemplum per

ditionis oſtẽdunt. Et iõ fratres contra

moꝛtifera blãdimẽta:⁊ contra adiuto⸗

res diaboli:qᷣ familiaritatẽ ſuſpectà ha⸗
bere nõ metuũt:nec erubeſcunt:ne noſ
ſuo exemplo ðcipiãt dei adiutoꝛiũ iplo

remus: vt de laqueo venantiũ nos libe

rare dignet.Scientes ꝙ ĩ his oĩbꝰ que

ſupꝛa oiximꝰbponis ⁊ caſtis quotidiana

non oeſunt martyria. Omnibus chꝛi/

ſtianis martyria deeſſe nõ poſſũt: ſicut
caſtitas:veritas ⁊ iuſticia xpᷣi ẽ:ſic ⁊ ille

qui eis iſdiat᷑ ꝑſecutoꝛ rpie Zile o
caſtitatem: veritatẽ ⁊ iuſti

ſuis defenſare: ĩ alijs ⁊ in ſeipᷣo cuſtodi

re voluerit:martpr erit Et iõ q hoc tota

virtute aĩ ⁊ ipe diligit ⁊ vt alij diligant
verbis ſimul ⁊ exemplis oſtendit: ⁊ vbi

cũq; veritas ⁊ iuſticia vel caſtitas labo⸗
rat:quantum pꝛeualet ſe etiam vltro in
gerit: ⁊ ſm vires ſuas defenſare conten
dit:non vnà:ſed plures coꝛonas dño re

munerãte ꝑcipiet Et vt bec obtinẽ me⸗/

reamur cum dei adiutoꝛio non ſolum
extraneaꝝ mulieꝑ:ied etiã ancillaꝑ no⸗

ſtrarũ quoꝛũcũq; vicinoꝝ aut filie aut
ancille vnuſquiſq; nrum collocutionẽ
vitare ꝓcuret.Qꝛ qᷓ;to vilioꝛ ẽ illaꝝ cõ⸗
ditio:tato ruina facilioꝛ. De tali re ad/
monet ſlalomon dicens?: Nũquid alli/⸗
gabit aliquis ignẽ ĩ ſinu ſuo:vt veſtimẽ
ta eius non comburantur: aut quis am
bulabit ſuꝑ prunas: ⁊ plante eius non

comburentur:Et illud pcium meretri /

cis vix eſ dimidi panis/ O qta inidtas

ĩ fratridꝰ

o qᷓ;ta ꝑpuerſitas:vt anima quà xpᷣs ſuo
ſacro ſanguine redemit luxurioſus qͥſ/
q; ꝓpter vnius momenti delectatiõem
libidinis diabolo peſſimo inimico ſuo
vẽdit at tradit. Uere nimiũ miſerãda ⁊

plangenda conditio eſt vbi cito pᷣterit
qðõ delectat:⁊ ꝑmanet ſine fine qð cru⸗

ciat. Sub momẽto enim libidinis ĩpetꝰ
tranſit:⁊ ꝑmanet ſine termino anime ĩ⸗
felicis oppꝛobꝛiũ.Sed vicit aliqᷣs:iuue⸗

nis hõ ſum:facio qð me delectat mõ:?

poſtea penitẽtiam agã. Quõ ſic dicat ꝑ
cutio me crudeli gladio:⁊ poſtea vadã
ad medicũ. Peu miſer homo: neſcis ꝙ
vniꝰ hoꝛe puncto vulnus accipitur: ſed
vix longo tempoꝛe ad ſanitatẽ pꝛiſtinã
reuocat᷑:Qui.n.foꝛnicans dicit penitẽ
tiã ſe acturũ:quare nõ timet ne eum ſu⸗
bitanea febꝛicula:vel aliquo caſu ſubi⸗
ta moꝛs ſuꝑueniens rapiat ⁊ pereat di⸗

latio: ⁊ ſuecedat eterna dãnatio: Et
de infelici libidine vnde locuti ſumꝰ cre

dendũ ẽ qð dicit ꝓpheta.Cõfractus eſt
malleus vniuerie terre:qᷓ;ᷓuis poſt aduẽ

tũ dñi nr̃i ieſn xpᷣi ꝑ vniuerſa monaſte/

ria monachoꝝ ⁊ ꝑ clericos vel ẽt laicos
caſtitatẽ ſeruates:q̃ſi cõfractus malleꝰ

ille videat᷑:qð tu multo peius ẽ adhuc
multo plures ſunt qui ab ülo malleo

quotidie cõfringuntaur:qᷓ illi qui ð rui
na colliſonis illiaus liberantur. Unqᷣe

iterum atq; iterum rogo vt diligentius

conſideremus ⁊ q;tum poſſumus ti /
ineamꝰ ulud qð oñũs i euangelio dicit.
Qui viderit mulierem ad concupiſcen⸗
dum eam:iam mecatus ẽ. Pꝛo qua re:
ſicut iam dictum eſt: non ſolum ab ex⸗
traneis mulieribus: ſed etiam a vicinis
⁊ domeſticis:⁊ ancillis noſtris refrenã
da eſt ⁊ ſecreta familiaritas ⁊ oculoꝛuʒ
intenta fragilitas. Ne illud eueniat no
bis quod oñs per pꝛophetam terribili⸗
m i

—

ter clamat dicens. Hoꝛs ĩtrauit ad ani
mas noſtras ꝑ feneſtras noſtras. Ueh
eniʒ illis. Per quos ꝑ viſũ oculoꝝ ⁊ au⸗
ditũ auriũ. Si ꝑ linguã tuã amico iuo
ant famulo tuo iuſſeris vt ad te mere/
trix adducat᷑:aut tuipᷣe cũ meretricel
cutus fueris ꝑ os tuũ ad aiam tuã gla
dius eterne moꝛtis ingredit᷑. Si aũt ma
lũ vel ſoꝛdidũ cõſiliũ libenter audieris
ſi detrabẽtẽ ant luxurio e loquẽtẽ:aut
cãtica turpia ꝓferẽtẽ nõ reſpuis ꝑ auri
um tuaꝝ feneſtras moꝛs ĩtrauit ad aĩaʒ
tuã.Et qꝛ oñs dixit.Qui viderit mulie/
rẽ ⁊c. Uolũtas ꝓna faciẽdi reputat᷑ ꝓ
opere facti. Ac ñ oũ aliqͥs mulierẽ libi/
dinoſo oculo cõſiderat:ꝑ feneſtras coꝛ
poꝛis ſui ĩ ſecretũ mẽtis venenũ moꝛtis
inſtilat. Lalis enim cogitatio: ⁊ ſi aliqn
impedit᷑ caſu ⁊ nõ ipleat volũtutẽ ſuaʒ
nihilominus actionis crimine cõdẽna
tur a dno:ac ſi illa caſta eſt cum qua li-
bidinis malum volint exercere:⁊ ille iã
adulter tenet᷑ in coꝛde. Ideo audiamuſ
ſcripturã dicentem illud. Oĩ cuſtodia
ſerua coꝛ tuum. Et illud. Auerte oculos
meos ne videãt vanitatẽ ⁊c Quomodo
ſi aliquis carbones appꝛehenderit ſi ci
to eos ꝓiecerit:nihil ei nocebunt S
vo diutius tenere voluerit ſine vulnere
abire nõ poterit. Ita ille qui ad concu
piſcenduʒ oculoꝝ defixerit intuitũ:et li
bidinis malũ ĩ coꝛde ſuſcipiens moꝛas
ĩ coꝛde ſuo habere:moꝛari ĩ coꝛde ſuo li
bere ꝑmiſerit:excutere a ſe ſine aĩe pla⸗
ga nõ poterit. Ideo iugiter clamamus
cuʒ pꝛopheta. Oculi mei ſemper ad do
minum:quoniam ipſe euellet de laão
pedes meos. Ipſo domiuo noſtro ieſu
chꝛiſto mediatoꝛe dei:⁊ hominum cuiꝰ
miſericoꝛdia plena eſt terra. Amen.

Explicit liber de honeſta te mulieꝝ.

Dini aurelij Auguſtini bypponen/
ſis epiſcopi de cura agenda pꝛo moꝛtu

is liber incipit. H

Iu ſanctitati tue coepiſcope
rum debitoꝛ fui ex quo mi/
me vtrum pꝛoſit alicui poſt moꝛtem ;

coꝛpus apud ſancti alicuius memoꝛiã
ſepelitur. Poc.n.abſ te vidua memoꝛa

ta petierit pꝛo defuncto in eis partibus

filio ſuo:⁊ reſcripſeras conſolans eam

id qꝛ etiam nũcians de cadauere fidelMis
inuenis cynegii:qð patrono ⁊ pio affe⸗

ctu deſideranit eẽ completum: vt ſcili⸗

cet in beatiſſimi felicis conſfeſſoꝛis ba-
ſilica poneret᷑. Qua occaſione factũ eſt
vt ꝑ eoſdẽ perlatoꝛes litterarum tuarũ
etiam mihi ſcriberes:ingerens huiuſ /
modi queſtionem: atq; vt reſponderez
quid inde mihi videretur expoſcẽs:nec
tacens ipſe qu d ſentias. Nam dicis vi

deri tibi non eſſe manes motus animo

rum religioſoꝛum atq; fidelium ꝓ ſuis

ita curantium adiungis etiã vacare nõ

poſſe ꝙ vniuerſa pꝛo defũctis eccleſſia
ſupplicare cõſueuit. Ut hine ⁊ illud co
ꝓdeſſe poſt moꝛi ſi fᷣ
de ſuog humano coꝛpoꝛi talis ꝓpuidea
tur locus ĩ quo appareat opitulatio ẽt

mijci poſſit hoĩ

iſto modo queſita ſanctoꝛum Sed cuʒ

bec ita ſint quõ buic opiniom contrari

um non ſit quod dicit apoſtolus. Oẽs
enim aſtabimuſ ante tribunal chꝛiſti vt
ferat vnuſquiſq; ſecunduim ea que per
coꝛpus geſſit ſiue bonum ſſiue malum:
non te ſatis iignificas videre. Dec qᷣdeʒ

apoſtolica ſententia ante moꝛtem adz

monet fieri qoð poſſit pdeſſe poſt moꝛ/

tem: non tuc qn iam recipiendum qõ
quiiq; geſſerit ante montem/ Cleruůbece

venerãde pauline reſcripto⸗

hi ſcripſiſti per homines fi⸗
lie noſtre religioñſſime floꝛe querens a

nClitur
ſuegger⸗
vortcuitu
eſmngos⸗
Peruns
ſwokepil
Smenin

nunüh

Dratw
uradin
mrtal
bener⸗
Cprpe
tgnr

Fkapne

Ffiulumn
ſurſoc
ſeniene
fnoige
iffern
zugen
oy
e
fan
d
heni

ſy'
lice
Mpn
lpt.
hnſcet
hela
Kureſ
ſende
Pte
hen
un
e
ng
ſhln
Nn

NDe cura agenda pꝛo moꝛtuis.

inimdhtn
tpmiirten
Lrſigden
nie un
ineſhrgen
aiotpon
inians n
Ne ſcne
Wisr
onls
Latmnit
Mmthot
emn
iſni,
natoriti
rigt ſo
Hungt⸗
Nuſnti
ance
—

—

nant iſta ſiue pꝛo eis fiant:quoꝛuʒ tam

ita ſoluitur queſtio:quoniam quodam

vite genete acquiritur:dum in hoc coꝛ⸗

poꝛẽ viuitur vt aliquid adiuuet vt iſta
defunctos:ac per boc ſecundum ea q
per coꝛpus geſſerũt eis q̃ poſt coꝛpꝰ re⸗

ligioſe ꝓ illis facta fuerint adiuuantur

Sunt enim quos nihil omnino adiu

mala ſunt merita:vt neq; talibus digni

ſnt adiuuari:ſine pꝛo eis quoꝑ tam bo

na vt talibus non indigeant adiument
BGenere ergo vite quã geſſit quiſq; per
coꝛpus efficitur vt pꝛoſint vel non pꝛo
ſintquecũq; ꝓ illo pie fiunt:cum reliq/

rit coꝛpus. Nam meritũ ꝑ qð iſta ꝓſint

ſi nullum cõpertũ ẽ ĩ hac vita:fruſtra q̃
ritur poſt hanc vitam. Ita fit vt neque
inaniteræccleſia vel ſuoꝛum cura ꝓ de
functis qð potuerit religioſius ĩpẽdat:
⁊ tñ ferat vnuſquiſq; ſecũdũ ea q̃ ꝑ coꝛ⸗
pus geſſit ſiue vonũ ſiue malũ:reddẽte
dñno vnicuiq; ſecũdũ opa eiꝰ. Ut.n.hoc
qð ipẽd᷑ poſſit ei ꝓdeſſe poſt coꝛpus
I ea vita acquiſtũ eſt quã geſſit ĩ coꝛpo⸗

re/Poterat inqniſitioni tue ſufficc mea

breuis iſta reſpõſio: ſʒ qꝛ talia monent
bꝰ reſpõdẽdũ eẽ exiſtimo parũper at⸗
tẽde.In machabeoꝝ libꝛis legim obla
tũ ꝓ moꝛtuis ſacrificiũ:ſed ⁊ ſt nuſq; in
ſcripturis veteribꝰ omnino legeret᷑:nõ
parua tñ ẽ vniuerſe eccleſe que in hac

conſuetudine claret aucioꝛitas:vbi ĩ pᷣ⸗

cibus ſacerdotique domino deo ad eiꝰ

cundum religionis noſtre ſacras litte⸗
ras eſt videndum. Neq; enim creden⸗
dum ẽ ſicut apud Maronẽ legit᷑ inſe⸗
pultos a natigãdo atq; traſeundo ĩfer
no aĩe ꝓhiberi.quia.ſ.neq; ripas datur
boꝛẽdas ⁊ rauca fluẽta trãſpoꝛtare pxᷣ
uſq; ſedibꝰ oſſa deuerint/Quis coꝛ xppia
num inclinet bis poeticis fabuliſq; fig⸗
mentis:cum dominus ieſus vt inter ini
micoꝛum manus qui eoꝝ coꝛpoꝛa ĩ eo⸗
rum poteſtate haberent ſecuri occũbe/

rent chꝛiſtiani: neq; capillum capitis

eoꝛum aſſerat perirurum exhoꝛtans ne
timeat eos qui cum coꝛpus occiderint
amplius nan habent quid faciant:vnõ
in pꝛimo libꝛo de ciuitate dei ſatis qtũ
exiſtimo:ſum locutus vt eoꝛum denteʒ
retunderem:qui barbaricam vaſtitatẽ:

pꝛecipne quam nuper roma perpeſſa

eſt chꝛiſtianis tempoꝛibus imputan⸗
do etiam id obijcinnt illic quid ſuis ſub
uenerit chꝛiſtus Quibus cum reſpon⸗
ſum fuerit animas fidelium pꝛo fidei
ſue meritis ab illo fuiſſe ſuſceptas:inſul
tant de cadaueribus inſepultis. Lotũ
itaq; iſtum de ſepultura locum verbis
talibus explicaui. At enim ĩ tanta inq;
ſtrage cadauerum ne ſepeliri potuerat
neq; iſtud pia fides reſoꝛmidat tenens
pꝛedictum:neq; aſſumentes beſtiasre
ſurrecturis coꝛpoꝛibus obfuturas quo
rum capillus capitis non peribit.nullo
modo diceret vitas. Nolite timere eos

altare fũdũ:ur:locũ ſuũ habet etiaʒ cõ qui occidunt coꝛpus: animam autem

8

mendatio moꝛtuoꝝ. Sed vtrũ aliquid

pꝛoſit anime moꝛtui locus coꝛpoꝛis ſui

operioſius inquirendum eſt. At pᷣmum
vtrum interſit aliquid ad inferendam
vel augendam miſeriam poſt hanc vi/
tam ſpiritibꝰ hoĩum ſi eoꝛum coꝛpoꝛa
ſepulta non fuerintinon ſecunduʒ opi⸗

nionem vtcũq; vul gatam:ſed pouiꝰ ſe⸗

non poſſunt occidere.Si quicqᷓ; obeſ⸗
ſet vite future quicquid inimici oe coꝛ
poꝛibus occiſoꝛum facere voluiſſent:
niñ foꝛte quiſpiam ſic abſurdus eſt vt
contendat eos qui coꝛpus occidunt:
non debere timeri ante moꝛtem:ne coꝛ
pus occidant:⁊ timeri debere poſt moꝛ
tem ne coꝛpꝰ occiſi ſepeliri non ſinant:
m iin

Falſinz eſt ergo ad ait: qͥ coꝛpꝰ occidũt

⁊ poſtea nõ bñt quid faciat:ſñi hñt tãta

que de cadauerib faciãt/ Abſit vt falſũ
ſit qð veritas dixit.Dcm̃ eſt enĩ aliquid
eos facere vt occidãt:qꝛ in coꝛpoꝛe ſen
ſus ẽ occidẽdo poſtea vero nihil habe⸗
re qͥq facit: qꝛ nullus ſenſus eſt in coꝛ
poꝛe occiſo. Multa quoq; coꝛpoꝛa xpᷣi

anop terra nõ texit:ſed nullũ eoꝝ qᷣſq;

a celo ⁊ terra ſeꝑauit:quã totã implet

ſua pñtia qui nouit vñ reſuſcitet quod

creauit.Dr quidẽ in pſalmo poſueruut
moꝛtalia ſeru ꝝ tuoꝝ eſcam volatilibꝰ
celi:carnes ſcõꝝ tuoꝝ beſtijs terre: effu
derũt ſanguinẽ eoꝑ tanq; aquà in circu

itu hierlʒ ⁊ nõ erat qͥ ſepeliret/Sed ma⸗

+—
—

—

ex terra derũ ? aliop elemètoꝛum ſecre
tiſſimo ſinu qno dilapſa cadanera re⸗
ceſſerũt ĩ tpis pũcto reddẽda ⁊ reĩtegrã

da ꝓmittit/ Nec iõ tñ ↄdẽnanda ⁊ abij
ciẽda ſunt coꝛpoꝛa defunctoꝝ maxime

qʒ iuſtoꝛũ ac fideliũ quibus tanq; oꝛga

nis ⁊ vaſis ad oĩa bona oꝑa ſcũs vſus ẽ

ſpus. Si enĩ pat᷑na veſtis ⁊ annnlus ac
ſi dd biꝰtanto carius poſteris quato er
ga parentes maioꝛ affectꝰ:nullo modo

ipſa ſpynẽda ſunt coꝛpoꝛa q̃ vtiq; mito
familiariꝰatq; cõiuncti qᷓ; quelibet ĩdu
menta geſtamus Pec eni non ad oꝛna
mẽtum vel adiutoꝛium qoð adhibet᷑ ex⸗
triſecus: ſed ad ipſam nãm boĩis ptinẽt
Unde ⁊ antiqnoꝛũ iuſtoꝛũ funera cuʒ

gis ad exagerãda crudelitatẽ eoꝝ:qͥ iſta / pietate curata ſunt ⁊ exequie celebꝛate

ſecerũt nõ ad ifelicitatẽ eoꝑ: qͥ iſta per⸗
peſſi ſunt quis h̊ in conſpectu homini
dura ⁊ dira videant᷑:ſed pᷣcioſa ĩ cõi
ctu domini moꝛs ſcõꝝ eius
iſta oĩa.i. curatio funeris:conditio ſepl
ture:pompa exequiarũ magis viunoꝛuʒ
ſolatia ſunt qᷓ; ſubſidia moꝛtuoꝝ. Si a
liquid ꝓdeſt ipio ſepulrura pᷣcioſa obe
rit pio vilis aut nulla. Pꝛeclaras exeq⸗
as ĩ cõſpectu hoĩ purpurato illi diuiti
turba exhibuit famuloꝝ:ſed multo cla
rioꝛes ĩ cõſpectu dni vlceꝛo o illi pauꝑi
miniſter ũ pᷣbuit angeloꝝ qͥ eũ nõ extu
lerũt ĩ marmoꝛeo tumulo ſedĩ abꝛahbe
ſinũ ſuſtulerũt Rideãt hec illi ð quos
defendendã ſuſcepimus ciuitatem dei.
Uerũtn ſepulture curã etiam eoꝝ phi⸗
loſophi cõtẽpſerũt:⁊ vniuerũ exercitus
du ꝓ terrena patria moꝛerent᷑: vbi po⸗
ſtea iacerẽt:vel quibꝰ beſtijs eſca fierẽt
nõ curauerũt.licuitq; poetis de hac re
plauſabiliter dicere. Celo tegitur: ꝗᷓͥ nõ
bʒ vꝛn , q;to de coꝛꝑibꝰ in ſepultis ĩſul
tare xpᷣia nis:qᷓbus ⁊ ipſius carnis mem
bꝛoꝛũq; oĩum refoꝛmatio non ſolum

ꝛ0ide

⁊ ſepultura ꝓniſa:ipſiq; cũ viuerẽt ðõ ſe

peliẽdis vel ẽt trãſferẽdis ſuis coꝛpibuſ

filiis mandauerunt:⁊ tobias ſepeliẽdo

monuoſ deũ ꝓmeriunſſe teſte angelo cõ

mẽdat᷑. Ipſeq; oñſ die tertio re ſurrectu
rus religioſe mulieris bonũ opꝰpᷣdicat
pᷣdicandũq; cõmẽdat:q vngnẽtũ pᷣcio
ſuʒ ſuper mẽbꝛa eius effuderit atq; hoc
ad eũ ſepeliendum fecerit ⁊ laudabilit
cõmemoꝛant᷑ in endagelio:q coꝛpꝰ eius
de cruce acceptũ diligẽter atq; honoꝛi⸗
fſice tegendum ſepeliẽdũq; curarũt/vẽ
iſte anctoꝛitates nõ H̊ admonẽt ꝙ iſit

vllus cadaueribus ſenſus:ſed ad dei ꝓ

uidẽtiamcui placẽt etiam talia pietatj
officia coꝛpoꝛa quoq; moꝛtuoꝛũ ptine
re ſignificãt ppter fidem reſurrectõnis
aſtruẽdã vbi ⁊ illud ſalubꝛit᷑ diſcit᷑ quã
ta poſſit eẽ remuneratio ꝓ elemoſynis
quas viuẽtibꝰ ⁊ ſentientibꝰexhibemus
Sed neq; h̊ apud deũ pereumt q̃ ex ani

mis hoĩum mẽbꝛis officia diligentieq;

pſoluũtur. Sunt quidẽ ⁊ alia que ſan⸗
cti patriaſche de coꝛpoꝛibus ſuis ↄdien
dis vel trãſferẽdis pphetico ſpũ dicta ĩ

. Grdia

—

yli

lgwi

mumn
Nrinm

Pcne

geihis

ſtie
ſei

ſiocd

dii cdſbe

ad
worc

Ueitrürn

miti
MNlie
erde

Ciper⸗

ſirſi

utch⸗
ficdo

nd

Akre
inſ

ſoluti
Npoiſo
ichn
ſiſin,
popeick
ſcczen
füne
faltele
Aſi
fon⸗
ſglcnn
fiocſen
ſunten
fün
Un/f
i

De cura agenda pꝛo moꝛtuis.

nimn telligi voluerũt. Nõ aũt hic locuſ vt ea moneat mẽteʒ i admoneat nunenpa?
Nctumn ꝑptractemus iutèdit cum ſufficiat iſta qᷓ ꝓpter qð greci mẽnemion vocant qdᷣ
ütnin diximus. Sed ſi ea q̃ ſuſtẽtãdis viuen⸗ nos memoꝛiã ſeu monumẽti appella
Z tibꝰſunt neceſſaria ſient victuſ ⁊ amictꝰ mus quã lingua eoꝛũ memoria ipſa j
einannm que qᷓ; is cũ gr aui afflictione deſint ñn meminim mèneme dicit. En ſtac; re
nbneng frangut ĩ bonis pferẽdi tolerandiq; vir colit aĩus vbi ſepultũ ſit chariſſimi coꝛ
nogtſit tutẽ:ſed excitatà faciũt fecũdioꝛes: q;dto pus:⁊ occurrit locus noĩe martyris ve
Hrm magis cũ deſunt ea q̃ curadis funeribꝰ nerabilis eidẽ martyri aiam dilectam
otrtuI cöcendiſq; coꝛpibꝰoefunctoꝛũ adbibe cömẽdat recoꝛdã is ? pꝛecãtis affect“.
fcsniem ri ſolẽt nõ efficiunt miſeros ĩ occult Qui cuʒ defunctus a fidelibus chariſſi
mö ei N oꝛũ ſedibus iam Niierocf aub hoc qñũ mid exhibef eũ pdeſſe nõ dubiũ eſt his
aißtu iſta cadauerib'rpianoꝛũ in illa magne q cũ in coꝛpoꝛe viuerẽt talia ſibi pꝰ hae
Naiworetent vꝛhis vel ẽt alioꝛũ oppidoꝛũ vaſtatione vitã pdeſſe mernerũt. Uerũ ⁊ fi aliquas
maörbbt defuerũt:neq; viuoꝛũ culpa eſt qui nõ neceſſitas vel bumari coꝛpoꝛa del in ta
iemn potuerũt iſta pꝛebere nec moꝛtuoꝛum libꝰ locis humari nulla docta faculta
friſneng pena qui nõ potuerũt iſta ſentire. Pec te pmittat:nõ ſunt pꝛetermittende ſup
Cnidtr eſt mea de ſepulture cã atq; rõne ſnia plicatões ꝓ ſpiritibꝰmoꝛtuoꝛũ qnas fa
ai 4· Quã pterea ex alio libꝛo meo in iſtum ciẽdas pꝛo oĩbus ĩ xpᷣiana ⁊ catholica
tu tranſtuli:qꝛ facilius hic a me recenſeri ſocietate defũctis etiã tacit noĩb quos
lbix el potuit q; ad iᷣm alio modo eloquẽduʒ ſub gnãli ↄmemoꝛatõne ſuſcepit eccle
enkmti fuit/Quod ñi verũ ꝓfecto ⁊ ꝓniſus ſe ſia:vt quibꝰad iſta deſunt parẽtes aut
mrmg peliẽdis coꝛpoꝛibꝰapud memoꝛiã ſcõx filij aut quicũqʒ cognati vel amici: ab
miß ite locus bone affeclionis ẽ:⁊ humane er vna eis exhibeat᷑ matre cõi· Si autẽ de
eiäife ga fanera ſuoꝛũ:qi 1 nönulla religio eſſent iſte ſupplicatões que fiũt recta fi
IHExvt ſepeliant non põt nulla eẽ qñ vbi deac pietate ꝓ moꝛtuie: pnto nihil p
ertloti ſepeliant᷑ attendit Sed ci talia vinoꝝ deſſet ſpiritibꝰeoꝛũ quatũlibei ĩ loc lſã
lvici ſolatia reqiurũtur quibꝰeoꝛũ pius ĩ ſu⸗ cis exanimata coꝛpoꝛa ponũturCcum
RK os alus appareat: nõ video qᷓ̃ ſũt adiu fidelis mater fidelis filij defuncti coꝛ
— ſ mẽda moꝛtuoꝛũ niſi ad h̊ vt dũ recolũt pus deſiderauit in baſilic martyris po
umwig vbi ſunt poſita eoꝛũ quos diligunt coꝛ ni: ſed qdeʒ credidit ei aiam merit mar
ſsu poꝛa eiſdẽ ſcĩs illos tanq; patron s ſu tyris adiunari B qõ ita credidit ſuppli-
inthftl ſeeptos apo de ediuuãdo ⁊ oꝛudo cõ catio qᷓd fuit Et hoc pfuit ſiqd pfuit
pomrütt mẽdant: qõ quidẽ facere poſſent etimm ⁊ qð ad idẽ ſepulchꝛnʒ recnrrit aĩo 2 fi
n eiretin ſitalibꝰ locis eos humare non poſſent deliũ pꝛecibꝰmagis: magiiqʒ cõmẽdat
r Sec nõ ob alimd vel memoꝛie oicutur 2 adinuat defuncti ſpm nõ moꝛtui coꝛ
nec vel monumẽta eoꝛũ eaq; inngnita fiũt poꝛis locꝰ:ſed ex loci memoꝛia viuꝰma
pti ſepulchꝛa moꝛtuoꝛũ: niſi qꝛ es qͥ viuen tris affectus. Simul enĩ ⁊ qͥ ⁊ cui com
ime tiũ oclis moꝛte ſubtracti ſunt: ſc ne ob mẽdatus ſit nõ vtiqʒ infructuoſe religi
n liuione eniã coꝛdibꝰ ſubtrahant᷑ in me oſam matrem pꝛecantis attingit. Naʒ
= moꝛiã reuocãt ⁊ faciunt admonendo ⁊ oꝛãtes de mẽbꝛis ſui coꝛpoꝛii faciunt
inn cogitari/Naʒ ⁊ memoꝛie nomen id apꝑ qð ſupplicãtibꝰↄgruit:cũ genua fugũt
S tiſſime oñdit. Monumentü cniʒ eo ci extendũt manꝰvel etiã ꝓſternuntur

ihimm

3

.

ſolo:⁊ ſi qind aliud diſibiliter faciũt: ;

uis eoꝝ inuiſibilis volũtatis vt coꝛdis ĩ
tẽtio deo nota ſit:nec ille ĩdigeat his in
dicijs vt humanus ei pandat᷑ aĩuſ:ſj hĩc
magil ſeipᷣm excitat hõ ad oꝛãdũ gemẽ
dũq; humili atq; feruẽtius. Et neſcio
qũo hi motuſcoꝛꝑis fieri niñ motu ani
mi non pñt.Eiſdẽq; rurſus exteriꝰviſibi
liter factis ille interioꝛ ĩuiſibilis qui eos
facit auget.Ac ꝑ hoc coꝛdis affectus qͥ
vt fierẽt iſta pꝛeceſſit:qꝛ facta ſunt cre/
ſcit:veꝑramen ſi eo modo quiſqʒ tenea
tur vel etiã liget᷑:vt hec de ſuis mẽbꝛis
facere neqᷓ̃at:nõ ideo nõ oꝛat intioꝛ ho
mo:⁊ ante oculos dei ĩ ſecretiſſimo cu
bili vbi cõpungit᷑:ſternit ita etiã cũ plu
rimũ interſit vbi ponat coꝛpus moꝛtui
ſui qui ꝓ ſpũ eius deo ſupplicat:qꝛ ⁊ P
cedens affectꝰ locũ eligit ſem̃:⁊ illic coꝛ
poꝛe poſito recoꝛdatꝰ locus ſanctꝰ eum
qui pꝛeceſſerat renuat ⁊ anget affectꝰ.
Tamen ⁊ ſi ñ poſſit:vbi religioſus ami⸗
cuſ elegit bumare quẽ oiligii nullo mo
do dʒ a ſupplicationibus neceſſarijs in

eius cõ nẽdationẽ ceſſare. bicũqʒ.n.
iaceat vel nõ iaceat defuncti caro: ſpũi
reqes acquirenda ẽ. Qui cũ inde exiret
ſecum abſtalit ſenſuʒ: quo intereſſe poſ

ſit quomodo quiſqʒ ſit ſiue in bonis ſi
ne ĩ malis:neq; ab ea carne expectat ad
iunari vitam ſuã cui pꝛebebat ipſe vitaʒ
quã oetraxit excedens ⁊ redditurus eſt
rediẽs:quoniam nõ caro ſpiritui: ſʒ ſpi
ritus carni etiã ipſius reſurrectõnis me
ritũ cõparat:vtrũ ad penã an ad gloꝛiã
reuiuiſcant Legimua in ecclenaſtica
hiſtoꝛia quam grece ſcripſñit euſebius:⁊
n latinam linguaz vertit ruffinus: mar

tyrum coꝛpoꝛa in gallia canihus expo⸗

ta cſianũq; reliquias atqʒ oſſa moꝛtiuo
rum viqʒ ad exremam conſumptioneʒ
ignibus cõcremata:eos deniq; cineres

fluuio rodani:ne quid ad me mmoꝛiam

qualencunqʒ relinqueretur inſperſos.
Quod non ob aliud credendum eſt oi
uinitus fuiſſe permiſſum: niſi vt diſce⸗

rẽt chꝛiſtiani in confuẽdo chꝛiſtum dũ

contemnerent hanc vitam: multo ma
gis contemnere ſepulturam. Poc eniʒ
quod ingenti ſeuitia de coꝛpoꝛibꝰ mar
tyrũ factũ eſt:ſñi eis quicq; noceret ꝙ mi
nus beati requieſcerent:eoꝛum victoꝛi
oſiſſumi ſpũs non vtiqʒ fieri ſinerentur

Re ipſa ergo declaratũ ẽ:non ideo dt⸗

xiſſe dñm. Nolite timere eos qui coꝛ⸗
pus occidũt ⁊ poſtea non habent quid
faciant: ꝙ nõ eſſet permiſſurus aliqᷣd
eos facere de ſuoꝛum coꝛpoꝛibus moꝛ

tuoꝛum. Sed quoniam quicquid face

re permiſſi eſſent nibil: quo minueret᷑

chꝛiſtiano defuncto felicitas fieret: ni⸗

hil inde ad ſenſum poſt moꝛtem viuen
tium pueniret: nibil ad deti imentum:
ſaltem ipſorum coꝛpoꝛum:quo minus
integra reſurgerẽt pertineret. Et tamen
ec illo humaui coꝛdis affectu:quo ne⸗
mo vnquã carnẽ ſuã odio habet: ſi co⸗
gnoſcant aliquid bomines poſt moꝛte
ſuis coꝛpoꝛibus defunctis obeſſe:qdð ĩ
ſua cuiuſq; gente vel patria poſcit ſolẽ
nitas ſepulture cõtriſtantur vt bomieſ
⁊æ quod ad eos poſt moꝛtem non perti
net ante moꝛtem ſuis coꝛpoꝛibuſ timet
ꝙ inuenitur in libꝛis regum deus ꝑ ꝓ
phetam minari alteri ꝓphete:q ei tran
ſgreſſus ẽ verbuʒ ꝙ nõ kerret cadauer

ei in ſepulchꝛũ patrũ eius. Qae ſeriptu

ra ſic ſe bʒ. DHec dicit dominus. Quia ᷑
obediens fuiſti oꝛi domini: ⁊ non cuſto
diſti mandatum quod pꝛecepit tibi oo
minus deus tuus: ? regreſſus es ⁊ co⸗
mediſti panem:⁊ bibiſti a quam in lo/⸗
co: in quo pꝛecepit tibi ne comederes

paneʒ neq; biberes aquã: nõ inferetur

–—

(

aertnn
ntont
Pden en
copen

(olden

Pinurn

ten den

Conſiere
eneeid
ſrusno
ton
lopoen
ordole⸗
doninst
nin c⸗
Dumen
Nefklac
obedi
Eiakan
ſe Nas
Wamg
nipen
enen
Phurer
ſen
hifnn
Ppre
tnogcan
ſſepot
no
muſet

nitdnetu
gmnrten
Waecune
iſmiüfin
giticotiin
cNum
iadecahen⸗
Gmttm
ſiqgtentmn
mmiimt
me)
umwnhin
rnſim
nohaer
nngini⸗
ntauft

õs

De cura agenda pro mortuis.

—
—

adauer tuum ĩ ſepulchꝛuʒ patruʒ tuo
um. Qu anti bec pena pendenda ſi ſe⸗
undum euangelium cogitemus: vbi
poſt coꝛpus occiſum nihil metuenduʒ
eſſe didicimus: ne membꝛa exanimata
patiantur:neque pena dicenda eſt. Si

autem humanum erga ſuam carnem

conſideremus affectum. Potuit inde
terreri vel eontriſtari viuus quod ſen⸗
ſurus non erat moꝛtuus:⁊ hec erat pe⸗

na:quoniaʒ dolebat animus id de ſno

coꝛpoꝛe futurum: quanuis cum fieret
non doleret.Hactenus enim noluit
dominus ſeruum ſuum plectere: qui
non ſua contumacia ſpꝛeuerat pꝛece⸗
ptum eius implere: ſed aliena decipi⸗
ente fallacia =

non obediuiteq; enim putandum
eſt ita fuiſſe interremptum moꝛſu be⸗
ſnie: vt ad ſupplicium tartareum eius
demum anima raperetur quandoqui⸗
dem ipſum coꝛpus idem leo qui occi⸗
derat cuſtodiuit iumento etiaʒ quo ve
hebatur illeſo:⁊ ſimul cum illa in ma⸗

nifeſta intrepida pꝛeſentia ad ſun domi

ni funus aſtante: quo mirabili ſigno

apparerethominem dei coercitum po-⸗

tius carnalit᷑ vſq; ad moꝛtem q; punitũ
eſſe poſt moꝛtem.De qua re apoſtolus
cum pꝛo quibuſdam offenſis comme⸗

moꝛaſſet infirmitates moꝛteſqʒ multo

Bann manſos iudicaremus
a domino non iudicaremur.Cum iudi

—

ſtoꝝ eruit oſſa moꝛtuox:eiſdẽq; oſſibus
acrilega que ſculptilibus ↄſtituta fue
rant funeſtauit. Pepercit qppe ili mo

numento vbi iacebat pꝛopheta qui an
te annos amplius q; trecentos iſta pᷣ⸗
dixerat ⁊ ꝓpter ipſum neque illius qui

qʒ illo quo nemo enquà carnem ſuam
odio habet pꝛouiderat cadaueri ſuo qͥ
occiderat mendacio animam ſuam.Ex
hoc igitur quo carnem ſuam quiſqʒ na
turaliter diligit ⁊ illi pena fuit addiſce⸗

eum ſeduxerat violata eſt. Affectu en

re non eum ſururum in ſepulchꝛo pas

trum ſuoꝛum:⁊ huic cura pꝛoſpicere vt
parceretur oſſibus ſnis ſi inxia eum ia⸗
ceret:cuius ſepulchrum nemo violaret

bunc affectum mar: yres c hriſti ꝓ ve

ritate certantes vicerunt. Nec mirum:
quia contempſerunt quod non fu erat
pro acta morte ſenſuri qni non potne

runt eis qnos viu entiebant cru⸗
ciatibus vin oterat vtique deus
qui leonem prõphete corpus quod ip

ſe occiderat vlterius non permiſit atti
gere ⁊ feeit de proemptore cuſtodem.
Poterat inqnam a ſuis ſuorum interſe
ctis corporibus carnes quibus fuerant

probibere. Poterat ⁊ ipſorum hoiuum
innumerabilibus modis tenere ſeuiti

am: ne cadauera incendere: ne cineres
diſpergcre auderent. Sed huic quoqʒ
experimento multiplex tẽptatio deeſſe

non debuit ne fortitudo confeſſionis

camur autem a domino coꝝꝛipimur: gque immanitati proſecutionis pro cor

ne cum hoc mundo damnetur ¶ Eum
ſane qurdeceperat in monumento pꝛo
pꝛio honoꝛifice ſepeliuit.ſeque ſepeliẽ⸗
dum iuxta oſſa eius curauit ita ſperãs
parci poſſe oſſibus ſuis cũ veniret tem
pus quando ſecũdum hominis illiuſꝓ
phetiã. Joſiaſ rex iuda in illa terra mul

poris ſalute non cederer pro ſepulchri
honore trepidaret. Poſtremo ne fides
reſurrectionis conſumationem corpo
rum formidaret. Debuerüt ergo ⁊ iſta
promitti vt etiam poſt bec tanti horro
ris exẽpla martyres in xpᷣi confeſſione

feruẽtes huiꝰqnoqʒ teſtes fierẽt vitatis

I
in qua oiſcerent eos a quibus ſua coꝛ⸗
poꝛa interficerentur poſtea nibil habe⸗

re qð facereni:quoniam quicquid moꝛ
tuis coꝛpoꝛibus facerent: vtiq; nihil fa

cerent: qm in carne omni vita carente
neq; aliquid ſẽtire poſſet qͥ ide migra/
uu:neq; aliquid inde pꝛodere qui crea

nit. Sed inter hec que nebant de coꝛpo

ribus occiſoꝛum cũ martyres nõ ea me
tuentes magna f

ꝙ nulla oabatur poteſtas ſanctoꝛũ fu⸗
neribus iuſta perſoluere: nam occulte
ſubtrabere aliquid ſicut eadem teſtat
hiſtoꝛia crudeliũ cuſtodũ vigilie ꝑmitte
bant. Itaq; cũ illos qui occiñ fuerant ĩ
dilaceratione membꝛoꝛum ſuoꝛum: in
cõfragratione oſſium in diſperſione ci
nerum:miſeria nulla cõtigeret:iſtos ta⸗
men qui nibil eoꝛum ſentire poterant:
magna miſeria cruciabat:qꝛ nullo mõ
ijs ſeuientibꝰ ipſi quodã modo ſẽtiebãt
⁊ vbi iam illoꝛuʒ nulla erat paſſio:erat
iſtoꝛum mira compaſſio ſecundum iſtꝗ
quã dixi mirã compaſſionem laudant
illi ⁊ a rege Dauid benedicuntur qͥ ſau
lis ⁊ ionatbe oſſibus aridis ſeplture mi
ſericoꝛdiam pꝛeſtiterant:que tamẽ mi⸗
ſericoꝛdia cum pꝛeſtatur nihil ſentienti
bus:multum pꝛodeſt mi ericoꝛditer eã
pꝛeſtantibus: An foꝛte hoc reuocandũ
ẽ ad illam opinionem ꝙ infernũ fluui⸗
um inſepulti nõ poterant tranſmeare:⸗
Abſit hoc a fiõ chꝛiſtiana:alioquin peſ
ſime actum ẽ cũ tãta martyrum multi⸗
tudinem quoꝝ nõ potuerunt coꝛpoꝛa
ſepeliri ⁊ fallaciter eis veritas dixit. No
lite timere eos qui coꝛpꝰ occidunt ⁊ po
ſtea non habent quid faciant ſi eis tan⸗

ta mala facere potuerunt quibus impe

direntur ad loca expectata tranſire/ Sʒ
quia hoc ſine vlla oubitatione falſiſſi⸗

5*

foꝛtitudine paterentur/
tamen apud fratres luctus ingens erat

4

mum eſt:neq; aliquid abeſt fidelibns
negata eoꝛum coꝛpoꝛibus ſepultura:
neq; aliquid ſi exhibeatur infidelibꝰ ꝓ⸗
deſt. Cur ergo illi qui iaul ⁊ filium eiuſ
ſepelierunt miſericoꝛdiam feciſſe dicut
2 ex hoc a rege pio benedicunt᷑: nin qꝛ
bene afficiunt᷑ coꝛda miierantiuʒ: quã
do ⁊ a volentibus pꝛo moꝛtuoꝛum coꝛ
poꝛibꝰ nondũq; aliem ulo affectu quo

nemo vnq; carnẽ ſuã odio hahet relicti

volũt fieri poſt moꝛtẽ ſu ĩ coꝛpoꝛibus
ſuis:⁊ qð ſibi exhiberi volunt: qn ſeiu⸗

ri nõ ſuũt: alijs nõ lẽtientibꝰ curat expi

—

bere oũ ipſi ſẽtiũt/Narrãt᷑ viſa qdam qᷣ
huic diſputationi nõ negligẽdã videan
tur inſerere qõnẽ. Ferũt᷑ quippe moꝛ⸗
tui nõ mali vel iſõnis vel in alio quo/
cũq; mõ apparuiſſe viuentib atq; vbi
eoꝝ coꝛpoꝛa iacerent ibumata neſcien
tibus locis monſtratis admonuiſſe vt
ſibi ſepultura que defuerat pꝛeberetur

Pec ſi falſa eſſe reſponderemus contra

quoꝛũdã ſcripta fideliũ:⁊ cõrra eoꝛum

ſenſus qͥ talia ſibi accidiſſe ↄfirmat ĩpu

dẽter videre videbimur. Sʒ re ponden
dum ẽ: nõ ideo putandumeẽ moꝛtuos
iſta ſentire:quia hoc dicere vel indicare
vel petere vident᷑ ĩ ſõnie / Nã viuentes
apparẽt ſepe viuẽtibꝰ dolmiẽtib vinm
ſeipñ neſciãt apparere ⁊ ab eis qun hec

ſommiauerint audiunt dicentibꝰ ꝙ eos

in ſomnis agentes aliquid vel loquen/
tes viderunt. Si ergo me poteſt aliquis
ĩ ſomnis videre ſibi aliquud quod fem
idicãtẽ:vł eẽ qð futuꝑ ẽ pᷣnũciatẽ:cum
id ego ꝓꝛſus ignoꝛẽ ⁊ oĩno ꝓꝛſus nõ cu
rem nõ ſolũ quidem ille ſomniat: ſj vtru
doꝛmiente me vigilet: an vigilante me
doꝛmiat: an vno eodemque tempoꝛe
vigilemus ambo ſiue doꝛmiamus:
quando ille ſomnium videt ⁊ in quo
me videt./Quid mirum ſi neſcientes

.

(tineg

ſmien
Gculits
uplol
ſtepriten

(foreed

ſertiſo
Corlhc⸗
ſtinene
Coosdirn
negnes
ſlöbnn⸗

„,

iltaslu

Olpüchtn
(Mitiſ

Ooonnrn
ückeel
ebdidil

nar

Pliopon
fnriin
iglau
ewe
uran⸗
öͤnar

itinn
niſo
ſiteee
frlee
mecb
mr
flinn
ſtſe
ſuup
Mlin
Acit
Pon
llin

iae

oihnenlan
denrial

nſeud on

un ſoſtad

Wecknti
Anncnan
ooro
enllonng
iocobet.
Niwwgi
ani
ögiſe
Fei aen
bnN
ſinki
nimnt
nummns
vint,e

S

=

—

WnntsEn

ütiünn
ſemi
naminu
R
—DRũ
t uf,
dd,
—R
ene
lcg/
gihiing
in en
kituig

„

mN,

e NoMum
t!/
min⸗

—

—

.

De cura agen da pꝛo moꝛtuis. D

moꝛtui:necq; iſta ſentites tamẽ a vinẽ
tibus vident᷑ in ſomnis: ⁊ aliqd audiũt:
að euigilãtes verũ eſſe cognoſct. An⸗
gelicis igit opantibus fieri crediderim
ſine pmittatur deſuper:ſue inbeat᷑ vt a
liqᷣd dicere de ſepeliẽdis coꝛpoꝛibꝰ ſuus
videant᷑ ĩ ſomnis cũ id peniue neſciät
qnuoxꝝ illa coꝛpoꝛ
fit ſiue ad viuoꝛũ qualecũq; ſolatiũ: ad
quos ꝑiinent illi moꝛtin quoꝝ appaꝛẽt
imagines ſõniatibus: ſiue vt his admo

ideo aũt aliqñ vtiliẽ

mirari ꝙ ei pater moꝛiens non dixerit
q̃d deberet:cũ feciſſet eni teſtamẽtum
Tunc nimis anrio apparuit idẽ pater
ei ĩ ſomnis: ⁊ vbi eẽt repoſituʒ qð illa
cautio vacuata fuerit indicanit. Quo ĩ
nẽto iunenis atq; mõſtrato: nõ ſolum
falſi debiti calũniam ꝓpulſanit:ſed etiã
recepit paternũ cirographũ qð pat᷑ nõ5
receperat qñ ẽ pſoluta pecunia. Hic ita
q; putaf aia hoĩs curã geſſiſſe ꝓ filio:ꝛ
ad eũ veniſſe doꝛmiẽteʒ vt doces quod

nitõꝛbus generi humano cõmẽdet bu i noꝛabat magna eü moleſtia liberarz.

manitas licet defunctis nõ opituletur.
culpãda tame irreligioſitate negligitur
Alian aũt fallacibus viſis hoĩes in ma

gnos mittunt᷑ erroꝛes quos talia ꝑpeti
iuſtũ eſt:velut ſi qͥq; videat ĩ ſomnis ꝙ;
eneas vidiſſe apud ĩferos poetice cã fal
ſitatis narrat᷑: ⁊ vt eius cuiuſpiã non ſe
pulti appareat imn ago ⁊ loquat᷑ qualia
fertur illi locut fuiſſe palinuruſ:⁊ cum
euigilauerit ibi coꝛpus ei inueniat vbi
laccre ucere ĩhumatũ cũ ſomniarʒ au⸗
diuit: admonitus ⁊ rogat vt ſepeliret i
nẽtũ. Et qꝛ id verũ eſſe cõperit/credat:
iõ moꝛtuuos ſepeliri:vt eoꝝ aĩe ad loca
trãſeant:vñ in ſepultoꝝ aĩas inferni ꝓ
biberi lege ſomniamt.Noõne ita credẽs
plurimũ a tramite vitatis exoꝛbitat. ſie
aüut infirmitas humana ſeſe hʒ: vt q̃ moꝛ
tuum i ſomnis quẽq; viderit:ipſi aĩam
ſe videre arbitret᷑. Cũ aũt ſomniauerit
ſimiliter viuum non ei aiam neq; coꝛ
pus. ſed hoĩe ſiltudinẽ ſibi apparuiſſe
non dubitet: q̃ñ non poſſint ⁊ moꝛiuo
rũboĩum eodem modo neſcientiũ non
aie:ſed ſimilitudines apparere doꝛmiẽ
tibus. Poꝛꝛo certe cũ mediolani eẽmꝰ
auditimus:qð cũ debitum repeteret᷑ a

quodã defuncti patris cautione ꝓlata

qyfuio neſciẽte a patre iaʒ fuerat perſo
lutum: cõtriſtari cepit bõ grauuſime 2

Sed eodẽ ipſo ferme tpe quo id audiui
mus nobis apud mediolanũ cõſtitutis
carihaginis rhetoꝛ eulogius:qͥ meus in
eadeʒ arte diſcipulus fuu:ſicit ipſe po
ſtea qᷓ; in affricaʒ remeauimues rettulit
cũ rhetoꝛicos ciceronis libꝛos diſcipul
meis tradidit recenſens lectionẽ quam
poſt diẽ fuerat traditurus quẽdd locũ
offendit obſcurũ quo nõ itellecio: vix
potuit doꝛmire ſollicitus. Qua nocte
ſomniari ego illi qð non itelligebat ex
poſui.iĩmo nõ ego:ſed imago mes me
neſciẽte ⁊ tamẽ longe ⁊ trans mare ali
quid aliud ſiue egente:ſine ſomniante
⁊ nihil de illius cur s omnino curante.
Quo fiant iſta neſcio. Sed quomodo
libet fiant:cur non eodem modo fieri
credimus:vt ĩ ſomnis qᷣſq; videat moꝛ
tuum qũo fit: vt videat eum ⁊ viuum?
Ambobus vticq; neſciẽtibꝰ neq; curan
tibue qs vel vbivel quando eoꝛnzima
gines ſomniet. Similia ſunt aut ſõnijs:
nönulla etiam viſa vigilantium q tur
batos hũt ſenſus:ſicut ſi renetici:vl quo
cũq; furẽtes mõ. Nam⸗ ipſ loqnũtur
ſecu quaſ vere pꝛeſentibꝰ:loquũt ẽt cũ
ablenndus quaſ pꝛeſentibꝰ:quoꝝ ima
gines cernũt ſiue viuoꝛũ ſiue moꝛtuoꝝ.
At quomodo hi qui viuunt ab eis ſe vi
deri et cum eis ſe loqui quos neſciunt

putãt. Neq; enĩ re vera ipſi aſſunt: aut
ipſi ſermocinant᷑: ſed turbati ſenſibus:

Comõ ⁊ hi qui hac vita migrarunt: ſic
affectis hoĩbꝰvidentur q̃ſ pnteſ cũ ſint
abſentes: ⁊ vtrũ aliquis eos imaginabi

c etiam illud:cũ hoĩes altiꝰ qᷓ; ſi doꝛmi
ant ſubtrahũtur coꝛꝑis ſenñbꝰ:⁊ occu⸗
pant᷑ talibꝰviſis.Et his.n. apparẽt ma
gines viuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ.Sed cũ fuerit
ſenſibus redditi quoſcũq; moꝛtuos vi
diſſe ſe dixerit vere cũct credũtur.neq;
attendũt qͥ hec audiũt ſilr ab eis abſen⸗

liter videat oĩno neſciẽtes huic rei ſi le

tiũ atqʒ neſcientiũ quoꝛũdã ẽt imagies

viſas eẽ viuoꝝ/hõ eni quidaʒ Curina
noie municipijtuliẽñs:qð hipponi pxi
mũ eſt:curialis paupꝑ erat vix illius lo⸗
ci duũuiri alicuius ⁊ ſimplicit᷑ ruſtica⸗
nus:eũ egrotaret ablatis ſenſibns: pe⸗
ne moꝛtu iacuit aliquot diebus tenuiſ
ſimꝰ flatns ĩ naribꝰeius erat:qui manu
amota vix ſentiebat᷑.Exiguũ erat in eo
viuẽtis ĩdiciũ ꝙ illũ ſepeliri vt exãimẽ
nõ ſinebat:nullos artus mouebat nul⸗
la ſum ebat alimẽta: nihil oculis: nihil
vllo alio ſenſu coꝛpis qualibet ĩ pacta
moleſtia ſentiebat. Uidebat tñ multa
velut in ſomnis:q̃ tamẽ aliquãdo poſt
dies plurimos q̃ſ euigilans:viſa narra
uit: At pꝛimum mox vt appuit oculos:
eat aliquis ait:ad domuʒ curie fabꝛi fe
rarij vt videat qͥd ſibi agat᷑. Quo cũ itũ
eẽt ĩuẽtns ẽ moꝛtuus eo momẽto:quo
iſte fuerat ſennbꝰredditꝰ:et pene a moꝛ
te reuxerat.Lüc intẽtis qͥ aderãt dixit
illũ expiberi iuſſuʒ eẽ:qñ ipſe dimiſſus
eſt vt dicebat. Sicq; illic dnde redierat

dixit ſe audiſſe:ꝙ nõ curina curialis:ſ 3

curina ferarius ad loca illa inoꝛtuoꝝ

pꝛeceptꝰ fuiſſet adduci. In illis g̊ vinse

tanq;ᷓ ſomnijs ſuis fuit inter eos defun

nõ nouerat viuos. Ipſos aut vere foꝛſ
tan credidiſſeʒ ſi nõ ĩter illa:quaſi ſom
nia ſua vidiſſet ẽt quoſdã qui nũc vſq;
adhuc viuunt clericos: videlicet regio
nis ſue:a quoꝝ ibi pꝛeſbytero audiuit.
vt apõ bypponẽ baptiʒzaret᷑ a me: qd
ſcm̃ eſſe dicebat. Uideꝛat itaq; in illa vi
ſione pꝛeſbyteroꝝ:clericoꝑq; meipſum

noõdum.ſ.moꝛtuos: in qua poſtea vidit

⁊ moꝛtuoſ.Lur no etiaʒ illos ſicut nos
vidiſſe credat᷑ vtroq;.(.abſentes atq; ne
ſciẽtes:ac ꝑ boc nõ ipſos:ſed ſimilitudi
nes eoꝑ:ſicut etiã locoꝝ.Nã ⁊ funduʒ
vidit vbi erat ille cũ cliricis pꝛeſbyteris
⁊ hipponẽ vbia me quaſi baptiʒatus ẽ
In qbus locis pfecto nõ erat qñ illie n
bi eẽ videbat᷑.lã quid ibi ageret eo tẽ
poꝛe neſciebat qð ꝓclłdubio ſciret ſi ve⸗
re ibi eſſet. Uiſa ſunt igit᷑ que nõ pntã⸗
tur in ipſis rebus vt ſunt:ſʒ ĩ quibuſdaʒ
rerũ imaginibꝰadubꝛant᷑. Deniq; poſt
multa q̃ vidit:ẽt in pa radiſuʒ ſe ĩtrodu
ctũ eẽ narrauit:dcimnq; ſibi eſſe cuz inde
eniteret᷑ rediturꝰad ſuos. Uade bapti⸗
zari ñi vis eſſe in illo loco beatoꝑ Deide
vt a me baptiʒaret᷑ admonitus:ia factũ
eſt rndit.Cui rurſus ille qui cum eo loq̃
bat᷑.Uade inqᷣt vere baptiʒare.naʒ illõ
in viſione vidiſti. Poſt iſta conualuit:
prexit hipponẽ:paſca iã appꝛopinqbat.
Dedit nomẽ inter alios cõpetentes pa
riter cũ pluribꝰincognitꝰnobis:neq; il
lã mihi viſionẽ:neq; cuiq; nroꝑ ĩdaga⸗
re curauit. GBaptiʒatus ẽ ꝑactis diebu
ſcis remeauit ad ppꝛia:biẽnio vel apli
tranſacto. Ego cuncta hec cognout.
Pꝛimo ꝑ quẽdã meum eiuſq; amicuʒ

ĩ conuiuio meo dũ quedã ta lia loque⸗

remur. Deinde inſtiti ac feci:vt hec mi⸗

bi pns ipſe narraret atteſtaãtibus bone

ſ

ctos quos videbat p meritoꝝ dinerſta
inank: ſed turbati ſen te tractari. Agnouit ẽt nõnullos quos
hoĩes:talia viſa imaginaria patiuntur.

tuchefan
Eöntdi

ſucutſi
ſucertucue

agtmingt
eco
Pobeväcin

iloenaite⸗

unmnöint

—

Atucinions
eneſcin
(cpolntiio

twonoftien

Aiuvcrdn
flſfite eben

ttanabis

(ſteintrua

nſteiglane
muntſtat
ltitocind
hainnſeri
tleccla

=

Cdäir

feinmnar
lochntn
wepſemdn
etgnetn
ſuee Ae

Koncelsn

ſmnor⸗
nſcurae
Poolttmeſ
nnginne
unnne,
ſechtnnee
punncen
orotono
mugn
Caneven
nnnlrgg
nnſfi
Ment

bnaigit
Mäpnlo
Pümn
irlagei
goſigt it
1 n
utr
itime;
Ccenigi
acngn

denget
Veclsint

aeee
öͤpeabe
il itte
cüchnsen
neritnn
ſenöctg
egtce.
trt
“
ttndet
twea
Nbkur
Gluaidt
rte
eikken
Gainint
nen
gciifnie/
n ut
riint

aabuthu
ma ,ii
ttthi,
itſtin

—

ſtis eiuibus ſuis:⁊ de mirabili eiꝰ egri⸗
tudine:vt iacuerit pene moꝛtuus ꝑ di
es plurimos:⁊ ð illo alio curina fabꝛo
ferario qð commemoꝛaui ſuperiuſ:⁊ ð
bis oĩbus q̃ cum mihi vdiceret:ẽt ſe tunc
ab illo audiſſe recolebat atqʒ firmabãt
Quãobꝛẽ ficut vidit baptiſmũ ſuum et
meipᷣm ⁊ hipponẽ᷑: ⁊ baſilicà ⁊ baptiſ⸗
terium nõ in rebꝰipſis:ſed in qbuſdam
ſilitudinibus rerũ. Ita ⁊ alios quoſdazʒ

ergo ita ⁊ illos moꝛtuos eiſdẽ neſcienti
bus moꝛtuis:cur nõ iſtas oꝑatiões an
gelicas credimus per diſpenſationeʒ p
uidẽtie dei bene vtentis ⁊ bonis ⁊ mal:
ᷣmiinſci utabilẽ altitudinẽ iudicioꝝ ſu⸗
oꝛũ:ſiue inſtruãtur hic mentes moꝛtali
um:ſiue fallant᷑:ſiue conſolentur: ſiue
terreant᷑:ſcut vnicuiqʒ vel pꝛebẽda eſt
miſeticoꝛdia vel irrogãda vindicta ab
illo cui miſericoꝛdià ⁊ iudiciũ inaniter

viuos eiſdẽ neſciẽtibus vinio.Cur non

cãtat eccla. Ut volet accipiat quſque

qð dicã. Si rebus diuẽtibuiſ intereſſent
aie moꝛtuoꝝ:⁊ ipſi nos qñ eas videmꝰ

alloqrent᷑ in ſomnis:vt de alijs taceaʒ:

meipſum pia mater nulla nocte deſere
ret:que terra mariqʒ ſecuta ẽ:vt mecuʒ
viueret.Abſit enĩ vt facta ſit vita felici⸗
oꝛe crudelis vſqʒadeo: vt quando ali⸗

quid angit coꝛ meum:nec triſtem filiũ

conſoletur quem dilexit vnice:quẽ nũ
q;; voluit meſtum videre. Sed ꝓfcõ qð
ſacer pſalmus perſonat verum eſt: qm
pater meus ⁊ mater mea: dereliq̃runt

me:dominus autem aſſumpſit me. Si

ergo dereliquerunt nos patres noſtri:
quomodo noſtris curis ⁊ rebus inter
ſunt. Si auteʒ parentes non interſunt:
quomodo ſunt alij moꝛtuoꝛum qͥ non
nouerunt quid agamus:quidue patia⸗

mur:Eſaias pꝛopheta dicit.Cu es eniz

pater noſter:qꝛ abꝛaam neſciuit nos:⁊

De cura agench pro mortuis.

iſrael non cognotit nos. Sitanti pa
triarche:quid erga ppłm ex eiſ ꝓcreatũ
ageretur ignoꝛauerunt:quibuſ deo cre

dẽtibus populis ipſe de eoꝛuʒ ſtirpe
creatus ẽ: quomodo moꝛtui vinoꝛũ re

buns atqʒ actibus cognoſcendis adiunã
diſqʒ miſcentur:uomodo dicemꝰeis
fuiſſe conſultum qͥ obierunt anteqᷓ; ve⸗
nirent mala:qui illoꝝ moꝛte conſecuta
ſunt:ſi ⁊ poſt moꝛtem ſentiunt quecun
qʒ in vite humane calamitate cõtingũt

An foꝛte nos errando dicimus: ⁊ bos
putamus quietos quos inquieta via
viuoꝛum ſollicitat
iſſimo regi ioſie pio magno beneficio
Pꝓmiſit deꝰ ꝙ eſſʒ ante moꝛiturus:ne vi

uid eſt ergo ꝙ pi

deret mala que uẽtura illi loco ⁊ popu
lo minabantur.Que dei nerba ſũt.hec
dicit dominus deus iſrael. Uerba mea
que audiſti:⁊ veritas es a facie mea cuʒ
audiſti qui locutus ſum de loco iſto:et
qui commoꝛantur in eo vt deſeratur ⁊

in maledicto ſit: ⁊ conſcidiſti veſtimen

ta tua:⁊ fleuiſti in cõſpectu meo ⁊ ego
audiui dixit dominus deus ſabaoib.

Ecce ego apponam te ad patres tuos:

⁊ apponeris cum pace:⁊ nõ videbunt
oculi tui mala oĩa que iudicaui in locũd
hunc:⁊ qui commoꝛantur in eo/Terri

tus iſte dei damnationibus fleuerat:⁊æ

ſua veſtimẽta conſciderat:⁊ fu omniuʒ
maloꝛum futuroꝛum de ꝓperata moꝛ
te ſecurꝰ: quia ita requieturus eſiet in

pace:vt illa omnia non uideret. IJbi er

go ſuut ſpiritus defunctoꝛum: ubi non
uident quecunque aguntur: aut eue⸗
niunt in iſta nita hominibus Quomo
do ergo nident tumulos ſuos aut coꝛ⸗
poꝛa ſua utrum abiecta iaceant an ſe⸗
pulta:quomodo interſunt miſcrie ui⸗
uoꝛum: uel cum ſua ipſu mala patiun⸗
tur: ſi talia merita comraxerunt: uel

2

paee redeſcant cht huic ipſi pmiſſio

ne ↄfirmatũ ẽ:vbi mala vlla neq; pati

endo neq; cõpatido ſuſtineãt liberati

ab oibus malis q patiẽdo ⁊? ↄpatiẽdo

cũ bic viuerẽt ſuſtinebat: Dixerit aliqs
Si nulla ẽ moꝛtuis cura de viuis: qũo
ille oiues:qͥ apð inferos toꝛqᷣbat᷑ roga⸗
bat abꝛaã vt mitteret laʒarũ ad quinq;
frẽs ſuos nõdũ moꝛuos:⁊ ageret cum
eis ne venirẽt ⁊ ipſñi i eũde toꝛmẽtoꝝ lo

cũ: Sed nũquid qꝛ hec ille dixit: iõ di⸗

ues quid agerẽt vel qd paterẽtur ĩ illo
tꝑe ſciuit: Ita illi fuit cura de viuis q;⸗
nis qͥd agerent oĩo neieiret: quẽadmo⸗

dũ ẽ cura de moꝛtuis nobis:qᷓ;uis quid

agãt vtiq; neſciamꝰ. Na ñ nihil de moꝛ
tuis curaremꝰ:nõ vtiq; ꝓ ilł oeo ſuppli
caremꝰ.Deniq; neq; abꝛaà laʒarum mi
ſit:⁊ mopien ac ꝓphetas:hic eos hr̃e re
ſpõdit:quos audire oeberẽt: vt ad illa
ſupplicia nõ venirẽt. Ubi rurſus occur
rerit qũo qͥd bic ageret᷑ abꝛaam pat᷑ il⸗
le neſciebat vbi ſciebat eẽ moyſen ⁊ ꝓ⸗
phetas:ideſt lioꝛos eoꝝꝑ:qͥbꝰ hoĩes obe⸗
diẽdo toꝛmẽta ĩferni euitarent:vbi oe⸗
niq; nouerat diuitẽ ullũ ĩ delitijs:paupe
rẽ vero laʒaꝑ in laboꝛibꝰooloꝛibuſq; vi
xiſſe.Nã ⁊ Hᷣ illi ait. Memẽto fili quia
recipiſti bona in vita tua:laʒarus auteʒ
mala. Sciebat g bec que vtiq; apud vi⸗
uos:nõ apud moꝛtuos geſta fuerant.
Uerũ nõ cũ agerent᷑ in viuis: ſed e
moꝛtuis potuit laʒaro indicãte cogice
re ne falſuʒ ſit qð ait ppha. Abꝛaam ne

ſciuit nos. Pꝛoĩde fatendũ eſt neſcire qͥ

dẽ moꝛtuos qd bic agatur.ſ.ouʒ h̊ agit
Poſtea vero audire ab eis qͥ hĩc ad eoſ
moꝛiẽdo ꝑgũt.Non qͥdẽ oĩa:ſed q̃ iudi
care ſinũtur:qͥ ſinũtur etiam iſta memi
niſſe:⁊ qͥ ilos quibꝰ ĩdicãt opoꝛteat au

redeſn ãgelis qͥ rebꝰque aguntur
hic pꝛeſto ſũt audire aliqd moꝛtui: qõ

vnũq neq; il lox aulire debere indicat⸗

cui cũcta ſubiecta ſunt. Niñ eĩ eent an
geli qͥ pnñt ietereſſe ⁊ viuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ

locis nõ dixiſſe dns ieſus.Cõtigit aut
moꝛi ĩopem illũ:⁊ referi ab angelis ĩ ſi

nũ abꝛahe. Nunc igit᷑ hic:nũc ibi eẽ po
tuerũt qui hinc illuc quẽ ðs voluit ab⸗
ſtulerũt. Pñt etiã ſpũs moꝛtuoꝛuʒ aliqᷓ
q̃ hie agũtur:q̃ neceſſariuʒ ẽ eos noſſe:
nõ ſolũ pꝛeterita ⁊ pntia:veꝝ ⁊ futura
ſpiritu dei reuelãte cognoſcere:ſicutñ
oẽs hoĩes:ſed ꝓphe du bic vinerẽt cog/⸗
ſcebãt nec ipſi oĩa:ſed q̃ illis etiam reue
lãda dei ꝓuidẽtia indicabat.Mitti qꝰ

q; ad viuos aliquos ex moꝛtuiſ:ſicut eʒ

rio paulus ꝙ ex viuis ĩ paradiſuʒ raptꝰ
ẽ diuina ſcriptura teſtat᷑. Nã ⁊ ſamuel
ꝓpheta defunctus viuo ſauli regi ſutu
ra pꝛedixit:qᷓ;uis nõnulli nõ ipſuʒ fuiſ⸗
ſe qͥ potuiſſet magicis artibꝰeuocari: iʒ

aliquẽ ſpm̃ tam malis opibus ↄgruẽtẽ

illius exiſtimẽt ſilitudinẽ figuraſſe: cuʒ
liber eccłiaſticns:quẽ ihs filins ſirach
ſcripſiſſe tradit.⁊ ppter eloquij nõnul⸗
lã ſimilitudinè ſalomonis ꝓnüciat: ati

net in laude patrũ ꝙ ſamuel etià moꝛ⸗

tuus ꝓphetauit. Sed huic libꝛo erx be⸗
bꝛeoꝝ:qꝛ ĩ eo nõ ẽ canone ↄtradicitur:
qd de moyſe dictun ſumus:q certe ⁊ i
deutronomio moꝛtuus: ⁊ ĩ euangelio
cũ helia qͥ moꝛtuus nõ eſt legit᷑ apparu
iſſe viuẽtibus/Hic ⁊ illa ſoluit᷑ qp:quo
martyres ipſis beneficijs que dant᷑ oꝛ⸗
tibus ĩdicant ſe intereſſe reb pũanis:ſ
neſciunt moꝛtui qd agũt viui. Nõ emiʒ
anfactoꝝ ſolũ affectibus:verũetid ipſis
hoĩum aſpectibꝰofeſſoꝛẽ apparuiſſe fe

licẽ ciuibꝰ: vel inquilinis pie a ſe dilect

cũ a barbaris nola oppugnaret audiui
mus: nõ ĩcertis rumoꝛib ſed teſtibccr
tis. Ueꝝ iſta diuinitus exbibent longe

aliter q; ſeſe bʒ viſitatus oꝛdo ſingulis

ftnun

E

Cttmmum
Nlnglin
ſhetteconn
Ginnene
Mtotbiſin
tefnene
Gpnoftin
tſergte
ſegodae
taczfmnt
Mdvi
iymnneln
ſemueme
nine
ſuorbee

fn
(Wicdn

iclcetü

icionm
ſheſäird
ſemee
matnri

micc

feunt
Atncin
Menori
ace
ſibtneni
mmcorpe
ſwonnn
innſwe
igfong

iczum

itſtiemn
ſicherot

nimn ſüie⸗

rn

utn lit
emmntet
Neiibeihe
legey
niümmn
mſinent
ürcgone
wbedidru
atilon
wwemii
rainimni
Ninett NRt
cuwiligt

gninliſg

gunden
nnihluſ⸗
umtin

Grmutr

4pninuſi

ereaturarum generibus attributuſ. Nõ

enim qꝛ in vinũ aqua cnʒ voluerit oñs

repente conuerſa ẽ: ideo nõ debemus

qͥd aqua valeat in elemẽtoꝝ oꝛdine ꝓ/
pꝛio ab iſtius dinini oꝑis vnitate vl po/
tius ſingularitate diſcernere. Neq; qm̃
laʒarus reſurrexit: ideo moꝛtnꝰ ois:qñ

¶De cura agenda pro moꝛtuis.

am bic nonit expedire nobis ad edifi⸗
cãdũ fidẽ chꝛiſti pꝛo cuius illi confeſſio
ne paſſi mirabili atq; ineffabili poreſta
te ac bonitate commend t. Res hec al⸗
tioꝛ eſt:qᷓ; vt a me poſſit attigi: ⁊ abſtru

ſioꝛ qᷓ; vt a me valeat perſcrutari. Et iõö

qͥd hoꝝꝑ onoꝝ ſit an non foꝛtaſſis ſit vtꝝ

vult ſurgit:aut eo mõ exanim a viuen. q; vt aliqñ iſta fiant ꝑ iſtam pꝛeſentiam

te:quõ a vigilãte doꝛmiẽs excitat᷑:Alij
itaq; ſunt humanarum limites rerum
alia diuinarum figna rrumdali ſũt
q̃ naturaliter:alia q̃ mirabiliter fiũt:qᷓ;/

uiſ⁊ nature ðs aſſit vt ſi? miracuh na

martyrum:aliquando per ãgelos ſuſci
pientes perſonas martyrum: diffinire
non audeo:mallem a ſcientihbus iſta ꝑ⸗
quirere.neq; enim nemo eſt qui bec ſci
at non qui ſibi ſcire videatur ⁊ neſciat.

tura nõ veſit. Nõ igit᷑ purandũ ẽ ideo. Dona enim dei ſunt his alia: æ illis

viuoꝝ rebus: quoſlibet iteteſſe poſſe de

functos:quoniã quibulſdã ſanaãdis vel
adiuuãdis martyres aſſũt: ſed iõ potiꝰ
itelligẽdũ ẽ ꝙ ꝑ diuinã potẽtiã martp⸗

res vinoꝛum rebus interſunt: quoniaʒ
ðᷣfũcti ꝑ naturã ꝓpꝛiã viuoꝝ rebꝰ ĩteſſe

ñ poſſũtMuãqᷓ; iſta qſtio vires ĩtelligẽ
tie mee vincit:quẽadmodũ opitulèrur
martyres his quos ꝑ eos certũ ẽ adiu⸗
nari:vtrũ ipſi ꝑ ſeipſos aſſint vno tẽpo⸗
re tam diuerſis locis:⁊ tanta inter ſe lõ
gitudine diſcretis,ſiue vbi ſunt eoꝛum
memoꝛie:ſiue pᷣter ſnas memoꝛias vbi
cũq; adeſſe ſentiuntur:an in loco ipſie
ſuis meritis congruo ab omni moꝛtali
um conuerſatione remotis:⁊ tñ genera
liter oꝛantibꝰ ꝓ ĩdulgẽtia ſupplicãtiuʒ
ſicut nos oꝛamus pꝛo moꝛtnis:quibus
vtiq; non pꝛeſentamur:neq; vbi ſint:vł
quid agant neſcimus. Deus oĩpotẽs qͥ
eſt vbiq; pꝛeſens: neq; concretꝰ nobis

neq; remotus a nobis:exaudiens mar

tyrum pꝛeces per angelica miniſteria
vſq; quaqʒ diffuſa pꝛebet hominibus
iſta ſolatia:quibus ĩ huius vite miſeria
indicat eẽ pꝛebenda: ⁊ ſuoꝛum merita
martyrum:vbi vult:quando vult: quõ
vult:maxumeqʒ ꝑ eoꝝ memoꝛiaſ:quoni

alia largientis fm apoſtolum qui dicit
vnicuiqʒ dari manifeſtationes ſpiritus
ad vtilitatem. Alij quidem inqnit dat᷑
per ſpiritum ſermo ſapientie.alij ſermo
ſcientie ſecundum eundem ſpiritum.

Alii fides ĩ eodẽ ſpũ. Alt᷑i gra curatio⸗

nũ ĩ vno ſpũ.Alij oꝑatiões vtutũ. Alij
ꝓphetie. Alij dijudicatio ſpũuz. Alij ge
ra linguarum. Alij interpꝛetatio ſermo
num. Omnia autem hec operatur vnꝰ
atqʒ idem ſpiritus:diuidens vnicuique
pꝛout vult. Poꝛum omnium ſpiritaliuʒ
donoꝛum que memoꝛanit apoſtolus:
cui data eſt dijudicatio ſpirituũ ipſe ſcit
iſta ſicut ſcienda ſunt. Lalem finſſe cre
denduʒ eſt ioneʒ monachũ:quẽ ðᷣ bel⸗
li ciuilis euentu maioꝛ theodoſius ↄſu
luit impatoꝛ. PHabebat quippe ẽt pphe
tid. Neq;.n. ſingulos ſingula numerũ
iſtoꝝ:ſed ẽt plura vnũ hrepoſſe nõ am
bigo. Joãnes g iſte cuidà rligioſſſime
ipatiẽter videre eũ cnpiẽti:atqʒ vt Bi/
petraret ꝑ maritũ ſuſ vehemẽter inſtã
ti:cũ ille nollet:qi id nũqᷓ; pꝑmiſerat fe
minis:vade inqqnit vic vxoꝛi tue.Uide
bit me nocte pꝛoxima:ſed in ſomnis:⁊
cm̃ c. Monuitqʒ illã qcqd cõiugatam
idelẽ moneri opoꝛtebat.Que cũ euigi

* 1,

laſſet:talè ſe vidiſſe hoĩem dei viro ſuo xt ſibi parceret obſecrabant illo aliunid Aittiul
Alẽ ille eũ nouerat: ⁊ qd ab illo audie/ agente atq; boc cũ ageret᷑ oĩno neſcien W
rat indicauit. Qui hec ab eis comperit te/An fotte aliqñ ꝑ ipaʒ pꝛeſentid mar⸗ Ugrgeh
retulit mihi. Uir grauis ⁊ nobilis ⁊ di tyrum fiant iſta:p angeloꝝ aliquado:ꝛ rinnmme
gniſſimus credi. Sed a ilũ ſãcrum mo vtrũ poſſint vel quibus ſignis poſſint Aſng
nachũ ppe vidiſſem: qꝛ fcut fert: panctiſ a nobis ono iſta diſcerni: an ea ſentiie Mlimi
ſime interrogabat᷑: ⁊ ſapientiſſne reſpõ ac dijudicare valeant niſi qui habʒiſtꝰ mniſroiſ⸗
debat:queſ ſſeʒ ab eo qð ad iſtã ptinet donum ꝑ dei ſpm̃ diuidentem pꝛopꝛis ſphtnh
qõnem vtrũ ad ill feminã veniſſet in pꝓut vnlt vnicuiq;. Diſſereret mibi ꝓut ſſchmme
ſomnis.i ſpiritꝰ eiꝰ ĩ effigie coꝛpoꝛis ſui arbitroꝛ bec cũ ſicut vellẽ ipe ioãnes: vt mtiͤn
ſcut noñpos in effigie coꝛpoꝛs noſtri aut eo docente diſcerem: ? ea qᷓ aucirez Milu
ſõniamꝰ:an ipo alid agente: vel ſ ooꝛ Va ꝛ certa eſſe cognoſcerè: ant ego re (upll
miebat aliud ſõniante:ſiue ꝑ ãgelũ ſfiue derem que neſcirem illo oocẽte qͥ ſciret hontgt⸗
quocũcq; alio mõ ĩ mulieris ſõnium ta⸗/Qui ſi mibi foꝛſttan de ſancta ſcriptu ult
lis facta eſt viño: atq; id futuꝑ vt ipe ꝓ reſponderet: ac diceret. Altioꝛa te ned.· lii
mitteret ꝓphetie ſpũ reuelate pᷣſciuerit ſieris:⁊ foꝛtioꝛa te ne ſcrutaueris:ſed q̃ ucraln
Si enim ipe ĩterfuerit ſõniàti mirabil i pꝛecepit tibi dñs cogita ſemper:id etiaʒ ligti⸗
gra vtiqʒ id potuit nõ natura:⁊ dei mu gratanter acciperem. Non enim par⸗ uandd
nere nõ ꝓpꝛia facultate.Si aũt ipᷣo aliõ nuus eſt fructus ſi aliqua obſcura ⁊ ice ſhhelve⸗
agẽte ſiue doꝛmiente ⁊ viſis alijs occu⸗ ta q̃ cõpꝛebendere non valemus:clarũ inlit
pato eũ mulier vidit ĩ ſomnis: pꝛofecto ſaltem certũq; ſit nobis nõ eẽ querẽda Kgnuns
tale aliquid fcm ẽ quale illudẽ qòĩ ac Et qõ vnnſquiſq; vult piſcere: putans ichin
tionibꝰ apoſtoloꝝ legimꝰ vbi dñs ieſuſ ꝓgeſſe ſi ſciat:diſcere nõ obeſſe ſi neſci⸗ ſcim
loquitur ananie de ſaulo:⁊ indicauit ei at/ Que cũ ita ſint nõ exiſtimemus ad Pitii
ꝙ ſaulus vidit ad ſe venieniẽ ananiam moꝛtnos ꝓ qtibus curam gerimus ꝑ⸗/ e
cũ boc ananias ipſe neſciret. Quodlibʒ uenire niſi qy p eis ſine altaris ſiue oaa ſichi
hox mihi rñderet ille hõ dei:⁊ de mar/ tionũ:ſine elemoſynarum ſacrificijs ſo ſaoit
tyrib ab illo ꝑgerʒ qrere:vtrũ ipſi aſſine lẽniter ſupplicamꝰ:qᷓ;uis nõ his ꝓ qbꝰ neiſt.
i ſõnis:vel quocũqʒ alio mõ vidẽtibus fiunt oĩbus ꝓſint:ſed his tantum:qbuſ er⸗
eos ĩ qua figura voluerit:⁊ maxime qñ oum viuunt operant᷑ vt pꝛoſint. Sʒ qꝛ (baar

ab eis toꝛqueri demones ĩ hoĩbus con non diſcernimus qui ſint opoꝛtet ea ꝓ llo⸗p
fitentur ⁊ rogant eos vt parcant ſibi. regeneratis omnibus facere:vt nullus
An iſta fiani dei num ꝑ angelicas pote pꝛetermittat᷑ ad quos bec bñſicia poß
ſtates ĩ honoꝛẽ comẽdationẽqʒ ſcõꝛunz ſint ⁊ debeant peruenire. Melius eniʒ;
ad hoĩum vtilitatẽ illis ĩ ſũma quiete ſupererunt eis iſta qiibus neq; obſunt
poſitis: ⁊ ad alia longe melioꝛa viſa va neq; ꝓſunt:qᷓ; eis veerũt quibus plũt

cantibꝰ ſeoꝛſum a nobis oꝛãtibuſqʒ ꝓ Diiigentius famen facit quiſq; hec ꝓ ner
nobis. Nã mediolani apud ſcõs pꝛoia neceſſarijs ſuis quo pꝛo illo fiant ſimi aeonn
ſium ⁊ geruaſium martyres expᷣſſo no luer a ſuis. Coꝛpoꝛi aũt hbumano quiie nrütſm
mine ſicut defunctoꝝ quos eodẽ mo / quid impendirur non ẽ pꝛeſidium ſaln Aen
do cõmemoꝛabãt adhuc viuum demo tis:ſed humanitatis officium ſecunduz Uulegn⸗
nes epᷣm confuebantur ambꝛoſiũ atqʒ affectũ. quo nemo vncq;ᷓ carnem ſuam Nſis

cimtänt
ieögnttnn
ni ſuit
enenet
lentniſgit
üdicenng
3 em
dr liirt⸗
icnnttit
oing
Gmlocit
audtas
er un
erNN
Nmn cc
iiente

=
=

—☛

De urea et ſalſa pnia.

odio habet. Unde opoꝛtet vt qtũ põt

pꝛo carne ꝓcimicurã gerat:cũ ille receſ
lit qui gerebat.Et ſi hec faciũt ꝗͥ carnis

reiurrectionẽ nõ credũt:q;to magis de
beni facere qui creaut:vt coꝛpoꝛi moꝛ/

tuo:ſed tamẽ reſurrecturo ⁊ ĩ eternita⸗
te mãſuro ĩpẽſũ eiuſmodi:ſit ẽt quodã⸗
modo eiuſdem fidei teſtimoniũ: Quod
vo qᷣſq; apud memoꝛi martyꝝ ſepelit᷑
hoc tatũ mihi videt᷑ ꝓdeſſe defũcto: vt
cõmẽdãaãs eũ ẽt martyꝑ patrocinio affe⸗

ctus ꝓ illo ſupplicationis augeat᷑. DHa

bes ad ea q̃ a me putaſti eẽ q̃rẽda: q̃leʒ

potni reddere reſpõſionẽ meã: q̃ ſi vl⸗

tra qᷓ; ſatis plixa ẽ da veniã.Id.n.factũ
ẽ amoꝛe diutius loquẽdi tecũ. Pũc er⸗
go libꝛũ quẽadmoduʒ axcepꝑit dilectio
tua:peto reſcriptis tuis nouerim quem

lHibi perlatoꝛ faciet ſine dubio gratioꝛeʒ

Frater.ſ.⁊ cõpꝛeſbyter nr cãdidianus:
quẽ ꝑ tuas litteras cognitũ toto coꝛde

ſuſcepi:inuituſq; oimiſi. Multüũ.n.nos

ĩ charitate xpᷣi ſua pñtia ↄſolatus eſt: ⁊

dqg fatẽ dũ ẽ eius inſtantia tibi parui.

Nã coꝛ meũ tãta diſtẽdũt:vt niñ ipo aſ
ſiduo cõmonete nõ fineret obliuiſci: ꝓ

fecto ĩterrogationi tue mea reſponſo
defuiſſet. xplicit auguſtinus de
cura pꝛo moꝛtuis agenda.

¶ Deatiſſumi aurelij auguſtini de ve
ta ¾ falla pnia ad xpi deuotam.

VUantum ſit appetenda gr̃a
nĩe oĩs auctoꝛtas clamat
ĩis btõꝝ conat᷑ oſtendere.
dgoꝛes eniʒ ſanat:lepꝛoſos

Claudis greſſu:aridis copiã: cecis re
tuit viſuũ:iẽperat ſucceſſus:cõſtringit im

curat moꝛtuos ſuſcitat:vicia fugat: vir
tntes exoꝛnat:mentem munit ⁊ robo/
rat:oĩa ſatiat:omnia reintegrat:omnia/
letificat:ſanitatem auget quã cõſeruat

petus: moderat᷑ exceſſus. JIgnoꝛãs ſe ꝑ
banc ſerecognoſcit querens ſe per hac
ſe inuenit: hec ẽ que homines ad an/
gelos ducit:⁊ creaturã reddit creatoꝛi
Iſta ouem pꝑditã mõſtrauit querẽeti: et
decimã oragmã obtulit anxianti. Hech
diſſipatoꝛem fuliũ ad patrem reduxit:⁊

vulneratũ a latronibꝰ cuſtodi curàduʒ

Et reſeruauit.In hãc oẽ bonũ ĩnitit:per
hãc oẽ bonũ ↄſeruat᷑:fugat tenebꝛas:iĩ⸗
dacit lucẽ:excoquit oĩai pſa ignis con⸗
ſumẽs. Hec oĩa ꝓuida virago ſẽſiſti: q
hoc bonũ tãiũ dilexiſti. Uix.n. diligit᷑
qðò omnino ignoꝛatur:Suꝑ boc bonuʒ
innixa ſecura eſſe poteris ad oĩa bona.

taq; volũtatẽ tuã quã ſuper hoc bo⸗

no hõ cognoui libẽter adinuo: ⁊ ſuauẽ
laboꝛẽ vt rogaſti:ſuper bac re deñderã
ter ſuſcipio:ſperans dei adiutoꝛiũ ĩ tuo

merito:ſcio enim ĩtẽtionẽ tuã nũqᷓ; fru
ſtrãdã:ſed ĩ oĩbus q̃ deſiderat ditãdam

Nã cũ eſſes diues pauperẽ te xpᷣo reds
didiſti:⁊ ĩ aia diues eris ſci commertij.
VUñ felix ego ſi qð auxilij ad veras tuas
oiuitias adhibere potero.Tue itaq; tra
do dilectioni: quicquid de penitentia
ſentio auctoꝛitate patrum ⁊ illuſtratio
ne ſcĩ ſpũs:nec modo huius tempoꝛis
tãtum impugnamus erroꝛes:ſed etiam

de impugnatis per copiam rationum
conamur tibi addere oulcedinem ſua⸗
uitatis:vt integritas tue mentis: q̃ oeo

dante omnes repulit falſitates ſuperfu

gatis ratiocinando letetur.
5 Qualiter fides eſt penitentie funda⸗
mentũ:⁊ ꝙ ꝑ laboꝛẽ ⁊ doloꝛ i
itur vonum indulgentie:

ap. ij.

Ifides fundamentũ eſt penitẽ
iie:pꝛeter quam nihil ẽ qð bo⸗

num ſit appetẽda ẽ penitentia
õſtat in fide füdatam. Nõ eniʒ

pt arboꝛ bona fructus malos facere.

n ö

3s
1
7

Penſtentia itac; que ex fide nõ pcedit eaſti qᷣeſce. Quo.n. qeſceret: niſt qꝛ ma/ (hetftt

vtilis nõ ẽ:oʒ aũt credi remediũ penitẽ lũ ẽ ſi peccaret:Quõ diligi ⁊ ñ odio hri acnmpoſ⸗
tie a ſaluatoꝛe ↄcẽdi.Si.n.oĩs peniten⸗j põt qð retẽtũ dãnat ⁊ fugatũ ſalutt Nhrmadn
tia ſterilis eẽt pctõꝛibꝰ:nequaq; ad pe Quig nic qᷣeſcit dolere oʒ ꝙ nõ pꝰ de-· ttſti
nitẽniã renocarẽt᷑ xpᷣi ĩterfectoꝛes: quã it. Sicq; ſaluat qꝛ dolet:ſicq; liberat ſoonnigpen
pᷣdicauit oñs mitis ⁊ màſuetꝰ: ⁊ eiꝰ pꝛe qꝛ penitet.Ex doloꝛe.n.ocm̃ ẽ peccani: Ornacni
curſoꝛ. dixit.n. fructꝰ facite dignos pe/ qd faciã tibi q̃ſ dicat a deo doleo pec figeftzſn
nitẽtie: oſtẽdẽs penitẽtiã nõ ſterilẽ:ſed caſſe ꝙ mihi tã graue qõ nõ velim o me Aneiga
digne fructificare Qò.n. dixit malo mi te nõ vindicare. Quero. n. ùd ſupplic, ſchl⸗
ſericoꝛdiam qᷓ; ſacrificiũ.nõ expectabat ĩ me poſſiʒ excogitare qð tibi poſſit ſu⸗ Nteine
moꝛẽ pctõꝛis:ſʒ vt cõnerſus vineret,. ficere. Nil mibi graue ſi me a pctõ põt Wün

Quis aũt ↄuerti põt vt viuat niſi qͥ erat liberare.Reliqᷣt᷑.n.penitere veniq volẽ/ ſinuin
i regiõe lõgiqua: In iniqtatibꝰ ſe me⸗ tib iuenire.¶ Lõtra eos ꝗ dicũt ſi va⸗ tyiin
minit cõceptũ dauid:⁊ ĩ delictis a ma/ lere pnĩaʒ:niſi oſq; ad baptiſmũ:poſtea tenti

tre ſua genirrice:cui oñs teſtimoniũ pꝑhi ñ młiſq; ꝓpbat exẽpł:ẽt lapſis pꝰ baptiſ kn

bet. Inueni hoĩem ᷣ̃m coꝛ meũ:hic ideẽᷓ mũ pniaʒ pficere ad ſalutẽ. ⸗ ap. iij. Mn
a ono laudat pᷣſumens de dnño dicit. Unt ãat qͥ credut vich ad bap/ Mütfe
Pꝛopiti eris pciõ meo:multũ c.n.nõ tiſmũ pnĩaʒ pficere:nãq; ſyrus föeni
qꝛ muliũ erat ſii,]ùa? id vanid multũ re erat naam:dq p aqnã ꝑdidit le Ktpnſwn
putabat. Sicut q iã ſatur erat ⁊ faſtidio pꝛã:ſʒ poſtea peccãtibꝰ caſſa ꝑſeuerare mreind
ſus. Nõ.n.laboꝛat exonorari pctõ: eui gaudét.n. Ingularitate arrogates ex 5 dn
nõ videt᷑ nimiũ.Quõ ergo młtũ videre qð nõ hũt iactaãtes ſe mũdos:vtpote q̃ſi Ttnöbe
tur: ſi adhuc ĩ illo delectaret᷑: Quõ ro⸗ nõ poſt baptiſmũ cõmiſerit rñ mere do littde
garet ꝑdere:niſi dolerer hr̃e:Si.n.non lere poſſint. Pi ſiniſtre oĩa ĩtelligẽtes ſüfi⸗
doleret hre gauderet cõminſſe. Scim vires ex ſcõꝝ auctoꝛitate ſumétes: 2 ſe / ili
q; deleuit ons pctũʒ dauid:aut qꝛ dole quẽtes pr̃eʒ mẽdacii mẽdacit᷑ exponũt bftrt
bat peccaſſe:aut qꝛ gemebat:⁊ ſiratum qð cõcoꝛdat veritati. Legãt iĩ aplo qdi wanfl
ſuũ lachꝛymis rigabat:⁊ tãqᷓ; panẽ cine telligẽ volũt. Impoſſibile ẽ eos ſemelh un
rẽ mãducabat:ſi aũt gauderet: non ma illuminati ſunt 1 guſtanerunt donum aimil
gnũ:ſʒ paruũ pcti ſuũ diceret/æSFallun celeſtem ⁊ participes effecti ſunt ſpiri⸗ ni
tur itaq; qᷓ obiciẽtes pniam aplo: ⁊ eũ tns ſancti ⁊ guſtauerũt bonum vbum uſoetk
irridẽtes dicũt ðᷣ eũ:peccabimꝰxt gratia dei. Uirtuteſqʒ ſeculi futuri iteꝑ reno⸗ ſtngn⸗
abudet dicebat. n. Eõuertimini ꝑ pniaʒ narippnĩaʒ. Rurſũ cruc figetes filuum uſian
ſpate ð venia:ẽt ſi maxima iniqtas: qꝛ dei:⁊ oſtẽtatui hntes. Sʒ ſ ſuphia eos tüife
vbiabũdauit pctm̃: ſupabũdabit ibi et nõ excecaſſz: viderʒ aplm nõ ita eẽ de Geßciune
gra:poterit remanere ſi añ pniam pᷣdi/ ſtructoꝛẽ ſui laboꝛis atq; ſui gaudij. ielihs .
cat eũ cõuerti. Sed vñ ſe ↄuerteret᷑ ali ꝓg Quos n. ꝑ epłas coꝛexit:nſi q pꝰ bap/ ſepnin
quis: cui poꝛ ſtatꝰ placẽt: Q itaq; cõ⸗ tiſmũ ceciderãt: ⁊ ĩ pctõ pſeuerabant: ltini
nertit᷑: neceſſario dolet hĩe qõ gandet gęẽtiles.n. vifntabat coꝛpoꝛali pnftia:210 upſan
pdere: Penitẽtia itaq; acqrit ĩdulgẽtiäs nibꝰ⁊ miracnł eos ↄfutãs Quõ ſcribe/⸗ nldhi
ſine qua nemo ꝑuenit ad veniã Si eniʒ ret ifidelibꝰ ipis eidẽ multiplicii ↄdicẽti here⸗

ſine ea aĩa ſaluaret non viceret pec / b: huc lapidabãt:virgs cedebãt:⁊ eis ſiſrie

”ÿ”ÿMVM

ongtin
intigilr
deleeggiif
fadolrigir
dcun doden
necdſſb
gerint
n ünnis

eren

Ned /
—
Nin ieri
mit,ri
cit A
Amtnſin
iotnürg
itüntiiin
in ii
anintß
Hei ritac
1i ii
tatomn

4
3

ſcriberet vt ſe coꝛꝛigerẽt. Cur aũt ſcribe
ret coꝛꝛectionẽ fidelibꝰ: ſi de eoꝝ ſalute
Deſperaret:Quõ ſcriberet qᷣ ſciẽter oĩo
⁊ neceſſario nihil pꝛoficeret: ſi nõ poſſü0
renouari ꝑ penitẽtiã cũ pᷣdicaret eam:
Pꝛeterea coꝛinthum reuocat pꝰbaptiſ
mũ:pctm̃ ⁊ foꝛnicationẽ gẽtiũ ſuꝑantẽ
Quõ reciꝑet penitẽtẽ ſi ſc õ ſuũ pᷣdica⸗
ret pceptũ: Sʒ de baptiſmo h̊ itellexit:
dirit enim eos renouari ꝑ pnĩaʒ ĩpoſſi⸗
bile eẽ vt rurſũ crucifigãt filium oei: ?Z
oſtẽtatni habeãt.i.vt baptiʒent᷑.Qui.n.
baptiʒat᷑: moꝛtẽ crucis ⁊ ſepulturã dni
repꝛeſentat iĩ imerſiõe ſua. In ſigno.n.
crucl q̃ſq; ĩ aqua ſubmergit᷑: ⁊ ſubmer
ſus ſeppltus oſtẽdi:ur. Nõ enĩ qͥ pꝛo⸗/

lapſi ſũt ꝑ iteratũ baptiſmũ ↄſequi veę

niã poterũt ſicut ſemel xpᷣes crucifixꝰ ẽ
ſic baptiſmus iterãdus nõ eſt. Tana.n.
moꝛte ſua oẽs redemit:vt amplins mo
ri nõ opoꝛteat:ꝗqð vidẽs eccleña ĩtelle⸗/
xit nõ iterãdũ baptiſmũ:ꝑ fructus itaq;
pnie ⁊ baptiʒatis adhibet᷑ ſpes venie.
Mã filius erat qͥ receſſerat a pr̃e ĩ regi
onẽ lõginquã:⁊ ſuſceptꝰ ẽ ꝑ penitẽtiaʒ
cõf tẽtẽ.Dixit.n.patri. Jã nõ ſũ dignus
vocari fuius tuus. Nõ.n.iſta a te didici
iſta apud te reputo. Hunc ſuſcepit pa /
terfamilias: ⁊ ſtola ⁊ annulo induit.
Stolam ĩduit eũ:qꝛ ĩ eo ĩtegritatẽ cha⸗
ritatis reſtaurauit: atq; annulũ ĩ manu
poſuit:qꝛ arratꝰ ex fide fecit oꝑari: per
ſpũs ſcĩi dona.n.ſubarrauit: ⁊ calciamẽ
ta pedũ reddidit:qꝛ eccłiam eiꝰ pᷣdicati
one pᷣditauit. In cuiꝰ cõuiuio occiſus
E vitulus ſaginatus: qꝛ in quo habitat
oĩs plenitudo diuinitatis coꝛpoꝛaliter
illi fcũs ẽ cibꝰ:ꝑ hoc oñdẽs ẽt ſacramẽ/
ta dnici coꝛpoꝛis ꝑ penitẽtiã ⁊ ↄfeſſiõeʒ
reddi pctõꝛibꝰbaptiʒatis/Si eni aliter
eẽt:petrꝰ pꝰ oni aſcẽſionẽ caput eccłie
nõ perſuaſiſſet ſymoni ĩ emptione ſpũs

.

De uera et ſalſa penitentia.

ſancti ſpem habenti:vt penitentam ſu⸗
meret inde:cui pecuniam ditauerat in
maledictionẽ. Ille quoq; qui ĩcidit in
latrones:ab hierlm oeſcẽdebat. Nõ in
egyptũ ad tenebꝛas:nõ ad idumeos ſã
uineos ⁊ ſãguine ſperſos:ſjʒ ad hieri⸗
co qͥ ĩcidit ĩ latrones nõ habitauerat cũ
eis.Sed licet iciderit qͥ pus latro ñ erat
nõ ẽ relictꝰ a ſamaritano. Sed adiutuſ
⁊ curare factꝰqð nõ fuiſſʒ ſi ſolũ nõ ba
ptiʒatis ſpem venie reliqſſj. Amicꝰ vo -

catꝰ ẽ laʒar ⁊ poſtea reſuſcitatꝰ ẽ feti/
dus ⁊ quatriduanꝰ a moꝛtuis:oſtẽdẽs

quãtũcũq; peccatoꝛ etiaʒ poſtq; fnerit
amicus dei:viuere poterit gra ſpũs ſci
Sed valitudo dei clamoꝛe ⁊ multoꝛuʒ
fletu foꝛas a pctõ vocabit᷑ pᷣus tolletur
lapis deſnꝑ ab ipᷣo:qᷣͥ a coꝛde duritiam
pꝓijciet:ex aĩo quã tollẽt iterceſſoꝛes et
⁊ pᷣdicatoꝛes laboꝛe ſuo:filiaʒ habꝛahe
quaʒ alligauerat ſathanas: ſoluit dñs
reclamãtibꝰ iudeis: Iʒ erit filia 2 ligata
⁊ ſoluta ĩ ſabbato.Cõtra eos qͥ dicũt
n valere pnĩaʒ lapſis pꝰ baptiſmũ ⁊ qᷣli
ter itxelligẽdũ ſit pctm ĩ ſpm ⁊ ad moꝛtẽ
Dyouc ſut q reclamãt Ca. üiij.
nõ eẽ remiſſiõeʒ baptiʒatis per
Bopniĩam dicẽétes petiñ ĩ pr̃em ?
iliũ remitti: ĩ ſom ſcuʒ oĩo ñ remittipu
tãtes peccare ĩ pꝛẽm ⁊ filiũ eẽ ĩfidelium·

hfe remiſſionẽ ꝑ baptiſmũ. Iſti peccãt

abſq; ſpũ quẽ nõ acceperũrt.Illi ãt ĩ ſboi
ritũ ſcm peccãt quẽ acceper̃t ꝑ baptiſ⸗
mũ:qͥ eiꝰ dona nõ retinẽt:⁊ diaboli ve⸗
nena eligũt. Iſtos ĩtelligũt nec hic nec
ĩ futuro miſericoꝛdiã ↄſequi poſſe. S
iſte ĩtellectꝰanag ẽ erroꝛis qᷓ; fidei ſcẽ.
Si.n.ꝝ. baptiſmũ qð iterãdũ nõ eſt: fit
pctõꝝ remiſſio:cur adderet oñs: neq; i
futuro: Cõſtat qͥdà futuro remitti vbi
nõ ẽ oꝑatio baptiſmi. In futuro ãt ne
mo baptizabit᷑ ⁊ a pctõ liberabitur.
n ijz

Siccʒ falſa è ĩterpꝛetatio que remiſſio

nem cõcedit ſoli baptiſmo. Hlõ itacꝑ Io
li ifideles pecct ĩ prem ⁊ filiũ: ſ qᷣcuq;
petã cõmittũt. S; ſoli peccant ĩ ſpm̃ ſa⸗
ctum qĩpenitẽtes exiſtũt vſq; ad moꝛ/
ſte. Syu .n. ſcũs charitas oĩnitatl: amoꝛ
ẽ genitoꝛis ⁊ genite veritatis:qͥ ſuã graʒ
nobis iribuit ſuijpnꝰ arraʒ. Qui igit pec

nuq; curat ab eo diligi q totꝰ ẽ amoꝛ ⁊
charitas: nec ad illud tendit vnde ſum⸗

Sicq; nullus peccat ĩ ſpum ſcüm fu⸗.
git ad ipᷣin/Siqs lectiõis ſeriẽ ⁊ vbi hoc
legit᷑:⁊ vbi cãm cogitauerit:⁊ ſi alit ĩtel
ligat ſiniſtre ĩterptationibꝰ nõ cõcoꝛ⸗
dat.Dicebãt.n.iudei ĩ beelzebub eijcit
demonia:opꝰ ſpũs ſcĩ attribaẽtes dia⸗
bolice poteſtati. Dixit gᷓ ſũt pcta q̃ quo
quomodo ſũt ferẽda:ſunt blaſphemie
ꝑiequẽtes miſericoꝛdiam. Sʒ blaſphe /
mie i ſpum ſcm̃ vt incepiſtis ducẽt vos
ad moꝛtẽ. Unde poſtea dixit: non põt
arboꝛ mala fructꝰ bonos facere. Cõſili
um ẽ cõuertimini ĩ arboꝛẽ bonã trãſi/
te:qð iã nõ potens ð ſpũ ſcõ ſẽtireſobiuj
ciunt aliud dictũ ioãnis.Eſt peccatum
nõ ad moꝛtẽ ꝓ quo oꝛet qᷣs: qn ꝓ pctõ
ante haptiſmũ ẽ oꝛãdũ: p alijs nõ Fal
lunt qnc ĩtelligũt. Cõtrari.n. eẽt ſibi
ipſ ꝗ pniam admonnit ecclie ꝓgami.
Sed ſut qͥdã pctã venialia q̃ oꝛone do⸗
minica quotidie ſoluunf cũ or̃. oimitte
nobis debita nr̃a hec vt idem ait nõ ſüt
ad moꝛté: alia vo q̃ t ad moꝛè nõ ſic
ſed ꝑ fruciꝰ pnĩe ſoluunt Qui petrũ la
chꝛymãtẽ ſu cepit remiſſõem nönega
uu baptiʒatis: iaʒ.n. audierat: tibi dabo
claues regni cecoꝝ.Qui lʒ poſtes dñm
negauerit: ⁊ a ſe amicoſ xpᷣi exeõmuni
cauerit ꝑpniam ⁊ amaros fletꝰ veniaʒ

recuperauit. Egrũ̃ ſe dſs dicitreſpiciss
membꝛa ſibi vnita:q xpi membꝛa fũt ꝑ
baptiſmi ſacraméta deo vniti ſũt. In ꝗ

ne⸗ ſe egrũ cũ cõmemoꝛat ũ ab hoibꝰ

petã cõmitti negat: ne quotidie ꝑ pe⸗/
nitẽtià deſtruit. Böraeor olnnt

ſemel tm ⁊ n aplius deũ cta oimittere
1 uii- lapſio poſt baptiſmũ. Sed ecõtra to
cat:⁊ gram ſuã recuꝑare non amat: . apparʒ diuina miſ atio quotienæ

fit a penitente confeſſio.

Dhnc iſtãt ꝑfidi qͥ ſapiũt pluſ⸗

mel ſt peccàtibꝰ pꝰ baptiſmũ valeat pe

caret ſi redire ſꝑ poſtet: Dicũt. n. oomi⸗
num incitatoꝛẽ mali ſi ſemꝑ penitetib

ſubueniret:⁊ et ei placere pctã qᷣpns ſ-

pᷣſto ẽ gracErrãt.n.ĩmo ei petã mulinʒ

diſplicet: q ſp pſto e:ſ.n. eaan
diſplicẽt: qͥ ſp pſto ẽ ea deſtruere:ſ.n.
ſamarenng ita ſpꝑ deſtrueret:ſj cõſeruas

ret atq; ſua munera foueret. Semꝑ de

ſtruit pctã q̃iuenit: ne ſolnat᷑ qdð cres⸗
uit: ne conüpat qð amauit Sumñt oc
caſio nñ hyppocrite imn ex faci oni. Quẽ?
enim bis illuminanit: quẽ lepꝛoſũ bis

mũdauit: quẽ moꝛtuũ bis ſuſcitanit?
Nõ laʒarũ quẽ dilexit:non ſiliũ vidue

quẽ miſertꝰ mri reddidit: nõ filiũ diſſi

atoꝛc lebit᷑ bis ſuſcepiſſe:nõ filiã abꝛa
be bis a demonio liberaſſe. In nulla ꝑ

ſona iteratũ ẽ factũ:docẽs vt aiũt nõ ſe

pe a oño ferri remediũ:dixit mulieri:va
de ⁊ amplius noli peccare:ne deterius

aliquid tibi cõtingat:pmitiẽs penam

nõ amplins veniam Qui auem mul/

tos cecos ⁊ dinerſo tẽpoꝛe illuminauit

⁊ multos debiles ↄfoꝛtauit ondit i di⸗

nerſis illis eidem ſepe paà dunuti: Nt

Capitulnm quinnnm.

qᷓ; opoꝛteat nõ ſobꝛij: ſed exeæ
dentes meſurã. Dicũt eniʒ ? ſes⸗

nitentia:non tamen ſepe peccantibus
ꝓgeſt iterata alioquin remiſſio adpec
catũ eẽt ĩuitatio:dicũt.n.qᷣs nõ ſ. pec⸗

Aeehitn

Alloninnit

lillutnce
Pruptiont
ulentue
rercdaee
cüa ſeli
igoeſehel
onmnſera

bihoin
Nlcetee
tcien
tbori

lliten

auncten
ſwonnen
bPpolliui
Mnciom

lavi

urgnos
fumtlis
Mednlen
Rin
cunp
nünonen
Nſgiceſeg
ncotnog
heſeczon
Unſarten
Gftent

giim
ſtaſconn
iuſiita
bbſin⸗

—

ieehds
a
ndaftſ

gncwt
niut
ndäiin

De uera et falſa pnia.

què Prine ſananit lepꝛoſũ:alio tempo⸗ eſt ſemper:peccata dmmittere: quam po

re illuminauit cecũ. Jõ enim tot ſaluaa teſtatem iſti ab eccleſia conantur au/
uit claudos cecos ⁊ aridos ne deſperet kerre:oʒ.n.ſic ecclid credere q̃ cõfitet ſe
peccatoꝛ:iõ nõ ſcribit᷑ aliqs nin ſemel ſepe peccare: negàt.n. veritatẽ ĩ ſeipnſis
ſanat:vt rimeat quiſq; iungi pctõ. Uis qͥ ſe abſq; pctõ audẽet iactare. In mul⸗

demꝰadbuc quotidie ĩ ecclia ſepe febꝛi tis enĩ offẽdimꝰ oẽs:nec infans vnius
citãtes: ſepe laguidos:ſepe paſſionibus ciei abſq; pctõ ſuꝑ trã eẽ põt. Quapꝛo⸗
captos:ſepe liberari:vt appareat tociẽs pter eleuãdus ẽ ab eccłlia iſte erroꝛ qui
opus miſerẽtis:quotiens cõſeſſio fit p· vnqᷓ; penitẽtibꝰ negat idulgẽtiã. Non
mtẽtis. Quõ eni coꝛpꝰ qð vilis res c et eniĩ inqrit qͥd apło ſe erit qͥ diẽ: nibil mi
abipo oiſſimilis ſepe ſanaret: ⁊ aiam di bi cõſcius ſũ:ſü nõ ĩ hoc iuſtificatꝰſum.

gnioꝛc ⁊ redẽptã nõ totiẽs liberaret: Scimꝰẽt ⁊ iuſtis pctã ſolere ↄtingere:

Megicũ ſe vocat:⁊ nõ ſanis: ſed male nõ ſecõfirmat abſq; pctõ:qͥ ſe cogno/
babẽtibꝰ oppoꝛtunũ: ſʒ qlis ẽ medicus uit ĩdiſſolupili vinculo charitatis xpᷣo
q malũ iteratũ neſciret curare: Media⸗ cõiunctũ qiliſ enim ſciret ſepe iuſtos
coꝝ.n.eſt centies infirmum viſitare:cẽ⸗ venia indigere:quõ dubitaret ſe pecca⸗
ties curare.Qui ceteris minoꝛ eſſe ſi ali re q ſe ſciebat ſpus dei hr̃e:⁊ ĩtẽtiòe mũ⸗

is poſſibilia ignoꝛaret:memoꝛ eſt ſui 4 diſſima ei puire: Cur dñs petri pedes

dicit nolo moꝛtem peccatoꝛis:ſed vt cõ lauiſſ: ⁊ eccłliam hoc idẽ docuiſſei: niſ

gertat᷑ ⁊ viuat.Quẽ.n.peccatoꝛẽ exclu qꝛ quotidiana ẽ offẽno:oʒ vt quotidia

dit: ⁊ qu od omnibus ꝓmiſit indulgen na ſit remiſſio: Cur docuiſſet oꝛãtes di
tiam alijs pmiſſionibus declarat/Ani cere:dimitte nobis ⁊c̃.niſi ipe qͥẽ mii⸗
me confeſſus fuerit coꝛã hominibꝰ oẽs coꝛs ꝑſeueraret:qͥ nos ab bac petitiõe
quãtũcũq; cuiuſcũq; oꝛdinis: etiam ſi non vult deficere: Nullus itaq; tm̃ on
fuerit ſacerdos:confiteboꝛ ⁊ ego eum qᷓ; poſſet peccare qð petẽs veniã velit
coꝛam patre meo. lum qui inuocaue ⸗/ deſpare.Quid.n.aliud eſt deſpare qᷓ; ð⸗
rit nomẽoñ.i.ſecũdum ꝙ nominatur um ſibi cõparare:nã qͥ de deo nõ pᷣlu
dñs:ideſt qͥ iuocanerit eum ad ſe:ſeruis mit veniã non aĩaduertit plus pctõ dei
endo ⁊ nõ contradicendo: vt foꝛſtan poſſe clemẽtiã. Si.n.ſẽtiret deũ magis
ſepe fecit:omnis quicũq; ſit ille pecca/ bonum qᷓ; ſe malum: quod in ſe iuſtis
toꝛ ſalaus erit:omnem eniʒ animã iſte cie nõ iueniret adeo magis bono expe
ꝓmiſſoꝛ ſaturabit honis:etiam ſeden⸗ ctaret:⁊ qdem diffidit: qꝛ ſummi boni
tes in tenebꝛis ⁊ vmbꝛa moꝛtis nulla, bonitatẽ maioꝛẽ ſua nedqtia nõ ſentit.
excipiẽs aiam. Hũc magiſtrũ ĩtellexe· Alle. n. ſolus diffidat qͥ un peccare põt
rat diſcipulus ille qͥ cboꝛintios ꝑx epy łkis q;tũ deꝰ bonꝰ ẽ: cũ ſit nullꝰqͥ poſſit:
ſuas voluit coꝛigere:vt ⁊ ipᷣe teſtat᷑ ter qui timet de ſe malo pꝛeſumat de meli
Hlitteris ſuis eos coꝛꝛerit. Opoꝛtebat. n. oꝛe. Diabolne.n. ? oĩs nequitia minoꝛ
vt quotiẽ videbat eos cadere totiens ẽ qᷓ; dei miſericoꝛdia. Ipe.n.ſi poſſifſpe
iuuaret eos ſurgere. Memoꝛ.n. erat il rare⁊ culpã ĩ ſe ſẽtire:qð non iuenit in
liꝰ ꝗͥ dixerat quoꝑ remiſeritis:⁊ cetera. ſe pᷣſumerʒ ĩ dei bonitate. Adbuc qui
Scim ãt ⁊ pᷣmos pf̃es ⁊ ĩ oĩ tpᷣe eccle⸗ diffidit ⁊ ſu neqtiã dei benignitati cõ/
hã dei ſʒ vſq; ĩ ſeptuagieſſepties:quod parai:finẽ ĩponit diuine veritati: dans
n iüi

finem ĩfinito ⁊ pfectionem diui itatis
auferens deo:cui nihil deeſt qo etiã co
gitari nõ põt. Non itaq; ẽt ſi lacerdos
peceauerit deſpare dʒ:licʒ ſcriptũ ſit:qͥs
oꝛabit ꝓ eo:tota nãq; eccła atq; aliꝰ ſa

cerdos:⁊ oĩum ſcõꝝ oꝛdo oꝛabit ꝓ eo:

⁊ ipſe xpᷣs:qͥ pꝑ nobis offert ſe deo. Se
B ↄſiderãdũ ẽ ſacerdoti ne facile cadat
euiĩ h̊ grauioꝛ notatf pena:dicat apud

ſe:ſi plebs ieiuna vbi ði peccanerit opoꝛ/

tebit me ferre partẽ põderis non ande
bo ĩpoꝛtabilia ĩponere ⁊ non digito ea

mouere.Sed ego ſi peccauero qͥ faciã

nõ ſic facile euadaʒ: me opoꝛtebit flere
miſeriã.nõ enĩ ẽ ſic ſtatutũ de me ſiẽ de
ſubiecta plebe. Sic ſacerdos ⁊ timeat
peccare: ſed magis timeat deſpare.
. i
pᷣſumẽetes de dei mificoꝛdia. ¶Ea. vi.
Alnt aũt inimici deſpatõnis qͥ
gdeo pᷣſumũt: ⁊ de eo cõfidũt:
p quãdã ſibi licẽ tiã acquiꝛunt
Peccãadi: 2 ſine pnia expectãt veniaʒ: qꝛ
credũt qm̃ xpᷣiani ſunt nõ poſſe dãnari
adulãtes ſibi eo ꝙ ſcriptũ ẽ: oĩs quicũ
q; iuocauerit nomen dñi ſaluꝰerit. Pu
tãt enĩ ſe nomẽ oñi ĩuocare qm pñit cre
re ⁊ ſacr̃a eccle ſumere:nõ verẽtes mul
tos eſſe vocatos:ſi paucos electos.pu

in multitudie gẽtiũ ⁊ iugeoꝝ. Quare
ſi oẽs ſaluantur credentes: paucoꝛum
tũ electio in tanta multitudine ſed ſids
aiaduertere voluerit decepios hos cuʒ
eccla dãnabit licet confidant in xpᷣi re/
dẽptionę. Dicũt eniʒ quid pdeſſet xpᷣm
veniſſe ſi mali tantũ ficut ante aduetũ
ſuũ adhuc perirent. Añ.n. qᷓ; fieret deꝰ
bõ mali ti danabant᷑: 2 ſt adhuc ideʒ
eſſet cũ veniſſet quia pdeſſet: Mulinʒ
i nq;:nam oĩs bonus ante aduentũ dñi
faluus lactus eſt guenturũ. lemo ĩfer

Aynoſis hoĩbus tam multipliciter: 2 fot⸗
ens penas ꝓmittüt. 4 Adhuc 3 eos

Kotra eos q́ audact peccauit nimis

nũ egredi poſſet:niſia x-pᷣo pueniète in

eũ extrabi meruiſſet:nec facultas bene
oꝑãdi ⁊ diabolo ↄᷣdicendi tanta oĩbui
ineſſet:niñ xpᷣs tanta pati ⁊ reſurgere ðᷣ
creuiſſet. Pi necapoſtolos nec eoꝑ ver
ba attẽdũt:qui foꝛnicatonbus ⁊ crimi

pᷣſumes. ap. vij.
Dhrnc additur iniquitas pꝛioꝛi
fcoõſimilis licet cõtraria. Deſpã
tes eĩʒ dei indicãt milerico:did

Hiↄdẽnãt iuſticiã iniuſium onm blaſ

phemãtes qui reddere mala malis ig⸗
rat:⁊ pcetã eoꝝ exaltat. Sed miroꝛ cur
credũt apoſtolo dicenti. Spes nõ ↄfũ⸗
dit:qͥ negãt penã quã idem criminoſis
ꝓmittit.Si.n.vbi minat verax non eſt
cur cõfidunt qð ſpantibus veruʒ dicat.
Sed qui verus eſi i pmittẽdo veruſ eſt
ĩ minãdo:ſed nõẽ ſꝑnere bonũ p malis
expectare:ĩmo temerarius eſt:qͥ pciům
nõ abhoꝛꝛeret. Sed ſi cũ peccat ad pe⸗
nitentiã.recurrat cõfidat in dño:quem
timeat z imunditiarum inimicum.
Qe ſint pctã venialia:⁊ ꝙ in bis
aſſidue peccãtibus aſſidue penitẽduʒ et

.

ↄfitendũ ẽ᷑: ⁊ de doloꝛe ꝓ dilatõe peiin
2 Vocate tentie. La. vui.
tãt. n. oẽs xpᷣianos pancos electos efſſen

Im itaqʒ penitentia efficax é:
⁊ fructifera neminẽ relinquẽs
Anſne venia moxuos reſuſcitans
⁊ veritate eiꝰ aſſeramus aliqua.
Penitẽtia enĩ baptiʒãdiſnon ẽ neceſſa
ria:ſed haptiʒatis de maioꝛibꝰ ⁊ mino⸗
ribus pctis penitendum eſt. Per ſigem
eni eccłe ſola remittunt᷑ peccata q pxit

hoõ in oꝛigine. Ut ſẽ a pfe peccàte dam

nationẽ accepit:ita ꝑ mr̃is fidẽ ↄſequa
tur remiſſiont. Sʒ qꝑ ſe peccanit p oo
loꝛẽ ꝓpꝛiũ ⁊ ꝑ idẽ ecchie idulgentiã ae
qnuit. Poc ẽ pꝰ baptiſmũ: ita remueat

*

*
8
S

6dbcipt

iwin

fhntin
ſcipenin
ſrchertt
ſoreoffn
clachin
Giͤrwhure
ſnitbeil
ſachven
Kenipnt
nluſtni
ſchonten
n gupta
Cnt wtier⸗
nallands
ſceropi⸗
ſbecche
lnereno⸗
enge
nicköbbu
Gin
Amikiu
negigen
Nelat
goͤſecen
borin,
cinent
chriab
tpeflii
Tleni
nini
fiup⸗
r
rine
fürin
Rdenn
Mligi
Rlarei
Wiitre
ſatke

nüiäſrn
ſenintet

nitnn

maitnn
Poſobent
micaottee

lmulplann.

Bleatimn
iccinn
dinanmn!
G
igicnann
Bnmuitr
rtdf
firipen
itrinn
Giciſetnt⸗

itunni
Wn NMNHS⅞

jmmulrei
um,

erniſ,
worus ſiin
. mun
n⸗
R

N

= S

—

— —
= S

nnt
nutun
ege

„N

õ

4

—

N ——
—
= 2
=

.

— —.
— =
— — —
—, ——
= —
— — — —
— = =

=

—
—

=

qð deo diſpliceat. Sine pnĩa nulli pfu
it bap:iſinꝰ q peccauit ſpõtaneus.Sids
aũt baptizaret᷑ iuitus:⁊ ĩ falſitate ↄfeſ⸗
ſus:cũ penituerit ſaluus erit adiuuante
fide ⁊ charitate totius mr̃is ecclie ꝑ to⸗
tũ oꝛhẽ diffuſe:ob ̊ ſůt catecumini ab
ecclia cõſtituti:vt duʒ baptiſmum expe
ctãt vñ iure peniteant doceant᷑.Hac re
ſtiuit hoĩ libertatẽ arbitrij pꝛimi parẽ
tis adbuc in abundãtia vtutũ cõſtituti
Eſt eniĩ pnia:aſſidue peccãtibꝰ: aſſidue
neceſſaria ĩ multis eni offendimuſ oẽs
q̃ quotidie remittunt᷑ ſicut ſemp ploꝛa⸗
tur. Ita ꝑ ſacra eccłe ⁊ oꝛõnes ſemꝑ fũ
gant᷑ vt inre audiãt:tota pulchꝛa es:
macula nõ ẽ in te nõ qn fiat dico:ſʒ ma
nere nõ põt tãta eſt petitiõis tue cõita⸗
tis ecclłie:vt qᷣcquid extraneuʒ acciderit
durare non poſſit:lʒ.n.ſpecioſi ſint pe
des euãgeliʒantiũ bona:lanatiſiñ in re
miſſõibus frugũ excutiendus ẽ puluis
qͥ ᷣhit᷑ in via/ Pec pctã ⁊ ſi ſint pna per

dei mificoꝛdiã fiunt magna ĩ pctõꝛibꝰ

negligẽtia.Nullũ pem̃ adeo ꝑnuʒ qðñ
creſcat ꝑ neglectũ:nõ enĩ ↄſiderãduʒ ẽ:
qð fecerit ſʒ quẽ offẽderit:qᷓ; bonꝰẽ q;/

benignꝰ: qᷓ; piꝰ: qᷓ; ppitiꝰ:qᷣ illũ ſua dul

ciſſima pietate creauit ex nihilo:qͥ eũ p
duxit ad baptiſmũ:⁊ educauit ⁊ nutri⸗
uit vt filiũ:ad cin cõmodũ creauit celũ
⁊ terrà:⁊ oĩa q in eis ſuni ex nihilo:cni
ſerujũt oĩa tãq; filio:i miſit angelnʒ in
auxiliũ:ꝑꝑ quẽ foꝛtẽ ⁊ calidu debilita
uit hoſtẽ ei antiquũ:pꝑ quẽ tam multi
plicit᷑ pati ſuſtinuit:vt eũ mereret᷑ habẽ
fuliũ:cũ quo dignat habere cõſoꝛtium.

Qui deꝰmanifeſte regit ⁊ gubernat oĩja

ꝑꝑ eũ ptãte ſua. Lal patrẽ offendere *
3 eius volũtatẽ aliquid ↄmittere: aiad
nertẽtibus ac ſe nõ igno:antibns q; eſt
crudele: Uñn q ſe cognoſcãt ſicut ſpꝑ pec

cãt:ita ſemꝑ ploꝛãt:vt tota vita ſua que

De uera et falſa penitentia

eſt tentatio ſuper terrã ploꝛet totà vitiã
ſuã/Iſta aũt ſunt:cũ aliquid citra vl vl
tra modũ agit. Jᷣa enĩ bona q̃ p ſe bo
na ſunt aliquid cõtrabũt cũ exceditur.
Quicquid deeſt a pfectione:qᷣcquid de
ficit ab hoĩe:quicquid ⁊ nr̃m eſt ploꝛã
do dolenqũ eſt. Quicquid aliquo mo⸗
do agit᷑: nõ recta ⁊ mũdiſſima ĩtentiõe
qnicquid oꝑamur:⁊ non tñũ puriſſimo
dei amoꝛe:nõ ẽ libeꝝ a fragilitatis oꝛ
tõe icũ tã miſerũ eẽ vt boĩs ẽ̊ dvie
xerit: ⁊ qui eiꝰ fragilitatẽ oio nõ abhoꝛ

ruerit:ſed ſibi rebßuauerit:⁊ ſuũ eẽ nun

qᷓ; niſi pot᷑ acquirendũ verũ eẽ qõ deꝰẽ

toleranerit:addit oꝑi diuĩo pculdubio

dolẽduʒs.Et qui ſe cognoſcit quid ẽ:dili

gat h̊ ſolũ qð ſpectat ad illũ qui eſt Si

quis enim ſapient᷑ cogitat quid turpiſi

me fragilitati ab ipſa ↄditione inhereat

lis ĩ mente:hᷣ ſolũ ĩ ſe diliget aꝛ talẽ eũ
ad deũ ducet. Quicquid eniʒ boni faci

mus ſi id meliꝰ facere poſſumusa no⸗

bis ẽ: ꝙ in culmine boni nõ ſumus. SS

quid boni nonerimus:⁊ minus aliquo

mõ oꝑamur:nõ oĩno a nr̃a opatõe eſt
alienũ/ Iſta ↄtinua ? aſſidua: ⁊ quoda

mõ nec?ſſaria quaſi aſſidua lauetur cõ
feſſione:aſſidua reſtaurẽtur cõpũctiõe
Surgamꝰpuriſſimi ad puriſſimã perfe
ctionẽ:ne iſtis q;;nis parua multiplica⸗
tis q qᷓdam ſcabie patiamur conũpi ?
collidi:ne pinguedine charitat ĩminu⸗

ta ſinamur ĩ acie affligi:⁊ toꝛmèta imim

—

de cõſcie macerari Sèp tendamꝰin me
lius: ſemꝑ ĩ puritatẽ baptiſmi tẽdẽtes: ⁊
eã ſũmoꝑe ↄſerudãtes:vt cũ de hac vita

exhibimꝰad eũ qui mũdiſſimꝰeſt mũdi

ꝑuieniamus: ⁊ ſine moꝛa ab eo ſuſcipia
mur. Doleameſſe exules a pr̃ia:dolea

4

mꝰoiuere ĩ coꝛuptibili mꝗ. Pic doloꝛ
magis ex ðſiderio qᷓ; ex vindicta ſit. vñ

—

diſtfert a pnĩia Penſtẽtia enĩ q̃daʒ do⸗
lentis vindicta:puniẽs ĩ ſe qð volet cõ⸗
minſſe.Qn aũt volet qð detinet᷑ ĩ moꝛ
tali coꝛpoꝛe:deſiderat qõ amat:ploꝛãs
qðõ tardat.Ois pnĩa ẽ ð mala vſa liber
tate. Jite vero doloꝛmagis ẽ ĩ neceſſita
te. Nallũ enĩ pctm̃ ẽ neceſſariũ. Ipʒʒ au
tẽ pctm̃ oꝛiginis ob H̊ malum:qꝛ fuit in
ada ſpontaneũ. Illiꝰ eni voluptas ma
le vſe libertatis punit᷑ i nobis:nõ qꝛ ne
ceſſariũ:ſi qꝛ fuit ſpõtaneũ. Nihil eniʒa
nobis q̃rit᷑ qð cõmiñſſemus nibil an
bis exigit᷑ nuc qð feciſſemꝰ. Relinqᷣtur
in filis opꝰ paterne voluptatis. Redqrit
diabolus filios ĩ ſeruitute quoꝝ patris
emit libertatẽ. Iſte doloꝛ factus ẽ non

ex cõceſſa peccatrice:ſed ex oꝑàte cha

ritate:nõ puniẽs malũ:ſed augmẽtans

bonũ:nõ ĩpatient᷑ habitus:ſi ex deſide

rio ſuſceptus/In h̊ deñderio erat An⸗
dreas qui in cruce poſtus a ono reqͥ
rebat: tpᷣs eſt:vt cõmẽdes terre coꝛpus

meũ. Uolebat eni eũ plebs oe crnuce ð⸗/

poneĩr̃:ipᷣe aũt cepit oñʒ rogare. Ne me
pmittas one deſcendere viuũ.Sed tpᷣs
E ot cõmẽdes terre coꝛpꝰmeũ:tam viu
enĩ iã poꝛtaui:cã dia ſuꝑ cõmẽdatũ vi⸗
gilaui ⁊ laboꝛaui:ꝙ vellẽ iã ab ipi obe
diẽtia liberari ⁊ iſto grauiſſimo idumẽ
to expoliari. Recoꝛdoꝛ quatuʒii poꝛtã⸗
do oneroſuũ: fouẽdo ĩfirmũ:ĩ coercen⸗

do letũ:ĩ domãdo ſuꝑbum laboꝛaui.

Scis one quotiens a puritate ↄtẽplati
onis me retrabere conabat᷑: quotiẽs a
dulciſſimo qᷣetis tue ſomno me excitar
cõtendebat:qᷓ;tuʒ ⁊ quotiẽs doloꝛẽ in/⸗
gerebat. Qðò igit᷑ tãdiu pr benigniſſime
pugnãti reſtiti. ⁊ tua ope ſuꝑaui ⁊ vici:
a te pio iuſto remuneratoꝛe poſco: ne
mibi oltra cõmẽdes:ſed depoſienʒ red⸗
do Cõmẽda alij quẽ vltra ille nõ impe
die t:⁊ reſurreciuꝑꝝ ſeruet ⁊ reddat: vt ⁊

ipᷣm quoqʒ meritũ ſiui laboꝛis recipiat:
terre me cõmèda: et vigilare me apliuſ
nõ opoꝛteat:⁊ libere ad te fontẽ idefici
entis gaudij tendere anxiatẽ iã non re⸗
trahat:nec ĩpediat. Hic dolebat iã non
eſſe cũ dũo.Sic i ö oĩſ doloꝛ ẽ pe
nitẽtia. De dꝛĩa dere ⁊ falſe peni⸗
tẽtie:⁊ quod de omnibus pctis penitẽ
dumefft. ü¶ Ca. ir.
Unt etiã peccata alia q enipiũ=t
vitã niſi ſuccurrat pnia. Non
oĩs.n.qui dixerit dũe dñe itrra
it in regnũ celoꝛũ:quare agenda ẽ pe
nitẽtia:vt deleant᷑ crimina. Sed quoni
am pnĩa omnis nõ eſt bona:dicamus
aliqua que ſeparant verã a falſa: ſteri⸗
lẽ a fructifera. Sunt enĩ quos peccaſſe
penitet ppter pꝛeſentia ſapplicia diſpli
cẽt latroni peccata quando operantur
penam:deñt vindicta reuertit᷑ ad crimi
na. Iſta eſt pnĩa non ex fide ꝓcedens:
nec cbaritate munita: ſterilis manet et

ſine miſericoꝛdia. Pec non purgat con

ſcientiam:nec ſanat crimina In bac
nulla fit ſpes venie:nulla expectatio in

dulgentie. DHuic cõcoꝛdant q confiten⸗

tur inuiti nõ amoꝛe boni:ſed vt fugiat

dãnũ ⁊ incõmodũ ſeculi. Seruiũt mun

do quẽ amãt:querũt ſuã gloꝛiam quaʒ
anbelãt:rec p:unt mercedẽ quaʒ expe⸗
ctant. Siqus tali penitentia ſecuruſ ex
titerit:⁊ ad veram pniam de iſta nõ cõ
ſcenderit deceptus ⁊ miſer miſerabilit

peribit. Utilis ergo er t ñ ſpõtanea do

minum querẽs quẽ amiſiſſe doleat ad

illũ anxians pᷣter quẽ nõ eſt vita. Sunt

plures quos penitet peccaſſe: ſed non
oĩno:reſeruantes ſibi quedam in qᷣbus
delectent᷑: non aĩaduertentes dñʒ ſimt
ſurqũ ⁊ mmnutũ a demonio liberaſſe per
hoc oocens nõ vnq; niñ ð oĩbus ſana
ri. Si enĩ vellet ex parte pctã reſeruarn.

—

Uuſperare

.

Nimmd
Nbihnli
onnin ain
Ncelſegi⸗
ead
tmmpoſic
rilech
odendii
Gonnnan
grintcop
Popnnin
loncponer

ſkooin

ifſirinicn

gicinente
ſihfneame
faneſnegg
funhoſtu⸗
lntaſchne
Plloari

ſaprini

Wadbe

nnlpe
Peerpa
Cltanh
oéuin
equevnt
erkonm
honte mie
imnoſcit⸗
nſone
Cpigon

(Me verg et falla penitentia.

rnlremin
rudreſriictt
gemmnütümg
dedoltri
noͤibi⸗
nirt
nmiduscike

emiͤfni
umtzu,
m⸗
igntt
cinn
pöcknen
Kitt
ndimit
Kmnifun

gndge

cuemiN
weſtyen
nir e!
um
Lemii
nfe
Rl
tiiſtun⸗

=

ð

——
—

re:laudatus eſt dominus quoniam eie
cto demonio locutus eſt miius: nun⸗/
quam aliquem ſanauit nin in ſabbato:

niaʒ: ſine amoꝛe dei cõſequet᷑ indulgen

bñti ſeptem demonia pꝛoficere potue⸗
rat ſex expulſis:expulit autem ſeptem:
vt omnia crimina: ſimul emendanda
doceret legionem antem ab illo eijciẽ⸗
neminem reliquit de omnibuſ qui libe
ratum poſſideret oſtendens ſi peccata
ñſint mille opoꝛtere de omnibus penite⸗

quia ⁊ coꝛpnus ab infirmitate:⁊ animã
ab omni contagione:indicans peniten
tem opoꝛtere ſimul dolere de omm cri
mine oꝛto in anima ⁊ coꝛpoꝛeiScio.n.
odnm inimicum omni criminoſo:qũo G
qui crimen reſeruet de illo recipiet ve⸗

tiam rſine quo nemo vnquã iuenit gra
tiam hoſtis e i oei ẽ dũ offendit pleue⸗
ranter Qued ipietas ⁊ infidelitas eſt

ab üllo qui iuſtus et iuſticia eſt dimidi⸗
am ſperare miſericoꝛdiam/Jã eiʒ foꝛet
ſine pnĩa inuenire grDam. Peni ẽtia eiz
vera ad baptiſmi puritatem cõſitentem
conat᷑ ꝑducere. Recte. n. penitẽs qᷣcqᷣd
pꝛeter purificationẽ ↄtraxit: vt abluat
ſaltem lachꝛymis mentis/Sed ſatiſ du
rus ẽ cuius mentis doloꝛzẽ oculi carnia
nequeunt declarare. Sed ſciat culpabi
liter ſe durũ:qui deflet damna tꝑis vel
moꝛtẽ amici:⁊ doloꝛẽ pcii lachꝛymis
non oñdit. Nõ itaq; vr quis ercuſet nõ
bre fontẽ lacbꝛyma: ũ:niſi qꝗ nunqᷓ; la⸗
chꝛymis oſtendit doloꝛem tempoꝛaleʒ
De frucin erubeſcentie 2 vtilitate
cõteſſionis:⁊ quibus ⁊ qualiter cõfitẽé⸗
duin eſt. . Caprr.
Uem g penitet oĩno peniteat:
doloꝛẽ peccati lachꝛymis oñ
at pꝛgęueniat iudicium dei peꝛ
lone p pu dñs mundatis vt oñ
le laceraotibus: docẽs coꝛpoꝛali

pnia confitèda pctã:nõ per nũciũ:non
ſctiptũ manifeſtaãda ſunt.Dixit enĩ irte
mõſtrate: ⁊ oẽs nõ vnns ꝓ oĩbꝰ:ñ qliu,
ſtatuatis nũciũ q̊ p vobis offerat munꝰ
a mopſe ſtatutũ. Sed qui ꝑ vos pecca
ſtis ꝑ vos erubeſcatis:erubeſcẽtia eniʒ
ipſa partẽ bʒ remiſſõis:ex miſericoꝛdia
eni hoc pꝛecepit oñs vt neminẽ penite
ret ĩ occulto.In h̊ enĩ qð ꝑ ſeivᷣm dicit
ſacerdotihus ⁊ erubeſcẽtia vincitur tio

re offenſ: fit venia remiſſionis: fit. n. per

cõfeſſionẽ veniale qð criminale erat 9
opationẽ:⁊ ſi non ſtatim purgat᷑:fit tñ

veniale qpð cõmiſat moꝛtale. Multnʒ

enĩ ſatiſfſactionis obtulit qͥ erubeſcẽtie

onans: nipil eoꝑ qui cõmiñt nũcio dei
neganit. Deeni qui miſericoꝛs ⁊ iuſtui
eſt:icut cõſernat miſericoꝛdiã ĩ iuſticia

ita ⁊ iuſticid ĩ miſericoꝛdia.opꝰenim eſt
miſericoꝛdie pᷣcãti pctã dimittere. Sed
oʒ vt iuſtus miſereat᷑ iuſte.oʒ enĩ vti nõö
ſolũ qnid.ſed ĩ quo doleat ↄſideraret:ſſ
dignus nõ dico iuſticia ſ miſericoꝛdis
JIuſticia eniĩ ſola dãnat: ſed dignꝰ miſe
ricoꝛdia ẽ qui ſpũali laboꝛe petit gräm
Laboꝛat enĩ menſ patiẽdo erubelcẽtiã
2 qm verecũdia magna eſt pena qͥ eru
beſcit ꝓ xpᷣo fit dignꝰmiſericoꝛdia. Unñ
pʒ qð q;to plib ↄfitebitur ĩ ſpe vsie tur
pitudinẽ criminis:tãto facilius cõſeqt᷑
venid remiſſonis. Joſ enqʒD ſacerdotes
plus iam poſſun: ꝓficere:plus ↄfitenti
bus parcere: quibꝰcrimen remittit do
nis. Laʒarũ enĩ de monumeto iaz ſuſci
tatũ obtulit diſcipulis ſoluendum p B

oñdens ptãtem ſoluendi cõceſſaꝭ ſacex

dotibus. dixit. n. qõcũqʒ ſolueritis ſup
terra ſoluet᷑ ⁊ in celis:hoc eſt: ego deꝰ
⁊ oẽs oꝛdines celeſtis militie ⁊ oẽs ſcĩ ’i-

mea glia landat ⁊ ↄfirmãt/ qnos liga⸗

112 ſoluitj. Nõ dirit quos puta:j ligare
⁊ ſoluere:ſʒjĩ quos exercet op? iuſtic e

aut mitericoꝛdie. Alia anteʒ opera xr=a
in peccatoꝛe nõ cognoſco: ; qui cõſi⸗
teni vult peccata: vt iueniat gratiaà qrat
ſacerdote ſcientẽ ligare ⁊ ſoluere:ne cũ
negligens circa ſe extiterit negligat ab
illo q eũ muericoꝛaiter monet 2 petit:
ne ambdo ĩ toueà cadãt qua ſtultꝰ euita
re noluit. Lata itaq; vis cõfeſſiõis E vt
ſi deeſt ſacerdos cõfueat᷑ ꝓximo. Se⸗/
pe.n. cõtingit qð penitẽs ñᷣ põt verecõ⸗
dari coꝛã ſacerdote:quẽ deniderãti nec
tẽpus nec locus offert.Et ſi ille cui con
fuebit᷑ poteſtatẽ ſoluendinõ habet: ſit
tñ dignꝰ ex denderio ſacerdotis qui ei
coufuet᷑ turpitudinẽ criminis:munda⸗
ti ſũt.n.lepꝛoũñ dũ irẽt oſtẽdere ſe coꝛaʒ
ſacerdotibꝰ anteqᷓ; ad eos guenirent.
Vnge patet oñm ad coꝛ reſpicere:dum
ex necenuate ꝓhibet᷑ ad ſacerdotẽ per ⸗
nenire. Sed quidã eos qrũt ſani ⁊ leti:
2 dũ qrũt anteq; pueniat moꝛiunt᷑. S
dei miiericoꝛoia ẽ vbicq; qͥ ⁊ iuſtis no/
uit parcere:⁊ ſi nõ tam cito ſicut ſolue⸗
rent᷑ a ſacerdote.Qui igit᷑ oino cõfitef:
ſacerdoti melioꝛiq; põt cõfueat᷑.qſ De
buata 2 puolica?
Capitulum.xvij. =è
J pctm̃ occultũ ẽ ſufficiat reſer
Are in notitid ſacerdotis: vt gra
ta ſit oblati ris: nã ĩ reſtitutiõe
filie pꝛincipis pauci fuerũt qͥ viderẽt nõ
dũ erat ſepulia nõdũ extra poꝛtas ciui⸗
tatis oe latamoõdũ extra vomũ i notuiã
poꝛata:intus reſuſctauit quà intus i⸗
nenit reiicus ſolis petro ⁊ incobo ⁊ ioã

ne ⁊ pre ⁊ mr̃e puelle. In quoꝝ figura

cõtinet ſacerdotes ecchie:quos aut ex/
tra iuenit aĩ aduertẽdũ ẽ quõ ſuſcitauit·
flebat auũt turba poſt filiũ vidue: flenit
martha ⁊ maria ſupplicãs ꝓ fratre: fle
bat ⁊ turba qͥ mariam fuerat ſecuta la-⸗

cꝛymis marie admonita. In quo vo/

leſſiõe ⁊ ſatiſſactiõe.

ð

ecclene ſufficere meritũ. Sic itaq; moꝛ⸗
tuus iacet:ſicq; ſe moꝛtuũ oſtẽdat pu/

blice moꝛtẽ ſuã pᷣdicãdo publice fructꝰ
pnie oſtẽdẽdo vt turba ploꝛet amiſſujʒ

7 deſleat quẽ dolet moꝛtuu. Iſtis la/
chꝛymis mouebit᷑ oñs qͥ reddet mri vni

cũ iliũ. Si numis pleuerauerit ſi ſe moꝛ⸗
tuũ ꝑ fructus pnĩe non declarauerit tů

to plus oʒ addere:vñ lachꝛymas excitet

nõ ſolũ marthe:ſed etiã marie tatum ſe
affligat taͤrum ſe dolere:⁊ ſe monuũ ſẽ
tire oſtẽdat. vt audiẽtes ⁊ cõtẽplantes
ploꝛando oꝛet veniam quorum fletum
miret᷑ eccleſia. Qui enim multos offen
dit peccãdo:placare multos O; ſatiſfa⸗
ciendo:vt eccłia pᷣus offenſa ꝑ culpam
ĩ cõuerſione flectat᷑ ꝑ miſericoꝛdiã: oꝛal
ꝓ ipo qᷣ pꝛius adhibuit miſericoꝛdiam

quẽ defunctũ dolebat:vnde deus fle⸗/
ctetur ad miſericoꝛdiã.õ extra vin

6. 2 „

tatẽ eccłie nemo põt digne penuẽ:⁊ ;

.

tũ penitẽti pſũt ſuffragia ecclie. Ca. xil.
Aboꝛet itaq; penitens in ec⸗

clena eſſe:⁊ ad eccleſe vnita/

nibus inimici non eripitur anima moæ
tui.Credendum eſt enim: a pietas ſidei
expoſtulat credere:ꝙ omnes elemoſy⸗
ne totius eccleſie ⁊ oꝛationes ⁊ opera
iuſticie ⁊ miſericoꝛdie ſuccurrant reco/

gnoſcenti moꝛtem ſuam ad conuerſio⸗

nem. IJdeoq; nemo digne penitere po⸗

deo non petas ſacerdotes per aliquaʒ
culpam ab vnitate eccleſie diuiſoe.

. „

JIugcas enim penitens iuit ad phariſeos .
reliquit apoſtolos:nihil inuenit auxi /

lij nin augmentum odeſperationis: dixe
runt enim: quid ad. nos tu videris:

tem tendere: niſ enim vmmntas
eccleſie ſuccurrat: niſi quod deeſt pecca
toꝛi ſua opitulatione compleat de ma /

teſt quem non ſuſtineat vnitas ecclefe

S .
H“
.

ſechithiſt
Polnnuſn
Ftſennenögen
Oucainobi⸗
Gnnriuſtiae
lloogonn
dictiedcn
Gheodectri
Ghchenn
fürmund⸗
älatwdi
tticne
Mecontl
ſchuoznie
Mlozeechin
Ponnrin
Mnabcogr

eldhonge

ſnenöe
fülnedant
Wähen
nd⸗
ſhens
heniren
fli 10
lſuurl
lrſih

e⸗ Mle
Uiſterbr
ſnhe
Nle 1
gun
Roftn
N Kü
Piceg
ſi

NGtüiie
Emomnigittn
Nckricbtliaf
tm
a nomi
fdisettin
ienondae
lginmit
Gaüttdi
wungn
Micinming
Cnemunſin
Mi nirih
cre Enl
Olcrne

itogee

.

Me vera et falſa

peccata tua ſuſcipimꝰ: nõ cõpoꝛtddo
mittimꝰ:nõ qualit᷑ ponas onꝰ oocemꝰ

peccaſti tibiſit nõ tibi ſuccurrimus:

Quid enĩ nobis ⁊ mificoꝛdie qͥ nec oꝑa
ſeqmur iuſticie: Si iſſet ad frẽs: ſi iſſet
ad illos qͥ oꝛauerãt p ſocru ſymonia fe
bꝛicitãte:qͥ cananeã ĩpꝛobã miſericoꝛdi
mie obtulerũt. Interrogaſſet petruʒ p

ſe lachey nas effudentẽ nõ fugiſſet ma

riã ⁊ marthꝗ q̃ vit laʒaro ſpetrauerũt
adiſſet turbã ploꝛãtẽè:q̃ vnicũ filiũ acqᷣſt

erat vidue. Juit ad oiuiſos:⁊ diniſus pe

rijt/NPanc vnitatẽ ols boni ſentit opera
tricẽ qꝗ dxit. Uiue ſni pacifico ĩ ea q̃ hʒ

populos:niſi eni in eccla vniuerſali po

pulos ſe cõtinẽtes cogſceret:ſe veniam

iĩpetraturũ nõ pᷣſumeret.Scit enĩ ⁊ ex⸗

ꝑimẽto cognoſcit:vtpote qͥ p oĩi ſalu⸗/

te labo:auerat: ſe abſq; aurxilio ecclie
ſtare nõ poſſe. Nõ eĩʒ parũ cui oẽ bo

nũ ſuccurrit:ſue ĩ celo ſine in terra ↄſti
tutũ: q̊ amitiẽs ꝑ excõicationẽ niſi recu
pet ꝑ ſcẽ matris pietatẽ:qũo vnqᷓ; pote
rit penitẽ:qũo deũ beninolũ poterit in⸗
nenire: qͥ eiꝰ ſciſſimà ſpõſaʒ t matrẽ:et
filiã ⁊ ſoꝛoꝛc nõ oubitauit offendere:⁊
eiꝰauxiliũ oĩno ↄtẽnere: ¶ Dð ſemper

er fide penitẽs doleat: ⁊ de doloꝛe gau

—

C

deat.
medicinã:oẽs fructuſ ſue pnie
pꝑnoſ hẽat:nuncq; credat ſuffice
re:ſp doleat:ſemꝑ de dño añ qᷓ; pecca/
uerit erubeſcat:ooloꝛc cũ vita finiat.uã
⁊ ſi aplłs t peccata ꝑ baptiſmũ remiſſa
ↄtinue ploꝛat:nobis ſuꝑ fundamẽtum
apłoꝝ poſitis quid pꝛet᷑ ploꝛare reſtat:⸗
Quid niſi ſemꝑ dolere ĩ vita:vbi enim
doloꝛ finit᷑ deficit pnia. Si aũt pnia fi
nit qᷣd relinquit᷑ de venia:taʒ diu enim
gandeat ⁊ ſpet oe gra: qᷓ;diu ſuſtentat
a pnia. Dixu eni oñs. Uade ⁊ amplius

A 2Rl ſide peniteat:credat hãc es

Cap.xiij

;ðè
RM

penitentia.
noli peccare:nõ dixit ne pecces:ſed nee
volũtas peccãdiĩ te oꝛiat᷑. Qð qũo ſer
uabit᷑:niſi doloꝛ ↄtinue ĩ pnia cuſtodi
atf: Sic ſemꝑ doleat:⁊ ð doloꝛe gaude
at:⁊ de doloꝛs pnia ſi ↄtigerit ſemp do
leat:⁊ non ſit ſatis qð doleat ⁊ ex fide
doleat: ⁊ nõ p doluiſſe dolaar.
5 nõ ſolũ pctã:ſʒ oẽs circũſtantiaſ
pe

tõꝝ pctõꝛ ðflẽ ⁊ ↄfiteri dʒ
Onſideret q̃litatẽ criminis ĩ lo
co:in tpe:in ꝑſeuerãtia: ĩ varie
tate pſone:⁊ quali h̊ feceꝛit ten
tatiõe:⁊ ipſi vitij multiplici executiõe.
Oʒ enĩ penitere foꝛnicãtẽ:vᷣm excellen
tiã ſui ſtatꝰ aut officij:⁊ ſᷣm modũ mere
tricis: ⁊ 'm modũ opis:⁊ q̃li᷑ turpitudi
nẽ ſuã pegit:ſ ĩ loco ſacro:aut cui ðbu
it excellẽtiã fidei:vt ſunt domus dnoꝝ
⁊ alioꝛũ multoꝝ.Si ĩ tꝑe oꝛõni cõſtitu
to:aut ĩ feſtiuitate ſcõꝝ ⁊ in tꝑe ieiunij.
Cõſideret quãtũ pſeuerauerit ⁊ ðfleat
q ꝑſeuerant᷑ peccauerit: quãta vicius
fuerit ĩpugnatiõe. Sũt eĩʒ ꝗ nõ ſolnʒ ñ
vicunt᷑:ſj vltro ſe pctõ offerũt nee expe
ctãt tẽtationẽ:ſj pueniũt volũtatẽ/⁊ ꝑ
tractãt ſecũ qᷓ; multiplicit᷑ ĩ actiõe viti
delectabilit᷑ peccẽt:oĩs iſta varietas ↄfi
tẽda ẽ ⁊ deflenda:vt cũ cognouerit ꝙ
peccet multü cito ĩueniat deũ pptium.

In cognoſcẽdo augmẽtũ pctĩ: ineniat

ſe cuiꝰſuerit etatis: cuiꝰſapie ⁊ oꝛdis:et
ſtatũ oẽʒ alteriꝰ nõ peccãtis:ĩmoꝛet᷑ iu
ſingulis iſtis:⁊ ſentiat moduʒ crĩis pur
gãs lachꝛymis oẽm qualitatẽ vitij ðfle
at virtutẽ:q̃ ĩteri caruit.Dolẽdũ ẽ eniʒ
? dolere purgãdũ:nõ ſolũ q;ꝛ peccauit:
ſz ẽt ꝙ ſe vtute pᷣuanit. Nã lʒ ſpet ſe ↄſe
cutuꝑ veniaʒ:dolẽ tñ põt:qꝛ nõ mernit

vñn remunerari ↄfidat. Anxiet᷑ ⁊ doleat
ꝓꝙ mõ effugiẽs de pꝛetitis penq miſer ñn
expectat graʒ:cuius oẽ tpᷣs: qm̃ bꝛeniſſi

mũ ẽ oebuit decertauiſſie ad ↄſeq̃nduz

La. xiiij

M

a
8

NN oſbus ðolẽs: aut ſeculů d
reliq̃t:aut ſaltẽ illa q̃ ſine admi

.

pSmiũ Deſleat ẽt qm in vno offendene
fcuũs oĩnʒ ꝑ igratuuudinẽ re igratꝰ exti
tit:q plenus vᷣtutib deũ nõ oĩio timui ctione mali nõ ſunt admiſtra
EA ſy eni qᷣqʒ pctõꝛ ſit culpabilioꝛ quo ta:vt mercatura 7 militia:⁊ alia q̃ vten
deo acceptioꝛ. J eni adã plus peccaa tibꝰſunt nociua.Et admiſtranões ſcła
uit:qꝛ oĩ bono abũdauit: ⁊ iaʒ alio mõ riuʒ ptãtũ:niſi bis vtat ex obediẽtie licẽ
offendẽs in vno re eſt oĩuʒ:qꝛ oĩs v᷑tus tia. Ponat ſe oĩo ĩ ptãte iudicis:in iudi
patit᷑ detrimẽtũ ab vno vitio. Nã ſi ds cio ſacerdot nihil ſibi re uãs ſui:⁊ oĩa
cadit ĩ auaritid: largitatẽ deſtruit ⁊ caa eo iubẽte patus ſit facẽ p repada aĩe vi
ſtitatẽ minoꝛauit. amoꝛe. n pecunie vel ta:q̃cũq; facẽt ꝓ vitanda coꝛpis moꝛte.
violaret caſtitatẽ: vel ſaltẽ min amarʒ. Et h̊ cũ oeſiderio: qꝛ vitã recupat infini
SBi eiʒ ꝑpꝑ deũ tãta adhuc caſtitas ineſt

tã vt ðs. Cũ gandio eni oʒ facẽ ĩmoꝛtalł
ot nolit eã ꝑderelt ñ ſaltẽ mĩoꝛi gaudio futur qᷓ faceret ꝓ differẽda moꝛte mo
m noꝛi affectiõe tuet᷑ eã vbi videt ĩde ꝓ riturus. Sẽꝑ depꝛecet᷑ oñm certꝰ de de
cedẽ oãnũ pecunie. Sicqʒ ⁊ ĩ alijs: q ẽét nia: oĩbꝰmodis ⁊ ſine tedio dubiuſro
ſi nõ expellant᷑:tñ ꝑ cõcepiionẽ vniꝰ vi ſgaret otãtẽ terrenã. Abſtineat a multiſ
tij vel ſatis vel paꝑ minuunt᷑:vl intẽtio licit:qͥ ĩ libertate arbitrij cõmiſit illici⸗
ne detioꝛant: vñ ois vtus cuicũq; crie ta. Sep offerat oeo mete cosdis cõtri⸗
5 deflẽda: 2 de oĩib indulgẽtia ẽ petẽda tionẽ: ⁊ deĩde qð põt de poſſeſſiõe:tũe
,Aladuertere ẽt oʒ: ⁊ aiaduertẽdo defle qð offert ſecurus offerat. Reſpexit eniʒ
re aĩam pximi:quã foꝛnicatoꝛ dei eripu dñs ad abel ⁊ ad munera er:ſed pꝛius
it vel ereptã ĩ malo ↄfi mauit. Exẽpluʒ reſperit ad abel qᷓ; ad munera. Sumẽs
eriã ꝙ ertitit mali ĩ oꝑatõe ſui crimĩis: eni mẽetẽ quã coguit bumilẽ ⁊ puram
cui magis ꝓfuiſſet:ſi alijs fuiſſet c con remuncra uit eiꝰ largitatl munera. Ad
nerflöis. gemat itaq; vita alienam ĩ ſu cayn vo nõ reſpexit: nec ad eiꝰ munera
conuptã vł coꝛuptã ↄſeruatã: ⁊22 no · Mentẽ. n. quã viderat qm non coguit
dã pximi qð dediſſet exẽplis boni/ HDo humilẽ:eiꝰmunera nõ recepit. In iudi
leat de triſticia:quã peccãdo bonis itu cio.n coꝛdis ↄſiderdda ẽ elyna tribuen
lit:⁊ de leticia quã eis nõ adhibuit/⁊ nõ tis:nõ iã cõſiderãdũ ẽ qð dat᷑:ſed qͥᷣ mé
ſolũ cogitet qͥd ⁊ qtr fecerit:ſed q iniu te q̃ affectõe dat qð põt. Ulidua eiʒ ou⸗
ſte oeũ: vt dixim : offenderit. Limeat il ob q̃ habnit minutſlarga plus oĩbus
lã vitatis ſnĩam: nõ poteſtis onobꝰoo⸗ miſt. Qui igit vult pctã ſua redimẽ.: tpa
minis pᷣnire Limeat ̊ ne oĩa bona q̃ fe oblatõe caueat vt offerat meteʒ pu⸗

cit dũ i pctõ ꝑſeuerauerit a ↄtamiatõe Cautus ſit ne vecũdia ductus diuidat:
mali ꝑdiderit: vt qͥ puiuit diabolo ꝑ cri apud ſe cõfeſſionẽ: ⁊ diuerſa diuerſis
mẽ dei quã obtulit amifit pᷣuitutẽ. piiũ ſacerdotibvelit manifeſtare. Quidam
eſt tñc redere vt recepta vei gra in eo eni vni celãt q̃ alij manifeſtãda conſer
deſtruet mala pꝛioꝛa ẽt remuneret bba nãt: ꝙ eſt ſe laudare:?7 ad byppocreſim
ot cũ deſtruxerit quod ſuũ non iuenit: tẽdere:⁊ ſemꝑ venia carere: quam perx·
amet e viligat bonũ qõ i pctõꝛe plãta fruſta tota putat inuenire.Caueat pes
nit me plenaria ſatiſfactõe ꝑ iudiciũ rita quẽ vera delectat pnia. Non pri·
ſaverdoi ⁊ ð dignis fructibꝰ pnie.c.xxv. ead veu accedat q;ᷓ ſe confouet bona eo

4

ſde

Cerautind
ſnupecch
ſlonociͦe
gifnam
ientnlbe
(Alpdstaß
giraltoen
dineſſeco⸗
man⸗
ſoſgt ngs
licteſpen
hetnteri
outtce⸗
Aufninms
Auitneby
lucettin
(ign
tinddin
Cndigri
poſw
ndde
ſtun,
lehchi

.
n

stt iat
lsliinen
Unöͤbrti
tmünetſu
Wiknil
ſtatarctit
igräeindtan
ſhinfuii
ignggii
ſumcceger

eigiii
gnini wn
ufina
tceri
tumniin
Nonircic
rplin
wndalf
jumn
imin
imNd
rmrut
tdin,
ni nniß⸗
ititfn .
Gipͤttt/
—
rinn
S

— -
—

moglis fieri ſolet.

–C

D pliando crimen culpando vxoꝛeʒ ⁊ cul

De vera et falſa penitentia.

eſieutia:ſed in hac repatione tremendũ
dei iudieiũ cogitet:vbi magis terribilis
ſententia peccãtes ſeꝑabit in ignem: ge
mat ꝙ nõdũ audet ſumere: quem mul
tũ deſñderauit cibũ ſalurare. Iſti ſunt
digni fructus pnĩe:aĩam captiuã elaq̃⸗/

antes: ⁊ in libertate ſeruãtes/Cobibeat

ſe a ludis ⁊ a ſpectaculis ſeculi:qni pfe
ctã vult ↄſequi gr̃am remiſſionis. laʒ
dina ſi ſe cohibuiſſet:ſi inter ſuos remã
ſiſſet:ab extraneo rapta nõ fuiſſet/Lan
to igit᷑ magis ſibi caueat ⁊ cohibeat ſe
aĩa que ſepe vel ſemel coꝛupta eſt: vel
rapta:timeat iam docta expimèto/qðᷣ
ignoꝛat virgo:eligat queʒ imitef᷑:
qnat animus damna ſua.BSi eni iudi
cat qͥ fruerꝰ pnie nõ hnt:⁊ aᷣ ſe elongat:

laudat tũ ⁊ amat quoſ digne fructifica

re non ignoꝛat. Querat fruct oignos:
⁊2 flnõ dignos penitentie.Sũt eniʒ fru⸗
ctus digni fructus qui nõ ſufficiunt pe
nitẽtibus. Penitentibus eĩʒ grauioꝛes
expoſtulat dt ſic pacet᷑ eccleña:vt paca
ta doloꝛe ⁊ gemitibus moꝛtuis ĩpetret
vitam. ¶Quod penitens non ercu
ſer pom ſuũ nec defendat quod multis

Ca. xvi.
Entiat culpã nec velit excuſare
ne ageat crimen:vt adam: cui
non ſufficiebat peccaſſe: ſʒ am

pam traſferẽs in auctoꝛẽ. Itud pctũm
multotiens ĩcurrit᷑:ſed neglectuʒ igno
rat᷑.Non itaqʒ pecctes dicamus:non
aliud potui:cur me conſtituiſti furẽ:qꝛ
deus fecit me pauperem. Nec miruʒ ſi
deditus ſum foꝛnicationi:qꝛ talis crea⸗
tus ſum nature ⁊ fragilitatis. Fragili⸗
tas enĩ vi cogit vt volũtas cõmittat cri
minalia. Errat qui fallit᷑.nã enim talis

eſt vt quiſq; poſſit reſſtere malo: ecui ſe
ſubijcit ex arburio. Süt aut qui defen/

Quid itaq;

dũt cnlpã ĩ dei puidentia:reputates dᷣi
oꝛdinatõi ⁊ neceſſitati qð relictũ ẽ vo⸗
lũtati ⁊ arbitrii libertati Sciuit.n.deui
q̃d facturus eẽt à peccat:ſed nõ oꝛdina
nit peccatũ qͥ nullũ relinqt ipunitum.
Oꝛdinanit penã amàtibus culpã ignis
eniʒ opꝰeſt inſticie:vt hẽant vñ doleãt:
qui gaudẽ nõ amãt. Nõ oꝛdinanit pee
care qͥ pem̃ voluit curare:ſed ꝑpmini li⸗
bertati qð peccatoꝛ donauit neceſſitati
Si eniĩ nõ poſſet peccare:nõ deberet qͥ
totus eſt iuſticia remunerare.Jõ nõ ſcĩ
ficat aĩalia muta:qͥa nulla pnt cõmitte
re crimina. Angeli quoq; qͥ pſtiterunt
ſi liberi nõ fuſſent:vnde coꝛonaꝛentur
Potuerunt eniʒ peccare quoꝝ ſimiles
ceciderunt Licet miſericoꝛditer cũcta

crearet.Juſticiã tñ nimiã q inſtus ẽè cauu

ſtodire opoꝛtnit/Sed dvicit qͥ non ſentit
culpã ſuã:nihil bom poſſum habere:ni

ſi ĩſpirate gratia:nihil enis ſine ea poſſũ.G

facere.Si ipſe itac; me nõ ↄſeruat:ego
qui ex me nihil poſſuʒ qũo babeo cłpã
Di ego ſine eo poſſeʒ vitare crimen me
ſentirem enlpabilẽ. Adhuc omnia que
cũq; voluit dñs fecit in celo ⁊ in terra.
culpe ĩ me eſt ſi nõ vult ſal
nare: Multũ inqᷓ;:licet enim nil cõſeqͥ
poſſis:ſine mificoꝛdia illa quã repellis

Põt iñ libere tenere gram: quã retin⸗⸗

do potes. Si tamẽ placeat deuitaꝛe cul
pã.Deus eniʒ qͥ ſemel ĩcepit bene facer̃
iſqõ oĩo nr̃m eſt: derelinquamꝰeiui
beneficium:qui pꝛius ĩſpirãdo cogitur
ex neceſſuate iuſte miſericoꝛdie nemi⸗
nẽ pꝛi poſſe relinqre niſ reliqntẽ iccir⸗
co clpa nr̃a ẽ:qꝛ fugim gr̃aʒ quã poſſe
mꝰ hr̃e ꝑpetuà.Spꝑ ĩuita rcedit:⁊ nũqᷓ;
aliquẽ ſpõtanea defit/q tñ ſnie ñ qdiẽ:
ſz oĩa qcũq; volnit fec. Creatiit.n.qcd

voliit: nec pꝛiꝰ creauit q; voluit quoq;
bonuz ⁊ in nullo malum. Et ſic vult vt

ℳ

„

.
“

domo què nõ oult peccare nõ deſft eẽ t va pnia q̊ ſicẽ fructifera:qu nobileh brn
a. e Cirbnſie

bõ:ñ iñ vult ita boĩeʒ nõ peccare vt eũ cedat qͥẽ totꝰ va miſericoꝛdia. aſäl
velit bouẽ ſtatuere. Nõ eni hret quem differat ofeſſio vſq; ad moꝛte:? wihnoln
remuneret: nec cui fulgoꝛẽ ſue clarita⸗ riculo dilatöoss. ui,ledde
tis ifunderet nec quẽ coheredẽ ſtatite- Vllus ꝗᷓ expectet qn ia nõ poſ nͤſunche
ret: nec ĩ quo imaginẽ 2 ſlitudinẽ ſuaz ſit peccare Arbitri eniz arit li inennre
lueniretnec illiꝰ ꝗͥ totꝰ iuſticia eſt: fuit bertatẽ: vt dolere poſſit cõmil rdi
aliquẽ ſic creare vt nõᷣ poſſit peccare: ſan nec ſſitate: qͥ pꝛi itaqʒa pctie relin fmnti de
nin ho pmereret᷑ ĩ buana libertate: vlt uit᷑:q; ipſe relinqt ea nõ libere: ſz qua Ghuninmen
itaqʒ fieri bonꝰ ſaluo vm iuſqʒ eẽ vt ipe ſi neceſſtate ↄdẽnat᷑.Licet eni latro ve funſätil
remaneat: T iſte bõ. Si eni foꝛmarzʒ bo/ niã meruiſſz in fine de oĩ ſuo crie:nõ tñ einnigl
minẽ ſine libertate iuſticia facerʒ qͥ ð dedit baptiʒatis peccãdi ⁊ ꝑpſeuerãdi au W
us . Si auferret libertatẽ humana vi ctoꝛitaté. Luc. n. pᷣmũ ĩ cruce xpᷣm cõfeſ yitiſi
gnitas nõ remaneret. Uoluit itaqz nõ ſus ẽ. Dnia. n. ſ ĩ extrẽo byatu vite ad/ ilshiß
peccare boĩeʒ.ſpumanà nãm nõ amit uenerit: ſanat ? liberat ĩ ablutõe bapt —
tere Sic itaqʒ pius qͥ nr̃am vult ſalutẽ mi. Itaq; nec purgatoꝛiũ ſentiũt qᷣĩ fiñ 4 ſun
2n65 ipotens:qͥ vult ſaluo vtriuſqʒ baptiʒãtur. Sʒ ipſi ditati bonis ſce mfi,Gi uſk lol
iune Juſtul eni eſt res cui cueri oz:pſto eccle: ſ exceptun multiplex bonũ iĩ va aen
ſp ẽ gra:q nunq; defuit niſ pꝛiꝰ expłſa btĩtudine. Illi aũt qͥ cũ potuerũt: n q; iſie
6tinne ⁊ neceſſario qð ſuũ ẽ inſpirat 2uerti volnerũt:ↄfitẽteſ cũ iã peccar̃ ne NE
ſi eſt ꝗrecipiat: ⸗ expulſa reuertit ꝑ pe qnnt: nõ ſic facile acqrũt qad volũt 0z dR nd
aucri Rna peat creatura quã pietate eĩiʒ peccatoꝛẽ vt ĩ pnia fructificet: ad in i
ſua creatiit: liberauit: ex libertate ditatẽã vt moꝛtuo vitã ipetret. Scriptuʒ ſine me
i auxiliũ gre retinẽde qui ſopcedi/oẽʒ ccaritate neminẽ ſaluũ eſſe. Nõ uaq;di run
creatur ſecit vt libere ſeruiret. Ad hae ſolo timoꝛe viuit hõ Quẽ g ſero peitet na
ꝓtegendã: ad hãc nõ expellenda addi oz nõ ſolũ timẽ eũ iudicẽ: ſʒ ⁊ iuſtũ di nagn
dit angelos 0ẽs ſpũs btõs:addidit ci ligẽ.nõ timeat ꝓ pena:ſed amet ꝓ glia Rign,
ues ĩ eterua vita collocatos: addidit in Dzʒ eni dolere de crĩe:⁊ de oĩ eiꝰ pdicta hhlin
carne viuos: ? totã ſcãm ecclłam: oĩbꝰ varietate:qo qm̃ vir tzð eidlalute angu Krun
ĩoĩ ſuo bono ſnccurrẽtẽ: 2 qõ maximũ ſtin potuit dubitare: credo q ille ů die⸗ nfh
& ſiliũ ſnũ ĩ auxiliũ:quẽ tata ꝓ nobiſ pa rit q̃cũq; boꝛa pctõꝛ ĩgemuerit ⁊ 2uer/ kennn
ti decreuit: ? interpellatoc cõſtituit cõ ſus fuerit vita viuet vixit ↄuerſuz nõ iñ i M
rinuũ que dilexit:vt iſpirationẽ ſne fie vſuz vitn niuere Cerni; puto qͥ volet „
tatis pter quà nibil creauit nõ erpella⸗ crie: ouer ſuʒ ͥ dolet de eiꝰ quã erpoſuni Ueachn
mus: nõ fugiamus: nõ faſtidiamꝰ: ſʒ oi? mus darietate/ Uertit a petõ qᷓ iã vlt di . hafe
bas admiratib⸗ firmit: ⁊ cũ grarũ actio mittere pen Löͤnenti i. totꝰ ? oĩo ia vti winin
m teneam ſic culpa nr̃a nõ creatura tur: qͥ iã nõ penas tin timet:ſʒ ad bonuz nlnn
rũ nobis ĩ auxiliũ tributaꝝ nõ auctor! dñni ĩtẽdere feſtinat. Que ↄuerſio ſi cõti onc
nihil iniuſte ſed pie volẽtis: ⁊ oĩ volun gerit alicni ĩ fine deſpdũ nõ ẽ de eiꝰ re lcn
tate ſua oĩpotẽtisq itach in cõfeſſione miſſiõe. Sʒ qm̃ vix vel raro eſt tã iuſta geri
aiaduertit: aut ſalt iſtaz enlpã ſuã nñ̃ 2uerno timẽdu de penit te ſero Quem Kad

defenderite pniĩaʒ cõſeq̃ ur venia. Pec n moꝛb vꝛget pena terret ad veram vix ilne

fucingt
ſAnre
ſaungin
eoniag,
Koaen ei⸗
Wirggrſen
nirarölbnf
D
ine
ieniggu
lberitliig
äütui
gatril
nmprini
Sl

6

ret ſꝑ peccaret:at dei ẽ miſerẽtis qͥ ope

rat᷑ finẽ peccatis:ob hẽt ſine fine toꝛq̃t
q vᷣtute pᷣuat᷑: ſẽꝑ plenꝰ iniqᷣtate: ſemꝑ
ſine charitate toꝛqt᷑ ſine fine. Omnia
nta mala deuitat penitentia qᷓ doloꝛeʒ

veniet ſatiſfactionem:maxime cũ filioo ſempe petit ĩ pena. , Replicatio de
quos illicite oilexerit nnt pntes. Uxoꝛ continuo doloꝛe penitentis ⁊ erubeſcẽ
⁊c mũdus ad ſe vocat multos ſolet ſe Nſtia confeſſionis. ¶Cap. xix.
tina pnia deciꝑe:ſẽd qm ðs ſꝑ potens Ontinne.n. oelenaũ ẽ de pec/
E⁊ ĩ moꝝe iuuare dqbus placet. Cũ ita Acato qoð declarat ipᷣa dictionis
qʒ; op ſt nõ hoĩſ: ſʒ dei fructi era pnia io. penitere. n. penitétia tenere: vt ſy
iſpirare eã põt:qũcũq; vult ſua miſeri / puniat ĩ ſe vlciſcẽdo:qð cõmiſt peccã
roꝛdia ⁊ munerar̃ ex miricoꝛdia quos do. Pena. n. ppᷣe dr leſo qͥ punit ⁊ vin⸗/
aãnare põt ex iuſtciaſʒ q̃ mlta ſut qgicat gð aͤſh comiſit. Ille igr pnĩam te
ipediũt: ⁊ lãguẽtẽ retrabũt:ꝑiculoſiſſi/ net qͥ ſꝑ punit qð cõmiñſſe dolʒ. Supꝛa
mũ ẽ ⁊ iteritui vicinũ ad moꝛtẽ pꝑtrahe chictis itaq; mõis reqrat ĩdulgẽtiãqͥ do
re pnie ẽt medii. Sʒ magnũ ẽ cni ðs tẽ let oe culpa. Nõ erubeſcat cõfiteri pctã
iſpirat.Siqs ẽ igr qͥ ver tũc qͥrat pniaz peccatoꝛi.Si.n.ſacerdos petm̃ nõ hahe
expectat dei meicoꝛdiã maioꝛẽ ſẽtiens reverubeſcere poſſ qͥ pctã ſnua ei mani/
Di bonitatẽ ſua neqtia. Ae daritia feftaret. R De ſcã ↄuerſatiõe ⁊ diſcreti
ignis purgatoꝛij ⁊ pena impe one ⁊ dviligenti iquiñtione ? beniuolen
nitentibꝰ debtia. a rol. tia:⁊ cõpaſſione ſacerdotum. ECLa. xx.
Ed ſi etiam cõuerſas euadat et Acerdos itaq; cui oĩs pfertur
vila viuat 2 non moꝛiatur: nõ — peccatoꝛ:an quẽ ſtatuit᷑ oĩs lã
– ꝓmittimꝰ ꝙ euadat oẽʒ pe guoꝛ:i nllo eoꝝ ſit iudicãdus:q̃
nam:n pnus purgãdus ẽ igne purga talio indicare ẽ pmptus: iudicãs. n. aliũ
tionis: qͥ ĩ alind ſeculũ oiſtulit fructuz qẽ iudicãdꝰ cõdẽnat ſeipᷣm:cognoſcat
cõuerſionis:hic aũt ignis ⁊ ſi einus nõ igr ⁊ purget alios qnos videt offerri ſi⸗
ſiti:miro tñ mõ ẽ grauis: excellit.n.oẽʒ bi.Caneat:vt a ſe ꝓiecerit/qͥcquid ĩ alio
penã q; vnq; paſſus aliqs ĩ hac vita. danoſũ videt ⁊ rephẽdit. Aiaduertat ꝙ
nũq; i hac carne tãta iuẽta ẽ pena: lichz quiſine pctõ ẽ pᷣmꝰ ĩ eã lapidẽ mittat.
mirabilia paſſi ſint toꝛmẽta:⁊ multi ne Jõ.n.liberanit peccatricẽ:qꝛ ñ erat qui
quiter iniqui tãta ſuſtinuerit ſupplicia inſte piiceret lapidẽ. Qnòõ lapidarʒ qui
Sindeat g qlibet ſic delicta coniger̃ vt ſe lapidãdã cognoſceret:nlls.n. erat ſi
poſt moꝝnẽ nõ opoꝛteat talẽ penã tole ne pctõ:i quo ĩtelligit᷑ oẽs fuiſſe crimẽ
rare. Quedaã. n. pctã ſũt ꝗᷓ ſut moꝛtalia qᷓ reos. Nã venialia ſp remittebãt᷑ ꝑ ceri⸗
i ꝓnia fiũt venialiaſnõ tñ ſtatim ſanara monias.Si qð igr pctm i eis erat crimi
Bepe. n. qd egri moꝛerétur: niſi medi nale erat deterioꝛes itaq; ĩ H ſũt ſacer/
carẽt:nec ſtati ſanat᷑: laguet victurus dotes ſeipᷣſus nõs edificates ilł qui onʒ
q̃ erat moꝛiturꝰ. Qui aut ĩpenitẽs moꝛi obſeruabàt iſdiis ĩ B uaq; potiſſimnʒ
tur:oĩno moꝛif᷑: ⁊ eternalit᷑ cruciaf. ẽ crimẽ ſacerdotũ:⁊ vltra modũ dete⸗
mat ipenitẽs moꝛit᷑ vl f nit᷑ ſ ſ vine ſtabile qni nõ pus ſe iudicãt ⁊ alios al⸗

lgat.Deber?t.n.i ſe timere crimẽ:qð in
alijs timuer̃t ⁊ deteſtabile ſẽſer̃t.
quidẽ adeo ceci erãt ꝙ ſũmã ſapietiam
ſperabant capere ſuis iſidijs: qð ilł pa⸗
tuit qð tcẽ quiſq; vitauit: vitet ſacerdos

—

i

q̃i h peioꝛ ilł iudeis extitit. Caueat ſpi⸗
ritualis iudex:vt ſicut nõ cõmiſit crimẽ
nequitie: ita nõ careat munere ſciẽtie.
Opoꝛtet.n.vt ſciat cogſcere qͥd debeat
iudicare. Judiciaria.n. ptãs B expoſtu

lat:vt qð debʒ iudicare diſcernat Dili⸗

gẽs igr ĩquiſitoꝛ:ſubtilis iueſtigatoꝛ ſa⸗
pient᷑: ⁊ qſi aſtute introget a pctõꝛe qð
foꝛſitã ignoꝛat vl verecũdia velit occul
tare. Cognito itaq; crimine varietates
eiꝰ nõ dubitet iueſtigare: ⁊ locũ ⁊ tpᷣs
2 ceĩa q̃ ſupꝛa dixim ĩ exponẽdo eoꝛũ

qlitates. Quibꝰ cognitis adſit ben c⸗

lus paratꝰerigere ⁊ ſecũ onꝰ poꝛtare.
Pẽat dulcedinẽ ĩ affectiõe:pietatẽ ĩ al
teriꝰ crimine:diſcretionem ĩ varietate.
adiuuet ↄfitẽtẽ oꝛãdo: elynas faciẽdo
⁊ cetera bona ꝓ eo agẽdo. Sẽꝑ eum in
net leniẽdo cõſolãdo:ſpẽ ꝓmittẽdo et
cum opꝰ fuerit ẽt ĩcrepãdo:doceat lo/
quẽdo:ĩſtruat opando:ſit particeps la
boꝛis qͥ particeps vult fieri gaudij: do/⸗
ceat ꝑſeuerãtià:caueat ne iuſte ꝑdat po
teſtatẽ iudiciariã:lʒ.n pnĩa ei poſſit ac⸗
quirere gram:nõ tñ mox reſtituit ĩ po⸗
teſtatẽ pᷣmã.Lʒ.n. petrus pꝰ lapſũ reſti
tutꝰ fuerit:⁊ ſepe lapſs ſacerdotibꝰ red
dita ſit dignitatis ptãs:nõ ẽ ñ neceſſe

vt ĩ oĩbꝰ cõcedat᷑ q̃ſ ex auctoꝛitate.Iñn

nenit᷑ auctoꝛitas q̃ ↄcedit ⁊ qſi imꝑat.
Inuenit᷑ alia q̃ minime ↄcedit ſed ne/
gat:q̃ ſcripture nõ repugnãt:ſj ↄcoꝛdat.
Sitẽpus ⁊ locꝰ:⁊ modꝰ pnie pacẽ ad/
hibedt:cũ tot ſt᷑ qͥ labũt᷑: vt pᷣſtinã digni

tatem ex auctoꝛitate deffendant ? qua

ſi auſumpeccandi ſibi faciant reſtituẽ /
da eſt ſpes iſta. Si vero locus eſt vbi
iſta nõ eueniũt reſtitui poſſũt qͥ peccant
Itaq; põtifex iuſtꝰ atq; diſcret ñ cogit
ſacerdotes ſuos ſꝑ abijcere:nee mox re

ſtituere:niſñi tm fiat a romano põtifi e.

Ex ſupꝛadictis itaq; pstet ꝙ penitẽtia
oibꝰ vcilis ẽ:nec ſpem auferẽs nec teme

ritatẽ cõcedẽès. Sr digne ? ve ſuſcepta
ꝓmittit:ñ ſolũ ĩdulgẽtia:ſʒ certa pᷣmia.
Pec ſcribimꝰtibi ſtudioſa vitail ⁊ ama

trix certitudis ð va pnĩa vam a ⁊ fla ſe⸗
parãtes quã nobis det expimto cogſcẽ

⁊ vſq; ad finẽ dulced inẽ ſẽtire:qᷣ tidi il
luſtratiõe ſui luminis pꝛogamen ↄiu⸗
lit ſanitatis. Amẽ. ¶ Explicit Auguſti⸗
n*d ſa pnia.
Incipit de coꝛdis contritione eiuſ/
dẽ libellꝰ.
Ihil certius moꝛte vl incer⸗

2

Sqᷓ;ᷓ bꝛeuis ſit vita nra: q;

dia lubꝛica:q; moꝛs corta: ꝛhoꝛa moui

ĩcerta. Cogiiemꝰq;tis amaritudinibus
admixtũ ſit:ſiqͥd dulce aut iocũdũi me
dio huius vite occurſu nobis alludit.

—. —

Qõ fallax ⁊ ſuſpectũ qᷓ ĩſtabile tran⸗
fitoꝛiũ ẽ qͥcqͥd huiꝰ vite amoꝛ ꝑturbat:

q̃ͥcqᷣd ſpẽs aut pulchꝛ tudo tẽpoꝛalis ꝓ
mittit. Cõſñideremꝰ ẽt q̃ ſit prie celeſtis
ſuauitas aut dulcedo:⁊ attẽdamꝰ ⁊ ꝑ /
pẽdamꝰvñ cecidimꝰ ⁊ vbi iaceamꝰ: qᷣd
pꝑdidimꝰ ⁊ qͥd ĩuenimꝰ:⁊ ex vtroq; ſtel
ligamꝰ qᷓ;tũ nobis ĩ H̊ exilio lugẽdum

ſit. Pic. n. ſalomõ ait. Qui apponit lciaz

apponit laboꝛẽ:qꝛ qᷓ;to magis ds itelli
git mala ſua:tato amplius ſuſpirat ⁊ ge
mit. Meditatio ſiqdẽ parit ſciam: ſcia
cõpũctionẽ᷑:cõpũctio denotionẽ᷑: deuo
tio cõmẽdat oronẽ meditatiõe aſſidua
PHic ad cognitionẽ ſui illuminat᷑ cõpu⸗
ctiõe ex ↄſderatiõe maloꝝ ſuoꝝ coꝛ itẽ᷑
ſo ooloꝛe tãgit᷑. iſer ego inq;tu de/
berẽ diligere deũ meũ qͥ me ſecit cũno

erã:redemit cũ perierã/nõ.n.era:⁊ dem

bilo me nõ arboꝛé: nõ auẽ nec aliquid
de talibꝰ: ſz hoĩem me voluit eẽ: vedit
mihi viuere ſentire ⁊ diſerne pienn ad
moꝛtalè öſcẽdit imoꝛtal paſſionẽ ſuſ⸗
cepit:moꝛtẽ vicit: ⁊ ſic me reſtaurauit.
Sic gra eiꝰ ⁊ mificoꝛdia ſꝑ puenit me:

ius hoꝛa moꝛtis. Cogitem

.

epreain
henteneigfe
nthrne

Picornime

Ginonn
iciſece⸗
tnintont
eitget
Cpbifchtn
ate pden
MeonckKhn
Wei nne
pinhiniu
Gutcthi⸗
ſctchomen
nigitbent
ldntihüd
guilchncoi
hlechndlie
ſienchl
Npiorade
liſblesto
neſmnea
e eres
wehn
Cledl
Oſoch
deolüne
it chenn
deſirvi
icrpbe
lone
cheft
nlpof
Muſtn
nogede
lrnt
NRnoici
ſceliu
Winep
lene

A

Sgertte

beratoꝛ meꝰ qñ errabam coꝝipuit me: ꝓbibuiſti: ⁊ adpuc expectas vt ſequar
icigeing n otriſtabar ↄſolatꝰ ẽ me:qñ deſpera⸗ ⁊ vonas qð ꝓminſti/Cõ idera aia mea
tiſticen baã cõfoꝛtauit me: q cecidi errexit me: iĩtẽdite oĩa ĩtima mea:qᷓtũ illi öbeat to
zupinn mn ſteti tenuit me: qn iui duxit me. qñ ta ſubſtãtia mea. Certe oñe qꝛ me fecĩ⸗
otee ad eü veni ſuſcepit me. Dec 7 młia alia ſti debeo tibi meipm totu imo oebeo
alie fecit mibi ds me: quibꝰ oulce ẽ mibi amoꝛi tuo pluſq; ime qᷓ;to tu maioꝛ es
i ſp loqui o cogitatep gras agere:t p me-p quo oechiſti temeripn e Prniliſti.
r oid' buficijs luis poſſim eu laudare et teipm/Fac me peccatoꝛ? one guſtare
l aumare: p bis nõ oĩb'qilli repẽédã non amoꝛẽ: qð guſto ꝑ agnitioné: ſetiam p
chenin boéo: niſi vt ipm diligé: n. n. meliꝰ nec affectũ qð ſẽtio ꝑ intellectũ. Plus tibi
er⸗ docẽtiꝰ repedi poſſut: qᷓ q h oilectio debeo q; meipm iotũ. Sz nec plus hẽo.
enisat nẽ mihi datu E 4 1 era o hõ qᷣd tibi nec 5 Ppm qð bẽo ꝑ me totum reddere
untidt erat qd tibi femm ſit:⁊ penſa qs tibi hec poſſũ Crahe me o one ĩ amoꝛẽ tuũ: 2 B
zitn fecit:qᷓſo amoꝛe oign ſit:ituere neceſſi ipᷣm totũ qõ ſine ↄdictione tuũ ẽ fac tu
optenn Laté tu4 2 bonitaté eiꝰ: ⁊ vide q́s gras um dilectione.Ecce dñe coꝛã te eſt coꝛ
riönit reddas ⁊ q;tũ debeas honoꝛi eiꝰi tene meum accedere ad te per ſe nõ poteſt.
GCNartii bꝛis ĩ lubꝛico: iĩ deſcẽſu ſꝑ eras ad terri/ admilte me itra cubilulum amoꝛis tui
emmitit bile chaol iĩferni: imẽſũ ⁊ qi plübi põd peto qro pulſo:qð me facis petere ſac
eniit pẽdes a collo tuo deoꝛſũ ie trabebat:? me accipere: das querere: da inuenire:
bm onꝰ ipoꝛtabile deluꝑ te pmebat:boſtes doceſ pulſare: aperi pulſanti. Cui das ſi.
R iuiſibiles toto conatu te ipellebat. Sic negas petenti: Quis inuenit ſi querens
mmitſtfil eras ſine auxilio⸗ꝛ neſciebas qꝛ ſic con fruſtratur: Cui aperis ſi pulſanti clau⸗
RH ceptꝰ eras ⁊ natꝰ. In tenebꝛis inq; eraz dis: qͥd das ñ oꝛãti:ſi amoꝛẽ tuũ negas
nntin aꝛ meipm neſcieb. In lubꝛico qꝛ i be oꝛanti⸗ Ate beo iperrare ipetrare ais3
cillis ad lapſũ pctĩ era. In deſcẽſu eraz meà volo a te o bone one. Si amoꝛeʒ3
wßate q̊ ſuꝑ chaos ifcrni põdus hoꝛibil pcti tuunegas quis dabit? Fac me pticipẽ
u D deo:ſũ me pᷣmebat:⁊ inimici mei demo amoris tui. Lãguet aĩa mea:refocilla il
iucſt, nes vt me alijs pctis dãnabilioꝛẽ faces lam. Sanet illa dilectio tua. Impiguet
ginng, rẽt vehemẽter inſtebãt/Sic oĩ auxilio ed affectꝰ tuus. Jnpleat eà amoꝛ tuus
vmn 4 Deſtitut illuxiſti mibi dðs meꝰ ꝓieciſti erigatme totũ ⁊ poſſideat. Scio domi
ſin, põdꝰ trabẽs:⁊ onꝰ grauãs⁊ hoſtes im ne ſcio ⁊ fateoꝛ:ꝙ nõ ſũ dignus vt me
iunmnn . pellentes reieciſti:qꝛ pcim ĩ quo natus diligas. Sedcerte non es indignus ſer⸗
ninn, 2 cõceptꝰ fui:⁊ dãnationẽ amouiſti: et uitio creature tue.Da igr one vñ es di⸗
niünn, ⁊ maligno ſpũi:ue viʒ aie nee faceret ꝓ gnus ⁊ ego ero oignꝰ vñ ſü ĩdignvac
n bibuiſti ⁊ xpianũ me vocarifeciſti noie me quoquomodo vis a pctõ ceſſare:vt
tuo q5 ego cofueoz /r tu me codſcis quoquomõ volo poſſim tibi fuire.cõ

—

2

de multis ẽt picul ſepe liberauit me li⸗

ſuluiſti: ſed iſup multa pctà feci meq;

ini i ter-redeptos tuoſ:erexiſti ⁊ leuaſtine cede mihi nic cuſtodire: regere et finire

iiug ad noticiã tuã ⁊ amoꝛẽ:feciſi me ↄfide vitã mea: vt ĩ pace doꝛmiã ⁊ reqeſcaʒ et
D re de ſalute aĩie mee: ꝓ q̃ dediſti aĩiam pᷣſta mihi ĩ fine vt me accipiat ſõnus cũ
niecce 4 tuã ⁊ muhi ſ te ſeqeẽ ꝓmiſiſti gloꝛiam rede:redes cum ſecutitate: ſecuritas in
ii Et cerie quis te nõ ſequebar ſicut con/ eternitaie. Amen. Oꝛatio.
Gonn ſ 0 i
6
ut
bl

lẽ iteꝑ me feci:

5

poſiſum. Nunis enim

*
4
4

bi

5
4

de

mine redèptoꝛ meꝰ vita 2 ſa nosoꝛ
us mea:te laudo: tibi gratias
,,asgo:tua me one bõitas creauit
tua miſericoꝛdia me a peccato oꝛiginali
mũdauit:tua patiẽtia pꝰillã emũdatio /
nẽ ab alijs pctõꝝ ſoꝛdibꝰhoctenꝰtolera

uit nutrmuit ⁊ expectaut/Eñie ve crea⸗
toꝛ meꝰ adiutoꝛ meꝰie ſitio:te eſurio:te
ðᷣſidero:ad te ſuſpiro:te ↄcupiſco beni⸗
Sniſſimũ:ſuauiſſimũ:ſeremſimũ te vo⸗/
lo:te qͥro:te ſpero. Rennuit cõſolari aĩa
mea:niſi de te dulcedo mea: accede ad
me dne:aꝑi mihi ⁊ conſolatꝰ ero: oſtẽ
de mihi faciẽ tudꝗ ⁊ ſaluꝰ ero:exhibe pe⸗
nitẽtià tuã ⁊ ĩplebit᷑ denderiũ men. Re
nela gliaʒ tuã ⁊ pfectũ erit gandiũ me⸗/
ea qᷓ; miltipliciter

hm. Sitiuit ĩ te aia m

—

tibi ⁊ caro meanſer dolato; me
us quem ego expecto:O ſ ogo videbo
gaudiũ qð deſidero.O ſi ſatiaboꝛ cum
apparuerit glia eiꝰ quẽ eſurio.O ſi ine⸗

bꝛiaboꝛ ab vbertate voomꝰ tue ad quaʒ

ſuſpiro.O ſi potabis me toꝛꝛẽte volup⸗
tatis tue quẽ ſitiq Da mibi dñe ĩ hᷣ exi⸗
lio pnie doloꝛẽ 2 lachꝛimaꝑ: quẽ eſu/
rio ſup oẽʒ copiã delitiaꝑ/ Sit mibi do
mine iteri lachꝛyme mee panes die ac
nocte: vonec dicat᷑ mihi ecce ðs tuꝰ pa
ſce me one ĩterim ſingultibꝰ meis: ret᷑o⸗
cilla me dolonbꝰ meis:donec aundiam
ecce ðs tuꝭ De me? qiẽ me feciſti ⁊ q⸗
n pctis era conceptꝰ
li me atq; ſctificaſti: ⸗

† natꝰ:⁊æ ablui

ego peioꝛibꝰ ſoꝛcidaui me pctis: Inno

cẽs erã tũc:natus nũc ſũ ĩ volũtarijs vo
lutat /Hen me miſeꝝ nimiſq; miſerum
quẽ toꝛquet ↄſeſa mea qua fugere non
miſer eſt quem
expectat damnatio ſua quã vitare non
põt. Nimis ĩfelix cui moꝛs etna ẽ ſẽfſ/⸗
lis:nimis erũnoſua quẽ terrẽt ↄtinui

boc ⁊ maiꝰ h̊

tis: ſʒ pq; ſuaſeritis vſq; ad moꝛtè aĩe

pugitis: ſetoꝛes quos ĩducitis vſq; ĩ ini
quoſ vtres ĩcluditis/ Intelligite ;d ama
ru ⁊ malũ ẽ relinq̃re dñm:qͥ peccat no

lite peccare aplius: ſed redite ad coꝛno

lite peccare:malũ ẽ enim ⁊ amaꝑ. Exg⸗/

nitẽtẽ vitã meã:aut ẽt cruciatꝰ eini ve⸗
xabũt puniẽdã aiam meã:malũ ẽ vrrũ
q;: ſz libera me ab vtr
oĩa:te ſicut matrẽ vtutu moneo:ne ĩ re

coꝛdationibꝰmaloꝝ tuoꝝ alicuiꝰdiabo

li laqos ĩcurras:quos multi incaun in⸗

currũt:quos ð malis ſuis qᷓſ ꝓ eis pio
rãtes añ mẽtis oculos reducũt: ⁊ ꝑ eafß

dẽ recoꝛdatiões iĩ ipas maloꝝ oelectati

ones iſipienter vadũt/Sepiꝰ et cũ ſmne

tẽdere volo ſubita neſcio q̃ mneria me

—*

alicmꝰ mali itẽtiõe cũ aliquo loqui in⸗
cipio:ſtati ĩ detractionẽ icurro:vlł pali

qua re impꝛudenter vł vitio curioſitai,

1²* ſcnanr cõtinui doloꝛes:punidãt pez-·

aia mea ante

lepte ſaccũbo:vłmaloꝝ cogitationim

turpitudinis mot illicitos ⁊ ĩpudicos

i ipᷣis ĩterioꝛibꝰ meis ſufſtineo: Pen tan

—

te ĩfelicitati ſen tante gairispein. qre/
tro ſũt obliuiſcẽs ad ea q̃ añ ſunt meex

relabi ad ĩania ↄſpicioſ noxia 12 tac;
moꝛs ſubito interueniens:vl quẽadmo
dũ canis rabidus:qͥ nec ꝑcuſſus a lace⸗
ratione boĩs ſeparat/Carnal delecta/
tio ꝑ oꝛat mẽtẽ m doꝛe
virtutũ ſetio intolerabilẽ ac teterrimnʒ
fetoꝛem. Interioꝛ enim eſt fetoꝛ:amiſſa
iniquita/es meas q́s intns ſuſtineo.
Sunt aut hec mala decẽ. Pꝛima impa
tientia inimica deo:⁊ omnibus ſanctis

de ſua ĩfelicitate hboꝛoꝛes:nimis ernm/ odioſa:diſco:dia. Indignatio. Rancoꝛ

:2 ſuaui odoꝛe

dulcechne: coꝛam te expando omnes

què toꝛquebat etni p ſua iniqdnu /
tate doloꝛes:malũ B̊ͥ ⁊ malũ h:ij. minꝰ
peccare q; amara res ett
7 mala:qᷓ; faciles aditꝰ bẽtis dũ ſnade

hifnep⸗

nini an
Drnorno⸗
Deanocar
labisn
iheficl
vehlugcn
Nihlade
Cncktucſt

Phodigu

itincen
Phrpnnen
glnunſere
Cpochuntt
ſeenunſo
Cilhettan
Neantipoon
rum e
guncopon
ſuaggen
dier
puncoſe
ape
mnnse⸗
ſepirn
ſieac
porune
ſtpoe
bilane
eſppe
Eenien⸗
ſopende
Meekoren
Kanſi
Konit
ſenni
mobe

HD

liag
nſeen
fumee
iſin

ss

—

De contritione cordis

— animi. Lediuz mentis: voꝛacitas gule. miſericoꝛdia tua ſuperat omnem offen
ganineh Murmuratio.Deſideriũ voluptatis. ſionem. Parce ergo domine qui es ſa⸗
di⸗ Delectatio carniſ.Lempeſtas libidinis lus:⁊ qui non vis moꝛtem peccatoꝛis
ſlm 2 multa his ſimilia qbus laqueat ⁊ de miſerere domine peccatrici anime mee
wiann ,⸗ cipit᷑ atq; afficit᷑ ĩfelix aia mea. O qᷓ;to ſolue vincula ſana vulnera eius Ecce
ursilgin lerabilius canis putridus fetethoĩbus miſericoꝛs deus coꝛam te exibo aĩam
dedinhr qᷓ; aia pctõꝛum deo: magis infelix iſta meũã:virtutũ muneribꝰ deſolatã:cate/
mei deo q; ille bominibꝰ. Aia arboꝛ infru / nis vitioꝝ ligatã põdere pctõꝝ graua/
innntne ctuola es:vbi ſunt fructus tui: talis t tã:delictoꝝ ſoꝛdibꝰ fedatã:diſciſſã vul⸗
nndoate arboꝛ digna eſt ſecuri ⁊ igne: digna ſuc neribꝰ demonũ putridà ⁊ fetidã vlce⸗
ma cidi ⁊ incendi:qui ſunt fructus tul vtiq; ribus criminũ. Dis ⁊ alijs grauioꝛibus
im inii ſpine pungentes:⁊ amara pocula: que malis:q̃ meliꝰ vides:obſtetricaui oppᷣſ⸗
Degiin vtinam ſic te penitendo pungerent vt ſã:circũdatã:obuolutã:bonoꝝ oĩum re
tiiniwen confoderent: ſic amareſcerent: vt eus/ leuamine ðſtitutã ( Peu coartat me mi
Alrnricr neſcerent: foꝛſtan parum quid putas ſeria: heu miſer ſp ⁊? vbi miſer: quãta ca⸗ me=
egsir quid peccatum ſit. Sed beu nonne oẽ ptiuitate vita hoĩs circũdat᷑: Si male ACia ie
uibluii ,i peccatũ ꝑſonaʒ domini inbonoꝛat: q; viuibaperta dãnatio. Si rõne qͥdẽ vi / ðWð
alentert parum ergo audebit peccatoꝛ dicere: uere videt/nõ ſapient᷑ nec caute ſe cu
iöhrmuingtt quando ꝓpter petm̃ filius dei moꝛitur: ſtodiẽsĩde głiat. Iteꝑ certa ẽ moꝛseet
ui li⸗ vltra quem nil aliud poteſt extimari,. eterna dãnatio. Oẽs iſti ſũt inimici mi⸗ ,
Kan Jeſu oñe bone cum de celo veniſti: qͥd ſeri boĩs. Sugꝑbia inuidia inanis gloꝛna

uininnt mundo feciſti: ad quid te moni dediſti que ifelicẽ hoĩem cõtinue ifeſtat:⁊ niii

irat niſi vt peccatoꝛes ſaluares: quoꝛuz mai miſericoꝛdia eü teneat ſepi, ad moꝛteʒ
R ximus ego ſuʒ Reſpira ergo o peccatoꝛ vulnerat᷑. Libera me dñe ab his hoſti⸗/
RW reſpira ne deſperes in eo quem times: b' meisa qbꝰ me liberare nõ valeo/p⸗
RKZlr fuge ad eum a quo aufugiſti: inuoca i/ uerſũ ⁊ peſſimũ ẽ coꝛ meũ: ad deplorq⸗
*RK” poꝛtune/ quem ſuperbe pꝛouocaſti/ Je da poa pctã ẽ lapideũ:aridũ/ad rẽſiſtè
ainur ſu pꝛopter nomen tuum dulce fac nu/gũ iſuliib?nolle 2 luteũſad ĩutilia no/
R bi ſecundum nomen tuum.Jeſu obliui xia ptractãda:velox⁊ ifatigabile:ad co
ſanmt ſcere ſuperbum te pꝛouocantem: reſpi gitada ſalubꝛia faſtidioſũ 2 imoble aĩa
winii ce miſernm inuocantem: nomen dulce: mea diſtoꝛta 2 depꝛauata ad ꝑcipiẽdnʒ
uptt nomen delectabile: nomen cõfoꝛtana bonũ ⁊ ad uoluptatũ vitia nimis faciliſ
Crcni peccatoꝛem ⁊ nomẽ btẽ ſpeiqᷣd ẽ eniz ⁊ pꝛõpta ad ſalutẽ remiſcẽdã: nimis ẽt
niſut ieſus niſ ſaluatoꝛ g. ppt temetipᷣm ieſu difficilis t pigra: lõgũ ẽ enarrare ſingu⸗
mtüm eſto mibi benignꝰnoli one nol attẽéder la:caſttimargiaʒ ſõnolertiam leuitatẽ
mmcte ſic malũ meuũ: vel obliuiſcaris bonũ tu⸗ ipatiẽti detractionẽ cenodoxi.i. va/
rants um . O bone one ſi ego admiſi vnde me naã gli:ĩobediẽtid ⁊ cetᷣa vitia qᷣbꝰ fcã
r danare potes tu nõ amiſiſti vñ ſaluare céifelix aia mea quotidiano ludibꝛio
in ſles . aũt caſtitatẽ meã ꝑdidi nũqd qᷣb oetrabat᷑ cũ culinra 2 Pdite Libera
— miſericoꝛdid tuà peremi: Ueꝑ ẽ ↄſcia eã vne:exonera m ole pctõꝑ obꝛuta: ſi⸗
dento mea meret᷑ dãnationẽ: ⁊ pnia mea nõ ue delictoxꝝ funibꝰ ligatã expedi crimi⸗
n fufficit ad ſatiſſactionẽ. Sed certũ ẽ qd nivus irretitam:erige iacentem:ſuſtine

0 üj

ninantem:inſtrue ſpiritualibus armis
virtutibꝰ inermẽ:rege ⁊ ptege pugnan
tem. Jeſu bone vide humilitatẽ ⁊ ðᷣlue
delicta mea.adiutoꝛ meꝰ eſto ne dere/
linquas me neq; deſpicias me: ſʒ doce
me facere volũtatẽ tuã. Aia mea teſtet᷑
qð libẽt᷑ hoc os ↄſitet. Adiunua me oñe

pi benigne ⁊ clemes pluſq; poſſũ cogi

r 1 26.9

— . &

tare nõ minꝰ hoc ſẽtia qᷓ; pſumo ſpera⸗
reſO pctã mea magna eſtis nimie mul
la eſtis. Judex terribilit᷑ oiſtrictꝰ iequa
liter ſeuer? imoderate offeẽſus vebemẽ
ter iratꝰ: ſẽtẽtia ĩmutabilis:carcer irre⸗
mediabilis toꝛmẽta ſiue ĩteruallo:ſine
temperamẽto toꝛtoꝛes hoꝛꝛibiles qui
nũqᷓ; laſſeſcũt nũq; miſerẽt: imoꝛ reü
cõtur bat: aſciẽtia cõfũdit: cogitatiões
icrepãt ⁊ fugere nõ licʒ. Ecce ĩ quo peri
culo cõñſio ĩceſſater qꝛ ſp hoc nõ co
gito/eo miſerioꝛ ⁊ miſerabilioꝛ qꝛ ob/
liuiſci poſſũ:ſꝑ.n. videt õs me ⁊ pecca/
ta mea ſp ĩcutiunt᷑ mihi diſtricta iudi
cia: ſẽꝑ iuiſibiles ĩſidiatoꝛes parati: vt
illic capiat miſerã aiam meo. Sic ſum

poſitus cũ vigilo:ſic cũ doꝛmio:ſic ſum

cũ letoꝛ: ſic ſu cũ ſupꝑbio ⁊ cũ detraho:
ſic ſũ cũ iraſcoꝛ:ñic ſũ ci triſtoꝛ. Sic ſuʒ

cũ delicias coꝛdis miſerabilis ample⸗
ctoꝛ: deniq; ſic ſum ſꝑ ⁊ vbiq;. Deu me
miler ⁊ vbi fũ ⁊ vbi nõ ſũ: qͥ neſcio vbi

futurus ſum heu mihi miſero qͥd faciã
ben q;to tẽpoꝛe anget mẽs mea:quãto
ſtupoꝛe iduratũ ẽ coꝛ meu:qudãto tẽpo

re obturat᷑ aia mea/Quidẽ q me ſic ĩ⸗

pedit:qd ẽ qð ceruicẽ meã ſic pᷣmit:vlt
dne: vult aĩa mea ad te eriger̃ faciẽ ſuã

2 ovũ plũbo onere aggrauata oneratur

conat᷑ ſe expedireꝛ cathenis ferreis cũ

ſtrigit/tẽptat exire tẽ eneo cratoꝛe clau

„

dit. CLupit i te dirigere ſeruitiũ ſuũ et
caliginoſis tenebꝛis obſcurat᷑. Que ſũt
iſta vs meq ſũt aiam meã obtenebꝛãt

.
⁊ gfanant ⁊ ligant:foꝛſitan hec ſũt pee
cata:mea ĩmo vo hec ſũt peccata. Pi ſſ
ect carnales q inficiũt ĩ me affecio
nẽ ſpiritualiũ. Intẽtio iferiox ĩcuruat

affect⸗

☛ι

aiam med ab ituitu ſupnoꝝ. Amoꝛ ter

reſtriũ excecat ĩ ĩ me dilectionẽ celox.

Uſus vitiox euacuauit ĩ me ſẽſus do/
noꝝ bonoꝝ. Ab his donis ſũ elongatꝰ

obuolutus. Pic ẽ carcer ⁊ vincula:bic

ſe tenebꝛe ⁊ peccata. Ueh mihi qꝛ D
pe e dies moꝛtis: ꝓpe ĩquã ⁊ ĩcognita

Subito venit ⁊ foꝛñtan hodie erit.

Delicta mea an eratis tam noxia futu

ra cũ aĩam medà vr̃a dulcedine pnlſa/

batis:cũ coꝛ meũ vr̃a dulcedine vnge-

batis: Cur h añ celabatij? ⁊ cur me tra

debatis: ĩmo vos nõ tradidiſtis me: ſſ-

ego tradidi me/qñ vobis me fradidi.
pi qñ vos ĩtra me ſuſcepi.heu cur vo⸗
bis habui fidem ⁊ credidi vobis: Sed
quõ hoꝛibili mõ vidẽs cecus me com
miſi vobis:vidẽs enĩ qꝛ vos cognoſce⸗
bã ⁊ mala q̃ pꝛecipiebatis nõ abhoꝛꝛe⸗
bã:ſ cõſẽtiebã. Ccecꝰ qꝛ me a vobis nõ
cauebã:heu petũm hoꝛẽdũ res teſta
bilis nullo mõ cõparabilis. Cecus nõ
videt foued ĩ quã ĩſan putat ſe cadere:
qð facit qͥ ſpõte facit petm̃ audẽs ⁊ ſci⸗

ens ⁊ pcipitio ſe tradidit. Cum moꝛs ⁊

toꝛmẽta qlibet im̃ ſũt ĩ ſe feda qꝛ ĩoꝛdi⸗

nata:petm̃ aũt ĩ ſe bʒ ſeditatẽ ⁊ ſecũ ife

licitat eternã Meli. n. erat eliger toꝛ
mẽtũ qð p ſe feduatẽ eternà nõ cõtra⸗
bit/qᷓ; petm̃ qð ſeditatẽ ſupꝛa doloꝛes

adiũgit. ⁊ certo oĩs feditas pctĩ ipᷣa ſola

plus ẽ: magis ẽ ergo vitãda pcii feditaſ

qlibet toꝛmẽton ĩmenitas Et qr ie
hõ ĩ peccãdo fediſſi ma pꝑuerſñtate ppo⸗

ſuit ſe creato.i ſuo quo nibil ininſtiue

ELPrrX N„eratna etn eng,t ſ-

i bis malis ſũ occupatꝰ:ab illis exclu /
ſus ĩ iſtis ĩcluſus:ab illis ðuolutꝰ: iſtis

Nõ vos me decepiſtis ſed ego me dece

littlen
Pettrepeg

N nes
rd
eveiovl
(Vnmt
Poſchlri
Ulrmune
ſfſinin
onecrbn
Punini
ſnki
rbigſ!
guinne⸗
Noenegei
rdolor
uagan
ſowhfſn
oadeg
6coun
ner
iumne
nnnein
Gibene
hcini
Alyne
ordiae
rane
Eflonen
Giitene
nne
Mnet
iſſootie
Phonien
gnoi
ohlenten
kenmn

ſ.

Aner. 4

Pere)

ſrhrin
deftnund
ifcinnfi
nipteh
Nedlegone
mutineſin
dneſi
W wlcn
lsconr
nent ia
aDniig
weigrir ige
inn doden
ns im in
nnlninſ
frdelurtg
chbrtacnn
nömaunn
iderd
iſts Ccne
euchian
Ctiic eir
tscarnen
nigrcnt
nhnsiin
aenriwb
anttin
nis H
nunter
7nmintii
Cn
Gtietugt⸗
gicnitn
arl,
ni N
,A NN
nihun
ctrpin⸗
“
min 4

uI

5

ſed in tolerando peccatoꝛum toꝛmen⸗
to oꝛdine pꝛepoſtero ſubijcit ſe crea⸗

tura factoꝛi ſuo quo nibil iuſtius. O
pomo quo euanuit bumanitas tua:
quo deuenit ratio tua:didiceras quo

niam qui facit peccatum fuꝰ eſt pec/
cati: ⁊ peim feciſti. Inaudita inſania ſe⸗
per eccare.Sciebas.n.qꝛ tu es ſpiritꝰ
dadenst non rediens:⁊ ĩ peti abyſſuʒ
irremediabilem ⁊ fine fundo te pieciſti

¶Uere abyſſus pct mea ſũt qꝛ icopꝛe⸗
henſibilia ſunt pꝛofunditate ? inextuma

bilia numero 1 immenſitate. O abyſſuſ

abyſſum inuocans. O pece

*

menta quibus me ſeruatis abyſſus ſůt
quia infinita ⁊ omnino incõpꝛebenſibi

lia ſunt. Eſt 2 tertia abyſſus ⁊ eſt nimiſ
terribilig¶ Judicia dei abyſſus multa:
quia ſuꝑ oẽm ſenſum occulta. Cleh ſu⸗
per me:quia timoꝛ ſuꝑ timoꝛẽ doloꝛ ſu
per doloꝛem. Abyſſus abyſſum ĩ voce
cataractaꝝ tuaꝝ iuocat q peccati abyſ
ſus abyſſum toꝛmenton meret: qui iu
dicia dei pꝛonunciatAbyſſus ergo iu ⸗/
dicioꝛum dei ſuper me/ Abyſſus ĩferni
ſubtus me: abyſſus pctõa meoꝛum eſt

intra meſillã que ſuper me eſt timeo ne

in me irruat: ⁊æ me cũ abyſſo mea ĩ ulla
q ſubtus me latet obꝛuat: vbi ꝑ toꝛmẽ⸗
ta pctã nũqᷓ; delebũtur: ſed pcta toꝛmè

——

ta ſup me tenebuntimiſer ego peccatoꝛ

quo abija ſancto meo:quo fugi a facie

tua:⁊ certe ſi ego nequiter fugio et in
abpyſſo me daͤnabili abſcondo quo va/

do vides me. Quis eniʒ niſi tu ad remit

tendum moues animam meam:bone
domine tu pulſaſti ⁊ excitaſti eam in
abyſſo delictoꝛum meoꝛum velut ĩ lu⸗
to doꝛmientem: tu concuſſiſti pigrita⸗

teʒ: iu ſollicitaſti negligentiã: tu feciſti
penitentem vnde iocundabatur: ⁊ 00/

lentem vnde delectabatuſbone vomi

rus bebetn
Per G rr ner „ lo22. 1. A 6 SSvr—

cata meatoꝛ

cordis.

ne omnia bec feciſti in abyſſo/ exatidi
ergo clamantem de abyſſo ad te beni⸗
gniſſimũ:peccata mea n abſcondo ſed
pando coꝛam te: non defendo ſed oſtẽ
do:non excuſo ſed accuſo ego ſum reꝰ
ego ipſe accuſatoꝛ meꝰ:nõ accuſes me
qui feciſti me:ſolus ſuffeci ad peccan⸗
dumſſolus ad penitendum. Sedunde
oeus meus tantoꝛum criminum coꝝe⸗
ctio: vnde tibi tantoꝛum ſcelerum ſa /
tiſſactioſpꝛecipitatur miſer homo in ꝓ
fundum immoderate meſtitie qui ſpon
te pꝛecipitatus eſt in baratrum hoꝛꝛen
de nequitie. Obꝛuiſti infelix mole terri
bilis doloꝛis qui libenter coꝛꝛuiſti in ce
num infernalis fetoꝛisſobuolutuſes in
tenebꝛis inconſolabilis luctus/qui ĩuo
juiſti te in voragine tam ſoꝛdidi fluctꝰ.
Uolutare ergo in gurgie amaritudi /
nis qui volutat'es in volutabꝛo turpi
tudinis:terroꝛ terribilis boꝝꝛoꝛ hoꝛꝛibi
lis meroꝛ ⁊ ĩicõſolabilis aggregate vos
ſuper me: irruite obꝛuite poſſidete: in⸗
ſtum eſt toꝛquete eum. Judicate deum
celi:pꝛeſenti at foꝛnicatoꝛ inferni toꝛ/
menta que meruit pꝛeguſtet quod pꝛe⸗
paꝛauit bibat quod nuerini agueſeat:
quod eſt paſſurus. Conſolatioſſa nitas/
letitia nolo vos niſi foꝛte pen itentia re
duxerit vos pꝛocul eſtote ante moꝛtem.
niſi foꝛte indulgentia reuocet vos:quia
neceſſarium eſt flere peccatoꝛem hicvł
in futuro. Sit ergo penitentia cõtinua
amara comes etatis mee:continuꝰ do/
loꝛinſatiabilis terroꝛ ihereat vite mee.
Sint meroꝛ acerbus luctus infatigabi
lis toꝛtiones iuuentutis et ſenectutis
mee vt ita ſit oꝛdo et deſidero.Si eniʒ
ñ ſũ dignꝰocloſ ad celos leuare oꝛãdo
certe ñ ſũ dignꝰploꝛãdo cecare. Si ↄfü
dit᷑ mẽs pudoꝛe ↄſciẽtie equũ ẽ vt ↄf̃
dat᷑ turbine luctuoſe dolꝛis ⁊ triſtitie:
0. iid

R timet exhiberi añ cõſpectũ dñi ſui: iu /
ſtũ vt hẽat añ ↄſpectũ ſuum toꝛmẽta
ſceleris ſui eſpira o pctõꝛ reſpira ali⸗
qñ: ⁊ fuge ad ipᷣm deũ quẽ offẽdiſti: ſu
ge ĩquà ab irato ad placatũ. Memẽto
ꝓꝙ mificoꝛs es ⁊ creatoꝛ meꝰ. Si iudex
es ad iudicandũ reũ tuũ:es ⁊ deꝰ ad de
fendendũ fuũ tuũ:es ⁊ creatoꝛ ad fuã
dũ opus tuũ:es 2 de ꝰad ſaluãdũ credẽè
tẽ ⁊ baptiʒatũ/Ne g memineris dñe:
iuſticie tue aduerſus peccatoꝛẽ tuũ:ſed
memoꝛ eſto benignitatis tue erga crea

—ℳ

tura tuã:ne memineris ire aduerſus re

um:ij memoꝛ eſto mifatiõis aduerſus

miſerũ/Scio qd ꝛ fateoꝛ ꝙ ↄſcia mea

ð

—

De cotemptu

Pꝓpter iniquitatẽ meãᷓ Scio dem ⁊ fa
teoꝛ? qꝛ peccatoꝛ:qꝛ ſpõte ſubii iuſte nõ
exaudioꝛ qꝛ non obediue. Utiq; dine
peccaui verũtñ te non negaui nec detes
ſtoꝛbonitatem tnam. Amen.
xplicit de ↄtritione coꝛdis Diui am
guſtini epiſcopi libellus.

5

Eractus oini anrelij Auguſtini ð c
teptu mundi ad clericos.

Ucdte fres chariſſimi ſa⸗
——

ntiferã pr̃is nr̃i doctrĩaʒ
in nõ terrenã:ſed etnaʒ
cõcupiſcitis hereditatem
ꝗ nõ vultis ſoꝛtẽ acciper

meret oãnationè:⁊ pnia mea nõ ſuffi in terra moꝛitiũ.ſj cũ pſalmiſta decã⸗

cit ad ſatiſfactionẽ: Parce gͤ dñe bone

qui es ſalus qͥ nõ vis mouè peccatoꝛis
parce g peccatrici aĩe mee.Deꝰin te po
no ſpem meã:⁊ tibi cõmitto aiam meã
Cuſtodi aĩas mea dũ doꝛmio f̃ᷣna eam
dũ aliqd ſacio memẽto deꝰdũ ego obli
niſcoꝛ peccatoꝛ ſuʒ ⁊ miſer ſed peccaſſe
me doleo ⁊ miſerũ me cognoſco:miſe⸗
ricoꝛs deꝰ miſerere mei humilis. Pecca
re e deũ ĩbonoꝛare qð hõ facere nõ dʒ
etiã ſi neceſſe eſtet perire qcqͥd deꝰ non
eſt:beu me peccaui:deũ vo exhonoꝛaui
oĩpotentè puocaui peccatoꝛ quid feci
que mala feci: Veh mala agẽti: Ueh
bona negligẽti veh veh ira oĩpotentis
dei nõ poterit capi ĩ me ita ꝙ nõ poſſit
tolerari ĩ toto me.Deus cuiꝰ bonitas ñ
exhaurit᷑ cuius ſcia nõ deficit cuius mi
ſericoꝛdia nõ exinanit cuius potentia
qõ vult efficit. Uñ porero reſpirare qͥ
ſic ob peccata mea cogoꝛ deſpare: naʒ
ſiiraſceris pecctibus ſoles tñ benigne
dare cõſiliũ petentib voce oñe. vñ de⸗

beã ſpare vt poſſiʒ oꝛaꝛe:volo ſʒ neſcio

—–

ſm ignoꝛãtiã meã nõ poſſuʒ dei miſeri

coꝛdiã puocare. JIdeo cogoꝛ deſperare

tare. Poꝛtio mea in terra vinentiũ: qui

egyptũ reliqſtis: ⁊ ad pmiſſiõis terram

eſtinatis. Audite itaq; bñtes aures au
dicẽdi piũ patrẽ ad hereditatẽ celoꝝ voſ
vocantẽ ⁊ dicent. Uenite filij audite
me:timoꝛẽ dñi docebo vos.Quis ẽ hõ

q vult vitã: Qui
di: Serna mãdata dei Quoꝝ mãdato⸗
ruiʒ alia ſunt ſpecialia alia pᷣo cõmunia.
Specialia ſũt ppꝛie ca nonicoꝝ ſiue cle
ricoꝛũ ⁊ monachoꝛũ:cõia aũt oĩum ca
tholicoꝝ.Specialia igit᷑ ſunt hec:ſi vis
pfectus ee:vẽde oĩa q̃ hẽs ⁊ da paupe⸗
ribꝰ: ⁊ ſeq̃re me. Et itex:oĩs qͥ reliquerit
oomũ aut agrũ:aut patrẽ ant matrem
atit fratres:aut ſoꝛoꝛes:aut filios: aut
agros. ꝓpter me centuplũ accipiet:⁊ vi⸗
ã eternã poſſidebit. Et ad diſcipalos.
os qui ſecuti eſtis me:in regnãtione
quũ ſederit filius hoĩs ĩ ſede maieſtatis
ſue:ſedebitis ⁊ vos ſup ſedes duodeciʒ
iudicãtes duodeciʒ tribꝰiſrael. Hec ita⸗
qʒ frẽs qᷓ;to ſingularia tãto pꝛecipua:qᷓ;
to acrioꝛa tãto deo gra tioꝛa. Dicit ites
ſaluatoꝛ ĩter cetera. Qui nõ renũciaue⸗

rit oĩbus que poſſidet:nõ põt me eſſe

.

1α Twwaa5 9.

ſühn

R Crg/bene

luffüodin
enterien
ſürennre
Rnieipt
Mieltunt⸗

linwoirt
ſicriendil

ufinng

4 „

ſiiiſtem
lionöe

Mliatame

RAcriior
öf

a es qͥ ad vitã vis ingre ovlit,,

ſügoone
Ihſic

Aii toer⸗
rcſube
ſanolefe
ynoppetir

aüiet
ntiſe ⸗
iernuſth
ſſiire⸗
irſtmrde
ſuterhri

irinift
lh
n
wraidi
ls

ſinti
n4
fühniin
iintiſwei
enmiſtin
ſnsin
si
cüpalnitnd
mmtüti
milöamn
gbinasn
Cnite int
olelliil

iis

irnitn

iiſptinn
nonitt itd
Dunittine.
Tinbreſe

iston
S
ianum
t fiont
ürepett
alinli
enyi

nin

Mermtt
ſnlhutn

optrſng

iScngine

diſcipulus. Qni dirit oĩbꝰ: nibil ppꝛiuz

a ſuis diſcipulis poſſideri voluit. Qui

quicqᷓ; poſſidʒ ĩ terra: remotꝰ ẽ a xpᷣi di
ſciplia.Qui aũt nõ è diſcipuluſ xpᷣi:qũo
pᷣſumit ſibi ligãdi atq; ſoluẽdi ptůtemꝰ
Intẽdite frẽs vba euãgelij dicẽtis. In⸗

trauit ihᷣs ianuis clauſis ad diſcipulos:
⁊ inſufflãs dixit eis.Accipiie ſpym̃ meũ.
quoꝝ remiſeritis pctã remittun? eis:et
quoꝛũ retinueritis retẽta ſunt. Nundqd
illi hẽbant ppꝛiũ:quibꝰmagr̃ indixerat
nihil tuleritis ĩ via? De quibus Lucas
eudgeliſta refert Erãt eis oĩa cõia.Ui⸗
dete qͥq Petrus dixerit ad ihʒ. Ecce nos

relimus oĩa:⁊ ſecuti ſumꝰ te. Qui oĩa

reliquerãt:nibil ſibi penitꝰrerinuerant.
Uu g ſibi arrogant ligãdi atq; ſoluẽdi
ptãtẽ:qͥ ĩ terra pᷣſumũt poſſidere facul⸗
tatẽ: Qũo nõ erubeſcũt dicere:dñs ꝑs
hereditatis mee: Ubi ẽ illud apłicum.
Que cõuẽtio xpᷣi ad Belial: Qui irẽs
poſſeſſiões r linquẽ nolũt cur pctã ppli
comedũt:Si decimas cũ filijs leui acci

piũt:qũo inter ceteraſtribꝰptẽ accipiẽt

Si noiĩs ſui ethymologiã attẽdunt: cur
clerici a ſoꝛte dicti ſunt:niſi qꝛ dñs eoꝝ
ſoꝛs eſt:vel hereditas ſit: Cur ſaltẽ cle⸗
ricatus ſui ſigna:qbꝰa laicis diſcernun
tur:nõ ꝑpẽdũt: Nõ eniʒ ſine cã capita
eoꝝ radũt᷑:ſed pſpicaciſſima ⁊ euidẽtiſ⸗
ſima rõne. Nã his lignis ſecernũtur a
laicoꝝ ↄuerſatione Qð vt mulij deo p
piciare pficiat:admonitõi vtiliſſime ou
ximꝰ iſerere. Dicimꝰmultoꝝ patruʒ au⸗
ctoꝛitate cerebꝛũ eẽ ſedẽ ſapie:xpᷣʒ vero
Paulo atteſtate dei vtutẽ ⁊ ſapiam eẽ
Quũ itaq; cerebꝛũ ſit ĩ capite: ſapia vo

iuxta patrũ auctoꝛitatẽ in cerebꝛo hẽat
ſedẽ:⁊ ſic ꝑ ſapĩaʒ ſibi infuſaʒ cũcta mẽ

bꝛa regant a capite:qo pꝑ cerebꝛũ ẽ qð
eſt ſedes ſapieſic int nos ⁊ verã ſapiaʒ
que vt dixim: xps ẽ qẽt iuxta aplm ca

.*
— „ aN . S
oer T44 4. er f õ

–

put nr̃um t᷑. Dicit.n.capiit mulieris eſt
vix:caput vero viri ẽ xpᷣe:xpᷣi aſt caput
eſt ðs:vt oñdamꝰnullũ obſtẽtaculũ in

tereſſe:ĩ ea pte pilos capit ĩc dimus:in

q̃ nouas ſapiam.i.xpCʒ inteè cogſcimus

B ſignãtes malà terrenarũ reꝝ ſollici

tudinẽ nr̃e mẽtis ad deũ ↄtẽplãduʒ ĩpe

dire. Scimꝰ.n.ꝙ q̃ſq; qᷓ;dto magis terre

nis occupatõibꝰoccupat᷑:tãto magiſ a

ſui ↄditoꝛis viſione ĩpedit᷑. Uñ apłs.ne

mo mili.deo iplicat ſe nego.ſec. IJtem.

Qui ſine v cẽ.co.q̃ dei ſt. Pic moyles ait

leuite radt pilos carnis ſue.Leuita in
terpᷣtat᷑t aſſũptus:qſq; nãq; ĩ officijs di
ninis aſſũpt ?:pilos carnis ſue.i.ſupꝑflu

as cogitatões coꝛdis radẽ dʒ:caput igr
radere ſignat cogitatoes ſuꝑfluas a mè

te reſecare. Nec ĩ ↄgrue ꝑ pilos 7 capil
los ſignat᷑ cogitatões ſuꝑflue.Siẽ eniʒ

pili ñ ſt ꝑs coꝛꝑis:ſed q̃dã ſuꝑfluitas
cedẽs ex coꝛpis hũoꝛe:ſic bona tꝑalia

n ſũt nobis nãlia ſed aliena ⁊ ſupflua.

DPic itaq; fideles xpᷣi qͥ ad et᷑nã virã me

dulitꝰ ſuſpirãt:qͥ mũdũ cũ ſuis obiecta

tiõibꝰ fub pedibꝰcõculcãt:qᷣ ĩ terra nil
poſſidẽ volũt:ſʒ cũ apło dñt: nr̃a ↄuer

ſatio ĩ celis capilloꝝ mimã ꝑtẽ ĩ capi
tibus retinẽt:vt ꝑ eoꝝ abꝛaſioneʒ ſe mi

–

pp ẽt illã mimꝗ pticula capilloꝝ reti
nẽt:qꝛ dũ ĩ G mũdo ſi a trenis cogita

tõibꝰoĩno vacui eẽ nõ pñi:qͥſqs igr cle
ricꝰad ſoꝛtẽ dñi vocatꝰqͥ coma nutrit ⁊
capillos rade vel tõdere ernubeſcit: ꝓfe
cto ſe nõ ð dei:ſʒ de mũdi ſoꝛte eẽ teſta
tur. Quto enĩ qſq; carnis crĩes diligit
fouet ⁊ nutrit tãto coꝛ ſuum nõ in celiſ
ſʒ ĩ terra fixũ eẽ oñdit:qᷓ;ᷓio aũt radit et

edomat:tãto ſe nõ terrena:ſed eina dili

gere ↄpꝛobat. Si vo vt pꝛediximꝰ: cris

nimã trenaꝝ ſollicitudieʒ hr̃e deſignãt

4
7

4

iccirco radimꝰ:vt int᷑ nos ⁊ deũ nibil in

terreſſe appꝛobemꝰ ꝓfecto pʒ ꝙ cum in

oꝛoͤne pſiſtimus aliena delamina capiti tas teſtat:audiamꝰ.¶ ulpes.f. h. l. at h⸗
bus nris apponere nõ debem ppti cũ ñ b. o c.ſ.r. Itẽ ſi mũdi gloꝛia vana non
aplłs dicat. Ulir nõ dʒ oꝛare velato capi eét: nõ ſe abſcõdiſſet cũ turbe eũ regem
teimago.n. dei b. Ceſſent itaq; clici pla facere voluiſſent. Itẽ ſi mũdi gloꝛia va
ſmodiè bymnis ſpualibꝰ iſiſtẽtes:capil na nõ ec̃t:ſi diuitiẽ terrene va bona eſ⸗
los:mitras ceta velamĩa ĩ capitibꝰ poꝛ ſent: nõ eaꝑꝝ poſſeſſoꝛibꝰ ĩparet oñs di⸗
tare:ne du deo lodmur famulatꝰ ſui ſi cẽs. Ueh vobis diuites ⁊c̃ Et alibi.faci⸗
gna occultãtes eiꝰ idigni iudicemur ꝓ lius ẽ c. f. acꝰ.t.qᷓᷓ d.i.r.c.audiamus ẽt

piciatõe: cuiꝰ ſalubꝛi doctrie pᷣſumimꝰ qͥd ſuis dicat imitatoꝛibꝰ. Si vis. ꝑ.e. va
non obedire⸗ Qin enum non obedit de ⁊ dẽde oĩa qͥ habes ⁊ da pauꝑibus.

Itẽ. Niſi qs.r.oĩbꝰ q p.nõ pot meeſſe
diſcipulus. Itẽ nemo põt duobus dñil
An eſt ritis experimentum eius qui in ſeruire.i.deo ⁊ mamone. Uidn ꝑit ma
me loquitur chꝛiſtus: Item. Siange giſter ſuos diſcipulos luctaturos cum
lus venerit de celo aliud iteke⸗ mũdo:ꝗᷣ ſe hẽrent vñ tenerent᷑ leui de
x⸗

apoſtolo: contradicit euangelio: T iux
ta eiuſdem apoſtoli vocem dicentis.

„ „

nunciauerit vobis: anathema ſit ¶E ijcerent. Zulit igit᷑ arma ſuis ⁊ niis ho
tirpetuꝛ ergo penitus de clero talis pꝛe ſtibus oũ nos puauit trenis poſſeſſiõi⸗
ſumptio:ne quod abſit: a deo expella/
tur eius oꝛatio. PHis igitur ſignis cleri
calibus pꝛelibatis: quibus a laici oi⸗
ſcerni debemus:ad pꝛopoſtam admo

mere: qͥ vo ſe mundanis ĩplicat: tela pa

fodi:nudus pcedat ꝑ vi hyexilij

nitionem redeamus. Audi apoſtolum taſſis qet reliqs. Cũ ðs ſeqcei ſuos mũ
Joannem dicentem Nolue diligere dana uibeat poſtponere: q ſunt q iube⸗

mundu n neq; ea que in mundo ſunt.
Audtamus 1 pſal.mundi amatoꝛes in
crepantem SFlibommum t quid di⸗
ligit] v. 7 q. m. Salomõ quoq; ſubſeqᷣt
di Uanitas vauitatũ oĩa vanitas. Li
bet ĩtueri q; bñ ↄſonãt oꝛgana.ſpi.ᷣ ſci.
Monet apls vt nõ diligam mũdũ: in
uehit: pſalmo graph in eiꝰ amatoꝛes ·
clamat Salomõ cũcta ſupiacẽ vania⸗
ti Quaꝛe nõ diligamꝰmũdũ ne ſemur
mẽdaciũ eccłaſtes dcclarat ac ſi dicẽt.
Jõ nõ ſunt amàda ima: qꝛ tranſitoꝛia
mẽdacia: q; q̃ ꝓmittũt nõ ↄferũt: bona
igit nõ ſunt.Cũ.n.bonoꝛũ oĩuʒ auctoꝛ
ſit deꝰ: ⁊ a fidelibus ſuis queri ⁊ diligi qᷓ
q; bona pcipiat:ſi mundana bona vera
eent: nec ipe qdẽ ↄtẽneret: nec alijs ſeqᷓ
cibꝰ cõtẽptui eẽ pciꝑet: qd igr de ſe veri

ſanrũ in cel. Queret iterũ aliquis ſi de
vult oẽs terrena odire:q debẽt diligere

de tuo:⁊ ꝓximũ tuũ tanq;ᷓ teipᷣm.
ximus in terra tm diligi pcipit: qꝛ cele

charitate diuina pfuſi ſcriptura teſtan
te q̃ ait:vt ciues nros ſicut noſipſos dili

ꝑ quẽ redẽpti ſine fine viuemus⸗ etiã
cũ ꝑꝑ opa noſtra mala inimici eiue eẽ⸗

—

bus. Nudus nãq; latrones nõ ſolet ti⸗

rat qbus confodiat᷑. Qui gnõ vult con
Foy

at appetere. Audi ipſuʒ dicentẽ. querite
regnũ dei. Itẽ. Lheſauriʒate vobis the⸗e⸗

Iſta ſunt ꝗᷣ pcipit diligere:cũ ꝑ moyſez
rñdit. Diliges dñᷣm deũ tuu ex ſo⸗ c
2

ſtis regni nobiſcum ↄſoꝛtitur. In quo
gamus: ꝓpitiãte deo ibi facturi ſumus

mus: pꝛioꝛ dilexit nos:⁊ cũ eẽmus ſerui
inutiles: ĩ filios ſuos nos adoptauit et
beredes filiũ ſuũ vnigenitũ tradens pꝛo
nobis: vt nooleriperet a ꝑpetue moꝛtie

6

1

iebroni

ſpeniddliger
Getlgicdigni⸗
lbenecis 2
pinidio poi
Cicſeiguin
ſten mem
Phrerdenio
kälaindig

ugedoet

übungeiitn
ſeßet ortfn
elineen
nnicpe⸗
Mieneenno
nucſopni

(c(pelana

UiSüigin
eloaniet
ſerdeüems
niſöeinc⸗

eeguimiga

ippnchep
Nipoord
Glaugen

Meſtunert

Mei dec
hui

(icor

nimn bye
lidip̃
uuſtun
Eeinnon

meThhethen
inidgon eut
adimndedin
inicge
umernd
eſoadriatie
nnes ib
Gdinct
Antoid de

t

enohünud
nunor
loslanmg:
tünrnitn
itandCENN
—R
onri
iiji⸗
wing
gizaanig
ungleſhe
Unminiun

=

—,—

S=

4
4

4

E

NAerein

laqueo.Quis nã puer tã benignũ pf̃eʒ
digne põt diligere qͥs eius tãtis benefi⸗
cijs aliquid dignũ põt retribuere: Hec

NWe contemptu munci

quieſcas eum laʒaro mendico. Neme
enim poteſt gaudere cum ſeculo:⁊ re⸗

gnare cum chꝛiſto. Audi apoſtolum di

tanta beneficia admirãs pᷣs. ait. Quic centè. Per multas tribulationes opoꝛ

retribuã dño ꝓ oĩbus que retribuit mi

bi:/Cui ipſe iquiſitioni deinde ſubiũgit
Calicem ſalutaris ⁊c. Quantulacũq;
ſit H retributio:calicẽ.ſ.dñi acciꝑe:nul⸗
la tñ alia ita digne videt᷑ paſſioni dñice
⁊gruere.Hac vtiq; rõne:vt quẽadmo⸗/
dũ ſanguinẽ ſnũ de die ꝓ nr̃a redẽptio
ne:ſic ⁊ nos nrjm fundamus ꝓ ſui noĩs
cõſeſſ ione/Sed qũo ꝓ rpᷣo ſuum dabit

ſanguinẽ: qͥ p eo nõ vult abijcere mũdi

vanitatẽ:cum nos magis qᷓ; nr̃a diliga

mus. Qũo ꝓ xpo vità tradà:qui 3 eius

pceptavel va na ⁊ falſa poſſidet. IJpe.n.
dicit. Si diligitis me:mãdata mea fua⸗/
te. Loquit᷑ et Joã.apłs.Qui dicit ſe di/
ligere deũ ⁊ mãdata eiꝰnõ cuſtodit mẽ
darx c. Cõuincit᷑ itaq; ſe ⁊ nõ deũ dilige
re:qui mãdata eiꝰnõ vult cuſtodire:cũ
xpᷣs ꝓ nobis pauꝑ factꝰ ſit ⁊ egenꝰ:nos
ꝓ ipſo cur pauꝑes eẽ erubeſcimus: nũ
qͥd eius paupes nõ facit diuites: vitate
atteſtante regnũ celoꝝ nõ diuitũ ſʒ pau
perũ eẽ:Dicit nãq; pauꝑibꝰ. Bii pau/
pes ſpũ:qm̃ ipſoꝝ eſt regnũ celoꝝ.Si ẽ
regnũ celoꝝ paupũ reſtat: vt infernꝰ ſit
diuituʒ Hoc quoq; declarat nobis euã
geliũ di. Põ quidã erat oiues. Et poſt
pauca ſubiungit.Erat aũt ⁊ quidã mẽ⸗
dicꝰ laʒarus noĩe:qͥ iacebat ad iannam
eius vlceribꝰplenꝰ⁊c̃. Factum ẽ aũt vt
moꝛiret᷑ mẽdicus:⁊ poꝛtaret᷑ ab agelis
iſinu abꝛahe:moꝛtuꝰ ẽ autem ⁊ dines
2 ſepultus eſt in inferno. Non putet qᷣſ
qᷓ; hec verba eẽ auguſti non ſunt homi
nis ſed veritatis:que nec fallere poteſt

nec falli Quiſquis ergo vis regnare cũ .

chꝛiſto:elige pauperiem cum ipſo:vt re

1

tet nos intrare in regnum celoꝛum. Et
iuxta veritatis vocem.pꝛimo nos opoꝛ

tet bibere calicem domini:vt ſic pertin

—

gamus ad regni confeſſionem/Qui au
tem vult epulari cum diutte: pꝛeparat
ſe ad epulas vermibuſ gehenne: in qua
pꝛo gaudio momentaneo ardebit per

quam celeſtis acquiritur hereditas.Fe
lix commercium pꝛo perituris omnia
recipere:⁊ ꝙ ineffabile bonum eſt cum

petuo cum capite ſuo diabolo. Infelix
commercium pro tã bꝛeui gaudio cele.
ſti pꝛiuari regno. Felix paupertas per

chꝛiſto ſine fine regnare Econtrario in

lo pati ſupplicia Quapꝛopter fratres

effabilis miſeria: perpetua cumn diabo

chariſſimi vos illud euangelicum ru
minantes:quid pꝛodeſt homini ⁊c̃. vo

luntarie nunc pꝛo chꝛiſto ponamus:
quandoque dimiſtenda:ne quod abſit
pꝛo tra nſitoꝛijs amittamuſ eterna. hau

riamus antidotum momentanee ama
ritudinis:vt quandoq; percipiamuſ im

menſe gaudia ſalutis. Sic modo cur

ramus:vt in futuro compꝛehendamus
vbi inueniemur: ibi iudicabimur. Non

perdamus tempus acceptabile. Non
tentie. Dum ĩigitur vacat: dum ſumus
in via / aduerſario noſtro legi dei con
ſentiamus. Lex quippe diuina no⸗
ſtra: ideo dicitui aduerſarius:quia no
ſtris carnalibus omnino contradicit
voluptatibus. Aduerſario itaq; no⸗
ſtro ideſt euangelio dum rex expectat

dum nos adhuc ad pacem inuitat:

nuncios mittamus: cum eo pacis ſe

.

ℳ

Ans iniamꝰ: vt cũ venerit ille magnꝰ pr

famil: nõ vt uos ĩutiles puniẽdos:ſj vt

filios hereditãdos iuẽiat:ſecũq; itrodu
cat ad nuptias: vt de ſuis bificijs ſibi ꝑ⸗
ennes reddamꝰ gras ieſu xpᷣo dno nr̃o:
qͥ cũ pre ⁊ ſpũ cò viuit ⁊ regnat ĩ ſecula
ſeculoꝛum. Amen.

Aurelyj Auguſtini de ↄuenientia de
cem pꝛeceptoꝛum: ⁊ decem plagarum
egypti liber incipit.
On ſine cã frẽs dilectiſſimi
pceptoꝝ legis dei numerus
plagaꝝ cũ numero qꝗbꝰ egy⸗
ptus pcutit᷑:exe quar f. Nã ſic.x.pᷣce/
pta ſt:qbꝰ ad cultũ oei ppts admonet
ita. x. plage eligut᷑ qbꝰ ſuꝑbia egyptioꝝ
affligit. Lõſiderem pcepta:cur ⁊ idi
x.⁊ B.x. plage memoꝛãt᷑. Jõ ſine dubio
qꝛi iſtis erãt vulnera:⁊ ĩ ilłk medicamẽ
ia ⁊ opꝰ erat vt tã ꝑiculoſis.x.plagaruʒ
vulneribꝰ.x. pceptoꝝ medicamina ſub/⸗
nenirẽt: vñ rogo vos frẽs nolite H ocio⸗
ſe acciꝑe:qꝛ ſi auxiliãte deo diligẽt᷑ attẽ
detis poteritis agnoſcere.x. illa pcepta
l.x.plagis ꝑ oꝛdinẽ ð ſe eẽ Zria:nã de

cũda. Oe. 3. ttia ⁊ ſic viq; ad. x.numeruʒ
puenit᷑: pᷣmũ ĩ lege ẽ pceptũ de vno deo
Nõ erũt ĩquit tibi alij dij pᷣter me. p̃ᷣma
plaga egypiioꝝ aqua ĩ ſäguinẽ ↄuerlſa:
cõꝑi pᷣmu pᷣceptũ pᷣme plage. Deu vnũ
ex quo ſi oia ĩ ſilitudinẽ aq̃ accipe: ex qj
generat᷑ vniuerſa: ad q;ᷓ ãt rẽ ptinet ſan
guis niſi ad carnẽ moꝛtalẽ rqᷣd ẽ g ↄuer
ſio aqͥ ĩ ſãguinẽ niſi qꝛ illi qͥ credere ĩ de
u n noluerũt:ſiẽ o.apłs pau.obſcuratũ

Sĩ ſi c.e.d.ſe eẽ ſa.ſt.fa.ſt.Aq̃ g ĩ ſaãgui //

nem vᷣit qꝛ ſẽſus egyptioꝝ obſcurus et
tenebꝛoſus efficit᷑: ⁊ iuſto vei iudicio fa
ctũ vt de illo fluuio ſãguinẽ biberent:
quo hebꝛeoꝝꝑ paruulos necare cõſue⸗
gerãt. ſecũdũ pceptũ ẽ. Nõ aſſu.no.d.t.

pᷣmo pcepto pᷣma plaga pꝑcutit d. 2. ſe

vanum. Qui. n. acceperit nomen dei ſui

vanũ:nõ mũdabit᷑:nomẽ dñi.n.i x.vi⸗

tas eſt:ipᷣe.n.dicit.Ego ſũ vitas.⁊ qꝛ vi⸗

tas mundat: vanitas iqnat: videamus
huic ſecundo pꝛecepto cõtrartiaʒ plagd

qne ẽ iſta ſecũda plaga: rane ĩ abundã
tia. In ranis heretici intelligũtur atq;
phᷣi: habes cõgruẽter ſignata phoꝛum
vel hereticoꝝ pꝛauitateʒ: ſi cõſideres ra

napꝑ loquacitateʒ. Phi.n. ⁊ heretici qᷣ
in xpo hũana oia eẽ vicunt rane ſt cla

mantes ĩ paludibus limoſis per ſuper⸗
biam ⁊ ĩanes cõtentiones: ſtrepitũ vo/

cum hiĩe poſſunt: doctrinas ſapie non
poſſunt inſinuare:qui enim xppiane ve /

ritati ↄtradicunt ⁊ in ſua vanitate dece
pti decipiunt:rane ſunt tedium afferen⸗

tes auribus non cibos mentibus.terti⸗

um pceptum eſt memento inquit diem

ſabbati ſanctificare. in tertio iſto pꝛece⸗

„

facit bona conſcientia. Ibi enim eſt ſa
ctificaꝰ:quia ibi eſt ſpiritus dei. Deniq;
videte vocationẽ:ſuper queʒ inquit do⸗
minus requieſcam: niſ ſuper bumilem

2 quietum ⁊ trementem verba mea:

Inquieti ergo reſiliunt a. ſ. ſ. rixarum
amatoꝛes:calumniarum ſeminatoꝛes
contentionis magis qᷓ; charitatis ama⸗
toꝛes:inquietudiue ſua non admittunt
ad ſe quietem ſabbati ſpiritualis: ſpiri/
tuale enim ſobbatum non obſeruant:
niſi illi qui ſe ita temperate operibus
terrenis acommodant: vt tamen lectio
ni ⁊ oꝛarioni: ⁊ ſi non ſemper certe fre⸗
quenter inſiſtant ſecundum illud apo⸗
ſtoli. Attende lectioni ⁊ doctrine. Et ite

rum. Sine intermiſſi.oꝛate. qui enim ta
les ſunt: quotidie ſpũalit᷑ ſabbatũ colii
q vo ĩquieti ſũt:⁊ iugiter irenis actibus
iplicãt᷑ de qbꝰ ſcriptũ ẽ ĩpedimẽta mu⸗

4.
ðèl

¶De conuenientia. x. pꝛeceptorum

A itevnifo
liſpikonanſe
Fithrübean

(bigarmaͤ

ielus Cellael
tcceicoen

üuamtauſit

cchigen

Wwtdeeen

Gudni Näin

(nhtdecee

Nicetnipe
ſctlenurſi
nlinithnider
Ggſoconmwen

(eitinpgin
iiiineeirt
fiſülkfu
(azniſi⸗
(funund-

coe, hanmi
pto inſinuatur quedaʒ vocationmis dic
ſ.requies coꝛdis tranquillitas mẽtis

awüde
hicktten
epe
Mmiin
mtſorcan
clipersk
uainen
ancitcn
ſiherü⸗
weier
ſihteene
ecdeo
ſullne
lſ
nuni
npſen
Mnſbe
ſali
Abeßi
chi⸗

D

uumuttnmg
idiinig
aitneg
miss ier ſien
Ncthvcinni,
uegr unine

d nelair
ir ſgrußhr
Audarn:dciſer
Döinthn
aai an
oslinots
Nentcnen ii

egtennn
Naniatnuar.
einetini
chennten
nunriie

itmin
nnN
ni inf
trurh
n
nüiſnen

DDe cõuenientia. x. pꝛeceptoꝛum

ch ſecert eos mios.ᷣ ſabbatũi. reqeʒ ha
bẽ n pñᷣt.Cõtra iſtoꝝ ĩquitudinẽ dr̃: vt

tãc; ſabbatũ hẽant ĩ coꝛde ⁊ ſcificatõʒ
ſ.ſ.Eſto ĩiquit mãſuetꝰ ad andiẽdũ vbũ
vt ĩtelłas.Ceſſa ab iniqᷣtate tna:ñ ſit tu
mitꝰ qͥdẽ ĩ coꝛde tuo ꝑ coꝛꝛuptõʒ volã⸗
fataſmad ad ſilitudinẽ muſcaꝑ inqᷣe
tãt vel cõpũgẽt te.Deũ ĩtellcũrꝰ andi
oñtẽ tibi. Uacate:⁊.v.q.e.ſ.ðs. Lu ꝑ iq
etudinẽ vacar̃ ñ vis:cõtẽtõnũq; viaruʒ

conuptõe cecat exig vidẽ qõ nõ potes

Attẽde t᷑tiã plagã huic ʒꝰ pᷣcepto ↄꝛiaʒ.

Cinifes nate ſt ĩ fra egypti ò lio:muſce

miĩutiſſimi iqetiſſime ⁊ ĩoꝛdinate volã⸗
tes ĩ oclis irruentes ñ ꝑmittẽtes hoĩes
dqeſcẽ dũ abigũtur irrnũt dũ expulſe fue
ri iterũ redeũt:tales ſt᷑ hoĩes ĩqeti:qͥ ſab
batũ ſpualr ſᷣuare ⁊ bõis oꝑibꝰſtudere
lcõil oꝛõni iſſter nolũt.Lalia ſine vnꝰ
ſt fataſmata coꝛde cõtẽtioſoꝝ. Qũo.n.
coꝛpꝰ humanũ ab iſtl muſcis a fligr:ita
coꝛ eoꝛũ diuerſ cogitatõibꝰĩquietat᷑ arʒ
cõpũgit:tenẽ᷑te pceptũ cauete plagã.ſe
quit᷑ 4 pceptũ. Honoꝛa.p.t.⁊.m.t.huic
9ꝛia ẽ qͥrta plaga: egyptioꝛũ cinonia.i.

muſca canina.Grecũ n. vocabulnʒ ẽ. qᷓ

eni ꝑẽtes honoꝛare diſſilat muſca eũ ca
nina.i.neqᷣtia diaboli ſpũalr affligit et
crnciat.caninũ ẽ.n.ꝑẽtes ñ cogſct᷑.Qui
tũ pᷣceptũ è ñ mecaberl.Quinta plaga
moꝛs ĩ pecoꝛa. oĩs.n.q aut vxoꝛe ꝓpꝛia

itẽꝑate:excepto vniderio filiox:vtit ant

certe:qð ẽ crimẽ guiſſimũ qͥ vxoꝛi: aut
filie aliene:aut ãcille:aut ſue vel alteriꝰ
iſdiat vict cupiditate beſtiaꝝ tãqᷓ; amiſ
ſo boĩs noĩe:erit pecꝰ.Nõ q̃ſ cõuerſus

ĩ naz pecori:ſʒ i foꝛma hois Rlitudineʒ
pecor hñs: qͥ nõ vult aundire ontẽ deũ.

Nolite fi.ſc. e. ꝛ. m.qͥ nõ ẽ i. Et ill.hõ
c. i. h. e.n ĩ.c.i.. ⁊ ſi.ſ.ẽ illis: Si pecꝰ eẽ ñ
times.vł ſaltẽ moꝛi ſẽ pecꝰtime.Sextũ

pᷣeeptü ẽ.Non occides ſexta plaga pu

ſtule ĩ coꝛpe:⁊ veſice bulliẽtes ⁊ ſcaturi
entes:ĩcẽdia vlcerũ vel vłnerũ de fainl
la foꝛnacl. Tales ſũt aĩe hõicidiales. ar
dẽt ita:⁊ ꝑ iꝛd hõicidii fr pit.ardẽt hoĩei
iracidia:ardẽt ? gra lã qͥ vult ſubue
nire feruet: ⁊ qni vult occidẽ feruet:ille
pᷣcepto iſte moꝛbo:ille bõis opibꝰ: iſte
ſanuoſis vlceribuſ.O ſi poſſemꝰ videre
aĩas hõicidarũ:ſine dubio plns plãäge
mꝰ:qᷓ; putreſcẽtia coꝛꝑa vlceratos. Se⸗
quit᷑ pᷣceptũ.⁊. Nõ fnraber. E plaga
ſeptia grãdo ĩ fructibꝰ.Qõ ꝑ furtũ dei

pᷣceptũ ſubdue:ð celo ꝑdis.nemo.n. ,ʒ

iniuſtũ lucrũ fme iuſto dano.v.g. Quii
furat᷑:acqrit veſtẽ: iʒ celeſti mdic ꝑdit
fidẽ. Ubi lucrũ:ibi dãnũ.Uiñbilr fideʒ:
ĩuinbilr dãnũ:lucrũ ſua cecitate: danũ

qꝛ iã vinit ſne eqtate.Ergo qni ſuo ma
lo deſiderio foꝛĩſecꝰfirãt᷑:iuſto indicio

Dei intrĩſec grãdinãt᷑.O ſi ponet fureſ
aut latrões vel raptoꝛes iſpicẽ agꝝ coꝛ
dis ſui:ꝓfecto lugerẽt:dũ ihiñ inenirẽt
qð ĩ os aĩe muterẽt:tãetſ ĩ furto ſuo ĩ⸗
uenirẽt:qð gutum auiditate ſoꝛberent.
Maioꝛ ẽ fames aĩe qᷓ; coꝛpoꝛis: maioꝛ
ames ⁊ piclłoſoꝛ plaga:⁊ granioꝛ moꝛ

gõ peiöꝰc. Miti ꝑiſtã famẽ aie moꝛtui
abulat ⁊ viuẽtes poꝛtãt funera ſua. Ui
uere qͥdẽ vident᷑ ĩ coꝛpe:ſp. mal actibns

moæui phãt᷑ ĩ coꝛde.Et multi ĩ aĩa fãe⸗
lici:de vanis ðᷣlicijs ⁊ diuttijs glanf᷑.De
niq; bonũ xpᷣianũ ſcriptura ĩtꝰes dimite
diẽ. Abſcõditꝰ inqͥt coꝛde theſaurꝰ: bᷣ
q ẽaũ deũ diues.nõ añ hoĩes ſʒ añ deũ
diues:vbi ve videt.Quid g tibi pdeſt ſi

vbi hõ ñ videt:furar:⁊ vbi de videt in

ſto iudicio grãdinarl. Octanũ pceptũẽ
falſũ teſtimoniũ nõ diceſ.octaua plaga
locuſta alal denie noxiũ. Quid dt vult
falſus teſtis:niſti nocẽ moꝛdẽdo:⁊ cõſu
mere mẽtiẽdo:⁊ iõ nos admonet aplła
ne nos falſis crib appetamꝰ. Si iquit

ab iuice ↄſumamini.Nonũ pꝛeceptũ ẽ
nõ ↄcupiſces vx. p.t.nona plaga: dẽſe
tenebꝛe.Si.n.pctm ẽ vxoꝛẽ ꝓpꝛiã exce⸗
pta cã filioꝝ agnoſcẽ: putas qᷣle pctm̃ ẽ
n ſolũ ĩ ſua peccare:ſ ⁊ alienã appeter̃
Uere oẽſe ſt᷑ tenebꝛe.nihil.n.ſic dolet ĩ
coꝛde patiẽtis:qũo ſi vxoꝛ illiꝰ appetat
Et qͥ ̊ facẽ̃ alteri nibil ẽ ꝙ ſi nollet pati
Alia mala ſolẽt hoĩes patient᷑ exciꝑe:hᷣ
aũt neſcio vtrü vnq; iueniri poiuerit:qͥ
tolerabilr patiat᷑:o qᷓ; denſas tenebꝛas
patiũt᷑:q talia faciũt ⁊ talia ↄcupiſcunt

vere excecãt᷑ furoꝛe boꝛꝛibili.Furoꝛ.n.
idomitꝰ ẽ alienã vxoꝛẽ cõmacular̃ vel

le atq; polluer.Decimũ pcepiũ c.nõ cõ
cupitrces vllã rẽ ꝓximi tui. Huic mdda⸗/
to plaga ↄꝛia ẽ decia moꝛs pᷣnogẽioꝝ
Oẽs res q̃̊s bñt hoĩes heredibꝰ puãt: ⁊
i bẽdibꝰnibil pꝛiogẽul cariꝰ.Qui volũt
ges alienas tãq; iuſte poſſider̃ hẽdes ſe
qrũt fieri a moꝛiẽtibꝰ.Quid.n.tã iuſtuʒ
dr:qᷓ; ſibi rẽ derelictã poſſidere: Diẽ n.
alidqᷣs: oimiſſũ ẽ mihi ĩ teſtõ. Lege nihil
xfr iuſtiꝰiſta voce. LCu laudas qᷓñ iur̃ poſ
ſidẽtẽ:ðs dãnat iniuſte ↄcupiſcẽtẽ.Ui

des q̃lis es:q optas te ab aliquo ber̃dẽ

fieri:nõ g vis vt hẽat heredes:in qbꝰnmi⸗

bil ẽ carꝰ pᷣmogẽit. Pꝛoide ĩ pᷣmogẽi

tis tuis punier::qͥ ↄcupiſcẽdo res aliẽa
i. ꝙ tibi iure nõ debebat᷑:q̃ſi iurl vmbꝛa
ꝑqris. Perdis g pᷣmogẽita tua: ⁊ facile
ẽ qdẽ frẽs coꝛꝑalr ꝑdere pᷣmogenitos.
moꝛtales.n.ſè hoĩes:ſiue añ ꝑẽtes: ſiue
pꝰpẽtes moꝛimur:moꝛianf. Iſtudmo
lenũ ẽ:ne ꝑ hãc occultã ⁊ iniuſtã cõcu
piſcẽtiã pnogenita coꝛdis tui perdas.
Pꝛiogenita coꝛdiſ nr̃i fides ẽ.nemo eĩʒ
bñ oꝑat᷑:niſi fides pᷣceſſerit.Oĩia opera
tua bona filij tui ſũt ſpũales:ſʒ ĩter iſtos
tibi pꝛĩogenita fides ẽ. Quiſqs reʒ alie
nã occulte cõcupiſcit: eterna fide ꝑdit.

moꝛdetis inuicẽ ⁊ comedetis: videte ne · Erit. n. pmũ ſine dubio kamulatoꝛ obſe

3 H
.

q̃ns nõ charitate ſʒ fraude:veluti amãs

eũ a quo ſe cupit fſieri beredẽ.Amare ſe

dicit eũ quẽ moꝛi deñderat:⁊ vt reꝑꝝ eiꝰ
ſe videat poſſeſſoꝛẽ optat vt ꝓpꝛiũ ñ de
relĩquat heredẽ. Hec frẽſ ↄꝑpatio ⁊ quo

dãmõ ↄꝛietaſ decẽ pꝛeceptoꝝ ⁊ ðcè pla

gax cautos nos faciat: vt hẽamꝰ ſecuri
res nr̃as ĩ pꝛeceptis dei. Res inq; nr̃as
interioꝛes ⁊ in archa ↄſcie nr̃e rpoſitas

JIpſi ſunt theſauri nri:quos nobis nec

fur nec latro:nec vicin malus: poterit
aliqn auferre:vbi nec tinea nec rubigo
ẽ metuẽda.Iſte ſunt.n.ve dinitie.i. bo⸗
na ↄſcĩa iuſticia miſicoꝛdia caſtitas at
q; ſobꝛietas. Qui talibreb plenꝰeſt: di
ues ẽ:ẽt ſi de naufragio nudus euafit.

Sʒ h ſi oiligent᷑ attẽditl:⁊ q̃ ſunt mala
fugere:⁊ que bona ſunt volueritis au

xiliante deo exercere:eritis popului do
mini:⁊ de iniqua egyptioꝛuʒ ſocietate.i.

ſpũaliũ neqᷣtiarũ ꝑſecutione liberati:ach

terrã repꝛomiſſionis poteritis feliciter
ꝑuenire:auxiliate dño noſtro ieſu xpo:
qui viuis ⁊ reg in ſe.ſeculoꝝ.Ama.
Libellus oe cognitiõe vere vite.
Apiẽtia dei qͥ os muti aꝑu⸗

verba foꝛmare tribuit: me
gquoq; non ſolũ ſermone: ſʒ
etiam ſciẽtia iĩ ad fandum ipel⸗
lit: atq; per ſe ac de ſe ĩtellecta alijs pie
innot ſcere compellit. Duius ergo iſti
ctu ad vtilitatẽ:vt ſpero:multoꝛuũ iteruʒ

committo mead coꝛodendũ dẽtibua

innidoꝑ: ⁊ foꝛſitan ad ↄfouendum coꝛ
dibus dilectoꝛus:cũ xps veritas ⁊ vita

oicat. Hec ẽ vita eterna vt te ſolũ verus

deũ cognoſcant. Cõſtat ꝓfecto natura
rõnalem:ad boc ſolum factam ? facto
reʒ ſuum verũ deum intelligat. JIntelli
gendo oiligat: diligendo in eo quie eter

it: ⁊ rudibili alibi buman a

4

Ntptm
nüeppein
grckuft
oeglgen

Fleninceſ

Mwbeoigno⸗
gnſeoreſr
Nheſgelun

(cinlugie

gleofrpli
Gdemn bber
luununen
ſegurfimis

ls detiopen

Alboeumbe
Conehtlofaf
edinſabli
ſegeedeere
lemmlignt
Cunimarid

Wacs
WudeN
imnindie

emnan⸗
nnedent
ſutap⸗
Aliena eli
no deec.
ſſeerun
ſonelch
Clnnneg
ſüioboes
ſchennee
hlenmtt
lhedte
Ranen
on⸗
ſna
Mon
nn
Mge
laſt

tdöfmlne
fucflnn
berk in
Nicemetſp
Eopuſtgiüie
MKlgrdten
hehintif
Karg din
8de. anßi
da Nͤenitiſt
ngtcenn
ſn mis her
ninu;
Ktauh

nifcadrtn

nlbeperct
Cint tiſann⸗
aiuntlru,
nrnſi
cunn
bntraß

u
er

wicnnn D
t
n
6

Glmt
luunth,

wmnnt

De cognitione vere uite

na:vita eternaliter beate vinat Diuini:

tatis ergo eëntiaʒ rationabiliter ĩueſti⸗
gare eſt ad vitã eternam feſtinare. Hac
vero negligendo ignoꝛare eſt vtiq; ad
moꝛtem indeficientẽ pperare:qꝛ nimiꝑ
hic ab eo ignoꝛabit᷑:oũ quãdoq; a bea
ta vita ſequeſtrabitur. Quãobꝛem cum
de hac pꝛeclara materia plurimi ſcõꝛuʒ
patrũ multa gloꝛioſa conſcripſerit: ipſã
q; rem ſimplicioꝛibus obſcurioꝛem red
diderint. Libet me per hoc condenſa q̃
ſi quandam ſemitem ſtilo complana⸗
re:qua infirmis intellectibus relicto er⸗
roꝛis deuio per planum veritatis lice⸗
at libere ambulare.Sed hic quilʒ inui
dus nebuloſa facie mihi occurrit: ⁊ vi⸗
rus diu ſub liuido coꝛde concretum in

me acerbiter euomit Quid tu ĩquiens

tentas ligna flluis impoꝛtare: aut redũ

danti mari vndam inſtilare: Puius taʒ

moꝛdacis moꝛdacem dentem h̊ petra

retundat:⁊ venenum malitioſe euomi

tum in viſcera ipſius denno toꝛquẽda
refundat. Inuidia diaboli ĩtrauit moꝛſ
in oꝛbem terrarum:imitantur illum: qͥ
ſunt ex parte eius.O inuide infelix:qui
aliena felicitate toꝛqueris: alieno dam
no depaſceris: ipſius rebus pꝛobas te
eſſe ex parte eius qui inuides alijs ꝙ tu
ignoꝛas ſcire:ac mihi ob pium laboꝛeʒ
collatum egris:ſuſpiris ingemiſcis: qð
tibi ob deſidiam:unmo ob inuidiaʒ de⸗/
negatum cognoſcis. Age milſer:potius

letiferum virus:quo turges euome: ſa⸗

lubꝛe dilectionis antidotum excipe.
Sinautem parti patris tui nigro felle
tabeſcens faueto:ego autem cum inni
cha tabeſcente inter non habeo. Egre⸗
giam ſcrupturarum ſiluam alacer ĩgre
diens: non in eam:vt tu venenata lin⸗
gua aſſeris:ligna deferens: ſed pꝛecio⸗

ſum vite lignum iuſticiam eſurientibus

de ea offerre conaboꝛ: ⁊ dulce vᷣite han
ſtum vitam:ſitientibus de pelago ſcrip
ture haurire nõ moꝛaboꝛ:oẽs ergo fide
les ad lignum vite fontemq; curramꝰ:
cuius guſtu in eternum beate vinamꝰ.
Libellus ergo nomẽ cognoſco vite ſoꝛ
tiatur:dum in eo vera vita tardioꝛibns
intellectu cognoſcibilis reddi videatur
Fratres.Gratias deo perſoluimus:cus
ius dono aperte in rebus dubijs certifi
cari poſſumus. Quandoquidem ergo
nos in hocipſum videas conflnriſſe:ne
ad patriam redeuntes in via laſſabũdi
deficiamus:paſtu potuq; vite:vt ſoles
refice:⁊ tempus irremeabil curſu labi⸗
le nexui queſtionum figens fac ſtabile
ne ſua volubilitas nos ociantes inuol
uat:ſed tua affibilitas in diuinis labo/
rantes ad ſemper manens enum ſuſto⸗
lat. Magiſter. Fructum ligni vite ĩ ra

mis crucis pendulum mecum alacres
adite:fontemq; vite a vita patre quaſi

de loco voluptatis manantem paradi⸗
ſum:vʒ eccleſiam oꝛtum delitiaruʒ irri
gantem vnaies hanrite cuiꝰ ſapoꝛ ſi pa
latum coꝛdis veſtri indulcoꝛabit teſtoꝛ
vobis:ꝙ vos cũ euo permãſuros ð toꝛ
rente voluptatis ſue quandoq; ſatiabit
Fratres.Cum carnalia ſapientes ſpũa
lia cogitatur nequeamus:regnum celo
rum regionem clariſſimam omni opu
lentia affluentiſſimam:in qua celeſtem
hieruſalẽ vꝛbẽ pꝛeclaram meruis atq;ʒ
opibus inclitã:⁊ ĩ hac deũ quaſi glioſũ
regẽ ãgelos velut milites vario cłtu cõ
ſpicnoſ mẽte foꝛmamꝰ:iccirco poſcimꝰ
vt rõne ĩdagãte argumẽtis q̃q; obſtan
tia cõpꝛimens:veiitatem quaſ in tene
bꝛis latitantem ad lucem nobis pꝛodu
cas:ac deuz. vt aſſeris: factũ quodamò
viſibilẽ añ oclłlos coꝛdis ↄſtituas. M.
Cũ ðs ops:ſolus ĩmoꝛtalis: ſolus ĩiuſs

bilis:ſolus ĩcõpꝛehẽèſibilis lucẽ bĩtet:in
acceſſibilẽ.ego at tenebrl vitioꝛũ oblitꝰ
tetrã caliginẽ ibitẽ luci vtutũ ĩadibileʒ
lr ieffabile lumè ſcis alioꝝ oculis ĩfer

te potero qui cecutite ocło coꝛdii ſpliẽ

doꝛẽ tante maieſtat reuerberatl nullo
mõ intueꝛi pualeo: S. Lñ enitere ꝓ poſ
ſe ĩ illã rapi:q̃tenꝰdiſecta caligie:mere⸗
arl ab illa ulniari:noſq; ꝑ te iluiari: ſiẽ
ſepe videm valles a mõtib iubare ſoliſ
irradiari. M. conaboꝛ ꝓ viribꝰ: vobis
dꝛatibꝰ: ac logica peũte comitãtibꝰ ar⸗
gumẽil ſeqr vitate viq; in ipſi iacceſſi

bilis lucl latibulu fugiẽte:ipſaq; ↄcedẽ

te ꝓduca eã vobis idagãtibꝰ ſe ondęetẽè.
G. Nra quidẽ tibi ñ deerit oro:tm ſit ti
bi puia oux vtatj rõ. Magꝑe quippe
a te audire veſideramꝰ:qłr in oꝛõib de
deo cogitare debeamꝰ:ne foꝛte ĩfirma
mẽs ſi pulchꝛũ hoieʒ imagiet᷑: ⁊ ̊ fila⸗
chrũ ꝓ vo deo decepta veneret᷑. M. fa
teoꝛ magnitndine altitudis ſuſceptꝰ:ne
gocijs vict ſuccũbo:qꝛ qͥ vcruq; mente
vcipio:vix vbs explanare ſuffcio.Ex⸗
cedu.n.oẽ pꝛeclaruʒ lõge ſumoꝝ phoꝝ
ingeniũ:qꝛ ſublimitas hꝰrei qui tractat
exuꝑat oem itellom quãto quippe ma
gis oẽm creatura igreſſus conoꝛ eã di
ligenti ĩtuitu ↄteplari:tãto magis ſen⸗
tio ea ab aſpcũ intells mei elõgari.oꝑã
tñ dabo inquiſitõi vr̃e ꝓ modalo meo
ſauffacere: ꝓut ipſe de quo agimus di
gnabit᷑ notitiã ſui veñderãati aie iĩnote⸗
Kere:vos auteʒ vbi vires pondere tate
emuẽtie pᷣſſe ſucccũbunt:oʒ fragilitati
ignoxcere. F. Nos q;to diligentiꝰhuiꝰ
rei ꝑpẽdim altitudine:cãto ardẽtiꝰ op/
tamꝰ eã nobis:vt cũq; fieri cognoſcibi
le:⁊ iõ libẽti aĩo tibi ignoſcimꝰ: ſi ea qᷓ
Fbis exeqᷣ nõ vales ſaltẽ nutibꝰexplices
M. Sciẽdũ igr deu nullis verbis expᷣ⸗
minaila poſſe cogitatiõe ↄphedi.Quo

„

enĩ imẽſus ⁊ ĩcõpꝛehèſibilis pꝛedicare
tur:ſi huane locutõi vel meditatõi iclu

deret᷑:nüc ãt pʒ qᷓ; ſit admirabil cũ om

nibꝰ linguis ſit idicibilis:oibui coꝛdibꝰ
ſit incogitabilis: dialetica nac diſſerẽ⸗
di potẽs potent᷑ qᷣq; dubia di
ctas ſcripturas eiubꝛas ⁊ euiſceras cun
ctã humanã ſciam anihulas cũ oiuinita
tẽ intẽdit tante maieſtat luce reꝑcuſſa

pauidũ caput tremefcã reſlectit atq; in
abdita mudane ſapie fugiẽs deliteicit:
diſſolutis ſylloꝝ nexibꝰ ſtulta oomute

ſcit.nẽpe noĩe ⁊ verbo cũcta expꝛimut᷑
q̃ ſub.x.pntis humano coꝛde cõcipiunt
ſed ꝙ ex his nullũ ꝓpꝛie deo conueniat
manitfeſte rõ ↄpꝛobat.nã ſi dixerunus
ꝙ dðe ſubſtantia ſtt qͥ oĩbꝰ ſubſñſtere tri
buat:⁊ ꝑ quã oẽs res eẽ hñt: mox vlia
⁊ ĩdiuidua oe quibꝰ ſubſtatia pᷣdicatur

gnã ⁊ ſpẽs in quibꝰ vſare.ſilł ⁊.ix.accñ⸗

tia q ei necio inherẽt:aĩo occurrin:qͥ cũ
cta liquẽt:qꝛ minime in deũ ↄcurruũt:ſi.

pᷣdicem ꝙ ðs ipſa magni exiſtat:q̃ oia

⁊ mẽſura ⁊ numero ⁊ põdere diſponat
ꝓtinꝰꝑtiitas huic quutitati ſe opponit:
⁊ lua exiguitate qð ẽ ſuꝑ oia maxinuʒ
ↄminuit:quẽ ſi ipſaʒ bonitatẽ ⁊ ſũmnʒ
bonũ noĩiemꝰ:qui cũcta valde bona fa
cit:ſtatiʒ malũ huic qualitati ꝛiũ obui
at: ⁊ tãto pono ſe opponere n trepidat
ꝙ ſi creatoꝛ ⁊ oñs pᷣdicet᷑ ꝙ vtrũq; ad
aliquid.iſ.refert:ↄfeſtiʒ rełlo opponit aũ
mũudi inſtõeʒ: ⁊ cũ h̊ vocabulo caruiſſe
⁊ ᷓ̊ relin ex mundi creatione ei accidiſ
ſe:cũ rõ aſtruat nihil deo accñtale: ſed

totũ qð pꝛedicat᷑ de eo ei eſſe eẽntiale:
poꝛꝛo ſi vbiq; tot eẽ dicat᷑ mox locali/

tas clãdeſtine irrepẽs illũ loco includit
ſi aũt ſempitnũ pꝛedicet: ⁊ cuncta ipſa
oiſponere affirmet᷑:ↄtinuo pꝛeterito pᷣ

ſens:futurũ pñnti ſuccedere feſtinat: ⁊ ii

tiũ atq; ſinem eternuati aſcribere notz

inieés cüs

4

ſenirſtod
lieſeve

Pnegireif

nerer

ieſat con

Amintf
(hbtn

Proſärde

(rapa

ſichidrd
Gbicucite
tteuci
6poni⸗
hnonin
Fiettpngt

Mntciſanr
höknugrn

hürnsssde

mpnnſpinn

iogod

figoihnn

wo
ugco
aaner
a
Vpeben
innie
Pitni;
TE
taliſij
cenfreh
mtiin
iſb ös

Wdätiet

mini .

Kanmtae
dlsdi t

laic igne
Ristenini
zindliscann

eſni bune
neſciſcknn

gerb'ſnucn
bocicnnn

Mmtidn

rdom

tniton.

estihi ng

diutuſn
dfrda d
tütnanme.

1

mendα⅞

rfütnniaa

pint

–
twnutetkkh

uimnjif

rẽs:illico paſſio ſe ĩgerit:⁊ ĩpaſſibł pa⸗

gf rõe repugnãte vł oe oeo ppᷣe: loqͥ

ſagnat᷑: nuq́; peſus ſcie nr̃e notiſicanf.

daogeli ſpuͦs nucupãt᷑: vt ibi. Qui faẽ
ãggelos ſuos ſpũs.ttio aĩe ſps nücupat:
Et ibi. Exibit ſpuͦs eiꝰ caro fuertet᷑ ĩ rr modo ignẽ viu ificãs: ita nĩa ſuiſibilis:

M/e cognitione vere vite.

foꝛmidat: ſi vo dicat᷑ oĩa poſſideat: et q̃rto vita bꝛutoꝝ aĩaliuʒ ſpũs vocak: vt

aimicꝰluie ſiẽ veſtimẽto refulget:ſtati B
hitu cogitaꝰeũ puat dũ amictũ lucis vł
poſſeſſionẽ reꝑ ab eo ſeꝑat:ꝙ ſi ſꝑ pnñs
adeè reſtat᷑ confeſtĩ ſitꝰ ſtãdi vl ſedẽdi

ibi qͥs ſcit ſi ſpũs iumẽtoꝝ deſcẽdit ðᷣoꝛ
ſũ.qnto vẽti dñr ſps:vt ibi:ſps ꝓcellaꝝ.
ſexto h̊ aer ſcribit᷑ ſpũs:vt ibi. Os meũ
apperui ⁊ attraxi ſpm̃.Quoꝝ diffõ talẽ

imaginat᷑: ſi vo vniuerſa regẽ referat: Aerẽ ſpũs ſẽſibil:quẽ nos attrabẽdo ſẽ

actꝰ laboꝛis er᷑nã reqͥẽ anullare conat

eq timꝰipᷣe vł ſẽtiẽs.ↄctis tñ ſub celo viuẽ
poꝛo ſi affirmet᷑ paticꝰ mala nr̃a ſuffe⸗

tibꝰ ſpiramẽ exhibẽs. Uẽetꝰ ſpᷣs ẽ aer dᷣi
nutu aliquo mò agitat ꝓcellł aq̃ꝝ aug⸗
mẽtatꝰ ꝑ ãgelica miſteria excitatꝰ:ꝑ ea
dẽ trãqͥllatꝰ. Uita bꝛutoꝝ aialiũ ẽ ſpũs
vitalł:ↄſtans de aere ⁊ ſaguine aĩalis in
uiſibilis:ſʒ ſẽſibilis memoꝛiã hũñs ĩtallu
carẽs:cũ carne moꝛtẽs ĩ aera euaneſcẽs
ro Aiĩa vo ſpũs ẽ ſubſtãtia ĩcoꝛpoꝛea coꝛ⸗
valemꝰ:tñ ſaltẽ ipꝛopᷣe ⁊ ꝑ enigmata ð poꝛis ſin vita: iiſibil: ſẽſibil: mutabilis:

ti cõtẽdit. His qppe.x.ↄcta hũana ↄdi/
tio ĩcludit᷑ ⁊ ab hiſ oĩbꝰ ꝓpᷣetas ſumme
eęæẽntie euidẽti rõne excludit᷑: ↄcta ⁊ enĩ
q̃ vł oppoñtionẽ vl orietatẽ vel accñs
ſuſcipiüt:nulla rõne ðo ꝓpᷣe ↄueniunt.

go loq ſatagamꝰ. SF. Euidés rõ qð docj illocalł paſſibil nec qᷓ;titate mẽſure:nec

deũ hũanis vbiſ ĩedocibilẽ: iʒ itellectus q̃litarẽ foꝛme eł coloꝛis ſuſceptibil:me⸗
lis mens ĩpiani deſiderat eu ſibi vtr’ morit rõnał: itellectual: ĩimoꝛtal: ⁊ ne
ſfieri cognoſcibilẽ:qͥ mẽs iſtar ſpecłi aie vacillet oiffinitio:rõ cãm ꝓbatiõis ro/

vj ĩ quo ipᷣa imaginẽ ſui creatoꝝs ↄtẽ/ boꝛẽ:aĩa ẽ ſpũal ſubſtãtia.Oẽ.n.qð alij
plet᷑. M. Uniueria q̃ ĩ rebꝰ creatis

ler. 5 creatie ita ſubminiſtrat:ipᷣmẽ neceſſe vt ſubſi
uim:ꝑ coꝛpoꝛeos ſẽſus cogſcim ¶Et ſtat: ſz aĩa coꝛpi vitã tribuit:igr aĩa rea⸗

eęena qa qͥ nec viſu nec exꝑiẽtia didicimꝰ lit᷑ ſubſiſtit. Dc vo vitã eẽ ipamet pꝛo⸗

ꝑↄparationẽ viſoꝝ ł exꝑtoꝛũ oiſcimus bat: dũ pñtia ſua coꝛpꝰ viuificat: abſẽ⸗
vt q de beſtijs veligtis poĩb legimꝰ: qᷓ tia ſua idẽ moꝛtificat. Dec nobis qͥde
ãat nobis ĩcognita ꝑ cõꝑatiões nõs nõ iuiſibil ſed ſpiritibꝰ viſibil. Hãc eẽ ſen
nbilẽ ↄſtat:oũ ocul coloꝛes: palato ſa⸗

Et iõ qꝛ ſpualia nobis ſũt ĩuiſbilia nũ/ poꝛes: manibꝰ aſpa vł lenia ſẽtire pᷣſtat
G6;e erũt aliq rõne nobis ꝓbabilia: qꝛ vo e ͦmutabil: oẽ.n. qð melioꝛat᷑ ⁊ peioꝛat
hic ↄſtat eẽ ſʒ ꝑſimilia edoceri neqͥunt k:

mutabile : ſaĩa vit ijs peioꝛat᷑: vtutibꝰ
melioꝛat᷑:igr mutabil e. Eſt ẽt illocalia
oẽ.n.qð loco icludit᷑:altitudie:latitudi

fidẽ mm credẽtium exiguũt. F. qᷓ rõ argu⸗
mẽtis ꝓbat q;qᷓ; i oꝑatiõe deficiãt nece

E vronal qſq; credere orennai ne loͤgiudie aeris circũſcribit᷑: coꝛpꝰ cẽ.
tm pfer:qð de ſpiritibꝰ ſciẽdũ rõ ſntuat. Sʒ rõ docuit aĩam ĩ coꝛpoꝛeã ec᷑.i.nec

M. oi.mõis ĩ ſcripturis ſpũs ſubſtqtia⸗/

. Ps i coꝛpꝰ nec aliqð mẽbꝛoꝝ hr̃e: igr cõſtat
liter oici:ñ neſcio a vobis ſcini. pᷣmo ſu⸗

ed eẽ illocalẽ:nõ.n.ſpatiũ aeris: vt coꝛ⸗

mꝰ oiuʒ ös ſpus appellat᷑:vt ibi ſps eſt pꝰoccupat nec coꝛpꝰ vt aq̃ vẽtrẽ iplet

ðs: ⁊ qadoꝛãt deũ ĩ ſpũ oʒ adoꝛare.ſecũ ſi vt caloꝛ toto igni illocalr ĩeſt: ita aĩs
totũ coꝛpꝰ illocalr iplet:ignis qð ẽ vi⸗

ſibil: ſj caloꝛ iuinibił: ⁊ ſẽſibił ⁊ quodã
P

ſed ſenſibilis viſbile coꝛpꝰ qdã occulta
vi ſẽſificat ⁊ viuificat: G̊ ẽ quoq; paſſi

bilqꝙ. n. meroꝛe afficit᷑ paſſibile ẽ:ſʒ aĩa
dũ volũtatis cõpos nõ efficit᷑: meſtitia
afficik:igẽ paſſibil eẽ cõuicit᷑. Ab hac
q;titas excludit᷑ dũ nec altitudine ⁊ lati
tudine ant lõgitudine metit᷑:nec ſex cir⸗
cũſtãtias.ſ.añ ⁊ retro:dextrũ ⁊ ſiniſtrũ
ſurſũ ⁊ deoꝛſũ ſe ĩcludere patit᷑: quali⸗/
tas eni ſoꝛme vł coloꝛis ab hac ſecerni
tur dũ nulla foꝛma vel hũani coꝛpis vł
lliꝰ colorate rei illi aſcribit᷑. PHec ẽ me
moꝛialis: qꝛ pᷣterita recolligit:ẽ rõnalis:
pñtia diſcernit ẽ itellectualł: qꝛ ſutu⸗
ra ĩtelligit.hãc ĩmoꝛtalẽ hĩc eẽ ↄſtat ꝙ
memoꝛiã ſni apõ poſteros ꝑẽnit᷑: dura
re laboꝛat. Angelic aũt ſps ẽ ſubſtãtia
icoꝛpoꝛea ĩuiſibil:ſẽſibil:rõał:ĩtellcũał
imoꝛtal: bonoꝝ lucida ⁊ ĩpaſſibilis:ma
lop tetra ⁊ paſſibilis. Sʒ vidẽdũ vtꝝ ali
que ſubſtãtiã talis ĩ rbꝰcreat eẽ creda
tur:cũ a nobis minĩie videat᷑. Angelos
eẽ ipᷣa ĩſẽſibilia ꝓbãt:q̃ tã certã ſui mo⸗
tꝰ legẽ obpᷣunãt.Oẽ qppe qð mouet᷑:aut
morũ a ſe bʒ aut aliũde ſumit.Sʒ oẽ qð
motũ a ſe hʒ ẽ ſẽſibile vt aĩa: qð aliũde
iſẽſibile vt coꝛpꝰ.Qðõ ſi ſol luna ⁊ ſide⸗
ra ꝑ ſe mout᷑:ſẽſu vel röne vigere vidẽ
tur q̃ tã certa tꝑa tã certa celi ſpatia cu⸗
ſtodiũt:⁊ quodãmõ ſuũ ĩtellectũ huic/
mũdo luĩe vel ſignis ĩnuũt.Sʒ qͥ ea rõ
nabilia vel ſaltẽ ſẽſibilia coꝛꝑa arbitrãt
iure ſẽſu carẽtes ĩter irrationabilia cõ /
putãt᷑.Cũ ãt vᷣe ſit coꝛꝑa viſibilia ſʒ mo
tu carẽtia vtputa ĩſẽſibilia ⁊ moueant᷑:
ↄſtat ꝓfecto ꝙ aliunð mouẽt᷑:reſtat igr
ea ꝑ ãgelica miſteria moueri.ſimilit᷑ vẽ/
to es pluuias gradies Igura tõitrua tẽ
peſtates auras iuſſu ðiꝑ illos rgi qͥ du
bitat:⁊ ea ſẽſibilia putat:hũc rõ ſtultuʒ
cũ ĩſẽſibilibꝰ ꝓbat.Gruta quocq; aialia
vſibꝰ hũanis ꝑ illos obſecũdare vel ad
uerſari qͥ nõ credũt:aut illa rõnalẽ per

Sʒ octa q̃i rebꝰ iſẽnbilibꝰæ creaturis ſẽ·

ſibilibꝰ gerũt 1
git:multũ a luce vitatis deſipit. Igr cõ

ſtat acelos ve eẽ: 2 ⁊cta nobis patietis
noſſe:ſʒ ̊ differt int᷑ illoꝝ ⁊ nr̃am ſcia,z

qꝙ ip̃i oẽs cãs reꝝ anteqᷓ;ᷓ euenia pᷣſciũt

nos aũt vix ⁊ cũ magno laboꝛe ĩueſti⸗

gamꝰ eas:poſtꝙ res ĩ actu ↄſtãt. Poꝛ⸗
ro ſimnus ſpũs ſicut a nullo intellcũ va
let ꝓpᷣe cogitari:ita nulla diffinitiõe po

terit ꝓpᷣe determinari.Sʒ qꝛ ĩtellectus

lis mẽs eũ vt cũq; agnoſcẽ anbelat: hee
enigmatica diffinitio ei iterim ſufficiat.

De ſpᷣs ẽ eſſẽtia ĩuiſibtlisꝛoĩ creature ĩ

cõpꝛehẽſibilis: totã vitã tot ſapĩaʒ to⸗
tã et᷑nitatẽ ſimul eſſẽtialit᷑ poſſides: vel

ipᷣa vita ipᷣa ſapiĩa: ipᷣa inſticia ipᷣa efnitaſ

exiſtẽs oèm creaturã ĩſtar pũcii ĩ ſe cõ/
tinẽs. Si ãr aliqs ĩſipiẽs tĩ deſipiat: vt
deũ eẽ diffidat:hũc ſolũ ve eẽ:⁊ alia oĩa
ab ipᷣo hr̃e eẽ hac rõe colligat.Oiĩs ſub
ſtãtia aut ꝑ ſe ſubſiſtit aut p aliud: ſed
hũc mũdũ nõ ſubſiſte re q̊ cõtẽdit: hie
fatuꝰ ĩ nibilũ tẽdit. Mũdũ ãt non ꝑſe
ſubſiſtere ↄſtat:dũ eũ rõ cepiſſe doceat

ptibꝰ. n. ↄſtat: oẽ at qð cõiũgit vel ĩ par
tes reſoluit᷑:ab aliquo vtiq; còiũctioeʒ
vel reſolutionẽ patif:mũdus ꝗ nõ ꝑ ſe

ſubſiſtit:⁊ iõ ſeqͥł ꝙ creatura ſit. Crea⸗
tura aũt ad aliqd.i.ad creatorẽ refertur
Solus ꝗᷣ creatoꝛ ꝑ ſeipum ⁊ ſeipᷣo exi⸗
ſtit:oĩs ãt creatura ꝑ ipᷣm ſubſiſtit. Si
enĩ ab alio eẽ hʒ:tũc deo maiꝰẽ a quo
hʒ:qð oeo ĩcõnuenies .Et cũ nibil pᷣter
creatoꝛẽ ⁊ crearurã exiſtat: ſi s ꝑ ſeipᷣʒ

nõ hʒ eẽ: neceſſitate cõſeqt᷑ vt ꝑ creatu⸗

rã exiſtat qð ĩcõuenistiſſimũ ẽ. Ampli⸗

ſubſtatia mũdi ĩ diuerſa genera i di /
ferẽtes ſpẽs dĩdif: ⁊ ĩ his fingulis bonũ

ĩuenit᷑. Oẽ.n.vtile bonũ vinuerſa qppe

vtilia ↄſidert᷑: ⁊ iõ ſingula bona 2ꝛ206
bãt᷑:oẽ aũt bonũ aut ꝑ ſe bonũ eſt aut

illos admiſtrari àͥ àbi ꝭ½ luoenin

6

ĩitell em H ſn⸗ a rõe rcedů&tt iltni

Nintonbcne
gefchln

Uelgnü maßb

lowelsi
rqciurſet
iigfbomann
etigi.

deideoöͤ⸗
fͤntieice
iriiniv⸗
hctlbess

ACNere
Wainee

Ggkindlüit

lrbios deo

Mumngffcics

uusnisde
leioſtcera

icdeati⸗

ſſtan
ehnrien
üumhuitigi

Rhnan
rilin
rle fſpi

rſollgtge⸗

lüiſenhii⸗

giipti

4

ſoͤien

7

lgrrinein
fügettneſne
gelanif .
girtui
gfineg

üäep⸗

MWWDe cognitione uere uite.

paliud ſz dierſa bona participatione

rtieritt
ſeſienn

Mosciin5 gen lapis ẽ min bonũ:qᷣ im ẽ ⁊ nõ vi⸗

nuit:lignũ maiꝰ bonũ:qð creſcẽdo viuit

etmneniſift
etth
intilortin⸗
zmtieni
inag let

pnsjA
ſoramln

tiannlitini⸗

inaied

nwoind
fntbiiemi

S
umiirin⸗

dieiſtin
ieclkeidn

ied dd
itdchin

vnius boni bõa e neceſſe ẽ. Diuerſitas
qᷣppe recipit maiꝰ ⁊ minus.lã qᷓ;tũ ad

equꝰ illo meliꝰ:q viuit ⁊ ſẽtit hõ illo p /
ſtãtiꝰ: ꝗᷓ viuit ſẽtit:⁊ rõne diſcernit. Re⸗
ſtat igẽ his maxime ⁊ ſũmũ bonũ:de q

Oib if etioꝛibꝰ pfluat bonũ.Et h bonũ

ðs ẽ de quo:q̃ſi de fücte cũcta bona ꝓ

fnũt:⁊ ĩ eũdẽ cũcta reflaut. Hic ſolꝰ ve

C:⁊ iõ vitas ẽ:oc.n.qð ẽ:veꝑ ẽ.Qð verũ

nõc: kalſũ ẽ. Sʒ ðſ ve ẽ: igr vitas ẽ. Crea
tura ãt ei collata: q̃ñ nõ ẽ: ⁊ iccirco q̃ñ
m falntaſad vitatẽ . Oẽ.n. qõ ex nibilo eẽ
ninſleneaG.

cepit:ĩ nihilũ r̃digi poterit:ſj oĩs creatu
ra ex nihilo a deo pducta ad aliqᷣd eẽ ẽ
ꝓducta:igr ſi ei cõparat᷑ nihil eẽ pꝓbaf.
Nulla g mẽs deũ eẽ oubitat:ꝑ quẽ alia
cuũcta eẽ ↄſiderat. Duieſſẽtia ẽ vita. oẽ
enĩ qð ẽ: aut viuit:aut vita caret:oẽ aũt
qð viuit aut ꝑ ſe vidit aut p aliud: ſʒ ðs
ꝑ ſeipm 2 ĩ ſeipo viuit: ⁊ aljs oĩbꝰ vine
re tribuit: igr vera ẽ vita ⁊ vitalis vita.
Seipᷣm quoqʒ ⁊ totã facturã ſuã ſapit

⁊ itelligit:cui nil aliud ẽ ſaꝑe qᷓ; vinere

2 ec. Igr ſapia ẽ. Seipᷣm ẽt ⁊ oẽm crea
turã diligit: qꝛ iuſtũ ⁊ hãe iuſticiã nõ
aliũde accipit:igr iuſticia ⁊ dilectio exi⸗

ſtit. Initio ⁊ fine caret: pᷣteritũ ⁊ futurũ

nõ nõ hʒ:igr et᷑nitas ẽ. Quũ itaq; rõ de

uʒ veraciter eẽ ꝓbauerit: ⁊ hũc vitã:ſapi

entiã: veritatẽ: iuſticiam: ⁊ eternitatem
verie aſſertoꝛibꝰ eſſẽtialit eẽ docuerit

reſtat nũc vt ad hũc quoq; vidẽdũ ali/
i feneſtrã apiat:pꝑ quã mẽs quoſdam
grad ſcãdens ꝓſpiciat:quatenus regeʒ
gloꝛie in decoꝛe ſuo vider̃ pualeat. Pe
detẽéti aũt rõ ꝑ coꝛpoꝛalia gradiat᷑: neĩ

firma ĩtellectpardua nites difficulta⸗
te cõfract' relabat. In pᷣmis igr hunc

nune coꝛpoꝛeum ſolem mente connde⸗

remus cuius claritudine totũ oꝛbem il

luminari videmꝰ. Poſt hc ſolẽ milia

miliü angeloꝝ deo miniſtrãtiũ atten/
damus: quos ſingulos röne mõſtrante
ſepties:ĩmo cẽties ſole ſplẽdidioꝛes ſcia
mꝰ. Nã hic ſol ẽ miniſter mũdi: angeli
autem templa oei. Quant um ergo dif/
fert templum dei a ſeruo mundi: tanto
oiffert claritas angeloꝝ a claritate ſo⸗
lis. Deinde decies milies centena milia
ſublimium angeloꝛum deo aſtantium
perpendamus: quos ſingulos cen/
ties ĩmo milies pᷣ ſole clarioꝛes pꝛofe/

cto noſcamus. Sicut enim luna ſtellaſ

ſol lunã in claritate extollere cernitur
ſic quilibet ſuperioꝛ oꝛdo angeloꝝx ĩferi
oꝛem ab angelis vſq; ad ſeraphin glo/
ria: dignitate claritate pᷣcellere credit᷑.
Poſt hoc innumerabilia milia ſancto
rum animarum inſpiciamus:quas ſin/
gulas longe ſole lucidioꝛes ãgelis bea
titudine claritudine coeqnãdao non
dubitamus. Lot ⁊ tantis luminaribus
conſideratis: ſinguloꝛum etiam magni
tudinem contemplemur:quatenus ad

id qð intueri hanelamꝰ: facilius ſuble

uemur. Cogitemus itaq; animam ſplẽ
didũ ignem cuius minima ſciĩtilla rõe ĩ
ſtruente vincat hũc ſolem oẽ enim qð
ab alio includitur minus eo qð ſe in/
cludit eſſe neceſſitate conuincitur. Sʒ
cogitatio anime que eius eſt ſcĩtilla: ñ
ſolum hunc ſolem ſed ⁊ totum mundi

ambitũ bꝛeui ſpatio includit: ⁊ totꝰ oꝛ
bis eam minime circunſcribitgitur

conſtat quãq; animam toto mundo

longe maioꝛem foꝛe. Angeli autem ſi⸗
cut ab animabns beatitudine ua etiam
differunt magnitudine hic nemo ma⸗
gnitudinem coꝛpoꝛalis quantitatis in⸗
telligat ſed illam potius intellecrualem

que hunc mundũ coꝛpoꝛeũ ⁊ cũcta ĩ eo
H 5

txoꝛpoꝛa ad paruitatè redigat. Pic iam
mẽs ĩ alta eleuet coꝛ ſuũ qtũ põt ⁊ di⸗
la tet tot luces ĩextimabili claritate:ĩcõ
parabili magnitudine reiplẽdẽtes ſub
ſe ꝓſpiciat. Suꝑ ſexto q;dà admirabi⸗
lẽ lucẽ q̊ oium ullaꝑ luciũ lux ſit ĩtẽdat
q̃ ſic ſupꝑ tot ⁊ tatas luces lõge refulge⸗
at:ſic ſol ſuꝑ oẽs ſtellas luceat cuiꝰluc
ieffabilẽ magnitudinẽ ⁊ admirabilem
ille tot ⁊ taãte luces iugiter admirẽt᷑:⁊ ĩ
cuiꝰ affluẽtiſſimà dulcedinẽ ĩdeffeſe ꝓ
ſpicere delectẽt. Pec ꝓfecto ẽ lux ĩac⸗
ceſſibililis:quã ihabitat eſſẽtia ði: ſolis
mũdi coꝛdibꝰ viſibilis. Nullus bic co⸗
gitet luce deũ qſi tabernaculo hominẽ
circũdaiũ:q̃ſi aliud fu ðs qͥ lucẽ ĩbabi⸗
tet: ⁊ aliud lux quã ĩhabitet: ſed potiꝰ

illã lucẽ cõtinua ſciat. Hec ẽ lur age
los ł aĩas ĩ celis ſna viſiõe ſatiat:hec ẽ q̃

mũdicoꝛdes ꝑ cõtẽplationẽ illuiat: bec
q̃ ſolis lucernã ĩ mũdo cõmoꝛãatibꝰvt
cãdele lumè ĩ carcere poſitis pᷣſtitit:q̃ ð
tenebꝛis ad lucẽ:ð moꝛte ad vitã:ð exi
lio ad priã remeare poſſint.Ergo ĩ oꝛdi
ne talr mès nf̃a deü meditet᷑: talr ĩten

tio nr̃a imaginẽ eiꝰ còtẽplet᷑.i.talẽ lucẽ

q̊̃ſie ſuꝑ ſolẽ vt ſol ſuꝑ cadel reſplẽde
at:ĩmo talẽ q̃ ſic ſuꝑ inumera angeloꝝ
2 alaꝝ milia pꝛe ſole cẽties ſplẽdida: vt᷑
ſol ſuꝑ ſidera refulgeat. Nò multũ qᷣp
pe a veritate aberrat: qͥ talẽ dei imagi/
nẽ an oculos coꝛdis ĩ orone verſat. Hec
pñis viſio dei facie ad faciẽ:regnũ celoꝝ
vocat᷑:qꝛ extra hoc coꝛpoꝛeũ celu: ĩmo
extra oem locũ:angeli ⁊ iuſti:qͥ celi no
mindt᷑:bac viſiõe fruunt᷑. Iccirco etiaʒ

q;nis ðᷣs ĩ oibꝰ creaturis eſſẽtialit ma

nere credat᷑ ꝓpe ĩ celis vel in iuſtis pꝛe
dicat᷑:qꝛ ipᷣi ihitationẽ ei fruẽdo ſẽtiũt
⁊ eũ oibꝰ rebꝰ ĩeẽ ↄſpiciũt: quẽ ſibi mi⸗
nime adeẽ cognoſcũt q irena diligunt.
Sicut.n. cec ⁊ vidẽs ĩ ſole ſtates:vidẽs

claritate ſolis vidèdo fruit᷑: cecꝰ lumie
eiꝰpᷣuaf:⁊ qᷓ;uis pñitia ſolis vtriq; eque
adſit:tũ eiꝰ pñtia nõ equalit᷑ vterq; ſen
tit:ſic deꝰ hos tm̃ ĩhĩtare dr qᷣ eiꝰ pntia

facie ad faciẽ vidẽdo:vt angeli:aut ꝑ cõ
tẽplationẽ vt iuſti:ĩ hac vita fruuntur.
In his aũt ñ eẽ dr:qͥ eiꝰ vinõe pᷣnat᷑.Uñnj
⁊ ĩtra nos regnũ celoꝝ eẽ pᷣdicat᷑ qꝛ viſo

dei oĩpotètis:q̃ regnũ celoꝝ.i.iuſtoꝛn,

nominat᷑: ĩ angelis ⁊ inſtis comeplat᷑.

Pecét vita eina appellat qꝛ bti pſetia
ĩgeficiẽtis vite:plene plruũt:⁊ nũq; nee
moꝛti nec vllis doloꝛibꝰ miniſtris moꝛ

tis ſubiacere pmittũt. Ad boc nq; crea
ti ſũt:vt et᷑naliter viuãt:⁊ et᷑na vitã et/

ne aſpiciat. Dec quoq; celeſtis ciuitas
nũcupat᷑: qꝛ vnanimitas illoꝑ ciuium

ad vidẽdũ regè głie ĩ decoꝛe ſuo ↄgre⸗

gat:bec nibilomin bierlin cognomina
tur: qꝛ viſtõe ſpo manẽtis pacis ſatiatur.
Pec paradiſus vocitat᷑:qꝛ oim ee
c

niũ delitiaꝝ abũdãtia iocũdatur.

qq; ſuꝑna pr̃ia noiaf: qꝛ oẽs iuſti bůe

viſioné:vtpnta filij dei bereditare non
dubitant. Quũ g ſcõs ĩ orone ĩuocatis
ſic oʒ de eis cogitare ↄſtitutis i glia eter
ne claritatis.ſ.ſplédidiſſima lumina lõ⸗
ge pᷣ ſolis fulgoꝛe lucẽtia: qͥ oia bona

—

plenit᷑ ĩ oei vinõe bant ⁊ cũtis ſe ĩuocã

tibꝰ potẽt ſubueniãt. F. Sol einus ad
quẽ vidẽdũ nos tua dulcis oĩo pdurit
⁊ cuiꝰſerena lux ĩ coꝛdibꝰnr̃is ꝑ tua vex
bꝛillurit ipe de tenebꝛis expiũ iĩ lucis

fgiõe ↄſtituat: ⁊ iter luces q̊s pdicas te
lucẽtò luce ſue viſõis ꝑẽnit᷑ frui tnibuat

M. Si qᷣd ꝑ me ꝓbabile pfert: nolo v

ide mibi ſʒ deo ciiꝰ donu ẽ gra referat
q ſepe ꝑ abiectos ᷣuos ad bereditatem

ſue vinõis filios ſuos coͤnocat: ⁊ bo/

ſtes de exilio ad patrid iter ſalutis ami
cis pnotat. Et bñ vidiſtis aliquẽ deſoꝛ/

mẽ foꝛmoſo ſpeculũ:imo cecũ vidẽtib

D

ſde

uentoniſence

ſvafmſe.
ſpſonibeogras
ſeſcbsinotut⸗

MWipſödtün
( cumain

(aralscotnn
engaln.
idutmetide
ücanenernd⸗

(Alödſ radens⸗

fon eaiveitd
Naieicunn
ſblltnaenese
riojeno
ſictarſedemöſt
atſckreneten
tiligoingen⸗
uceſubſtäne⸗
tioengnace
Pripheid
l.elu⸗
Di
M⸗C
uiloie
uß.hoͤß⸗
lo rloffc⸗

.

Minetctoi

mlißimn ith

ileegfme
kenmnorſ
aruoetri

titſeig

ſicefn

isgäntare
nänoͤegnliin

midiertieiſe.

ico tnn
intihaefnie
de nſoen

ücclertian

gi in
Gels iſon

mn pelieit

rhteeſſtihii

xe ogen

nmuninnut:aGH
Eegkiunk,

Gnn inn
nmitin

tu

win gn

ii
iitirionn

Engtniiß

4:

mꝰ ꝑenni deo gras referimꝰ: cuiꝰ viſio
ꝑte nobis inotuit:⁊ qͥ talẽ theſauꝑ car⸗

nalibꝰ abſcõditũ ꝑ te nobis ꝓptulit. S⸗
ꝗ põdꝰ carnis aĩiam aggrauat:ecce ite

2 5 „ —

ruũ carnalis cogitatio metẽ diuinã cõtè
plantem puliat. Quũ.n.ſuꝑiꝰ rõ ĩ vnuʒ
deũ veriſſime eẽ demonſtrauerit:⁊ ipDim
ſolũ cuncta ex nihilo feciſſe pbauerit:
quõ qſ tres deos adoꝛare docemur:vũ
prem gfectũ deũ:filiũ ꝑfectũ oeum.ſ.ſ.

pꝑfectü oeũ còfiteri monemur? Dũ eniʒ

ſubdiſtincte tres ꝑſone diſtiguunt᷑: qͥd

alið qᷓ; treſdija nobiſitelligůt᷑. M.In

ipa vitate ſe demõſtrante ⁊ rõne pbate
cuiꝰ videbitis neceſſariã ĩ vna eſſetia tri
nitatẽ: itẽ ꝑ oĩa neceſſariã ĩ tribꝰ ꝑſonis
idiuidue ſubſtãtie vnitatẽ quũ iam ſu⸗
perius enigmatice de deo loq̃rer qͥ non

poterã ꝓpᷣe:qͥd dixi eſſẽtiã dei eẽ: SF.
Tucẽ.M.e luce qͥd gignit᷑:F. Splẽ⸗

doꝛ. M. Quid i luce ⁊ iplẽdoꝛe ſimul

ↄnñiderat᷑: SF. Caloꝛ.M. Nũ ĩ ſubſtãtia

lucis ſplẽdoꝛis:caloꝛis ĩuenit᷑ diuerſi/

tas. F. 1: ſʒ icẽtitas. M. Nu.ĩ voca⸗
bulis vel officijs pdicat᷑ idẽtitas: S.
Minime:ſed diuerſitas.Nã lucis vo/

cabulũ:ipam ſubſtãtiã:ſplẽdoꝛis voca⸗

buluũ:lucis gr̃am:caloꝛis vocabulũ vi⸗

det᷑ expꝛimere lucis efficacià. M. Igit
patet tria vocabula diuerſa vnã ↄſtare

idiuidua eſſẽtiã . DPer oĩa patet.

4. Sũümũ ſpm pr̃em lucẽ appellari habe/
tis ĩ apło. Deꝰlux ẽ:⁊ i eo tenebꝛe non
ſũt vlle. Sumũ quoq filiũ ſplẽdoꝛẽ ap

pellari:hẽtis ĩ alio. Quiẽ ſplẽdoꝛ ſub/

ſtantie eius. Sumũ mibilominꝰ. ſ. . ca⸗/
loꝛẽ nücupari apð moyſẽ.deꝰ nr ignis
c.Cuũ itaq; lux ſplẽdoꝛ:caloꝛ ſit vna nã

⁊ idiuiaua ſubſiãtia:vocabła vo diuer

ſa:ↄſtat ꝓſecto pr̃is ⁊ filij.⁊.l.ſ.vnã nãʒ

De cognitione vere vite.

lumen tenuiſſe:ac clandũ ſanis greſſu
viam oſtendiſſe. F. Nos qnoad viui/

ĩdiuiduãq; eſſẽtiã oũ ĩ eo qð ſignificat
qð ſubſtãtialr ſps noĩat᷑: ⁊ itẽ ĩ ꝑſonis
diuerſitatẽ neceſſariã:dũ pr̃ gignens:fi
liꝰ naſces.ſ.i.ab vtroq; pcedẽs pᷣdicat᷑.
F· Plãe trinitatẽ ĩ ꝑſõis ꝑſpicue vide⸗
mꝰ:⁊ neceſſariã ĩ ſubſtãtia vnitatẽ eui⸗
dẽt᷑ tenemꝰ. M. iõ diligẽtiſſune Hh̊ͥ duo
noĩa.ſ.ſubſtãtia ⁊ ꝑſõa oĩne eſſetie coa
ptant᷑:qꝛ ſꝑ ſubſtãtia ð ĩdiuiduisi płali
tate ↄſiſtẽtibꝰ:ꝑſona ãt ð idiuidua rõ
nali nã pᷣdicat᷑:quũ nos ſoleamꝰ ꝑſõis
plalitatẽ ſoẽ autem ðſignar eſſẽtie vni

tatẽ.VF. Qua ſilitudine vocat᷑ eina lux

pr: M. ꝛ ex ſe ꝓlẽ gẽuit eqlẽ.V. Nõ⸗
ne ſibi mag mr̃is nom ↄuenire videret
M. In pre ẽ ſꝑ pᷣncipal cã pl:⁊ iõ a pᷣn

SFai ſexu ðbuit iure h̊ noie appellari.

Qua ſilitudie dr̃ gignẽs:M. Ceriũ

ẽ:ꝙ mẽs gignit cogitationẽ:cũ ãt mẽs

ſeipᷣaʒꝭ cogitat: q̃ñ aliã ſibi ſilem gene/
rat. Sic ſummusðs:quũ ſeipʒʒ talẽ q̃lis
ẽ cogitauit: ꝓcłdubio ſileʒ ſibi ꝑ omnia
imaginẽ generauit.Et ſiẽ gignens iure
pr̃ vocat᷑:ita rectiſſime gemit filiꝰ noĩa
tur. F. Si ðſ filiũ genuit:vr aliqñ fuiſſe

wꝓꝙfiliũ nñ hũit:⁊ H̊ͥ nom̃ er accñti poſſe
derit. Qõ ſi h̊ ita ẽ ſuꝑioꝛ ꝓplatio labe fa

ctat᷑:q̃ ðo nihil accntale: iʒ totũ eẽntia
le pᷣdicabat᷑.m. Jã docuit rõ ði eẽntiã

eẽ etnã vitã ĩitij ⁊ finis neſciã ꝙ ſi ſin

gularis va vita abſq; initio ſemper fu⸗

it conſtat quia ab ini io ſe viuere intel⸗

lexit:ꝙ ſi ſe ve viuere non iĩtellexit ſapi
Es ñ fuit:qð ẽ nephas ð ðo or̃e:ꝙ ſi ali⸗
qñ ſapiaʒ aliũð accepit q̃ pᷣ caruit:tẽ id
a q tm bonũ accepit ðo meliꝰ excitit ⁊

itellerit:qð abſurdiſſimũ cẽ:ſʒ ſẽpit᷑na vi

ta ſꝑ ſe vinẽ ĩtellexit:h itelñntie ſapia nõ
aliuõ ei accidit:ſʒ ſꝑ eis coeſſentiłfuit:
q;q; hãc ex ſe vt ꝓlẽ ſuã ĩeffabilit᷑ genu
erit:igr̃ pr̃ nũqᷓ; ii filio extitit. . Qua

pP iij

ſilłitudie ſplẽdoꝛ eine lucis fili vocat᷑ ũñ

viuũt. M. Ois creatura tripharie ſubſi
ſtere dr̃. In ðo ĩ ſeipᷣa ĩ nobis.In ðo vi

pis ĩ ſeipo ẽ ſbã mutabil:qꝛ ĩ calcẽ com

“

filia: M.qꝛ ꝑ oĩa ſilitudo pr̃is i eo ex/
pᷣmit᷑ vñ ⁊ ſilitudo eiꝰ or̃.nibil.n.ĩ rebꝰ
creat ad itegꝝ eiꝰſiliudinẽ fuat a quo
naſcit᷑:capilli nãq; a capite naii ſt᷑ ei dii

ſimiles: poma ab arboꝛibꝰ nata ill oiſſi

milia:lana diſſilis ouibꝰ. SFetꝰ aĩaliũ vlł
ipi filij hoĩʒ ñ ꝑ oĩa ſiłes qlitati gẽitoꝝ:
h at ꝑ oĩa gignẽti ẽ ſillimꝰ:⁊ iõ viſſime

ñ filia ſʒ filꝰ vocat᷑.V.q̃ ãt hĩtudie filiꝰ

vbu vocat: M. Lriplr vbũ itellr.v. F.
cũ h̊ vbũ hõ ꝓfert oꝛe:aut cũ iõ vbũ hõ

abſʒ motu ligue ĩ coꝛõ ſuo ſoꝛmat:aut

cũ reſ ipa qu ſigr illð vbũ qᷣl ſit ĩtellcũ

cogitat᷑.H̊ ʒ mõ ðs vbũ ſuũ genit: cũ ſe
ipʒ cogiꝰ dixit:Et qꝛ tota mũdi foꝛma
eadẽ cogitatiõe creauit:iõ or ꝙ oĩa ĩ v⸗

bo ſuo fecerit:vñ ð cr̃atiõe mũdi legit᷑.

Ipe dixit ⁊ fcã ſt:nihlł.n.ẽ alið filiꝰ vel
Vbũ ði qᷓ; cogiꝰ vł ars ł ſapĩa eiꝰ:cũ nos
aliq;ᷓ veni cogionꝰ:ipʒʒ rei imaginẽ i co⸗

gitatiõe nr̃a foꝛmã. ſic ðs cũ ſeipᷣʒ cogi

tauit:ſileʒ ſui ꝑ oĩa imagie foꝛmauit: ẽt
iõ B vbũ imago ł ſilitudo dr̃ di:ſʒ nihil

alið niſi eéntia expᷣmit᷑:vñ ⁊ h̊ vbũ or q̃

ſi ve bonũ. F. Qr or̃᷑ oẽ qð fcem̃ ẽ:ĩ imfo

vVita erat: Na lapiõs q ſolidi ſt ĩ bo di
ta immutabil ĩ ſeipa ſbã cõmutabil:in
nobis ſilitudo rex imaginabil.v. g̊. La⸗

mutabil. In nr̃a cogitatione ſitudo

lapidis. In arte di ſcia iterminabil: vite

ODurabil.Cũ.n. artifex domũ facẽ cogi/

tat:iã domꝰ ĩ ipᷣa arte viuit:qᷓ; poſtmo⸗

dũ man edificat. Sʒ illa quã manꝰ eri
git eoꝛꝛuet:illa vo q̃ ĩ arte viuit ꝑmanet

tł qppe ẽ aliõ ars qᷓ; aia: ⁊ aĩa nt alio

—

q; ars eꝰ⁊ ars eꝰ nihil aliõ ẽ qᷓ; ipᷣa vita.

Sic vbũ di nihil ẽ alið q; ars eiꝰ: ⁊ ars

nihil aliõ ẽ qᷓ; ipa vita:⁊ ĩ hac cũcta im⸗/

mutabilia pꝑmanebũt:qꝛĩ ſpã ſui cõmu
tabilia deficiit.S.Cũ euidẽs rõ idẽ ver

bum cũ pfr̃e ⁊ ſpũ ſcõ vn ⁊ ĩdiuidnam
ſbã ĩ expugnabilit᷑ ꝓbauerit quõ ſolüui jʒ
ſẽtia ẽ ſepatũ ⁊ ſingularii hũanatũ:cõ⸗ ſins⸗
idiuidua q potint pati ſepatiõis diſcci / ſermif
trigosſcgn
RS

gruſlcolibee
—

mina. M. Siẽ ſẽpit᷑na vtꝰ dinitat ꝑ eas

2 ĩ memoꝛia ſil vna eentia exiſtit. Cum

i lr̃is corpꝰ ſuũ ligari ⁊ videri pmittit: 2

pus vociſ ſẽſibile:⁊ tñ i eparabile maſtt

lũ vbũ qõ ẽ pris filiꝰ ſingnlarit᷑ hůanuü
coꝛpꝰ ĩduit:ſe hoĩbus ſẽñbile exhibuit:

ãt ſcũs addit᷑: qꝛ cũcta ꝑ eũ ſcificãt. J.

deus charitas or. Cõſtat ãt qꝛ pĩ

ſtat ꝓfecto ꝙ pr̃is ⁊ ſpũs ſcĩ ſbã nec eſt

q̃ fcã ↄſpiciũt põt ĩ elligi:ſi h pfũdu ni
miſq; occultũ ꝑ ea q̃i nobis gerũt᷑ rie
pſcrutãte poterit ĩſpici. Notu eſt.n
huũana mẽs verbũ cõmunis locutionis
ex ſe cogitãdo gignit:⁊ idẽ verbũ ĩ méte

vero verbũ ſuũ alijs ĩnoteſcere cupit ců

eadẽ cogitatiõe:q̃ nihil aliud ẽ qu ver .
buũ ſuũ:⁊ cũ memoꝛia diſponit qð idem
verbũ vocis coꝛpꝰ idun ⁊ auribꝰ and

bile ⁊ coꝛdibꝰaudiẽtiũ viſibile pcedir ?

tñ ĩuiſibile manẽs de eẽntia met ⁊ me
moꝛie nõ recedit.Nõ g mẽs neq; mẽéo½
ria:ſʒ ſolũ vᷣbũ ſingulariter ſonuit ꝑ coꝛ

ĩ eẽntia mẽtl ⁊ memoꝛie inuiſibile.SZic
ſũmꝰ pr̃ vbũ ſuũ ſeipʒ cogitãdo gennitt
qð ĩ prĩ̃is ⁊ ſps ſci eẽntia ſil coeſſentiale
ſubſiſtit. Sʒ tñ nec pr nec ſps ſcũs: ſj 0

coꝛpꝰſũptũ ĩdigna pati pmiñt pᷣʒ i ſea

rabir ĩ eẽntia priſ: ⁊.ſſ. iunſible ⁊ ĩpoſſi
ble pmãſit. S. q at ſilitudĩe amoꝛ diſpi

noĩat᷑: M. Dei eẽnti diri eẽ vit: va at
vita ſe viuẽ ĩtelligit: ⁊ ſi ſe vita itelligit·
ſe vtiq; diligit. Dei ãt vinẽ itelligẽ dilige
ta ⁊ vita ẽ ſpũe.Et qꝛ ꝑ dilectiõeʒ cüc.
eẽ ł viuẽ tribuit:iccirco ſpſnũcupat᷑. Jõ

q̃tr ꝓbat᷑ h̊ ſps a pre ⁊ filio ꝓcedẽ: M.
Mihil aliõ.ſ.ſ.q; amoꝛ di itelligi: ſns Z

vt ipſuzʒ oiligit. ⁊ u fili preʒ tac; ſemet

¶De cognitione uere iuite.

Prtler Ven
ginlit
iteſhuuefna
gotemnalehn
etſlicoeſe⸗

ultnaro⸗

git uid el
lltmfibene
oüßnorg
Ncnd'
Pochlapi
litieſcud
Emdni
ädieren
ſäftemar
ihhetuebin
Gnlhüanane
ſolnijge

chulaſehe

Etllngi

mmnniiſi,
eetcopre

nihil ẽ aliud qᷓ exiſtẽ. Dilectio g deꝛ e

NN
PVn
AA

Wen
ultenr
Eticfiie

Conſeſſionum Tiber primus

erſiſinitii

dlt unt

ut⸗Sneirff
rütſpglaiin
Oprst bia
hmti
rn

ipdidligſ
ügeräinere
otentipien ſei
Neti tinnelt

ufmd dn
iialsi en
röeitiin
si k
evbei inag

nmisttili
Cucr ſöso e

dirm

unmmidd

itnnis

ipᷣm diligit. Uita nãq; diligit ſe ſeꝑare:

1 iteꝑꝝ ſapia diligit ſe vuẽ. Uite at ⁊ ſa⸗
piẽtie ꝓbata ẽ vna eentia eẽ: igẽ dile/

ctio vi amoꝛ ł charitas: ẽ ſps ſcũs ĩ bã
pfr̃is ⁊ filij coeſſẽtial exiſtit:⁊ iõ ab vtro
q; eqlit pcedit. S. Si.ſ.ſ.pr̃i ⁊ filio coeſ⸗
ſẽtial exiſtit:quõ ab idiuidua a ſbã ſepa

ri potit:cũ ĩ ſpecie colũbe ſuꝑ oñʒ vł ĩ

foꝛma ignis ſuꝑ aplos apparuit. M.
Sci ſps ſbã ñ ĩ colũbã lignẽ ẽ träſmu
. wiCColüͤbe coꝛpꝰ ↄdidit. Sinis.

retractationũ.Diui auguſti.
Onfeſſionũ meaꝝ libri tre/
decim ⁊ de mal ⁊ oe bonis
meis deũ laudat iuſtũ ⁊ bo
Au:atq; ĩ e excitãt hũanuʒ
ectũ ⁊ affectũ. Intiʒ qð ad me atti

4 Ex libꝛo

2

ite

₰

net h̊ ĩ me eger̃t cũ ſcriberẽt᷑:⁊ agũt cuʒ
legũt᷑.Quid de ilł alij ſẽtiãt ipi viderũt
multl! tn f ibꝰ multũ placuiſſe ⁊ placer
ſcio. A pᷣmo vſq; ad decimũ de me ſcri⸗
pti ſũt. In tribꝰ cetis de ſcripturis ſcis:
ab eo qs ſcriptũ ẽ. In pᷣncipio feẽ ðs ce
lũ ⁊ t᷑iꝗ: vſq; ad ſabbati reꝗẽ. In quarto
libdbꝛo cũ de amici moꝛte ai mei ↄfiterer

mifiã dicens ꝙ aia nra vna quodãmõ

fcaã fuerat ex duabꝰ: ⁊ iõ inq; foꝛre mo
ufuße rni metuebã: ne tot ille moꝛere᷑ quem

muliũ amauerã. Que mihi qn declama
tio leuis q; grauis ↄfeſſio vr:q;uis vrcũ

NG tẽpata ſit hec ĩeptia ĩ eo qð additũ ẽ
foꝛte. Et illud ĩ libꝛo ᷑tiodecimo ꝙ dixi

firmamẽtũ fcm int᷑ ſpũales aquas ſupe
rioꝛes ⁊ coꝛpales ĩferioꝛes ñ ſat ↄnde/

tfate ocm c. Res ãt ĩ abſcõdito ẽ valde.
Aurelij Auguſtini deuotiſſimꝰↄfeſſi

””cõ

1

audare te vult hõ aliqͥ poꝛtio creature
tue ⁊ hõ circũferẽs moꝛtalitatẽ ſua:cir⸗

onum liber incipit.

palge: magna vtus tua: ⁊ ſa⸗

p̃dicat es enĩ nobi

Pientie tue nõ ẽ numerꝰ.Et

cũferèsteſtimoniũ pcti ſui ⁊ teſtimoni⸗
um qꝛ ſupbis reſiſtis:et iñ laudare te

vult hõ aliq̃ poꝛtio creature tue.Lu.n.
excitas vt laudare te delectet:qꝛ feciſti
noſ ad te:⁊ ĩqetũ ẽ coꝛ njm donec reqᷣe
ſcat ĩ te.Da mihi ðs ſcire ⁊ ĩtelligẽ vtrũ
ſit pꝰ iuocare te an laudare te: ⁊ ſi ſcire
te pᷣꝰ ſit an iuocare te. Sʒ dqs te inuocat
nelciẽs te:aliud enĩ ꝓ alio põt iuocar̃
neſciẽs an potiꝰ iĩuocar vt ſciar:Quõ
aũt ĩuocabũt ĩ quẽ nõ crediderũt: Ant
quõ credẽt ſine pᷣdicãte:⁊ laudabũt dñʒ

q requirũt eũ:Querètes enĩ iueniẽt eũ

⁊ ĩuenientes laudabũt eũ.Querã te do
mine ĩuocans te:⁊ ĩuocẽ te cxedẽs ĩ te
Jnuocat te deus
fides mea quã dediſti mihi:quã iſpira⸗
ſti mibi ꝑ hũanitatem fili cui per mini⸗
ſterium pᷣdicatoꝛis tui:⁊ quomodo ĩiuo
cabo deũ meũ:deũ ⁊ dñʒ meũ:Quõ vti
q; i meipſum inuocabo cum innocabo
eum:Et qͥs locꝰ ẽ ĩ me quo veniat ĩ me
deꝰ meꝰ quo veniat in me deus qui fe-
cit celum ⁊ terrã. Itane dne deus meꝰ
eſt quicq; in me quod capiat te.An ve⸗
ro celi terr que feciſti ⁊ in qᷣbꝰme

feciſti capu.nt te. An qꝛ ſine te non eſt

quicquid eſt fit vt quicquid eſt capiat

te. Quoniam itaq; ⁊ ego ſum quid pe/

to vt venias in me:qui non eſſem niſi eſ
ſes in me. Non enim ego iam in inferis
⁊ tamen etiam ibi es.Nam ⁊ ſi deſcen⸗
dero in infernum ades.non ergo eſſem
deus meus non omnino eſſem:niſi eſ⸗
ſes in me. An potius non eſſem niſi eſſẽ
in te:ex quo omnia: per quem omnia ĩ
quo omnia.Etiam ſic oñe etiam ſic.
Quomodo te inuoco:cuʒ in te ſim. Aut
vnde venias in me.Quo enim recedam

extra celum ⁊ terram vt in me inde ve⸗/
niat deus meus:qui dixit celum ⁊ ter/

ram ego impleo. Lapiunt ergo ne te
Son ii

celũ ⁊ terrà:qm tu ĩples ea: An iples ⁊
reſtat:qm nõ te capiunt:Et qũo refun
des qᷣcqͥd impleto celo ⁊ t᷑ra reſtat ex te
An nõ opus hẽs vt a quoqᷓ; cõtinearis
q cõtines oĩa:qm̃ q̃ iples:cõtinẽdo im⸗
ples: lõ eĩm vaſa qͥ ie plena ſunt:ſta⸗
bilẽte faciũt:qꝛ ⁊ ſi frangant᷑ nõ effũde
ris.Et cũ effunderis ſuꝑ nos non tu ia
ces ſed erigis nos.nec tu diſpergeris:fʒ

colligis nos. Sed qð ĩples oĩa: Teto

to iples oĩa.An qꝛ nõ pñt te totũ caꝑe
oĩa partẽ tui capiũt:⁊ eãdẽ partẽ ſimt
oĩa capiũt:An ſingulas ſingula: maio
res maioꝛa: ⁊ minoꝛes minoꝛa capiunt
Ergo aliqua pars tua maioꝛ aliqua
minoꝛ: An vbiq; totus es: ⁊ res nulla
te totũ capit:Quid es ergo deꝰ meus:
Quid ergo niſi dñs deꝰ: Quis enĩ dñs

pᷣter oñ̃m: Aut quis deꝰpꝛeter deũ nr̃ʒ.

Sũme optime potentiſſime miſericoꝛ
diſſime ⁊ iuſtiſſime ſecretiſſime ⁊ pᷣſen/
tiſſime pulcherrime ⁊ foꝛtiſſime:ſtabił

⁊ incõpꝛehenſibilis:mutabilis mutans

oĩa:nunqᷓ; nouꝰnunq; vetus ⁊ inouãs
oĩa:⁊ in vitatẽ ꝑducens ſuꝑbos ⁊ ne⸗
ſciũt. Sẽper agẽs ſemꝑ qͥetus: colligẽs
⁊ nõ egens:poꝛtãs ⁊ iplens ⁊ ptegens
creans ⁊ nutriẽs ⁊ ꝑpficiẽs:q̃rens cuʒ ni
hil deſit tibi:amas nec eſtuas.velas et
ſecurus es:penitet te ⁊ nõ doles:iraſce
ris ⁊ traqllus es:oꝑa mutas nec mutas

2ſiliũ:recipis ꝙ inuenis ⁊ nũqᷓ; amiſiſti

Nũq; inops ⁊ gaudes lucris. Nunqᷓ;
auarus ⁊ vſuras exigio. Seꝑerogat᷑ tibi
dvt debeas:⁊ qͥs habet aliquid nõ ruum

Recddis debita nulli debens:donas oe

bita nibil ꝑdẽs. Et quid oixi de meus
vita mea: oulcedo mea ſcã. Aut qͥd diẽ
aliquis:cũ de te dicit.Et veh tacentibꝰ

de te. qm loq̃ces muti ſunt. Quis mihi

dabit acquieſcere ĩ te Quis dabit vt ve
uias ĩ eoꝛ mei.⁊ inebꝛieſ illud vt obliui

Confeſiionum

ſcar mala mea:2 dnum bonum menum
amplecter te.Quid mihi es. Miſerre

vt loquar. Quid tibi ſum ipſe.vt amari
te iubeas a me:⁊ niſi faciã iraſcaris mi
bi ⁊ mineris ĩgentes miſerias. Parua⸗
ne ipſa ẽ miſeria ſi nõ amẽ te: PHeu mi⸗

bi. Dic mihi per miſeratiões tuas domli

ne deus meus quid ſis mibi. Dic aime

mee ſalus tua ego ſuʒ. Sic dic vt audiö
Ecce aures coꝛdis mei ante te:one age
ri eas:⁊ dic aie mee:ſalus tua ego ſum

Curam poſt vocẽ hac: ⁊ appꝛebendaʒ
te:noli abſcõdere a me faciẽ tuã moꝛ⸗

ar ne moꝛiar vt eam videam. Anguſta
enſt domꝰaĩe mee:quo venias ad eaʒ di

latet᷑ abs te. Ruinola è refice eã. Pabz
q̃ᷓ offendant oculos tuos:fateoꝛ ⁊ ſcio:
ſed qͥs mũdabit eaʒ. Aut cui alteri pter
te clamabo.Ab occultis meis munda
me dñe:⁊ ab alienis parce ᷣuo tuo.cre
do. ppter ꝙ ⁊ loquoꝛ.Dñe tu ſcis. Nõ⸗

ne tibi ꝓlocutus ſum aduerſuʒ me deli

cta mea deꝰmeꝰ:⁊ tu oimiſiſti ĩpietatẽ
peccati mei.nõ iudicio cõtendo tecum
q veritas es: ⁊ ego nolo fallere meipᷣm
ne mẽtiat iniqtas mea ſibi.nõ ergo iu⸗

dicio cõtẽdo tecũ:qꝛ ſi iniquitates ob?

uaueris one:ñie quis ſuſtinebit. Sed
tñſine me loqmi apud miſeꝛicoꝛdià tua

me terrã ⁊ cinerẽ.Sine me tñ loqͥquo
nid ecce miſericoꝛdia tua ẽ.nõ homo ir
riſoꝛ meꝰcui loquoꝛ.Et tu foꝛtaſſe irris

des me:ſed ↄuerſus miſereberis mei.
Qaid eni ẽ ꝙ volo dicere one deus me
us:niſi qꝛ neſcio vñ venerim buc:ĩ iſtaʒ
dico moꝛtalẽ vitã:an moꝛtẽ vitaleʒ ne
ſcio.Et ſuſceperũt me ↄſolatõnes miſe
rationũ tuaꝑ:ſicut audiui a ꝑentib car
nis mee:ex qua ⁊ in qua foꝛmaſti me ĩ
tẽpoꝛe.nõ enĩ ego memini. Exceperũt

.

ergo me ↄſolatòes lactiſ hũani:nec ma

ter mea vel natriceſ mee nibi vbera ĩiple

Precttndi

ſhütntefm
ietad fun
anhi dadas
nichasme
Ms. Dareen
üvolebign⸗
rüereralbo⸗
Ndſelbenser⸗
daretano.
ſſcmiotn
lan
ſeſtgrenori
Nhn Fiar⸗
Menbienpi
Urüsprine
Uenentdind
ſcenesreie
Pcnmenie⸗
ieſeg a0
rigden
Gieſleeri
lapded
archimne
Ubone
Pokerinen
obtiy
felnecbe

noͤſetn
ſbrtne
Uluchen
urmetae
Clnnnd⸗
Eneien

hfo

Unmin
ſginie
iſir
Rmni
ſlagin

1Outniiag
ncminſi,
inet iilirittr

gigene Ne
uftöen

Nmierit
vgu ir ni
edſSrdi
os einet
zenteſſung

lwweebietgn

— =

den:meiret

1Nenſn e
erint
Rurvkinicti
teirnt
ei Ma
Palis ue
ilensnefut
ia
jichcirtn

Winn

uiſtich
gsbiti
muntint
iGunil⸗
ummitidac
o nieſe
idteni
Poendlnm

. wonerſ

niic

G,aCdl 6
S

uiin
cinenn

—

enʒ infantie ſᷣm inſtitutionẽ tuã: ⁊ diui

tias vſq; ad fundũ rerũ diſpoſtas. Cu

ẽt mihi da bas nolle ampliꝰqᷓ; dabaſ:⁊
nntriẽtibus me velle mihbi dare ꝙ illis
dabas. Dare eni mihi p oꝛdinatuz affe⸗
etũ volebã:quo ex te abũdabãt. Nam
bonũ erat eiſ bonũ meũ ex eis:qð ex eiſ
nõ ſed p eas erat.Ex te qppe bona oĩa

dDeus: ⁊ ex meo ſaluſmih vniuerſa.Qõ

aĩiaduerti poſtmodũ clamãate te mibi ꝑ
hec ipſa que tribnis intus ⁊ foꝛis. Naz
tũc ſuggere noꝛã ⁊ acqeſcere delectati.

onibus. Flere aũt offenſiones carnis

mee nihil ainplius: poſtea ridere cepi
doꝛmiẽs primo:deĩde vigilanſ. Poc. n.
de me mihi iundicatũ ⁊ credidi: qm̃ ſic

videmus ⁊ alios infãtes. Nã iſta mea

non memini:⁊ ecce paulatiʒ ſentiebam
vbi eſſeʒ: ⁊ volütates meas volebaʒ oñ

dere eis ꝑ quos ĩplerent᷑: ⁊ nõ poteraʒ
qꝛ ĩtꝰille erãt:foꝛis aũt illi:nec vllo ſuo
ſenſu valebãt ĩtroiꝛe ĩ aiam meã. Itaq;
iactabã mẽbꝛa ⁊ voces ſigna łia volũ
tatibus meis:pauca q̃ poteram qualia
poterã.non eni erãt viſilia. Et cũ mihi
non obteperabatur: vel nõ intellecto
vel ne obeſſet indignabar: nõ ſubditis
mõ ſed maioꝛibus ⁊ liberis non ſeruiẽ
tibus:⁊ me de illis flendo vindicabam
Lales eſſe infates didici quos diſcẽ po
tui: ⁊ me talẽ fuiſſe magis mihi ipſi idi
cauerunt nõ ſciẽtes qᷓ; ſciẽtes nutrito⸗
res mei.Et ecce ĩfantia mea moꝛtua eſt
⁊ ego viuo.Cu aũt dne q ſꝑ viuis: ⁊ ni⸗
bil moꝛit᷑ in te:qm̃ añ pꝛimoꝛdia ſcloꝝ

⁊ añ oõẽ qð vel añ dici põt:tu es deus ⁊

dis oĩum q creaſti:ꝛ apud te rerũ oĩuʒ
iſtabiliũ ſtãt canſe: ꝛ rer omniuz mu⸗
tabiliũ ĩcomutabiles manẽt oꝛigines:
⁊ omniũ irrationabiliũ ⁊ tꝑaliuʒ ſem⸗
puerne vjuunt rõnes.Dic mihi ſuppli

— — — 4
e

Dit ſed tumibi ofie dabas peas alimè

pꝛimus.

ci tuo deus:⁊ miſericoꝛs miſero tus.
Dic mibi vtꝑ alicui iam etati mee moꝛ
tue ſucceſſerit infantia mea: an illa eſt
quã elegi in terra viſcera matris mee.
Nã ⁊ de illa mihi nõ nibil indicatuʒ E:
2 pᷣgnãtes ipſe vidi feminas.Quid etiã
ante hãc dulcedo mea deus meꝰfni ne
alicubi an alids. nã qͥs mihi dicat iſta
nõ hẽo:nec pat᷑ nec mat᷑ potuerũt: nee
alioꝝ exꝑimẽtũ:nec memoꝛia mea. An
irrides me iſta querentẽ: teq; de hoc
noui laudari a me inbes ⁊ confiteri me
tibi. Cõfſiteoꝛ tibi dñe pater celi ⁊ terre
laudẽ dicẽs tibi de pꝛimoꝛdijs ⁊ ifantia
mea que nõ memini:⁊ dediſti ea hoĩ ex
alijs de ſe cõijcere:⁊ auctoꝛitatibnſ mu
liercularũ multa de ſe credere.Erã eni
⁊ viuebaʒ etiam tunc:⁊= figna qͥbus ſe⸗
creta mea nota alijs facereʒ:iã in fine ĩ
fantie querebam. UVñ hoc tale aĩal:ni ſi
abs te oñe: An q̃ſqᷓ; ſe faciendi erit arti
fex.aut vlla vena trahif aliunde: q̃ eſſe
⁊ viuere currat ĩ nos:pꝛetq̃ʒ qò tu faci
nos vne:cui eſſe ⁊ eiuere nõ aliud atq;
aliudẽ: qꝛ ſumme eẽ atq; ſumme vine⸗
re idipᷣm eſt. Sũmus es enĩ ⁊ nõ muta
ris: nec ꝑagit᷑ in te hodiernꝰdies: ⁊ tñ ĩ
te pagit᷑:qꝛ in te ſunt ⁊ iſta oĩa.nõ eniz
herẽt viaſtrãſeundi:niſi ↄtineres ea. et
qm̃ anni tui nõ deficiet:ãni tui hodier
nus dies. Et q̃ʒ multi iã dieſ nr̃i ⁊ patꝑ
nr̃oꝑ ꝑ hodiernũ tuũ tranſerũt: ⁊ ex il
lo acceperüt modos:⁊⸗ vtcũq; extiterũt
⁊ trãſibũt adhuc alij.⁊ accipiẽt vt cũq;
exiſtẽt. Cu aũt idẽ ipſe es ⁊ oĩa craſtia:
atq; vltima oĩa q heſterna ⁊ retro:ho⸗
die facies hodie feciſti. Quid ad me ſiql
n ĩtelligat. Gaudeat ⁊ ipſe dicẽs. Quid-
ẽ Hh: SGSaudeat ẽt ſic ⁊ amet:nõ iuenien
do ĩuenire potiꝰ q̃ʒ iueniẽdo nõ iueni

re te.Exaudi deꝰ. Uch pctis hominum

Et hõ diẽ h̊ ⁊ miperl ei qm eciſti euz ?

Confeſſionum

pctĩ nõ feciſti ĩ eo Quis mihi ↄmemo
rat pctm ĩfantie mee. Qm nemo mun
dus a peccaro coꝛà te:nec ifans: cui' ẽ
vni oiei vita ſuꝑ terrã. Quis mihi ↄme
moꝛat: An qliet tatillus nec puulus
quo video ꝙ nõ memini d me⸗ Quid
Gtuc peccabã.an qꝛ vberib inhiebam
ploꝛans. na ſi nunc faciã nõ qͥdẽ vberi⸗
b: ſed eſce ↄgruẽti annis meis ita ĩhiaſ
erideboꝛ atq; repꝛehendar iuſtiſſume.
Tüc g repbẽdenda facieba:ſed qꝛ rep⸗
pengdentẽ itelligere nõ poterã:nec mos
rrephendẽdi me nec rõ ſinebat. Naʒ ex
tirpamꝰ? eijcimus iſta creſcẽtes. nec vi
di quẽquã ſciẽtẽ:cũ aliquid purgat bo
na ꝓüjcere. an ꝓ tpe et illa bona erãt fleẽ
do petere ẽt qð noxie daret᷑: indignari
acriter nõ ſubiectl hoĩb liberis 2 ma⸗
ioꝛib: biſq; a quib' genitus E: multiſq;
pꝛudẽtioꝛib:nõ ad nutũ volũtat obtẽ
patibus feriẽdo nocere niti quaãtũ põt
ꝗ nõ obedit᷑ ĩpiis quib pnitioſe obedi
ret᷑. Ita ibecillitas mẽbꝛoꝛũ ifantilium

inocẽs ẽ: nõ aĩus infantiũ. Uidi ego et

exptꝰ ſuʒ zellateʒ puulũ:nec dũ loqbat᷑

2 intuebat᷑ pallidus amaro aſpectu col

lactãeũ ſuũ. Quis h̊ͥ ignoꝛat. Expiare ſe

Dicut iſta matres atq; nutrices neſcio
qpus remedijs. Nin vero et iſta inocẽ
tiaẽ ĩ fonte lactis nõ vberti manante:
atq; abüdantie opibegẽtiſſimã: X illa

adbpuc vno alimẽéto vitã oucẽtẽ cõſoꝛ

t nõ pati. Sed blade tollerant᷑ bec no

qꝛ nulla vel parua: ſy qꝛ etat acceſſu gi

tura ſunt. Qð lʒ phes iñ ferriequo aĩo
eadẽ ipſa nõ pñt:qũ i aliquo annoſior
Defpbendu itur. Eu itaq; one deꝰ me?ꝰ ꝗͥ

dediſti vitã iĩfanti ⁊ coꝛpꝰqð ita vt viõ

mus ſenſibus ĩſtruxiſti ↄpegiſti mem-

pꝛis: figuꝛa decoꝛaſti: ꝓ eiꝰ vniuerſita

te atq; incoluitate oẽs conatꝰaĩant in
ſinuaſti iubes me laudare te ĩ iſtis ⁊ co

fiteri tibi pſallẽ noĩ tuo altiſſme: qs

de'es ops ⁊ bon tet ſi ſola iſta feciſſes
q̃ᷓ nemo aliꝰpõt facẽ niſi tu vñ ⁊ a quo

ẽoĩs modus foꝛmoſiſſime qui foꝛmas
oĩa ⁊ lege tua oꝛdinas oĩa. Hac g etatẽ
dñe q me vixiſſe nõ memini: de qᷓ aliſ
credidi:⁊ quã me egiſſe ex alijs ifãtibꝰ
cõieci:qᷓ;; iſta multũ fida ↄiectura ſit

piget me änumerare huic vite mee qua

viuo ĩ h ſecnlo. Quãtũ.n attinet ad ob
liuionis mee tenebꝛas:pax illi ẽ qua vi
xi in matris vto. Qð ⁊ ſi ĩ iniquitate cõ
ceptꝰſum:⁊ ĩ pctis me mr̃ mea ĩ vtero
aluit: vbi oꝛo te de meꝰ? Ubi oñe ego
uus tuꝰ vbi aut qñ inocẽs fui: Sʒ ec⸗

ce omitto illud tps. Et qͥ˖d mibi iã cumn

eo ẽ:cuiꝰnulla veſtigia recolo. Nonne
ab ĩfantia huc ꝑgẽs veni ꝑ pueritiã. vel
potiipſa ĩ me venit ⁊ ſucceſſit ĩfantie.
nec diſceſſit illa. Quos. n. abiſt: Eti iaʒ
nõ erat. Nõ.n. erã ĩfãs q̃ͥ nõ farer: ſʒ iaʒ
puer era loquẽs:⁊ memini hic: ⁊ vñ lo
didicerã pꝰaduerti. Nõ.n. docebant
me maioꝛes hoĩes pᷣbẽteſ mibi vba cer
to aliquo oꝛdĩie doctrine:ſiẽ pauloplit
teras: ſz ego ipſe mẽte qua dediſti mibi
ðs cũ gemitibꝰ? vocibꝰ varijs mẽbꝛo
ru motib edere vellẽ ſenſu coꝛdis mei:

vt volũtati peret Nec valerẽ q̊ͥ voleba

oĩa:nec qͥb volebã oĩa pſtabã memoꝝ
am cũ ipſi appellabãt rẽ aliquã: v cum
ſm eã vocẽ coꝛpꝰad aliqᷣd mouebat: vi
debã ⁊ tenebã h̊ ab eis vocari rẽ illa qo
ſonabaãt cũ eã vellẽt oñdere. Poc auteʒ
eos velle ex motu coꝛpis apiebat tanq;
verbis nãliboĩuʒ gẽtiũ ã fiunt vultu ⁊
nultu oculoꝝ ceteroxq; mẽbꝛoꝝ:actu ?

ſonitu vocl indicãte affectionẽ animi i

petẽdis hũdis reijciẽdis fugiẽdiſq; reb
Ita verba ĩ varijs ſnĩjs loc ſuis poſita
2 crebꝛo audita:quaꝝ reꝝ ſigna eſſent

paulati colligebam: meaſch volütates

.

Conieisf
becibisint
miſgr⸗
Kloſz⸗
lserpariti
fihoinmde⸗
ſnser'ſ⸗
ibinegenin
Mepereme
Lereelerel
wointknin
Ceiſchio⸗
Uiſgfrlirts
Giuſolcich⸗
hſbamun
ſiingarzie
nsträͤcret
oreado
idſeboi⸗
Wesſenti
glenngti
ſſhufnn
Wo.fli
nrgin
dimois
ohrorf
Kteinen
ſplͤfin
ſſebi

luhiven
iuemne

uggine
bttrenn
llueg⸗
ſfeng
ncbee
hn
uſphe⸗
Geden
ſutißfer
klne

i wd iite:

üibhiht
Miniimmcing
Doſtſtmentn

nsdin biſet

nöͦnenne

degiſter⸗

nliſn n
nundücſiene
uiäinamut

nnlin

Oeiünin
tismeni oi

de ne Ditn

tgfiwifn
Sdtndid
Knmd
isfi
nit tinttin

Orsuitin
“

riiizdtinng
twrmnihei
mni ſine
mnrii,
iecni zun

htadt

ſlerkanidte,
jendttin⸗

—

Hiletlnu,

tiit⸗ .
hisſn

edomito eis ſignis oꝛe ꝑ ̊ͥ enũciabam de his euadẽdis depcabamur: peccas⸗

Sic cũ his int᷑ quos erã volũtatũ enũ⸗ bamꝰtñ minꝰſcribẽdo aut legendo aut

ciandarũ ſigna cõicani æ vte humane cogitãdo de lr̃is quã exigebat᷑ a nobis

ꝓcelloſaʒ ſocietatẽ altiꝰigreſſus ſuʒ:pẽ non enĩ deerat memoꝛia vel ĩgeniuʒ q̃
des ex parẽtũ auctoꝛtate nutuq; maio nos hr̃e voluiſti ꝓ illa etate ſat:ſʒ dele

rũ hoĩum. Deꝰdeꝰ meus quas ibi miſe⸗ ctabar ludere 2 vidicabat᷑ ĩ nos ab eis

rias exptꝰ ſuʒ ⁊ ludificatões: qñ qdem qͥ talia agebaãt. Sʒ maioꝝ nuge negocia
mibi recte viuere puero id ꝓponebatur vocãt᷑:pueroꝝ aũt talia cũ ſunt puniun
obtẽꝑare monẽtibꝰ:vt ĩ h̊ ſclo floꝛere,ʒ tur a maioꝛibꝰ:z nemo mifat᷑ pueros
hoĩuʒ ⁊ falſas diuitias famulãtibꝰ q́; bonꝰreꝝ arbit᷑ vapulaſſe me:qꝛ lude⸗
de ĩ ſcholã datꝰ ſuʒ vt diſcerẽ lr̃as: in q bã puer pila:⁊ ludo ipediebar:quo mi
byejd vtilitatis eẽt igrabã mif: ⁊ tñ ſi ſi nus celere diſcerẽ lr̃as: qbus maioꝛ de
gnis ĩ diſcẽdo et vapulabã. Laudabat foꝛmiꝰ luderẽ:haud aliud faciebat ideʒ
eni h a maionbꝰ. Et multi añ nos vitã ipſe a quo vapulabã. Qui ſi ĩ aliqᷓ q̃ſtiũ
iſtã agẽtes pᷣſtruxerüt erũnoſas vias:p cula a ↄdoctoꝛe ſuo victꝰeſſet:mag ira
quas trſire cogebamur multiplicato bile atq; ĩuidia toꝛq̃ret᷑:qᷓ; e o cũ ĩ cer⸗
laboꝛe ⁊ ooloꝛe filijs ada. JInuenimus taie pile a colluſoꝛe ſuꝑabar.Et tñ pec⸗
auũt one hoĩes rogates te: ⁊ didicimus cabã ðᷣs oꝛdiatoꝛ creatoꝛ oĩuʒ reꝑ nã
ab eis ſentiẽtes te vt poteramꝰeſſe ali⸗ liũ:pctõꝝ aũt tin oꝛdĩatoꝛ:onie ðs pec⸗

2 excelleré linguoſis artib ad once del illos vel vtroſq;.niſi vo appꝛobʒ qͥſ
In

quẽ magnũ q poſſes etià non apparẽs cabã faciendoõ pceptũ ꝑẽtũ ⁊ magr̃o

ſenſibuſ nt̃is exaudire nos ⁊ ſubuenire rũ illoꝝ. Poterã.n. poſtea bñ vti lrfis:
nobis. Nã puer cepi rogare te auxiliuz s volebat vt diſcerẽ:quocũq; aĩo illi
⁊ refugiũ meũ:⁊ ĩ tuã inocationẽ rũpe mei.nõ enĩ melioꝛa eligẽs:erã ĩobediẽſ
bã nodos lingue mee:⁊ rogaba te puꝰ ſed amoꝛe ludẽdi amãs ĩ certaibꝰ ſupa
nõ ꝑno affectu:ne ĩ ſchola vapularem. bas victoꝛias:⸗ ſcalpi aures meas falſii/
Et cũ me nõ exaudiebas:q; nõ erat ad fabell q pꝛurirẽt ardẽtiꝰ:eadẽ curioſi

iſipiẽtiã mihi irridebar a maioꝛibꝰ hoĩ⸗ tate magl:magiſq; ꝑ ocłos ꝑiculoſa mi

byvſq; ab ipſis pẽtibꝰ qͥ mihi accidẽ ma cãte ĩ ſpectacula ludoſq; maioꝝ Quoſ
li nihil voleba tplage mee:magnũ tunc tñ qͥ edũt ea dignitate pᷣditi excellũt: vt
gaue malũ meũ Eſt ne qſq́; one tm pene oẽs optet puuł ſuis: quos tñ ce⸗
magn ꝰains pꝛe grãdi affectu tibi cobe di libent᷑ patiũt᷑:ſi ſpectacul talibꝰ ĩpe
reo. Eſt ne inq;ᷓ qſq;: Sac̃. n. qdam ẽt diãt a ſtudio: q eos ad talia ededa cu

ſtoliditas. Eſt g qͥ tibi pie coherẽdo ita piũt ꝑuẽire. Uide iſta dñe mificoꝛdit᷑ ⁊

ſit affectus graͤijer vt eculeos: ⁊ vngu libera nos iã ĩuocãtes te.libera t eos
las atq; hiꝰvaria toꝛmẽeta p qbus fugiẽ q nõdũ te ĩuocãt:vt ĩuocẽt te ⁊ liberes

dis tibiꝑ vniuerſas fras cũ timoꝛe ma/ eos. Audierã. n. adhuc puer ð vita eina
gno ſupplicat᷑. Ita ꝑui eſtunet irridenſ nobiſ ꝓmiſſa ꝑ buanitatẽ dñi ðᷣi nr̃i de

eos qͥ hec acerbiſſime foꝛmidãat:quẽad ſcẽdẽil ad ſuꝑbia nr̃am:⁊ figbar ia ſig
modũu pr̃es nri nidebãt toꝛmẽta quibꝰ crucj eiꝰ: ⁊ ↄdiebar iã eiꝰ ſale iñ ab vio
pueria magiſtris affligebamur.nõ eni mris mee:q̃ młiũ ſpanit ĩ te.vidiſti dne
aut minus ea mnetuebamꝰ: aut min ie cũ adpuc puer eẽʒ ⁊ q̃dã die pᷣſſus no

—

Confeſſionun.
nũ ẽ qð faẽ. Nec qͥme vrgebãt bñ facie
baãt: ſʒ bñ mibi fiebat abs te ðs meꝰ. Jl

maco repente eſtuarez pene moꝛitur?ꝰ
vidiſti ðs qm cuſtos meus iã eras:quo
motn aĩ ⁊ qꝗ fide baptiſmũ xpᷣi tui dei ⁊
dñni mei flagitaui pietate mris me ⁊ ma
tris oĩuʒ nrm eccłie tue:⁊ ↄturbata ma
ter carniſ mee: qm ⁊ ſẽpit᷑nã ſalutẽ med
carius ꝑturiebat coꝛde caſto in fide tua
iã curaret feſtinabũda vt ſacramẽtis ſa
lutaibꝰ itimarer ⁊ abluerer:te one ieſu
pvfitẽs i remiſſionẽ pctõꝝ niſi ſtatim re
creatꝰeẽm.Dilata ẽ itaq; mũdatio mea

Aſi neceſſe eẽt vt adhuc ſoꝛdidarer ſi. vi
uerẽ. Qꝛ videlicet poſt lauacrum illud

maioꝛ ⁊ periculoſioꝛ ĩ ſoꝛdibꝰ oelictoꝝ
reatꝰ foꝛet. Ita ià credebam ⁊ illa ⁊ oĩs
domꝰ:niſi pr ſolus: qͥ tñ nõ euicit ĩ me
ius materne pietatis:quo minꝰĩ chꝛiſtũ

crederẽ: ſ ille nõdũ crediderat. Nã ſi⸗

bi illa ſatagebat vt tu mihi pr eſſes oñs
poriꝰ q; ille:⁊ i boc adiunabas eã.vt ſu

ꝑaret oiꝝ cui melioꝛ ᷣuiebat:qꝛ ⁊ B ti⸗

di vtiq; iubẽti puiebat. Rogo te s vel⸗
lẽ ſcire ni ẽt velles quo ↄſilio oilatꝰ ſuʒ

ne tuc baptiʒarer: vlꝑ bono meo mihbi

q̃ſ laxata ſut loꝛa peccãdi: an nõ laxa⸗

ia ſüt. Ulñ get nuc de alijs atq; alijs ſo

nat vndiq; ĩ auribꝰ nr̃is nine ul faciat
qð valt:nec dũ. n. baptiʒatꝰ ce: ⁊ mi ſalu
te coꝛpoꝛis nõ dicimP ſine vulneret᷑ am

plius: nec du.n. ſanatꝰ ẽ. Qudto gmmeln
us vt cito ſanarer ⁊ id ageret mecum

meoꝑ meaq; diligẽtia: vt recepta ſalus
gie mee ĩde tura eẽt tutella tua qͥ dediſ
ſes es: Meliꝰ vo. Sʒ quot ⁊ qudÄti flu
ctꝰ ĩipẽdere tẽptationũ pꝰ pueruiã vide
bant᷑:nouerat eos iã ea mi:⁊ trã ꝑ eos
vñ poſtea foꝛmarer:quã ipam ia effigiẽ
cõmittere volebatIn ipa tñ pueritia
De q̊ mihi minꝰ qᷓ; ð adoleſcẽtia metue
pat nõ amabã lras:⁊ ine in eas vrgeri
ogerã. Et vrgebar tñ ⁊ mihi bñ fiebat:
nec faciebã ego bn. Nõ.n.oiſcerẽvbi co
gerer. Nemo àt inuu bũ facit ẽt ſi bo⸗

li.n. nõ ituebãt quo referrẽ ꝙ me vce
re cogebãt pᷣterq; ad ſatiãdas i atiabi⸗

les cupiditates copioſe iopie ⁊ ignomi

nioſe glie. tu vo cui numerati ſüt capilll
nf̃i erroꝛe oĩnʒ q mihi inſtabãt vt diſce
rẽ vtebaris ad vtilitatẽ med.meo at qui

diſcere nolebà vtebaris ad penà meam
q plecti nõ erã ĩdign tatillꝰ puer ⁊ tã⸗

tus peccatoꝛ. Ita nõ de bñfaciẽtibꝰ tu

bñſaciebas mihi:⁊ de peccate meipore
tribuebas mibi iuſte. Juſſiſti. n. 2 nic eſt:

vt pena ſua ſibi ſit ois ioꝛdinatꝰ aius.

Quid aũt erat cãe cur grecas litteras
ogeraã:qᷣbꝰ puerulus iouebar:ne nuũc mi

bi qᷣdẽ ſatis exploꝛatũ cẽ. Adamaueram
eni latinas:nõ quas pᷣmi magiſtri: ſed
quas doceret qͥ gramatici vocat. Naz
illas pᷣmas vbi legere ⁊ ſcribere ⁊ nu⸗

merare diicit᷑: nõ minꝰ oneroſas pena

leſq; hẽbã qᷓ; oẽs grecas.Uñ iñ ⁊ B ni⸗
ſi de pctõ ⁊ vanuate vite:qꝛ caꝛo eram
2 ſpus ambulãs ⁊ nõ reuertẽs: Na vti
q; melioꝛes: quia cerioꝛes erat pᷣme lr̃e
qbꝰ fiebat ĩ me qð fem ẽ: ⁊ bẽo illud vt
legã ſi qa ſcriptũ iuẽio: ⁊ ſcriba ipe ſiqᷣd
volo:qᷓ; ibe qb tenere cogebar Enee
neſcio cuiꝰ erroꝛes:oblu erroꝝ meoꝛu
2 plorar oidonẽ moꝛtua: qꝛ ſe occidit
ob amoꝛẽ:cũ ĩterea meipʒ ĩ his a te mo⸗
riẽtẽ ðs meꝰvita mea ficcis ocul nõ fle

r mifimꝰ. Quid me miſenius mio nõ

miſãte ſeipᷣʒ: Et flẽte oidonis moꝛtẽ ꝗ
fiebat amddo Eneam ſñ flẽte at moꝛte
ſuam que fiebat non amando te:De/
us lum coꝛdis mi ⁊ panis oꝛis int aie
mee: ⁊ vtꝰ maritas mẽtẽ mea ⁊ ſinu co⸗
gitatiõis mẽtl mee ñ te amabaã 2 foꝛni
cabar abs te ⁊ foꝛnicati ſonabat vndi⸗
q; euge enge. A micitia.n. buiꝰ mũdifoꝛ
nicatio ẽ abs te ⁊ euge euge dicitur vt

pudeat ſi non bomo ita ſit. Et hboc non

M benttſthidil

uchänwartli

nitobiaet
iirecddolei

tnnei t tliors
cylegert e

ioricamade

SeanhecMöen
Weriakiapcot
Gluldenaartn
zoläteett

ctiinitbir
(cwslenvgeb⸗

aicnenoſcg
rige ſidt
onrardo⸗

ſeſie ſtchene
Woendicti

ſöchindocte

cickRa

Mreedowe⸗

(Wredä

Coperſede
Reliri
mnoco ſ⸗

Moencant

Erehten

erczbi⸗

ibibtin⸗

(odrölle⸗
Mdroron
iunedn
Uaueigr
geictume
luapgee
ſälehnme
Vorpish
tntſiin

üllgrcknn

Nſetec
c
Na

kinenthit

hn i lin

groſtinegeten

Zan anütti
cpolichee
mununanii
lndiiniti tu

lteei

lebandec gin
gn täle
Nanödehiini
tt deſecirni
e iſindit
tiergeuutn
Ulnsiocduu
onmmie An
meininini
õ
gettnt
u nſt
geusiiti
rneganc
Guucii
nitholt
iottißf

enins

=–

—
☛. S
—
= —
– ==
„

—

Nebam:ſed flebã Didonem extinctam:
ferroq; extrema ſecutã ſeq̃ns ipſe extre
ma condita tua relicto te ⁊ terra iens ĩ
terrã:⁊ ſi phiberer ea legere dolebã:qꝛ

nöö legerẽ qð dolerẽ. Lali dementia ho

neſtioꝛeſ ⁊ vtilioꝛes littere putant᷑ qᷓ; il
le qͥbꝰ legere ⁊ ſcribere didici. Sed nũc
Iaĩaʒ mea clamet de meꝰ: ⁊ vitas tua
dicat mihi. Nõ ẽ ita. Melioꝛ eſt pꝛſus
docirina illa pꝛioꝛ. Nã ecce paratioꝛ ſũ
obliuiſci erroꝛes ẽ nee atq; oĩa hniuſ⸗
modi qᷓ; ſcribere ⁊ legere.At.n.vela pẽ
dent ĩ liminib gràmaticarũ ſcholaruʒ:
ſed nõ illa magis honoꝛem ſecreti q; te
gumẽtũ erroꝛis ſigniſicàt: nõ clament
aduerſuz me vẽdiutoꝛes grãmatice vel
emptoꝛes:qꝛ ſi ppondã eis interrogans

vtrũ veꝝ ſit ꝙ ened aliqn carthaginẽ ve

niſſe poeta dicit:ĩdoctioꝛes ſe neſcire re

ſpõdebũt:doctioꝛes aũt etiã negabunt

verũ eſſe.At ſi qᷓraʒ quibus litteris ſcri
bat᷑ mee nomẽ:oẽs mihi qͥ hec didicefr̃t
verũ rũdebũt ſᷣm id pactũ ⁊ placitum:
quo iter ſe hoĩes iſta figna firmarunt.
Itẽ ſi q̃rã qͥd hoꝝ maioꝛe vite hꝰincom
modo qſq; obliniſcat᷑ legere ⁊ ſcribere
an poetica illa figmẽta:qͥs non videat
qͥd reſpõſurus ſit qͥ nõ ẽ penit oblitus
ſui. Peccabã ego puer cũ illa iania iſtiſ
vtilioꝛib amoꝛe pꝛeponebã:vel potius

duo:ouo ⁊ duo quatuoꝛ odioſa cãtio
mihi eꝛat: ⁊ dulciſſimũ ſpectaculũ vani
tatis:equus ligneus plenus armatis ⁊

troie ĩcẽdium atq; ipſius vmbꝛa creuſe
Cur ergo grecam etiã grãmaticaʒ ode

rã talia càtantẽ: Nà ⁊ homerꝰ peritus
texere tales fabellas ⁊ dulciſſime vanꝰ
eſt: mihi tũ amarus erat puero. Credo
etiã grecis pu ris virgilius ita ſit cũ euzʒ
ſic diſcere cogunt᷑ vt ego:videlʒ difficul
tas oĩno diſcẽde lingue peregrĩe: quaſ

felle aſpgebat oès ſuauitates grecas fa
buloſarũ narrationũ Nulla enĩ verba
illa nouerã:⁊ ſceuis terroꝛibꝰ ac penis
vt noſcerẽ ĩſtabat᷑ mihi vehement᷑.naʒ
et latina aliũde iĩfans vtiq; nulla noue
raʒ:⁊ tũ aduertẽdo didici ſine vllo me⸗/
tu atq; cruciatu:inter ẽt blãdimẽta nu
tricũ ⁊ loca arridẽaiũ ⁊ letitias alludè
tiũ.didici vo illa ſine penali onere v:gẽᷣ
tiũ:cũ me vꝛgeret coꝛ meũ ad parienda
cõcepta ſua q̃ nõ poſſeʒ niñ aliqua vᷣba
didiciſſeʒnõ a docẽtibus ſed a loquen
tibus. In qnoꝛũ aurib ⁊ ego ꝑturiebã
qͥcqd ſentiebã. Pic ſatis elucet maioꝛc
hẽre viʒ ad diſcẽda iſta liberã curioñita
tẽ qᷓ; meticuloſam neceſſitatẽ.Sʒ illiui
Huxũ reſtrigis legibꝰtuis deus a magi
ſtroꝝ ferulis vſq; ad tentationes mrm
dalentibꝰ legib tins miſcere ſalubꝛes
amaritudines reuocantes nos ad te a
iocũditate peſtifera qua receſſimꝰ a te,
Exaudi one depᷣcationẽ meã ne defici
at aia mea ſub diſciplina tua: neq; de
ficiã ĩ ↄfitendo tibi miſeratiões tuas:qͥ
bus eruiſti me ab oĩbus vijs peſſimis:
vt dulceſcas mibi ſuper oẽs ſeductiões
quas ſequebar:⁊ amẽ te validiſſime et
dplexer manũ tuã totis pᷣcoꝛdijs meis
vt eruas me ab oiĩ tẽptatione vſq; ĩ finẽ

riiiotio one potius Ecce eni tu dne rex meus ⁊ de meꝰtibi
iſta oderà üla amabã.Jã vo vnũ ⁊ vnũ

Fᷣuiat quicqᷣd vtile puer didici tibi uiat
qð loquoꝛ ⁊ ſcribo ⁊ lego ⁊ numero.
Qm cũ diſcerẽ vana tu mibi diſciplinãä
dabas ⁊ ĩ eis vanis peccata delectatio
nũ mearũ dimiſiſti mihi. Didici enim in
eis multa vba vtilia:ſed ẽt in rebꝰ non
vanis diſci pñt:⁊ ea via iuna eſt ĩ q̃ pue
ri ambularẽt. Sed veh tibi flumen ma
ris humani.Quis reſiſtet tibi:Quãdiu
non ſiccaberis:Quouſq; volues eue
lios ĩ mare magnũ ⁊ foꝛmidoloſuyqð
vix trãſeunt qͥ lignũ ↄſcẽderit. Nonne

ego ĩtelligo ⁊ tonantem ionẽ ⁊ adulte
rantẽ: Et vtiq; nõ poſſet hec duo: ſʒ ac
tũ ẽ vt hẽret auctoꝛitatẽ ad imitanduʒꝭ

venr adulteriũ: lenocinãte falſo tonitru

Quis auũt penulatoꝛũ magiſtroꝝ audit
aure ſobꝛia ex eodẽ puluere hoĩem cla
mateʒ ⁊ dicentẽ:fingebat hec homerus
⁊ humana ad deos traſferebat: diuina
mallẽ ad nos:ſed verius dicit᷑ ꝙ finge
bat hoc quidẽ ille ſed hoĩbus flagitio/
ſis oiuina tribuẽdo:ne flagitia putarẽ
tur: ⁊ vt qͥſqs ea feciſſet non hoĩes ꝑdi⸗
tos ſed celeſtes deos videret imitatus.
Et tũ o flumẽ tartareũ:iactãt᷑ in te filij
hoĩum cũ mercedibuſvt h̊ diſcãt: ⁊ ma

gna agit᷑: cũ h agit᷑ publice ĩ foꝛo ĩ ↄſpe

ctu legũ ſuꝑ mercedẽ ſalaria decernen
tiũ:⁊ ſaxa tua pcutis ⁊ ſonas dicẽs. Hiĩc
vba diſcũtur:hic acqͥrit᷑ eloquẽtia rebꝰ
ꝑſuadendis ſentẽtijſq; explicãdis maxi
me neceſſaria. Ita vero nõ cogqſceremꝰ
verba hec:ĩbꝛẽ aureũ ⁊ gremium ⁊ fuc⸗
cũ ⁊ tẽpla celi: ⁊ alia verba q̃ in eo loco
ſcr pta ſunt niſi terẽtius ĩduceret neq;
agdoleſcẽtẽ ꝓponẽtẽ ſibi iouẽ ad exem/

plü ſtupꝛi du ſpectat tabulã quãdã pi⸗

ctã ĩ pariete:vbi ĩerat pictura hec:ioueʒ
quo pacto Dane miſiſſe aiũt in gremiũ

quẽdã ĩbꝛeʒ aureũ fuccũ factũ mulieri.

2 vide quẽadmodũ ſe cõcitat ad libidi

nẽ quañ celeſti magiſterio.At quẽ deũ

inqͥt.Qui celi ſũmo ſonitu cõcutit: ego
homücio id nõ facerẽ: Ego vero illo fe
ci ac libẽs. Nõ oĩno ꝑ hãc turpitudinẽ
verba iſta cõmodius diſcũtur:ſed ꝑ hec
verba turpitudo iſta ↄfidẽtiꝰ ꝑpetratur

Mõ accuſo verba q̃ſi vaſa electa atq; p

ciola: ſed vinũ erroꝛis ꝙ ĩ eis nobis ꝓpi
nabat ab ebꝛijs doctoꝛibus:⁊ niſi bibe
remuſcedebamur:nec appellare ad ali

quẽ iudicẽ ſobꝛiũ licebat.Et tñ ego deꝰ

me ĩ cuius cõ peciu iaʒ ſecura ẽ recoꝛ⸗

appellabar.

Confeſſonum

datio mea libenter hec didici:? eis de⸗
lectabar miſer: ⁊ ob hoc bone ſpei puer

Ine me de me dicere aliquid
2 de igenio meo munere tuo:
in quib'a me deliramẽtis atte
rebat᷑. onebat᷑ enĩ mihi negociuʒ

.
aĩe mee ſatis ĩquietũ:pᷣmio laudis ⁊ de

decoꝛis vel plagarũ metuivt dicerẽ ver
ba iunonis iraſcentis ⁊ dolẽtis: ꝙ non
poſſet italia teucroꝛuʒ auertere regem.

Que nunquã iunonẽ dixiſſe audieram

z figmẽtoꝝ poeticoꝝ veſtigia errates ſe
qui cogebamur:⁊ tale aliquid dicẽ ſo⸗
lutis verbis:quale poeta dixiſſet vſibuſ
⁊ ille dicebat laudabiliꝰ:in quo ꝓ digni

tate adũbꝛate ꝑſone ire ac doloꝛis ſimi

lioꝛ affectus eminebat:verbis ſnĩa con
gruẽteſ veſtiẽtibꝰ. Ut qͥd mihi illõ o ve
ra vita mea deꝰ meꝰquid mihi recitanti
acclamabat pᷣ multis coetaneis ⁊ col⸗
lectoꝛibꝰmeis: Nonne ecce illa oĩa fu⸗
mus ⁊ vẽtus: Ita ne aliud nõ erat vbi

exerceret᷑ ĩgeniũ ⁊ ligua mea: Laudes

tue dñe:laudes tue ꝑ ſcripturas tuas ſu
ſpenderẽt palmitẽ coꝛdis mei:⁊ non ra
peret᷑ ꝑ inania nugaꝝ turpis pꝛeda vo/

latilibus. Nõ enĩ vno modo ſacrificat᷑

traſgreſſoꝛibus angelis. Quid aũt mirũ
ſin vanitates ita ferebar: ⁊ a te de me
us ibã foꝛus:qn mihi imitadi ꝓpõebãt᷑
boĩes qui aliqua facta ſua non mala ſi
cũ barbariſmo aut ſoloeciſmo enũcia⸗
rent rephẽñ cõfundebant᷑:ſi aut libidi⸗
nes ſuas integris ⁊ rite ↄſeq̃ntibus ver
bis copioſe oꝛnateq; narrarent lauda⸗
ti gloꝛiabant᷑: Uides hec dñe ⁊ taces:
lõganimis ⁊ multũ miſericoꝛs ⁊ verax.

Nuũquid ſꝑ tacebis: Et nũc eruis de öẽ5

imaniſſimo ꝓfundo querentẽ te aiam
⁊ ſitiẽtẽ delectatõnes tuas:⁊ cuius coꝛ
dicit tibi:q̃ſiui vultũ tuũ vultum tuum

Ct

dſeeem ſͤii

anenchoſe

—

eofüsle
karrus delnan

iponuyiſhli
Eegilöknäne

Ntonacdde
Pengedecenit
Gr afraug
choſetqit⸗
Uletfedenaeg

Crocpdlen

Peuluengal
ſbadlacrand

ſM anectn
orbeonpln

ſtün dicpin
intorepine

gsdiplcard

apoienocen
ocrlbririri

ininöpe

Nlaneſag
Dliurchecn
rane heſt,
ich n

voo noltp
ktumnt
Aumuglba e
nllvcerines
n lunbone
Mutuſenoene
inttoinnn
Inſmganen
unppninen
mant .
ichiniſre
Fllrting
mztihi

ein ehdet

ſgenonone
nbneen
Nedniaini
iamenüßnnn
Uagrünantr
ũ
ucorhamm
jimnonediſtee
rceſeiten
mtukeigin
Aunieoerni
tladkin
egorntunn
eninAs
aiDinnh
NNiulinn
jnniscend
MAmnli
nihun
Gn,inn
niictpi

SSS
iuſetmt,

jnbiniſi
ntus

die reäͤram. Nã iui longe a vultu tuo:

ĩ affectu tenebꝛoſo.nõ enĩ pedibꝰ aut
Karn locoꝝ itur abs te:aut redit᷑ a te.
Aut vero filius ule tuus minoꝛ equos

aut currus vel naues q̃ſtuit:aut auola⸗

nit penna viſibili:aut moto poplite iter
agit:vt ĩ lõginq̃ regione viuens ꝓdige
diſſiparet qð dederas ꝓficiſcẽti dulcis
pater:qꝛ dederaſ ⁊ egeno redeunti dul
cioꝛ In affectu g libidinoſo:id enim ẽ
tenebꝛoſo:atq; id eſt longe a vultu tuo
Uide dñe deus:⁊ patiẽter vtvides vide
quomodo diligenter obruẽt filij hoĩnʒ
pacta litteraꝝ ⁊ ſyllabaꝝ accepta a pᷣo⸗
ribus locutionibꝰ:⁊ a te accepta eterna
pacta ꝑpetue ſaluti negligài vt qui illa
ſonoꝝ ve era placita teneat aut doceat
ſt cötra diſciplinã grammaticam ſine
aſpiratione pꝛime ſyllabe hoĩeʒ dixeru
magis diſpliceat hoiĩbus:qᷓ; ſi ð tua pꝛe
cepta hoĩem oderit cũ ſit hõ. Quaſi ve⸗

ro qnélibet inimicũ bominẽ pernitioſt
oꝛ?ẽ ſentiat: qᷓ; ipſuʒ odiũ quo in eũ irri⸗

tatf:ant vaſtet quiſqᷓ; perſequẽdo aliuz

grauius:qᷓ; coꝛ ſuũ vaſtat inimicando.
⁊ certe nõ eſt interioꝛ litterarum ſcien⸗
tia qᷓ; ſcripta cõſcientia id ſe alteri face
re quod nolit pati. Quam tu ſecretꝰ es
habitans in excelſis in ſlentio deus ſo
lus magnus:lege infatigabili ſpargens
penales cecitates ſupꝛa illicitas cupidi

tates. Cum homo eloqnentie famam

quert aſtans ante hominẽ iudicem cir
cũſtantie hominũ multitudine:inimicũ
ſuum odio immaniſſimo inſectãs: vigi

lantiſſime cauet: ne ꝑ lingue erroꝛeʒ di⸗

cat inter homines:⁊ ne per mentis fu⸗
roꝛem hominem auferat ex bominibꝰ
non canet. Hoꝛũ ego puer moꝝ in limi
ne iacebã miſer:⁊ bui harene paleſtra
erat illa vbi magis timebã barbariſmũ
facere:qᷓ; caueba ſi facerem nõ ſacienti

prꝛ:imus

bus inidere Dieo enim hec ⁊ confitreꝰ
tibi deus meus in quibus laudabar ab
eis quibus placere:tũc mihi erat bont
ſte viuere.non enim videbaʒ voꝛagines
turpitudinis inquam pꝓiectus eram ab
oculis tuis.nam in illis iam quid me fe
dius fuit:vbi etiam talibꝰ diſplicebam
fallẽdo innumerabilibus mendacijs ⁊
pedagogum:⁊ magiſtros ? parentes
amoꝛe ludẽdi:ſtudio ſpectadi nugato⸗
ria:⁊ imitandi ludrica inqetudiĩe. Fur
ta etiã faciebã de cellario pentũ meoꝛũ

⁊ de mẽſa:vel gulla ĩperitàte:vel vt ha

berẽ quod darẽ pueris:ludũ ſunʒ mihi
qua pariter vtiq; delectabant᷑ tñ vẽdẽ
tibus. In quo etiã ludo fraudulẽtas vi
ctoꝛias:ipſe vane excellẽtie cupiditate
victua ſepe aucupabam. Quid aũt taʒ
nolebã pati:atq; atrociter ſi depꝛehen
derem arguehã:qᷓ; id quod alijs facie⸗
bam:⁊ ſi depꝛehenſus arguerer: ſeuire
magis qᷓ; cedere libebat. Iſta ne inocẽ
tia puerilis. Nõ eſt dñe nõ ẽ:oꝛo te deꝰ

meus.nam hec ipſa ſuut q̃ a pedagogis
2 magiſtris:a nucibꝰ pillulis ⁊ paſſeri

bus:ad pꝛefectos ⁊ reges:auruʒ pꝛedia
mcipia: hec ipſa oĩno ſuccedentibus:
maioꝛibus etatibus tranſeunt:ſecuti fe
rulis maioꝛa ſupplicia ſuccedunt. PHu
militatis ergo ſignum in ſtatura pueri
cie rex noſter ꝓbaſti cum iſti:talium re
gnum celoꝛum. Sed tamen domine ti
bi excellentiſſimo atq; optimo ↄditoꝛi
⁊ rectoꝛi vniuerſitalis deo noſtro gra
tias:etiam ſi me puerum tantum eſſe
voluiſſes. Eram enim etiam tunc vine
bam atq; ſentiebam: meãq; incolumi
tatem veſtigium ſecretiſſime vnitatiſ ex
qua eram cure habebar. cuſiodiebam
interioꝛe ſenſu integriatẽ ſenſuũ meo
rum:m queʒ ipſis paruis:paruarũq; re
rũ cogitationibus veritate delectabar.

Falli nolebà:memoꝛia vigebam: locu
nione inſtruerar:amicitia mulcebar:fu
giebã doloꝛẽ:abiectionẽ: ignoꝛantiam
Quid ĩ tali aiante nõ mirabile atq; lau
dabile. At iſta oĩa dei mei dona ſut:nõ
mibi ego dedi hec:⁊ bona ſũt:⁊ bec oia
ego. Bonus g eſt q fecit me:⁊ ipe bonũ

meũu:⁊ illi exulto vonis oĩbus quibus

eiiã puer erã. DPoc.n. peccabã ꝙ non in
ipſo ſed ĩ creatur eiꝰ me aiq; ceteras vo
luptates. ſublimitates:veritates qrebã

atq; ita irruebã ĩ voloꝛes ↄfuſiones er/

roꝛes. Gras tibi dulcedo mea ⁊ honoꝛ

meꝰa fiqucia mea deus meꝰ.Gratias ti

bi de donis tuis:ſed tu mihi ea fua. Ita
enĩ ſeruabis me:⁊ augebũtur ⁊ perficiẽ
tur q̃ dediſti mihi:⁊ ero ipſe tecuʒ q; et
vt ſim tu oediſti mihi.
Explicit liber pꝛimus.
ncipit ſecũdus.

feditates meas: ⁊ carna⸗
les coꝛuptiones anime
mee:non ꝙ eas amẽ: ſed
vt amem te oe meꝰ. amo
re amoꝛs tui facio utud:re ias

meas neqſſimas ĩ amaritudie recogia

tionis mee:vt tu dulceſcas mibi dulce⸗
do nõ fallax: ouicedo felix ⁊ ſecura: et
colligens me a diſꝑſione in qua fruſta
tim olſciſſus ſuʒ:dũ ab vno te aue:ſas ĩ

malta euanui. Exarlſi.n. aliqñ ſatiari in

inferis i adoleſcẽtia: ⁊ ſilueſcere auſus
ſuʒ varus ⁊ vmbꝛoſis amoꝛibꝰ:⁊ conta

buit ipecies mea: ⁊ cõputrui coꝛã ocu

tuis placẽs mihi: ⁊ placere cupiẽs ocu
lis homuunm. Et quid erat qð me dele⸗
ctabat:niſi amare ⁊ amari:ſed nõ tene⸗
batur modus ab aĩo vſq; ad aĩuʒ: qua⸗
tenꝰ ẽ luminoſus limes amicitie:ſʒ exa
labant᷑ nebule de limoſa cõcupiſcentia
carnis ⁊ ſcatebꝛa pubertatis:⁊ obnubi

(Confeſſionum.

lant atq; offuſcabant cor meum:vt no

diſcerneret᷑ ſerenitas dilectionis a cali
gine libidinis vtrũq; ĩcõfuſo eſtuabat:
⁊ rapiebat ĩbecillẽ etatẽ ꝑ abꝛupta cu⸗
piditatũ:atq; merſabat gurgite flagirio
rũ.ĩnaluerat ſuꝑ me ira tua ⁊ neſciebã.

Obſurduerã ſtridoꝛe catene moꝛtalittia
tl mee pẽa ſuꝑbie aĩe mee: ⁊ ibà lõgi a

te:⁊ ſinebas ⁊ iactabar ⁊ effũðbar ⁊ dil
fluebã ⁊ ebuliebà ꝑ foꝛnicatões meas ⁊
tacebas.O tarduʒ gaudiũ meũ tacebas
tũc ⁊ ego ibã poꝛio lõge a te ĩ plurima
⁊ plura ſterilia ſemina doloꝝ ſuꝑba de
iectõe ⁊ iquieta laſſitudine.Quis mihi
moderaret᷑ erũnã meã ⁊ nouiſſimaruʒ
rerũ fugaces pulchꝛitudines ĩ vſuʒ ver
teret:earũq; ſuauitatibꝰmetas pꝛefige⸗

ret: ⁊ vſq; ad ↄiugale littus exeſtuaret

fluctus etatis mee:ſi tranqͥllitas in eis ñ

.B DpPppoterat eſſe fine pꝛocreddoꝝ liberoꝛuʒ
Ecoꝛdari volo trãſactas

cõtẽta ſicut pᷣſcribit lex iua oñe: qͥ foꝝ
mas ẽt ꝓpaginẽ moꝛtalitatis nr̃e potẽſ
ĩponere leuẽ manũ ad tẽpamẽtũ ſpina
rũ a paradiſo tuo ſecluſarũ: Nõ eni lõ

ge eſt a nobis oĩpotentia tua etiã cum
lõge ſumus a te. Aut certe ſonitũ nunbi⸗

um tuax vigilantius aduertereʒ. Lribu

lationé aũt carnis bẽbunt hniuſmodi:

ego autẽ vobis parco.Et bonũẽ bomi
ni mulierẽ nõ tagere.Et qͥ ſine vxoꝛe e
cogitat q ſũt dei qũo placeat deo.Qui
aũt matrimonio iũctus ẽ cogitat ea
ſunt mũdi quomõ placeat vxoꝛi. Das

g voces exaudire vigilatioꝛ: 2 abſciſſus

pꝛopter regnũ celoꝝ felicioꝛ expectarẽ
amplexus tuos. Sed efferbui miler ſe⸗
quens ĩpetũ fluxus mei relicto te:⁊ ex

ceſſi oĩa legitima tua:nec euaſi flagella

tua. Quis enĩ bec moꝛtaliũ: Nam ſem
per aderas miſericoꝛdit᷑ ſeuiens ⁊ ama
riſſimiſ aſꝑgenſ offenſõiboẽs illicitas
iocũditates meas: vt ita quererem ſine

ſotedei⸗

ſoͦſleniein

eciingsol

(cttlanes:

ntlte Vbi
Nedeltisdon
Commoetatoca
lemeſceprun
Mmnialcbcäins
hannnaile
ſutcnnmtor
inoriaſesen

mcmnore
mrhcinekt

huntvcune
Nadntiäti
ſtnencond
Uhnniongnan

Miatoniſt
eſtnemags

ſelbrgegii⸗
obeerhe
dtenane
hinmöntin
e otcſiſcr
her ticl
Rraugienn

fugle
Eſtenoeni
Mlhrlnnub
Ppn ſitnn

tflogectir
mmacnne⸗
mngſeg
famgolder

„
* „ 2 *

etenn
ſmtudlechi,

Sigiciicnen

Nleizin

Bnaſtngnt

meint
nceann
gdenienaeli
tugsr tüe
Alchigſontie
wen gatünir
diavligttit
rubnnde
aiinit win
Ecinini

gtuinNee

time
töneinin
eingpgict
rdentns
huf
Namin in
Gmmtlin⸗
chlumnt
ie ante
Chnirenn
Gmzlin
ami
miſen
Nirinnich

offenſione iocũdari: ⁊ vbi hec poſſem
nõ inuenirẽ quicqᷓ;: pᷣter te dne:pꝛeter
te qui fingis doloꝛem in pꝛecepto:⁊ ꝑ⸗
cutis vt ſanes:⁊ occidis nos nemoꝛia⸗
mur abi te. Abi eram ⁊ qᷓ; lõge exula/
bã a delitijs domꝰ tue anno illo ſexto/

decimo etatis carnis mee cum accepit
in me ſceptrum ⁊ totas manus ei dedi
veſania libidinis licentioſe per dedecus
hbumanũ:illicite ãt per leges tuas: Nõ

fuit cura meoꝝ ruenteʒ excipere me ma⸗

trimonio: ſed cura fuit tantum vt diſce
rem ſermon facere qᷓ; optimũ ⁊ ꝑſua⸗

dere dictione.Et anno qᷣdẽ illo ĩtermiiſ/⸗

ſa erant ſtudia mea dũ mibi reducto a
madauris ĩ q vicina vrbe iã ceperã litte
rature atq; oꝛatoꝛie ꝑcipiẽde gr̃a pere⸗

grinari longinquioꝛis apõ cartbagineʒ

pegrinationis ſumptus pᷣparabant᷑ ani

moſitate magis q; opibus pr̃is munici

pis thagaſtẽſis ad modum tenuis. Cui
narro hec: Neq; enim tibi deꝰ meꝰ:ſed

apud te narro hec generi meo generi
hũano qᷓ;tulacũq; ex particula incide⸗

re poteſt ĩ iſtas meas litteras.Et vt qͥd
hec: Ut videlicet ego ⁊ quiſquis hec le
git cogitemus de q́; pfundo clamãdũ
ſit ad te.Et qͥd ꝓpius auribꝰ tuis ſi coꝛ

confitens ⁊ vita ex fide eſt. Quis.n.ex⸗

tollebat laudibꝰ tũc hoĩum patrẽ meũ

qð vltra vires rei familiaris ſue ĩpende

ret filio qcqd ẽt longe pegrinãti ſtudio

rum cauſa opus eſſet: Multoꝝ eni ci⸗

nium longe opulentioꝝ nulluʒ tale ne⸗

gocium pꝛo liberis erat:cuʒ interea nõ
ſatageret idẽ pr̃ qualis creſcerẽ tibi aut
qᷓ; caſtꝰeſſeʒ dũ mõ eẽsz diſertꝰvel deftꝰ

potius a cultura tua ðs qui es vnus ve

rus et bonus dominus agri tui coꝛdis
mei. Sed vbi ſexto illo ?ꝛ decimo anno
interpoſito ocio ex neceſſitate domeſti
ca feriatus ab omni ſchola cuʒ paꝛenti⸗

èèD

bus eſſe cepiexceſſerunt caput meũ ve
pꝛes libidinum: ⁊ nulla erat eradicans
manus.Quiniĩmo vbi me ille pr̃ in bal
neis vidit pubeſcentem ⁊ inquieta idu⸗
tum adoleſcentia:quaſi iã ex hoc in ne⸗
potes geſtiret gaudens matri indicauit
gaudens vinolentia:inqua te iſte mũ/
dus oblitus eſt creatoꝛem ſuum:⁊ crea
turam tuam:pꝛo te amauit de vino in
uiſibili peruerſe atq; inclinate in ima
voluntatis ſue. Sed mat ris in pectoꝛe
iam inchoaueras tẽplũ tuũ et exoꝛdiũ
ſancte habitationis tue. Nã ille adhuc
chatecuminuſ:⁊ hoc recens erat. Itaq;
illa exiliuit pia trepidatione ac tremo⸗
re: ⁊ q;uis mihi nondum fideli: timuit
tñ vias diſtoꝛtas: in quibus ambulant
qui ponunt ad te tergum:⁊ non facieʒ.
Pec mihi ⁊ audeo dicere tacuiſſe te de

us meus cum irem abs te longius. Ita

ne tu tacebas tunc mibi: Et cuius erãt
niſi ſua vet ba illa per matrem meã fide

lem tuam que cantaſti in aures meas.

Nec inde quicqᷓ; deſcendit in coꝛ vt fa⸗

cerem illud. Uolebat enim illa ⁊ ſecre
to memini vt monuerit cum ſollicitudi
ne ingenti ne foꝛnicarer maximeq; ne

adulterem cuiuſq; vxoꝛem Qui mihi
monitus muliebꝛes videbantur: quibꝰ
obtemperare erudeſcerem. Alli autem
tui erant ⁊ neſciebam:⁊ te tacere puta⸗
bam atq; illam loqui per quaʒ mihi tu
non tacebas ⁊ in illa contemnebaris a
me filio eius:filio ancille tue ſeruo tuo
Sed neſciebam ⁊ pꝛeceps ibam tanta
cecitate:vt inter coetaneos meos pude
ret me minoꝛis dedecoꝛis:q; audiebam
eos iactantes flagitia ſua:⁊ tanto glo/
riantes magis quanto magis turpes eſ
ſent: ⁊ libebat malum facere non ſolũ
libidine facti:verum etiaʒ laudis.Quid
dignum eſt vituperatione:niſi vitium.
4

N(Confeſſionum

Ego ne vituperarer vitioſioꝛ fiebam: ⁊
vVbi nõ ſuberat quo admiſſo equarer ꝑ
Qitisfſingeba me feciſſe ꝙ nõ fecerã: ne

vigerer abiectioꝛ q;ᷓ erà ĩnocẽtioꝛ: ⁊ ne

vilioꝛ bẽrer quo era caſtioꝛ.Ecce cũ qͥ
be comitibꝰ iter ageba plateaꝑ babylo
nie:⁊ volutabar ĩ ceno eiꝰ tãq; ĩ cina⸗/
tmomis ⁊ vnguẽtis pcioſis:⁊ ĩ vmbili/
co eiꝰ quo tenaciꝰhererẽ.Calcabat me
inimicus inuiſibilis ⁊ ſe ſeducebai me:
q; ego ſeductilis erã. Nõ.n.⁊ illa q̃ iam
dDe medio babylonis fugerat: ſʒ ibat in
ceteris eiꝰtardioꝛ mr carnis mee:ſic mo
nuit me puchicitiã ita curauit qð de me
a viro ſuo audierat. Jãq; peſtilẽtioſum
⁊ ĩ poſteꝑ ꝑiculoſũ ſẽtiebat coercere ter
mino cõiugalis affectꝰ ſi reſecari ad vi/
uũ nõ poterat. Nõ curauit h̊ qꝛ metus
erat ne ipediret᷑ ſpyes mea cõpede vxo⸗
ria. Nõ ſpes illa quã iĩte futuri ſecłi ha
bebat mr.ſjj ſpea litteraꝝ quas vt noſcẽ
nimis volebat parẽs vterq;. Ille qꝛ de
te ꝓpe nihil cogitabat:de me aũt iania
illa at qꝛ nõ ſolũ nullo vetrimẽto: ſj ẽt
nõnullo adiumẽto ad te adipiſcèdũ ꝓ
futura exiſtimabat vſitata illa ſtudia
doctrine. Ita.n.conijcio recolẽs vt poſ
ſũ moꝛes parẽtũ meoꝝ. Belaxabãt᷑ etia
mihi ad ludẽdũ babent vltra tẽperamè
tũ ſeueritatis ĩ diſſolutionẽ affectioneʒ
variaꝝ:⁊ ĩ oĩbꝰ erat caligo ĩtercludens
mibi ðᷣs me ſerenitatẽ veritatis tue:? ꝓ
dibat tq; ex adipe iniqtas mea. Furtũ
certe punit lex tua dne ⁊ lex ſcripta in
coꝛdibꝰ hoĩuʒ quã ne ipᷣa qͥdẽ delet ini
quitas. Quis.n. fur equo aĩo furẽ pati
tur. Nec copioſus ad actũ ĩiopia. Et ego

ipᷣo furto ⁊ pctõ. Arboꝛ erat pirꝰ in ei,/
cinia vinee nr̃e pomis onuſta nec foꝛ/

ma nec ſapoꝛe illecebꝛoſis. Ad haͤc ex/

cutiẽdã atq; aſpoꝛtãdã neqſſimi ado⸗
leſcẽtnli ꝑꝛeximꝰ nocte ĩ tẽpeſta:quo/
uſq; ludũ ð peſtilẽtie moꝛe ĩ areis pꝓdu

xeramꝰ: ⁊ abſtulimꝰ ide onera igẽtia:ſ
ad nr̃as epnlas: ſʒ vel pijcienda poꝛcis

Et ſi aliqᷣd ĩde comedimꝰ:ũ tamẽ firet
a nobis ꝙ eo liberet quo nõ liceret.Ec

ce coꝛ meũ ðs meꝰ ecce coꝛ meũ qð mi
ſeratꝰ es ĩ imo abyſſi:oicat tibi nũc coꝛ

meũ qᷣd ibi q̃rebat vt eẽm gratis malus

2 malicie mee cã nulla eẽt niſi malitia.
Feda erat ⁊ amaui eam. Amani perire
ctum meum nõ illõ ad qoᷣ
deficiebã:ſʒ defectũ meũ ipᷣm amaui tur

amani defe

pis aĩa ⁊ diſſiliẽs a firmamẽto tuoĩ ex

terminiũ nõ de decoꝛe aliqd ſʒ dedecus
appetẽs.Et n.ſpecies ẽ pulchꝛis coꝛpo
ribꝰ ⁊ auro ⁊ argẽto ⁊ oibꝰ ⁊ ĩ cõtactu
carnis cõgruẽtia valet plurimũ:ceteriſ⸗

q; ſẽſibꝰ ẽ ſua cuiq; accõmodata modi
ficatio coꝛpoꝝ: PH; ẽt honoꝛ tẽpoꝛalis

⁊ ĩperitãdi atq; ſuperãdi potẽtia ſuum
decꝰ:vñ ẽt vĩdicte auiditas oꝛit᷑. Et tũi
cũcta hec adipiſcẽda nõ ẽ egrediẽdum
abs te dnñe neq; deuiãdũ a lege tua.Et

vita qᷓ bic viuimꝰ hʒ illecebꝛã ꝓpter q̃n
dã modũ decoꝛis ſui ⁊ cõueniẽtid cum

bis oĩbꝰ ĩfimis pulchꝛis. Amicicia quo

qʒ hoium caro mõ oulcis ẽ ꝓpter vni⸗
tatẽ de mulnis animis. Pꝛopter vniuer
ſa hec atq; buiuſmodi petm admittitur

dũ imoderata ĩ iſta ĩclinatiõe cũ exire/
ma bona fint melioꝛa ⁊ ſũma deſerunf

tu one ös nr̃ ⁊ veritas tua ⁊? lex tua.

furtũ facere volui ⁊ feci nulla cõpulſuſ Dabẽt. n. ⁊ hec ima delectatiões:ſj nõ ſi

egeſtate:niñi penuria ⁊ faſtidio iuſticie
2 ſagina iniqtatig. Nã id furatꝰ ſũ qd
mibi abudabat ⁊ multo meliꝰ. Nec ea

re volebã frui quã furto appetebã: ſed

cut deꝰ meꝰ:qꝗ ſecit oĩa:qꝛ; ĩ io delecta
tur iuſtꝰ a ipe ẽ delicie rectoꝝ coꝛde.Cũ
itaq; de facinoꝛe qrit᷑ q̃ cà fan ſit:credi

. .

nõ ſolet niñ cũ appetitꝰ adipiſcẽdi ali /

t

clrdon⸗
UIſetppavenina

Puchnſärnet

uiuhſptbie
Hontcdiüfecit,

Gkpingeamß
ffifomenmrn
Kaninaeaut

(fponatüſn

(Codeletatel
ecodene
Meg uve
Cbenköene⸗
Ctopecrern

(Egneet

ſieſencp
Nuligſehe
Ktoſctalaen
nlinotene

egkarlin

ſigiuntauns
nceinne

(anniled

mnenismen
Cmnfini ee
uradte:
lle ,hnng in

mert puc

Aſinn dene

ll tboniic⸗
liomen
tigblagen
llſancr dee
N
nalurg
nirmiio,
ndtnir
ſtnnglkrn
ſenidtoſ
ſefagin
WN
tſti

—

ninern
epontonnſun
dllehekll

riti ſi
ny'roteilietn

tlinenorin
min'itronm
K nn
Comtdin hitan
ldergorile
e eatcnnis
oefſonrtii
DErünün
tti leitni
mncn Nni
mmmn döli
Ainiinmna

Dimmin

enaunrtiitft
eininen
gintchtiin
nipd
niginnu
Ditmi
=S
u ſigni⸗
icti
itdinin
cn ne
inahn
innitnn
utbun
—W
R
gicr V

E

eniꝰ illoꝝ; bonoꝝ q nfima dixim eé po

tuiſſe apparuetit:aut metus amittendi.
Pulchꝛa ſũt.n.et decoꝛa qᷓqᷓ; p bonis
ſupꝑioꝛibus ⁊ btificis abiecta ⁊ iacẽtia.
PHomicidiũ fecit. Cur fecit: Adamauit
eius ↄiugẽ aut pᷣdiũ:aut voluit depᷣda⸗
ri vñ viueret:aut timuit ab illo tale ali⸗
qd amittere:aut leſus vlciſci ſe exarũt.
Nũ homicidiũ ſine ca faceret ipo homi
cidio delectat: Quis crediderit: nam ⁊=
de quo dcm̃ ẽ vecoꝛdi ⁊ nimis crudeli
hoĩe ꝙ gratuito potiꝰ malus atq; cru⸗
delis erat.pᷣdicta ẽ tamẽ cã ne ꝑ ociũ in
quit toꝛpeſceret manꝰ aut animꝰ. Qua
re id quoq;: Cur ita: Ut.ſ.illa exercita⸗
tiõe ſceleꝝ capta vrbe honoꝛes imperia
diuitias aſſequeret᷑: ⁊ careret metu le⸗
gu ⁊ vifficultate rex ppter iopiam rei
familiaris ⁊ conſcientiã ſcelerum. nec
ipſe igit᷑ catilina amauit facinoꝛa ſua: ſʒ
vtiq; aliud:cuius cã illa faciebat. Quid
ego miſer in te amani o furtum meum
o facinus illud nocturnuʒ ſextidecimi
anni etatis mee:non enĩ pulchꝛuʒ eras
cum furtũ eſſes. Aut vo aliqͥd es vt lo
quar ad te? Pulchꝛa erant poma illa
que furati ſumus: quoniam creatura
tua err pulcherrime omnium creato:
ommum deus bone deus ſummum
bonu ⁊? bonũ ven meũ. Pulchꝛa erant
illa poma ſed nõ ipa cũcupiuit aia mea
miſerabilis. Erat enim mihbi melioꝝ co⸗
pia: illa aũt decerpſi tm vt furarer. nam
rpta ꝓieci epulatꝰ:ĩde ſola iniquita
te qua letabar fruẽs. nã ⁊ ſi qͥd illoꝝ po
moꝑ itrauit ĩ os men cõdimetũ ibi faci
nus erat. Et nũc one õs meꝰ q̃ro quid ĩ
me furto delectauerit:⁊ ecce ſpecies nil⸗
la e. nõ dico ſicut i eqᷣtate atq; pꝛuden⸗
tia:ʒ neq; ſicut ĩ mẽte hoĩs atq; memo
ria ⁊ ſeſibus ⁊ vegetãte vita. neq; ſicut

ſpecioſa ſũt ſidera ⁊? oecoꝛa locis ſuis ⁊=

4

terta ? mare plena fetibꝰqͥ ſuccedũt na
ſcendo decedentibus non ſaltem vt eſt
quedam oefectiua ſpecies ? vmbꝛatica
vitijs fallentibꝰ.nam ⁊ ſuꝑbia celmudi

nem imitat᷑ cũ tu ſcis vnus ſuꝑ oĩa oeꝰ

excelſus.Et ambitio qͥd niſi bonoꝛes q⸗
rit ⁊ gloꝛiã:cũ tu ſcis pᷣ cũctis bonoꝛan
dus vnꝰ ⁊? gloꝛioſus ĩ eternũ: Et ſeui/
cia poteſtatũ timeri vult. Quis ãt timẽ⸗
dus niſi vnus deus:cuiꝰ poteſtati eripi

aut ſubtrabi qd poteſt qñ: ? vbi:aut qꝰ

vel a quo poteſt: Et blanditie laſciui⸗

tium amari volunt: ſed neq; blandius

E aliquid tua charitate: nec amat qcqᷓ;
ſalubꝛius q; illa pꝛe cunctis foꝛmoſa ⁊
luminoſa vitas tua. Et curioñtas aſſe⸗
ctare videtur ſtudium ſcientie: cum tu
omnia ſumme noueris. Ignoꝛãtia quo
q; ipla atq; ſtultitia ſimplicitatis ⁊ ino
centie nomine tegitur:quia te ſimpliciꝰ
quicqᷓ; non reperitur. Quid autem teĩ⸗
nocentius quandoquidem opera ſua
malis inimica ſunt: Et ignauia quaſi q
etem appetit. Que vero quies certa pꝛe
ter dominum. Luxuria ſatietatem atq;
abundantiamſe cnpit vocari. tu aũt es
plenitudo ⁊ indeficiens copia incoꝛꝛu
ptibilis ſiiauitatis. Effuſio liberalitatis

obtendit vmbꝛam:ſed bonoꝝꝑ omnium

largitoꝛ affluentiſſimus tu eſ. Auaritia
multa poſſidere vult ⁊ tu poſſides oĩa.
Inuidia de excellẽtia litigat:quid te ex
cellentius. Ira vindictam querit: te iu⸗
ſtius quis vindicat. Cimoꝛ inſolita ⁊ re
pentina exhoꝛꝛeſcit rebns que aman⸗

tar: aduerſantia dum pꝛecauet ſecurita

ti:tibi enim quid inſolidum quig repe⸗
tinum. Aut quis a te ſeparat quos dili
gis. Aut vbi niſ apõ te firma ſecuritas.
Triſtitia rebus amiſſis contabeſcit.

quibus ſe oblectabat cupiditas:qꝛ itxa

ſibi nollet ſient tibi auferri nibil pot.

4

Ita foꝛnicatur anima cũ auertitur abs
te: ⁊ querit extra te ea que pura ⁊ liqui
da nõ inuenit niñ cum redit ad te. Per⸗
uerle te imitãt᷑ oẽs qͥ lõge ſe a te faciũt
2 extollũt ſe aduerſũ te. Sʒ et ſic te im i
tãdo idicant creatoꝛem te eẽ oĩs natu

re:⁊ iõ ñ eẽ qa te oĩ mõ recedat᷑.Quid

ergo ĩ illo furto ego dilexi:⁊ ĩ quo dnñm
meũ vel vitioſe atc; ꝑuerſe imitatꝰ ſuʒ:
An libnit facere cõtra legẽ: ſaltẽ falla⸗
cia qꝛ potẽtatu non poterã:vt mane⸗
am libertate captiuꝰ imitarer fſaciẽdo ĩ
pune qð nõ liceret tenebroſa oĩpoten
tie tue ſimiliudine.Ecce ẽ ille ſᷣuꝰ fugi
ens oñm ſuũ:⁊ cõſecutꝰ vmbꝛã.O pu/
tredo. O mõſtruũ vite ⁊ moꝛtis ꝓfundi
tas. Potintne libere qð nõ licebat non
ob aliud niſi qꝛ nõ licebat: Quid retri⸗
buaʒ dño qð recolit hec memoꝛia mea
⁊æ aĩa mea nõ metuit inde: Diligã te do
mine:⁊ gras agã ⁊ ↄfitear nomini tuo:
qm̃ taãta dimiſiſti mihi mala ⁊ nefaria
opꝑa mea. Gfe tue deputo ⁊ miſericoꝛ/
die tue ꝙ pctã mea tãq; glaciem ſolui/
ſtigre tue deputo ⁊ quecũꝙ ñ feci ma
la. Quid enim nõ facere potui: qui etiã

gratuitũ facinꝰ amani:Et oĩa mibi di/

miſſa eẽ fateoꝛ ⁊ que mea ſpõte feci ma
la ⁊ que te ouce nõ feci. Quis ẽ homi/
num:qͥ ſuã cogitãs ifirmitatẽ:audet vi
ribus ſuis tribuere caſtitatẽ atq; inocè
tiam ſuã:dt minꝰ amet te:q̃ſi min eine
ceſſaria fuerit miſericoꝛdia tua:qua do
nas pctã cõuerſis ad te. Qui.n. vocatꝰ
a te ſecutꝰ ẽ vocẽ tuã:⁊ vitauit ea q̃ me
de meipo recoꝛdtẽ ⁊ fatentẽ legit: nõ
me derideat ab eo medico egrũ ſanari:
a quo ſibi pᷣſtitũ ẽ vt non egrotaret:vel
potius vt minus egrotaret:iõ te tãtũdẽ

imo vero amplius diligat:quia ꝑ queʒ

me videt tantis peccatoꝛum meoꝛum

languoꝛibus exui:per eum ſe videt tan

Confeſſionuum

tis peccatoꝛum languo: ibus nõ impli⸗
cari Quem fructum babui miſer aliqu
in bis que nunc recolens erubeſco:ma
xime in illo furto in quo illum furtum
amauin hil aliud cum ipſum eſſet ni
hil: Et eo ipſo ego miſerioꝛ.Et tamẽ ſo⸗
lus id non feciſſem:ſi recoꝛdoꝛ animuʒ
tunc meum:ſolus omnimodo id nõ fe
ciſſem. Ergo ibi amaui etiam conſoꝛtiũ
eoꝛum cum quibus id feci. Non ergo
nihil aliud qᷓ; furtum amaui: imo ve/

rg nibil aliud quia ⁊ illud nihil eſt.
£ℛ nid reuera? Quis eſt qui doceat me:
niſi qui illuminat coꝛ meum ⁊ diſcernit
vmbꝛas eius:? Quid eſt quod mihi de⸗/
nit in mentem querere ⁊ diſcutere ⁊ cõ
ſiderare. Quia ſi tunc amarem poma il
la que furatus ſum: ⁊ eis frui cuperem
poſſem etiam ſolus ſ ſatis eſſet cõmit/
tere illam iniquitatem:qua peruenirem
ad voluntatem meam: nec conſricati⸗/
one conſcioꝛum aĩom oꝛum accenderẽ
pruritum cupiditatis mee. Sed quoni
am in illis pomis voluptas mibi non

erat ea erat in ipſo facinoꝛe quam facie

bat conſoꝛtium ſimul peccantiũ Quid
erat ille affectus animi: Certe enim pla
ne turpis erat nimis:⁊ veh mihi erat 4

habebam illum. Sed tamen quid erat.

Delicta quis intelligit: Riſus erat qjſ
titellato coꝛde: ꝙ fallebamus tos:qui
bic a nobis fieri non putabant:⁊ vebe⸗

menter nolebãt. Cur ergo eo me dele/

ctabat: quo id non faciebamſolus: An
ia etiam nemo facile ſolus ridet:
Nflemo qdẽ facile:ſʒ tñ etiaʒ ſolos ⁊ ſin
gulos hoĩes:cum alius nemo pſens eſt
vincit riſus aliquando:ſi aliquid mimie

ridiculum vel ſenſibꝰ occurrerit vl aio

At ego illud ſolus non facerem:no a⸗

cerem omnino ſolus. Ecce eſt coꝛam te
deus meus viua recoꝛdatio aĩe mee: ſo

4

prentchen

onltehet

intrconen
ſuetnteſzen,
giſngione
Gr codei⸗
Ntappett'neie
Ccncilkiäne⸗
1hecanci
ſntornoſti
ſtni Fune
tinin Len
Plhutoeco
tibcibilten
Eetctierd
eringaudi
Nehrtbebed
Nanichete⸗
mmisdenins
Ctn gtci
ſcltſt

mmlwenabee

nctumdebninihe
meſecolenzeries

mon gwine
dam ne

conienn
ciſemkrecache
Osonmindt
bimmitine
Pbus uſti
1cnutAi
Osctglon
inatenemA
Qtkkpte
nqnaerinee
adimmum
n tafich

1

. Pe
ns hnu
niniſtnn

lus non facerem furtum illud: in quo
me non libebat id qð furabar:ſed quia
furabar qð me ſolũ facere pꝛoꝛſns nõ
liberet nec facerẽ.O nimis inimica ami
citia ſeductio mẽtis inueſtigabilis ex lu
do ⁊ ioco nocèdi auiditas ⁊ alieni dã⸗
ni appetitꝰ:nulla lueri mei nulla vlci⸗
ſcendi libidine. Sʒ cũ dr̃ eamꝰ faciamꝰ
⁊ pudet nõ eẽ ĩpudẽtem. Quis exaperit
iſta totuoſiſſimã ⁊ iplicatiſſnna nodo

ſitaté. Feda ẽ: nolo ĩ ea intẽdere:nolo

eã videre. Te volo iuſticia ⁊ ĩnocentia
pulchꝛa ⁊ decoꝛa:honeſtis luminibue
⁊ ĩ ſatiabili ſatietate:quies ẽ apð te val⸗
de ⁊ vita ĩꝑturbabilis. Qui intrat in te:

intrat in gaudium domini ſui:⁊ non ti

mebit:⁊ habebit ſe optime in op:imo.
Defluxi abs te ego:⁊ erraui deus meus
nimis ocuius ab ſtabiluate tua ĩ ado/
leſcẽtia: et fcũs ſũ mibi regio egeſtatis.
Explicit liber ſecũdus.icipii tertius.
‚REn cartaginẽ: a circũſtrepe
bat me vndiq; ſartago flagi
tioꝝ amoꝝ.Nõdũ amabam
⁊ amare amabã:⁊ ſecretioꝛe

indigen tia oderam me min indigẽtẽ.

Querebã qͥd amarem amans amari et

oderam ſecuritatem ⁊ viam ſine mu⸗

ſcipulis: quoniam fames mihi erat in⸗
tus ab interioꝛi cibo teipſo deus meus:
⁊ ea fame nõ eſuriebã:ſʒ erã ſine deſide
rio alimẽtoꝝ incoꝛꝛuptibiliũ:nõ qꝛ ple

nus eis era:ſʒ quo inanioꝛ: ⁊ faſtidioſi⸗

orꝝ ⁊ iõ nõ bene valebat aĩa mea: ⁊ vlce
roſa pꝛoijciebat ſe ſoꝛas miſerabilit᷑ ſcal
pi auida contactu ſenſibiliũ. Sed ſi nõ
haberẽt aiaʒ non vtiq; amarẽtur. Ama
re ⁊ amari dulce mihi erat:magiſ ſi etiã
amtis coꝛpoꝛe fruerer. Uenã igit᷑ ami
citie coinqͥ nabã ſoꝛdibꝰ cõcupiſcentie:
cãdoꝛẽq; eiꝰ obnubilabã de tartaro li/

bidunis: ⁊ iñ fed atqʒ iponeſtus elegãs

°æ °

⁊ vrbanus eſſe geſtiebã abundanti va

nitate. Riu ẽt in amoꝛẽ quo cupiebam

capi. Deus meus miſericoꝛdia mea quã
to felle mihi ꝑ ſuauitatè illã ⁊ qᷓ; bonꝰ
aſꝑſiſti:qꝛ ⁊ amatus ſũ ⁊ ꝑpuẽni occulte
ad vinculũ fruendi:⁊ colligabar letus
erumnoſs nexibꝰ ot cederer virgis fer
reis ardentibꝰ ʒeli ⁊ ſuſpitionũ ⁊ ſimoꝝ
⁊ iraꝑ atʒ rix./ꝝ. Rapiebant me ſpecia
cula theatrica plena imaginihꝰ mipiiꝝ

meaꝑ ⁊ fomitibꝰignis mei Quid ꝙ bo

ibi vlt dolere cũ ſpectat luctuoſa ⁊ tra
gica qᷣtñ ariſße nollet: Et tñ pati vlłt
ex eis doloꝛẽ ſpectatoꝛ:⁊ doloꝛ ipᷣe eſt
voluptas eiꝰ.Quid niſi miſerabilis ĩſa⸗
nia: qſſ lã eo magis eis mouet᷑ quiſqʒ:
quo mimꝰa talibꝰſanꝰeſt affectibꝰ:qᷓ;dq;
cũ ipſe patit᷑ mifia cũ alijs cõpatit᷑ mi⸗
ſericoꝛdia dici ſolet. Sed qualis tandeʒ
miſericoꝛdia in rebus fictis ⁊ ſcenicis:
Nõ enĩ ad ſubueniendum pꝛouocatur
au itoꝛ:ſed tantũ ad dolendũ inuitat
Et actori eaꝑ imaginũ amplius fauet:
cũ amplius dolet.Et ſi calamitates ille
hoĩum vel antique vel falſe ſc agantur
vt qui ſpectat nõ doleat: abſcedit inde
faſtidiẽs ⁊ rpꝛegẽdẽs.Si ãt doleat:ma

net intentus ⁊ gaudẽs. Lachꝛyme ergo

amdãt᷑ ⁊ doloꝛes.Certe ois hõ gaudere
vult.An cũ miſeꝝꝑ neminem eẽ libeat: li
bet tamen eẽ miſericoꝛdem:qꝛ non ſine
doloꝛe hac vna cauſa amantur dolo/
reo:⁊ hoc de illa vena amicitie eſt. Sed
quo vadit:quo fluit: Ut quid decurrit
in toꝛẽtẽ picis hullientis eſtaus: imina
nes tetraꝝ libidinũ:ĩ quos ipᷣa mutat᷑ ⁊
vertitur:per nutum pꝛopꝛium de cele⸗/
ſti ſerenitate detoꝛta atq; deiecta. Re/

pudiet᷑ ergo miſericoꝛdia: Nequaquãa
Ergo amentur ooloꝛes ali quãdo. Sed

caue immũdiciam anima mea ſub tu/
toꝛe deo meo:deo patrũ noſtroꝝ ⁊t lau

ðð

—

dabili ? ſupereraltato in omnia ſecula

caue imundiciam. Neq; enim nũc non

miſereoꝛ:led tũc ĩ theatris cũ gaudebã
amãtibus:cũ ſeſe fruebãt᷑ ꝑ flagitia:qᷓ;⸗
nis hec imaginarie gererẽt ĩludo ipe/
ctaculi.Cũ aũt ſeſe amittebãt:q̃ſ miſe⸗/
ticoꝛs cõtriſtabar:⁊ vtrũq; me delecta
bat tamen. Nunc vero magis miſereoꝛ
gaudentẽ ĩ flagitio:qᷓ; velut dura pꝑpeſ
ſum detrimento pnitioſe voluptatis ⁊
amiſſiõe miſere felicitatis. Pec certe ve
rioꝛ miſericoꝛdia:ſed nõ in ea delectat
coꝛ. Nam ⁊ ſi appꝛobat᷑ officio chari⸗
tatis qͥ dolet miſerũ:mallet iñ vtiqʒ nõ
eẽ qð doleret germanitꝰ niuſericoꝛs ẽ
ſin maliuola beniuoletia qð fieri ñ põt
põt ⁊ ille qͥ veracit᷑ ſinceri᷑qʒ miſereiur
cupere eẽ miſeros vt milereat᷑. Nõ vllꝰ
ctaqʒ doloꝛ appꝛobãdus:nullus aman
dus ẽ. Poc.n.tu dũe deꝰ qͥ aĩas amas:
lõge alteqʒ puriꝰ qᷓ; nos ⁊ ĩcoꝛuptibi
lius milereris:ꝙ nullo doloꝛe ſauciarl.
Et ad hec quis idoneꝰ: At ego tũc mi⸗
ſer dolere amabam ⁊ q̃rebã vi eẽt quod
dolerẽ qñ mihi ĩ erumna aliena ⁊ falſa
4 ſaltatoꝛia ea magis placebat actio hy
ſtrionis:eqʒ alliciebat vehemẽtiꝰ:qua
mihpi lachꝛyme excuciebãt᷑. Quid auteʒ
mirum:cum infelix pecus aberras a gre
ge tuo:⁊ ĩpatiẽs cuſtodie tue turpi ſca⸗/
bie fedarer: Et inde erãt doloꝝꝑ amoꝛes
nõ quꝰ altius penetrarer: nõ eni ama⸗
bam talia perpeti qualia ſpectarem:
ſed quibus auduis ⁊ ſictis tanquam
in ſuperficie raderer: quos tamen qua
ſi. vngues ſcalpentiũ feruidus tumoꝛ
⁊tabes ⁊ ſanies boꝛꝛida cõſeq̃nat᷑. La⸗
lis vita mea:nũqͥd vua erat ðs meꝰ: Et

circũuolabat ſuꝑ me fidelis a lõge mi⸗

ſericoꝛdia tua. In quantas iniquitates
diſtabui:⁊ ſacrilega curioſitate ſecutꝰ
ſum. vt deſerẽtẽ te deducerʒ me ad ima

—

Confeſſionum

infida ⁊ circũuentoꝛia obſequia demo

nioꝛum:quibus imolabam facta mea
mala:⁊ ĩ omnibus flagellabas ine. Au⸗

ſus ſũ etiã in celebꝛitate ſolẽnitatũ tua
rum iter parietes eccleſie iue cõcupi/

ſcere ⁊ agere negociũ ꝓcurãdi fructus

moꝛtis. Unde me verberaſti grauibus

penis: ſʒ nibil ad culpã med. O tu pꝛe
grandis mi ericoꝛdia mea deus meus:

refugiũ meũ a terribilibus nocentbus
in quibus vagatus ſum pꝛefidentt col⸗

lo a lõge recededo a te:amans vias me
as ⁊ non tuas:amans fugitiuam liber⸗
tatem. Pabe bant ⁊ illa ſtudia que bo

neſia vocabatur ductůᷣ ſuu iiuetẽ foꝛa
litigioſa:vt excellerẽ ĩ eis:

hec laudabi/
anta eſt ceci

lioꝛ quo fraudulentio

tas bominum de cecitute etiam gloꝛ

tium:⁊ maioꝛ iam eram in ſchola rbe/
toꝛis: ⁊ gaudebam ſuperbe: ⁊ tume⸗
bam typo qᷓ;q; longe ſedacioꝛ:domine
tu ſcis:⁊ remotꝰ omnino ab euerſioni

bus quas faciebant euerſoꝛes. Doc.n.

ſceuum nomen ⁊ diabolicum velut iſt

gne vrbanitatis eſt: inter quos vieba
pudoꝛe impudenti: quia talis non etſâ
et cum eis eram.Et amiciuijs toꝛum de

lectabar aliquando a quoꝛum ſemper

faciis abhoꝛꝛebam: hoc eſt ab euerſo
nibus quibus pꝛoterue inſectabantur
ignotoꝛum verecundiaʒ: qnam pꝛotur
barent gratis illudẽdo:atq; ide paſcẽ⸗/
do maliuolas letitias ſuas. Ilibil ẽ ille

aciu ſimilius actibus demonioꝛum.

Quid itaq; verius qᷓ; euerſoꝛes vocan⸗

tur: Euerñ plane pꝛius ipſi atq; xuerſi

deridẽtibus eos ⁊ ſeducẽtibꝰ fallacibꝰ
occulte ſpiritibꝰ: in eoipſo quo alios i·
rideræ amãt a fallere.Inter bos ego in
becilla tũc etate diſcebã libꝛos eloquẽ/⸗
tie:ĩ q̃ eminere cupicba fine dãnabili ?
vẽtolo ꝑ gaudia vamtatis buane:⁊ vñ⸗

rZDZD W
D
2

ſbüddſeit
iti aindi
Geciomram.
Mrlerſae
funcoctb
ikaſſtctime
heesne!
ſtnaut
erainatin

Ancoksie

Kudterare
üconice
cicorin
deſivpreni
ſmuireinti
tonihzcio
Nihiözme
rongsdte
ndtrieni
Nigeibg
ſileitq
ebieto
enntetto
ganreue
Wörrker
nntrerin
wützün
Piptin
hoigfnet
Gilßphi
ſbchpene
tenei
glanein
liehenns
plude⸗
minſc
fnigein
Urindb
ligihre
Mron
Muchorl

nontzi
winolibanſat
dusfaglinrn
Alebutate öin
les eccleſe
egoci nin
emeudenſtge
ad aihii
ed
Ulembübunae
Gls ſon itnt
Cecoateamm

bam t lrirmeae.

lur dociſiuni
elkgiicen⸗
ulerie C
ndeaaltin
amemnd
chan
begettinn/
Nrommwin
Cebinil
tnunlant
tsctn i⸗
Gn:eubt
SL
ent i/
anrliſi

tato ia diſcẽdi oꝛdie ꝑpuenerã in libꝛum

quẽdã cuiuſdã ciceronis: cuiꝰ linguaʒ

fere oẽs mirant᷑: pectus nõ ita. Sed li.
der ille ipſius exhoꝛtationẽ cõtinet ad
phiaʒ: ⁊ vocat᷑ hoꝛtẽſi: ille vo liber mu

„

tauit affectũ meũ:⁊ ad teipʒ dne muta

nit pces meas ⁊ vota ac deſideria mea

fecit alia. Uiluit mibi repẽte oĩs vana
ſpes:⁊ ĩmoꝛtalitatẽ ſapĩe ↄcupiſcebam
eſtu coꝛdis ĩcredibili:⁊ ſurgere iã ceꝑã
vt ad te redirẽ.Nõ n. ad acuendam lin
guã: qð videbar emẽ matnis mercedi⸗

b: cũ agerẽ ãnũ etatis vñ vigeſimũ: iaʒ

defũcto pr̃e añ biẽniũ nõ ̊ ad acuẽdã
lingu referebà illũ libꝛũ:neq; mihi lo
cutionẽ: ſʒ qð loqbat᷑ pſuaſerat. Qũo
ardebã õs meꝰqũo ardebam reuolare
a trenis ad te:⁊ neſciebã qͥd ageres me

cũ apð te ẽ eni ſapia. Amoꝛ at ſapie no
mẽ grecũ hʒ phiaʒ:quo me accẽdebãt

ille re. Sũt qͥ ſeducãt p phiaʒ magno ⁊
blãdo ⁊ hõeſto noĩe coloꝛates ⁊ fuccã
tes erroꝛes ſuos. Et ꝓpe oẽs d ex illis ⁊
ſupꝛa tpibꝰtales erat notãt᷑ ĩ eo libꝛo ⁊
demöſtrantf: ⁊ manikfeſtaf ibi ſalutife⸗

ra illa admonitio ſpũs tui ꝑ uũ tuum

bonũ ⁊ piu. Uidete ne qͥs vos decipiat
Ppphᷣiaʒ ⁊ ianẽ ſeductionẽ fʒ traditõnẽ
hoiuʒ m elemẽta hꝰmudi ⁊ nõ ſ̃ʒ xpᷣʒʒ
qꝛ in ipᷣo ihitat oĩs plenitudo diuinita

ns coꝛpalit Et ego illo tꝑe ſcis tu lumẽ

coꝛdis mei:qĩ nõdũ mihi hec apoſtoli
ca nota erãt. DPoc iñ ſolo delectabar in
illa exhoꝛtatõe ꝙ nõ illã aut illã ſectaʒ

ſed ipſaʒ q̃cũq; eẽt ſapia vt diligerẽ ⁊ q;

rferẽ a aſſeqᷓrer ⁊ tenerẽ atq; ãpiexarer

foꝛtit᷑ excitabar ſermone illo ⁊ accẽde⸗
bar: ⁊ ardebã:⁊ ̊ ſolũ me in tanta fla⸗
grãtia refrãgebat: ꝙ nomẽ xpᷣi nõ erat
ibi: qin h̊ nomẽ fᷣm miſericoꝛdiã tuam
dñe: nomẽ ſaluatoꝛis mei filij tui in
ipo adhuc lacte mris teneꝝ coꝛ meum

pie biberat ⁊ alte retinebat ⁊ qᷣcq̃ͥd ſine
h noĩe fuiſſet q;uis litteratũ ⁊ expollia
tũ ⁊ vidicũ nõ me totũ rapiebat. Itaq;
inſtitui aĩuʒ intédere ĩ ſcriptaras ſcãs:

yt viderẽ quales eẽnt.Et ecce video reʒ

nõ ↄptã ſuꝑbis neq; nudatã puer:: ſed

iceſiu humilé: ſucceſſu excelſam ⁊ vela

ta miſterijs: ⁊ nõ erã ego talł vt intrare

i eã poſſeʒ aut ĩclinare ceruicẽ ad eus

greſſus. Ilõ n. ſicut mõ loquoꝛ ita ſen
ſi cũ attẽdi ad illã ſcripturã:ſed viſa mi

hi eſt ĩdigna quã tulliane dignitati cõ

pararez. LCumoꝛ eiʒ meꝰrefugiebat mo
dũ eiꝰ:⁊ acies mea nõ penetrabat iteri

oꝛa eiꝰ. Uerũtũ illa erat q creſceret cuʒ

paruulis: ſed ego dedignabar eẽ cũ par

unlis: ⁊ turgiduslfaſtu mibi grandis vi
debar. Incidi itaq; in hoĩes ſuꝑbe del i

rãtes carnales nimis ⁊ loquaces:ĩ quo
rũ oꝛe laqi diaboli:⁊ viſcũ ↄfectũ ↄmix
nõe ſyllabarũ noĩs tui:ſʒ ⁊ dñi ihu xpi
⁊ pꝛeliti ↄſolator nr̃i ſpũs ſci. Pec enĩ
oĩa ũ recedebãt oe oꝛe eoꝝ:ſʒ ſonotenꝰ
2 ſtrepita ligue ceteꝝ coꝛ ĩane vi: ⁊ dis
cebãt vtas ⁊ veritas ⁊ inłti eã dicebãt
mihi ⁊ nuſqᷓ; erat ĩ eis ſ falſa loqbat ñ
de te tm qͥ ve vitas es:ſʒ et ð iſtis elntis
pꝰmũdi creatur tuis. ð dbꝰẽt va dicen
teſphᷣoſtrãſgredi ðbui pᷣ amoꝛe tuo mi
pf̃ ſãme bõe plchꝛitudo płchꝛoꝑꝝ oium
O vnas. vitas qᷓ; time ẽt vẽ medulle aĩ
mei ſuſpirabãt tibi:cũ te illi ſonarẽt mi
pi freqnt ⁊ młtiplr voce ſola ⁊ libri mł
t! ⁊ ĩgẽtibꝰ: ⁊ illa eꝛãt fercula ĩ qᷣbꝰmibi
eſuriẽti te ĩferebat᷑ ꝓ te ſol ⁊ luna pul⸗
chꝛa opꝑa tua:ſj tñ oꝑa tua ñ tu:nec ißa

pꝛima poꝛa. n. ſpũalia opera tua:q; iſta

coꝛpea: qʒuis lucida ⁊ celeſtias At ego
nec pꝛioꝛi illa: ſed teipſam:te veritas in
qua nõ ẽ commutatio:nec mom̃ti obũ
bꝛatio eſuriebam ⁊ ſitiebam: ⁊ appone
bant᷑ adhuc mihi ĩ illis ſerculiſ phãtaſ
3q 4

mata ſplèdida qbꝰiaʒ melius erat ama
fe iſtuʒ ſolè ſalteʒ iſtis oculis veꝝ qᷓ; il⸗

la ſalſa aio decepto ꝑ oculos.Et tũ qͥa

te potabã mãducabã nõ auide quideʒ
q nec ſapiebas ĩ oꝛe meo ſicuti es:neq;
eni tu eras illa figmẽta inania:nec nu⸗
triebar ex eis:ſed exauriebar magis. C
bus ĩ ſõnis ſimillim eſt cibis vigilãtiũ
quo tũ doꝛmit᷑tes nõ alunt᷑:doꝛmiunt
eni.At illa nec ſilia erãt vllo modo tibi

neut nüc mihi lociiꝰes:qꝛ illa erãt coꝛ

poꝛalia phãtaſmata falſa coꝛpea qᷣbus
certioꝛa ſunt vera coꝛpa iſta q̃ videmuſ
viſu carneo ſiue celeſtia ſiue terreſtria.
Cũ pecudibꝰ⁊ volatilibꝰ videmus bec
⁊ certioꝛa ſunt:qᷓ; cũ imaginamur ea.⁊
rur ſus certins imaginamur ea:qᷓ; ex eis
ſuſpicamur alia grandioꝛa ⁊ ifinita: qᷓ
oiĩo nulla ſunt:q̃libꝰego nũc paſcebar
inanibus ⁊ non paſcebar. At tu amoꝛ
meꝰin quẽ defieio vt foꝛtis ſiʒ: nec iſta
coꝛpoꝛa eſ q̃ videmꝰqᷓ;q; in celo:nec ea
es q̃ͥ nõ videmꝰ ibi:qꝛ tu iſta cõdidiſti:
nec i ſũmis tuis coditõibus abes. Qu
to g lõge es a phantaſmatibꝰillis meis
phataſmatibꝰ coꝛꝑũ qͥ oĩno nõ ſunt:qͥ
us certioꝛeſ ſunt phantaſie coꝛpoꝝ eo
rũ que ſunt ⁊ eis cerrioꝛa coꝛꝑa:quę tñ
nõ es ſed nec aĩa es que vita ẽ coꝛpoꝝ.
Jõ melioꝛ vita coꝛpoꝝ certioꝛq; q̃; coꝛʒ
poꝛa. Sed tu vita es aĩarũ: vita vitaruʒ
viues teipſa ⁊ nõ mutaris vita aĩe mee
Ubig mihi tunc eras:⁊ q̃; longe: Et lõ
ge ꝑegrinabar abs te excluſus ⁊ a ſiliqᷣſ
Poꝛcoꝝ quos de ſiliqs paſcebaʒ. Quan
to enĩ melioꝛes grammaticoꝝ ⁊ poeta
rũ fabelle q̃ʒ illa decipła. Naʒ verſus ⁊
carmen ⁊ medea volans vtilioꝛes certe
ꝗʒ quinq; elemẽta varie fuccara ppter

Inq; antra tenebꝛaꝝ: q̃ omnino nulla

ſunt ⁊ occidunt credenteʒ. Naʒ verſuz

⁊ carmen etià ad vera pulmẽeta tranſfe

. ſionum. JM H“W

ro. Uolãtem aũt Medesz ? ſi catabaʒ

nõ aſſerebã: æ ſi cantari audiebaʒ non
credebã:illa aũt credidi Ueh veb:qbu
gradibꝰ dednctus ſuʒ in ꝓfunda inferi·

qppe laboꝛãs ? eſtuans lopia veri: cuʒ
re de me.tibi eni cõfiteoꝛ qui me miſe⸗
ratus es:⁊ nondũ confitentẽ:cũ te nõ

fʒ mentis ĩtellectuʒ:quo me pꝛeſtatf o
luiſti belluis: ſed ſecundũ ſenſuʒ carnis

quererem. Lu aũt eras interioꝛ intimo
meo: ⁊ ſuperioꝛ ſummo meo: offendi ĩ
illaʒ muliereʒ audacẽ inopes pꝛudẽtie:

enigma Salomonis ſedentẽ ſuper ſel⸗

laʒ in foꝛibꝰ⁊ dicẽteʒ:panes occultos li
benter edite:⁊ aquã dulcem furtiuam
dibite Que me ſeduxit:qꝛ inuenit foꝛis
hĩtantẽ in oculo carnis mee:⁊ talia ru
minantè apud me:qualia ꝑ illum vo⸗
raſſeʒ. Neſciebã eniʒ aliud vere quodè
⁊ quaſi acutule mouebar vt ſuffraga⸗
rer ſtultis deceptoꝛibꝰ:cuʒ a me quere⸗
rẽt:vñ malũ ⁊ vtruʒ foꝛma coꝛpoꝛea ðᷣ
us finiret᷑ ⁊ haberet capillos 7 vngnes
7 vtruʒ iuſti exiſtimandi eſſent qi pa⸗
berent multaſ vxoꝛes ſimul ⁊ occiderẽt
boies:⁊ ſacrificarẽt de aĩalibꝰ:quibus
rebus ignarus ꝑturbabar:⁊ recedens a

veritate ire ĩ eã mihi videbar:qꝛ nõÄno

nerã malũ nõ eẽ niſi pꝛiuationem bo⸗
in vſque ad quod omnino uon eſt.
Quod vnde videreʒ: cuius videre vſq;
ad coꝛpus erat oculis: ⁊ animo vſque
ad phantaſma. Et non nouera oeũ eſ⸗
ſe ſpirium:non cui membꝛa eſſent per
longuʒ ⁊ latum:nec cui moles eſſet:q̃ͥa

melos in parte minoꝛ eſt q̃; in toto ſuo

⁊ ſi infinita ſit minoꝛ eſt in aliqua par⸗
te certo ſpatio definita q̃; per inf nituʒ
⁊ nõ eſt tota vbique ſicut ſpiritus ſicut
deus.Et quid ĩ nobis eſſet ſecunduʒ q;
eſſemus ſimiles deo.Et recte in ſcriptu

ris diceremur ad imagineʒ oei pꝛoꝛſue

(oubunton
(Acieigeen n
euniſcerle
lihnningnuſ
engtderm
emipardigne
ſiclunnerdlin
ieſemebmnn
Poſles dand
oediſedeosc
Aacinlentbn
Alieros moxv
Epotio i noni
(lseieonen

Gecchooecconn

Aagntteoteg⸗
unnnetcrodno

uinodenci
Pbiſticbani⸗
Monedcritre

ueceſict:

(Wticninen
oſenocnate
Plunriira
Güfeicoden
ürticpene
ſizcentmi

—
Pnmranecen

1

ſintſgita
irgiſſetin

Hluivim

ſhimeng

uuietngode

ſenintln

ilzann

fullereic
lintkrigt
liler n

= n£i

eMnian
enege

Dgſen

umidehnn
igninhiſ

quonertf
amndükenigenn.

Giemin dn

month tfit

islecntiinndn

ezpanezaale
jorlgeninn
irginmiſ
Ensmetdh
galug lunn
aucrg
ehr bſt
eaztntan
emCn

piloen

mncichentin
sfnnltone
Netinſb aein
Nbuntutn
cehrii
nimnmm-
nnino v 4

Nins ſaneh

et mine in
Nonemgi
enbuthet
inrlaith
Könpin
niigt
zeerfun

ſataun
jrgeitlnnl

zoiel⸗

tumigiſnn

ſgnoꝛabam:⁊ non noueras iuſticià ve⸗
ram interioꝛem non ex conſnetudine
indicantẽ:ſed ex lege rectiſſima dei om
nipotentis:qua foꝛmarentur moꝛes re

slibi alia:nec alias alirer:ſecundũ quaʒ
inſti eſſent abꝛaam ⁊ Jſaac ? Jacob ⁊=
Moyſes ⁊ Dauid:⁊ illi omnes lauda⸗/
ti oꝛe ðᷣi ſed eos ab ĩperitis iudicari ini
quos iudicantibus ex humano die: 2=

vVninerſos moꝛes humani generis ex ꝑ/

te moꝛis ſui mentientibus.Canquaʒ ſi
quis neſciens in armamentis quid cui
que mẽébꝛo accommodatum ſit: ocrea
velit capnt contegi ⁊ galea calciari: et
murmuret quod non apte conueniat:
aut i vno die indicto a pꝛomeridianis
boꝛis iuſticio quiſquaʒ ſtomachet᷑: nõ
ſibi concedi quid venale pꝛoponere:qꝛ
mane conceſſuʒ eſt: aut in vna domo

videat aliquiſ tractari manibus a quo

quaʒ ſeruo quod facere non finatur qͥ
pocula miniſtrat. Aut aliqnid poſt pre

ſepia fieri quod ante menſam pꝛohibe⸗
atur ⁊ indignetur cuʒ ſit vnum habita

enluz et vna famili biq; atq; oĩ
bus idem ebn Sir ſunt iſti qui indi
gnantur ci aucdhlerint illo ſeculo licuiſ
ſe iuſtis: aliquid quo iſto non licet in

ſtis: et qnia illis alind precepit dens:

iſtis aliud pro temporulibus cauſie: cũ
eideʒ iuſticie vtriq; ſeruierint:cũ in vno
omine 2 in vno die:et in imis edibus
videant alind alij mẽbro congruere: et
aliud iaʒ duduʒ licuiſſe:et poſt horam
non licere: quiddam in illo angulo per
mitti aut inberi:quod in iſto iuſte vete
tur et vidicetur. Nũquid iuſticia varia
eſt ⁊ mutabilis: Sed tẽpora quibus pᷣ
ſidʒ non pariter eunt tempa eniʒ ſunt.
Homines autẽ quoruʒ vita ſaper traʒ

bꝛeuis eſt:qnia ſenſu non valent cau⸗
ſas contexere ſeculoꝛum pꝛioꝛuʒ aliarũ
qʒ gentium:quas experti non ſunt cuʒ
his quas experti ſunt. In ono auiem tẽ
poꝛe vel die vel domo facile poſſunt vi
dere quid cuique membꝛo:quibus mo
mentis:quibus partibus perſoniiue cõ
gruat. In illis offenduntur: hic ſerniũt
Pec ego tunc neſciebã ⁊ non aduerte⸗
bam:⁊ feriebant vndiq; iſta oculoſ me
os ⁊ non videbam.Et cantabaʒ carmi
na:⁊ non mihi licebat ponere pedem:
quèlibet vbilibet ſed in alio atque alio
merro aliter:aliterq; ⁊ in vno aliquo
verſu:non omnibus locis eundem pe
dem.Et ars ipſa qua canebam non ba
bebat aliud alibi:ſed omnia ſimul. Et
non intuebar iuſticiaʒ cui ſeruirent bo
ni ⁊ ſancti homines:longe excellẽtius
atq; ſublimius habere ſimul omnia q́ᷓ
pꝛecepit dens:⁊ nulla ex parte variari:
⁊ tamen varijs tempoꝛibus nõ omnia
ſimul:ſed pꝛopꝛia diſtribuentem ac pꝛe
cipiẽtem.Et repꝛehendebam cecꝰ pios
paſtoꝛes:non ſolum ſicut deus iuberet
atq; inſpiraret vtentes pꝛeſentibus: ve
rum quoq; ſicut deus renelarʒ futura
pꝛenunciantes. Nunquid aliquando
aut alicui iniuſtuʒ eſt diligere deum ex
toto coꝛde:ex tota anima: ex tota men
te:⁊ diligere pꝛoximum tanqᷓ; teipſum.
Itaq; flagitia que ſunt contra natur
vbiq; ac ſemper deteſtanda atq; puni
enga ſunt:qualia ſodomitarum fuerãt
Que ſi omnes gentes facerẽt eodeʒ cri
minis reatu diuina:lege tenerent᷑: qne
nõ ſic fecit hoĩs:vt ſe ilo vierent᷑ mõ.
Uiolat᷑ qppe ipſa ſocietas q̃ cũ deo no
bis eẽ dʒ:cũ eadẽ na:cuiꝰille auctoꝛ eſt
libidinis ꝑuerſitate polluit᷑ Que aũtõꝰ
moꝛes hoĩum ſunt flagitia ꝓ moꝛuʒ vi
uerſitate vitãda ſũt:vt pactu ĩter ſe ciui

Eonfeſſiondum (b

tatis ant gẽtis oſuetudie vel lege firma rei tenent᷑ aĩo ⁊ verbis ſenientes aduex
tũ uulla ciuis aut pegrini libidine viole ſus te ⁊ aduerſus ſtimulũ calcitrãte: ji aren⸗
tur. Turpis. n. oĩs pſ eſt vniuerſo ſuo ñ ain cuʒ diruptis limitibꝰ humane locie uigſſn⸗
2ↄgruẽs. Kũ autẽ do aliqd ↄ moꝛez aut tatis letant audaces pꝛiuatis cõciliati de
poaciũ quoꝛũlibet inbet: ⁊ ſi nũqᷓʒ ibi ſa onibus aut direptiõibꝰ: put qdq; dele ſnlinnin
ciũ e:faciẽdũ ẽ: ⁊ ſi omuſſuʒ. iſtauraduʒ ctauerit aut offenderit: ⁊ ea fiut cum tun ungtin
ſi inſtitutũ nõ erat iRtituédũ ẽ. Si eiʒ derelinqris fons vite:qᷣ es vnus ⁊? ver tn tdalennn
regi iicet ĩ ciunate cui regnat iubẽ ali· creatoꝛ ⁊ rectoꝛ vniuerſitatis: ⁊ pꝛiuata imne d
quic. qd neq; an illũ quiſqʒ: nec ipe vn ſupbia diligit ĩ parte vnũ falſuʒ. Jtac fnnddan
az iuſſerat: nõ ỹ ſocictatẽ ciuitat eius pietate bumili redit᷑ in te ⁊ purgas noſ aambinn
obtépat imo s ſocietatẽ nõ obtempat᷑ a ↄſuetudine mala: ? ꝓpitius es peccanl ita
Gnãle qppe pactũ eſt ſocietatis hbuma cõfitentiũ ⁊ exaudis gemit ↄpeditoꝛuz Coecanglini
ne obedire regibus ſuis: quato magis ⁊ ſolmes a vĩculis qᷓ nobis fecimus: ſiiã W
deo regnatoꝛi vniuerſe creature ſue ad non erigam aduerſuste corams faſſe menenen
ea q̃ iuſſerit ſine oubitatõe ſeruiéduzẽ. libertaus auaricia plus hndi:2 damno cſunnin
Sicut eni iĩ ptatibus ſocietat bumane totũ amittẽdi:amplius amado ppꝛinz ſnſlonmnil
maioꝛ poteſtas minoꝛi ad obediẽdum nimz te oium bonũ. Sed inter flagi⸗ minalde
pponit᷑:ita de oĩbꝰ. Itẽ in facinoꝛibus tia ⁊ facinoꝛa ⁊ tam multas in qtates lnioͤf
vbi libido ẽ nocendi nue ꝑ otũeli ſiue ſunt petã pficiẽtiũ:qᷓ a bene iudicitilꝰ ſiſcd mun
ꝑiniuriã: ⁊ vtrũq; vel vlciſcẽdi cã ſecut ⁊ vitupant᷑ ex regula pfectõis: lauda Pbſcinisſdl
mimico inimicus: vel adipiſcẽdi alicui tur ſpe frugis ſicut herba ſegetis. Et ſit ſitäſahtiü
extra cõmodiſicut latro viatoꝛi: cł eni qda ſilia vel flagitio vel facinoꝛi:⁊ non Uärcrin

tãdi mali:ſicut ei qui timet᷑:vel inuidẽs ſunt pctã:qꝛ nec te offendut oñz ⁊ den ada
do: ſcut felicioꝛi miſerioraut in aliqus nim. nec ſociale ↄſoꝛtiũ cũ ciliant ai Gallon
pꝛoſpatꝰ ei quem ſibi equari timet:ant qus vſum vite ↄgrue tẽpoꝛi:ꝛ incertũ Kacdlan
equalẽ dolet. vel ſola voluptate alieni é an libdine hñdi aut puniuntur coꝛꝛ/ H
mali: ſicut ſpectatoꝛes gladiatoꝝ aut ir gendi ſtudio poteſtate oꝛdinata: ? in⸗ ſnaa
riſoꝛes vel illuſoꝛes quoꝛũlʒ. Hec ſũt ca certum eſt an libidine nocendi. Mul üinge⸗
pita iniqtail:qᷓ pullulãt pꝛĩcipãdi ⁊ ſpe ta itaq; facta que hominibus impꝛoba rckrn
ctãdi ⁊ ſentiẽdi lidbidie:ant vna aut du da viderentur teſtimonio tuo appꝛobꝛ nwalin
abus earü aut ſunul oĩbꝰ. Et viuit᷑ ma⸗ ta ſunt:æ multa laudata ab hominibu benhurt
le aduer us tria ⁊ ſeptẽ: pſalreriũ deceʒ: te teſte damnantur: cum ſepe ſe aliter arauli
choꝛdaꝝ decalogũ tuũ de⸗ altiſſme er babet ſpecies facti:⁊ aliter facieni ani bnnungid
ulciſſime. Sed qᷣ flagitia ĩ te q̊ͥ nõ coꝛ mus:atq; articulus occulti tꝑis. Cum nurmtm.
rũpis: Aut ꝗᷓ aduerſus te facinoꝛa: cui vero aliquid tu repente inuſitatũ ꝛ in ½ N
nocen no põ:: Sed h̊ vidicas qð in ſe ꝓuiſum imperas: etiam ſi boc aliquan geacutine
boies ꝑpetrãt:qꝛ etiã cũ in te peccãt ĩ⸗ do vetuiſti: qʒuis cm imperij tui p tpe nluimiene
pie faciut ĩ aĩas ſuas:2 mẽtit᷑ iniqtas ſi occulteo: ⁊ ʒuis contra pacium ſit ali 4 Cinn
bi:Rue conũpẽdo ac puertẽdo nãʒ ſuaz quoꝛum bominum ſocietatis: quis du lntſeten
quã tufciſti ⁊ oꝛdinaſti: vel ĩimodera⸗ bitet eſſe faciendum quando ea uuſta⸗ nlgeten
te vtẽdo cõceſſis rebꝰ:vel ĩ non ↄceſſa ſocietaſhominum que ſeruit tibi: See nmn
oler

flagrado in eũ vſuʒ qai ẽ cõtra nãʒ: aut beati qui te imperaſſe ſciũt:fiunt emm eien
WWnan

drepno icn
ofndenmnniüs
ns eitn
Renineinn
kiheemih
ilirecinnte
emalrt Pont
ludegen
uisiwſen
adnmistn
micuplonitt
ramglun
iun igin
nalmde
fcüüiimt
negergtn
G ete
Prxchinf
Glertil
eyprien/
hiium
nlbiiri
e Minn⸗
Emuncn
“
ilsn,
ummumn
ngliuili
Göni
n

==

S==

=

—=
=ι)

nꝰ
S=
=

—

iun cunt
Ann ,
. tnnc

=

?

omnia a ſeruientibus tibi:vel ad expi/

bendũ qð ad pꝛeſens opꝰ ẽ vel ad fuiu
ra pꝛenũciãda. Hec ego neſciẽs irride/

d illos ſanctos ſeruos ⁊ ꝓphas tuos
Et quid agebã cũ irridebã eos:niſi vt ir

ductus ad eꝛs nugas:vt crederè ficum

plorare cũ decerpit᷑ ⁊ marrẽ eiꝰ arboꝛẽ
lꝛchꝛymis lacteis: Quã tñ ficũ ſi come
diſſet aliquis ſcũs alieno ſane non ſuo

ſcelere oecerptà miſceret viſceribꝰ ⁊ ha

n llaret de illa angnlos:ĩmo vero par
ticulas dei gemẽdo ĩ orone atq; ructã⸗
do:q̃ particule ſũmi ⁊ veri oei ligate fu
iſſent ĩ illo pomo:niſ elecii ſci dente ac
ventre ſoluerent᷑.Et credidi miſer ma⸗
gis eẽ miſericoꝛdiã pᷣtãdã fruciibꝰ ter

re qᷓ; hoibꝰ ꝓpter quos naſcerent. Si
quis enĩ eſuriẽs peteret qui manicheꝰ

nõ eẽt q̃i capitali ſupplicio dãnãda bu
ella videretur ſi ei daret᷑: ⁊ miſiſti ma⸗
nũ muã ex alto: ⁊ de hac ꝓfunda caligi
ne eruiſti animam meam cum pꝛo me

ploꝛaret ad te mea mat᷑ fidelis tua am⸗

plius q; ſlent matres coꝛpoꝛea funera.
Uidebat enim illa moꝛtem meam ex⸗/
fide ⁊ ſpiritn quem hẽbat ex te:⁊ exau/

diſti eã one.Exaudiſti eã nec deſpexiſti

lachꝛymas ei cũ ꝓfluentes rigarent ter

rã ſub oculis eius in niasa e
nis eius ⁊ exaudiſli eamꝗſſlam vnde
illud ſomnium quo eam conſolatus es

vt viuere me ſecum crederet ⁊ haberet
mecum eandem menſa; i domo: quod
nolle ceperat aduerſäs ⁊ ðteſtans blaſ
phemias erroꝛis mei: Uidit enim ſe ſtã

tem in quadam regula lignea ⁊ adue/
nientem ad ſe iuuenem ſplendidum by
larem atq; arridentem ſibi cum illa eẽt
mMmerens ⁊ meroꝛe cõſecta.Qui cuʒ cau
ſas ab ea queſiſſet meſtitie ſue quotidia
naruq; lachꝛymarum docẽdi vt aſſolet

gfon diſcendi gra:atq; illa rũdiſſet ꝑdi⸗
tionem meãd ſe plãgere:iuſſiſie iltũ quo
ſecura eſſet atq; admonuiſſe vt attẽde⸗
ret ⁊ videret vbi eẽt illa ibi eſſe ⁊ me.
Qð illa vbi attendit vidit me iuxta ſei
eadẽ regula ſtãtem. Unde hoc:niſi qiꝛ
erant aures tne ad cor eiꝰ: O tu bone
omnipotẽs qui ſic curas vnuquẽque
nr̃m tãq; ſolũ cures:⁊ ſic oẽs taq; ſin⸗
gulos. Unde illud etiam ꝙ; cum mibi
narraſſet ipſum viſuʒ ⁊ ego adid trabe
re conarer:vt illa ſe potiꝰ nõ deſperarʒ
futurã eẽ qð eraã:ↄtinuo ſine aliqua he
ſitatione nõ ĩquit:nõ eni mihi dictum
eſt vbi ille ibi ⁊ tu:ſed vbi tu ibi ⁊ ile.
Confiteoꝛ tibi dñe recoꝛdationem meãâ
quantum recolo ꝙ ſepe nõ tacui:ãpliꝰ
me iſto ꝑ matrem vigilãtem reſponſio
tuo:qꝙ tã vicina ĩterpꝛetationis falſitas
te turbata nõ cẽ:⁊ ta ciro vidit qð viden
dũ fuit:qð ego certe anteqᷓ; dixiſſet nõ
viderã ẽt tum fuiſſe cõmotũ qᷓ; ipᷣo ſõ⸗
nio:quo femine pie gaudium tato poſt
futurum ad cõſolationẽ tũc pᷣſẽtis ſolli
citudinis:tãto aũ pᷣdictũ ẽ. Nã nouem
ferme anni ſecuti ſũt:quibꝰ ego in illo li
mo ꝓfundi ac tenebꝛis falſitatis: cũ ſe
pe ſurgere conarer: ⁊ grauius alliderer
volutatꝰ ſũ:cũ tñ illa vidua caſta pia ⁊

ſobꝛia qles amas:iã qͥdẽ ſpe alachꝛioꝛ:

ſed fletu ⁊ gemitu non ſegnioꝛ non de⸗
ſineret hoꝛis oĩibꝰ oꝛationũ ſuaꝝꝑ de me
plãgere ad te:⁊ ĩtrabãt ĩ ↄſpertũ tuumm
pꝛeces eiꝰ⁊ iñ me dimittebas adhbuc vo
lui ⁊ inuolui in illa caligine:⁊ dediſti al
terum reſponſum interiʒ qð recolo. nẽõ
⁊2 mła pᷣtereo ꝓpt᷑ qð ꝓpero ad ea me
magis vrgẽt ↄfiteri tibi ⁊ mita ñ memi
ni. Dediſti g alteꝝ ꝑ ſacerdotem tuum
quendam epiſicopum nutritum in ecele
ſia ⁊ exercitatum in libꝛis tuis. Quẽ cũ

illa femina rogaſſet vt dignaref meci

colloqtn ⁊ refellere erroꝛes meos: et

dedeceret me mala ac doceret bona:
facievat enim hoc ſi quos foꝛe idone
os iuenuſſʒ:noluit ille pꝛudẽter ſane qᷓ;
tũ ienn poſtea. Reipõcht enim me ad h̊
cẽ idociie:eo ꝙ iſlatꝰ eſſẽ nouitate he/
rens illiꝰ:⁊ nõnullis q̃ſtiunculis ià mul
tos iperitos exagitaſſet ſicut illa idica/
nerat tei:ieed ſine inqᷣt illũ ibi:⁊ tamẽ ro⸗
ga ꝓ eo oñm: ipie legẽdo reperiet qᷣs
iile nt erroꝛ ⁊ q;ta impietaſ.Sumul etiã

narrauit ſe quoq; paruulum a ſeducta

matre ſua datũ fuiſſe manicheis:⁊ oẽs
pene nõ legiſſe tatũ:verũetia ſcriptitaſ/
le libꝛos eoꝝ ſibiq; apparuiſſe nullo cõ
tra oiſputanie ⁊ cõumcẽte qᷓ; eẽt illa ſe/
cia fugiẽda:itaq; fugiſſe.Que cũ ille di⸗
xiſſet:atq; illa nollet acquieſcere:ſed in
ſtaret magis depcãdo ⁊ vbertim flẽdo
vt me videret ⁊ mecũ diſſereret: ille iaʒ
ſubſtomacãs tedio:vade ĩquit a me: ita

viuas.:fieri.n. non poteſt vt filꝰ tãtarũ

lachꝛyinaꝝ pereat. Quod illa ita ſe acce
piſſe ĩter colloquia iua mecũ ſepe recoꝛ
dabatur:ac ſi de celo ſomuiſſet.
Explicit liber t᷑tius. Incipit q̃rtus.
. Er idem tempus annoꝛum
nouez ab vndeuigeſimo an
no etatis mee vſq; ad duo⸗
detrigeſimuʒ ſeducebamur

7
varijs cupiditatibꝰ: ⁊ palã per doctri/
nas quas liberales vocant:occulte aũt
falſo nomine religionis:bic ſuperbi:ibi
ſuperſtitioñ:vbiq; vani ac popłar glo⸗
rie ſectantes inanitatem vſqʒ ad thea⸗
tricos plauſus ⁊ contentioſa certamia
? agonem coꝛonaꝛum feneaꝝ ⁊ ſpecta
culoꝝ nug as: ⁊ ĩtẽperantiã libidinum

Illic autem purgari nos ab iſtis ſoꝛdi

bus expetantes cum eis qui appellarẽ
tur electi ⁊ ſancii afferemus eſcas de qͥᷣ

ducebamus: falſi atq; fallentes in

Confeſſionum

bus nobis in officina aqualinculi ſui ſa
bꝛicarent angelos ⁊ deos per quos li/
beraremur:⁊ ſectabar iſta atqʒ faceba
cũ amicis meis per me ac mecum dece
ptis. Irrideant me arrogantes ⁊ nonduũ

ſalubꝛiter ꝓſtrati ⁊ eliſ a te deꝰ meus:

ego tamen confitear tibi ðdecoꝛa mea
in laude tua. Sine me obſecro:⁊ da mi
hi circuire pᷣſẽti moꝛia pᷣteritos circui⸗
tus erroꝛis mei:⁊ immolare tibi hoſtis
iubilationis. Quid eni ſũ ego mihi ſine
te:niſi dux in pꝛeceps: Aut qͥd ſum cuʒ
mihi bene eſt:niſi ſugens lac tuum aut
fruens te cibo qui non conumpit᷑: Et
qͥs hõ ẽ qᷣlibet hõ cũ ſit hõ: Sed irride⸗
ant nos foxes ⁊ potentes: nos autem
infirmi ⁊ inopes confiteamur tibi. Do⸗
cebam in illis annis artẽ rhetoꝛicim:⁊
victoꝛioſà loquacitatẽ vu tus cupidita⸗
te vẽdebã. Malebã tũ domine tu ſcis
bonos habere diſcipulos ſicut appella⸗
tur boni ⁊ eos ſine dolo docebam do/
los:non in quibus contra caput inno⸗
centis agerent:ſed aliquando pꝛo capi⸗
te nocentis.Et oeus vidiſti oe longin⸗
quo lapſantem in lubꝛico: ⁊ in multo
fumo ſcintillantem fidem meam quam

exhibebam ĩ illo magiſterio oiligetibꝰ
vanitatẽ: ⁊ qrentibꝰ mẽdaciũ ſoci eoꝑ.

In ülis annis vnam habebam non eo
q legiimum vocatur coniugio cogni
tam: is quã idagauerat vagus ardoꝛ in⸗
ops pꝛudẽtie:ſj vnã tñ ei quoqʒ jnans
thoꝛi fidẽ:ĩ q̃ ſane experirer exeplo mo

quid diſtaret int᷑ ↄiugał placiti modũ

qð federatũ eẽt generadi gra: ⁊ pactuʒ

lbidinoſi amoꝛis: obi pꝛoles etiam cõ/

tra votũ naſcif q;is i nata cogat ſe di

ligi. Recolo ẽt cũ mihi theairici carmi⸗
nis certamẽé inire placuiſſz madaſſe mi
hi neſcio quem auruſpicem quid ei o⸗
re vellem mercedis vt vincerẽ:me aute

ſrbatmin

(öͤlſenetton
truntuntſtip
eßtee ſietn
(iztisginnte
erbifffne
SAnog
maetepnganii

mttematgii
cogtrenn

isſtihririi
Elkätiſiiſgt

atherkennon⸗

lometpet

Olticniluntet

rhitnmnc
(rii gclos

ſtonatcosvoc

ſſcigtcten
(llehegadalig
(iorgent
ſehtzelt

nümmign
ſaüeatin
Henpienſre
ggiitolee
ſoritd

ttonnntidi
lciperic
loacrimurs,/

Mliphiel

beſtuütclie
nsanie
nlipulfceg
ſnchecn⸗

4 1

hnien
khiffpene⸗
iſtennnn
ſolenntͤ
rinni

ſſigcpee

tfininin
lest dangnin
1abrhut
nesentnne
menemhten
Kratanterr
Gnfttrtdiddrn
1Snenechent
Kineuſene
meitnnoe
Cuteiie
np
ſtniibea
doqie
ba boci tni
t ng
esciem
ls mnsnin
owairidnd

Didn

Nrniguri
—Rʒ—LZü
Grtticen
SNaustaſtt/
nliun
ſlpngti⸗
S

nsi

ſeda illa ſacramẽta deteſtatũ ? abhoĩa
tũ rũdiſſe:nec ſi coꝛona illa eẽt ĩmoꝛta/⸗
liter aurea:muſcã ꝓ victoꝛia mea neca⸗

ri me ſinere. Necatur eniĩ erat ille in ſa

crificijs ſuis aĩantia:⁊ ill honoꝛibꝰ inni
taturꝰmibi ſuffragatura demonia vide
bat᷑. Sed hq̊ quoq; malũ nõ ex tua cha
ritate repudiani ðs coꝛdis mei. Nõ.n.
amare te nouera:ꝗ̊ niſi fulgoꝛes coꝛpo
reos cogitare nõ nouerã.Lalibeni fi⸗
gmẽtis ſuſpirãs aĩa:nõne foꝛnicat᷑ abs
te: ⁊ fidit ĩ falñs:⁊ paſcit vẽtos.Sʒ vide
licet ſacrificari ꝓ me nollẽ demonibus
qͥbus me illa ſuꝑſtitõe ipſe ſacrificabaʒ
Quid ẽ en aliud vẽtos paſcere qᷓ; iſjos
placare:hᷣ ẽ errando eis eẽ voluptati at
q; deriſui. Jõc; illos planetarioſ:quos
mathematicos vocãt plane ↄſulere nõ
deſiſtebã:ꝙ qſ eis nullũ eẽt ſacrificiuʒ

⁊ nulle pᷣces ad aliquẽ ſpm̃ ob diuina/⸗
tionẽ dirigerent᷑:qð tñ xpᷣiana ⁊ va pie

ias cõſeqnt᷑ repellit ⁊ danat. Sonuʒ ẽ
eni ↄfiteri tibi vñe:⁊ dicere miere mei
cura aĩam meã q peccaui tibi:neq; ad
licẽtiã peccàdi abuti ĩdulgẽtia tua: ſed
meminiſſe dnice vocis:ecce ſanꝰ factus
es:ià noli peccare:ne qͥd tibi oeteriꝰ cõ
tingat. Quã tot illi ſalubꝛitatè intfice⸗
re conant᷑ cũ dicũt.de celo tibi è ienita
bilis cã peccãdi:⁊ venꝰ G fac aut ſatur

nus aut mars.ſ.vt hõ ſiue culpa ſit caa

ro ⁊ ſanguis:⁊ ſupba putredo: culpan⸗
dus ſit aũt celi ac ſyderũ creatoꝛ ⁊ oꝛdi
natoꝛ. Et quis eſt hic niſi ðs nr:ſuauitaſ
⁊ oꝛigo iuſticie:qͥ reddis vnicuiqʒ ſecũ⸗

dũ oꝑa eiꝰ:⁊ coꝛ ↄtritũ ⁊ humiliatũnõ

ſonis:Erat eo tpe vir ſagar medicie ar
tis pitifſimꝰatq; i eo nobiliſſimus:qͥ ꝓ
cõſule manu ſna coꝛonã illã agoniſti⸗

cã ĩpoſuerat nõ ſano capiti meo: ſj nõ

vt medicus.nã illiꝰ moꝛbi tu ſanatoꝛ dqᷣ

reſiſtis ſupbis:humilibꝰaũt das grãm.

nũquid tñ ẽt ꝑ illũ ſeneʒ defuiſti mipi:
aut deſtitiſti mederi aĩie mee. Qꝛ eni fa
ctus ei erã familialioꝛ: ⁊ eiꝰ ſermonibꝰ
erãt enim ſine verboꝝ cultu viuacitate
ſnĩarũ iocũdi ⁊ graues:aſſiduus ⁊ fixꝰ
iherebã. Ubi coguit ex colloquio meo
libꝛis genethlyacoꝝ eẽ me deditũ:beni
gne ac pat᷑ne monuit: vt eos abijcereʒ
neq; curã ⁊ opa rebus vtilibꝰ neceſſari
aʒ illi vanitati fruſtra ipẽdereʒ: dicens
ita ſe illã didiciſſe vt eiꝰ ꝓſeſſionẽ pᷣmis
Inis etatis ſue deferre voluiſſet qᷓ vita,z
degeret: ⁊ ſ hyppocratẽ ĩtellexiſſet: ⁊ il
las vtiq; lras potuiſſet itelligere: ⁊ tññ
ob aliã cãm ſe poſtea illis relictis medi
cinã aſſecutũ:niſi ꝙ eas falſiſſimas cõ
piſſet:⁊ nolet vir grauis decipiẽdis hoĩ
bus victũ q̃rere. At tu iquit quo te in
hoĩbus ſuſtentãs rhetoꝛicã tenes.hãc
aũñt fallaciã libero ſtudio nõ neceſſita
te rei familiaris ſectaris:quo magis mi
hi te oʒ de illa credere:qͥ ea tã pfecte di
ſcere elaboꝛani q; ex ea ſola viuẽ volui.
A quo ego cum q̃ſiſſeʒ qᷓ cã g̊ faceret vt
multa ide vera pnũciarent᷑. Rñdit ille
vt potuit vim ſoꝛtis h̊ facere in rerũ nã
vſq; quaq; diffuſazʒ. Si. n. ð paginis poe
te cuiuſpiã lõge aliud canẽtis atq; ĩtẽ⸗
dẽtis cũ foꝛte qͥs cõſulit mirabilr cõſo⸗
nus negocio ſepe verſus exiret:mirãdũ
nõ eẽ dicebat:ſñi ex aĩia humanna ſuꝑio
re aliquo inſtictu neſciẽte qͥd ĩ ſe fieret
nõ arte:ſʒ ſoꝛte ſonaret aliqᷣd qð inrer⸗
rogãtis rebꝰ factiſq; cõcineret. Et 6 4
dẽ ab illo vel p illũ ꝑcuraſti mihi:? qͥd
ipſe poſtea p meipᷣm qrerẽ ĩ memoꝛia
mea deliuiaſti. Lũc aũt nec ipᷣe nec cha
riſſimus meꝰ nebꝛidiꝰ adoleſcẽs valde
bonꝰ valde cautꝰirridens totuʒ illud
oiuinatõis gen pſuadere mił i potue⸗
rũt vt H̊ abicerẽ:qm me ãpliꝰipſoꝝ au
ctoꝝ monebat auctoꝛitas: ⁊ nilʒ certũ

quale querebaã documentũ adhuc iue⸗
nerã:quo mihi ſine ãbiguitate apꝑeret
q̃ ab eis cõſultis vera diceret᷑ foꝛte vel
ſoꝛte.:nõ arte iſpectoꝝ ſiderũ dici. In il
lis anniiſ quo pꝛimũ tꝑe ĩ municipio q
natus ſuʒ docere cepera:ↄꝑauerã ami
cũ ſocietate ſtudioꝝ nimis carũ: coeuũ
mihi ⁊ cõfloꝛẽetẽ floꝛe adoleſcẽtie. Me
cũ puer creuerat:⁊ parit᷑ ĩ ſcholam iera
mꝰ:pariterq; luſeramus. Sed nõdum
erat ſic amicus qᷓ;qᷓ; ne tũc qͥdem ſicuti
Eẽ vera amicitia qꝛ nõ ẽ vera.niſi cũ eaʒ
tu agglutinas int᷑ ĩherenteſtibi charita
te diffuſa ĩ coꝛdibꝰnr̃is ꝑ ſpm̃ ſcm̃ qͥ da
tus ẽ nobis.Sʒ tñ dulcis erat nimis co
acto feruoꝛe pariliũ ſtudioꝝ. Tã ⁊ a fi

de vera quã nõ germanitus ?⁊ penitus

adoleſcens tenebat deflexerã eũ ĩ ſug⸗
ſtitioſas fabellas ⁊ ꝑnitioſas: ppt᷑ qs

plãgebat me mater mea:cũ iã errabat ĩ

aio ille hõ:⁊ nõ poterat aĩa mea ſine il⸗
lo.Et ecce tu ĩminẽs doꝛſo fugi:iuoꝛuʒ
tuoꝝ:de vltionũ ⁊ fons miſericoꝛdiaꝝ
ſimul q̃ᷓ ↄuertis nos ad te miris modis
ecce abſtuliſti hoĩes ab hac vita: cũ vix
expleuiſſet ãnũ in amicitia mea: ſuauis
mibi ſu oẽs ſuauitates illiꝰvite mee.
Quis laudes tuas enumerat: vnus ĩ ſe
vno q̊s exꝑtus e: Quid tũc feciſti deus
meꝰ: ⁊ q; inueſtigabilis abyſſus iudici
oꝛũ tuoꝝ: Cuũ eni laboꝛaret ille febꝛibꝰ
iacuit diu ſine ſenſu ĩ ſudoꝛe letali:⁊ cũ
deſparet᷑ baptiʒatus neſciẽs me ñ cn⸗
rãte ⁊ pꝛeſumẽte id retinere potiꝰaiam
eius qð s me acceꝑat:nõ ꝙ ĩ neſcietis
coꝛpe fiebat.Löge aũt aliter erat.nã re
creatus ẽ ⁊ ſaluus factus:ſtatimq; vt pᷣ
inũ cũ eo loqui potui:potui aũt mox vt
ille potuit:qũ nõ diſcedebã ⁊ nimis pẽ

debamus ex ĩuicẽ:tcẽptaui apud illũ irri

dere:tanq; ⁊ illo irriſuro mecũ baptiſ/

mũ quẽ acceꝑat mete atq; ſenſu abien

(Confeſſionum

tiſſimus:ſed tñ iã ſe accepiſſe didicerat.
At ille ita me exhoꝛuit vt inimcum:ad
monuitq; mirabili ⁊ repentina liberta
te:vt ñſi amicus eſſe vellẽ:talis ſibi dicer
deſinerẽ.Ego ant ſtupeſactus atq; tur
batus diſtuli oẽs motus meos vt cõna

leſceret pꝛius:ectq; idoneus viribꝰvali/

tudinis:cũ quo agere poſſem qð velleʒ
Sed ille abꝛeptus demẽetie mee vt apð
te ſeruaret᷑ cõſolatiõi mee poſt paucos

dies me abſente reperit᷑ febꝛibꝰ⁊ defu⸗
git. Qno doloꝛe cõtenebꝛatũ ẽ coꝛ me

um: ⁊ qᷣcqd aſpiciebã moꝛs erat.Et erat
mihi patria ſupplliciũ:? patna domus
mira ifelicitas: ⁊ quicquid cũ illo com
municauerã ſine illo ĩi cruciatũ ĩmaneʒ
verterat.Expectabãt eum vndiq; oculi
mei ⁊ nõ dabat᷑: ⁊ oderã oĩa qñ nõ ha⸗

berẽ eũ:nec mibi iã dicere poterãt: ecce
veniet: ſicut cũ viueret qũ abſens erat.
Et fcũs erà ipſe mihi magna queſtio: v

ĩiterrogabãt aiaʒ meà quare triſtis eet:

⁊ quare ↄturbaret me valde:⁊ nibil no

uerat rñũdere mihi.Et ſi vicebã ſpera in
deo:iuſte non obtcẽꝑaba:qꝛ verioꝛ erat
⁊ melioꝛ hõ quẽ cariſſimu amiſerã: q;
fantaſma iĩ eo ꝙ ſpare videbatur. Solꝰ
fletꝰ erat oulcis mihi ⁊ ſucceſſerat ami
co ĩ delitijſ animi mei.Et nũc dne ia illa
trãſierũt: ⁊ tꝑe lenitũ eſt vulnus meuʒ.
Poſſum ne audire ex te qui veritas es
⁊ admouere aurẽ coꝛdis mei oꝛi tuo:vt
dicas mihi cur fletus doulcis ſit niuſerie
An tu q;uis vbiq; adſis:longe abieciſti
a te miſeriã noſtra:Et tu in te manes:
nos aũt ĩ exꝑimẽtis voluimur. Et tñ ni

ſi ad aures tuas ploꝛaremus:nihil reſi⸗
dui de ſpe noſtra fieret. Unde igit᷑ ſus

uis fruct de amaritudine vite carpit᷑ ge
mere flere ⁊ ſuſpirare:⁊ ↄqueri.An hoc

tibi dulce ẽ ꝙ ſpxamus cxauchre te: Re

cte iſtud ĩ pꝛecibꝰ: q; oeſideriũ guenien

Opſeninctlo⸗
at giccheſeb
hi ninierili
Cfugettantüt
Fidit anten
efetmoresom
ip'pimffrer
Mrrmusdeleat

(NIENiortenm

ſtneet ded ntt

(ineamermice

Momicrtiaren
ige aietsamt

ſügnmiekt

Ncchena
nnſintanede
AAnitrait d

Mmioneortie

nmimneſlen
fezllüktnet⸗
fundalctet,
ikiwlapin
teſcbioet
ientcdisefe
Tnooreennree

lliſſnitfen
bſliamntit
üttktine
niotnirin
rfciidisn
1eioone
tſeetgein
ſmgiirni
ilanhi⸗

tuinttin
. hmgnene
inſlrilo
Gn Ttdem
miuſi

fienniti

dantdimgn

limemd
cſenklenüit

ütſfhinnn

Esnoceneti
eſgziconwii
agerepoſente
ms denittnen
Döinani
lerchen itie

Necöenehnieed.

thimwwint
Glcütinde
igindiſe
Nelinatiin
püemige
lnochiciin
biiidotnerit
und gi tnn

ebimgr

tneigunnt
uneitiii
ibfonſſen

niſinimnin

Secci.

ntittonn
maifnii
ecklegit
coteti
An

quo:

,ð

ZZiber

dihñt. Nunqͥd ĩ doloꝛe amiſſe rei et lu
ctu quo tũc operiebar: Neq; eni ſpera

bã reuiuiſcere illũ:aut B potebam la⸗
chꝛymis:ſed tantũ oolebã ⁊ flebãa. Mi

ter enĩ erã:⁊ amiſerã gaudium meum.

An 2 fletus res amare eſt: ⁊ p faſtidio

reꝝ qbꝰ pꝛius fruebamur:dũ ab eis ab
hoꝛemus delectat: Quid auteʒz iſta lo
on enim tempus ene
nunc eſt: ſed confuendi tibi / Miſer
enim eram:⁊ miſer eſt omnis animus
vinctus amicuia rerum moꝛtalium: ?z
dilaniaf cũ eas amittit:⁊ tunc ſẽtit mi⸗
ſeriã:qua miſer eſt ⁊ añ q; amittat eas.

Sic en ego eraʒ illo tẽpoꝛe: ⁊ flebam
amariſſime et redeſcebã ĩ amaritudine

Ita miſer erã ⁊ hẽbam carioꝛem illo

amico meo vitã ipſam miſerã.nã qᷓʒuiſ

eam mntare vellẽ:nollẽ tñ amittẽ ma⸗

gis qᷓʒ illũ. Et neſcio an vellẽ vel ꝓ illo

ſicut de boꝛeſte ⁊ pilade tradit᷑ ſi non
fingit᷑:q vellẽt ꝓ inuicẽ vel ſimł moꝛi:q̃
moꝛte peieis erat nõ ſimul viuere. Sʒ
i me neſcio qs affectuſ nimis huic ↄtra
rius oꝛt erat:⁊ tedinz viuẽdi erat i me
grauiſſimũ:⁊ moꝛiẽdi metꝰ.credo quo
magis illũ amaba:hͥ magis moꝛtẽ. que

mihi eũ abſtulerat tanq̃ʒ atrociſſimam

inimicã oderã ⁊ rimebã: ⁊ eã repẽte cõ
ſũpturq oẽs hoĩes putabã:qꝛ illum po
tuit.Sic erà oĩo memini.Ecce coꝛ me⸗

um de meꝰ: ecce intus vide qꝛ memini

ſpes mea qui me mũdas a taliũ affecii
onu imũqitia dirigens ocnloſmeoſad
te: ⁊ euellẽs de laq̃o pedes meos. Mi⸗
rabar eniʒ ceteros moꝛtales viuere: 92
illi quẽ quaſi nõ moꝛiturũ dilexeram:
moꝛtuns erat:⁊ me magis qꝛ ille alter
eram viuere illo moꝛtuo mirabar. Bñ
quidam dixit de amico ſuo dimidinm
anime lue. Nã ego ſenſ aiam meam ?

ini

alam ſllins vnam fuiſſe aiam i dnobus
coꝛpꝑibꝰ:⁊ iõ mibi hoꝛꝛoꝛi erat vita: qͥa
nolebã dimidius viuere:⁊ iõ foꝛte mo
ri metuebã:ne totꝰille moꝛeret᷑: quem
multũ amauerã.O oemẽtiã neſcientes
diligere hoĩes humanii:o ſtultũ hoĩeʒ
ĩmoderate humana patiẽtem: qð ego
tũc erã. Itaq; eſtuabã:ſuſpirabã flebã

rendi turbabar: nec reqes erat nec cõſilium.

Poꝛtabã enĩ ↄſciſſam ⁊ ceruentã aiam
ĩpatientẽ a me poꝛtari:⁊ vbi eã ponerẽ
nõ ĩueniebã.non in amenis nemoꝛibꝰ:

nõ ludis atq; cãtibꝰ:nec ĩ ſuane olenti⸗

bus locis:nec ĩ ↄuiuijs apparatis.neq;
I voluptate cubilis ⁊ lecti:nõ deniq; in
libꝛis atq; carminibꝰacquieſcebat. Hoꝛ
rebàt oĩa ⁊ ipᷣa lux:⁊ quicquid nõ erat
ipꝛobũ ⁊ odioſu: erat pᷣter gemitum et
lachꝛymas.nam ĩ eis ſolis aliquàtula
reqᷣes. Ubi aũt ide auferebat᷑ aia mea:
onerabat me grandi ſarcina miſrrie: qd
a te dñe leuanda erat ⁊ curãda. Scie⸗
bã:ſed nec volebã eo magis:qꝛ nõ mi⸗
hi eras aliquid ſolidũ ⁊ firmũ cũ de te
cogitabã. Non enĩ tu eras:ſed vanum

fantaſma ⁊ erroꝛ meus erat deus meꝰ.

Si conabar eam ibi ponere vt reqeſce⸗
rent:per inane labebatur:⁊ iteruʒ rue⸗
bat ſuper me.Et ego mihi remàſerã in⸗
felix locus:vbi nec eè poſſeʒ nec ĩde re
cedere.Quo enĩ coꝛ meuü fugeret a coꝛ⸗
de meo:Qno a meipſo fugerẽ: quo nõ
me ſequerer.Et tamen fugi de patria.
Minus enim eum querebant oculi
mei vbi videre non ſolebant: atque a
tagaſtenſi oppido veni carthaginc᷑.nõ
vacant tempoꝛa nec ocioſe volnunt᷑ ꝑ
ſenſus noſtros:ſaciunt in animo mira
opera.Ecce veniebant ⁊ pꝛeteribant ðᷣ
die ĩ diẽ:⁊ veniẽdo ⁊ pᷣtereũdo ⁊ iſeren
do parabãt mihi ſpẽs alias ⁊ alias ine

moꝛias: ? paulati reſartiebãt me pꝛiſti
nis generio delectationũ: quib cede/⸗
bat voloꝛ meꝰ ille:ſed ſuccedebat non
quidẽ doloꝛes alij cauſe iñ alioꝛum do
loꝛu. Nã vñ me facillime 2 i itina do⸗/
loꝛ ille penetrauerat: nin qꝛ fuderam iĩ
arenã aiam meaã: diligẽédo moꝛiturũ ac
nnõ moꝛituru: Maxime ꝗppe me re⸗
ꝑabat atqʒ recreabãt alioꝛu amicoꝛum
ſolatia cũ qbus amabam qòꝓ te ama
bã:⁊ B erat igẽs fabula ⁊ longũ mẽda
ciũ:cuius adulterina cõfricatõe coꝛꝛũ⸗
pebatur mẽs nr̃a pꝛuꝛiẽs in auribꝰ. Sʒ
illa mibi fabula nõ moꝛiebat᷑ ſids ami
coꝝ meoꝝ moꝛeret᷑. Alia erdt que ĩ eis
amplius capiebãt aium: colloqᷣ ⁊ coꝛꝛi
dere:⁊ viciſſiz beniuole obſeqᷣ ſimul le⸗
gere libꝛos oulciloquos:ſñl nugari ⁊ ſł
hõeſtari: diſſentiꝛe intdũ ſine odio taq;
ipſe hõ lecũ:atq; ipᷣa rariſſima diſſẽſõe
cõdire ↄſenſões plimas: docere aliqd
iuicẽ:aut viſcẽ aliqd ab iuicẽ ðſiderare

abſentes cũmodeſtia: ſuſcipere veniẽ

tes cũ letitia. PHis atq; huiuſmõi ſignis
a coꝛde amantiũ ⁊ redamq ium ꝓcedẽ
tibus ꝑ os: ꝑ linguã: ꝑ oculos: ⁊? mille
moius gratiſſimos qñ fomitibus cõſla
re aĩos:⁊ ex pluribꝰvnũ facere. Hoc eſt
qð oiligitur ĩ amicis: æ ſic diligitur vt
rea ſit fibi bumana cõſcia n nõ amaue
rit redamãtẽ:aut ni amâteʒ nõ redama
uerit nihil qͥrẽs ex ei coꝛpoꝛe pꝛeter in

dicia beniuoletie. Pinc ille luctus ſi qs

moꝛiat᷑ ⁊ tenebꝛe doloꝝ: ⁊ verſa dulee
dine in amaꝛitudine coꝛ madidum ⁊ ex

amiſſa vita moꝛientiũ moꝛs viuẽtium.
Btüs qui amat te ⁊ amicũ ĩ te ⁊ inimi

cũ ppter te. Solus enĩ nullum earum
amittit cui oẽs in llo cari ſunt qui non
amittitur.Et quii eſt iſte niñ deꝰnoſter
deus qui fecit celuʒ ⁊ terram ⁊ implet
ea:quia implendo ea fecit ea.Le nemo

Confeſſionun.

amittit niſi qui dimittit. Et qui amittit
quo it aut quo fugit: niſi a te placido
ad te iratum: Nam vbi non inuenit le
gem tuam in pena ſua: Et lex tua veri
tas ⁊ veritas tu. Deus virtutum cõuer
te nos: ⁊ oſtende faciem tuam ⁊ ſalun
erimus. Nam quoquo verſum ſe ver⸗
terit anima hominis ad voloꝛes figit

alibi pꝛeterq;ᷓ in te:tametñ figitur i pul
chꝛis extra te ⁊ extra ſe:que tamẽ nul
la eſſent niñ eſſent abs te:que oꝛiũtur
⁊ occidunt:⁊ oꝛiendo quaſ eſſe incipi⸗
unt: ⁊ creſcunt vt perficiantur: ⁊ perte
cta ſeneſcũt ⁊ intereunt:⁊ non omnia
ſeneſcunt ⁊ intereũt.Ergo cum oꝛiũtur
2 tendunt eſſe quo magis creſcunt ce
leriter vt ſint:eo magis feſtinant vt non
ſint. Sic eſt modus earum. Lantũ de
diſti eis:qꝛ partes ſunt rerum que non
ſunt omnes ſimul:ſed decedẽdo ac ſuc
cedendo agunt omnes vniuerſuʒ cuiui
partes ſunt.Ecce ſic peragitur ⁊ ſermo

noſter ꝑ ſigna ſonantia. Non eniʒ erit
totus ſermo ſi vnumverbum non dece

dat cum ſonuerit per partes fuaſ vt ſue
cedat aliud. Laudet te ex illis aĩia mes
Deꝰcreatoꝛ omniũ:ſed nõ iſigat᷑ in eis
glutino amoꝛis per ſenſus coꝛpoꝛis.
Eunt enim quo ibant vt non ſint: ⁊ cõ
ſcendũt eam denderijs peſtilentioſis:
qm ipſa eẽ vult ⁊ requieſcere amat i ei
que amat. In illis auteʒ non eſt vbi: qa

non ſtant. Fugiunt: ⁊ quis ea ſequitur

ſenſu carnis:aut quis ea compꝛebẽdit
vel cum pꝛeſto ſunt. Lardus eſt enim
ſenſus carnis:qm ſenſus carnis ẽ T ipſe
eſt modus eius Surfficit ad illud ad
quod factus eſt: ad aliud autem nõ ſuſ
ficit vt teneat tranſcurrentia ab initio
debito vſq; ad finem debitũ. In verbo
enim tuo per quod creãtur: ibi audiũt
binc ⁊ buc vſq;. Noli eſſe vana anima

(L?

i ichicto
ltlcantatis in

lbencamn
Ngitns inper
Mnnt amon
lladicedi
rſcis partit
ſtel Nugnid
ſtidei bifi
fendauicddin

ekeagatafal

cticatbie⸗

Aitnntri

Wrayliuns
ninan
ktnöteden
ftttittcitg
fignnene
drucnpenn
ſicin
artotüc
enSad

(inentnt

engemin
iſfünatü

gitenrfri
cht, in

tünemin

=

=

gllrie
4

=

=-

B
lcſurni
ſtnpn
e inſeri
ictir
Nggnöͤſ
kiaid
alfran
Kennen
rien
ſhkei
Gndi

iann

E⸗
e
=—à

4

—
—
S

—
=S

==
S
☛
☛

=
S=
=. =
= —

tinisg⸗
fint titet
MNunſhmni

Denſnnn

m dans mumg
nde icen

gnoſnn .

nienunatf
tanlegen
ſertegrt
nchauii

INpwtfrunn

udemtt
mi Sgoent
gonmge
mwnenn
mnm
imntludt
nontinf
ak
4onunuſ
Samme

Giſget
Aucetal

witit⸗
Mbid
obentirt

hrkeneun⸗

lanmmzutt

—L

ll
iemin
uni
ni/
NAen
ſalcin

=

—☛

☛

mea: ⁊ obſurdeſcere in aure coꝛdis tu/
multn vanitatis tue. Audi ⁊ tu. Uer/
bü ipſum clamat vt redeas:⁊ ibi eſt lo⸗
cus quietis imperturbabilis vbi non
deſeritur amoꝛ ſi ipe non deſerat.
Ecce illa diſcedũt vt alia ſuccedant: ⁊
oĩbus ſuis partibus cõſtet infima vni

uerſitaſ. Nuũquid ego aliq diſcedoꝛ ait

D verbü dei. IJbi fige manſionẽ tuãa ibi cõ
menda quicqͥd inde habes anima mea

ſaltẽ fatigata fallacijs. Ueritati cõmen
da quicqd tibiẽ a veritate: ⁊ non ꝑdes
aliquid: ? refloꝛeſcẽt putrida tua e ſana

büut oes lãguoꝛes tui ⁊ fluxa tua refoꝛ

mabuũtur: æ renouabũtur:⁊ cõſtringen
tur ad te:⁊ nõ te deponẽt quo ðſcẽdũt
ſed ſtabũt tecũ ⁊ ꝑma nebũt ad ſemper
ſtatẽ ac ꝑmanentẽ deũ. Ut qᷣd ꝑuerſã
ſequeris carnem tuã: Jpſa te ſequetur
cõuerſa Quicqͥd ꝑ illa ſentis in ꝑte eſt:
⁊ ignoꝛas totũ cui he ꝑtes ſunt:⁊ dele⸗
ctat te tñ. Sed ſi ad totũ cõpꝛebẽdẽdũ
eſſet igoneus ſenſus carnis tue:ac non
⁊ ipe in pte vniuerſ accepiſſet ꝓ pena
tua iuſtũ modũ:velles vr trañret quic/⸗
quid ex:at in pᷣſentia: vt magis tibi oĩa
placerẽt. Naʒ ? q loquimur ꝑ eundẽ
ſenſum carnis audis:⁊ nõ vis vtiq; ſtar
ſyllabas: ſed traſuolare: vt alie veniãt 2
totũ audias. Ita ſemꝑ oĩa quibus vnũ
aliqtid cõſtat: æ nõ ſunt oĩa ſimul ea
quibꝰ cõſtat. Plus delectãt oĩa qᷓ; ſin⸗
gula: ni poſſint ſentiri oĩa: ſed lõge his
melioꝛ qui fecit oĩa: ⁊ ipſeẽ deus nr̃: ⸗
nõ diſcedit:qꝛ nõ ſuccedit᷑ ei. Si placẽt

copoꝛa: deũ ex illis lauda: ⁊ in artificẽ

teoꝛu retoꝛque amoꝛẽ:ne in his que tihi
placẽt tu diſpliceas. Si placẽt aĩe ĩ deo
amenk: qꝛ ⁊ ipe minabiles ſunt: ⁊ ĩ illo
fixe ſtabiliunt᷑:alioqͥn irẽt ⁊ perirẽt. In
llo ergo ament᷑ ⁊ rape ad eũ tecũ quos
potes ⁊ dic eis. Hũc amem:ipe fecit h

⁊ nõ eſt lõge.lõ.n.fecit at; abijt:ſed
ex illo in illo ſunt. Ecce vbi ẽ vbi ſapit
veritas. Intimus coꝛdit eſt ſyxoꝛ errauit
ab eo. Reddite puaricatoꝛes ad coꝛ:⁊ ſ
herere illi qui fecit nos. State cũ eo æ
ſtabitl. Redeſcite ĩ eo ⁊ qeti eriil.Qꝰitis
ĩ aſpa: Quo itis: Bonũ qc amatis ab
illo eſt. Sed q;tũ eſt ad illum:bonũ ẽ ⁊
ſuaue.ſʒ amaꝝ erit iuſte qꝛ ĩ iuſte amat
deſerto illo quicquid ab illo ẽ. Quo vo
bis adhuc ⁊ adbuc ambulare vias difff
ciles ⁊ laboꝛioſas. Nõ eſt reqes vbi q̃ri
tis eã. Querite qc q̃ritis:ſʒ ibi nõ ẽ vbi
queritis. HBeatà vitã queritis in regiõe
moꝛtis. Nõ eſt illie. Quomõ.n.beata
vita:vbi nec vita. Et deſcẽdit huc ipa vi
ta nr̃a:⁊ tulit moꝛtẽ nr̃aʒ:⁊ occidit eam
de abũdãtia vite ſue:⁊ tontit clamans
vt redeamus hinc ad eũ in illud ſecretũ
vnde ꝓceſſit ad nos: in ipſuʒ pᷣmũ virgi
nalẽ vteꝑ vbi ei nupſit huana creatura
caro moꝛtał nec ſemꝑ moꝛtal: inde ve
lut ſpyonſus ꝓcedẽs de thalamo ſuo:ex
ultrauit: vt gigas ad currẽdã vidã. õ.n.
tardauit:ſʒ cucurrit clamãſ dictis factis
moꝛte vita deſcẽſu aſcẽſu clamãs vt re/
deamus ad eũ: ⁊ diſceſſit a poculis: vt
redeamꝰ ad coꝛ ⁊ inueniam eũ. Abſceſ
ſit.n. ⁊ ecce hic ẽ. Noluit nobiſcũ diu eẽ
⁊ dereliqnit nos.IJlluc.n.abſceſſit vnde
nunq; receſſi:qꝛ mũdus p eü factus eſt
⁊ in hoc mũdo erat:⁊ venit in hũc mun
dũ peccatoꝛes ſaluos facere: cui cõfitet᷑
anima mea vt ſanet eã qꝛ peccauit illi.

Filij hominũ vſquequo graues coꝛde:

Nunquid ⁊ poſt deſcenſum vite non

vltis aſcendere ⁊ viuere. Sʒ quo aſcen

ditis qñ in alto eſtis ⁊ poſuiſtis in celũ
os veſtꝝ:deſcendite vt aſcẽdatis ⁊ aſcẽ
datis ad deũ. Cecidiſtis.n. aſcendendo
cõtra deũ.Dic eis iſta vt ploꝛẽt ĩ cõual
le ploꝛationis:⁊ ſic eos rape tecum ad
r

.

Confeſſionumnm a
deum quia de ſpiritu eius hoc dicis eis: ⁊ me laudari vellè. Nõ at vellè ita 1
ſi dicis ardẽs igne charitatis. Pec tunc dari ⁊ ainari me vt makhnenchcheo⸗ en gur
nõ nouerã: amabã pulchꝛa ĩferioꝛa: ? 2⁊ ipᷣe laudarẽ ⁊ amarem:ſe eliges lati itwic
ibã ĩ ꝓfũdũ ⁊ dicebã amicis meis. Nũ req;ita not ee:⁊ velle beri bodio ih mii 8
amamus aliquid niſ pulchꝛum. Quid amari. UVbi diſtribuunt iſta psaena ds Parehe
eſt ergo pulcbꝛum aut d ẽ pulchꝛitu/ riop ⁊ diuerſoꝝ amoꝛũ ĩ aĩa vna: Quid an
do: Quid' quod nos allicit æ cõciliat ẽ qdamo ĩ alio:að anin ieefeng mamtme
reb quas amamꝰ: Niſ.n. eẽt ĩ eis de / a me deteſtaret ⁊ repellerẽ:cũ ſit Ntercn Nun
eus ⁊ ſpecies:nullo mõ nos ad ſe moue nrm hõ: Mõ. n. ſicut equus bon ama⸗ unncht
rent. Et aĩaduertebã ⁊ videbã ĩ ipſis coꝛ tur ab eo qͥ nollet eẽ et ſi poſſet: ⁊ ð inetdnni
porib aliud et quaſi totũ: iõ pulcbꝝ hyſtrie dicẽdu e:q nature nie sd elnnn
aliud aũt qð iõ deceret: qm apte accõ/ Ene amo i hoie q odi eẽ cũ ſim bö. Mrchenhn
modaret᷑ alicui ſcut pars coꝛpoꝛis ad Srãde ꝓlfũdũ ẽ ipᷣe hõ cui et capillos nie
vniuer ſũ ſuũ:aut calciamẽtũ ad pedem tu dñe numeratos bẽs: æ nõminunnti lutün
Tſimilia. Et iſta cõſideratio ſcaturiuit ĩ te:⁊ tñ capilli eius magis numerabiles auuknnin
aĩo meo ex intimo coꝛde meo: ⁊ ſcripſi qᷓ affect ei: ⁊ mot coꝛdis eiꝰ. At ile inimmi
libꝛos de plchꝛo ⁊ apto:puto duos aut rhetoꝛ ex eo erat genere quẽ ſic amab munn
tres tu ſcis de. Nã excidit mihi. ſNlon vr vellẽ me eẽ talẽ: ⁊ errabã typo ⁊ cir/ neini
eni babemꝰeos:q̊ aberrauerut a nobis cuũſerebar oĩ vẽto:⁊ nimis occlte guber e Aamtu
neſcio quomodo. Quid ẽ aũt quod me nabar abs te. Et vñ ſcio:⁊ vñ cert nfite ri
monit oñe ðs me: vt ad icheriũ roma oꝛ tidi: willü ĩ amor laudatium magis anaen
ne yrbis oꝛatoꝛeʒ ſcriberẽ illos libꝛos: amauera: qᷓ ĩ rebꝰ ipſis de qbꝰlaudaba/ ltei
quẽ nõ nouerã facie z amauerã homi tur:Qꝛ ſi non laudatum vituparent: cůä nll
nẽ ex doctrine fama que illi claꝛa erat: 7 idẽ ipſi ⁊ vituperãdo atq; ſpernẽdo eas ſuall
q̃dã vba eiꝰ andierã ⁊ placuerat mibi: ipᷣa narrarẽét: nõ accẽderer ĩ eũ et nõ ex tagn
Sed magis qꝛ placebat alijs: ⁊ eũ effe / citaſer T cente res nõ alie forẽt: nec bs Me⸗ en
rebãt laudib ſtupentes ꝙ ex boie ſyro ipᷣe aliꝰ: ſg tãtümodo affectus aliꝰ nar/ Wnen
docto pꝛiꝰ grece facũdie poſtea ĩ latina rãtiũ.Ecce vbi iacet aĩa ifirma:nõdum —
èt doctoꝛ mirabilis extitiſſz eẽt ſciẽtiſj herens ſoliditati veritatis. Sicut aure miſgun
ſimus reꝑ ad ſtudiũ ſapiẽtie ptinẽtium: linguarũ flauerint a pectoꝛibꝰ opinanꝰ iamal
mihi placebat. Laudat᷑ hõ t amat᷑ ab⸗ tium:ita fertur 2 vertitur: torquef ac cll Hſalen
ſens. Vtꝝ nã ab oꝛe laudãtl ĩtrat ĩ coꝛ retoꝛquetur ⁊ obnubilatur ei lumen: nlhn
audientis amoꝛ ile: Abñit:ſed ex ama⸗ 2 non cernitur veritas ? ecce eſt ante inmntl
te alio accẽdit᷑ aliꝰ. Pinc.n. amat qͥ lau nos.Et magnum quiddam mibi erat: umntttp
dat᷑: oũ nõ fallaci coꝛde laudatoꝛis pᷣdi ſi ſermo meꝰ ⁊ ſtudia mea illi viro inno ꝓg ſfiir
cari credit᷑:ideſt cũ amſ eũ laudat. Sic teſcerẽt. Que ſi ꝓbaret flagrarem mag ukin
n. tũc amabã hoĩes ex hoĩʒ indicio. öõ ſRiauteʒ impꝛobaret ſauciaretur coꝛ a⸗ R—R e
enĩ ex tuo ðs meus ĩ quo nemo fallit: ſſy num ⁊ inane ſoliditatis tue. Et tñ pul/ imn neſt
t cur nõ ſiẽ auriga nobilis ſicut vena⸗/ chꝛum illud atq; aptũ vnde ad eũ ſcri/ W
toꝛ ſtudijs popularibꝰ diffamat?. Sʒ lõ pſera:libter aĩo verſaba magio Ob o mngi
ge aliter ⁊ grauiter: ⁊ ita quẽadmodum cõtẽplationis mee: ? nullo collaudato Nen
nereeen

Knmmtiti
et liii
diſrdantiki
ormwi und
logo rn it

eltſepeigtn

nkntuir
volaheittt
tiidni
etcbditit
ihöt
ihiel
nge
aſihe
neipmgtl
ienim
stini

re mirabar. Sʒ tãte rei cardinem ? arte
tua nõdũ videbã oĩpotẽs qͥ facis mira⸗
bilia ſolus:⁊ ibat animus meus ꝑ foꝛ⸗
mas coꝛpoꝛeas:⁊ pulchꝛũ qð ꝑ ſeipſum
aptum: aut quod ad alidd accõmoda /
tum deceret definiebã ⁊ diſtinguebam
⁊ exemplis coꝛpoꝛeis aſtruebam. Et cõ

gerti me ad animi naturã:⁊ nõ me ſine

bat falſa opinio:quã de ſpiritalibꝰ hẽbã
verũ cernere.Et irruebat ĩ ocłos ipᷣa vis
veri:⁊ auertebã palpitãtẽ mẽetẽ ab ĩcoꝛ
poꝛea re ad liniamenta ⁊ coloꝛes:⁊ tu⸗
mẽtes magnitudines.Et qꝛ non poterã
ea videre ĩ animo:putabã me nò poſſe
videre aium meũ.Et cũ ĩ virtute pacem
amarem:in vitioſitate autem odiſſẽ di⸗
ſcoꝛdia: ĩ illã vnitatẽ:in iſta quãdã diui
ſtone notatã. JInq; illa vnitate mẽs ra/
tionalis ⁊ natura veritatis ac ſũmi bo/
ni mibi eẽ videbat᷑: ĩ iſta vero diuiſione
irrationalis vite neſcio quã ſubſtãtiã ⁊
naturã ſũmi mali:que nõ ſolũ eẽt ſub/
ſtatia: ſ omnino vita eſſet:æ tamen abs
te nõ eẽt deus meus: ex quo ſũt omnia
Miler opinabar: ⁊ tamẽ illã monaden
appellabã:tãqᷓ; ſine vllo ſexu mẽtẽ: bac
vero diadẽ:iram in facinoꝛibus: libidi/

„

nem in flagitijs: neſciens quid loquerer

Nõ enim noueram neque didiceram

nec vllam ſubſtantiam malum eſſe: nec

ipſam mentem noſtram ſummum atq;
incommutabile bonum. Sicut enim fa
cinoꝛa ſunt:ſi vitioſus eſt ille animi mo
tus:in quo eſt impetue: ⁊ ſe iactat inſo/

lenter acturbide: ? flagiri:ſi ẽ imodera⸗

ta illa anime affectio:qua carnaleſ hau
riuntur voluptates: ita erroꝛes ⁊ falſe
opiniones vitã contaminant:ſt rationa
lis mens ipſa vitioſa eſt: qualis in me
tunc erat:neſciente alio lumine illã illu

ſtrandam eſſe:vt ſit particeps veritatis

in me neque in coꝛpoꝛe⸗

quia non eſt ipſa natura veritatis:quo/
niam tu illuminabis lucernam meam:
domine deus meus: illuminabis tene⸗
bꝛas meas: ⁊ de plenitudine tua nos
om nes accepimus.Es enim lumen ve⸗
rum quod illuminat omneʒ hominem
venientem in hunc mundum: quia in
te non eſt tranſmutatio nec momenti
obumbꝛatio.Sed ego conabar ad te ⁊
repellebar abs te: vt ſaperem moꝛtem:
quomam ſuperbis reſiſtis. Quid auteʒ
ſuperbius qᷓ; vt aſſererem mira demen
tia me id eſſe naturaliter quod tu es?
Cum enim ego eſſem mutabilis: ⁊ eo
mihi manifeſtum eſſet:ꝙ vtiq; ideo ſa⸗
piens eſſe cupiebam:vt ex deterioꝛe me
lioꝛ fierem: malebam tamen etiam te
opinari mutabilem:qᷓ; me non hoc eſſe
quod tu eo. Itaq; repellebar: ⁊ reſſte⸗
bas ventoſe ceruici mee: 2 imaginabar
foꝛmas coꝛpoꝛeas:⁊ caro carnem accu
ſabam:⁊ ſpiritus ⁊ ambulãs nondum
reuertebar adte:⁊ ambulãdo ambula⸗
bam in ea que non ſunt:nie in te:neq;
i keaue nnn.
creabantur a veritate tua:ſed a mea vas
nitate fingebantur ex coꝛpoꝛe: ⁊ dice⸗
bam paruulis fidelibus tuis ciuibꝰ me⸗
is:a quibus neſciens exulabam: dice⸗
bam illis garrulus et ineptus. Cur er⸗
go errat anima quam fecit deus: ⁊ mi⸗
hi nolebam dici cur ergo errat deus?
Et contendebam magis incommntaz

bilem tuam ſubſtantiam coactam er⸗

rare: q́; meã mutabilem ſponte deui
aſſe: ⁊ pene errare confitebar ℳ
enim eram etate annoꝛum ſoꝛtaſſe vi⸗
gintiſex aut ſeprem cum illa volmni
na ſcripn: voluens apud me coꝛpoꝛa⸗
lia figmenta obſtrepentia coꝛdi meo
⁊ auribus quas intendebam: dulcis

*

öj

Eonfeſſionum

beritas in interioꝛem melodiam tuam
cogitãs de pulchꝛo a apto:⁊ ſtare cupi⸗
ens ⁊ audire te:⁊ gaudio gaudere ꝓpt
vocẽ ſpõſi ⁊ nõ poterã:qꝛ vocibꝰ erro/
ris mei rapiebar foꝛas:⁊ põdere ſuꝑbie
mee ĩ ima decidebam. Non enĩ dabas
auditui meo gaudiũ ⁊ letitiã: aut exul⸗
tabunt oſſa que humiliata non erãt.Et
q̃d mibi ꝓderat quod annos natus fer
me viginti:cũ ĩ manus meas veniſſent
ariſtotelica quedã quas appellant decẽ
cathegoꝛias: quaꝝ noĩa cũ eas rhetoꝛ
cariaginenſis magiſter meus buccis ty
po crepãtibꝰ cõmemoꝛaret:⁊ aliiqͥ do
cti habebantur:tãq; in neſcio quid ma

gnũ ⁊ diuinũ ſuſpẽſus ĩhiabat: legi eas
ſolus ⁊ ĩtellexi: Quas cũ cõtuliſſeʒ cuzʒ

eis qͥ ſe dicebant vix eas magiſtris eru⸗/
ditiſſunis nõ loquẽtibꝰ tm: ſi mulra in
puluere depingẽtibꝰiĩtellexiſſe:nihil in
de aliud mihi dicer̃᷑ potuerũt:qᷓ; ego ſo
lus apud meipᷣm legens cognoueram
Et ſatis aꝑte mihbi videbãt᷑ loquẽtes de

ſubſtãtijs ficutiẽ hõ:⁊ q̃ ĩ illis eẽnt ſicu

ti ẽ figura hoĩs q̃lis ſit: ⁊ ſtatura quot
pedũ ſit:⁊ cognatio cuius fr̃ ſit:aut vbi
ſit cõſtitutus:aut qñ natus:aut ſtet an
ſedeat:aut calciatꝰ vel armatus ſit:aut
aliquid faciat: aut patiatur aliquid:
⁊c quecunq; in bis nouem generibus

quoꝛum exẽpli gr̃a quedam gratis po

ſui vł i ipᷣo ſubſtãtie genere ĩnumerabi
lia reꝑiut. Quid hoc mihi ꝓderat qñ ⁊
oberat cũ ẽt te deus meꝰ mirabilit᷑ ſim⸗
plicẽ atq; ĩcõmutabilẽ illis decẽ pᷣdica
mẽtis putãs qᷣcqͥd eẽt oĩno compꝛehẽ
ſum ſic itellgere conarer:quaſi tu ſub/
jectus eſſes magnitudini tue aut pul⸗
chꝛitudini:vt illa eſſent inte quaſi ĩ ſub
iecto ſicut ĩ coꝛpoꝛe:cũ tua magnitudo
⁊ pulchꝛitudo tu ipe ſis: coꝛpꝰ nõ eo ſit
magnü ⁊ pulchꝑꝝ quo coꝛpꝰẽ:qꝛ ⁊ ſi mi

nus magnũ ⁊ minꝰ pulchꝝ eèt: nibils

minꝰ coꝛpꝰ eẽt. Falſitas eni erat quaʒ
ð te cogitabã:nõ deritas: ⁊ figmẽta mi

ſerie mee nõ firmamẽta btitudinis tue.

Juſſeras.n.⁊ ita fiebat ĩ me vt fra ſpi⸗

nas ⁊ tribulos pareret mihi: ⁊ cũ laborꝛ
puenireʒ ad panẽ meũ.Et qd mihi pꝛo⸗
derat ꝙ oẽs libꝛos artium qs liberales

vocãt:tũc neqſſimꝰ malaꝝ cupiditatuʒ
hᷣuꝰ ꝑ meipᷣʒʒ legi:⁊ itellexi quoſcũq; le⸗
gere potui:Et gaudebã ĩ eis:⁊ neſciebã
vñ eẽt qͥcqͥd ibi veꝝ ⁊ certũ eẽt. Doꝛſuʒ
enĩ hẽbã ad lumèẽ ⁊ ad ea qᷓ illuminant
faciẽ:vñ ipᷣa facies mea qua illnminata

cernebã:nõ illuminabat. Quicqd dear

te loqnẽdi ⁊ diſſerẽdi:qͥcqͥd de dimẽſo
nihꝰfiguraꝝ ⁊ de muſicis ⁊ de numen
ſine magna difficultate nullo hoĩum

tradẽte ĩtellexi:ſcis tu dñe ðs meꝰ:qꝛ ⁊
celeritas iĩtelligẽdi ⁊ diſpntadi acumẽ
donũ tuũ ẽ:ſDãnõ ĩde ſacrificabam tibi.
Itaq; mihi nõ ad vſũ:ſʒ ad pniti ma /
gis valebat: qꝛ tã bonã partẽ ſubſtaͤtie

mee ſatagi br̃e ĩ ptate:et foꝛtitudinem

meã nõ ad te cuſtodiebã: q̊ ꝓfectꝰ ſuAũa
te ĩ lõginquã regionẽ vt eã diſſiparẽ in
meretrices cupiditate mea. Nũqd mihi
ꝓderat bona res nõ vtẽti bene:no eni

ſetiebã illas artes ẽt ab ſtudioſis in⸗
genioſis difficillime ĩtelligi: niſt cũ eis
eadẽ conaba: exponẽ: ⁊ erat ille excellẽ

4 2 2, 2 *£ 6
tiſſimꝰin eis qme exponẽtẽ ⁊ nõ tardi⸗

ſeärek. Sʒ qd g; mihi H ꝓderat putaͤti

ꝙ tu dñe ðs veritas coꝛpꝰ eẽs lucidum

2 imẽſum ⁊ ego fruſtũ de illo coꝛpoꝛe
Nimia puerſitas. Sʒ ſic era: nec erube

ſco ðs me ↄfiteri tibi ĩ me mificoꝛdiaſ
tuas ⁊ iuocare te:qᷣ nõ erubui tuc pfi ⸗
teri hoĩbꝰ hlaſphemias meas.? latrar

aduerſũ te. Qnid o; mihi tũc ꝓderat ige

niũ p illas doctrinas agile: nullo ad
miniculo hua ni magiſterij tot nodo/

4

ſnilbienos
ſolegreurpitu
Gme At dan
geurchi⸗
Arenin

ecerert alese

ſefceinunnen
pübelartun
Iorande a

idcmnet
fcſimestn

freifmmene
Nifuntgin
lnes Rven
nungkerd
erbonüfnn
olgnenöſt

Mnimnane
Whrurdonn
orſtr

ſchreit iti
kus nientgr
nstfgniun
enbiinanene
gtinengint
tmdicälte
iEtdanbin
fnmislbei
Nlugapin

len groſigt

häiegt tan
lenite d
leäiilumm
1 ra llunn
Ni icftt
ceitdenni
ſes tte m
Al milo hen
irient
dirticm

6a4 iit
ipntitii

eetfolimd.

biſ nn
teüaſni
nerſlute
taibonenin

bſveſt

lg in
nmntn
Nititi,
zocn .
iͤun
ſlo
ſitu

mnitn

l
.
.

ſimm ni libꝛi enodati:cum befoꝛmiter et

ſacrilega turpitudine ĩ doctrina pietat!
errarẽ: Aut qd tm̃ oberat paruuliſtuis
longe tardiꝰ ĩgeniũ:cũ a te lõge nõ re⸗
tederent vt in nido eccleſe tue tuti plu
meſcerẽt: ⁊ alas charitatis alimeto ſa⸗
ne fidei nutrirent:? O one ðs nr ĩ vela⸗
mẽto allaꝑ tuaꝝ ſperemꝰ: ⁊ ꝓtege noo
⁊ poꝛta nos.Lu poꝛtabis ⁊ paruulos:⁊
vᷣſq; ad canos tu poꝛtabis:qm firmitas
nr̃a qñ tu es tũc ẽ firmitas:cum autem
nrᷣa e ifirmuas c. Uiuit apud te ſꝑ bo⸗
nũ nr̃um: ⁊ qꝛ inde auerſ ſumus: puer⸗
ñi ſumus. Reuertamur iam one vt non
euertamur: qꝛ viuit apud ie ſne vllo de
fectu bonũ nrum ꝙtu ipe es:⁊ nõ time
bimus ne nõ ſit quo redeamus: qꝛ nos
mide ruimus:nobis autem abſcentibus
non ruu domus noſtra eternitas tua.
Erxplicit liber.iiij. incipit quintus.
NALipe ſacrificiü cõfeſſionuʒ
meaz de manu lingue mee
gqud foꝛmaſti ⁊ excitaſti vt
„ cöfiteat᷑ noi tuo: 7 ſana oĩa
ſia mea dixãt. Dne qs ſimilis tibi:
eq; n. docet te qͥd i ſe agat᷑ qꝗ nibi cõ⸗
Ket᷑:qꝛ oculũ tuũ nõ excludit coꝛ clau
ſu:nec manũ tnã repellit duritia hoiuz
ſz ſoluiſ eã cu voles aut miſerãs aut vin
dicds: 2 nõ e ꝗ ſe abſcõdat a caloꝛe tuo
Sed te laudet aĩa mea vt amer te:ꝛ cõ⸗/
fiteat tibi miſerationes tuas vt lauget

te. Nõ ceſſat nec tacet laudes tnas vni

uerſa creatura tua: nec ſpus omnis ho⸗

minis per os cõuerſũ ad te:nec anima⸗

lia nec co:poꝛalia p os conſiderãtium
es vt exurgat ĩ te a laſſitudine aĩa nr̃a
mnites eis q feciſti ⁊ trãſiens ad te qui

ſeciſt hec mirabilit: ibi refectio ⁊ ve⸗

ra fonitudo. Eant fuglat a re inqeti et

iiqul ⁊ tu vides eos diſt ĩignis vmbꝛae

⁊ ece pulchꝛa ſũt cũ eis oĩ : ipi tur/

* V.

pes ſunt.Et quid nocuerunt tibi:aut mi
quo ĩgiũ tuũ dehoneſtauerũt a celis vſ⸗
ꝙ ĩ nouiſſima iuſtu ⁊ itegrüũ: Quo eni
fugert cũ fugerẽt a facie tua: aut vbi ñi
uenis eos: Sʒ fugerũt vt nõ viderent te
vidẽtẽ ſe:atcq; excecati ĩ te offẽderèt qꝛ
nõ deſeris aliq eoꝑ q̃ feciſti. In te offẽ
derũt iniuſti vt iuſte vexarẽt ubtrabeé⸗
tes ſe lenitati tue: ⁊ offedetes ĩ rectitu⸗
dinem tuã ? cadẽtes ĩ aſꝑitatẽ tuã. ¶i
delicet neſciũt ꝙ vbiq; ſis qnẽ nuillus
circũicribit loc ⁊ ſolꝰ es pᷣſens etiã his
q lõge ſũt a te. Cõuertat᷑ t qat te: qꝛ
nõ ſicut ipſi deſeruerũt te creatoꝛc ſunz
ita tn deſeruiſti creaturã tuã. Jpſi con⸗
uertant᷑ ⁊ qrãt te:⁊ ecce ibi es ĩ coꝛde eo
rum ĩ coꝛde ↄfitẽtiũ tibi ⁊ pijciẽtium ſe
ĩte ⁊ ploꝛãtiũ ĩ ſinu tuo poſt vias ſuas
difficiles: ⁊ tu facilis terges lachꝛymas
eoꝑ:vt mag ploꝛẽt ⁊ gaudeãdt ĩ fletibꝰ

qm̃ tu dne nõ aliqͥs hõ caro ⁊ ſaguis: ſʒ

tu dne qͥ feciſti reficis ⁊ conſolaris eos.
Et vbi ego erã qñ te qrebã:⁊ tu eras an
me:ego aũt ⁊ a me di ceſſerã nec me in

veniebã: qñ minus te: Pꝛoloquar ĩ cõ

ſpectu dei mei annũ illu vndetrigeſinũ

etatis mee. Jã venerat carthaginè qͥdã

manicheoꝝꝑ epᷣs fauſtus noie magnus
laqus diaboli: ⁊ multi iplicaba: i eo

illecebꝛà ſuauis eloquẽtie:quã ego iam

tdetſi laudabã:diſcernebã tamè a veri

tate reũ quaꝑ diſcẽdaꝝ auidus era: nec
quali vaſculo ſermonis:ſ qͥa mihi ſcien
ſie comededũ apponeret nominatus
apud eos ille fanſtꝰ ituebar. Fama. n.
ð llo pᷣlocuta mihi erat ꝙ eet honeſta

rum oĩum doctrinaꝑ pitiſſimꝰ 2 appꝛi⸗
me diſciplinis liberalibꝰeruditꝰ. Et om̃
multa philoſophoꝝ legerã memoꝛieq;

maãdata retineba.e eis qͥda cõparabaʒ
illis manicheoꝝ longis fabulis: æ mibi

ꝓbabilia iſta videbant que dixerũt illi:
1i

gri tantum potuerunt dalere: vt poſſẽt
eſtimare ſeculũ:q;q; eiꝰ dñm minime i⸗
uenerint: qm magn es dne ⁊ humilia
reſpicis:excelſa aùt a lõge cognoſcis.
Mec ꝓpinquas niſi obtritis coꝛde: nec
zueniris a ſuphis:nec ſi illi curiaſa peri
tia numerẽt ſtellas ⁊ arenũ: ⁊ dimetiã⸗
tur ſideras plagas 2 inueſtigent vias
aſtroꝝ. Mẽte enim ſus qrut iſta ⁊ ĩge⸗
nio qð tn dediſti eis:⁊ multa iuenerũt
2æ pᷣnüciauerũt ante multos annos ve⸗
fectus luminariũ ſolis ⁊ lune: quo die
qua hoꝛa quãta ex parte futuri eeẽnt:et
nõ eos fefellit numerni.Et ita fem̃ ẽ vt
pnũciauerũt: ⁊ ſctipſerũt regulas ida/

gatas: ⁊ legũt᷑ hodie:atq; ex eis pnüũcia

tur quo anno ⁊ quo mẽſe anni 2 quo
die mẽſis ⁊ qua hoꝛa diei ⁊ quota par⸗
te luminis ſui defectura ſit luna vel ſol
ita fiet vt pnũciat᷑.Et mirat᷑ hec hoĩeſ
⁊ ſtupẽt qᷣ neſciũt ea: ⁊ exultãt atq; ex
tollũt᷑ qͥ ſciũt:⁊ ꝑ ipiã ſuꝑbiã receden⸗
tes ⁊ deficiẽtes a lumine tuo:tanto ate
ſolis defectũ futun pnident: ⁊ ĩ pᷣſentia
ſuum non vident. Non enim religio⸗
ſe querunt: vnde babeant ingenium
quo iſta qnerunt. Et inuenientes quia
tu feciſti eos: non ipſi dan tibi ſe vt

ferues quod ſeciſti: ⁊ quales ſe ipi fece⸗

rant: occidunt ſe tibi 2 trucidât exal⸗
tationes ſuas ſicut volatilia: ⁊æ curioſi
tates ſuas ſicut piſces maris:qͥbꝰ pam⸗
bulãt ſecretas ſemitas abyſſi: ⁊ luxuriaſ
ſnas ſicnt pecoꝛa cãpi:vt tu deus igmis

edar cõſumas moꝛtuas curas eoꝝ re⸗

creãs eos imoꝛtaliter. Sed nõ louerũt
diã verbũ tuum ꝑ qð feciſti ea qͥ nume
rãt: ⁊ ipſos qͥ numerãt: ⁊ ſe ſũ quo cer⸗
nunt qᷓ numerat: mẽtẽ de qua nume
rãt: ⁊ ſapie tue nõ ẽ numerus. Jpe antẽ
vnigenitus factus ẽ nobis ſapia ⁊ iuſti
cia ⁊ ſanctifuatio: ⁊ numeratus ẽ inter

EConfeſſionum

nos:⁊ ſoluit tributũ ceſari.Nõ noueĩt
hanc viam qua deſcẽdant adullum aſe
2 eum aſcendant ad eum non noue⸗

runt hãc viã:⁊ putãt ſe excelſos eẽ cum

ſideribꝰ ⁊ lucidos: ⁊ ecce ruerũt ĩ terraʒ

7 obſcuratũ ẽ ĩſipiẽs coꝛ eoꝝ.Et multa

vera de creatura dicũt: ⁊ veritatẽ crea/

ture artilicẽ nõ pie querũt: ⁊ ideo non
inuemũt: aut ſi iueniũt:cognoſcẽtes de

um: nõ ſicut deũ honoꝛãt aut graſagũt

ſed euaneſcũt ĩ cogitatiomibꝰ ſins: ⁊ di⸗

cũt ſe eẽ ſapiẽtes ſibi tribuedo qͥ tua ſũt

ac ꝑ Bᷓ̊ ſtudẽt puernſſima cecitate etiaʒ

tibi tribuere que ſua ſut: mẽdacia ſcilicʒ

in te cõferẽtes qͥ veritias es: ⁊ imuttes

gloꝛiã iĩcoꝛꝛupti dei ĩ ſimilitudinẽ ima/

ginis c onuptibilis bomims a volucrũ
⁊ quadrupedũ ⁊ ſerpẽtiũ:⁊ coõuertut ve
ritatẽ tuã ĩ mẽdaciũ:⁊ colũt ⁊ leruiunt

.——

creature potius ; creatoꝛi. Multa iñ
ab eis ex ipa creatura vera dicta retine⸗
bã:⁊ occurrebat mibi rõ ꝑ numeros ?

oꝛdinẽ tẽpoꝛũ: ⁊ vinbiles atteſtationes

ſiderũ: ⁊ cõferebã cũ oictis manichei: q

de his rebꝰ multa ita ſcripſit copioſiſſi/
me delirãs ⁊ n mihi occurrebat rõ nec
ſolſtitiox: ⁊ equinocioꝝ:nec defectũ lu/
minariu: nec quicqᷣd tale ĩ libꝛis ſecula
ris lapie dicerd. Ibi at credere iubebar
2 ad illas rõnes numeris ⁊ oculis meis
exploꝛatas nõ occurrebat lõge diuer
ſum erat. Nũquid dne deus veritatis:
qſquis nouit iſta ià placat tibi. Infelix
enĩ homo qti ſcit illa oĩa:te aut neſcit.
HBeatus aüt dq te ſcit etiaʒ ſi illa neſciat.
Qui vero ⁊ te ⁊ illa nouit nõ ꝓpter illa
beatioꝛ. ſed ꝓpter te ſolũ beatus e: ſi co
gnolcens te ſicut deũ gloꝛificet 7 grati⸗
as agat: 1 euaneſcat ĩ cogitatiõib ſu
is. Sicuit. n. melioꝛ ẽ qͥ nouit poſſidere
arboꝛẽ: ⁊ de vſu ei tibi gras agit: q;;uis
neſciat yl quot cubiis alta ſii: vel qua

4

hicitiſ,

cihnnorelin
Ceinegene
ictieſtelbo
ſingeräflni
ſnnmcotbian
onſohennron
Gereſtenickan
Ge ewon
denaoran
ontnoned!
ſicircprie⸗

ſodtilu
Mrnole
ſicae itvei⸗
poletäfitap⸗
Cloͦporenttn
Moepecritsi
ſiunseenimmn
Poltengiens
elledenn
lolmng
ſaderdd

—

–
—

mincekes

Weopoon

fſtimariſe
onoltore
ſum auaon
lecleper
iqbecclo⸗
blpllia
buddoon
nenren
Phunſcen
fhegnnta
ete
Utochitin
Ullem
Polotere⸗
unende

= =

berieiniſik
itnngla
Entkanimn
miinlvie
e: anmiin
pisctn dt
1dicittetin
iumnitchotn
ptaninin
erfſümant
eſun ſitnitl
jennscrti
daiinnlom
lodoniß fu
Cpanittin;
cen
Uunttende
ndiſi,
ſcitcind
inin
i ontt,
waipttit⸗
uteite⸗
mmint/
antuien⸗

iber

ta latitudine diffuſa: qᷓ; ille qͥeà metit

oẽs ramos ei numerat:⁊ neq; poſſi/

det eã neq; creatoꝛẽ eius nouit aut di/
dicit:ſũc fidelis hõ cuius totus müdus
diuitiaꝝ ẽ:⁊ q̃ſi nihil habẽs oĩa poſſidet
inherendo tibi cui uiũt oĩa:qᷓ;uis nec
ſaltem ſeptentrioneʒ giros nouerit:du⸗
bitare ſtultü eſt quin vtiq; melioꝛ ſit q;
mẽſoꝛ celi ⁊ numeratoꝛ ſiderum ⁊ pen
ſoꝛ elemẽtoꝝ:⁊ negligẽs tui qͥ oĩa ĩ mẽ⸗
ſura ⁊ numero ⁊ põdere diſpoſuiſti.Sʒ
tñ qͥs qrebat id dicebat.manicheum ne
ſcio quẽ ct iſta ſcribere:ſine quoꝝ peri⸗
tia pietas diſci poterat.Dixiſti.n. homi⸗
ni ecce pietas ẽ ſapiẽtia:qᷓ; ille ignoꝛar
poſſet ẽt ſi iſta ꝑfecte noſcet: iſta vero
qꝛ nõ nouerat: impudentiſſime audẽs
docere pꝛoꝛſus illã noſce nõ poſſʒ. Ua
nitas ẽ enim mundana iſta etiam nota
pꝛoſfiteri:pietas autem tibi confiteri.

Unge ille deuius ad bec iſta multum

locutus eſt: vt cum victus ab eis qui

iſta yere didiciſſent:quis eſſet eius ſen/
ſus in ceteris que abditioꝛa ſunt:mani⸗
feſte cognoſceretur. Non enim parni

exiſimari ſe voluit:ſʒ ſpiritum ſanctum
conſolatoꝛem ⁊ ditatoꝛem fidelinʒ tuo

rum auctoꝛitate plenaria perſonaliter

in ſe eſſe perſuadere conatus eſt. Ita q̃

cũuq; oe celo ac ſtellis ⁊ de ſolis ac lune
motibus falſa dixiſſe depꝛehenderetur

q́;uis ad vocirinam religionis iſta non
pertineant:tamen auſus eius ſacrilegoſ
fuiſſe ſatis emineret:cum ea non ſolum
ignoꝛata ſed etiam falſa tam veſana ſu

per hie vanitate diceret:vt ea taq; diuĩe

perſoue tribuere ſibi nitererur. Cum.n.

audio chꝛiſtianum aliquem frarrem ü/
lum aut illum iſta neſcientem 2 aliud

pꝛo alio ſentientem: patienter intueoꝛ

opinantem bominem: nec illli obeſſe
video cum oe te domine creatoꝛ omni⸗

d P „
um non credat indigna:ſi foꝛte ſitus ?
babitus creature coꝛpoꝛalis ignoꝛet:
obeſt autem ſi hoc ad ipſam doctrine
pietatis foꝛmam pertinere arbitretur:⁊
pertinatius affirmare audeat qð igno⸗
rat. Sed etiam talis infirmiras in fidei
cunabulis a charitate matre ſuſtinef᷑:
donec aſſurgat nouus homo in virum
pfectum:⁊ circunferri non poſſit omni
vento doctrine. In illo autem qui oo⸗
ctoꝛ qui auctoꝛ qui dux ⁊ pꝛinceps eo⸗
rum quibus illa ſuaderet ita fieri auſus
eſt:vt qui eum ſequerentur:non quẽli⸗
bet hominem ſed ſpiritum ſanctum tus
um ſe ſequi arbitrarentur. Quis tantaʒ
clementiam ſicubi falſa dixiſſe conuin
ceretur:non deteſtandam longeq; abij
ciendam eſſe iudicaret: Sed tamen nõ
dum liqdo compereram: vtrum e iam
ſecundũ eiꝰverba viciſſitudies longio⸗
rum ⁊ bꝛeuioꝛum dierum atq; noctiuʒ
⁊ ipſiꝰnoctis ⁊ diei ⁊ deliquia luminuʒ
⁊ ſiquid eiuſmod in alijs libꝛis lege/
ram poſſet exponi:vt ſi foꝛte poſſet in⸗
certum quidem mihi fieret: vtrum ita
ſe res haberet an non ita:ſed ad fidem
meam illius auctoꝛitatem pꝛopter cre⸗
ditam ſanctitatem pꝛoponerem.Et per
annos fermeipſos nouem quibus eos
animo vagabundus audiui nimis ex⸗
tento deſiderio venturum expecta /
bam iſtum fauſtum. Ceteri enim eoꝛuʒ
in quos foꝛte incurriſſem qui talium
rerum queſtionibus a me obiectis de
ficiebant: illum mibi pꝛomittebant:
cuius aduentu collatoque colloquio
facillime mihi per hec ⁊ ſi qua foꝛte
maioꝛa quererem enodatiſſime expedi⸗
rentur. Ergo vbi venit: expertus ſum
hominem gratum z iocundum ver⸗
dis ⁊ ea ipſa que ulli ſolent dicere mul
to ſuauius garrientem. Sed quid ad
r mij

meam ſitim pꝛecioſoꝝ poculoꝛũ: decen
tiſſimus miniſtratoꝛ: Jaʒg rebus talibꝰ
ſatiate erant aures mee: nec ideo mihi
melioꝛa videbanf᷑: qᷓ melius dicebatur
nec ideo vera qꝛ diſerta: nec ideo ſapi⸗
ens anima qꝛ vultꝰↄgruus ⁊ decoꝛum
eloqum.Illi antem qni eũ mibi pmn⸗

tebant nõ boni reꝝ exiſtimatoꝛes erãt:

2 ideo illis videbatur pꝛudẽs ⁊ ſapiens

qꝛ delectabat eos loquens. Senſi aut

aliud genus hominũ etiã veritatẽ hère
ſuſpectã:⁊ ei nolle acquieſcer̃: ſi cõpto
atq; vberi ſermone ꝓmeret᷑.Me aüt ia
docueras deus meꝰmiris ⁊ occult mo
dis ⁊ ppterea credo ꝙ tu me vocuerios
qm̃ verũ ẽ: nec quiiqᷓ; pᷣter te alius do⸗
ctoꝛ eſt veri:vbicũq; ⁊ vndecũq; claru⸗
erit. Jam ergo abs te didiceraʒ: nec eo
Debere videri aliquid veꝝ dici:qꝛ eloq̃n
ter dicit᷑:nec eo falſuʒ:qꝛ icompoſite ſo
nãt ſigna labioꝛũ:nec iõ verũ qꝛ ĩpoli⸗
te renunciate:nec iõ falſuʒ qꝛ ſplẽdiduiſ
ſermo ẽ ſed ꝑĩde eſſe ſapiam ⁊ ſtultitiã
ſicut ſunt cib vtiles ⁊ inutiles. Uerbis
aũt oꝛnatis ⁊ ĩoꝛnatis:ſicut vaſis viba⸗
nis ⁊ ruſticanis:vtroſq; cibos poſſe nn
niſtrari. Igitur mea qua illũ tantopere
expectauerã hoĩem delectabatur qͥdeʒ

motu affectuc diſpntãtis:⁊ verbis cõᷣ

gruẽtibus atq; ad veſtiendas ſnĩas faci
le occurrentibus:delectabar aũt ⁊ enʒ
multis vel etiam pᷣ multis landabã ac
eflerebã:ſed moleſte hẽbaʒ ꝙ ĩ cetn an
dientiũ nõ ſinerer ingerere illi ⁊ partiri
cũ eo curas queſtionũ mearuũ conferẽ⸗
do familiariter: ⁊ accipiendo ac redden
do ſermonc.Qõ vbi potun⁊ aures eiꝰ
cum familiarib meis eo qnoq; tẽpoꝛe
occupare cepi:quo nõ dedeceret ale᷑nis
diſſerere ⁊ ꝓtuli quedã que me moue⸗
bant:exꝑtus ſum pꝛius hoĩem exꝑtem
liberaluã diſciplinarum niſ grãmatice

atq; ipſius vſitato mõ:⁊ qͥꝛ legerat ali⸗

quas tullianas oꝛõnes ⁊? pauciſſimos

ſenece libꝛos:⁊ nonnulla poetarum et
ſue ſecte:ſi qua volumia latine atq; cõ⸗

poſite cõſcripta erat.Et qꝛ aderat quo

tidiana mocinâdi exercitatio: ĩide ſup
petebat eloquiũ qõ fiebat acceptiꝰma⸗

giſq; ſeductoꝛiũ moderaiĩe igenij: ⁊ quo
dã lepoꝛe nãli. Ita ne ẽ vt recolo one
de me arbiter cõſcĩe mee: Coꝛã te coꝛ
meũ ⁊ recoꝛdatio mea:qͥ me tũc agebaſ

abdito ſecreto ꝓuidẽtie tue:⁊ ibõeſtos
erroꝛes meos iã ↄuertebas añ faciS⸗ me

am:vt viderẽ ⁊ odiſſem. Nã poſtes qᷓ;

ille mibi iperitus eaꝝ artium qbꝰ eũ ex

cellere putaueras ſatis appuit: deſpare
cepi poſſe mihi euʒ illa q me mouebant
aperire atq; diſſoluere: quoꝝ quidem
ignarus poſſet veritatè tenere pietatis

ſed ſt manicheus non ec᷑t. Libꝛi quip⸗

pe eoꝝ pleni ſunt longiſſimis fabulis ðᷣ
celo ⁊ ſideribꝰ⁊ ſole ⁊ luna:q̃ mihi eum
quod vtiq; cnpiebã collatis numeroꝛũ
rõnibꝰquos alibi ego legerã vtrũ potiꝰ

ita eẽnt vt manicheis libꝛis ↄtinebãtur

an certe vel par etiam inde rõ reddere⸗
tur ſubtiliter explicare poſſe iã nõ arbi
trabar. Que tñ vbi cõſideranda ⁊ diſcu
tienda ꝓtuli modeſte: ſane ille nec au⸗
ſus eſt ſimhire ipſam ſarcind:nouerat.n.
ſe iſta nõ noſſe:nec euʒ puduit cõfiteri
Nõ erat de talibus quales multos lo⸗
quaces paſſas erã conãtes ea me doce
re ⁊ dicentes nibil. Iſte vero coꝛ bẽbot
⁊ ſi nõ rectũ ad te:nec tamè nimis ican
tũ ad ſeipſuʒ. Non vſquequaq; iperirꝰ
erat imperitie ſue:⁊ noluit ſe temere dᷣ
ſputando ĩ en coartari:vñ nec exitus ei

vllus nec facilis eſſet rediius.Etiaʒ bĩic
mihi amplius placuit. Pulchꝛioꝛ ẽ eni

tẽperantia cõfitentis animi qᷓ; illa que

noſſe cupiebam: ⁊ eũ ĩ oipus difficilioꝛni

(

4 RHõ
rekin pefin

lotnminenie
Nepnedecetens
ſoltpcenem

ppurceh

ii noſheſe
Cegticiürpee

Edocdialen
undeſörmetſt
ilericiinaren
mng cropfen
ſheieocpnis

fobovonnm⸗
ſralicznoien
Corotmmei
Wonginfaion

früickchean.
Mlo zatetsect
(auscriſen
Whtecinl

opuien
inmeinnene
ikahtch
Hounſntie
ſitigniz

ernmnigin
Eneign
ingintthnn

Prötiler
Wmulrum

Atmintiriee

ni ag
cernantit;
Pfehnangen
nei
S
merintüͤg
nicärnetit
utvtitain
ſen Nite
rmnchei
H
glimnam
er g
atnimme
nonen litn
brrlnittd
Netlrrimma
clusmmn
wlwinit

Glrns itt
mnihittt
roünif⸗

Gitrnut
ebrehenan
Gocninn

mtiih

r
Nirsan
ſeſercnid
umtimn

Aurtln/
ininenn

ins
ſniöe
imnic

f .f ”Jͦ”JU ”“Mß
—
7

dus ? ſubtilionbus queſtionibns taleg

ſiueniebam. Refracto itac; ſtudio:quo

itenderam ĩ manichei litteras magiſq;
deſpans de ceteris eoꝝꝑ ooctoꝛibbs: qñ
imultis qne me mouebãt ita ille noĩa⸗
tus apparuit:cepi cũ eo ꝓ ſtndio eiꝰage
re vitã quo ipſe flagrabat: ĩ eas litteras
quas tũc iã rhetoꝛ carthagini adoleſcẽ
tes docebà ⁊ legere cũ eo ſiue q̃ ille au
dita deſðᷣraret ſiue qne ipſe tali ĩgenio
apta exiſtimarem. Ceterũ conatus oĩs
meus quo pꝓficere ĩ illa ſecta ſtatueram

illo hoĩe cognito pꝛoꝛſns ĩercidit: nõ

vt ab eis omnino ſeparer:ſed quaſ mel
lins quicqᷓ; nõ iueniẽs eo quo iam ana
quomodo irruerd cõtentna ĩterim eſſe
decreuerã:niñi aliqnid foꝛte ꝙ magl eli
genduũ eẽt eluceret. Ita ille fanſtus qui
multis laqueus extitir moꝛtis: meum
quo captus er relaxare iam cepat nec
valẽs nec ſciẽs. Manꝰeni tue deꝰ meꝰ
ĩabdito ꝓnidetie tue non deſerebant
aiam med: ⁊ de ſanguine coꝛdis mj̃is
mee ꝑ lachꝛymas eiꝰ diebꝰac noctibꝰ p
me ſacrificabat᷑ tibi:⁊ egiſti mecũ miris
⁊ occultis modis.Tu illud egiſti deus
meꝰ:nã a dno greſſus hoium dirigent
⁊ via eius volet. Aut que ꝓcuratio ſalu
tis pter manũ tua reficientẽ que fecini
Egiſti ᷓͦ mecũ vt mibi pſuaderet᷑ romã
pergere: ⁊ potius ibi docere qd docebã
carthagine.Et h̊ mibi vnde pſuaſum ẽ
non pꝛeteribo cofiteri tibi:qim ⁊ in his
altiſſimi tui receſſus 2 pꝛeſentiſſima in
nos mificoꝛdia tua cogitanda ⁊z pᷣdic
da ẽ. Nõ iõ romam pgere volui:q ma
loꝛes queſtus:maioꝛq; mihi dignitaſab
amicis qᷣ h ꝑſuadebat ꝓmutebatur:qᷓ;⸗
q; ⁊ iſta ducebãt animũ tũc meũ ſʒ illa
erat tunt c maxie ⁊ pene ſola:q audi
ebã qetius ibi ſindere adoleſcẽtes: ⁊ oꝛ
dinatioꝛe diſcipline coertione ſedari: ne

in eins ſcholam quo magiſtro nõ du
tin paſſim ⁊ pterue irruãt: nec eos ada
mitti oĩno niſ ille ꝑmiſerit. Cõtra:apo
carthaginẽ feda eſt intemperãs licen
tia ſcholaſticoꝝ:irrũpunt ipudenter: et
pꝛope furioſa fronte ꝑturbant oꝛdineʒ
quẽ qſq; diſcipulis ad pficidü inſti ue
rit. Multa iniurioſa faciũt mira ebeti
dine ⁊ puniẽda legibus:niñ conſnetu⸗
do patrona ſit:hoc miſerioꝛes eos oſtẽ
dens:quo iam quaſ liceat faciũt quod
per tudã eternã legẽ nũquã licebit:⁊ im
pnne ſe facere arbitrantur:cũ ipſa ſaciẽ
di cecitate puniant᷑:⁊ ĩcompabiliter pa
tiant᷑ peioꝛa qᷓ; faciũt Ergo quos mo⸗
res cũ ſtuderẽ meos eẽ nolui:eos cum
docerẽ cogebar ppeti alienos:⁊ iõ pla
cebat ire vbi talia nõ fieri omnes qͥ¶ no⸗
uerãt indicabãt Ueꝝ autẽ tu ſpes mea
⁊ poꝛtio mea in terra vinentiũ ad mu⸗
tandũ terrarũ locũ p ſalnte anime mee
2 carthagine ſtimulos quibꝰinde auelo
lerer admouebas: ⁊ rome illecetꝛas „
bus attraherer ꝓponebas mibhi p hoieſ
qui diligebàt vitã moꝛtuà:binc inſans
facientes inde vana pollicentes: 2⁊ ad
coꝛꝛigendos greſſus meos vtebaris oc
culte ⁊ illoꝑ ? mea puerſñtate. Naʒ ⁊ qᷓ
ꝑturbabãt ocium meũ feda rabie ceci
erant:⁊ q inuitabãt ad aliund terrã ſapi
ebant.Ego aũt qui dereſtabar hic veroᷣ?
miſerià illic falſam felicitatem appete
bã.Sed quare binc abirem ⁊ illuc ireʒ
tu ſciebas deus:nec indicebas mibi nec
matri:que me ꝓfectum atrociter plan⸗
xit: ⁊ vſq; ad mare ſecuta ẽ:ſʒ fefelli eaz
violenter me tenentẽ: vt aut reuocaret
aut mecum ꝑgẽt:⁊ finxi me amicũ nol

le deſerere donec ꝛẽto facto nauigaret

2 mentitus ſuʒ matri ⁊ illi matri: ⁊ ena
ſi. u ⁊ boc dimiſſti mibi miſericoꝛdit
ſeruans me ab aqs mani plenũ execrã

2

dis ſoꝛdibus:vſq; ad aquã gratie tue:ꝗ
me abluto ſiccarent᷑ flumina mai noꝛũ
oculoꝝ:qͥbꝰ ꝓ me quotidie ubi rigabat
terrã ſub vultu ſuo: ⁊ tũ recuſanti ſine
me redire:vix ꝑſuaſi vt ĩ loco qui pꝛoxi
mus nr̃e na ui erat memoꝛle btĩ Lipꝛia
ni maneret ea nocte: ſzi ea nocte clacu
lo ego ꝓfectus ſuʒ:illa aũt maſit oꝛãdo
2 flendo. Et quid a te petebat meuſtan
tis lachꝛymis:niſi vt nauigare me non
ſine res? Sed tu alte cõſulẽs ⁊ exaudi⸗
ens cardinẽ oſiderij eius:nõ curaſti qõ
tũc petebat:vt me faceres qo ſẽt pete⸗

bat. Flauit ventus ⁊ ipleuit vella nr̃a:

2 litius ſubtraxit aſpectibꝰnr̃is: in quo
mane illa inſamebat doloꝛe: ⁊ querelis
ac gemitu iplebat aures iuas cõtẽnen
tes iſta cũ ⁊ me cupiditatibus meis ra⸗
peres ad finiendas ipſas cupiditates:⁊
illius carnale denderiũ iuſto doloꝛum
flagello vapularet. Amabãt enĩ ſecum
prnitiã mea moꝛe matrũ: ſʒ multis mlto
ampliꝰ: 2 neſciebat q tu illi gaudio:ũ

facturus eẽs de abſentia mea. Neſcie⸗

bai:iõ flebat ⁊ eiulabat atq; illiſ crucia
tibus arguebat in ea relidaruũ eue cum
gemitu querens quod cũ gemun pepe

rerat: ⁊ iñ poit accuſationẽ fallaciaruy

⁊ crudelitatis mee:cõuerſa rurſus ad ð
pꝛecandũ te ꝓ me abijt ad ſolita: ⁊ ego

romã. Et ecce excipioꝛ ibi flagello egri⸗

tudinis coꝛpoꝛalis: 2 ibã iam ad iferos
porans oia mala que cõmiſerã ⁊ in te

₰

2 in me: ⁊ in alos multa ⁊ grauia ſuꝑ

oꝛiginalis peccati vinculũ quo oẽs in

2

adam moꝛimur. Nõ eni quicq; eoꝛuʒ
mihi vonaueras ĩ xpo: nec ſoluerat ille
in cruce ſua inimicutias quas tecũ ↄtra⸗
xerã peccatis meis. Quomodo enĩ eas
ſolueret in cruce fantaſmatis:ꝙ de iüllo
crediderã: Quã ꝗ̊ᷓ falla mihi videbatur

moꝛs carnis eius: tam falſa vita anime

falleres eam ĩ illis viſionib

EConfeſſionum

mee que id nõ credebat. Et ingraueſcẽ⸗

tibus febꝛib iam ibam ⁊ ꝑibam. Quo
eni irẽ ſi hinc tũc abirẽ niñ in ignẽ atq;
toꝛmenta digna factis meis in veritate
oꝛdinis tui: Et hoc illa neſciebat: ⁊ in
pꝛo me oꝛabat abſens: tu autẽ vbiq; pᷣ⸗

lens vbi erat exaudiebas eâ: ⁊ vbieram

miſeraberis mei:vt recuꝑarẽ ſalutẽ coꝛ
poꝛs mei:adhuc inſanns coꝛde ſacrile⸗
go:neq; eni deſideraba ĩ illo tanto pe⸗
riculo baptiſmũ tuũ: ⁊ melioꝛ erã puer
qüllü de maina pietate flagitaun: ſicut
iã recoꝛdatꝰatq; cõfeſſus ſum:ſed ĩ de⸗
decus meũ creuerã ⁊ conſilia medicine
tue demẽs irridebã:qui nõ me ſciniſti
talẽ vis moꝛi:quo vulnere ſi feriret coꝛ
matriſ: nunq; ſanaref. Non ei ſatis elo
quoꝛ quid erga me bẽret animi: 2 ;iuũ
maioꝛe ſollicitudie me parturiebat ſpi⸗
ritu qᷓ; carne pepererat. Nõueq; video
quomõ ſanaret:ſi mea talis ilia moꝛs
trãſuerberaſſet viſcera dilectionis eius
Et vbi eſſent tante pꝛeces ⁊ t crebꝛe ſi
ne inemiſſione. Nuſq; niſ ad te. An ve
ro tu de miſericoꝛdiarũ ſꝑneres coꝛco
tritũ ⁊ humiliatũ vidue caſte ac ſobꝛie

freqntantis elemoſynas obſequentis
atq; ſeruientis ſanctis tuis: nullum diẽ
ptermutetis oblationẽ ad aliare iuum
bis in die mane ⁊ veſpe ad ecclłlam tusʒ

ſine vlla intermiſſione venietis: non ad
vanas fabulas 2 aniles loquacuateſ. ſʒ

vt te audiret ĩ tuis ſermombus: ⁊ tu illäͤ

in ſuis pꝛecibꝰ: Pui ne tu lachꝛymas:
quibꝰnõ a te auru ⁊ argetu petebat nee
aliqd mutabile ant volubile bonũ: 3 ſa

lurẽ aĩe filij ſui: vt cuius munere talis
erat: cõtẽneres ⁊ repelleres ab auxilio
tuo: Nequaqᷓ; dne. Immo ve0 aderaſ

7 exaudiebas ⁊ faciebas oꝛdine qi
deſtinaueras eẽ facienduũ ſAb⸗

I

ſrircreüne

cncörenouun

Prboreſenp

Peuſgerch

(wonnſeel

Crcindepin
Cicenisdente
Plegitmn

(cllewetien

ſltemmeion
Ktüngebaren
ig ſeltts⸗
Oucloltvzeor
Cumnianaun⸗

(lluenmtes
W Abace

ſeogeipeccamt

ſheperenen
büreiextra
Mliſeſenno⸗
(unatumme

MAlralire
ſgudai

(ercri

gnegr

nrebrn

(ongnocke

iqlitsled

Upenniien
hnmnleit⸗

tuclt
ontecre

ahnenn

Ugnin
eneb

Clikbane
WN
inai

cenc

Attane

(uünſtben

Mhene

atahetstire⸗

meentbnte

tiningi⸗
gſagünznin
hocll chett
2bſenenn wite
nciebestünn
Enſeogniti
cinannsccct
erhiiluin
iniütnttin
1nicefthn
cöſeisſaft
ri tcdnfun
chii in
Noſunttitit
mut.vitn:
mediumf
Nienenmh
mtſtig
Nudi 14 8

4
7

nrgntlin
ſucin
mumißme
incnraſen
ofta is
arluni,
ini⸗
ent,
ſnein,

ſis tuis:que iam commemoꝛaui ⁊ que
non cõmemoꝛaui que illa fideli pecto⸗
re tenebat:⁊ ſemper oꝛãs tqᷓ; cyrogra⸗
pha tua igerebat tibi Dignaris enim:

quoniam in ſeculũ miſericoꝛdia tua:eiſ

qbus oĩa debita dimittis etiam ꝓmiſſi
omibꝰtuis debitoꝛ fieri. Recreaſti g̊ me

ab illa egritudine:⁊ ſaluum feciſti filiũ

ancille tue tũc interiʒ coꝛꝑe: vt eſſet cui
ſalutem melioꝛem atq; certioꝛeʒ dares

Et iungebar etiã tunc rome falſis illis

atq; fallẽtibus ſanctis:non enĩ tantuʒ

auditoꝛibus eoꝝ quoꝛũ ĩ numero erat

etiam is:in ciuus domo egrotaueraʒ et
conualueram: ſed eis etiã quos electoſ
vocant. Adhuc eni mihi videbat᷑ nõ eẽ

nos qui peccamus ſed neſcio qudã aliaʒ
i nobis peccare naturã:⁊ delectabat ſu

perbiã meã extra culpã eſſe:⁊ cũ aliqᷣd
mali feciſſem non cõfiteri me feciſſe:vt
ſanares aiam meã:quoniam peccabat
tibi: ſed excuſare me amabam ⁊ accuſa
re neſeio quid aliud ꝙ mecũ eſſſ: ⁊ ego
nõ eſſem. Uerũ aũt totũ ego erã:⁊ ad⸗
uerſuʒ me ipietas mea me diuiſerat: et
id erat peccatuʒ iſanabiliꝰ quo me pec
catoꝛeʒ nõ eſſe arbitrabar: ⁊ execrabilis
iniquitas te deus omnipotens tea me
ad pernitiem meam qᷓ; me a te ad ſalu⸗/
tem malle ſuperari. Nondum ergo po
ſueras cuſtodiam oꝛi meo ⁊ oſtium cõ
tinentie circa labia mea: vt non declia
ret coꝛ meuʒ in verba maligna ad excu⸗
ſandas excuſationes in peccatis cũ hoĩ
bus operantibuſ iniquitatẽ:⁊ iõ adhuc
conuiuebam cũ electis eoꝛum. Sed tñ
iam deſpans in ea falſa doctria me poſ
ſe pficere: ea ipſa quibus ſi nibil meliuſ
reperirem contentus eſſe decreueraʒ:iã

remiſſius:negligentiuſq; retinebaʒ. Et

enim ſuboꝛta eſt etiam mihi cogitatio
pꝛudentioꝛes illos ceteris fuiſſe philo⸗

J.

ſophos:quos achademicos appellant
ꝙ de omnibus dubitandum eſſe cẽſue
rant:nec alidd veri ab homine depᷣhen
di poſſe decreuerant. Ita enim ⁊ mihi
liquido ſenſiſſe videbãtur vt vulgo ha
bentur etiam illoꝛum itentionem non
dũ intelligẽti.nec diſſimulaui eundem
hoſpitem meũ repꝛimere a nimia fidu⸗
cia:quam ſenſi eum hẽre de rebus fa/
buloſis:quibus manichei libꝛi pleni ſt.
Amicita tñ eoꝛum familiarius vtebar:
q; ceteroꝛum hominum q in illa hereſi
non fuiſſent. nec eam defendebam pᷣſt i
na animoſitate:ſed tamen familiaritas
eoꝛum. Plures enim eos roma occul⸗
tat:pigrius me faciebat aliud querere:
pꝛeſertim deſperantem in eccleſia tus
domine celi ⁊ terre creatoꝛ omnium vi
ſibilium ⁊ inuiſibilium:poſſe inueniri
verum vnde me ũlli auerterãt:multum
que mihi turpe videbatur credere te fi⸗
guram habere humane carnis: ⁊ mem
bꝛoꝛum noſtroꝛum liniamentis coꝛpo
ralibus terminarig Et quoniam cum
de deo meo cogitare vellem: cogitare
niſi moles coꝛpoꝛum non noueraʒ:nes
q; enim videbatur mihi eſſe quicquam
quod tale non eſſet: ⁊ ea maxima ⁊ p⸗
pe ſola cauſa erat ineuitabilis erroꝛis
meiHiuc enim ⁊ mali ſubſtantiam
quandam credebam eſſe talem: æ ha⸗
bere ſuam molem tetram ⁊ defoꝛmem
ſiue craſſam quam terraʒ dicebãt: ſiue
tenuẽ atq; ſubtilem:ſicuti eſt aeris coꝛ
pus:quã malignã mentem ꝑ illam ter⸗
ram repentẽ imaginant᷑.Et qꝛ deũ bo
num nullam malam natura m cr eaſt
qualiſcũq; me pietas credẽ cogebat:cõ
ſtituebam ex aduerſo ſibi duas moles
vtrãq; infinitaʒ:ſed malam anguſtius
bonam grandius:⁊ ex hoc initio peſti⸗
.ctioſo me cetera ſacrilegia ſeqbantur.

Conteſſonum.

7

CLum enim conaretur aius meꝰrecurre
re ĩ catholicã fidem:reꝑcuciebar:qꝛ nõ
erat catholica fides quã eẽ arbitrabar.
Et magis pius mibi videbar ſi te os
meus cui cõſitẽtur ex me miſeratiões
tue:vel ex ceteris partibꝰ ĩfinitũ crede/
rem. q;uis ex vna qua tibi moles mali
opponebat᷑ cogerer finitũ fateri:qᷓ; ſi ex
oibꝰ partibꝰ ĩ coꝛpoꝛis bumani foꝛma
te opinarer finiri. Et melius mihi vide⸗
bar credere nullũ malũ te creaſſe:quod
mibi neſcienti nõ ſolũ aliqua ſubſtatia
ſz etiã coꝛpoꝛea videbat᷑:qꝛ ⁊ mẽte co⸗
gitare nõ nouerã niñ eã ſubtile coꝛpꝰ
eẽ:qð tñꝑ loci ſpatia diffunderet᷑ abs
te quã crederẽ abs ie eẽ: qualẽ putab
naturã mali. Ihm quoq; ſaluatoꝛem
nr̃um vnigenuu tuũ taq; de maſſa lu/
cidiſſima molis tue poꝛꝛectũ ad nr̃am
alutẽ ita putabã:vt aliud de illo ñ cre
derẽ:nini qð poſſe vanuate imaginari.
Talem itaq; naturã naſcinõ poſſe de
maria virgine arbi rabar:niñ carni con
cerneret᷑.Cõcerm aũt ⁊ ñ coiquinariñ
videbaã qò mihi tale figura ba Metue⸗
bã itaq; creder̃ ĩ carne natu ne credẽ co
gerer ex carne inquinatũ. Nuc ſpnᷣales
tui blãde ⁊ amãter ridebũt mern has cõ
feſſiões meas legerint. Sʒ eñ talis eram
Deinde q̃ ili ĩ ſcripturis cins repᷣhende
rant defẽdi poſſe nõ exiſtimaba: ed ali
quãdo ſane cnpiebã cũ aliquo illoꝛum
hbꝛoꝛum ooctiſſimo conkferre ſingula:
⁊ experiri qͥd inde ſentiret. Jã n. helpi⸗
dij cuiuſdã aduerſus eoſdẽ manicbeos
coꝛã loquẽtis ⁊ diſſeretis ſermones ẽt
apud carthaginẽ mouere me ceperant:
cũ talia de ſcripturis pꝛoferret quibus
reniti facile nõ poſſet: ⁊ ĩbecilla mibi re
ſpõſio videbat᷑ iſtoꝑ:quã qnidẽ nõ fa⸗
cile palà ꝓmebat: ſʒ nobis ſecretiꝰ:cum
Dicerẽt ſeripturas noui teſtamẽeti falſa⸗/

tas fuiſſe a netcio quibꝰ: qui indeoꝛum
legẽ in gerere xpiane fid ei voluerut:at⸗
q; ipſi icoꝛꝛupta exẽplaria nilla ꝓferrẽt

Sed me maxime captũ ⁊ effocatũ quo

daãmodo depꝛimebt coꝛpoꝛalia cogita
tẽ moles ille ſub qͥbꝰ anhelans ĩ aurem

tue veritatis liqdã ⁊? ſimplicẽ reſpirare

nõ poteram. Sedulo ergo agere ceperã
ꝓpter qð venerã vt docerẽ rome arteʒ
rhetoꝛicã:⁊ pꝛius domi cõgregare ali⸗
quos qᷣbꝰ ⁊ ꝑ quos ĩnoteſcere ceperam
⁊ ecce cognoſco alia rome fieri qͥ nõ pa
tiebar ĩ africa. Nã reuera illas euerſio⸗

nes a ꝑditis adoleſcẽtib ibi nõ fierima
męfeſtu ẽ mihi:ſed ſubito ĩquiũt ne mer

cedem magiſtro reddãt: cõ pirt multi
adoleſcẽtes:⁊ trãſſerũt ſe ad alios de/

ſertoꝛes fidei:⁊ qͥbus pꝛe pecunie chan⸗
tate iuſtitia vilis ẽ. Oderat ẽt iſtos coꝛ
meu qᷓ;ms nõ ꝑfecto odio.Qð enimab
eis paſſur erã magis odera foꝛtaſſe q;ᷓ
eo ꝙ cuilibʒ illicita faciebant. Certe ta⸗

me turpes ſut tales ⁊ foꝛnicãtur abe te
amddo volatica ludibꝛia tempoꝝ ⁊ lij
chꝛu luteũ:qð cũ appꝛehendit manum

inquinat: ⁊ amplectẽdo mũdu fugietè:

cõtẽnẽdo te manetẽ ⁊ renocàtẽ:⁊ igno
ſcẽtẽ redeũti ad te meretrici aie huane.
Et nunc tales odi prauos ⁊ diſtonos:
qᷓ;ins eos coꝝigẽdos diligã:vt pecunie

ooctrinã ipſã quã diſcũt pferat: ei vo te

deũ vᷣitatẽ ⁊ vbertatẽ certi boni ⁊ paceʒ
caſtiſimã.Sed tũc magis eos pati no⸗
lebã malos ꝓpter me: qᷓ; fien ꝓpter te
bonos volebã. Itaq; poſtea q; miſſum

eſt a mediolano romam ad pꝛefectuin
vVrbis: vt illi cinitati rhetoꝛice magiſter
pꝛouideret᷑: ĩpartita ⁊ ià euectione pu/
blica: ego ipſe ambiui per eo ſdem ipſos
manicheis vanitatibus ebꝛios qui⸗
bus vt carerem ibam. Sed vtriq; nelcie

bamus:vt dictione pꝛopoſita me pꝛo/

— .

2

E

Nißeenetme
i
nuobit
ginirtlogui⸗
Chefunertu
Gichienipo⸗
acbnctene
Naduaae S
Wregnas
onteäanen
Unihdogor
ſudeenbil

iebrendoe⸗
nlonuͦien

ſeblorigensf
ſpreſpennnun
Mücbetnpe
e geeir

bir dde

Ponllceni

Mtiden
Macchei

Dclbttſtl
loſtu
ynui
nöͤbtuerm
ſicringno⸗a
cheiive
nmam
inimif
ſeiigire
ſbiſuni
Kitiizdie
ſeni
Rgceie
D
ſbengtn
ſcſindde

luntinn

idd gn
emeftant
hniunl
nechitii
Z
bc'ndlnin
tit innin
ulochotgng
rindorminng
usdonicinin
Nowinotelaec
oaluſoneſtnit
Nitwonlluen
iip diiſtn

Witudicttiòfn

hNatiecihttn
iſmieadinn
duftinit
i Ctate

ſodedte

notin
nſran

Gr in

uunn
is
Cinmnti,
—R
olkinte
litſtui
Nicnin
R
nrhen⸗
l
Gine
htuin
Pos
tn
piun

=

—

=

=

— Se

=

—

—

=

—

batũ pᷣfeetus tunc ſimacus mitteret.Et
veni mediolanũ ad ainbꝛoſiũ epᷣm ĩ op
timis notũ oꝛbi terre:piũ cultoꝛẽ tuum
cuius tũc eloquia ſtrenue miniſtrbant
adipẽ frumti tui ⁊ leticia olei ⁊ ſobꝛiã
vini ebꝛetatẽ populo tuo. Ad eũ auteʒ

ducebar abs te neſciẽs:vt ꝑ eũ ad te ſci⸗

ens ducerer. Suſcepit me pat᷑ne ille hõ
dei:⁊ pegrinationẽ meã ſatl epᷣaliter di
lexit:⁊ eũ amare cepi:pꝛimo qͥdeʒ non
ta nq; doctoꝛem veri:ꝙ in eccla tua pꝛ
ſus deſperabã ſed tanqᷓ; hoĩeʒ benignũ

ĩ me.Et ſtudioſe audiebã diſputantem

Ipopulo:nõ itentiõe qua debui:ſed q̃/
ſi exploꝛãs eius facundiã:vtrũ ↄueniret
fame ſue:an maioꝛ minoꝛue ꝓfluerʒ qᷓ;
pꝛedicabat᷑:⁊ verbis eiꝰ ſuſpendebar in
tentꝰ. Reꝝ aũt incurioſus ⁊ contẽptoꝛ

aſtabã:⁊ delectabar ſuauitate ſermõis:

qᷓ;q̃̊s eruditioꝛis minus tñ hilareſcẽtis

atq; mulcentis qᷓ́ʒ fauſti erat: quod atti

net ad dicendi modũ. Ceteꝝ rerũ ipᷣaꝝ
nulla cõꝑatio. Nã ille ꝑx manicheas fal
lacias aberrabat. Iſte aũt ſaluberrime
docebat ſalutem. Sed lõge ẽ a peccato

ribus ſalus qualis ego tunc ader:⁊ tñ

ꝓpinquabà ſenſim ⁊ neſciebã.Cũ eĩm

nõ ſatagerem diſcere que dicebat: ſʒ tã

tũ quẽadmodum dicebat audire:ea mi
hi qppe iã deſpãti ad te viã patere hoĩ
inanis cura remàſerat. Sed veniebat ĩ
animũ meu ſimul cũ verbis q̃ diligeb
res etiã quã negligebã.Neq; enĩ ea di
rimere poterã. Et duʒ coꝛ aperirẽ ad ex
cipiẽdũ q̃ʒ diſerte diceret pariter intra⸗
bat ⁊ q; vere diceret gradatim qdem.
Nãa pꝛimo ẽt ipſa defendi poſſe mihi iaã
ceꝑãt videri:⁊ fidẽ catholicã ꝓ qua ni⸗

hil poſſe dici aduerſus oppugnãteſma

nicheos putauerã:iã nõ ipudenter aſſe
ri exiſtimabã: maxime audito vno atq;
altero:⁊ ſepius enigmate ſoluto de ſcri

ð R
„ 4 4 1 ,„
7 6 èð”èͤ
3 7

pturis veteribus. Ubi cũ ad lſ̃am acci
perẽ occidebar ſpũalit᷑. Itaq; pleriſque
illoꝝ libꝛoꝝ expoſitis locis:iã repᷣbẽde⸗
bam deſpationẽ medã:illã dũtaxat qua
credidera legẽ ⁊ ꝓphetas deteſtãtibns
atq; irridẽtibꝰreſiſti omnino nõ poſſe.
nec tñ iã iõ mibi catholicã viã tenendã

eẽ ſentiebã:qꝛ ⁊ ipſa poterat habere do
ctos aſſertoꝛes ſuos:qͥ copioſe ⁊ nõ ab

ſurde obiecta refellerẽt:nec iõ iã dãnã
dũ illud qð teneba:qꝛ defenſtõis ꝑtes
equabãt᷑.Ita enĩ catholica nõ mihi vi
cta videbatur:vt nõdũ etiaʒ victrix ap
pareret.Lũc vo foꝛtiter intẽdi aium: ſi
quomodo poſſem certis aliquibus do
cumentis manicheos ↄuicere falſitatis
Quod ſi poſſem ſpũalem ſubſtantiam
cogitare:ſtatim machinamẽta illa oĩa
ſoluerentur ⁊ abijcerẽt᷑ ex animo meo:
z non poteram. Uerumtamen de ipſo
mundi huius coꝛpoꝛe omniq; natura
quam ſenſus carnis attingeret multo
ꝓbabilioꝛa pleroſque ſenſiſſe philoſo
phos magis:magiſq; conſiderans atq;
com parãs iudicabaʒ. Itaq; achademi
choꝛum moꝛe:ſicut exiſtimant:dubitãſ
de omnibus:atq; inter omnia fluctuãs
manicheos quidem relinquendos eſſe
decreui:non arbitrans eoipo tempoꝛe
dubutationis mee ĩ illa ſecta mihi per
manendũ eſſe:cui iã nonnullos philo

ſophos pꝛeponebam quibus tamẽ phi

loſophis ꝙ ſine nomine ſalutaris chꝛi
ſti eſſent:curationem languoꝛiſ anime

mee cõmittere omnino recuſabã. Sta

tui ergo tã diu eẽ cathecuminꝰ ĩ catho
lica eccła mihi a parentibus cõmenda
ta:donec aliqᷣd certi eluceret q curſum
dirigerem:

xplicit liber quintus.
ncipit ſextus.

(npömn)
L 5

-

Pelſmea a inuẽtute mea
vvbi mihi eras: 2 quo res
cſſeras: An vero nõ tu
feceras me: ⁊ viſcreueraſ

mme a quadrupedibꝰ ? vo
latilibceli? Sapiẽtioꝛẽ me feceras: et
aãdbulabã ꝑ tenebꝛas ⁊ lubꝛicũ ⁊ quere
bã re foꝛis a me:⁊ nõ inueniebã deum
coꝛdis mei:⁊ veneram ĩ pfundũ maris
diffidebã:⁊ deſpabã de inuẽtiõe veri
Jam venerat ad me mater pietate foꝛ
tis terra mariq; me ſeãns ⁊ in periculi
oĩbus de te ſecura. Nã ⁊ per marina
diſcrimina ipſos nautas ↄſolabat᷑:a qͥ
bus rudes abyſſi viatoꝛes cũ ꝑturbant
cõſolari ſolẽt:pollicẽs eis peruẽtioneʒ
cũ ſalute:qꝛ hec ei tu per viſum pollici⸗
tus eras.Et iuenit me periclitantẽ qᷣdẽ
grauiter deſperatiõe ĩdagãte veritatis.
Sed tñ ei cũ idicaſſeʒ nõ me quidẽ iam
eẽ manicheũ:ſʒ neq; catholicũ xpᷣianuʒ
nõ quaſi inopinatũ aliquid audierit ex
iliuit letitia:cũ iã ſecura fieret ex ea ꝑte
miſerie mee:ĩ qua me tanq; moꝛtuum:
ſed reſuſcitãdũ me tibi flebat: ⁊ feretro
cogitationis efferebat vt diceres filio vi
due:iuuenis tibi dico ſurge:⁊ reuiuiſce
ret ⁊ inciperet loqui:⁊ redderes illũ ma
tri ſue. Nulla g̊ tuꝛbulẽta exultatõe tre
pidauit coꝛ eiꝰcũ audiſſet ex tãta parte
iaʒ factũ:quod tibi quotidie plãgebat:
vt fieret:veritatem me nondum adep/
tum:ſe d falſitati iam ereptum. Inmo
vero quia certa erat ⁊ quod reſtabat te
daturum qui totum pꝛomiſeras: placi
diſſme ⁊ pectoꝛe pleno fiducie reſpon:
dit mihi credere ſe in chꝛiſto:ꝙ pꝛiuſ q;
de hac dita emigraret me viſura eſſet fi
delẽ catholicũ.Et h̊ quidẽ mihi:tibi au
tẽ fons miſericoꝛdiarũ pꝛeces ⁊ lachꝛy
mas denſioꝛes: vt accellerares adiuto
riũ tuuʒ:⁊ illnminares tenebꝛas meas:

Conſfeſſionum

2 ſtudioſius ad eccłam eurrerè: ꝛ I m
bꝛoſij oꝛa ſuſpenderer ad fontẽ ſaliẽtis
aque in vitaʒ eternà.Diligebar aũt illuʒ
viꝝ ſicut angelũ dei:ꝙ per illũ cogno/
neꝛat me ĩterim ad illã ancipitè fluctu⸗
ationẽ ia eſſe ꝑductũ:per quã tranſitu
rũ me ab egritudine ad ſanitatẽ inter⸗

currẽte artioꝛe ꝑiculo:quaſi ꝑ acceſſio⸗

nẽ quà ereticã medici vocãt certa pᷣſu⸗/

mebat. Itaq; cũ ad memoꝛia ſcõꝝ ſicut

ĩ afriea ſolebat:pultes ⁊ panẽ ⁊ meruʒ

attuliſſet: ⁊ ob oſtiario ꝓhiberet᷑ vbi B
epᷣm vetuiſſe cognouit:taʒ pie atq; obe
diẽter amplexa eſt vt ipſe miraretur: ꝙ

tam facile accuſatrix potius conſuetu⸗

dinis ſue qᷓ; diſceptatrix illius ꝓhibitio
nis effecta ſit. Non enim obſidebat ſpi
ritum eius dinolentia:camq; ſtimula/
bat in odium veri amoꝛ vini: ſicut ple⸗
roſq; mares ⁊ feminas: qui ad canticũ
ſobꝛietatis ſicut ad potionem aqua taʒ
madidi nauſeant:ſed illa cum attuliſſʒ

caniſtrum cum ſolẽnibus epulis pᷣgus
ſtandis atque largiendis:pluſ etiam qᷓ;
vnum pocillum pꝛo ſuo palato ſatis
ſobꝛio temperatum vnde dignationem
ſumeret non ponebat.Et ſi multa eẽnt
que illo modo videbantur honoꝛande

memoꝛie defunctoꝛum:idem ipſuʒ vnũ

quod vbiq; poneret circũferebat:quod

iam nõ ſolum aquatiſſimo:ſed etiaꝭ te⸗

pidiſſimo cum ſuis pꝛeſentibus per ſoꝛ
bitiones exiguas partiretur:quia pieta
tem ibi querebat non voluntatem. Ita

q́; vbi comperit a pꝛeclaro pꝛedicatoꝛe

atq; antiſtite pietatis pꝛeceptuʒ eſſe iſta

non fieri nec ab eis qui ſobꝛie facerent

ne vlla occaſio ſe ingurgitandi daretur

ebꝛioſis: ⁊ quia illa quañ parentalia ſu

perſtitioni gentiliũ eſſent ſimillima:ab

ſtinuit ſe libẽtiſſime: ⁊ pꝛo caniſtro ple⸗
no terrenis fructibus:purgatioꝛib vo/⸗

ſoetwaen

Eetiendtſte
Patſcommt

pilecledn
ineneimmo
nſndẽi
ſedaanen
depecrecaen

MAmbrine
mſaleccfn⸗

Ceonnolſer

Vipoyeril

ſpbereiſon
onconett
otmntonor⸗

(imiunt
kneief
ſinghnem

mälamefti
Obert inuen
aben ſte
ſcruntesm
eadi⸗
RN
eunde
Ginckrot
ſorneerel
ylotck
Nrgcven
nmneguil
flnnnn⸗
goten
fhladeun
Whenonenn
ſheckn
iſione
WMobe
tunetbe
ſagonmm
flubosce
mnen

emant
en ſli
n immih
derg licge
llingti
ndergine
eidninn
nogi u
Kcai weitani⸗
Aerculit
Nltes tme tl
me Pbeti
ouiti ein⸗
tipſemearer
1 Mins oonſt
muni ingt
nenim citetr
momi iu⸗
—
potoen
Au 4
inbapglif
mdegen
vlogun
mkeoyn
rKtinm
Punmw
ridmie
Gtinttt
ſmiti

Ciber

lis pectns ad memoꝛias martyrũ affer
re didicerat:⁊ vt quod poſſet daret egẽ
eibus:⁊ fi communicatio dominici coꝛ
poꝛis:illic celebꝛaretur:cuius paſſionis
imitatione immolati ? coꝛonati iunt
martyres. Sed tamen videtur mihi do
mine deus meꝰ:⁊ ita eſt:in ↄſpectu tuo
de hac re coꝛ meũ:nõ facile foꝛtaſſe de

bac amputãda ↄſuetudine matreʒ me⸗
am fuiſſe ceſſuram:ſñi ab alio phibere

quem non ſicut ambꝛoſium diligeret:
quẽ pꝛopter ſalutem meam maxime di
ligebat:eã vo ille ppter eins religioſiſſi

mam conuerſationeʒ qua in bonis oꝑi

bus tam feruens ſpiritu frequentabat
eccleſam:ita vt ſepe erumperet cuʒ me
videret in eius pꝛedicatione gratulans
mihi ꝙ talẽ matrem hẽrem:neſciens q̃

lem illa me filiũ qui dubitabam de illis

oĩbus:⁊ inueniri poſſe viã vite minime
putabam. Nec iã ĩigemiſcebã oꝛãdo vt
ſubuenires mihi:ſed ad querendũ intẽ
tus:⁊ ad diſſerendũ inquietus erat ani

mus meꝰ. Ipſumq; ambꝛoſiuʒ felicem

quendam hominem ſecũdum ſecnluʒ
opinabar:quẽ ſic tante poteſtates ho⸗
noꝛarent:celibatus tamen eius mihi la
boꝛioſus videbat᷑.Quid aurem ille ſpei
gereret aduerſus ipſius excellẽtie tẽpta
menta:quid luctaminis haberʒ quidue
ſolaminis in aduerſis: ⁊ occultum os
eius quod erat in coꝛde eius qᷓ; ſapida
gaudia de pane tuo ruminaret:nec cõ⸗
iſcere noueram nec expertus erã:nec il
le ſciebat eſtus meos nec foueã pericu
li mei. Non enĩ querere ab eo poteraʒ
quod volebam ſicut volebã:ſecludẽii⸗
bus me ab eiꝰaure atq; oꝛe caternis ne
gocioſoꝛum hominum quoꝛum infir⸗
mitatibus ſeruiebat.Cum quibus qua
do non erat: ꝙ per exiguum tempoꝛis

GVI.
erat: ant coꝛpue reficiebat neceſſariũs
ſuſtẽtaculis:aut lectiõe aĩum.Sed cuʒ
legebat oculi ducebantur per paginas
⁊ coꝛ intellectum rimabatur: vox au⸗
tem ⁊ lingua quieſcebant. Sepe cum
adeſſemus:non enim detabatur quil⸗
quam ingredi:aut ei denientem nunci⸗
ari mos erat:ſic eum legentem vidi⸗
mus tacite:⁊ aliter nunquam. Seden
teſque in diuturno ſilentio:quis enim

tam intento eſſe oneri auderet: diceba

mus ⁊ coniectabamus eum parno ipᷣo
tempoꝛe quod reparande menti ſue
nanciſcebatur feꝛiatum ab ſtrepitu cau
ſarum alienaꝝ nolle in alið auocari: et
cauere foꝛtaſſe ne auditoꝛe ſuſpenſo et
intento ſi qua obſcurius poſuiſſet ille
quem legeret etiam exponere eſſet ne⸗
ceſſe: aut de quibus oifficilioꝛibus di
ſceptare queſtionibus:atq; huic operi
tempoꝛibus impenſis minus qᷓ; vellet
voluminum volueret: qᷓ;qᷓ; ⁊ cauſa ſer
uande vocis que illi facillime obtunõ
batur: poterat eſſe iuſtioꝛ tacite legẽ⸗
ch. Quolibet tamen animo id agerzʒ bo⸗
no vtique ille vir agebat. Sed certe
mihi nulla dabatur copie ſciſcitandiq;
cupiebam de tam ſancto oꝛaculo tuo
pectoꝛe illius: nin cum aliquid bꝛeui⸗
ter eſſet audiendum. Eſtus autem illi
mei ocioſuʒ enʒ valde cui refũderent᷑ re
qrebãt:nec vnqᷓ; iueniebat.Et eũ qᷣdeʒ
in populo verbum veritatis recte tra⸗
cetantem omni die dominico audie⸗
bam: magis magiſque mibi confir⸗
mabatur: omnes verſutarum calum
niarum nodos quos illi deceptoꝛes
noſtri aduerſos diumos libꝛos inne⸗
ctababant poſſe diſſolui / Ubi ve⸗
ro etiam comperi ad imaginem tuam
bominẽ a te factum a ſpiritalibus filijs

tuis:quos de matre catholica ꝑ gràm
regeneraſti:nõ ſic ĩtelligi vt humanite
coꝛpoꝛis foꝛma determinatũ crederẽt
atq; cogitarẽt:qzq̃ʒ quomodo ſe babe
ret ſpũalis ſubſtãtia ne quidẽ tenuiter
atq; ĩ enigmate ſuſpicabar:tñ gaudens
erubui nõ me tot anoſ aduerſus catho
licam fidẽ:ſed cõtra carnaliũ cogitatõ
nü figmẽta latraſſe.Eo quippe temera
rius ⁊ ĩpius fueram ꝙ ea qͥ öbebã q̃rẽ
do diſcẽ accuſlando dixerã. Lu enim al
tiſſime ⁊ ꝓxime ſecretiſſime ⁊ pᷣſentiſſi
me:cui membꝛa non ſunt alia maioꝛa
⁊ alia minoꝛa:ſed vbiq; totus es ⁊ nuſ
q; locoꝝ es:nõ es vtiq; foꝛms iſta coꝛ/
poꝛea:tamen feciſti bominẽ ad imagi⸗/
nẽ tuam:⁊ ecce ipſe a capite vſq; ad pe
deſĩ loco ẽ.Cũ g neſcirẽ qũo h̊ ſubſiſte

rei imago tua:pulſanſq; pponerẽ quo⸗/

modo credendũ eẽt:nõ inſultãs oppo
nerem quaſi ita creditum ect. Cãto igi
tur acrioꝛ cura rodebat ĩtima mea qᷣd
certi retinerẽ᷑: quanto me magis pude⸗
bat tãdiu illuſuʒ ⁊ ceptũ ꝓmiſſiõe cer/
toꝝ puerili erroꝛe ⁊ aioſitate tã multa
icerta quaſi certa garriſſe.Qð eni falſa
eſſent:poſtea mibi claruit.Certũ tamẽ
erat ꝙ icerta eẽnt:⁊ a me aliquando ꝓ
certis habita fuiſſent:cũ catholicã tuaʒ
cecis cõtẽtionibus accuſarẽ:⁊ ſi nõduʒ
cõꝑta vera docẽtem:non tñ ea docẽteʒ
que grauiter accuſabam. Itaq; cõfüde
bar ⁊ onertebar: ⁊ gaudebam deꝰ meꝰ
ꝙ eccleſia vnica coꝛpus vnici tui ĩ qua
mihi nomẽ xpᷣi ifanti ẽ inditum:nõ ſa⸗
peret infantiles nugas:neq; bic haberʒ
in doctrina ſua ſana ꝙ te creatoꝛẽ om
niũ ĩ ſpatiũ loci q;uis ſummũ ⁊ amplũ
tamen vndiq; terminatũ membꝛoꝛum
hbumanoꝝ figura ↄtruderet. Saudebaʒ
etiã ꝙ vetera ſcripta legis ⁊ ꝓp harum
am nõ illo oculo mibi legenda ꝓpone

Confeſſionum.

rent: quo antea didebant abſurda: cũ
arguebam tanq; ita ſentiẽtes ſcõs tuos
Ueꝝ aũt nõ ita ſentiebant:⁊ tanqᷓ; re⸗

gulam diligentiſſime ↄmẽdaret: ſepei
popularibꝰ ſermonibus ſuis dicentem
ambꝛoſiũ letꝰaudiebaʒ: littera occidit:
ſpũuũs aũt viuificat:cũ ea que ad littera⸗

peruerſitatẽ docere videbant᷑: remoto

miſticovelamẽto ſpũaliter aperiret:nõ
dicens qð me offengeret:q;uis ea dice

ret que vtrũ vera eſſent adhuc ignoꝛa⸗
rẽ. Lenebam enĩ coꝛ meũ ab oi aſcẽſo

ne timens pꝛecipitiũ:⁊ ſuſpendio mag

necabat. Uolebam eni eoꝝ que non vi
derẽ ita me certũ fieri:dt certus eèm ꝙ;
ſeptẽ ⁊ tria deceʒ ſunt. Neq;.n.tam iſa
nus erã:vt ne B quidẽ putarem poſſe
cõpꝛehendi:ſed ſicut h̊ ita cetera cupie⸗

bã ſiue coꝛpoꝛalia q̃ coꝛà ſenſbꝰ meis
nõ adeſſent:hue ſpũalia de quibꝰ cogi⸗

tare niſ coꝛpoꝛaliter neſcieb 7 ſanari
credẽdo poterã:vt purgatioꝛ acies mè⸗

tis mee oirigeret᷑ aliquo modo in veri⸗

tatẽ tuã ſemper manentẽ ⁊ ex nullo de
ficiẽtẽ. Sed ſicut euenire aſſolet dt ma
lũ medicũ expertus etiam bono timeat
ſe committere:ita erat valitudo anime
mee:que vtiq; niñ credendo ſanari nõ

poterat ⁊ ne falſa crederet curari recu

ſabat:reſiſtẽs manibus tuiſ qui medica
mẽta fidei ↄfeciſti:⁊ ſparſiſti ſup moꝛ⸗
bos oꝛbis terrarum:⁊ tantam illis au⸗

ctoꝛitatem tribuiſti. Ex hoc tamẽ quo
q; iã pponẽs doctrinã catholicã: mo⸗

deſtiꝰ ibi minimeq; fallaciter ſentiebã

iuberi. vt crederet᷑ qõ non demonſtra⸗
bat:ſiue eſſet quid: ſed cui foꝛte nõ eſſʒ

ſiue nec quid eſſz: q;ᷓ illictemeraria pol
licitatione ſcie credulitatem irrideri: ?
poſtea tam multa fabuloſiſſima ⁊ ab⸗
ſurdiſſima que demõſtrari nõ poterãt

credẽda imꝑari. Deide paulatiʒ tu dne

„ —
—
. 4

naumtccholesl
R(öintlue

heſanet fn

ublangnnüni

Iſtoninogite
pulamelcgtl
ſpdiarenict

Wnblagren'
Melrüferetnen
Heenndeengd⸗
ciͤtceüitiſege
Cutnetibugtmug

Cvengmetnef
Celnon ei loic

ſfenennhideen

(orwräun Kn

füähmnogenn
cunmunmnecti
UnNdupegnote
bpinunde
(plooſwrer
anucordͤ⸗
(acdecprein
Piſerdinnn
iuttittin

Morgitete

henicte
uncecgrn
ſile egci⸗
niclgia
lugiuſ
grüantee
ltbenti
ülſmnsen
nſcicri
llznei
nllelnre
niſteris R
aclimmn
ſcpnd
rſcevg

ſtent iit
urtäutin
ſnnitntn ni
ondwpiunen
aedtni
Acäagene
NNeicchrin
oferceröztn
cchntun
nicniidat
htütſini
enanit
nüferttanm
in ſgtu
bcitirnn
diabnanen
ieu
inugngi
tugntin
Pnnmtittn

tractans ⁊ cõponẽs coꝛ meũ:cõſiderã⸗
ti qᷓ; inumerabilia crederẽ q̃ nõ viderẽ:

neq; cũ gererent᷑ affuiſſeʒ ſicut tã mul⸗
ta ĩ biſtoꝛia gentiũ:tã multa de locis at
q; vrbibus q̃ nõ viderà tã multa amicis
tã multa medicis: taà multa hoĩbꝰ alijs

atq; aliis:que niſi crederẽt᷑: oĩno ĩ hac

vita nibil agerem poſtremo qᷓ; incon/
cuſſe fixũ fide retinerẽ de qbus parenti
bue oꝛus eẽm qð ſcire nõ poſſẽ niſi au
diẽdo credidiſſẽ: ꝑſuaſiſti mihi nõ qui
crederẽt libꝛis tuis:quos tãta ĩ oĩbꝰ fe⸗
re gẽtibꝰ auctoꝛitate fundaſti: ſed qͥ nõ
crederent eẽ culpãdos nec audiẽdos
eẽ ſi qͥ foꝛte mihi dicerent. Unde ſcis il⸗
los libꝛos vnius veri ⁊ veraciſſimi dei
ſpũ eẽ bumano generi miniſtratos: Id
ipᷣm.n.maxime credendum erat:quoni
um nulla pugnacitas calünioſaꝝ qſtio⸗
num ꝑ tã multa qͥ legerẽ inter ſe cõfligẽ
tiũ philoſophoꝝ extoꝛquere mihi potu⸗
it vt aliquado nõ crederẽ te eẽ qcquid
eſſes qð ego neſcirem:aut adminiſtra/
tionẽ reꝝ bũanarũ ad te perunere. Sed
ad credebã aliqñ robuſtiꝰ aliqñexilius
ſꝑ tñ credidi ⁊ eẽ te:⁊ curã nr̃i gerere:ẽt
ſi ignoꝛabã vel qᷣd ſẽtiẽdũ eẽt de ſubſtã
tia tua:vel que via duceret aut reduce:
ret ad te.deoq; cũ eſſemꝰ ĩfirmi ad in⸗
uenienduũ liquida rõne veritatem: ⁊ ob
hoc nobis opus eſſet auctoꝛitate ſcarũ
litteraꝑ:ia credere ceperã nullo mõ te
fuiſſe iribmiuꝝ tà excellẽter illi ſeriptu⸗
re ꝑ oẽs ia terras auctoꝛitatẽ:niſi ⁊ per
ipſam tibi credi ⁊ per ipſam te queri
voluiſſes. Jam enim abſurditatem que
me in illis litteris ſolebat offendere:
cũ multa ex eis ꝓbabiliter expoñta au⸗
diſſem: ad ſacramẽtoꝝ altitudinẽ refe⸗
rebà:eoq; mibi illa venerabilioꝛ ⁊ ſacro
ſancta fide dignioꝛ apparebat anctoꝛi⸗

Vj.

tas:quo ⁊ oĩbꝰ ad legẽdũ eèt in pꝛopti
⁊ lecreti ſui dignitatatem in intellectu
ꝓfundioꝛe ſeruaret verbis apertiſſimis
⁊ humillimo genere loquèdi ſe cunctis
pꝛebẽs:⁊ exercẽs itẽtionẽ eoꝝ qui non
ſunt leues coꝛde:vt excideret oẽs popu
lari ſinu:⁊ ꝑ anguſta foꝛamina paucos
ad te traijceret. Multo tñ plures: qᷓ; ſi
nec tãto apice auctoꝛitat emineret:nec
turmas gremio ſcẽ humilitatis haurirʒ
Cogitabã h̊ ⁊ aderas mihi.Suſpirabã
⁊ a udiebas me.Fluctuabã:⁊ guberna
bas me. Ibã ꝑ viã ſeculi latã:nec deſe⸗

rebas me. Inhiabà honoꝛibꝰ lucris cõ⸗

ingio:⁊ tu irridebas. Patiebar ĩ eis cu
piditatibꝰ amariſſimas difficultates:te
ꝓpicio tãto magis:qᷓ;to minus ſinebas
mihi dulceſcer̃ qð nõ eras tu. Uide coꝛ
meũ dñne q̃ voluiſti vt hoc recoꝛdarer:⁊
ↄfiterer tibi: nũc tibi inhereat aĩia mea
quã de viſco tam tenaci moꝛtis exuiſti:
q́; miſera erat:⁊ ſenſum vulneris ami/
ſerat tu pungebas:vt relictis omnibus
cõuerteret᷑ad te qui es ſuꝑ oĩa:cõuerte
ret᷑ ⁊ ſanaret᷑ Quã ergo miſer eram:⁊
quõ egiſti vt ſentirem mif̃iam medà die

illo quo cũ pararè r̃citare imꝑatoꝛi lau

des quib plura mentirer: ⁊ mentienti
faueret᷑ ab ſcientibꝰ:eaſq; cuꝛas anhe⸗

laret coꝛ meũ ⁊ cogitationũ tabificaꝑ ſe
bꝛibus eſtuaret:tꝛaſiens ꝑ quendã vicũ
mediolanẽſem:animadueꝛi pauꝑẽ mè

dicum iam cꝛedo ſatuꝑ iocantem atq;
letantem:⁊ ingemui: ⁊ locutus ſum cũᷣ
amicis qui mecum eꝛant multos dolo
res inſaniaꝝ nr̃aꝑ:quia omnibus tali/
bus conatibus nr̃is qualibus tũc labo
rabd ſub ſtimulis cupiditatũ trabens ĩ
felicitatis mee ſarcind:⁊ trabẽdo exag⸗
gerãs:nibil vellemus aliud niſ ad ſecu
rã letitiã puenire:quo nos mendicus il
le iam pꝛeceſſiſſet:nũqʒ illõ foꝛtaſſe vẽ
S

tuꝛos. Quod enim iam ille pauculis ?
emendicatis nümulis adeptus erat: ad
B ego tã erũnoſis anfractibꝰ ⁊ circniti⸗
bus ambiebã ad letitiã.i.tẽpoꝛalis feli⸗
citatis. Nõ.n.veꝝ gaudiũ hẽbat: ſed et
ego illis ambitionibꝰ multo falſius q̃re
bã.Et certe ille letabat᷑ ego anxius erã.
ſecurus ille:ego trepidus.Et ſi quiſqᷓ; ꝑp⸗
cuctaret᷑ me vtꝝ mallem exultar̃ an me
tuere:reſpõderẽ exultar̃. Rurſus ſi iter⸗
rogaret vtꝝ me talẽ mallẽ q̃lis ille an
lis ego:tũc eẽm meipᷣm curis timoꝛi/
buſq; cõfectũ eligerẽ:ſi ꝑuerſitate. Nũ⸗
quid veritate: Neq;.n. eo me pᷣponere
illi debebã quo doctioꝛ erã:qm̃ nõ ĩde
gaudebam: ſed placere inde querebã
hominibus: nõ vt eos docerem:ſed tm̃
vt placerẽ. Pꝛopterea ⁊ tu baculo diſci
pline tue cõfringebas oſſa mea. Rece⸗
dant g ab aĩa mea qͥ dicũt ei. Intereſt
vñ qͥs gaudeat. Saudebat mẽdicus ille
vinolẽtia:tu gaudere cupiebas gloꝛia.
Qua glia dñe: Que nõ ẽ ĩ te. Nãa ſicut
illud veꝝ gaudiũ nõ erat:ita nec illa ve
ra gloꝛia:⁊ amplius vertebat mẽtẽ me⸗
am.Et ille ipᷣa nocte digeſtur erat ebꝛie

tatẽ ſuã:ego cũ mea doꝛmierã ⁊ ſurrexe

rã:⁊ doꝛmiturus ⁊ ſurrecturꝰ eram ĩde
quot diebꝰ.Intereſt vero:vñ qͥs gaude
at. Scio ⁊ gaudiũ ſpei fidelis. Incõpa/
rabiliter diſtat ab illa vanitate: ſſj ⁊ tũc
diſtabat int᷑ nos. Nimiꝝ qᷣppe ille felici
oꝛ erat:nõ tm ꝙ hilaritate ꝑfundebatur
cũ ego curis euiſcerare:veꝝ etiam ꝙ il⸗
le bene optãdo acquiſiuerat vinũ: ego
autem mentiendo querebam typum.
Dixi tunc multa ĩ hac ſẽtentia caris me
is:⁊ ſepe aduertebã ĩ bis quomodo mi
bi eẽt:⁊ ĩueniebã male mihi et:⁊ dole/
bã ⁊ cõduplicabã ipᷣm male:⁊ ſi qͥd ar⸗
riſiſſet ꝓſperũ te debeat appꝛehẽdere:
Aꝛpene pꝛius ꝙ; teneret᷑ auolabat.Cõ⸗

–

gemiſcebam ĩ his qͥ ſimul amice diue/
bamus:⁊ maxime ac familiariſſime cũ
alipio ⁊ nebꝛidio iſta colloquebar:quo
rum alipius ex eodẽ quo ego erà oꝛtus
municipio pentibus pꝛimatibus muni
cipalibꝰ me minoꝛ natu.Naã ⁊ ſtudue/
rat apud me: cũ in noſtro docere cepi

oppido:⁊ poſtea carthagine ⁊ diligebat

me multũ qð ei bonus ⁊ doctus vide/
rer:⁊ ego illũ ꝓpter magnam virtutis
indolem:que ĩ non magna etate ſatis
eminebat. Surges in moꝛum carthagi
nenſium quibus nugatoꝛia feruent ſpe
ctacula abſoꝛbuerat eũ ĩ inſaniam cir ⸗
cẽſium. Sed cũ ĩ eo miſerabiliter volue
ret᷑:ego aũt rhetoꝛicã ibi ꝓfeſſus publi
ca ſchola vterer nõdũ me audiebat vt
magiſtrũ: ꝓpter quãdã ſimultatẽ que
int᷑ me ⁊ prem eius erat exoꝛta ⁊ cõpe⸗
rerã ꝙ circũ exitiabilit᷑ amaret ⁊ grauit
angebar ꝙ tãtã ſpẽ ꝑditurus vel etiam
ꝑdidiſſe mibi videbat. Sed monẽdi eu
7 aliqua coertiõe reuocadi nulla erat
copia vel amicitie beniuolentia:vl iure
magiſterij. Putabã.n.eum de me cu pa
tre ſentire ille vero nõ ſicut erat. Itaq;

poſtpoſita in hac re patris voluntatie:

ſalutare me ceperat venies ĩ adiutoꝛiũ
meũ:⁊ audire aliquid atq; abiere. Sed
enim de memoꝛia mihi lapſũ erat age⸗
re cum illo ne vanoꝛum ludox ceco et
pꝛecipiti ſtudio tam bonum interimerꝭ
ingenium. Uerum autem domine tu q
pꝛeſides gubernaculis oĩum qᷓ creaſti
nõ eũ oblitus eras futurũ ini filios tu⸗
os antiſtitẽ ſacramẽti tui. Et vt aperte
tibi tribueret᷑ eiꝰ coꝛectio ꝑ me qᷣdem
illã:ſp neſciẽte me oꝑatꝰ es. Nã quod
die cũ ſedereʒ loco ſolito:⁊ coꝛã me ad⸗

eſſet diſcipuli:venit ſalutauit ſedit atq;

ĩ ea que agebant᷑ animũ ĩtendit.Et foꝛ
te lectio ĩ manibꝰ erat: quà dum expo⸗

4

crinnmeni
uſrlnnctii

bhntiotütls⸗

nrinpoicß,
crlmn Luſcs

elhbtpllrpet

cwn Abeiemn
ſinchtreduſt

ſioncheitti
Cpentporeins

(ireüſteti
In Dyrmsenin
(coloenstnlaar
WeNglnn
rokonnber
ſbvoktnecon

ſtct. decorce⸗
Moencenesopen

hiborenme
(Woellranoneo

linucin

cerupen
Mlaglhun
Uynutinr

tſſtenmme

flaitcnnec
Oonpltirlir

nunnnin
ſromnen,
itzunenen
iſpefinen
inlihetſene
enſlaen
blihtchen
tkdif
ſnuſmnien
thgneei
ummmn

Niudiage

Pineqiniti
Emmreiſmlirtn
coiſuchlgt
tdegge
emidomider
mnornenſit
cünn wtdr
Kacrhprnt
abunnm
irngnn

Niſwn petrt

Mprfinun
rsugnmuſn
weeiiitann
ciiooniintüin
bermib iſ
ntöcüne nd
macut;
ißegtnnn:
iſctn AI
niieſmoͤitd
Buttboidhe
utinnit
emoniint
brend,
liuun⸗
wüphigin
munmmnit
iun moi
nmmu
n

nerẽ oppoꝛtune mibi videret᷑ adhiben⸗

da fimilitudo circẽſũ quo illud qõ inſ
nuabam ⁊ iocũdius ⁊ planius fieret: cũ
irriſione moꝛdaci eoꝛũ quos illa capti
naſſet ĩſania. Lu ſcis deꝰ noſter ꝙ tũc
De alipio ab illa peſte ſanãdo nõ cogi

taueriʒ. At ille i ſe rapuit:meq; illudnõ
niſi pꝛopter ſe dixiſſe credidit.Et quod

alius acceperit ad ſuccenſẽdum mihi:
acceperit honeſtus adoleſcens ad ſuc⸗
cenſendũ ſibi: ⁊ ad me ardẽtius diligen
dum. Dixeras enĩ tu iã olim ⁊ innexue
ras litteris tui:coꝛꝛipe ſapientẽ ⁊ ama
bit te.At ego illum nõ coꝛꝛipueraʒ: ſed
vteris tu omnibꝰ⁊ ſcientibus ⁊ neſci /
entibus oꝛdine quo noſti: ⁊ ille oꝛdo
iuſtus eſt. De coꝛ de ⁊ lingua mea car
bones ardentes operatus es:quibꝰ mẽ
tem ſpei bone adureres tabeſcenteʒ: ac
ſanares. Laceat laudes tuas qui miſe⸗
rationes tuas non eonſiderat: que tibi

de medulis meis cõfitentur. Etenim il⸗

le poſt illa verba pꝛoripuit ſe ex ſouea
tam alta:qua libenter demergebatur:⁊
cum mirabili voluptate cecabatur: et
exc uſſit animum foꝛti temperantia: ⁊?
reſiluerũt omnes circenſium ſoꝛdes ab
co.ampliuſq; illuc non acceſſit: ſed de⸗
inde patrem reluctanem euicit: vt me
magiſtro vteretur.Ceſſit ille atq; con⸗
ceſſiit:⁊ audire me rurſus incipiens illa
mecũ ſuperſtitione inuolutus eſt amãs
in manicheis oſtentationeʒ continen/
tie:quam veram ⁊ germanaʒ putabat.
Erat autem illa vecoꝛs ⁊ ſeductoꝛia: p/⸗
cioſas animas captiuans nonduʒ vir/
tutis altitudinem ſcientes tangere: et
ſuperficie decipi faciles: ſed tamen ad
umbꝛate ſimulateq; virtutis. Non ſa⸗
ne relinquens incantatam ſibi a paren
tibus terrenam viam romam pꝛeceſſe⸗
eat:vt ius diſceret:⁊ ibi gladiatoꝛij ſpe

ctaculi inhiatu incredibili ⁊ ineredibili
ter abrebtus eſt. Cum eniʒ auerſaretur
⁊ deteſtaretur talia:quidaʒ eius amici ⁊
cũdiſcipuli cum foꝛte de pꝛandio re⸗
deuntibus obuius eſſet:recuſantem ve⸗
hementer ⁊ reſiſtentem familiari violẽ
tia duxerut ĩ amphiteatꝝ crudeliũ ⁊ fu⸗
neſtoꝝ ludoꝝ diebꝰ hec dicẽtẽ. Si coꝛi
pꝰ me ũ ĩ locũ illũ trahitis ⁊ ibiↄſtitui⸗
tis nũqͥd ⁊ aluʒ ⁊ oculos meos illa ſpe
ctacula poteſtis iĩtẽdere adero itaq; ab
ſens ac ſic ⁊ voſ ⁊ illa ſuꝑabo.Quibꝰau
ditis illi nibilo ſeciꝰ eo adduxerũt ſecuʒ
id ipᷣm foꝛte exploꝛare cupiẽtes vtrum
poſſet efficere. Quo vbi ventuʒ ẽ ⁊ ſedi⸗
bus quibꝰ potuerunt locati ſunt ferue⸗
bant omnia iĩmaniſſimis voluptatibus:
ille cluſis foꝛibus oculoꝝ interdixit aio
ne ĩ tata mala ꝓcederet:atq; vtina ⁊ au
res obturauiſſet. Nã quodã pugne ca⸗
ſu cũ clamoꝛ ingens totius populi vehe
menter eum pulſaſſet:curioſitate victuſ
⁊2 quaſi paratus quicquid illud eſſet ẽt
viſũ contẽnere ⁊ vincere aperuit oculoſ
⁊ percuſſus eſt grauioꝛe vulncre ĩ ani⸗
ma:quã ille in coꝛpoꝛe quem cernere
concupiuit:ceciditq; miſerabilius qᷓ; il⸗
le q cadẽte fcũs ẽ clamoꝛ qui per eius
aures intraui ⁊ reſerauit eius lumina:
vt eſſet qua feriretur ⁊ dijceret᷑: auda?ꝝ
adhuc potius qᷓ; foꝛtis animus: ⁊ eo in
firmioꝛ quo de ſe pꝛeſũpſerat qͥ debuit
ð te. Ut.n.vidit illũ ſãguinẽ imanitatẽ
ſil ebibit:⁊ nõ ſeauertit: ſʒ fixit aſpectuʒ
2 hauriebat furias ⁊ neſciebat⁊ ðlecta
bat᷑ ſcelẽ certaminis ⁊ cruèta volupta
te ĩebꝛiabat᷑.Et non erat ia ille qui vene
rat:ſed vnus de turba ad quam vene⸗
rat: ⁊ verus eoꝛum ſocius a quibus ad
ductus erat. Quid plura. Spectauit cla
mauit exarſit:abſtulit ĩde ſexũ inſaniã q̃
ſtimularetur redire non tatum cũ illis
8 ij

Conkeſſionum

a quibus pꝛins abſtractus eſt:ſed etiam
pꝛe ullis ⁊ alios trahẽs.Et ide iñ mann
validiſſima ⁊ mipᷣicoꝛdiſſima eruiſti eũ
tu:⁊ docniſti nõ ſui hre ſed tui fiduciaʒ
ſed lõge poſtea. Ueꝝ iñ iã hoc ad medi
cinã futurã i eius memoꝛia reponebat
Nã ⁊ illudꝙ cũ adhuc ſtunderet iaʒ me
audiẽs apud carthaginẽ ⁊ meridie co⸗
gitaret ĩ foꝛo qð recitaturus erat ſicut
exerceri ſcholaſtici ſolẽt ſciuiſti eũ cõ/
pꝛehẽdi ab edituis foꝛi taq; furè. Non
arbitroꝛ aliam ob cam te ꝑmiſiſſe òs nr
niſi vt ille vir tãtus fnturus iã inciperet
Diſcere qᷓ; ñ facile ĩ cognoſcẽdis cauſis
hõ ab hoĩe damnandus eẽt temeraria
redulitate. Quippe ante tribunal deã⸗
bulabat ſolus cũ tabulis ac ſtilo:cũ ec⸗
ce adoleſcẽs quidã ex numero ſchola⸗
ſticoꝝ fur verus:ſecurẽ clãculo appoꝛ/
tãs illo nõ ſẽtiẽte ĩigreſſus ẽ ad cãcelloſ
plumbeos qui vico argẽtario deſuper
pꝛeminent:⁊ pꝛecidere plumbũ cepit.
Sono aũt ſecuris audito:ſubmurmura
uerunt argẽtarij qͥ ſubter erant:⁊ miſe⸗
runt qͥ appꝛehẽderent quẽ foꝛte inueniſ
ſent.Quoꝝ vocibꝰ auditis relicto ĩſtru
mẽto ille diſceſſit timẽs ne eo teneretur
Alipius aũt q nõ viderat itrãtẽ exeuntẽ
ſenſit:⁊ celeriter vidit abeuntè:⁊ cauſã
ſcire cupiens ingreſſus ẽ locũ: ⁊ iuẽtaʒ
ſecurim ſtãs atq; admirdãs cõſiderabat
cũ ecce illi q mimi erãt reperiũt eũ ſoluʒ
ferentè ferrũ:cuius ſonitu excitati vene
rant:tenẽt attrahũt:cõgregatis inquili⸗
nis foꝛi tãqᷓ; furẽ manifeſtum ſe cõpꝛe/
bendiſſe gloꝛiant᷑: æ inde offerẽdus iu⸗
dicijs ducebat᷑ ſ actenus ducendus fu
it. Statim.n. one ſubueniſti innocentie:
cuius teſtis eras tu ſolus. Cũ.n.vucere
tur vel ad cuſtod q vel ad ſuppliciũ: fit
eis obuiã qͥdã architectus cui maxima
erat cura publica ? labꝛicaꝑ. Saudent

illi eum potiſſunum occurriſſe cui ſole
bant in ſuſpitionem venire ablatarum
reꝝ que piſſent de foꝛo:vt q̃ñ tãdẽ iam
ille cognoſceret a qͥdꝰ hec fierent. Ueꝑ
aũt viderat hõ ſepe alipium ĩ domo cu
inſdam ſenatoꝛis ad quẽ ſalutãdũ ven⸗
titabat:ſtatiq; cognitũ manu appꝛebẽ⸗
ſa ſe mouit a turbis:⁊ tãti mali cauſam
querens:quid geſtũ eẽt andiun:oẽſque
tumultudates qͥ aderant ⁊ minaciter fre
mentes iuſſit venire ſecũ.Et venerũt ad
domũ illiꝰadoleſcẽtis qui rẽ cõmiſerat
Puer vero erat añ oſtium:⁊ ta paruus
erat:vt nihil d’no ſuo metuès cũ facile

poſſet totũ ĩdicaret:cũ eo ppe in foꝛo

fuit pediſſequus.Quẽ poſtea qᷓ; recoln
it alipius architecto intimauit.At ille ſe
curim ömõſtrauit puero querẽs ab eo
cuius eẽt. Qui cõfeſtim nr̃a inqnit.De⸗
inde iterrogatꝰ aperuit cetera. Sic illa
domũ trãſſata c cõfuſiſq; turbis qᷓ de
illo triüphare ià ceperãt:futurus diſpẽ⸗
ſatoꝛ verbi tui:⁊ multaꝝ in eccleſia tua
cãꝝ examinatoꝛ experientioꝛ iſtructioꝛ
que di ceſſi⸗ Püc ergo rome ĩueneraʒ

⁊ adheſit mihi ſoꝛtiſſimo vinculo: me-

cũq; mediolanũ pfectusẽ: vt nec me
deſereret:⁊ de iure qð dicerat aliqᷣd age
ret:ſecũdũ votũ magis parẽtũ q; ſuum
Et interim aſſererat mirabili cõt inẽtia
ceteris:cum ille magis miraretur eos qͥ
aurũ inocentie pponerent.Lẽptata eſt
quoq; eiꝰ idoles nõ ſolũ illecebꝛa cupi
ditatis: ſed eriã ſtimulo timoꝛis. Rome
aſſidebat comiti largitionũ italicarum.
Erat eo tempoꝛe quidam potentiſſimꝰ
ſenatoꝛ:cuiuſ ⁊ beneficijs obſtricti mull

ti ⁊ terroꝛi ſubditi erant. Uoluit ſibi li⸗

cere neſcio quid ex moꝛe potentie ſue
qð eſſet per leges illicitum. Beſtitit ali
pius. Pꝛomiſſum eſt pꝛemiũ irrint aĩio
Pꝛotente mine calcauit mirautibus

mouiminm
entmitim
4tethgnoceit

itmnci nd
nttinti /e⸗

Penrchiotihe
D
ſiscdeolenoßs

uknfheeene
(Womnenpenein

lnatrioctön
ſicheitpene
ſiaotenone
Oeictireguta
Cktuncraſnchel
pnoftiserin
Peflonocder
ſe ecſt Si⸗
loröfutuc
us glliete
SWrüchs

chucnm

ſiocgisnäͤed
ſchicda
tngmnny⸗
ihnscrtee

hooreligton

fanellioven
Uobnigtenne
foſetoet
indren
inkonarcene
ntauen
Prin tino
ſpclnte
oseaiti
nann
Veniccran

nonen ſite
riefmnßi
nnuchſrin
örimien
Ggnittti
mdistliiie
tgtitnn
mn
tmnteiße
erins ici
reimntti
inanu
mraitbrn
inö
Nroitnn1
runn gogrit
icätſtn im
enian
Ncicinn
tüchritimn
tinnluith
Dirapim

uani,
initii
nunmn
men,lin
jnbüilten

omnibus inuſitatam animam:que ho⸗
minem tantũ ⁊ innumerabilibus pᷣſtã⸗
di nocẽdiq; modie ĩigenti fama celebꝛa
tũ:vel amicũ non optaret vel nõ foꝛmi
daret inimicũ. Ipe aũt iudex cui cõſilia⸗
riꝰ erat:qᷓ;uis ⁊ ipe fieri nollet:nõ tamẽ
aperte recuſabat:ſed i iuſtũ cauſaʒ traſ⸗
ferẽs ab eo ſe nõ ꝑmitti aſſerebat:quis
reuera ſi ipᷣe faceret:iſte diſcederʒ. Poe
ſolo autem pene iam illectus erat ſtu⸗

dio litterario:vt pᷣcijs pᷣtoꝛianis codices

ſibi cõficiẽdos curaret.Sed conſulta iu
ſtitia deliberationẽ ĩ melins vertit:vtili
oꝛẽ iudicãs equitatẽ q̃ ꝓbibebat᷑ qᷓ; po
teſtatem qua ſinebat᷑. Parũ ẽ G̊: ſed qͥ
ĩ paruo fidelis ẽ ⁊ ĩ magno fidells eſt.
Nec vllo modo erit iane qð tue verita
tis oꝛe ꝓceſſit.Si in ininſto mãmona fi

deles nõ fuiſtis qõ veſtrũ ẽ: qͥs credet
vobis: Et ſi ĩ alieno fideles non fuiſtis:

qðõ deſtrũ eſt: às dabit vobis: Lalis ille
tũc iherebat mibi:mecũqʒ nutabat ĩ cõ
ſilio quis nã eẽt tenendus vite modus.

Mebꝛidiꝰ ẽt qͥ relicta patria vicina car⸗

thagini atq; ipa carthagine vbi frequen
tiſſimus erat:relicto paterno rure opti⸗

mo:relicta vomo:⁊ non ſecurura ma⸗

tre:nullã ob aliam cm mediolanũ ve⸗
nerat:niſi vt mecũ viueret ĩ flagratiſſi
mo ſtudio veritatis atqʒ ſapientie:parit
ſuſpirabat parit᷑qʒ fluctuabat btẽ vite ĩ⸗
quintoꝛ ardens:⁊ q̃ſtionũ d fficillimaꝝ
ſcrutatoꝛ acerrimus.Et erant oꝛa trium
egentium ⁊ inopiam ſuam ſibimet inui
cem anhelantiũ ⁊ a te expectãtiũ vt da⸗
fes eis eſca i tẽpoꝛe oppoꝛtuno: ⁊ in oĩ
amaritudine q̃ noſtros ſeculares actus
de mipicoꝛdla tua ſequebat᷑:ĩtuentibus
nobis finem cur ea pateremur:occurre

bãt tenebꝛe ⁊ auerſabamur gemẽtes: ?æ?-

dicebamus.Quã diu hec: Et h̊ crebro
dic ebamns: ⁊ dicentes non reliqueba⸗

VI.

tmus ea:qtia non elucebat certum al/
quid qð illis relictis apppenderemus.
Et ego maxime mirabar ſatagens ⁊ re⸗
colens qᷓ; lõgum tempus eẽt ab vnde⸗
nigeſimo ãno etatis mee: quo feruere
ceperà ſtudio ſapiẽtie:diſponens ea in⸗
nenta reliquere oẽs vanaꝝ cupiditatuʒ
ſpes inanes ⁊ iſanias mendaces: ⁊ ecce
id trecinariã etatẽ gerebà in eodẽ luto
beſitans auiditate fruẽdi pᷣſẽtibus fugi⸗
entibus ⁊ diſſipantibus me: dum dico
cras inueniam ecce manifeſtum appa⸗

rebit ⁊ tenebo ⁊ ecce fauſtus veniet et

exponet omnia masgni viri achede⸗

mici:nibil ad degendam vitam certi cõ

pꝛehendi poteſt. Immo queramus dili
entius ⁊ non deſperemus. Ecce ià nõ
unt abſur da in libꝛis eccleſiaſticis que
abſurda videbantur:⁊ poſſunt aliter at
qʒ honeſte intelligi. Figam pedes in eo
gradu in quo puer a parentibus poſi⸗
tus eram donec inueniat᷑ ꝑſpicua vitaſ
Sed vbi queret᷑ quando queret᷑. Non
vacat ambꝛoſio non vacat leger̃. Ubi
ipſos codices querimus? vnde aut quã
do comparamus?: a quibus ſumimus?
Deputent᷑ tempoꝛa:diſtribuant᷑ hoꝛe ꝓ.
ſalute anime. Magna ſpes oboꝛta eſt.
Non docet catholica fides qõ putaba
mus ⁊ vani accuſabamus. Nefas hñt
docti eins credere deum figura huma⸗
ni coꝛpoꝛis terminatum:⁊ dubitamue
pulſare quo aperiantur cetera? Añ me
ridia nas hoꝛas diſcipuli occupÄt.Cete
ris qͥd facimus:cur nõ id agimꝰ. Sʒ qñ
ſalutamꝰ amicos maioꝛes:quoꝝ ſuffra
gijs op hẽmus? Qn pꝛeparamus qo
emant ſcholaſtici ¶ Quando repara/
mus noſipos:laxando aium ab ĩtentio
ne curarũ: Pereant omnia ⁊ dimitta/
mus hec vana ⁊ inania: conferamus
nos ad ſolam inquiſitionem Trüari⸗
“ „

Uita hec miſera eſt: moꝛs incerta. Si
ſubiio ſubrepat:quõ binc exhibimus:
Et vbi nobis oiſcenda ſunt que bic ne⸗
gleximus: An non potius hui negligẽ
tie ſupplicia luẽda unt: Quid h moz s
ipa oẽm cu ã cu ſeſu amputabit 2 fini⸗
ct: Ergo ⁊ H̊ querẽdũ. Sed abñt vt ita
mu. Nõ vacat nõ e iane ꝙ ta eminẽs cul
inẽ autloꝛiiatis chꝛiſtiane fi ei toto oꝛ
be diffundit. Nuũq; taãta ⁊ talia ꝓ bobiſ
diuinitus agerent:ſi moꝛte coꝛpoꝛis ẽt
vita aie ↄſumaref.Quid cũctamur igit
relicta ſpe ſeculi ↄſerre nos totos ad q̃⸗

rẽdũ deũ ⁊ vtà beatã:Sed expecta.Jo

cunda ſut ẽt iſta:hbñt nõ parua vulcedi
nẽ ſuã. Nõ facile ab eis pcidenda ẽ itẽ⸗
tio qꝛ turpe eſt ad ea rurſũ redire. Ecce
iã q;tum ẽ vt impetret aliquis honoꝛ.
Et qd amplius i bis deſiderãdũ: Sup/⸗
petit amicoꝝ maioꝝ copia: vt nihil alið

⁊ multũ feſtinemꝰ:vel pſidatus vari po

teſt ⁊ ducẽda vxoꝛ cu aliqua pecunia
ne ſũptü nr̃m grauet: ⁊ ille erit modus
cupiditatis. Multi magni viri ⁊ imita
tiõe digniſſimi ſapie ſtudio cũ cicgib⸗
Dediti fuerũt. Cu hoc dicebã ⁊ alterna
bam hi veti ⁊ ipellebãt huc atqʒ illuc
coꝛ meũ: trãſibat tẽpoꝛa:⁊ tar dabã cõ
nerti ad deũ:⁊ differebã de die ĩ diẽ vi
nere ĩ te ⁊ n oifferebã quotidie ĩ memet
ipſo moꝛuamans btdm vità:timeba illã
i ede ſua:⁊ ab ea fugiens q̃rebã eam.
Putabã eni me miᷣum foꝛe nimis ſi fe
mine pꝛuarer amplexibus:⁊ medicinã
mĩicoꝛdie tue ad eãdem infirmitatem
ſanandam nõ cogitabã:qꝛ expertus nõ
erã.Et ꝓpꝛiaꝝ viriũ credebã eſſe cõtinẽ
tam:quaꝝ mihi non erã conſcius:cum
tã ſtultus eẽm vt neſcirem:ſicut ſcriptũ
eſt neminem eẽ poſſe continentem niſi
tu dederis. Uiqʒ dares: fi gemitu it er
no puliarẽ aures tuas:⁊ fide ſolida ĩ te

EConfeſſionum

iactarem curam meã. Pꝛohibebat me

ſane alipius ab vxoꝛe ducenda cantani

nullo modo nos poſſe ſecuro oc io ſil ᷣ᷑

amoꝛe ſapientie viuere:ſicut iam diu di

ſideraueramus ſi id feciſſè. Erat.n.ipſe
ĩ ea re etiam tũc caſtiſſimus:ita vt miꝝ
eſſet:qꝛ vel experientia cõcubituscepe
rat in igreſſu adoleſcente ſue: ſed non
beſerat:magis doluerat ⁊ ſpꝛenerat et

deinde iam ↄtinentiſſime viuebat. Ego

aũt renſtebaʒ illi exeplis eoꝝ qͥ ↄiugari

coluiſſent ſapientiã:⁊ pꝛomeruiſſet de⸗
um:⁊ habuiſſent fideluer ac dilexiſient

amicos. A quoꝑ qͥdem ego granduate
animi longe aberam: ⁊ delicatus moꝛ/
bo carnis moꝛtifera ſuauitate trahebaʒ
catenam meam ſoluitimẽs: ⁊ quaſi cõ
cuſſo vulnere repellens vba bene ſua/

dẽtis: tãqᷓ; manũ ſoluentis. Inſuꝑ etiä

per me ipñi quoq; alipio loquebat᷑ ſer/

pens: ⁊ innectabat atq; ſpargebat per

linguam meam doulces laqueos in via
eius quibꝰ illi honeſti ⁊ expediti pedes
iplicarent᷑.Cũ.n.me ille miraret᷑ quem

nõ paruipenderet ita herere viſco illiꝰ

voluptatis:vt me affirmarẽ:quotiẽſcũ⸗

q; inde in nos quereremꝰ: celibẽ vitaʒ
nullo mõ poſſe degere:atq; ua me defẽᷣ

derẽ cũ illũ mirantẽ videre:⁊ dicerẽ mł
tum inteſſe int᷑ illud qð ipᷣe raptim: et
furtim expertus eẽt qð pene ia nec me⸗

miniſſʒ quidẽ atq; iõ nulla moleſtia fa

cile cõtẽneret:⁊ delectatiões ↄſuetudi
nis mee ad quas ſi acceſſiſſet boneſtum
nomẽ matrimonii:nõ ei mirari opoꝛte⸗
re:cur ego illã vità nequirè ſpernere: ce
perat ⁊ ipᷣe deſiderare coniugiu:neqq;
victus libidine talis volupratis:ſed cu⸗
riontatis. Dicebatn.ſcire ſe cupere qd/
nã eẽt illud:ſine quo vita mea que illi

ſic placebat: nõ mihi vita ſed pena vi/

deretur. Stupebat eni ille liber ab illa

menmnnt
ebtienpene
nnuitnlepen

lmnenti
uigoniſone
iipene kitien

lod enpeni
leledee ioftee
1ſlepindenlbe

i-NMrguin

nciſrntſi
üs nenit
Mirniocpend

Ullgdoeraki

unnaſuinin
Nesnttoann
pigrgoucnt
Gptoninebrt n⸗
eiconeiͤch
ſorutlunr
ninmitwn

Mſcecnen
ſpeiagun
nencecchie

iknintt
Aeſeon

llgſter
anmen

ſen tini

uniiſtui
olmecon
ſinnetkin
giuem
ienenlmn
Wen ſmnedi
leligin
ünnnti
lnennt
inrfin
WNN

fäüſndn

nmi h
oedanchan
Noſeiandai⸗
eugeenumne
ſicdſeclt dnn
ktafiſingnfe
wennucicbing
lelceneinte
dolrenttent
nrſineſakr,
Naigls hien
itpnnenſtn
iulnrnigi
zitnggut

Gmt dedee n.

imniamnett
uinis e
leniti⸗
nonts e
Nig ſn
leglakni
S
nulunute
gunſil
ſai

imenni
a goir
gnnien
mun
Nelean
auni,
eßiifne⸗
Neitiii

itnie

dinculo amimus ſeruitutem meã: ⁊ ſtu
pendo ibat ĩ experiendi cupidinem ven/⸗
turus in ipſã experientid:atq; inde foꝛ⸗

taſſe lapſurus in eã quã ſtupebat ſerui

tutẽ quoniã ſponſionẽ volebat facere
tũmoꝛte. Et qui amat periculũ:incidet
in illud. Neutꝝ eni noſtꝝ ſi qpð eſt con

iugale dec i officio regedi matrimonij

& ſuſcipiendoꝝ liberoꝛu ducebat niſi te⸗
nuit. Magna auũt ex parte atq; vehemè
ter cõſuetudo ſatiàde ĩſatiabilis cõcu/

piſcẽtie me captũ excruciabat:illũ autẽ

admiratio capiendũ trahebat. Sic era⸗
mus:donec tu altiſſune nõ deſerẽs hu⸗

muʒz noſtrã: miſeratus miſeros ſubue⸗

nires miris ⁊ occultis modis:⁊ inſtaba
tur ĩpigre vt ducerè vxoꝛc. Jã petebam
iaz pꝛomittebat᷑ maxime matre dante
operã quo me iã coniugatũ baptiſmus
ſalutaris ablueret:quo me ĩ dies gau⸗
debat aptari:⁊ vota ſua ac pmiſſa tua
in mea fide cõpleri animaduertebat:
cum ſane ⁊ rogain meo ⁊ deſiderio ſuo
foꝛti clamoꝛe coꝛdis abs te depcaretur
uotidie:vt ei per viſũ oſtenderes ali/
quid oe futuro matrimonio meo: nũqᷓ
voluiſti. Et videbat quedã vana ⁊ pha⸗
taſtica:pꝛout cogebat ipetus de hac re

ſatagentis hũani ſpirit: 2 narrabat mi

bi non cũ fiducia qua ſolebat cũ tiu de

monſtrares contenens ea Dicebat. n.

diſcernere ſe neſcio quo ſapoꝛe quẽ ver
bis explicare non poterat: quid interei⸗

ſet inter reuelantè te ⁊ aiam ſu ſõniã

tẽ:inſtabatur tamen: ⁊ puella petebat
cius etas ferme biennio minus qᷓ; nu⸗

bilis erat. Et quia ea placebat: expecta⸗

bat᷑.Et multa amici agitaueram aĩo:⁊
eolloquentes ac deteſtantes turbulen⸗
tas huane vite moleſtias:pene iã firma
geramꝰ remoti a turbis ocioſe viuere:

Rociũ ſie moliti yt iquid haber̃ poſſe⸗

8
MW „

mus:conkeretur in mediũ:vnaãcq; reʒ fa⸗
miliareʒ conflaremus ex omnibus vt ꝑ
amicicie ſinceritatẽ non eſſet aliud hi
ius ⁊ aliud illiꝰ:ſed quod ex cunctis fie
ret vnũ ⁊ vniuerſũ ſinguloꝛũ eẽt: ⁊ oĩa
omniũ: cũ videremur nobis eſſe poſſe
decẽ᷑ ferme homines in eadẽ ſocietate:
eſſentqʒ inter nos pꝛediuites. Romani
anus maxime cõmunicipes noſter:quẽ
tunc graues eſtus negocioꝛum ſuoꝛuʒ
ad comitatum actraxerant: ab ineunte
etate mihi familiariſſimus. Qui maxi⸗
me inſtabat huic rei:⁊ magnã in ſuadẽ
do habebat auctoꝛitatem:quod ampla
res eius multum ceteros anteibat.
Et placuerat nobis:vt bini ãnui tanqᷓ;
magiſtratus omnia neceſſaria curarẽet
ceteris quietis. Sed poſtea qᷓ; cepit co⸗/
guari vtrum boc muliercule ſinerent:
quas ⁊ alij nr̃ʒ ià hẽbãt: ⁊ nos hr̃e vo⸗
lebamus:totũ illud placitũ qð bene fir
mabamus diſſiluii in inanibus:atq; cõ
fractũ ⁊ abiectũ ẽ. Inde ad ſuſpiria ⁊ ge

mitꝰ ⁊ greſſus ad ſequẽdas latas ⁊ tri⸗

tas vias ſeculi:qm multe cogitationes
erãt ĩ coꝛde nr̃o:cõſiliũ aũt tuũ manet
i e᷑nũ. Ex quo conſilio deridebas nr̃a:⁊
tua pparabas:nobis daturus eſcãĩ op
poꝛtunitate:⁊ aꝑtu:ꝰ manũ tuã: atq; i⸗
pleturꝰaias nr̃as bncictiõe. Jutea pec
cata mea multiplicabant᷑: z auulſa a la
tere meo tãq; ipedimẽto cõiugii cũ quas
cubare ſolitui erã:coꝛ vbi adherebat cõ

ciſũ ⁊ vulneratuʒz mihi erat ⁊? trabebat

ſâguiné. Et illa ĩ africa redierat vonẽs
tibi aliuũ ſe viꝝ neſciturã:relicto apo me
näaili ex illa filio meo. At ego ĩfelix nec
femie imitatoꝛ oilatiõis ipatiẽs:tãqᷓ; pꝰ
bieniũ accepturꝰ eã quã petebã:qꝛ non
amatoꝛ cõiugij ſed libidinis ſeru eraʒ:
ꝓcuraui ali non vtiq; coniuges: quo
taq; ſuſtentaretur ⁊? perduceretur vel
8 U

meui quod pꝛioꝛis pᷣciſione factum fue

Confeſſionum *
integer del auctioꝛ moꝛbus aĩe mee ſa⸗ bilibus erroꝛibus: ? cöſtittis nos i dis

tellitio ꝑdurantis conſuetudinis in re ta: ⁊ cõſolaris ⁊ dicis.Currie ego fe⸗
gnũ vxoꝛiũ. Nec ſanabat᷑ vulnus illud ram ⁊ ego pducaʒ: ⁊ ego ibi feram.

rat:ſed poſt feruoꝛẽ voloꝛẽq; acerrinũ ncipit ſeptimums.

putreſcebat:⁊ quaſi frigidius ſed deſꝑa RN Am moꝛtua erat adole/
tius dolebat. Libi laus tibi gloꝛia ſkons c(ccctia mea mala ? nefan⸗
Miſericoꝛdiaꝑꝝ.Ego fiebaʒ miſerioꝛ ⁊ lſliu da: ⁊ ibam in iunentuteʒ
ꝓpinqnioꝛ. Aderat iaʒ iãq; dextera tua quanto etate maioꝛ tto

ereptura me ð ceno ⁊ ablutura:⁊ isgnoa
rabam.nec me reuocabat a pfundioꝛe
doluptatũ carnaliũ gurgite:niſi metus
moꝛtis ⁊ futuri iudicij tui qͥ per varias
quidem opiones nnunq; tñ receſſit de
pectoꝛe meo.Et diſputabã cum amicis ſapia cepi ſemper hoc fugi:⁊ gaudebaʒ
meis Alipio ⁊ nebꝛidio de finibus ma hoc reperiſſe ĩ fide ſpũalis matris nre
loꝛũ ⁊ bonoꝝ epicurum acceptuꝑ fuiſ catholice tue:ſed quid te aliud cogita⸗
ſe palmam ĩ aio meo:niſt ego credidii reʒ non occurrebat: ⁊ cõabar cogitare
ſem poſt moꝛtẽ reſtare aie vitam:⁊ tra te bomo:⁊ taliſ bõ ſummũ ⁊ ſolũ ⁊ veꝝ
ctus meritoꝛũ:quod epicurus credere deũ:⁊ te ĩcoꝛuptibilẽ ⁊ iniolabilem ⁊ i
noluit. Et querebã ſi eſſemus immoꝛta commntabilẽ totis medullis credebd:
les ⁊ ĩ perpetua coꝛpoꝛis voluptate ſi qꝛ neſciẽs vnde ⁊ quomodo plane ta⸗
ne vllo amiſſionis terroꝛe vineremus:
cur nõ eſſemus beati aut qͥd aliud que
reremus:neſciens idipſum ad magnaʒ
miſeriam pertinere ꝙ ita demerſus et
cecus cogitare nõ poſſem lumẽ bone⸗
ſtatis:⁊ gratis amplectende pulchꝛitu⸗
Rinis quã nõ vidit oculus carnii ⁊ vide
tur ex itimo. Nec ↄſiderabà miſer ex q̃ᷓ
vena mihi ꝙ iſta ipſa feda manaret: tñ
cum amicis dulciter cõſerebaͤ:nec efle
KEne amicis poterã beatus etid ſecũduʒ urſus aderat 7
ſenſum:quẽ tũc bẽbam in quantalʒ aſi bat in aſpectum menm: ⁊ obnubilabat
Ruentia carnaliũ voluptatũ: quos Nis ceũ:⁊ q;uia non foꝛma humani coꝛpor
q; amicos gratis diligebam: viciſſimq; coꝛpoꝛeũ tñ aliquid cogitare cogeret
gabeis me dig. gratis ſentiebam. O toꝛ ſpatia locoꝑꝝ:ſine infuſũ mũdo:ſiue etia
moſas vias. Cleh aie audaci:que ſperas extra mundum per ifinita difſuſuz etia
nit ſi a te receſſiſſet ſe aliqd melius ha⸗ ipſuʒz incoꝛꝛuptibile inniolabile ⁊ ico
diturã. CUlerſa ? reuerſa mtergũ ⁊ in la taminabile: qd coꝛꝛuptibili ⁊ violabili
tera ⁊ in ventrẽ:⁊ dura ſunt oĩa.Et tu ⁊ cõmutabili pponebaͤ:qi qcqd prius
eqmies ⁊ ecce ades ⁊ liberas a miſera/ hã ſpatijo talib:nihil mibi eẽ videbat⸗

8 vanitate turpioꝛ:qͥ cogi/
tare aliqͥd ſubſtantie:niſ tale nò pote⸗
ram quale ꝑ bos oculos videri ſolet.
MNõ te cogitabam deus in figura coꝛpo
ris humani: ex quo audire aliquid de

rũpi poteſt deterius eſſe:qᷓ; id quod nõ
põt:⁊ quod diolari nõ poteſt incuctan
ter pꝛeponebam violabili:⁊ quod nul⸗
lã patitur pꝛomutationẽ melinſ eſſe q;
id qð mntari põt. lamabat violenter
coꝛ menm aduerſus oĩa phantaſmats
mea: ⁊ boc vno ictu conabar abiger cir
cũuolantem turbam ĩmũdicie ab acie
mentis mee: ⁊ vix dimota ĩ ictu oculi:

8 ſetbne
uali e⸗

mẽ videbam ⁊ certuis erã:id quod coꝛ

ecce conglobata rur ſus aderat ⁊ irrue/

ſianiinſe

lrenunmt

mntcieieh

rütnihonrog
enscodene
ſtonesedir⸗
tnceti d
Urekklltumen
tcdapereeſe
Thn begti
Nelinetiesn
Mmetutidi
gullopum
titleiigutii
ſieſemtünt
ſenegicgei
tpipenenurt
nntigtacen
ſſogbebeete
bentinrlltfin
hBorüttr

Amechem

beitn
ilunt

armtän
ſörinichne

igrohnnn
Mentklelche
Culeißni
ethirirci
Ppfrgeͤr⸗
tflignn ie
intminen
Ekniennt
ſwbnnicn
ſſhuenen
tenanhr

an

Rackuge

4

ettöfmg
etehite
aien

Ennormat

teinnanne
nerbennime
Pmoaur urt
mituretnpoe
ſtmientehin
s letir
ndebnien
1 ronmir
rigtt
ſck hühznntt
cenctenle⸗
Remi
tN⸗
enmtittni
nihif
unnipotn
nipltgt
niini

Sed pꝛſus nibil: ne lane quidẽ: tanqᷓ fl
coꝛpus auferat᷑ß loco ⁊ maneat locꝰ oi
coꝛpoꝛe vacuatus ⁊ terreno 2 humido

? gereo ⁊ celeſti:ſed tamen ſit locus in⸗

anis tanq; ſpatioſuʒ nihil. Ego itaq;din⸗/

craſſatus coꝛde nec mihimeripſi vel ipe
cõſpicuus:qͥcqͥd non per aliquanta ſpa
tia tenderet᷑ vel diffunderet: vel cõglo
baret᷑:vel tumeret vł tale aliquid cape
ret vel eapere poſſet:nihił ꝓꝛſus eẽ arbi
trabar. Der quales enĩ foꝛmas ire ſolẽt
oenli mei ꝑ tales imagines ibat coꝛ me

um:nec videbÄ hãc eadem intentione 5

qua illas ipſas imagines foꝛmabã non
eè tale aliquid:qᷓ ti ipſas non foꝛmarʒ
niſ eſſet magnũ aliqd. Ita etiã te vitaz
vite mee gràdeʒ ꝑ ifinita ſpatia vndiq;
cogitabã penetrare tantã mũdi molem

⁊ extra eà quaq̃uerſuʒ ꝑ imẽſa ſine ter⸗

mino:vt haberet te terra:haberet celuʒ

beèrent oĩa: ⁊ illa finirent᷑ ĩ te:tu aurem

nuſch. Sicut aüt luci ſolis non obſiſte⸗
ret aeris coꝛpus:aeris hꝰqui ſupꝛa traʒ

eſt quo min p eü traijceret᷑ penetraſ eũ

nõ dirũpẽdo aut ↄcidendo: ſed implen
go euʒ totũ:ſic tibi putabã nõ ſolũ celi

aeris ⁊ maris:ſed t terre coꝛpuſ puũ

ex oĩib maximis minimiſq; partibus

penetrabile ad capiendam pñjitiam tuà:

occulta ĩſpiratione ĩtriſecus ⁊ extrinſe/
cus admiſtrãte oĩa que creaſti. Ita ſu⸗

ſppicabar: qꝛ cogitare aliud nõ poteraʒ:

nam falſuʒ erat. Alo eim modo maioꝛ
pars terre maioꝛẽ tui ptem haberet: et
minoꝛt mĩoꝛ atq; ita te plena eẽnt oĩa:
vt amplius tui capget elephatis coꝛpus:

̃ᷓ paſſeris:quo eſſet iſto grãdius gran

dioꝛẽ que occuparet locum:atq; ita fru

ſtatim parnib mũdi magnis magnas:

breuib bꝛeues ꝑtes tuas pnñtes faceres

MNõ es aüt ita: ſed nüdum illuminane⸗
cas tentbꝛas meas. Sat erat mihi vñnes

aduerſus deceptos illos ? deceptoꝛes
⁊ loquaces multos:qm non ex eis ſona

bat verbũ tuum: ſat erat g illud qð iam

din abuſq; carthagine a nebꝛidio ppo⸗
ni ſolebat ⁊ omnes qui audieram con

cuſſi ſumus. Quid erat tibi factura ne⸗
ſcio q̊ gens tenebꝛarum:quã ex adueꝛſa
mole ſolẽt opponere:ſi tu cũ ea pugna

re voluiſſes. Si eni reſponderetur ali
qͥd fuiſſe nociturã:violabilis tu ⁊ coꝝꝛu

ptibilis foꝛes Si aũt nibil ea nocer oo
tuiſſe diceret᷑:nulla afferet᷑ cĩ pugnan

di ⁊ ita pugnandi:vt qued poꝛtio tua
⁊ mẽbꝛu tuum vel ꝓles de ipſa ſubſtan
tia tua miſeretur aduerſis poteſtatibus
2= nõ a te creatis naturis:atq; in tantuʒ
ab eis conumperet᷑ ⁊ commutaret᷑ in
eterius:vt a beatitudine in miſeriã ver
teretur: ⁊ ĩdigeret auxilio quo erui pur
gariq; poſſet: ⁊ bãc eſſe aĩaʒ cui tuꝰ ſer
mo ſerniẽti liber ⁊ cõtaminate purꝰ ⁊
coꝛupte integer ſubueniret: ſed ⁊ ipſe
conuptibilis: qꝛ ex vna eadẽq; ſubſtan
tia. Itaq; ſi te qcqᷣd es ideſt ſubſtantiaʒ
tuã:qua es:ĩco ꝛuptibilẽ dicerẽt: falſa
eẽ illa omnia ⁊ execrabilia. Si aũt co⸗
ruptibilem: idipſum iam falſaʒ ⁊ pᷣma
doce abboĩanduʒ. Sat g erat iſtud ad
uerſus eos oĩ mõ emouendos a pᷣſſura
pectoꝛis:qꝛ non bẽbant q̃ exirem ſme
hoꝛibili ſacrilegio coꝛdis ⁊ lingue ſenti
endo de te iſta ? loqndo. Sed ⁊ ego ad
puc q;uis incõtaminabilem ⁊ icõuerti
bilem ⁊ nullla ex ꝑte mutabilẽ dicẽt fir
meq; ſentirẽ dũʒ nĩm deũ veꝑ:qᷣ feciſti
nõ ſolũ aĩas nr̃as ſed ẽt coꝛꝑa:nec tatũ
aĩas nr̃as ⁊ coꝛꝑa:ſed oẽs ⁊ oĩa:nõ te
nebã explicitã ⁊ enodataʒ cam mali: ꝗ
cũq; tñ eẽt ſic eã querendà videbã:vt 3
ꝑ eã cõſtringerer deũ incõmutabilem
mutabilẽ credere:ne ipſe fieret qõ que
rebã. Itaq; ſecurus eã qrebã: ⁊ cercus

aò eè vep ꝙ illi dicerent quos toto aĩo
ſugiebd: qꝛ videba querendo vnde ma⸗
lu repletos malicia qua opinarent᷑ tua
potius ſubſtantiã eti male pati qᷓ; ſua
male facere:⁊ itẽdeba vt cernerẽ ꝙ au⸗
dieba. libeꝝ volũtatis arbitriũ cam eſſe
Vt malũ faceremꝰ:⁊ rectũ iudiciũ tuum
vIt pateremur: eaʒ liquide cernere nõ
Talebã. Itaq; acieʒ mentis de ꝓfundo
cuucere conatus:mergebar iteru:⁊ ſepe
tonatus mergebar iteꝝ atq; iteꝑ. Sub

leuabat eni me i lucẽ tua: ꝙ ſciebain tã

me here voluntatẽ qᷓ; me viuere.taq;
cũ aliquid vellẽ aut nolle:nõ alind q;
me velle ac nolle centiſſimns eraʒ: ⁊ ibi
eẽ cãm peccati mei ia idq; aiaduertebã
Qò aũt inuuꝰ facereʒ:pati me potiꝰ qᷓ;
facere videbã:⁊ id no culpã:ſed penam
eſſe iudicabaʒ:qua me nõ iniuſte plecti
te iuſtuʒ cogitãs cito fatebar: ſed rurſũ
dicebã.Quis fecit me nõne de meus:ñ
tantũ bonus ſed ipſũ bonũ. Unde igit
mihi male velle ⁊ bene nolle:vt eẽt cur
miſte penas luerẽ: Quis ĩ me h̊ poſuit ⁊
ĩſeruit mihi plantariũ amaritudinis:cũ
totus fiereʒ a dulciſſimo deo meo. Si
diabolus auctoꝝvñ ipſe diabolus. Qð
R ⁊ ipſe peruerſa voluũtate ex bono ãge
lo diabolns facins ẽ:vñ ⁊ ĩ ipſo volu⸗/
tas mala qua diabolus fieret: quãto to
tus angelus a cõdito:ꝛe optimo factus
eẽt bonus: His coguatioibꝰ depꝛime⸗

bar iteꝝ ⁊ ſuffocabar:ſed nõ vſq; ad il-

lũ ifernũ ſubducebar errous:vbi nemo
cõſiebit᷑ tibi:oũ tu potius mala pati:qᷓ;
bõò facere patat᷑. Sic eni nitebar inenir
eetera:vt ia iuenera meliuſ eẽ ĩcoꝛupti
bile:qᷓ; coꝛꝛuptibile:⁊ ideo te qcqᷣd eẽs
cee incouupuibilẽ ↄfuebar. Neq; enim
Olla aia vnc; potuit poteritue cogitare
aliquid qð nit te melius:qui ſũmu ⁊ op
tmu bonũ ei.cCu aut veriſſime atq; cer

5* 9

tiſſime coꝛꝛuptibile lcoꝛꝛinptibilipoͦa

tur: ſicut iaʒ ego pꝛeponeba. Poteram
ia cogitatõe aliqd attingere qð eẽt me
lius deo meo:niſ tu eſſes icoꝛuptibil.
Ubi igit vide ba ĩcoꝛꝛuptibile coꝛupti
bili eẽ pferẽdũ:ibi te qͥere debeba:atq;
inde aduertere vbi ſit malũ:id eſt vñ nit

ipᷣa coꝛuptio:qua violani ſubſtatia tua

nullo mõ poteſt. Nullo eni pꝛſus mo⸗
do violat conuptio deum nrum: nulla
volũtate:nulla neceſſitate:nullo ipꝛo⸗
uiſo caſu:qmm ipſe ẽ ðs:⁊ qð ſibi vult bo
nũ c: ⁊ ipſe ẽ idẽ bonu.Coꝛũpi aũt nõ
eſt bonũ:nec cogeris iuitus ad aliquid
qꝛ volũtas tua non eſt maioꝛ qᷓ; poten
tia tua.Eẽt aũt maioꝛ: ſi teipo tn ipe ma
ioꝛ eſſes. Eteni volũtas ⁊æ potentia dei
de ipſe eſt. Et qͥd ipꝛomiſuʒ tibi: quino⸗
ſti oĩa: ⁊ nulla natura eſt niſ qꝛ noſti
eam:Et vt qͥd multa dicimus: cur non

ſit coꝛuptibilis ſubſtantia que deus eꝛ:

qñ ſi hoc eſſet non eſſet deꝰ: Et quere⸗
bam vñ malũ:⁊ male querebam: ⁊ i ip⸗

ſa in quiſitione mea nõ videbam maluũ:

⁊ cõſtitue bã in cõſpectu ſpũs mei vni⸗

uerſam creaturam qcqᷣd in ea cernere

poſſumus: ficuti eſt terra ? mare ⁊ aer
2 ſidera æ arboꝛes: ⁊ animalia moita⸗

lia: ⁊ quicqd in ea non videmus: ſicut
firmamẽtũ celi inſuper ⁊ oẽs angelos
⁊ cũcta ſpũalia eius:ſed ẽt ipſa q̃ſi coꝛ⸗

poꝛa eſſent locis: ⁊ locis oꝛdinauit ima
ginatio mea: ⁊ feci vnam maſſam gra/
dem diſtictam generib coꝛpoꝝ creaiu
rà tuã: ſine que vera coꝛpoꝛa erdt: ſiue
q̃ ipſe ꝓ ſpiritibus fixerã: ⁊ eà feci gran

dem:nõ quatũ erat qð ſcire nõ potera:
ſed q;tuʒ libnit:vndiq; verſuʒ ſane fini⸗

tã. Le aũt one ex oipante amb entem ?
penetrãtẽ eã:ſed vſqueq̃q; iſinitũ:taq;
ſi mare eſſet vbiq; ⁊ vndiq; ꝑ imẽſmm ĩ

finitü ſoli mare: ⁊ beret itra ſe ſpoͤgaz

-
==
—
—

. farant

ſiopnſegrin
ſiogeniputthi⸗
Plecäceuutde
bugticlſnl

nrebnidonmde
ſCordrngf⸗

ſucnctube
Utunsöenna

pfummetan
A fianirtnen
Vnliigpiant
Cneuffttuno
Cioniecdninen
omientlie
flieggänen'
ſcthecoindons
Etlanmädonin
ſuoennstcren
immm Ann
Focganefon
iiſſelraſgtcicS
Nöchenertt
atſoliſenmr⸗
Mullrapmnenta
nooricei
Ryonipenton
ſtonoAn
ſndinnintre

ſbuofinn

fonkesztan

mintdr
flunöcſe
ütſenn
Mende
Mererte⸗
eMlinta
nlgantb.
ucenan

nühan

=
=

—
= ☛ =
=-

— — ——
☛
E
—
—

S =
Se

e
——

.

=
—

4

=

— =
—.—
=ẽ

—

1
ükieni
Peſahentif
itimgntt
uinchient
düibt
ubirirhtti

erbiſtntütti

ngolnitir
.ſiulatgen
Modanfnn
mmaſinrme
zwiilizi
Wrzinne
Wckt mmiröſt
oritthofti
ins 1 en
Cipoatiztr
num NNN
lutaner
toſunngun
eſroee
negntii
nuniſchnd
n
nun
teantoandt
getmimel
1 iins
lntehte

=

ii

loci uli
munnle,

Se
—

runmn

9.
itlut
nin
Mrmmu,
igit/
nanten
gtint

Slibet magnã ſed finitâ:tũ plena eẽt
vndiq; ſpõgia illa ex oĩ ſua parte ex im

mẽèſo mari:ñc creatuta tua te finitã te ĩ
finito plenã putabã ⁊ dicebam.Ecce ðᷣ

us:⁊ ecce qᷓ creauit deus:⁊ bonus ẽ deꝰ

atq; bis validiſſime lõgiſſimeq; pᷣſtan⸗
lioꝛ:ſed tñ bonus bona creauit: ⁊ ecce
qũo ambit atq; ĩplet ea. Ubi ergo ma⸗

lu ⁊ vnde ⁊ qua huc irrepſit: Que ra⸗
dix eius:⁊ qõð ſemen eiꝰ: An oĩno nõ ẽ.

Cur g timemus:⁊ canemus qõ nõ eſt:
Aut ſi inaniter timemꝰ:certe vel timoꝛ
ipſe malũ ẽ quo icaſſuʒ ſtimulat᷑ ⁊ ex⸗
cruciat᷑ coꝛ Et tanto grauius malum:
quãto nõ ẽ qð timeamus ⁊ timemus.
Iccirco aũt ẽ malũ qð timemns:aut H
malũ ẽ qꝛ timemꝰ. Unde ẽ igit᷑.Qm̃ ðs
fecit hec oĩa bonus bona. Maius qui
dẽ ⁊ ſummũ bonũ minoꝛa fecit bona:ſʒ
tñ ⁊ creans ⁊ creata bona ſunt oĩa.Un
malum. An vnde fecit ea materies ali
q̃ mala erat:⁊ foꝛmauit atq; oꝛdinanit
eã:ſed reliqͥd aliqd ĩ ila qnod in bonũ
nõ cõuerieret: Cur ⁊ boc:An impoteſ
erat totã vertere ⁊ commutare vt nihil
mali remaneret:cũ ſit oia potens: Po/
ſtremo cnr ide aliquid facere voluit ae
nõ potius eadẽ oĩpotentis fecit vt nul⸗

la eſſet oĩno: Aut vero exiſtere poterat

cõtra ei voluntatẽ: Aut ſi eterna erat:
cur ſã diu ꝑ ifinita retro ſpatia tẽpoꝛnʒ
ſic eã ſcinit eẽ: ac tanto poſt placuit ali

quid ex ea facere. Aut i ſi aliquid ſubi

to voliut agere hoc potius ageret oĩpo
tens vt illa nõ eſſet atq; ioſe ſolus eſſzʒ
totũ verũ: ⁊ ſummũ ⁊ infinitũ bonum.
Aut ſi non erat bene vt non aliqᷣd bõi
etid fabꝛicaret ⁊ conderet qͥ bvonuſ erat
illa ſublata ⁊ ad nibilum redacta mate

rie q mala erat bona ipe inſtitueret: vn
de oia crearet. Non eni oĩpotens: fi cõ
gere nõ poilet aliquid boni:niſ ea qua

ipſe nõ cõdiderat adinuaret᷑ matia.La
lia volueba pector̃ mio ĩgrauidato cu
ris moꝛdacifſimis ð timoꝛe moꝛtl:⁊ nõ
iuenta veritate:ſtabilr tũ heredebat in
coꝛde meo:in catholica eccla fides x-pi
tui dñi ⁊ ſaluatoꝛis nriin multi qdem
adhuc ĩfoꝛmis:⁊ pᷣter doctrine noꝛmaʒ
fluctuãs:ſed tñ nõ eã relinquebat ains
imo ĩ dies magis magiſq; inbibebat.
Jam etiam mathematicoꝛũ fallaces di
uinatiões ⁊ ĩpia deliramẽta reiceram:

Cõſiteant᷑ ẽt hinc tibi de intimis viſce⸗

ribꝰaĩe mee miſeratões tue deus meꝰ.
Lu enĩ:tu oino:nam quis alius a moꝛ
te oĩs erroꝛis reuocat nos: niſi vita q́ᷓ
moꝛi neſcit:⁊ ſapia mẽtes indigentes
illuminans nullo indigens lumie: qua
mundus adminiſtrat᷑ vſq; ad arboꝛum
volatica folia. Tu pꝛocuraſti peruicas
cie mee qua obluctatus ſum vindicia⸗
no acuto ſeni: ⁊ nebꝛidio adoleſcenti
mirabilis aĩe:illi vehementer affirmati:
huic cum dubitatione quidẽ aliqua: ſʒ
iñ crebꝛo dicenti:nõ eẽ illã artem ſntus
ra pᷣuidendi:cõiecturas autem homini⸗
hẽre ſepe vim ſoꝛtis:⁊ multa dicẽdo di
ci pleraq; ventura neſcientibus eis qͥq
dicerent:ſed ĩ ea nõ tacendo incurrenti

bus. Pꝛocuraſti ergo tn bominẽ ami⸗

cũ nõ quidẽ ſegnẽ ↄſultoꝛẽ matbema⸗
ticoꝛum:nec eas litteras bñ calenteʒꝝ ſꝗʒ

vt dixi cõſultoꝛẽ curioſum:et tñ ſcientẽ

aliqͥd qð a patre ſuo ſe audiſſe dicebat:
qð q;tũ valeret ad illius art opionem
euertẽdà igrabat. IJs & vir noĩe firminꝰ
liberalr ĩſtitutꝰ⁊ excultus eloqo:cũ me
tanqᷓ; cariſſimũ de qͥbuſdã ſuis rebꝰ in
q̃s ſecularis ſpes ei intumuerat conſu
lerũt quid mihi ſ̃ᷣm ſuas quas cõſtella
tiones appellant videretur:ego autem
qui iam de hac re in nebꝛidij ſententiaʒ
flecti ceperam. Nõ quidem abnuer.m

rebat: ſed tamen ſubijcerem pꝛope iam
eſſe mihi perſuaſum ridicula eſſe illa et
mania:tum ille mibi narrauit patrẽ ſuũ

fuiſſie libꝛoꝛum talium curioſiſimum:

⁊ habuiſſe amicum eque illa ſimulq;
ſectantem: qui pari ſtudio ⁊ collatiõe
flagrabant ĩ eas nugas igne coꝛdis ſui
ita vt mutoꝛum quoq; animalium ſi q̃ᷓ
Domi parerent obſeruarent momenta
naſcentiuim:atq ad ea celi pontionem
notarent:vnde illius artis experimen/
ta colligerent. Itaq; dicebat audiſſe ſe
a patre: quod cum de eodem fumino
pꝛegnans mater eſſet:etiam illius pa/
terni amici famula quedam pariter vte
ro grandeſcebat:quod latere non potu
it dominum:qui etiam canum ſuarum
partus examinatiſſima diligentia noſſe
curabat:atq; ita factum eſſe vt cum iſte
coniugis ille autem ancille dies ⁊ ho/
ras minutioꝛeſq; hoꝛarũ articulos cau
tiſſima obſernatione numerarent:eni/

xe eſſent ambe ſimul ita vt eaſdem con

ſtellationes: vſq; ad eaſdem minutias
ctriq; naſcenti facere cogerentur:iſte fi
lio ille ſernulo. Nã cum mulieres par⸗
turire cepiſſent indicauernnt ſibi ambo
quid ſua cuiuſq; domo ageretur: ⁊ pa⸗

rauerunt quos ad ſe inuicem mutterent

ſimul vt natuʒ quod partin iebatur eẽt
cuiq; nunciatum:quod tamen vt conti⸗

nuo nunciaretur:tãq; in regno ſuo fa-/

cile effecerãt. Atq; ita qui ab alterutro
miſſ. ſunt tam ex paribus domoꝛum in
teruallis ſibi obuiaʒ factos eſſe dicebat
xt aliam poſitionẽ ſiderũ alaſq; parti⸗
culas momẽtoꝑꝝ:neuter eoꝛum notare

ſineret᷑.Et tamen firminus amplo apõ

ſuos loco natꝰ dealbatioꝛes vias ſeculi
curũtabat:augebat᷑ diuitijs:iublimaba
tur ibonoꝛibus:ſeruus auũt ille cõditio⸗

Confeſſionun.

coniſcere ac dicere quod nutanti occur

nio ingo nullatenus relaxato dominis

ſeruiebat:ipᷣo idicãte qui nouerat eum.
Dis itaq; auditie ⁊ creditis: talis quib⸗
pe narrauerat: ois illa reluctatio mea

reſoluta cõcidit:⁊ pᷣmo firminũ ipᷣm co
natus ſũ ab illa curioſitate reuocare:cũ
dicerẽ cõſtellationibꝰ eiꝰ iſpectis vt ve
ra ꝓnũciarẽ:debuiſſe me vtiq; vider ibi
paretes inter ſuos eẽ pꝛimarios:nobilẽ

familiã ꝓpꝛie ciuitatis:natales ingenus

os:honeſtã educationẽ:liberaleſq; do⸗
ctrinas.At ſi me ille ſeruus ex eiſdẽ cõ/
ſtellationibꝰ:qꝛ ⁊ illiꝰ ipᷣe eſſent cõſulu⸗

iſſet: vt eidẽ quoq; vera ꝓferrem: debu⸗

iſſe me rurſũ ibi videre abiectiſſimã fa/
miliã ↄditionẽ ſeruilẽ:⁊ cetera longe a
pꝛioꝛibus aliena longeq; diſtaotia. Un

de aũt fieret vt eadẽ inſpiciens diuerſa

dicerem:ſi vera dicerè:ſi aut eadẽ dice⸗
rem falſa vicerem:inde certiſſime colle
gi ea que vera cõſideratis cõſtellationi
be dicerẽt᷑ non arte dici ſed ſoꝛte:q aũt

falſa nõ artis imperitia ſʒ fonis menda

*

cio. Hinc autem accepto aditu: ipſe me
cum talia ruminando ne quis eoꝛũdez
oeliroꝑ qui talem queſtum ſequerent
quos iã iãq; inuadere atq; irniſos refel⸗

lere cupiebã:mihi ita reſſterʒ quaſi aut

firminus mihi aut illi pr falſa narraue/
rit:intendi cõſiderationẽ ĩ eos qui gem

ni naſcuntur: quoꝛum pleriq; ita poſt
inuicem funduntur ex vtero vt paruuʒ
ipſum tempoꝛis interuallimn quãtũlibʒ

vim ĩ reru natnra br̃e cõtendant: colli⸗

gi tamen humana obſernatione non
poſſit:litteriſq; ſignari omnino non va
leat: quas mathematicus inſpecturus

eſt vt vera pꝛonunciet. Et non erunt ve

ra: quia eaſdẽ lĩas ĩ piciẽs: eadẽ debu /
it dicere de eſau ⁊ iacob: ſed nõ eadem
vtriq; acciderũt. SFalſa ergo diceret aut

ſi vera diceret non eadem diceret E

ietkiotrſ
nnemkuent
tonunftatis

ikteoccut
iihonuleb

ueggllione
(ociccin

Kögteeenon
riugneren
hammign

Müins Gnn
(hucrnoie
(Adlittit⸗
ſtttnünite
oiumtnn
fongnicyer
Autchſctcon
Wle onieſ

umgvepokb⸗

Mlngines
htionedce
(ninetCue
chlenerd
üfciumnn
ſiſertoſotte

Göhüdeni
ſoneveninine
Cantntirehe
ſit otſcet
Mtiftamezn
Eunngucoeren

hedeeeſte

äſbrnn
Kovtencord
mekel
lmcig⸗
Mſeeilccen
hactebe⸗
Giociac
Menelcann
gedinigck
Uſeg

S= -

==
E

E = =
=
==
===

. —

tmnuſinntn
tirginant
mtaüisnin
oislanimm
Eioſmiß
1cunefttende
Koni'g itun
chiſeneſhui
Hostienndrt
l
cncrelbeti
geileſamugcit
Btuiieni⸗
g ent

itarticſn

uerunt
ugktſni
ai nn
1dogifütt
mikmnin!

Keenuflin

modetlint

riuſian

nutneins
nmntontcut⸗
ncrekwn t

iuſcte
ih⸗

cadẽ inſpiceret. Nõ g arte ſed foꝛte ve⸗
ra diceret.Tu enĩ dne iuſtiſſime mode
rato:vniuerſitatis ↄſulẽtibus ↄſultiſoq;
neſcitibus occulto inſtinctu agis: vt

dũ qſq; conſulit:H̊ audiat quod eũ ops

auchire occultis meritis aiarum ex abyſ
ſo iuſri iudictj tui:cui nõ dicat hõ quid
eſt h:vt qͥd hoc non dicat homo eſt eiʒ
Jam itaq; me adiutoꝛ meꝰ illis viculis

ſolueras ⁊ querebam vnde malũ:⁊ nõ

erat exitus.Sʒ me nõ ſinebas vllis flu⸗

ctibus cogitatõiſ auſferri ab ea fide qua

credebã ⁊ eẽ te ⁊ eẽ incommutabilem
ſubſtantià tuã:⁊ eẽ de hoibus curaʒ et

iudiciũ tuum:⁊ in xpᷣo filio tuo vño no

ſtro atq; in ſcripturis ſcis quas eccleſie
tue catholice commẽèdaret auctoꝛitas:
diam te poſuiſſe ſalutis humane ad eã
vitam que poſt hanc moꝛtẽ futura eſt.
Pis itaq; ſalms atq; incõcuſſe roboꝛa
tis in aio meo:querebam eſtuans vnõ
ſit malum. Que illa toꝛmẽta parturien

tis coꝛdis mei:qͥ gemuus deꝰmeus: Et

ibi erãt aures tue neſciente me.Et cum
ĩ ſilentio ſoꝛtiter quererem magne vo/
ces erãt ad mĩicoꝛdiã tuã:tacite cõtri⸗
tiones animi mei. Cu ſciebas quid pati
ebar:⁊ nullus hoium Quantum enim
erat quod ide digerebat᷑ per linguam

medà in aures familiariſſimoꝛum meo⸗
rũ nũquid totus tumultus aie mee:cui

nec tꝑa nec os ſufficiebat ſonabat eis:
Totu tñ ibat in auditũ tuum quod ru⸗
gieba gemitu coꝛdis mei:⁊ an te erat ð
ſiderium meũ:⁊ lumen oculoꝝ meo:ũ
non erat mecũ. Intus enĩ erat:ego aũt
foꝛis.Neci loco illud.At ego intende⸗

ba in ea que locis cõtinent᷑: ⁊ non ibiĩ

ueniebã locũ ad reqeſcendũ:nec recipi
ebant me iſta vt dicerem:ſat eſt ⁊ bene
eſt: nec vimittebãt redire vbi mihi ſatis
ellet ⁊ bene. Superioꝛ enim erat iſtis:

te vero inferioꝛ.Et tu gaudium derim
mihi ſubito tibi::⁊ tu mibi ſubieceraſq̃
infra me creaſti.Et hoc erat rectũ tem
peramentum ⁊ media regio ſaluij mee:
vt manerè ad imaginẽ tuam ⁊ tibi ſer/
niens dominarer coꝛpoꝛi. Sed cum ſu
perbe contra te ſurgerem ⁊ currerẽ ad⸗
uerſus dominum in ceruice craſſa ſcuti
mei etiam iſta infima ſupꝛa me feà ſunt
2 pꝛemebãt:⁊ nuſquam erat laxamen
tuʒ ⁊ reſpiramentum. Ipſa occurrebãt
vndiq; aceruatim ⁊ conglobatim cer⸗
nenti:cogitanti aũt imagines coꝛpoꝛũ
ipſe opponebant᷑ redeunti quaſi dice⸗
rent.Quo is indigne ⁊ ſoꝛdide: Et hee
de dulnere meo creuerant:qꝛ hbumilia⸗
ſti tanqᷓ; vulneratum ſuperbũ ⁊ tumo
re meo ſeparabat abs te:⁊ nimis ĩflats
facies claudebat oculos meos. Tu vo
domine in eternum manes:⁊ nõ ĩ eter
nuʒ iraſceris nobis:quoniaʒ miſeratus
es terram ⁊ cinereʒ.Et placuit in cõſpe
ctu tuo refoꝛmare defoꝛmia mea: ⁊ ſti⸗
mulis internis agitabas me vt ĩpatiens
eſſem donec mibi per interioꝛẽ aſpectũ

certus eſſes.Et reſidebat tumoꝛ meꝰ ex

occulta manu medicine tue:acieſq; cõ
turbata ⁊ ↄtenebꝛata mentis mee acri
collirio ſalubꝛiuʒ doloꝛuʒ meoꝛũ ð die
in diẽ ſanabatur.Et pꝛimo volens oſtẽ
dere mihi qᷓ; reſiſtas ſuperbis: humilibꝰ
autẽ des graʒ:⁊ quanta mificoꝛdia tua
demonſtrata ſit hoĩbus via bumilitatj:
quod verbuʒ tuuʒ caro factuʒ eſt:⁊ ha⸗
bitauit inter hoĩes:pꝛocuraſti mihi per
q̃ndaʒ boĩeʒ ĩmaniſſimo typo turgidũ
quoſdaʒ platonicoꝛuʒ libꝛoꝛnʒ ex greca
lingna in latinã verſos:⁊ ibi legi non qͥ
deʒ his verbis:ſed hec ides oino multios
⁊ multiplicibꝰ ſuaderi rationibus:ꝙ in
pꝛincipio erat verbuʒ ⁊ cerbuʒ erat apð
deum:⁊ deus erat verb um:bhoc erat in

—

cConfeſſionum

pꝛincipio apud deuʒ:omnia per ipſum
facta ſunt:⁊ ſine iplo factũ eſt nihil:qð

factũ eſt in eo vita eſt. Et vita erat lux

hoĩum:⁊ lux ĩ tenebꝛis lucet:⁊ tenebꝛe
eã non ↄphenderũt.Et qꝛ hoĩs aĩa q;
uis teſtimoniũ perbibeat de lumie: nõ
eſt tamẽ ipſa lumen ſed verbũ dei.Deꝰ
eſt enĩ lumè verũ quod illuminat oẽm
hoĩeʒ veniẽtẽ in hc mũdũ.Et qꝛ ĩ hboc
mũdo erat:⁊ mundus ꝑ ipᷣm factus eſt
2 mundus eũ non coguit. Quia vero in
ſua ppꝛia venit ⁊ ſui eũ nõ receperunt
quotquot aũt eum receperũt dedit eis
ptãteʒ filios dei fieri credẽtibꝰin nomie
eiꝰ:nõ ibi legi. Itẽ ibi legi:qꝛ deꝰ verbũ
nõ ex carne nõ ex ſanguine nõ ex volũ
tate viri neq; ex volutate carnis:ſed ex
deo natus eſt. Sed qꝛ verbũ caro fem̃
eſt ⁊ habitanit ĩ nobis.nõ ibi legi. In⸗
dagaui quippe in illis litteris varie di⸗
ctum: ⁊ multis modis ꝙ ſit filius in foꝛ
ma patris: nõ rapinam arbitratus eſſe
equalis deo:qꝛ naturaliter idipſum eſt
ſz qꝛ ſemetipm exinaniuit foꝛmam fᷣui
sccipiens in fimiluudinem hominum
factus:⁊ habitu iuentꝰ vt homo:humi
liauit ſe factus obediẽs vſq; ad moꝛteʒ:
moꝛtẽ aũt crucis:ꝓpter qò deus eum
exaltauit a moꝛtuis:⁊ donauu ei nom̃
quod eſt ſuper omne nomen:vt ĩ noĩe
ieſu omne genu flectatur celeſtium ter
reſtrium ⁊ ifernoꝛum:⁊ omnis lingua
confiteatur:quia dominus ieſas in glo
ria eſt dei patris:nõ habẽt illi libꝛi. Qð
enim ante omnia tempoꝛa: ⁊ ſupꝛa oĩa
tempoꝛa incommutabiliter manet vni
genitus filius tuus coeternus tibi:⁊ qꝛ
de plenitudine eius accipinnt anime vt
beate ſint: ⁊ qꝛ participatione manent
in ſe ſapientie renouant᷑ vt ſapiẽteſ ſint
eſt ibi:quod autem. Secundum tẽpus
pꝛo ipijs moꝛtuus eſt:⁊ filio tuo vnico

non peperciſti ſed pꝛo nobis omnibus
tradidiſti eum:non eſt ibi. Abſcondiſti
enim hec a ſapientibus:⁊ reuelaſti ea ꝑ.
uulis:vt venirent ad eum laboꝛantes
⁊ onerati ⁊ reficeret eos:quoniam mi⸗
tis eſt ⁊ humilis coꝛde:⁊ dirigit mites ĩ

iudicio:⁊ docet manſuetos vias ſuaſ:vi

dens humilitatem noſtram ⁊ laboꝛem
noſtrum ⁊ dimittẽs omnia peccata no
ſtra. Qui aũt coturno tanquam doctri
ne ſublimioꝛis elati non audiunt dicẽ/
tem.Diſcite a me quia mitis ſum ⁊ hun’⸗
milis coꝛde ⁊ inuenietis requieʒ anima
bus veſtris:⁊ ſi cognoſcũt deum non ſi
cut deum gloꝛificant aut gratias:ſj eua
neſcunt ĩ cogitationibus ſuis ⁊ obſcu⸗
ratur inſpiens coꝛ eoꝛum: dicentes ſe
eſſe ſapientes ſtulti fiunt.Et ideo lege⸗
bam ibi etiam immutatam gloꝛiam in
coꝛꝛuptionis tue in idola ⁊ varia ſimu⸗
lacra in ſimilitudinem imaginis coꝛꝛu⸗
ptibilis hominis ⁊ dolucruʒ ⁊ quadru⸗
pedum ⁊ ſerpentum:videlicet egyptiuʒ
cibum quo Eſau perdidit pꝛimogenua
ſua:quoniam caput quadrupedis pꝛo
te bonoꝛauit populus pꝛimogenitꝰcon
nerſus coꝛde in egyptum:⁊ curudſima
ginem tuam animaʒ ſuam ante imagi⸗
nem vituli manducantis fenuʒ: inuens
hec ibi ⁊ non manducani. Placuit eiʒ
tibi domine auferre oppꝛobꝛium dam/⸗
nationis ab Jacob vt maioꝛ ſeruirʒ mi

noꝛi: ⁊ vocaſti gentes in bereditatẽ tuã
Et ego ad te veneram ex gentibus: ⁊ in
tendi in aurum quod ab egypto volui

ſti vt auferret populus tuus:quoniam
tuum erat vbicũq; erat.Et dixiſti athe
nienſibus per apoſtolum tuuʒ ꝙ in te
viuimus ? mouemur ⁊ ſumus: ſicut et
quidam ſecũdum eos dixerunt.Et vti⸗/
q; vnde erant illi libꝛi:Et non attendiiĩ
idola egyptioꝛum:quibus oe auro tuo

4t

gcktorgui
unoeinmmens.
cinmatune

iikudnoritt

ſenimentin inii
rconiamfun

(nltmdigtlie
Avrionencen
rnenennn

irthiennd

iſtunmd

Aunpntönnh
fuotnorce
mgaprenag
Neluerecttia
bls ſetger
fanſororͤſc⸗
thrtrnnſad
ſanetagonteo⸗
Aintider
(ſittcemmnwti
fſſätemder
cerwicnee
nbitcndä
Chphncpvi
ffſcbenceur
eegihre
mmninithnn
hntum
Eetklonirelree
tintin;
hlacbes⸗
nctabene⸗
ſiinchi
ruinest
fueriſid
nmmein
tnihlctte
futei

Gheſier

ficczpſthuin
nnonctii Rin
Penrbiematlei
im Amn he
faminmnin
ZM
Amaniurdrne
gemn noſnn n
mnitivonnun
ð
elgtinon utnnt
neqruniwint
eniensſnen
ſcogotitnnn
jicmaugtiut
icnisftiſtß
Meonm dra

ſnhifmine
inmurungnn

weiihtnmunn
mueeN
Gttlmmntgut
miid ih
Ncc gn
ugutni)
Nnsſn
nnztuntiſl
entpſfnn
Nchun /
vanuhin
esnetunl
1 ctn
oder 4
lumngin
nutemnt
onm
remntit
Ammnl
trso

miniſtrabant qui tranſmutauerunt de
ritatem dei in mendacium:⁊ colluerũt
⁊ ſeruierunt creature potius qᷓ; creato
ri.Et inde admonitus redire ad memet
ipſum:intraui in intima mea duce te et
potui:quoniam factus es adiutoꝛ meꝰ
Intraui ⁊ vidi qualecunq; oculo ani⸗
me mee:ſupꝛa enndem oculum anime
mee:ſupꝛa mentem meam lucẽ domi⸗
ni incõmutabilem:nõ hanc vulgarem
⁊ conſpicuam omni carni:nec quaſi ex
eodem genere. GSrandioꝛ erat tanquaʒ
ſi iſta multo que clarius clareſceret to
tumq; occuparet magnitudine. Non
hoc illa erat ſed aliud:aliõ valde ab iſt
omnibus. Nec ita erat ſupꝛa mentem
meam ſicut oleũ ſupeꝛ aquam nec ſicit
celũ ſuper terram ſed ſnperioꝛ: qꝛ ipſa
fecit me:⁊ ego inferioꝛ qꝛ factus ſuʒ ab
ea.Qui nouit veritatem nouit eam. Et

qui nouit eam:nonit eternitateʒ. Cha⸗

ritas nouit eam. O eterna veritas ⁊ ve⸗
ra charitas ⁊ cara eternitas. Lu es deꝰ
meus:tibi ſuſpiro die ac nocte.Et cum
te pꝛimum cognoui:tu aſſumpſiſti me
vt viderem eſſe quod viderem: ⁊ nõdũ
me eſſe qui viderem.Et reuerberaſti in
firmitat aſpectus mei radians ĩ me ve
bemẽter:⁊ contremni amoꝛe ⁊ hoꝛo⸗
re: ⁊ iueni me lõge eẽ a te ĩ regione diſ
ſimilitudinis:tanqᷓ; audirem vocẽ tuaʒ
de excelſo. Cibus ſum gradiũ: creſce et
manducabis me. Nec tu me in te mu⸗
tabis ſicut cibũ carnis tue:ſed tu muta
beris ĩ me.Et cognoui quoniam ꝓ ini⸗
quitate erudiſti hoĩem ⁊ tabeſcere feci⸗
ſti ſicut araneã aiam meam:⁊ dixi.Nũ
quid nihil eſt veritas:quoniam neq; ꝓ
finita neqʒ per ĩfinita locoꝛũ ſpatia dif
fuſa ẽ᷑: Et clamaſti de lõgiquo. Jmmo
Fo ego ſuʒ q̃ ſuʒ Et audiui ſicut audit᷑
coꝛde:⁊ nõ erat ꝓꝛſus vñ oubitarem,

vVii.

Faciliuſq; dubitarẽ viuere me q; nõ eẽ
veritatè q̃ ꝑ ea q̃ fcà ſũt ĩtellecta ↄſpici
tur.Et ĩſpexi cetera infra te.Et vidi nec
oĩno eẽ nec oĩno nõ eẽ.Eſſe qdem qmᷣ
abs te ſunt:nõ aũt qm id qð es nõ ſunt
Id enĩ ve ẽ qð icõmutabiliter manet.

Mihi auũt iherere deo bonũ ẽ: qꝛſi nõ
manebo ĩ illo:nec in me potero.Ille ãt

ĩ ſe manẽs inouat oĩa:⁊ de me es:qim̃
bonoꝝ meoꝝ nõ eges.Et manifeſtatuʒ
ẽ mihi qm̃ bona ſunt q̃ conumpuntur
qm̃ neq; in ſumma bona eſſent:neq; ni
ſi bona eſſent:coꝛꝛumpi poſſent. Quia
ſi ſumma bona eſſent: incoꝛꝛuptibilia
eſſent:ñi aũt nulla bona eſſent:q uid in
eis coꝛumperetur non eſſet. Nocet.n.
coꝛuptio. Et niſi bonum minueret nõ
noceret.Ant igit᷑ nibil nocet coꝛuptio
qð fieri non poteſt:aut qð certiſſimuʒ
eſt oĩa que coꝛꝛũpunt᷑ pꝛiuantur bono
Si aũt omni bono pꝛiuabuntur omni
no nõ erunt.Si aũt erunt ⁊ coꝛũpi iã
nõ poterũt:melioꝛa erunt:qꝛ incoꝛiup⸗
tibilier permanebuni.Et quid mõſtru
oſiuſ:qᷓ; ea dicere omni bono amiſſo fa
cta melioꝛa.Ergo ſi omni bono pᷣnabũ
tur:omnino nulla erunt. Ergo qᷓ; diu
ſunt bona ſunt.Ergo quecũqᷓ; ſunt bo⸗
na ſunt. Malũq; illud quod querebaʒ
vnde eſſe nõ eſt ſubſtannia:qꝛ ũ ſubſtã
tia eſſet bonũ eẽt. Aut eiʒ eẽt ĩcoꝛꝛupti
bilis ſubſtantia magnũ vtiq; bonum:
aut ſubſtantia coꝛuptibilis eſſʒ que ni
ſi bona eſſet coꝛumpi non poſſet. Ita
q; vidi ⁊ manifeſtatũ ẽ mihi:quia om⸗
nia bona tu feciſti: ⁊ pꝛoꝛſus nulle ſub
ſtantie ſunt quaſ tu non feciſti.Et quo
niam non equalia omnia feciſti: ideo
ſunt omnia:quia ſingula bona ſunt et
ſimul omnia valde bona:quoniam fe⸗
ciſti deus nr omnia bona valde.Et tibi
omnino nõ eſt maluũ:nõ ſolum tibi ſed

nec vniuerſe creature tue:qꝛ extra te nõ
eſt aliqͥd qð irrũpat ⁊ coꝛũpat oꝛdineʒ
quẽ ĩpoſuiſti ei ĩ partibus aũt eius que
dã qͥbuſdã:qꝛ nõ ↄueniũt mala putãt᷑
Et eadẽ ipſa ↄueniũt alijs ex bona ſũt:
⁊ in ſemetipſis bona ſunt.Et oĩa hecq̃ᷣ
ſibimet inuicẽ non cõueniũt: cõueniũt

iferioꝛi parti rex:qua terrã dicimus hñ

tẽ celum ſuum nubiloſum atq; vẽtoſũ
ↄgruũ ſibi.Et abſit iã vt dicerẽ nõ eſſe
iſta:qꝛ ⁊ ſi ſola iſta cernerẽ: deſiderareʒ
q̃dem melioꝛa:ſed iam etiã de ſolis iſtiſ
laudare te deberẽ:quoniam laudandũ

te ondũt de terra dꝛacones ⁊ oẽs abyſ

n:ignis grãdo nix glaties ſpũs tempe/
ſtatis que faciũt verbũ tuum:monteſ ⁊
oẽs colles ligna fructifera ⁊ oẽs cedri
beſtie ⁊ vniuerſa pecoꝛa reptilia ⁊ vola
tilia pẽnata:reges terre ⁊ oẽs populi:
pꝛincipes ⁊ oẽs iudices terre:iuuenes ⁊
Virgines ſenioꝛes cũ iumoꝛibꝰ laudent:
nomẽ tuum. Cũ vero ẽt de celis te lau⸗
dant:laudent te deus noſter ĩ excelſis
omnes angeli tui:omnes virtutes tue:
ſol ⁊ luna oẽs ſtelle ⁊ lumen celi celo⸗
rum ⁊ aque que ſuper celos ſunt lau⸗
dẽt nomẽ tuum. Non iam deſiderabã
melioꝛa:qꝛ omnia cogitabam:⁊ melio/
ra quidem ſuperioꝛa q; inferioꝛa: ſʒ me
lioꝛa omnia q; ſola ſuperioꝛa iudicio ſa
no rependeba. Non eſt ſanitas eis qui
bus diſplicet aliquid creature tue:ſicut
tmihi nõ erat cũ diſplicerẽt multa q̃ fe⸗
ciſti. Et qꝛ non audabat anima mea vt

ei diſpliceret de meus nolebat eſſe tuũ

quicqᷣd ei diſplicebat.Et ide inberat in
opionẽ duaꝝ ſubſtãtiarum:⁊ non redqᷣ⸗
eſcebat:⁊ aliena loquebat᷑: ⁊ inde redi⸗
ens fecerat ſibi veũ ꝑ infinita ſpatia lo
coꝝ oĩum:⁊ eũ putauerat eẽ te:⁊ eũ col
locauerat in coꝛde ſuo:⁊ facta erat rur⸗
ſus templũ idoli ſui abboĩandũ tibi.Sʒ

Confeſſionum. ”MD H

poſtea qᷓ; fouiſti caput neſciẽtis:⁊ clan
ſiſti oculos meos ne viderẽt vanitatem
ceſſaui de me paululum:⁊ ↄſopita ẽ iſa
nia mea.Et euigilaui in te:⁊ vidi te infi⸗
nitũ aliter:⁊ viſus iſte non a carne tra⸗

hebat᷑.Et reſpexi alia ⁊ alia:⁊ vidi tibi

bere qꝛ ſunt ⁊ in te cũcta finita:ſed alit
non q̃ſi in loco:ſed qꝛtu es oĩtenẽſ ma
nu:veritate:aut oĩa vera ſunt inq;tum
ſunt:nec qᷣcqᷓ; eſt falſitas:niſi cum puta
tur eẽ qð non c.Et vidi qꝛ nõ ſolũ locj

ſua queq; ſuis eueniunt:ſed etiã tꝑibꝰ:.

2 qꝛ tu qͥ ſolus eternus es non poſt inn
merabilia ſpatia tẽpoꝝ cepiſti operari:
qꝛ ommia ſpatia tẽpoꝝ:⁊ que pꝛeteriert
⁊ que pꝛeteribũt:nec abirẽt nec venirẽt
niſi te operãte ⁊ manẽte.Et ſenſi ⁊ exꝑ
tus ſum non eſſe miꝝ qðo palato nõ ſa⸗
no pena ẽ panis qͥ ſano ſuauis cẽ:⁊ ocu⸗

lis egris odioſa lux que puris amabilis

E: ⁊ inſtitia tua diſplicet iniquis ne duʒ
vipera ⁊ vermiculus qͥ bona creaſti ap
ta iferioꝛibus creature tue parnbꝰ:qui⸗

bus: ⁊ ipſi iniqͥ apti ſunt quato diſſimi⸗
lioꝛes ſunt tibi:apti aũt ſuperioꝛibꝰquã

to ſimilioꝛes fiunt tibi.Et q̃ſui qͥd eſſet
iniquitas ⁊ nõ ĩueni ſubſtàtia:ſed a ſũ⸗
ma ſubſtantia te deo detoꝛte in infima
volũtat ꝑuerſtatẽ: pijcient intima ſua
⁊ tumeſcẽtis foꝛas.Et mirabar ꝙ iam
te amabam non pꝛoe phãtaſma: ⁊ nõ
ſtabã frui deo meo:ſed rapiebar ad te
decoꝛe tuo:moxq; diripiebar abs te põ
dẽ meo:⁊ ruebã ĩ iſta cũ gemitu:⁊ pon
dus h̊ͥ ↄſuetudo camal.Sʒ mecuʒ erat
memoꝛia tui:neq; vllo mõ dubitabam
eẽ cuicohererẽ:ſed nõdũ eſſe qui cohe⸗

rerem:quoniam coꝛpus quod coꝝꝛum

pitur aggrauat animam:⁊ depmit ter⸗
rena habuatio ſenſum multa cogitte.
Erãq; certiſſimus ꝙ inuiſibilia tua aco
ſtitutione mundi per ea que facta ſunt

uAtnſiam

gfemttunntas

iimntunin

ectſüfteirin
fingrdenttd
(ibintedpls

ciänicin
Gnnidlerin

unäi meichnn

Aumacchenb'

ſanncikndt!
copolettrt
cypoſetbſeng
Gbnntzenp'
tcenigmattd
Küiſeinthnrt
utneſcordi⸗
Woſbitifnntn
hetgrekcä
maraigehnen

Fdler dnoc
(ciggon
uuitlond
(eiſaunne

uſiuntupen
ſhliſeniſe
mnlurmini⸗
miſanitine
iezconen
ichpnrici,⸗
ſitienrin
Urwlitoe
inſiigtu
imzeen
ſüathin
nimnin

N in
im t
glmmnetirt
siſtenentcnen
naluttinan

ntecice
ſdgssdrin

teinſenſn
Kialäanie
Emamnilin
Wenumeiteig
ssſoſget
tiorchiign
tihor tgiſnf
enecabiitun
mme
ni gnltn
anſtuttt
ltenen
dihlcdnget
Ulrämng
amt tent
Ningint⸗
ni ein
1itiktint
Z
wertun

n
Ren .

iber

intellecta conſpiciuntur:ſẽpiterna quo

c virtus ⁊ diuinitas tua.Querẽs eniʒ:

vñ appꝛobaꝛẽ pulchritudinẽ coꝛpoꝛuʒ
ſiue celeſtiũ ſiue treſtriũ ⁊ qͥd mibi pᷣſto
eẽt integre de mutabilibus udicanti ⁊
dicẽti:̊ᷣ ita eẽ dʒ:illud nõ ita. Hoc g qͥ/
rẽs vñ iudicarẽ cũ ita iudicarẽ:iĩuenerã
icòmutabilẽ ⁊ verã vitatis et᷑nitatẽ ſa/⸗
pꝛa mẽtẽ meà cõmutabilẽ:atq; ita gra⸗
datim a coꝛpoꝛib ad ſẽtietẽ ꝑ coꝛpus
aĩam:atq; ĩde ad eiꝰ ĩterioꝛẽ vim cui ſẽ⸗
ſus coꝛpoꝛis exterioꝛa nüciarei: quoui⸗
qʒ poſſũt beſtie atq;ʒ ide rurſus ad ratio
cinãtẽ potẽtiã:ad quã refert᷑ iudicduʒ

qð ſumit᷑ a ſenſipꝰ coꝛpoꝛis:q̃ ſe quoqʒ

i me cõperiẽs mutabilẽ:erexit ſe ad ĩtel
ligeẽtid ſuã:⁊ abduxit cogitationè a cõ/
ſuetudine:ſubtrabẽs ſe cõtradicẽtibus
turbis phataſmatũ:vt ĩueniret quo lu⸗

mine aſꝑgeret᷑:cũ ſine vlla dubitatione

clamaret: incõmutabile pᷣferendũ eſſe
mutabili: vñ noſſet ipᷣm ĩcõmutabile:
qð niñ aliquo mõ noſſet:nullo mõ illð
mutabili certo pponeret:⁊ ꝑueni adid
qð ẽ ĩ ictu trepidaãtis aſpectꝰ. Lũc vo ĩ⸗
niñbilia tua ꝑ ea q̃ facta ſüt itellecta cõ
ſpexi:ſjʒ aciẽ figere nõ valui:⁊ reꝑcuſſa iĩ
ſirmitate redditꝰ ſolitis: nõ mecũ fere⸗
bã niñ amãtẽ memoꝛiã ⁊ q̃ñ olfata de
ſiderãtẽ q̃ comedere nõdũ poſſet:⁊ q̃re
bã viã cõparãdi roboꝛis qð eẽt idoneũ
ad fruẽdu te nec iueniebã donec ample
cterer mediatoꝛẽ dei ⁊ hoĩuʒ hoiĩeʒ xpm
ieſum:q ẽ ſuꝑ oĩa ðs bñdictꝰ in ſecula:
vocãtẽ ⁊ dicẽtẽ:ego ſũ via vitas ⁊ vita:
⁊. cibu cui capiẽdo ſualidꝰ erã miſcẽèteʒ
carni:qm̃ verbũ caro factũ ẽ vt ifantie
nr̃e lacteſceret ſapia tua ꝑ quã creaſti
oĩia. Nõ.n. tenebã dñm meũ ieſũ xpᷣm

bumilis humilẽ:nec cuius rei magiſtra

eet eiꝰ iſirmitas nouerã. Uerbũ.n.tunʒ

./

Kna yeritas ſuꝑioꝛib creature tne par

tibus ſupereminens:ſubditos erigit ad
ſeip̃am m inferioꝛibus aũt edificauit ſi⸗/
bi humilẽ domũ de limo nr̃o: ꝑ quam
ſubdẽdos depᷣmeret a ſeipᷣis ⁊ ad ſe tra
ijceret:ſanãs tumoꝛẽ ⁊ nutriẽs amoꝛeʒ
ne liducia ſui ꝓgrederẽt᷑ lõgius:ſzʒ poti
us infirmarent videntes ante pedes ſu
os infirmam diuinitatẽ ex participatio
ne tunice pellicee nr̃e:⁊ laſſi ꝓſternerẽ
tur ĩ eã:illa autem ſurgẽs leuaret eos.
Ego vero aliud putabã:tãtũq; ſẽtiebaʒ
de dno xpᷣo meo:qᷓ;tum de excellentis
ſapientie viro:cui nullus poſſit equari:
pᷣſertim qꝛ mirabiliter natus ex virgine
ad exemplũ cõtẽnẽdoꝛum tẽpoꝛalium
ꝓ adipiſcenda imoꝛtalitate:diuina pꝛo
nobis cura tãtã auctoꝛitatẽ magiſterij
meruiſſe videbat᷑.Quid aũt ſacramenti
baberet:verbũ caro factũ eſt: ne ſuſpica
ri quidem poteram. Cantum cognoue
ram erx ijs que de illo ſcripta traderent
qꝛ manducauit ⁊ bibit doꝛmiuit ambu
lauit:exhilaratus eſt contriſtatus ẽ ſer⸗
mocinatus eſt non heſiſſe carnem illaʒ
verbo tuo niſi cum anima ⁊ mente hbu
mana. Nouit hoc omnis qui nouit in/
cõmutabilitatem verbi tui: quam ego
iam noueram q;tum poteram:nec om/
nino quicq; inde dubitabam. Etenim
nuc mouere mẽbꝛa coꝛpoꝛis ꝑ volunta
tem:nunc nõ mouere:nũc aliquo affe⸗
ctu affici:nunc non affici:nunc pꝛofer/
re ꝑ ſigna ſapientes ſententias:nunc eẽ
in ſilentio: ꝓpᷣa ſũt mutaailitatis aĩe et
mẽtis.Que ſi falſa de illo ſcripta eſſent
etiam oĩa ꝑiclitarent᷑ mendacio:neq; ĩ
illis litteris vlla fidei ſalus generi hua⸗
no remaneret. Quia itaq; va ſcripta ſũt
totũ hominem in xpᷣo agnoſcebam:nõ
coꝛpus tantuʒ hominis aut cũ coꝛpoꝛe
ſine mente animam:ſed ipſum hominè
non ꝑcona veritatis:ſed magna quads
”M

nature humane excellẽtia ⁊ perfectioꝛe
participatione ſapientie ꝓferri ceteris
arbitrabar. Alipiꝰ aũt deun carne ĩdutuʒ
ita putabat credi a catholicis: vt pꝛeter
Deum ⁊ carnẽ᷑ non ect in xpᷣo aĩa:mẽtẽ⸗
q; hoĩs nõ exiſtimabat ĩ eo pꝛedicari.
Et qm̃ bene pᷣſuaſũ tenebat:ea q̃ͥ de illo
memoꝛie màdata ſũt ſine vitali ⁊ rõna
li creatura nõ fieri:ad ipam xpᷣianã fidẽ
pigrius mouebat᷑.Sed poſtea heretico
rũ appollinari iſtaꝝ hũc erroꝛem eẽ co⸗/
gnoſcens:catholice fidei colletatꝰ cõ
tẽꝑatus cẽ.Ego aũt aliquãto poſteriu⸗
didiciſſe me fateoꝛ:in eo qð verbũ cars
factũ ẽ quõ catholica vitas a fotini falo
ſitate dirimat᷑. Impꝛobatio qppe here/
ticoꝝ facit eminere qͥd eccleſia tua ſen/
tiat ⁊ qͥd bẽat ſana doctrina. Opoꝛtuit
enim ⁊ hereſes et᷑:vt ꝓbati manifeſti fie
rẽt ĩter infirmos: ſed tũc lectis platoni
coꝝ illis libꝛis:poſtea qᷓ; ĩide admonitꝰ
qrerẽ ĩcoꝛpoꝛeã vitatẽ:inuiſibilia tua ꝑ
ea q̃ facta ſũt itellecta cõſpexi: ⁊ repul⸗
ſus ſenſi qð ꝑ tenebras aie mee cõtẽpla
ri nõ ſinerer certus eẽ te ⁊ ifinitum eẽ:
nec tũ ꝑ locos finitos infinitoſue diffũ
di ⁊ vere te eẽ qͥ ſemꝑ idẽ ipᷣe eẽs ex nul
la parte nulloq; motu alit᷑ ant alit᷑:ceta

vo ex te eẽ oĩa:h ſolo firmiſſimo docu⸗

mẽto qꝛ ſũt. Certꝰ qͥdẽ ĩ iſtis eram: ni⸗
mis in infirmꝰ ad fruẽdũte garriebam
plane qſ peritus ⁊ miſi ĩi xpCo ſaluatoꝛe
noſtro viam tuam quererem:non peri⸗
tus:ſed periturus eẽm. Jam.n.ceperam
velle videri ſapiẽs:plenꝰ pena mea ⁊ nõ
fſebã:ĩſuꝑ ĩſabar ſcĩa. Ubi eni erat illa

edificâs charitas a füdameto humilitta

tis qõ ẽ xpᷣs ieſus: Aut qñ illi libri me

docerẽt eã:ĩ quos me ꝓpfes pᷣuſq;ᷓ ſcri
pturas tnas ↄſiderarẽ credo voluiſti ĩ⸗

currere:vt ĩpꝛimeret memoꝛie mee quõ
ex eis affeciꝰ eẽm: ⁊ cũ poſtea in libꝛis

EConfeſſionum “ „

tuis manſuetns eſſeʒ ⁊ curatibꝰ digitis

tuis ↄtractarèt᷑ vulnera mea: diſcerne⸗

rem atq; diſtinguerem quid intereſſet

inter pᷣſumptionem ⁊ confeſſionem:in
ter videntes quo eundem ſit:nec viden
tes qua:⁊ viam ducentem ad beatificà
patriam non tantum cernẽdam ſed in⸗
habitandam: Nam ſi pꝛimo ſanctis tu
is litteris ifoꝛmatus eſſem:⁊ ĩ eaꝝ ſami
liaritate obdulcuiſies mibi:⁊ poſtea in
illa volumina ĩcidiſſem:foꝛtaſſe aut ab

ripuiſſent me a ſolidamento pietatis:

aut ſrin affectu qnem ſalubꝛem inbibe

rã ꝑſtitiſſem:putarem etiam ex illis li/

bris eũ poſſe cõcipi:ñ eos ſolos quiſqᷓ
didiciſſet. Itaq; auidiſſime arripui vene
rabilẽ ſtilum ſpũs tui:⁊ pꝛe ceteris apo
ſtolum pauluʒ ⁊ perierunt ille queſtio
nes in quibus mibi aliquando viſus ẽ
aduerſari ſibi ⁊ non congruere teſtimo
nüjs legis ⁊ pꝛophetaꝝ textus ſermonis
eius.Et apparuit mibi vna facies eloqo
rum caſtoꝛum ⁊ exultare cum tremo⸗
re didici ⁊ cepi: ⁊ inneni quicquid il/
lac verũ legerã:ac cõmẽdatiõe gr̃e tue
didici:vt qui videt non ſic gloꝛietur q̃ñ
non acceperit non ſoluʒz id quod videt
ſed etiam vt videat ¶Muis enim habet
quod non accepit:Et vt te qui es ſemꝑ
idem non ſolum admoneatur vt vide⸗
at:ſed etiam ſanetur vt teneat:⁊ qui de

longinquo videre non poteſt viam: ta⸗
men ambulet q na veniat ⁊ videat ⁊ le

neat:quia etſi condelectetur homo le/
ge dei ſecundum interioꝛem hominem

quid faciet de alia lege in membris ſuis

repugnante legi mentis ſue ⁊ ſe capti⸗
num ducente in lege peccati que eſt in

membꝛis eins: Quomam iuſtus es dñe

nos autem peccauimus: inique fecimꝰ
impie geſſimus: æ grauata eſt ſuper noſ
manus tua:⁊ iuſte traditi ſumus anti⸗

2—

1epecrniſpo
uinri
pſegumnre
Nilutnie

ttecopoꝛ

gmmpg ein
Pfnungpenge
ſinpnehe
opinnnde
ſcicchnone
tuumnunt
Wccrerunm
ſſbetn
Mlunpenust
Mono boite
Crrlmne⸗
ſonpoprlict
Manmſprer
6eti ſueno
(heanertin
lbrewenm
nranen
Miung
Cnenpwin
hmmmd
bettbuni
Mſpinti
aſiapen
ficunnen
Mumorin
Künnzarun
ibueſigtin
Fioeoete
ſimilede
rcnomen
Mice
Ndinteni
Nhinte⸗
Ehnnnen
ne tonf

hem
Rn

vcgtanibet
fnlumnrdie
uemn gus iegt
onenctſe
ocondentnrd
1ocenenet etr
ntumanitnt
umfnunbte
nanseſtntig
aiſtentetſe
ſacſſennte
1ſolcnen i
grenſlnm
mmman
ichicea
sneten
nidiinh
moynnt
nhnntſind

dvoluntati noſtre fimilitudinem volun⸗

tatis ſae:qua in veritate t ua non ſtetit

Quid faciat miſer homo: Quis eum li
berabit de coꝛpoꝛe moꝛtis buius: niſi
gratia tua per ieſum chꝛiſtum dominũ
noſtrum:quem genuiſti coeternum ⁊
creaſti in pꝛincipio viarum tnarum: in
quo pꝛinceps huius mundi non inue⸗
nit quicqᷓ; moꝛte dignum:⁊ occidit euʒ

⁊ euacuatum eſt cyrographum quod

grat contrarium nobis: Hoc ille litte/

re non habent:non habent ille pagine

onltum pietatis:huius lachꝛymas con
feſſionis: ſacrificium tuum ſpiritum
contribulatum:coꝛ contritum ⁊ humi
liatum:populi ſalutem ſponſam cinita⸗
tem:arram ſpiritus ſancti poculum pꝛe
cij veſtri. Nemo ibi cantat:nonne deo
ſubiecta erit anima mea:? abipſo enim
ſalutare meum:⁊ enim ipſe deus meus
⁊ ſalutaris meus ſuſceptoꝛ meus non

moueboꝛ amplius. Nemo ibi audit vo

cantem:venite ad me qui laboꝛatis.De
dignantur ab eo diſcere quoniam mi/

tis eſt ⁊ humilis coꝛde. Abſcondiſti eniĩ

bec a ſapientibus ⁊ pꝛudentibus: ⁊ re⸗
uelaſti ea paruulis.Et alind eſt de ſilue

ſtri cacumine videre patriã pacis: ⁊ iter

ad eam non inuenire ⁊ fruſtra conari

per innia circumobſidentibus ⁊ inſidi⸗

antibus fugitiuis deſertoꝛibus cũ pꝛin
cipe ſuo leone ⁊ dꝛacone:⁊ aliud tene/

re viam illuc ducentem cura celeſtis
imperatoꝛis munitam:vbi non latroci⸗

nantur qui celeſtem militiam deſerue⸗

runt. Uitant enim eam ſicut ſuppliciũ

Hec mihi inuiſcerabantur miris modis
cum minimum apoſtoloꝛum tuoꝛum
legerem z conſideraneram opera tua

expaueram.
Erplicit liber ſeptimꝰ. Incipit octauꝰ.

5*
4
D
4

Aꝰ peccatoꝛi pᷣpoſito moꝛtis:qꝛ pſuaſi:

N. YVinj.

Eus meus recoꝛder in gra⸗

iarum actione tibi:⁊ conli⸗
ear miſericoꝛdias tuas ſuꝑ
ʒme. Perfundãtur oſia mea
delectatione tua ⁊ dicant: domine qͥs

ſimilis tibi:Dirupiſti vincula mea: ſa⸗
crificem tibi ſacrificium laudis.Quõ di
rupiſti ea narrabo ⁊ dicent omnes qui
adoꝛant te cum audient hec. Benedi⸗
ctus dns in celo ⁊ i terra magnuʒ ⁊ mi⸗
rabile nomẽ eiuo. Inheſerant pꝛecoꝛdi
is meis verba tua ⁊ vndiq; circunualla
bar abs te:de vita tua eterna certꝰ eraʒ
qᷓ;uis eam in enigmate ⁊ quaſi per ſpe⸗
culum videram. Dubitatio tamen om⸗
nis de incoꝛꝛuptibili ſubſtantia qð ab
illa eſſet omnis ſubſtantia ablata mibi
erat:nec cereioꝛ oe te ſed ſtabilioꝛ in te
eſſe cupiebam. De mea vero tempoꝛali

vita nutabant omnia: ⁊ mundandum

erat coꝛ a fermento veteri: et placebat

via ipſe ſaluatoꝛ:⁊ ire per eius anguſti

as adbuc pigebat.Et immiſiſti in men⸗
tem meam viſũq; eſt bonum in conſpe
ctu meo ꝑgere ad ſimplicianũ qui mihi
bonus apparebat ſeruus tuus: ⁊ luce/
bat in eo gratia tua. Audieram etiaʒ ꝙ
a iuuẽtute ſua deuotiſſime tibi viueret
Jã vo tũc ſenuerat:⁊ longa etate in tã
bono ſtudio ſectãde vie tue:multa edo/
ctus:mlta exꝑtus mihi videbatur: ⁊ ve
re ſic erat. Unde mihi vt pꝛoferret vo⸗
lebam cõferenti ſecum eſtus meos: dqe
eſſet aptꝰ modus ſic affecto:vt ego eraʒ

ad ambulandum in via tua. Uidebd.n.

plenam eccleſiam:⁊ alius ſic ibat:alius
autem ſic. Mihi autem diſplicebat qð
agebam in ſeculo: ⁊ oneri mihi erat
valde:nõ iã ĩſläãmãtibꝰ cupiditatibꝰ:vt
ſolebãt ſpe honoꝛis ⁊ pecunie:ad tolle

rãdaã illã ſeruitutẽ tam grauemꝓ am

enim me illa nõ delectabat pꝛe dulcedi
t iz

ie tua:⁊ decoꝛe domus tue quam dile⸗
xi ſed adhuc tenaciter colligebar ex fe⸗
mina:nec me ꝓhibebat apoſtolus con
ingari:qᷓ;uis exhoꝛtaret᷑ ad melius:ma⸗

xime volẽs oẽs hoĩes ſic eẽ vt ipſe erat

ſed ego infirmioꝛ eligeba mollioꝛẽ lo/
cũ:⁊ pꝛopter boc vnum voluebar in ce⸗
teris lãguidus ⁊ tabeſcens curis marci
dis qð ⁊ ĩ alijs rebus quas nolebã pati

congruere cogebar vite cõiugali:cui de

ditus cõſtringebar. Audierã ex oꝛe ver i
tatis eẽ ſpadones qui ſeipſos abſcider̃t
ꝓpter regnũ celoꝝ: ſed qͥ poteſt inquit
capere capiat. Uani ſũt certe oẽs homi
nes quibus non eſt dei ſcientia: nec de
ijs que vident bona potuerunt inueni
re eum quic.At ego iam nõ erami illa
vanitate. Lranſcenderã eã:⁊ cõteſtan⸗
te vniuerſa creatura tua inueneram te
creatoꝛem nr̃um:⁊ vbũ tuũ apud te de
tim tecũq; cũ ſpũ ſcõ vnũ deũ ꝑ qð crea
ſti omnia.Et ẽ aliud genus ipioꝑ:qͥ co/
gnoſcẽtes deũ nõ ſicut deũ gloꝛificaue
runt aut gras egerũt. In hoc quoq; in
ciderã:⁊ dextera tua deꝰ ſuſcepit me: ⁊
inde ablatũ poſuiſti vbi cõualeſcerem:
qꝛ dixiſti bomini:ecce pietas ẽ ſapientia
⁊ noli velle videri ſapiens:qm̃ dicentes
ſe eſſe ſapientes:ſtulti facti ſunt.Et iue⸗
neram iã bonã margaritaʒ: ⁊ venditis
omnibus q̃ bẽrẽ emẽda erat:⁊ dubita/
bã. Perrexi ergo ad ſimplicianũ prem
ĩ accipiẽda tũc gra epᷣi ambꝛoſij: ⁊ queʒ
vere vt pr̃em diligebat. Narraui ei cir/
cuitus erroꝛis mei. Ubi aũt cõmemoꝛa
ui legiſſe me quoſdã libꝛos platonicoꝝ
quos victoꝛinꝰ quondã rhetoꝛ vrbis ro
me:quem xpianũ defunctum eſſe audi⸗
eram in latinam linguam tranſtuliſſet
gratulatus ẽ mibi ꝙ nõ in alioꝛum phi
oſophoꝝ ſcripta ĩcidiſſem plena ſalla⸗
ciaꝑ ⁊ deceptionũ ſecũdü elemẽta huiꝰ

Confeſſionun

mundi:in iſtis autem omnibus modis

inſinuari deum ⁊ eius verbũ.Deinde vt
me exhoꝛtaret ad humilitatem xpᷣi ſapi

entibus abſcõditã ⁊ reuelatam par uuł

victoꝛinũ ipſum recoꝛdatus ẽ: quẽ ro/

me cũ eẽt familiariſſime nouerat:de qꝰ
ille mihi narrauit qð nõ filebo. Pabet
enim magnam laudem gfe tue cofiten
dam tibi quẽadmodũ ille doctiſſim ſe⸗
nex ⁊ oĩum liberaliũ doctrinaꝝ peritiſ⸗
ſimus quippe ——— ta multa le
gerat:⁊ dijudicauerat ⁊ dil
docto tot nobiliũ ſenatoꝝ:qͥ t ob inſi⸗
gne pꝛeclari magiſterij:qð cines huius
mũdi exhimium putat: ſtatuã romano
foꝛo meruerat ⁊ acceperat:vſq; ad illaʒ
etatẽ veneratoꝛ idoloꝛum ſacroꝛũq; ſa
crilegoꝝ particeps:quibue tũc tota fe/
re romana nobilitas ĩflata ſpirabat po
puli vfiam ⁊ oĩgenũ deũ moſtra ⁊ anu
bem latratoꝛẽ que aliqn cõtra neptu/⸗
nũ ⁊ venerem contraq; mineruam tela

tenuerãt:⁊ a ſe victis iã roma ſupplicana/

bat:que iſte ſenes victoꝛinus tot annos
oꝛe terricrepo defẽſitauerat:nõ erubue
rit eẽ puer xpᷣi tui ⁊ ifans fontis tui ſub⸗
iecto collo ad humilitatis iugũ: ⁊ edo⸗
mita fronte ad cruc oppꝛobꝛũ.O dñe
dne qͥ iclinaſti celos ⁊ deſcẽdiſti:tetigi⸗
ſti möoͤtes ⁊ fumigauerũt:qͥbꝰ modis tt
inſinuaſti illi pectoꝛi: Legebat ficut aut

ſimplicianꝰ:ſcãm ſcripturã:oẽſq; cbꝛ⸗

ſtianas lr̃as ineſtigabat ſtudioſiſſime ⁊

pᷣſcrutabat᷑:⁊ dicebat ſimpliciano non

palam: ſed ſecretiꝰ ⁊ familiariꝰ: nouer
me iã eẽ xpᷣianum: Et reſpondebat ille.
Nõ credà nec deputabo te int xpianoſ
niſi ĩ eccleſia xpᷣi re videro.ille aũt irri⸗
debat illum dicẽs.Ergo parietes faciũt

xpᷣianos:Et h ſepe dicebat ia ſe eẽ xppias
nũ:⁊ ſimplicianꝰ illò ſepe rũdebat:⁊ ſe/

pe ab illo parietũ trriſo repetebatur.

ucidauerat:

2
*

ucicooeſten

icveunſvos

(pobodeno⸗

ittfoonied
Gülemiquusne

apinſerfuin

ſntpnu Ge⸗
ſintobzuſtfi

mmnarhoci

ſratcouumboib

gniainins

onmins bun

ſunnorvein
Yguckitan
tiſtiagrine
erpenund
ennſhhfenz
ugutciend
Pbſſtneionüa
eumnor⸗

fliegeneraret,

(Ariheni

wnblſuſ
Gendün
epothrnen
izdelgn
eſtigen
ſteltpnenor
lotſeenn
iltringn 4
nfunchnig
ſebnmug
lleqieee
0lefiminan
uin
Mepoten
ſiſtbern
uintnün
eladerpit
ſüſian
ſactnne

=
SE

=—
—

— —— — — E
Soe o=o= S= =
=,

=

kahmiung
itnumen
mntmig
linſinenrtn
nitgöniſterti
lucenghemit
ndeileit
hooperinen
Numtnpin
iiucrici
Ngteicocinik
miuititmi n
nngrriit
nichem la
Grnirin
til
nigini
NNNN

tiusinnit

xiimti⸗
nitim han
is
nitd /

— 5 .

Amicos enim ſuos verebatur offende⸗

re ſuperbos demonicolas: quoꝝ ex cul
mine babylonice dignitatis quaſi ex ce
dris libani quas nõ duũ cõtriuerat domi

nus grauiter ruituras in ſe inimicitnias

arbitrabatur. Sed poſteaqᷓ; legendo ⁊
inhiando hauſit firmitatem: timuitque
negari a xpᷣo coꝛã angelis ſcis ſi euʒ ti⸗
meret coꝛam hoĩbus confiteꝛi:reuſq; ſi
bi magni criminis appꝑuit erubeſcendo
de ſacramẽtis hu militatis verbi tui:⁊ ñ
erubeſcẽdo de ſacris ſacrilegijs ſupbo/⸗
rũ demonioꝝ que imitatoꝛ ſuꝑbus ac/
ceꝑat:depuduit vanitati ⁊ erubnit ve/⸗
ritatis:ſubitoq; ⁊ inopinatPꝰait ſimpli/
ciano:vt ipſe narrabat.Eamus ĩ eccłaʒ
xp̃ianus volo fieri. Ad ille nõ ſe capiẽs
letitia prexit cũ eo. Ubi aũt imbutus pᷣ
mis inſtructionũ ſacramẽtis:non mul⸗
to poſt etiam nomẽ dedit:vt ꝑ baptiſ⸗
mü regeneraret᷑. Mirãte roma gaudẽ
te eccleſia:ſuperbi videbant ⁊ iraſcebã⸗

tur: dentibuſ ſuiſſtridebãt ⁊ tabeſcebãt

Seruo aũt tuo dñs erat ſpes eiuſ.⁊ nõ
reſpiciebat in vanitates ⁊ inſanias mè
daces. Deniq; vt ventũ eſt ad hoꝛã pfi⸗
tende fidei: que verbis certis conceptj
retentiſq; memoꝛter de loco eminẽtio

re ĩ conſpectu populi fidelis Rome red

di ſolet ab eis qui acceſſuri ſũt ad gra⸗
tiam tuam:oblatũ eſſe dicebat victoꝛi
no a pꝛeſ byteris vt ſecretiꝰ redderet ſiẽ
nonnullis qui verecũdia trepidaturi vi
debant᷑ offerri moꝛs erat:illuʒ aũt ma⸗

luiſſe ſaluteʒ tua in coõſ 6 multi
tudinis pꝛofiteri. gfflon enĩ erat ſalus

quã docebat in rhetoꝛica:⁊ tamen eam
publice pfeſſus erat. Quanto minꝰ er⸗
go vereri:debuit mãſuetuʒ gregẽ tuuʒ
Rerncizns verbũ tuum:qui non vere⸗
at in vbis ſuis turbas iſanoꝝ: Jtaq;

vbi aſcendit vt redderet:oẽs ſibimet ĩui

cem q̃ſq; vt eum nouerat ĩſtrepuerunt
nomen eius in ſtrepitu gratulationis.
Quis autem ibi non euʒ nouerat.Et ſo
nuit pꝛeſſo ſonitu:per oꝛa cũctoꝛuʒ col
letantiũ. victoꝛinus: victoꝛinus. Cito ſo
nuerunt exultatione qꝛ videbãt euʒ: et
cito ſiluerũt intentõe vt audierent ei.
Pꝛonunciaait ille fidem vacem pꝛecla
ra fiducia:⁊ volebant eum oẽs rapere
itro in coꝛ ſuum: ⁊ rapiebant amando
⁊ gaudendo.PHe rapientium manꝰerãt
Deꝰ bone quid agit᷑ ĩ hoĩe vt plus gau
deat de ſalute deſpate aĩe ⁊ de maioꝛe
ꝑiculo liberate:qᷓ; ſi ſpes ei ſemꝑ affuiſ⸗
ſet ant ꝑiculuʒ minus fuiſſet.Eteniʒ tu
quoq; miſericoꝛs pater plus gaudes ð
vno penitente qᷓ; de nonagintanonem
iuſtiſ qbꝰnõ ẽ opuſpnia.Et noſcũ ma
gna iocũditate audimus cũ audimus:
qi exultantis paſtoꝛis humeris repoꝛ
tetur ouis qᷓ errauerat: ⁊ dꝛagma refera
tur in theſauros tuos colletantibus vi
cinis mulieri q̃ iuenit:⁊ lachꝛymas ex⸗
cutit gaudiũ ſolẽnitatio domus tue: cũ
legit᷑ in domo tua de minoꝛe filio: quo
niam moꝛtuus erat ⁊ reuixit: perierat
⁊ inuentus cẽ. Saudes quippe in nobis
? in angelis tuis ſcã charitate ſcis. ã
tu ſemꝑ ideʒ:qui ea q̃ non ſemꝑ nec eo
dem modo ſunt:eodem mõ ſemꝑ noſti
oĩa.Quid g agit᷑ in anima: cũ amplius
delectat᷑ inuentis aut redditis rebuſ q̃s
diligit:qᷓ; ſi eas ſemꝑ habuiſſet: Conte
ſtant᷑ eni ⁊ cetera:⁊ plena ſunt oĩa te⸗
ſtimonijs clamantibus ita ẽ. Criũphat
victoꝛ ĩperatoꝛ:⁊ nõ viciſſet niũ pugna
uiſſet. Et q;to maius periculũ fuit ĩ pꝛe
lio:tanto maius ẽ gaudiũ in trituunpho

ZJactat tẽpeſtas nauigantes: minat᷑q;

naufragiuʒ: oẽs futura moꝛte palleſcũt
Tranquillat᷑ celuʒ ⁊ mare:⁊ exultãt ni
mis:qin timueruũt nimis.Eger ẽ carꝰ -
. à

dena eins malũ renunciat: omnes qui
eũ laluum cupiũt egrotãt ſimul aĩo.Iit
ei recte:⁊ nõduʒ abulat pꝛiſtinis viribꝰ
2 fit iã tale gaudium quale non fnit cuʒ
antea ſaluus ⁊ foꝛtis àbularet. Eaſqʒ ip
ſas voluptates humane vite etiã non ĩ
opinatis ⁊ pꝛeter volũtatem irruẽtibꝰ:

fed inſtitutis ⁊ volitarijs moleſtijs bo
mines acquirũt. Edẽdi ⁊ bibẽdi volup

tas nulla eſt:niſi pꝛecedat eſuriẽdi ⁊ ſuii
endi moleſtia.Et ebrioli quedam ſalſiu
ſcula comedũt quo fiat moleſtus ardoꝛ
quẽ duʒ extiguit potatio fit delectatio.
Et inſtitutũ eſt vt iã pacte ſpõſe non ira
dantur ſtatim: ne vilẽ habeat maritus
Dataʒ quã nõ ſuſpirauerit ſponſus dila
raʒ. Doc i turpi ⁊ execraàda letitia:hoc ĩ
ea que cõceſſa ⁊ licita eſt:hoc in ipſa ſin
ceriſſima honeſtate amicitie:hoc ĩ eo qͥ
moꝛtu erat ⁊ reuixit: perierat ⁊ iuẽtus
eſt. Ubique maius gaudium moleſtia
maioꝛe pꝛeceditur. Quid eſt hoc dnñe de
us meus:cũ tu eternum tibi tu ipſe ſis
gaudiũ:⁊ quedã de te circa te ſẽper gau
deant:Quid eſt quod hec rerũ pars al
ternat defecin ⁊ pꝛofectu offẽſionibus
⁊ cõciliationibꝰ: An is eſt modus eaꝝ
⁊ tantũ dediſti eis cũ a ſũmis celoꝛũ vi
que ad ima terrarũ:ab inutio vſque in fi
nẽ ſeculoꝛũ:ab angelo vſque ad vermi
culũ: a motu pꝛimo vſque ad extremu
oſnnia genera bonoꝛũ ⁊ omnia iuſta o⸗
pera tua ſuis queque ſedibus locaꝛes:⁊
ſuis queque tẽpoꝛibus ageres: Pei mi
di qᷓ; excelſus es in excelſis:⁊ qᷓ; pꝛofun
dus in pꝛofundis:⁊ nuſquam recedis ⁊
vix redimus ad te. Age domine ⁊ fac ⁊
excita ⁊ reuoca nos accẽde ⁊ rape fla
gra dulceſce:iã amemus ⁊ curramuo.
Nonne multi ex pꝛofundioꝛe tartaro
cecitatis q; victoꝛinus redeunt ad te:⁊

accedũt ⁊ illuminãtur recipiẽtes lumẽ

EConfeſſionum

OQð ſi qͥ recipiũt:accipiũt a te poteſtatẽ
vt filij tui f at. Sed ſi minꝰ notii ĩ popu
lis:minꝰ de illis gaudẽt etiã qͥ nouerũt
eos Quãdo enĩ cũ miltis gaudet᷑:⁊ i ſin
gulis vberius eſt gaudiũ: qͥa feruere fa
ciũt ſe ⁊ ĩfiãmãt᷑ ex alterutro.Deide ꝙ
młtis noti młtis ſũt anctoꝛitati ad ſalu
tẽ ⁊miltis peũt ſecuturis:ideoq; młtũ ðᷣ
illis ⁊ q eos pꝛeceſſerũt letãtur:qᷣa nõð
ſolis letãtur. Abſit enĩ vt i tabernaculo
tuo pꝛe pauperibꝰaccipiant᷑ ꝑſone diui
tũ:aut pre ignobilibꝰ nobiles q;do po
tiꝰ infirma mũdi elegiſti vt cõfunderes
foꝛtia:⁊ ignobilia hin mũdi elegiſti 22
tẽptibila ⁊ ea que nõ ſũt tãqua q̃ ſunt:
vt ea q̃ ſũt euacuares.Et tamẽ idẽ ipſe
minim apoſtoloꝑ tuoꝛũ:ꝑ cuiꝰligua tu
iſta vᷣa ſõniſti:cũ paulꝰ ꝓcõſul ꝑ eiꝰ mi
litiã ðbellata ſuꝑbia ſublẽi iugo xpᷣi tui
miſi eẽt rgis magni ꝓuincialis effectꝰ:
ipe quoq; ex poꝛe ſaulo paulꝰvocaria⸗
mauit ob ta magne iſigne victoꝛie. Plꝰ
enĩ boſtis vicit᷑ ĩ eo quẽ plꝰ tenet ⁊ de
quo plures tenet. Plꝰ aũt ſuperbos te
net nomine nobilitatis: ⁊ ð his plures
nomiĩe auctoꝛitatis. Quãdo igit᷑ gratiꝰ

cogitabat᷑ victoꝛini pectꝰ ꝙ tanq; inex

pugnabile receptaculũ diabolꝰ obtiu
erat.victoꝛini ligua quo telo gradi ⁊ a⸗

cuto młtos pemerat:abũdãtiꝰ exulta

opoꝛtui filios tuos:da rex noſter alli
gauit foꝛtẽ:⁊ nidebãt vaſa eius erepia
mũdari: ⁊ aptari ĩ honoꝛc tuum: ⁊ fier
vtilia ono ad oẽ opus bonũ. Sʒ vbi mi
hi homo tu ſiplicianꝰ ð vicioꝛno iſta
narrauit: exarſi ad imitddũ. Ad boc emn
⁊ ille narrauerat. Poſtq; vo ⁊ illud ad
didit ꝙ ĩperatoꝛis iulii tempoꝛib lege
data ꝓhibiti ſũt xpᷣiani docere littera
turã ⁊ oꝛatoꝛiã: qud legẽ aplex loqceʒ
ſcholã ðfer maluit q;ᷓ vᷣbũ tuũ ꝙ ligual
ifãtiuʒ facit diſertao:nõ mihi foꝛuoꝛ ;

4

Ktckucke⸗
ikuiſee⸗
ſnolenoſſe
Clleneütene
Ncniſecerar
roolütepe

üſerui lic

ltci cöbetn
ſeſtuogb'

Wbenerne⸗

ſenmeobſnerü
uopſeunomni
Clbciriſeuige
1ocikuono⸗
rikninepenct
uplunsneen
Nernulslkhin
kengrotans
finigcitloe
ialglerte
Nonneine
miiitl
ſigiaie
meſonapign
Namguyn
eini nlg
ſclvgloa
imnitri
nichnoͤr
ſtiſe ut

n

n chüittſel
Slinnetii⸗
lemmitüſn
micäünksgnni,
ctsmtügſn
näigimdit
lisſiruruit
rſnü tingi
Prenigitnr
W'chenige
glubu nütgi
cenii iiſ⸗
Gcunglmni
brtwilait
Keiſn iß⸗
ni ubi
ein iſi
tingrßtrt
A iinn
Ctlutii⸗
nsdiuß,
nii nn
Igmü mut
E e,

Niber

elicioꝛ diſus eſt. qͥꝛ iuenit occaſionẽ va

cãdi tibi.Cui rei ego ſuſpirabã ligatus
nõo ſerro alieno: ſed mea ferrea volũta
te. Uelle meu tenebat inimie: ⁊ ĩide mi
bicatenã ſecerat ⁊ cõſtixerat me Quip
pe ex volũtate peruerſa facta eſt libido
Et oũ ſeruit libidini:facta eſt conſuetu
do.Et dũ cõſuetudini nõ reſiſtit᷑: facta
eſt neceſſitas qͥbꝰ quaſi ã ſulis qͥᷣbpuſdã ſi
bimet inexis vnde catenã appellaui te
nebat ime obſtrictũ dura ſeruitꝰ.olũ
tas auteʒ noua q̃ mihi eſſe ceperat vt te
gratis colerẽ fruique te vellẽ deus cer
ta ſola iocũditas:nõdũ erat idõea ad ſu
perãda pꝛioꝛẽ̃ vetuſtate roboꝛatã. Ita
due volũtates mee vna vetꝰ alia noua:
illa carnalis illa ſpiritualis cõfuügebant
iter ſe:atque oiſcoꝛdãdo diſſipabãt ani
mã meã Sc ĩtelligebã i me ipſo experi
mẽto id qõ legerã:quomodo caro ↄcu
piſceret adueꝛius ſpiritũ:ſpiritꝰ autẽ ad
uerſuſ carnẽ. Ego qᷣdẽ ĩ utroque:ſed ma
gil ego ĩ eo qi me appꝛobabã qᷓ; ĩ eo ꝙ
i me ĩpꝛobabã. Ibi eni magiſi nõ ego
qa ex magna parte id patiebar iuit qᷓ;
faciebã volẽs. Sed tamè cõſi uetudo ad
uerſꝰ me pugnatioꝛ ex me fci erat quo
niã voles quo nollẽ ꝑpuenerã. Et qᷣs iu
re cõtradicere:cũ peccãtẽ luſta pena ſe
queret᷑: Et nõ erat iã illa excuſanio q̃ vi
deri mibi ſolebã: ppterea nõdã me con
tepto ſeculo ſeruire tibi:qa icerta mihi
eſſet pꝛeceptio veritatis. Jam eni ⁊ ipſa
ceta erat. Ego auũt adbuc terra obliga
tus militare tibi recuſabã:⁊ ĩ pedimen
tie oĩbꝰ ſic timebã expẽdiri quẽadmo
cu ĩpediri timẽdũ eſt. Ita ſarcina ſecu⸗/
li velut ſõno aſſolet dulciter premebar

2 Cogitatiões qbꝰmeditabar te ſimileſ

erãt conatib expergiſci volẽtiũ:qͥ tamẽ
ſuperati ſopoꝛis altitudine remergunt᷑
ſicut nẽo ẽ qͥ doꝛmijr ſegꝑ velu: omni

nmque ſao iudicio vigilare pꝛeſtat.dil⸗
fert tamẽ plerũque homo ſomnũ excu⸗
tere cũ grauiſ toꝛpoꝛ ĩ mebris:ẽ euũq; iã
diſplicẽtẽ carpit libẽtius quauis ſurgẽ⸗
di tẽpus aduenerit: ita ceriũ habeba eẽ
meliꝰtue charitati me dedere qᷓ; mee cu
piditati cedere. Sed illud placebat ⁊ ui
cebat:hoc libebat ⁊ vicebat. Nõ eniz
erat qͥd tibi reſpoderè dicẽti mihi: ſur/
ge ꝗᷓ doꝛmis ⁊ exurge a moꝛtuis ⁊ illũi⸗
nabit te xpᷣs.Et vndique oſtendenti ve
ra te dicere:nõ erat oĩno qͥd reſ põderẽ
veritate ↄuictꝰ:niſi tãtũ verba lẽta ⁊ lõ
nolẽta. Modo ecce modo:ſine paulu⸗
luũ. Sʒ modo ⁊ modo nõ habebat mo⸗
dũ:⁊ ſine paululũ:i lõgũ ibat. Fruſtra
cõdelectabar legi tue ſecũdũ ĩteriorem
hominẽ: cum lex alia in mẽbris meis
repugnaret legi metis mee ⁊ captiuũ
me ouceret ĩ legẽ peccati que ĩ mebria
meis erat. Lex eni peccati eſt violentia
cõſuetudinis qua trabi:ur ⁊ tenet᷑ etiã
iuitus animus eo merito quo ĩ eã vo 5
lẽs illabit᷑. Miſerũ ergo me qͥs libera⸗

ret de coꝛpoꝛe moꝛtis hui:nili gra tua

ꝑ ieſũ xrᷣm duũm noſtrũ:Et de viculo q
dẽ c eſiderij cõcubitus quo artiſſimo te
nebar: ⁊ ſeculariũ negocioꝛũ ſeruitute
quẽadmodũ me exemeris narrabo: 22
fieboꝛ noĩ tuo dne adiutoꝛ meꝰ⁊ rdẽp
toꝛ meꝰ. Agebã ſolita creicẽte anxietu
die ⁊ quotidie ſuſpirabã tibi. Freqnta
bã eccleſià tuã quãtũ vacabar ab eiſne
gocijs ſub quoꝝ põdere gemebã.Me
tum erat alipius ocioſus ab opere iu⸗
riſperitoꝛum poſt aſſeſſionem tertiam:
expectãs quibꝰ iterũ cõſilia venderet
ſicut ego vẽdebam dicẽdi facultatem
ſi qua docendo pꝛeſtari poteſt. Nebꝛi:
dius autem amicitie noſtre ceſſerat: vt
omnium noſtrum familiariſſimo ve/
recundo mediolanenſi ⁊ ciui 7 gra⸗
t 4.

Confeſſionum.

matico ſubdoceret debemẽter deſderà
ti 2 famillaritatis iure ꝛec gitanti de nue
ro nr̃o fidele adiutoꝛium quo idigebat
nimis. Nõ itaq; nebꝛidiũ cupiditas cõ
modoꝛũ eo traxit:maioꝛa eniʒ poſſet ſi
vellet oe litteris agere:ſed officio beni⸗
nolẽtie petitionẽ noſtram contẽnere
noluit amicus dulciſſimus ⁊ mitiſſimꝰ
Agebat aũt aliud pꝛudẽtiſſime cauens
inoteſcere ꝑſonis ſecũdum hoc ſeculuʒ
maioꝛibus:denitans in eis oèm ĩquie⸗
tudinẽ animi:quẽ volebat hr̃e liberum
⁊ qᷓ; multis poſſet hoꝛis feriatũ ad que
rendũ aliquid vel legendũ vel audien⸗
dum de ſapĩa. Quodã igit᷑ die:nõ reco
lo cãm qua erat abſens nebꝛidius cuʒ
ecce ad nos domũ venit ad me ⁊ alipi
um põtianus quidã ciuis noſter inqᷓ;
tũ afer pꝛeclare ĩ palatio militans: ne⸗
ſcio:qͥd a nobis volebat.Et cõſedimus

vt colloqueremur.Et foꝛte ſupꝛa men⸗

ſam luſoꝛiã que ante nos erat attendit
codicè:tulit aperuit:ĩuenit aplm pau⸗
lum inopinate ſane:putauerat eni ali⸗
quid de libꝛiſ quoꝝ ꝓfeſſio me ↄterebat
Tum vero arridẽs me que intuẽs gra:
ulatoꝛie:miratus eſt ꝙ eas ⁊ ſolas pꝛe
oculis meis lr̃as repẽte cõperiſſʒ. hꝛi
ſtiauſ qͥppe ⁊ fideliſerat:⁊ ſepe tibi dño
nęr̃o ꝓſternebatur iĩ eccla crebꝛis ⁊ diu⸗
aurms oꝛõmbus. Cui ego cũ indicaſſeʒ
Ulis me ſcripturis curã maxima ipẽde
re:oxus ſermo ipſo narrdte de anto
nio egyptio monacho cuius nomẽ ex⸗
cellenter clarebat apud ſeruos tuos:
nos aũt vſq; in illã hoꝛam latebat.Qð
ille vbi cõperit:ĩmoꝛatus ẽ ĩ eo ſermõe
innuds tatũ viꝝ igonoꝛtibꝰ⁊ admirãſ
cãdẽ nr̃aʒ ignoꝛantiã. Stupebamꝰ aũt
audictes tam recenti memoꝛia 2 pꝛo⸗
pe noſtris tpibus teſtatiſſima mirabi/
lia tua in fide recta ⁊ catholica eccleſia

Omnes mirabamur: ⁊ nos qꝛ tam ma

gna erãt:⁊ ille qꝛ inaudita nobis erant

nde Ermo er oeuoluteſtad mõaſte

rioꝝ greges t moꝛes ſuanuiolẽtie tue et
obera deſerta heremi:quoꝛuʒ nos nibil
ſciebamus.Et erat monaſterium medi
olãi plenũ bonis fratribus extra vrbis
menia ſub ambꝛoſio nutrioꝛe: ⁊ nõ no
ueramus. Pertendebat ille ⁊ loqueba
tur adhuc ⁊ nos ĩtenti tacebamus.Un
de incidit vt diceret neſcio qn ſe ⁊ tres

alios cõtubernales ſuos nimirũ apud

treueres cũ ĩpatoꝛ ꝓ meridiano circen⸗
tium ſpectaculo teneret᷑: exiſſe deàbu⸗
latũ ĩ oꝛtos muris contiguos: atq; illie
vt foꝛte cõbinati ſpatiabant᷑:vnũ ſecuʒ
ſeoꝛſum ⁊ alios duos itidẽ ſeorſum pa
riterq; digreſſos: ſed illos vagabundos
irruiſſe in quandã caſaʒ vbi habitabat
quidã ſerui tui ſpũ paupꝑes:qualiũ ẽre
gnũ celoꝝ:⁊ iueniſſe ibi codicem ĩ quo
ſcripta erat vita Antonij Qua leger ce
pit vmis eoꝝ ⁊ mirari ⁊ accendi ⁊ inter
legendũ meditari ⁊ arripere taleʒ vitaʒ
? relicta militia ſeculi ſeruire tibi. erat
aũt ex eis quos dicũt agentes in rebus
Tũc ſubito repletus amoꝛe ſcõ ⁊ ſobꝛio
pudoꝛe iratus ſibi cõiecit oculos i ammn
cuʒ: ⁊ ait illi. Dic qᷓo te oĩbus iſtis labo

ribns noſtris quo ambimus peruenue

Quid querimus: Cuiꝰrei c miluamꝰ:
Maioꝛne eſſe poterit ſpes nra in pala⸗
tio qᷓ; vt amici imꝑatoꝛis ſimus: Et ibi
quid non fragile plenũq; periculis: et
per quot pericula peruenitur ad gran/
dius periculũ:Et q;diu iſtuc eru: ann/
cus aũt dei ſi voluero ecce nuc ſio. Di/
xit hoc:⁊ turbidus parturitione noue
vite reddidit oculos paginis: ⁊ legebat
2 mutabat᷑ intus vbi tu videbas:⁊ exiij⸗
ebat mundo mens eius vt mox appa⸗
ruit.Nãq; oũ legit ⁊ voluit fluctul coꝛ

l

itfenniaf

gtugnlori
rüttninte

mnſunt
oeggecht

Kilretan.

(dtwemar

iunbhunntch
Pricgoenreing

(eiponnants
AAineodend

Lnneititin
Cnofrtrünee

Vinc,0e

loggogno⸗
MWrteſaegf

4

ipolckieineſt
tuünbiomat
euunendto⸗
Dlltriſmer e
obuecure

föglleum.

Giconrei

Minlr

Mdcne

ſtininde
füaſnnre
ltintnn
ſundüblien
ſhrnnefre

tnpoatene

aoſtor
Krmntor
icnbrine
tlegnen

min

oened

R
a

ntodn
lnnten

hamm
Nlewdeih

—

unntmege
einmincen
ſoeinekuti
orslmti
Neminttin
at nonienm
nisfnunbuant
brotonuneni
encehnlerl
ositeniten!
cena echgitnn
nales twinnin
mpnmürenn
tmmitien

sCNNeenn

i iniſit
6doiimt
retli

1Ntmidi
initumd
ntmmmli
Cnitnurt/
enummt
ardn ,
cpuiag,
pmnmmeii
Cinti
tnnie,

=

WSESSSS
— — —
ö¶ůAiber

Es lui: infremnit aliqũ ⁊ diſcrenit: de

creuitq; melioꝛa:iãq; tu ait amico ſuo
Ego iã abꝛupi me ab illa ſpe noſtra: ⁊
deo vᷣuire ſtatui:⁊ hoc ex hoꝛs hac. In
hoe loco aggredioꝛ:te ſ piget imitari:
noli aduerſari. Reſpondit ille adherer
ſe ſocio tante mercedis tanteq; militie
2 ambo iam tui edificabant turriʒ ſum
ptu idoneo relinquẽdi oĩa ⁊ ſequendi

te. Tũu pontianus ⁊ qui cũ eo per alias

oꝛti partes deambulabãt querẽtes eos
deuenerũt ĩ eũdem locũ: ⁊ inneniẽtes
admonnuerũt vt redirent qð iaʒ decliaſ
ſet dies. At illi narrato placito ⁊ ꝓpoſi
to ſuo:quoq; modo in eis talis volun
tas oꝛta eſſet atq; firmata petiuerũt ne

ſibi moleſti eẽnt ſi adiungi recuſarent.

Iſti aũt nibilo mutati a pꝛiſtinis:flene⸗
runt ſe tamen vt dicebat: atq; illis pie
ↄgratulati ſunt ⁊ cõmẽdauerũt ſe oꝛa
tionibus eoꝛũ:⁊ trahentes coꝛĩ terram
abierũt ĩ palatium. Illi aũt affigentes
coꝛĩ celo manſerũt ĩ caſa.Et ambo hẽ
bant ponſas.Que poſtea qᷓ; hoc audie
runt dicauerunt etiam ipſe virginitatẽè
tibi. Narrabat hec põtianꝰ:tu aut dñe
inter vba eius retoꝛq̃bas me ad meipᷣm
auferẽs me a doꝛſo meo:vbi me poſne
ram dũ nollem me attendere:⁊ cõſtitu
ebaſ me ante faciem meam vt viderem
q; turpis eſſem ⁊ qᷓ; diſtoꝛtꝰ⁊ ſoꝛdidus
2 maculoſus ⁊ vlceroſus Et videbaʒ ⁊
boꝝꝛebam:⁊ quo a me fugerem nõ erat
Etſi conabar a me auertere aſpectũ nar
rabat ille quod narrabat:⁊ tu me rur⸗
ſus opponebas mibi:⁊ impigebas me
in oculos meos vt viderem iniquitateʒ
meam ⁊ odiſſem. Noueram eam ſz dil
ſimulabas ⁊ coniuebaʒ ⁊ obliuiſcebar.

Cum vo qᷓ;to ardentius amabam illos

de quibus audiebam ſalubꝛes affectuſ

ꝙ le totos tibi ſanandos dederant:tan

to ereerabilius me coparatum eis ode
rã:qm multi mei anni mecũ efflureraʒ

foꝛte duodecim anni:ex quo ab onde⸗

nigeſimo anno etatis mee: lecto cicero
nis hoꝛꝛenſlo:excitatus eram ſtudio ſa
pientie: ⁊ differebam cõtempta kfelicita
te terrena ad eam inueſtigandam vaca
re:cuius nõ inuentio:ſed vel ſola inqui
ſitio iam pponenda erat etiam iuents
theſauris regniſq; gentium: ⁊ ad nutũᷣ
circũfluentibus coꝛpoꝛis voluptatibꝰ.
Et ego adoleſcens miſer:dalde miſer in
exoꝛdio ipſius adꝓleſcentie etiam petie
ram a te caſtitatem ⁊ dixeram:da mibi
caſtitatẽ ⁊ otinẽtiaʒ:ſed noli mõ. Cime
baʒ en ne me cito exaudires:⁊ cito ſa
nares a moꝛbo ↄcupiſcentie:quẽ male
bã expleri qᷓ; extingui: ⁊ ierã ꝑ vias pꝛa
uas ſupſtitione ſacrilega:nõ qͥdem cer
tus in ea:ſed q̃ſ pꝛeponens edã ceteris qͥ
nõ pie querebam:ſed inimice oppugna
bã.Et putaueraʒ me pꝛopterea differre
de die in diẽ:cõtẽpta ſpe ſeculi:te ſoluʒ
ſequi:qꝛ nõ mihi apparebat certũ aliqᷣd
uo dirigerẽ curſum meuʒ. Et venerat
dies quo nudarer mihi ⁊ increꝑet me
cõſcĩa mea.Ubi eſlĩgua: Nempe tu di
cebas ppter incertuʒ veꝝ nolle te abij
cere ſarcinam vanitatis.Ecce iã certuʒ
eſt: ⁊ illa te adhuc pꝛemit:humeriſq; li
berioꝛibus penas recipiunt: q neq; ita
inqrendo attriti ſunt:uec decẽnio:⁊ ain
plius iſta meditati. Ita rodebar intus
2 confundebar pudoꝛe hoꝛibili vebe

menter cũ pontianus talia loqret᷑.Cer

mĩat o aũt ᷣmõe ⁊ cã q̊ venerat:abijt
ille ⁊ ego ad me. Que nõ ĩ me dixi.qbꝰ
ſnĩiaꝝ ve rheribꝰ non flagellaui aĩam
meam:vi ſequeret᷑ me conantẽ poſt te
ire: ⁊ retin ebat᷑. Recuſabat ⁊ non ſe ex
cuſabat.Conſumpta erat ⁊ cõuicta ar⸗

guenta oia. Remapat muta trepidatiꝰ

. quaſt moꝛè refoꝛmidabat reſtringi

AàA lluxu cõſuetudinis quo tabeſcebat ĩ
moꝛtc.Lum i ilta grandi rixa ĩterioꝛis

vomaus mee:quã foꝛtiter excitauerà cũ
aia mea in cubili nro coꝛde meo tã vul
tu q; mente turbatus:iuado alipiuʒ et

exciamo.Quid patimur:Qaid eſt boc

Quid audiſti: Surgunt ĩdocti et celuʒ

rapiũt:⁊ nos cũ doctrinis noſtris ſine

coꝛde ecce vbi volutamur in carne æ

ſanguine: An qꝛ pꝛeceſſerunt pudet ſe

qui:⁊ nõ pudet nec ſaltem ſequi. Dixi
neſcio que talia:⁊ abꝛipuit me ab illo
eſtus meus cuʒ taceret attonitus me in

tuẽs. leq; eni ſolita ſonabã: pluſq; al

loqᷣnant᷑ animũ meũ frons gene oculi
coloꝛ modus vocis qᷓ; vetba q ꝓmebaʒ
Poꝛtulus quidã erat hoſpicijnr̃i: quo
nos vebamur ſicut tota domo. Nam
boſpes ibi nõ hitabat dñs domus. Il⸗
luc me abſtulerat tumalrus pectoꝛis:
vbi nemo ĩpediret ardẽtem liteʒ quam
mecuũ aggreſſus eraʒ:vonec exiret qua
tu ſciebas.Ego aũt non. Sed tantũ in⸗

ſaniebã ſalubꝛiter:⁊ moꝛiebar vitaliter

ignarus qͥd mali eſſem:⁊ ignarus quid
bomi poſt paululũ futurꝰeſſeʒ.Abſceſſi
G in hoꝛtũ: ⁊ alipius pedẽ poſt pedem.
Neq; eni ſecretü meü non erat vbi ille

aderat. Aut quando me ſic affectũ oòſe

reret: Sedimus quantũ potuimus re⸗
moti ab edibus.Ego fremebam ſpũ in
dignanſ idignatõe turbulemiſſima: qð
nõ irem i placituʒ ⁊ pactũ tecũ deꝰ me⸗
us:in qð eundum eſſe oĩa oſſa mea cla
mabãt.⁊ in celũ tollebãt laudibus: ⁊ ñ
illuc ibat᷑ nauibus aut quadrigis: aut
pedibus:quantũ ſaltẽ de oomo in euʒ
locum ieram vbi ſedebamꝰ. Nam nõ
ſolũ ire:verüetiam peruenire illuc:nihil
erat aliud qᷓ; velle ire:ſed velle foꝛiter ⁊
integre nõ iem aaciaʒ hac atq; hac ver

. „
4 . . *
2

ſare ⁊ iactare voluntatem:parte aſfur/
gentẽ cũ alia parte cadẽte luctantem/
Deniq; tã multa faciebã coꝛpoꝛe ĩ ipis
cũctatõnis eſtibus que aliquãdo volũt
bhoĩes ⁊ nõ valent:ſi aut ipſa mẽbꝛa nõ
heant:aut ea vel colligata vinculis vel
reſoluta languoꝛe vel quoquo mõ ipe
dita ſint.Si auulſi capilluʒ ſi ꝑcuſſifrõ
tem:ſi cõſertis digitis: amplexatus ſuʒ
genu:qꝛ volui feci. Potui aũt velle ⁊ñ
facere ſi mobilitas mẽbꝛoꝝ nõ obſeq̃re
tur. Laʒ multa g feci vbi non hoc erat
velle quod poſſe:⁊ nõ faciebã quod ⁊
icomparabili affectu aplius mibi place
bat:⁊ mox vt delle n poſſeʒ qꝛ mox vt
vellem vtiq; vellẽ. Ibi eni facultas ea
q̃ volũtas:⁊ ipᷣm velle iam facere erat:⁊
tamen nõ fiebat: faciliuſq; obtẽꝑabat
coꝛpus tenuiſſime volũt ti aie vt ad nu
tum mẽbꝛa mouerent᷑ iq; ipſa ſibi anĩa
ad volupiatẽ ſnaʒ magna in ſola volũ⸗
tate ꝑficiendam. Unde hoc mõſtruʒ: ⁊

quare iſtuc. Luceat miſericoꝛdia tua: -

iterrogẽ ſi foꝛte mihi reipõdere poſſint
latebꝛe penaꝝ hoĩum ⁊ tenebꝛoniſime

cõtritiones filioꝝ adaʒ. Unde hoc mõ⸗
ſtruʒ:⁊ quare iſtuc: Imꝑat aĩus coꝛpo
ri ⁊ paretur ſtatim:ĩperat aius ſibi ⁊ re
ſiſtit᷑. Inꝑat aĩus vt moueatur manuſ

⁊ tanta ẽ facilitas vt vix a ſinnio oiſcer⸗
nat᷑ ĩperiũ.Et aius animus eſt: manus

aũt coꝛpus c. Imperat animus vt velit

⁊ animus eſt:nec alter eſt nec facẽ tamẽ
Unde hoc monſtrum:⁊ quare iſtuc:
Imperat inquã vt velit qui non iĩpera
ret niſi vellet:⁊ non fit qo ĩpat.Sʒ nõ
ex toto vult. Non ergo ex toto iperat.
Nã in tantũ iꝑat iquantũ vult:⁊ in tã⸗
tũ nõ fit qð iĩperat. Inquantũ nõ vult:

quoniam voluntas imperat vt nt volũ

tas:nec alia ſed ipſa. Nõ vtiiq; plena ĩ
perat:ideo nõ ẽ qð iperat.nam ſi plena

(wenpeet

ſiannonſt⸗

mleithin
MmMYbuvtſorgt

eranepneg

Ufelntales,:

teroteſteleen
lttecetusoe
ſgitniiz ſ
hutsldel
Mritdnsnun
ipntinſenerin
fnnln ſpü
Peninet i
nieint en
Retisapoin⸗
lcherancme
ſenadon dd
Ninaſtännſope
ritorcſee⸗
Uoſfonstenet:
Eictlgunbor
irellrni
nkionne
ugilzenz
ſegtcunihn
ſtitͤnbeten
hunfitun
ſerondvin
lunpain
chtneſnte
tonneiczet
gospao
ſſledeeneere
ſuttzenin
frbrigee
anigeſl
Ptiftunci⸗
tuungn
Mlgn deſe
mglign

. —

Ragpllipti

Ns m
a bonuͤce

eheer in

ſicbimun
noͦſitigt
Cniglunnde
enpoſga
Ziaiſai
Llrianſuner
Clug r
Witilt
mmicfin
mgin iti
kmnith
enicdien
nihine
n trec
Jhrinc,
oniun
noni

. .

eſſet:nec imperaret vt eſſet:qꝛ iam eſſʒ.
MNõ igitur monſtrum partim velle par
lim nolle:ſed egritudo anim eſt: quia

non totus aſſurgit veritate ſublenatus

conſuetudine pꝛegrauatus. Et iõ ſunt
due voluntates:qꝛ vna earum tota nõ
c:⁊ boc adeſt alteri qð deeſt alteri. Pe
reant a facie tua deus ſicuti pereunt va
niloqui:⁊ mẽtis ſeductoꝛes:qu cuʒ du
as voluntates ĩi deliberando animad/
uerterint duas naturas duarum men⸗
tium eſſe aſſenerãt: vnam bonam: alte
ram malam. Jpſi vere mal ſunt cũ iſta
mala ſentiunt:⁊ idẽ ipſi boni erunt ſi
vera ſenſerint:veriſq; conſenſerint: vt
Dicat eis apoſtolus tuus. Fuiſtiſ aliqñ
tenebꝛe:nunc autem lux in domino.Il
li enim dum volunt eſſe lux non in do
mino ſed in ſeipſis:putando anime na
turã hoc eſſe quod deuſ eſt:ita facti ſũt
denſioꝛes tenebꝛe:quoniam longius a
te receſſerunt hoꝛꝛenda aꝛꝛogantia a te
vo lumine illuminante omnem homi⸗„

nem venientem in hũc mundum. Attẽ

dite quid dicatis ⁊ erubeſcite: ⁊ accedi⸗
te ad eum ⁊ illuminamini:⁊ vultus ve
ſtri nõ erubeſcent. Ego cum delibera⸗

bam vt iã ſeruirem domino deo meo:

ſicut oiu diſpoſueram:ego eram qui vo

lebam ego qui nolebam. Ego ego eraʒ

Nec plene volebaà:nec plene nolebaʒ.
Ileo mecũ cõtẽdebam: ⁊ diſſipabar a
meipſo.Et ipſa diſſpatio me iuto qui⸗
dem ſiebat: nec tñ ondebat naãm mẽtis
aliene:ſed penã mee.Et iõ non iam ego
operabar ulaʒ ſed quod hitabat in me

peccatũ de ſupplicio:liberioꝛis peccati

qꝛ erã filius adã. Nam n tot ſunt cõtra
rie nature quot volũtates ſibi reſſtunt
non iam oue ſed plures erunt. Si deli
beret quiſquaʒ vtrum ad conuẽticulũ

222

vViü.

eoꝑ pergat an ad theatrum: clamãt iſti

Ecce due nature:vna bona hac addu⸗
cit: altera mala illac reducit. Nam vn⸗
de iſta cüctatio ſibimet aduerſantiũ vo
luntatũ.Ego aũt dico ambas malas:⁊
que ad illos ducit:⁊ q̃ ad theatiũ redu
cit. Sed non credunt niſ bonam eſſe qᷓ
itur ad eos.Quid ſi ergo quiſquam no
ſtrum deliberet: vt ſecum altrercanti⸗
bus duabus voluntatibus fluctuet:
virum ad theatrum pergat: an ad ec⸗
cleſiam noſtram DRee iſti quid
reſpondeant flucuabunt. Aut enim
fatebuntur quod volunt bona volun
tate pergi in eccleſſam noſtram: ſicut
in eam pergunt qni ſacramentis eius
imbuti ſunt atque detinentur: ant ou⸗
as malas naturas: ⁊ duas malas men
tes in vno homine confligere puta/
bunt: et non erit verum quod ſolent
dicere vnam bonam: ⁊ alteram ma⸗

lam: aut conuertentur ad verum et

non negabunt cum quiſque de liberat
animam vnam diuerſis voluntatibus
eſtuare. amn ergo non dicant cum
duas voluntates in homine vno ad/⸗
ueriari ſibi ſentiunt duas contrarias
mentes de duabus contrarijs ſubſtan
tijs ⁊ de duobus contrarijs pꝛincipis
contendere vna nam: alteraʒ ma
lam ¶Nam tu deus verax impꝛobas
eos ⁊ redarguis atque conuicis eos ſis
cut in vtraque mala voluntate: cum
quiſque deliberat vtrum hominem:
veneno interminat an ferro: vtrum
fundum alienum: illum an illum in⸗
nadat: quando vtrumque non poteſt:
vtrum emat voluptatem luxuria an
pecuniaʒ ſeruet anaritia:vtruʒ ad circũ
pergat an ad theatꝑ:ſi vno die vtꝑq; ex
bibeat᷑:addo etiaʒ tertiũ:an ad furtum

de domo aliena ſi ſubeſt occaſio: addo
⁊2 quartũ:an ad cõmittẽdũ adulterium
ni ⁊ inde ſimul facultas aperit᷑ ſi oia cõ
currat ĩ vnũ articulũ tẽpoꝛis pariterq;
cupiãt᷑ oĩa que ſimul agi nequeunt.Di
ſcerpit enĩ aĩum ſibimet aduerſantibꝰ
quatuoꝛ volũtatibꝰ vel etià pluribus iĩ
tata copia rerum qͥ appetunt᷑ nec tamẽ
tatam multitudinẽ diuerſaꝝ ſubſtãtia⸗
rum ſolent dicere. Ita ⁊ in bonis volũ
tatibꝰ. Nã quero ab eis viꝑ bonũ ſit de
lectari ĩ lectiõe apoſtoli:⁊ vtrũ bonum
ſit delectari pſalmo ſobꝛio: ⁊ vtꝑ bonũ
ſit euageliũ diſſerere. Reſpondebũt ad
ſingula. Bonũ.Quid ſi ergo parit᷑ dele

ctent omnia ſimulq; vno tẽpoꝛe: Nõ⸗
ne dinerſe volũtates diſtẽdunt coꝛ ho⸗

minis cũ oliberat᷑ qͥd potiſſimũ arripia
mus:Et oẽs bone ſuũt:⁊ certãt ſecũ do/
nec eligat vnũ quo ferat᷑ tota volun/
tas vna q̃ ĩ plures diuidebat. Ita etiam
cũ eternitas delectat ſuperiꝰ: ⁊ tẽpoꝛal
boni voluptas retentat ĩferius:eadẽ aĩa
eſt non tota voluntate illõ aut hoc vo/
lens:⁊ lõ diſcerpit᷑ graui moleſtia: duʒ
illud veritate pꝛeponit:hoc familiarita
te non ponit.Sic egrotabã ⁊ excrucia⸗
bar accuſans meinetipſum ſolito acer
bius nimis:ac voluens ⁊ verſans me ĩ
vinculo meo:donec abrumperet᷑ totuʒ
quo iã exiguo tenebar. Sed tenebar ta
men ⁊ inſtabas tu ĩ occultis meis dñe
ſeuera miiericoꝛdia flagella ĩgeminãs
timoꝛis ⁊ pudoꝛis:ne rurſus ceſarẽ añ
abrũperet᷑ id exiguũ ⁊ tenue qð rema/
ſerat: ⁊ reualeſceret iteꝝ ⁊ me robuſtius
alligaret. Diceba enim apud me itus.
Ecce mõ fiat:mõ fiat.Et cũ verbo iã ibã
ĩ placitũ iã pene faciebam ⁊ nõ faciebã
nec relabebar tamen in pꝛiſtina: ſed de
ꝓximo ſtabam ⁊ reſpirabam. Et item
conabar ⁊ paulominus ibi eram: ⁊ pa

Confeſſionunm—·

lominus iam iãq; attingebam ⁊ tene/
bam ⁊ non ibi eꝛam nec attingebaʒ nec
tenebã heſitãs moꝛi moꝛti ⁊ vue vine/
re. Pluſq; i me valebat deterius iĩolitũ
qᷓ; melius iſoluũ:punctũq; ipᷣm tempo
ris quo aliud futurus erã q;to ꝓppius

admouebat᷑: tãto amplioꝛem iĩcutiebat

hoꝝoꝛè:ſʒ nõ recutiebat retro nec auer
tebat.ſed ſuſpendebat. Retinebãt nuge
nugaꝝ ⁊ vanitates vanitatũ antiq̃ ami⸗
ce mee:⁊ ſuccutiebant veſtem medà car⸗
neam ⁊ ſubmurmurabant.Dimirtis ne
nos ⁊ a momẽto iſto nõ erimꝰ tecũ vl⸗
tra ĩ eternũ:⁊ a momẽto iſto nõ tibi li⸗
cebit hoc ⁊ illud vltra ĩ eternũ: Et que
ſuggerebàt ĩ eo qð oixi boc ⁊ illud:que
ſuggerebãt ðs meus auertat abanima
ſerui tui miſericoꝛdia tua: quas ſoꝛdes
ſuggerebãt:que dedecoꝛa:Et andieba
eas lam longe minus qᷓ; dimidius non
tãquam libere contradicentes eundo iĩ
obuiam:ſed veluti a doꝛſo muſitantes
2 di cedentem quaſi furtim vellican/
tes vt reſpicerem: retardabant tamen
me recunctantem abripere atq; excute
re ab eis ⁊ tranſilire quo vocabar:cum
diceret mihi conſuetudo violenta:pn/
taſne ſine iſtis poterie: Sed iaʒ tepidiſ
ſime hoc dicebat. Aperiebatur eniʒ ab
ea parte qna intenderam faciem:⁊ quo
tranſire trepidabam: caſta dignitas cõ⸗
tinentie ſerena ⁊ non diſſolute bilaris:
honeſte blandiens vt venirem neq; du
bitarem:⁊ extendens ad me ſuſcipien/
dum ⁊ amplectendum pias manus ple
nas gregibus bonoꝛum exemploꝛum:
Ibi tot pueri ⁊ puelle:ibi innentus mul
ta ⁊ omnis etas:⁊ graues vidue ⁊ virgi⸗
nes anus:⁊ in omnibus ipſa continen/
tia nequaqᷓ; ſterilis:ſed fecunda mater
filioꝛum gaudioꝛum de marito te one
Et irridebat me irriſione expoꝛato⸗

ltann1
ecoitir
tidede
Pthess ud
ſrieriennna
Crhenaal;
Cerſenbetecte
uummanmemmn
Nefu
rdeecntn

mſhninn
Polegiürſn

Aymofni
Nepotchrnon
Pulrineoiuc
mttetooppen
Uchnonlacäſc
tworünii⸗

Cenaobotney

iſpelachn,

Gmncätocder
hrcontbiad
ſanest
ſeniboned

frmmelle

uloofetiig
Cſneiifen
ſwikei
pigepit⸗
nenecogie
ülhupitfn
hleſcnici
fetite ſin
icgrb

ſiſtmn

lſkr
nmninbi
ugilgut

icmgtnen
amnumnhe
noihntfnt,
enlektann

memignen.

fumnsgigngn
ienglonninn
cunedeſennu
chr Nititg
Nes untninin
Gedanteſnni⸗
ummmtomdenn
oſſtonian n
4

.

momaoitoni

Aelmicni

Gdindoeta

eus tiſn eſ
torden ut
edackrudu
Ninnqů Nin
Condamwin
Auis abnuum
ciimn lin
n. Euth
Girherige
iirgoat
tunchſent,
Cre:i
.. Mon
Nn n
moſen
Gcing
gsulntiß
Cmn iunii

ria quaſi diceret. Tu nõ poteris qð iſti
2 iſte: An vo iſti ⁊ iſte i ſemetipſis poſ-
ſunt ac nõ ĩ dñe deo ſuo.Dne deꝰeoꝛuʒ

me dedit eis. Quid ĩ te ſtas ⁊ non ſtas.

Pꝛoüce te ĩ eum:noli metuere mon ſe
ſubtrahet vt cadaſ:pijce te ſecurꝰ:excipi
et te ⁊ ſanabit te.et erubeſcebã nimiſ qꝛ
illaꝝꝑ nugaꝑ murmur adhuc audiebã: ?
ↄctabũdꝰpẽdeba.Et rurſuſ illa q̃i dicẽt
Obſurſce aduerſus ĩmũda illa mẽbꝛa
tua ſuꝑ terrã vt moꝛtificent᷑. Narrãt ti
bi delectiões ſed nõ ſicut lex dñi dei tui
Iſta ↄtrouerſia ĩ coꝛde meo nõ niſi de
meipſo aduerſus meipſũ. At alipiꝰaffi/

xus lateri meo ĩuſitati motus mei exi⸗

tum tacitus opꝑiebat᷑. Ubivo a fundo
archano alta cõſideratio cõtraxit ⁊ cõ
geſſit totã miſeriã meã in ↄſpectu coꝛ⸗
dis mei:oboꝛta ẽ ꝓcella ingens ferẽs in
gentẽ ĩbꝛẽ lachꝛymarũ.Et vt totũ effun
derem cũ vocibus ſuis ſurrexi ab alipio
ſolitudo mihi ad negociũ flendi aptioꝛ
ſuggerebat᷑.Et ſeceſſiremotiꝰ qᷓ; vt poſ
ſet mibi oneroſa eẽ etiã eius pntia. Sic
tuᷣc eram: ⁊ ille ſenſt. Neſcio quid eniʒ
puto dixerã:ĩ quo apparebat ſonus vo
cis mee iã fletu grauidus:⁊ ſic ſurrexe⸗

rã. Maſi g ille vbi ſedebamus nimie

ſtupẽs.Ego ſub quadã fici arboꝛe ſtra⸗
ni me neſcio quo:⁊ dimiſi abẽas lachꝛy
mie: ?2 ꝓpꝛuꝑũt flumia oculoꝝ meoꝝ:ac
reptabile ſacrificiũ tuũ.Et non qͥdẽ his

Vbis:ſed ĩ hac ſnia multa dixi tibi.Et tu

eſje vſq; quo. Uſquequo one iraſceris
in finẽ. le memoꝛ fueris iniqtatũ nr̃a⸗
ru antiquaꝝ. Sentiebaʒ eni ab eis me
teneri:⁊ iactabã voces mipabiles.Quã

diu q;diu cras ⁊ cras Quare nõ modo

Quare nõ hac hoꝛa finis turpitudinis

mee. Diceb hec ⁊ flebã amariſſima cõ

titõe coꝛdis mei. Et ecce audio vocem
de vcina domo cũ cantu dicentis ⁊ cre

bꝛo repetẽtis q̃ſt pueri an puelle neſcio.
Tolle lege:tolle lege. Statiq; mutato
vltu ĩtentiſſimus cogitare cepi:vtꝑ naʒ
ſolerent pueri ĩ aliquo genere ludendi
cantitare tale aliquid: nec occurrebat
oĩno audiuiſſe me vſpiam. Bepᷣſſoque
ipetu lachꝛymarũ:ſurrexi nibil aliud ĩ
terpꝛetãs diuinitus mihi inberi: niñ vt
aperireʒ codicem ⁊ legerem qò pꝛimuʒ
capitulũ ĩueniſſes.Audierã enĩ de anto

mo ꝙ ex eudgelica lectione cui foꝛte ſu

peruenerat admonitꝰ fuerit:tanq; ſibi
diceret᷑ qð legebat᷑:vade vẽde oĩa que
hẽs ⁊ da pauꝑibꝰ:⁊ hẽbis theſaurum ĩ
celis:⁊ veni ſequere me:⁊ tali oꝛaculo
confeſtim ad te eſſe conuerſum. Itaq;
concitus redij ad eum locum vbi ſede⸗
bat alipius:ibi enim poſueram codiceʒ
apoſtoli cũ inde ſurrexeram. Arripui:
aperi ⁊ legi in ſilentio capitulũ quo pꝛi
mum coniecti ſunt oculi mei. Non in

commeſſationibus ⁊? ebꝛetatibuos:non

in cubilibus ⁊ impudicitijs:non in cõ⸗
tentione ⁊ emulatione:ſed induite do⸗
minum noſtrum ieſum xpᷣm:⁊ carniſ ꝓ
uidentiam ne feceritis in concupiſcen⸗
tijs. Nec vltra volui legere nec opꝰerat
Statim quippe cum ſine huiuſce ſen⸗
tentie quaſi luce ſecuritatis ĩfuſa: coꝛdi
meo omnis dubitationis tenebꝛe diffu
gerunt. Cum interiecto aut digito aut
neſcio quo alio ſigno: codicem clauſt:
⁊ tranquillo iam vultu iĩdicaui alipio
At ille quid in ſe ageꝛetur quod ego ne
ſciebam ſic ĩdicauit. Petit videre qͥd le
giſſem:oſtẽdi:⁊ attendit etiam vltra qᷓ
ego legerà ⁊ ignoꝛabam quid ſequere
tur. Seqbat᷑ vero ĩfirmum aũtĩ fide re
cipite.Qõ ille ad ſe rettulit:mihiq; ape
ruit. Sed tali admonitione firmatus ẽ
placitoq; ac ꝓpoſito bono ⁊ cõgruen⸗
tiſſimo ſuis moꝛibus quibus a me ĩ me

lius iam oliz valde longeq; diſtabat:
fine vlla turbulenta cõctatiõe coniũctꝰ
?. Inde ad matrem ingredimur: indica
mus: gaudet: narramus: quẽadmoduʒ
geſuzʒ ſit: exultat ⁊ triũphat: ⁊ bndice/
bat twi q potes es vltra qᷓ; petimuſ aut
itelligimus facere: qꝛ tato aplius ſibi a
te cõceſſum de me videbat:qᷓ;to petere
ſolebat miſerabilibus eiulatibus flebi/
libuſq; gemuibus. Conuertiſti eniʒ ita
me ad te:vt nec vxoꝛẽ quererẽ:nec ali⸗
quã ſpẽ ſeculi bꝰ:ſtans ĩ ea regula fidei
in qua me an tot anos ei renelaueras.
Et cõuertiſti luctũ eius ĩ gaudiũ multo
vberius qᷓ; voluerat: ⁊ multo cariꝰ aiq;
caſtius qᷓ; de nepotibus carnis mee re

drebee.
Evlici liber. vij.
. ncipit nonus.
Omine ego fuus tu ego
ſeruus tuus ⁊ filius ancil
le tue. Dirupiſti vineula
mea:tibi ſacrificabo ho⸗
ſtiã landis. Landet te coꝛ
meũ ⁊ lingua mea: ⁊ oĩa oſſa mea di⸗
cant:iie qꝗs ſimilis tibi: dicat ⁊ reſpõde
mihi: ⁊ dic aie mee:ſalus tua ego ſum.
Quis ego ⁊ qualis ego: Quid nõ mali
ego:aut facta mea aut ſi nõ facta dicta
mea:aut ſi nõ dicta volũtas mea fuit:
Tu aũt one bonus ⁊ miſericoꝛs: ⁊ dex⸗
tera tua reſpiciens ꝓfanditatẽ moꝛtis
mee: ⁊ a fundo coꝛdis mei exbauriens
abyſſum conuptõis. Et hoc erat totum
nolle qð voleba . ⁊ velle qõ volebas.
Sed vbi erat tã anoſo tge ⁊ de qꝰvno
altocq; ſecreto euacuatũù ẽ in momẽto
liberũ arbitriũ meũ:quo ſubderẽ cerui
cẽ leni iugo tuo:⁊ humerol leui ſarcine
tue xpᷣe ieſu adiutoꝛ meꝰ ⁊ redemptoꝛ

meus. Quã ſuaue mihi ſubito factum ẽ
careie ſuauitatibus nugarũ:⁊ qs amit⸗

Confe fuonum

tere metus fuerat:ia dimittere gandinʒ
erat.Eijciebas eni eas a me vera tu ⁊ ſũ
ma ſuauitas:eijciebas ⁊ itrabaſ ꝓ eis oĩ
voluptate dulcioꝛ:ſed nõ carni ⁊ ſãgui

ni:oĩ luce clarioꝛ ſed oĩ ſecreto interioꝛ

omni bonoꝛe ſublimioꝛ:ſed nõ ſublimi
bus ĩ ſe. Jã liber erat aĩus meus a curii
moꝛdacibꝰambiendi ⁊ acrendi ⁊ vo⸗
lutandi atq; ſcalpẽdi ſcabiẽ libidinum
⁊ garriebaʒ tibi claritati mee ⁊ diuitijs
meis ⁊ ſaluti mee dño deo meo.Et pla
cuit mihi ĩ cõſpectu tuo non tumultu⸗
oſe abꝛipere.ſed leniter ſubtrabere mi⸗
niſt eriũ lingue mee nundinis loqcitati
ne vlterius pueri meditãtes nõ legem

tuã:nõ paceʒ tuaʒ: ſed iſanias mẽdaces
2 bella foꝛenſia mercarent᷑ ex oꝛe meo

arma furoꝛi ſuo.Et oppoꝛtune iaʒ pau⸗
ciſſimi dies ſupererdt ad vindemiales
ferias: ⁊ ſtatui tollerare illos vt ſolẽnit᷑
abſcederẽ: ⁊ redẽptus a te iã nõ redireʒ
venalis.Cõſñiliũ ergo nrm erat coꝛaʒ te:
coꝛã hoĩbus autem niſi nr̃is non erat.
Et conue nerat iter nos ne paſſiʒ cu
effunderet᷑:q;qᷓ; tu nobis a cõualle plo
rationis aſceẽdentibus ⁊ cantdãtibus ca

ticũ graduum dederas ſagittas acutas

7 carbones vaſtatoꝛes aduerſus ligus
ſubdolam velut conſulendo contradi
centẽè:⁊ ſicut cibũ aſſolet amando con

ſumentẽ. Sagittaueras tu coꝛ noſtruʒ

charitate tua: æ geſtabamꝰ vba tua tra
ſfixa viſceribus ⁊ exẽpla ſeruoꝝ tuoꝛu
quos de nigris lucidos:de moꝛtuis vi⸗
uos feceras. Cõgeſta in ſignum cogita
tionis noſtre vꝛebãt:⁊ aſſumebant gra
ueʒ toꝛpoꝛẽ:ne i ima vergeremur:⁊ ac⸗

cendebãt nos valde: vt oĩs ex ligua ſub
dola ↄtradictiõis flatus iſlamare nos

acrius poſſet: nõ extiguere.Clerütamẽ
qꝛ ꝓpter nomen tuum quod ſanctifica

ſti per terras etiam laudatoes vtique

h⸗

detwemtp⸗s
ctetnleice
nfrunum imnn

ſirengmntt⸗
illenſettoe
Moncicoüne

nillmdien)
tlidontpen
Picleiktann

empt letnen
munpheſ⸗
iinioprinomte

Zſolerrttoria

Mtüttri ein

Cenooleciorenn
Prdnertwegen

igeeinnneten

Wermeſtanie
nenonein
MWmngeen
Nmnmegdonn
Ofimmuneſine

tchiden

irantmn
nprmnrgr⸗
ſonneſenne
WN

immnmmn

Gönnmc
Nlarin
ihſätngnne

wrücng
Gaitutnemt
trchutinithe

ſbüindriliti
aäintni
nbiendi tumni,
bicmiaine
eediddered
eannommmn
Neneeſncin
i Maütti
iunz kiinumne
EmANAN
S
prri iin

ulenlutſ

Nchmmkiinn

umniiſiſg
nirmuſt⸗

f
larrittini ti⸗
nteiimnoan.

—r .
„*

haberet votum ⁊ pꝛopoſitum noſtrum
iactantie ſimile videbat᷑: non opperiri
tam pꝛoximum feriarũ tempus:ſed de
pꝛofeſſione atq; ante oculos omnium
ſcita ante diſcederẽ:vt cõuerſa in factũ
meũ oꝛa cũctoꝛũ intuentium qᷓ; vicinũ
vindemialium diem pꝛeuenire voluerĩ
mulrti dicerent ꝙ quaſi appetiſſem ma
gnuſ videri.Et quo mibi erat iſtð vt pu
taretur ⁊ diſputaretur de aĩio meo: et
blaſphemaretur bonum noſtrum. Qui
etiam quod ipſa eſtate litterario laboꝛi
nimio pulmo meus cedere ceperat: et
difficulter trahere ſuſpiria doloꝛibuſq;
pectoꝛis teſtari ſe ſanciũ:docemq; clari
oꝛem pꝛoductioꝛemue recuſare:pꝛimo
ꝑturbauerat me:qꝛ mag ſterij illius ſar
cinã pene iam neceſſitate deponere co⸗
gebar:aut ſi curari ⁊ conualeſcere po⸗
tuiſſem certe intermittere. Sed vbi ple
na voluntas vacandi ⁊ videndi: quo⸗
niam tu es dominus:oboꝛta mihi ẽ at⸗
q; firmata:noſti deus meus etiam gan⸗
dere cepi:ꝙ hec quoq; ſuberat nõ mẽ/
dax excuſatio que offenſtonem hoĩum

temperaret:qui ppter liberos ſuos me

liberum eſſe nunquãà volebant. Plenꝰ
igitur tali gaudio tollerabam illud ini
nallũ tempoꝛis:oonec decurreret. Ne
ſcio vtrum vel viginti dies erant:ſed ta

men foꝛtiter tollerabantur:qꝛ receſſe/

rat cupiditas que mecum ſolebat ferre
graue negocium ⁊ ego pꝛimẽdus remaã
ſeram niſi patientia ſuccederet. Peccaſ
ſe me in hoc qniſq; ſeruoꝛum tnoꝛũ fra
tru meoꝛum dirxerit:ꝙ iam pleno coꝛoð
militia tua paſſus me fueriʒ vel vna bo
ra ſedere in cathedra mendacij. At ego
non contendo. Sed tu domine miſeri⸗
coꝛdiſſime nonne ⁊ hoc peccatum cuʒ
ceteris hoꝛendis ⁊ funereiſ in aqua ſcã
ignouiſti ⁊ remiñſti mibi: Macerabat

anxietudine verecũdus de iſto noſtre
bono:ꝙ pꝛopter vincula ſua quibus te
naciſſime tenebatur deſeri ſe noſtro cõ
ſoꝛtio videbat nondũ xpᷣianuſ coninge
fideli: eaipſa tamẽ artioꝛe pꝛe ceteriſcõ
pede ab itinere quod aggreſſi eramus
retardabatur. Nec chꝛiſtianuʒ eſſe aho
modo ſe velle dicebat:qᷓ; illo quo non
poterat. Benigne ſane obtulit: vt i;⸗
diu ibi eſſemus in re eiuseſſemus. Re⸗
tribues illi domine in reſurrectione in⸗

ſtoꝛum: qꝛ iam ipſam ſoꝛtem retribui⸗
ſti uanm enim abſentibus no⸗
bis cum Rome iam eſſemus:coꝛpoꝛa⸗
li egritudine coꝛeptus ⁊ in ea chꝛiſtia⸗
nus ⁊ fidelis factus ex bac vita migra
uit. Ita miſertus es non ſolum eius:
ſed etiam noſtri: ne cogitantes egregi⸗
am circa nos amici humanitatem: neec
eum in grege tuo numerantes: dolo⸗
re intollerabili cruciaremus. Gratias
tibi domine deus noſter tui ſumus.
Indicant hoꝛtationes ⁊ conſolationes
tue fidelis pꝛomiſſoꝛ reddes verecune
do pꝛo rure illo eius caſſiaco: vbi ab
eſtu ſeculi requieuimus in te: ameni
tatem ſempiterne virentis para diſi tui
quoniam dimiſiſti ei peccata ſuper ter
ram in monte incaſeato: monte tuo:
monte vberi. Angebatur ergo tunc ipᷣe:
nebꝛidius autem colletabatur. Quam
nis enim ⁊ ipſe nondum chꝛiſtianus in
illam foneam pernitioſiſſimi erroꝛis in
ciderat:vt veritatis filij tui carnem phã
taſma crederet: tamen inde emergens
ſic ſibi erat nondum imbutus vllis ec
cleſie tue ſacramentis: ſed inquiſitoꝛ
ardentiſſumus veritatis.Quem nõ mul
to poſt conuerſionem noſtram ⁊ rege
nerationem per baptiſmum tuum: ipᷣʒ
etiam fidelem catholicum caſtitate ꝑfe
cta atq; ↄtinentia tibi ſeruientẽ: in afri

ca apud fuos. Poſtq; tota domus eius
per eũ xpᷣiana facta eẽt:carne loluiſti:⁊
nüc ille viuit in ſinu habꝛaam quicquid
illud ẽ qð illo ſignificat᷑ ninu:ibi nebꝛi
dius meꝰ viuit: dulcis amicus meꝰ: tuꝰ
aũt dñe adoptiuus ex liberto filius ibi
Fimit. Nam quis ali tali aie locus. Ibi
vinit vn me multa mterrogabat bomũ
cionẽ ĩexꝑtũ. Jam nõ ponu aurẽ ad os
meũ:ſed ipnale os ad fontè tuũ: ⁊ bibit
quãatuũ poõt ſapiaʒ ꝓ auiditate ſua ſine fi
ne felix.nec eũ nc arbitroꝛ iebꝛiari ex ea
vt obliaucat᷑ mei:cũ tu dne:quẽ potat
ille: nri ſis memoꝛ. Sic g eramus vere
cũdum cõſolantes triſtẽ: ſalua amicitia
de tali cõnerſione nr̃a:exhoꝛtantes ad
fidẽ gradus ſui: vite.ſ.coniugalis: nebꝛi
diũ aut opperiẽtes quando ſequeretur
quod ve tam ꝓxuno poterat: ⁊ erat jaz
iaq; facturus: cum ecce euoluti ſunt di
es illi tandẽ q iam longi multi vide⸗
bant᷑ pꝛe amoꝛe libertatis ocioſe ad cã
tandũ de medullis oĩbus.Libi dixi coꝛ
meũ quefiui vultũ tuum:vultũ tuũ do
mine reqraʒ. Et venit dies ĩ quo etià ac
tu ſoluerer a ꝓfeſſione rhetouca: vnde
iã cogitatu ſolutus erã: ⁊ factum eſt: 2
eruiti lingnã meã vñn iam erueras coꝛ
metm: 1 bndicebã tio: gaudẽs ꝓfectus
in villã cũ eis oibꝰ. Ibi quid egerim in
lr̃is iam quidem ſeruient bꝰtibi:ſed ad

huc in ſupbie ſcholã tanq; in pauſatio⸗

nẽ anbelãtibus:teſtant᷑ lioꝛi diſputati:
cũ pꝛeſentibꝰ⁊ cũ ipſo me ſolo coꝛaʒ te
Que aũt cũ abſente nebꝛidio teſtantur
epiſtole.Et quando mibi ſufficiat tem
pus cõòmemoꝛãdi oĩa magna erga nos
bnficia tua in illo tꝑe:plerti ad alia ma
ioꝛa pꝛoꝑàti. Reuocat eni me recoꝛda⸗
tio mea:⁊ dulce mihi fit dne cõſiteri ti⸗
bi:quibus iternis me ſtimulis ꝑdomu/
eris: 2 quẽéadmodu mne cõplanaueris:

Conteſſionum.

be

dumiliatis mötibus ? collibtss cogits nininliil
tionü meap: 1 turtuoſa mea direxeri. :· aſiinin
aſpera lenieris:quoque modo ipᷣm etia nglinnn
alipiũ fratrẽ coꝛdis mei ſubegeris no/ ikonnuepn
mini vnigeniti tui oni ⁊ ſaluatoꝛis nrſi Eniiche⸗
ieſu xpi:qð pꝛimo dedignabat inſeri lit ſphnutnſtul,
teris nr̃is. Magis eni eas volebat re⸗ iiſlggnete
dolere gymnaſyoꝛũ cedros quas ia; cG mmitgumn
triuit dñs:qᷓ; ſalubꝛes berbas eccleſia⸗ Vmmwmmtudk
ſticas aduerſas ſerpẽtibꝰ Quas tibi ds Mi liiinn
meus voces dedi cũ legerem pſalmos liſiiuin
dauid:cãtica fidelia ⁊ ſoaos pietat ex⸗ tidangin
cludẽtes turgidũ ſpm̃ rudis ĩ germano urtinenin
amoꝛe tuo cathecuminus in villa cmmm AVkthintii
cathecumino alipio feriatus:matre ad Mriiguü
perente nobis muliebꝛi hĩtu:virili fide: ipctunngutt
anili ſecuritate:materna charitate:xpi⸗ ritnni
ana pietate. Quas tibi voces dabam in efilimmin
pſalmis ulis: ⁊ quomodo ĩ te iflamma nghguch
bar ex eiſ ⁊ accẽdebar eos recitar̃ fipon Mlgfnn
ſem toto oꝛbe terraꝝ aduerſus typuʒge Wbſihtn
neris bumani. Et tñ toto oꝛbe cantant uiiſmn
2 nõ ẽ qͥ ſe abſcõdat a caloꝛe tuo.Quaʒ AGN
vehemẽti ⁊ acri doloꝛe ĩidignabar ma⸗ (cttnite
nicheis: ⁊ miſerabar eos rurſus: ꝗ illa ainintdin
ſacr̃a: illa medicamẽta neſcirẽt ⁊ inſani lnneſſem
eſſent aduerfus antidotũ quo ſani eſſe ſpenmngnun
potuiſſent. Uellẽ vt alicubi iuxta eſſet mbolin
tũc igrante me vtrũ audirent: ⁊ me ne/ Nnegeunrti
ſciente ꝙ ibi eẽnt intuerent faciem mne Canoniznreg
am: ⁊ audirẽt voces meas quando legi ſhialgolen
quartũ pſalmum in illo tunc ocio: qd inienen
de me fecerit ille pſalmus. Cum iuoca⸗ tllttaucn
reʒ te:exandiſti me deus iuſtitie mee in egifnmen
tribulatõe dilataſti mibi. Milſerere m PKogirnen
domine: ⁊ exaudi oꝛõnem meam. Au⸗ nninii:
dirent ignoꝛãte me vtrum audirent ne lmhnalcn
me pꝛopter ſe illa dicere putarẽt: q iter Miiiſanh
bec verba oixerim: quia ⁊ reuera necea mieeni⸗
dicerem nec ſic ea dicerem ſi me ab eis limnmg
audiri videriq; ſentirem: nec ſi dicerem ſechnſcn
ſic acciperent quomodo mecu t mibi Mnn be

1

chetelm

denaiheut⸗
mdiit nwi,
modecgehiinn
Mgöenitt ſern
ori cers
ſarders detttit
1hiic Cuuni
dea ci grm ſin
ſicklat pe
uhintrigenn
aminuit

ioſfnunetden n.

Eemuamdoies
Auunwnntn
cirwtii
nuriu,
ttirne
ttante

iworiinn
nrse

Aniuſeii

eoꝛã te de familiari affectu animi mei.

Inbonui timẽdo ibidẽq; iferbui ſperã
do ⁊ exultãdo in tua miſericoꝛdia pa⸗
ter: ⁊ hec omnia exibãt per oculos me⸗
os ⁊ vocẽ meã cũ cõuerſus ad nos ſpi
ruus tuus bonus ait nobis. Filij homi
nũ quouſq; graues coꝛde: vt quid dili⸗

gitis vanitatẽ ⁊ queritis mendaciũ: Di
ſexeram enim vanitatẽ: ⁊ queſierã men

daciũ: ⁊ tu one iã magnificaueras ſan
ctũ tuũ ſuſcitãs eũ a moꝛtuis ⁊ collo/⸗

cans ad dexterã tuaʒ vñ mitteret ex al

to pmiſſionẽ tuã paraclitũ ſpiritũ veri
tatis:⁊ miſerat iᷣ eũ:ſed ego neſciebam
Miſerat eũ:quia iã magmiſicatus erat

reſurgẽs a moꝛtuis ⁊ aſcẽdens ĩ celum

Ante aũt ſpiritus nõduʒ erat datus:qꝛ
ieſus nõdũ erat clarificatus.Et clamat
pꝛophetia. Quouſq; graues coꝛde: Ut
quid diligitis vanitatẽ ⁊ queruis men

daciũ: Et ſcitote quoniaʒ dũs magnifi

cauit ſãciũ ſuum. Clamat quouſq; cla
mat ſcitote.Et ego neſciẽs tãdiu vanita
tẽ dilexi ⁊ mẽdaciũ queſiui:⁊ iõ audiui
2 cõtremui: quoniã talibus dicit᷑ qua
lem me fuiſſe reminiſcebar. In phanta
ſijs enim quas pꝛo veritate tenueram
vanitas erat ⁊ mendacium.Et inſonui
multa grauiter ⁊ foꝛtiter in doloꝛe re⸗
coꝛdationis inee que vtinã audiſſent qͥ
adhucuſq; diligunt vanitatẽ ⁊ querũt
mẽdaciũ. Yoꝛte ↄturbarent᷑ ⁊ euomuiſ
ſent illud:⁊ exaudires eos cũ clamarẽt
ad te:qm vera moꝛte carnis moꝛtuus ẽ
ꝓ nobis qui te interpellat ꝓ nobis. Le
gebam: iraſcimini ⁊ nolite peccaꝛe.Et
quomodo mouebar deus meus qui iã
didicerã iraſci mihi de pꝛeteritis: vt de
cetero nõ peccarẽ:Et merito iraſci: qᷣa
non alia natura gentis tenebꝛarum de
me peccabat:ſicut dicunt qui ſibi non
iraſcuntur ⁊ theſauriʒant ſibi irã in die

iX.

ire 2 reuelationis iuſti iudicij tui. Nee
iã bona mea foꝛis erat nec oculis cat⸗
neis in iſto ſole querebãt᷑. Uolẽteſeniʒ

gaudere foꝛinſecus facile euaneſennt

⁊ effũdũt᷑ in ea q̃ vidẽtur ⁊ tꝑalia ſunt:
⁊ imagines eoꝛũ famelica cogitatione
lambunt.Et o ſi fatigemur inedia ⁊ di
cant quis oſtendit nobis bona.Et di⸗/
camus ⁊ audiant ſignatũ ẽ in nobis lu
men vultus tui domine.Nõ enĩ lumẽ
nos ſumus quod illuminat omnẽ ho⸗
minẽ ſed illuminamur a te:vt qui fui/
mus aliqñ tenebꝛe ſimus lux ĩ te.O ſi
viderent iternum lumẽ eternũ qð ego
quia guſtauerã frẽdebã:quoniã nõ eiſ
poterã oſtẽdere ſi afferrent ad me coꝛ
in oculis ſuis foꝛis a te: ⁊ dicẽnt quis
oſtẽdit nobis bona. Ibi enim:ibi mihi

iratus eram intus in cubili ibi cõpun

ctus eram ibi ſacrificauerã mactãs ve
tuſtatẽ meã: ⁊ inchoata meditatione
renouationis mee ſperãs in te ibi mihi
dulceſcere ceperas ⁊ dederas letitiã in
coꝛde meo.Et exclamabam legẽs hec
foꝛis ⁊ agnoſcenſ intus. lec volebam
multiplicari terrenis bonis deuoꝛãs tẽ
poꝛa ⁊ deuoꝛans tẽpoꝛalibus cum ha

berẽ in eterna ſimplicitate aliud frumẽ

tum ⁊ vinum ⁊ oleum. Et clamaba in
cõſequenti verſu clamoꝛe alto coꝛdis
mei.O ĩ pace.O ĩ id ipſũ. Oquid dixit

obdoꝛmi ⁊ ſõnum capiã:quoniã quii

reſiſtet nobis:cum fiet ſermo qui ſcrip
tus eſt abſoꝛpta eſt moꝛs in victoꝛia.⁊
tu es in idipſũ valde qui nõ mutaris
⁊ in te requieſ obliuiſcẽs laboꝛum om
niũ quoniaʒ nullus aliuſ tecũ: ſed nec
ad alia multa adipiſcẽda que nõ ſunt
gqò tu: ſed tu domine ſingulariter ĩ pe
cõſtituiſti me. Legebã ⁊ ardebã:nec in
ueniebà quid facerẽ ſurdis moꝛtuis ex
quibus fuerà peſtis latratoꝛ amarus ⁊
V

Eonfeſnonum

cecꝰaduerſuſ litteras de melle celi mel
leas ⁊ de lumie tuo luminoſas 2 ſuꝑ in
imicis ſcripturis ſcripture huius tabeſ⸗
cebã quãdo recoꝛdabar oĩa dierũ illo
rũ feriatoꝛu. Sed nec oblitus ſuz nec ſi
lebo flagelli tui aſperitatẽ ⁊ milericoꝛ
die tue mirabilẽ celeritatẽ. Doloꝛe den
tiũ tunc excruciabas me: ⁊ cũ in tan tü
ingraueſceret vt nõ valerẽ loqui:aſcen
dit in coꝛ meü admonere oẽs meoſ qui
aderant vt depꝛecarẽt᷑ te p me deũ ſa
lutis oĩmode.Et ſcripſi hoc ĩ ſera.2 de⸗
di eis vt legeret. Mox vt genua ſimpli
ci affectu fiximus:fugit doloꝛ ille. Sed
quis doloꝛ:aut qũo fugit: Expaui fate
oꝛ donine meus ⁊ deus me*: nihil eniz
tale ab ineunte etate expertus fueram
Et inſinuatus ſunt mibiĩ pfundo nutꝰ

tui: 2 gaudẽs ĩ fide laudaui nomẽ tunʒ

Et ea fides me ſecurũ eẽ nõ ſinebat de
pᷣteritis peccatis meis q̃ mihi per baptiſ
mũ tuũ remiſſa nõdũ erãt. Renũciaui
peractis vindemialibus vt ſcholaſticis
ſuis mediolanenſes venditoꝛc verboꝝ

aliü Puiderent:qðᷣ ⁊ tibi ego ſeruire te
legiſſem: ⁊ illi pfemioni pꝛe difficul tate

ſuſpirandi ac doloꝛe pectoꝛis nõ ſuffi
cerẽ. Et ĩſinuaui ꝑ litteras antiſtiti tuo
viro ſancto ambꝛoſio pꝛiſtinos erroꝛes
meos ⁊ pꝛeſens votũ meũ:vt moneret
quid mihi potiſſimũ de libꝛis tuis legẽ
dqum eẽt: quo ꝑcipiẽde tante gratie pa/

ratioꝛ apt ioꝛq; fierẽ. At ille imſit Elſaid

ꝓphetam:credo ꝙ pꝛe ceteris euaͤgel
vocationiſqʒ gentiũ ſit pnũciatoꝛ apti
oꝛ. eruũtamẽ ego pꝛim huius lectõeʒ
non intelligens: totũq; talẽ asbitrans
diſtuli repetendũ exercitatioꝛ in dom

nico eloquio. Inde vbi tempus aduẽit

quo me nomen dare opoꝛteret relicto
fure mediolanũ remeauimns. Placuit
⁊ alipio renaſci in te mecũ iaʒ iduto hus
militate ſacramètis tuiſ cõgrua ⁊ foꝛtiſ

ſimo domitoꝛi coꝛpis: vſqʒ ad italicum

ſolũ glaciale nudo pede obterendũ in

ſolito auſu. Adiũxmus etiã nobis pue

rũ a deo datũ ex me natũ carnaliter de

peccato meo. Lu bene feceraſeũ.anno
rũ erat ferme quĩdeci ⁊ ingenio pueni

ebat mlos graueſ ⁊ doctos viroſ. Mu

nera tua tibi confiteoꝛ domine deꝰ me

us cre atoꝛ omniũ ⁊ multũ potens re⸗
foꝛmare noſtra defoꝛmia. Nam ego ĩ
illo puero preter delictum nihil habe⸗
bam. Quod eniʒ ⁊ nutriebatur a nobis

in diſciplina tua:tu inſpiraueras nobif

nullus alius Munera tua tibi confite
oꝛ: Eſt liber noſter qui inſcribitnr ò ma

giſtro. Ipſe ihi mecuzʒ loquitur. Tu ſcis
illius eẽ ſenſa omnia que inſerũtur ibj

ex perſona collocutoꝛis mei. Quʒ eſſet
in annis ſerdeci multa eius alia mira/
bilioꝛa expertua ſu. Poꝛꝛoꝛi mibi erat
illud ingeniũ. Et quis pꝛeter te talium
miraculoꝛum artifex: Cito de terra ab
ſtuliſti vitã eius ⁊ ſecurioꝛ euʒ recoꝛdoꝛ
non timens quicqᷓ;ᷓ puericie nec adolef
centie nec omnino homini ſociauiꝰ eü
coeuũ nobis in gratia tua educãdi in
diſplina tua ⁊ baptiʒati ſumus: ⁊⸗ fugit
a nobis ſollicitudo vite pꝛeterite. Nec
ſatiabar illis diebus dulcedine mirabi
li conſiderare altitn dineʒ cõſilij tni ſup
ſalutẽ generis himani. Quantũ fleuiĩ
bimnis ⁊ canticis tuis:ſuaue ſonantis
eccleſie tue vocibcõmotuſ acriter. ¶o
ces ille influebant auribus meis:⁊ eliq̃
bat᷑ veritas tna in coꝛ meũ ⁊ ex ea eſtu
abat. Inde affectus pietatis:⁊ currebaͤt
lachꝛie ⁊ bene mibi erat cũ eis. Mõ lõ
ge ceperat mediolanenſis eccleſia genꝰ
hoc cõſolationis ⁊ exhoꝛtationis cele⸗
bꝛare magno ſtudio fratrũ concinẽtiũ
vocibꝰ ⁊ coꝛdibns.nimirũ annus erat
ant nõ multo ãpiius cũ inſtina valenti
niani regis pueri mater hoĩeʒ tuũ abꝛo

nintaroſene
inh

=e

ectinmonpori

luginnermetan

iuttiglurüpi

inimtuehn

clciſionun erd
toctzacuran

ſnignaviſc

mmmünep⸗
ubecentüſturüd⸗
cüfkentüntſis
phnutpen
Licnenonnoone

1,

lihigolot

plitgnuſti⸗
Adecponm o
ifmnieiſedn
ſſchroigoi
Aunnibrii
ltrhitſizne
ſbgnhämeis
Unchganansan.
hchlioninit
upninie
Eſüitnt
ilktulnmncrch
ſlthigveinenie
unnmni di
atſecötfii
Wiginklunten
Mlllminirii
nihönplcn

HD

=
2
2=
=2
—
=
—
—

en Phce rt
kirnricni

Tibnini

Lanititieif
nſtenn

nnii tmntiine
neiemi ſn
furdelmmele
gtmmiumn
engru
Drmchit
Girrintobine
tinmbgrim
miaeintein
mniani.
Kimitandhn
icepertd
nmi Cve
ri mruni
mminobonn a
nimn wtetni⸗
zbwpit innt
ndoteem
õ

Inindindi
Drnmi Olnde
Gs nisl
Prönen ru
mmtunin
tnnmith
loilisti
bientein
lnenſottti
tttonn⸗
o fani than
niniime
ciiſttcn

7

Uur o

5
1

☛ =

.

–

fu pſequeret᷑ hereſis ſue cauſa q̃ fuerat
ſeducta ab arriãis. Excubabat pia plebi

in ecclaſia moꝛi parata cũ epᷣo ſuo buo
tuo. Ibi mater mea ancilla tua ſollici/
tudinis ⁊ vigiliarũ pꝛimas ꝑtes tenens
oꝛationibus viuebat. Nos adhuc frigi
di a calor̃ ſpũs tui.excitabãur iñ ciuita
te attonita arqʒ turbata: Tüc bymni ⁊z
pſalmi vt canerent᷑ F moꝛẽ oꝛientali
um partiũ.ne populꝰ meroꝛis tedio cõ
tabeſceret inſtututũ ẽ:⁊ ex illo in bodi⸗
ernũ retentũ:muiltis iã ac pene oĩbus
gregibuſ tuis ⁊ ꝑ cetera oꝛbis imitatibꝰ
Luũc memoꝛato antiſtui tup ꝑ viſuʒ ap⸗
paruiſti quo loco latẽt martirũ coꝛpo⸗
ra ptaſij ⁊ geruaſij:q̃ per tot ãnos icoꝛ⸗
rupta iu theſauro ſecreti tui recõdide⸗
ras:vnde opoꝛtune ꝓmeres ad coercẽ
dã rabiẽ femineã:ſed regiã. Cuũ.n.ꝓpa
lata ⁊ effoſſa digno cũ honoꝛe traſferẽ
tur ad aãbꝛoſianã baſñilicã:nõ ſolũ quoſ
imũdi vexabãt ſpũs ↄfeſſis eiſdẽ demo
nibus ſanabãtur:verũ ẽt quidã plures
annos cecus ciuis ciuitatiqʒ; notiſſimꝰ:
cũ populi tumuiltudtiſ leticie cauſã que
ſiſſet atq;ʒ audiſſet exiliuit:eoqʒ ſe vt du
ceret ſuũ ducẽ rogauit.Quo ꝑductus ĩ
peirauit admitti vt ſudario tàgeret fe⸗/
retrũ pꝛecioſe in conſpectu tuo moꝛtis
ſanctoꝝ tuoꝛũ. Qõ vbi fecit atqʒ admo
uit oculis cõfeſtĩ aꝑti ſunt. Inde fama
diſcurrẽs:inde laudes tue feruẽteſ lucẽ
tes.inde illius iimice aimꝰ ⁊ ſi ad credẽ
di ſanitatẽ nõ applicatus: a ꝑſequendi

tamen furoꝛe cõpꝛeſſus ẽ. Gratias tibi

dens meꝰ. Uñ ⁊ quo eduxiſti recoꝛda⸗
tione med: vt hec etiã cõfiterer tibi que
migna oblitus pꝛeterierã: Et tamẽ tũc
cu ua flagraret odoꝛ vngentoꝛũ tuoꝛuʒ
non currebam poſt te: ⁊ iõ plus flebã
inter cãtica bymnoꝑ tuoꝛũ oli ſuſpirãs
tibi ⁊ tandẽ reſpirãs q;tũ patet aura in

. 1X

domo fenea. Qui hſtare facis vnanimef
in domo: conſociaſti nobis ⁊ enodiuʒ
iuuenẽ ex nr̃o mũicipio. Qui cũ agẽs ĩ

rebus militaret:pꝛioꝛ nobis ad te cõöuz

ſus ẽ ⁊ baptiſatus:⁊ relicta militia ſecu
lari:cõiunctꝰ in tuo ſimul eramꝰ ſimul
habitabamns placito ſancto. Quere⸗
bamus quiſnã locus nos vtilius hẽret
⁊ ſeruiẽtes tibi ꝑiter remeabamꝰ in af/
fricã.Et cũ apud oſtia tiberina eſſemns
mater defuncta c. Multa pᷣtereo quia
multü feſtino. Accipe ↄfeſiones meas
⁊ gratiarũ actiones veꝰ meꝰ ve reb in
nu merabilibꝰ etiã in ſilẽtio. Sed nõ pᷣ
teribo quicquid mihi aia ꝑturit de illa
famula tua que me ꝑuriuit ⁊ carne vt
in hanc tẽpoꝛalẽ ⁊ coꝛde vt in eternam
lucẽ renaſcerer.nõ eiꝰ ſ tua dicã dona
in ea.neqʒ.n.ſeipam fecerat aut educa/
uerat ſeipam.Lu creaſti eam:nec pater
nec m ſciebat q̃lis ex eis fieret. Et eru
dinit eã in timoꝛe tuo virga xpᷣi tui regi
mẽ vnici filij tui ĩi domo fideli bono mẽ
bꝛo eccleſie tue.Nec tatã erga ſuã diſci
plinã diligẽtiã mr̃is pꝛedicabat:qᷓ;tam
famule cuiuidã decrepite:q̃ prem eius
ĩfantẽ poꝛtauẽat:ſic doꝛſo grãdiuſcula
rũ puellarũ ꝑnuli poꝛtari ſolẽt.cuiꝰ rei.
gra ⁊ ꝓpt᷑ ſenectã ac moꝛes optios ĩ do
mo rpiana ſat a vnñis honoꝛabat.vnðõ
t curã dnicarũ filiarũ ↄmiſſa ſibi dili⸗
gẽt᷑ gerbat ⁊ erat ĩ eis coercẽdis cũ opꝰ
eẽt ſcã ſeuerirate vebemſatqʒ ĩ docẽdii
ſobꝛia pꝛudẽtia.nã eas pᷣ illas hoꝛas qͥ
bus ad mẽſã ꝑẽtũ adoꝛuatiſſie alebat᷑:
Et ſi exardeſcerẽt ſiti nec aquã bibere ſi
nebat: pᷣcauẽs cõſuetudinẽ malã ⁊ ad/
dẽs verbum ſanuʒ. Modo aquam bi
bitis quia in poteſtate vinum nõ habe
tis. Cum autẽ ad maritos veneritis: fa
cte domine apothecarum ⁊ celarioꝛũ ⁊
aqua ſoꝛdebit:ſʒ mos potã di pualebit.
2

Pac rõne pᷣcipiẽdi ⁊ auctoꝛitate ĩpan

di frenabar auiditatẽ tenerioꝛis etatis
⁊ ipſaʒ puellarũ ſiti foꝛmabat ad hone

ſtũ modũ:vt vid nec liberet qð non de

ceret.Et ſubrepſerat tñ: ſicut mibi filio

famula tna narrabat:ſubrepſerat ei vi
nolẽtia. Nã cũ de.moꝛe tãq;ᷓ puella ſo
bꝛia uuberet᷑ a parẽtibus de cupa vinũ
depꝛomere:ſũmiſſo poculo qua deſuꝑ

patet pꝛiuſqᷓ; in laguculã funderet me

rũ primoꝛibꝰ labꝛis ſoꝛbebat exiguuz:
nõ poterat amplius ſenſu recuſante
Nõ.n.vlla temulẽta cupidie faciebat

hoc:ſj quibuſdà ſuꝑfluẽtibus etatis ex

ceſſibus:que ludicris motibus ebuliũt
⁊ in puerilibus animis maioꝝ pondere
pꝛemi.ſolẽt. Itaqʒ ad illð modicũ quo
tidiana modica addẽdo: qm qui modi
ca ſpnit paulati decidit:in ea cõſuetu⸗

dine lapſa erat:vt ppe iã plenos mero

caliculos inhiauter hauriret. Ubi tunc

ſagax anus ⁊ vehemẽs illa phibitio:

nunquid valebat aliquid aduerſus la
tentẽ moꝛbuʒ niſi tua medicina dñe vi
gilaret ſuꝑ nosꝭg Abſente pr̃e ⁊ mre?
nutrioꝛibus:tu pꝛeſens:qui creaſti:qui
vocas:qui etiã per pꝛepoſitos hoĩeſ bo
ni aliquid agis ad aniarũ ſaluteʒ: quid
tunc egiſti deus meus: Unde curaſti:
Unde ſanaſti:nõne ꝓtuliſti duꝑꝝ ⁊ acu
lũ ex altera aĩa cõuictũ tanqᷓ; medicĩa
le ferrũ ex ocultis puiſionibus tuis.2

vno ictn putredinẽ illã pᷣcidiſti: Ancil

la enĩ cũ qua ſolebat accedere ad cupã
litigãs cũ dna minoꝛe vt fit:ſola cũ ſo⸗
la obiecit hoc crimẽ amariſſnna inſul
tatione vocàſ meri bibulã. Quo illa ſti
mulo pꝑcuſſa reſpexit feditarẽ ſuã:cõfe
ſtiqʒ damnauit atqʒ exinit:ſicut amici
adulãtes ꝑuertũt:ſic inimici litigantes
plerũqʒ coꝛꝛigũt. Nec tu qð ꝑ eos agiſ
ſed qð ipſi voluerũt retribuis eis. Illa

Confeſſionum.

eniz irata exagitare appetiuit minoꝛez
onam non ſanare.Et iõ clãculo:aut q2

ita eas inuenerat locus ⁊ tempus liis:
aut ne foꝛte ⁊ ipᷣa ꝑiclitaret᷑ qð tã ſero
ꝓdidiſſet. At tu oñe rectoꝛ celitũ ⁊ ter⸗
renoꝝ ad vſus tuos cõtoꝛquẽs ꝓfun⸗

da toꝛꝛẽtis fluxũ ſeculoꝝ oꝛdinate tur
bulẽta etiã de alteriꝰaĩe inſania ſanaſti

alterã. Nec quiſqᷓ; cũ hoc aduertit: po
tentie ſue tribuat ſi verbo eius aliꝰ coꝛ

rigatur quẽ vult coꝛꝛigi. Educata itaqʒ
pudice ac ſobꝛie potiuſq; a te ſubdita

parẽtibus q; a parẽtibus tibi vbi plẽis
annis nubilis facta ẽ᷑:tradita viro ſerui
uit veluti dno:⁊ ſategit eũ lucrari tibi:

loquẽs te illi moꝛibꝰ ſuis:quibus eam
pulchꝛã faciebas: ⁊ reuerẽter amabileʒ
atq; mirabilẽ viro.¶Ita aũt tollerauit

cubilis ĩiurias vt nullã de hac re cum
marito haberet vnq; ſimultatẽ. Expe
ctabat enĩ miſericoꝛdid tud ſuꝑ eũ vt ĩ

te credẽs caſtificaretur. Erat vero ille

pꝛeterea ſicut beniuolẽtia pꝛecipuus:
ita ira feruidus:ſʒ nouerat hec nõ reſi⸗
ſtere irato viro:non im̃ facto ſed nev/⸗

bo quidẽ. Jã vero refractũ ⁊ quietũ cũ

opoꝛtunũ viderat rõem facti ſui redde
bat ſi foꝛte ille ĩconſideratius cõmotui

fuerat.Deniqʒ cũ matrone multe:qua

rũ viri mãſuetioꝛes erant plagarũ veſti

gia etiã dehoneſtata facie gererẽt: iter

amica colloquia ille argnebat marito
rũ vitã:bhec earũ linguà veluti ꝑ iocum

grauiter admonẽs:ex quo illaſ tabulaſ

que matrimoniales vocant᷑ recitari au
diſſent tanqᷓ; inſtrumẽta: quibꝰ ancil⸗
le facte eſſent deputare debiuſſent: pin
de memoꝛes cõditiõis ſupbire adueri
dnos nõ opoꝛtere.Cũq; mirarẽtur ille
ſciẽtes qᷓ; ferocẽ cõiugẽ ſuſtineret nun
qᷓ; fuiſſe auditũ:aut aliquo indicio cla⸗

ruiſſe ꝙ patricius cecideret vxoꝛẽ: aut

nn
gtisebenn
Luaneſtuit,
Poensfampluri

geniperoonet

nnlai
ihungt n
iichloce iwr

fülnuden

ſchrigzdeſtann
luiocloauen
Ebencublima⸗
ſunſigii deg

(ononnnupcn

Wnigtcaadan
umognav

iguſtninn

Mpheine
flcutnen
(MNetmpi
—
Clogru
Unblcfanen⸗
Nakiecdcti
nims
huilemits
ſicieune
woür
ſinanen
inau
imemelce
Netbenſan
lndee

trimmtizte
nnmsiicn
mmenlenemn
ethegeint i
Amdiemi
itini
mnüſtaintet,

dealm itia

cgnicheiretr
nbuuiedint,
die wigti
amiuhie
intinnt
limond'lungn;
e /Müd

Knnli Nde

n ie/
inmunithit
fhann bu
tbeiminſag
u went en
oronmifrot
leccitſi
nartöon iit

nidrnid

dinmunn
anin
ſuilrrpn,
zlle agttin
ngintinn
mndin

umtli/

pa fe inuicẽ vel vnũ diẽ domeſtica li⸗/
te oiſſenſerint: ⁊ cãm familiariter quere
rent docebat illa inſtitutũ fuũ qð ſupꝛa
memoꝛaui.Que obſcruabãt ex ꝑte gra
tulabat᷑:qq nõ obleruabãt ſubiecte vexa

batur. Socrũ ẽt ſuã pꝛio ſuſurris mala

rũ ancillarũ aduerſus ſe irritatẽ ſic vicit
obſequijs ꝑienerans tolleratia ⁊ man⸗
ſuetudine:vt illa vltro filio ſuo medias

inguas famularũ pderet qinb inter ſe
⁊ nurũ pax vomeſtica turbabat᷑:expe/

teretq; vindictã. Itaqʒ poſtea qᷓ; ille et
nir obtẽꝑans ⁊ curãs ſamilie oiſcipli⸗
n.⁊ concoꝛdie ſuoꝑ cõſulẽs ꝓditai ad
ꝓdentis arbitriũ verberibꝰ coercuit: ꝓ
mint illa talia ð ſe pꝛemia ſperare debe
re quecũqʒ de ſua nuru ſibi quo placẽt
mali aliquid loqueret᷑ nulla q̃ iã aude
te memoꝛabili inter ſe beniuoletie ſua⸗
uitate vixerũt.hoc quoqʒ illi bono maã
cipio tuo in cuius vtero me creaſti deꝰ
meus miſericoꝛdia mea munꝰ grdð do
naueras ꝙ inter oiſſidentes atqʒ diſcoꝛ

Aes quallibet aias vbi poterat t ſe pꝛe

bebat pacificà:vt cũ ab vtraqʒ multa ð
inuicẽ audiret amariſſima qualia ſolet
eructare turgẽs atq; indigeſta diſcoꝛ⸗
dia:qñ onti amice de abſente ĩimica
accida colloquia crudelitas exalat᷑ odi
oꝛuũ:nihil tn alteni de altera ꝓderet:niſt
ꝙ ad eas recõnliadas valeret. Parnũ
boc bonũ mihbi videret᷑ niñ turbas inu

merabiles triſtis experirer neſcio q̃ boꝛ

nda peſtilẽtia peccatoꝝ latiſſime ꝑua:
hante nõ ſolũ iratoꝛũ inimicoꝛũ iratis ĩ
nicis dicta ꝓdere: ſed ẽt q̃ nõ dicta ſũt
addere: cũ contra aio humano parũ eẽ
debeat iimicitiaſ hoĩuʒ nec excitare nec
augere male loquẽdo:niſi eas etiã exti

guere bene loquẽdo ſtuduerit: ꝗllis illa
erat docete te magiſtro ĩtimo i ſchola

hectoꝛis. Deniqʒ etia virͦ ſuũ in exrrea

2ðð

tempdꝛali eius lucrata é tibl: nec in es
ià fideli plaãxit qð in nondu fideli tolle
rauerat. Erat et ſerua ſeruoꝛũ tuoꝛu. qᷣſ
quis eoꝛzu nouerat eã multuʒ in ea lau
dabat ⁊ honoꝛabat:⁊ diligebat te:quia
ſentiebat pꝛeſentià tuã in coꝛde eiꝰ ſan
cte cõueriationis frucub teſtibꝰ. Fue⸗
rat.ii.vnius viri vxoꝛ:minud vicẽ parẽ
uibus reddiderat:oomũ ſua pie tracta⸗
nerat:in operibns bonis teſtimoniũ hẽ
bat. Nutrierat filios totiẽs eos ꝑturiẽs
quotiẽs a te deuiare cernebat. Poſtre
mo nobis one oĩbus qui ex mũere tuo
ſinis loqui ſeruis iuis quia nõ doꝛmiti
onem eius in te iã cõmciati viuebamꝰ
ꝓcepta gra baptiſmi tui:ita cura geſſit
quaſi oes genuiſiʒ:ita ſeruiuit quaſi ab
oĩdus genita fuiſſet. Inminete autem
die quo ex hac vita erat exitura:quẽ diẽ
tu noueras ignoꝛãtibus nobis:ꝓuene⸗
rat vt credo:curãte te occuitis tuis mo
dis:vt ego ⁊ ipſa ſoli ſtaremus incũben
tes ad quãdã feneſtrã:vnde oꝛtus itra
domũ que nos hẽbat ꝓſpectabat᷑ illie
apud oſtia tiberina:vbi remoti a turbis
poſt longi itineris laboꝛẽ iſtaurabamꝰ

nos nauigatiõi. Colloquebamur ergo
ſoli valde oulciter: ⁊ pꝛeterita obliuiicẽ

tes:in ea que ante ſunt extẽti q̃rebamꝰ
uiter nos apud pñtẽ veruateʒ qð tu es
qualis ſutura eẽt vita eterna ſcõꝑ:quaʒ
nec oculus vidit nec auris aucdiuit necĩ
coꝛ hoĩs aſcẽdit. Sʒ inhiabamꝰ oꝛe coꝛ
dis ĩ luꝑna flueta fontis tui:ſontis vite
qui ẽ apud te.vt inde ꝓ captu nro aſꝑſ
quoquo mõ rẽ tatà cogitaremꝰ Cuq;
ad eũ finẽ ſermo ꝑducæt:vt carnaliũ ſẽ
ſuũ delectatio qtalibet.i qᷓ;ẽtalibʒ luce
coꝛpoꝛea pᷣ illius vite iocũditate nõ cõ⸗

peranione:ſed ne cõmemoꝛatõe quidẽ

vigna videret᷑ erigeẽtes nos ardentioꝛe
affectu in ichpſuʒ ꝑambulamimꝰ grada
1 Lendf „5

èè

tim cũcta coꝛpoꝛalia ⁊ idipſum celũ vũñ

ſol vluna ⁊ ſtelle lucent ſuper terram.
Et adhuc aſcẽd bamus interi cogitan
Q0 loquédo te 2 mirando opera tua
2 venimus in mẽetes nr as ⁊ traſcẽdius
eas vt attingeremus regioné ubertatis
inde ficietis:vbi patcis irael inerernum
veritatis pabulo: ⁊ ibi vita iapietia e:
quã fiunt oĩa iſta ⁊ qui fuerunt ⁊t qͥ fuꝝ
tura ſunt.Et ipia nõ fit:ſed ſic ẽ vt fuit

⁊ ſic erit ſemper quin potius fuiſje ⁊ fu

turũ eẽ nõ ẽ ĩ ea: ſed eẽ ſolũ qmi eterna
C. Mã fuiſſe ⁊ futurũ eẽ nõ ẽ ineternu
Et dũ loquit᷑ ⁊ inbiamus illi:atting ĩuſ
cã modice toto ictu coꝛdis:⁊ inſpiraui
mus ⁊ reliquimus ibi religatas pꝛi mi⸗/
tias ſpũs ⁊ remeauimꝰ ad ſtrepitũ oꝛis
nr̃i:vbi verbũ ⁊ incipit᷑ ⁊ finit᷑.Et quid
ſimile vbo tuo ono nr̃o ĩ ſe ꝑmanenti ſi
ne vetuſtate atq; oia innouati:Diceba

mus ergo.Si cin fileat tumultꝰ carnis.

ſileat phataſie terre ⁊ aquarũ ⁊ areis
ſileãt ⁊ poli:⁊ ipſa ſibi aia ſil eat ⁊ tran
ſeat ſe nõ ſe cogitã do: ſileat ſomnia ⁊
imaginarie renelationes:oĩs lingua et
oẽ ſignũ:⁊ quicquid tranſeũdo fit ſi cui
Kleant oino:qm̃ ſi quis audiat: oicunt
bec oiĩa nõ ipſa nos fecimꝰ: ſed qui feẽ
nos manet ineternũ:his dictis ſi iã tace

ant qm erexerut aurẽ in eum qui fecit

ca: ⁊ loquat᷑ ipſe ſolus nõ per ea: ſed ꝑ
ſeipſum:vt audiamus verbũ eius nõ ꝑ

lingua carnis neq; ꝑ vocẽ angeli neq;

ꝑ ſonitum nubis neq; ꝑ enigma ſimili⸗
tudinis:ſʒ ipſuʒ què in bis amamꝰ ipm
ſine his audiamꝰ: ſicut nũc extẽdimus
nos ⁊ rapida cogitatione attigimꝰ eter
nã ſapiẽtiã ſuꝑ oia manẽtẽ. Siꝰtinue
tur hoc ⁊ ſubtrahàtur alie viſones lõ
ge ĩparis generil:⁊ hec vna rapiat ⁊ ab
oꝛbeat ⁊ recõdat in iterioꝛa gaudia ſpe
ctatoꝛẽ ſuũivt talis ſit ſempiterna vita
quale luu boc momctuũ intelligẽtie cui

ſuſpiranimꝰ noͤne hoc eſt. intra in gau⸗
diu oni tui:Et iſtud quäàdo: An cũ oẽs

reſurgemꝰ. ſed nõ oes ĩmutabimur. Di

cebamus talia ⁊ ſi nõ iſto mõ ⁊ hie ver

bis tñ dñe tu ſcis illo die cũ talia loq

remur ⁊ minnndus iſte nobis inter verba

vileſceret eũ oĩhus delectanõibus ſuis
tunc ait illa. Fili quantũ ad me atunet.
nulla re iam oeleetoꝛ in hac vita Quid
hic facid adbuc ⁊ cur hic ſim neido iaʒ
conſumpta ſpe bums ſeculi. Unũ erat

pꝓpter quod in hac vita aliquatulũ im

moꝛari cupieba:vt te xpianu caibolicũ
viderẽ pꝛiuſq; moꝛerer. Cummilatius h̊
mihi veus meus pꝛeſtiiit: vt te et id con
tempta felicitate terrena ſeruũ eius vi⸗
deã Quid hic facio: Ad bec ei quid rn⸗
derim non ſatis recolo. Cũ interea vix
intra quiqʒ dies aut nõ multo ampliꝰ

vecubuit febribꝰ: cũ egrotaret quodã
die deſectu anie paſſa c ⁊ pauluiũ ſub⸗

tracta a pꝛeſentibus. los cõcirrimus

Sʒ cito reddita eſt ſenſui:⁊ aſpexitaſtã

tes me ⁊ fratrẽ meũ:⁊ ait nobis quaſt q
renti ſimiliv. Ubi erâ: Deide nos ituẽs
meroꝛe attoniros:ponetis bic ĩquii ma
trẽ eſtꝛã: Ego ſilebã ⁊ fletũ frenabaʒ:
fr aũt meus quiddã lociius ẽ: ꝙ eã nõ

peregre:ſed i pr̃iam defungi felicius op

renerberãs eum oculis ꝙ talia ſaperet
atq; inde me intnẽs:vide ait quid dicit
Et mox ãabobus ponite inquit hoc coꝛ⸗
pus vbicũq;:nibil vos eius cura cõtur⸗
bet:tantũ illud vos rogo:vt ad onialia
re memineritis mei vbi ibi fueritis.Cun
qʒ hanc ſniam verbis quibꝰ poterat ex
plicaſſet.cõticuit:⁊ ingraueſcente moꝛ
bo exercebat᷑.Ego vero cogitans dona
tua deus inuiſibil que imittis in coꝛda
ſideliũ tuoꝑ:⁊ ꝓueniunt ide fruges ad
mirabiles gatideba ? gracias agebam

tibi recolens qð nouera: quata cura ſe

rtuſtoeſ
etotpnentn
Ountucecocon

(ntiung

Kantügü
fumnmnn
lirine

hdatervord

eur ſittinn
dohſtansecene

abitlendr
Muſſtenüi
beioricioren

nocſtnnti
iolrugiücio
tiuncs neam
ſcht aotide
otbonomane
Pattwpäen
Udeieneee
mionge
luneendtn
udrcheneit
iſhemen
Pgienchizin
Moennoſce
eeniallar,
mmident⸗
Nrnprrorc
hnſfrni
nioeto⸗
wiſüiſth
Enlkmte
fummi
Utnnin

Nlerewenrag
taheint
dedurstaldi
ndafiriigii
dig etiniat
Snere n
aeriurerrat
mumen ſnicr
t Whri
tuncünm
uönlos
Nndgnug
ieſhetprin
õ
ik tittſant

iNe n

uraln
Entn
mnenitd
öH
aig ufl
argtiſi⸗
Gmumi
wwonmni

giuh

öLiber

per eſtuaſſet de ſepulchꝛo qð ſibi pul/
Aerat ⁊ pꝛeꝑauerat iuxta coꝛpui viri ſui

Quia.n.valde cõcoꝛditer vixerãt:id etiã
volebat:vt ẽ aimus humanus minꝰ ca

pax diuiuoꝛũ.adiũgi ad illd felicitatem
⁊ cõmemoꝛari ab hoibus:ↄceſſũ ſibi eè
poſt traãſmarinã peregrinationè᷑:vt con
ncta terra amboꝛũ cõiugũ terra tege⸗
retur. Qñ aũt iſta inanitas plenitudine
bonitatis tue ceperat ĩ ei coꝛde nõ eſſe
neſciebã ⁊ letabar admirãs ꝙ ſic mihi

appuiſſet:quãcq; ⁊ illo ſermone nr̃o ad

ſeneſtrã cũ dixit: lã qͥd hic facio: nõ ap
paruit deſiderare in pria moꝛi. Audiui
et poſtea ꝙ iã cũ oſtijs eẽmus cũ qͥbuſ

dã amicis meis. materna fiducia collo

quebat᷑ quodã die oe cõtẽptu vite hu⸗

ius ⁊ bono moꝛtis:vbi ipſe nõ aderam

Iliſq; ſtupẽtibus virinte femine quaʒ
tu dederas ei querẽtibus vtrũne foꝛmi
daret tã longc a ſua ciuitate coꝛpus re
linquere.nihil inquit longe ẽ deo. nec;
timendu ẽ ne ille nõ agnoſcat in fine ſe
culi vnde me reſuſcitet. Ergo die nono
egritudinis ſue.quĩquageſtmo ⁊ ſexto
ãano etatis ſue.trigeſtmo ⁊ tertio etatis
mee:aia illa religioſa ⁊ pia coꝛpoꝛe ſo/
Inta ẽ. Pꝛemebã oculos eins:⁊ conflue
bat in pꝛecoꝛdia mea meſtitudo ingẽs:
⁊ tranſfluebat in lachꝛias. Ihpideq; ocu
li mei violento ammi ĩꝑio reſoꝛbebant
fontẽ ſnũ vſq; ad ſiccitatẽ: ⁊ ĩ tali lucta
mie valde male mibi erat. Lũc vero vbi

effanit extremũ ſpiritũ:puer adeo datꝰ

exclamauit in planctũ:atq; ab oĩbꝰ no

bis coercitus tacuit. Poc mõ etiã meuʒ
quiddã puerile qð labebat᷑ in fletꝰ iuue
nili voce coꝛdis coercebat᷑ ⁊ tacebat.ne
q;.n. decere arbitrabamur funus illud

queſtibus lachꝛioſis gemitibuiq; cele⸗/

bꝛare: qꝛ his plerũq; ſolet deploꝛari q́
dã miſeria moꝛiẽtiũ aut quan oimoda

lix.

extinctio.At iſlla nec miſere moꝛiebat᷑:
nec oino moꝛiebatur. Poc ⁊ documèd
moꝛũ eius ⁊ fide nõ ficta rõibulq; cer⸗
tis tenebamꝰ. Quid erat ergo ꝙ intus
mihi grauiter dolebat niſi ex cõſuetudi
ne ſimul viuendidulciſſima ⁊ cariſſima
repẽte ſiml oirupta:vuln recẽs:gratu
labar qͥdẽ teſtionio eiꝰ qð ĩ ea ipᷣa vltia
egritudine obſedis meis ĩterblãdiẽs ap

pellabat me piũ:⁊ cõmemoꝛabat grãdi

dilectõis affectu. nũqᷓ; ſe audiſſe ex oꝛe
meo iaculatũ in ſe durũ aui cõtumelio
ſũ ſermonẽ.Sʒ iñ qͥd tale deus meꝰqui
feciſti nos:Quid ↄꝑabile hẽbat honoꝛ
a me delatus illi: ⁊ ſeruitꝰ ab illa mibi:
Qm itaq; delerebar tã magno eius ſola
tio ſauciebat᷑ aia mea:⁊ quañ dilaiaba
tur vita q̃ vna fcã erat ex mea ⁊ illius.

Cohibitio ga fletu illo puero pſalteriũ

aperuit enodius:⁊ catare cepit pſalmũ

cui rñdebamus ois vomus. miſericoꝛ⸗

diã ⁊ iudicium cãtabo tibi one.Audito
aũt quid ageret᷑ cõuenerunt multifr̃es
ac religioſe femĩe:⁊ de moꝛe illiꝰ quoꝝ
officiũ erat funus curatibus ego ĩ par⸗
te vbi decenter poterã cũ eis qui me nõ
deſerendũ eẽ cenſebam:qð erat tẽpo/
ri cõgruũ oiſputabã eoq; fomento ve⸗
ritatis mitigabam cruciatum tibi notũù
illis ignoꝛantibuſ et intente audientibꝰ
⁊ ſine ſenſu doloꝛis me eſſe arbitranti⸗
tibus. At ego in auribus tuis vbi eoꝛu;
nullus audiebat.increpabam mollici⸗/
em affectus mei:⁊ conſtringebam flu⸗

xum meroꝛis. cedebatq; mibi paululu⸗

nmnſaſq; impetu ſuo ferebatur non vl⸗
que ad eruptionem lachrimarum nee

viqʒ ad vultus mutationem: ſed ego ſeii

ebam quid enim coꝛde pꝛemerem⸗ Et
quia mibi vehementer oiſplicebat tan
tum in me poſſe bec humana que or/
dine debito ⁊ ſoꝛte conditionis noſtre
V4

Confeſſionum.

vecidere neceſſe eſt:alio doloꝛe dolebã

voloꝛẽ meũ:⁊ duplici miſticis macera⸗
bar:cũ ecce coꝛpus elatũ eſt. Imns ⁊ re
Eimus ſine lachꝛymios. Nlã neq; in eis pᷣ
tibus quas tibi fudimns: cũ offeret᷑ ꝓ
ta ſacrifecciũ pcij noſtri:ia inxta ſeplchꝝ
poſito cadauere pꝛiuſqᷓ; deponeret᷑: ſ?
ullic fieri ſolet:nec ĩ eis ergo pꝛecibꝰ fle⸗
mi:led toꝛo die grauiter ĩ occulto meſtꝰ
erã ⁊ mẽte turbata. Rogabã te vt pote
yã quo ſanares doloꝛẽ meũ nec facie/
bas.credo cõmẽdans memoꝛie mee:vł
boc vno documẽto oĩs coninetudinis
vinculũ etiã aduerſus mentẽ:q̃ iaʒ non
fallaci verbo paſcit᷑. Uiſuʒ etiã mihi eſt
Ft irẽ lautũ:q; audiera ide balneis no⸗
tmmen inditũ:qꝛ greci balamõ dixerint:
quod anxietatẽ pellat ex aĩo. Ecce ⁊ B
conſiteoꝛ:mificoꝛdie tue pat᷑ oꝛphano⸗
rũ:quoniã laui:⁊ talis erã qualis pꝛiuſ⸗
ᷓ lauiſſeʒ.neq; enĩ exudanit de coꝛde
meo meroꝛis amaritudo. Deide doꝛmi
m ⁊ vigilatn:⁊ nõ ex parua ꝑte mitiga⸗
tũ inueni voloꝛeʒ meũ:atq; vt erã in le
cto mo:ſolus recoꝛdatus ſuʒ veridicos
verſus dbꝛoſij tui. Lu es enĩ dens crea⸗
oꝛ oĩuʒ poliq; rectoꝛ:veſtiens diẽ ᷣco
ro lnie noctẽ ſopoꝛiſ gra:artus ſolntoſ
Vt quies reddat laboꝛis vſni: menteſq;
ſeſſas alleuet: luctuſq; ſoluat anxios.
Aꝛq; inde panlati reducebã in pꝛiſtinũ
ſenſiʒ anculã mmã:cõnerſationẽq; eius
pia ĩ te: ⁊ ſancie in nos blãdã atq; mo⸗
nigerã qua ſnbuo deſtitntus ſuʒ: ⁊ libu
K flere in cõſpecin tuo de illa ⁊ pꝛo illa
no me ⁊ pꝛo me. Et dimiſi lachꝛymas
quas ↄtineba vt efflurent quatũ vellẽt
ſubſternẽs eas coꝛdi meo: ⁊ requieuit ĩ
cis: qm ibi erat aures tue:nõ cmuſquaʒ
dois ſupde intpꝛetantis ploꝛatũ meuʒ.
Et nuc one cõfiteoꝛ tibiin lr̃is legat qͥ
volet: mter pꝛetetur vt volet: 2 ſ pecca⸗/

tum inuenerit fleuiſſe me matrem eri⸗
gua parte boꝛe: matkem oculis meis
ĩterim moꝛtuã:q̃ me multos annos ſfie

nerat vt oculis ttiis viuerẽ:nò irrideat:

ſed potins ſi eſt grandi charitate ꝓ pee

catis meis fleat ipſe ad te patrẽ omniuʒ

fratrũ vrpᷣi tui.Ego aũt iam ſanato coꝛ⸗
de ab illo vulnere ĩ quo poterat redar

gui carnalis affectus:fundo tibi deus
noſter de illa famula tua longe aliò la
chꝛymarũ genus:quod manat de ↄcuſ
ſo ſpũ ↄſideratione pericnloꝛuʒ omnis
aĩe que in adam moꝛit᷑:qᷓ;q; illa in xpo
viuificata etiam carne nõdum reſoluta

ſic virxerit vt laudet᷑ nomè tuum in fide

moꝛbuſq; eius. Non tamẽ audeo dice⸗
re ex quo eã ꝑ baptiſmum regeneraſti
nullum verbũ exiſſe ab oꝛe eius contra
pᷣceptũ tuum:⁊ dictũ ẽ a vitate filio tuo

ſi qͥ dixerit fratri ſuo fatue:reus erit ge

bẽne ignis.Et ne etiã laudabili vite he
minũ. Si remota mificoꝛdia diſcutias
eam. vero non exqᷣris delicta vehe⸗
mẽter: fiducialiter ſperamus aliquem
apud te locnz ĩuenire indulgẽtie. Quiſi
ds aũt tibi enumerat vera merita ſua:
Quid tibi enumerat niſi munera tua:
O ñ cognoſcant ſe hoĩes:⁊ qui gloꝛiat

in dno gloꝛietur. Ego itaq; laus ſnea ?

vita mea deus coꝛdis mei ſepoſitis pan
liſp bonis eius actibus:pꝛo quibus nibi
gandens gratias ago:nũc ꝓ peccai ma
tris mee depꝛecoꝛ te:exaudi me ꝑ medi
cinã vulneꝑ noſtroꝝ que pependit ĩ li
gno:⁊ ſedens ad dexteram tuam ie in
pellat ꝓ nobis. Scio mificoꝛditer oꝑa
tã: ⁊ ex coꝛde vimiſiſſe debita debitoꝛi⸗
bus ſuis:dimitte illi ⁊ tn debita ſua Si
qua etiã cõtraxit ꝑ tot ànos poſtaquã
ſalutis:dimitte dne dimitte obſecro ne
intres cũ ea in iudiciũ. Supꝑexaltet mi⸗

ſericoꝛdia iudiciuʒ:qm eloquia tua ve⸗/

*

Pelrihii
gulnittſe
itnennie
cpun eſtcdo⸗
rtüſraneet
GDtiamneiarpt⸗
Heedeeteccn⸗
tücopmnſhen
kaninen
dopinruvren
ſlifumman⸗
Ulnenoii ie⸗
Mhrurimll
ſyrtinneſſeret⸗
rgudelei
Gtntcnrriino
nitoſfircöen⸗
ceneclcbica
oncrocinn
Kldenlangunnd
nai onosenit
ſlaivptcinoſtr
Umtinninirin
Peinenudirin⸗
ennee inecii
eurickbeſl
ſeneni r0deinen
lennicchnden
lalnenorece
neſecict r⸗
Etlirpoton⸗
frautbiafſ⸗
fiſtoglucaret
ine daneti
gettoeer fi
Gntnenine
maſmnietren
gedanmgenn
nſtigtinne
aiſun ſior
unmid

enigon
Kengſehbt
mmabyt
metd
Konearee
Amnoriln
nerdant
uct wrime
a. onmiah
1ninm inr
ieſeteranen
rtdriitiinitn
miwiremg
tükiliſt
—

Liber

fa funt. e pmiſiſii miicoꝛdiaʒ mificoꝛ
dibus. Quod vt eſſent tu dediſti eiſ qui
miſereberis emi miſertns eris: ⁊ miſeri/
goꝛdiam pꝛeſtabis cti miicoꝛs fueris
Et eredo iĩ feceris qðᷣ te rogo ſed volũ
taria oꝛis mei appꝛoba dne. Nãq; illa
Iminẽte die reſolntionis ſue:nõ cogita
nit ſuũ coꝛpus ſũptnoſe contegi:aut cõ
diri aromatibus:aut monumẽtum ele
xiũ cõcnpiuit:ant curauit ſepulchꝝ pa
triũ. Nõ iſta mandauit nobis:ſed tãtũ
modo memoꝛiaã ſni ad altare tuum fie⸗
ri deſiderauit:cini nullius diei: pꝛet᷑miſ⸗
ſtone ᷣmerat vñ ſciret diſpenſari vicri/
mam ſcãm:qua deletũ ẽ cyrographuʒ
quod erat contrariũ nobis:qua trium⸗
phatns ẽ hoſtis:cõputans delicta nr̃a
2 querens ᷣd obijciat: ⁊ nibil inneniẽſ
in ülo in quo vincimus. Quis ei refun⸗
det ĩnocẽtem ſanguinẽ᷑: Quis ei reſtitu
et pꝛeciũ quo nos emit: vt nos offerat
ei ad cuius pꝛecij noſtri ſacr̃ʒ liganit an
cilla tua aiam ſuà vinculo fidei. nemo
a ptectione tua dirũpat eam. Non ſe iĩ
terponat nec vi nec iſidijs leo ⁊ dꝛaco.
neq; enĩ rñdebit illa nihil ſe debere ne
cõnincat᷑ ⁊ obtineat᷑ ab accnſatoꝛe cal
lido:ſed rñũdebit dimiſſa debita ſua ab
eo cui nemo reddet quod ꝓ nobis ñ de
bens reddidit. Sic ̊ in pace cũ viro añ
quẽ nulli ⁊ poſt quẽ nulli nupta ẽ: cui
fuinit fructũ nibi afferens cũ tollerãtia
vt eũ quoq; lucraret᷑ tibi.Et inſpira oo
mine me oeus meꝰ:iſpira ᷣuis tuis fra
tribus meis filijs tnis:dñis meis: quibꝰ
coꝛde ⁊ voce ⁊ l̃is ᷣuio:vt quotquot
hec legerint meminerit ad altare tuum
monice famule tue cũ patricio quõdaʒ
eiꝰninge:ꝑ quoꝝ carnẽ ĩtroduxiſti me ĩ
banc vitã:quẽadmodũ neſcio. Memi
neri cũ affectu pio parentũ meoꝛiʒ in

bac luce tranſitoꝛia: 2 frata meox ſud

te patre in mr̃e eatholies: 7 ciuiũ mes⸗

rũ in eterna hieruſalẽ:cui ſuſpirat pers

grinatio populi tui ab exitu vſq; ad re

ditũ:dt qdð a me illa popoſcit exiremnʒ
oberius ei pꝛeſtet᷑ in multox oꝛõib ta,
ꝑofeſſiões qᷓ; ꝑ oꝛõnes meas.
Erplicit liber nonus.
Incipit decimus.
PPodgnoſcd te cognitoꝛ me
us:cognoſcam te ſicut ⁊
a te cognitns ſum virtus
aie mee. Intra in eã ⁊ co
apta tibi vt heas ⁊ poſſi⸗
deas ſine macula ⁊ ruga. DPec eſt mea
ſpes:iõ loquoꝛ:⁊ ĩ ea ſpe gaudeo:qũ ſa
nũ gaudeo.Cetera vo vite hꝰtanto mi
nus flenda q;to magis fletur: ⁊ tanto
magis flẽda q;to minus fletur i eis.Ec
ce enĩ veritatẽ dilexiſti:qm̃ q̃ facit eam
venit ad lucẽ. Uolo eã facere in coꝛde
meo coꝛã te ĩ cõfeſſione:in ſtilo autem
meo coꝛã multis teſtibus.Et tibi qͥde⸗
dñe euius oculis nuda ẽ abyſſus hũᷣa⸗
ne cõſcĩe qͥd oceultũ eẽt erià ĩ me ſi noł
lẽ cõfueri tibi.Le enĩ mibi abſcõderem
non me tibi.nũc aũt qꝙ gemitus meus
teſtis ẽ diſplicere me mibi. Lu refulges
7 places:⁊ amaris ⁊ deſideraris:vt eru
beſcà de me ⁊ abijciam me atq; eligam
te:⁊ nec ribi nec mibi placeã niſi de te.
Tibi ergo dñe manifeſtus ſuʒ qcũq; fiʒ
⁊ quo fructu tibi conlitear dixi. neq;.n.
id ago vdis carniſ ⁊ vocibꝰ:ſed vᷣbis aĩe
⁊ clamoꝛe cogitatõis:quẽ nonit auris
tua. Cum eni malus ſuʒ nibil ẽ aliõ cõ
fiteri tibi qᷓ; diſplicere mibi.Cũ vᷣo pins
nihil ẽ aliud ↄfiteri tibi qᷓ; hoc non tri⸗
bnere mibi:qi tu dñe bñdicis inſtũ: ſʒ
pꝛius eũ iuſtificas ĩpiuʒ. Cõfeſſio itaq;
mea deus meus iĩ ↄſpectu mo nbi taci⸗
te fit: ⁊ non tacite. Lacet eniʒ ſtrepitu:
clamat affectu. Neq; eni dico recti ali

Conteſſionum

gquid hoſbus qð non a me tu pꝛius au⸗
dieris: aut etiã tu aliquid taie audies a
me qõ non mihi tu pꝛius dixerl. Quid
mihig ẽ cũ hoibꝰ vt audiãt ↄfeſſiones
meas:quaſñi ipſi ſanaturi ſint oẽs lägo⸗
res meos.Curioſuʒ genuſ ad cognoſcè
dã vità aliena: defichoſuʒ ad coꝝꝛigẽd
ſua. Quid a me querant audire qͥ; fun: q
voliüt a te audire qui ſint.Et vnde ſciũt
cu a meipſo oe meipſo audiũt:an veruʒ
dicã:qnquidẽ nemo ſcit bominũ q̃ ſũt
ĩ hoie:nĩ ſpũs bois qui ĩ ipſo ẽ. Si aũt
a te audiũt de ſeipſis:nõ poterunt dice
re mentit᷑ ons.Quid eſt eni a te audire
de ſe niſ cognoſcere ſe:Quis poꝛo co
gnoſcit ⁊ dicit falſuʒ ẽ:niñ ipſe mentia
tur:Sed qꝛ charitas oĩa credit int᷑ eos
vtiq; quos ↄnexos ſibimet vnũ fac:ego
quoq; dne etiaʒ ſic tibi cõficeoꝛ dt audi
ant hoĩes qiibus demõſtrare nõ poſ⸗
mz an vera ↄfitear:ſʒ credũt mihi: quo⸗
rü mihbi aures charitas aꝑit. Uerum tu
medice meus intime quo fructu iſta fa
ciaʒ aliqua mibi.nam cõfeſſiones pᷣteri
toꝝ maloꝝ meoꝝ que remiñſti ⁊ texiſti
vt beares me ĩ te:mutãs aiam meà fide
2 lacramẽto tuo cu legunt ⁊ audiunt
excitant coꝛ ne doꝛmiat ĩ deſpatiõe et

dicat:non poſſum:ſed euigilet ĩ amoꝛe

miſericoꝛie tue ⁊ dulcedine gre tue: q̃
potẽes eſt oĩs iĩfirmus qͥ ſbi ꝑ ipſam fit
cõſeius ifirmitatl ſue ⁊ delectat bonos
audire pꝛet᷑ita mala eoꝛũ qui iam carẽt
eis. nec i0 delectat qꝛ mala ſunt:ſed qᷣa
fuerũt ⁊ non ſunt.Quo itaq; fructu do
mine deus meus cui quotidie confitet
cõſcia mea:ſpe mĩicoꝛdie tue ſecurioꝛ
qᷓ; inocẽtia ſua:quo fructu queſo etiaʒ
hoibꝰcoꝛd te cõfiteoꝛ ꝑ baſ lr̃aſ adhuc
qs ego ſim:nõ qͥs fuerim: nam illũ fru
ctũ vidi ⁊ cõmemoꝛani. Sed qͥs adhuc
ſim ecce in ipſo tꝑeofeſſionü mearum

et multi boc noſce cupinnt qui me no
uerunt ⁊ nõ me noueruũt:q ex me vlde
me aliquid audierũt:ſed auri eoꝑ nõ ?
ad coꝛmeu:vbi ego ſum quicũq; ſum.

Uolüt ergo audire cõfitent me quid

pſe ĩtus fim:qui nec oculũ:necaurem:
nec mentẽ pñt intẽdere:credituri tamẽ

volüt: nũquid cognituri: Dicit eniʒ eis
charitas qua boni ſunt nõ mentinime:
de me confitentẽ:⁊ ipſa in eiſ credit mi

hi. Sed quo fructu id volũt:An ↄgra⸗
tlari mibi cupiut cũ audierit qtuʒ ad
te acceda munere tuo:⁊ oꝛare ꝓ me cũ

audierit q;tũ retarder põdere meo.In

dicabo talibus. Nõ eni paru eſt fruct?
dñe de me: vt a multis tibi gratie aga

tur de nobis: ⁊ a multis rogerie ꝓno/
bis. Amet in me frat᷑nus aĩus qò ama⸗
dũ doces:⁊ doleat in me quod dolẽdũ

doces.Animus ille hoc faciat frat᷑nus

nõ extraneus: nõ filioꝝ alienoꝑ:quoꝛũ
os locutũ ẽ vanitatẽ:⁊ dextera eoꝝ dex

tera iniquitatis:ſea fratnus ille qui cuʒ
appꝛobat me gaudet de me.Cũi aũt im
pꝛobat me non triſtatur pꝛo me: qꝛſi⸗
ne appꝛobet ſiue ipꝛobet:diligit me. In
dicabo me talibꝰ:reſpirent i bonis me⸗/
is:ſuſpirent i malis meis. HBona mea in
ſtituta tua ſunt: æ dona tna:mala mea
delicta mea ſũt:⁊ iudicia tua. Beſpirẽt
in illis ſuſpirẽt i his.Et hymnꝰ ⁊ fletus

aſcendant in ↄſpectũ tuum de frat᷑nis

coꝛdibus thunibulis tuis. Cu aũt dſe

delectatus odoꝛe ſci tẽpli tui miſerere
mei ſᷣm magnam misicoꝛdiã tuã ꝓpter
nomẽ tuum:⁊ nequaq; deſerens cepta
tua ↄſuma ĩperſecta mea. Picẽ fructꝰ
cõfeſſionũ meaꝑ:nõ qualis fuerim:ſed

qualis ſim: vt hoc confitear: nõ tantuʒ
coꝛã te ſecreta exultatione cũ tremoꝛe
⁊ ſecreto meroꝛe cũ ſpe:ſʒ etiã i auribus

credentiũ filioꝝ hoĩum: ſocioꝝ gaudij

uitclei

.

ſecktnen,
anin

eetſoenen

Mmiſnouit

Hinudiſfue
ſetotbiſbetn
fnrinementhite

dfinm enpoote

cyjbirtorre

nenettuernet

iſn ae
ehe
6beſghneg n
gmumn ue
ole tnenoſe
Mitſhisbois n
iſvigönecip
ſßgin eſt.
lbchvonninqen
gunnepretuo
iſtinanme
mnlignadele i
pktenenoney

nn gnigrauen
ae
rct ſemprreer

Mlerorialiono
Penguhuten
Mlantibuige
ubfentngfic
gingnfcon
iganinan
nſſeſinneft
ncdenelen
h inn gui
hlenee⸗

mna ͤfüit
mengtamgt
nce odt
Micir
umaluchge⸗

uflee

nefmmnzindt

Nlerndeget

le ialin
gnötigtineeg
Muittanmt
wetfumlee
untdeli

nisnuh
etrn
rtan ,
inan,
Nd
umi
eitſilien
mninnii
mmiune
l
zniitn
4 anhhminn
—
iſeel
inn be

meit cõſoꝛtiũ moꝛtalitatis mee: ciuiuz

meop r mecũ peregrinoꝝ pꝛecedentiu

c conſequentiu: ⁊ comituʒ vie mee. Di

ſunt ſerui tui fres mei quos filioe tuos
c&ẽ volniſti dnos meos:quibus inſſiſti:

vt ſerniã ſi volo tecũ de te vinere. Et H
mihi vbũ tuum parum erat ſi loquẽdo

pꝛeciperet: ⁊ niñ ⁊ faciẽdo puet.Et ego
id ago factis ⁊ dictis:id ago ſub alis tu

is nimis cũ ingenn periculo:niñ qꝛ ſub
alis t uis tibi lubdita eſt anima mea: et

ifirmitas mea tibi nota ẽ Paruulus ſ
ſed viuit ſemꝑ pater mens:⁊ idoneus ẽ

mihi tutoꝛ meꝰ. Idem ipſe eſt eni oͤ ge⸗
nuit me ⁊ tuetur me:⁊ tu ipſe ęs oĩa bo
na mea:tu oĩpotens qni mecũ es:⁊ pꝝ
nſq;ᷓ tecũ ſin. Indicabo g talib qlivus

iubes vt puiã: nõ qs fueri ſʒ qͥ; iã ſim: -
qs adhuc ſiʒ: ſ n

. meipᷣm vijndico.
Sic itaq; audiar. Cu enim oñe dijudi/
cas me: qꝛ ⁊ſi nemo ſcit hominũ qͥ ſunt

pois:niſi ſpũs hoĩs qui in ipo eſt: tamẽ

c aliqᷣd boĩs qð nec ipfe ſcit ſpirius ho
minis qui in ipſo eſt. Lu autem domi⸗

ne ſcis eins omnia qut feciſti eum. Ego

vero quamuis pꝛe tuo conſpectu me ðᷣ
ſpiciam ? eſtimem me terram ⁊ cinereʒ
tamen aliquid de te ſcio quod ve me
neſcio. Et certe nunc videmus per ſpe/
culum in enigmate nondum facie ad
ſaciem. Et ideo quamdiu peregrinoꝛ
abs te mibi ſum pꝛeſentioꝛ q;ᷓ tibi:⁊ ta⸗
men te noui nullo modo poſſe violari.
Esgo vero quibus tentationibus reſiſte
re valeam: quibuſue non valeam ne/
ſcio. Et ſpes es:qꝛ fidelis es:qui noſnõ
ſnis tentari ſupꝛa q; poſſumus ferre:
ſed facis cum tentatione etia 6
tum:vt poſſimus ſuſtinere onkiten
ergo quid de me ſciam: confitear æ qd

„ .

onkitear

K.ib 2 *

tamdiu neſcio donec fiant tenebꝛe met
ſicut meridies in vultu tno:non dubia
ſed certa conſcientia. Domine amo te.
Presſſiſti coꝛ meuʒ verbo tuo ⁊ ama
ni te. Sed et celum ⁊ terra ⁊? omnia qᷓ
in eis ſunt:ecce vndic; mibi vicunt: vi
te amem bec ceſſant dicere omnibnſ vt
ſint ĩexcuſabiles. Altius autẽ tu miſere
beris em miſertus eris: ⁊ miſercoꝛdiam
pꝛeſtabiſ cni miſertꝰ fueris.Alioqn ce⸗
lñ ⁊ terra ſurdis loquunt᷑ laudes tuas
Quid autem amo cum te amo? Non
ſpeciem coꝛpoꝛis nee decus tempoꝛis:
nec candoꝛem lucis: ecce iſtis amicum
oculia: non dulces melodias ſuauium
cantilenarum omnimodarum:non flo
rum ⁊ vnguentoꝛum ⁊ aromatum ſua
ue olentium:non manna ⁊ mella:non
membꝛa acceptabilia carnis amplexi/
bus:non hec amo cum amo deum me
um:a tamen amo quandam lIucem ?
quandam vocem:⁊ quendam odoꝛem
2 quendam cibum ⁊? quendam ample
xum cum amo deum meum:luceʒ: vo⸗
cem:odoꝛem:cibum amplexum interi⸗
oꝛis hominis mei:vbi fulget anime mee
quod nõ capit locus:⁊ vbi ſonat quod
non rapit tempue: ⁊ vbi olet quod nò
ſpargit flatus:⁊ vbi ſapit quod non mi
nuit edacitas:⁊ vbi beret quod non di
nellit ſatietas. DHoc eſt quod amo cum
deü meum amo:Et quid eſt boc: Int/
rogaui terrã ⁊ dixit nõ ſum:⁊ quecũq;
in eadem ſunt:idem confeſſa ſunt. In⸗
terrogani mare ⁊ abyſſoſ:⁊ reptilia aia
rum vinarum: ? reſponderunt. Nõ ſus
mus deus tuus:quere ſuper nos. In/⸗

errogaui auras flabiles: ⁊ inquit vm⸗

uerſus aer cum iĩcolis ſuis.ſallitur ana
xumenes:non ſum deꝰ. Interiogaui ce

e me neſciam: quid ? quodo meſcio l: ſolẽlunaà: ſtellae:neq; nos ſum de
te mibi lucente cio: 2 dd de me neſcio quẽ qris inauiunt. Et diri omnid/bis 4

.

rcũſtant foꝛes carnis mee. dicite mibi

de deo meo.qð vos nõ eſtiſ dcite mibi

dDe ilo aliqu. E& exclamauerut voce ma
una.ipie fecit nos. interrogatio mea:ĩ
tentio mea. ⁊ miio eoꝝ ſpẽs eoꝝ.⁊ dire
rũñch.homo.Et ecce coꝛpus ⁊ aiam ĩ me
mihi pᷣſto iunt.vnũ exterius ⁊ alterũ in
terius. Quid hboꝛũ ẽ vnde querere ðbui
vnm meu que ia qſ uerã ꝑ coꝛpus a ter
ra vſqʒ ad celũ:quouiq; potin mittẽ nũ
cios radios oculoꝛi meoꝝ: Sed meliꝰ
qovinterius.El quippe renüciabat oes

nuncij coꝛpoꝛales pnidẽti ⁊ iudicàti de

reſpõnionidus celi ⁊ terre:⁊ oĩium que ĩ
cis ſunt dicentiũ:nõ ſumus dens:⁊ ipᷣe
fecit nos. PHõ inerioꝛ cognouit bec ꝑ
exterioꝛis miniſteriũ ego itenoꝛ cogno
ni hec: ego animꝰ per ſenſum coꝛpoꝛis

mei. Interrogaui mũdi molem de deo
meo:⁊ reſpõdit mihi. Nõ ego ſlum ſed

ipie me fecn.nõne oibus quibus inte/
ger ſenſus ẽ apꝑet hec ſpecies: Cur nõ
Oibus eadẽ loquntur:? Aialia puſilla ?z
magna videt ea ſed interrogare neqũt.
nõ.n.pponia ẽ in eis nüciatibꝰ ſenſibꝰ
iudex ro. Poĩes aũt poſſũt interrogare
Vt ĩumbilia dei ꝑ ea qͥ facta ſunt intelle
cta cõſpiciantur:ſed amoꝛe ſubdũt᷑ eis
⁊ ſuodui iudicar nõ poſſunt: nec rũdet
uta interrogatibus niſi indicatib. nec

cocẽ ſua mutat. i.ſpeciẽ ſuã: ſi alius tiñ

Videat:alius antẽ videns interroget:vt
aliter uli appareat.aliter hbnic:ſed eodẽ
mõ vtriſq; apparẽs:illi muta ẽ huic lo

quił᷑:imo vero oibuſ loquit᷑:ſed illi itel

ligut qui eius vocẽ acceptà foꝛis intus
cu veritate cõferunt. Ueritas. n. Dicit
mihi nõ e deus tuus terra ⁊ celũ neq;
omne coꝛpus.Hoc dicit eoꝝꝑ nã videnſ
mole mioꝛè ee ĩ ꝑte q; in toto. Jã tũ me
es libi dco aia qm iu vegetas mo⸗

ki me ad me ⁊ dixi mibi. Lu do es: Et

Confeſſionum

l coꝛpis tui: pꝛebens el vità qð nullimn
coꝛpu spꝛeſtat coꝛꝑi Deus auũt tuus:et
lbi vita e. Quid ergo amo cũ den meu
amo:qͥd ẽ ille ſuꝑ caput aie mee: Per
ipſã aiam me aſcẽda adillũ. Traſido
vi meàù qᷓ hereo coꝛꝑi ⁊ vitaliter cõpa⸗
gẽ ei repleo.nõ ea vi reꝑio deu meum
Naã reꝑtret equus ⁊ mulus qᷣbꝰ nõ iĩ

— * 4 2 „

tellectus:⁊ ẽ eadẽ vis q̃ viuit ẽt eoꝛum

co:ꝑa. Eſt alia vis nõ lolũ qua viuifico
Gſhẽt qua cenſifico carnẽ meà qua mibi

fabꝛulicauit vñs iubeni ocnlo vt nõ au
diat: æ⁊ ami vt non videat: ſed illi per q;
videa:huic pex quà audiã ⁊ ꝓpꝛa ſin⸗
guilati ceteris ſenſib ſedibus ſuis ⁊ off
cijs ſuis qꝗᷓ oiuerſa ꝑ eos ago: vnus ego

animꝰ. Crãſibo ⁊ iſt vi meâ. na ⁊ bac

bʒ equus ⁊ mul. Sẽtiũt.n.?᷑t ipſi ꝑcoꝛ
pus.Lrãſibo g iſta vi nature mee gra⸗
dibus aſcendẽes ad eũ qui fecit me:⁊ ve
nio ĩ cãpos a lata pꝛetoꝛia mẽoꝝe mee
vbi ſuni theſaun innumer. bili imagi
num de huiuſcemoch rebue ſennbus in
nentarum vbi reconditum eſt quicqᷣd
etiam cogitamus:vel augendo vel mi⸗
nuendo:vel vt cunq; vanando ea que
ſenſus attigerit. Ei ſi quid aliud com
mendatum ⁊ repoſtum eſt: qò nõdũ

abſoꝛbuit ⁊ ſepeliuit obliuio ibi quado

ſum poſco vt ꝓferatur quicquid volo.
Et quedã ſtati ꝓdeunt quedã requi⸗
runt᷑ diutius ⁊ tanqᷓ; de abſtrunoꝛibꝰ
quibuſdãa receptaculis eruũt᷑ quedã ca
teruati pꝛoruunt ⁊ dum aliud petitur
⁊ queritur:pꝛoſiniunt in medium quaſi
dicentia. ¶Me foꝛte nos ſumus: Et
abigo ea manu coꝛdis a facie recoꝛda⸗
tionis mee:donec enubiletur illud qd
volo atq; in conſpectum pꝛodeat ex ab
ditis. Alia faciliter atqʒ imperturbata

ſerie ſicut poſcuntur ſuggeruntur ⁊ ce
dut pꝛecedẽtia conſequentibu.: ceche

40

ndntirci
m ihtoiadin
.

cai

b

iftcisla
ſͤcga
togtschlerenf
egouresal
ſeantsperzgl

ceng etciiͤn

Plinigtigoen
Alüftcürele
glerireniee
Ceceet Deroian
ngbtſtfeme
pitttot eſi⸗
eſtälgfrnseims
phiritadeirc⸗

ſmnitſeürent

ſoſuntlecodn
eecdoicdde

„huerräenſen

cgednätenn
fleniodidoin
wocoloenrd
tnigprinrar⸗
nnit ſonietqgn
hunſtumcoſten
ſeorſmnpoſti,
Pſeofplaceretg
ſitentelinguu⸗
nßuntoloin

ebloninneſbi
ſlicgiremipi
memegriſſin
tmirſeſe
ſchlyeneete
linſtenoeti
Aufmolere
hligcanmee
ntinnd ginn
Ainenonemen
ſemtmmene
aetieſani

17

üptherie
eg

(utgpmein
elkinenien
iiitütli,
whet
cononnſi
tm
iceſſoinin

ladsnötie

Nicncmin
1disbenenin
Nnon ſnti

er grinti

nseni en
erpengn
dt ifnin
wöktiſiunn
ces Naigur
iluugmmuni

fönmntunttt

mneenend
ugfniu
en. ctt

1

Nomng
ai n bi
nirtn
ginnnit

iber
do reeodunt᷑ iteꝑ cũ doluero pꝛoceſſu⸗
ra.Qõ totũ fit cũ aliquid narro memo
riter. Ibi ſunt oĩa diſticte generatimqʒ;
ſeruata:q̃ ſuꝰ q̃q; aditu ĩgeſta ſunt: ſiẽ
lux atq; oẽs coloꝛes fonmneq; coꝛpoꝛnʒ
ꝑ oculos:ꝑ aures aũt oĩa genera ſuoꝛũ

oẽſq; odoꝛes per adituʒ nariũ: oẽs ſa /

poꝛes per ons aditũ:ad ſenſum aũt to/
tins coꝛpoꝛis quid durum:quid mole:
q́̃d calidũ frigidũue:lene aut aſpeꝝ gra
ne ſeu leue ſiue exirĩſecus ſiue intrinſe

cus coꝛpoꝛi. Dec oĩa recipit recolenda

cum opus eſt:⁊ retraetãda grãdis me⸗
moꝛie receſſus ⁊ neſcio qui ſecreti atq;
ineffabiles ſinus eius:q̃ oĩa ſuis q̃q; fo

ribus ĩtrãt ad ea ⁊ reponũt᷑ in ea. Nec

ipᷣa iñ intrãt:ſed reꝝ ſenſataꝑ imagĩes
pſto ſunt illic cogitationi reminiſcenti
eas.Que qũo fabꝛicate ſint qͥs dicit cuʒ
appareat:qͥbus ſenſibus rapte ſunt ite⸗
riuſq; recondite:nà ⁊ ĩtenebꝛis atq; in
ſilentio dũ hĩto ĩ memoꝛiã meaʒ ꝓfero
ſ volo coloꝛes ⁊ diſcerno inter album
? nigꝝ:⁊ inter quos alios volo.nec in
currũt ſoni atq; ꝑturbãt qð ꝑ oculos

hanſtum cõſidero:cũ ⁊ ipſi ibi ſunt ⁊ ̃̊

ſi ſeoꝛſum repoſiti lateãt. nam ⁊ ipſos
poſco ſi placet atq; adſunt illico.Et re
quieſcente lingua ac ſilente gutture cã
to qᷓ;tum volo:imagineſq; ille coloꝛuzʒ:
q̃ nibilominus ibi ſunt:non ſe interpo⸗
nũt neq; interrũpũt:cũ theſanrus aliuſ
retractatur qui ĩfluxit ab auribus. Ita

cetera q̃ per ſenſus ceteros ĩgeſta ate;ʒ

cõgeſta ſunt recoꝛdoꝛ put libet:⁊ aulaʒ
lilioꝛũ diſcerno a violis nihil olfaciens
⁊ mel de fruto lene aſꝑo nibil tum gu⸗

ſtãdo neq; contractãdo ſed reminiſcẽ⸗

do antepono. Intus bec ago ĩ aula in
genti memoꝛie mee. Ibi eni mihi celuz
⁊ terra:⁊ mare pꝛeſto ſunt cũ oĩbus q̃
in eis ſentire potui:pꝛeter illa q̃ obluus

ſum. Ibi mihi ꝛ ipſe occurro mec; reco

lo:qͥd qñ ⁊ vbi egeri:quoq; modo cum
agerẽ affectus fuerim. IJbi ſunt oĩa q̃ ſt
ue expta a me ſiue credita memini ex ea
dẽ copia etiã ſimilitudines reꝝ vel exꝑ
taruʒ vel ex eis q́s exꝑtus ſuʒ creditarũ
alias atq; alias:⁊ ipſe cõtexo pᷣterit: at
q; ex his etiã futuras actiones: ⁊ euen⸗
ta ⁊ ſpes:⁊ hec oĩa rurſus quaſi pnᷣtia
meditoꝛ. SYaciã hoc aut illud:dico apð
me ĩ ipſo ingenti ſinu animi mei pleno
tot ⁊ tãtaꝝ reꝝ imaginibus:⁊ H̊ aut il/
lud ſeq̃tur.O ſi eẽt haut illud. Auertat᷑
ðs h̊ aut illud. Dico apud me iſta.Et cũ
dico:pꝛeſto ſunt imagines oĩuʒ q̃ dico
ex eodem theſauro memoꝛie: nec oino
aliqd eoꝛũ dicereʒ ſi defuiſſẽt. Magna
iſta vis ẽ memoꝛie:magna nimis deus
meus penetrale ãplũ ⁊ infinituʒ: qͥs ad
fundũ eius ꝑuenit: Et vis ẽ hec animi
mei atq; ad meã nãm ptinet: nec ego
ipſe capio totũ quod ſum. Ergo animꝰ
ad hñdũ ſeipſuʒ ãguſtus ẽ:vt ibi ſit qð
ſui nõ capiat. Nũquid extra ipſũ ac nõ
ĩ ipſo:Quũo ergo nõ capit. Multa mi/
hbi ſuꝑ h̊ oboꝛitur admiratio ſtupor ap
pꝛehẽdit me.Et eũt hoĩes admirari al⸗
ta mõtiuʒ:⁊ igentes fluctus maris ⁊ la⸗
tiſſimos lapſus fluminũ:⁊ oceani abi⸗
tũ:⁊ gyros ſideꝝ ⁊ reliquũt ſeipſos nec
mirant᷑.Qũo oĩa hec cũ dicerẽ: non ea
videbã oculis nec tũ dicerẽ niſi mõtes
fluctus ⁊ flumia ⁊ ſidera q̃ vidi ⁊ oce
anũ quẽ credidi:ĩtꝰ ĩi memoꝛia mea vi⸗
derem ſpatijs tñ ingentibꝰquaſi foꝛiſ vi
derem: Nec ea tñ vidẽdo abſoꝛbui qñ
vicdi oculis:nec ipſa ſunt apud me: ſed
imagines eoꝝ.Et noui quid ex quo ſen
ſu coꝛpoꝛis ĩpꝛeſſuʒ ſit mihi ſjͥ nõ ea ſo
la geſtat ĩmẽſa iſta capacitas memoꝛie
mee. Hinc ſunt ⁊ illa oĩa qͥ de doctri/
nis liberalib percepta nõdũ exciderũt

nec eoꝑ imagies ſed res ipſas gero.nã
qd ſit litteratura: qͥd peritia duputadi:
quot genera qõnũ:dqd hoꝝ ſcio ſic ẽ in
memoꝛia mea:vt nõ retenta imagie rẽ

foꝛis reliq̃riʒ:aut ſonuerit ⁊ pꝛeterierit

ſicut vox ipꝛeſſa ꝑ aures veſtigio quo
recoleret᷑:quaſi ſonaret:cũ iã nõ ſona⸗
ret aut ficut odoꝛ dũ trãſit ⁊ euaneſcit
i vẽtos olfatũ afficit:vñ traijcit in me/
moꝛiaʒ ĩ imaginẽ ſui: quã reminiſcẽdo
repetamus:aut ſicut cibꝰq certe in ven
tre iã nõ ſapit:⁊ tamen ĩ memoꝛia qua
ſi ſapit:aut ſicut aliqd qð coꝛpoꝛe tagẽ
do ſẽtit᷑ quod etiã ſeꝑatuũ a nobis ima
ginat᷑ memoꝛia. Iſte qppe res nõ ĩtro
mittũt᷑ ad eam: ſed eaꝑ ſole imagines
mira celerirate capiunt᷑:⁊ miris tanq;
cellis reponũtur:⁊ mirabiliter recoꝛdã
do ꝓferunt᷑.At vero cũ audio tria ge⸗
ra eẽ qõnũ:an ſit:qͥd ſit:quale ſi:ſono⸗
rũ qͥdẽ qᷣbus hec verba cõfecta ſũt ima
gines teneo:⁊ eas ꝑ auras cum ſtrepi/
tu trãſiſſe ac ia nõ eẽ ſcio. Res vo ipſas
que illis ſignificant᷑ ſonis neq; vllo ſẽ
ſu coꝛpoꝛie attigi:neq; vſpiam vidi pꝛe
ier animũ meũ:⁊ in memoꝛia recondi⸗
di nõ imagines earũ:led ipᷣas Que vn⸗
de ad me itrauerint dicãt ſi pnᷣt. Naʒ ꝑ
curro ianuas oĩs carnis mee: nec inue
nio q̃ earũ ingreſſa ſint. Quippe oculi
dicũt.Si coloꝛate ſunt nos eas nuncia
nimus. Aures dicũt. Si ſonuerüt a no
bis iudicate ſunt. Nares dicũt. Si olu
erũt ꝑ nos trãſerunt. Dicit etiã ſenſus
guſtãdi.Si ſapoꝛ non ẽ:nibil me ĩter⸗
roges.Lactus doicit. Si coꝛpulentũ nõ
eſt: nõ ↄtractaui.Si nõ ↄtractaui non
iudicaui.Uide vñ ⁊ qua hec ĩtrauerũt
ĩ memoꝛia meam neſcio quomodo.nã
cũ ea didici nõ credidi alieno coꝛdi: ſed
ĩ meo recognoui ⁊ vera eẽ appꝛobaui:

Conſeſſionum

quaſi remota ĩterioꝛe loco non loco:

⁊ commẽdaui ei tanqᷓ; reponens ende
ꝓferre eũ vellẽ. Ibi g erant:⁊ anteq; ea

didiciſſem:ſed ĩ memoꝛia nõ erãt. Ubi
g aut quare cũ dicerentur agnoui ⁊ di

xi ita eſt ⁊ veꝑ ẽ: niñ qꝛ iã erat ĩ memo⸗
ria:ſed tam remota ⁊ retruſa:quaſi i ca

uis abditiõibus:vt niſi admonẽte aliq

eruerent᷑ ea foꝛtaſſe cogitare non poſ⸗

ſem: Quo circa ĩuenimus nibil eẽ aliõ

diſcere iſta quoꝝ nõ per ſenſus hauri/
mus imagies:ſed ſine imaginibus ſicu
ti ſunt ꝑ leipſa intus cernumus:niſi ea q

paſſim atq; ĩidiſpoſite memoꝛia cõtine⸗

bat cogitando quaſi colligere atq; ani
maduertẽdo curarẽt:tanq; ad manum
poñta ĩ ipſa memoꝛia:vbi ſparſa pꝛius
⁊ necglecta latitabãt iam familiari in⸗
tẽtione facile occurrãt.Et qᷓ; multa bu
iuſmodi geſtat memoꝛia mea:que iã in
ueta ſunt:⁊ ſicut oixi quaſi ad manum

poſita:que ⁊ didiciſſe ⁊ noſce dicimur.

Que ſi modeſtis ꝑꝝ interuallis recole
re deſinero:ita rurſus demerget᷑:⁊ qua
ſi ĩ remotioꝛa penetralia dilavutur. vt
denuo velut noua excogitãda ſint ĩ idẽ
iteꝝ. Neq; eni ẽ alia regio eoꝑ:⁊ cogen

da rurſus ſciri poſſunt.i.velut ex qua/

dã diſpſione colligẽda:vñ dictü eſt co⸗
gitare. Na cogo ⁊ cogito ſicẽ vt ago⁊
actito:facio ⁊ factito.Ueiũtñ ſibi aius

B verbũ ꝓpꝛie vẽdicauii:vt nõ quod ali

bi.ſed qd iin aĩo colligit᷑.i.cogi ur:cogi
tari ꝓpꝛie iã dicat᷑. Itẽ cõtinet memo⸗
ria numeroꝑꝝ dimẽnonũq; rões ⁊ legel
inumerabiles:quarũ nui la coꝛpoꝛis ſe
ſus ipꝛeſſit:qꝛ nec ipſe coloꝛaie ſũt aut
ſonãt:aut olẽt:aut guſtate:aut contra⸗

ctate ſunt.Audiui ſonos verboꝝꝑ quibꝰ

ſignificant᷑.cũ de his diſſerit᷑:ſed illi alij
iſti aut alij ſunt. Nam illi aluer grece:
aliter latine ſonat:nec aliud elodoꝝ ge
nus. Nidi lineas fabꝛoꝛuʒ vel etiam te⸗

tſailnnrkar fin
ertbreniontie
(cſpiidntcanis
ſbe la coc
(Cimimsagnou
obas pon
AMſedilialit
fbnecimnagine⸗
Llam RKenne
ridertetode
ciamemonatene
Ddicein nonoi
ecoloſhe
AMrtmonvnrt
Merunorermen
iproicrauſenen
rconnachinn
hrneiceo
fE mton neniniſe
onenpecogtare
dptrſtimen
(ſtiiperon
huneruneintel
tſornennien
ooncheeſenini
nthurigpi
ulſniugng
Dnenniatotnen
ſaneinen
nlidurien
nſigelauang
intonlnerni
giſgcntnnini
Rrpoſteni⸗

ſife Chictete

K oher
hulrgſneen

— = —
=1 -

ES
=

BEẽ̃

SEe

=
E

n
—=

1
gltninnc
Ahiini
n

hnndadn
Mmmnian

E

in

auingn

epienen
dinri

—
Raenncgictnn
1ſoriſkecgnn
Grainenmntte
Gnornötr
edſen
Bichftenenui
Ncofelnt
armatrite
ncnonrſdiſei
Alrisditnisi
in ameuag
Ait nen
Airgule
uisk

tmugnpin⸗
miinunn

niut tut

.
lgiunin

Notatdtiſ

rnitatni⸗
voltin
ainetoligf i
uuninlic,
cuußt

47 4
augtalh

nuiſſimaos:ſicut filium aranee: ſed ille

alie ſunt:non ſunt imagines eaꝝꝑ quas
mihi nüciauit carnis oculus. Nouit eaſ
q̃ſqᷣs ſine vlla cogitatõe qualiſcũq; coꝛ
dis itnitus agnouit eas. Senſi ẽt ninne
ros oĩbus coꝛpoꝛis ſenſibus quos nüe⸗/
ramus: ſed illi alij ſunt quibus nminnera

mus:nec imagines iſtoꝝ ſunt:⁊ iõ val⸗

de ſunt. Rideat me iſta dicentẽ qui nõ
eos videt:⁊ ego doleã ridentẽ me. Hec
oĩa memoꝛia teneo: ⁊ quoquo mõ ea
didicerim memoꝛia teneo. Multa etiã
que aduerſus hec falſiſſime diſputant
audiui ⁊ memoꝛia teneo:que tãetñ fal
ſa ſunt:tamen ea meminiſſe me non eſt

falſuʒ: ⁊ diſcreuiſſe me iter illa vera ⁊ B

falſa que contradicũtur:⁊ hec memini.
Aliterq; nunc video diſcernere me iſta
aliter autem memini ſepe me diſcreuiſ⸗
ſe cum ea ſepe cogitarem Ergo ⁊ ĩtelle
xiſſe me ſepius iſta memini ⁊ qð nũc di
ſcerno ⁊ intelligo recondo in memoꝛia
vt poſtea me nunc intellexiſſe memine
rim. Ergo ⁊ meminiſſe me memini: ſiẽ
poſtea quod bec reminiſci nunc potui
ſi recoꝛdaboꝛ vtiq; ꝑ viʒz memoꝛie recoꝛ
daboꝛ. Affectiöes quoq; animi mei ea⸗
deʒ memoꝛia continet:nõ illo mõ quo
eas habet ipſe aĩus cum patitur eas: ſʒ
alio multũ diuerſo:ſicut ſeſe hʒ vis me⸗
moꝛie. Naʒ ⁊ letatum me fuiſſe remi/
niſcoꝛ non letus ⁊ triſticiam meaʒ pꝛe
teritã recoꝛdoꝛ nõ triſtis. Et me aliqũ
timuiſſe ꝛecolo ſine timoꝛe ⁊ pꝛiſtine cu
piditatis ſine cupiditate ſum memoꝛ a
liquando.Et econtrario triſticiam me⸗
am tranſactaʒ letus reminiſcoꝛ ⁊ triſtis
letitiam:quod mirandũ non eſt de coꝛ⸗
poꝛe. Aliud enĩ aĩus aliud coꝛpus. Ita
q; ſi pꝛeteritam doloꝛem coꝛpoꝛis gan

dens memini:non ita miruz eſt. Hic ve⸗

ro cum animus ſit etiam ipſa memoꝛia
Nã ⁊ cũ mandamus aliquid vt memo
riter habeatur:dicimus:vide vt illud in
animo habeas:⁊ cũ obliuiſcimur dici/
mus nõ fuit ĩ animo: ⁊ elapſum eſt ani
mo:ipſam memoꝛiam vocãtes animũ.
Cum ergo ita ſit:quid eſt hoc ꝙ cũ tri⸗
ſticiam meam pꝛeteritam letus memi⸗-
ni animus habet letitiaʒ ⁊ memoꝛia tri
ſtitiaʒ:letuſq; ẽ᷑ animus ex eo ieſt ei
letitia:memoꝛia vero ex eo ieſt ei tn
ſticia triſtis non ẽ? Nũ foꝛte non per⸗
tinet ad animũ quis hoc dixerit. Nimi
rũ ergo memoꝛia quaſi vẽter eſt animi:
letitia vero atq; triſticia quaſi cibꝰoul/
cis ⁊ amarus cum memoꝛie commen⸗
dant᷑:quaſi traiecta in ventrem recõdi
illic poſſunt ſapere non poſſunt. Ridi/
culũ eſt hec illis ſimilia putare: nec ta
mẽ ſunt omnimodo diſſimilia Sʒ ecce
de memoꝛia pꝛofero cum dico quattu
oꝛ eſſe perturbationes animi: cupidita
tem:letitiam:metum:triſticiã:⁊ qcquid
de his diſputare potero diuidendo ſin
guila per ſpecies ſui cuiuſq; generis: et
diffiniendo. Ibi inuenio quid dicaʒ at
q; inde pꝛofero. Nec tamen vlla earuʒ
perturbatione perturboꝛ:cuʒ eas remi
niſcendo commemoꝛo:⁊ antequam re
colerentur a me ⁊ retractarentur: ibi
erant pꝛopterea ĩde per recoꝛdationem
potuere depꝛomi. Foꝛte ergo ſicut
de ventre cibus ruminando: ſic iſta de
memoꝛia recoꝛdando pꝛoferuntur
Cur igitur in oꝛe cogitationis non ſen
titur a diſputante:hoc eſt a reminiſcen
te letitie dulcedo vel amaritudo me⸗
ſticie: An in hoc diſſimile eſt quod nõ
vndique ſimile eſt. Quis enim taliavo
lẽs loqueret᷑ ſi quotiẽs triſticiã metũue
noĩamꝰ:totiẽs merẽ vl tiere cogẽmur⸗

Et tamen non ea loqueremur niſñ ĩ me
moꝛia noſtra nõ tantũ ſonos nominuʒ
ſᷣm imagines impꝛeſſas ſenſibꝰ coꝛꝑis:
ſed ẽt rerum iplaꝝ notiones iueniremꝰ
quas nulla ianua carnis accepim: ſed
eas ipſe aĩius ꝑ experiẽtiã paſſionũ ſua⸗
rü ſentiens memoꝛie cõmendauit: aut
ipſa ſibi hec etiã nõ cõmẽdata retinut.
Sed vtꝝ ꝑ imagines an nõ quis facile
dixert: Nomino quippe lapidem no⸗
mino ſolẽ cũ res ipſe non adſunt ſenſi⸗
bmeis in nremoꝛie ſane mea pᷣſto ſũt
imagines earũ.nomino doloꝛe coꝛpo/
ris nec mihi adeſt du nibil volet. Iuñ
tamen adeſſet imago eius in memoꝛia
mea neſcirem quid oicerẽ:nec eũ in vi⸗
ſputando a voluptate diſcernerẽ. No⸗
mino ſalutẽ coꝛpoꝛis:cuʒ ſaluo ſuʒ coꝛ
poꝛe adeſt mihi quidẽ res ipſa: verũta⸗
men niñ ⁊ imago ineſſet in memoꝛia
mea nullo modo recoꝛdarer quid buiꝰ
nominis ſignificaret ſonus.nec egrotã
tes agnoſcerent ſalute noĩata quid eẽt
dictuũ niſ eadẽ imago vi memoꝛie tene
ret᷑:q;uis ipſa res abeſſet a coꝛpoꝛe.no
mino numeros qbus numeramus; en
adſunt in memoꝛia mea nõ imagieſ eo
ruʒ led ipſ.nomino imaginé ſolis: 2 B
adeſt in memoꝛia mea. neq; enim ima⸗
ginem imaginis eius: ſed iplam reco/
lo: ipia nubi reminiſcenti pꝛeſto eſt.
nomino memoꝛiam: ⁊ agnoſco qò no
mino.Et vbi agnoſco niñ in ipſa memo
ria? nũ ⁊ ipſa per imaginem ſud ſibi ad

eſt:ac nõ ꝑ ieipſaʒ. Quid cũ obliuionem

nomino atq; uidẽ agnoſco qð nomio.
vnde agnoſcerẽ niſ meminiſſeʒ.nõ eũ⸗
dem ſonũ nois dico:ſed rem quã ſigni
ficat. Quam ſi oblitus eſſes quid ille va
leret ſonus agnoſcere vtiq; nõ valereʒ
Ergo cũ memoꝛiam memini ꝑ ſeipſam
ſibi pꝛeſto ẽ ipſa memoꝛia:cuʒ vero me

Conkfeſnonum

mini obliuionem ⁊ memoꝛia pꝛeſto è
obliuio. Memoꝛia qua memineriʒ: ob

liuio quam meminenzʒ. Sʒ qd eſt obli⸗
uio miij pꝛiuatio memoꝛie. Quomodo
ergo adeſt vt eam memineri quãdo cuʒ
adeſt meminiſſe nõ poſſum Aut ſi qð
meminimus memoꝛia retinemus: obli
uionẽ aũt niſi meminiſſemus nequaqᷓ;
poſſemus audito iſto noie reʒ qᷣ illo ſi

gnificat᷑ ſono agnoſcere memoꝛia reti⸗/

net᷑ obliuio.Adeſt ne obliuiſcamur
q̃ cum adeſt obliuiſcimur. An ex hoc iĩ
telligitur nõ ꝑ ſeipſam ineſſe memoꝛie
cũ eaʒ meminimus:ſed per imaginẽ ſua

q ſi ꝑ ſeipſam pꝛeſto eẽt obliuio:nõ vt
meminiſſemus.:ſʒ vt obliuiſceremur ef

ficeret.Et hoc qͥs tadẽ indagabit Quis
cõpꝛehendet quo mihi ſit.Ego certe do
mine laboꝛo hic ⁊ laboꝛe i meipſo: ſa⸗

ctus ſuʒ mihi terra oifficultatis ⁊ ſudo⸗

ris nimij. Neq; eiʒ nunc ſcrutamur pla
gas celi aut ſiderũ intualla dimetimur

vel terre libꝛamẽta querimus. Ego ſuzʒ

q memini ego aĩus:nõ taʒ mirũſi a me
lõge ẽ quicqd ego nõ ſuʒ. Quid autẽ ꝓ
pinqus meipſo mibi. Et ecce memone
mee vis nõ cõpꝛebendit᷑ a me cuʒ ipſuʒ
me non dicã pter illa Quid eni dictu⸗
rus ſuʒ:quãdo mibi certũ eſt memini⸗
ſe me obliuionẽ. An dicturus ſuʒ non
eẽ in memoꝛia mea quod memini.An

dicturus ſuʒ ad h̊ ieſſe obliuionẽ i me/

moꝛia mea: vt nõ obliuiſcar. Utruz ab
ſurdiſſimũ eſt. Quid illud iertiũ. Quo
pacto dicã imaginẽ obliuionis teneri

memotia mea non ipſa oblimonẽ cum
eã memini. Quo pacto ⁊ hoc dicò qũu
quidẽ cũ ipꝛimit᷑ rei cuiuſq; imago in

memoꝛia: pꝛius neceſſe è vt adit res ip
ſa vñ illa imago poſſit ĩpꝛimi. Sic eniʒ
carthaginis memini:ſic oĩium locop aͤ⸗
bus ĩterfui: ſic facies boĩuʒ quas vidi⸗

cter oauinüc̃

Unitrmoone⸗,
(cetesinagn⸗
utgtentes el

beruremminiſce

linoͤp epte⸗

Mioſpa ciczoor
el Kaair aui
Gäinnendiamedeh

(Gäncrünneit
(lugtanignr
Heiripubenſhii
incinonin
ſngritcneni

Mylninen
Umnlibaenen,

Mltolcinethoce

ſeinchicepodis
unſimumt
itdoinnaei
Mumetaneni
igmmnhinn,

ütigthn

finghitnn

foneoſerrtſigiet
nnninnn,
ſoſtgigiigfn
ſiganornli
upgiigtii,
ecfrenmtemn
☛
ſe ſuder

Nidntngti
☛
☛
Pmnononr u
nenmnſenirh
kowzwirt
mnn uffut
mnöͦcgirit⸗
nenminkkükN
igemſnnt
iſnnagch
nbimtitn
miiynenc
AmirinnN
ihin⸗
BNpoNtN

Gniiſtnt
1uifni,

eeteroꝝ ſenſuũ nũciata:ſic ipſius coꝛpii

ſalutẽ ſiue doloꝛc.Cuʒ pꝛeſto eent iſta.

cepit ab eis imagines fmemoꝛia quas ĩ
tuerẽ pꝛeſentes ⁊ retractarẽ aio cũ illa
⁊abſentia reminiſcerer. Si ergo ꝑ ima
ginẽ ſuà nõ ꝑ ſeipſaʒ in memoꝛia tenet
obliuio ipſa vtiq; aderat vt eius imago
caperet᷑.Cũ aũr adect quomõ imagiezʒ
ſuã in memoꝛia ſcribebat quã do id etiã
qð iã notatũ innenit pꝛeſentia ſua delet
obliuio: Et tñ qnocũq; mõ lʒſit modꝰ
iſte incõpꝛehenſibilis ⁊ inexplicabil eti
am ipſaʒ oblinionẽ meminiſie me certꝰ
ſum. qua id qd meminerimꝰ obruitur.
Magna iſta vis ẽ memoꝛie.elſcio qᷣd

bonendũ deus meus pfunda ⁊ infinita

muitiplicitas. ⁊ boc animꝰ ẽ:⁊ hoc ego
ipſe ſuʒ. Quid ergo ſũ vens meno: Oue
natura ſũ.: Uaria multimoda vita ⁊ im
mẽſa vehenẽter.ecce ĩ memoꝛie mee cã

pies ⁊ antris ⁊ cauernis inumerabilibꝰ

atq; innumerabiliter pleniſ inumerabi
liñ rerü generibus ſiue p imagines ſicut
oĩum coꝛpoꝛũ ſiue ꝑ pñti ſicut artiuʒ.
ſiue per neſcio quas notiones vel nota
tiones ſicut affectionũ animi qnas ⁊ cũ
ammis no patitur memoꝛia tenet:cũ in
aĩo ſit quicquid eſt in mẽéoꝛia. Der hec
oĩa diicurro ⁊ volito hac atq; illac:pe⸗/
neiro etiã quqtũ poſſi: ⁊ finis nnſq:tã
ta vis eſt memoꝛie:tanta vite vis ẽ ĩ ho⸗
mune viuente motaliter. Quid igit aga
vera mea vita dens meus. Cranſi
bo ⁊ bane vim meã que memoꝛia voca
tur: traſibo eã vt ꝑuenidã ad te dulce lu⸗
men. Qud dicis mihi: Ecce ego aſcen⸗
dens per animũ meũ ad te qui deſuper
mihi manes:trannbo ⁊ iſtã vim meã qᷓ
memoꝛia vocat᷑:volẽs te attigere vnde

attingi potes.⁊ inherere tibi vnde inbe

reri tibi põt. Habẽt.n. memoꝛiã 2 peco

r2 2 aues.Alioquĩ non cubilia nidoſue

2* X.
repeterent.non alia multa qmibꝰ aſſueſi
cunt:neq;ʒ.n.et aſſueſcere valerent ollis
rẽbus niñ ꝑ memoꝛiã.Lrãſibo ergo et
memoꝛiã vt attingã enʒ qui ſepamt me
a quadrupedibus: ⁊ volatilibꝰ celi ſapi
entoꝛẽ me fecit. Lrãſbo ⁊ memoꝛiam
Et vbi te inueniaʒ verba bona ⁊ ſecura
ſuauitas:et vbi te inueniã? Si pꝛet᷑ me
moꝛiã meã te inuenio:ĩmemoꝛ tui ſum
⁊ qũo iã ĩueniã te:ſi memoꝛ nõ ſuʒz tui.
Perdiderat.n.mulier dꝛagmã ⁊ q̃ſiuit
ed cũ lucerna:⁊ niſi memoꝛ eius eẽt nõ
inueniſſet eã:cũ.n. eẽt inuenta vnde ſci
ret vrrũ ipſa eet:ñ memoꝛ eius nõ eſſet?:
Multa memini me ꝑdita queſiſſe atcq;
iueniſſe. Inde iſtud ſcio:quia cũ quere⸗
rerẽ aliquid eoꝝ et diceret᷑ mibi: nũ foꝛ
te hoc ẽ nũ foꝛte illud:tã diu dicebam
nõ eſt:donec id offerretur qð q̃rebã.cu
ius niſi memoꝛ eẽm:quicquid illud eẽt
etiã ſi mihi offerret᷑ no inuenirẽ qꝛ non
agnoſcerẽ.Et ſemꝑ ita fit cũ aliquid ꝑ
ditũ querimus ⁊ inuenimus. Uerũpta
men ſi foꝛte aliquid ab oculis perit.nõ
a memoꝛia veluti coꝛpus qolibet viſibi
le tenet᷑ imago eius: ⁊ queritur vonec
reddat᷑ aſpectui. Quod cũ inuentũ fſne
rit ex imagine que intus eſt recognoſci
tur. Nec inueniſſe nos dicimus qõ pe/
rierat ſi non agnoſcimꝰ: nec agnoſcere
poſſumuſſi nõ meminimꝰ. Sed boc pe
rierat quidẽ oculis: memoꝛia tenebaf᷑.

Et quid cũ ipſa memoꝛia ꝑdit aliquid:

ſicut fit cñ obliuiſcimur ⁊ querimus ut
recoꝛdemur: vbi tandẽ querimꝰ niſi in
ipſa memoꝛia. Et ibi ſi aliud pꝛo alio foꝛ
te offerat᷑ reſpuimus donec illud occut
rat qð querimuſ.⁊ cũ occurrerit:dicimꝰ
hocẽ quod nõ diceremus niſi agnoſce
remus:nec agnoſceremus niñ meminiſ
ſemus. Certe ergo obliti fneramus. an
non totuʒ exciderat:ſed ex parte qua te
. x*

nebatur pars alia querebatur quia ſen
tiebat ſe memoꝛia nõ ſimul voluere qõ
ſimul ſolsbat:et quaſi detruncata ↄ ue
tudine claudicãs reddi qõ deerat flagi

tabat:tanqᷓ; ſi bõ notuſ ſiue cõſpiciatur

oculis ſiue cogitetur ⁊ nomẽ eius obli⸗
ti requiramus quicquid aliud occurre⸗

rit nõ cõnectit᷑:quia nõ cũ illo cogita

cõ ſueuit ideoq; reſpuitur donec illud
aſſit vbi ſimul aſſuefacta notitia nõ eqᷓ
liter acquieſcat.Et vnde adeſt niſi ex ip
ſa memoꝛia: Nã ⁊ cũ ab alio cõmoniti
recognoſcimus ide adeſt. Nõ eni qua⸗
ſi nouũ credius ſed recoꝛdantes appꝛo
bamus hoc eẽ qð dictũ ẽ. Si aũt peni
tus aboleatur ex aĩo:nec admoniti re/⸗
miniſcimur. Neq;.n. oĩmõ adhuc obli
ti lumus qð vel oblitos nos eẽ memini
mus.Hoc ergo nec amiſſũ querere po/
terius qð oĩno obliti ſuerius. Quũo er
go te q̃ro onñe. Cũ eni te deu meuʒ qͥro
vitã beatã quero. querã te vt viuat ani
ma mea. Uiuit eni coꝛpus meu de aĩa
mea:⁊ viuit aia mea de te. Quũo ergo ꝗ

ro vitã beatà:quia nõ ẽ mihi donec di

cã ſat ẽ illic vbi ceʒ vt dicã. Qũo eã qͥro
vtrũ ꝑ recoꝛdationẽ tanq; eã oblitꝰ ſim
oblituùq; me eẽ adhuc teneã an ꝑ appe
tũ diſcẽdi incognitã:ſiue qᷓ; nũqᷓ;ᷓ ſcieriĩ
ſiue quã ſic oblitus fueriʒ vt me nec ob⸗
litũ eẽ memineri.nonne ipſa c beata vi
ta quà oẽs volũt ⁊ oino qui nolit nẽo
E vbi nouerũt eã quod ſic volũt eã.vbi
viderunt vt amarent eà.nimirũ hẽmus
eꝗò neſcio quomõ.Et ẽ alius quidã ino
dus quo quiſq; cũ habʒ eã tũc beatus ẽ
Ert ſunt qui ſpe beati ſunt. In feridꝛe
mõ iſti habẽt eà q; ülli qui i re ipſa bea
ti unt: led tñ melioꝛes ; illi qui nec re
ncc ſpe beati ſunt.Qui iñ etiam ipnñ niſi
aliquo modo haberẽt eã nõ ua vellent
veati eẽ ꝗð eos velle certiſſimũ ẽ. Neſ⸗

Conie ſſionum

cio qũo nouerũt e ideoq; habẽt e nei
cio qua notitia de qua ſatago vtruʒz in
memoꝛia ſit. Qma ſi ibi ẽ iã beati fnimꝰ

aliqn.Utrũ ſingillati oẽs an in illo bo-

mine qui pꝛius peccauit in quo ⁊ oẽs
moꝛtui ſumꝰ ⁊ de quo oẽs euʒ miſeria
nati ſumus nõ quero nũc: ſʒ quero vtꝝ
in memoꝛia fit beata vita. Ie.n. ama
remus eã:niſi noſcem*. Andinuimꝰ no⸗
men hoc ⁊ rem ipſam oẽs nos appete⸗
re fatemur.non.n.ſono delectamur.nã
boc cũ latine audit grecus nõ deleciat

qꝛ ignoꝛat qð dictũ ſt:nos aũt delects

mur.ſicut etia; ille fni grece hoc audierit
qm̃ res ipſa nec greca nec latina eſt:cui
adipiſcende greci latiniq; inhia
rũq; lingnar ũ boie

lota é igit oĩb

qᷣ vna voce ſi interrogani poſſent vtniʒ
beati eẽ vellent:ſme vlla dubitatõe vel

le rñderẽt:qð nõ fieret niñ res ipſa ciiꝰ

boc nomẽ ẽ eoꝛuʒ memoꝛia teneretur.

Nunquid ita vt meminit carthagineʒ

qui vidit:non.Uita eniʒ beata non vᷣ⸗

detur oculis:quia non eſt coꝛpus.nun
quid ſicut meminius numneros: non.
Pos eniʒ qui habet in noticia non ad⸗
buc querit adipiſci. Uitam vero beata
habemus in notitia: ideoq; amamꝰ eaʒ
⁊ tamen adhuc adip ſci eam volumns
vt beati ſimus.nunquid ſicut memin⸗/

mus eloquentiã: non. Quauis enim et

boc nomine audito recoꝛdentur ipſar⸗
qui etiam nonduʒ ſunt eloquemtes. m
tiq; eẽ cupiant vnde apparet eaʒ ee in

eoꝛum notitia:tamen per coꝛpoꝛs ſen
ſus alios eloquentes animaduerterunt

2 delectati ſunt:⁊ hoc eẽ deſideram in
ſi ex iiterioꝛe notitia non delectarent.
neq; hoc e vellent niſñ delectarentur.
beataʒ v. ro vitam nullo ſenſu coꝛpoꝛiſ
in alijs expeꝛimur. nunquid ſicut mem

mus gaudiu: SFoꝛtaſſe ula. naz gaudiuz

4

citiunnfime
Vnirtegnienn

türeivelvich⸗

eökgoſtirel
Wpinnmno meo gt

chet auanolt

enicſarreinig

tOnealcundd

Munſriidbeſt
Wmtineeniini
cvoiperfuſn⸗

(hrgereſtoran
Ndisthoen
lhnmt fſonen
ſopnüpuiſtni

guncepetusin
otfecodenenm⸗

figotentünntcen

üfkonntsei
ſicrunontino,
RWnarfelenn
WNN
ſinteinfip⸗
leſeümncer
enipengmtn
ſerg ſuineere
ckoptneneche
eenerobalͤiſe⸗
hunſmegnin
Lanntiubn
tnr gin
ginchnitr
ſchnnuc ni
NN
WN
nez inmnn
hanne
zſnopird
nnennti ne
Kuftenne

cence

=

☛ =

☛
— —

—
S=

=

vmn

unitiie⸗

ir uftiide
DZD
ias eenitne
tdeghinn⸗
Nowonirie

ungee
wüboiezſſis
ttimane ta
nitini
Simm mun
HurmmitNN
wlhefttun
Kmann
mübns
ſcgitan
1we / .

RR

meũ etiam triſtis memini ſicut ditaʒ be
atam miſer., neque vnq; coꝛpoꝛis ſenſu
gaudiũ meũ vel vidi vel audini vel odo
ratꝰ ſũ vł guſtaui vel tetigi: ſed expertꝰ
ſum in animo meo quando letatus ſuʒ
⁊ adheſit eius notitia memoꝛie mee vt
id reminiſci valeã aliquando cũᷣ aſper/⸗
natione.aliquando cũ deſiderio pꝛo ea
rum rerũ oiuerſtate de quibus me ga⸗
niſum eẽ memini nã ⁊ de turpibꝰ gau
dio quodãà perfuſus ſuʒ:quod nunc re⸗
coꝛdans oeteſtoꝛ atq; execroꝛ aliquan
do de bonis ⁊ honeſiis.quod deſiderãſ

recolo:tam ⁊ ſi foꝛte non adſunt:⁊ iõo

triſtis gaudiũ. pꝛiſtinũ recolo. vbi ergo
⁊ quando expertus ſum vitaʒ meaʒ bea
tam:vt recoꝛdeꝛ eam 2 ameʒ : etere
nec ego tantũ aut cum paucis ſed beati
pꝛoꝛſus omnes eẽ volumus. ꝗ Quod
niſi certa notitia noſceremua: nã tã ce
ta voluntate vellemus./ le
doc: Quod ſi qratur duobus vt ruʒ mi
litare velint: fieri poſſit vt alter eoꝛum
velle ſe: alter nolle reſpondeat.Si au/
tem ab eis queratur vtrũ beati eẽ velint
vterq; ſtatim ſe ſine vlla oubitatõne di
cat optare.nec ob aliud velit ille milita
re:nec ob alið iſte nolit: niſi vt beati ſint
num foꝛte quoniam alius hinc alius in
le gandet: ita ſe omnes beatos eſſe vel
le cõſonãt quẽadmodũ cõſonarent ſi
boc interrogarẽtur ſe velle gaudere at
q; ipſu ium vitam beatam vo 7
cnnt Quod ⁊ ſi alius hinc alius illinc
aſſequitur:vnum eſt tamen quo perue
nire omnes nitumur vt gaudeant.
Que quoniam res eſt quã ſe expertum
non es nemo põr dicere: pꝛopterea re/
herta in memoꝛia recognoſcitur:quan⸗
do beate vite nomen auditur. Abſit oo

mine abſut a coꝛde ſerui tni qui cõfitet᷑

„X,

tibi:abſit vt quocunq; gaudio gaudeat
beatum me putem. Eſt enim gaudium
quod non datur impfis: ſed eis qui te
gratis colunt: quoꝛum gaudiuʒ tu ipſe
es.Et ipſa eſt beata vita gaudere adte õ
le pꝛopier te:ipſa eſt ⁊ non eſt altera.
Qui aũt aliã putant eẽ: aliud ſectantur
gaudiũ:neque ipſuʒ veruũ. Ab aliqua ta
mẽ imagine gaudij volũtas eoꝛuʒ non
auertit᷑.non ergo certum eſt ꝙ omnes
eẽ beati volunt: quoniam qui non de
te gaudere volunt que ſola vita beata
eſt.nõ vtique vitam beatã nolunt. An
omnes hoc uolũt: Sed quoniam caro
cõcupiſcit aduerſus ſpiritũ:⁊ ſpiritꝰ ad
uerſus carnẽ. ut nõ faciãt quod nolunt
cadẽt in id qð nalent:eoq; contẽti ſunt

gnia illud quod nõ valẽnnõ tantuʒ uo

lut quãtũ ſat eſt ut ualeãt. nã quero ab
omuibus vtrum malint de veritate qᷓ;
de falſtate gaudere. amen non du
bitant dicere de veritate ſe male quam
non dubitant dicere beatos eſſe velle.
ta qtuiippe vita eſt gaudium de
c eſt enim gaudium de te
qui veritas es:deus illuminatio mea ſa
lus facieimee deus meus. / Hanc vi/
tam beatam omnes volnnt.hanc vitaʒ
que ſola beata eſt omnes volunt. Sau
dium de veritate omnes volunt: Mul⸗
tos expertus ſum qui vellent fallere: qͥ
autem falli:neminem. Ubi ergo noue
runt hanc vitam beatam niñ vbi noue
runt etiam veritatem: Amant enim ?
ipſam: quia falli nolunt. Et cum amt
beatã vitaʒ qnod nõ eſt aliud qᷓ; de ue

„

ritate gaudium:vtiq; amant etiam ueri

tatem necamarent niſi eſſz aliqua noti

tia eius in memoꝛia eoꝛum ur ergo
non de illa gandẽet: Cur non beati fũt
Quia foꝛius occupantur in alijs que
x* 2

.

— ä

potins eos faciũt miſeros:q; illud bea⸗
toos qð tenuiter meminerũt. Aabuc eni
modicũ lumẽ ẽ in hoĩbus aãbulẽt.abu⸗
lent ne eos tenebꝛc cõpꝛebẽdaãt.Cur ãt
VYeritas parit odiũ ⁊ micus eis facus ẽ
bõ tuus verũ pꝛedicans:cũ amet beata
Vita q̃ͥ non ẽ niſi gaudiũ oe veritate:niſi
quia ſic amat᷑ veritas vt quicũq; aliud
amãt hoc qð amãt velint eẽ veritatem
Et quia falli nolut:nolũt cõninci ꝙ fal
ſi ſint. Itaq; ꝓpter eã rẽ oderũt verita⸗
tem qᷓ; ꝓ veritate amat. Amãt eã lucen
tẽ oderũt eã redarguentẽ. Quia.n.falli
nolũt:⁊ fallere volũt: amãt eã cũ ſeipᷣaʒ
indicat:⁊ oderũt eã cũ eoſipſos indicat
Znds retribuit eis vt qui ſe ad ea mani
eſtari nolũt ⁊ eos nolentes manieſtet
⁊ eis ipſa non ſit manifeſta. Sic ſic etid
ſic animns hmmanus ẽt ſic cecus.⁊ lã⸗
guidus turpis atq; indecẽa latere vult:
ſe aũt vt lateat aliquid nõ vult.Lontra
illi redditur vt ipſe nõ lateat veritatem
ipſum aũt veritas lateat.Lñ ẽt ſc dum
miſer ẽ:veris mauult gaudere qᷓ; falſis.
Beatus ergo erit:ſñi nulla interpellaute
moleſtia de ipſa per quã vera ſunt oĩa
ſola veritate gaudebit.Ecce quãtũ ſpa⸗
ciatus ſum in memoꝛia mea querẽs te
domine:⁊ non te inueni extra eã. Neq;
enĩ aliquid de te inneni ꝙ nõ meminiſ
ſeʒ ex quo didici te. Nam ex quo didici
te non ſuʒ oblitus tui. Ubi.n. inueni ve

ritatẽ ibi inueni deũ meũ:ipſam verita⸗

tẽ quã ex quo didici nõ ſuʒ oblitus:ita
q; ex quo didici te manes in memoꝛia
mea:⁊ illic ie inuenio cũ reminiſcoꝛ tui
⁊ delecioꝛ in te. HPe ſunt ſancte delicie
mee quas dõaſti mibi:miſericoꝛdia tua
reſpiciens pauꝑtatẽ meã. Sʒ vbi maes
in memoꝛia mea onje: vbi illic manes:
Quale cub le fabꝛicaſti illic tibi: quale
ſanctuarium edificaſti tibi?. Tu dedi

Confeſſionum.

ſti hane dignationem memoꝛie mee ee
maneas in ea: ſed in qua ꝑpte maeas B
cõſidero.tranſcendi.n partes eins qnaſ
habent ⁊ beſtie cũ te recoꝛdarer: qꝛ nõ
ibi te innenieba inter imagines rernm
coꝛpoꝛaliũ:⁊ veni ad pꝑtes eins vbicom
mẽdaui affectiões animi meinec illic ᷣ
ueni te:⁊ intrani ad ipſins animi mei ſe
dẽ que illi eſt in memoꝛia mea:quoniaʒ

ſui quoq; meminit aĩmus:nec vbi eras

tu:quia ſicut nõ eſimago coꝛpoꝛlł nec
affectio viuentis qlis eſt cũ letamur cõ
triſtamur cupimꝰ metmimus oblimſci⸗

mur ⁊ quicquid huiuſmõi ẽ:ita nec ipᷣe

animus es:quia oñs deus animi tu es.
Et cõmutãt᷑ hec oĩa tu aũt ĩcõmutabilł
manes ſuper oĩa:⁊ oignat es hitare in
mẽoꝛia mea ex quo te didici.Et qͥd que
ro quo loco eius bites quaſi vero loca
vbi ſint: Habitas certe in es qm̃ tui me

mini ex quo te didici: ⁊ in ea te inuenio
cũ recoꝛdoꝛ te. Ubiergo te iueni ot diſ

cerem te: Neq; enĩ iã eras in memoꝛia
mea pꝛius qᷓ; te diſcerẽ. Ubi ergo in ue⸗

ni te ot diſeerẽ te niñ in te ſupra me:Et

nuſq; locus et recedimus ⁊ accedimus
2 nuſqᷓ; locus. Ueritas vbiqe pſides oĩ
bus cõſuſẽtibus te ſimulq; rũdes oĩb/
t diuerſa cõſulẽtibus. Liquide tu rm⸗

des:ſed nõ liquide oẽs audiũt. Oẽs vñ

volũt cõſulũt:ſed nõ ſẽper qð volũt au
diũt: Optius miniſter tuus ẽ qii ñ ma⸗
gis intuet᷑ hoc a te audire qð ipſe volue
rit: ſed potiꝰ hoc velle qð a te audierit.
Sero te amauipulchꝛitudo tã antiqua
⁊ tã noua:ſero te amatii.Et ecce intus
eras ⁊ ego foꝛis.Et ibi te querebaʒ: ⁊ in
iſta foꝛmoſa que feciſti deſoꝛmis irrue
bã. Mecũ eras ⁊ tecũ nõ erea me te⸗
nebãt lõge a te:que ſi in te nõ eent:non
eẽnt. Uocaſti ⁊ clamaſti ⁊ rupiſti ſurdi
tatẽ meã. Coruſcaſti ſplẽduiſti ⁊ ſuss

(i

ſainini l

itotbibuſt

lnuntcuri
entieroime
lltnn diner
Neſiüceinqn
Geägvonttui⸗
Giſumm. Kontend
aandonenor

„ .

n nelo i
enei Contedurt

iiͤtni

binegeruinen

ainsertger
Ekiriun nügnd
Ntmmaſigteni⸗
fordſfonensn

(Wandemminene

tiftnnnenn
Wenenarutt
necdaikrun
iiginnhahei
unikin
tienpenod
linlun
Gaptieli
talimn tini
Nrint in
ſiaſt nfehrt:

uroenden
AKene
tan
enräinun;
Niinn per
wind aufin
dedende
rmi diinnn
Anmwnnumner
NitiNe
1nöcimdent
scsctilen
vin menm
Md bainindint
s disdenn
deroinnluin
irt digen
rquo ſettdn
vruNA5NR
leoddt thatNe
eDepgient
gniituin
oicicheß⸗
rikuinuiin
Aninat
ulhns ;
wannl)ſit
tn iue⸗
atanii
ttninſn⸗

—
f

üEXiber
ſi cecitatẽ meã. Slagraſti ⁊ vuxi ſpiri
mũ ⁊ ahelo tibi.Suſtani ⁊ eſurio ⁊ ſitio.
Tetigiſti me ⁊ exarſi in pacẽ tuã.Cum
iheſero tibi ex oĩ me nuſq; erit mibi do
loꝛ ⁊ laboꝛ ⁊ viua erit vita mea tota ple
na te. Nüc aũt qm quẽ tu iples ſuble⸗
uas eũ:quoniã tui plenꝰ nõ ſim oneri
mibi ſum.Contendũt letitie mee flẽde
ci letandis memoꝛibꝰ: z ex qua pte ſtet
victoꝛia neſcioHei mihi domine miſe
rere mei.Contẽdũt memoꝛes mei mali
cũ gaudijs honiſ:⁊ ex qua ꝑte ſtet victo
ria neſcio¶ Hei mibi one miſerere mei.
Pei mihi:ecce vulnera mea nõ abicon
do. Medicus es:eger ſuʒ. Miſericoꝛa
es miſer ſum.nũquid nõ tẽptatio eſt vi
ta humana ſuꝑ terrã: Quis velit mole
ſtias ⁊ difficultates pati: Tollerare iu
bes ea nõ amari.nemo qð tolẽat amat
etid ſitolerare amat. Qnauiſ enĩ gaude
at ſe tolerare:mauult tamẽ nõ eẽ qð to
leret. ¶Oꝛoſpera in aduerſis deſiderio.
aduerſa in pꝛoſperis timeo. Quis inter
bec medius locus vbi non ſit bumane
vite temptatio: Ueh pꝛoſperitatibus ſe
culi ſemel ⁊ iterũ a timoꝛe aduerſitatis
⁊ a coꝝuptõe letitie. veh aduerſitatibꝰ
ſeculi ſemel ⁊ iterũ ⁊ tertio a deſiderio
ꝓſperitatis. Et quia ipſa aduerſitas ou
ra eſt ⁊ naufragat tollerantia: nũquid
non temptatio ẽ vita hũana ſuꝑ terraʒ
ſine vllo interſtitio. Et tota ſpes mea ñ
niſi i magna valde milſericoꝛdia tna Da
qð iubes ⁊ iube qð vis. Imperas nobiſ
cotinetiã.Et cũ ſcirẽ ait qdã qꝛ nẽo po
teſt eẽ continens niſ deus oet. Et boc
ipſi erat ſapiẽtie ſcire cuiꝰ eẽt hoc do⸗
mũ. Per cõtinẽtiã quippe colligimur?
fedigimur ĩ vnü a quo ĩ multa deſtaxi⸗
mus. Mirnus eni te amat quid tecum
aliqd amat qð nõ ppt᷑ te amat. O amoꝛ
qui ſemꝑ ardes ⁊ nuqᷓ; extingueris: ca

HM

8 X.

ritas deus me accède me. Cõtinètias
iubes.Da qð iubeſ ⁊ iube qð vis. Jubeſ
certe vt cõtineã a cõcupiſcẽtia carnis ⁊
cõcupiſcẽtia oculoꝛũ ⁊ ãbitione ſeculi.
Juſſſti a cõcubitu.⁊ de ipſo ↄingio me
lius aliqͥd qᷓ; cõceſſiſti monuiſti.Et qin
dediſti:factũ ẽ ⁊ anteqᷓ; diſpenſatoꝛ ſa⸗
cramenti tui fierẽ. Sed adhuc viuũt in
memoꝛia mea:de qua multa locutꝰſuʒ
taliũ rerũ imagines quas ibi cõſuetudo
mea fluxit:⁊ occurſant mihi vigilati qͥ/
dẽ carentes viribus:iĩ ſõnijs aüt nõ ſo⸗
lũ vſq; ad delectationẽ ſz ẽt vſq; ad con
ſenſionẽ factüũq; ſimilimũ.Et tãtũ valet
imaginis illuſio in anima mea ⁊ in car
ne mea:vt doꝛmienti falſa viſa ꝑſuade⸗
ant qð vigilãti vera ñ poſſũt. Nũqͥd tũc
ego nõ ſum domine deus meus: Et ta
mẽ tantũ iutereſt inter meipſuʒ: ⁊ me⸗
ipſum intra momẽtũ quo binc ad ſopo
rẽ tranſeo vel huc inde retranſeo. Ubi
eſt tunic rõ qua talibus ſuggeſtiõibꝰ re
ſiſtit vigilãs:Et ſi res ipſe ingerãt᷑ ĩcon
enſſus maneo nunquid claudit᷑ cũ ocu
lis. Nunquid ſopitur cum ſenſibus coꝛ
poꝛis:Et vñ ſepe etiã in ſõnijs reſiſtius
noſtriq; ꝓpoſiti memoꝛes atq; in eo ca
ſtiſſine pmanẽtes nullũ talibus illece
bꝛis adhibemus aſſenſũ: Et tamẽ in tã
tum intereſt vt cũ aliter accidit euigila⸗
tes ad cõſcientte requiẽ redeamꝰ: ipſa
q; diſtantia reperiamus nos nõ feciſſe
quod tñ in nobia quoquo modo facti
eſſe doleamus. Nuquid non potẽs eſt
manus tua deus oipotens ſanare oẽs
lãguoꝛes anime mee: atq; abũdantioꝛe
gratia tua laſciuos motus etiã meis ſo
poꝛibus extiguere.Augebis dñe magiſ
magiſq; ĩme munera tua: vt aĩa mea ſe
quat᷑ me ad te cõcupiſcẽtie viſco exp e⸗
dita:vt non ſit rebellus ſibi: atq; vt ĩ ſõ
nis ẽt nõ ſolũ nõ ꝑpetrʒ iſtas conupte

(Eonieſſionum

larũ turpitudies ꝑ imagineſ aĩales vſq;
ad carnis fluxũ led ne cõſentiat quideʒ.
Nã vtn hil tale vel tantulũ libeat quã
tulũ poſſt nutu cohiberi ẽt ĩ caſto voꝛ
miẽtis affectu nõ im̃ in bat vua ſed eti
am in hac etate:non magnũ ẽ oĩpoten
ii qui vales facere ſupꝛa quã petimus ⁊
itelligimus.nunc tamẽ quid adhuc ſiʒ
in hoc genere mali mei dixi vono domi
no meo exuſtas cũ tremoꝛe i eo qð do
naſti mibi:⁊ lugẽs in eo qð incõſumatꝰ
ſuʒ: ſperdàs perfeciurũ ie ĩ me muiſericoꝛ
dias tuas viq; ad pacẽ plenaridã: quã iej
cũ habebu: ĩterioꝛa ⁊ exterioꝛa mea cũ
abſoꝛia fuerit moꝛa in vicroꝛd.Eſt al ia
malitia diei que otinã ſufſæiat ei. Re fi⸗
cin: us.n.quetidianas ruimas coꝛpoꝛi 9

edendo ⁊ bibẽdo prius q; eſcas ⁊ vẽtrẽ
deſtruas cũ occideris indigentiã meam
ſatietate mirifica ⁊ coꝛuptibile boc in

dueris in conuptiõe ſempuerna. nunc
aũt ſuauis eſt mihi neceſſitas: ⁊ aduer⸗
ſus iſtã ſuauitatem pugno ne capiat:et
quoridianũ bellũ gero in ieiunijs ſepiꝰ
in ſeruitutẽ redigens coꝛpus meu ⁊ do
loꝛes mei voluptate pellutur.nã fames
⁊ fitis quidã doloꝛes ſũt.Urunt ⁊ ſicut
febꝛis necãt niſi alimẽtoꝛũ medicia fuc
currat Que quoniã pꝛeſto ẽ ex cõſola/
tione munerũ tuoꝛũ in quibus noſtre ĩ
ſirmitati terra ⁊ aqua ⁊ celũ ſeruiũt:ca
lamitateſ delitie vocãt. Hoc me docui
ſti vt quẽadmodũ medicamẽta ſic ali⸗
mẽta ſumpturus accedà. Sed duᷣ adqᷣ
etẽ ſacietatis ex indigentie moleſtia trã
ſeo:in iplſo trãſitu inſdiat᷑ mibi laque
us cõcupiſcẽtie.Ipſe.n.trã ſitus volup
tas ẽ ⁊ nõ ẽ aliꝰ qua trãſeat q; quo trã
ſire cogit neceſſuas.Et cũ ſalus ſit cau
ſa edendi ⁊ bibẽdi: adiũgit ſe tanq; pe
diſſequa periculoſa iocuditas: ⁊ plerũ
q; pꝛeire conatur vt eius cauſa fiat qð
lalutio caula me facere vel oico vel vo

lo:nec idẽ mod dvtriuſq; ẽ.n qð ſaluti
ſat ẽ: delectanoni parũ e. Et ſepe incerr
tũ fii virũ achuc neteſſaria coꝛpoꝛil ez-
ra iubſidiũ petat:an voluptaria cupidi
tatis fallacia miniſteriuʒ iuppetat. Ad

hoc incertũ hilareicit inielix amma: ⁊ ĩ

eo pꝛeparat excuſationis patrocinium
gaudens non appar ere qð ſans ſit mo
derat ioni valitudinis: vt obtentu ſaln

tis obi bret negociũ volupistis.Dis iẽ
piationibus quotidie conoꝛ res ſtere et
inoco dexterã tna ad ſalmẽ mea ⁊ ad

te reſero eſtus meos qꝛ cõnliũ mibi de
hac re nõeñ ſtat. Andio vocem iubẽtis

dei mei: nõ granẽtur coꝛda vr̃a in cra⸗
pula ⁊ ebetate. Ebꝛietas lõge ẽ a me:
miſereberis ne app:opiquei mihbi. Cra

pula aũt nõnuũq; ſurrepit ſeruo tuo: mi

ſereberis vt longe fiat a me. nemo eniʒ
põt eẽ contines niſi iu des. Mulia no
bis oꝛaribus tribuis ⁊ quicqd bonian
teqᷓ; oꝛemus accipimꝰ: ⁊ Vl boc poſtea
cognoſceremus a te accepimꝰ. Ebꝛioſꝰ
nuũqᷓᷓ fui: ſed ebꝛioſos a te factos ſobꝛioſ
ego noui. Ergo a te faciũ eſt vt pec nõ
cẽnt qui nũqᷓ; fuetũt a quo faciũ eſt vt
hoc non ſemper eent qui fuerũt a quo
etiã factum ẽ vl ſc irent viriq; a quo fa
ctũ ẽ Audiui ⁊ aliã vocẽ tuò poſt cõeu

piſcẽtias tuaſ nõ eas: ⁊ a voluptate iua

auertere. Andiui ⁊ illd ex munere tuo
quã muliũ amani:neq; ſi maducaueri⸗
mus habũdabimꝰ neq; ſi nõ maduca/
uerimus veerit nobil. Poc ẽ dicere. nec
illa res me copioſum faciet nec illa
erumnoſuʒ. Audiui ⁊ alterâ. Ego enim
didici in quibuſdã ſufficiẽs eẽ: ⁊ abun
dare noui: ⁊ penuriã pati noin oiĩs po
ſum in eo qui me cõfoꝛꝝat. Ecce miles
caſtroꝛũ celeſtiũ non puluis qõ nos ſu
mus. Sʒz memẽéto one qꝛ puluis ſum'

de puiuere feciſti boiem: pierat ⁊ in

uentus ẽ. nec ille in ſe potuit qꝛ idẽ pul

uttitdi
niiumn Cif

geyeröoten
ſigtttegdes

ichgoinl i

ſicgire acah⸗
apicentus pen

e deus nes

Efenidoruſtine
idr müͦdiees na

(cone mädncan

lonicdnhilgz⸗

Haitioneor

ſclwecttdeo e

yctomrinpotr

(yenntidacamen
ſoynnütucn mücu

ideg tutd

ſagſnonen
Wlccernwüc
Cnpnionene
punmengini
ſecemniͤgen
nnuncduenepnin
ſteani oiſennn
Gi minbehn
tuo non ſuſe
nalecäapice
Mrigedeigei
ivoſtüinöe⸗
ginhnni öe
nganngdeit
madtninn
neniinnbr
behroppſcn⸗
ahiniin
numtdun
G ain
hnntilhen

hemg
unniu⸗

um

aroniſrie gi

aduſige
füanngtnng
Buumnfotn,

hlnänim

Nacctetonun

wnapprorteg

D

Unepei un
ds cenaſ
A Nust
Nit Keva
nöninccnin
mn hrn i
iieln
noniiau
Alrgitenn

twta ltt
im l
nmmikn
arnaͤnio⸗
iirini⸗
nreingi
nintinng,
nittliwine
tr i⸗
nantu ſi
hn aen i

nis fuit: quẽ talia dicẽtẽ afflatu tue iſpi
ratõiſadamaui.Oiĩia poſſũ iquit in eo qͥ
me ↄloꝛtat.Cõfoꝛta me vt poſſiʒ da qð
inbes ⁊ iube qð vis Iſte ſe accepiſſe ↄfi
tet᷑ vt qð gloꝛiat ĩ dño gloꝛiet᷑. audiui
aliũ rogatẽ vt accipiat.aufer a me inqᷣt
concupiſcentias ventris. Uñ apparet
ſancte deus meus te dare cũ fit qð ĩpe
ras fieri.Docuiſti me pater bone omnia
mũda mũdis:ſed malũ eẽ homini qui ꝑ
offenſion mãducat:⁊ oẽm creaturam
tuã bonã ee:nihilq; abijciẽdũ qð cum
gratiarũ actione percipit᷑:⁊ qꝛ eſca nos
non cõmẽdat deo: ⁊ vt nemo nos iudi
cet in cibo aut in potu:⁊ vt qui mandu
cat non mäducantem non ſpernat:⁊ q
non maducat mãducaàtem nõ iudicet
Didici hec:gratias tibi: laudes tibi deo
meo magiſtro meo pulſatoꝛi auriũ me
arũ:illuſtratoꝛi coꝛdiſ mei. Eripe me ab

ditempꝛatione. non ego imũdiciaʒ; ob⸗

ſonuitimeo:ſʒ mũdiciã cupiditatii.ſcio
noe oẽ carnis genus qð cibo eſſet vſui
manducare pmiſſuʒ beliã cibo carnis

reſectü:ioãnem mirabili abſtinẽtia pꝛe

ditũ animalibꝰ hoc ẽ locuſtis in eſcà ce
dẽtibus non fuiſſe pollutũ: ⁊ ſcio eſau
lenticule cõcupiſcẽtia deceptũ:⁊ dauid
Ppter aque deſñderiũ a ſeipſo fpꝛehbẽſuʒ
⁊ regẽ noſtrũ nõ de carne ſed de pane
eẽ temp:atũ. Jõq; ⁊ populꝰ in heremo
non qꝛ carnes deſiderauit:ſed qꝛ eſce ð
ſideno aduerſus dominium murmura
uit:meruit ipꝛobari. In his ergo tẽpta
tionibus poſitus certo quotidie aduer

ſus cõcupiſcentiã mãducãdi ⁊ bibendi

non enim eſt quod ſemel pꝛecidere ⁊ vl
terius non attingere decern am ſicut
de concubitu potui. Itaq;ʒ freni guttu
ris temperata relaxatione ⁊ conſtricti
one tenendi ſunt. Et quis eſt domine
qui non rapiatur aliquantulum extra

iber

dX.

metas neceſſitatis. Quis eſt magn?
eſt:magnificet nomen tuũ.Ego aut na
ſuʒ quia peccatoꝛ hõ ſum ſed ⁊ ego ma
gnifico nomè tuũ:⁊ interpellat te pꝛo
peccatis meis qui vicit ſeculũ numerãſ
me inter firma mẽbꝛa coꝛpoꝛiſ ſui:quia
⁊ iperfectũ meũ viderunt oculi tui ⁊ in
libꝛo tuo oẽs ſcribentur. De illacebꝛa
odoꝛũ non ſatago nimis cum abſunt
non requiro cũ adſunt non reſpuo:pa
ratus eis t ſeper carere. Ita mihi vicde⸗
oꝛ foꝛtaſſe falloꝛ. Sunt enim ⁊ iſte plã
genge tenebꝛe in quibus me latet facul
tas mea que in me eſt: vt animns meꝰ
de viribus ſuis ipſe ſe interrogãs nõ fa
cile ſibi credẽdũ exiſtimet: quia ⁊ quid
ineſt plerũq; occultum ẽ niſi experien⸗

tia manifeſtetur. Et nemo ſecurus eſſe

debet ĩ iſta vita que tota temptatio no

minatur: vtrũ qui fieri potuit ex deteri⸗

oꝛe melioꝛ non fiat etiam ex melioꝛe de
terioꝛ. Una ſpeſ vna fiducia vna firma
ꝓmiſſio miſericoꝛdia tua. Uoluptates
auriũ tenaciuſ me implicauerant ⁊ ſub
iugauerant:ſed reſoluiſti ⁊ liberaſti me
nunc in ſonis quoſ animãt eloquia tua
cum ſuaui ⁊ artificioſa voce cantant᷑ fa
teoꝛ aliquarulo acquieſco: nõ quidem
vt heream ſed vt ſurgà cũ volo.Attamẽ
cũ ipſis ſnijs quibus viuũt vt admi:tan
tur ad me quert in coꝛde meo nõnul⸗
lius dignitatis locũ:⁊ vix eis pꝛebeo cõ
gruẽtẽ.Aliquando eniʒ amplius mihi
videoꝛ honoꝛis eiſ tribuere qᷓ; decet. dũ
ipſis ſanctis dictis religioſius ⁊ arden
tius ſentio moueri animos noſtros in
flãma pietatis cũ ita cata tur qᷓ; ſi non
ita cantarétur ⁊ omnes affectus ſpiri /
tus noſtri non pꝛo ſui diuerſitate habe
re pꝛopꝛios modos in voce atq; cantu⸗
quoꝛũ neſcio qua occulta familiarita⸗
te excitent᷑. Sed oelectatio carnis mee

x 4

ui mẽtem eneruandaà non opoet da
ri ſepe me fallit:dũ rõne ſenſus non ita
comitat᷑ vt patienter ſit poſterioꝛ ſʒ tan
tũ qꝛ ꝓpter illã meruit admitti etiam pᷣ
xurrere ac ducere conat᷑. Ita ĩ bis pec⸗
to non ſentiens ſed poſtea ſentio.Ali⸗
qnando aũt hanc ipſam fallaciaʒ imos
deratiuſ canès erroꝛ nimia ſeueritate.ſʒ
Valde ĩterdũ vt melos omne cantilena
rũ ſuauiũ quib dauiticũ pſalterium fre
quẽtat᷑ ab aurib meis remoueri velim
atq; ipſius eccleſie:tutiuſq; mibhi videt
qð de alexandrino epᷣo athanaſio ſepe
mihi dictũ cõmemini:qui tam modico
Nexu vocis faciebat ſonare lectoꝛẽ pſal
mi:vt ꝓnunciãti vicinioꝛ eſſet qᷓ; canen
bi.Uerũtñũ cum reminiſcoꝛ lachꝛymas
mMeas quas fudi ad cãtus eccle tue in pᷣ
moꝛdijs recuꝑate fidei mee:⁊ nũc ipᷣm
cõmoneoꝛ nõ cãtu ſed rebꝰque cantan
tur cũ liqda voce ⁊ ↄueniẽtiſſima mo/
dulatione cãtant᷑: magnã inſtituti bꝰ

vtilitatẽ rurſus agſco. Ita fluctno inter

periculũ voluptatis ⁊ exꝑimẽtũ ſalubꝛi
tatis:magiſq; adducoꝛ nõ quidem ĩ re
tractabilẽ ſniam ꝓferens caàtãdi cõſue⸗
tudinè appꝛobare ĩ eccla vt per oble/
ttamẽta auriũ infirmioꝛ aĩns ĩ affectuʒ
pietatis aſſurgat.Lamẽ cum midi acci
dit vt me ãplius cãtus qᷓ; res que canit
moneat:penaliter me peccare cõfiteoꝛ:
⁊ tũc mallẽ nõ audi:e cantãtẽ.Ecce vbi
ſuʒ. Flete mecũ ⁊ ꝓ me flete qui aliquid
boni nobiſcum ĩtus agitis vñ facta ꝓce
dũt. Nã qui nõ agitis nõ vos hec mo/
nent. Lu aũt dñe deꝰ meꝰ exaudi reſpi⸗
ce ⁊ vide ⁊ miſerere ⁊ ſana me:ĩ cnius
oculis mihi queſtio factus ſuʒ:⁊ ipſe eſt
languoꝛ meꝰ. BReſtai voluptas oculoꝝ
iſtoꝝ carnis mee:de qua loqr cõfeſſio⸗
nes q́s audient aures templi tui aures
fraterne ac pie:xct cõcludamꝰtẽptatões

concnpiſcẽtie carniſ que me adbue pni᷑

ſanti gemiſcentè ⁊ babitaculũ meũ qðᷣ

de celis eſt ſuꝑindui capiẽtẽ. Pulchꝛas

ſoꝛmas ⁊ varias nitidos ⁊ amenos co⸗

loꝛes amant oculi. Non teneant h ani
mã meã:teneat eã de qni hec fecit. Bo
na quidẽ valde:ſed ipſe eſt bonũ meuʒ
non bec.Et tangũt me vigilatẽ tonj die
bus:nec redes ab eis dat᷑ mibi ſcnt da
tur a vocibus canoꝛis aliquãdo ab oi⸗
bug ĩ filẽtio Ipſa eniĩ regina celoꝛũ li
iſta perfundẽs cũcta que cernimꝰ vbi⸗
ubi per dieʒ fuero multimodo allapſu
blãdit mibi aliud agenti ⁊ eã nõ aduer
tenti. Inſinuat aũt ſe ita vehemẽter vt
ſi repẽte ſubtrahat᷑ cũ deſiderio reqᷣrat
⁊ ſi diu abſit ↄtriſtat animũ.O lux qua
didebat tobias cũ clauſis iſtis oculis ſi
lium docebat vite viã ⁊ ei pꝛeibat pede
charitatis nuſquà erras:aut quã vide⸗
bat Iſaac pᷣgranatis ⁊ opꝑtis ſenectute
carneis luminibꝰ:cũ filioſ non agnoſcẽ

do benedicere:ſed bñdicẽdo agnoſcere

meruit:aut quà videbat Jacob cũ ⁊ ipe
pꝛegrãdi etate captus oculis in filijs pſ

gnata futuri populi genera luminoſo

coꝛde radiauit: ⁊ nepotibꝰ ſuis ex Jo⸗
ſeph dinexas myſtice manus nõ ſi pa⸗
ter eoꝝ foꝛis coꝝigebat:ſed fiẽ ipſe intꝰ
diſcernebat ĩpoſuit. Ipſa ẽ lux. vna ẽ?
alia nõ e: ⁊ vnũ omnes qͥ vidẽt ⁊ amat
eã.Et iſta corpoꝛalis de qua loquebar
illecebꝛoſa ac periculoſa vulcedine con
dit vitã ſeculi cecis amatoꝛibus.Quiãt
⁊ de ipſa landare te noꝛunt de creatoꝛ
oĩum aſſumũt eà ĩ hymno tuo:nõ aſſu
mũtur ab ea ĩ ſõno ſuo.Sic eſſe cupio.
Beſiſto ſeductionibꝰ ocnloꝝ ne iplicen
tur pedes mei quibus igredioꝛ viaʒ tua
2 erigo ad te ĩmſibiles ocłos:vt tu euel
las de laqueo pedes meos.Lu ſubinde

euellis eos:nam illa queant᷑: tu nõ ceſe

bicri'pieme

ng bisrſiznee

thion ipntnen
unuutinü

udi

giorſcurttes

talhungh

Ntencöhciſen.
cuſti tüitneni
aitolatitnan
npnlcm raieeu
Cenrifcohoadi
ſitgteſcheinet
ſaadetcpoceſet
tinohennores
untehrohücimo
Uokpednock
tenjundenl
ſiadecttgiun
toſaghiſndi
tc diſemintt⸗
ſminengſein
Vonmnienrondt
neſ foneoa
leutlismniſcor
nninagihef
homatnegin
oitgliſomate
Mrtol de⸗
inegriſt
nſgſinnn t
mutculane
alitincohe
Kieiäinene
NN
tinnoſcie
gläünten

222

omnsſiün
nahuntn
vmmnin)
—
ihont,

= -

1
4
8

=
R =
— ☛

Liber

ſas enellere:ego aũt erebꝛo hereo vbic

ſpſis inſidijs:qin nõ doꝛmies neq; doꝛ

mitabis ꝗᷣ cuſtodis iſrael. Qna ĩnume/
rabilia varijs artibꝰ ⁊ opificijs in veſti⸗
bus calciametis vaſis ⁊ huiuſcemodi ſa
bꝛicatòibꝰ:picturis etià diuerſiſq; figm̃
tis atq; hie vſuʒ neceſtariũ atq; mode⸗
ratũ ⁊ piam ſignificationè lõge trãſgre
diẽtibus addiderũt hoĩes ad illecebꝛas
oculoꝑ ſoꝛas ſeqntes quod faciũt ĩtus:
relinquètes a quo facti ſunt ⁊ extermi
nãtes qð facti ſunt.At ego de meꝰ⁊ ð⸗
cus meũ etiã hinc tibi dico bymnu ⁊ ſa
crifico laudẽ ſanctificatoꝛi meo:quoni
am puilchꝛa traiecta per animas in ma
nus artificioſas ab illa pulchꝛitudie ve
niũt que ſuꝑ aĩas eſt:cui ſnſpirat aima
mea die ac nocte:ſed pulchꝛitudinuʒ ex
terioꝝ operatoꝛes ⁊ ſectatoꝛes inde tra
bunt appꝛobãdi modũ:nõ autem inde
trahũt vtendi modũ.Et ibi ẽ ⁊ non vi⸗
dens eũ vt nõ eant longiꝰ⁊ foꝛtitudinẽ
ſuã ad te cuſtodiant:nec eà ſpargãt ĩ ðᷣ
litioſas laſſitudies.Ego aũt hec loq̃ᷣns
atq; diſcernẽs etiam iſtis pulchꝛis grei
ſum innecto:ſed tu euellis dñe: euellis
tu qm̃ miſericoꝛdia tua ante oculoſme
os eſt. Nam ego capioꝛ miſabiliter: et
tu euellis miſicoꝛditer aliqunando non
ſentientẽ:qꝛ ſuſpẽſius ĩcideraʒ aliquan
do cum doloꝛe:qꝛ iam inbeſeram. Due
accedit alia foma temptatõis multipli
cius periculoſa. Pꝛeter eã enĩ ↄcupiſcẽ
tiã carnis que ineſt in delectatione om
nium ſenſuum ⁊ voluptatũ cui fniẽtes
depereut qui longe ſe faciũt a te:ĩeſt aĩe
ꝑ eoſdẽ ſenſus coꝛpoꝛis quedam nõ ſe
oblectãdi in carne:ſed exꝑiendi ꝑ car⸗/
nẽ vana ⁊ curioſa cupiditas noĩe cogni
tionis ⁊ ſcientie palliata.Que qm ⁊ in
appetitu noſcẽdi eſt:oculi aũt ſunt ad
cognoſcẽdũ in lenſibus pꝛincipes.cõcu

piſcentia oeuloꝛum eloquio diuino as
pellata . At oculos eni ppꝛie videre ꝑ.
tinet. Utimur aũt hoc verbo etiam ĩ ce
teris ſenſibus cũ eos ad cognoſcèdum
intẽdimus. Neqʒ eni dicimns:audi qͥd
rutilet: aut olfac q; niteat:aut guſta q;
ſplendeat:aut palpa qᷓ; fulgeat. Uideri
eni dicunt᷑ hec oĩa. Dicimus autem nõᷣ
ſolttʒ vide qͥd luceat:qð ſoli oculi ſenti
re piſt: ſed eriaʒ vide qͥd ſonet:vide quid
oleat:vide qͥd ſapiat:vide qᷓ; durũ ſit.iõ
q; gnalis experiẽtia ſenſmu cõcupiſcẽ
tia ſicut dictũ ẽ oculoꝝ vocat᷑:qꝛ viden
di officiũ in quo pꝛimatũ oculi tenent:
etiã ceteris ſenñibus ſibi de fimilitudie
dſurpãt cũ aliquid cognitõis exploꝛãt.
Ex hoc aũt euidẽtius diſcernit᷑ quid vo
luptatis quid curioſtatis agat᷑ ꝑ ſẽſus
quod voluptas pulchꝛa canoꝛa ſuauia
ſapida letna ſectat᷑. Curioſitas aũt etid
bis cõtraria tẽptãdi cauſa nõ ad ſubeũ
dã moleſtiã:ſed ad experiendi noſcẽdi⸗
qʒ libidinẽ. Quid eiʒ poluptatis habʒ vi
dere ĩ laniato cadauere quod exhoꝛꝛe⸗
as:Et tñ ſcubi iaceat concurrũt vt cò⸗
triſtent᷑ vt palleãt. Ciment etiam ne in
ſomnis hoc videant:quaſt qͥſq; eos vi⸗
gilantes videre coegerit:aut pulchꝛitu
dinis vlla fama perſuaſerit. Ita ⁊ in ce⸗
teris ſenſibus que perſequi longuʒ eſt.
Et ex hoc moꝛbo cupiditatis in ſpecta⸗
culis exhibẽtur queq; mirabilia. PHinc
ad perſcrutãda nature que pꝛet᷑ nos ẽ
operata.pcedit᷑:que ſcire nihil ꝓdeſt:et
nibil aliud qᷓ; ſcire boĩes cnpiit. Pinc
etiaʒ ſi quid eodem peruerſe ſcĩe finẽ
artes magicas q̃ritur. Dinc etiã in ipſa
religione de tẽptat᷑ cũ ſigna ⁊ ꝓdigia
flagitãt᷑: nõ ad aliquã ſalutẽ ſʒ ad ſolã
exꝑientiã deſiderata. In hac tã imẽſa
fiina plena iſdiarum ⁊ periculoꝛũ ecce
tam multa pꝛeciderim ⁊ a meo coꝛde

diſpulerim:ſicuti donaſti me facere ðs
ſalutis mee. Attamẽ quando audeo di
cere cũ me circũquaq;:quotidiana vitã
noſtrã taʒ multa hꝰgeneris reꝑ circun
ſtrepäàt quando audeo dicere nulla re
tali me itentũ fieri ad ſpectandũ ⁊ va/
na cura capiendũ: Sane me iam ihea⸗
tra nõ rapiũt:nec curo noſce tcãſitus ſi
deꝝ: nec aia mea vnqua rñſa qᷣnuit vm
bꝛaꝑ:oia ſacrilega ſlacramẽta veteſtoꝛ
Ate dñe deus meus cui humileʒ famu
latũ ac ſimplicẽ debeo:quatis mecum
ſuggeſtionũ macbinationibus agit ini
micus vt ſignũ aliquod peram? Sʒ ob⸗
ſecro te ꝑ regem noſtrum ⁊ patriaʒ bie
ruialẽ ſimplicẽ caſtam:vt quẽadmodũ
a me lõge ẽ iſta cõſenſio:ita ſit ſemper
longe atq; longiꝰ. Pꝛo ſalute autẽ cu
iuſquam cum ie rogo. Alius multum
differens finis ẽ itentionis mee:⁊ te fa
cientẽ qð vis das mihi ⁊ dabis libẽter
ſequi. erũtamen inquã multis minu
tiſſimis ⁊ contemptibilibus rebus curi
oſtas quotidie noſtra temptat᷑: ⁊ qᷓ; ſe
pe labamur quis enumerat: Quotiens
narrãtes iania: pꝛimo quaſi tolleramꝰ
ne offendamus ifirmos:deiĩde paulati
libenter aduertimus.Canẽ currentem
poſt lepoꝛẽ iã non ſpecio cũ ĩ circo fit:
at vo ĩ agro ſi caſu trãſeam auertit me
2 ab aliqua magna cogitatiõe atq; ad
ſe cõuertit illa venatio non deiiare co
gens coꝛpoꝛe iumẽti: ſed coꝛdis iclina-
tione:⁊ niſ iam mibi demõſtrata infir
mitate mea cuio amoueas:aut ex ipᷣa vi
ſione tua per aliquã ↄſiderationẽ in te
aſſurgere:aut totũ ↄtẽnere atq; traſire
vanus hebeſco. Quid cũ me domi ſedẽ/
tẽ ſtellio muſcas captanſ:vel aranea re
tibus iuis irruẽtes iĩplicãs ſepe intẽtuʒ
facit. Nũ qꝛ parua ſunt animalia:ideo
non res eadẽ gerit᷑: Pergo inee ad lau

dãdũ te creatoꝛè mirificũᷣ atq; oꝛdiato
rem reꝑ omnuũ:ſed nõ ide eſſe intẽtus

icipio. Aliud ẽ cito ſurgere aliud ẽ ñᷣ ca

dere.Et talibus vita mea plena ẽ:⁊ vna
ſpes mea magna valde mĩicoꝛdia tua
Cum eni in huiuſmodi rebus cõcepta
culum fit coꝛ noſtrum ⁊ poꝛtat copioſe
vanitatis cateruas:binc ⁊ oꝛõnes no/
ſtre ſepe interrũpũtur atq; turbitur: ⁊
ante ↄſpeciũ tuu dũ ad aures tuas vo/
cẽ coꝛdis itendimus:ne ſcio vnde irruẽ
tibus nugatoꝛijs cogitationibus res ta
ta pꝛecidit᷑. Nũquid enã hoc iter cõtẽ
nẽda deputabumus: aut aliqd nos re/
ducet ĩ ſpem niñ tota miſericoꝛdia tua
quoniã cepiſti mutare nos: Et tu ſcis
quãta ex ꝑte mutaueris:qui me pꝛimi⸗
tus ſanas a libidine vindicadi me: vtꝓ
pitius fias etiam ceteris oibus iniqᷣta⸗

tibꝰ meis: ⁊ ſanes omnes lãguo:es me/⸗
os:⁊ redimas oe coꝝꝛuptione vita me⸗

am:⁊ coꝛoneſ me in miratione miſeri
coꝛdia: ⁊ ſaties ĩ bonis deſideriũ meuʒ:
qꝛ cõpꝛeſſiſti a timoꝛe tno ſnꝑbia mea:
2 manſuefeciſti iugo tuo ceruicẽ meaʒ
⁊ nũc poꝛto illud ⁊ leue eſt mihi: quo⸗
niam ſic ꝓmiſiſti 2 feciſti ⁊ vere ſic erat
2 neſciebã quando id ſubire metueba
Sed nũquid oñe qͥ ſolus ſine typo do⸗
minans qꝛ ſolus ver ons es qui nõ ba
bes dñm:nunqᷣͥq hoc quoq; tertiu tem
ptationis gen ceſſauit a me:aut ceſſa⸗
re in hac tota vita poteſt:timeri ⁊ ams
ri velle ab boĩbus nõ pꝛopter aliud: ij
vt inde ſit gaudiũ qð nõ eſt gaudiuin⸗
Miſera vita ẽ ⁊ feda iacttia. DHinc fit
vel maxime non amare te nec caſte ti⸗
mere te:ideoq; tu ſuperbis reſiſtis bu⸗
milibus aũt das gratiam: ? intonas ſu

per ambitiones ſeculi ⁊ contremut fun

damenta montium. Itaq; nobis quo/

nmiam pꝛopter quedain bumane ſocie /

(cokiſert

nenttkobosin

tEtvnindnton
llert enge

ſynwincantech

Vpraiumnoſt
(toninnnſil

gtczenuntn

(UAoywtencziſter
(6os ſundedent
ODituteſednde
tureedenin

ſonemirt depen
Gntinejtontoß
poereemdomnt
Ceſnngornnoe

urnodtfceun
fſftnteſopry

bemtonmtinenen

nitllabhonin

2

MWordaret
Eyectinn

foſfſecatclurd

Heſteſegin

ſdveridone
nungtoretit
ſbilaugnie
lemncelzucrt e
iuine ntt
ißſtegniung
I bomine dor
ſlaroonund

pntrtistngtn
ſtaſn

nettitiige
dichkfaint
sfunae
gnlt i
NMuſnoi Nir
moſtunt ſun,
muthine nin
mipämr aq
inädäadn
mMännsnelot
Aosglu
Nitaine
biunntiidt

Rßtrunend

umnt
lpchtſttln
enanndds
ummdlu
brlugtnſ
iunmmnili
uinmro
giünpnent
luttlorer
nin tfuſin
unhilin⸗
trct
Gpſt in
uins⸗
te
16

tatis officia neceſſarium eſt amari ⁊ ti

meri ab hoibus:inſtant aduerſariui ve
re beatitudinis noſtre vbiq; ſpargens
in laqueis euge euge:vt dum auide col
ligimus incaute capiamur ⁊ a veritate

tua gaudium noſtrum deponamus at
q; in bominum fallacis ponamus:libe
atc; nos amari ⁊ timeri non pꝛopter te

ſed pꝛo te:atq; iſto modo ſni miles fa

ctos ſecum habeat non ad concoꝛdiaʒ
charitatis ſed ad conſoꝛium ſupplicij:

òᷣ ſtatuit ſedem ſuam ponere in aqui/

lonem: vt de peruerſa diſtoꝛa via
imitandòi renebioſ frigidiq; ſeruirent.
Nos autem domine puſillus grex tuꝰ

ecre ſumus:mu nos poſſide. Pꝛetende

alas tuas vt fugiamus ſub eas. Gloꝛia
nyſtra tn eſto pꝛopter te amemur ⁊ v⸗

bum tuum timeatur in nobis. Qui lau

dari vult ab hominibus vituperante te
non defendetur ab bom nibus iudicã

te te: ner eripietur damnãate te Cuʒ aũt

non peccatoꝛ laudatur ĩ deſideriſs ani⸗
me ſue: nec qui iniqua gerit benedicit
ſed laudat᷑ homo pꝛopter aliquod do⸗/

num quod nediſti ei:at ille plus gandʒ

ſibi laudari ſe qᷓ; iſum donum habe/
re vnde laudat᷑ etiam iſte te vituperan
te laudaf.Et melioꝛ iam ille qui lauda
nit qᷓ; iſte qui laudatus eſt. Illi enĩ pla
cuit in homine donum dei:huic ampli
us placuit donum hominis q; dei. Lẽ⸗
ptamur his temptationibus quotidie
domine ſine ceſſatõne tẽptamur.Quo
tidiana fomax noſtra eſt humana lin⸗
gua.Imperaſ nobis ⁊ in hoc genere cõ
tinentiam Da quod iubeſ ⁊ iube qð vis
Tu noſti de hac re ad te gemitum coꝛ/
dis mei ⁊ flumina oculoꝛum meoꝛum.
Neq; enim facile colligo qᷓ; ſig ab iſta

peſte mundatioꝛ:⁊ multum timeo oc⸗

culta mea que noꝛũt oculi tui.mei aũt

X.

nõ.Eſt enĩ qualiſcũq; ĩ alijs generibus
temptationũ mihi facultas exploꝛandi
me:in q̊ pene nulla eſt. nà ⁊ a volupta⸗
tibꝰ carnis:⁊ a curioſitate ſupnacanea
cognoſcèdi video quantũ aſſecutꝰ ſim

poſſe refrenare aĩuʒ meũ cũ eis rebꝰ ca⸗

reo vel voltate vel cũ abiunt Lũc eni

me int᷑rogo qᷓ; mag minꝰ vehb mihi mo

leſtum ſit non habere Diunie vo q̃ ob
B expetunt᷑ vt alicui iſtaꝑ tri cupidi⸗
tatũ vel duab eaꝝ vel oibus ſeꝛuiit: ſi
pſentiſcere nõ poteſt aius viꝝ eaꝝ hũs
cõtẽnat:poſſunt ⁊ dimitti vt ſe pꝛobet
Laude vero vi careamus atq; in eo ex

periamur quid poſſumꝰ nunquid ma

le vinendũ è ⁊ tam perdite aq; imani
ter et nemo nos nouerit qui non dete
ſtet᷑: Que maioꝛ demẽtia dici aut cogi
tari poten: At ſi bone vite bonoꝛumq;

operũ comes: ⁊ ſolet ⁊ debʒ eſſe lauda
tio:tam comitatũ eius qᷓ; ipſaʒ bonà vi

tam deſeri nõ opoꝛ:et.nõ aũt ſentio ſi⸗
ne quo eſſe aut equo ammo aut egre
poſſuan niſi cnum abfuerit Quid igitur ii
bi in hoc genere temptationis domi⸗

ne confiteoꝛ: Quid niſi delectari me
laudibus? Sed amplius ipſa veritas

te qᷓ; laudibus. Nam ſi mibi pꝛopona
tur vtrum malim furens aut in omni⸗
bus rebus errans ab omnibus homini
bus laudari:an conſtans ⁊ in veritate

certiſſimus ab hominibus vituperan:
video quid eligam. Uerumtamen nol
lem vt vel augeret mihi gaudiuʒ cniuſ⸗

libet boni mei ſuffragio oꝛis alieni Sʒ
auget fateoꝛ non ſolum ſed ⁊ vit pera
tio minuit.Et cum iſta miſeria mea per
turboꝛ. Sub intrat mihi excuſato.Que
qualis ſit tu ſcis deus. Nam me incer
tum facit.Qu ia enim nobis iperaſti nõ
tantũ cõtinen tiam:ideſt a quib rebus
amoꝛẽ cobibeamus:verum etiam iuſt

tiam iideſt quo eum cõſeramus: ner te
taãtũ voluiſti a nobis verum etiã pꝛoxis
mũ diliguſepe mibi videoꝛ de pꝛoueciu
aut ſepe ꝓximi delectari cũ bene itelli⸗
gentis laude delectoꝛ⁊ rurſus ei malo
cotriſtari:cũ eũ audio vi f qð aut
ignoꝛat aut bonũ c.nã ⁊ cõtriſtoꝛ aliqñ
lanaibus meis cũ vel ea laudt᷑ in me ĩ
quibus mihi ipſe diſpliceo:vel ẽt bona
minoꝛa ⁊ leuia pluris extimant᷑ q; exti
manda ſunt. Sed rurſus qñ ſcio. An ꝓ
pterea ſic afſicioꝛ qꝛ uolo de me ipſo a
me oiſſentire laudatoꝛẽ meũ non qꝛilli
us vtilitate moueoꝛ: ſed qꝛ eadeʒ bona
que mihi in me placent iocũdioꝛa mihi
ſunt ⁊ cum alteri placẽt.Quodãmodo
enĩ non ego laudoꝛ cũ de me ſnia mea
non laudat᷑.qñquidẽ aut illa laudant᷑
que mihi diſplicent aut illa ãplius que
mihi minus placent.Ergo ne de hoc in
certns ſum mei:Ecce in te veritas viðo
nõ me laudibus meis ꝓpter me ſʒ ꝓpt᷑
ꝓrimi vtilitatẽ moueni opoꝛtere.Et vtꝝ
ita ſit neſcio:minus mihi in bac re notꝰ
tum ipſe qᷓ; tu. Obſecro te deus meus ⁊
meipſum mihi indica:vt cõfitear oꝛatu
ris pꝛo me fratribus meis qð in me ſau
ciũ cõperio:Iterũ diligentius interro/
gem. Si vtilitate ꝓximi moueoꝛ in lau
dibus meisʒcur minus moneoꝛ.ſi quiſ⸗
qᷓ alius intuſte vitnpetur qᷓ;ſi ego. Cur
ea cõtumelia magis moꝛdeoꝛ q̃ in me
qᷓ; que in aliũ eadẽ iniquitate coꝛaʒ me
iacitur: An ⁊ hoc ego neſcio.Etiã ne id
reſtat vt ipſe me ſeducã ⁊ verũ non faci
am coꝛã te in coꝛde ⁊ lingua mea. Inſa
niã iſtã dñe longe fac a me:ne oleu pec
catoꝛis mihi ſit os meũ ad ĩpinguàduʒ
caput meũ.Egenus ⁊ pauꝑ ego ſum et
melioꝛ in occulto gemitu oiſplicẽs mi⸗
bhi ⁊ querẽs miſericoꝛdiã tuã donec refi
ciatur defectus meus ⁊ ꝑliciat᷑ vſq; in

¶Confeſſionum.

pacẽè quã neſciat arrogatis oculꝰ. mo

auũt oꝛe ꝓcedẽs ⁊ fcã qͥ inoteſcũt hoibꝰ

hit tẽptationẽ ꝑiculoſiſſiaz ab amoꝛe
laudis q ad pꝛiuat nda excelletia cõ
trabit ⁊ emẽdicata ſuffragia tẽptat: ⁊ tẽ
ptat cũ s me in me arguit᷑ eoipſo quo
arguit/¶Et ſepe hõ de ipſo vane gloꝛie
ↄiẽptu vnus gloꝛiat᷑:iõq; nõ ia de ipſo
vane glie cõtẽptu gloꝛiat᷑. Nõ.n.ea cõ

tẽnit cũ gloꝛiat᷑ itus.ẽt intus ẽ aliud in

eodẽ genere tẽptationis malũ quo in⸗
aneicuũt qͥ placet fibi de ſe q;uis alijs vł
placeãt vel diſpliceãt nec placere affe⸗
ctent ceteris.Sed ſibi placẽtes multuʒ
tibi diſplicent nõ im̃ de nõ bonis quaſi
bonis:verũ ẽt de bonis tuis quaſi ſuis:
aut ẽt ſicut de tuis ſed tãqᷓ; ⁊ meritis ſu
is:aut ẽt ſicut ex iua gratia ſ, nõ ſua me
rita:nõ tamẽ ſeciali gaudẽtes ſed alijs

inuidentes ea. In bis oĩbus atq; buiui

cemodi periculł ⁊ laboꝛibus vides trẽo
rẽ coꝛdis mei:⁊ vulnera mea mag ſubi
de a te ſanari qᷓ; mibi non infligi ſentio
Ubi nõ mecu ãbulaſti veritas docens
quid caneã ⁊ quid appetã:cũ ad te re⸗
ferrẽ inferioꝛa viſa mea qᷓ potui teq; cõ⸗
ſulerẽ:? Luſtraui mũdũ foꝛiſ ſenſu quo
potui: ⁊ attendi vitaʒ coꝛꝑis mei de me
ſenſuſq; ipſos meos. Inde igreſſus ſuj
i receſſus memoꝛie mee mitiplices am
plitudines plenas miris modis copiaꝑꝝ
inumerabiliũ ⁊ cõſideraui ⁊ expaui: et
mbil eox diſcerner̃ potni ſine te:⁊ nibil

eoꝛũ eẽ te inueni.nec egoipſe inuentoꝛ

qi pagrani oĩa ⁊ diſtiguere ⁊ ꝓ ſuisqͥ
q; dignitatibus extiare conatus ſuʒ: ex
cipiens alia nũciatibꝰ ſenñbus ⁊ nteno
gans: alia mecũ cõmixta ſẽtiẽs: ipſoſq;
nũcios dignoſcẽs atq; dinumeraſ iaq;
in memoꝛia elatis operib alia xtracta
alia recõdẽs alia eruẽs: nec egoipſe cu
bec agerẽ ideſt vis mea qua id agebaʒ

b

egaenugin

gidt in len⸗

cgmiſintteent.
Erinrn iſeye
tpelan tab acn

önntunm hoſin

mutigo ſiey⸗
Mneteinenotnn
(tgnollanihh
elicgtegrednt
prinenennfe⸗
fſoſtwoeco

ſcakinnentioc⸗
föent Helfichit
nbugtreoteort.
uſcüſeotd netei
GKondniaterin
ſeonee rololieg
legonigz eecs
fahdsendpmeor
Nowitüinden
Däecſgede⸗
teyanſtudiil
us ſcgaſtaroe
naſchoiapet
timmwinomt
lenpoſſarene
uuſlligdigen
Jagamifte
gnpnſſcnn
uin tbi⸗An
eoe⸗Anpxe
ſhtimmn
ihenellitgße
ſbrtinegeni
ſfmigdiibed
eneqtere
munggſht
wiſlgfn
rine 1ſoce
hkstercdn
gchcen

tdemutin
mameußi
ni an nint
ea Poltt
nmitltnn
etunim
ninniii
ihrun,

1Ciſtin⸗
S
Huinicid⸗

Æ iber

nec ipſa eras tu qꝛ lux es tu ꝑmanens:

qnãti pẽdenda eẽnt.Et audiebaʒ dicè⸗
iẽ ac iubẽtem ⁊ ſepe iſtud facio. Hoc
me delectat ⁊ ab actionibꝰ neceſſitatis
q;tum relaxari poſſum ad iſtam volu⸗
ptatẽ refugio. Neq; ĩ ijs oibꝰ q̃̊ ꝑcurro
ↄſalens te iuenio tutũ locũ aie mee ni
ſi ĩ te quo colligant᷑ ſparſa mea: nec a
te quicquaʒ recedat ex me.Et aliqñ in
tromittis me in affectũ multũ ĩnſitatũ
ĩtroꝛſus ad neſcio quã dulcedinẽ:q̃ ſi ꝑx
ficiat᷑ in me neſcio qͥd erit qð vita iſta
nõ erit. Sed recido ĩ hoc erũnoſis pon
derihus ⁊ reſoꝛbeoꝛ ſolitis ⁊ teneoꝛ: et
multũ fleo:ſed multũ teneoꝛ. Lantum
cõſuerudinis ſarcina digna ẽ. Hic eſſe
oaleo nec volo:illic volo nec valeo.mi⸗

ſer otrobiq;. Ideoq; ↄſideraui languo

res peccatoꝝ meoꝝ ĩ cupiditate triplici
⁊ dexterã tu ĩ ĩuocaui ad ſalutem meã
VUidi enĩ ſplẽdoꝛem tuũ coꝛde ſaacio:
⁊ repcuſſus dixi.Quis iullic põt? Pꝛoie⸗
ctus ſuʒ a facie ocuioꝑ tuoꝝ.Tu es veri
tas ſuꝑ oĩa pꝛeſdẽs.At ego per auari/
tiam meã nõ amittere volui.ſed volui
tecũ poſſidere mendaciũ:ſic nemo vult
a falſuʒ dicere vt neſciat ipſe qͥd veruʒ
ſit. IJaq; amiñ te qꝛ nõ dignaris cũ mẽ
dacio poſſideri.Quẽ ĩuenireʒ qui me ie
cõciliaret tibi:Ambiendũ mihi fuit ad
angelos: Qua pꝛece: Qunbꝰ ſacramen
tis: Multi conantes ad te redire neq;
p ſeipſos valẽtes ſicut aucho:tẽptaue/
rũt hec:⁊ inciderũt ĩ deſderiũ curioſaꝝ
viſonũ:⁊ digni habiti ſunt illuſonibꝰ.
Elati eni te qnerebãt doct: ine faſtu ex
ercentes potiꝰ qᷓ; tõdẽtes pectoꝛa:⁊ ad
durxerũt ſibi per ſimiliudinẽ coꝛdis ſui
cõſpirtes ⁊ ſocias ſuꝑbie ſue poteſta⸗
tes aeris hꝰ a quib per potentias magi

cas oeciperent᷑ qrentes mediatoꝛem .

₰ .

6 X

quẽ purgarent᷑ ? non erat. Diabolus
eni erat trãſſignrans ſe ĩ angelũ lucis.
Et młtũ illexit ſuperbã carnẽ quod car
neo coꝛpoꝛe ipſe nõ eſſet.Erant eni illi
moꝛtales ⁊ peccatoꝛes:tu autẽ oñe cui
reconciliari ſupbe q̃rebãi ĩmoꝛtalis 2
ſine peccato. Mediatoꝛ auũt iter deuʒ ⁊
boĩes opoꝛtebat vt hẽret aliqͥd ſimile
deo aliqͥd flmile hoibꝰ:ne ĩ vtroq; hoĩ
bus ſimilis lõge eſſ a deo aut i vtroq;
deo ſimilis longe eẽt ab hoĩbꝰ atq; ita

mediatoꝛ nõ eſſet. Fallax itaq; ille me⸗

diatoꝛ quo ꝑ ſecreta iudicia tua ſuꝑbia
meret᷑ illudi:vnũ cũ hoĩbꝰ hʒ ideſt pec⸗
catũ:aliud videri vult habere cuʒ oeo:
vt qꝛ carnis moꝛtalitate nõ tegit᷑ ꝓ im⸗

mmoꝛtali ſe oſtentet. Sed qꝛ ſtipendiam

peccati moꝛs eſt:hoc hʒ cõe cũ hoĩbus
vnde ſimul dãnet᷑ in moꝛteʒ. Uerax ãt

mediatoꝛ quẽ ſecreta tua miſericoꝛdia

demõſtraſti hamilibus ⁊ miſiſti vt eiuſ
exemplo etiã ipſaʒ oiſcerẽt humilitateʒ
mediatoꝛ ille dei ⁊ hoĩuʒ homo xps ie⸗
ſus ĩter moꝛtales ⁊ peccatoꝛes ĩ moꝛta
lẽ iuſtũ apparuit moꝛtalis cũ hoĩbuſ iu
ſtus cũ deo:et qm ſtidẽ iũ iuſtine vita
⁊ pax ẽ pꝑiuſtitia ↄiuctã deo euacuarʒ
moꝛtẽ iuſtificatoꝛũ ĩpioꝛũ quã cuʒ illis
voluit habere cõmunẽ.Hic demonſtra
tus antiquis ſcis vt ita ipſi ꝑ fidem fu
ture paſſionis eiꝰ ſicuti nos ꝑ fideʒ pꝛe
terite ſalui fierẽt. Inquãtũ enĩ homo ĩ
tantuʒ mediatoꝛinquãtũ aũt verbum
non medius qꝛ equalis deo ⁊ deꝰ apð
deum ⁊ ſimul cum ſpuitu ſlancto vnus
deꝰ.Quo noſ amaſti paſtoꝛ bone qui fi
lio tuo vnico non pepꝑciſti:ſed ꝓ nobis
impijs tradidiſti eũ. Qũo nos amaſti
ꝓ quibus ille non rapinam arbitratꝰ
ẽ eſſe ſe equalẽ tibi. FYFactus eſt ſubditꝰ
vſq; ad moꝛtem muaꝛtẽ aũt crucis:vnus
ille in moꝛtuis liber poteſtatem habẽs

ponendi aiam ſuam: ⁊ poteſtatẽ hẽns
lteꝝ ſumẽdi eã. Pꝛo nobis tibi victoꝛ ⁊
victima: ⁊ iõ victoꝛ qꝛ victima:pꝛo no/
bis tibi ſacerdos ⁊ ſacrificiũ:⁊ iõ ſacer /
dos qꝛ ſacrificiũ:faciẽs tibi nos de ſᷣuis
filios:de te naſcẽdo:nobis ſeꝛuiẽdo.me
rito mibi ſpes valida ĩ illo eſt:qð iana⸗
bis oẽs lãguoꝛes meos ꝑ eũ qͥ ſedet ad
dexteraʒ tuam ⁊ te ĩterpellat ꝓ nobis.
Alioquin deſparẽ. Multi eni ⁊ magni
ſunt idẽ langnoꝛes mei:multi ſũt ⁊æ ma
gni:ſed aplioꝛ eſt medicina tua. Potui
mus putare verbũ tuum remotũ eſſe a
cõiunctõe hoĩs ⁊ deſpare de nobis:ni⸗
ſi caro fieret ⁊ habitaret ĩ nobis.Con/
territus peccatis meis ⁊ mole milerie
mee agitauerã ĩ coꝛde meditatuſq; fue
rã fugaʒ in ſolitudine:ſed ꝓhibniſti me
⁊ cõfoꝛtaſti me dicẽs. Jõ ꝓ oĩbus xpᷣs
moꝛuus :vt qͥ viuũt iã nõ ſibi viuant
ſed ei q pꝛo ipſis moꝛtuus ẽ Ecce dñe ia
cto in te curã meã vt viuaʒ ⁊ ↄſid erabo
mirabilia de lege tua. Tu ſcis iĩperitiaʒ
meã ⁊ infirmitatẽ meã:doce me ⁊ ſana
me.Ille tuus vnicus ĩ quo ſunt omneſ
theſ auri ſapiẽtie ⁊ ſcie abſconditi rede⸗
mit me ſanguine ſuo:non calũniet᷑ mi⸗
hi fuꝑbi qm̃ cogito pꝛeciũ meũ:⁊ man⸗
duco ⁊ bibo ⁊ erogo:⁊ pauꝑ cupio ſa⸗
turari ex eo ĩter illos qui edũt ⁊ ſaturã
tur:⁊ laudabunt dominũ qui requirũt
Erplicit liber decimus.

Incip it vndecimus.

eternitas ignoꝛas que ti/
bi dico: Aut ad tps vides
Hquod fit ĩ tꝑe. Qur g tibi

etot rep narratõeſ oigero
116 vtiq; vt ꝑ me noueris ea: ſed affe/
ctu excio ĩ te ⁊ eoꝝ qͥ hec legũt vt dica

Confeſſionum

Unquid dñe cum tua fit

mus oẽs:magnus dũis ⁊ landabilit dal
de. Jã dixi ⁊ dicam: amoꝛe amoꝛis tni
facio iſtud. Iam ⁊ oꝛamuſ ⁊ tñ veritas
ait:nouit pater veſter quid vobis opus
ſit pꝛius q; petat a deo.Affectũ ́ nim
patefacimus ĩ te cõfitendo tibi mif̃ias
nfas ⁊ miſericoꝛdias tuas ſuꝑ nos: vt
liberes nos omnino:qm cepiſti: vt deſt
namus eſſe miſeri in nobis ⁊ beatifice⸗
mur ĩ te:qm vocaſti nos vt ſimus pau⸗
peres ſpũ ⁊ mites ⁊ lugentes ⁊ eſurnien
tes ac ſitientes iuſtitiã:⁊ miſericoꝛdes ⁊
mundi coꝛde ⁊ pacifici. Ecce narraui ti
bi multa que potui ⁊ que volui:qm m
pꝛioꝛ voluifti vt confiterer tibi oño deo

meo:qm̃ bonus es quoniam iĩ ſeculum

miſericoꝛdia tua. Quando autẽ ſufficio
lingua calami enũciare omnia oꝛtamẽ

ta tua ⁊ omnes terroꝛes tuos ⁊ conſo⸗/

lationes ⁊ gubernationes quibꝰme ꝑ/
duxiſti pꝛedicare vᷣbu tuum ⁊ ſacramẽ
tum tuum diſpenſare populo tuo.Et ſi
ſufficio hec enunciare ex oꝛdie caro mi
hi:valent ſtille tempoꝛum ⁊ olim inar⸗
deſco meditari ĩ lege tua ⁊ in ea tibi cõ/
fiteri ſciam ⁊ imperitiam meam pꝛimoꝛ
dia illuminationis tue:⁊ reliquias tene
bꝛarum mearum quouſq; deuoꝛetur a
foꝛtitudine infumitas.Et nolo ĩ aliud
defluant hoꝛe quas inuenio liberas s
neceſſitatibus reficiendi coꝛpoꝛis ⁊ ite/
tionis animi ⁊ ſeruitutis:quaʒ debem
hoibus ⁊ quam non debemus:⁊ tame
reddimus. Domine deus meuſ intende
oꝛatõni mee ⁊ miſicoꝛdia tua exaudiat
deſiderium meum:quoniam non mihi
ſoli eſtuat:ſed vſui vult eſſe fraine cha

ritati: ⁊ vides in coꝛde meo qꝛ ſic eſt: vt

ſacrificem tibi famulatum cogitatiõis
2 lingue mee:⁊ oa quod offer tibi. In

ops enĩ ⁊ pauper ſum:tu diues in oẽs

iuocantes te qui ſecurꝰcuram noſtri ge

S

ſoliemnittbo

cphinnnmnhcon

ertemide
Wncecen a

eccenriumt
inimenm tud
Khlunitatnr⸗
ecvoſbinstch

Eoies elunenor.
Menfanſuolant.
(ecͤtönbus noſt
Hegtkerſvoput⸗
fſleg mi huti⸗
gurumopmator
leſtuecauostnos
ſtſunentes t amd
ſcſpets fuminan
ſernandambien
Gmäͤdatue

Mmndan
decſti ſfed⸗
Hſcltunſpenas⸗

liceginnneo
e aucottebi
luölgetucht
ſcſiclittmnire
Muun ecuitnri⸗
Mtlncideſceni
tiͤſtdetenins
ichunn dee
altut oeſtui⸗
eſchdene
iſtpriginiong⸗
Enchochponun
ſuſtleſtfi

Me ndi
enimii

irciiintin.

oistunt
Smnigiegt
mieninnebite
aaſindeſſt⸗
mistlne
tsiſſtnüͤtnir
Netfuinn
En’nn
tictcime
onnsts on
mitnicnnmn
nnestmmnulp
cne ſtimtt
ihetn gunn
tamnangn
WMetenpms
Emilegena
tpenuN
nset⸗
jimiast,
forden ,
tninan

4

—
=
☛
—
—
SE

= ) ⁶e—

4

nut
ſboniumn h
ugii ,
GVN
immm

4
9

4

—

S=Sꝛ=

4

=

—–
=

1
4

ES
S=.

nis. Circuncide ab omni temeritate: ab
omnium mendacio interioꝛa ⁊ exterio

ra labia mea. Sint caſte delitie mee ſcꝛi
pture tue. Nec fallar in eis nec fallã ex

eis. Domine atiẽde ⁊? miſerere dne ðs

meꝰlux cecoꝝ ⁊ virtus ĩfirmoꝝ ſtatiq;
lux videntium ⁊ oirt foꝛtium: attende
aiam meam ⁊ audi clamantẽ de ꝓfun⸗
do. Naʒ niſi adſint ⁊ in pfundo aures
tue quo ibimus ⁊ clamabimus:Cuus
eſt dies ⁊ tua ẽ nox.Ad nmũ tuum mo
mẽta tranſuolant.Largire ide ſpatiuʒ

meditatõibus noſtris i abdita legi tue

neq; aduerſus pulſantes claudas eam

Neq; enĩ fruſtra ſcribi voluiſti tot pa/

ginarum opaca ſecreta. Aut non hẽent
ille ſlue ceruos ſuos recipiẽteslſe in eas

⁊? reſumentes ⁊ ambulates ⁊ paſcẽtes

recũbẽtes ⁊ ruminantes.O oñe perfice
me ⁊ reuela mibi eas.Ecce vox tua gau
diũ meũ:vox tua ſuꝑ affluentiam volu

ptatum. Da qu Amo eniz. Et B
u vediſt dona tua deſeras: nec
hñdi tua ſpernas ſitiẽtem. Confſitear ti

bi qᷣcqd innenero in libns tuis:⁊ audid
vocẽè laudis ⁊ te biba ⁊ ↄſiderem mira⸗

bilia ð lege tua abſq; pꝛincipio in quo

feciſti celũ ⁊ terrã viq; ad regnũ tecũ ꝑ
petuum ſcẽ ciuitatis tue. Dñie miſerere

mei ⁊ exaudi deſideriũ meũ. Paio emʒ

qð nõ ſit de terra nõ de auro ⁊ argẽto
⁊ lapidibus aut decoꝛis veſtibꝰ aut ho
noꝛibus ⁊ poteſtatibꝰ aut voluptatibꝰ

carnis neq; de neceſſarijs coꝛpoꝛi:⁊ hu

ic vite peregriationis noſtre: que om/
nia nobis apponuntur querentibuſ re
gnuũ ⁊ iuſtitiã tuã. ide domine deus
meus vnde ſit deſideriũ meũ. Narraue
rut mihi iniuſti velectationes ſuas:ſed
nõ ſicut lex tua domine. Ecce vnde eſt
deñderium meum domine. Uide pa/

ter aſpice ⁊ appꝛoba: ⁊ placeat in con⸗

ſpetu miſericoꝛdie tue inuenire me gra
tiam ame te:vt aperiantur pulſanti mi
hi interioꝛa ſermonum tuoꝛum. Obſe⸗
cro per dominum noſtrum ieſum chꝛi
ſtum filium tuum virum dextere tue fi
lium hominis quem cõfirmaſti tibi me
diatoꝛem tuum ⁊ noſtrum per quem
nos queſiſti non querentes te: queſiſti
autem vt quereremus te:verbum tuuʒ
per quod feciſti omnia in quibꝰ ⁊ me:
vnicum tuum per quem vocaſtiĩ ado⸗
ptio nem populum credentium:in quo
⁊ me:per eum te obiecro qui ſedet ad
Dexteram tuam ⁊ interpellat pꝛo no⸗
bis in quo ſunt omnes theſauri ſapien
tie ⁊ ſcientie abſconditi. Ipſum quero
in libꝛis tuis. oyſes de illo ſcripſit.
Hoc ipſe ait hoc veritas ait. Audiaʒ ⁊
intelligam quomodo in pꝛincipio feci⸗
ſti celum ⁊ terram. Scripſit hoc Moy
ibe ali tranſijt hinc a te ad
te Neque enim nunc ante me eſt.
Nam ſi eſſet tenerem eum ⁊ rogarem
eum:⁊ per te obſecrareʒ vt mihi iſta pa
deret:⁊ pꝛebereʒ aures coꝛpoꝛis mei ſo⸗
nis erumpentibus ex oꝛe eius. Et ſi he⸗
bꝛea voce loqueret᷑ fruſtra pullaret ſen

ſum meum: nec inde mentem meaʒ qàĩc⸗

quam tangeret.Si autem latine ſcirem
quid diceret. Sed vnde ſcirem an veꝝ
diceret: Quod ſi ⁊ hoc ſcirem: num et
ab illo ſcirem: Intus vtiq; mihi intus
in domicilio cogitationis: nec hebꝛea
greca:nec latina:nec barbara ſine oꝛis:
et lingue oꝛganis ſine ſtrepitu iyllaba⸗
rum diceret: verum dicit: ⁊ ego ſtatiʒ
certus confidenter illi hemini tuo di⸗
cerem: verum vicia vonlium
interrogare non poſſim:te qua plenus
vera dixit veritas rogo te deus meꝰro/
go parce peccatis meiſ.⁊ qui illo ſeruo
iuo dediſti h̊ oicẽ da ⁊ mibi B ĩtelligẽ.

Ecee funt celiũ ⁊ terra clamãt qð facta

Rnt. Mutant᷑ eni atq; variãt᷑. Quicqd

aut factũ nõẽ:⁊ tñ eſt:nõ ẽ ĩ eo qᷣcquã
qð ante nõ erat qð eſt mutari atq; va⸗/
riari. Clamat etiã qð ſeipſa nõ fecerint
Ideo ſumus:qꝛ facta ſumꝰ. Nõ gᷓ era⸗/
mus ancq; eſſem vt fieri poſſemuſ a no
bis.Et vox dicẽtiũ ẽ ipſa euidẽtia.Cu g
one feciſti ea qͥ pulcher es: pulchꝛa ſũt
eni:qui bones:bona ſunt eni: qui es:
ſunt eniʒ. Nec ita pulchꝛa ſunt: nec ita
bona ſunt:nec ita ſunt:ſicut tu cõditoꝛ
eoꝝ.Quo cõꝑato nec pulchꝛa ſunt:nec
bona lunt:nec ſunt.Scimus hec:grãs
tibi.Et ſcia noſtra ſcĩie tue cõparata ig⸗
rantia ẽ. In pꝛicipio fecit de celũ ⁊ ter
rã. Quomodo eni feciſti celũ ⁊ terrã?⁊
que machina:tã grandis oꝑatõnis tue
nõ enĩ ſicut homo artifex ſoꝛmãs coꝝ
pus de coꝛpoꝛe arbitratu aĩe valẽtis ĩ⸗
ponere vtrũq; ſpẽm quã cernu ĩ ſemet
ipſa ĩterno oculo.Et vñ hoc valeret ni⸗
ſi qꝛ tu feciſti eã:Et ĩponit ſpẽm iaʒ exi
ſtenti ⁊ hñti vt eſſet:vcluti terre aut la
pidi aut ligno aut auro aut id genꝰreꝝ
cuilibet. Et vnde inta eènt niſt tu feciſ⸗
ſes ea: Lu fabꝛo coꝛpus:iu aĩuʒ mẽbr
iperitantẽ feciſti: tu materiam:vñ facit
aliquid:tu ĩgeniũ quo artẽ capiat ⁊ vi⸗
deat intꝰ qͥd faciat foꝛis:tu ſenſum coꝛ
poꝛis quo intpꝛete traijciat ab anio ad
mãm id qð facit ⁊ renũciet aĩo quid fa
ctũ ſit:vt ille intꝰ ↄſulat pꝛendentẽ ſibi
veritatẽ an bene factũ ſit. Le laudat Hᷣ
oĩa creatoꝛẽ omniũ:ſed tu qũo facis ea
Quomodo feciſti ðs celum ⁊ terrã.nõ
vtiq; ĩ celo neq; in terra feciſti celum ⁊
terrã neq; ĩ aere aut in aquis:qm̃ ⁊ hec

pertinẽt ad celũ ⁊ terra:neq; ĩ vniuerſo

mũdo feciſti vniuerſum mudũ: qꝛ non
erat vbi fieret anteq; fieret vt eſſet: nec
manu tenebas aliqd vñ faceres celum

Confeſſonum

⁊ terram.nã vñ boc tibi qð tunon fece

ras vñ aliqᷣd faceres. Quid eniĩ ẽ niſ qe

tu es:Ergo dixiſti 2 facta ſunt: atq; in
verbo tuo feciſti ea. Sed qũo feciſti.nũ
quid illo mõ quo facta ẽ vox de nube
dicẽs:hic ẽ filius me dilecius.Illa eni
vox acta atq; tranſacta ẽ cepta ⁊ finita.
Sonnerüt ſyllabe atq; tranſerut ſcõa

poſt pꝛimã:tertia poſt ſcòam:atq;ʒinde

ex oꝛdine donec vltima poſt ceteras:ſi⸗
lẽtiũq; poſt vltimã. Unde claret atque
eminet qð creature motus expꝛeſſit eã
ſuiens eterne voluntati tue ipſe tempo
ralis. Et hec ad tpᷣs facta verba iua nũ

ciauit auris exterioꝛ menti pꝛudenti:cu
ius auris intioꝛ poſita ẽ ad eternũ vᷣbuʒ
tuũ.At illa cõparauit bec vba tꝑaluer
ſondatia cũ eterno ĩ ſilẽtio verbo tuo ?

dixit. Aliud eſt longe aliud ẽ. Pec lõge

ifra me ſunt:nec ſunt qꝛ fugiũt ⁊ ptere/

unt:verbũ aũt dñi mei ſupꝛa me manet
in eternũ. Si ergo vᷣbis ſonãtib ⁊ pᷣer
euntibꝰoixiſti vt fieret celũ ⁊ terra atq;
ita feciſti celũ ⁊ terrã: erat iam creatuta
coꝛpoꝛalis ante celũ ⁊ terrã:cuius mo
tibus tꝑalibꝰ tꝑaliter vox illa pꝛecunre
ret. Nullũ aũt coꝛpante celũ ⁊ terram
Aut ſi erat id certe ſine trantoꝛia voce
feceras vnde tranſitoꝛidã vocẽ faceres ꝗͥ
diceres vt fieret celum ⁊ terra. uicdd
enim illud eſſet vnde talis vox fieret ni
ſi abs te factũ eſſet vnde omnino non
eſſet. Ut ergo fieret coꝛpus vnde iſta
ba fierent: quo verbo a te dictuʒ ẽ. Qo⸗
cas itaq; nos ad intelligendũ verbũ de

um apud ie deum quod ſempiterne di

citur ⁊ eo ſempiterne dicuntur omnia.
Neq; enim finitur quod oicebatur et

„

dicitur aliud vt poſſint dici omnia: ſed
ſimul ac ſempiterne omnia. Alioquin

iam tempus ⁊ mutatio:⁊ non vera eter
nitas nec vera immoxtalitas. Doc no⸗

ournent i

Fterthofen⸗
acirhusigaͤu⸗

iſtanpdſe

nöcden

P incunsctt ſi

icci g lugcht

cqzerniel⸗
oltnpternode

ctchuldosetf
Gfcenectüize
ſhinandredof
ereſtcige
Glunorneco⸗

httedeniti
lgitodedule
Naeratonec
ſliad needaſeit

Geinegäd
Cigtiodme⸗

WWNR

Ri wueneei

Dcpel sdon

let Piaudot

ſrcfchleloe
Alcitnaoo
cmpſlanlil

ſſtubilsrene

blecizano⸗

Mamonpbi
cfmwenmt
Peroren oof
ukröpian
nenns nͤe
Ulelindider

aine

NRN
hodoſen
Winfliouo
lumioennn
MWmͤ ſr⸗
ummned

Aytanlcꝛint
Alubenatn
enar
onee ingge
öcramemng
erolumnnfn
zinn
Senenetarir
niirpoſnit
cöuniig
jaanoiſiän
Net otn
nemtinphi
iuinin puſt
inioncin
zünmimmn
megli tmi
Pginl
ugimnc,
enirii
S
ſarmnutgign
aſt en
Ginleiß⸗
anul,

ni deus mens 4 gratias ago quo noni.

CLCõfueoꝛ tibi one:mecũq; nouit ⁊ bene
dicit te diquis ĩgratus nõ ẽ certe verita
ti. Nouimꝰone nouim qm inquatam
qͥcqᷣd nõ eſt qð erat: ⁊ ẽ qð nõ erat itã
tu moꝛitur: ⁊ oꝛt᷑. Nõ ergo qcqua vbi
tui cedit atq; ſuccedu:qi vere ĩmoꝛta⸗

le atq; eternũ ẽ Et iõ vbo tibi corterno

ſimul ⁊ ſempiterno dicis oĩa ꝗ dicis: ⁊
fit quicquid oicis vt fiat. Nec alit᷑ q; di
cẽdo facis:nec tñ ⁊ ſimul ⁊ ſempiierna

fiũt oĩa que dicẽdo facis.Cur queſo te
one de meꝰvtcũq; video:ſed quomo/

do id eloquar neicio:niſi qꝛ oẽ qð eſſe
incipit ⁊ eẽ deſinit tũc eẽ icipit:⁊ tũc de
ſinit quàdo oebuiſſe icipere vel deſine
re in eterna rõne cognoſcit᷑:vbi nec ĩci

pit aliqd nec deſinit. ꝗpſuʒ ẽ vbuʒ tuuʒ
dqð ⁊ pꝛincipiũ qͥ ⁊ loqtur nobis. Sic ĩ
euãgelio ꝑ carnẽ ait:⁊ hoc ĩſonuit foꝛl

auribꝰ boĩuʒ vt crederet᷑ ⁊ inꝰ quere⸗
ret᷑ ⁊ inueniret᷑ ĩ eterna vitate vbi oẽs

Dilcipulos bonus ⁊ ſolus magiſter oo

cet. IJbi audio dñe vocẽ tuà dicẽtis mi
bi:qm̃ ulle loqᷣtur nobis qui oocet nos.
Qu aũt nõ docet nos etiã ſi loquit᷑nõ
nobis loquit᷑. Quis poꝛo noſ docet ni
ſi ſtabilis veritas: ⁊ ꝑ creaturã mu⸗
tabilẽ cũ admonet᷑ ad veritatẽ ſtabileʒ

oucimur: vbi vere dicimus cu ſtam 2

audimus eum: ⁊ gaudio gandem pꝛo⸗
pter vocem põſi reddẽtes noſ vnde ſu
mus.Et iõ pꝛicipiũ:qꝛ niſ maneret cuʒ
erraremus nõ eẽt quo rediremꝰ. Cum
aũt redimꝰ ab erroꝛe cognoſcẽdo vtiq;
redimꝰ. Ut aüt cognoſcamꝰoocet nos
qꝛ pꝛincipiũ ẽ ⁊ loqtur nobis. In hoc
pꝛicipio deꝰfeciſti c lũ ⁊ terrã ĩ verbo
tuo in filio tuo virtute tua: z i ſapien

tia iua ĩ veritate tua miro modo dicẽs

⁊ miro mõ faciens. Quis cõpꝛehẽdet:?

Qais enarrabu: Quid ẽ illud qò inter

lucet mihi:⁊ pcutit coꝛ meũ ſine leſtõe

⁊ iboꝛꝛeſco ⁊ iardeſco: Inhoꝛꝛeſco in⸗

quatũ diſſimilis ei ſuʒ:ĩardeſco ĩquãtũ
ſimilis ei ſuʒ. Sapiẽtia ipſa ẽ qͥ iterlucʒ
mihi:diſcidens nubilũ meũ qð me rur
ſus cooperit deficientẽ ab caligine atq;
aggere penaꝑꝝ mearũ:qm ſic ifirmatus
eſt ĩ egeſtate vigoꝛ meꝰ:vt non ſufferaz
bonũ meũ donec tu dne qui ppitius fa
ctus es oĩbus iniquitatibꝰ meis etiam
ſanes languoꝛes meos:qꝛ ⁊ redimeſ ve
coꝛnuptione vitã meâ ⁊ coꝛonabis me
i miſeratõe ⁊ mif̃icoꝛdia:⁊ ſatiabis in
bonis deſideriũ meũ:qm̃ renonabit iu⸗
uẽtus mea ſicut aqᷣle. Spe eni ſalui fa⸗
cti ſumus:⁊ ꝓmiſſa tua ꝑ patientiaʒ ex
pectamus.Audiat te ĩtus ſermocinitẽ
qui põt:ego fident᷑ ex oꝛaculo tuo cla⸗
mabo. Quã magnificata ſunt oꝑa tua
domine:oiĩia ĩ ſapiẽtia feciſti:⁊ illa pꝛĩ⸗
cipiũ ⁊ in eo pꝛincipio feciſti celũ ⁊ t᷑rã
Nõne ecce pleni ſunt vetuſtatis ſue qͥᷣ
nobis dicũt: quid faciebat deꝰ anteqᷓ;
faceret celũ ⁊ terrã:Si eni vacabat in⸗
quiüt ⁊ nõ opabat᷑ aliquid: cur nõ ſic
ſemꝑ ⁊ deiceps quẽadmodũ retro ſẽꝑ
ceſſauit ab opere.Si eni vllus motus ĩ
deo nouus extitit ⁊ volutaſ noua vt cõ

deret creaturaʒ quã nuquã ante cõdi⸗

derat: quomodo iaʒ vera eternitas vbi
oꝛit᷑ volũtas que nõ erat. Neq; enĩ vo
lütas dei creatura ẽ ſed añ creatura:qꝛ
nõ crearet᷑ aliqd niſi creatoꝛis volun/
tas pcederet. Ad ipiaʒ g dei ſubſtätiam
ꝑptinet volũtas eiꝰ.Qð ſi exoꝛtũ ẽ aliqd
i dei ſubſtãtia qð pꝛius nõ erat: non ve
raciter dicitur eterna illa ſubſtãtia. Si
aũt volũtas dei ſempiterna erat et eſſit
creatura:cur nõ ſempitna:? Qui hec di
cũt nondum te intelligunt: o ſapientia
dei lux mentium nondum i ſtelligunt
quomodo ſiant que per te aiq; in te fi
V

umt:⁊ conantur eterna ſapere.ſʒ adhuc
in pꝛeteritis ⁊ futuris rerũ motibꝰ coꝛ
coꝛum volitat ⁊ adhuc vanuʒ eſt Quis
tenebit illud ⁊ affigit llud ve paululũ

ſtet ⁊ paululũ rapiat ſplẽdoꝛeʒ iemper

ſtantis eternitatis æ comparet eũ tem
poꝛibꝰ nunq; ſtantibꝰ:⁊ videat eè incõ

parabilẽ ⁊ videat longũ tempus niſ ex

mMultis pꝛetereuntibus motibus qui ſi⸗
mul extẽdi non poſſũt longũ non fieri
nõ autẽ pꝛeterire quicquã in eterno ſ
totũ eẽ pꝛeſens:nullũ vero tẽpus totũ
eſſe pꝛeſens ⁊ videat oẽ pꝛeteritũ pꝛo/
pelli ex futuro æ omne futurũ ex pꝛete⸗
rito conſequi ⁊ ome pꝛeteritũ ac futu/
r nʒ ab eo qð ſemper eſt pꝛeſens creari
⁊ excurere: Quis tenebit cdꝛ hominis
vt ſtet ⁊ videat quomõ ſtans dictet fu⸗
tura ⁊ pꝛeterita tẽpoꝛa nec futura nec
pꝛeterita eternitas:nũquid manꝰmea
valet boc:aut manus oꝛis mei ꝑ loque
las agit tam grandẽ reʒ: Ecce rñdeo di
centi:quid faciebat deus antequã face
rei celuũ ⁊ terrã:rndeo non illud quod
quidãà reſpondiſſe perhibetur ioculari⸗
ter eludens queſtionis violentiã. Alta
inquit ſcrutàtib gehenas para bat. Ali
ud eſt videre aliud ridere. Pec nõ reſpo
deo. libentins eniʒ reſpõderiʒ neſcio:qð
neicio q; illud vnde irridet᷑ qui alta in⸗
terrogauit ⁊? laudatur qui falſa rndit.
Sed dico te deus noſter ois creature
creatoꝛẽc: ⁊ ſi celi terre nomine oĩs crea
tura intelligitur audacter: dico ante qᷓ
faceret deus celũ ⁊ terr ñ faciebai ali⸗
quid. Si eniʒ ficiebat:quid nin creatu⸗
ram faciebat: Et vt inam ſic ſciaʒ quic⸗
quid vtiliter ſcire cupio quèadmodum
ſcio ꝙ nulla fiebat creatura anteq; fie
ret vlla creatura. Aut ſi cuiuſquã vola⸗/
tilis ſen us vagatur ꝑ imagines retro tẽ
posum ⁊ te deũ oipotẽtẽ ⁊ omni crean

Conſeſſionum

tem ⁊ omnia ten᷑tẽ celi ⁊ terre artificꝭ
ab opere bono tãto âtequã id faceres
per inumerabilia ſecula ceſſaſſe mirat
euigilet atq; attẽdat quia falſa miratur
nam vnde poterãt innumerabilia ſecu
la traſire que ipſe nõ feceras cũ ſis oiĩuʒ
ſeculoꝛuʒ auctoꝛ ⁊ cõditoꝛ: Aut que tẽ
poꝛa fuiſſent que abs ie condita nõ eſ⸗
ſent: Aut quomodo pꝛeter ſſent ſi nuũ⸗
quã fuiſſent: Cuũ ergo ſcis operatoꝛ oĩ⸗
um tẽpoꝛũ ſi fuu aliqnod tpus anteqᷓ;
faceres celũ ⁊ terram: cur diciiur ꝙ ab
opere ceſſabas: Jdipſũ ꝙ tempus tu fe

ceras:nec pꝛeterire po nerũt tẽpoꝛa an⸗

teq; faceres tempoꝛa. Si autem ante ee
lum ⁊? terraʒ nullum erat cur queruur
qd tũc faciebat:nõ enim erat tunc vbi
non tẽpus nec tu tempoꝛe tẽpoꝛa pꝛe⸗

cedis:alioquin nõ omnia tẽpoꝛa pꝛece⸗
deres:ſed pꝛecedis omnia tempoꝛa pꝛe

terita celſitudine ſemper pꝛeſemis eter
nitatis ⁊ ſuperas omnia futura:quia et
illa futura ſunt ⁊ cum venerint pꝛetrie
ta erunt:tu autẽ idem ipſe es ⁊ anni tui
non veficiẽt. Anni tui nec eunt nec ve⸗
niunt: iſti enim noſtri ⁊ eunt⁊ veniunt
Ut omnesveniant anni tni omnes ſi⸗
mul ſtant:quoniam ſtant: nec eütes a
denientibus excluduntur: quia nõ trꝗ
ſeunt. Iſti autem omnes noſtri eunt cũ
omnes nõ erunt.Anni tui dies vnus ⁊
dies tuus nõ quotidie ſed bodie: qꝛ bo
diernus tuus non cedit craſtino: neq;
enim ſuccedit heſterno. Hodiernus tu
us eternitas. Ideo coeternum genuiſti
cui dixiſti ego hodie genui te. Omnia
tempoꝛa tu feciſti:⁊ ante omnia tempo
ra tu es: nec aliquo tempoꝛe non erat
tempus. Nullo ergo tẽpoꝛe non fece⸗
ras aliquid quia ip um tempus tu fece
raos:nulla tempoꝛa tibi coeterna ſunt:
quia tu permanes. At illa ſi permane⸗

Gttoſenten
npuelns hoe
giummt, Qnis

(onnncürrico⸗

Oudamen
eoconen
nelligtnas

eligimngetian

Cuudhmnns Qid

enoer neqpen
ſayewvlin ne⸗

oſcreme Q

Weſeprrenun

kanoneſet
ſnbltſeroͤtän⸗
iplpon

Apſcoſitc

ſickrfrnmüͤnee
ſonper Kanwe
uſkraiamnon
Gegop
ftqiinpnn
inlweſenfn
egaäninbang
nhiunegdor
nmpncnuth
n ſobigrnn
ncpſetmünts
ig Beneirne⸗
uiiri deg⸗
MEnie, oo
chiiepenn

uſmigtd

n

utgiſtittn
wiii
emigichn,
Mimen
eniſenit
Nn tel
1redeſecne
Mnocrnſ
Nlücplie
imiianehr
imndn
rpöpenn
npmitli
Gyu Sanent
men ar
Möeimnen n
ANerpdrtite
mmnöamttne
sonn
vbonmnuſcunt

tonſem

wicengeutd
pinuat
nlwtiieitk
tuumiN
=
durn
woNin
ahinzen

ðDð/
. .

rent non eſſent tempoꝛa. Quid eſt eniʒ
tempus:Quis hoc facile bꝛeuiterq; ex
plicaueni: Quis boc ad verbuʒ de illo

pꝛoferenduũ vel cogitatione compꝛehẽ

derit: Quid autem familiarins ? nonꝰ
loquedo cõmemoꝛamus qᷓ; tempus
Et intelligimus viiq; cuʒ id loquimur
intelligimns etiam cum alio loquente
id audimus. Quid eſt ergo tempus:Si
nemo ex me querat ſcio:ſi querenti ex⸗
plicare velim neſcio. Fidenter tamen
dico ſcire me. Quod ſi nihil pꝛeteriret
non eſſet pꝛeteritum tempus:⁊ ſi nihil
adueniret non eſſet ſuturuʒ tempus: ⁊
ſi nihil eſſet nõ eẽt pꝛeſẽs tempus.Duo
ergo illa tempoꝛa pꝛereritũ ⁊ futurum
quomodo ſũt quãdo ⁊ pꝛeteritum iam
nõ eſt: ⁊ futurũ nondũ eſt: Pꝛeſens at
ſ ſemper eſſet pꝛeſens nec in pꝛeterituʒ
tranſiret iam n on eſſet tempus ſz eterni
tas. Si ergo pꝛeſene vt tempus ſit ideo
fit quia in pꝛeterutũ tranſit: quomodo
⁊ hoc eẽ dicimus cui canſa vt ſit illa eſt
qua non erit: vi ſcilicet nõ vere dicamꝰ
tempns eſſe niſ quia tendit non eẽ:Et
tamẽ dicimus longuʒ tempus 2 bꝛene
tempus neq; hoc niſi de pꝛeterito aut
fururo dicimus. Pꝛeteritũ tempus lõ/
gum verbi gratia vocamꝰante centum
annos futurũ itid lõgũ poſt centũ an⸗

nos. Bꝛene at pꝛeteritũ ſic vtputa dici
mus an decẽ dies:⁊ bꝛeue futurũ poſt
decẽ dies. Sʒ quo pacto lõ zuũ aut bꝛe
ue q nõ ẽ: Pꝛeteritũ.n. iã nõ ẽ ⁊ futu
ru nõdũ ẽ.non itaq; dicamus logũ eſt
ſz dicamde pꝛeterito lõgũ fuit ⁊ de fu
turo longũ erit. Dñe de meꝰlux mea ñj
ne ⁊ hic veritas tua deridebit bominez.
Quod eniʒ longum fuit pꝛ teritũ tem
pus cũ iã ect pꝛeteruũ lõgũ fuit an cũ
adpuc pꝛeſe s eet. Tũc eniz poterat eẽ

lõgů qñ erat goõ eet longũ. Pꝛeteruum

longũ

vero iq n erat vñ nec lõgum eẽ poterat
qð oĩno ñ erat.Nõ g oicamꝰ lögu fuit
pꝛeteritũ tẽp.nʒ. n. ĩueniemꝰ qᷣd fuerit
lõgũ qũ ex quo pꝛeteritũẽ nõ ẽ. Sz di/⸗
cam lõgũ fuit illud pꝛeſẽs tẽpꝰ: q; cuz
pꝛeſens eet lõgũ erat.nondũ.n. pꝛeterit
rat vt nõdũ et: ⁊ iõ erat qð lõgum eſſe
poſſet. Poſtea vero qᷓ; pꝛeteru ſimul et
eẽ deſtitit qð eẽ deſtitit. Uidea⸗

mus go aia hũana vtrũ ⁊ pꝛeſẽs tẽpus

poſſit eẽ lõgũ.Datũ.n. tibi ſentire mo
ras atq; metiri. Quid rũdebis mihi: An
centũ anni pꝛeſentes lõgũ tepus ẽ. Ui⸗
e pꝛiꝰvtrũ poſſint pꝛeſẽtes eẽ cẽtũ an
ni. Si. n. pꝛimus eoꝛũ annus agit ipſe
pꝛeſens c. nonaginta vero ⁊ nouẽ futu
ri ſũt: ⁊ iõ nõdũ ſunt. Si ãt ſecũdus amn
nus agit᷑ iã vnus ẽ pꝛererit alter pꝛeſẽs
cereri futuri.Atq; ita ſ medioꝛũ queli

bet cẽtnarij bui numeri ãnuʒ pꝛelcteʒ

poſuerim:an illuʒ pꝛeteriti erunt poſt

illũ futuri. Quocirca cẽtũ ani pntes eẽ

nõ poterũt. Uide ſaltẽ vtru qui agitux
vn ipſe ſit pꝛeſẽs.Et eiꝰ. n. ſi pᷣmꝰ agitur
mẽſis futuri ſunt ceteri. Si ſecũdus iaʒ

2⁊ pꝛim pꝛeterijt ⁊ reliqui nõdũ ſũt. Er

go nec qnus qui agitur totꝰ ẽ pꝛeſẽs.Et
ſi nõ totꝰ ẽ pñs nõ ẽ annꝰpꝛeſens.Duo
deciʒ.n.mẽſes ãnus ẽ. Quoꝛuʒ quilibet
vn ꝰmẽſis qui agitur ipie pꝛeſẽs e: cete⸗
ri aut pꝛeteriri aut futuri q;quã nʒ mẽ
ſis qui agitur pꝛeſens ẽ: ſʒ vnꝰ dieo. Si
pꝛimꝰ. futuris ceteris:ſi nouiſſim pꝛete
riiis ceteris:ſĩ medioꝛum quilibet inter
pꝛeteritos ⁊ futuros.Ecce pꝛeſens tẽpꝰ
qð ſoluʒ ĩuenlebamꝰlõgũ appellanduũ
vit ad vnius diei ſpaciũ cõtractũ ẽ. Sʒ
diſcutiamꝰetiã ipſuʒ: qꝛ nec vnus dies
totus eſt pꝛeſens:nocturnis enim ⁊ di⸗/
urnis hoꝛis omnihᷣus vigintiquatuoꝛ
expletur. Quarum pꝛima ceteras funum
ras habet:nouiſſima pᷣteritas aliqua ve

V 2

ro interlectarũ ante ſe pꝛeteritas: poſt
ſe futuras. Et ipſa vna boꝛa fugitiuis p⸗
ticnlis agitat᷑. Quicqᷣd eius auolaui pᷣ
teriũ ẽ: qcqͥd ei reſtat futurũ. Si quid
intelligit᷑ tꝑis qð ĩ nullas ia velĩ miu
tiſſinas momẽtoꝝ partes diuidi poſſit
id ſolũ ẽ pñs dicat᷑. Qð tñ ita raptim a
futuro i pꝛeteritum trãſuolat:vt nulla
moꝛula extẽdat. Nã ſi extendit᷑ diuici
tur in pteritũ ⁊ futuꝝ. Pꝛeſens ant nul
lü hʒ paciũ. Ubi eſt ergo temp qð lõ⸗
gũ dicamus. An futuꝑ.non qdem dici
mus longũ ẽ qꝛ nondũ ẽ qð lõgum ſit
ſed dicimꝰ longũ erit Quando igit erit
Si eni ⁊ tũc cũ adhuc futurũ erit n erit
longũ:qꝛ qd ſit longũ nõdu erit. Si au
tẽ tuc erit lõgu cũ ex futuro:quod non
dũ ẽ eẽ iaʒ ceperit ⁊ pñs factum erit vt
poſſit eẽ qð lõgum ſit:iam ſuperioꝛibꝰ
vocibꝰclamat pns tps longů le eſſe nõ
poſſe. Et tñ dñe ſentimus interualla tẽ
poꝝ ⁊ cõparamus fibimet: 2⁊ oicimus
alia lõgioꝛa ⁊ alia bꝛeuioꝛa. Metimur
etiã quãto ſit bꝛeuius aut lõgius illud
tps q; ilud: ⁊ reſpondemns dupluʒ et
boc vel triplum:illud aut nimplum: aut
tantum boc eẽ quantum illug. Sedpᷣ
tereũtia metimur tꝑa cum ſentiedo me
timur. Pꝛeterita vo que iam non ſunt
aut futura que nondum lunt quis me/
tiri põt niñ foꝛte audebit qs dicere me⸗
tiri poſſe qð nõ eſt. Cũ ergo pꝛe erit ta
pus ſentiri ⁊ metiri poteſt: cu aũt pꝛet⸗
rierit quoniam non eſt nõ poteſt. Que
ro pater nõ affirmo: deus meꝰ pꝛeſide
mibi ⁊ rege me: quiſnaʒẽ qui dicat mi
bi non eẽ tria tẽpoꝛa:ſicut pueri didi/
timus:puerolq; vocuimus:pꝛeteritum
pꝛeſens ⁊ ſuturũ:ſed tantũ pꝛeſens am̃
illa ouo non ſunt. An ⁊ ipia ſunt ſed ex
aliquo pꝛocedit occulto cuʒ ex futuro
luu pꝛeſens:⁊ i n aliquid recedi occulũ

Confeſſionuux

cum ex pꝛeſenti fit pꝛeteritum. Nam
vbi ea viderũt qui futura cecinerunt ſi

nondum ſunt. neq; enĩ poteſt vider id

qoð nõ eſt: ⁊ qui narrant pꝛeterita non

viiq; vera narrarent ſi aĩo illa nõ cer/

nerẽt. Que ſi nulla eent cerni vtiq; nõ

poſſent. Sunt ergo ⁊ futura ⁊ pꝛeteri⸗

ta. Sine me domine amplius querere
Spes mea nõ cõturbetur intẽtio mea
Si enim ſunt futura ⁊ pterita volo ſci⸗
re vbi ſint Quod ſi nondnz valeo cio

tñ vbicumq; fſint non ibi ea futura eſſe
ant pꝛeterita ſed pᷣſentia. Nam ſi et ibi

ℳ )

futura ſũt nondum ibiſunt. Si ? ibip/

terita ſunt iam non ibi ſunt. Ubicunq;
ergo ſunt quecũq; ſunt non ſintniſip
ſentia: q; ; pꝛeterita cum vera narran⸗
tur ex memoꝛia pꝛoferuntur:no res ſpe

que pꝛeterierũt ſiʒ verba ↄcepta ex ima⸗
ginibus earum: que in animo velut ve
ſtigia per ſenſus pꝛetereũdo fixerunt.
Puerutia quippe mea que um no eſt:
in tempoꝛe pꝛeterito eſt quod iam no
eſt. Imaginem vero eiuns cum eam re /
colo ⁊ narro in pꝛeſenti tempoꝛe inine
oꝛ:qꝛ eſt adbuc ĩ memoꝛia mea. Utruz
ſimilis ſit caula pꝛedicẽdoꝛum futuro
rum vt rerum que nondum ſunt id eł
ſtentes pſentantur imagines: cõlaeoꝛ
deus meus neſcio Illud ſane ſcio:non
plerũq; pꝛemeditsi futuras actiones
noſiras eãq; pᷣmediationẽ eſle pꝛeſen
te m:actionem autem quam pmecita⸗
mur nõdum eſſe: qꝛ futura eſt. Quam
cum aggreſſi fuenmus: æ quod pinedi
tabamur agere ceperim: tunc er illa
actio: qꝛ tũc nõ futura ſed pnie e. Quo/
quo mõ ſe ita bat archana pſitid futu
roꝝ:videri niſ q nõ põt Qo autia
nõ ſutuꝑ ſʒ pns c.Cũ g viger dicũt fu⸗
tura.nõ ipa qᷓ nõdũ ſũt.i.q fmura ſut:i

eopꝑ caule vel ſigna foꝛnitã vidẽtur qͥ is

15

t eſtonofin
nikuini
Urmnoconceht
ntsiiſint:
imrglllo⸗
titicvogeril
a cenename
mcotod pre
nncofumin

(ſſedonnscnne

tüäoräünit
nr nodociidt⸗
etcetbante⸗
Clonitoclson
Cecheneeklaineg
Cecropeintd
Penntediann.

klanödü un

Kucironö
Cnencan⸗
chnegmne
ius podeces
dDoctiſinpr
lemocnoe
iiei
tppili,f
Mn oͤt ii
Peenen ⸗
dliipotero⸗
nohleeloneoe
oiſnden
ſeinaatnte
Medantn T.

. fi Mtenatfin

igenurti
Nhltntisore
hopfnne
Mlirnpie
. ucontniog
hli Dihee
Mmhfi

ugimngon
Nemgtigetie

unmm rin
menkiee

innlutentn

apdt
dominenlage.

öcadamn
Numtinn
Awesrnch
girwid
uuza
wunbfntg
mimmdin
uruiI
onznimm
iſenn
m NMMN
uſtnii
ngim
rinticht
nfanch
tuinmmm

funt. Ideo non futura ſed pꝛeſentia ſũt
iaʒz videntibꝰ:ex quibus futura pꝛedicũ

tur animo concepta: Que rurſus cõce⸗
ptiones ia ſunt: ⁊ eas pꝛeſentes apud

ſe ituẽtur qui illa pꝛedicũt. Loquatur

mihi aliquod exẽplũ tata rerũ numero
ſitas. Intueoꝛ auroꝛ: oꝛiturũ ſoleʒ pꝛo

nuncio:quod intueoꝛ pꝛeſens:quod ꝓ⸗
nuncio futurũ. Nõ ſol futurus qui iaʒ

eſt fed oꝛtus eins qui nõdũ eſt.Camen
etiã oꝛtũ ipſũ niſi animo imaginatin ſi⸗

cut modo cũ id loquoꝛ:nõ eum poſſeʒ

pꝛedicere. Sed nec ipſa auroꝛa quam iĩ
celo video ſolis oꝛtus eſt:quãuis eũ pꝛe

cædat:nec illa imaginatio ĩ animo meo

Que duo pꝛeſentis cernũtur: vt futurꝰ
ille ante dicatur. SEntnura ergo nondũ

ſut. Et R nõdũ unt: non ſũt.Et ſi nõ ſũt
vigderi oino nõ poſſũt:ſj pred ci poſſũt
exr pꝛeſentibꝰque iã ſunt ⁊ vidẽtur. Cu

itaq; regnatoꝛ creature tue quis ẽ mo⸗
dus quo doces aias ea que futura ſunt
Docuiſti n.prophetas tuos. Quis naʒ
ille modus ẽ quo doces futura cui fu⸗

turũ qnicquà nõ ẽ vel pou de ſnturis

doces pñᷣtia. Nã quod nõ eſt nec vtiq;
Doceri põt.imis longe ẽ modus iſte

ab acie niea. Inualuit ex me nõ porero
ad illi. potero autẽ ex te cum dederis

tu ouice lumẽ occuliorum oculormn:

mBmeorũ Quod autẽ nüc liquet ⁊ claret

nec fututa ſunt nec preterita: nec pro/

prie dicna tur Tempora ſunt tria prete
ritũ preſens ⁊ ſuturũ.Sed fortaſſe pro

prie diceretur tẽpoꝛ ſunt tria. Pꝛeſẽs

de pꝛeteritis preſẽs de preſentibns: pre
ſens de futuris. Sunt. n. hec in aĩa tria
quedã:⁊ alibi ea nõ video. Pꝛeſens de

pꝛeteritis memoua: pꝛeſens de pꝛeſenti

bus contuitꝰ: pꝛeſens de futuris expe⸗

ctatio. Si hec p mirtimur dixere tria tẽ⸗
poꝛa video fateoꝛq; tria ſunt. Dicatur

XI.

etiã tẽpoꝛa ſunt tꝛia pꝛeteritũ pꝛeſens ⁊
futurũ:ſicut abutitur cõſuetudo: dicat᷑
ecce nõ curo nec reſiſto nec repꝛehẽdo
dũ tñ intelligatur qð dicit᷑ neq; id qdð
futuꝝ eſt eẽ iã neq; id qð pꝛeteritũ eſt.

Pauca ſüt.n. que ꝓpꝛie loqnimur: plus

ra nõ ꝓpꝛie:ſed agnoſcit᷑ quid velimꝰ
Dixi ergo pauloante qð pꝛetereũtia tẽ

poꝛa metimur vt poſſim dicere duplũ
P

eẽ hoc tẽpoꝛis ad illud ſimplũ:aut tan
tũ hoc quãtũ illud:ſi quid oe partibus

tẽpoꝝ aliud poſſumus renciare metiè

do.nocirca vt dicebat pꝛetereũtia me
timur tẽpoꝛa.Et ſi quis mibi dicat vn/
de ſcis:reſpõdeà ſcio:qꝛ metimur. Nee
metiri que nõ ſunt poſſumꝰ:⁊ nõ ſunt
pꝛeterita vel kntura. Pꝛeſens vero tem
pus quomõ metimur quãdo nõ habet

autẽ pꝛeterierit nõ metit᷑. Quid.n.meti
atur nõ erit. Sed vnde ⁊ qua ⁊ quo pꝛe
terit cũ metirur. Sʒ eñ ⁊ qua ⁊ quo pᷣte
rit enʒ metitiu: Un niſi ex futuro: qua
niñ per pꝛeſẽs:quo niñ in pꝛeteritũ:Ex
illo ergo quod nödũ per illud quod
ſpacio caret in illud qð iã nõ eſt. Quid
autẽ metimur niſñi tẽpus in aliquo ſpa⸗
cio:neq; enim dicimꝰſimpla ⁊?⁊ dupla ⁊
tripla ⁊ equalia:⁊ ſi quid hoc modo in
tempoꝛe dicimniſ inter ſpacia tempo

rum. In qno ergo ſpacio metimur tem

pus pꝛeteriès? Ultrũ in futuro vnde pꝛe
terit: Sed qð nõdũ ẽ nõ metitur. An in
pꝛeſẽti qna pꝛeterit? Sʒ nullũ ſpatium
nõ metimur. An in pꝛeterito quo pꝛete
rit? Sʒ qo iã nõ ẽ nõ metimur. Exarſit
animus me noſſe iſtud iplicat ſſimng
enigma noli claudere dñe veꝰmeꝰ bo⸗
ne pater:per chꝛiſtũ obſecro noli clau⸗
dere deſiderio meo iſta ⁊ vſitata ⁊ abdi
ta quo minꝰ ĩ ea penetret ⁊ dilureſcãt a
lucẽte miſericoꝛdia tua dne.Què pcũ⸗

ctaboꝛ de bis ⁊ cni fructuoſiꝰ cõfiteboꝛ
imꝑitia meã:niſi tibi cui nõ ſunt mole⸗
ſta ſtudia mea flàmãtia vebemter i ſcri
ꝓturas iuas:Da qð amo:amo.n. Et q;
au dediſti. Da pr q vere noſti data bo/
na dare filus tuis.da qm ſuſcepi cogno
lcere te: ⁊ laboꝛ ẽ ante me vonec aꝑias
R cbꝛiſtũ Obſecro i noie ei ſacti ſcõꝛũ
nemo. mihi obſtrepat.Et ego credidi ꝑꝑ
qð ⁊ loquoꝛ. Pec ẽ ſpes mea:ad bac vi
no vt cõtepler delecianões dñi. Ecce
veteres poſuiſti dies meos ⁊ traſeunt =
quomõ neſcio.Et dicim tẽpus ⁊ tẽpui
ẽpoꝛa ⁊ tẽpoꝛa: quaãdiu oixit hoc ille:
guãdiu fecu hᷣ ille:æ qua lõgo tẽpoꝛe il
lud non vidi: ⁊ duplũ tꝑis bʒ bec ſylla⸗
ba ad illam ſyllaba bꝛeuem. Dicimus
B2andim ha itelligimur z itelligimꝰ
Manifeſtiſſima 2 vſitatiſſima ſũt: et
cadẽ rurſus nimis latet ⁊ noua ẽ inuẽ
tio eoꝛü.Audiui a quoda hoie docto ꝙ
ſolis ac lune ac ſiderũ motus ipia ſint
tꝑa ⁊ nõ ani. Cur.n.nõ potiꝰ oluʒ coꝛ⸗
poꝛiũ mot ſint tꝑa: An vo ſi ceſſarẽt ce
l lumina ⁊? moueret rota figuli: non
cẽt tẽpns quo metiremur eos giros: et
diceremus aut eqlib moꝛulis agi aut ſi
alias tardiꝰ: alias veloci moueret᷑ ali⸗
os magis oiuturnoſ eẽ:alioſ minꝰ. Aut
cũ hoc diceremꝰ vñ ⁊ nos ĩ tẽpoꝛe loqᷓ
remur aut eeni in verbis nr̃is alie lon
ge iyllabe alie bꝛeues niñ qꝛ ille lõgio⸗
ri tꝑe ſoninſtẽt iſte bꝛeuioꝛe:Deꝰ da ho
minib videre ĩ paruo cões notitias re
u paruaru atq; magnarũ. Sut ⁊ ſyde⸗
ra 2 luminara celi ĩ ſigniu ⁊ i iꝑibꝰ 2ĩ
anis ⁊ in diebꝰ. Sunt vere.ſed nec ego
dixer ĩ circuitũ uliꝰ lineole rote dieʒ eſſe
nec in io tẽpus ñ eẽ ille oixerit. Ego ſci
re cupio viʒ naturdq; tẽpoꝛũ quo meti
mur corpoꝛũ motꝰ dicimꝰillũ motuʒ
verbi gratis tꝑe vuplo eẽ diuturnioꝛeʒ

Confeſnonum

8

qᷓ; iſtũ nã q̃ro qĩ dies dr nõ tii moꝛ

la ſolis ſuꝑ terrã ſecũdũ ꝙ aliud ẽ dies
aliud nox:iʒ et totꝰ ei circuitꝰ ab oꝛien
te vſq; ad oꝛietẽ ſecũdũ ꝙ dicimꝰtot di
es trãſerũt.Cũ ſuis.n.noctibꝰ dicũux

tot dies nec extra reputaâtur ſpacia nof
ctiũ. Qin g dies explef motu ſolis atqs

circuitu ab oꝛiente vſq; ad oꝛiemè:q̃ro
vtꝝ motꝰ ipſe ſit dies an moꝛa ipſa qᷓis
pagit᷑ an vtrũq;. Si.n.pᷣmũ:dies et oi&
es ergo eẽt ẽt ſi tãto ſpacio tꝑis ſol cur
ſũ illũ ꝑegiſſʒ quãtũ ẽ hoꝛe vniꝰ. Si ſe⸗
cũdũ.ꝗᷓ nõeẽt dies ſi ab oꝛtu ſolł vſq; i
oꝛtũ alterũ tã bꝛeuis moꝛa eẽt qᷓ;ẽ boꝛe

vnius. Sʒ vicies quaterq; circuiret ſol
vt expleret dit᷑. Siotrũq;:nec ille appel

laret᷑ dies:ſi hoꝛe ſpacio ſol totũ ſnu gi

rũ circniret:nec ille ſi ſole ceſſante tůtũ

tẽpoꝛis pꝛeteriret quãto ꝑagere ſol to⸗
tũ aãbitũ de mane ad mane aſſolet:non
itaq; nũc querã qͥd ſit illud qõ vocat᷑

dies:ſed qd ſit tẽpꝰ quo metiẽtes ſolis
circuitũ diceremꝰ eũ dimidho ſpacio tẽ
poꝛis pactũ minꝰq; ſolet:ſ tato ſpacio

tẽpoꝛis pactꝰ eẽt quãto peragunt᷑ ho

ꝛe duodeciʒ. Et vtrũq; tẽpns cõparan

tes diceremꝰ ullud ſimplũ h̊ ouplũ:ẽ᷑t ſi
aliqñ illo ſlinplo aliquando iſto onplo
ſol ab oꝛiente vſq; ĩ oꝛiẽtẽ citcuiret. Ne
mo g mihi dicat celeſtiũ coꝛpoꝛũ motꝰ
eè tẽpoꝛa:qꝛ ⁊ cuiuſdã voto cũ ſol ſte⸗/
tiſſet vt victoꝛ ioſue pꝛeliuʒ pageret ſol
ſtabat ſed tẽpus ibat. Per ſuuʒ quippe

ſpaciũ tẽpoꝛis qd ei ſufficeret illa pn/

gna geſta atq; finita ẽ. Uideo igit᷑ tẽpꝰ
quadã eẽ diſtẽſiont. Sʒ video an vidẽ
mihi videoꝛ:Cu densrdbi lur en
tas. Jubes vt appꝛobẽ ſi q dica
pus eẽ motũ corpone. 6 iubes. Naz
coꝛpus nullũ moueri niſi ĩ tꝑe audio.
Tu dicis. Ipſũ ãt coꝛpoꝛis motũ tẽpuſ
eẽ nõ audio.Nõ tu dicis.ũ.n. mouet

Cocnettpenel

aconunn
ſrönterqnoe
Uuntnoͤvice
htigfoꝛeex q
ſeeoeſn.0

hite'eetenn

gicädiam
üßzätülluce
ſdaliudſton

Relocoti ppae
Pus qomouet
olno movek oo
MWlber ehl
(ſtorlopons

Kiütgeliuſt
Noneinord
iebmiporet⸗
ſgetoptbal
ſüünotüeye
Wwrdentidi
erfeuung
wotüelſenin
Conpkneif
daſclkgun
Poröͤgec
eachuccr
biſeſarenen
neüiſognizn
inigag
ſtteyupe
Mulnociden
ulleſtte
ſhomenorſean
udln
uneſlmmin
iſtkgi
N
ttgulne
niahelte
ſcſedenn⸗

inin

vginufit
mmitiii
R
Ceiguf
S
mnninſ
Sapkinen
nenſgar
tdesnguf
inüoſragt
uftni
iswudtge
Weurgaumn
Sigrele
borernti
ec ileſcteit

mwagtinen

ANi
ritlug
i wnur
miünmncbft
tietiin
agioe
mig ine⸗
Audſmpiid
iinhin

ſgzinitin

q;tũ cũ oicimcollatione dicimꝰ velut
tm h̊ q; tü uluch aut oupiũ G̊ ad ülud:et
ſi qͥq aliud iſto mõ. Si at notare potue
rimꝰlocoꝛũ ſpacia vñ ⁊ quo veniat coꝛ

”õ

coꝛpus tẽpoꝛe metioꝛ qutdiu moueat
ex quo moueri icipit vonec dennat. Et
ſi nõ vidi ex quo cepit ⁊ perſeuerat mo

neri vt nõ videã cũ deſinit. nõ valeo me
tiri ni foꝛe ex quo videre incipio do/
nec oeſind. Qod ſi diu video tatümõ

lõgũ tẽp ee renuũcio:ñ ãt q;tum ſit qꝛ ⁊

pus qð mouet:vel partes eiꝰſi tanqᷓ; in
toꝛno mouet᷑ poſſumoicere qᷓ;tũ ſit tẽ
poꝛis ex quo ab illo loco vſq; ad illũ lo
cũ motcoꝛpoꝛis vel partis eiꝰ effectus
c.Cũuũ itaq; aliud ſit motꝰ coꝛpoꝛis: ali⸗
ud quo metimur:qᷓ;diu ſit qs nõ ſenti⸗
at qͥd hoꝛu potiꝰtepꝰoicẽdu ſt: laʒ ⁊
ſi varie coꝛpus aliqñ mouet aliqũ ſtat:
nõ ſolũ motũ eiꝰ ſed ẽc ſtatum tꝑe meti

mur ⁊ dicim tãtũ ſterit quatů motuz

c aut ouplo aut triplo ſtetit ad id quod
motũ cẽ:t ñi qͥd aliudnr̃a dimenſio ſiue
compꝛebenderit ſiue exiſtimauerit vt
dici ſolet plus minꝰ. Nõẽ ̊ tẽpꝰ coꝛ⸗
poꝛis motꝰ: ⁊ cõfiteoꝛ nibi dne ignoꝛar̃

me adhuc qͥd ſit tepꝰt rurſus ↄliteoꝛ mi

bi one ſcire me in tꝑe iſta dicere: ⁊ diu

meia loqui tꝑe.atq; idipſũ diu nõ eẽ

nini moꝛa tꝑis.Quomõ igit᷑ h ſcio quã
do qͥd ſit tẽpus neſcio: n foꝛte neicio

queadimodũu dicaʒ qo ſcio: Pei mihi qᷓ

neſcio ſaltẽ qd neiciã. Ecce de meꝰcoꝛã
te q; nõ metioꝛ ſicut loqu oꝛita eſt coꝛ
meu.Lu illuminabis lucernã meãꝗ dnñe
deus me illumina tenebꝛas meas. 0
ne tibi cõſitet᷑ aia mea cõfeſſione veri

dica metiri me tẽpoꝛa Itane de? me*

metioꝛ ⁊ quid metiaꝛ neſcio? Metioꝛ

motũ coꝛꝑis i tꝑe:itẽ ipſũ tẽpꝰnõ meti

oꝛ: An vero coꝛpoꝛis motũ metirer qᷓ;
Aiu ſituã: ⁊ qdiu hincilluc ꝑueniat niſi

AXl.

tẽpus ĩ quo mouet᷑ metirer. Iſpũ ergo

tẽpus vñ metior: An tꝑe bꝛeuioꝛ meti
mur lõgiꝰ:ſicut ſpacio cubui ſpaciũ trã
ſtri: Sic. n. videinur ſpacio bꝛeuis iylla
be metiri ſpaciü lõge ſyllabe atq; id oq
plũ dicere. Ita metimur ſpacia carinuʒ

ſpacijs verſuum: ⁊z ſpacia veriuũ pacijs

peauũ ⁊ ſpacia pedu ſipacijs iyllabaruʒ:⁊
ſpacia longax ſpacijs bꝛeuiũ nõ ĩ pagi
nis. Na eo mõ loca metimur ñ tꝑa. Sʒ
cũ voces pꝛonũciãdo trãſeũt ⁊ vicimꝰ
longũ carmẽ c.na tot verñibꝰ cõtexun
tur lõgi vſus:nã tot pedibꝰcõſtãt lögt
pedes: nã tot ſyllabis tedũtur lõge Iyl⸗
labe:na oupla ẽ ad bꝛeuẽ:ſi neq; ita cõ
pꝛehẽdit᷑ ceria mẽſura tꝑis:qnquidem
fieri põt vt ãplioꝛi ſpacio tꝑis ꝑionet ⸗
ſus bꝛeuioꝛ ſi pꝛoductiꝰ pnuũciet qᷓ; ion
gioꝛ ſi coꝛeptiꝰ:ita carmè ita pes ita ſyl
laba. Inde mihi viſũ ẽ n hil eẽ aliud tẽ
pus qᷓ; diſtẽſtonẽ.ſʒ cuiꝰrei neſcio:⁊ mi

rũ ſi nõ ipnus animi. Quid eniʒ metioꝛ

obſecro ðs meꝰ? dico.aut ĩdefinite lõ
giꝰẽ h̊ tp qᷓ; illud:aut ẽt definite du⸗
plũ ẽ h ad ulud. CLẽpꝰmetioꝛcio.Sed
nõ metioꝛ futuꝑ:qꝛ nõdũ ẽ. Sʒ nõ ineti
oꝛ pᷣſẽs:qꝛ nullo ſpacio tẽdit. Noõme
tioꝛ pteritu:qꝛ iã nõ ẽ. Quid gꝗᷓ metioꝛ⸗

An pꝛetereutia tꝑa ñ pterita. Sic. n. dẽ

xerdã. Inſite aie meꝰ attẽde te foxtit.

De adiutoꝛ nr̃ ipſe fecit nos ⁊ non ipſ
qꝗ nos. Attede vbi albeſcit veritas. Ecce
puta vox coꝛpoꝛiſ ĩcipit ſonare ⁊ ſonat
⁊ adhuc ſonat:⁊ ecce deſinit ſonare:iã

q; letiũ ẽ: ⁊ vox illa pterua ẽ.⁊ nõ ẽ iẽ
vox. Futura erat dteq; ſonarʒ: ⁊ nõ po
terat metiri:qꝛ nõdũ erat:⁊ nũc nõ põt
qꝛ iã nõ ẽ. Luc ergo poterat cum ſona
bat:qꝛ tũc erat qͥ metiri poſſʒ. Sʒ ⁊ tüc
nõ ſtabat.ibat enim ⁊ pꝛeteribat.An iõ
magis poterat. Pꝛeteriens enim tende
batur in aliquod ſpacium tẽpoꝛis quo

metiri poſſet:qm̃ pñs nullum hʒ ſpatiũ
Sig tunc poterat:ecce puta altera ce⸗
pit ſonare: æ adbuc ſonat cõtinnato te⸗
noꝛe ſine vlla oiſtictiõe. Metiamur eã
Dũ ſonat. Cũ eni ſonare ceſſauerit:iam
pꝛe rita erit:⁊ nõ erit que poſſii metiri.
Metiamur plane ⁊ dicamus quanta
R. Sed adhuc ſonat:nec metiri poteſt
nin ab initio ſui quo ſonare cepit viq;
ad finẽ quo deſiuit. Ipſuʒ quippe inter

uallũ metimur ab aliquo initio vſque

ad aliquẽ fint᷑. Quapꝛopter vox qᷓ non
dũ finua ẽ meuri nõ põt vt dicat᷑ qᷓ; lõ
ga vel bꝛeuii ſit:nec dici ant eq̃liſ alicui
aut aliq̃ fimpla vł oupla l! qͥd aliud. Cũ
aut finita fuerit iaʒ nõ erit. Quo pacto
igit᷑ metiri poterit: Et metimur tñ tꝑa
nec ea q̃ nõdũ ſũt: nec ea q ia nõ ſi: nec
ea q̃ nlła moꝛa extẽdunt: nec ea q tmi⸗
nos nõ habẽt. Nec futura ergo nec pꝛe
terita nec pꝛeſentia: nec pꝛetereuntia tẽ
poꝛa metimur: ⁊ metimur tamẽ tempo
ra. De creatoꝛ omniũ: verſus iſte octo
ſyllabarũ bꝛeuibꝰ⁊ longis alternat iyl⸗
labis. Quatnoꝛ ita q; bꝛeues pᷣma tertia
Inta ſeptima imple ſunt ad quattuoz
longas ſecũdã quartã ſextam octaud.
Pe ſingule adillas ſingulas vnplũ ha

bent tẽpoꝛis: ꝓnũcio ⁊ renuncio: ⁊ ita

ẽ quãtu ſentit᷑ ſenſu manifeſto qudtuʒ
ſenſus manifenꝰ ẽ. Dꝛeti ſyllaba lõgã
metioꝛ: eãq; ſentio habere bis im. Sed
cũ altera poſt alterà ſonat: ſi pnoꝛ bꝛe⸗
nis: lõga poſterioꝛ quomõ tenebo bꝛe⸗
uẽé: 1 quomõ eã lõgã menẽs applica⸗
bo:vt iueniã qð bis im habeat: qnqui⸗
dc lõga ſonare non incipit niſi bꝛeuie
ſonare deſtiterit: JIpſa quoq; lõgaʒ nõ
pũtẽ metioꝛ: qñ nin finuiâ non metioꝛ.
Eius ãt finitio pꝛeteruio ẽ. Quid g t qð
metioꝛ: Ubi ẽ quã metioꝛ bꝛeuis: Ubi

lõga quã metioꝛ: Ambe lonuerunt

Conieſſionum

auolauerũt pꝛetenerunt ia nõ ſunt: et
ego metioꝛ. Fidẽterq; rũñdeo qñ exerci

tato ſẽſu fidit᷑ illa ſimplã eẽ illã oupla

in ſpacio.ſ.tẽpoꝛis.neq; hoc poſſuʒ niſi

qꝛ pꝛeterierũt.Et finite ſunt. Nõ ergo
ipſas qᷓ iatnõ ſunt ſj aliqnid i memoꝛia

mea met ioꝛ: qo infixũ manet i te anima
pere qð ẽ: noli tibi obſtrepe turbis affe

ctionũ tnaꝝ. In te inquã tẽpoꝛa metioꝛ
affectionẽ quã res pꝛetereũtes in te fa⸗/

ciunt: ⁊ cũ ille pꝛeterierit manet. Jpſeʒ
metioꝛ pꝛeſentẽ: nõ eas q pterierũt vt fi

eret. JIpſã metioꝛ cũ tẽpoꝛa metioꝛ. Er/

go aut ipſa ſũt tẽpoꝛa aut ñ tꝑa metioꝛ

quid cũ metimur ſilẽtia: ⁊ dicim illud
ſilẽtiũ im tenuiſſe tꝑis q;tum illa vor ie

nuit? nõne cogitationè tẽdim ad mè⸗

ſurã vocis quaſi ſonaret vt aliqd de in
teruallis ſilentioꝝ i ſpacio tſꝑis renucias

re poſſimꝰ.nã ⁊ voce atq; oꝛe ceſſante
pagimus cogitãdo carmina ? verſus ⁊

quẽq; ſermonẽ motionuũq; dimẽſões
ã(libet ⁊ de ſpacijs tẽpoꝝ q;tũ illudad

ilud ſit renũciamnõ aliter ac ſi ea ſo⸗
nddo diceremꝰ. Si volnerit alidd edere

lõginſcul vocẽ: ⁊ cõſtituerit pꝛemedi⸗
tãdo qᷓ; lõgam futura ſit: egit vtiq; iſtt
ſpacio tꝑis in ſilentio:memoꝛieq; com
mẽdã ſ cepit edere illã vocẽ qͥ ſonat:do
nec ad ꝓpoſitum terminũ pducat᷑. Im

mo ſonuit ? ſonabit. na qð eius iã pa⸗

ratũ ẽ vtiq; ſonuit: qo at reſtat ſonabi

Atq; ua pagit᷑:dũ pnis ltẽtõ futupi pꝛe
teritũ traicit diminttiõe futuri creſcen
te pꝛeterito:oonec cõſumatione futuri

ſit totũ pꝛeteritum. Sʒ quõ minuik aut

ↄſumit fatuꝝ quod nõdũ ẽ᷑: Aut aus
creſcit pᷣteruũ qð iã nõ ẽ niſi q i aio

illud agit tria ſit: n 7 expectat t atte
dit ? memnit:vt id q expectat p id qᷣ

attẽdu traſeat ĩ id qo memineni

1

kratimmn

ihthetof

eitiinoee.

nemiußternn
yncnereſpnl

cigCuran a

adebert

ad ſeſed

etu iofntmie
ſ go noͤehl̃

eluprteritie⸗

iiatechin
ibnetenec

(bipeteitu⸗
(Wirmeratczdi
imn nerimen
Cpntonenpe

ſengtunenti

falcuf
(atconags

aniepöͤn
Checniapn
nlarietin
neohinan
ſigelsein
feclinofote

hpſtonin
does ctionest

lollorboni
febonnig

iſcndiztun

ſtaittnenenn
io mone

Mütnoomtos

Ppebentiſan
erhedeye
nobltnsn
fmieneli
Getient'
rtentdas
ekösch
Gehlcrdale

pömnfünin
rgönſtünmn
apungite
rins ni
ertina
oendiin
nenorciihen

eGinii

S
ninutg k
cinannt
mimdhign
ee tilnn

Liber

igit negat futura nõdũ eẽ: Sʒ tñ iaͤ eſt

in aio expectatio futuroꝝ Et qͥs negat
pꝛeterita iã nõ eẽ. Sʒ tñ adbucẽ ĩ aĩio
me moꝛia pᷣteritoꝝ.Et quis negat pꝛeſes

tẽpus carere ſpacio:qꝛ in pũcto pꝛterit

Sʒ tñ ꝑdurat attentio ꝑ quã pagat ad
eſſe qð aberat. Nõ igit᷑ lõgũ tẽpus fu⸗
turũ qð ñ ẽ: ſed lõgũ futuruʒlonga ex
pecta io futuri ẽᷣ. nec longũ pꝛeteritũ tẽ
pus qð nõ ẽ ſʒ lõguʒ pꝛeteritũ lõga me

moꝛia pꝛeteriti ẽ. Dicturus ſũ canticum

qð noui a te qᷓ; incipiãt in totum expe
ctatio mea extẽdit᷑.Cũ aũt ceꝑo q;tum
ex illo ĩ pꝛeteritũ decerpſero tẽdit᷑ ĩ me
moꝛia mea: atq; diſtenditur vita huius
actioniſ mee ĩ memoꝛiã ꝓpt᷑ qð vixi: ⁊ ĩ
expectationem ꝑꝑ quod oicturus ſum

piꝛeſens tamen adeſt attẽtõ mea ꝑ quã

traijciat qð erat fmturũ vt fiat pterituʒ
Qð quãto magis agit᷑:tãto bꝛeuiata ex
pectatiõe ꝓlõgat᷑ memo:ia: donec tota
expectatio ↄſumat᷑ cũ tota illa actio fi/
nita traãſierit i memoꝛid. Et qð ĩ toto cã
tico h ĩ ſingulis ꝑticulis eiꝰ ſit:⁊ qð in
ſingulis ſyllabis eiꝰ h in actione lõgio
re:cuius foꝛte particula ẽ illud cãticum
hocã tota vita hoĩs:cuius partes ſunt

oðs actiones bominis:hoc ĩ toto ſecu⸗

lo tilioꝝ bominũ:cuius partes ſũt oẽs
dite bominũ. Sed quoniam melioꝛ eſt
misicoꝛdia tua ſuꝑ vitaſ: ecce diſtenſio
eſt vita mea:⁊ me ſuſcepit dextera tua ĩ
oño meo mediatoꝛe lilio hois inter te
vnũ ⁊ nos mitos: młtis ꝑ młta vt ꝑ eũ

appꝛehbendã ĩ quo ⁊ appꝛehẽſus ſũ: ⁊ a

deterib oieb colligar ſequẽs vnum: p
terita oblitus:non ĩ ea q̃ futura ⁊ tran⸗
ſitura ſunt: ſed ĩ ea q̃ ante ſunt nõ diſtẽ
tus. ſed itentꝰ. lõ m viſtenſionem ſʒ
ſm intentionẽ ſequoꝛ ad palmã ſugne
vocatõis vbi audi vocè laudis iue et
cõtẽpler delectationem tuã nec venien

XI.

tẽ nec pꝛetereũtẽ᷑. Nũc vero ani mei in

gemitibus: 1 tn ſolatium meü vue pat᷑
meus eternus es At ego ĩ tẽpoꝛa eiſſi
lui quoꝑ oꝛdinẽ neſcio: ⁊ tumultuoſis
varietatibꝰ dilaniant᷑ cogitatiões mee:
ĩtima viſcera aie mee:donec ĩ te cõflnd

„

purgatus 2 liqdus igne amoꝛis tui: et

ſtabo atq; ſolidaboꝛ in teĩ foꝛma mea

veritate tua:nec patiar qõnes hoĩnm
qui penali moꝛbo plus ſitiũt q; capiut
2 dicũt.Quid faciebat deus anteq; fa/

ceret celũ ⁊ terrã: Aut qͥd ei venit ĩ me⸗

tẽ vt aliqd faceret: cĩ antea nunqnã ali
qd fecerit:Da illis dne bñ cogitare ad
dicãt: ⁊ inuenire qꝛ nõ dicit᷑ nũquà vbi
nõ é tpus. Qui g dieit᷑ nüqud ſᷣ eciſſe:

qq alind dicit ni nullo tpe feciſſe Cli

deãt itaq; nullũ tẽpus eẽ poſſe ſine cre

atura tua: 7 Deflnãt ipſaʒ vanitatẽ lod.

Extẽdant᷑ etiam ĩ ea q ante ſunt:⁊ ĩtel⸗

ligãt te anñ oĩa tẽpoꝛa etemum creato⸗
rẽ omniũ tẽ poꝑꝝ:neq; olla tpꝑa tibi eſſe
coeterna nec vllã creaturã etid ſi eſt ali

qua ſupꝛa tꝑa dñe dens meꝰquis ille ſi

nus ẽ alti ſecreti tui:? q; lõge inde me
picerunt cõ ſequẽtis delictox meozus.

Sana oculos meos:1 2gaudeant luci
tue. Certe ſ eſt tã grãdi ſcia ⁊ pſcia pol
léẽs aius cui cũcta pꝛeterita ⁊ futura ita
nota ſint ſeut mibi vnũ caticũ notiſſi⸗
mũ:nimirũ mirabilis anim iſte atq;
ad hoꝛoꝛẽ ſtupẽdus qppe quem iia ũ

lateat qcdd pactũ: ? quequiid relictũ ſe
cnlopꝑ ẽ: qnẽadmodũ ine non latet can

tantẽ illud cãticũ qund ? quantum ei

abierit ab exoꝛdio:quid ⁊ quamus reſttet

ad finẽ. Sed abũt vt tu cõditoꝛ vniuer
ſitatis conditoꝛ aĩarum ⁊ coꝛpoꝝ:abſit
vt ita noueris oĩa futura 2 pterus. L.06
ge tu lõge mirabilius lõgeq lecretius.

Meq; enim ſcut nota cantantis noin

ue canticũ audientis expectatione vo⸗

—

eum futurarum ⁊ memoꝛia pꝛeterita⸗
rum variatur affectus ſenſuſq; diſten

ditur:ita tibi aliquid accidit incõmuta

biliter eterno:hoc ẽ vere eterno creato
ri mentiu. Sicut ergo noſti in pᷣncipio
celũ ⁊ terraʒ ſine varietate noticie tue:
ita feciſti ĩ pncipio celũ ⁊ terrà ſine di/
ſtinctione actionis tue. Qu itelligit cõ
fiteat᷑ tibi:⁊ qui nõ ĩtelligit ↄfiteat᷑ tibi
O q; excelſus es:⁊ hamiles coꝛde ſiunt
domus tua.Lu eniʒ erigis eliſos: ⁊ nõ
cadut quoꝝ foꝛtitudo tu es. Amen.
Explicit liber vndecimus.
Inyucipit ouodecimus.
Ulita ſatagit coꝛ meũ dñe ĩ

plerũq; ĩ ſermone copioſa ẽ
egeſtas bumane intelligẽtie:qꝛ plus lo
quit᷑ inqſitio qᷓ; intẽtio:⁊ lõgioꝛ ẽ impe
tratione petitio:⁊ operonoꝛ ẽ man pal
ſans qᷓ; ſumẽs. Lenemus pꝛomiſſum.

Quis coꝛꝛupet illud: Si deus ꝓ nobis

quis ↄtra nos: Petite ⁊ accipietis:que
rite ⁊ iuenietis: pulſate ⁊ aperietur vo⸗
bis. Omnis eniʒ qui petit accipit: ⁊ que
rens inuenit:⁊ pulſanti aperiet᷑. Pꝛo/
miſſa tua ſũt.Et quis falli timeat cũ p/
mutit veritas: Cofitetur altitudini tue

bumilitas lingue mee:quoniã tu feci /

ſti celũ ⁊ terrà: hoc celu qð video ter⸗
rãq; quã calco.Unde ẽ hec terra quaʒ
poꝛto: Lua feciſti. Sʒ vbi eſt celum celi
Doimino de quo audiuimus ĩ voce pſal
mi:celũ celi domino terrã autẽ dedit fi
lus hominũ: Ubi ẽ celu qð non cerni⸗
mus:cui terra ẽ hoc omne qð cernimꝰ⸗

PHoc enim totũ coꝛpoꝛeũ nõ vbiq; to⸗

tum ita cepit ſpeciè pulchꝛa in nouiſũ⸗
mis:cui fundus ẽ terra noſtra:ſjʒ ad illõ
celũ celi etiã terre noſtre celũ terra eſt.
⁊c hoc vtrũq; maguũ coꝛpus nõ abſur/

Coniĩeſſionun

hac ĩopia vite mee pulſatuzʒ
vbis ſaãcte ſcripture tue:⁊ iõ

de terra ẽ ad illud neſcio quale celum:
qð domino eſt nõ filijs hominum. Et
nimirü hoc terra erat inuinbilis t incõ

poſua:⁊ neſcio que ꝓfuditas abyſſi ſu⸗
per quã no erat lux qꝛ nulla ſpes erat

ili Unde iuſſiſti vi ſcriberetur ꝙ tene
bꝛe erant ſuper abyſſum. Quid alid qᷓ

lucis abſentia. Ubi enim lux eſſet: ſ eet
miſ ſupereſſet eminẽdo ⁊ illuſtrando.
vbi ergo lux nondũ erat quid erat ad/

eſſe tenebꝛas niſi abeſſie lucem: Super

itaq; erant tenebꝛe qꝛ nuper lux aberat
ficut ſonus vbi non eſt ſilentium eſt: Et
quid eſt eſſe ibi ſlentiũ: nin ſonum ibi
non eſſe? Nonne tu domine docuiſti
hanc animã que tibi ↄfitetur?: Nõne iu
domine docuiſti me ꝙ pᷣus q; iſtam in
foꝛmem materiã foꝛmares atq; diſtin /

gueres non erat aliquid.nõ coloꝛ non

figura nõ coꝛpus non ſpiritus. non ta⸗

men omnino nibil erat quedam infoꝛ/

mitas ſine vlla ſpecie: Quid ergo voca
retur: quo etiã ſenſu tardioꝛibus vtcun

q; inſinuaretur nin vſtato aliquo vo⸗
cabulo:Quid autẽ in omnibus mundi
partibus reperiri põt ꝓpinquius infoꝛ
mitati omnimode q́; terra ⁊ abyſſus:
Moinus enim ſpecioſa ſũt ꝓ ſuo gradu

infimo qᷓ; cetera ſuperioꝛa ꝑlucida ⁊ lu

culẽta omnia. Cur ergo nò accipiaʒ in

foꝛmitatẽ materie quã ſine ſpecie fece⸗
ras:vnde ſpecioſũ munduʒ faceres ita

cõmode hominibus intimatd: vt appel

laretur terra inuinbilis ⁊ incõpoſua?

Et cũ in ea querit cogitatio quid ſenſus
attingat: ⁊ dicit nibi nõ ẽ intelligibil foꝛ

ma ſicut vua:ſicut iuſticia qꝛ materies

eſt coꝛpoꝝ neq; ſenſibilis:quonid quid
videat᷑ ⁊ quid ſentiat᷑ in inuiñbili ⁊ in⸗
cõpoſita nõ eſt.Dũ ſibi hec dicit buma

na cogitatio: conetur eà vel noſſe igno
rando vel ignoꝛare noſcendo. Ego vo

1

Nwrirſcigfttt
fmnonn neid
Ciſirtonnsent
iitleisnmniſt
icltenttean a

Stemnbcttb

laſAnthon
bntecchnikn
eſornastamet
fog creaſem

(ſappenm ne
imgſnenrents
fminsboftnen

hiſonbnton

Gplngiretomnof

1ſtnccher ceaan
Cleceienigein
enſirclen pls
föporei Cree
(ddeniäcmay
dun gädcirt⸗
ſeenibl intemm
tütmemnait
Mtüplenoni
Cpor ten yt
rone. Aina
ihnetsblieri
fittſeodfunn
nditmdig
Mipftemeg
nnironnin
ſhem ſoͤſthien
famertſün
ſeftnrnd,
mnuftednh
tianmeione
mincsdeſe
crtzlene

Mſeſ n

Kinnumn
nnſmninn
Plſeetnnin

vam gabft

SS

Wrrn
ubnmn
ennichtic
ENndücndd
Neniceſtlae:
rgre
Stwrckünnne
üieni ni i

Tordgrir

idn
ban pni
Aibmratt
odicn e
uber uicgt

muifſn H

i
noti M
Nptd
S

lreptek

mnpi
Nünmuim
nnn /
ini tufn
Nngngi
ing,
S
,
Ninn
mti

—⸗·

==
E

.

☛r

Miber

omine ſitotũ ↄfiteoꝛ tibi oꝛe meo ⁊ ea

lamo meo qnicqͥd de iſta materia do⸗
eniſti me.cuins antea nomè andiens ⁊
nõ ĩtelligẽs narrãtitus mihi eis qin nòᷣ
intelligerẽt eam cũ ſpeciebus innume⸗
ris ⁊ varijs cogitabã:a ideo nõ eam co
gitabà:fedas ⁊ honibiles foꝛmas per-⸗

turbatis oꝛdinibus voluebat animus:

ſed foꝛmas tamẽ ⁊ infonne appellabã:

nõ ꝙ careret fſoꝛma:ſed ꝙ talẽ baberet
vt ſt apparerer inſolitũ ⁊ incongrumm ſapie 16 de
ſnbſtdãtia tua feciſti aliqt z de nihilo.

anerſaretur ſenſus meus ⁊ ↄturbaret᷑ iĩ
ſirmitas hbominis:verũ aũt illud qð co
gitabã non pᷣnatione omnis foꝛme:ſed

coõparatione foꝛmoſioꝝ erat infoꝛme:

2 ſnadebat vera ratio vt omnis foꝛme

qualeſcũq; reliquias omnino detrahe⸗
rem ſi veliem pꝛſus infoꝛme cogitare ⁊
nõ poterã. Citius enim non eè cenſebã

qð omni foꝛma pꝛiuaretur:quã cogita

bam quiddã infoꝛme ⁊ nibil foꝛmatnʒ

nec nihil infoꝛme ꝓpe nihil. Et ceſſa⸗
uit menos mea ĩ errogare hinc ſpiritum
meũ plenum imaginibns foꝛmatoꝛum
coꝛpoꝝ ⁊ eas ꝓ arbitrio mntantẽ atq;
variantẽ. Et intẽdi in ipſa coꝛpoꝛa:eo⸗
rũq; mutabilitatẽ altius ĩſperi: qua de
ſnũt eſſe oð fuerant ⁊ incipiũt eſſe oð
non erãt.Eundẽq; tranſfitũ de foꝛma ĩ
foꝛmã p infoꝛme quiddã ſieri ſuſpicatꝰ
ſum:nõ per omnino nihil. Sʒ noſſe eu⸗
piebam nõ ſuſpicari.Et ſi totũ tibi con
fiteatur vox ⁊ ſtilus meus quicquid ðᷣ
iſta queſtione enodaſti mihi: quis legẽ

tium capere ourabit:nec ideo tamẽ ceſ
ſabit coꝛ meũ oare tibi honoꝛc ⁊ canti

cum laudis de ijs que dictare nõ ſuffi⸗
cit. Mutabilitas enim rerũ mutabilinʒ
capax ipſa eſt foꝛmarũ omniũ in qnas
mutatur res mutabiles Et hoc quid ẽ:
nunquid animus nunquid coꝛpus: nũ
quid ſpecies animi vel coꝛpoꝛis.Si dici

S
*

VXII.
poſſet nibil aliquid eſt ⁊ nò eſt B ea o:⸗

cerem ⁊ tamẽ iam vteunq; erat:vt ſpe⸗

cies caperet iſtas viſibiles ⁊ copoſitas.
Et vñ vtcũq; erat niſi eẽt abs te a qno
ſunt omnia iquantucq; ſunt. Sed tã⸗
to a te longius quàto diſſimilius. Ne⸗

q; enim locis iſta que tu vomine qͥ nõ
es alibi aliud ⁊ alias aliter:ſed ipſum ⁊
ipſum ⁊ ipſum. Sanctus ſanctus ſan⸗
ctus dominus deus omnipotens in pᷣn
cipio qð eſt de te ſapia tua q̃ͥ nata ẽ de

Feciſti.n.celũ ⁊ terrã nõ de te. Nã eèt
eq̃le vnigenito tuo:ac p B ⁊ tibi:⁊ nllo
modo iuſtũ eẽt vt eq̃le tibi eèt qð de te
nõ eẽt.Et alið pᷣter te nõ erat vñ facẽs
ea deꝰ vna trinitas ⁊ trina vnitas.Et iõ
de nihilo feciſti celũ ⁊ terrã magnũ qͥd
dã ⁊ paruũ quiddã:qm̃ oĩpotẽèſes ⁊ bo
nus ad faciẽda oĩa bona:magnũ celũ ⁊
paruã terrã. Tu eras:⁊ alið nihil vñ fe⸗

ciſti celũ ⁊ terrã:quo q̃dã vnũ ppe te:

alterũ ꝓpe nihil. Unũ quo ſuꝑioꝛ tu eſ
ſes:alterũ quo ĩferius nihil et.Sʒ illð

celũ celi tibi one:terrã aũt quà dediſti

filis bominũ cernẽdã atq; taãgẽdã: nõ
erat talis qualẽ nüc cernimꝰ ⁊ tagimꝰ.
Inuiſibil.n.erat ⁊ ĩcõpoſita ⁊ abyſſus

erat ſup qunam nõ erat lux:ant tenebꝛe

erãt ſuꝑ abyvſſũ.i.magl qᷓ; i abyſſo. Iſta
qppe abyſſus aquarũ iã viſibiliũ ẽt ĩ ꝓ
fundisa ſuis habet ſpeciei ſue lucẽ vtcũ⸗
q; ſenſibilẽ piſcibus ⁊ repẽtibus in ſuo
fundo animdÄtibus.Illud autẽ totũ ꝓ⸗
pe nihil erat.quoniã adhuc omnino in
foꝛme erii: Jam tamẽ erat qð foꝛmari
poterat. Lu enim dñe feciſti mundum
de mareria infoꝛmi quã feciſti ð nulla
re pene nullã rẽ: vnde faceres magna
que miramur filij hominũ. Ualde eniʒ
hoc mirabile celũ coꝛpoꝛeuʒ: qð firma
mentũ inter aquam ⁊ aqua ſecũdo die

poſt cõditionẽ lucis diriſti fiat: ⁊ ſc fa

ctũc᷑. Quod firmamẽtuʒ vocaſti celü:ſʒ
rxelũ terre bui maris que feciſti teriio

die oãdo ſpeciẽ viſibilẽ ifoꝛmi materie

quã feciſti aàte oẽmn diẽ. Jã. n. feceras ?
celũ ante oẽz diẽ: ſed celũ celi huius qꝛ
ĩ öncipio feceras celũ ⁊ terra.Lerra aũt

ipſa qua feceras iſoꝛmis materies erat

qꝛ ĩuiſibilis erat 2æ incõpoſita ⁊ tenebꝛe

ſuꝑ abyſſũ.De qua terra luiſibili ⁊ incõ

poſita de qua ifoꝛmitate de quo pene

nihilo faceres hec omnia:quibꝰiſte mu
tabilis mũdus cõſtat ⁊ nõ cõſtat:ĩ quo
mutabilitas appet:ĩ quo ſentiri ⁊ dinu
marari poſſunt tẽpoꝛa:qꝛ reꝑ mutatio
nibfiũt tẽpoꝛa dũ variatur ⁊ vertunt᷑
ſpecies:quaꝝ materia pꝛedicta eſt terra

iſbilis. Joc; ſpiric octoꝛ fſamuli tui

cũ te cõmemoꝛat feciſſe ĩ pꝛicipio celuʒ

1 terrã. tacet oe tẽponbſilet de diebaſ

Mimirũ n. celũ eli qo in pꝛincipio feci
ſti creatura ẽ aliqua intellectualis: ;⸗
q; nequaquã t bi trinitati coeterna:par

ticeps tamé erernitatis tue. Clalde mu
tabilitaté ſuã pꝛe dulcedine feliciſſine
cõtẽplatiõis tue cohibet: 2 ſine vllo la
pſu ex quo farta iherẽdo tibi excedit

omnẽ volubilẽ viciſſitudineʒ iẽpoꝛum
Iſta vero infoꝛmitas terſe iuiſibilis 2
tcõpoſite nec ipſa ĩ dieb numerata eſt.

Ubi.n. nulla ſpecies nullus oꝛdo: nec

denit qcquã nec pꝛeterit. Et vbi hoc noõ

fit. nõ ſũt vtiq; dies nec viciſſitudo ſpa⸗

ti ꝝ tẽpoꝛaliũ. O veritas lumè coꝛdis

mei nõ tenebꝛe mee loquatur mibi. De

fluxi ad iſta ⁊ obſcurat ſũ:ſed hĩc etiaʒ
binc adamati te. Erraui æ recordatns
ſ tui. Audiui vocẽ ſuã poſt me vt redi⸗
reʒ: ? vix audiui ꝑp tumultus populoꝝ

Et nũc ecce redeo eſtuãs ⁊ anbelãs ad

fontẽ tuũ. Nemo me phibeat:hũc bibã

⁊tunc viuã. Nlã non ego vita mes. Si

.Conteſnonum 4
male vixi ex me mors mihi ſui rin te
reuiuiſco. Eu me alloquere:iu mibi ſer

mocinare. Credidi libris tuis: ⁊ verba
eoꝝ archana valde. Ja dixiſti mihi dñe
doce forti ĩ aurẽ interiorẽ. quia tu eter
nos es ſolus babẽs imortalitatẽ: qꝛ ex
nulia ſpecie motuue mutaris:nec tepo
ribꝰvariat᷑ volũtas tuas:quia nõ ẽ im
mortalisvolutas que alia ⁊ alia ᷑. Poc
ĩ cõſpectu tuo claret mihi:⁊ magis ma
giſq; clareſcat oro te:atq; in ea maniſe
ſtatione pñſtã ſobriꝰ ſub alis tuis. Nẽ
dixiſti mihi vñe voce forti ĩ aurẽ ĩterio⸗
rẽ: quod oẽs naturas atq; ſubſttias q

nõ ſũt q tues a tame ſuntꝛtu feeiiret
poc ſolũ a te nõẽ quod nõẽ: motuſq;

voluntatis a te qui es adid quod minꝰ
eſt:quia talis motns deliciu atq; pec⸗
catũ eſt: quod nulli peceatum aut nibi

nocet aut berurbat oroins imben tui
in

vel in ſupremo uel ĩ imo Voc in cõſpe
ctu tuo claret mihi: ⁊ magis magiſcq;
clareſcat oꝛo te atq; in ea manifeſtanio
ne perſiſtã ſobꝛius ſob alis tuis. Item
dixiſti mibi voce foꝛti in aurẽ interioꝛẽ
ꝙ nec vlla creatura lbi coeterna ẽ: cuiꝰ
voluntas tu ſolus es: tech perſeueraͤtil
ſima caſtitate bauriens mutabilitatem
ſuam nuſquã ? nunquã exierit ⁊ te ſi⸗
bi ſemper pꝛeſente roio affecin ſe tenet
non habens fnturũ quod expectet nec

in pꝛeteritũ traijciens quod meminerit

nullavice variatur nec in tempoꝛs vlla
diſtenditur. O beata ſi qua iſta ẽ inberẽ
do beatitudini: beata ſempuerno i ba⸗

bitatoꝛe te atq; illuſtratoꝛe ſuo.nec in
uenio quid libentius appellandum exr

ſtimẽ celum celi voomino q; oomuʒ; tu
am contemplantem delectationem tu
am fine vllo defectu egrediedi in alind
mentẽ puram cõcoꝛdiſſime vna ſtabili

mento pacis ſanctoꝝ pirituum ciunun

erutkieleid

,1
Ueitigkeind
* mirelogn

lͤfülcelm eil

vtai iofnm

nfiigctiten

Mitioonoln

6cebinediſit⸗

ſentnotun

ſirgtigeſhett,

(Nen 0otc15

agi nn vomnos
ihenoͤſrthia

icigrthie⸗

e raſatretie

mdiu niden
(odtegtgihoe

ſpſbisbasn

fcriſtomn

finfinnige
eperianac

ſagl

Narſic
Eecrſdan
idehedei⸗
lchgkepoſtet
eiinoͤporgeſ
nonſirlenpo
fulls hecien
donngdeſne“
Cerimnagnin
ſpoiaſte
ſtnicoerrni
fegſreglo⸗

(fſoineunllon

WMeiinonnn
Gcmmrebrn
fanaene
Vipgnonin
gtotepe
eſiome⸗
ſioindi

Nmi
Uneiann
Ccaldute
NNAr
imiitawtan
vuingi
Potuemmuma
wäins unn

ünsgatsie.

aertie
titentminl
Neteſfnin
sumuag i
wrtmihtli
röigier
ale aan
dnl u
wMiNNN
vetgn nut
webeimut
mmlic

1A
enebot,
4 4
ning, 4

ſ
4

eiuitatis tue ĩ celeſtib ſup iſta celeſtis.
LAUn de ſtelligat ais cuius peregrinatio
pegrinatione lõginqua fcã ẽ:ſñi iã ſitit ti
biiſi ia facte ſunt ei lachꝛyme ſue panis
dũ dicit᷑ eri ꝑ ſingulos dies vbi Eoe tu⸗
us: ſi i petit a te vnã ⁊ bac requirit vt
inabitet ĩ domo tua ꝑ oẽs dies vite ſue
Et que vita ei niſi tu: Er qui dies tni ni

ſi ternitas tua: Sicut ani tni qͥ nõ de⸗

ficiut: qꝛ idẽ ipſe es. Dic ergo itelligat
aĩa mea q̃ põt q; lõge ſuꝑ oĩa tꝑa ſis et
nus: qñ tua domus que pegrinata nõ
eſt q; nis nõ ſit tibi coeterna tñ ideſinẽ
ter 2 ĩ ieficiẽter tibi coperẽdo nullã pa
tit᷑ viciſſitudinẽ tẽpoꝝ. HPoc ĩ cõſpectu
tuo claret mibi:⁊ magis magiſq; clare
ſcat oꝛo te:atq; i hac manifeſtatiõe ꝑſi⸗
ſtaʒ ſobꝛi ſub alis tuis.Ecce neſtio qd
ifoꝛme ĩ iſtis mutatiõibus reꝑ exirema
rũ atq; ifirmarũ: ⁊ qnis dicet mihi niſt
q̃quis per ĩania coꝛdis ſui cũ ſuis fataſ
matib vagat᷑ ⁊ volni᷑. Qais niſi talis
dicet mihi ꝙ diminuta aicq; cõſumpta
oiĩ ſpecie ſi ſola remaneat ifoꝛmitas per
quã oe ſpecie i ſpẽm res mutabaf 7 v.⸗
tebat᷑:poſſit exhibere vices tẽpoꝝ:Oĩio
enĩ nõ põt:qꝛ ſine varietate motionuʒ

non ſũt tempoꝛa: ? nulla varietas vbi

nulla ſpecies. Quibꝰↄſideratis quantu
donas deꝰme : quantũ me ad pulſan⸗/

dũ excitas:quãtũc; pulſãti aperis:duo

reperio q̊ feciſti caretia tẽpoꝛibꝰ: cũ tibi

☛ ₰

nentrũ coeternũ nit:vnũ qõ ita foꝛmna⸗
tũẽ: vt ſine vlloefectu ↄteplationis ſi
ne vllo int᷑uallo mutationis q;uis mnu
tahile tñ non mutatũ tua eternitate at
q; icõmutabilitate pfruat᷑: alteꝝ ꝙ ita

ifoꝛmæ erat: vt ex qua foꝛma ĩ qua foꝛ⸗
mã vel motionis vel ſtationis mutare⸗
tur quo tẽpoꝛiſubderet᷑ nõ haberet. ſiʒ

hoc vt iſoꝛme eſſz nõ reliauiſu aĩ feci
fſti an oem die i pꝛicipio celũ ⁊ terram

„XR1.

hec duo que dicebò. Lerra aſt iuiſibi⸗
lis erat ⁊ icõpoſita: ⁊ tenebꝛe ſup abyſi⸗
ſuʒ Quibverbis ĩ innat infomntas vt
gradatiʒ excipidtur qui oĩimodam ſpe⸗
ciei pꝛiuationẽ nec tũ ad nihil pernen⸗
tionẽ cogitare nõ pñt: vñ fieret alten ce
lũ ⁊ terra viſibilis atq; cõpoſita ⁊ aqua
ſpecioſa:⁊ qcqͥd deiceps ĩ cõ ſtitutione
bꝰmũudi nõ ſine diebꝰ factũ cõmemoꝛs
tur:qꝛ talia ſunt vt ĩ eis agantur viciſſi
tudines tẽpoꝝ pꝛopt᷑ oꝛdinatas coma
tationes motionũ atq; foꝛmaꝝ. Poc ĩ⸗
terĩ ſentio oe meꝰ:cũ aundio loquẽtem
ſcripturã tuã:⁊ pꝛincipio fecit oeus ce⸗
lã ⁊ terrã terra aũt erat intiſibilis: T in
cõpoſita: ⁊ tenebꝛe erant ſuꝑ abpſſum:
neq; cõmemoꝛantẽ ꝙ bodie feceris B.
Sic interim ſentio ppter illud celũ celi
celũ intellectuale vbi eſt ĩtellectus no⸗
ſceſimul nõ ex parte:nõ ĩ enigmate:nõ
per ſpeculũ:ſed ex totoĩ manitfeſtatiõe
facie ad faciẽ:nõ mõ boc modo illud:
ſed qð dictũ ẽ noſce ſimul ſine Ala vi⸗
ciſſundine tẽpoꝝ: ⁊ ꝓpter inniſibilez at
q; icõpoſitã terrã ſine viriſſitudine tẽ⸗
poꝝ que ſolet habere modo h̊ ? modo
illiud: qꝛ ibi nulla ſpẽs: nuſquã ẽ h̊ ant
illud. Pꝛopter duo bec pꝛimituſſoꝛma
tũ ⁊ penit infoꝛme illud celũ: ſed celnz
celi:boc vo terrã ſed terra ĩuiſibilẽ ⁊ in
cõpoſitã: ꝓpter duo hec inter ſentio
ſine cõmemoꝛatiõe dieꝝ dicere ſcriptu
rã tuã:ĩ pꝛincipio fecit ðs celuʒ ⁊ terrã
Statim quippe ſubiecit quã terra di⸗
xerit. Et qð ſcõo die ↄmemoꝛat᷑ faciusʒ
firmamétuʒ 2 vocatũ celũ: ininuat ve?
qno celo pꝛiꝰ ſine diebꝰ ̃mo locutꝰ ſit
Mira pfunditas eloquioꝝ enoꝝ: quo⸗
rũ ecce anñ nos ſuꝑficies bladiens par⸗
unlis: ſed mira pfunditas dens me’mi
ra pfunditas. Doꝝoꝛ eſt i endere ĩ eaʒ
boꝛꝛoꝛ bonoꝛis ⁊ tremoꝛ amoꝛis. Odi

Lonſeſſionum a

boſtes ei vehemẽter. O ſi occidas eos eius ſolius verae ſima coͤteplatione re Itſiennrtii
de gladio bis acuto ⁊ non ſint hoſtes quieſcat:Qtm̃ tu deus diligentite quã ifigecorenifan
eius. Sic eni amo eos occidi ſibi vt vi⸗ tuʒ pꝛecipis ondis ei te:⁊ ſufficis ei:⁊ iõ ſigtigengmen
uat tibi.Ecce aũt alij non rephenſoꝛes nõ declinat a te nec ad ſe. Pec ẽ domꝰ meredomnu
ſed laudatoꝛes libꝛi geneſeos. Nõ ind⸗ dei non terrena neq; vlla celeſti mele Mmideednd
unt hoc voluit ĩ his verbis ĩtelligi ſpüus coꝛ oꝛea ſed ſpũaliſ 2 particeps eterni feofſneifabuic⸗
dei qui ꝑ mopiem famulũ eiꝰ iſta ↄſcri tat tue qꝛ ſine labe in eternũ. Statui⸗ Tliſſoretden
pnt mõ hoc voluit itelligi qõ tu dicis: ſti eni eã in ſeculum ⁊ ĩ ſeculum ſecuj falte npoſe
ſed aliud qõ nos oicimꝰ. Quibꝰ ego te li pꝛeceptũ poſuiſti ? non pꝛeteribit. m.e Enmnifoon
arbitro os ommum noſtroꝛũ ſta reſpõ ec tñ tib dico coeterna: quoniaʒ nn Mrepaſtoian
deo. Num dicetis falſa eẽ que mihi ve⸗ ſine initio:facta eſt eni Nã ⁊ ſinõ inne fhontniil
ritas voce foꝛti ĩ aurẽ i eri zeʒ dicit de nimus tps an illam: pꝛioꝛ quippe oius Mogtbnone
a erent ate creatoiſ qo nequaquaã creata ẽ ſapia: nec vtic illa ſapia ttbid hůſmliuin
eiꝰ ubſtatia ꝑ tpa varietur: nec eius vo us noſter patri ſuo plane coetna ⁊ eöi⸗ (jhinatiit
lutas extra eius ſubſtantid ſit: Un nõ lis ⁊ per qua creata ſunt oĩa ⁊ in q è ch niemn
eu modo velle hoc: modo velle illud: ſj cipio feciſti celũ t terrã: 3 pꝛofecto ſaa, mi iclieſtii⸗
ſeme ⁊ ſmul ꝛ ſemper velle oĩa qͥ vult pietia que creata eſt itellectnalis naan ieqſö ninie/
nõ iterũ ⁊ iteru neq; nunc iſta nũc illa ra ſ.que cõtẽplatione luminis lumẽét. inſiſotome
nec velle poſtea qð nolebat aut nolle Dicit enĩ ipſa ;uis creata ſapia. Sʒ hkuiemor
g volebat paiꝰ: q: tal volitas mutabi quantũ itereſt iter lum quod illumi linmiti
lis eſt ⁊ omne mutabile eternu non eſt nat quod illuminat᷑: tantũ inter ſapi Gnälümei
ds aut noner eterneſt. Itẽ quod mi/ entid que creat ⁊ iſt q creata eſt ſcrr miltiiin
bi cicitur ĩ anrẽ inte nioꝛẽ: expectatio re inter iuſtitid inſtificam ? iuſtitia; gane gpſn
ru veturarũ fu ↄtuitui cũ venerit inẽq; iuſtiſicatione facta . Nam ? nos dicii Wunliſmm
2tuitus fit memoꝛia cuʒ pꝛeterierit: ois ſumus iuſtit ia tua. Ait eni ddam funs tuninet
poꝝo ĩtẽtio qᷓ ita variat mutabilis eſt: tuii:ot nos ſimus iuſtitie dei in ipo. er dfucthe
omne mutabile eternum nõ eſt:deus go qꝛ pꝛioꝛ omniu; creata eſt qued ſa nigiſic
auũt noſter eternus eſt. Dec colligo at⸗ pientia que creata ẽ: mẽs rõnalis ⁊ in/ igetngnig
q; cõtungo: ⁊ innenio de meum et᷑nũ tellcũalis caſte ciuitatis rue maeris nie klehrgng⸗
nõ aliquam talinoua volũtate cõdidilſ que ſuriſuʒ ẽ ⁊ libera ẽ t eterna ĩ celis: litvei obni
ſe creatutã:nec ſciam erꝰtrantoꝛiuʒ ali quibꝰcelis niſi q te laudat celi celoꝛuʒ. Ntunchroiz⸗
q pati Qind ergo dicetis cõtradicto O hoc eſt celi celi dno:⁊ ſi nõ inue luartinnn
res: An falſa ſunt iſta: Non inquiunt. nerimus tepus an ill qꝛ ⁊ c. —MW nſrrgti
Qud illud. Nũquid falſum ẽ oẽm nãʒ poꝛis ancedit q prioꝛ oĩum creataẽ: n vlhkhiſdir
foꝛmata materiaue ſoꝛmabilẽ nõ e ni illa t é ipſiue create Ae einitas a quo gunnnn
ſi ab illo qͥ ſumme bonꝰ eſt qꝛ ſumme facta ſumpſit exoꝛdiũ q;uis n0 tpis: 4? WNN
E: Neq; h̊ͥ negamus inquiũt. Q id igr nõdũ erat ipo ipſiꝰtñ ↄditòis ſue:vñ iia uln wmnen
An illud negatis ſublimẽ quandas eſſe c abs te deo nro vt aliud ſit plane q; u hninkn
creaturã ſd caſto amoꝛe coherentẽ o ⁊ nõ idipſuʒ: qm ⁊ ſ nõ ſolu anne llam Kicnin
7 ve eterno:vt ⁊ qᷓ; is ei coetna nõ ſ net illa inenin tpo: qꝛc idonea fa⸗ atluk
ſit: i nulld tñ tẽpoꝝ varietatẽ ⁊ viciſſiin ciẽ ruã aerrener vſpiã deſtertik ab amlnine⸗
qine ab ulo ie reſoluat ⁊ deſluat: ſed in ea:quo fu vt nulla mutatõe variet:ieſt unngn

erſne
Diniin
aſchitifi
ilemnide
nnli
üiinmn⸗
dcne
mndlti ſiſt
nilangnn
eucpluin
mihiraen
intncit
zütmit
Gndidhenk
chengelnn
pbimauſ
tin migte
tlbunntmir
nu tidntt

= S= S

intime
Nteti nee

muknien
Mnigti,ß
Nuud enisd
Eaditit
tminmni6
eboute⸗
icfabti
iatot
an wening
Mien
nlrſtii
16 ſiſt
fſelie
hi
cn

☛

8

=

=

Tiber

ti tũ ipſa mutabilitas vñ tenebꝛeſceret
⁊ frigeſceret: niſi amoꝛe grãdi tibi cohe

rẽs tãq; ſemꝑ meridies luceret ⁊ ferue

ret ex te O domus luminoſa ⁊ ſpeciola

dilexi decoꝛc tuũ ⁊ locũ hĩtationiſ glo

rie oñ mei ſabꝛicatoꝛis ⁊ poſſeſſoꝛ tui
CLibi ſuſpiret pearinatio mea: 2 dico ei
q fecit te:vi poſſideat ⁊ me in te qꝛ fecit

⁊ me.Errani ſicut ouis pdita ſed in hu⸗
meris paſtoꝛis mei:ſtructoꝛis tui ſpero
me rpoꝛtari tibi.Quid dicit mihi quoſ

alloquebar ↄtradictoꝛes:qͥ tñ ⁊ moyſẽ

piũ famulũ dei ⁊ libꝛos ei oꝛacnla ſan

cti ſpũs credii: Eſtne iſta domus dei

nõ qͥdẽ deo coeterna ſed ᷣm modũ ſuũ

eterna ĩ celis:vbi vices tꝑꝝ fruſtra que
ritis:qꝛ nò inueniet ſupgredit᷑ eni om
nẽ oiſtẽnonẽ ⁊ omne ſpatiũ etatis vo/⸗

lubile cui ſemp ĩherere deo bonũ eſt:
Eſt iquiunt.Quid igit᷑ ex ijs q̃ clamauit

coꝛ meü ad oeũ meũ vt audiret interiꝰ
vocè laudis eiꝰqͥd tandẽ falſum ↄtẽdi

tis: An qꝛ erat in foꝛmis materie:vbi p
pter nullã foꝛmam nullus oꝛdo erat⸗

Ubi aũt nullus oꝛdo erat:nulla eſſe vi
ciſſitudo tẽpoꝝ poterat: ⁊ tñ h̊ pene ni⸗
hil. Inquãtũ nõ oĩno nihil erat ab illo

dtiq; erat a quo ẽ quid ẽ qð vtcũq; ali⸗
quid . Poc quoq; ait nõ negamus.
Cũ his eni volo coꝛã te aliqᷣd colloqui

de mens: qᷣ hec oĩa q̃ intus ĩ mẽte mea
nò tacet veritas tua vera eè cõcedunt.

Mam q hec negãt latrent quãtum vo
lũt ⁊ obſtrepãt:ſibi ꝑſuadere conaboꝛ
vt quieſcãt: ⁊ viam pꝛebeãt ad ſe verbo
tuo. Qõ ſi noluerint ⁊ repulerit me: ob
ſecro te deus meus ne in ſileas a me.
Tu loqre in coꝛde meo veraciter. So/

lus eni ſic loquens: ⁊ oimittã eos foꝛis

ſuſtlates ĩ puluerẽ: 2 excitãtes terram ĩ

O ulos ſuos: ⁊ itrẽ ĩ cubile meũ: ⁊ cãtẽ

tivi ama oꝛia gemẽs ĩ enarrabiles gemi

tus ĩ pegrinatiòͤe mea:⁊ recoꝛdãs bie/
ruſalẽ ex cẽto ĩ eã ſurſuʒ coꝛde hierłʒ ps
triã meã hbierim matrẽ meã:teq; ſuper
eã:regnatoꝛc illuſtratoꝛẽ patrẽ tutoꝛt
maritũ caſtas ⁊ foꝛtes deſitias ⁊ ſoli⸗
dũ gandiũ ⁊ oĩa bona ĩeff bilia ſil oĩs
qꝛ vnũ ſummũ ⁊ veꝝ bonũ: ⁊ nõ auer
tar donec ĩ er pacẽ matris chariſſime
vbi ſüt pᷣmitie ſpũs mei:eñ mihi iſta cer
ta ſunt:colligas totũ qð ſũ a diſpſione
⁊ defoꝛmitate hac:⁊ confoꝛmes atque
confirmes in e᷑nũ us meꝰ mificoꝛdia
mea. Kũ is aũt q ↄcta illa q̃ va ſunt fal
ſa eẽ nõ vicũt:honoꝛãtes ⁊ ĩ culmine
ſequẽde anctoritatio nobiſcũ ↄſtitiruẽ
tes illã ꝑ ſem Mopſen editã caãm ſcri
pturã tuà:⁊ tñ nobis aliqͥd cõtradicũt
ita loquor. Tu eſto deꝰnoſter arbiter ĩ
ter 2feſſiões meas ⁊ Zdictiones eoruʒ.
Dicũt enĩ Quãnis vera ſint hec:non ea
tñ duo Mopſes intuebat᷑ cũ renelãte
ſpũ dicerer:ĩ pᷣncipio fecit ðs celũ ⁊ ter
rã:nõ celi noĩe ſpũalẽ vel intellecrua⸗
lẽ illã creaturã:ſemper faciem dei con
templãtem ſignificauit:nec terre nomi
ne informẽ materiam. Quid igitur qᷣ
nos dicimus iquiũt:hoc ille vir ſenſit. HG
vbis i tis elocutus c.Qnid illud ẽ. No
mine aiũt celi ⁊ terre totũ iſtũ viſibileʒ
mundũ pᷣus vninerſaliter ⁊ breuiter ſi
gnificare voluit:vt poſtea digereret di
erü enumeratõe q̃ſ articulati vniuerſa

que ſancto ſpiritui placuit ſic enũciare

Lales quippe homines erat rudis ille
atq; carnalis populus cui loquebat᷑ vt

eis opera dei nõ niſ ſola viſbilia com

mendanda iudicaret. Lerrã vero ĩuiſi⸗
bilem ⁊ incompoſtam tenebroſamq;

abyſſum:vnde ↄſeq̃nt᷑ onñdit᷑ ꝑ illos di⸗
es fcã atq; diſpoſita eẽ octa iſta viſtbi⸗
lia q̃ nota ſi oĩb nõ icõgruent᷑ iformẽ
iſtã materiè ĩtelligẽdaʒ eẽ cõſentiuit.

NConfeſſionum

Quid ſi dicat alius eandẽ ĩfirmitatẽ cõ
fuſſionẽc; materie celi ⁊ terre noie pꝛi
us inſinuat: ꝙ ex ea muũdus ite vilibi⸗

lis cũ oĩbꝰnaturis ꝗᷓ in eo manifeſtaſſi⸗
me apparent: q celi terre noĩe ſepe ap

—

pelluri iolet:cõdiuus ẽ alq; perfectus:
LQind n dicat 2 alius celũ 2 terrã vinibi
le iuibilẽq; naturã nõ idecẽter appel
larà: atq; ? B vniueriaʒ creaturd quaʒ
fecii i ſapia uin pncipio de hniuſcemo
di vuobꝰ vocabulis ee cõpꝛebenſaʒ: ve⸗
rũtũ qꝛ nõ de ipſa ſubſtãtia dei:ſed ex
nihilo ↄcta fcã lũqꝛ nõ ſut id ipſuʒ qo
Ss: ineſt eis qda mutabilitas oĩbus ſi
ue maneat ſicut eirerna dom dei ſiue
mutẽt ſicut aĩa bois ⁊ coꝛpus: ↄmunẽ
omniũ rerũ mmuiſibilin vinbiluiqs; mate
rie adbuc infoꝛmé: ſed certe foꝛmabilẽ
vnde fieret celũ ⁊ terra.i.inuinbilis at/
q; vinbilis iaʒ vtrac;ʒ foꝛmata creatura
pis noĩbꝰenũciata qbus appellaret ter
ra iĩniſbilis atq; i õpoſita ⁊ tenebꝛe ſu
p abyſſuʒ ea diſtictione vt terra inuin⸗
bilis 1 icõpoſita itelligat᷑ materies coꝛ

poꝛalis an qualitate foꝛme:teneb:ꝛe au

–—

iẽ ſuꝑ abyſſum ſpũalis materies añ co
bibitionẽ qn fluetis imoderatiols 7 an
illumiatõnẽ ſapie: Eſt adbuc gõ dicat

ſi quis aliꝰvelit:nõ.i.iam ꝑfectas atq;

foꝛmatas ĩuinbiles viſibileſq; natimas
celi ⁊ terre noie ſignificari:cuʒ legit: in
pi ipio fecii deus celũ ⁊ terrã:iʒ ipſam
adhuc ifoꝛmẽ ĩchoationẽ rexꝝ creabileʒ
foꝛmabileq; materiã bis noĩbus appel
latã: q in ea iã eſſent iſta ↄfuſa nõduʒ
qualitatibus foꝛmiiq; diſtĩcta: que nüc
iã digeſta ſins oꝛdinibꝰvocant᷑ celuz
terra:illa ſpualis:bec coꝛpoꝛalis ccatu
ra. Quibus oibus anditis ⁊ cõſideratis
nolo verbis cõtendere. At nibil eri vti
le eſt niñ ad ſubuerſonẽ audientiũ.Ad
edificationẽ aut bona eni lex ſi as ea le

gitime vtat᷑: qꝛ finis ei charitae ðᷣ coꝛ/
de puro ⁊ cõſcia bona ⁊ fine non ficta.
Et nouit magiſter noſter i qb ouobul
pcepiis totà lege ꝓpbeta q; ſuſpe derit.
Que mihi ardeter cofuenti s me lu⸗
me oculoꝝ meoꝑ ĩ occulto quid mibi
obeſt cũ viuerla in bis vbis ĩtelligi poſ
ſint q tñ va nint: Quid ĩqua mihi obeſt
ſi aliud ego ſenſero q; ſenſit alius eum
ſenſiſſe ꝗͥ cnipſi: Oẽs quidem qui legi
mus nitimur B idagare aiq; cõpꝛebede

re qð voluit ille quẽ legimue. Et cũ eü

veridicũ credimꝰ: nibii qo falhuz ee vel

nouim vel putam audem eum eriſti
mare diriſſe. Du g quiids conat ic ien
tire ĩ ſcripiuris ſ ĩs qð in eis ſenſt ille

qui ſcripſit:qd mali eſt ſi boc ſentiat dd

—

tu lux omniũ veridicaꝝ mẽtiũ oſtẽdis

venꝝ eẽ: etlã ſi hoc non ſenſit ille quẽ le

git. cũ ⁊ ille veꝑ nec tñ boc ſenſeru: ve
rũ eſt enĩ vñe ſeciſſe te celum ⁊ terram
2 verũ eẽ pꝛuicipiũ ſapiam tuã ĩ qua fe
ciſti oĩa. Jẽ veꝝ ẽ m müdus iſte viſtbil
bʒ magnas partes duas celũ ⁊ terram
bꝛen ↄplexiõe factaꝝ oĩuin cõdilapq;
naꝑ. Et veꝑ eſt qo oe mutabile iſinnat
notitie nre quandà ifoꝛmitaté qua for
ma capit vel qꝛ mutat ⁊ Ftit Uerũ eſt
nulla tꝑa perpeti qð ita coberet foꝛme
icõmutabili: vt quams ſit mutabile no

mutek. Uenꝝ ẽ infoꝛmitatẽ qᷣ ꝓpe nibil

eſt vices tẽpoꝝ babere nõ poſſie. Uexẽ
ꝙ vnde fit aliquid põt quoda genere
locutionis babere iã nomẽ erꝰrei quei
de fi:vnde potuit vocar cel ? terrad
libet ĩfoꝛmitas vñ facta eſt celũ 2 ter⸗/
ra. Ueꝝ ẽ oĩuʒ foimatoꝝ ihil ee infoꝛ
mi vicinius qᷓ; terrã ⁊ abyſſuʒ. Uex eſt
qð nõ ſolũ creatũ atq; foꝛmatu ſz etiaz
qcqd creabile atq; ſoꝛmabile etu leci⸗
ſti er quo ſunt oĩa. Clen oc qo exitorꝛ

mi foꝛinat᷑ pꝛi ec iſoꝛme: deide foꝛms

t

cnchurfe
ſctorierionde
ſt ai Wofft

fhſenens locnt

iit og oeil
epioſeatooe
iſclcoctenoet
(lefble delſpe
crenttri alind

ſoſecar deallit
ſlicoeteno ſeclt
Mcoporimi
ul naniſeſis
Ugl itrin pnen
tzagicboſo⸗
rfene mateni

ſchlulcid
clitteniſd
Poſe de ſome⸗

läfninch

ſicundſſin
Piimoleſenin
Poſcoengli
gſidinc,
enealriächin
kſonanri
begſesſit
leuiſdon ien
ogſcbitolit
ſilatſch
ſſititapon
Uenarniugt
ſiſteoncjeſne
ünetfuſpi
muilnenſi
nhlie
inhinn

onni
. vttin
nini inun

Wü as

naſti: c qui Moyſen famulü tuu i ſpi

ritu veritatis locutũ eẽ imobiliter cre⸗

duᷣt:ex his g oib aliud nbitollit q oicit

ſuo ſibi coetemo fecit de intelligi

atqʒ ſenbilẽ vel ſpiritualem co:poꝛalẽ
ʒ creaturd aliud qin dicit:in pꝛinci/

pio fecit oeceli ⁊ terraʒ idẽ in vbo ſuo
ſibi coeterno fecit oeus vniuerſaʒ iſta

molẽ coꝛpo:ei mũdi bui cu oſbus q̃s
2tinet manifeſtis notiſq; naturis: ali/
ud qui dicit: in pncipio fecit de celũ et
terra ideſt i vbo ſuo ſibi coeterno fecit

bᷣus infonnẽ materia creature ſpũalis

T coꝛpal:aliud qui dici: in pncipio feẽ
deus celũ ⁊ terrã idẽ in vbo ſuo ſibi coe
fno feẽ ðs ifoꝛmè mã, creature coꝛpa
lis vbi cõfuſuʒ adhuc erat celũ ⁊ terra q
nuc iam viſticta atq; foꝛmata in iſtius
mũdi mole ſentimꝰ:aliud qꝗᷣ dicit ĩ pnci
pio fecit deꝰ celũ ⁊ terrã:ideſt ĩ iplo ex⸗
oꝛdio faciẽdi atq; opãdi fecit dens ĩifoꝛ
mẽ materià cõfuſe habẽtẽ celũ 2 terraʒ
vnde foꝛmata nũc eminet ⁊ apparet cũ
oĩbꝰq i eis ſt. Itẽ quod attinet ad itel
lectü vᷣpoꝛũ ſequẽtiũ ex bis oĩbus verii
alind ſibi tollitqͥ oicit: terra at erat ĩui
ſibilis ⁊ ĩcõpoſita:⁊ tenebꝛe erant ſuꝑp

abyſſũ.i.ĩcoꝛpoꝛale illud q fecit os ad

buc materies erat coꝛpoꝛearũ rerũ iſoꝛ
mis ſine oꝛdie ſine luce:aliud qͥ dicit:ter
ra t erat iuiſbilis ⁊ icõpoñita: ⁊= tene
bꝛe ert ſuꝑ abyſſũ.i.hoc totu qoð celuz
terra appellatũ ẽ:adbuc infoꝛmis et
lenebꝛoſa materies erar vnde fieret ce
lũ coꝛpoꝛeũ ⁊ terra coꝛpoꝛea cũ oibus
q in eis ſunt coꝛpoꝛeis ſenntbꝰnota.ali⸗

ud qui dicit: terra ãt erat ĩuiſtbilis 2 in⸗
topoſita ⁊ tenebꝛe erat ſuꝑ abyſſũ.i.H

iu ad eelu r iena appellati eꝛadue

Liber

tũ Ex bie oſbus veris de b n dubi/

Hormis ? tenebꝛoſa materies erat eñ
fieret celu itelligivile. qð alibi or celum
celi X terra. ſ.ols natura co:poꝛea: ſub
quo noie intelligat ẽt hoc cel coꝛpo⸗
Dentonfuretots aniti aiſteli, q3 cre
etura: allud ꝗ dicit: tetra at erat iniſibit
⁊ ĩcõpoſta ⁊ tenebꝛe eràt ſuper aby-ſũ
nõ illã ifoꝛmitatè noie celi ⁊ terre ſcri⸗
ptura appellanit:ſʒ ia erat ĩquit ipſa in⸗
ſoꝛmitas quaterra inuiſibilẽ ꝛ2 icõpoſt
tam renebꝛoſacq abyſſũ nominauit:d
qua celũ ⁊ terram deu feciſſe pᷣdixerat:
ſpiritualẽ.ſ.coꝛpoꝛaleq; creatur:aliud
q dicit: terra aut eran iuiſbilis 2 icõpo⸗

ſita 2 tenebꝛe erat iup abyſſu ideſt ifoꝛ

mitas qdã ià materies erat vnde celum
⁊ terra deu feciſſe ſcriptura pꝛedixit:to
tã ſcilicet coꝛpoꝛeà mundi molẽ ĩ duaſ
marximas partes ſuꝑioꝛ?᷑ atq; iferioꝛem
oiſtributã cũ oibꝰq ĩ eis ſũt vſttatis no
tiſq; creaturis. Cuũ.n. duab iſtis extres
mis ſententijs reſſtere quiſquã ita ten
tauerit:ſi non vultis hanc infoꝛmitatè
mafſerie celi ⁊ terre noĩe appellataʒ vis
deri. Erat ergo aliqd quod nõ fecerat
deus vnde celum ⁊ terraʒ faceret: neq;
eniʒ ſcriptura narrauit ꝙ iſtaʒ materi
em deus fecerit:nin vt intelligamꝰ eas
celi ⁊ terre aut ſolius terre vocabulo K&
gnificatã cũ diceretur. in pꝛincipio fe⸗
cit deus celũ ⁊ terra: vt id qð ſequit᷑.ter
ra autẽ erat iniſibilis t icopoſita:q;uis
ifoꝛmẽ materiã ſic placuerit appellare
nõ tñ ĩtelligamꝰ niſi eã quà fecit oſis ĩ
eo quod ſcriptũ ẽ fecit celũ ⁊ terra. Rn
debũt aſſertoꝛes duarũ iſtarũ ſentetis
rũ quas extremas poſuim:aut illi aut
illius cũ hec audierit: ⁊ dicentInfoꝛ
mẽ quidẽ iſtã materiã nõ negam a ðᷣo
facta:a quo ſũt oia bona valde:qꝛſicut
dicim apliꝰbonũ eẽ quod creatũ atq;
ſonnatũ e:ita ſatemur min bonum es

qð factũ ẽ creabile atq; foꝛmabile: ſ ti

bonũ:nõ at cõmemoꝛaſſe ſcripturas q
1 faphin ? que apoſtolus diſtincte ait
ſedes dominationes pᷣncipat poteſta⸗

res gue tamen deu ola feciſſe maniſe⸗/

ſtũ ẽ. Aut ſi ĩ eo qð dictũ ẽ fecit celũ et

terrã cõpbẽſa ſi oĩa:qᷣd de aqs dicimus
ſuꝑ qs ferebat᷑ ſpũs di: Si.n.t᷑ra noĩa⸗

ta ſimul iĩtelligut᷑: quomõ ia terre noie

maties ifoamis accipit: qñ ta ſpecioſas
aqᷓs videmꝰ. Autſñi ita accipit᷑ cur ex ea
dẽ ifoꝛmitate ſcriptũ ẽ: ſactũ ẽ firmam̃
dẽ ⁊ vocatũ celũ:nʒ ſcriptũ ẽ factaſ eſſe
aq̊s: Tlõ. n. adbuc ĩftomnes ſut 2 inuiſe
qͥs ita decoꝛa ſpecie fluere cernim. Aut
ſi tũc acceperũt iſtà ſpeciẽ cũ dixit deꝰ⸗
greget aqᷓ que ẽ ſub firmamẽto vt con
gregatio ſit ipſa foꝛmatio: qͥd ruũdebit
de ads qͥ ſupꝑ firmamẽtũ ſũt. nʒ ĩfoꝛ
mes tã bonoꝛabilẽ ſedẽ accipe meruiſ⸗
ſet: nec ſcriptum ẽ qᷓ voce ſoꝛmate ſint.
Unde ſi aliqd geneñis tacuit deum fe/
ciſſenec ſana fides nec certus ambigit
intellectus quod tamen deum fſeciſſe
nec iõ vlla ſobꝛia doctrina dicere aude
bit iſtas aq̃s coet᷑nas deo:qꝛ ĩ libꝛo ge
neſeos commemoꝛatas qᷣdẽ audiuimꝰ
vbi qt facte ſint nõ iuenimꝰ. Cur n ĩſoꝛ/
mẽ quoq; illã mat᷑iã quã ſcriptura hec
terra iuiſibilẽ ⁊ ĩcõpoſitã teuebꝛoſaq;
abyſſũ appellat:vocète veritate intelli⸗
gamꝰex do factã ec ð nibilo iõq; illi ñ
eẽ coeternã: q;uisvbi facta it omiſerit
enũciare iſta narratio: His ergo audi/
tis atq; pſpectis: ꝓ captu infirmitatis
mee quã tibi ↄfiteoꝛ ſciẽti ðo meo: duo
video diſſẽſſionũ genera oboꝛiri poſſe:
cũ alidd a nũcijs veracibꝰ ꝑ ſigna enun
ciat:vnũ ſi de vitate rerũ:alterii n d ipi⸗
qanuciat volũtate oiſſeſto . Alit. n qri
mus ð creature ↄdiſiõe qᷣd verü nit: al

ſcedat a me oẽs

Conteſionum

meckieſicei tui jrelligere lectoꝛe audi/

toꝛcq; voluerit E Ulo pmo genere di
data me oes d ea ꝗᷓ falla ſüt ſcire ar⸗
bitrat᷑: iH ité altero diſcedt a me cee
qa ã falſa ſunt moyſen dixiſſe arbitrat
eis ĩ te qui veritate tua paſcutur i lati⸗
tudine charitatis: 2 accedam ſimul ad
verba libꝛi tui:⁊ queram in eis volun
tatẽ tuã per volũtatẽ famuli tui cuins
calamo diſpenſaſti ea. Sʒ qs niz ſi in
neniet ea iter tã multa verba que iillis
verbis aliter atq; alit itellectis occurrüt
querẽtibꝰ: vt tã fidẽter dicat B ſenſiſſe
mopſẽ atq; hoc illa narratione voluii
ſe itelligi: ;ᷓ fidẽter dicit hoc verũ eẽ ſi⸗
ne ille ſenſerit: fiue aliud: Ecce.n. os
me ego ſeruus tuus qᷣ voui tibiſacrificᷣ
nz cõſfeſſiõis ĩ his ̃is:⁊ oꝛo vt ex miſeri
coꝛdia tua reddam tibi vota mea. Ecce
ego qꝛ fidenter dico ĩ tuo verbo ĩcõmu
tabili oia te feciſſe ĩuiſibilia ⁊ viſibilia:
nũqᷣd tã fidẽter dico nõ aliud q; bocat
tẽdiſſe moyſen cũ ſcriberet:ĩ pncipio fe⸗
cit õs celũ ⁊ terrã:Q= nõ ſicut ĩ venita
te tua video boc certũ ita ĩ ei mẽte vi /
deo id eũ cogitaſſe cũ hec ſcriberet. Po
tuit. n. cogitare ĩ ipſo faciẽdi exoꝛdio cũ
diceret. in pncipio potinit ⁊ celũ ? tenaz
ᷣ loco nulla iã perfecti foꝛmatq; na⸗
turã ſiue ſpiritualem ſiue coꝛpoꝛale:ſed
vtraq; inchoat ⁊ adhuc inſoꝛmẽ velle
intelligi. Uideo qppe ve potuiſſe dicide
qd boꝝ diceret: ſj qd hoꝛu his vbis ille
cogitauerit n ita video: quatii o ſue ali/
qd boꝛũ fiue aliquid aliud qoa me co/
memoꝛatü ñ ẽ: ttt vir ille mete 2ſpere
rit cõ H vba pmeret: verum eum vidiſſe
apteq; id enuciare nõ oubitem. Nemo
mihi i moleſt ñt dicẽdo mihiñ h ſeſit
mopſes qð tu dicis i b ſenſit goego di
co. Si.n. mihi diceret vñ ſcis boc ſenſiſ

ſenoſecdedi⸗
clotoere de
edrii ne
Coenn
Katad Nerczn
ieeO wnpe
ſionadirtio p
lortpntittel
litqꝛoiuiniſi⸗
geitgooicitß
ſtnoffſſiteni⸗

Mihenlre Ai

mmnitſertege
iolitnoͤi
iieeipſoi⸗
ömmitſlua
itneciini
Munadm
aelinmd
dtirna
ſtitemertan
neeviſns lr
gemidatäti
amaenee
fnignosne⸗
llotembilite
fnohabereit
ſenioi⸗ goͤn
ſippnenini
mitconmmi
Vriueigne
ſitcideſto
Pinedengioe
lſcnnion
iſdiorenni f
ltieec
ſheſtdi
Zadſchn
ninſcen

mmithninn
konpiung
cisaiit
ninnedKä
ilsoieitc
mmmmga!
mut gvenn
zwlüniſn.

aſtia

mlüimmluns
Nigtütlan
tiſin u
boricmn
H
Ml
etfnn
mmittm
rhiiit
mminh,
wrcninſ
Unaim
“

—
.
—
—
=

8 säl 5
ðòð —sðõsͤ =
2* èðl £ 6

ſemopſe:qð de his verbis eiꝰ eloqueris
equo aĩo ferre veberò:⁊ reſpõderẽ foꝛ
rnſſe que ſupi ridit vł aliquãto vberi
Neſſeʒ durioꝛ Rũ vero dicit nõ hoc ille
ſenſit q tu ciris: ſec qð ego dico: nʒ iñ
negat qð vterq; noſiꝑ dicit: utruũq; ve⸗
rũ eẽ. O vita panguʒ de me in rui ſinu
nẽ ↄtradixtio plue mihi mitigatiões ĩ
coꝛ vt patiẽt᷑ tales ferã:q ñ mihi hoc di
cũt:qꝛ diuini ſũt ⁊ĩ coꝛde famuli tin vi
derũt qð dicũt:ſz qꝛ ſuꝑbi ſũt:nee noue
rũt moyſ ſẽtẽtid: ſʒ amt ſuã:nõ qꝛ ve⸗/
ra ẽ ſʒ qꝛ ſua c. Alioqn ⁊ aliã verã parit
amarẽt: ſent ⁊ ego amo qõ oicũt qᷓ;do
veru dicũt.nõ qꝛipſoꝑ e:ſʒ qꝛ verũ ẽ:· ⁊
ideo iq nec ipſoꝛũ eſt quia verum ẽ. Si
at iõ amt illud qꝛ verũ ẽ iã ⁊ ipſoꝛum
e:⁊ mecũ ẽ qm ĩ cõmune ẽ veritatis oĩ⸗
nʒamatoꝛuʒ. Illud ãt qð cõteèdũt non
hocſenſiſſe moyſen qð ego dico: ſz qo
ipſi dicũt:nolo:nõ amo: qꝛ ⁊ ſiita ẽ: tũ
iſta temeritas nõ ſcſentie ſz audacie eſt
nec viſus ſed typuſ eà peꝑit. Ideoq; dũe
tremẽda ſũt iudicia tua:qm veritas tua
nec mea ẽ nec illiꝰ aut illiꝰſed oĩium no
ſtrü quos ad ei cõmunionẽ publice vo
cas terribiliter admonẽs nos vt ed noli
mus habere pᷣuatã ne pꝛiuemur ea. lã
qquis id qð tu oibꝰad fruẽdũ pponis
ſibi ꝓpꝛie vindicat ⁊ ſuũ vult eè qð oĩ⸗
um ẽ:a comuni ꝓpellitur ad ſua:boc ẽ
a veritate ad mẽdaciũ. Qui.n.loquitur
mẽdaciũ de ſuo loqtur. Attende iudex
optime oeus:ipſa veritas attende quid

dicã cõtradictoꝛi huic attẽde:coꝛam te
eniĩ dico ⁊ coꝛã fratrib meis qͥ legitime
ntüt lege vſq; ad finẽ charitatis attẽde
⁊ vide qͥd ei dicã ſ placet tibi. Panc.n.
vocẽ buic refero fraternã ⁊ pacificam.
Si ambo videm verum eẽ qð dicis: et
ambo videmꝰverũ eẽ quod dico vbi q̃
lſoid videmꝰ: Nec ego vtiq; ĩte nec tuĩ

meiſzuͤbo in ipſa ͥ ſupꝛa mmetes nfas
incõmutabili veritate. Cüg de ipſa om
ei noſrilnceno cotédanntcar oe pe
ximi cogitatione cõtẽdim.· Qud ſic vi ⸗
qere nò poſſum vt videt icõminabilii
venitas:qn ſ ipſe moyſes apparuiſſʒ no
bis atch dixiſſet hoc cogitaui nee ſic eaʒ
videremſʒ crederemꝰ. Nõ itaq; ſupꝛa
cqᷓ; ſcriptuẽ: vn pꝛo altero iflet aduer⸗
ſus alterũ. diligamꝰoominũ deũ noſtꝝ
ex toto coꝛde ⁊ ex tota mente ⁊ ex tota
anima: ⁊ pꝛoximũ noſtrũ ſcut noſmet

ipſos. Pꝛopter que duo pcepta charita

tis ſenſiſſe mopſen qcqd in illis libꝛis:ſẽ
ſit niñ crediderimꝰ: mẽdacẽ faciemꝰ de
uʒ cũ de animo cõſerui aliter qᷓ; ille do
cuit opinamur. J vide q;ᷓ ſtultũ ſit ĩ tã
ta copia veriſſimarũ ſẽtentiaru qᷓ de il⸗

lis verbis erui poſſũt temere affirmare

quã earũ moyles potiſſimũ ſenſerit:ꝛ p
nicioſis cõtẽtionibipſã offẽdere chari
tatẽ ꝑꝑ qu dixit oĩa:cuius oicta cona
mur exponere. Et tñ ego de me celſitu
do humilitatis mee ⁊æ requies laboꝛis
mei qui audis confeſſiones meas t Di⸗
mittis peccata mea: quoniam tu mibi
pꝛecipis vt diligam primũ meum ſicut
meipſũ:non poſſum minus credere de
mopſe fideliſñimo famulo tuo q;ᷓ mihi
optarem ac deſiderarẽ abs te dari mu
neris:ſi tempoꝛe illo natus eſſem quo il

le:eoq; loco me cõſtituiſſes vt ꝑ ſerui⸗

tutẽ coꝛdis ac lingue mee littere ille di
ſpenſarent᷑ que tãto poſt eſſent oĩbus
gẽtibus pꝛofuture ⁊ per vniuerſũ oꝛbẽ
tãto auctoꝛitatis culmine oĩuʒ falſaruʒ
ſuperbarũq; doctrinarũ verba ſupatu⸗
re. Uellẽ quippe ſi tũcego eſſem moy⸗
ſes: ex eadem nãqʒ maſſa omnes veni
mus: ⁊ quid eſt homo niſi quia memoꝛ
es ei: vellẽ ego ſi tüc ego eeʒ qð ille et
mihi geneſeos abs te liber ſcribendus
2

Confeſſionum.

adiuũgeret:tale mibi facultatẽ eloquen

di dari ⁊ eu extèdi ſermonis moduʒ vt
neq; illi qͥ nõdũ qunt itelligere quẽad/
mModũ creet de tanq; excedẽtia vires ſin
as dicta recuſarẽt: 2 illi ò boc iã puũt ĩ q̊
libet verã ſniam cogitãdo veniſſẽt eaʒ
nõ pᷣrermiſſã ĩ paucis vbis tui famli re
perirẽt: ⁊ ſi ali alid vidiſſet ĩ luce vitai-:
nec ipſa ĩ eiſdẽ vbis itelligẽda deeſſet.
Sicut.n fõs paruo loco vberioꝛ ẽ plu
pibuſq; rinis ĩ amplioꝛa ſpatia flurũ mi
miſtrat qᷓ; qlibet eox riuoꝝ pmita lo⸗
coꝝ ab eodẽ fõte deducit᷑.ita narratio
piſpẽſato: is tui ſermocinaturis pluribꝰ
ꝓfutnra paruo ſermonis modulo ſca
tet fluéta liqde veritatis: vnde ſibi qſe;
xerũ qðo de his rebus põt hic illud ille
illud lõgioꝛes loquelarũ anfractira
bat. Alij.n. cũ hec vba legũt vel audiũt
cogitãt deũ quaſi hominẽ aut quaſ ali
quã molẽ imẽſa pᷣditã ptate nono quo
ã ⁊ repẽtino placito extra ſeipſa ſan⸗
iᷓ locis diſtãtibus feciſſe celũ ⁊ terram

duo magna coꝛpoꝛa ſupꝛa ⁊ ifra: qbus

ia ↄtinerẽtur. Er cũ audiũt dixit deus
fſiat illud ⁊ factũ ẽ illud:cogitãt vba ce⸗
pta ⁊ ſinita ſonãtia tpibus atq; trãſeũ⸗
tia poſt quoꝝ trãſitũ ſtatiʒ exiſteret qð
iuſſũ ẽ vt exiſteret.Et ſiquid foꝛte aliud
hoc modo ex familiaritate carnis opia
tur ĩ qdbus adhuc parunlis animalibus
dũ iſto humillimo genere vboꝝ tance;
materno ſinu eoꝝ geſtat᷑ ifirmitas ſaln
bꝛiter edificat᷑ fides:qua certũ habeant

2 teneãt deũ feciſſe omnes naturas qᷓs

coꝝ ſẽſus mirabili varietate circũſpicit.
Quarũ ſi quiſpiã quaſi vilitatẽ dictoꝝ
aſpernat: ⁊ extra nutritoꝛias cunas ſu⸗
per ba ĩbecillitate ſe extẽderit heu cadet
miſere:Et domine deus miſerere ne im
plumẽ pullũ ↄculcent qui tranſeũt vid
32 mitte angelü iuum qui eũ reponat iĩ

nido vt viuat donee dolet. Alil vo quis

bus hec verba nõ iam nidus ſed opacs
fructeta ſũt: vidẽt in eis latetes fructus
4 volitãt letäates ⁊ garriũt ſcrutantes ?
carpũt eos Uidẽt eniʒ cũ hec verba le⸗
guũt vel audiũt tua deus eterna ⁊ ſtabi⸗
liꝑmanſione cuncta pꝛeterita ⁊ futurs
tẽpoꝛa ſuperari: nec tamẽ quicq; eè tẽ⸗

poralis creature qð tu nõ feceris: cuiꝰ
volũtae qꝛ ideſt qð tu nullo modo mu
tata: vel que antea nõ fuiſſet eroꝛta vo
lũtate feciſti omnia nõ de te ſimilitudi

nem inã foꝛmã omniũ:ſʒ de nibilo diſ⸗

ſimilitudiné infoꝛmeʒ que foꝛmaretur

ꝓfſimilundinẽ tuâ recurrens ĩ te vnum

p captn oꝛdinato quantũ cuiq; rerum
in ſuo genere datũ ẽ: ⁊ fierẽt omnia bo

na valde:ſiue manedt circa te:ſiue gra⸗

datim remotioꝛi diſtãtia ꝑtẽpoꝛa ⁊ lo
ca pulchꝛas narrationes fiat aut patis
tur. Uidẽt boc ⁊ gaudẽt ĩ luce veritai

tue quãtuiũ bic valẽt. Et alius eoꝝ intẽ
dit in id qð dictũ eſt: in pncipio ſecn de

ns: ⁊ reſpicit ſapientiã pncipiuʒ: quia

loquitur ipſa nobis. Alius itidẽ inten/

dit in eadem verba: a pncipium intelli

git exoꝛdiũ rerũ conditarũ: ⁊ ſic accipit

in pncipio fecit: ac ſi diceretur pmo fe
cit. Atqʒ eis qui intelligunt in pꝛincipio
gð in ſapientia feciſti ce lũ ⁊ terram:ali
us eop ipſum celũ ⁊ terram creabilem
materia celi ⁊ terre ſic eſſe credii cogno
minatam. alius id foꝛmatas diſtincta
qʒ; naturas: alius vnam formatam ean
dẽqʒ ſpiritualẽ celi nomine aliam ĩifoꝛ
mem coꝛpoꝛalis materie terre nomme
Qui autẽ intelligunt in nominibus ce
li ⁊ terre adhuc infoꝛmẽ materiam de

qua foꝛmaretur celum ⁊ terra: nec ipſi
vno modo id intelligunt: ſed vnde con

ſumaretur itelligibilis ſenſibiliſq; eres

tura:alius tantũ vnde ſenũbus moles

Kuoapenfna
cunspnrusae
nohhalun d
Gtmrncai
ttitſesalius
usſolan rin
üſuſhiamas:
gineisſmn A
pichid eot
nobzuondd
Terri:niſtna
diccliee enine
pontlichoruan
ſelr meverhin.
ſeftwrefnolen
oe pot mniu
eandietin⸗
fpotenndi.Ci
nedeͤcefom
ddicoeue
uaeritnen
aiddicek
Poreſenrſe
ausſtonedi
bioqunor⸗

Molani oiff

luſceline⸗
nnni⸗ Urcune
lonuublier
hpiaeno⸗
ſpſthhelubo⸗
uugtomochf
Pheingeton
N
tiſiſeip
leſtnüͤn
uggin
nenos
ligpoſr
ſoncn
alne

enöinin
Ninakk
rin:mmün
ltetanzäirn
Bütwtdente⸗
rmnetnigt
umecönnitr
ctgöuer
vmin nilt
ſennunöortet
mignnüideſt
etngi
minimm’
S
nedaieſſtin
venmüce
ovinitin n

numninil

rigriiin
wntun

Liber

ita coꝛmoꝛa ſinu grandi còtinens pꝑſpi
cuas ꝓmptas que naturas.nec illi vno
modo qui iam diſpoſitas digeſtaſque
creaturas celũ ⁊ terrã vocari hoc loco
credũt:ſed alius inuiſibilẽ atq; viſibilẽ
alius ſolam viſibilẽ in qua luminoſuʒ
celũ ſuſpicimus ⁊ terraã caliginoſam q̃
q; in eis ſunt.At ille qui nõ alit᷑ accipit
in pꝛicipio fecit qᷓ; ſi diceret᷑ pꝛimo ſeẽ
nõ hʒ quomodoveracit intelligat celũ
⁊ terrã:niſ mam celi ⁊ terre intelligat
didelicet vniuerſe:ideſt intelligibił coꝛ
poꝛaliſq; creature.Si enĩ iam foꝛmatã
velit vniuerſam:recte ab eo queri pote
rit ſi hoc pᷣmo fecit os qͥd feceri: dein⸗
ceps:⁊ poſt vniuerſitatẽ nõ ĩueniet:ac
p hoc audiet ĩuit quomodo illud pᷣmo
n poſtea nibil. Cũ vero dicit pꝛimo in⸗
fſoꝛmẽ oeide foꝛmatã:nõ ẽ abſurdum ſi
modo ẽ idoneus diſcernere quid pᷣce⸗
dat eternitate:quid tꝑe:quid electione:
quid oꝛigine. Eternitate ſicut de oĩa:tẽ
poꝛe ſicut flos fructũ:electione ſicut fꝛu
ctus floꝛc: oꝛigine ſicut ſonꝰcantũ. In
his quatuoꝛ pꝛunũ ⁊ vltimũ que cõme
moꝛaui oifficillime ĩtelligunt᷑: duo me
dia facillime. Nãq; dñe rara viſio eſt ⁊
nimis ardua conſpicere ct᷑nitatẽ tuam
icõmutabiliter mutabilia facientẽ:ac ꝑ
H̊ᷣ pꝛioꝛc.Quis deinde ſic acuto cernat
aĩo vt ſine laboꝛe magno dignoſcer̃ va
leat quomodo ſit pꝛioꝛ ſonꝰ qᷓ; cantꝰ:iõ
q qꝛ catus ẽ foꝛmatꝰſonꝰ:⁊ eẽ vtiq; ali
qd nõ foꝛmatũ põt foꝛmari aũt qð nõ
eſt nõ põt:ſic ẽ pꝛoꝛ materies qᷓ; id qd
er ea fit. Nõ iõ pꝛioꝛ qꝛ ipᷣa efficit cũ po
tiꝰ fiat:nee pꝛioꝛ ĩteruallo tꝑis:neq; eĩʒ
pꝛioꝛe tꝑe ſonos edimus infoꝛmes ſine
catu ⁊ eos poſterioꝛi tꝑe in foꝛmam cã
tici coaptamus aut fingimꝰ:ſicut ligna
quibꝰarcha:vel argentuʒ quo vaſculuʒ
fabꝛicat᷑:tales quippe materie tꝑe euã

.XII.

pᷣeedunt foꝛmas reꝑ: que fiunt ex eis
in cãtu nõ ita cẽ.Cũ eni cantat:anditur
ſoneiꝰ. Nõ pꝛius ĩfoꝛmiter ſonat ⁊ de
ide foꝛmat᷑ ĩ cãtuʒ.Qð eni pꝛimo vtcũ
q; ſonuerit pᷣterit:nec ex eo quicqua re
peries qð pᷣſumptũ arte componas: et
iõ cãtus i ſono ſuo vertit᷑:qui ſoneius
materies ei eſt. Idẽ quippe format᷑ vt
cãtus ſit:⁊ iõ ſicut dicebam pꝛioꝛ mate⸗
ries ſonãdi qᷓ; foꝛma cantãdi nõ ꝑ faci⸗
endi potentiaʒ pꝛioꝛ:nec; eni ſonuſ eſt
cãtandi artifex:ſed cantãti aie ſubiacet
ex coꝛpoꝛe de quo catum faciat.nec tè⸗
poꝛe pꝛioꝛſimul eni cũ cãtu edit᷑.nec pᷣ
oꝛ electione nõ potioꝛ ſonus qᷓ; ctus:
quando qnidẽ cantus nõ tantum ſo⸗
nus:verũ etiam ſon ſpecioſus. Sʒ pᷣoꝛ
ẽ oꝛigine:qꝛ non cantꝰ foꝛmat᷑ ot ſonꝰ
Rt:ſed ſonꝰ foꝛmat᷑ vt cantus ſi. Poe
exemplo qni poteſt intelligat materis
rerum pꝛimo factam ⁊ appellatam ce⸗
lum ⁊ terraʒ nec tempoꝛe pꝛimo factà
⁊ appellatã celũ ⁊ terrã:quia ide facta
ſunt celũ ⁊ terra.nec tempoꝛe pꝛimo fa
cta quia foꝛme rerum exerunt tempoꝛa
illa autem erat infoꝛmis iãq; in tempo
ribus ſimul animaduertitur. nec tamen
de illa narrari aliqiid põt:niſi velut tẽ
poꝛe pꝛioꝛ ſit cũ pdatur extremioꝛ: qaꝛ
pꝛofecio melioꝛa ſunt ſoꝛmata qᷓ; ifoꝛ⸗
mia:⁊ pꝛeceduntur erernitate creatoꝛis
vt eſſent de nihilo vnde aliquit fieret.
In bac diuerſtate ſentẽtiaꝝ verarũ cõ
coꝛdidã pariat ipſa veritas: ⁊ deꝰ noſter
miſereatur noſtri vt legitime lege vta 7
mur pꝛecepti ſine pura charitate. Ac ꝑ
hoc ſi quis q̃rit ex me quid hoꝛũ mop⸗
ſes ille tuus famulus ſenſerit: nõ ſũt hi
ſermones confeſſionum mearum ſi ti⸗
bi confiteoꝛ neſcio:⁊ ſcio tamẽ illas ve
ras eẽ ſentẽtias exceptis carnalibus de
quibꝰ quãtũ exiſtimaui locutus ſum:
3 3

quos tamen bone ſpei paruulos hec ꝰ ili homini tuo ſine aliud ex eoꝛundẽ irfmeider!
ba libꝛi tui nõ territaàt alta humiliter ? boꝝ occaſione patefacias tu iñ paſcuas na d
panca copioſe. Sʒ oẽs quos ĩ eis vbpis nõ erroꝛ illudat.Ecce dne deus meꝰ qᷓ; gioidi
vera cernere ac dicẽ ſateoꝛ. Diligamus multa de pancis verbis q; inlta oꝛo e ihe unne
nos inuicẽ pariterq; diligamꝰ te deum ſcripſimus.Que noſtre vires que tẽpo⸗ leſe,unde
noſtrũ fontẽ vitatis:ſi nõ vanã:ſʒ ipſa, ra oibus libꝛis tnis ad iſtũ modũ ſuffi⸗ nnnnſeſ
ſitimꝰ.Eũdẽqʒ famulũ tnũ ſcripture hꝰ. ciãt: Sine itaqʒ me bꝛeuius ĩ eis ↄfiteri lepnmeruefun
ciſpenſatoꝛẽ ſpũ ſcõ plenũ ita honoꝛe tibi ⁊ eligere vnũ aliquid qð tu iſpiras Mare guuf
mus vt boc eüũte reue late cũ hec ſcribe⸗ neris veꝝ certũ ⁊ bonũ etiã ſi multa oc epeaetüet
ret attẽdiſſe credamꝰ qð ĩ eis maxime currerint vbi multa ocrurrere poterũt gigenereſn
T luce vitatis ⁊ fruge vtilitatis excellit. ea fide ↄfeſſionis mee: vt ſi boc dirroo Memnſkii
Itẽ cũ aliꝰdixerit h ſẽſit qð ego ⁊ aliꝰi⸗ qð ſenſit miniſter tuus recte atq; optie ua diſimuit
mo illud qð ego religioñꝰ me arbitroꝛ; id enim conari me oponet. Qò ſiaſſeen lhfinie
dicere cur nõ vtrũq; potiꝰ ſi vtrũqʒ de tus nõ fuero:id tamẽ dicã qð mibi pr lopuleme
ru c. Et ſidd tertiũ ⁊ ſid quarũ ⁊ ſidd eius vba veritas tua dicere voluerit.c q mnuſhli
aliud oĩno verũ qͥſpia ĩ his vᷣbis videt: illi quoq;ʒ oixit qð volui ntpſomun
cur nõ illa oĩa vidiſſe credat᷑ ꝑ quẽ deꝰ ber duodecimꝰ cipit tredecim?9. iinkanint
EInnus ſacras lr̃as vera ⁊ diuerſa viſuris⸗2ub uocò te deus meus miſes Mibmnheſ⸗
multoꝝ ſenbꝰ tẽperauit: Ego certe qõᷣ ricoꝛdia mea qui feciſti me: nnalleſnd
intrepidus de coꝛde meo ꝓnũcio ſi ad ? oblitũ tuinõ oblitus esi Mſanag
culm auctoꝛitat aliqd ſcriberè ſic mala⸗ uoco te ĩ aĩiaʒ meã quã pᷣpa⸗ ias
leʒ ſcribere vt qð veri qᷣſq; de his rebus — as ad capiẽdũ te ex deſide ſencde
capere poſſet mea vba reſonarẽt: q; vt rio qð ĩſpiras ei. Nlũc ĩuocatẽ te ne dee lin Nin
vnã ver ſniaʒ ad hoc apertiꝰponerẽ vt ſeras:quipᷣue qᷓ; innocarẽ pueniſti ⁊ in Andu
excluderẽ ceteras quaruũ falſitas me nõ ſtituiſti crebꝛeſcẽs multimodis vocibꝰ Inqucte
poſſet offendere. Nolo itaqʒ de meus vt audirẽ de longinquo ⁊ cõnerterer? fehgfinute
ti pceps eẽ: vt boc ill virũ de te meru vocãtẽ me inuocarè te. Lu eni ot de, Rauaſli
iſſe nõ credaʒ. Sẽſit ille oĩno ĩ his vpis leuiſti oĩia mala merita mea ne ret ibue ſz aene
atq; cogitauit cũ ea ſcriberet qcqd hic res manibus meis ĩ quiba te defeciet ſcobevil
veri potuimꝰiuenire:⁊ quicqd nos non pᷣueniſti oĩa bona merita mea vt retri⸗ ennalter
potuimꝰaut nõdũ poſſumꝰ: ⁊ tñ in eis bueres manib tuis quibꝰ me feciſti qꝛ it inne
ĩueniri põt Poſtremo one qͥ ðöus es ? ⁊ pꝛius qᷓ; eẽm tu eras. Nec er cin pꝛe nichesl
nõ caro ⁊ ſanguis.ſiqͥd homo minꝰ vi ſtares vi eẽm: ⁊ tamẽ ecce ſum et boni Kinciier
dit. nuũquid ⁊ ſpiritũ tuũ bonũ qͥ dedu tate tua pᷣneniste totũ boc qð me feci⸗ U ⸗ pbpete
cet me ĩ terrã rectaʒ latere potuit qᷣcqd ſti ⁊ vnde mefeciſti. Neq; enim eguiſti bltrtpen
eras in eis verbis tinpſe reuelaturus le me aut ego tale bonũ ſuʒ quo tu adiu⸗ liſnhree
gẽtibus poſteris eti ſi ille ꝑ quẽ dicta ueris dñe meus ⁊ deus meus: non vt ſonelun
lut vnd foꝛtaſſis ex multis veris ſniam tibi fic ſerniã quaſi ne fatigeris ĩa ẽdo fſnindſ
cogitaui: Qò ſi ita eſt:ſit igit᷑ illa quã aut ne minoꝛ ſit ptãs tua cares obſeaͤo hnimnie
cogitauit ceteris excellẽtioꝛ. Nobis ãt meo:nec; ot ſic te colã quaſ terrem xt irene
one aut ipſaʒ demõſtra aut quã placet ſis cultus ſi nõ te colã: ſʒ vt ſeruiaͤ tibi ⁊ nulai⸗
alterã verã.vt ſue nobis hoc qð etiam colã te vt õte mibi bene ſit a quo wihi Kun

noſnilgen

eſiendi
rönn
sſttrii
remisgsini,
Gnehmnt,
mielig
Amnd
eneeki
niſtamnnrt
niecſente
nminigi
pN
me Gint
ee
umpi
wookiisnich
Blchräüll
ſier
önedii
Cunin,
erie
eN
ic
—
166
un 6

Liber

Evt ſim cuibene ſit. Ex plenitudine qᷣp⸗
pe bonitat] tue creatura ua ſubſiſtit vt
bong qð tibi nibil ꝓpdeſſet nec de te eq̊
le tibi eẽt:tamè qꝛ ex te fieri potuit non
Deeſſet.Quid en m te ꝓmeruit celum ⁊
terra que leciſti in pᷣncipio:Dicãt quid
te ꝓmeruerũt ſpirittales coꝛpoꝛaleſq;
nature quas feciſti in ſapiẽtia tua:vt in
de pẽderẽt etià inchoata ⁊ ifoꝛmia que
q i genere ſuo vel ſpirituali vel coꝛpo
rali euntia i imoderationẽ ⁊ in longin
quã oiſſimilitudinẽ tuã: ſpirituale ſtoꝛ
m pꝛeſtãtius qᷓ; ſifoꝛmatũ coꝛpus eẽt:
coꝛpoꝛale autẽ ifoꝛmi pꝛeſtantius q; ſi
omnino mpil eẽt: atq; iia pẽderẽt i tuo
verbo iſoꝛmia niſi pidẽ verbũ reuoca/
vẽtur ad vnitatẽ tuã ⁊ foꝛmarẽtur ⁊ eſ⸗
ſent ab vno te ſũmo bono vniuerſa bo⸗
na valde Quid ie pꝓmeruerãt vt eſſent

ſltẽ iſoꝛmia que neq; hoc eẽnt niſi ex

te: Quid te pmeruit materies coꝛpoꝛa
lis vt eẽt ſaltẽ ĩuiſibilis 2 ĩcõpoſita: qꝛ
neqʒ hoc eèt niſi qꝛ feciſti eã: ideoq; te
Nꝛ nõ erat ꝓmereri vt eẽt nõ poterat:
Aut quid te ꝓmeruit ichoatio creatu/
re ſpiritualis vt ſaltẽ tenebꝛoſa fluita⸗
ret ſimilis abyſſo tui diſſimiliſ niſ ꝑ idẽ
Sbuz ↄuerteret᷑ ad idẽ a quo facta eſt
atq; ab eo illuminata lux fieret:quãuis
nõ equaliter iñ ↄfoꝛmis foꝛme equali
tibi:Sicut eniʒ coꝛpoꝛi nõ hoc ẽ eè qð
pulcbꝝ eẽ: alioqiuin defoꝛme eè nõ poſ
ſet:ita etiã creato ſpiritu nõ id eſt viue⸗
re qð ſapiẽter vinere:alioquin incõmu
tabiliter ſaperet. Bonũ aũt illi herere
tibi ſemꝑ ne qõ adeptus ẽ conuerſione
auerſione lumẽ amittat ⁊ relabatur in
ditã tenebꝛoſe abyſſo ſimilẽ.naʒ ⁊ nos
qui ſʒʒ animã creatura ſpiritualis ſumꝰ
anerſi a te noſtro lumine ĩ ea vita fui/
mus aliquãdo tenebꝛe: ⁊ ĩ reliquijs ob
ſeuritatis noſtre laboꝛamus donec ſi/

Axi.

mus iuflitia tua in vnico tno ſtent mon

tes dei.naʒ indicia tua fuimꝰ ſiciun abyſ
ſus multa. Qðõ aũt in pᷣmis aditionibꝰ
dixiſti fiat lux ⁊ facta ẽ lux:nõ incõgru
enter hoc ĩtelligo ĩ creatura ſpũali:qͥa
erat iam qualiſcũqʒ vita quã illumina⸗
res. Sʒ ſicut nõ te ꝓmeruerat vt eẽt tał
vita que illuminan poſſet:ita nec cũ ia
eẽt ꝓmernit te vt illuminaret.neq; eni
eius ĩfoꝛmitas placeret tibi ſi nõ lux fie
ret: nõ exiſtẽdo ſed intuẽdo illuminan
tẽ lucem eiq; coherẽdo vt ⁊ qocũqʒ vi⸗
nit: ⁊ qð beate viuit nõ deberet niſ gra
tie tue ↄuerſa ꝑ cõmutationẽ melioꝛeʒ

ad id qõ neqʒ ĩ melius neqʒ i deteriꝰcõ

mutari põt:qð tu ſolus es qꝛ ſolus ſim
pliciter es cui nõ eſt aliud viuere:alind
beate vinere:qꝛ tua btitudo tu eſ.Quid
ergo tibi deeſſet ad bonũ qð tu tibi es
etid ſi iſta vel omnino nulla eẽnt: vel ĩ⸗
foꝛmia remanerẽt:que nõ ex indigẽtia
feciſti ſ ex plenitudĩe bonitatis tue co
bibens atqʒ cõuertens ad foꝛmam nõ
vt tanq; fuum gaudiuʒ compleatur ex
eis. Perfecto enim tibi diſplicet eoꝛum
imperfectio:vt ex te perficiantur ⁊ tibi
placeãt: non autem imperfecto tanqᷓ;
⁊ tu eoꝛum perfectione perficiedus ſis

Spiritus enim tuus bonus ſuperfere⸗
batur ſuper aquas nõ ferebatur ab eis

tanq in eis requieſceret: in quibus eniʒ
requieſcere dicitur ſpiritus tuus bonꝰ:
bos in ſe requieſcere facit:ſed ſuperfe/⸗
rebatur ĩcoꝛꝛuptibilis ⁊ ĩcõmutabilis
volũtas tua ipſa in ſe ſibi ſufficiens ſup

eã quã feceras vita: cui hͥ nõ ẽ viuẽ qð

beate vinere:qꝛ viuit ctid fluitans in ob
ſcuritate ſua:cui reſtat conuerti ad eu⸗
a quo facta eſt:⁊ magis magiſq; viuere

apud fontẽ vite ⁊ ĩ lumine eius videre

lumen: ⁊ pfici ⁊ beari ⁊ illuſtrari.Ecce
apparet mihi in enigmate trinitas qo
3 4

es ðs mens:qm̃ tu pater ĩ pᷣncipio ſapi
entie nre:qð ẽ tua ſapia de te nata eqᷣ⸗
lis tibi ⁊ coeterna.i.ĩ filio tuo feciſti ce
lũ ⁊ terra.Et multa diximus de celo ce
li ⁊ de terra iuiſibili ⁊ icompoſita ⁊ de
abyſſo tenebꝛoſa ſᷣm ſpũaliſ ifoꝛmita/⸗
tis vagabũda deliquia:ni ſi cõuerteret
ad eũ a quo erat qliſcũq; vita:⁊ illum i
natõe fieret ſpecioſa vita:⁊ eẽt celuʒ ce
li ei qð inter aquam ⁊ aquã poſtea fa
ctũ ẽ:⁊ tenebaʒ iã iã patrẽ in dei nomi
ne qͥ fecit hec:⁊ filiũ ĩ pncipio in nomie
ĩ quo fecit hec:⁊ trinitatẽ credẽs deum
meũ ſicut credebã. Querebà in eloqis
ſcĩis eius:⁊ ecce ſpũs eiꝰſuꝑferebat᷑ ſuꝑ
aquas.Ecce trinitas õs me pat᷑ ⁊ filiꝰ
⁊ ſpũs ſcũs creatoꝛ vniuerie creature
ſue.Sed qͥ cã fuerat o lumẽ vidicũ tibi
admoneo coꝛ meũ ne me vana doceat
diſcute tenebꝛas eiꝰ:⁊ dic mihi obſecro
te per matrẽ charitatem:obſecro te dic
mihi q̃ cã fuerat vt poſt noĩatum celũ
⁊ terrã iuiſibilẽ ⁊ ĩcõpoñità ⁊ tenebꝛas
ſuꝑ abyſſum:tũ demu ſcriptura tua no
minaret ſpm̃ iuuũ.An qꝛ opoꝛtebat ſic
eũ iuſinuari: vt diceret᷑ ſuꝑferri:⁊ non
poſſet hoc dici nili pꝛius illud comme⸗
moꝛaret᷑:cui ſuꝑſerri ſpũs tuus poſſet
⁊ intelligi: Nec patri enĩ nec filio ſuꝑ⸗
ferebat᷑:nec ſuꝑferri recte dicẽt᷑: ſi nul⸗
li rei ſuꝑferret᷑. Pꝛiui g dicẽdũ erat cui
ſuꝑferret᷑:⁊ deinde ille quẽ nõ oporte⸗
bat alit᷑ commemorari niii vt ſuꝑferri
diceret᷑. Cur g inſinuari eum alit᷑ non
opoꝛtebat niſi vt ſuꝑferri diceret᷑: Jam
binc ſequat᷑ qui poteſt itellectu apoſto
lü tuum dicẽtẽ qꝛ charitas tua diffuiſa
ẽ ĩ coꝛdibus nĩis ꝑ ſpm ſcũm qui datuſ
c nobis:⁊ de ſpũalibꝰ docẽtẽ ⁊ demon
ſtrãtẽ ſuꝑeminẽtem viam charitatis ⁊
ſtectentẽ genua pꝛo nobis ad te vt cogꝗ
Kcamus ſugeminentem ſciam charitat

Confeſſionum.

xpᷣi. Ideocꝑ ab initio ſuꝑeminẽs ſupſer

rebat᷑ ſuꝑaquas.Cui dicaz quomodo

dicã de pondere cupiditatis ĩ abꝛuptã
abyſſum ⁊ de ſubleuatione charitatis
ꝑ ſpũm tiuum qui ſuꝑferrebat᷑ iuꝑ aqᷣs
Cui dicam: Quomodo dicâ: Mergi⸗
mur ⁊ mergimus:nec; eni loca ſunt qͥ
bus mergimur ⁊ mergimꝰ. Quid ſimi/
lius ⁊ quid diſſimilius. Affectus ſunt
amoꝛes ſunt ĩmunditia ſpns noſtri de
fluẽs inferi amoꝛe curaxꝑ: ⁊ ſcitas tua
attolẽs nos ſuperi amoꝛe ſecuritat vt
ſurſum coꝛ hẽamus ad te vbi ſpũs tuꝰ
ſuꝑfert᷑ ſuꝑ aquas ⁊ veniamus ad ſuꝑ⸗
eminẽtem redqeʒ cũ ꝑtranſerit aĩa nr̃a
aquas que ſunt ſine ſubſtãtia. Defluxit
angelus deſfluxit aĩa hoĩs: ⁊ indicaue⸗
rüt abyſſuʒ vniuerſe ſpualis creature in
ꝓfundo tenebꝛoſo:niſi dixiſſet ab ini⸗
tio fiat lux: ⁊ lacta ẽ lux:⁊ inhereret ti⸗
bi oĩ obediẽs itelligentia celeſtis cimn
tatis tue ⁊ reqᷣeſceret in ſpũ iuo qui ſu⸗
ꝑfert᷑ icommutabilit᷑ ſuꝑ oẽ mutabile.
Alioquĩ ⁊ ipᷣm celũ celi ſenebꝛoſa abyi
lus eſſet in ie:nüc aũt lux ẽ ĩ oño.Naꝛ
ipſa miſera ĩquietudine defluentiũ ſpi⸗
rituum ⁊ iudicãtiũ tenebꝛas ſuas nuda
tas veſte luminis tui:ſatiſ oñdis q; ma
gnã creaturã rõnalẽ feceris cui nullo
modo ſufficit ad btãm requieʒ quicqᷣͥd
te minus ẽ:ac ꝑ ̊ nec ipſa ſbi. Cu eniʒ
ðs noſter illuminabis tenebꝛas niĩss.
Ex te oꝛiunt veſtimẽta nr̃a: ⁊ tenebꝛe
noſtre ſicut meridies erunt.Da mibite
ðᷣs nieꝰ:redde mibi:te enĩ amo:⁊ ſi paꝝ
ẽ amè validius. Nõ poſſum metiri vt
ſciã quantũ deſit mibi amoꝛis ad id qᷣ
ſatis ẽ: vt currat vita mea in amplexus
tuos nec auertat᷑ donec abſcõdat᷑ ĩ ab
ſcõdito oultuſ tui. Hoc tantũ ſcio:quia
male mibi ẽ pꝛei te nõ ſoli extra me i
i meipſo: ⁊ oĩs mibi copia que de me

Li

(tnstneet⸗
ſiutitgine

iancan

Wionnund
thornem
fſco t

nüdeſpatm
un dictuergn
loculde do
tuum In donn
fuenurreces
Plueanolitne

Uatbennlitn

Vybeu plin
nocerrnin
Oendauinunn
imn iriin
un iifn
nnoltad
lüdmmt
—
rmtnnt:
nrimemetof
Mrornudn
Eanstinn
ſbiceckttitn
ſpenoigeen
ngkſrimnt
(humiorhdn
mnunnhide
firppcglaen
iginmtine
übenrnn
(atiosnt
lipnonme
üiugleretn
fagi

tmenne
ſmiin u
hamnteti
mn inkrtid
tcnilrtam

Atiiſgin.
tigi

ieni niis
ümtur,
i
alim,
Camng,
ntunnin,

Liber

nõ eſt egeſtas eſt. Nũquid ant pr̃ aut

filius nõ ſuꝑferrebat᷑ ſupaquas.Si tã
q; loco ſicut coꝛpus nec ſpũs ſcũs. Si

aũt ĩcommutabilis diuinitatis eminen
tia ſuꝑ omne mutabile: ⁊ pat᷑ ⁊ filius ⁊
ſpũs ſcũs ſuꝑferebat᷑ ſup aquas.Cur g

tantũ de ſpũ tuo dictũ ẽ. Cur de illo tã
tum dictũ ẽ:quaſi locus ibi eſſet qͥ non

ẽ locuſ:de quo ſolo dictũ ẽ qð ſit donũ
tuum. In dono tuo requieſcimꝰ ibi te
fruemur reqͥes noſtra locus nr̃. Amoꝛ
illuc attolit nos:⁊ ſpũs tuus bonus ex

altat humilitatẽ nr̃am de poꝛtis moꝛt

In bona volũtate pax nobis t᷑. Coꝛpꝰ

pondere ſuo nitit᷑ ad locũ ſuum. Pon⸗

dus nõ ad ima tantũ eſt:ſed ad locum

ſuum. Ignis ſurſum tendit:deoꝛſuʒ la

pis. Põderibus ſuis cogunt᷑: loca ſna
petunt.Oleũ ĩfra aquam fuſum ſupꝛa

aquam attollit᷑:aq̃ ſupꝛa oleũ fuſa ĩfra

oleũ demergit᷑. Põderibꝰ ſuis cogunt
loca ſua petũt. Minus oꝛdinata ĩquie
ta ſunt:oꝛdinant᷑ ⁊ quieſcũt. Pondus
meũ amoꝛ me eo feroꝛ quocũq; feroꝛ.
Dono tuo accèdimur ⁊ ſurſuʒ ferimur
iardeſcimus ⁊ imus.aſcẽdimꝰ aſcẽſio⸗
nes ĩ coꝛde:⁊ cãtamus cãticũ graduuz.
Jsne tuo:igne tuo bono ĩardeſcimꝰ et
imus:qm ſurſum imus ad pacẽ bierlm
quoniam iocũdatus ſum in ijs que di/
xerunt mihi ĩ domum domini ibimus:
vbi nos collocauit volũtas bona vt ni
bil velimus aliud qᷓ; pmanere illic ĩ ei⸗
nũ. Beata creatura qͥ nõ nouit aliõ oũ
eſſet ipſa aliud niſ dono tuo quod ſu⸗s
ꝑfert᷑ ſuper omne mutabile:mox vxt fa⸗
cia attolleret᷑ nullo ĩteruallo tempo
rie in ea vocatione qua dixiſti fiat lux:
2 facta ẽ lux. In nobis eni diſtiguit᷑ tẽ
poꝛe qð tenebꝛe fuimuſ ⁊ lux efficimur
in illa vero dictũ eſt quid eẽt niſi illuĩa
ret᷑:⁊ ita oictũ ẽ quaſi pꝛius fuerit fin/

Sõð

xa ⁊ tenebꝛoſa:vt appareret ca qua di
ctũ eſt vt aliter eſſet.i.vt ad lumen ĩde
ficiens cõuerſa lux eſſet.Quipõt intel

ligat:qui non poteſt a te petat. Ut qᷣd

mihi moleſtus eſt quaſ ego illumineʒ
vllũ hominem venientem ĩ hũc mũdũ.
Trinitatem omnipotentem quis intel
ligit.Et quis nõ loquit᷑ eã:ſi tamẽ inteł
ligit eam. Rara anima que cum de illa
loqᷣtur ſciat quid loquat᷑.Et cõtendũt
2 dimicant ⁊ nemo ſine pace vidit iſtã
viſonem. Uellẽ vt hec tria cogitarent
homines in ſeipſis. Longe ad aliõ ſũt
iſta tria quam illa trinitas. Sed dico
vbi ſe exerceant ⁊ pꝛobent ⁊ ſentiãt qᷓ;
longe ſunt.Dico autem hec tria eẽ no⸗
ſce velle. Sum eniʒ ⁊ noui ⁊ volo.Suʒ
ſciẽs ⁊ volẽs:⁊ ſcio eẽ me:⁊ velle vt ſiʒ
⁊ dolo eẽ ⁊ ſcire. In his igitur tribꝰqᷓ;
ſit inſeparabilis vita ? vna dita ?⁊ vna
mens ⁊ vna eſſentia:qᷓ; deniq; inſepa⸗
rabilis diſtictio:⁊ tũ diſtinctio videat qͥ
poteſt. Certe coꝛã ſe eſt:attendat in ſe
⁊ videat ⁊ dicat mihi. Sed cũ ĩuenerit
in his aliquid ⁊ dixerit:non iam ſe pu⸗
tet inueniſſe illud qð ſupꝛa iſta eſt ĩcõ⸗
mutabile qð ẽ ĩcommutabiliter ⁊ ſcit
ĩcommutabiliter ⁊ vult icommutabili
ter:⁊ vtrum pꝛopter tria hec ⁊ ibi trini
tas an ĩ fingulis hec tria vt terna ſingu
loꝛum ſint:an vtroꝛum que miris mo⸗

dis ſimpliciter ⁊ multiplr ĩfinito ſibi in

ſe fini quod eſt ⁊ ſibi notum ẽ ⁊ ſibi ſuf
ficit icommutabiliteridipſum copioſa
vnitatis magnituqine:quis facile cogi⸗
tauerit:quis vllo modo dixerit:qͥs quo
libet modo tempoꝛe pꝛonunciauerit.p
cede in cõfeſſione fides mea dic dno
deo tuo.Sancte ſcẽ ſancte domine ðs
meus in nomine tuo baptiʒati ſumꝰpa
ter ⁊ fili ⁊ ſoũs ſancte:i nomine tuo ba
ptiʒamus pater ⁊ fili ⁊ ſpũs ſancte:qꝛ⁊

Confeſſionum

babens iĩd ſpiritus pꝛimitias penes ens

apð nos ĩ chꝛiſto ſuo fecit deus celũ ⁊
terrã ſpuales ⁊ carnales eccleſie ſue: ⁊
terra noſtra anteq; acciperet foꝛmam
doctrine inuiſibilis erat ⁊ incompoſita
⁊ ignoꝛãlie tenebꝛis tegebamur quoni
am pꝛo miqtate erudiſti bominem ⁊ iu
dicia mua ncut multa abyſſus. Sed qa

ſpũs tuus ſuꝑferebat᷑ ſuper aquam nõ

reliquit miſeriaʒ nr̃aʒ miſericoꝛdia mia
⁊ dixiſti fiat lux. Penitentia agite ap⸗
ꝓpinqᷣbit enĩ regnũ celoꝝ. Penitẽtiam
agite fiat lux.Et quoniam conturbata
erat ad noſipos aia noſtra commemo
rati ſumus tui oñe de terra ioꝛdanis et
de mõte:eq̃li tibi:ſed paruo ꝓpter nos:
⁊ diſplicuerũt nobis tenebꝛe noſtre et
cõuerſi ſumus ad te ⁊ facta ẽ lux:⁊ ecce
fuimus aliqñ tenebꝛe:nũc aũt lux ĩ do
mino:⁊ tamen adhuc per fidẽ:nõdum
per ſpẽm ambulamꝰ. Spe enĩ ſalni fa⸗
cti ſumus. Spes aũt q̃ videt᷑ nõ ẽ ſpes.
Adpuc abyſſus abyſſum iuocat:ſed iaʒ
nõ ĩ voce cataractarum tuaruʒ. Adbuc
⁊ ille qui dicit non potui vobiſ loqui q̃
ſi ſpualibus ſed quaſi carnalibus: etiaʒ
ipſe nõdũ ſe arburatur: cõpꝛehendiſſe
2 q̃ retro oblitus in ea q̃ ante ſunt extẽ
dit᷑ ⁊ ingemiſcit grauatus ⁊ ſitit aima
eius ad oñſm viuum quẽadmodũ cer⸗
uus ad fontes aquarum ⁊ dicit quan⸗
do veniam:habitaculum ſuum qð ð ce
lo eſt ſuꝑindui cupiẽs: ⁊ inuocat iferi
oꝛem abyſſum dicens: Nolite confor
mari huic ſeculo:ſed refoꝛmamini ĩ no
uitate mentis veſtre ⁊ nolite pueri effi
ci mentibus:ſed malitia paruuli eſtote
in mẽtibus pfecti ſitis. Et o ſtulti gala
the quis vos ſaſcinanit?: Sed iaʒ non ĩ
voce ſua:in tua enĩ qui miſiſti ſpũʒ tuũ
de excelſis ꝑ euʒ qꝗ aſcẽdit ĩ altũ:⁊ ape/
ruit cataractas donoꝛum luoꝛum: vt
ſuminis imperus letificaret ciuitatem
tuam. Illi eni ſuſpirat ſponſi amicus

ſea adhuc in ſemetipſo ingemiſcẽs ado
ptionẽ expectans redẽptionẽ coꝛpoꝛis
ſui:illi ſunpirat. Membꝛũ ẽ eniʒ ſpoſe
illi ʒelat: amicus c.n.ſponſi.illi ʒelat ñ

ſibi quia in voce cataractarũ marũ nõ

in voce ſua inuocat alterã abyſſum cni
ʒelans timet ne ſicut ſerpẽs euà decepit

aſtutia ſua ſic ⁊ eoꝝ lenſus coꝛꝛupaàtur

a caſtitate que eſt in ſponſo nro vnico
tuo.Que ẽ illa ſpeciei lux cũ videbimus
eũ ſicuti ẽ:⁊ traͤſierint lachꝛyme qͥ mibi
facte ſunt panis die ac nocte cũ dicitur
mihi quotidie vbi ẽ deus tuus: Et ego
dico deus meꝰ. Ubi es ecce vbies: Re
ſpiro in te paululũ cũ effüdo ſuper me
aĩazʒ med in voce exultationis ⁊ cõſeſſi
onis ſoni feſtinitatem celebꝛdtis: ⁊ ad
buc triſtis ẽ:quia relabit᷑ ⁊ fit abyſſus
vel potius ſentit adhuc ſe eſſe abyſſum
Dieit ⁊ fides mea quã accẽdiſti ĩ nocte
ante pedes meos. Quare triſtis es aiĩa
mea ⁊ quare conturbas me: Spera in

dño.Lucerna pedibꝰ mus verbũu eius.
Spera ⁊ perleuera donec tranſeat nox

mater iniquoꝝ:donec tranſeat ira cmi
cuiꝰfilij ⁊ nos fuimꝰaliquãdo tenebꝛe:
quarũ reſidua trabimꝰ ĩ coꝛpoꝛe ꝓpter
peccarũ moꝛino donec aſpiret vieſ? re
moueant᷑ tenebꝛe. Spera in domino.
Mane aſtabo ⁊ cõtẽplaboꝛ:ſemꝑ con
fiteboꝛ illi. maue aſtabo ⁊ videbo ſalus
tare vult mei onʒ meũ.qui viuificauit:
⁊ moꝛtalia coꝛpoꝛa nr̃a ꝑꝑ ſpirituʒ qui
babitat in nobis:qꝛ ſuper inten noſiꝑ
tenebꝛoſum ⁊ flunidũ miſericoꝛditer ſu
perferebat᷑. Unde in hac ꝑegrinatione
pignus accepimus:vt ia fimus lux ouʒ
adhuc ſpe ſalui facti ſumus:⁊ filij lucis
2 filij diei:nõ filij noctis neq; tenebꝛaꝑ
quod tamen fuimus iter quos ⁊ nos .
iſto adhuc incerto bumane vite noſirs

—

ediideg

Oiunnosdiſe⸗
en'gnodn

czſaNainbo⸗

ſonincorunel

vnoſterfeciſti

Goianisſmne
(Cüeniplicad
eliseneckt ſ
enin auctoꝛe⸗

unchiichi

lales er uoe

Uſbdlleirſa⸗
ſchenohonine⸗
fſͦ deſtet
Mulbitni cn
sluoenoe⸗

ſcooſackinodes
cſchnein
wsde deeiin

ſercingaet

Hierentndie

nöͤciſtorpe
morioeonu f⸗

eras, Clicen

fütnoniite
lun gno ſbre
mtnüſpiiei
ſeehename
luai ſteg
ludeſtnente,/
inrit deimn
lue deeci
iiſenooi⸗
higiuce
Renici nei
fukgus
kundibe
Moncant
winmi
Nmmi

Nasirheig

amnant
Nwocn uaidt
tieeſenloc

iſtnſone.

iderectin
deſbetarurt
Dstehr
octnluarttd1
unr itt
nuiuli
Ns Onnne
Nect'Ns
mmmunmt
out
ün unite
Ntmmian
voenutfſ
r gun
etchimnt
1. ic
ſ

tu ſolus diuidis qui pꝛobas coꝛda nrᷣs
2 vocas lucem diẽ ⁊ tenebꝛas noctem
Quis.n.nos diſcernit niſi tu Quid aũt
habemꝰ quod nõ accepima te ex eadẽ

maaſſa vaſa in houoꝛẽ:ex qua ſũt ⁊ alia

facta in cõtumelid: Aut quis niſi tu de
us noſter feciſti nobis firmamẽtũ au/
ctoꝛitatis ſim nos ð ſcriptura tua dĩna
Celũ eni plicabit᷑ vt liber: ⁊ nunc ſicut
pellis extẽdit ſuper nos. Sublimioꝛis
enim auctoꝛiratis eſt tua diuina ſcri⸗
ptura cnʒ iã obierint iſta moꝛtẽè illi moꝛ
tales per quos eã diſpẽſaſti nobis.Et
en ſcis dne tu ſcis quẽadmodũ pellibuſ
indueris homines cũ peccato moꝛtales
fierẽt. Unde ſicut pellẽ extẽdiſti firma⸗
mẽtũ libꝛi tni concoꝛdes vtiq; ſermo⸗
nes tuos:quos ꝑ moꝛtaliũ miniſterinʒ
ſuppoſuiſti nobis. Nãq; ipſa eoꝛũ moꝛ
te ſolidamẽtũ auctoꝛitatis in eloquijs
tuis per eos editis ſublimiter extendit
ſuper oĩa que ſubter ſũt. Quod cũ hic
viuerent nõ ita ſublimiter extentũ erat
nõdũ ſicut pellẽ celũ extenderas nõödũ
moꝛtis eoꝛũ famã vſquequaq; dilata⸗
neras. Uideamꝰone celos oꝑa digito/
rũ tuoꝛũ diſſerena oculis noſtris nubi
lum quo ſubterxiſti eos. Jhi ẽ teſtimoni
um tuũ ſapiẽtiã pꝛeſtãs paruulis. Per
fice veus meꝰ laudè tua ſer oꝛe ifãtium
⁊ lactẽtiũ. Neq;.n.nouimꝰ alios libꝛos
ita deſtruentes ſuꝑbiã:ita deſtruentes
inimicũ ⁊ defenſoꝛẽ reſiſtẽtẽ recõriliati
oni tue defẽdẽdo peccata ſua. Nõ no⸗
ui dñe nõ noui alia tã caſta eloquia q̊
ſic mihi perſuaderẽt cõfeſſonẽ᷑: ⁊ leni/⸗

rẽt cernicẽ meã ingo tuo ⁊ inuitarent

colere te gratis. Intelligã ea pater bo⸗
ne:da mihi hec ſubterpoſito qꝛ ſubter⸗
poſitis ſolidaſti ea. Sunt alie aque ſuꝑ
boc firmamẽtũ credo ĩmoꝛtales ⁊ a ter

rena conuptione ſecrete laudẽt nomẽ

tnũ:landent te ſuꝑ celeſtes popnli aàge
loꝛũ ruoꝝ qͥ nõ opꝰ hñt ſuſpicere firms
mẽètũ boe:⁊ legendo cognoſcere verbũ
tuũ. Ulidẽt.n.faciẽ tuã ſẽp:⁊ ibi legũt ſ
ne ſyllabis tpuʒ: qͥd velit e᷑na volũtas
tua:legũt eligũt ⁊ diligunt ſẽꝑ legut ?
nũqᷓ; ptit qð legũt eligdo.n. æ diligẽ
do legũt ipſã ĩcõmutabilitatẽ ↄſilij tui.
n claudit᷑ codex eoꝝ nec plicabit᷑ liber
coꝝ qꝛ tu ipe illis H es:⁊ es ĩeternuʒ:qꝛ
ſup hoc firmamẽtũ oꝛdinaſti eos quod
firmaſti ſuꝑ ĩfirmitatẽ inferioꝛũ popu⸗
loꝛũ vbi ſuſpicerent ⁊ cognoſcerẽt miſe
ricoꝛdià tud tẽpoꝛaliter enũcidtẽ te qui
feciſti tẽpoꝛa. In celo.n.dñe miſericoꝛ
dia tua:⁊ veritas tua vſq; ad nubes.tra
ſeunt nubes:celũ ãt manet. Cranſeunt
pᷣdicatoꝛes verbi tui ex bac vita ĩ aliam
vitã:ſcriptura vero tua vſq; in finẽ ſecu
li ſupꝑ populos extẽdit᷑. Sʒ celũ ⁊ terraʒ
trãſibũt ſermones ãt tni ñ trãnbũt: qm̃
⁊ pellis plicabit᷑:⁊ fenũ ſuꝑ qð extẽde⸗
bat᷑ cũ claritate ſua pᷣteriet: verbũ ãt iu
nʒ manet ĩ eternũ:qð nunc ĩ enigmate
nubiũ ⁊ ꝑ ſpeculũ celi nõ ſicuti ẽ apꝑet
nobis:qꝛ nos qᷓ;iſ filio tuo dilecti ſimꝰ
nõdũ apparuit qð erimꝰ. Attẽdit ꝑ re⸗
tia carnis ⁊ blãditꝰ eſt ⁊ ĩſtſämauit ⁊ cu
enrrimꝰpoſt odoꝛẽ eiꝰ. Sʒ cũ appuerit

ſimiles ei erimꝰam̃ videbimeũ ſicuti ẽ.

Sicuti ẽ dñe videre nr̃: qð nondũ ẽ da
nobis. Nã ſiẽ oĩno tu es.tu ſcis ſolus qͥ
es ĩcõmutabilit᷑: ⁊ vis icõmutabiliter ⁊
eèntia tua ſcit:⁊ vult ĩicõmutabiliter.et
ſcientia tua ẽ ⁊ vult incõmutabiliter ⁊
volũtas ꝛtua ẽ ⁊ ſcit ic¶omutabilit. Nec
vr inſtũ eẽ coꝛã e vt quẽadmodũ ſe ſcit
luin icõmutabile ita ſciat᷑ ab illumiato
icõmntabili. Jõq; aĩa mea tãqᷓ; fra ſine
aqᷓ tibi:qꝛ ſicut ſe illumiar̃ ð ſe ñ põt ita
ſe ſatiare de ſe nõ poteſt. Sic enĩ apud
te fons vite quomõ in lumine tuo vide

Confeſſionum

bimuse linnẽ. Qnis congregauit amari⸗
tcantes in ſocietatẽ vnã:idẽ nũcp illis fi
nis eſt tẽpoꝛalis ⁊ t errene ſelicitatis ꝑꝑ
quã faciunt omnia qᷓ;uis innumerabili
darietate curarum fluctuent. Quis do
mine niſi tu qui dixiſti vt congregaren
tur aque in cõgregationẽ vnã ⁊ appare
ret anida ſitiens tibi:quoniã tuũ eſt ma
re ⁊ tu feciſti illud ⁊ aridã terrã manꝰ
tue ſoꝛmauerunt: Neq;.n. amaritudo
voluntatũ ſed cõgregatio aquaꝝ voca
tur mare.Lu enĩ coerces etià malas cu
piditates animaꝝ:⁊ figis limites quoui
ꝙ ꝓgredi ſinant᷑ aque:vt in ſe cõminua
tur fluctus earum atq; lita facis mare
oꝛdine imperij tui ſuper oĩa ad aĩias ſiti
entes tibi ⁊ apparentes tibi alio fine di
ſtincta ſocietate maris occulio ⁊ dulci
fonte irrigas:vt ⁊ terra vet fructũ ſuuʒ:
⁊ te iubente domino deo ſuo germinet
aĩa nr̃a oꝑa miſericoꝛdie ſecũdũ genus
diligens ꝓximuʒ in ſubſidijs neceſſita⸗
tum carnaliũ habẽs in ſe ſemèẽ ſecũduʒ
ſimilitudint᷑: quoniã ex noſtra infumi
tate cõpatimur ad ſubueniẽdũ indigẽti
bus:ſimiliter opuulantes quẽadmodũ
nobis vellemus opẽ ferri ſ eocẽ modo
idigeremꝰ:non tãtũ in facilibꝰtanq; in
berba ſeminali ſʒ ẽt in ꝓtectiẽe adiuto
rij foꝛte roboꝛe ſicut lignũ fructiferum
ideſt bñficiũ ad eripiẽ dũ eũ qui iniuriã
patitur de manu potentis ⁊ pꝛebendo
pꝛotectionis vm bꝛaculũ valido robore
uiſti iudicij. Ita dne ita oꝛo te oꝛatur ſi
cuti facis:ſicuti das hilaritatẽ ⁊ faculta
tem:oꝛiat de terra veritas:⁊ iuſiitia de
celo reſpiciat:⁊ fiat ĩ firmamẽto lumi⸗
aa⸗Grangam ehmnier panẽ noſtruʒ
⁊ egenũ ſine tecto inducamꝰ in domuʒ
noſtrã. Nudũ veſtiamꝰ: ⁊ domeſticos
ſeminis noſtri nõ deſpiciamꝰ:quibns ĩ
terra natis fructibꝰvide quia bonu eſt:

—

⁊ erũpat tẽpoꝛanea lux noſtra:⁊ ð iſtai
ferioꝛe fruge actionis in delicias cötem
plationis verbũ vite ſuperius obtinen⸗
tes appareamus ſicut luminaria in mũ
do coherentes firmamẽto ſcripture tue
Ibi eniʒ nobiſcũ diſputas vt diuidamꝰ
inter intelligibilia ⁊ ſenſibilia tanq; in⸗
ter diẽ ⁊ noctẽ:vel inter aias alias itel⸗
ligibilibꝰ alias ſenſibilibꝰ oeditas vt iã
nõ tu ſolus in abdito oiiudicatiõis tue
ſicut anteqᷓ; fieret firmamẽtuʒ diuidas
inter lucẽ ⁊ tenebꝛas:ſed etiaʒ ſpiritua⸗
les tui in eodẽ firmamẽto poſiti atq; di
ſticti manifeſtata per oꝛbẽ gra tua lu⸗
ceãt ſuꝑ terrã ⁊ diuidãt iter diem ⁊ no⸗
ctẽ ⁊ fignificẽt iẽpoꝛa:qꝛ vetera traſie⸗
runt ecce facta ſũt noua:⁊ qꝛ ꝓpꝛioꝛ eſt
nr̃a ſalus qᷓ; cũ credidimꝰ: qꝛ nox pꝛe⸗
ceſſit dies at appꝛopĩiquanit.⁊ quia be
nedicis coꝛonã anni ini mittẽs opari⸗
os ĩ meſſẽ tuà:in qua ſeminãda alij la⸗
boꝛauerũt mittẽtes ẽt ĩ aliã ſementem
cuius meſſis ĩ fine ẽ. Ita das vitã opiã
ti ⁊ benedicis anos iuſti:tu aut idẽ ipſe
es ⁊ ĩ änis tuis qͥ nõ deficiũt hoꝛꝛtũ pꝛe
paras nis trãſeũtibꝰ. Eterno quppe
ↄſilio pꝛopꝛijs tempoꝛibꝰ bona celeliia
das ſuꝑ terrà:quonia qͥdẽ alij dat ꝑ ſpi
ritũ ſermo ſapiẽtie tanq; luminare ma
ius ꝑꝑ eos qui perſpicue veruans luce
delectant᷑ tanq; in pꝛincipio diei:alij at
ſermo ſciẽtie ſecũdu eũde ſpiritũ tanq;
luminare minꝰ. alij fides: alij donatio
curationũ: alij operatiões virtutũ: alij
ꝓpbetia: alij iudicatio ſpiruuum:alteri
genera linguarũ: ⁊ bec oĩa tanq; ſtelle
Oia.n.hec oꝑat᷑ vnus atq; idẽ ſpiritus
diuidẽs ꝓpꝛia vnicuiq; ꝓut vult ⁊ faci
ens apparere ſydera ĩ manifeſtatiõe ad
viilitatẽ. Sermo ãt ſciẽtie qua aↄtinent
oĩa ſacramẽ:a qͥ variant᷑ tẽpoꝛib taq;
luna ⁊ cetere notuie donoꝑ q̃ deiceps

Ai

gececleeonen
nſoinitn

,zdn desta

6banſitfe
fſ ſeruron

otſtaameid
lie aos
nninsithol⸗
2 1 Clch
ſehecu ah⸗
ſbcelene ſe
ioſhmnist

WNofrmanet

Gipieorem
ſpuüſnst
elnumninin
Giiithenina⸗

Oatorneone

ſebdtäſutd
Wenerri
Penirice
pnnendicrt
manbecl⸗
hrduen ile

MNrtiete

Rardonege
unpiu do
tiſtyalte⸗
Gehunetaſe
negtendo

nöſliͤn

lunincheg
mmirolen
Nebirlhde
limnin
utiedene
mlicle,
negſe
alein
ſocg⸗
iinnn

Kmn ef
„N
ifuirc
minmmi
kbnmin
linrizt
enchl'tn
ehnigtun
un in
leeg em
1wic
jniin
wirr ,el
imianir
eigbnſi⸗
wiſinit
ihe Ne
Nhoeh'
gnichit
ſßm
nqnt
Heit n

öʒLiber

tanqᷓ ſtelle cõmemoꝛate ſũt:quatũ dij
ferũt ab illo cadoꝛe ſapiẽtie quo gau⸗
det pᷣdict dies:tanq; in pᷣncipia noctis

ſũt. His.n.ſũt neceſſaria qͥbille pꝛudẽ

tiſſimꝰ ſeruus nõ potuit loqᷣ q̃n ſpũali- .
ſequeremini oñm:ite poſt en ↄfundi⸗

bdus ſj qſ carnalibꝰ:ille qͥ ſapiẽtiã lo⸗
quit᷑ iter pfectos. Aĩalis aũt hõ tanq̃ᷓ
baruulus ĩ xpᷣo lacte potat donec ro⸗/
ꝛet᷑ ad ſolidũ cibũ:⁊ aciè firmet ad ſo
lis aſpectũ.nõ habeat deſertã vocẽ ſuã
iz luce lune ſtellarũe otẽtꝰ ſtt. Pec no
biſcũ diſputãs ſapiẽtiſſime deꝰ nr in li⸗
bꝛo tuo firmamẽto tuo:vt diſcernamꝰ
oĩa ↄtẽplatione mirabili:qᷓ;ᷓnis adhic ĩ
ſignis 2 itpibus ⁊ i dieb? z iannis. Sʒ
pᷣus lauamini:mũdi eſtote: auferte ne⸗
quitia ab animis veſtris atq; a ↄſpectii

occuloꝝ meoꝝꝑ:vt appareat arida. Di⸗
ſcite bonũ facere:iudicate pupillo ⁊ in⸗

ſtificate viduã:vt germinet terra herba
pabuli ⁊ lignũ fructiferũ:⁊ venite ⁊ diſ
putem dicit oñs vt fiãt luminaria ĩ fir
mamẽto celi ⁊ luceat ſuꝑ terrã Quere
bat diues ille a magiſtro bono qͥd face

ret vt vitã eternã ↄſeqͥret᷑. Dicat ei ma⸗

giſter bonꝰ quẽ putabat hoĩem ⁊ nibil
amplius. Bonus aũt qꝛ deus c.dicat
ei vt ſi vult venire ad vitã fuet mãdata
Separet a ſe amaritudinẽ malitie atq;
neqᷣtie:nõ occidat:nõ mechet᷑:nõ fure
tur:nõ falſũ teſtimoniũ dicat:vt appa⸗
reat arida ⁊ germinet honoꝛẽ patrĩis ⁊
m uris ⁊ o lectionẽ ꝓximi. Feci inqnit
bec oĩa. Unde ergo tãte ſpine ſi tra fru
ctifera ẽ: Uade extirpa ſilnoſa dumeta
anaritie: vende que poſſides ⁊ implere
frugibꝰ oãdo paupibus ⁊ habebis the⸗
ſaurũ ĩ celis:⁊ ſequere dnm ſi vis eẽ p.
ſectus eis ſociatꝰiter quos lodtur ſapi⸗
entiã ille qͥ nouit quid diſtribuat diei ⁊
nocti vt noꝛis ⁊ tu vi fiãt ⁊ tibi lumina
ria i ſirmamẽto celi:qð nõ fiet niſi fue/

riitalle eoꝛ tu: qðᷣ itẽ nõ fiet niſi fnerit

illie tbeſaur tuus ſicut audiſtia magr̃o

bono. S; ↄtriſtata ẽ terra ſterilis ⁊ ſpi

ne ſuffocanerũt vbũ. Uos autẽ genus
electũ ĩfirma mũdi qͥ dimiſiſtis oĩa vt

te ſoꝛtia:ite poſt eũ ſpecioſi pedes:⁊ lu⸗
cete ĩ firmamẽto:vt celi enarrẽt gloꝛià

eius diuidẽtes ĩter lucẽ pfectoꝝ ſed nõᷣ

dũ ſtent angelox: ⁊ tenebꝛas paruuloꝝ
ſʒ nõ deſpectoꝝ:lucete ſuꝑ oẽm terra⸗ʒ

⁊ dies ſole candẽs eructet diei vbũ ſapi

entie:⁊ nox luna lucẽs annüciet nocti
vbũ ſciẽtie. Lnna ⁊ ſtelle nocti lucẽt: ſz
nox nõ obſcurat eas:qm̃ ille illuminãt

teã ꝓ modulo eius.Ecce.n. tanq; deo di

cẽte fiãt luminaria ĩ fimamẽto celi.fa⸗
ctus ẽ ſubito de celo ſonus q̃ſ ferretur
flatus vehemẽs:⁊ viſe ſũt lingue diniſe
q̃ſ ignis:qui ⁊ ĩſedit ſup vnũquẽq; illo
rũ:⁊ lacta ſũt luminaria ĩ firmamento
celi verbũ vite habẽtia. Ubicq; diſcurri⸗
te ignes ſancti ignes decoꝛi: Uos enim
eſtis lumè mundi nec eſtis ſub modio.
Eraltatus eſt cni adheſſtis ⁊ exaltauit
vos. Diſcurrite ⁊ inoteſcite oĩbus gẽti⸗
bus.Cõtcipiat ⁊ mare ⁊ pariat opa vr̃a
2. ꝓducãt aque reptilia aĩaruʒ vinaruʒ.
Separãtes n.pcioſũ a vili facti eſtis os
dei p qð diceret:ꝓducãt aque: nõ aĩa⸗ʒ
diuã quã terra pꝛocit:ſi reptilia aĩiaruʒ
diuarũ ⁊ volatilia volãtia ſnper terraʒ.
Bepſerunt.n. ſacramẽta tua de pꝑ oxa
ſernoꝝ ſaãctoꝝ tuor ĩter medios fluctꝰ
tẽtationũ ſeculi ad ibuẽdas gẽtes ĩ no
mine tuo ĩ baptiſmo tno.Et iter bec fa⸗
cta ſũt magnalia mirabilia tãq; ceti gr
des ⁊ voces nücioꝝ tuoꝝ volitãtes ſuꝑ
terrã iuxta firmamẽtũ libꝛi tui ppoſiiio
illo ſibi ad anctoꝛitatẽ ſub quo voliraæ-
rẽt quocũq; irẽt. Neq.n.ſunt loqnele
neq; ſermoneſquoꝝ nõ audiant᷑ voces

Conieſſionum

eoꝝ:qñ ĩ oèz terra exijt ſonus eoꝝ ⁊ ĩ fi
nes oꝛbis terre vba eoꝝ:qm tu dñnie bñ/
dicẽdo multiplicaſti bec. Nuqͥd menti
oꝛ aut mixtioue miſceo neq; diſtinguo
lucidas cognitiones harũ rerũ ĩ firma
mẽto celi ⁊ oꝑa coꝛꝑalia ĩ vndoſo ma⸗
ri ⁊ ſub firmamẽto celi:Quarũ.n.rerũ
noticie ſũt ſolide ⁊ terminate ſine icre⸗
mẽtis generationũ tanq; lumina ſapiẽ
tie ⁊ ſcie:earũdẽ rerũ ſũt oꝑationes coꝛ
poꝛales multe ac varie:⁊ aliud ex alio
creſcẽdo multiplicat᷑ ĩ bnñdictione tua
deus qꝗᷓ ↄſolat es faſtidia ſenſuũ moꝛta
liũ.vt i cognitione animi res vna mul/
tis modis ꝑ coꝛpoꝛis motiones figuret
atch dicat. Atq; ꝓduxerũt hec ſʒ ĩ vbo
tuo neceſſitaleſalienatoꝝ ab eternitate
veritatis tue populoꝝ ꝓduxerũt hec: ſʒ
euãgelio tuo qm̃ ipſe aque iſta eiecer̃t
quarũ amarꝰlãguoꝛ fuit cauſa vt ĩ tuo
vbo iſta ꝓcederẽt.Et pulchꝛa ſũt oĩa fa
ciẽte te:⁊ ecce tu ienarrabiliter pulchꝛi
oꝛ qͥ feciſti oĩa.a quo ſi non eẽt lapſus
adã nõ diffuderet᷑ ex vtero ei ſalſugo
maris genꝰ bumanũ ꝓfunde curioſũ t
Pꝓcelloſe tumidũ iſtabiliter fluidũ:atq;

ita nõ opus eẽt vt in aquis multis coꝛ

poꝛabiliter ⁊ ſenſibiliter operarent᷑ diſ
pẽſatoꝛes tui myſtica facta ⁊ dicta.Sic
eniz mihi nũc occurrerũt reptilia ⁊ vo⸗
latilia:qͥbus ĩbuti ⁊ initiati homies coꝛ
poꝛalib ſacramẽtis ſubditi:nõ vltra ꝓ
ficerẽt niñ ſpualiter viueſceret aĩa gra/
du alio ⁊ poſt initij verbũ ĩ ↄſũmatõne
reſpiceret:ac ꝑ hoc ĩ verbo tuo nõ mar!
ꝓfũditas:ſʒ ab aquarũ amaritudie ter⸗
ra diſcreta eijcit nõ reptilia animarũ vi
narũ ⁊ volatilia:ſʒ aĩaʒ viud.necq;.n. iaz⸗
Opus hʒ baptiſmo quo gẽtibus opus ẽ

fcut opus habebat cũ aqs tegeret᷑:non

eniʒ itrat᷑ alit᷑ ĩi regnũ celoꝝ ex illo quo

ĩſtituiſtuvt ſc ĩtret᷑:nec magnalia mira

biliũ querit qbus fides fia t. nec.n. nis
ſigna ? ꝓdigia viderit non credit:cum
iam diſtincta ſit terra fidelis ab aquis
maris ifidelitate amaris:x lingue in ſi⸗
gno ſüt nõ fidelibꝰ ſz ifidelibꝰ.nec iſto
igit᷑ genere volatili qð verbo tuo ꝓdu⸗
xerũt aque opus hʒ terra quã fundaſti
ſuꝑ aquae. Immitte ĩ ea verbũ tuuʒ ꝑ
nuũcios tuos.oꝑa.n.eoꝝ narramꝰ: ſj tu
es qui oꝑaris ĩ eis vt operet᷑ aĩaʒ viuaʒ
Terra ꝓducit eã:qꝛ t᷑ra cauſa ẽ vt agat
T ea:ſicut mare fuit cauſa vi agerent re⸗
ptilia animaru viuarum ⁊ volatilia ſub
firmamẽto celi:qbus iã terra nõ idiget
quãnis piſcẽ maducet leuatũ de ꝓfun
do ĩ ea mẽſa quã paraſtiĩ ↄſpectu cre/⸗
dẽtiũ.Ideo.n.de ꝓfũdo lenat ẽ: vt alat
aridaà:⁊ aues marina ꝓgenies:ſʒ tñ ſuꝑ
terrã multiplicant᷑. Pꝛimarũ.n.vocuʒ
euãgeliʒantiũ ĩfidelitas hominũ cauſa
extitit:ſʒ ⁊ fideles exhoꝛtant ⁊ bñdieus
tur ab eis multipliciter de die ĩ diẽ. At
vero aĩa viua de terra ſũpſit exoꝛdiũ:qꝛ
nõ ꝓdeſt iã niſ fidelib cõtinere ſe ab
amoꝛe huiꝰ ſeculi:vt aĩa eoꝝ tibi viuat
que moꝛtua erat ĩ delitijs viuẽs delitijs
oñne moꝛtiferis.naʒ tu puri coꝛdis vita
les delitie.Operent᷑ ergo iã ĩ terra mi/

niſtri tui nec ſicut ĩ aquis ĩfidelitatj an

nũciando ⁊ loquẽdo ꝑ miracula ⁊ ſa⸗/
cramẽta ⁊ voces myſticas: vbi intenta
ſit ignoꝛãtia mater admirationis ĩ timo
re occultoꝝ ſignoꝝ. Calis.n. ĩtroitus
ad fidẽ filijs adã oblitis tui dũ abſcon⸗
dũt ſe a facie tua ⁊ fiũt abyſſus:ſj open
tur ẽt ſicut ĩ arida diſcreta a gurgitib⸗
abyſſi:⁊ ſint foꝛma fidelibꝰ viuẽdo co⸗/
rã eis ⁊ excitãdo ad imitationẽ. Sic eni
nõ tantũ ad audiẽdũ verbũ: ſed etiã ad
faciendũ audiũt.Querite dominu ⁊ N
uet anima deſtra:vt ꝓducat terra alaʒ

viuentẽ. Nolite ↄfoꝛmari huic ſeculo:

—

rertic ebet

ercpfritond

nteinteſap

elemieraſaͤn

fetiewäe

eiſfeſme

Pbütnis vene
liemoritureg
moin careat
norit Ncue
cilot ſom
tofons necn
giſoronoc
diciarvann
CNlaxr utt
fvagiwbotn
inemorinent
hutni ocee
(cünrieto⸗
Rhurharego
Ponticinvi
ſuetacmmagte
inniſterred
niboiedigt
mhächtanennen
cCbeenenttte
Ultioſednoci
tlantiapooi
umſcfſern⸗
Aohicui ne
ſbetnituci⸗
inſtittbo
Wiaenorne
fictoteriden
onmmnle
litfffniie⸗
nücznnnnn
nuhurſone
Ufinine
ſoiinemte
Ugnzinit

itin

l
lbgſtin
Alicöſent⸗
uhlengit
minia i
Kneognmn
ituſtopetän
ruiginaben
Nidt
iumm tſb
rütmni⸗
nitaniN
wiſriiuun
rfüiſtiii
nmn Mn
n. Denan
=
lun neid
eunſam
ſctiptinmn
l

ntinete voſ ab eo. Enitãdo dinit anima
que appetẽdo moꝛit᷑. Cõtinete vos ab
imani feritate ſuꝑbie:ab inerti dolupta

te luxurie:⁊ a fallaci nomine ſcicẽtie: vt

ſint beſtie mãſuete ⁊ pecoꝛa edomita ⁊ꝛ

inoxij ſerpẽtes. Motꝰ.n.aĩe ſũt iſti ĩ al
legoꝛia:ſʒ faſtus elationis ⁊ delectatio
libidinis ⁊ venenũ curioſtatis mot ſũt
aĩe moꝛiture:qꝛ nõ ita moꝛit᷑ vt omni
motu careat:qm diſcedẽdo a fonte vite
moꝛit᷑:atq; ita ſuſcipit᷑ a pꝛetereũte ſe⸗
culo ⁊ ↄfoꝛmatur ei.Uerbũ aũt tuũ de

Aus fons vite eterne eſt:⁊ nõ pꝛeterit:iõ⸗

q ĩ derbo tuo cohibet ille diſceſſus vũ
dicitur nobis:nolite cõſoꝛmari huic ſe⸗
culo:vt ꝓducat terra ĩ fonte vite aiam

viuẽteʒ ĩ verbo tuo ꝑ euãgeliſtas tuos

animam:ↄtinentẽ imitãdo imitatoꝛes
chꝛiſti tui. Poc ẽ enim ſecũdum genus
quoniã emulatio viri ab amico c.Eſto/⸗
te inquit ſicut ego:qꝛ ⁊ ego ſicut vos.
Ita erunt ĩ aia viua beſtie bone in mà
ſuetudine actionis. Mãdaſti.n. dicens
in mãſuetudine oꝑa tua pfice:⁊ ab om
ni hoie o ligeris.Et pecoꝛa bona neq; ſi
mãducauerint abũdãtia:neq; ſi nõ mã
ducauerint egẽtia:⁊ ſerpẽtes boni nõ ꝑ
nition ad nocẽdũ:ſ( aſtuti ad cauendũ
⁊ tantũ exploꝛãtes tẽpoꝛalẽ naturã qᷓ;
tum ſufficit vt ꝑ ea que facta ſũt ĩtelle⸗
cta ↄſpiciat᷑ ternitas. Seruuũt.n. ratio
ni hec alalia cũ a pgreſſu moꝛtifero co
bibita viuũt ⁊ bona ſũt. Ecce.n.dñe deꝰ
noſter creatot noſter cũ cohibite fuerit
affectiones ab amoꝛe ſeculi qbus moꝛi
ebamur male viuẽdo:⁊ cepit eẽ aĩa vi
uẽs bñ viuẽdo:cõpletũq; fuerit verbuʒ
tuũ qð ꝑ aplm tuũ vixiſti:nolite cõfoꝛ
mari huic ſeculo:ↄſeqᷣtur ⁊ illud qð ad
iũxiſti ſtatim ⁊ dixiſti.ſj refoꝛmaminiĩ
nouitate mẽtis veſtre:nõ iã ſecũdũ ge⸗

nus tanq; imitãtes pcedentẽ ꝓximum

nee ex hoĩs melion aũctoꝛitate diuẽtes
Neq;. n. dixiſti fiat hõ ſcõʒ gen: ſz lat
amꝰ hoieʒ ad imaginè a ſilitudinẽ no⸗
ſtrã:vt nos ꝓpbemus q̃ ſit volũtas tua:
Ad B.n.diſpẽſatoꝛ ille tuꝰ generãs per
euãgeliũ filios:ne ſpꝑ ꝑuulos br̃et quos
lacte nutriret ⁊ tanq; nutrix fouerenre
foꝛmaminiĩquit ĩ nouitate mẽtlvr̃e ad
ꝓbãdũ qͥ ſit volũtas dei qð bonũ ⁊ bñ⸗
placitũ ⁊ ꝑfectũ. Jöq; nõ dicis fiat hõ
z faciam hoiey: nec dicis ̃m genꝰ ſʒ ad
imaginẽ ⁊ fimilitudinẽ nr̃aʒ. Mete qᷣp
pe renouat?⁊ ↄſpiciẽs ĩtellectu verita⸗
tẽ tuã:hoĩe demõſtratoꝛe nõ idiget vt
ſuũ gen imitet᷑.ſʒ demõſtrante te ꝓbat
ipſe q̃ ſit volũtas tua qð bonũ ⁊ bñpla
citũ ⁊ ꝑfectũ:⁊ facis eũ iã capacẽ vide ⸗
re trinitatẽ vnitatis vel vnitatẽ trinita
tis. Jõq; pluralit᷑ dicto: faciam hoĩiem
ſingularit᷑ m̃ ifert᷑ ⁊ fecit de homieʒ: ⁊
pluraliter dicto ad imaginẽ nr̃aʒ:fingu
lariter ifert ad imaginẽ dei. Ita hõ re⸗
nonat᷑ ĩ agnuione dei pᷣʒ imaginẽ eiꝰ qͥ
creauit eũ.Et ſpũalis effectꝰiudicat oĩa

q̃ vtiq; indicãda ſũt:ipſe aũt a nemine

iudicat᷑.Qð aũt iudicat oĩa:h̊ eſt qð hʒ

ptãteʒ piſciũ maris ⁊ volatiliũ celi ⁊ oĩ⸗

uʒ pecoꝝ ⁊ feraꝝ ⁊ oĩs tᷣre ⁊ oĩuʒ repẽti
um q̃ repũt ſuꝑ terrã.Hoc.n.agit ꝑ mẽ
tis ĩtellectũ ꝑ quẽ ꝑcipit qͥ ſut ſpũs dei.
Alioqͥn hõ ĩ honoꝛe poſitꝰnõ ĩtellexit:
cõparat iumẽtis ĩſenſai ⁊ fil is factꝰẽ
eis.Ergo ĩ eccłia tua de nr̃ fßm gr̃aʒ tu⸗
am quã dediſti ei: qm tuũ ſumꝰ figmtũ
creati ĩ opibus bonis nõ ſolũ ſpũalr pᷣ
ſũt ſʒ etiã hi qͥ ſpũalł ſnbdunt᷑ eis qͥ pꝛe
ſũt:maſculũ.n.⁊ feminà feciſti hoĩeʒ q

modo ĩ gr̃a tua ſpirituali:vbi ᷣm ſexuʒ

coꝛpoꝛis nõ ẽ maſculus ⁊ femia:qꝛ nec
indeꝰneq; grecꝰneq; ſeruus neq; liber.
ſpũales ergo ſiue qꝗͥ pᷣſunt ſiue q obtẽpe

rt ſpiritualiter iudicãt nõ de cognitio

4
2

to:nñ.n. oponet de tà ſublimi auctoꝛita⸗
te iudicare neq; de ipio libꝛo tuo etiã ſi
q ibi nõ lucet qm n ĩmittun eint᷑ʒ in⸗
tellectu:certũq; babemꝰet qõ clauſum
C aſpectibꝰ nris recte veraciterqʒ diciu

ec.ſic.n. dõ licet iã ipũalis ⁊ renouatꝰ

ĩ agnitione dei ſecudu imaginẽ er q cre
auit eũ.facioꝛ iñ legis debet eẽ non iu⸗

dex nʒ de iulla diſtictione iudicare ſpiri⸗

tualin videlicet atq; carnaliũ hominuʒ
qᷣ tuis ðs nr̃ oculis noti ſũt ⁊ nullis ad
hac nobis apparuerũt oꝑibꝰ vt ex fru⸗
ctibus eoꝝ cognoſcamꝰ eos:ſʒ tu domi
ne iã ſcis ⁊ viuiſiſti eos ⁊ vocaſti in oc/
culto anqᷓ; fieret firmamẽtũ:nʒ oe tur⸗
bidis biꝰ ſeculi populis quẽq; ſpuᷣalis
bõ duudicat. Quid.n.ei de iis qͥ foꝛis ſi

iudicare ignoꝛanti:qs inde vẽturꝰ ſit in

dulcedinẽ gre tue:⁊ qs ĩ ꝑpetua ĩpieta
tis amaritudine remanſurus. Jõq; hõ

quẽ feciſti ad imaginẽ tuã non accepit

poteſtatẽ luminaru celi nz ipſ occulti
celi nʒ diei ⁊ noctis q̃ añ celi cõſtuutio

nẽ vocaſtinʒ cõgregationis aquaꝑ qõ

c mare: iʒ accepit ptatẽ piſciũ maris et
volatiliũ celi ⁊ oĩuʒ pecoꝝ ⁊ ois terre:
⁊ oĩuʒ repẽtiũ qͥ reput ſuper terrã. Judi

cat.n. ⁊ appꝛobat ꝙ recte:ipꝛobat autẽ

ꝙ ꝑperã ĩuenerit ſiue ĩ ea ſolẽnitate ſa
crametoꝝ quibꝰinitidãtur:quos ꝑueſti⸗/
gat in ads multis miſericoꝛdia tua ſiue
Iea q̃ ille piſcis exoibet᷑:quẽ leuatũ de
ꝓfu ao terra pia comedit ſiue verboꝛuʒ
ſignis vocibuſq; ſubiectis auctoꝛitate
libꝛi tui tãquã ſub firmamẽto volitati
bus interpꝛetãdo exponẽdo diſſerẽdo
diſputãdo benedicẽdo atq; ĩuocãdo te
oꝛe erupẽtib atq; ſonãtib ſignis vt ruũ⸗
deat populus amẽ. Quiboĩbꝰvocibꝰ
coꝛpoꝛalit᷑ enũciddis ca abyſſus ſeculi
cecitas carine q coguata nõ pũt vide

vibns ſpuͦalibns que lucẽt ĩ fimamen

ri vt opus ſit iſtregꝑe I aurib. Ita ;uis
mulnplicẽtur volatilia ſuper terra: ex

Aadᷣs tñᷣ oꝛiginẽ ducũt. Judicat et ſpuał

appꝛobado qð rectũ: ipꝛobando at qð
Ppera iuenerit in oꝑib moꝛibuſq; fide⸗
liũ ⁊ elemoſynis taq; terra frucufera ⁊

de aia viua maſuefactis affectiomibus
in caſtitate:in ieiunijs: ĩ cogitatiõtbus

pijs de ijs que ꝑ ſenſũ coꝛꝑis ꝑcipiunt᷑.

De bis.n.iudicare nüc dr̃ quib ⁊ pote

ſtatẽ coꝛigẽdi bʒ.Sed qͥd ẽ hͥ ⁊ qlemp

ſteriũ ẽ: Ecce benedicis hoĩes o dne vt
multiplicẽt᷑ ⁊ ipleãt terrã. Nibilne no

bis ex poc ĩnuis ⁊ itelligamꝰ aliqd cur
nõ ita bñdixeris lucẽ quã vocaſti diem

nec firmamẽtũ celi nec luminaria uec

ſydera nec terrã nec mare:dicerẽ te de

us nr̃ qͥ nos ad imaginẽ tuã creati:dice
rẽ te boc donũ bndictiõis homini ꝓpe

voluiſſe largiri niſ hoc mõ bñndixiſſes

piſces ⁊ cetos vt creſcerẽt ⁊ multiplica

rẽtur ⁊ iplerẽt aquas maris: volatilis
multiplicarent᷑ ſuꝑ terrã. Itẽ dicerẽ ad

ea rerü genera ꝑtinere bndictionẽ bůe

q̃ gignẽdo ex ſemetipſis ꝓpagantur: ſ
ea reꝑirẽ ĩ arbuſtis ⁊ fructetis ⁊ ĩ pecto
ribus terre. Nüc at nec berbis ⁊ lignis
dictũ ẽ nec beſtijs ⁊ ſerpẽiibus creſcue
⁊ multiplicamini:cũ h̊ quoqʒ oĩa ſici
piſces ⁊ aues ⁊ hoĩes gignẽdo augeat

genuſq; cuſtodiãt. Quid igit dicd luui⸗

meuũ vitas: Quia vacat hoc: Quia ina⸗

niter ita dictu ẽ: Nequaquà pf pietaud
abñit vt hoc dicat fuus vbi tui.Et ſi ego

nõ intelligo qͥd hoc ngnificet eloquiuʒ

vtãtur eo meli melioꝛes.i.itelligẽtioꝛeſ

q; ego ſũ vnicuiq; q;tü ſage vediſii ðs
meus. Placeat at ⁊ cõfeſſio mea coꝛaʒ
oculis tuis qᷓ tibi ↄfiteoꝛ credere me ðs

nõ incaſſuʒ te a locutü eẽ nʒ ſlebo cu
mibi lectiõis hui occaſio ſuggeri. Cle⸗
rũc᷑.n. nec video dd ĩpediai ua me len/

=

1

ſebäͤſnnit
eligrinican
iomerieligeen

ttonoc

frpirdlecnod
ipynefis : inum
abagtigun
cezenociscot

rwprlechacan
ſer aderegs
ſeonrnekkan
ſeetde'clian
ſce/ Noͤenor
Calnr genend⸗
lurſel hoimg /
Nindaleoler
ſoelonmib gyn
ſietneleplcn
Prſetrnaen
iſifcgeniir
ſclirdeinfent
Phrienin
gennnsfünl
ſchtinik

ckridencvin

bemnmin
ſciitrenn
finuinip⸗
iirpintn
leehnoftee
ttelgof⸗
ſk nſeſtnis⸗
rbcliefk

füünt nbin
Men So
fnni
nneric
ſhütin
WN
gucchäi⸗

Gc

us tialn

misligitenn

icinam
ninanrbin
Ninginienn
nini Nnin
Naunit
Sõ
tigmi e
.WG

ſcriptura effert: ⁊ vox ꝑſonat. i pᷣ

tire ocà figurata libꝛoꝝ tuoꝝ. Noui.n.
multiptr ſignificari ꝑ coꝛpꝰ qð vno mo
do mẽte itelligit᷑: æ multipir mẽte itelli
gi ꝙ vno modo ꝑcoꝛp ſignificat᷑. Ecce

Innmplex dilectio dei 2 pxumi q; mitipli
cib ſacr̃is ⁊ inumerabilibus linguis ⁊
lovnaquaq; lingua inumerabilibꝰ locu
nõnʒ modis coꝛpaliter enũciat. Ita cre

ſcut ⁊ multiplicant᷑ ferꝰaquarũ. Attẽde
iter qſqs bec legis Ecce qð vno modo
cipio
fecit oe celũ ⁊ terrã:none multſpi iedt
ligit᷑: lõ erroꝝ fallacia ſʒ verarũu itelli
getiaꝑ generib ita creſcũt ⁊ multiplicã
tur fetꝰboiuʒ. Itaq; ſi naturas ipſas re⸗
rũ nõ allegoꝛice ſj ppᷣe cogitem:ad oĩa
q de ſeminib gignunt ↄuenit vbuʒ. cre
ſcite ⁊ multiplicamini.ſi àt figurate po

ſita iſta tractemꝰ qð potiꝰ arbitroꝛ iten⸗

diſſe ſcripturã q̃ vtiq; nõ ſuꝑuacue ſoliſ

atiliũ 2 boĩuʒ fetibꝰiſtã bndictionè at

tribuit: iuenim qdẽ multitudines 2 in

ecreaturis ſpũalib atq; coꝛpoꝛalib taq;

ĩcelo ⁊ i ra ⁊ i ais iuſtis ⁊ iniqͥs tanq;
luce ⁊ ĩ tenebr ⁊ i ſciſ auctoꝛib p quos
lex miſtratꝗ ẽ tanq; i frmamẽto qo ſo⸗
lidatũ ẽ int᷑ aquã ⁊ aquã:⁊ ĩ ſocietatem
amaricãtiũ pplłoꝑ tãq; i mari: ꝛi ſtudio
aĩaꝑ piaꝝ tanq; iĩ arida:⁊ ĩ oꝑib miſeri⸗
coꝛdie ſᷣm pnitẽ oitã tanqᷓ; ĩ herbis ſemi⸗
nalibꝰ⁊ lignis fructiferiſ:⁊ ĩ ppnalibꝰdo

nis mãifeſtatis ad vtilitatẽ ſicut ĩ lumi⸗

narib'celi ⁊ ĩ affectibꝰfoꝛmatis ad tẽpe
rantià tanq; ĩ aia viua. In hoibus his

nãciſcunt᷑ multitudies ⁊? vbertates ⁊ ĩ

creméta. Sʒ ꝙ ita gaſese
vt vna res mulij modis ite

multiplicet
X vna uld modis itelligat᷑ 2 enũ⸗
ciet᷑ ⁊ vna enuciatio mnltis modis itel⸗

ligat᷑:nõ iuenimꝰniſi ĩ ſignis coꝛpaliter

editis ⁊ rebĩtelligibilr excogitatis. Si
Sna coꝛnaliter edita gnationes aquarũ

& neceſſarias cauſas carnal pfuditatis

2

ree aũt ĩtelligibilr ercogitatas gnãtòͤes

bumanà ꝑꝑ rõnis fecũditatẽ itelligimꝰ

Et iõ credim vtiq; hoꝝ generi dictũ eè
a te dne:creſcite ⁊ multiplicami.In hac
eni bndictione ↄceſſa nobis a te faculta

tẽ ac ptateʒ accipo ⁊ mult modis enũ

ciare qð vno moõ ĩtellectũ tenue: it ⁊ mł

tis modis intelligẽ qð obſcure vno mõ

enuciatũ legerim. Sic iplent aqᷓ mar

q́nõ mouẽt᷑ niſi a varijs ſignificatiõibꝰ

ſic ⁊ fetib bũanis ĩplet᷑ ⁊ tra cui aridi⸗
taſ apparet ĩ ſtudio ⁊ dnat᷑ ei rõ. Nolo
Eet oicẽ oñe de me qò me ↄſequẽs tua
ſcriptura cõmouet: 2æ dicã nec vereboꝛ.

Uera. n. dicà te mihi iſpirãte qð ex eii v

bis volniſti vt dicerẽ neq;.n. alio pter te

iſpirdte credo me vex dicere: cũ tn ſis vi
tas oĩs qt hò mẽdax. Et iõ qͥ loqtur mẽ
daciũ de ſuo loquit᷑.Ergo vt verũ loqr
de tuo loq̃r. Ecce ðdiſti nobis ĩ eſcà oc

fenũ ſatiuũ ſeminàs ſemẽ qð ẽ ſuꝑ oẽm

terrã:⁊ oẽ lignũ qð hʒi ſe fructuʒ ſemĩs
ſatiui: nec nobis ſolis ſʒ ⁊ oibꝰ auib ce
li 2 beſtijs terre atq; ſerpẽtibꝰ: piſcibꝰãt
⁊ cetis magnis.Dicebamꝰ.n. ex his fru
ctibterre ſignificari 2 ĩ allegoꝛia figura
ri cꝑa miſericoꝛdie qᷓ hui viue neceſſita
tibꝰexhibent᷑ ex terra fructiſera. Talis
terra erat pius oneſiphoꝛus cui domui
dediſti miſericoꝛdià:qͥ frequẽter pauluʒ
tuũ refrigeranit ⁊ cathenàã eiꝰ nõ erubu
it Poc fecerũt ⁊ frẽs ⁊ tali fruge fructi
ficauerũt:qᷣ qð ei deerat ſuppleuerũt erx
macedonia. Quò autẽ dolet q̃dã ligna
que fructum ei debitum nõ deder̃t:vbi
ait ĩ pᷣma mea defẽſiõe nemo mibi affu
it: ſz oẽs me oereliqrunt: nõ illis ĩputet᷑
Iſta. n. debent᷑ eis d᷑ miſtrãt doctrinaʒ
rõnaleʒ ꝑ ĩtelligẽtias: diuioꝝ myſterio
ruʒ: ita eis debẽtur tanq; hoibi s. Debẽ
tur autẽ eis ſicut anime viue pbẽtibus
ſe ad imitaãduʒ in oi ↄtinentia. Itẽ debẽ

tur eis tanq; volatilibꝰ ppter bndictio⸗
nes eoꝝ que multiplicant᷑ ſuꝑ oẽʒ ferrã
aut bis eſcis qͥ letant᷑ eis.nec illi le atur
eis quoꝑ de vẽter ẽ. Neq;. n. 2 iullis qᷣ
pbẽt iſta ea q̃ dat fruci c. ſʒquo aio dat
Itaq; ille qͥ deo ſeruiebat nõ ſuo ventri
video plane vñ gaudea: video ? cõgra
tuloꝛ ei valde. Acceꝑat.n. a phil ppenſi
bus q ꝑ eppaſioditũ miſerãt. Sʒ tñ vnd

gaudeat video Un aũt gaudet ide pa/
ſcit᷑:qꝛ ĩ vitate loquẽs gauiſus lũ iqiut

magnifice ĩ onño:qꝛ tãdẽ aliqn repullu⸗
laſtis ſape ꝓ me ĩ quo ⁊ ſopiebatis:iedi
um aüt habuiſtis. Iſti aut diutirno te⸗
dio marcuerãt:⁊ qñ exarueront ab iſto
fructu boni oꝑis ⁊ ga udet cis qꝛ repul⸗
lularũt nõ ſibi.qꝛ eius idigẽtie ſubuene
rũt. Ideo ſecutꝰait: Nõ qð deſit aliqd:
dico. Ego n. didici ĩ ous ſũ ſufficiẽs ec
Scio ⁊ minus habere ſcio ⁊ abundare
ĩ oĩbus ibutus ſaʒ. Et ſatiari ⁊ eſurire ⁊
abũdare ⁊ penuriã pati: oĩa poſſuʒ ĩ eo
gqui me ↄfotat. Un ergo gaudes o pau
le magne:vnde gau es:vñ paſceris hõ:
renouate i agnuione dei ſᷣm imaginem
eius q creauit te ⁊ aĩa viua tata ↄtinen/
tia ⁊ lingua volatilis loquẽs myſteria:
Lalibus qppe animdnbus eſca iſta de⸗
bet Quid ẽ qõ te paſcit᷑: Letitia.Qð ſe

quit audiamus. Uerũtamẽ iquit bñ fe

ciſtis cõicantes tribulationi mee. Dinc
gaudet ⁊ hinc paſcit᷑: qꝛ ille bene fece/
rũt nõ qꝛ eius anguſtia relaxata eſt qui
Dicit tibi.ĩ tribulatiõe dilatani mihi: qa
abũdare ⁊ penuriã pati nouit ĩ te qui
cõſoꝛtas eũ. Scitis.n.inquit etiã ⁊ vos
philippẽſes quonià in pᷣncipio euãgelij
cũ ex macedonia ſum pꝓfectus nulla mi
bi eccleſia cõmunicauit in ratione dati
⁊ accepti niñ vos ſoli: qꝛ ⁊ theſalonicã
ſemel ⁊ terũ vſibus meis minſtis. Ad

Conieſſionun

hec bona opa eos redijſſe nüc gandet?
repullulaſſe letat tanc; reireſcete fer
tilitate agri nuquid Opter vſs ſnos qi
dirxit vbus meis minſtis: nuquid ppte
rea gandet: nõ ppterea. Et p on ſcun?

Sequit dices. Ilõ qꝛ quero datu ſjre⸗
quiro fructũ. Didicia te deus meus inl
datü ⁊ fructu oiſcernere. Datu e res ip⸗

ſa que dat᷑ impartit᷑ bec neceſſaria velu
ti e nůmus cibus potus veſtimetum te
ctũ acunoꝛiũ. Fructꝰ aũt bona 2 recta
volitas vatons e.n. n. att: magi bon⸗
quiiuſcepit ppberaz tanti ſagſdldtin
nomine pppete: neq; ait tin qui ſuſcepe
rit iuſtu: ſʒ iddidit ĩ nomie iuſii. Ita do
pe ille mercedẽ ꝓphete:iſte mercedẽ in
ſti accipiet. nec ſolĩ ait qui calicẽ aque
frigide potũ dederit vni ex minimis me

is: ſz addidit tantũ in nomine diſcipuli⸗

⁊ ſic adiunxit:amẽ dico vobis nõ ꝑdit
mercedẽ ſuã. Datũẽ ſuſciꝑe ppbetam:
ſuſcipere iuſtũ:poꝛꝛigere calicẽ aque fri
gide diſcipulo: fructus aut in nomie ꝓp
phete ĩ nom ine iuſtiiĩ nomine diſeipuli
boc facere. Fructu paſeitur helias a vi⸗
dua ſciète ꝙ honunẽ dei paſceret: 1,
pter boc paſceret ꝑ ccꝛuu auũt pato pa⸗

ſcebat᷑.nec ĩerioꝛ belias Sertertofe⸗
ſta

ſcebat᷑: qui poſſet etia talis cibi egeſtate
conũpi Ideoq; dicã qo veꝑ eſt coꝛà te

one cu bomines idiote atq; ifideles qui

ſut ſacrameta initioꝑ ⁊ magnalia mina

cnloꝝ:que nomine piſciũ ⁊ ceteroꝛuʒ ſi

gnificari credidimus: ſuſcipiũt coꝛpoꝛa⸗
liner reficiẽdos:ant in aliquo pñins vite
vſu adiuuaãdos pueros tuos:cũ id qua
re facienduʒ ſit a quo ꝑtineat ignoꝛent:
nec illi iſtos paſcũt: nec iſti ab illis paſ/
cũtur. qꝛ nec illi boc ſacta t recta volũ⸗
tate operãtur: nec im eoꝝ datis vbi fru
ciũ nõdum videt letatur. Inde quippe

gimectänndnt

V

Pſces
cmnmnunifuin

fküſcr fnctud⸗

nutmntit

uepenitnorcion

ttſenllugerg⸗
icl epeesen
(Eriinlectinde
Wcrantgeſtee
hiteceenoͦſoi
Mtni;fnuloin
MWaräkfetlitdi⸗
Mevamiicpe
ſicklhemnlopei
Eniteoprichisc
Mkufngelaguen
Uunacchekr n
Kineſeigüe⸗
ſbcnedduſtd
ſirtitmie⸗
liggigwe⸗
bfidofenon
Crerpoumnh
ſoſeleou re
Mtpfunbod
ſigbouife⸗
migatenutde
ſintgdanne
D
tuitclmieh
fnnadctes
lnninn
ſicchanee
ſugeener
ebſhe

Wüiafeme N

chuggunt
mü in
Moeniex
gwegmni
Wengung
Aan
re Meen
nechinnat
tideeninin
Muminn
eniſn
tinmdl
õ
tiriſtiton!
Fmitſi
gca
nngſ
ltunic,
gnictt⸗
müngt⸗
1cgov
muglhl,
Nirſin

Aramn 4

Et ide

piſces 1 ceti nõ veſcutur eſcis: quas nõ

inar niſ iaz terra ab amarituchne
o ffuctuu diſtincta atq; oiſctera
eus omnia que feriſti: T ecce

=

ona valde qꝛ ? nos vidimns ea ? ecce
ommia bona valde. In ſingulis generi
bus operũ tuoꝝ cũ dixiſſes vt fierent et
facta eſſent:illud atq; illud vidiſti quia
bonũ eſt. Septies enumeraui ſcriptum
eſſe te vidiſſe quia bonum eſt qð feciſti

2 boe octauuzʒ eſt qꝛ vidiſti omnia qtre
feciſti: ⁊ ecce nõ ſolũ bona ſz etiaz valde

bona erat: ſimul at oia z⁊ bona a valde
Hoc dicũtur etiã quecq; pulchꝛa coꝛpo

fa: qꝛ lõge multo pulchꝛius ẽ coꝛp⸗ qõ
ex mẽbꝛis pulchꝛis oibus cõſtat q; pa

mebꝛa ſingula quoꝝ oꝛdinatiſſimo cõ⸗

nentu cõpletur vniuerſũ quauis ⁊ illa
etidã ſingulatim pulchꝛa ſint. Et attendi

vt inuenirẽ vtrü ſeptus vel octies vige/
ris que bona ſũt oꝑa tua cũ tibi placue

rt: 2 ĩ tua iuſſione nõ inueni tpa p que
irelligerẽ totiẽs videris que feciſti: =
diri: O one nõne iſta ſcriptura fua vera
E quomi tu verax ⁊ veritas edidiſti eaz.

Car ergo tu mihi dicis nõ eſſe ĩ tua vii

ſione tẽpoꝛa: ⁊ ecce ſcriptura tua mibi

dicit ꝑ ſingulos dies ea que feciſti te vi

diſſe qꝛ bona ſũt: Et cũ ea numerarẽè in

ueni quotiẽs ad hec tu dicis mibi:quo

niã tu es deus meus ⁊ dicis voce foꝛtii

aurẽ ĩterioꝛẽ ſeruo tuo prũpẽs meãà ſur
ditatẽ ⁊ clamãs. O homo nẽpe qo ſcri⸗
ptura mea dicit ego dico. Et tamen illa
tpaliter dicit:vbo ãt meo eterno tẽèpus
nõ accidit:qꝛ equali mecũ eternitate cõ
ſiſtit. Sic ea que vos ꝑ ſpiritũ meũ vide
tis ego video ſicut ea que vos pꝑ ſpirituʒ
meu oicitis ego dico.Atq; ira cũ vos tẽ⸗

poꝛaliter ea videatis non ego tẽpoꝛali

SS S

Xlii.

ter video qnẽadmoduʒ c dos tempoꝛa
liter ea dicatis nõ ego tẽpeꝛaliter ea di
co. Et audiui dne deus meus ⁊ eluri ſti⸗
la dulcedinis ex tua veritate ⁊ intellexi
quonia lũt quid qbas diſplicẽt opera
tna bona: ⁊ multa eoꝝ dicunt te feciſſe
neceſſitate cõpulſu; ſicut fabꝛicas celo⸗
rũ ⁊ cõpoſitiones ſyderũ.:⁊ hec ñ ð tuo
ſz ia fuiſſe alibi creata ⁊ aliunde que tu
otraperes ⁊ cõpaginares atq; ↄtexeres
cũ de hoſtibus victis mundana menia
mollireriſ:vt ea ↄſtructiõe ðnicti aduer
ſus te lek rebellare nõ poſſent. Alia vo
nec fecſſe te nec omnino ↄpegiſſe ficut
omnes carnes ⁊ i nitiſſima queq; am⸗
mãtia:⁊ quicquid radicibus terra tenet
ſʒ poſtilẽ mẽtem naturãq; aliã nõ abs

v 2

di locis iſta gignere atq; foꝛmare. Inſa
ni dicũt heciquonid noõ ꝑ ſpiriũ tuũ vi⸗
get opera tua nec re cognoſcunt in eis
Qui autẽ ꝑ ſpirituʒ tuu vident ea:tu vi⸗
des ĩ eis Ergo cum vidẽt qꝛ bona ſunt
tu vides quia bona ſũt: 2 quecunq; pꝛo
Pier te placẽt in ĩ eis cõplaces:? que ꝑ.
ſpũm tuũ placẽt nobis tibi placèt ĩ no
bis. ns. n. ſcit bominũ que ſũt bomĩs
niſi ſpiritus hominis q ĩ ipſo eſt: Sic et
gne dei ſunt nemo ſcit niſi ſpiritus dei.
Nos auteè inquit nõ ſpiritũ huius mun

di accepimus:ſ ſpiritu qni ex oeo eſt: xt

ſciamns que a oeo donata ſunt nobis.
Et admoneoꝛ vt dicaʒ. Certe nemo ſcit
que dei ſunt niñ ſpiritus dei. Quomo⸗
do ergo ſcimus ⁊ nos quea deo dona⸗
ta ſunt nobis: Reſpondetur mibi quo
niam que per eius ſpirituũ ſcimus etiam

ſic nemo ſcit niſ ſpiritus dei. Sicut eni

recte dictũ eſt:nõ enim vos eſtis qui lo
quimini eis qui ĩ ſpiritu dei loqueretur
ſic recte or̃ non vos eſtis qͥᷣ ſcitis eis qui
in dei lpiritu ſciũt. Nihilomin? igit re⸗

ete dicit nõ vos eſtis qui videtis eis q
in ſpiritu oet vidẽt. Ita qincquid ĩ ſpiri
tu dei vident:q; bonu ẽ nò ipſi ſed t e
vicdet qꝛ vonũ . Aliud ergo ẽ vt putet
qſq; malũ eſſe quod bonu ẽ qles ſupꝛa
dicti ſut. Aliud vt qð bonũ ẽ videat hõ
qꝛ bonũ ẽ ſicut multis tua creatura pla
cet quia bona ẽquibꝰ tñ nõ tu places ĩ
ea vñ frui magis ipſa qᷓ; te volut: aliud
ãt vt cũ aliquid videt homo qꝛ bonum
eſt: deus in illo videat quia bonnm eſt
vt.ſ.ille amet᷑ in eo qð fecit qͥ nõ ama⸗
retur niſi per ſpiritũ quẽ dedit: qꝛ chari
tas dei diffuſa ẽ ĩ coꝛdibꝰnoſtrii ꝑſpiri
tũ ſanctũ qͥ datꝰ ẽ nobis pꝑ quẽ videmꝰ
qꝛ bonũ ẽ qᷣcqd aliquo mõ eſt. 2ib illo
eni ẽ qui non aliquo mõẽ ſed còẽ eſt.
Gratias tibi one:videmꝰcelum ⁊ terraʒ
ſiue coꝛpoꝛalẽ partẽ ſuꝑioꝛem atq; infe
rioꝛẽ:ſiue ſpiritualẽ coꝛpoꝛalemq; crea
turã atqʒ In oꝛdinatu harũ partiũ qui⸗
bus cõſtat vel vniuerſa mundi moles
vel vniueria oĩno creatura videm lucẽ
fact diuiſamqʒ a tenebꝛis: videmꝰ fir⸗
mamẽétũ celi ſiue inter ſpirituales aqs
ſuꝑioꝛes ⁊ coꝛpoꝛales iferioꝛes pꝛimari
um coꝛpus mudi ſuꝑ hoc ſpacium aeris
quia ⁊ boc vocat᷑ celũ ꝑ qð vagantur
volatilia celi inter aquas que vapoꝛalit᷑
eis ſuꝑferũt᷑: ⁊ ſerenis ẽt noctibꝰrorãt
2 has que ĩ tris graues fluitt videmꝰ
cõgregatarũ aquaꝝ ſpeciẽ ꝑ cãpos ma
ris ⁊ aridã terrã vel nudata vel foꝛma⸗
tã vt eẽt viñbilis ⁊ icõpoſita berbar/⸗
qʒ atqʒ arboꝛũ materie:videm lumina
ria ſulgere deſuꝑ ſo lẽ ſufficere ojei:lu⸗
nã ⁊ ſtellas conſolari noctẽ aiq; his oĩ
bus notari ⁊ ſignificari tempoꝛa:vide/
mus humidà v q; quaqʒ natur piſcibꝰ
2 beluis ⁊ alitibꝰfecũdatà qð aeris co⸗
pulentia que volaiauiũ poꝛtat aquaꝝ
exalatione concreſcit videm terrenis

Confeſſionum

ac ſimilitudine boc ẽ rationis æ intelli

gẽtie virtute pponi:æ quẽadmodũ i eꝰ

aia aliud ẽ qð ↄſulẽdo dominat: alinc

quod ſubdit᷑ vt obtẽperent: ſcxiro fa
ctã ec etià coꝛpoꝛaliter feminàq; habe

beret quidẽ in mẽte rõnalis intelligen
tie parẽ naturaʒ:ſexu tamè coꝛpoꝛis itia
maſculino ſexui ſubijceret᷑ quẽadmo⸗
dũ ſubiicit᷑ appetitus actionis ad coci
piendà de rõne mẽtis recte agedi ſoler
tiam. Nidemus hec ⁊ ſingula bona et
ola boua valde. Laudẽt te opera tuaxt
amem te: æ amem te vt landent te opa
tua que habẽt initiũ ⁊ finẽ ex tempoꝛe
oꝛtum ⁊ occaſũ pꝛofectũ ⁊ defectũ ſpe
ciem ⁊ pꝛiuationt᷑. Habẽt ergo cõſequẽ
tia mane ⁊ ve ſperam partiz latẽter pat
tim euidẽter. De nihilo enum a te nõ de
te facta ſut. Ilõ de te aliqua nõ de tua
vel que antea fuerit ſed de concreta iſ
mula te creata materia: qͥ ei informiia
tem ſine vlla tempoꝛis literpoſtiõe foꝛ
maſti. Nam cũ ſit alind celi terrema
terieſ aliud celi ⁊ terre ſpecies materiaʒ
quidem de omnino nibilo mundi au⸗
tem ſpeciem de infoꝛmi materia: fimul
tamen vtrũq; feciſti vt materiam ſoꝛ/
ma nulla more intercapedine ſequeret
Inſpeximus etiam pꝛopter quoꝛum ſi
gurationem iſta vel tali oꝛdine fieni vel
tali oꝛdine ſcribi doluiſti:⁊ vidimus q;
bona ſũt ſingula ⁊ omnia: bona valde
in verbo tuo in vnico tuo celuz ꝛ terra

caput ⁊ coꝛpus eccleſie in pꝛedeſtinatio
ne ante omnia tempoꝛa ſine mane ⁊ ve
ſpera. Ubi autẽ cepiſti pꝛedeſtinaſa te

poꝛaliter exequi: vt occulia maniſeſta

res ⁊ incõpoſ ta noſtra cõponeres qm

ſuper nos erãt peccaia noſira ? in ꝓfũ

animalſb⸗ kacie terne decoꝛari hoine in
qʒ ad imaginẽ ⁊ ſinulitudinẽ tu cuctis
irrarionalib animatib? pſa tua imagie

tehwicben
rotnobonihe
enienun nobisi
ſotitfcaſtiipis
fictstloldaſu⸗
rlcnores anitid
ſrorsgieigik
gſilocerneinft
Prutone N apy⸗
ſttbioyperamiſe

ees ehi hanp
es ad acoguiren

Cenciſtl oeci n

oeri nietuben

Hinnuloooni

(oltnteſilentex⸗
(inſiccexgentes
uſpluweeig
dkunlbitei⸗

Ndeenrer
nnenondes
unpaiſtenc
reſomſten
nſcbatumere,

emetdinimtr

idinugene
Ueſumcinlen
entunitſoe
g monitſtei
hlluetſtnfen
nnlfntn
Hfanumopen
nninnt
Uuntetvinn
Panitenet
Angedeni
pnineinn
igi
dnnisd
nünitacede
eihnmnn

nni⸗

Pfrimte
W

1

l

.
4

neginn

riſengi
iin ciee

Gcpruümint
Winnänföntte
umaruunt
non dbint
iensne

Nur nügta

nnsAti

a Lurdie

etmm etck

Nbetmtiinigte

caüſcrit
imremmni
ndrntbhnn
4,aein
uitetet
nunmurni,
umunz
ndftiidd
Aitnt
omin il⸗
entoni
gſafnnm⸗,

dqum tenebꝛo ũ abieramus abs te ſpi⸗
ritus tuus bonꝰ ſuperferebatur ad ſub
neniendum nobis in tempoꝛe oppoꝛtu

no ⁊ iuſtificaſti ĩpios ⁊ diſtixiſti eoſab

iniquis ⁊ ſolidaſti auctoꝛitatẽ libꝛi tui ĩ
ter ſuꝑioꝛes qui tibi docibiles eſſent ⁊ ĩ

ferioꝛes qui eis ſubderentur ⁊ congre⸗
gaſti ſocietatẽ infidelium in vnam con
ſpirationẽ vt apparerent ſtudia fideliũ
vt tibi opera miſericoꝛdie parerẽt diſtri
buẽtes etiã pauperibus terrenas lacul⸗

tates ad acquirenda celeſtia: ⁊ inde ac⸗
cxendiſti quedã luminaria in fimamen⸗
to verbũ vite habentes ſanctos tuos et

ſpiritualibus donis pꝛelata ſublimi au
ctoꝛitate fulgentes:⁊ inde ad imbuen/
das infideles gentes ſacrameta ⁊ mira
cula viſibilia voceſq; verboꝛum ſᷣm fir⸗
mamentum libꝛi tui:quibus etiam fide

les benedicerentur ex materia coꝛpoꝛa

li ꝓduxiſti:⁊ deinde fideliũ animam vi
uam per affecius oꝛdinatos cõtinentie
vigoꝛe:foꝛmaſti atq; inde tibi ſoli men⸗
ltem ſubditam ⁊ nullius auctoꝛitat hu
mane ad imitandu; indigentẽ renona⸗

ſti ad imaginem ⁊ ſimilitudinem tuam
pꝛeſtantiq; intellectui rationabileʒ acti

onem tanqᷓ; viro feminam ſubdidiſti oĩ
buſq; tuis miniſterijs ad perficiẽdos fi
deles in hac vita neceſſarijs ab eiſdeʒ fi
de libus ad vſus tempoꝛales fructuoſa

in futurum opera pꝛeberi voluiſti. Dec

omnia videmus ⁊ bona ſũt valde:quo⸗

niam tu ea vides in nobis qui ſpiritum

quò ea videremus ⁊ in eis te amaremꝰ
dediſti nobis. Domine deus pacem da
nobis. omnia enim pꝛeſtitiſti nobis pa⸗

tem quietis pacẽ ⁊ ſabbati pacem ſine
deſpera Omnis qppe iſte oꝛdo pulcher
rimus rerũ valde bonarum modis ſuis
peractis trãſiturus eſt: ?ꝛ mane quippe
& eis factum ẽ ⁊ veſpera.Dies aũt ſepti

mus ſine veſpera ẽ nec hʒ occaſuʒ:qꝛ tâs
ccificaſti eũ ad permanſonẽ ſempiter/
nã:vt id qð tu poſt opera tua bona val

de quDnis ea quietus feceris: requienio
ſti ſeptimo die hoc pꝛeloquatur nobis
vox libꝛi tui:qð ⁊ nos poſt opera nr᷑̃a:
ideo bona valde:qꝛ tu nobis ea dona/
ſti ſabbato vite eterne. Reqieſcamus
in te etiam. Lunc emm ſic requieſces in
nobis quẽadmodum nunc operaris in
nobis:⁊ ita erit illa requies tua per nos
quẽadmodum ſunt iſta opera tua per
nos.Lu autem vomine ſemper opera⸗
ris ⁊ ſemper requieſcis nec videſad tem
pus:nec operaris ad tempuſ:nec moue

ris ad tempus:nec requieſcio ad tépus:

⁊ tamen facis ⁊ viſiones tempoꝛales ⁊
ipſa tempoꝛa ⁊ quieteʒs ex tẽpoꝛe. Nos

iracq; iſta que feciſti videmus quia ſunt

tu autem quia vides ea ſunt.Et nos ſo⸗
ris videmus quia ſunt ⁊ intus qꝛ bona
ſunt:tu autem ibi vidiſti facta vbi vidi⸗
ſti facienda.Et nos alio tempoꝛe moti

ſumus ad benefaciendum poſtea: quaꝶ

concepit de ſpiritu tuo coꝛ noſtrũ:pꝛio
ri autem tẽpoꝛe ad malefaciendũ moue
bamur delerentes ſe tn vero deus ſum
me bone nunq; ceſſaſti benefacere. Et
ſunt quedam opera noſtra ex munere
quidem tuo:ſed nõ ſempiterna Poſt il
la nos requieturos in tua grdãdi ſancti⸗
ficatione ſperamus:tu autẽ bonuʒ nul⸗
lo indigẽs bono ſemper quietus es qm̃
tua quies tuipſe es.Et hoc intelligẽ qͥs
hominũ dabit hominis: quis angelus
angelo:quis angeluſ homini: A te peta
tur i te querat᷑ ad te pulſet᷑: ſic ic accipi
etar:ſic inueniet᷑ ſic aperiet᷑. Amen.

aurelij Auguſtini Cõfeſſionũ tertiꝰ
decim atq; vltimus liber explicit.

NDeo gratias.

2 3

De doct rina chꝛiſtiana

Ex libꝛo retractatiõuʒ beati Auguſtini
Ibꝛos de doctrina chꝛiſtia⸗
na cũ impfectos cõperiſſẽ ꝑ
ficere malui qᷓ; eis ſic relictis

ad alia retractada tranhre.
LCõpleni ergo ttiuʒ qᷣ ſcriptꝰ

fuerat vſq; ad en locũ vbi cõmemoꝛatũ

E ex euagelio teſtimoniũ de mliere que
abicõdit fermẽtuʒ ĩ tribus mẽſuris fari

ne donec fermẽtaret totũ. Addidi ẽt no

uiſſimũ libꝝ:⁊ quatuoꝛ libꝛis illud cõ/
pleui. Quoꝝ pᷣmi tres adiuudât: vt crpᷣtu
re intelligant. Quartꝰaũt quõ que ĩtel
ligimus ꝓferenda ſũüt. In ſecundo ſane

libꝛo ð actoꝛe libꝛi quẽ plures vocãt ſa

pientiã ſalomonis.i.ipſũ ſicut eccleſia/
ſticũ ieſus filius ſirach ſcripſit:nõ ita cõ
ſtare vt a me dictũ eſt:poſtea didici: =
omnino ꝓbabilius cõperi nõ eſſe hbunc
eius libꝛi auctoꝛc. Ubi aũt dixi his qua
draginta quatuoꝛ libꝛis teſtamẽti vete⸗

ris terminat auctoꝛitas ex cõluetudine

qua loquitur eccleſia vetus teſtametuʒ
appellaui:apoſtolus auũt nõ videtur ap
pellare vetus teſtamẽtũ ni qð datuʒ ẽ
inmõte ſyna Et i eo ꝙ dixi de tẽpoꝛuʒ
biſtoꝛia ſanctũ Ambꝛoſiũ ſoluiſſe que/
ſtionẽ tanqᷓ; coetanei fuerit plato ⁊ hie
remias:me fefellit memoꝛia. Na qͥd il⸗
le epᷣs oe hac re léſerit ĩ libꝛo eiꝰ legit᷑ q̃
de ſacr̃is ſiue ð phia ſcripſit. Poc opus

ſic incipit. Sunt pꝛecepta quedam.
Anreli, Auguhin doctoꝛis ĩ libꝛos
tuos õ ooctria xppiana. Pꝛologꝰ icipit
—UUUnt pcepta quedam tra
ctãdaruũ ſcripturarũ: que
ſtudioſis carũ video non
incõmode poſſe tradi:vt
nõ ſolũ legendo alios: qᷓ
diuinarü luteraꝑ operta
aperuerut: ſed ⁊ alijs aperiẽdo ꝓficiant
Btradere inſtitui voletibus ⁊ valetibꝰ

diſcere ſi deus ac dominus noſter ea q̊ͥ
de hac re cogitat ſolet ſuggerere eniam
ſcribẽn mibinõ deneget Qò anteq; ex⸗

oꝛdiar:videt᷑ mihi reſpondenquũ ee bis

qui hec repꝛehẽſui ſut aut repꝛehe mi

ſaltẽ alios nõ mouebũut nec ab vtili ſiu
dio ad imperitie pigrinam reuocabunt
quos mouere poſſent niſ pᷣmonitos pᷣ⸗
paratoſq; ineniſſent. Quid.n. repꝛebẽ
ſuri ſũt hoc opus noſtrũ cuũ ea que pce⸗
pturi ſumus nõ itellexerint. Quidaʒ vo
cũ iĩtellectis vti no luerint conanq; fue⸗
rint ſcripturas diuinas ſʒ hec pꝛecepts
tractare:neq; valuerint aꝑire aſq; expli
care que cupiũt: ianuer me laboꝛaſie ar
bitrã: ur. Et qꝛ ipſi nõ adiunabunt hoc
opere:nullũ adiunari poſſe cenſebunt.

Tertiũ genus c repꝛeheſox:qui diuinaſ

ſcripiuras:vel re vera bñ tractat vel b
tractare ſibi vident Qu om nullis hiꝰ
obſeruationibꝰlectis:quales nũc trade
re ĩſtitui:facultatẽ exponedoꝝ ſanctoꝝ
libꝛoꝑ ſe aſſecutos vel vidẽt vel putant
nemini eè iſta pcepta neceſſaria: ſ poti⸗
us totũ:qð de illarũ litterarũ obicurita
te laudabiliter aperit᷑ dinino munẽ fie⸗
ri poſſe clamitabũt: dbus oibus bꝛeuit
rñdens.illis qͥ H que ſcribimꝰnõ intelli⸗
guũt.G̊ dico me nò ita eẽ repꝛebendẽdũ:
qꝛ nõ h intelligũt: tanq; ſi lunÄ veterẽ

vel nouà ſyduſve aliquod minime cla/

rũ vellent videre: qð ego intẽdo digito

demonſtrare: llis autem nec ad ipſum
digitü meũ videndũ ſufſiciẽs eſſei acies

oculoꝝ.nõ ꝓpterea mihi ſuccẽlere dbe
rẽt. Illi vo ꝗᷣ et iſtis pᷣceptis cognitis at

q́; ꝑceptis ea q̃ i diuinii ſcripturis obſcu

ra ſũt ĩtueri nequerint:arbitrent᷑ ſe di/

gitũ:qͥdẽ meu ĩtueri poſſe: ſydera vo q/

bus demõſtrdis itedit videre ñ poſſe.

Alinptlinen

uneoatcoint

ctnoͤntooli ni
Notiti noneten
ſiͦtrinnelhed
vident᷑: ſi eos nõ ante placaremus Qdö
ſi nõnulli eri pᷣmo iſta repꝛebendenint

ltod olode
ſſroeopmd

(ſwerunid heen
(tniſeſcöslo⸗

Mglonank d ppe

Eeſenbeenti
mnorr inis de
Ubinereconen⸗

cheflnmanec,
Mobet ao eiro

(pſllmidedͤt

iſcperesdiuine

ichtnieapru
lchteltant
dihinagorg
gllſgigftanan
ociſuſclod
tcioridon
incungih
Lblnüſtupete
moek Afbͤen
Popognaier .
unobere
eboiegnnci
enekocncance
igtiregenſe
acrlin
liliniſtgee
Kkafianrhn
feniee
hfnnthezfüizne
ugnine
ſiitein
incin
4 ſent tichiſe
intng
Aenene

Mun

idennn
ndnönd
Ncdibrn
ſceningen
Rianizoien,
nhanepegun
atſeſantin
Gimir
rope onid
GENlri
mrdiusß N
tetnrin
Sagtniune
Nidm i
õ

nölnen

aluiggnt
ſnsſ ii⸗
tinn
unmim,
mutitdni
ibgtin
Apin ufbi
Niriigen,
rtihin
liunn
uifin
rufni
ſnfecn

òͦYc

⁊ lumẽ oculoꝑꝝ diuinit ſibi pperi depꝛe
cent᷑:nõ.n.ſi poſſũ mẽbꝝ meũ ad aliqᷣd
demõſtrãdu mouere:poſſũ ẽt oclłos at
tẽ ere:qͥbus vel ipſa demõſtratio mea
vel et illud qð volo demõſtrare cernat᷑
ã vero eoꝝ qui oinio munere exul
tãt: ⁊ ſine talib pceptis q̃lia nũc trade⸗
re iſtitui ſe ſcõs libꝛos itelligere atq; tra
ctare gloꝛiant᷑: ? ppterea ſuꝑpflua volu
iſſe me ſcribere exiſtimat:ſic ẽ lenienda
cõmotio:vt qᷓ;uis dei magno munere
iure letẽtur:recoꝛdent᷑ ſe tñ ꝑ hoĩes di⸗
diciſſe vl literas:nec ꝓpterea ſibi aban
tonio ſcõ ⁊ pfecto viro egyptio mona⸗
cho iſultari debere:q ſine vlla ſcia litte
rarũ ſcripturas diuinas ⁊ memoꝛit᷑ au⸗
diẽdo tenuiſſe ⁊ pꝛudẽter cogirãdo ĩitel
lexiſſe pdicat᷑:aut ab illo ſeruo barbaro
chꝛiſtiano de quo a grauiſſimis: fideq;

digniſſimis viris nup accepimꝰqᷣ littas

quoq; ipſas nullo docẽte hoĩe ĩ plenaʒ
noticiã oꝛãdo vt ſibi reuelarentur acce
pit triduanis pᷣcibus ipetrãs vt ẽt codi⸗
cẽ oblatũ ſtupẽtibꝰqͥ aderãt legendo p
curreret. At ſi H̊ quiſq; falſa arbitref:nõ
ago pugnaciter. Certe.n. cuʒ chꝛiſtianis
qm nobis res c:ꝗq ſe ſcripturas ſcãs ſine
duce hoĩe gaudẽt noſce:⁊ ſi ſta ẽ vero ⁊

nõ mediocri gaudet bono ↄcedãt neceſ

ſe ẽ vnũquẽq; niʒ vt ab ineũte pueritia
2ſuetudine audiẽdi linguã ſuã didiciſſe
⁊ aliq aliquã vł grecã vel hebꝛeã vel qᷓ;
libet ceterarũ aut fimiliter audiedo aut
ꝑ boĩeʒ pceptoꝛẽ accepiſſe. Jã g ſi placʒ
moneamꝰoẽs frẽs ne ꝑuulos ſuos iſia
docedt: ꝗ? momẽto vno tꝑis aduenien
te ſpnᷣ ſcõ repleti aph oĩuʒ gentiuũ liguis
locuti ſũt:aut cui tal a nõ ꝓuenerit nõ
ſe arbitret es chꝛiſtianũ aut ſem̃ ſpũʒ ac
cepiſſe ſe dubitet. Immo vero ⁊ p bo
minẽ diſcenduʒ ẽ ſine ſuꝑbia diſcat ⁊ ꝑ

. S”M .
1. . 1 n

Et illli ergo ⁊ iſti me repꝛehedere ðſinãt

quẽ docet᷑ alius ſine ſuꝑbia ⁊ ſine inni⸗
dia tradat qð accepit. Nec tẽtem enm
cui credimꝰ:ne talib inimici verſutijs ⁊
ꝑuerſitate decepti ad ipſũ quoq; enãge
liũ audiẽdũ atq; diſcèdũ nolumꝰire in
eccleſias ant codicẽ legere:aut docẽteʒ
pᷣdicantẽq; hoĩeʒ audire:⁊ expectemꝰra
pi vſʒ ĩ tertiũ celũ ſiue ĩ coꝛpe ſiue extra
coꝛpꝰſicut dicit apłs: a ibi audire ĩeffa⸗
bilia verba q̃ nõ licet hõi loqͥ aut ibi vi⸗
dere oñnʒ ieſum xpᷣʒʒ ⁊ ab illo pati ſ; ab
hoĩbꝰ audire euãgeliũCaueamꝰta⸗
les tẽtationes ſuphiſſin ⁊ piculoſiſſi
mas: magiſq; cogitemꝰ: ipſũ aplj pau⸗
lũ lʒ dinia ⁊ celeſti voce pſtratũ ⁊ ĩſtru⸗
ctũ ad hoĩeʒ tñ miſſũ es: vt ſacr̃a ꝑcipet
⁊ copularet᷑ eccłie:⁊ cẽturionẽ coꝛneli

um q;uis exauditas oꝛatiões eiꝰz ecclłi⸗

as reſpectas ei angelus nũciauerit: pe⸗
tro t traditũ imbuẽdu:p quẽ nõ ſoluʒ
ſacrameta ꝑciperet:ſʒ etiã quid creden⸗
dũ qͥd ſperãdũ qͥd olligẽdũ eẽt audiret.
Et poterãt vtiq; oiĩa geri per angelum:
ſz adiecta eét humana ↄditio:ſi ꝑ hoĩes
bcibꝰverbũ ſuũ deus miſtrare nolle vi
deret᷑. Quõ.n. veꝑꝝ eẽt qo dictũ eſt:tem⸗
plũ.n. dei factũ ẽ: qð eſtis vos:ſi deus õᷣ
bumano tẽplo reſponſa nõ redderet: =
totũ qð diſcẽdũ hoĩbus tradi vellet de
celo atq; per angelos pſonaret: Deĩde
ipſa charitas q̃ ſibi hoĩes inuicẽ modo
vnitatis aſtringit:non haberet aditum
refundendoꝛũ: ⁊ quaſi miſcendoꝛũ ſibi
met animoꝛũ:ſi homines per homines
nihil diſcererent. Et certe ſpadonẽ illuʒ
qui eſaiam pphetam legẽs nõ itellige
bat neq; ad apoſtolum angelus miſit:
nec p angelũ eiꝙ nõ itelligebat expoſi

tum: aut viuinitus in mete ſine bomis

miniſterio reuelatũ é: ſz potius ſuggeſti
one dinina miſſus ẽ ad eum: ſeditq; cuʒ
eo philippus qui nouerat eſaiaʒ pphe⸗
4.

De doctrina chꝛiſtiana

tã:eic;ʒ humanis vbis ⁊ in ligua ⁊i ſcri⸗
ptura ila qð tecũ erat aꝑnu. Nõne cũ
mopie ons loquebat᷑.Et tñ cõſiliũ regẽ
di at q; adminiſtrandi t magnũ popu
lũ a ſocero ſuo alienigena.ſ.hoĩe: ⁊ mia
ime ꝓuidus ⁊ minime ſuꝑbus accepit
Nouerat.n ille vir ex quacũq; anima
verũ cõſiliũ ꝓceſſiſſet nõ ei:iʒ ũlli qni eſt
veritas icomutabili deo tribuedũu eſſe.
[Poſtremo qſqs ſe nullis pꝛeceptis i⸗

ſtructũ diuino munere quecũq; in ſcri

pturis ſãctis obſcura ſũt itelligẽ gloꝛia
tur bñ qͥdẽ credit ⁊ verũ e nõ eẽ illaʒ iu
am facultatẽ quaſi a ſeipſo exiſtẽ e: ed
diuino munere traditã. Jta. n. dei gloꝛi
am qrit ⁊ ſi ſuã:ſed cũ legi ⁊ nullo ſibi
bominũ exponęete itelligit:cur ipſe alijs
affectat exponere:ac ñ pouꝰeoſremiitit
ðo vt ipſi quoq; ñ ꝑ hoĩeʒ: ſj illo intus
docẽte itelligat:ſx videlicet timet ne au
diat a ono. Serue neq; oares pecuniaʒ
meã nũmulanijs. Sic g hi ea q itelligũt
ꝓdũt ceteris vel loquẽdo vel ſcrihedo
ita ego quoq; ſi nõ ſolũ ea qͥ intelligo:
ſed ẽt itelligẽdo ea que oopᷣuẽt ꝓdide

ro culpan ab eis ꝓ ecto nõ debeo q; q;

nemo debeat aliq ſic habere: quan. p⸗
pꝛiũ niñ foꝛte mẽdaciũ.Nã oẽ verũ ab

illo ẽ qͥ ait. Ego ſũ vitas.Quid.n.habe/

mus qð nõ accepimꝰ: Er ſi accepimns
qd gloꝛiamur:q̃n nõ acceꝑimꝰ: Qui le⸗
git audiẽtibꝰ lr̃as vriq; quas agnoſcit
enũciat. Qui at ipſas lras tradit: h̊ agit
vt alij quoqʒ legere nouerint: vterq; tn
boc iſinnat qð accepit. Sic etiã qͥ ea qͥ i
ſcripturis ĩtelligit exponu audietibꝰtd⸗
qi; lras quas agnoſcit: ꝓnũciat lectoꝛis
officio. Qui ãt pᷣcipit quõ ĩteiligẽdũ ſit
ſimilis ẽ tradẽti lras:hoc ẽ pꝛecipienti

quõ ſit legẽdũ:vt quõ ille q legere no⸗/

nit alio lectoꝛe nõ indiget:cũ codicem
tuenerit a quo audiat qͥd ibi ſeripta ii

ſic iſte qui pcepta q conamur tradere ae
ceꝑit:cũ i libꝛis aliqͥd obſcuritatis iue⸗
nerit qſdã lr̃as velut reglas tenẽs itel
lectoꝛẽ aliũ nõ reqrat:ꝑ quẽ ſini qoꝑ/

tũ ẽ detegat: ſz quibuſca veſtigis ida⸗ ſchbäiſen

gatis ad occultũ ſenſuʒ ſine vllo erroꝛe
ipſe ꝑpueniat: aut certe ĩ abſurditatẽ pꝛa
ue ſentẽtie nõ icidat. Quaꝑpꝑ q;q; ⁊t in
ipſo ope ſatis apparere poſſa buc offi⸗

cioſo laboꝛi nr̃o nõ recte aliquẽ cõ:radi

cere tamẽ ſi hiꝰ pemio quibuilibet obſi
ſtentibꝰ cõneniẽter vr eẽ ruſũ hu vie
quã ĩ h̊ libꝛo ĩigredi volum? tale nobis
orccurrit exoꝛcdiX. ¶Explicit pꝛo/
logus. Incipit liber pᷣm beati Auguſti
ni ve ooctrina xpiana.
Ae ſut res qͥbus inuit᷑ oĩs tra⸗
ctatio ſenipturarũ mod iueni
endi qᷓ itelligeda ſũt: ?⁊ modus ꝓferèdi

ferẽdo poſtea diſſeramꝰ. Magnũop'
7 arduũ: 2 i ad ſuſtinẽdũ difficile. veoꝛ
ne ad ſuſcipiẽdũ temerariũ. Ita ſane ſi

de nobis ipſis plumeremꝰ. Nũc vo cumn

illo ſit ſpes ꝑagẽdi hi opis a quo no⸗
his ĩ cogitatione multa de hac re ia tra

dita tememꝰnõ ẽ metuẽdus ne dare de

ſinat cetera: cũ ea que oaia ſut cepim-
ipẽdere. Oĩs.n.res q̃ dãdo non deficit

dũ habet᷑ ⁊ nõ dat᷑:nec dũ habet᷑ quõ
babẽda ẽ. Ille.n. ait: qͥ hʒ dabit ei Dabit

ergo habẽtib.i. cũ benegnitate vtètib
eo qð acceperũt. adiplebit atq; cimnnla

biit qð oedit. Illi nq; t illi ſeptẽ erant
panes anteq;ᷓ incipem dan eſuriẽtibus
OQð vbi fieri cepit cophinos et ſpoꝛtas
ſatiatis tot hominũ milibus ipleuerũt.
Sicut ergo ille panis o frageret acere
uit: ſic ea qᷓ ad hoc op'agsredidũ iam
oñs pbuit cũ diſpẽſari ceꝑit eoiplo ſug
gerete multiplicabũtur vt in ipſo boc
nro miſterio nõ ſoluʒ nullã patiamnute

O yron e grae ſ- 1

ſenfiſßl
niſinuegr
neenee
birdchindo⸗
ſtoimolam

(ſtyt oluruͦ

ſtnu uo⸗
aniſit we⸗
iincſenie
ſiyneleſe
8tpicicüel

breddrgde

que ĩtellecta ſũt.de iĩueniẽdo pᷣus:dep / cüne

ctarchbe
ſpezäripre
deſigisd
uno Nr
nöͤgali
Er⸗
gaibte
Jle 6bſ
Tiecb'r
nesdiunan
Allasgue
iinbisinh
funmre
ſltescber

lfanin

chborch
Cucenar
nmenih
ſäiinhe
fimeen
Gnfmen
ſalle

tin

Ainie

nneeni
rnöſa
Ihrinidnͤtt
timiin fii
Arii
inhe
kündun
nwnin

lenſtnid.
wirdis N

itiniinii
Nüäünmm

mnniinni

6
inopiãâ: ſed de mirabili èt abũdãtia gan
deamꝰ. Ois doctrina vł rerũ ẽ vł ſigno
rũ:ſj res p ſigna diſcũtur ꝓoꝛie ãt nunc
res appellannq̃ nõ ad ſignificandũ ali

q́d adpibef᷑: ſiemi ẽ lignũ lapis: pec atʒ

biocet᷑a:ſʒ ñ illõ lianũ qõ ĩ aqᷓs amaras
immiſſimuylegimꝰa moyſe vt amarifu
dine carerẽt. nec ille lapis qnẽ iacob ſi⸗
bi ad caput poſuerat.nʒ illud pecꝰ qð ꝓ
filio imolauit abꝛaaʒ Pec nãq; ita res
ſit vt aliarũ ẽt ſigna fint rerũ. Sũt autẽ
alia ſigna quoꝝ oĩs vſus i ſignificãdo

: Reuti ſũt verba. Tlemo.n. vrit᷑ obis ni

ſi aliquid ſignificãdi gra. Ex quo ſtelli/
g ꝙ appellẽ ſigna: res eas videlicet qᷓ
ad ſignificãdũ aliqd adhibẽt᷑.Quãobꝛẽ
oẽ ſignũ ẽt res aliq̃ ẽ Qõ.n. nulla res
oĩno nihil ẽ. Nõ.n ois res ẽt ſignũ ẽ.et
iõ ĩ hac diuinõe rerũ atq; ſignoꝛũ:cũ de
rebꝰloqui nur:ita loqmur: vt ẽt ſi earũ
aliqua adhpiberi ad ſignificadũ pnt nõ
ĩpediaãt ipartitionẽ q̃ pꝛi de rebꝰpoſtea
de ſignis diſſeremꝰ:memoꝛitercq; tenea

mus.Id nũc ĩ reb còſideràdũ eẽ ꝙ ſũt

nõ ꝙ aliud et pᷣter ſeipſas ſignificant.
Res ergo alie ſut quibfruẽdũ ẽ: alie
quibꝰ otẽdũ:alie que fruũtur ⁊ vtuntur

Ille qbꝰirnédũ ẽ beatos nos faciunt.

Iſtie qͥbꝰ vtẽdũ ẽ tẽdẽtes ad beatitudi
nè adiun amur: ⁊ qᷓſi adminiculamur vt
ad illas que nos beatos faciũt puenire
atq; his inherere poſſimꝰ. Nos vero q
fruimur ⁊ vtimur inter vtraſq; cõſtitu
ti ſi eis qbus vtẽdũ ẽ frui volnerimꝰ im
pedit᷑ curſns nr̃:⁊ aliqũ ẽt deflectitur:

vt ab his reb qbꝰfruẽdũ è obtinẽdis vt
emur: inferioꝝ

retardemur vel ẽt re
amoꝛe pꝛepediti. ¶ SFrui.n.ẽ amoꝛe ali
eni rei inherere pp ſeipſã. Uti ãt quod
i vſum venerit ad id qõ amas obtinen⸗
dũ referre: ſ tamen amandum c᷑. Nam/

vſus illicitus abuſus poti vel abuſo

iber pꝛimus

. .
nominanda eſt Qnomodo ergo ſi eſſe
mus peregrini qͥ beate viuere niſi in pa

tria ñ poſſemꝰ: eaq; peregrinatiõe vtiq/

miſeri: 2 mi eriã finire cupicẽtes ĩ patriãẽ

redire vellemꝰ: opus eẽt vel terreſtribꝰ

vel marinis vehicolis: quibꝰ vtendum
eẽt ot ad patriam qua fruendũ erat per
uenire valeremus & ſi a nenitates iti⸗
neris: ⁊t ipſa geſtatio vebiculoꝛũ nos de
lectaret:conuerſiad fruendũ his qbua

vti debuimus nollemꝰcito viam finiꝛe

? peruerſa ſaauitate implicati alienare
mur a patria:cnius ſuauitas faceret bes

+„

tos. Sic ĩ hꝰvita imoꝛtalitatis peregris

nãtes a domino ſi redire in patrid volis D
mus:vbi beati eẽ poſſumꝰ: vtẽdum eſt

hboc mũdo nõ fruẽ dũ: vt inuiſibilia dei

per ea que facta ſũt intellecta cõſpician

tur:hoc ẽ de coꝛpoꝛalib tẽpoꝛalibuſqʒ
rebus eterna ſpiritualia comparemus.
es igitur quibfruẽdũ ẽ pr̃ ⁊ filius
? ſpiritus ſanctꝰẽ:eadẽq; trinitas vnæ
quedã ſũma res comuniſq; oĩbus fruẽ
tibus ea:ſi tamẽ res ⁊ non omniũ rernʒ
cauſe. Si tamẽ ⁊ cauſa. Nõ.n.facile no
men q tãte excellẽtie cõneniat põt ĩue
niri:niſi ; melioita dicit. Lrinitas bec

vnꝰ ðs ex quo oĩa per quem omnia in
quo ommaghrr pale⸗ X filius ⁊ ſpus
ſanctus:⁊ ſingularis qͥſq; eoꝝ oeꝰ ⁊ ſi⸗
mul oĩs vnꝰoeus:a ſungulus quidẽ ho
rum plena ſubſtãtia: ſumal omnis vna
ſubſſantia. Pater nec filius eſt nec ſpi
ritus lanctus: filins nec pr̃ ẽ nec ſpũs
ſanctus ẽ. Spiritus ſanctus nec pater
ẽ nec filius:iſʒ pr tatũ pater: ⁊ filins tinᷣ
filiꝰ: ⁊ ſpiritus ſanc.ꝰtm ſpiritus ſanciꝰ
Eadem tribus erernit as eadem ĩicõmu⸗
tabilitas eadẽ maieſtaa ea dẽ poteſtas.
In patre vnitas:in filio equalitas:ĩ ſpi
fitu ſãcto eternitas:equalitatis itaqʒ cõ
coꝛdia.Et tria h vnũ oĩa ꝑꝑ patrẽ.equa

Me doctrina chꝛiſtiana

bus t⁊ coꝛhoꝛalibe intelligibilbb 't e ſpn

lia ola pꝛopter filiũ cõnexa omnia ꝑꝑ
ſpiritũ ſanctum. Diximulne aliqͥd ⁊ i0

nuimꝰaliqd oignũ deo. Immo vo me

nihil aliud q; vicere voluiſſe ſentio. Si
At dixi nõ ẽ hoc qðò dicere volui:B vnũ
ſcio:qꝛ deꝰ ineffabilis ẽ᷑: ꝙ aut a me di
ctũ e:ſi ineffabile eẽt dictũ nõ eet.Ac ꝑ
boc nec ĩeffabilis quidẽ dicẽdus ẽ ðus
qꝛ ⁊ hoc cũ or̃ aliqd dr̃.Et ſic neſcio q̃
pugna vboꝛũ:qm ſi illudẽ ĩeffabile qð
Dici nõ põt:nõ ẽ᷑ ieffabile:qð vel ieffa⸗
bile põt.Que pugna vboꝝ ſilẽtio cauẽ
da potiꝰ:qᷓ; voce pacada ẽ.Et tñ ðs: cũ
Sillo nihil digne dici poſſit:admint hu
mane vocis obſequiũ ⁊ vbis nr̃is ĩ lau

de ſua gaudere nos voluit. Nã ide eſt

gõ or deꝰ. Nõ.n.re vera in ſtrepitu iſta
ru ouarũ ſyllabarũ ipſe cognoſcit᷑: ſed
tñ oẽs latine lingue ſocios cũ aures eo
rũ ſoniſte tetigerit mouet ad cogitãdã

quãdã excellẽtiã imoꝛtaleq; naturam.

Nã cũ ille vnꝰcogitat᷑ deoꝝ deus ⁊ ab
bis ẽt qͥ alios ſuſpicãt᷑ ⁊ vocat ⁊ colunt
ðos ſiue ĩ celo ſiue ĩ terra ita cogitatur
vt aliquid quo nihil meliꝰſit atq; ſubti
liꝰ: illa cogitatio cauet᷑ attingere: ſane
qm diuerſis bvonis mouẽt᷑:partiʒ eis q̃
ad coꝛpoꝛis ſẽſũ parti eis que ad aĩ itel
ligẽtiã pertinẽt.Illi qui dediti ſunt coꝛ
poꝛis ſeſibus aut ipſuũ celũ aut qð ĩ celo
fulgẽtiſſimũ vr:aut ipſũ mudũ deũ deo
rũ eẽ arbitrant᷑.&t ſi extra mũdũ ire cõ
tẽduũt aliqd lucidu imaginat:idq; cł ifi
nitũ vel ei ſoꝛmã qͥ optima vr inani ſu⸗/
ſpitione cõſtituũt: aut humani coꝛpis
figurã co gitãt:ñ eã ceteris anteponũt.
Qò ſi vnũ deũ deoꝝ eẽ nõ putat vel po
tius inltos aut inumerabiles eqlis oꝛ/
dinis deos:ct eos tũ ꝓut cuiq; aliquid
coꝛpoꝛis vr excellere ita ſiguratos aĩo
tenẽt:illi ãt qui ꝑ intelligẽtia pergũt vi
dere ꝙ oeus oibꝰ eum naturis viſbili

ritualib oĩbus mutabilibuſq; pferunt.
Oẽs tñ pꝓ excelletia dei certatiʒ dimcãt
Nec qiqᷓ; mnueniri põt q boc deum cre
dat eẽ quo meli aliquid eſt. Itaq; hoe
oẽs deũ cõſẽtiüt eẽ qð ceteris reb oibꝰ
anteponũt. Et qm oes qui de deo cogi
tãt vnũ aliquid cogitat:illi ſoli pnt non
abſurda ⁊ idigna exiſtiare de deo qͥ vi⸗
tã ipſa cogitãt ⁊ quecũq; illis foꝛma oc
currerit coꝛꝑis eã vita viuere vel nõ vi⸗
uere ſtatuũt:⁊ viuẽtẽ non viuẽti atepo
nũt.eamq; ipſa viuentem coꝛpoꝛis foꝛ⸗
mã q;talibet luce perfulgeat: q;talibet
magnitudine pᷣmineat:q;talibꝰ pulchꝛi
tudine oꝛnet᷑ aliud eẽ ipſã: aliud vitam
q̃ vegetat itelligunt:eaqʒ illi moli que
abilla vegetaf᷑: ⁊ animat᷑ dignitate in⸗
cõparabili pᷣferũt᷑.Deide ipſa vita ꝑgũt
iſpicere:⁊ ſi e ſine ſeniu vegetatẽ iuene
rit: qualis ẽ arboꝝ:pponũt ei ſẽtietẽ: q̃⸗
lis ẽ pecoꝛũ:⁊ huic rurſus itelligetè: qᷣ
lis ẽ hominũ.Qua cũ adbuc mutabile
viderit:etiã buic aliq; icõmutabilẽ co⸗
gũtur pᷣponere.illã ſcilicet vitã q nõ ali
quãdo deſipit aliqn ſapu:ſj ẽt potiꝰipᷣa
ſipiẽtia. Sapics.n.niẽs.i.ãdepta ſapiaʒ
anteqᷓ; adipiſceret᷑ nõ erat ſapiẽs. At vo
ipſa ſapiẽt ia nec fuit vnq; iſpiẽs nec eẽ
vnq; põt. Qud ſi nõ videret nullo mõ
plena fiducia vitã icõmutabilit᷑ apien
tẽ cõmutabili vite anteponerẽet. Ipſam
qppe regulà vitatis q̃ illã clamat eẽ me

lioꝛẽ incõmutabilẽ vident. Nec vſpiaʒ

niſi ſupꝛa ſuã naturà vidẽt:qm̃ quidem
ſe oident mutabiles. Nemo.n.&c ta ipꝛu
dẽter iſulſus qͥ dicat:vñ ſcis ĩcõmuta/⸗
biliter ſapiẽtẽ vitã mutabili eẽ pferẽdã
Idipſũ.n.qð iterrogat vñ ſciã oĩbꝰ ad
ↄtẽplãdũ coĩter atqʒ icõmutabilit᷑ pᷣſto
E.Et hoc ꝗ nõ videt ita quaſi cecus in
ſole cui nihil ꝓdeſt ipnis locis oculoꝛu

Plückreerft

Cliitetee
baniannlif
Pproniigi
bobebihlahe
ſerionn aicg
geimelate
ciilave
Mutadili vn
coͤdtoꝛn
(öularpur
rellälle
purgarone
ſnuniprton
Nanauai⸗
ur/o
ſo oſom ni

fmmiaicögn
öſberererept

(utnosboies

ſcünſſpie

chſei epbe
ſeſepnmni⸗

Winiczi
fitguſſſima
ida ſpieſke

ſebob Kie
t og nobe
fnitpuoont
ſcenlilniifn
gilcnnupenn

Maudeno

ficgoerd
Ahelcnonis
kboen
heſnctelin
leknoe di,
mnitoern
aictnr
(huradot
rniinoi
(Wphori

S

ie hang
giagnin
dcgiiilli
Wüſaſun

diſimii

Engs iüiſf

rSmgtk
iideidi
iiäcen
nelicicgti
S
unäi
ntl tienti
etungi
iniſttid
tiidantii
lemthurtf
4slilnii⸗
“
miſchtißt
s ſonnnibſ
Arilo inn

Qui at videt ac refugit cõſuetudine vm
bꝛarũ carnaliũ iualidã aciẽ mẽtis ge rit

Pꝛauoꝛũ igi᷑ moꝛũ:quaſi cõtrari flati
bus ab ipſa patria reꝑcutiũf hoĩes po/
ſterioꝛa aiq; iferioꝛa ſectãtes: q; illud
ꝙ eẽ meliꝰ atq; pꝛeſtã ti cõfitẽtur/Qua

po cũ illa veritate pfruẽdũ ſit qne incõ
mutabilit᷑ viuit ⁊ i ea trinitas ðs auctoꝛ
2 cõditoꝛ vniuerſtatis rebꝰ q̊s cõdidit
cõſulat:purgãdus ẽ aius: vt ⁊ pꝛoſpice

re illã lucè valeat ⁊ iherere ꝑfecte.Quà

purgationẽ quaſi ãbulationẽ q; da:⁊ q̃
ſi nauigationẽ ad patriam arbitremur.
MNõ.n.ad eũ qͥ vbiq; pñs ẽ: locis moue
mur:ſʒ bono ſtudio boniſq; moꝛibꝰ ꝙ;
nõ poſſemꝰ niſñ ipſa ſapiẽtia tãte noſtre
ifirmitati cõgruẽ dignaret᷑:⁊ viuẽdi no
bis pᷣberet exeplũ:nõ aliter qᷓ; ĩ bomine
qm̃ ⁊ nos hoies ſumꝰ:ſʒ qꝛ nos cũ ad il
lã venimſa piẽter fſacimꝰ:ipſa cum ad

nos venit ab hoĩbꝰſuꝑbis quaſi ſtulte

feciſſe putata c.Et qm nos cũ ad illam
venimcõualeſcimꝰ:ipſa cũ ad nos ve⸗/
nit quaſi ifirma exiſtimata ẽ:ſi ꝙ ſtultũ
E dei ſapiẽtiẽ hoĩbꝰ⁊ ꝙ ifirmũ ẽ di foꝛ
tiꝰẽ hoĩbꝰ.Cũ ergo ipſa ſit pr̃ia viã ſe fe
cit quoq; nobis ad pr̃iaʒ.Et cũ ſano ite
rioꝛi ⁊ puro oculo vbiq; ſit pꝛeſens eoꝝ
q̃ oculũ illũ ifirmũ mũdũq; habẽt ocuł
etiã carneis apparere:dignata c.Qꝛ.n.
iſpietia dei nõ poterat mũdus ꝑ ſapiẽ

tiã cognoſcere deũ:placuit deo ꝑ ſtulti

tiã pꝛedicationis ſaluos facere credẽteſ

Mon igit᷑ ꝑ locoꝛũ ſpacia veniẽdo: ſʒ in

carne moꝛtali moꝛtalibꝰ apparado ves

niſſe ad nos or̃. Aluc g venit vbi erat:

qꝛ i ð mũ do erat ⁊ mũdus ꝑ eũ facieſt
ſz qm cupiditate fruẽdi pꝛo ipſo creato
re:creatura hoĩes cõfigurati buic mũ⸗

Wiber primus

eiꝰ tã clare:ac piitis lncis fulgoꝛ ĩfuſus

do:⁊ mũdi noie cõgruẽtiſſime vocatiñ

eũ cognouerũt: ꝓpteres dixit euageli⸗

—

ſta:⁊ mundus eũ nõ cognonit. Itaq; is

ſipiẽtia dei non poterat mũdus per ſa
piẽtiã cognoſcere deuʒ. Cur ergo venit
cũ hic eẽt:niſi qꝛ placuit ðo ꝑ ſtultitiaʒ

pdicatiõis ſaluos facere credẽtes: Quõ

venit niſi ꝙ voũ caro factũ ẽ ⁊ habita⸗
nit ĩ nobis: Sicuti cũ loqmur ad id qð
ĩ aĩo gerim inaudiẽtes animũ ꝑ aures
carneas illabatf᷑.fit ſonus verbũ qð coꝛ
de geſtamꝰ ⁊ locntio vocat᷑.nec iñ ĩ eũ
dẽ ſonũ cogitatio nr̃ᷣa cõuertit᷑:ſj apud
ſe manene ĩtegra:foꝛmã vocis qua ſe ĩ⸗
finuat auribꝰ ſine aliqua labe ſue mus
tatiõis aſſumit ita verbũ dei nõ cõmu:
tatũ caro tñ factũ ẽ vt habiaret i nobis

Sidcut at curatio via ẽ ad ſanitatem ſiec

iſta curatio peccatoꝛes ſanãdos ĩterfi⸗
ciẽdoſqʒ ſuſcepit:⁊ quẽadmodũ medici
cũ alligãt vulnera:nõ icõpoſite:ſʒ apte
id faciũt vt vinculi vrilitatẽ quedam ⁊
pulchꝛitudo conſequat᷑:ſic medicina ſa
piẽtie per hominis ſuſceptionẽ nr̃is eſt

accomodata vulneribꝰ de quibuſdam

cõtrarijs cnrans:⁊ de quibuſda ſimili/
bus ſicut ẽt ille qͥ medet᷑ vulnerib coꝛ⸗
poꝛis adhibet quedã cõtraria: ſicut fri⸗
gidũ calido vel humidũ ſicco: vel ſi qd

aliud hiꝰ. Adhibet ⁊ quedã ſimilia ſicut

lintheolũ:vel rotũdo vulneri rotũdum
vel oblungũ oblũgo: ligaturãq; ipſam
nõ eäàdẽ mẽbꝛis oĩbꝰſʒ ſimilẽ ſimilibꝰco

aptat/ſic ſapĩa dei hoĩeʒ curãs ſeipſam
exhibuit ad ſanãdũ: ipſa medicus ipſa
medicina. M ergo ꝑ ſuꝑbiã bõ lapſus
ẽ:humilitatem exbibuit ad ſanandum.
Serpẽtis ſapiẽtia ðcepti ſumꝰ: dei ſtul
titia liberamur. Quëadmodũ illa ſapit
tia vocabatur.erat ãt ſtultitia cõtẽnẽti
bus deũ:ſic iſta que vocat᷑ ſtultitia ſapĩa

E vicẽtibus diabolum. Nos imoꝛtalita

te vſi ſumus male: vt moꝛeremur: xpᷣs
moꝛtalitate bn vſus eſt vt viueremue

—
—–w+

via ſum nec via iſta locoꝝẽ:ſʒ affectuũ

duũ eſi:quas eternales ⁊ incõmutabiles

De doctrina chꝛiſtlana
eonupto aĩo femine igreſſus ẽ moꝛbꝰ: quã ĩtercludebat quaſi ſepta q̃dã ſpRKine Comumn 1
integro coꝛpoꝛe femine ꝓceſſu ſalns ad ſa pteruoꝝ malicia peccatoꝑ qᷣd libera Aeli fntone
tadẽ cõtraria pertinet:ꝙ enã exẽplo ꝰ liꝰ miſericoꝛdiP ſacere potuit qͥ ſeipuz omigcifuin
tutũ eius vicia noſtra curant᷑. Jam vo qredirem nobis ſubſtemnere voluit. ni/ heerticneſmt
ſimillima quaſi ligamẽta mẽbꝛis ⁊ vul vt oĩa donaret pcta ↄuerſis: ⁊ granit fi widoam
nenbus noſtris adhibita illa ſũt. ꝙ per xa ĩterdicta aditꝰ nr̃i ꝓp nobis cruciſixus chedeinoͤdi
feminã ðceptꝰ:ꝑ feminã nat:bõ boĩes euelleret᷑.¶ Has igit᷑ claues dedit ec/ änrgingrin
moꝛtalis moꝛtales moꝛte moꝛuos libe clie ſue vt qͥ ſolueret ĩ terra ſoluta eẽnt Veepeellt.
rauit. Multa quoc alia diligẽtius itu iĩ celo:q ligaret ĩ terra ligata eẽnt ĩ celo: gifriſedehein
entibꝰifiniti oꝑis ꝑagẽdi neceſſtaſ nos ſcqʒ vt qͥſqs ĩ eccleſia eius dimitti nbi pee gi rcepi
capit:vel a ↄtrarijs vel a ſlibus medicie cata nõ crederet:nõ ei dimitterẽtur: ſe —
xpᷣiane apparet ĩſtructio. Jam vo credi q; ab his conectus auenteret ĩ eiuſdè ec itolyenav
ia dñi a moꝛtuis reſurrectio ⁊ ĩ celuʒ aas cleſie gremio ↄſtitut eadẽ fide:atq; coꝛ ninureo
ſcẽſo magna ſpe fulſit fidẽ nr̃aʒ. ul rectione ſanaret᷑.Quiſq.n. nõ crecit di inbigal
tũ oſtẽdi enim quã voluntarie ꝓ ne bis mitti ſibi poſſe peccata fit deterioꝛ oſpe (lgetnieoe
aĩaʒ poſuit qͥ c eã habiit ĩ ptãte ſume rdo:quaſi nibil illi melius qᷓ; malũ e AEitbdäre
re. Quãta g fiducia ſe ſpes credẽtiũ ↄſo remanear.vbi de fructu ſue ↄuerſionis ſihrrchclt.
lat᷑ ↄnderàs quantꝰquata ꝓ nõdũ cre ifidus ẽ. J vo ſicut animi qued moꝛs (holtiddeß
dẽtibꝰpaſſuſ ſit.Cũ.n.iudex viuoꝝ atq; /eſt vite pᷣoꝛis moꝛũq; relictio.que fit pe MWaſeieo wn
moꝛuoꝝ expectat᷑ a celo magnũ timo nitẽdo:ſc etiã coꝛpoꝛis moꝛs ẽ aialiõis Wenledice
rẽ icutit negligẽtibꝰvt ſe ad idulgẽtia, pᷣſtie reſolutio.Et quõ anin p pniaʒ q Gieni
ↄuertãt:eũq; magiſ bñ agẽdo deſiderẽt poꝛes moꝛes pditos ĩterimit: refoꝛmat nn hugetichn
qᷓ; male agẽdo foꝛmicct.Quibus.n.der iĩ melius.ſic etiaʒ coꝛpus poſt iſtà moꝛ ſeeuinbanl
bis dici aut qua cogitatione capi põt pᷣ tẽ quã vinculo peccati oẽs debeinꝰ: cre ſereſetadde
miũ qꝗð ille in fine oaturus ẽ: qũ ad cõ dendũ ⁊ ſperaãdũ eſt reſurrecnonis tpꝑe Aſcöͤrtadi
ſolationẽ huius itineris tm dedit ò ſpi ĩ meliꝰcõmutari:vt nõ caro ⁊ ſaguis re niiicideſe
ritu ſancto: quo ĩ aduerſis vite hiꝰ fidu gnũ dei poſſideat qð fieri nõ põt. Sed ecütorde
ciam:charitatẽq; tantà eius: quẽ nõdũ coꝝuptibile hoc ĩduat iconuptioneꝝ? hilbonoja
videmꝰpabeamꝰ: ⁊ vona vnicuiq; poꝛa moꝛtale hoc ĩduat ĩmoꝛtalitatẽ: null Sienoleni
ad inſtructionẽ ecclie ſue:vt id qõ oſtẽ q; faciẽs moleſtiã:qꝛ null pati Anck. Ppptlug w
dit eẽ faciẽdũ nõ ſolũ ſine murmure: ſj gentiã a beata ꝑfectaq; aĩa / Cuiaũt ſnisenoͤſnne
etiã cũ delectatione faciamus. Eſt.n.ec coꝛpꝰnõ moꝛt᷑ huic ſeculo:neq; incipit Pbeioligel
cleſia coꝛpus eins:ſicut apoſtolica do/ oↄtfigurari veritati ĩ grauioꝛem moꝛtem iniccöſtnen
ctrina cõmendat: que etiã ↄiunx ei ꝰor. moꝛte copoꝛis trahit᷑:ne ad cõmutatõ ſortepiide⸗
Coꝛpus ergo ſuũ multis mẽbꝛis diuer nẽ celeſtis habitudinis:ſʒ ad luẽda ſup nnüeterto
ſa officia gerẽtibus nodo vnitat a cha plicia reuiuiſcit. hoc itaq; fides babʒ at ſeetungrden
ritatis tanq; ſanitatis aſtrigit. Exercet q; ita rem ſe habere credenduʒ eſt:neq; ſiäkenae
aũt hoc tꝑe ⁊ purgat.Quibuſdã mole/ animũ neq; coꝛpus humanũ oino inte nnliit
ſtijo vt erutã de hoc ſeculo ĩ eternũ ſibi ritũ pati ſz impios reſurgere ad penas i niͤnli⸗
copulet ↄiungẽ eccłiam nõ hũtes macu eſtimabiles:pios auteʒ ad vnt eternam nden
lã aut rugã aut aliqᷣd hiꝰ. Poꝝꝛo qm̃ in ¶ In his oĩbrebille im ſũt qbus fruẽ iennfni

Cuüpül

iingin,
nlanumn,,
ſſnm
B
Arn

Arnötimn
uitet
Ceaeudnr
miorumzei
Arrimmmet
he aii
Nni len
1 rnen
niſtian
chtnii

5

cõmemoꝛanim. Keteris ât vtẽdũ vt
ad illã perfruitionẽ puenue poſſimns.
MNos itaq; qui fruimur ⁊ vtimur: alüs
reb res alique ſumns. Magna.n que

dã res ẽ bõ factus ad imaginẽ 2 ſimili⸗

tudinẽ dei:nõ quãtũ moꝛtali coꝛpoꝛe ĩ⸗/
cluditur:ſʒ inquãtũ beſtias rõnalis aie

pbonoꝛe pcellit. Jtaq; magna queſtio ẽ

ꝓtrũ frui ſe debeãt homines: an vti:an
vtrũq;. Pꝛeceptũ ẽ. n. nobis vt diliga⸗
mus iuuicẽe:ſʒ querit vtruʒ ꝑꝑ ſe hõ ab
hoĩe diligendus ſit:an pp aliud. Si.n.
pp ſe fruimur eo:ſi ꝑꝑ aliud vtimur eo
Vr ãt mibi ꝑꝑ ali oiligẽdus.Qõ.n.ꝑꝑ
ſe diligẽdus ẽ ĩ eo cõſtituit᷑ vita beata.
Cuiꝰ ẽt ſi nõdũ res tñ ſpes eiꝰ nos hoc
tẽpoꝛe cöſolat᷑. Maledictꝰ ãt qͥ ſpem
ſuã ponit ĩ hoĩe: ſʒ nec ſeipſo qͥſq; frui
debet ſi liqdo aduertas:qꝛ nec ſeipſum
debet pꝑꝑ ſe diligere:ſj ꝑꝑ illũ quo fruẽ
dũ ẽ.Luũc qͥppe ẽ optimꝰ hõ cũ tota vi⸗
ta ſua ꝑgit ĩcõmutabilẽ vità:⁊ toto af⸗
fectu inheret illi.Si aͤt ſe pꝑ ſe diligit: ñ
ſe refert ad deũ:ſʒ ad ſeipſũ cõuerſus nõ
ad ĩcõmutabile aliqͥd ↄuertit᷑.Et ꝓpter
ea iã cũ defectu aliquo ſe fruit᷑ qꝛ meli/
oꝛ ẽ cũ totꝰheret atq; ↄſtrigit᷑ icõmuta
bili bono:qʒ cũ vni vł ad ſeipſũ relaxat᷑.
Si ergo teipſũ nõ ꝑꝑ te debes diligere:
ſʒ ꝑp illud vbi dilectiõis tue rectiſſimꝰ
finis ẽ:nõ ſuccedat alius hõ ſi ẽt ipſum
pꝑ deũ diligis.hec.n.regula dileciionis
diĩnit cõſtituta ẽ. Diliges ꝓximũ tuum
ſicnt teipſũ.deũ vᷣo ex toto coꝛde ⁊ ex to
ta mẽte: ⁊ ex tot a aĩa:vt oẽs cogiratio
nes tuas ⁊ oẽm vità ⁊ oẽʒ itellectũ ĩ il/
lũ cõferas:a quo habelſ eaipſa ẽt que cõ
fers.Cũ t ait toto coꝛde:tota mẽte:to
ta aĩa:nullã vite nr̃e partem reliqᷣt que
vacare debeat:⁊ quaſi locũ oare vt alia
re velut frui:ſed dqcqͥd aliud venerit in
animũ illuc rapiat᷑.quo totiꝰ oilectiõis

”

lIpetns currit. Quiſquis ̊ recte primũ

diligit. bic cũ eo oʒ agere vt etiã ipe toro

coꝛde: tota aia: tota mẽte diligat deum

Sic. n. eu diligẽs tâq; ſeipſã totã dilecti
onẽ ſui ? illius refert ĩ illa dilectionem
dei. que nullũ a ſe riuulũ ouci extra ba
tit᷑ cui oeriuatiòe minuat᷑ õ at ciĩa
quib vtẽdũ ẽ diligẽda: ſedea ſola que
aut nobis cũ ſocietate quadã referutur
in deũ.ſicut ẽ bõ vel angelus. aut ad
nos relata beneficio dei per nos idigẽét
ſicuti ẽ coꝛpus. Nã vtiq; martpres non
dilexerunt ſcelus pſe quentiũ ſe:quo tn
vñ ſunt ad pmerẽdũ deũ.Cũ exgo qua
tuoꝛ ſũt diligẽda:vnũ qð ſupꝛa nos eſt
alterũ qð nos ſumꝰ:tertiũ qõ iuxta nos
E: quartũ qð intra nos c. de ſecũdo ⁊ qr
to nulla pꝛecepta dãda erãt. Quãtũ li⸗
bet. n. hõ excidat a veritate:remanet illi
dilectio ſui ⁊ dilectio coꝛpoꝛis ſui:fugax
eniʒ anim ab icõmutabili lumine oĩn 3
regnatoꝛe id agit vt ipſe fibi regnet ⁊?
coꝛpoꝛi ſuo:⁊ iõ nõ põt.niñ ⁊ ſe ⁊ coꝛ⸗
pus ſuũ diligere. Magnũ at aliqd a de
ptũ ſe putat:ſi ⁊ ſocijs.i.alijs hoĩbus do
minari potuerit. Ineſt. n. vitioſo aĩo id
magis appetere: ⁊ ſibi tãq; dbuũ vendi
care ꝙ vni ꝓpꝛio debet᷑ deo. Lalis autẽ
ſui dilectio meliꝰodiũ vocat. Iniqnum
c.n.qꝛ vult ſi bi ſeruire:⁊ ꝙ ifra ſe c:cuʒ
ipſe ſupᷣioꝛi ſeruire nolit. Recniſſunec;
dictũ ẽ. Qui ãt diligit iniqtatẽ odit aĩa⸗
ſuã: ⁊ iõ fit infirm us aius ⁊ de moꝛtali
coꝛpoꝛe cruciat᷑. Neceſſe ẽ.n.vt illud di
ligat:⁊ ei coꝛꝛuptionẽ pꝛegrauet᷑. Im
moꝛtalitas.n. ⁊ ĩcoꝛuptio coꝛpoꝛis de
ſanitate animi exiſtit: ſanitas at animi
ẽ firmiſſime in herere potioꝛi:boc ẽ ĩcõ/
mutabili deo. Cum vero ẽt eis qui ſbi
naturaliter pares ſunt:boc ẽ hoĩb dna
ri affectat. intollerabilis oĩino ſuperbia
c. Nemo ergo ſe odit.Et huic quidem

=

nulla cũ aliqᷓ ſecta qõ fuit: ſed nec coꝛpꝰ

ſuu q q; odi. Uerũ e eniʒ qð ait apoſio
lus. lemo vnq; carnẽ ſuò odio habuit
2 qõ nõnulli omũuũt male iſe eſſe ſine coꝛ
peze oino fallutur. lõ eniʒ coꝛpus iu
uʒ iz conuptiones eir? põdus oderunt
Nõ uaq; nullũ coꝛpus: ſs inconuptuʒ
celerrnimũ volui babere: ſz purat nui
lu coꝛpus ſi tale fuerit qꝛ tale aliqd eſſe
aĩ z putat. Qò àt cotintia ẽ qda ⁊ labo

ribꝰqñ piequi vidẽt᷑ coꝛpoꝛa lua:qͥ boc

certe vel recte faciũt:nõ id agũt vt habe
ant coꝛpꝰ:ſz vt habeant ſubiugatũ ⁊ pa
ratũ ad oꝑa neceſſaria. libidines. n. ma
le vtẽtes coꝛpoꝛe.i cõſuetudines ĩclina
tiõis aĩe ad fruẽdũ ĩferionbꝰ:ꝑ ipſi coꝛ
poꝛis laboꝛioſã q;dã militiã exiinguere

affeciãt. Nã nõ ſe iterimũt: ſʒ curã ſiue

valitudinis gerũt. Qui qt ꝑuerſe id agũt

quañn naturaliter inimico ſuo coꝛpi bel

lũ igerũt. In quo falli eos qð legut.ca
ro cõcupiicit aduerſus ſpũʒ:⁊ ſpũs ad/

uerſus carnẽ. Hec.n.ſbi iuicẽ aduerſat᷑
Dictũ cẽ.n.hoc ꝑꝑ idomitã carnalẽ con

ſuetudine aduerſus quà ſpus ↄcupiſcit

nõ vi iterimat coꝛpꝰ:ſʒ vt cõcupiicenti

aʒ eiꝰ.i.cõſuetudine male edomitã faci

at ſpuũi ſubiugatã.quod nà oꝛdo deſide

rat:qꝛ.n.erit ̊ pꝰ reſurrectionẽ᷑: vt coꝛ⸗
pus oino cũ quiete ſũma ſpũi ſubdituʒ
imoꝛtalit᷑ vigeat.hoc ẽt in hac vita me⸗
dud uũ c:vt cõſuetudo carnalis mutet
i melius:nec ioꝛdinatis motibꝰ reſiſtat

ſpiriuut. Qò vonec fiat caro cõcupiſcit

aauerſus ipũʒz ⁊ ſps aduerſus carnem
nõ ꝑ ocũ renſtete ſpiritu ſʒ ꝑ pᷣncipatũ
qꝛ magis qð diligit vnlt ſubditũ ee me⸗

lioꝛi:nec ꝑ odiũ reñſtẽte carne:ſʒ per cõ
ſuetudinis vinculũ:qu a parẽtũ etiam
pgenie iueteratũ nature lege inoleuit.

Igd ergo agit ſpũs in domãda carne:vt
ſoluat male cõſuetudinis quaſi pacta ꝑ
uerſa ⁊ fiat pax ↄſuetudis bone:cũ nec

iſti qui falſa opinione depꝛanati:cope

ra ina deteſtant᷑ paruti eẽnt vnu oculũ

vel ſine ſenſu voloꝛis ami tere eiiam ſi

in altero tatus cernédi ſeſus remaner
ſ;ins erat i ouob:miſi aliq̃ res que pꝛe

ponẽ baa tet vigeret. Iſto aiq; hi docu⸗
merts ſatis ondit᷑ eis qui ſine ptmacia
verſ requirũt q; certa ſit ſenteria apo⸗
ſtoli vbi ait: Nemo vnqᷓ; carnem ſuam
odio habuit. Addidit etia: ſed nutrit ſo
uet eà ſicnt xpᷣs eccleſtà. Modne g dili
gẽdi pcipiẽdus ẽ hoĩ.i.quomodo ſe dili
gat vt pſit ſibi Qm at ſe diligat 2 pdeſ
ſe ſibi velit dnbitare oemẽtis .· Pꝛecipi
endũ ẽ quõ coꝛp ſuũ diligat:vt ei oꝛdi
nate pꝛudẽterq; conſulat.nã ꝙ diligat
etiã coꝛpus ſuũ.idq; ſalnũ habere aiq;
ſtegrũ velit eque manifeſtũ ẽ. Aliquid

itaq; ampliꝰoiligere aliquis põt qᷓ; ſalu

tẽ atq; ĩtegritatẽ coꝛpoꝛis ſui.nã multi
⁊2 doloꝛes ⁊ amiſſiones nõnulloꝑ mem
bꝛoꝛũ volũtarias ſuſcepiſſe iueniũt:ſed
vt alia qᷓ ampli oiligebat ſaltẽ cõſeque
rent᷑.nõ ergo pꝛopterea dicẽdũ ẽ: qiqᷣs
nõ diligere ſaluẽ atqʒ incolumitatem
coꝛpoꝛis ſui qð pl aliqd diligit. nam ⁊?
auarus q;uis pecuniã diligat:tn emit ſ
bi panẽ:qð cũ facit dat pecuniã quam
muitũ amat ⁊ augere deſiderat. ſed qꝛ
pluris exiſtimat ſalutẽ coꝛpoꝛis ſui:qui
illo fulcit᷑ pꝛimo. Suꝑuacaneũ ẽ diuti⸗

us de re manifeſtiſſima oiſputare.Qð

tñ plerũq; nos facere cogit erroꝛ ipio
rũ.Ergo qm̃ pcepto nõ ẽ opꝰ vt ſe qᷣſq;
⁊ coꝛpſuũ viligat.i.qm id qð ſumꝰ: et
qð ĩfra nos ⁊ ad nos t ptinet:icõcuſſa
nature lege diligimꝰq ĩ beſtijs ẽt ꝓmul

gata . nd ⁊ beſtie ſe ati; coꝛpoꝛa ſua di

ligũt. Reſtabat vt ⁊ ð illo qð ſupꝛa nos

E:⁊ de illo qð iuxta nos ẽ pcepta ſume

rem. Diliges ĩquit onz veu tuũ er toto
coꝛde tuo:⁊ ex tota mẽte tua:⁊ ex tota

aĩa tna ⁊ diliges ꝓximũ tuũ ſicue teipj.

2*

3 0
gebe tvchhe
ßſp
gnnltdt
iloelanma

ligtagte

poreuclifen

ſerhanef
cunat biecno
ſok partppere⸗

(Ei deolection

ſinnienlige⸗
afaelttuns

ſiſkutert
hhenmntec
enetzneenn
(lüintno diz
(ellih d
diackecceddog

d e
irhiulgen
dlgece⸗

deiligt

Pooligicne

ditſeoie
höͤgffigon
Utäfrunor
dlliciſir ſe
bopoticlnu
ltipoprel
ubib ft
Ugülnſte
(niopore
Ullknenid
Magunünen
Pnleslia
uſinf
lditüeare
wab
ſuchzdeci⸗
6ia

Rg
ut ma
nuain

icanßtn
Nmpgihn
Auarniͤt
tihgalei
wihlgmnt
miitaig
win il
c tingrti
ngcnittiht
ſiig ir
Aenmitüi
Agrif⸗
rmiapenſiui
mlontel
min toſin
uiaßgiun
Guan
minlt/
jina
Aaniriut

1

Si

4

lunik i
—“

Lingaſin
niiger
mmni,
nnin
nugn

micmm,

—
—

ð

☛ ☛ =

=

⁊ ꝓpbete ſinis itaq; pcepti ẽ vilecnio:⁊

ca gemina. i, oei ? pxrim. Qd ſite totuʒ

intelligis i.anima ? coꝛp ? primü tunʒ
ii. aiuz 2 Coap ei. hô. n, ex aia conſtat ?7
coapoꝛe. nnllu reru diligédaru genus ĩ
bis puob pceptis pternuſſũ eſt. Ki.n.
pꝛecurrat dilectio di eiuſq; dilectionis
mod pſcu appareat: ita vt cetera ĩ ulũ
coſluãt oe oilectione tua nihil dictũ vr
ſz cu dictu ẽ: diliges pximũ tuũ ſicut te

ipſu. fimul 7 tuis oileciõ nõ pꝛetermii

iteger extimatoꝛ e. Iplẽ at ẽ qᷓ oꝛdinat

Dilectioné bʒ:ne aut diligat qð nõ ẽ dili

gedũ:aut nõ diligat quod ẽ mindiligẽ

dum: aut âpli viligat qo min ẽ otlige
dũ:ant eque diligat qð minꝰ vel aplius
o ligẽdũ ẽ: aut min vel apli qꝗð eque di
lige du ẽ. Oĩs peccatoꝛ ĩquatũ peccatoꝛ
c nõ ẽ cil gẽdus: ⁊ oĩs hõ ĩquãtũ ẽ bõ
viliged' pp duʒ. De vo pp ſeip ü. Etſi
Ss oĩ boĩe aplidiligẽdus éampliꝰqiq;
oz deuũ diligere q;ᷓ ſeip i. Ité ãpli alius
ia iſta diligẽda ſũt: ⁊ põt nobucu alꝰ
hõ pfrui:qð nõ põt coꝛpꝰ qð ꝑ aĩaʒ vi⸗

uit q̃ fruimur deo. Oẽs aũt boĩes eque

Diligẽi ſut ſed cũ oibꝰ ꝓdeſſe nõ poſſiſ
bis potiſſimu cõſulè du ẽ: vel ꝗ ꝓ locoꝝ
vel tẽpoꝝ:vel quoꝛũlibet rerũ opoꝛtu/
nitatihus cõſtrictiꝰtibi qn quadã ſoꝛte
iũgutur: ncut ii. ſi tibi abudaret aliquid
qðò dari opoꝛteret ei qͥnõ baberet: nec
duohus vari poſſes: ſi ibi occurrerent
duo:quoꝛũ neut᷑ aliũ vel indigentia vel
gratia ie aliqua neceſſitudine ſuꝑaret
n hil iuſtius faceres qᷓ; vt ſoꝛte legeres:
cui dãduũ eẽt qð dari vtriq; nõ poſſ:ſic
boĩb quib oibꝰcõſulere nequeas pꝛo
ſoꝛte babedũ ẽ ꝓut qq; uibi colligatus
tẽpoꝛaliter aaberere potueru. Qiuz at

Xiber primus

qͥ nobiſcũ fruũtur deo: partim eos dili⸗

gidioæ videt excitat eũ quatũ poteſt

gamꝰ quos ipſi adiuuamꝰ: partiʒ eos a
quibus adinuamur:parti quoꝝ ⁊ idige

tiz qb'nec alidd ipſi cõferimꝰ cõmodi:
nec ab eis vt nobis cõferat᷑ attẽdimus.

Uelle iñ debemꝰvt oẽs diligat nobiſcũ⸗

oeũ.⁊ totum quod vel eos adiuuamus

vel adiuuamur ab eis: ad vnum ilimn

finẽ reſereudũ. Si enim ĩ thearris nedq⸗

tie qui aliquẽ diligit hiſtrionem: ? tad;
magno velèt ſũmo bono eius arte per

fruit᷑: oẽs diligit qͥ eũ diligũt ſecũinõ ꝑꝑ

illos: ̊ pꝑ eũ quẽ pariter diligũt:⁊ quã
tũ ẽ in eiꝰ amoꝛe feruentioꝛ: rantũ agit

quibus põt modis:vt a pluriboiligat᷑:
2⁊ tm̃ pluribꝰ eũ cupit oñdere: ⁊ quẽ fri

laudibus illius. Si autẽ contraueniẽtẽ
iuenerit:odit in illo vehementer odiũ
oilecti ſui:⁊ quib valet ĩſtat vt auferat

quod nos ĩ ſocietate dilectionis dei age

re conuenit:quo perfrui beate viuere ẽ
⁊ a quo habent omnes qui emm diligũt
de quo nibil metuimus.ne cuiq; poſſit
cognitus diſpticere:⁊ qui ſe vult diligis
non vt ſibi aliquid:ſed vt eis qui diligũt
eternum pꝛemium conferatur. boc eſt
ipſe quem diligunt binc efficitur vt ini
micos etiam noſtros diligamns. lon
enim eos timemus:qꝛ nobis quod dili
gimꝰ poſſũt auferre ſed miſeramur po
tius qui tanto magis nos oderunt q;⸗
to ab illo quem diligimus ſeparati lũt
Ad quẽ ſ̊ conuerũſi fuerint: ⁊ illũ tanqᷓ
beatificũ bonum:⁊ nos tanqᷓ; ſocios t⸗
ti boni neceſſe ẽ vt diligant. Oꝛitur aũt
boc loco de angelis nonnulla queſtio
Illo enim fruentes etiam ipſi beati ſũt
quo ⁊ nos friu deſideramus. Et q;to in
bac vita fruimur. vel per ſpeculũ vel in
enigmate tato noſtram peregrinatio/

ſiem ⁊ tolerabilius ſnſtinemus:⁊ arden
tius finire cupimus. Sʒ viꝑ ad illa vuo
pcepta ẽt oilectio ꝑtineat angeloꝝ non
irationabiliter queri põt. Nã ꝙ nullũ
hoĩeʒ exceperit qͥ pcepit vt ꝓximum dili
gam. ? ipſe i euKtgelio dñs ondit ⁊ pau
lusa apts. Ndãq; ille cũ duo pᷣcepta ꝓtu⸗
lerat: atq; i eis pẽdere totã legẽ: ꝓpbe/
taſq; oẽs dixerat cũ iterrogaret eũ dicẽſ
Et ds ẽ meꝰ ꝓximus:hoĩeʒ quedã ꝓpo
ſuit deſcedẽtẽ ab iherlm ĩ hierico icidiſ
ſe ĩ latrones:⁊ ab eis graniter vulnera⸗
tũ ſauciũ ⁊ ſemianimẽ eẽ derelictũ.Cui
ꝓrximũ nõ eẽ docuit:niſñ qͥ erga illuʒz re⸗
creandũ atq; ſanãdũ miſericoꝛs extitit.
ita vt q hoc iterrogauerat iterrogat ip
ſe lateret. Cui vns ait: Uade ⁊ tu fac ſi
militer.vt videlʒ eũ eẽ ꝓximum itelliga
mus: cui vel exhibẽdũ ẽ officiũ mir̃icoꝛ
die ſi ĩdiget vel exbibẽdũ eèt ſi idigeret
Ex quo ẽ iã ↄſequens vt etiã ille a quo
nobis hoc viciſſim exhibẽdũ ẽ pxim vi⸗
det. Pꝛoximi.n. nomẽ ad aliquid ẽ: nec
qᷣ qᷓ; eẽ ꝓximus nin ꝓximo põt. Nullũ
auüt exceptũ eẽ cui muericoꝛdie denege⸗
tur officiũ:quis nõ videat qñ vſ ad ini⸗
micos ẽt poꝛectũ ẽ eodẽ dñno dicente:
Diligite inimicos veſtros:bñfacite hiſ qͥ

oderũt vos. Ita quoq; apłs paulus do

cet cũ dicit: Nã nõ adulterabis:nõ ho
micidiũ facies:nõ furaberis: nõ cõcupi
ſces.⁊ ſi qð ẽ aliud mãdatum ĩ hoc vbo
recapitulat᷑:diliges ꝓximũ tuũ ſicut te
ipſü.Dilectio pꝛoximi malũ nõ oꝑatur.
Quiſqs ergo arbitrat᷑ ñ de oĩ hoĩe aplʒ
pcepiſſe:coget᷑ fateri qð abſurdiſſimũ ẽ
ſceleratiſſimũ viſuʒ fuiſſe aplo nõ eſſe
peccatũ ſi qͥs aut non xpᷣiani aut ini nici
adulterauerit vxoꝛc᷑:aut eum occiderit
aut ei ꝛrẽ ↄcupierit.Qòð ſi dementis ẽ di
cere manifeſtũ ẽ oẽz hoĩeʒ ꝓximũ eè de
putãdũ:qꝛ erga neminẽ operãdũ ẽ ma⸗

lů. Ji voſt vel cui pᷣbendũ vel a quo ne
bis pbendũ ẽ officiũ miſericoꝛdie: recte
ꝓrximus dicit᷑:maniſeſtũ eſt boc pcepto

quo iubemur diligere ꝓximu tt ſactos
angelos ↄtineri:a qbus nobis tara mi/

ſericoꝛdie c fficia impdutur quata mi⸗

tis diuinarũ ſcripturarũ locis aiaduer⸗

tere facile e.Ex quo ⁊ ipie oñs noſter ꝓ
ximũ ſe noſtrũ dici voluit:nã ⁊ ſeipſum

ſigniſicat dñs ieſus rpᷣs opitulatũ eẽ ſe⸗
miniuo iacẽti afflicto ⁊ relicto a latroni
bus. Et ꝓpha i oꝛatione ait: Sicut pri⸗

mũ ſicut fratrẽ noſtru ita cõplacebam.
Sʒ qimm excellẽtioꝛ ac ſupꝛa naturà no/

ſtrã ẽ oiuina ſubſtãtia pceptũ quo dili⸗

gamꝰ deũ a pꝓrximi dilectione diſtinctu

c. Ille.n nobis pᷣbet miſericoꝛdiã ppter

ſuã bonitatẽ:nos aũt nobis inuice pꝛo
pter illius i.ille nobis miſeret᷑ vt illo ꝑ⸗

fruamur nos vo nr̃i inuicẽ miſeremur

vt illo ꝑfruamur. Quapꝛopt adhuc am
biguũ eẽ videt᷑.Cu dicimus ea re nos ꝑ
frui qnã diligimꝰ ꝓpter eipſam: ⁊ ea re

nobis fruédu eẽ tm qᷓ efficimur bii cete

ris vo vtẽdu.diligit. n. nos deus ⁊ mul

tũ nobis dilectionẽ eius erga nos diui⸗

na ſcriptura cõmendat. Quõ ergo dili⸗

git: vt nobis vtat᷑ aui fruat: ſz ſ fruitur
eget bono nr̃o:ꝙ nemo ſanus dixerit.

Omne.n.bonũ noſtrũ:vel ipſe vł ab ip⸗
ſo ẽ. Cui at obſcurũ vel dubiũ ẽ: nj ege
re lucẽ rerũ harũ nitoꝛe quas ipſe illu⸗
ſtrauerit? Dicit ⁊ apꝑtiſſime ẽt pꝛopha.

Dixi oño de meus es iu qm bonoꝝ me

orũ nõ eges.nõ ergo fruit᷑ nobis: ſz vti⸗
tur. nõ inuenio quẽadmoduam diligat.
Sʒ neq; ſic viit vt nos. Nã nos res qui
bus vtimur ad hec referimꝰ: vt dei boni
tate ꝑfruamur. De vo ad ſudã bonitateʒ

vſũ noſtrũ referret. Quia. n. bon deſt.ſu⸗
mus: ⁊ ĩqudtũ ſumus:boni ſum . Doꝛ
ro qꝛ ct uuſtus ẽ nõ ipune ſumus mali:

inatlümnlf

ſunn geengin

fronatihlt
Pornsktoſün
ſttnalvoeec
Pbtenoͤpoſin
guitͦ acceperin
dict deiuon⸗
dnoſtra Ntiit
larümodo bon

muar t cui con

lunkiſsain
ſco quonoat
tann mienurt
Hyemnmmoxnu,
imek reopf
fuinmnnobiye
nr ſifinobi⸗
ntutſebentn
Vkngkocolocan
Wipglert
gieimce⸗
ſthörſnchige

iſegtieterte

itpolkantr
tſatgianet⸗
Goſnongpui
ſchoſelucme
Nchuaneßnne
hiptietüsrne
WN
uugſiudige
finflücoref
cherade i
nechbeiefen
. ceibent
igaof
tn
Pefturndi⸗
hninrrfmn

tln

Nälnmtii
riini
efumhin
nopmmin
fnidaſelutne
dististpegin
aonen
jmintincht
letakrnue

unm Cuyn
,CNw
Giniftenn
idnc
cmndn
vynm
inne

N Liber pꝛimus

inquà ũ mali ſumus:intatũ minus ẽt
ſum·ꝰ. Ille eniʒ ſũme ac pᷣmit ẽ qͥ oino
incõmutabilis ⁊ qui pleniſſime dicere
potuit.Ego ſũ qui ſũ:⁊ dices ei qͥẽ mi
Rt mead vos:⁊ ceterea que ſũt ⁊ niñ ab
ipſo eẽ nõ poſſũt:⁊ intãtũ bona ſunt in
quãtũ acceperũt vt ſint. Ille igit᷑ vius qͥ
dicit᷑ dei quo nobis vtit᷑:nõ ad eius: ſʒ
ad noſtrã vtilitatẽ refertur:ad eius aũt
tãtũmodo bonitatẽ:cuiꝰ ãt nos miſere
mur ⁊ cui conſulimꝰad eius quidẽ vti
litatẽ id facimꝰ: eamq; intuemur: ſʒ ne
ſcio quomõ ẽt noſtra ſit cõſlequẽs:cum
eam miſericoꝛdiã quã iĩpẽdimꝰ egenti
ſine mercede nõ reliquit deꝰ. Hec auteʒ
ſũma eſt vt eo ꝑfruamur et oẽs qui eo
fruimur:nobis ẽt ĩuicem ĩ ipſo perfrua

mur. Nã ſi ĩ nobis id facim remanemꝰ

in via ⁊ ſpeʒ beatitudinis nr̃e ĩ hoĩe vel
in angelo collocamꝰ. Qõ ⁊ homo ſuꝑ
bus ⁊ angelus ſupbus arrogant ſibi at
q; in ſe alioꝝ ſpeʒ gaudęt cõſtitui:ſãctꝰ
at hõ ⁊ ſanct agelus ẽt feſſos nos atqʒ
in ſe quieſcere ⁊ remanere cupiẽteo refi
ciüt potiꝰ:aut eo ſũptu quẽ ꝑꝑ nos:aut
illo etidã quẽ ꝑꝑ ſe acceperũt: acceperũt
tñ atq; ita refectos in ilum ire cõpellũt
quo fruentes pariter beati ſumꝰ. Nam
⁊ apoſtolus clamat. Nũquid paulus
ꝓ vobis crucifixus eſt:ant ĩ noĩe pauli
baptiʒati eſtis.Et neq; qͥ pldãtat ẽ aliqᷣd
nʒ qui rigat:ſed qui incremẽtũ dat deꝰ.
Et angelus hoieʒ ſe adoꝛantẽ monet vt
potius illũ adoꝛet:ſub quo ono ei etiaʒ
ipſe cõſeruus c.Cũ ãt boie ĩ ðᷣo frueris
dðo potiꝰqᷓ; hoĩe frueris. Illo.n.frneris
quo efficieris beatꝰ:et ad eũ te ꝑpueniſſe
letaberis:ĩ quo ſpem ponis vt venias.
Inde ad philemonẽ paulus.Ita fertur
ego te fruar in oño.Quod ſi nõ addidiſ
ſet ĩ oño: ⁊ te fruar tãtum dixiſſzz in eo
cõſtuuiſſet ſpem beatitudinis ſue: qqᷓ;

Et dr viciniſſime frui cũ dilectione ꝰii
Cũ eniʒ adeſt qð diligit᷑ ẽt dilectionem
ſecum neceſſe ẽ gerat. Per quã ſi trãſie
ris:eãq; ad illud vbi permanẽdũ ẽ retu
leris:vteris ea ⁊ abuſiue:nõ pꝛopꝛie di
ceris frui. Si vero inheſeris atq; perina
ſeris:finẽ in ea ponẽs letitie tue: tũc ve
re ⁊ pꝛopꝛie frui dicẽdus es.Qò nõ ſaci
endũ ẽ:niſi in illa trinitate.i.ſũmo ⁊ icõ
mutabili bono. Uide quẽadmodũ cuʒ
ipſa vitas ⁊ vbũ per qð ſũt oĩa:caro fa⸗
ctũ ẽ vt hitaret in nobis:tñ ait apoſto
luo.Et ſi nonerimus ſecũdũ carnẽ xpᷣm
ſz iã nõ nouimꝰ. Ille quippe qͥ nõ ſoluʒ
perueniẽtibꝰ poſieſſionẽ:ſed ẽt vi pᷣbe
re ſe voluit veniẽtib ad pᷣncipiũ viaruʒ
doluit carnè aſſumere:vnde ẽ ẽt illud.
Dñs creauit me ĩ initio viarũ ſuaruʒ: vt
inde inciperẽt qͥ vellẽt venire. Apoſto
lus igit᷑ quãuis adhuc ambularet ĩ via
ad palmã ſuꝑne vocationis ſequeretur
vocãtẽ deũ:tñ ea que retro ſunt obliui
ſcẽs:⁊ ĩ ea q̃ ante ſũt extẽtus iã pᷣncipiũ
viarũ trãſierat:hoc ẽ eo non idigebat:a
quo aggrediẽdũ ⁊ exoꝛdiẽdũ iter ẽ oĩbꝰ
qui ad vitatẽ ꝑuenire:⁊ in vira eterna
ꝑmanere deſideràt.ſic.n.ait.Ego ſũ vis
veritas ⁊ vita.ho c ẽ ꝑ me venit᷑: ad me
peruenit᷑:in me ꝑmanet.Cum.n.ad ipᷣʒ
peruenitur:etiã ad ipſũ patrẽ peruenit᷑
quia per equalẽ ille cui eſt eq̃lis agno
ſcit᷑ vinciẽte:⁊ tãq; agglutinãte nos ſpi
ritu ſancto:quo ĩ ſũmo atq; icõmutabi
li bono permanere poſſmus.Ex quo ĩ
telligit᷑ qꝛ nulla res ĩ via tenere nos de
beret:quando nec ipſe dũs ĩquãtũ via
nr̃a eẽ dignatꝰẽ tenere nos uoluerit:ſʒ
trãſire ne rebꝰtꝑalibꝰqᷓ;uis ab illo ꝓ ſa
lute nr̃a ſuſceptis ⁊ geſtis hereamꝰifir
miter:ſed per eas potiꝰcuramalacriter
ut ad eũ ipſũ qui uiã noſtrã a tẽpoꝛali
bus liberauu ⁊ collocauit: ad dexteraʒ
9

Oiuʒz igit᷑ qͥ pdicta ſũt:exquo de rebꝰ
actamꝰ:hec ſuma ẽ: vt itelligat᷑ legis
2 oĩuʒ diumarũ ſcripturarũ plenitudo:
2 funs eè dilectio rei:qͥ fruèdu ẽ: ⁊ rei q̃
nobiſcũ ea frui põt:qꝛ vt ſe qͥſq; diligat
pᷣcepto nõ ẽ opus. Poc ergo vt noſcere
mus atq; poſſemfacta ẽ tota ꝓ ſalute
nr̃a ꝑ oiuinã ꝓuidentià diſpẽſatio tpa⸗

lio:qua debemꝰvti:nõ quaſi mãſerit q/

dã dilectione ⁊ delectaunone:ſʒ traſito
ria potius tanq; vie tanqᷓ; vehiculoꝛũ ⁊
alioꝝ quoꝛũlibei inſtrumẽtoꝑ aut ſiqᷣq
ↄgruẽtius dici põt:vt ea qᷣbus ferimur:

ꝓpter illud ad qo ferimur diligamus.

Quiſqs igit᷑ ſcriptnas ſacras:vel quali
bet earũ partẽ ĩtellexuſe ſibi videt᷑:itavt
o itellectu nõ ediſicet iſtã geminã cha

ritatẽ oei ⁊ ꝓximi nõdũ itellexit. Quiſ⸗

quis vᷣo talẽ inde ſniam dixerit: vi bnic
edificãde charitati ſit vtilis:nec tamẽ h̊
dixeri:ꝙ ille quẽ legit eo loco ſenſiſſe
ꝓbatur:nõ ꝑnitioſe fallit᷑:nec omnino

mẽtitur. Ineſt quippe in mẽtiète volũ⸗

tas falla dicẽdi. Et ideo multos inneni/
mus:qui mẽtiri velintqᷣ aũt falli nemi
nẽ.Cũ igit᷑ hec ſciẽs hõ faciat illò neſci
ens patiat᷑: ſatis ĩi vna eadẽq; appet illũ
q̊ fallit᷑ illo qͥ mẽtit᷑ eẽ melioꝛẽ:qn ddè
pati meli c iniqᷣtatẽ qᷓ; facẽ.Oiĩo aũt qͥ
młéent᷑ inique facit: ⁊ ſi cuiqᷓ; videt᷑ vtile
qnq; eẽ mẽdaciũ.põt videri vtilẽ alian
eẽ iniqatẽ:nemo.n.mẽtiẽs ĩ eo ꝙ mẽti
aur uat fidẽ. Nã vtiq; B̊ vult vt cui mẽ
it᷑ fidẽ ſibi habeat:quãà tn ei mẽtiẽdon
ſeruat.Ois qt fidei violatoꝛ iniquus eſt
Aut igit iniqtas ẽ vtilis aliqñ ꝙ fieri ñ
põt.aut mẽdaciũ ſemꝑ ĩutile t᷑:ſj ſi qͥs ĩ

Kripturis aliõ ſẽtit q; ille q ſcripſii: illis

nõ mẽetiẽtibus fallit᷑:ſj tñ vi dicere ce/
perã ſi ea ſnĩa fallit᷑:q̃ edificat charita/

E:q finis pcepti ẽ:ita kallit. at ſi qᷣſq; er

7*

pal ia puehi ate; pꝛouehi mereamurr.

Me doctrina chꝛiſritang t

roꝛe deſerẽs viã:eo tũ agrũ ꝑgat:quos
Et via illa ꝑducit.Conigẽdus ẽ m ⁊ qᷓ
ſit vtiliꝰvia nõ veſerere demõſtrãdũ eſt
ne 2 uetudine ðniadiẽt ĩ traàſuerſũ an
nuerſũ ire cogat: Aſſerẽdo.n. remere ꝙ
ille nõ ſẽtit᷑ qͥ legit:plerũq; icnrrit ĩ alia
q̃ illi ſnie ↄferre nequeat:q̃ ſ vera ⁊ cer
ta eẽ ↄſentit:illõ nõ poſſit veru eè qð ſẽ

ſerat. Fitq; i eo neſcio quõ et amando

ſnĩaʒ ſuã ſcripture ĩcipiat offeẽſoꝛ eè ſix
tii qᷓ; ſibi..lð malũ ſu ſerpꝑe qͥ ſciuerit e⸗
nertet᷑ ex eo. Per fidẽ ambulam nõ ꝑ
ſpẽm. Litubat aũt fides:ſi dininap ſcri⸗
pturarũ vacillat auctoꝛitas. Poꝝo fi /
de titubdãte charitas t ipſa langueſcit.
Nã ſia fide qᷣſq; cecidẽu:a charitate ẽt

neceſie ẽ cadat. Nõ.n. põt oiligere qõ
nõ credit.

oꝛo ⁊ ſi credit ⁊ diligit
bñ agẽdo:⁊ pᷣceptis bonoꝝ moꝝ obtè⸗
peràdo effi:it vt ẽt ſperet ſe ad id qð di⸗

ligit eẽ ventuꝑ Itaq; tria bee ſũt qͥdus

⁊ ſcia oĩs 2 pphia omis militat: fides:

videbimꝰ. Et pei ſuccedu biitudo ipſa
ad quã ꝑuẽturi ſumꝰ.Charitas aut iſtii

ſpes: charitas:ſʒ fidei ſuccedit an

decedẽtibꝰaugebit᷑ potiꝰ.Si.n. creden⸗

do diligim qò nõ videm: qᷓto magis
cũ videre cepimꝰ: Et ſic ſperado diligi⸗
mus quo nõdũ guenimq;to mag cuᷣ
ꝑuenerimꝰ: Inter tꝑalia qppe ⁊ eterna
lia h itereſt: tꝑale aliqd plus diligit᷑

anteqᷓ; habeat᷑. ileſcit aũt cũ aduene⸗

rit. Nõ. n. ſatiat aĩaʒ cin vaꝛ certa ſedei
einuas.Eternũ at ardẽti oiligit᷑ ade
piũ qᷓ; deſderatũ.nulli.n.deſiderati cõ⸗
cedit᷑ plus de illo exiſtimare q; ſe bʒ: vt
ei vileſcat cũ minꝰ iuenerit:ſʒ ;tuʒ qiq;

veniẽs exiſtimare potuerit:plus ꝑueni⸗
ens inuẽturus ẽ itach fide: ſpe ⁊

charitate ſubnixus:eaq; ĩcuſſe retinens

nõ ĩdiget ſcripturis: niſi ad alios iſtruè
dos. Itaq; multixꝑ hec tria i ſolitudine

ſechatbrutti
noruͤmnpaiei

Aunaunnli fne
nſtntſalt
ſfraciont

jitergenoͤn
hiidecrindo
pannörfunn
ſarſea Jon

churtasmade

nuagcicſg
dus iſisdarne
Gom in ſin
C ot Mubo
lagtüoirinani⸗
Füſclunrdade⸗
Aungscrru
ldöcdd⸗
wrin
Kiagdgecn
ginn
G Lorotſi⸗
Eunne
nhegon
bich

cpemmen
lat hennn
ii oſre
arſoſnigin
lhirgtcn
miihſfrii

Mguncie

o ien
iſeein
mmnti
rlnöſtg
Bieoneccogin
boſim
mriiita
WAEN
iginn
ſutni⸗
Pottaue
irifkti
murki
iuant
S
S
ſ
in
bli

Cus

—

õl

Ine rodicibus viuũt.dñ i illis etiaʒ arbi
troꝛ iã impleiũ eẽ qð dictũ ẽ᷑:ſue pphᷣie
euacuabunt᷑:ſiue ligue ceſſabũt: fiu ſci
entia deſtruet᷑. Qnibus in q̃ſ macbinis

tdta fides ⁊ ſpei ⁊ charitat ĩ eis ſurrexe

rie Rructio: vt pꝑfectüũ aliqd tenentes ea
i ſüt ex ꝑte nõ querant. Perfectũ ſane
qtũ ĩ bac vita põt minime repit᷑.nã ſi ĩ

cõparatiõe future vite nulliꝰiuſti ⁊ ſci ẽ
vita ꝑfecta. Jõ manẽt ĩquit fides: ſpes:

charitas: rria becmaioꝛ at hoꝝ ẽ chari
tas: qꝛ ⁊ cũ qſq; ad eina pnenerit duo/

bus iſſis decedetibcharitas anctioꝛ ⁊
certioꝛ ꝓmanebit. ꝓ Cluapꝑ cũ qᷣſq; co

gnouerit finè pᷣcepti eẽ charitatẽ de coꝛ
de puro ⁊ ↄſcia bona ⁊ fide ñ ficta oẽʒ
itellectũdiuinarũ ſcripturarum ad iſta

tria relatur ad tractationẽ libelloꝑ il/

loꝝ ſecurus accedat. Cũ.n.diceret chari
tas:addidit de coꝛde non puro:vt nihil
alið qᷓ; id qð diligẽdũ diligat. Cõſciaʒ
vo bonã ↄiunxit ꝓpter ſpem. Ille.n. ſe
ad id qð credit ⁊ diligit ꝑuenturum eẽ
deſperat:cui male ↄſciẽne ſcrupnlus in
eſt. Lertio ⁊ fide ĩqnit nõ ficta. Si.n. fi⸗
des nr̃a mẽdacio caruerit tũc ⁊ nõ dili
gimus qð nõ eſt diligẽdũ:⁊ recte vinẽ
do id opamur:vt nullo modo ſpes nr̃a
fallat᷑. Pꝛopterea de rebꝰotinẽtibus fi
dẽ quãtũ ꝓ tpe ſatis eè arbitratus ſum
dicere volui:qꝛ ĩ alis voluminibꝰ ſue ꝑ
alios ſiue ꝑx nos multa id dicta it. Mo⸗
dus itaqʒ ſit iſte libꝛi buius. Cetera ð ſi
gnis quantũ veus dederit viſſeremus.
Incipit liber ſecundnuns.
Voniã de reb cũ ſcriberè p̃
miſi cõmonẽs:ne qͥs ĩ eis at
tederet:niſi qð ſũt:nõ etiam
ſiquid alið pᷣter ſe ſignificãt:
iciſſim de ſignis diſſerens.

.

7R

Poe dico neqs ĩ eis attẽdat ꝙ ſũt:ſʒ po

ti ſigna ſüt. i ſignificãt. Dignũ ẽ.n.

notatũ eòe ſuffecerit.

olla cauſa ẽ nobis ſignificadi.rſigni dÜO⸗

res pᷣter ſpẽʒ quà iĩgerit ſẽſibꝰ alið aliqᷣd
ex ſe faciẽs ĩ cogitationẽ venire:ſiẽ veſti
gio viſo traſiſſe aial:cui veſtigiũ ẽ cogi⸗
tamꝰ:⁊ ſamo viſo:ignẽ ſubeẽ cogſcimꝰ
⁊ voce aĩantis audita affectionẽ ai eiꝰ
aduertimꝰ:⁊ tuba ſonate milites vel x*
gredi ſen egredi vł regredi:⁊ ſiqͥd aliucc
pugna poſtulat opoꝛtẽ nouerũt.Si
gnoꝝ igr qbiter ſie hoĩes ſua ſẽ ſata cõõũ
càt:alia ſũt nãlia:alia data.nãlia ſt qͥ ſi
ne vlla volütate atz vllo appetitu ſigni
ficãdi:pᷣter aliqᷣd alið ex ſe cogſci facnũt:
ſicuti ẽ fumꝰſigmificàs ignẽ.nõ.n.volẽſ

ſignificare id faẽ̃:ſʒ exꝑtaꝝ aiaduerſi

one notatione cogſcit᷑ ignẽ ſubec: ẽt
ſi ſumſolus apꝑeat. Sʒ ⁊ veſtigiũ trãie
unt adiundtis ad h̊ ꝑtinet. Et vultꝰ ira
ti ſeu triſtis afflictionẽ aĩ ↄſignificat:ẽt
nulla eiꝰvolũtate:qͥ aũt irat aut triſtis
eſt:aut fiqs alius mot aĩ vultu idice ꝑ
dit᷑ etiã nobis nõ id agẽtibus vt pdaẽ.
Sʒ de hoc toto genere nüc oiſſerere nõ

ꝓpoſuũ:ꝙ tamẽ ĩcidit ĩ partitionẽ no

ſtrã nõ oino potuit aiqʒ B id hactenꝰ
ata vero ſigna
ſũt que ſibi queqʒ vinetia inuicem dant
ad demõſtrandũ quatũ põt motus aĩ
ſui vel ſenſata aut itellecta quelibet.nõ

di:niſi ad depꝛomẽdũ ⁊ traijciendum ĩẽ

alteriꝰ animũ id qðõ animo gerit is qus

ſignũ SEiite ſignop gen ch;
tum ad homines attinet cõſiderare at⸗
q; tractare ſtatuimus: qꝛ ⁊ ſigna diuine
tus data que in ſcripturis ſanctis cõti
nentur per homines nobis indicata ſũt
qui ea cõſcripſerũt. Habent etiaʒ beſtie
quedam inter ſe ſigna quibus pꝛodunt
appetitũ animi ſui.naʒ ⁊ gallus gallina
tius reperto cibo dat ſignum vocis gal
line vt accurrat.⁊ columbuſ gemiiu co
lumbam vocat. vel ab eo viciſſim vo⸗/
292 3

De doctrina chꝛſtiana

tatur ⁊ multa hniuſmodi animaduerti
ſolẽt Que vtrum ſicut vultus aut oelẽ
tis clamoꝛ ſine ſignificandi volũtate ie
quãtur motũ anim an vere ad ſignifi⸗/
candũ dẽtur alia queſtio ẽ ⁊ ad reʒ que
nũc agitur nõ ꝑtinet. Quã partẽ ab hoc
opere tanqᷓ; nõ neceſſariã remouemus
Signoꝝ igit᷑ quibus ĩter ſe bomies
ſua ſigna cõmunicãt quedã ꝑtinent ad
oculoꝝ ſenſũ:quedã ad auriũ panciſſi⸗/
ma ad ceteros ſenſus nã cũ inuimꝰnon
damus fignũ:niſi oculis eius qnẽ volu
mus per hoc fignũ volũtatis noſtre par
ticipẽ ſacere.Et quidã ꝑ motus manuũ
pleraq; ſigniſicãt.Et hyſtriones omniũ
membꝛoꝑ motibus dàt ſigna quedã ſci
entibus:⁊ cuʒ oculis eoꝝꝑ quan fabulã⸗
tur. Et vexilla dꝛaconeſq; militares per
oculos inſinuãt volũtatẽ oucũ.Et ſunt
hH omnia quaſi vba viſibilia. Ad aures
aũt que ꝑtinent vt dixi plura ſũt ⁊ in v⸗
bis maxime.naʒ ⁊ tuba ⁊ tibia ⁊ cytha⸗
ra dant plerũq; nõ ſolũ ſuauẽ ſʒ etiaʒ ſi⸗
gnificantẽ ſonũ.i Sed omnia ſigna v
bis cõparata pauciſſima ſũt:vba.n. ꝓr⸗
ſus inter homines obtinuerũt pᷣncipa⸗
tũ ſigniſficãdi quecũqʒ animo ↄcipiunt
ſi ea ꝓdere quiſqʒ velit. Nam ⁊ odoꝛe
vnguęeti dominꝰquo perfuſi ſunt pedes
cius ſignũ aliqõ dedit:a ſacramẽto coꝛ
poꝛis ⁊ ſanguinis ſui ꝓꝑguſtato ſigniſi⸗
cauit qð voluit: ⁊ cũ mulier tangendo
ſimbꝛiã veſtimẽti eius:ſalua facta c᷑:nõ
nihil ſignificat:ſʒ innumerabilis multi⸗
tudo ſignoꝝ:quibus rudes cogitatiões
bomines exercẽèt in verbis ↄſtituta eſt.
Nam illa ſigna omniũ quoꝝ generatio

nem bꝛeniter attigi potui verbis enũcia

re:verba vero nullo modo poſſem. Sʒ
i ver berato aere ſtatim trãſeũt nec di⸗
ntius manẽi qᷓ; ſonãt:inſtituta ſunt per
luteras ſigna verboꝝ:⁊ ita voces oculis

oſtendũtur nõ per ſeipſas: ſʒ per ſigna

quedã ſua. Iſta iguur ſigna nõ poiues⸗

runt cõmunia eſſie omnibus gentibns
peccato quodã oiſſenſiõis bumane:cuʒ
ad ſe quiiq; pᷣncipatũ rapi.Cinus inp⸗
bie ſignũ eſt:erecta illa turris ĩ celũ xbi
bomines impij nõ ſolũ animũ:ſed etiaʒ
voces diſſonas habere meruerũt.i¶Ex
quo factũ eſt:vt etiam ſcripiura dinina
qua tatis moꝛbis hbumanarũ volũtatuʒ
ſubuenitur ab lingua vna ꝓfecta:qua⸗
ſi oppoꝛtune potuit ꝑ oꝛbem terrarum
diſſeminari ꝑ varias ĩterpꝛetũ linguas
lõge lateqʒ diffuſa ĩnoteſceret gẽetibus
ad ſalutẽ quã legẽtes nibil aliud appe
tunt qᷓ; cogitationẽ voluntatẽqʒ illoꝑ
a quibus ↄſcripta eſt inuenire:⁊ ꝑ illas
voluntatẽ dei:ſᷣm quà tales homines
locutos credimns.i Sz multis ⁊ mul
tiplicibus obicuritatibus ⁊ ambiguita⸗
tibus decipiunt᷑ qui temere legũt alidð
ꝓ alio ſentientes:quibuſdã auteʒ locis
quid vel falſo ſuſpicẽtur nõ inneniunt:
ita obſcura quedã dicta denſiſſim cali
ginẽ obducunt.Qð totuʒ puiſum diui
nitus eẽ nõ dubito:ad edomanda labo

re ſuꝑbiam: ⁊ intelleciũ a faſtidio reuo

candum: cni facile inueſtigata pleruqʒ
vileſcunt. Quid enim ẽ queſo:ꝙ ſi quii
qᷓ; dicat ſanctos eẽ bomines atqʒ perfe
ctos:quoꝝ vita ⁊ moꝛibus chuſti eccle
ſia de quibuſlibet ſupſtitionibus pꝛeci
dit eos:qui ad ſe veniunt: ⁊ imitatione
bonoꝝ ſibimet quodãmodo icoꝛpoꝛat

qui boni fideles ⁊ nere dei ſerni ðpon

tes onera ſeculi ad ſanctuʒ baptiſmmi la
nacrinn uenerunt atqʒ inde aſcenden
tes cõceptione ſancti ſpiritus dat gem
ne charitaris ideſt dei ⁊ ꝓximi. Quid ẽ

ergo ꝙꝙ ſi H quiſq; dicat minuſ delectat

audientẽ qᷓ; ſi ad eundem ſenſii locuʒ

illum exponat de canticis canticoꝛum

—

ſtickaglen

nznin luda
gitnincene
niwvcrittt
ſithnrodiin
ſtiotetüftzeſt

iccinauloand

uiginnet
ſolceſt ied⸗
uesaqzieius⸗
ſigraidenert
Ultseniaits

etsonentbuo

npoſtiste

chzoricnat

Nopepadlecn
ſoſncoftucn
ſeſtuinnsticki⸗
Ppianlsſnii
neadee
aetage
nhctanen
oſtont
Multosgun
nenintgoͤ
eritgein
hemareeci
nocbe/
nuoſzſen⸗
ſanonbuzi
lnredei
Prögniſt
lutuſgte
dkongoen
raihwi
Hünairſt
ſaltline

brſten

umgte
ant
nchie

ngrhnn

ickanmihm:
npinoſiiat
ſongdebeni
möhank
ummen.
winri
egrinienin
Mrn ſert
MNNc
nnſt
Gn im
nmunttin
uufinin
—
mMen;
6wrnen
nlch nts
rimt/

1
1

S6☛ 5

ebi dictũ eſt eccleſe:cũ tanq;ᷓ pulchꝛa qᷓ
daʒ femina laudaretur. Detes tui ſicut
rex tõſarü aſcendẽs de lauacro: q̃ͥ oẽs
Beminos creãt:⁊ nõ eſt ſteriliſi eis.Nõ
aliud homo oiſcernit qᷓ; cũ illud planiſ

ſi mis verbis:ſlue ſimilitudinis huiummo

di adminiculo audiret ⁊ tũ neſcio quõ
ſuauius intueoꝛ ſcõs cũ eos quaſi den⸗/
tes eccleſie video pᷣcidere ab erroꝛib ho
mines atq; ĩ eius coꝛpus emolita duri/
tia quañ demerſos màtoſq; tranfferre.
Oues etiã aĩas iocũdiſſime agnoſco de
tonſas oneribus ſecularibus tanqᷓ; vel⸗
leribus poſitis ⁊ aſcẽdentes de lauacro
ideſt de baptiſmate creare oẽs gemios
duo pᷣcepta dilectionis:⁊ nullã eſſe ab
iſto ſancto fructu ſterilẽ video:ſj qua/
re ſuauius videã qᷓ; ſi nulla de diuinis
libꝛis talis fimilitudo pmeret᷑:cum res
cadẽ ſit eadẽq; cognitio ſit difficile ẽ di
cere ⁊ alia queſtio ẽ. Nũc tamẽè nemo
ambigit ⁊ ꝑ fimilitudies libertius qᷓ; co
gnoſci ⁊ cuʒ aliqua difficultate queſita
multos gratius iueniri. Qui.n. pꝛſus ĩ⸗/
ueniũt qð querũt fame laboꝛat. Qui ãt
querũt:qꝛ in ꝓmptu habẽt faſtidio ſe
pe marceſcũt. In vtroq; aũt laguoꝛ ca

nẽdus ẽ. Magnifice igit᷑ ⁊ ſalubꝛit᷑ ſpi⸗

ritus ita ſcripturas ſactas modificauit
t locis aptioꝛibus ſami occurreret ob⸗/
ſcurioꝛibus aũt faſtidia detegeret. Ni/
bil.n. fere de illis obſcuritatibus eruit᷑:
ð nõ planiſſime dictũ alibi reperiatur
Ante oĩa igit᷑ opus ẽ dei timoꝛe cõuer⸗
ti ad cognoſcendà eius volũtateʒ:quid
nobis appetẽdum fugiendũq; pꝛecipi⸗/
at timoꝛ aũt iſte cogitationẽ de noſtra
moꝛtalitate: æ de futura moꝛte neceſſe
eſt incutiat ⁊ quaſi clauatiſ carnalibus
omnes ſuꝑbie motus ligno crucis affi
gat. Deinde mitiſcere opus ẽ pietate n-⸗
q; ↄtradicere viuine ſcripture:ſiue itel/

Tiber

H A1.

leete:ſi aliqua vicia noſtra ꝑcittit:ſiue ſᷣ
itellecte quaſi nos melius ſape meliuſ⸗
q; pꝛecipere poſſum ſʒ cogitare poſſu⸗
mus ⁊ credere id eẽ melius ⁊ veriꝰ qð
ibi ſcriptũ ẽ:etid ſi lateat:qᷓ; id qð ꝑ noi
ipſos ſapere poſſumꝰ. Poſt iſtos duos
gradus timoꝛis atq; pietatis:ad tertinz
venit᷑ ſciẽtie gradũ:de quo nũc agere ĩ⸗
ſtitui. nam ĩ eo ſe exercet oĩs diuinaruʒ
ſcripturarũ ſtudioſus:nihil aliud in eis
inuẽturus q; diligendũ eſſe deũ: ppter
deũ ⁊ ꝓximũ ꝓpter deũ:x illũ quidẽ ex
toto coꝛde:ex tota aĩa ex tota mente:

ꝓrimũ tanq; ſeipſũ.i. vt tota dilectio ꝓ
ximi:ſicut etiã noſtri referat᷑ in denʒ de

quibus duobus pceptis cũ oe rebꝰage⸗
remus in libꝛo ſuꝑioꝛe tractauimus: ne
ceſſe ẽ ergo vt pᷣmo ſe quiſq; ĩ ſcrip:uris
inueniat huius ſeculi hoc ẽ tpalium re⸗
rũ implicitũ lõge ſeiunctum eẽ a tanto
amoꝛe dei ⁊ tãto amoꝛe pximi:quantũ
ſcriptura ipſa pꝛeſcribit.Cum vo ille ti⸗
moꝛ dei qui cogitat de iudicio dei: ⁊ il⸗
la pietas qua nõ põt niſi credere:⁊ con
cedere anctoꝛitati ſanctoꝝ libꝛoꝝ. Co⸗
git. n. ſeipſũ lugere. ¶ Maʒ iſta ſcientia
bone ſpei hominè nõ ſe iactantẽ:ſed la
mentantẽ facit. Quo affectu ipetrat ſe⸗
dulis pꝛecibus ↄſolationem dinini ad⸗
iutoꝛij: ne deſperatione frangãtur: ⁊ eẽ
incipit quarto gradu hoc ẽ foꝛtitudinii
quo eſurit᷑ ⁊ ſiti᷑ iuſticia: hoc ẽ affectu
ab omni moꝛtifera iucũditate rerũ trã⸗
ſeuntiũ ſeſe extrahit:⁊ inde ſe auertena
ↄuertit ad dilectionẽ et᷑noꝑ ĩcõmutabi
lem.ſ.vnitatẽ eandẽq; trinitatẽ.Quam
vbi aſpexerit quantũ põt:in longinqua
radiãte:ſuiq; aſpectus infirmitate ſuſti⸗
nerẽ ſe illã lucẽ nõ poſſe perſenſerit: in
quinto gradu:boc ẽ ĩ ↄſilio mificoꝛdie
purgat animã tumnldãté quodãmodo
atq; obſtrepentẽ ſibi de appetitu iferio

mDe doctrina chriſtiana

rum ↄceptis ſoꝛdibus.bic vo ſi ſe in dile
ctione ꝓximi graniter excrcet i eaq; ꝑfi
cit ur. Et ſpe iam plenꝰ atq; iteger vi
ribus cu ꝑnenerit vſiqʒ ad immici dile⸗
ctionẽ aſcendit i ſexiũ gradũ:vbi iaʒ ip
ſutn oculũ purgat:quo videri deus po

teſt quantuʒ põt ab eis qui huic ſecalo

moꝛiũtur:quantũ pnᷣt. na intantũ videt
iuquatũ moꝛiũtur huic ſeculo. Inqua⸗
tum.n. bic viuũt nõ vidẽt.Et iõ quduis
certioꝛ nõ ſolũ tollerabilioꝛ ſʒ ẽt iucun

dioꝛ ſpẽs lucis illius icipiat apparere iĩ

enigmate tñ adbuc ⁊ p peculuʒ videri
dicit᷑:qꝛ magis ꝑ ſidẽ qᷓ; ꝑ ſpm ambu⸗/
lat᷑:cũ ĩ hac vita ꝑegrinainur q;uis ↄñi⸗
derationẽ habeam ĩ celis. In boc aut
gradu ita purgat oculũ coꝛdis vt verita
ti nec ipſũ quidẽ pꝛeſerat aut ↄlerat ꝓ⸗

ximũ:ergo nec ſeipſũ qꝛ nec illũ quẽ di

ligit:ſicut ſeipſũ.Erit ergo iſte ſanctꝰ ta
ſimplici coꝛde atqʒ mũdato:vt neqʒ bo
minib placẽdi ſtudio detoꝛqueat᷑ a ve
ro:nec reſpectu deuitãdoꝝ quoꝛuũlibet ĩ
cõmodoꝝ ſuoꝝ que aduer ſant᷑ huic vi/
te.Lalis filius aſcẽdit ad ſapiẽtiaʒ qͥ vl⸗
tima ⁊ ſeptima ẽ qua placatꝰ:tranquil/⸗
luſq; ꝑfruimur.Initium.n.ſapie timoꝛ
Dñi:ab illo.n.vſq; ad ipſũ ꝑ hos graduiſ
tendit᷑ ⁊ venit᷑. Sʒ nos ad tertiũ gradũ
illũ ↄſiderationẽ referamꝰ:de quo viiſſe
rere qð onſ inggeſſerit atq; tractare ſta
tuimus.Erit igit᷑ diuinarũ ſcripturaruʒ
ſolertiſſimus idagatoꝝ:qͥ pᷣmo totas le
gerit notaſq; babueru: ⁊ ſi nõdũu i elle⸗
ctu:iam tamẽ lectione vitaxat eas que
appellant᷑ canonice. Na ceteras ſecurnꝰ

leget fide veritatis iſtructus ne poccu/

pet imbecillẽ animũ ⁊ ꝑiculoſis mẽda⸗
cijs:atq; fantaſmaticis eludẽtes piudi⸗
cẽt aliquid ↄtra ſanã doctrinam. In ca
nonicis aut ſcripturis eccleſiaruũ catho
licaru plurimu. viuinaru ſcripturaruʒ

ſolertimimus indagatoꝛ auctoritate ſe
quit᷑ ſter quas ſane ille ſũt que apoſto⸗
licas ſedes habere ⁊ epiſtolas accipere

meruerũt. Lenebit igit hũc modu i ſcri⸗
ptunis canonicis:vt eas que ab omnib

aceipiũ/ur eccleſiis catholicis pꝛeponat
eis quas qͥdẽ nõ accipiũt In eis vo q̃ñ
accipiũtur ab oĩbus: pᷣponat eas quas
plures grauioꝛeſq; accipiũt eis q̃s pau⸗
cioꝛes minoꝛiſq; auctoꝛitatis eccleſie te
nẽt. Si aũt als iuenerit a pluribꝰ:ał at
a grauioꝛib haberi:qᷓq; hoc ineniri nõ
poſſit:equalis tñ auctoꝛitatis eas babẽ
das pnro. Lotus aũt canon ſcripturan
ĩ qᷣbus iſtã ↄſiderationè veriadam dici

mus his libꝛis ↄtinet᷑. Quinq; mopſeos

ideſt geneſi:exodo:leuitico:numeri:ðu

tronomio:⁊ vno libꝛo ieſu naue:vno iu

dicũ:vno libello qͥ appellat᷑ rutb qͥ ma⸗

gis ad regnoꝝ pᷣncipia videt᷑ pertinere.

Deinde quamuoꝛ regnoꝝ ⁊ ouobus pa⸗

ralipomenõ:nõ ↄſequẽtibus.:ſj quaſia

latere adiũctis ſimulq; ꝑgẽtibus:hec bi
ſtoꝛia qͥ ſbimet annexs iꝑa ↄtinet aiq;
oꝛdinẽ rerũ. Sunt alie tanqᷓ; ex dinerio

oꝛdine q̃ nüc huic oꝛdini:neq; iĩter ſe cò

nectũtur:fcut è iob ⁊ thobias ⁊ beſter

⁊ iudith ⁊ machabeoꝑ libꝛi duo:⁊ beſ⸗

dre duo qͥ magis ſubſequi videntur oꝝ

dinatã illa hiſioꝛiã:viqʒ ad regnoꝑ vel

paralipomenõ terminat Deĩde pphe⸗
te ĩ quibꝰoauid vnus liber pſialmoꝝ.⁊

ſalomonis tres: ꝓuerbioꝝ: catica canti/

coꝑ:⁊ eccleſiaſtes.na illi duo libꝛi vnus
q ſapiẽtia: ⁊ alius qui eccleſaſtic iſcri
bit᷑ oe qnadã ſimilitudine ſalomonis
eẽ dicũtur. Nam ieſus filius ſyrac eos
ſcripfſſe ↄſtantiſſime phibetur. Qui in
quonià in auctoꝛitatẽ recipi mernerut

inter ꝓpheticos numeradi ſüt. Reliqui
ſũt eoꝝ libꝛi qui ꝓpꝛie ꝓphete appellꝗ

tur. xij. pphetarũ libꝛi finguli qͥↄnexi ſ

4

ceriginmch
imlorft
dedOledn
hen flaum
mne geus zch
Diceconuor
Wägſausd

talhabgiine

uinarur auctont

Cigibnmart
äßmidanneg
Pukadtonane
as gelehre

iſenadtbrlion

lilocttinetd⸗
Polenonegben
Melviigyngin
donlinſto
füſbocnoen
Wſeguenri

idunenen

MIeNon
ſedeinteil
ſlßacptnen
rtiudiigi
tmnogſnn
PNciorihion,
4 kivin
heczeinic
rln
faigtifmn

nmiſoin
rlati
haloenin
fünnnn
fiſngnne
ſarerti
mlnd
henn

1. lren

rigihit
Nqgde
tibinneizr
Nzzrin
Sõ
Astian
Bnei u
Golkenmen
woldotum
Aoc rle
eiemuntif
mnngerten
viiin
uimmh
Smntinfte

weannd

iittiins
S
enslrßnd
etrtiinh
wüilighe⸗
aiulin
unmu,

ſun

pi nat ſit qm nunqᷓ; ſeiücti ſunt p ono

habetur. Quoꝝ ꝓpbetaru nomina ſunt

bec Oſee: Joei: Amos: Abdias: Jonas
Micheas: laum: Abacuch: Sopho/
mias: Aggeus: zacharias: ¶ Dalachias
Deinde quatuoꝛ ꝓphete ſũt maioꝝ vo
lu ninũ:Eſaias: Hieremias:Daniel: Eʒe
chiel.his. 6.. libꝛis veteris teſtamti ter
minatur auctoꝛitas. Noui aüt. iiij. livr
euãgelij ſᷣmn mattheũ:Fm marcũ:ſᷣm lu
cà.Fm ioannẽ quatuoꝛdecim epiſtolis
pauli ad romanos ad coꝛinthios oua/
bꝰ: ad galathas:ad epheſos:ad pbilip⸗
pẽſes:ad theſalonicẽſes ouabus: ad col
locẽſes:ad timotheũ duabꝰ:ad titũ: ad
poilemonẽ:ad hebꝛeos:petri duabꝰ: tri
bus ioãnis:vna iude ⁊ vna iacobi:acti⸗

bus aploxꝑ libꝛo vno:⁊ apocalipſi ioan

nis libꝛo vno. In bis oĩbꝰ libꝛiſ timetes
deũ ⁊ pietate mã ueti querũt volütateʒ
dei. Cuiopꝑis laboꝛis pᷣma obfuatio
ẽvt dixim: noſſe iſtos libꝛos ⁊ ſi nõdũ
ad intellectũ legẽdo tñ vel madare me⸗

moꝛie:vel omnino ĩcognitos nõ babe

re. Deinge illa que i eis agte poſita ſũt
vel pcepta viuẽdi vel regule crededi 05
lertius diligetiuſq; inueſtigada ſt. Que
tanto qq; inuenit qto ẽ itelligẽria ca/⸗
pacioꝛ.iĩ his.n. que apteiĩ ſcriptura poſi⸗
ta ſũt iueniutur illa oĩa q̃ cõtinẽt fidem
moꝛeſqʒ viuẽdi: ſpem.ſ.atqʒ charitatẽ 6
gquibꝰlibꝛo ſupioꝛe tractatumꝰ. Cugʒ vo
facta qda familiaritate cũ ipa lingua di
uigafũ ſcripturarũ ĩ ea q̃ obicura ſt᷑ ati
enda ⁊ diſcutiẽda pgẽdũ ẽ: ot ad obſcu

rioꝛes loctniones illuſtrãdas:de mani⸗

farũ ſeripturarü teſtimonia dubitatões
i ceteris auferãt. In qua re memoꝛia va
let plurimũ. Q ue ſi oefuerit nõ põt his
peeptis dari. Duabus aũt cauſis nõ itel⸗
ligutur que ſcripta ſt:ſi aut ignotis aut

feſtionbꝰſumant exẽpla:⁊ quedã cete⸗

UMDẽ uiui.

ambiguis ſignis obtegũtur: ſunt autes
ñgna vel ppꝛia vel tranſl t2. Pꝛopa di
cutur: cũ hio rebus ſignificdis adbibe⸗
tur ꝓpter qnas ſũt inſtituta:ſcut cũ di
cimus boué intelligimus pecus: quod
omnes nobilcũ latine lingue homines
boc nomine vocàt. Cranſlata ſũt ei, et
ipſe res quas ppꝛijs verbis ſignificamꝰ
ad aliqd aliud ſignificandum vſurpan⸗
tur:ſicut cũ dicimus bonẽ ⁊ per has d
as ſyllabas intelligimus pecus qð iſto
nomine appellari ſolet: ſed ppter illud
pecus rurſus intelligimus euangeliſtaʒ
quẽ ſiquit ſcriptura interpᷣtãte aplo di⸗
gens Douem triturantẽ non infrena⸗
bis. ¶ Contra ignora ſigna 2 ppria ma
gnum remedinm eſt linguarum cogni
tio. Et latine quidem lingue homines
quos nunc inſtituẽdos ſuſcepinꝰ dua
bus alijs ad ſcripturar diuinarum co

gnitionem habent opus: hebꝛea ſcilicet

7 greca: vt ad exemplaria pꝛeceaétia re
curratur. Sed quam vubitationem at-
tulerit latinoꝛum ⁊ interpꝛetum infini

ta vari tas q;qᷓ; ⁊ hebꝛea verba non in

terpꝛetata ſepe inueniamus in libꝛis:ſq̊ʒ

cnt amé: alla ? racha ⁊ oſanna ⁊ ſi qua

ſunt alia. Quoꝑ partim ꝓpter ſanctio⸗
rem anctoꝛitatem quãuis interpꝛetari
potuiſſent ſeruata eſt antiquitas: ſicut
amẽ: ⁊ alla:partim vero in aliaʒ linguã

trauſſerri nõ potuiſſe oicũtur: ſicut alia
duo que poluimus. Sunt enim que⸗
daim verba ceterarũ linguarum:que in

vſu alterius lingne p iterpꝛetationẽ tra
ſire nõ pñt.Et hboc maxime iteriectioni

dus accidit:que verba potius motũ aĩ

ſignificant:qᷓ; ſententie concepte vllaʒ
particulã.nam ⁊ hec ouo talia eſſe ꝑhi
bentur. Dicuntur enim racha indigna⸗

tionis eẽ vocè᷑: oſdna letãtis:ſʒ nõ ꝓpt᷑

bec pauca que notare aut intetroga⸗
2 4

Z ge lacillimũ ẽ:ſed ꝑꝑ diuerſitates vt di

—

ciũ ẽ interpꝛetũ illarũ linguarũ ẽ cogni

tio neceſſaria. Qui eniʒ ſcripturas ex pe
dꝛea in grecã verterũt numerari poſſüt
latini àt irerptes nullo mõ. Ut.n. cui/
q; pꝛimis fidei tẽpoꝛibus ĩ manus venit
codex grecus: ⁊ aliquãtulũ facultatis
ſibi vtriuſq; ligue babere videbat᷑: au/
ſus eſt iterpꝛetari Quequidẽ res adiu⸗
nit intelligẽtiam quã ĩpediuit:ſi modo
zegentes non ſint negligẽtes Hlã non
nullas obſcurioꝛeo ſententias pluriu3
codicũ ſepe manifeſtauit inſpectio ſicut
Alud eſaie pꝛophete. Unus irerpꝛes ait
2 domeſticos ſeminis tui ne delpexeris

De doctrina chꝛiſtiana

na ſpe e:fides dẽro ĩ rer tèpoꝛaliũ qui
buſdã cunabul quaſ lacte alit paruus
los:nunc at ꝑ fidẽ ambulamꝰ nõ per
ſpeciẽ. niſt ãt per fidẽ abulauerimus ad
ſpeciẽ peruenire nõ poſſumꝰ:qͥ nõ tran
ſit:ſed ꝑmanet per itellecitũ purgatum
nobis coherentibꝰveritati: ppterea ille
ait.niſi cre dideritis nõ intelligetis: ille
vo: niſi credideriiis nõ pmanebitis.Et
ex ambiguo ligne pcedẽtis plerũq; iter
pꝛes fallit᷑ cni nõ bene nota ſẽtẽtia eſt.
eã ſignificationẽ traſfert qa ſenſu ſcri⸗

ptoꝛis penitꝰ aliena: ſicut quid codiceſ

habẽt. Acuti pedes coꝝ ad effũdẽdum
ſaguinẽ. Ochic.n. apud grecos ⁊ acu/

alius ãt ait.⁊ carnẽ tuã ne deſperfis tũ ⁊ veloce ſigmificat. Ille vo vidit ſetẽ⸗

vierq; nibimet inuicẽ atteſtant /lãq;
alter ex altero exponit᷑: qꝛ ⁊ carõ poſſet
accipi pꝛopꝛie vt coꝛpus ſuũ qͥſq; nõ de
ſpiceret ſe putaret àmonitũ 2 domeſti

ci ſeminis traſlate xpiani poſſeni intelli

gi ex eodẽ vᷣbi ſemine nobiſcũ ſpũaliter
nati. Nunc ãt collato ĩterpꝛetũ ſenſuꝓ
vabilioꝛ occurrit ſententia pꝛopꝛie de
conſanguineis non deſpiciendis eẽ pce
ptũ qm domeſticos ſeminis cũ ad car⸗
nẽé rettuleris conſangninei potiſſimum
occurrunt. Unde eẽ arbitroꝛ illud apo

Roli qð ait. Si quomõ ad emulationẽ

aducere potuero carnẽ meam vt ſaluos
faciaʒ aliquos ex illis.i.vt emula
qui crediderant ⁊ ipſi crederẽt/Carnẽ
juam dixu iudeos pꝑ conſanguinitate 3
Itẽ illud eiuſdẽ eſaie.niñ credideritis
Itelligetis.alius iterpꝛetatus eſt niſ cre
digderitis nõ permanebitis. Quis hoꝛuz
vera ſecutus ſii niſi exẽplaria lingue p⸗
cedeniis legatur ĩceniũ c᷑. Sʒ ti ex vero
q; magnũ alidd inſinuat᷑ ſcient᷑ legenti
bus. Difficile ẽ eniʒ ita diuerſos a ſe iĩter
pꝛetes fieri:vt nõ ſe aliqua vicinitate cõ

₰

zingant. Ergo qm intelleccus in ſepiter

tiã qͥ trãſtulit veloces pedes eoꝛũ ad el
fũdẽdũ ſanguinẽ. Ille at alr ancipiti ſi
gno aliã partẽ raptꝰ errauit. Et alia qui
dẽ nõ obſcura ſ falſa ſũt:quoꝛũ alia cò
ditio é. nõ.n. ĩtelligẽdos: ſʒ emẽdãdos

tales codices potiꝰpꝛecipiẽdũ ẽ. Puic ẽ

Et illud qin moſcbos grece vitulns dĩ
moſcheumata: qda nò itellerexũt plan
tationes ⁊ vittilamina interpꝛetati ſunt
ꝗ erroꝛ tã multos codices poccupaui
vt vix inueniat᷑ alit criptũ Et ſetetin
qꝛ clareſcit ĩ cõſequentib vbis. Nãacq;
adulterine platatiões nñ dabũt radices
altas: cõueniẽtib or qᷓ; vitulam ia: que
pedib'ĩ terra gradiũt:⁊ nõ berẽt radici
bus bãc trã ſlatiõe ĩ eo loco ẽt ceta co⸗
texia cnſtodiũt. Sʒ qm̃ ⁊ ſit ſentẽtia:

quãplures iterpᷣtes ꝓ ſua ſacultate qui

q; atq; iudicio conatur eloqui nõ app
ret: niſi in ea lingua inſpiciat: qua inter
pꝛetãtur ⁊ plerũq; a ſẽſu auctoꝛis dui
us oberrat iterpꝛes ſinõ ſit voctiſſimus

aut liguarũ illap ex quibus in lanna lin
gus puenit pitiſſim petẽda cognitib e:
aut babende ĩterpietatiões eop ſe ver
bis nimijs obſtrinxerũt: no lufficiui:

4

(oikene li⸗

(ACbeti
ſtügrſnonna
ſenalten

guiton

eetrüla

itnaſten
fſladindͤ
Dleclätre
fml iegia
fa nil ein

bicoaptitn
nobionoͤfne
ſütenunint
(Aadnife
borfbmnien d
erorel onoe⸗
fenmenosl
Winignoſe⸗
Gchndien
ausſonsden
betmocoll
Oucegieg
glene conſhe

ſetnae
ſſicooſfecirn

ſtlttoſi ſt
Wroͤen
flänöſtii⸗
heaenicie
golicne
Miedeten
ſponnemne
Phebi⸗
nigselinel
ien,
tn'den
Mirſioie
eſienede
Alebeor
Ndocein

ſiſiicif

un 6

fenirihe
A ai

ieſtihtan
mnnnöſgiii
w ili,
nendennf
cenistiſen
oligrigtink
iniwena
ii
õ
iiagn
Nsee

ninnem!
mttihin

ii d

wiſuhii
nts t
Krihininn

inunuee

irpttn
cmni n

ſed ot eos eis vitas del erroꝛ dirigatur

alioꝛũ:qui nõ magis vba q; Inias ĩterpᷣ
tãdo ſeꝗ maltuerũt. Nã nõ ſolũ vda ſin
gula qet locutiões ſepe trſſerrũtur: qᷓ

oĩnoi latine ligue vſũ: fiés cõſuetudi/

nẽ veterũ qͥ la ine locuti ſũt tenere vo⸗
in rit traſire n por. Que aliañ itellectni
nibil adimũt: ſz offẽdũt: tñ eos qͥ plus
Delectãrnr rebꝰ i eaꝑ ſignis ſua quedaʒ

snat ĩtegritas. Nõ ſoloeciſmus or eẽn
tia. nihil aliud ẽ qᷓ; c vba nõ ea lege ſi⸗
pi coaptãtur: q̃ coaptauerunt ꝗᷓ poꝛes

nobis nõ ſine auctoꝛitate aliqua locuti
ſũt:virũ n. inter hoies an iter hoĩb di⸗

cat᷑:ad rerũ ñ pertinet cognitionẽ. Itẽ

barbariſm qᷣd aliud niñ vbũ nõ eil lit
teris vel ſono enũciatũ:quo ab eis q̃ la
tine ante nos locuti ſũt enũciari ſolet:

coꝛꝛepta dicat᷑ nõ multũ curat qͥp pec⸗

catis ſuis deum vt ignoſcat petit:quoli

bet modo illud vbum ſonare potuerit.
Quid ẽ gitegritas locutiõis: niſi atiq;

aliene conſuetudis obſeruatio loquen
uʒ veterũ auctoꝛitate firmata: ſy magis
tñ i eo offẽdũtur hoĩes quo ĩfirmioꝛes

ſũt. Et eo ſũt ſjfirmioꝛes quo dociioꝛee
volut nõ rerũ ſtĩa qᷓ edificàt᷑:ſed ſigno⸗/

rũ:q̃ nõ ĩflari difficile ẽ: cũ etid rerũ ſcia
ſepe ceruicẽ erigst niſt dnico repmatur

ingo. Quid.n. obeſt ĩtellectoꝛi ꝙ ita ſcri

piu c q terra ĩ qua iſti inſdut ſup eam

ſ bona aut neq;: Et que ſut ciuitates in

qᷣbꝰ ipſi ihĩtãt in ipis: Qna locutionem
magis aliene lingue arbitroꝛ qᷓ; ſéſũ ali
quẽ altioꝛc. Illad et ꝙ iã anferreñ
poſſumꝰ de oꝛe catatiũ populoꝛũ ſuper
ipſũ ãt floꝛiet ſtificatio mea: nibil ꝓfe
cto ſẽtẽtie detrabit: anditoꝛ tñ peritioꝛ
mallet H conigit: vt nõ floꝛiet: iʒ floꝛe/
dit diceret: nec quicq; ipedit conuptio
nẽ niſi cuſuetudo caãtatiũ. Iſta g facile

—

cotoni poſſũt:ſiqs ea eauere voluerit
ſano ĩtellectu nibil detrahũt. At vo
illud qð ait apoſtolus qð ſtnſiũ è diſa
piẽtiꝰ hoĩbꝰ:⁊ qð ĩfirmuũ ẽ di fonnis 6
hoĩbꝰ. Siqᷣs ĩ eo grecà locutiont᷑: ᷣuare
voluiſſ: vt diceret qð ſtultũ ẽ di ſapiẽti
us ẽ hoĩ:⁊ qð ifirmũ ẽ ði foꝛi eſt hoĩ.
iret qͥdẽ vigilãtis lectoꝛis ĩtẽtio ĩ ſnie ve
ritatẽ: ſ tũ aliqs tardioꝛ aut nõ itellige

ret:aut ẽt ꝑuerſe ĩtelligeret.nõ.n. tm̃ vi

cioſa locutio ẽ ĩ latina ligua talis: verũ
ĩ bignitaté cadit: vt quaſi hoĩ tultũ
vel hoĩ ifirmũ ſapieti vel ſoꝛtiꝰ videat
eẽ qᷓ; dei. Quãq;ᷓ ⁊ illud ſapiẽtiꝰẽ hoĩbꝰ
nõ caret:ãbiguo ẽt ſi ſoloeciſmo caret.
vtꝝ. n. his hoib uͦb eo qð ẽ buic boĩ an

his hoĩb ab eo qð ẽ ab hoc hboĩe dictuʒ
ſit nõ apparet.niſi illuminatiõe ſnie.me

lius itaq; dr̃ ita:ſapiẽtius ẽ qᷓ; boĩes.Et
foꝛtiꝰ ẽ q; hoĩes de ambiguis autem pᷣ⸗
mo loquemur. ¶ Nüc ð ĩcogmitis agi
mus quoꝛum due foꝛme ſũt: quãtũ ad
verba pertinet. nãq; ignotũ vbũ facit er
rare locutionẽ aut ignota locutõ Que
ſi ex alienis linguis veniũt aut q̃rẽda ſt
ab earũ liguaruũ hoĩbꝰ:aut ligue eedeʒ:
ſi ⁊ ociũ eſt ⁊ igeniũ ediſcẽde:aut pluri
nʒ ĩterpᷣtũ facida collatio ẽ. Si at ipſiꝰ
ligue nr̃e aliq̃ vba locutioneſq; ignoꝛa
mus:legẽdi cõſuetudine audiediq; ino
teſcunt.nulla ſane ſũt magis madanda

memoꝛie qᷓ; illa verboꝛum locutionunz

q; genera que ignoꝛamꝰ: vt cũ peritioꝛ
occurrerit de quo queri poſſʒ: vel talis
lectio que vel pꝛecedetubꝰ vel cõſequẽti
bus vel vtriſq; onñdat quà viʒ hẽat qui⸗
due ſignificet:qð ignoꝛamꝰ: facile adiu
nante memoꝛia poſſum aĩaduertere 2
diſcere qᷓ;; tãta ẽ vis ↄſuetudis ẽt ad di
ſcẽdũ vt qͥd ĩ ſcripturis ſcis quodamõ
nutriii educatiq; ſũt magis alias locuti

ones mirãtur: eaſq; min latinas putẽt

. De doctrina chꝛiſtiang (l

Sillas qᷓe ĩ ſerpturis didicerũt: nz ĩ la grecoꝛũ auctoꝛitate em eddi ſts? ox ulttrich
tine lingue auctoꝛib reperiũt. / Plu notiſſimũ: dcũ ſeptuagita eent oꝛe vo fiitifiſhiti

rimũ hic quoq; adiuuat iterptũ nume int᷑pꝛetati eẽ phibet᷑. Libꝛos at nouite Wcritonmme
rontas collatis codicibus i pecta atq; ſtaméti. Si qd i latinis varietatib tiu uemnotortert
diſcniſa. tin abſit falſitas.nã codicibus bat grecis credere opoꝛtere nõ vubiũ è ſetoeirneie
emedãdis pꝛimitꝰoʒ inuigilare ſolertis æz maxime q apud eccleſias doctioꝛes Mixz rotid
eoꝛũ:qͥ cripturas diuinas noſſe deñde diligentioꝛes repiũtur. In traſlatto fntuluftiue
rant:vt emẽdatis nõ emẽdati cedãt ex Svo ſignis ſi qua foꝛte ignota cogut erra ſpnmtonciu

vuo düutaxat interpꝛetatiõis genere ve re lectoꝛé: pꝑtiʒ lingue notitia: pti reruʒ cleriiniüdri

niẽtes. In ipſis at iterptationidbꝰ:italia ineſtigada ſut. aliqd. n. ad ſimilitudinẽ MWnrttiedth
cet᷑is pferat.Nã ẽ vboꝛũ tenacioꝛ cũ ꝑ/ valʒ ⁊ ꝓculdubio ſecretũ aliqò innnat Schyiu Abe

ſpicuitate ſentètie.Et latinis qbuſlibet ſiloa piſcina vbi lauare faciẽ iuſſus ett nmce ſii tea
emẽdãdis greci adhibeanf᷑:ĩ qbꝰ.lxx i⸗ cui oculos dũs luto de ſputo facto in ccileſchioni
terpᷣtũ ꝙ ad vet teſtamẽtũ attinet:excel xerat.Qð in nomẽè ligue icognite: ni, lbrr tbiige
lit au ctoꝛitas:q iã ꝑ oẽs ꝑitioꝛes eccleſi euãgeliſta iĩterpᷣtatꝰ eẽt ta magnꝰ intel houttbenlirt.
as tãta pntia ſancti ſpũs ĩterptati ecẽ di lectꝰ latet:ſic ẽt multa q ab auctoꝛibus rigitl eneſo
tũtur:vt os vnũ tot bominum fuerit. eoꝛũdẽ libꝛox ĩterpᷣtata nõ ſũt noia be chiicligerepee
Q i ſi vt fertur:multiq; nõ indigni fi/ bꝛea nõ ẽ oubitãdũ habere nò ꝑua vi,yx ennuſchtiog
de pꝛedicãt:ſingulis cellis:⁊ ſinguli ſe- atq; adiutoꝛiuʒ ad ſoluenda enigmata (hintnltnifn

parati cũ interpꝛetati eẽnt vt nihil ĩ ali, ſeripturarũ:ſi qs poſſit ea ĩterpᷣtari..d5 (aiſiſadlein
cnius eodẽ codice iuẽtũ ẽ᷑: qð nõ hiſdẽ nõnalli eiuſdẽ ligue viri piti ñ ſane prr fnmcipſe
Sbis eodẽq; vboꝝ oꝛdine ĩueniret ĩ ci uuʒ bũficiũ poſteris cõtulerũt:qͥ ſexata ſigpeniſont
tis:qhbuic auctontati cõferre aliqd ne de ſcriptaris cadẽ vba oĩa iterptati ſũt: ſrſiſftſi
dũ pferre audéat. Si at ſic cõtulerũt vt ⁊ dqd ſit adã:qᷣd eua qͥd abꝛa:qͥd moyy, fnliundd
vna oĩnʒ cõi tractatu iudicioq; vor fie ſes:ſiuæ ẽt locoꝛũ nõia:qd ſit bierlʒ vel Vnhrunngbüik
ret: nec ſic qͥdẽ q;qᷓ; vnũ hoĩeʒ q̃libet i ſyon vł hierico: vxlł ſyna:vł liban xl ioꝛ ſimncir
tia ad emẽdãdũ tot ſenioꝝ doctoꝛiq; danꝰ: ⁊ quecuũq; alia ĩ illa ligun ſũt ĩco⸗ ſſite 1
2 cſũ aſpirare oʒ aut decet. Qnãobꝛem gnita nobis noĩia qb apꝑtis interptaſis ſſariitigini
Et ſi aliq alit᷑ ĩ bebꝛeis exẽplaribꝰineni multe ĩ ſccipturis figurate locntiones ſcinme ng
tur qᷓ; iſti poſuerit: cedẽdũ eſſe arbttroꝛ manifeſtat. Rerũ at ignoꝛatia facit iſnütöpr
oine oiſp ſatiõi q̃ peos facta : vt libꝛi obſcuras figurataſq; locutiones: cumm iteſtireltg
quos gẽs iudea cetis ppłis vlł religione ignoꝛam vl aiantiũ vł lapidũ lherba ſerfecnen
vxł iuidia pdẽ nolebat credituris i onmm rũ naturas aliarũge rerũ q plerũq; ſcri ntöfan
gẽtibmi tri regis prbolemei ptãte tan ptturis ſimilitudis alicui gr̃a ponut. niä unmncicngin

to ante pderẽt᷑. Itaqʒ fieri põt vt ſic il · ⁊ de octe qð notũc totũ coꝛon eu ꝓ lihain di
li amßalin: Muen imocucogrnere capite opicere feriẽtib q;;tu illuſtrat ſe ichriini
gẽtibille ꝗͥ eos agebat: ⁊ d os oĩb vnũ ſũillũ q dñs iubet aſtutos nos eẽ ſicnt ſihnnneord
fecerat ſpũs ſcũs iudicauit:ſʒ tñ vt ſux fpẽtes:vt.ſ. p capite nr̃o qdẽ rps coꝛ fhitdinn
oirxi boꝛũ quoq; ĩterpᷣtũ ꝗͥ vpis tenacius pus potiꝰ pſequẽtib offeram ne fides ionecun
ideſerũt collatio ẽ iutil ad explanãdaʒ xbpiana tãc necet᷑ ĩ nobis ſi ꝑcèes cox mhfſaefin
ſepe ſetẽtid. Latini & vt dicere cepaʒ co poꝛi negam oeũ: vl illud qõꝑ caunerne wgriſpz
aces vetis teſt amenti ſi neceſſe fuern aguſtias coartat Opoſita velere tunies ſiſhrnin⸗

Ut

urgih
§.J1 6
iurn
nii

itun
nuſeilautiain
ropi
imi igrin

iri'tii

Künunitis
btcia
gl wi

Nimmiſn
irtricnei

gaiſtdnin

umetti⸗
wwi irein
dguilihn

5
E

vires nonas accipe dr:qtũ conijcit ad
imitida ipla fpetie aſtuti eruedumq;

ipſũ veterẽ bominẽ:ſeut apls dicit:vi i

Inamur nouo: ? exuẽdũ p anguſtias di

cẽte eno:ĩirate ꝑ ãguſta poꝛtã q̃ ducit
ad vit à. vt &̊ noticiã nature ſerpẽtis illu
ſtrat multas ſilitudies quas ð h̊ aiante
ſcriptura vare cõſueuit:hc ignoꝛãtia n
nulloꝝ aialiũ q̃ nõ minꝰ ꝑ ſiliiudies cõ

memoꝛat ipedit plurimũ itellectionem

Sic lapiqũ vlł herbarũ vł qͥcũq; tenent
radicibꝰ. Tlã ⁊ carbũculi noticia qð lu
cei ĩ tenebꝛis młta illuminat ẽt obſcu⸗
ra libꝛe ꝑ vbicũq; ꝑ fiłitudinẽ ponit᷑: et
ignoꝛatia berilli vt adamantis claudit

plerũq; telligẽtie foꝛeſ. Nec alid obcãʒ

facile ẽ ĩelligere pacẽ ꝑpetudã ſignifica⸗

ri olee ramuſchulo qui rediẽs ad archã

colũba retulit niſ qꝛ nouim ⁊ olei lenẽ᷑
cõctactũ nõ facile alieno humoꝛe coꝛ:
rũpi:⁊ arboꝛẽ ipſã frõdere pennii.mul
ti ãt ꝑꝑ ignoꝛatid iſopi vũ neſciũt quaʒ
vim bẽat vł ad purgãdũ pulmont᷑: vel
xvt dr̃:ad ſaxa radicib penetrãda cũ ſit

herba bꝛeuis atʒ hũilis oino ĩuenire nõ

iperges me iſe po
Numerorũ ẽt ĩꝑitia mił

ta facit nõ ĩtelligi trãſlate ac m yſtice po
ſita ĩ ſcripturis. Inge niũ qppe vt iia di⸗

xeriʒ ĩigeniũ nõ põt appꝛobari niſi mo⸗/

neat qd ſibi velit ꝙ ⁊ moyſes ⁊ belyas

⁊ ipſe dñs qua ragitã diebꝰ ieiunaiut.
cuiꝰ actiõis figuratꝰ qͥdà nodus niñ hu
ius numeri cognitiõe ⁊ ↄfideratione ñ
ſoleit᷑. hẽt.n. nariũ quat᷑ tãqᷓ; cognitio
nẽ oinʒ rerũ itexta tꝑibꝰ. Quaternario
naq; numero ⁊ diurna ⁊ anua curricu
la ꝑpagũt᷑.Diurna matutinis merididis

veſꝑtinis nocturniſq; hoꝛaruʒ ſpacijs.

annua vnis e ſtiuis autũnalibꝰbyemali
duſq; mẽſnbꝰ. A tẽpoꝛui ãt delecratione
du łiꝑib viuim pꝑ einitate ĩ qua viue

re dolumꝰ abſtinẽdũ ⁊ ieinnãdũ è q;nii
tpuʒ curſibus ipſa nobis inſinuef᷑ dfia
pↄteẽnẽdoꝝ coꝛpuʒ ⁊ appetẽdox ct᷑no:ũ
Poꝛo ãt denari numerꝰ atʒ creature
ſignificat ſciaʒ. Nã trinitas creatoꝛis ẽ
Septenariꝰãt numer* cre aturã idicat
ꝑꝑx vitã ⁊ coꝛpꝰ:nã ĩ illa tria ſi:vñ ẽt to
to coꝛde tota mẽte tota aĩa diligẽdus ẽ
ðᷣs. In coꝛꝑe ãt q̃tuoꝛ maniſeſtiſſima ap
parẽt qͥbꝰ cõſtàt elemẽta. In Bͥ g dena
rio dũ tꝑalit᷑ nobis ĩſinuatf᷑.i.qualr duci
tur caſte ⁊ cõtinẽt᷑ a tẽpoꝛũ ðᷣlectatiõe
viuẽ h ẽ quadragĩta diebꝰie innare mo
nemur hec lex cui pᷣma ẽ ĩ moyſe:bec ꝓ

pheria cui pſon gert belyas ' ipſe do

min monet qᷣ taqᷓ; teſtſimomũ habens

ex lege ⁊ ꝓph̊is mediꝰ iter illos ĩ mõte

trib diſeipul vidẽtib atʒ ſtupẽi bcla/
ruit. Deide ita q̃rit᷑ quõ qnquagẽnariꝰ
ð quadragẽario numero exiſt at:qͥ non
mediocrit᷑ ĩ nr̃a religiõe ſacratꝰc:ꝑꝑ pẽ
tecoſtẽ:⁊ quõ ter duct pp tria tꝑa ante
legẽ ſub lege ſub gr̃a vł pp nomẽ xr̃is
⁊ fllij ⁊ ſpus ſcĩ adiũcta eminẽtiꝰ ipſa
trinitate ad purgatiſſime eccleſie myſte
riũ referatur pueniaiq; ad. cliij. piſces
quos retia poſt reſurrectio nẽ dũᷣi ĩ de/
xterã piẽ m iſſa ceperũt.Iſta multis ali

is atʒ alis numeroꝝ foꝛmis:q̃dà ſilitu/

dine ĩ libꝛis ſcis ſecreta ponũtur.que ꝓ
pter numeroꝝ ĩpꝑiiià legẽtibꝰclauſa ſũt

MNõ pauca ẽt claudit atz obtegit nõnul
larũ rerũ iufnarũ ignoꝛãtia. nã ⁊ ð pſal

2 — —

ter ij ⁊ cythare dr̃ia q̃dà ũ ĩcõcine aliq̃ſ

rerũ figuras apuit. ðcẽ choꝛdarũ pſal
teriũ ñ ĩpoꝛtune ini doctos qrit: viruʒ

bẽłat aliquã muſice legẽ:que ad im ner
uoꝝ nu meruzʒ cogat. an vo ſi nõ habet

eo ipſo magis ſacrate ſit accipiẽdus ipᷣe

numerꝰvel ꝑꝑ decaloguʒ legis de quo

itẽ numero ſi queraf nõ niſ ad creato

rem creaturarum referendus eſt: vel

NDe doctrina chriſtiana

Teter fupius expoſttũ ipſũ denariũ.Et
lie numer edificationis tẽpli qͥ cõme/
moꝛat᷑ ĩ euãgelio qdraginta. ſ.? ſex an⸗
nop neſcio qd muñcũ ſonat: ⁊ relatio
ad fabꝛicã dñici coꝛꝑis ꝓpter quã tẽpli

mẽtio ſacta ẽ:cogit nõnullos bereticos

ofiteri filiũ dei nõ falſo ſʒ vero ⁊ bhuma

no coꝛpoꝛe indutũ. Et numeꝑ quippe ?

muſicã pleriſq; locis ĩ ſanctis ſcripiur
bonoꝛabiliter poſna inuenimꝰ: Nõ.n.
andiẽdi ſũt erroꝛes gentiliũ ſuperſtitio/
nũ:qui nouẽ muſas iouis ⁊ mercurie fi⸗
lias eẽ finxerũt. Refellit eos varro quo
neſcio vtrũ apud eos quiqᷓ; taliũ reruʒ
doctioꝛ vel curioſioꝛ eẽ poſſit it. Dicit enĩ
ciuiratẽ neſcio quã.nõ.n.recolo nomẽ
locaſſe apud tres artifces terna fimula
cra muſarũ:ꝙ ĩ tẽplo apollinis donuʒ
poneret: vt quiſqͥs artificuʒ pulchꝛioꝛa
foꝛmaſſet ab ulo potiſſimũ emerẽt. Ita
q; ↄtigiſſe vt opera ſua quoq;illi artifi
ces eque pulchꝛa explicarẽt: placuiſſe
ciuitati omneſ vouere atqʒ oës emptas
eſſe: vt ĩ apolllinis tẽplo dedicarentur.
Quibus poſtea dicit heſiodũ poetã im
poſuiſſe vocabula. Nõ ergo iupiter no
uẽ mnlas genuit: ſz tres fabꝛi trinas cre
arũt. Tres autẽ nõ ꝓpterea illa ciuitas
locauerat:qꝛi ſomnis eas viderat: aut
tot ſe cuiqᷓ; illoy oculis demõſtrauerat:

ſʒ qꝛ facile erat animaduertere om ſo pa

nũ:qui materies cãtilenarũ trifoꝛmem
eẽ. vera aut.n.editur voce:ficut E eoꝑ qᷣ
faucibul ſine oꝛgano canũt: aut flatu ſi
cut tubarũ ⁊ tibiarũ:aut pulſu ſicut in
cytharis tympanis ⁊ qbuſlibet alijs qᷓ
atiédo canoꝛa ſũt: ſz ſiue ita ſe babeat

qð varro rettulit ſiue nõ ita nos tamẽ
nõ pꝓpter ſuꝑſt tionẽ pꝓphanoꝝ debe /
mus muſtic fugere:ſi quid ide vtile ad

itelligẽdas ſcãs ſcripturas raꝑe potue⸗

rim mec adilloꝝ tbeatricas nugas cõͤ⸗/

nerti, ſ alidd oe cptbara 1 onganie d5

ad ſpũalia capiẽda valeat diſputemus

cie virtutiqʒ tẽpla dedicarũt: ⁊ que coꝛ
de geſtã da ſuũt i lapidibus adoꝛare ma
luerũt:ꝓpterea nobis iuſticia virtuſqʒ
fugiẽda eſt. Immo vo quiſqs bonus ve
ruſq; chꝛiſtianꝰẽ dni ſin eẽ itelligatvbi
cũq; inuenerit veritatẽ:quã cõferens ?
agnoſcẽſ eti ĩ lr̃is ſacris ſupſtitioſa fig
mẽta repudiet. ooleatq; boĩes atq; ca⸗
ueat qͥ cognoſcẽtes deũ:nõ vt deũ glki
canerũt: aut gras egerũt:ſg euanuerüt i
ogitationibſuis ⁊ obſcuratũ c eoꝛ iſ
piẽs eoꝝ. Dicẽtes.n ſe eẽ ſapiẽtes ſtulti
facti fũt: ⁊ imutauerũt gloꝛiã iconupti
ilis dei ĩ fimilitudinẽ imaginis coꝛu⸗
ptibilis hoĩs ⁊ volucrũ 2 qua drupedũ
⁊ ſerpẽtiũ.¶ Sʒ vt totuz iſtu locũ qͥno
bis ẽ maxime neceſſarius:diligentius ꝑ
tractemus. ono ſüt genera doctrinaru;
que ingẽtibus ⁊ moꝛibꝰexercent᷑: vnuʒ
earũ rer ũ qs iĩſtituerũt hoĩes alteruʒ ea
rũ quas animaduerterũt i paratas aut
oiuinit iſtitutas. Illo qdẽ ſm iſtitu
nes hoiuz: ptiz ſupſtitioſũ ẽ ptiz ſupſtiti
oſũ nõ ẽ. Supꝑſtitiolſũ ẽ qͥᷣcqᷣd iſtitutũ ẽ
ab boĩbꝰad faciẽda ⁊ colẽda idola pti
nẽs: vel ad colẽdã creaturà ſicut deum
rtẽue vllã creature: vel ad ↄſultatões
7 pacta q̃dã ſignificationũ cũ demom
bus placita atqʒ federata qlia ſũt volu
mia magicarũ artiũ: qᷓ dqdeʒ cõmemo:
re poꝛiꝰq; dicere aſſolẽt poete. quo
genere ſut: ſ licẽtioꝛe vanitate auru
ſpicũ ꝛ augux libꝛi. ¶ Ad h̊ gen prine
èt ligature atʒ remedia:q medicoꝝ quo
q; diſciplina ↄdẽnat ſiue ĩ pꝛecatatiom

bus ſiue ĩ qbpuſdaã notis q̃s characteres

vocãt:ſine ĩ qbuſqʒ rebna ſuſpẽdendis
atqʒ illigãdis vl ẽt ſaltandis quodaãmo

eearũ deũ dict eẽ mercuriũ:aut qꝛ inſſi

4

Eelrenton

gienonegart
ſſtuei ninioen
noͤſotttore
aſeneilſſon

füßnglmdan
Ilei digtis

iRtderteam

ibosciügin

obſernationit

icnoanimätt

Poeutpuerm⸗

lcecalei

ſenronolettu

ichlghopen

dGant acni-

ſaͤnat

dänn

meidedi
Mümmä
mme calerre⸗
aaleauͤſi
feckredon
ſtiss ſorch
nefahrim
eleguͤerdie
locig ſb
gel Hatt,
noͤſobii
cgent. ET.
ſofrösteg
eli nder⸗
W
niclupn
ſckiulgi
ulnlni
tiiniien
ffiſeni
nlthenn
wköin

Pſtinn

isdimitn
Neinmnin
1i d
wen vodi u
tmidini
tnigi
miislen

leig l

nndri f
mnüomhe non
Snmi
uſnni
wügNN
Gtmp
õ
intali⸗
megti,
tun⸗
niii/,

nò adtẽperationé coꝛpor: ſz ad q̃ſdã ſ
gnificationes: aut occłtas ẽt aut mani⸗
feſtas:q̃ mitioꝛe noĩe phiſica vocãt:vt q̃

Rnõ ſupſtitionẽ iĩplicare ſʒ nature pꝛo

deſſe videdt᷑:ſicut ſũt ĩ aures ĩ ſũmo au
riũ fingularũ ant deſtrucrionũ oſſibus
Anſule ĩ digitis:aut cũ tibi or̃ ſingultiè
ti vt dextera manu ſiniſtrũ policè tene⸗
as.his adiũgũtur ſimilia imaniſſimarũ

obſeruationũ:ſi mẽbꝝ aliqð reſilierit: ſi.

iũctis animdtibus cũctis:canis aut la/
pis aut puer medh iteruenerit: atq; illõ
qð lapidẽ calcat:tanq; direptoꝛẽ amici
tie min moleſtũ eſt:qᷓ; cũ innocẽtẽ pue
rũ colapho ꝑcutiũ:: ſi pariter ambulan
tibꝰitercurrerit. Ss bellũ ẽ qð pueri vin
dicant᷑ a canibꝰ. Nã plerũq; ſuꝑſtitioſi
ſũt q̃ͥdã:vt ẽt canẽ qͥ mediꝰĩternenerit ſe
rire audeàt nõ ipune. Nãq;a vano re⸗
me dio cito ĩterdũ ille pcuſſoꝛẽ ſuin ad
derũ medicũ mittit. Huic ſut ẽt illa:Li⸗
mẽ calcare cũ añ domũ ſuã traãſit redire

ad lectũ:ñqͥs dũ ſe calciat ſternutauerit

redire domũ ſt ꝓcedẽs offèd rit: cũ ve⸗
ſtis a ſoꝛicibꝰrodit᷑ plus timere ſuſpitio
ne futuri mali q; oànũ dolere. Uñ illð
elegãter dictũ è catõis qͥ cũ eèt ↄſultꝰ a
quodã:q ſibi a ſoꝛicib eroias caligaſ di
ceret. Rñdit illõ mõſtrũ nõ es:ſän vnum
mõſtꝝ bndũ fuiſſe ſi ſoꝛices a caligis ro
derent. ¶ leq; illi ad ̊ genẽ pnicioſe
ſuꝑſtirõis ſegregãdi ſe:q genethliaci pp

nataliũ ↄſideratiões dieꝑ.Tunc ãt vul

go mathematici vocant᷑.Nã ⁊ ipſi qᷓiſ
verã ſtellax poñtion᷑:qͥqͥs naſcit᷑ cõſe⸗
ctent᷑ ⁊ aliqñ ẽt ꝑueſtigẽt:tñ ꝙ ide co/
nant᷑ vel actões nr̃as vel actionũ euẽta
pᷣdicẽ:nimiũ erãt ⁊ vẽdũt impitis hoĩhꝰ
mißabilẽ ſeruitutẽ. nã q̃ſqͥs liber cũ ad
hiꝰ m ithematicũ igreſſuſ fuerit:dat pe
cuniã vt ſeru exeat aut martis auivene

ris:aut oiuʒ ſy derũ qͥaus illi qͥpm erra⸗

U.
nerũt:erroꝛẽcq; poſteris ppinarũt dł be
ſtiaꝝ pp ſimilitudinẽ vel hoiuʒz ad ipſos
hoies honoꝛãdos ipoſuerũt vocabula.
nõ.n.mirãdũ ẽ cũ èt ꝓpiꝛibꝰrecẽtioꝛi⸗
buſqʒ tꝑibꝰſydus qð appellamlnciſeꝝ
honoꝛi ⁊ noi ceſaria romani dicare co⸗
nati ſũt.Et foꝛtaſſe factũ eẽt atq; iſet in
vetuſtatẽ: niſi a via ei ven poccupaſſet
B noĩs pᷣdiũ nʒ inre vllo ad heredes tra
ijceret qð nũqᷓ; viua poſſederat atq; poſ
ſidẽdũ petinerat. nà vbi vacabat locus
neq; alicuiꝰ pᷣoꝑ moꝛtuoꝝ bonoꝛe fue/⸗
baf Factũ ẽ ꝙ ĩ rebus talibfieri ſolet
ꝓ qntili ⁊ ſertili mẽnbꝰ. JIuliũ atq; au⸗
guſtũ vocamꝰoe noibus hoĩuʒ iulij ce⸗
ſaris ⁊ augnſti ceſaris nũcuparos: vt fa
cile qͥ voluerint itelligãt ẽt illa ſydera
pᷣus ſine hiſ noĩbꝰcelo vagata eẽ Moꝛ
tuis ãt illis quoꝝꝑ honoꝛare memoꝛiam
vel conati ſũt bomines regia ptate vel
placnit hbumana vanitate.nomina eoꝝ
imponztes ſyderibus:eoſipſos fibi moꝛ
tuos ĩ celũ leuare videbãtur:ſs quomo⸗
dolibet vocètur ab hominibus:ſũt tami
ſydera que iſtituit ⁊ oꝛdinauit vt volu⸗
it:⁊ certus motus illoꝝ qno tempoꝛa
diſtinguũtur atq; varittur. Què motũ
notare cũ quiſquis naſcit᷑ quomodo ſe
babeat facile ẽ per eoꝝꝑ inuẽtas conſcri
ptaſq; regulas quos ſacra ſcriptura cõᷣ
demnat dicẽs: Si enim tantũ potuerũt
ſcire vt poſſent eſtimare ſeculũ qunuomõ
eius dominũ facilius nõ inuenerũt: ſpʒ
ex ea notatione velle moꝛes:actus euen
ta pᷣdicere:magnus erroꝛ ⁊ magna de/
mẽtia eſt. Et apõ eos quidẽ qui talia di
ſcẽda didicerũt ſine vlla dubitarione re
fellitur ſuꝑſtitio.Cõſtellationeſq; eoꝛũ
quas vocãt notatio è ſydeꝝ quomodo
ſe habebãt cũ ille naſceret᷑: de quo iſti
miſeri a miſerioꝛibus ↄfallunt. Fieri aãt

poteſt vt aliqui gemini ſequaciter fun/

dantur ex vtero vt interuallũ tèpoꝛis
inter eos nullum poſſit depꝛebẽdu ⁊ cõ
ſtellationũ numeris annotari. Unde
neceſſe nonnullos geminos eaſdẽ ha
bere conſtellatiões cũ paria rerũ:vel q̃̊s
patinmur euẽta nõ habeant ſed plerũ
q; diſp aria:ita vt alins feliciſſimus aliꝰ
infeliciſſimus viuat: ſicut eian ⁊ iacob
geminos accepimꝰ natos: ita vt iacob
q poſterioꝛ naſcebat᷑ manu riatã pꝛece

dẽetis fratris tenens inueniret᷑. Poꝛum

certe dies atq; hoꝛa naſcẽti aliier no⸗
tari nõ poſſet:niſ vt amboꝛũ cõſtella/
tio eſſiet vna. Quantũ qt interſit iter am

boꝛum moꝛes. facta laboꝛes atq; ſucceſ

ſus ſcriptnra teſtis e:id oꝛe omnium gẽ
tiũ peruagata.eqʒ enim ad rem perti
net qõ dicũt ipſũ momentum minimuʒ
atq; anguſtiſſimũ tẽpoꝛis qð geminoꝝ
partũ oiſterminat multum ualere i re
rũ natura atqʒ celeſtium coꝛpoꝛum ra
pidiſſima uelocitate. Et ſt enim conce⸗
da vt plurimuʒ ualeat: tamen in cõſtel
lationibus a mathematico innenirinõ
poteſt quibus inſpectis ſe ſacta dicere
ꝓfitetur Qnod ergo in conſtellatiõhꝰ
nõ inuenit quas neceſſe eſt una reſpici

at ſine de iacob ſiue de eius fratre cõlo

lat᷑ quid ei ꝓdeſt ſi diſtat in celo qo te
mere ſecurus pꝛonũciat: ⁊ boc diſtat iĩ
tabula:quà fruſtra ſollicit' intuetur.
Quare iſte quoq; opiniones quibuſdã
rerum ſignis humana pꝛeſumptione in
ſtuutis ad eadem illa quaſi cum demo

nibus pacta ⁊ conuenta referenda ſũt

Pinc enim fit ut occalto quodaã iudi⸗
cio diuino cupidi malarũ rerum homi
nes tradanf᷑ illudendi ⁊ decipiendi pꝛo

meritis uoluntatũ ſuaruʒz illudẽénbus

angelis: quibus iſti pars mundiifirma

De doct rina chꝛiſtiana
inine pꝛouidentie lege ſubiecta en
Quibꝰiluſionib ꝛ deceptionidenenit
ut iſſis ſuperſtinoſie ⁊ perniioſis dini
nationum generibus multa pꝛeterita

futura dicantur:nec aliter accidant qᷓ;

dicunt᷑.multaq; obſeruantibꝰ ſecudnm

obſeruationes ſuas eueniant:quibꝰ im
plicati cnrioſioꝛes fiãt: ⁊ ſe ſe magis ma
gi q; inſerant multiplicibus la queis p⸗
nitioſi erroꝛis. Poc genus foꝛnicatòis
anime ſalubꝛiter diuina ſcriptura nõ ta
cuit:ab ea ſic deterruit anima: vt ꝓpter
ea talia negaret eè ſectâda: qꝛ falia di⸗
cũtur a ꝓfeſſoꝛibus eoꝑ:ſʒ et ſi pixerint

vobis inquit: d ita euenerit nolue cre⸗

dere eis. Non enim quia imago ſamu⸗
el moꝛ:ni ſauli regi vera

qꝛ in actibus apoſtoloꝝ vẽtriloqua fe⸗
mina verũ teſtimoniũ perbibui apoſto

lis dili.ideo paulus peꝑcit illi ſpuũ:ac 5

poti femina illi demonij coneptioe
q; excluſone mundauit. Oẽs igit᷑ arufi

ces bivel nugatoꝛie vel noxie ſuperſti

tionis ex quadã peſtifera ſocietate bo⸗
minũ ⁊ demonũ:quaſ pacta ifidelis ⁊

doloſe amicitie cõſtituta penit ſüt re

pudidãda xpiano: nõ qꝛ idolũ ſit aliqõᷣ
ait apoſtolus: ſed qꝛ que imolt: demo
nis imolãt ⁊ nõ deos. Nolo vos ſociol

fieri demonioꝛũ. Qõ t de imolanõibꝰ

à idolis que honoꝛi eoꝝ exhibetur di⸗

xrit apoſtolus. boc de imaginanis ſigniſ

ſciẽdũ ẽ: ꝙ que ad cultũ idoloꝛu vel cre
aturarũ eiuſq; partes tq; deũ colẽdas
trabũt: vel ad remedioꝛũ aliaꝛũq; obß/
nationũ curã pertinẽt que nõ ſũt dini
tus ad dilectionẽ dei ⁊ pꝛoximi tandq;
publice ↄſtituta:ſʒ per

nes rerũ coꝛpoꝛaliũ:coꝛda oiſſipat mis

ſeroꝛum. In omnib ergo iſtiſ ooctrinis

ici thlaißren

eeusmoif

4

ltiſotrtndh

ücianit: p⸗
pterea talia ſacrilegia quibꝰ imago illa
pꝛeſentata eſt minus execrada mit: aut

uatas appetitiG

— —

gimn itf

inn iddimnk
tnſttme

ſetenp Ae
iernionetin
bemans fupet

(rieca ltens

iſeliesecs

ueſtuns elin
la ooci oin
nigucilingun
ſicheniptenn
Kungouent /
ſebns öͤne
ſnc lntuene⸗
Gnrent
tſciii c
ſen nhs
nſtaigannl
ſintgteence
Werran
tuigndata
latinoeſeien
tonſeionet
luguironi
Aifeneſenk
Pothaneli
Ounin inbr
goroepr⸗
Arenonee⸗
wuſſlchet
ngtgar
nerſooſ
ſun inne

ſtunn

tntd ent.
Ndt
R

s u;
orfütity,

madeun
Nnin
kwmmmin
alNit
icpgel

Poeait
mmin
kmmti⸗
Hmmmn
auli,
inien
in ini
umgn
negui,
nein/

Pocietas demonũ foꝛmidida atz vitãda

? qui nihil cũ pᷣncipe ſuo diabolo: niſi

reditũ noſty clandere atʒ obſeruare co⸗
natur. Sicut at ð ſtellis qs cõdidit ⁊ oꝛ

dinauit s bũane ⁊ deceptoꝛie ↄiecture
ubpoibmiſtittue ſũt: ſic ⁊ de qbuſdam
a cenb vel quõ oine peidẽtie admi⸗
niſtratione exiſtétib rebꝰ: multi multa

bumanis ſuiſpitionibꝰ: quaſi regularit

coniecta litteris mandauerũt. Sʒ ſi foꝛ

te inſolite acciderit taq; ſimula pariat:
aut flumè aliqnod ꝑcutiat᷑: que oĩa tñ
valẽt quãtũ pᷣſũptiõe aioꝑ:quaſi cõmu
nmi quadã lingna cũ demonibꝰ federata
ſũt.Que in plena ſũt oĩa peſtifere curio
Matis:cruciat ſollicitudinis:moꝛtifere
ſeruitutie. õ. n. qin valebat aiaduerſa
ſant:ſiz i duertdo atq; ſeruãdo factũ
E: vt val rent. Et iõ diuerſe diuerſis pue
niũt ſecũdũ cogitatiões ⁊ pꝛeſũptiões
ſuaes. Jlli n. ſpũs qᷓ decipe volũt talia p

curãt cuiq; qualibet eũ irretitũ p ſuſpi⸗-

tiones ⁊ cõſenſões eiꝰvidẽt. Sicut n.
verbi gfa vna figura littere que decur⸗
tatiz notaf: aliud apud grecos aliõ apð
latinos valet:nõ natrura: ſed placito et
conſètione ſgnificãdi: ⁊ iõ qui vtrãq;
linguã nonit:R hoi greco aliud aliqͥd ſi
gnificare ſcribẽdo nõ in ea figuratione
ponit hanc litterã in qua ea ponit cum
bomini ſcribit latino.Et bleta vno eo/

deq; ſono apud grecos l̃eapud latios

oleris nomè e: ⁊ cũ dico lege ĩ bis dua
bus ſyllabis:aliud grecus aliud latinꝰ
intelligit Sicut ergo omnes he ſigniſi⸗
cationes pꝛo ſue cuiuſq; ſocietatis con
ſẽſone aĩios mouẽt:⁊ quia diuerſa con
ſenno ẽ diuerſa mouet:nec ideo cõnſen

ſerüt in eas bomines:quia iam valebãt

ad vgnificationẽ: ſed i eo valent: quia
iam conſenſerunt in eas:ſicut etiam illa
ſigna quibus pernuioſa demonum ſo⸗

cietas compsaratur pꝛo cuiuſq; obſerns
tione valent qð manifeſtiſſime o tedit
ritus augurum:qui anteqᷓ; obſeruent: 2
poſteaqu obſernata ſigna tenuerint id
agunt ne videant volaius aut audiant
voces auium: quia nulla iſta ſigna ſunt
nin conſenſus obſerudtis accedat. Qui
bus pautatis atq; eradicatis ab aĩo rpᷣ
ano. Deiceps vidẽede ſũt inſtitutiões ho
mmũ nõ ſupſtitioſe.i.nõ cũ demonibus
ſz cũ ipſis hoĩbꝰ iſtitute. Nãq; oĩa qne
iõ valẽt iter hoĩes qꝛ placnit ĩter eos vt
valeant iſtituta hoiuʒ fũc:quoꝝ partim
ſupflua luxurioſacq; iſtitura ſut:partim
cõmoda ⁊ neceſſaria. Illa. n. igna qᷓ
ſaltãdo faciũt hiſtriones:ſi naturà non
iſtiruta ꝛ cõfeſſone hominũ valerẽt ñ

p̃mis tpibꝰ ſaltãte patomimo pᷣco pᷣnũ⸗

ciaret populo carthaginis: qd ſalmatoe
vellet itelligi. Qð adbuc multi memi⸗
nerunt ſenes: quoꝝ boc relatu ſolemuſ
audire Qð ſõ credẽdũ è: qꝛ nüc quoq;
ſiqa tbeatrũ taliũ nugarũ ĩperitꝰitraue
rit niſi ei dicat᷑ ab altero qͥd illi motꝰ ſtl⸗
grificẽt fruſtra totꝰ intẽtus. Appetnnt
tamẽ oẽs quàdam ſimilitudinẽ in ſigni
ficãdo vt ipſa ſigna iquãtũ poſſunt re⸗
bus que ſignificatur ſimilia ſint. Sʒ 92
multis modis ſimile aliqd alicui põt ei
ſe nõ cõſtat talia ſigna ꝑꝑ hoĩes niſi cõ
ſenſus accẽdat. In picturis vero ⁊ ſta⸗
tuis ceriſq; hiꝰ ſimulatis opibus maxi
me pitoꝛũ artificũ nemo errat cũ ſimilia
viderit:vi agnoſcat quibꝰſint ſimilia re
bus.Et hoc totũ genꝰiter ſuꝑfina hoinz
in tuta numeràdũ ẽ:niñ cũ ĩtereſſet qᷣd
eoꝝ qua de cã ⁊ vbi ⁊ quãdo ⁊ cuiꝰ au
ctoꝛitate fiat. Milia deniq; factarũ fa/
bularũ ⁊ falſitati quarũ mẽdacijs bo/
mines delectatur hũana iſtitnta ſũt. Et
nulla magis hominũ ꝓpꝛia que a ſeipᷣiſ
it eſtimada ſũt ᷓ queq; falſa arq; fal

˖⸗GDDe doctrina chꝛſtiana

ſa mèdacla. Kõmõda vo 2 neceſſaria
bommuũ cu bomimibus iſtituta ſũt que
cũq; ĩ vabitu ⁊ cultu coꝛpoꝛis ad ſexus
velbonoꝛes diſcernẽdos oria placuit ?
inumerabilis genera ſignificationnz ſi⸗
ne quib bumana locietas: aut nõ oino
aut minꝰ cõmode gerit᷑: que ĩ põderidꝰ
atq; mẽſuris ⁊ numoꝛũ unpꝛeſſionibus
del eſtunationib iua cuiq; ciuitati ⁊ p0
pulo ſunt ꝓpꝛia ⁊ cetera bi. Que niſ
hominũ iſtuuta eẽnt nec ꝑ diuerſos po
pulos varia eent nec ĩ ipſis populis ſin
gulis ꝓ arburio ſuoꝛũ pᷣncipũ muniren
tur: ſz h tota pars hbumanoꝛũ iſtitntoꝛũ
q ad vſũ vite neceſſariũ pficiũt:nequaqᷓ;
fagiẽda xpᷣiano:ĩmo etià inquatũ ſa⸗
tis ẽ ĩſtituẽda memoꝛiaq; retinẽda.Pe
umbꝛata. n. quedã ⁊? naturalibꝰ vtcũq;
gmilia hominu iſtituta ſũt. Quoꝝ ea qᷓ
ad ſocietatẽ vt dictũ ẽ pertinent penit?
deteſtãda ſunt ⁊ repudiãda. Ea vero qᷣ
boiĩes cum boibꝰbhavẽt aſſumẽda inqᷓ;
tũ nõ ſunt luxurioſa atq; ſuper flua: et
maxime litterarũ figure ſine quib legẽ
nõ poſſum :linguarũq; varietas ;tuʒ
latis ẽ de qua ſuperi viſputauimꝰ. Et
ex eo genere ſüt etiã note ⁊ quas q oidi
ceruũt ꝓpꝛie iã notarij appellãtur:vtilia
ſunt uia nec diſcutur illicite nec ſuꝑſti⸗
toſe ĩplicãt nec luxu enerut ſi tatum
occupẽt vt rebꝰ maioꝛibꝰ quibꝰ ſexui

ebeẽt nõ ſint impedimento./ Jazʒ So fuiſſe negari nõ põt:

illa que nõ ĩſtituẽda ſʒ aut tranſacta tẽ
poꝛibus: aut oiuinitus iſtituta inueſti⸗
gãdo hoĩes ꝓdiderũt vbicũqʒ diſcaãtur
nõ ſũt boĩinz iſtituta exiſtimada. Quoꝝ
alia ſũt ad ſẽſus coꝛpoꝛis:alia vo ad oꝛa
tionẽ aĩ pertinẽtia. Sed illa que ꝑ ſẽſuſ
coꝛpoꝛis attingũtur vel narrata credi/
mus:vel demõſtrata ſentim vel exꝑta
conijcimus. Quicqd igit᷑ de oꝛdine tem
poꝛũ trãſactoꝛũ idicat ea que appella/

tur biſtoꝛia plurimũ nos adiunat ad ſ
ctos libꝛos intelligendos:etiam ſi ꝑꝑ ee
clenaã puerili eruditione diſcat. Nam 2
per olympiadas 2 P cõſulu noia multas

iepe querũtur a nobis 1 ignoꝛdtia co’n

ſulatus: quo natus eſt dominꝰ: ? quo

paſſus eſt nonnullos coegit er are pai

ſũ eẽ dominũ:qꝛ per tot annos ediſica

tũ eẽ tẽplum victu eſt a indeis:qꝛ imagi
nẽ dñici coꝛpoꝛis habebat.Et anno:um
quidẽ fere trigita baptiʒatũ ee retinemꝰ
ancioꝛitate euangelica. Sʒ poſtea quot
anos vita egerit ;iᷓ et textu ipſo actio
nũ eius animaduerti poſſu: tamẽ neali
unde caligo dubitationis oꝛialur ð bi⸗
ſtoꝛia gẽtiũ collata cũ euagelio liqui/

dius certiuſq; colligit. Lunc. n. videbit
nõ fruſtra oictu ec ꝙ quadraginta ſex
annis tẽplũ edificatu fii: cum reſeriſte

numerus ad etatẽ vomini non polne
rit ad ſecretioꝛẽ inſtructionem bumani

coꝛpoꝛis referat᷑ qo indui pp nos nõ de
dignatus ẽ vnicus oei fil⸗ per quẽ ſa⸗

cra ſunt omnia ¶¶ De vtiluate autẽ hi⸗

„

ſtoꝛie vt omittꝗ grecos qtü videt Am
bꝛoſius queſtioneʒ ſolui caluniantib
platonis lectoꝛibus ⁊ dilectoꝛibus:qui
oicere auñ ſũt oẽs duᷣi nri ieſu xpi ſentẽ⸗
tias quas onerari ⁊ pꝛecdicare cogütur
de platonis libꝛis eũ didiciſſe: quonia⸗
longe ante humanũ aduẽiũ plaronem
nonne melius me
moꝛatus epiſcopus cöſderata hiſtons
gentiũ cũ platonẽ repiſſet hieremie p⸗
phete tẽpoꝛibꝰ pꝛofectũ kfuiſſe ĩegypeuʒ
vbi iunc ille pꝛopheſa erat ꝓbapilr ee
oſtẽdit:ꝙ plato potius noſtris litterie
per bieremiã fuerit imbutus: t illa poſ
ſet docere vel ſcribere que iure laudan
tur. Ante litteris enim getis bebꝛeoꝛuz

„

in qua vnus dei cultus emicuit:ex qua

—

ſecuduũ carnẽ venit ons ni nec ipepita
4

peſini'ieft
Pinbtiſtiſe

ſpotbefin nulto⸗
ſ6defpleſrd⸗
dnteeudtineg

cmirfnieitthnct

Nre ſunntonen

eineibonnüicn
rbunana o
ierarcmüͤn⸗
ſciparnecicndn

guoge chchort
Wirdeſtnſaaan
ſgciecibitonni
filteecLbeinitan
onlesltrigcicnn

Eidoccemonio

GſickeEte
ſtlisgnnnö
rigenscct
deldeohſtunn
füberbarüla;
Praſirdeeo
cognitione
Purarunſol
gnibuſcifn
nnecdia pelmi
Uuins fläril
Ppboclietot
indiceretniri
no volebit⸗
Miolofſu
n buery
ſpſenoſoe
fftihanonen
btonöſire
gedligee:
firitdtg⸗
heche⸗
lipce
hckhac⸗

((„5a6 „
„P
4

mnini

modaicktun⸗
unginderni
nungtacſ

Gan

mnaden n
Ginge
ocitgſutf
idimnte
ACi vNYN
mmintun
magi

Ko

ſtun

mlbum

goꝛas fuit:a eni poſteris platonẽ theo
logiã didiciſſe iſti aſſerũt:ita ↄſideratis
tẽpoꝛibus fuit multo credibilius iſtos

potiꝰ de lr̃is noſtris habuiſſe quecunqʒ

bona ⁊ vera dixerũt:qᷓ; de platonis do

minũ nr̃m ieſũ xpᷣm qð demẽtiſſimũ eſt

dicere. Narratione aũt hiſtoꝛica cũ pꝛe

terita etiãà hominũ iſtituta narranf: nõ
iter humana iſtituta ipa hiſtoꝛia nume
rãda eſt:qꝛ que iã trãſierũt: nec infecta
fieri pñt: nec i oꝛdine ſẽpoꝝ habẽda ſüt
quoꝑé cõditoꝛ 2 adminiſtratoꝛ deus.
Aliud eſt.n. ſacta narrare: aliud oocere
faciẽ da hiſtoꝛia facta narrat fidelit᷑ atʒ

vtiliter. Libꝛi aũt auruſpicũ ⁊ quecunqʒ
ſimiles Ir̃e faciẽda atq; obſerudãda intẽ
duũt docere monitoꝛis audacia nõ iudi⸗

cis fide. Eſt etiã ratio demõſtrationi

ſimilis:qua nõ pᷣterita ſʒ pꝛeſẽtia ĩdican
tur ignaris. In quo genere ſũt quecũqʒ
de locoꝝ fitu naturiſq; animaliũ: ligno
rũ:herbarũ:lapidũ:alioꝛũve coꝛꝑa ſcri⸗

pta ſut. de quo genere ſupius egimꝰeã /

q; cognitionẽ valere ad enigmata ſcri⸗
pturarum ſoluẽda docuimus: nõ vt ꝓ
quibuſdã fignis adhibeant᷑:tanq; ad re
media vel machinamẽta ſuꝑſtitiõis ali

cuius. Nꝗ ⁊ illud genus lã diſtractum

ab hoc licito ⁊ libero ſupauimus. Alið
c. n.dicere:trità iſtã herbã ſi biberis vẽ⸗
ter nõ dolebit.⁊ aliud ẽ dicere:iſtã her⸗
bã collo ſi ſuſpèderis vẽter nõ dolebit.

AIbi.n. pbatur ↄtẽperatio ſalubꝛis hic
ſgniſicatio ſuꝑſtitioſa dänatur. Quã

qᷓ; obi pcationes ⁊ inuocationes ⁊ cha⸗

racteres nõ ſũt.plerüq; dubiũ ẽ vtrum

res que alligat᷑ aut quodãmodo adiun
git:ſanãdo coꝛpoꝛa in vi nature valeat
ꝙ libere adherẽdũ eſt: an ſignificatiua

quadã obligtione pueniat. Qõ tanto

pꝛudẽtins opoꝛteat canere chꝛiſtianuʒ.
quto efficacius ꝓdeſſe videbit᷑:ſed vbi

C nan 7* . † 4 — lere * 6 A c „

latet: qua cauſa qd valeat: quo aĩo quii
q; vtat᷑ ĩtereſt.idẽ ẽ dũtaxat ĩ ſanandis
vel tẽperãdis coꝛꝑibus ſiue ĩ medicina

quoꝑ ppauca ſcriptura cõmemoꝛat. Si
cut aũt płimis not ẽ lune curſuſ ꝗq etiã
ad paſſionẽ dñi anniuerſarie cel bꝛãdã
ſolẽniter adhibet᷑:ſic pauciſſunis quoꝝ

ceteroꝝ ſyderũ:vel oꝛtꝰvel occaſus: vel
alia qlibet momẽta ſine vllo erroꝛe ſũt

notiſſima:ꝗq̃ ꝑ ſeipa cognitio q;q; ſuꝑſti
tioſe nõ alleget:nõ multũ tñ ac ꝓpe ni⸗
bil adiuuat tractationẽ oinarũ ſcriptu
rarũ:⁊ ifructuoſa ĩtẽtione plus ĩpedit.

tna fata cãtãtiũ:cõmodiꝰhoneſtiuſq; ↄ
tẽnit᷑. hʒ ãt pᷣter demõſtrationẽ pñtiuʒ
Et pᷣteritoꝝ narrationi ſile aliqᷣd:qò a pᷣ
ſẽti poſitiõe motuq; ſyderũ ĩter pᷣterita
eoꝝ veſtigia regularit᷑ licʒ recurrẽ. PHʒ =
futuroꝝ regulares ↄiecturas nõ luꝑſtia⸗
tioſas:ſʒ ratas ⁊ certas nõ vt ex eis ali⸗
qͥd trahẽ ĩ nr̃a facultate ⁊ euẽta tẽtemꝰ
qlia genthliacoꝝ deliramẽta ſũt:ſʒ quã
tũ ad ipſa ptinet ſecła. Na ſicut is qͥ cõs
putat lunã cũ hodie iſpexerit quota ſu
⁊ añ quoſlibʒ annos quota fuerit: ⁊ pꝰ
quoſlibet annos futura ſit.põt dict᷑ ſie
de vnoquocq; ſyderũ qͥ ea ꝑite còputat

rñdere ↄſueuerũt:ðᷣ q̃ tota cognitiõe qᷓ;

tũ ad ei vſũ attiet qͥd mihi videbat ape
rui. Artiũ ẽt ceterarũ vł qͥbꝰaliqͥd ſabꝛi⸗
caf᷑: vel qoò remaneat p'opationẽ artiſi

cis effectũ:ſicut dom = ſcãnũ ⁊ vas ali
qò huiuſcemodi:vel q myſteriũ qdaʒ

exhibẽt oꝑanti ðo:ſic medicina ⁊ agri/
cultura ⁊ gubernatio:vel q̃ꝝ oĩno effe⸗
ctꝰẽ actio:ſiẽ ſaltationũ ⁊ curſionũ ⁊ lu
ctaminũ.haꝝ gᷓ cũctaꝝ artiũ de pᷣteritis
exꝑimẽta faciũt ẽt ſutura ↄijci.nã nul⸗
luo earũ artiſex mẽbꝛa mouet ĩ oꝑãdo

ſue ĩ agricultura. Spderũ aũt cogno/ edla
ſcẽdoꝝ nõ narratio:ſj demõſtratio eſt:

—

Et qꝛ familiar ẽ ꝑnitioſſſimo erroꝛi fa

aliquas figurationes iſerit.

ctatione ↄtexat: Parũ aũt cognitio te/
nuiter inter ipla bumana vicia: curſũc;
vſurpaÄda ẽ:nõ ad operãdũ niñ ſoꝛte of
fxiũ aliqð cogat de quo nũc agimus:ſʒ
ad iudicandũ:ne oĩno neſciamus quid
ſcriptura velit ĩſinuare cũ de hi 2

ea que nõ ad coꝛpoꝛis ſẽſus:ſʒ ad röneʒ

„
4

aĩ ꝑtinẽt:vbi diſciplina regnat diſputa
tionis ⁊ numeri:ſʒ diſpntatiõi s diſcipli
na ad oia genera queſtionũ: que ĩ l̃is

ſanctis ſũt penetrãda ⁊ diſſoluẽda plu
rimũ valet:ti canẽda eſt libido rixadi.
2⁊? puerilis quedã oſtẽtatio decipiendi
aduerſariũ:ſicut.n. multa que appella/
tur ſophiſmata falſe ↄcluſones rõnuʒ
2 plerũq; ita verũ imutãtes:vt nõ ſolũ

tardos:q igenioſos etiã minus dilig n
ter attẽtos decipiãt. Pꝛopoſuit.n.qda⸗ʒ
dicẽs ei cũ quno loquebat᷑. Qð ego ſum
tu nõ es: at ille cõſenſit. Ueru.n. erat ex
pte vel eoipſo ꝙ iſte iſidioſus:ille ſim/
plex erat. Lũc iſte addidit: Ego auiẽ bõ
lum:boc quoq; cũ ab illo accepiſſi clau
ſit dicẽs:iu igit᷑ nõ es hõ.Qð genus ca⸗
ptioſarũ cõcluſionũ ſcriptura quantuʒ

exiſtimo deteſat᷑ illo loco:vbi dictuẽ.
Qui ſophꝛiſtice loqᷣtur odibiliſẽ:quãq;
Et ſe mo nõ captioſuſ.ſz tũ bũdantius
ʒ grauitatẽ decet vboꝛũ oꝛnamẽeta cõ
ſectas ſophiſticus dicit᷑. ¶ Süt ẽt vere
cõnexiones rõcinationis falias haben⸗
tes ſnias:que cõſequunt᷑ ertoꝛẽ illiꝰ cũ
quo agit Que tamen adbuc iferunt᷑ a
bono ⁊ docto bomie:vt ĩ bis erubeſca
mns:cuius erroꝛẽ cõſequunt᷑:eundẽ re
linquat erroꝛẽ ꝗ ſi in eodẽ manẽ volue
rit: neceſſe ẽ vt ẽt illa que danat tene⸗
re cogat᷑:nõ.n.vera ĩferebat apoſtolus
cũ dicebat: neq; 2 chꝛiſtus ſurrexit: 2 il

We doctrina chriſtiana

niſi pteritoꝝ memoꝛiã cũ futuroꝝ expe

mierũt ĩ chꝛiſto pierunt:⁊ deiceps alia

que omnino falſa ſunt: qꝛ ⁊ chꝛiſtus re

ſurrexit: ⁊ nõ erat inanis pdicatio eoꝑ
qui hoc annũciabàt:nec fides eoꝑ qui

hoc crediderũt:ſ iſta falſa veriſſime cõ

iectabant᷑ illi ſnie qua dicebat noò eè re

ſurrectioné moꝛtuox. Iſtis auteʒ falſis

repudia tis quoniã vera erat ſi moꝛtui
nõ reſurgũt:conſequẽs erit reſurrectio

moꝛtnoꝝ. Cũ vere ergo fint ↄnexiones

nõ ſolũ verarũ:ſed etiã falſarũ ſentẽtia
frum facile ẽ veritatẽ cõnexionũ:etias in
ſcholis illis diſcere: que pᷣter eccleſiam
ſũt.ſentẽtiarũ aut veritas in ſanctis li⸗
bꝛis eccleſiaſticis inueſtigda ẽ ipſa ta⸗
men veritas ↄnexionũ nõ inſtituta ſed
lanimaduerſa ẽ ab hominibuſ ⁊ notata
vt eã poſſent vel diſcere vel docere.naʒ
en in rerũ ꝑpetua ⁊ diuiniius inſtituta
kentn auif narrat oꝛdinẽ tẽpoꝝ: nõn.
ipſe cõponit ⁊ locoꝝ ant naturas eiali⸗
um vel ſtirpiũ vel lapidũ qui oſtendit:
nõ oſtendit ab hominibus iſtitutas: 2
ille qni demõſtrat: ſydera eoꝛiq; mot
nõ ſe vel ab bomine aliquo rem iſtitu⸗
tam demõſtrat ſic etiã qui dicii ꝙ falſũ
eſt qð ſeqtur neceſſe ẽ vt falſũ ſit qð p/

cedit.veriſſime dicit:neq; ipe facit vi ita

ſit:ſed tamẽ illa eſſe demonſtrat.¶Ex

hac regula illud ẽ qð de apoſtolo com

memoꝛauimus. pcedit. n. nõ e reſume
ctionẽ moꝛtuoꝝ ꝙ dicebãàt illi: quoꝛuʒ
erroꝛẽ deſtruere volebat aplus. Pono
illã ſentẽtiam pꝛecedẽtẽ: qua dicebant
nõ eſſe reſurrectionè moꝛtuoꝝ: neceſſa
rio ſequit᷑:neq; chꝛiſtus reſurrexit: hoc
autẽ qð ſequitur fallũ eſt. chꝛiſtus eniʒ
reſurrexit falſũ ergo ⁊ qõ pcedit. Pꝛe/

cedit autẽ nõ eſſe reſurrectionem moꝛ/

tuoꝝ. Eſt ergo reſurrectio moꝛuoꝛum.
Qõò totũ ita bꝛeuiter dicitur.ſi nõ eſt re

ſurrectio moꝛtuoꝝ neq; chꝛiſtus reſun/

2

tchiſnenneſe
inetionotton
etaridltbimen
ſocogerdtnon

(oitrun E

M

töneucnun d
nletentiruſs
ſeionechagerh
Gnetribſaind
ſlitsamteſenten

iſtomodoin

ſſletaninalen

Vcetſpn
Voclei ohutet

obluoitd

(Mturnöcſan

cliotifeit
Nlſonis cſerio
epſeplitale
ſonetedcügno
coeſenecöſtat⸗
lbigfert vern
Kctcücunen⸗
ntenſeſiſſe
erniaree⸗
llgereizcle
fioeſeiperisſe
eb eipoſe
ſuſuoeileb
cenſſipſſſen
Geſointulie
MloOrerſ
regalacoͤc
oconeit⸗

Mtitaetam

enrnacegane

(fädomtaße

Apolkonen
futorno e
fwacſtigin
llkrofere
hurcurin

fſein

ieine⸗
nmeſludtet
miönini
Nmchtrit
kicgitfftie
ürcntenan!

glüeen

imiitail
hiinichnn

attn tn.

tmin mui
Ns niſiin
ſr annt
niemtins
trAt
tübiwnuhef
ruciſi
ſmnutg/

.

yexit:chꝛiſtus autẽ reſurrexit.Eſt ergo
reſurrectio moꝛtuoꝛũ. PHoc ergo vt cõ⸗
ſequẽti ablato auferatur etiam neceſſa
rio qõ pꝛecedit nõ inſtituerunt bomiĩeſ

ſed oſtẽderunt. Et hec regula pertinet
ad cõnexionum veritatẽ nõ ad verita/

tem ſententiarũ: ſed hoc in loco ð reſur

rectione cũ ageretur: ⁊ regula ↄnexiõ

vera eſt ⁊ ipſa incluſione ſentẽtia. In

falſis autè ſententijs ↄnexionis veritas
eſt iſto modo.ſaciamus aliquẽ conceſ⸗
ſiſſe: ſi animal eſt cloclea vocem habet.
Poc cõceſſo cum ꝓbatum fuerit voceʒ
cocleã nõ habere:quoniam cõſequen⸗/
ti ablato illud qoð pꝛecedit auferetur.9

cluditur nõ eſſe animal cocleam. Que

cõtluſio falſa ẽ: ſed cõceſſo falſo vera ẽ
ↄcluſionis cõnexio. Ueritas itaq; ſen⸗

tentie ꝑ ſeipſa valet. veritas auũt conne⸗

rionis ⁊ eiꝰ cũ quo agitur opinione vtł
cõceſſione cõſtat. Ideo aũt vt ſupꝛa di
ximus infert᷑ vera cõnexione qò falſuʒ

eſt. vt cũ cuiuſ erroꝛẽ coꝛꝛigere volumꝰ
peniteat ſenſiſſe pꝛecedẽtia quoꝛũ cõſe

quẽtia videt eẽ reſpuẽda. Jam binc in⸗

telligere facile ẽ: ſicut ĩ falſis ſẽtẽtijs ve⸗

ras: ſic ĩ veris ſentẽtijs falſas cõcluſio/

nes eẽ poſſe.FYac.n.aliquẽ pꝓpoſuiſſe.
ſiiuſtus ẽ ille bonꝰ ẽ ⁊ eẽ cõceſſum.De
inde aſſũpſſſe nõ ẽ aũt iuſtus Quo itẽ
cöceſſo intuliſſe cõcluſiont᷑:nõ eſt igit
bvonus. Que ⁊ ſi vera ſũt omnia:nõ tiñĩ
vera regula cõcluſonis. Nõ.n.ſicut ab
llato conſequẽti:auferet᷑ neceſſario qðᷣ

pꝓcedit:ita etiam ablato pꝛecedenti au⸗

feretur neceſſario qð ſequitur: qꝛ veruʒ
eſt cũ dicimus ſi oꝛato: eſt:homo c.Ex
gqqua pꝓpoſitione ſi aſſumamus:nõ ẽ au

tem oꝛatoꝛ nõ eſt conſequens cũ intu⸗

leris:nõ eſt igitur homo. Quapꝛopter

aliud eſt noſſe regulas cõnexionuʒ:ali⸗
ud ſententiarum veritatem. In illis di,

— *

eſt ſi oꝛatoꝛ eſt.homo eſt. Incõſequẽs:
ſi bomo eſt oꝛatoꝛ eſt. Repugnans. Si
homo eſt quadrupes eſt:hic ergo de ip
ſa cõnerxione iudicatur. In veritate aũt
ſententiarũ ipſe per ſe ſententie nõ eaꝝ
önexio conſideranda eſt. Sed ven cer
tiſq; ſententijs cũ incerte vera cõnexio⸗
ne iunguntur etiam ipſe certe fiant ne⸗
ceſſe eſt. Quidam autẽ ſic ſe iactant cuʒ
veritatẽ connexionũ didicerunt: quaſi
ipſa ſit ſententiarum veritas.Et rurſus
plerũq; retinẽtes veram ſententiam. et
male ſe contẽnunt:quia leges conclu/
ſionis ignoꝛant. Cum melioꝛ ſit qui no
nit eſſe reſurrectionẽ moꝛtuoꝛuʒ qᷓ; ille
qui nouit cõſequens eſſe:vt ſi reſurre/⸗
ctio moꝛtuoꝛum nõ eſt nec chꝛiſtus re
ſurrexit. Itẽ ſcientia diffiniendi.i.diui/
dendi atq; partiendi q;q; rebus falſis
plerũq; adhibeatur.ipſa tamẽ ſalſa nõ
eſt:neq; ab hominibus inſtieuta: ſed in
rerum ratione comꝑta ion eniʒ qꝛ t
fabulis ſuis eam poete ⁊ opinionibꝰ er
roꝛis ſui vel falſi phi vel etiam heretici
boc eſt falſi chꝛiſtiani adhibere conſue
uer̃t: ꝓpterea falſum eſt:neq; in diffini
endo neqʒ in diuidendo aut partiendo
aliquid complectendo eẽ qð ad reʒ ip⸗
ſam non ptinet aut aliquid quod perti
net pꝛetereundum:hoc verum etiam ſi
ea que diffiniuntur aut oiſtribnuntur
vera non ſunt. Nam ⁊ ipſum falſum
diffini ur cum dicimns:falſum eſſe ſo
gnificationem rei non ita ſe habentis
vt ſignificatur ſiue aliquo alio modo.
Que diffinitio vera eſt:quanuis falſuʒ
verum eſſe non poſſit. Poſſumns eti⸗

am diuidere dicentes:ouo eſſe genera

falſi vnum eoꝛuʒ que omnino eſſe nõ
poſſunt:alterum eoꝛum que non ſunt

2

eitur quicqᷣd fit conſequẽs:quid nõ coᷣ
ſequẽs:quid repugnans. Conſequens

itis eẽ poſſit. Nam qui dicit ſeptez et
iria vndecim eẽ id dicit qð oĩno eẽ nõ
põt.Qui vero ca ẽdis. dicit verbi gratia
ianuatriũ pluiſſe in ⁊ ſi factũ nõ ſii:id ta

mẽ dicit qð fieri potuit. Diffinitio igitur

⁊ diuiſo falſoꝛũ poteſt eẽ veriſſima qᷓ;
uis falſa ipſa vtiq; vera nõ ſint. Sunt et
queda pᷣcepta vberioꝝs di putationis
que iq eloqnentia nominatur que nibi
lominus vera ſũt qᷓ;uis eius poſſint ẽt
falſa perſuaderi.ſed quia vera eẽ poſ
ſunt non facultas ipſa culpabilis: ſed
ea male vtẽtiũ peruerſitas. Nam neq;

boc ab hominibinſtiutũ E vt charita
tis axpꝛeſſio conciliet auditoꝛc aut vt fa

cile qõ intendit inſinuet bꝛeuis ⁊ aper⸗
ta narratio: 2 veritas eius ſine faſtidio
teneat attẽtos: ⁊ certe huiuſcemodi ob
ſeruationes que ſiue in falſis ſiue in ve

ris cauſis vere ſũt:tamẽ inquãtuʒ ſciri

xvel credi aliud faciunt aut appetenduʒ
fugiendũue animos monent: ⁊ innen/
te potius ꝙ ita ſe habeant quoniam vt
ipſa ſe bẽrent inſtitute. Sed hic arguaſ
cum dicitur magis vt ꝓferamus ea que
intellecta ſunt q; vot inelligamus adhi
benda c̃.Illa vero conclatton m: 2 dif
finitionũ ⁊ diſtributionnm plurimum
itellectoꝛeʒ adiuuat: tm abſit erroꝛ quo
videntur homines ſibi ipſam beate vite
venitatẽ didiciſſe cũ iſta didicerint qᷓ;q;
plerũq; accidat:vt faciliꝰ poĩes res eas
aſſequatur ꝓpter quas aſſequẽdas iſta
diſcũtur:qᷓ; taliũ pꝛeceptoꝛum nodoſii
ſimas ⁊ aſpinociſſimas diſciplinas. La
qᷓ; quiſpiã dare volẽs pꝛecepta ambnlã
di moneat nõ eẽ leuãdũ peaẽ poſterio
rẽ niſi cum poſueris pꝛioꝛẽ:deinde mi⸗
nutatim quẽadmodu articuloꝝ 2 po/
pluũ cardines opoꝛteat mouere deſcri
bat. Uera enim dicit nec aliter ambula
ri põt:ſed ſacilius bomines hoc faciẽdo

De doctnina chꝛiſtlanag

ambulant:q; animaduertunt cũ faciũt
aut intelligunt cum audiunt. Qiu aut
ambulare non poſſut multo minus ea
nõ curant que nec experiẽdo poſſunt
attendere. Ita plerũq; cinus ingenioſt
us videt nõ eẽ ratam concluſione qᷓ; 5
cepta eiꝰcapit.tardus ãt nõ eam videt:

ſed multo minus qð de illa pꝛecipitur

ſmagil; in bis oĩbſpectacula veritaiiſ
ſepe delectant:qᷓ; ex eis in diſputando
aut iudicando adiunamur: niſi foꝛe

exercitatioꝛa reddut ingenia.ſi etiã ma

lignioꝛa atq; inflatioꝛa no reddũt: hoe
e vt aut decipere veriſmili ſermone atʒ

interrogatiõibus amét: aut aliqui ma

gnũ:quo ſe bonis atq; innocetibus an
teponant ſe aſſecutos patẽet qui iſta d‚
dicerũt.¶ Jam vero numen diſciplina
cuilibet tardiſſimo clarum ẽ ꝙ non ſit
ab hoĩbꝰiſtituta ſed potius idagata et
inuẽta.nõ enim ſicut pꝛima ſpllaba ita
lie quã bꝛeue pꝛonunciauerũt veteres.
nouit virgiliꝰ ⁊ longa facta ẽ: ita quiſqᷓ;
põt efficere voluerit: vt ter tria aut non
ſint noue aut non poſſint efficere qua⸗
dr atũ figuram: aut non ad ter arium
numeꝑ tripla ſint:aut ad ſenariũ ſexcu
pla nõ ad ternariũ numerũ tripla ſint qͥ
ad nullũ dupla:qꝛ intelligibilis nume
ri ſemiſſẽ nõ bñt:ſiue ergo in ſeipſis con

ſiderẽtur ſiue ad figuraꝑꝝ aut ad ſonoꝝ

aliarũne motionũ leges numeri adhibe
ant᷑ ĩcõmutabiles leges habet regulas
Neq; vllo mõ ab hoibꝰ iſtitutas. ſz ige
nioꝛu ſagacitate cõꝑtas.Que tñ oĩa qᷣiſ

quis ita dilexerit vt iactare ſe inter ipe⸗

nitos velit:⁊ nõ potiꝰquerere vnde ſũt
vera que tãtũmodo vera eẽ perſenſerit:
⁊ vnde quedã nõ ſolũ vera:ſʒ ct incom
mutabilia:que ĩcõmutabilia eẽ cõpꝛe/
henderit:ac ſi ſpecie coꝛpoꝛum vſq; ad
humanã mentem perueniens cũ ⁊ ipᷣaʒ

ehheintenent

ſtocaſtoiutn⸗

ntekenueti
unmt tißd
(Mecicnolefte
cCtdoc
6öbtlomedod
Mioſstigeni
girhnedtuden
(ubiterpro
öterecheſiich
lelti ni chhe
enoſobiedli
(useinenenn⸗
VAruo gnieroi
müt ous ,
utiun i
Muenininmarn
onbreint ſoce
Gthtonucͤſtor
nöarchalitpent
etäſchrgait
oinzitteigchn
Winitumorn
MMlind vilenetek
(gtnsaitdoen
Eueniütorpterd
ſltteponbeelof
Mhetumnc⸗
pllierpennen.
threrfatone
fiblanleced
linectnine⸗
Kholsſelegen
fietninenr⸗
ſuoſernoſd
hniſinirie
nnfhriiesf
Mſernderen
Mhelſvnefe
Prminonlde
fühehhd

rain

anegcne

N
Ninpün
ugei

ne

S

mnwdih
nbecen
Mötinte
ine
n äii
.
Awetcninlen

õ

tmutgin

Inonr
un

Fntan

twekn.
uplt
muMr
GmudK
mmimig

iſgenin
dulguin
zoen
⸗
diut
imiſent
rnen⸗
cikti
emtiii
crhmnſe
cumd

Liber

mutabilé inuenerit: nuc docta nune

indocta ſit ↄſti uta: tamẽ mutabilem

ſupꝛa ſe veritatẽ ⁊ iter mutabilia infra

ſe cetera ad vnius dei laudẽ atq; dile⸗

ctionẽ cũcta ↄuertere:a quo cũcia eſſe
cognoſcit:doctus videri põt: ſapiẽs au

tẽ nullo modo. Quàobꝛẽ videntur tria
ſtudioſis ⁊ igenioſis adoleſcẽtibus ⁊ ti
mẽtibus deũ beatãq; vitã querẽtibus
ſalubꝛiter pꝛe cipi vt nullas voctrinas
q̃ pter eccleſiã chꝛiſti exercẽtur tãq; ad
beatã vitã capeſcẽdam ſequi audeant:
ſz eas ſobꝛie diligẽterq; diiudicent: ⁊ fl
quas ĩuenerint ab hominibꝰ inſtitutas

varias ꝓpter diuerſd volũtatẽ inſtituẽ
riũ ⁊ ignotas ꝓpier diuerſa volũtatem
inſtituẽtium ⁊ ignotas ꝓpter ſuſpitio⸗

nes errãtiũ:maxime ſi habẽt etiã cũ de
monibus initã ſocietatẽ ꝑ quarũdaʒ ſi/

gnificationũ q̃ſ quedà pacta atq; con

uẽta:repudiẽt penitus deteſtẽtur:alie/
nẽt etiã ſtudinʒ a ſuꝑfims ⁊ luxurioſis

boiuʒ iſtitutis. Illa vo iſtituta hoĩuz qᷓ
ad ↄtinẽtiam ↄuiuẽtium valẽt pꝛo ipſa
buius vite neceſſitate nõ negligat. Jn
ceteris aũt doctrinis que apud gentes
inueniũtur pᷣter hiſtoꝛià rerũ vel pꝛete/
riti tẽpoꝛis vel pñtis ad ſenſus coꝛpor
ꝑtinẽtium qbus etiã vtiliũ artiũ coꝛpo
raliũ experimẽta ⁊ ↄiectare annumerã
tur ⁊ pᷣter rationè diſputatiõis ⁊ nume
ri nihil otile eẽ arbitroꝛ. In qbus tenen
dũ ẽ neqͥd nimis ⁊ maxime in his qͥ ad
coꝛpoꝛis ſẽſus ꝑtinẽtia voluũ
ribus ⁊ ↄtinẽtur locis.

tépo
icut ãt qͥdã
de vbis oibꝰ noĩbꝰ hebꝛeis ſyris ⁊ egy
ptijs: vel ſq̃ alia lĩgua ĩ ſcripturis ſãcij
iueniri põt:qĩ eis ſine ĩterpᷣtatione ſũt

poſita fecerũt: vt ea ſeꝑatim iterpꝛetarẽ

tur ⁊ ꝙ euſebius fecit de tẽpoꝝ hiſtoꝛia
ꝓpter oninoꝝ lib:ox qones q̃ vſu eius
flagitaͤt. ergo hi fecerũt de his rebus

1.

pter pauca laboꝛare ſic video poſſe fie

et nõ ſit neceſſe chꝛutiano ĩ multis pꝛo
riſi quẽ eoꝝ qͥ poſſũt benignã ſane ope

rã fraterne vtilitati delectet ipẽdere vt

quoſcũq; locos terrarũq; vel animalia
4

vel herbas atq; arboꝛes ſiue lapides vł
metalla icognita:ſpecieſqʒ quaſiibet qꝗᷓ
ſcriptura cõmemoꝛat ea generatim di⸗
gerẽs ſola expoſita litteris mãdet. Põt
etiã de numeris fieri ut eoꝛũ tantũmo
do numeroꝝ expoſita ratio cõſcribatux
quos oiuina ſcriptura meminit. Quoꝛũ
aliqua ant omnia foꝛte id facta ſũt: fiẽ

multa que a bonis doctiſqʒ chꝛiſtianis

elaboꝛata atqʒ ↄſcripta nõ aſbitramur

iuenimus:ſʒ ſine ppter turbas neglig

tiũ ſiue ꝓpter ĩuidoꝝ occultatioues la⸗

tẽt. Qð utrum de ratione diſputatiõis

fieri poſſit ignoꝛo.Et uidetur mihi non
poſſe:qꝛ ꝑ totũ textũ ſcripturaꝝ colliga

ta ẽ nernoꝝ uice: ⁊ ideo magis ad am
bigua ⁊ explicãda de qͥbus pᷣmo loqai
mur legẽtes adiuuat q; ad incogni:a fi
gna de qbus nüc agimus cognoſcẽda.
loſophi aũt qui uocanf ſiq̃ foꝛ
te uera ũ fidei noſtre accõmoda dixer̃t.
marime platonici nõ ſolũ foꝛmidanda
nõ ſũt:ſʒ ab eis etiã tanq; Mniuſtis poſ⸗
ſeſſoꝛibus ĩ uſũ noſtꝝ nẽdicaãda. Sicut
enim egyptij nõ ſolũ idola habebant ⁊
onera grauia que populus iſrael dete
ſtaret᷑ ⁊ fugeret:ſed etiã uaſa ⁊ oꝛnam̃
ta de auro atqʒ argẽto ⁊ ueſtẽ q ule po

pulus exiẽs de egypto ſ bi porius tanq;

ad uſũ melioꝛẽ clãculo uindicauit:non
auctoꝛitate ppᷣa:ſʒ pcepto dei ipſis egy
pt js neſciẽter cõmodatibꝰ:qͥbꝰnon bñ
utebant᷑. Sic doctrine oẽs gẽtil ũ non
ſolũ ſfimulata ⁊ ſuꝑſtitioſa figmẽta:gra
ueſqʒ ſarcinas ſuꝑpuacanei laboꝛis hũt
q̃ unuſqͥᷣſqʒ noſtrũ duce xpᷣo de ſocieta

te gẽtiliũ exiẽs dʒ ⁊ abbomiari atq; des

0 D 6 Nat — “ .W , 1 1.4
*. 3 .

. —
— 1114420

7

P+ .

uitare: ſʒ etia liberales diſciplinas vſui
veritatis aptioꝛeſ.⁊ quedã moꝝꝑ pᷣcepta
vtiliſſima ↄtinẽt:deq; ipſo vno deo co⸗/
lẽdo nõnulla vera inueniũtur apõ eos:
qꝛ certũ tanq; aurũ ⁊ argẽiũ ꝙ nõ ipſi K
ſtituerũt:ſʒ de qbuiſdã quaſi metalliſ di
uine ꝓuidẽtie que vbiq; ifuſa ẽ eruerũt
⁊ quo ꝑue ſe atq; iniurioſe ad obſeqͥa
demonũ abutũtuncũ ab eoꝝ mileria ſo
cietaie ſe ſeparat. Debʒ ⁊ ab eis auferre
chꝛiſtianꝰ ad vſum iuſtũ pꝛed icãdi euã
geliũ.veſtẽ quoq; illoꝑi hominuʒ qui

dẽ ĩſtituta:ſj tamẽ sccõmodata buma

ne ſocietati:qua ĩ hac eua carere ñ poſ
ſumus: accipere atq; habere licnit ĩ vſũ
cõuertenda chꝛiſtianũ. Nam quid alid

fecerũt multi boni ⁊ fidelesviri: Nõne

aſpicimus quãto auro ⁊ argẽto ⁊ veſte
ſuffarcinatus exierit de egypto.Cypꝛia
nus doctoꝛ ſuauiſſimuſ ⁊ martyr beatiſ
ſimus.quto lactantius.luaãto victoꝛi
nus:Optatus hplarius.vt de vinis ta⸗/
ceã qudto ĩnumerabiles greci: Qõ poꝛ
ille fideliſſimus vei ſamulus moyles fe
cerat de quo ſcripiũ eſt: eruditus fuit
omni ſapiẽtia egyptioꝛũ. Quibus omni
bus viris ſuꝑſtitioſa ĩgentiũ cõſuetudo
⁊ maxime illis iꝑibus cũ chꝛiſti iugũ re⸗
eutiẽs chꝛiſtianos ꝑſequebatur.dilcipli
nas quas vtiles hbabebat. nunqᷓ; cõmo
daret:ſi eas ĩ vſuʒ co lẽdi dei vnius:quo
vanus idoloꝝ cultus excideret᷑:ↄuerſuʒ
iri ſuſpicaret᷑. Sʒ dederũt aurũ 2 argen
tũ ⁊ veſtẽ uã exeuũi populo de egypto
neſciẽtes quẽadmodũ illa que dabant
ĩ chꝛiſti obſequiũ redderetur. Illud.n.
ĩ exodo factũ ſine dubio figuratũ eſt vt
hoc pᷣſgnaret ꝙ ſine pᷣiudicio alterius
aut paris aut melioꝛis ĩtelligẽtie dixerĩ
ſ hoc modo ĩſtructus diuinarũ ſcriptu
raꝝ ſtudioſus cũ ad eas ꝑſcrurãdas ac:
cedere ceꝑit illud apoſiolicũ cogitare ñ

ceſſet: Sciẽtia inflat: charitas edificat.

b

Ita. n. ſetiet ;uis de egypto diues ere Piiacpennotuni
at tamẽe niſi paſca egerit:ialuũ ſe cẽ nõ5 eneiccriopot
poſie. Paſca autẽ noſix imolatꝰ e chꝛi ſetnniden
ſtꝰ. Nihilq; magis imolatio chꝛiſti nos nhegecüͤtleie
docei q; ilud quod ipſe clamat ad eos ſenn ſtoſtece
quos ĩ egypto ſub pharaõe videt laboꝛ ſeſcrkcanic⸗
raret. Uenie ad me qͥ laboꝛatis 2 one / llgſ
rati eſtis ⁊ ego reficia. Collite iugüu me eideſtſchcopin
uum ſuper vos 2 diſcitea me omnes. Pveruat

quonia mitis ſum ⁊ humilis coꝛde:⁊ in
uenielis requiẽ animabnus ueſtris: Ju/
gu.n. meũ ſuaue eſt: ⁊ onus meiz leue.
Quibus nin muibus ⁊ humilibꝰcoꝛ/

de quos nõ inflat ſcientia: ſed charits c n 3
edificat Meminenint ergo eoꝑ qui pa mmentcidhn

ſca illo iẽpoꝛe per vmbꝛarum imagina⸗/

ria celebꝛabat:cum ſignari poſtes ſan/

guine agni iuberẽtur iſopo fuiſſe ſigna
tos. Pec herba humilis ⁊ muis eſt: ni/

pil foꝛtius ⁊ penetrabilius eius radici⸗
bus:vt ĩ charitate radicati ⁊ füdati poſſ/
ſimus cõpꝛehendere cũ omnibus ſacteis
que ſit latitudo ⁊ lõgitudo ⁊ altitudo

ꝓfnndum. ⁊ crucẽ domini cuius latitu
do dicitur ĩ traſuerſo ligno quo exten⸗
duntur manus. longitudo a terra vſq;
ad ipſ latiudinẽ quo a manibus ⁊ in⸗
fra totũ coꝛpus affligiiur.altitudo a la
titudine ſurſũ vſq; ad ſümum quo ad/
heret coꝛpus.ꝓfundum vo qð terre inꝰ

nis actio chꝛiſtiana deſcnibitur bñ ope
rari in chꝛiſto:⁊ ei perſeuerãter inhere⸗

re. ſperare:celeſtia ſacrameta non peo
phanare ꝑ hanc actionẽ purgati vale⸗/

bimus cognoſcere etiã ſupeminẽteʒ ſci
entiam charitatis chꝛiſti qua equalis ẽ
patri per quẽ facta ſũt omnia vt imple
atur ĩ omnẽ plenitudinẽ dei.Eſt etiam

in iſopo vis purgatoꝛia ne inflte ſcien

tia de diuitijo ab egypto ſublatis: ſupeæ

turügnasgot

wi gnenapime
unt larafteie

tilscclleavel⸗

Murtſ teleeibiin
tcin tetliter
aböchatuſbiin
ſüoilaſckiilm
Muurmrünioil

Uuiſtnedicirn
ſepuectücinis
fibecierenmir
ntilenierch
ifuncntütren
hunrneegnec
ettaanbig
ſtrich edſſen

„ lir gleregg
fixuʒ abſcõditur. Quo ſigno crucis onm M. n⸗

ſulemit

— = =
E
☛nrRrvę

ri
niteg

=S,.

tri
dig N

er ite

S

ekr inage.
mnoinottt

=S

Necem

gbenieſte

etſtentn
iiolri
Ntesnecn
tbenleee
Netwsuſ

btenenmt

pburunng
unpoſet
ſcro iſf
lstnnid
lscen

nwotiin

minicin

ngtiaA

Pnit

iber

de alidd pulmo tumidus anhelet. Aſp⸗

ges ine inqᷣt iſopo ⁊ mũdaboꝛ: lauabis
me: ⁊ ſuꝑ niuẽ dealbaboꝛ. Anditui meo
dabis gaudiũ ⁊ leticiã. Deinde annectit
oſequẽter vt oſtẽdat purgationẽ a ſuꝑ⸗
dia ſignificari iſopo, ⁊ exultabunt oſſa
bumitiata Da
gẽti veſtiſq; copia quã de egypto ſecuz
ille populus abſtulit ĩ cõparatione di⸗
uitiarũ quas poſtea hieroſolyme ↄſecu
tus ẽ que maxime ĩ ſalomone rege on⸗/
dunt᷑.tãra fit cũcta ſciẽtia que quideʒ ẽ
vtilis co llecta de libꝛis gentiũ ſi diuina
riũ ſcripturaruʒ ſcia cõparef. Nã qᷣcqᷣd

Domo ertra didicerit ſi noxiũ ibi da/

uãtũ aũt minoꝛ auri ar

natur:ſi vtile ẽ ibi inuenit᷑.Et cũ ibi iue
nerit oĩa que vtiliter alibi didicit mul⸗

to abũdantiua ibi iueniet ea que nuſq;

oĩno alibi: ſed ĩ illarũ tantumodo ſcri/
pturaru mirabili altitudine ? mirabili

hbuiuilitate viſcũtur. Dac igit᷑ inſtructõ
ne pꝛeditũ cuiuis ſigna lcognita lecto
rẽ ipedierint miteʒ ⁊ humilẽ coꝛde ſub
iugatũu leniter chꝛiſto ⁊ oꝛnatũ ſarcina
leui fundatũ ⁊ radicatũ: ⁊ ediicatuʒ in

charitate quẽ ſcia inflare nõ poſſit:ac/

cedat ad ambigua ſigna ĩ ſcripturis cõ

ſiderada ⁊ diſcutiẽda de qᷣbꝰi ttio vo⸗/

lumine dicere aggrediar:ꝙ dñs digna
bitt᷑ donare. Men

Incipit liber tertius.
Omo timẽs deũ qͥ volitatẽ
dei ĩ cripturis ſcĩs diligẽter
iquirit. ⁊ amat certamia pie
tate mſuetus. p̃mitus etiaʒ

ſcia linguarũ: ne in vbis ⁊ locutionibuſ
ignotis hereat.pᷣmitus etiã cognitione

quarudã rerũ neceſſariarũ:ne inde na⸗
turã que earũ que ppter ſimilitudineʒ
adhibẽtur ignoꝛet.adiuuante etiã codi
cum veritate quã ſolers emẽdatiõis di

ligétia ꝓcurauit. Ueniat aũt iſtructus

ad ambigua ſcripturarũ diſcutiẽda atʒ

. * ℳ .
DZ „ „% 1. 6 14 2 . „
1 „ —K r 7 „ M

ſoluẽda. Ut ãt ſignis ambiguis nõ de2.
cipiant᷑ q;tũ ꝑ nos ĩſtrui pot:fieri ãt po
teſt vt iſtas vias qᷓs ondere volumꝰtan
qᷓ; pueriles vel magnitudie ĩgenij ł ſub⸗
limioꝛis illumiationis claritate deride
at:ſʒ tñ vt dicere ceperã ꝑ nos ĩſtitui va
let: ſciat ambiguitatẽ ſcripture aut i ver
bis ꝓpꝛijs ee: aut ĩ traſlatis:qͥ genera ĩ
ſcðo libꝛo demõſtrauimꝰ. Sʒ cũ vᷣba
pa faciũt ambiguitatẽ ſcripture. pᷣmo p
uidẽdũ ẽ ne tale diſtinxerimꝰaut pnun
ciauerimꝰ.Cũ ergo adhibita ĩtẽtio icex
tũ eẽ ꝓuiderit quõ diſtĩguẽdũ ant quõ

ꝓnũciandũ ſit. ↄſulat regulã quã ðᷣ ſcri

pturaꝑ planioꝛibꝰlocis ⁊ eccłie auxtaꝛi
tate ꝑcepit de q̃ ſatis egimꝰcũ de rebꝰ ĩ
libio loqueremur. Qò ſi ambe vel etiaʒ
oẽs ſi plures fuerint ꝑtes ambiguitateʒ
fim fidẽ ſonuerũt:ipſe ſermonis a pꝛece
dẽtibꝰ ⁊ ↄſequẽnbꝰpartibus que ambi
guitatẽ illã ĩ medio poſuerũt:reſtat cõ
ſulẽdus:vt videamus cui nã ſnie õ plu

ribus que ſe oſtendũt ferat ſuffragium

eiq; ſibi ↄtexi patiat᷑:iq nüc exepla ↄſi
dera.Illa heretica diſtinctio. In pꝛinci

pio erat verbum ⁊ verbum erat apud

deu. 2 deus erat vbuz. vt alius ſẽſus ſit
verbum hoc erat in p̃ᷣncipio apud deuz

non vult uerbũ deum confueri. Sʒ hec
regula fidei refellenda eſt: quia nobis

de trinitatis equalitate pꝛeſcribitur: ut
dicamus: ⁊ deus erat uerbum deinde

ſubiungamus:hoc erat in pncipio apõᷣ
deũu. Illa vo oiſtinctionis ambiguitas.

neutra parte reſiſtit fidei: ⁊ ideo textu
ipſo ſermonis diiudicanda eſt: ubi ait
apoſtolus:Et quid eligam ignoꝛo. Cõ
pelloꝛ autem ex ouobus concupiſcen⸗
tiam habens oiſſolui et eſſe cum chꝛi⸗
ſto: multo enim magis optimum ma
nere in carne neceſſarium pꝛopter uos
lucrum eſt enim. ntrum ex duobus

24

De doctrina chꝛſtina

Nam ⁊ ipſe vbi nimia lectoꝛis vincien E

eoncupiſcẽtiã habens:an cõpelloꝛ aut
ex duobue. vi illud adingatur concupi
ſcẽtiam babens diſſolui ⁊ eẽ cum chꝛi⸗
ſto:ſed quonia ita ſequitur:multo eniʒ
magis optimũ apparet cum eius opti /
mi cicere ſe babere concupiſcẽtiam vt
cũ ex duobꝰcõpellatur alteri iñ babe/⸗
at concupiſcẽtiã alterius neceſſiatem.
Concupiſcẽtià ſcilicei eẽ cũ chꝛiſto:ne⸗
ceſſitatẽ manere in carne:que am bigui
tas vno conuærti verbo diiudicatur: qð
cõpoſitum enim. Quam particulam
qui abſtulerint ĩterpꝛetes illa potius ſẽ
tentia ducti ſunt vt nõ ſolũ cõpelli ex
duobus:ſed etiã duoꝛũ habere concu⸗
piſcentiã videretur. Sic ergo diſtinguẽ
dũu ẽ.Et quid eligã ignoꝛo. Compelloꝛ
Ait ex ouobꝰ. Quã diſtinctionẽ ſequitur
concupicẽtiã habens diſſolui eẽ cum
chꝛiſto. Et tanq; quereret᷑ quare hiꝰrei
potius habeat cõcupiſcẽtiã.multo eniʒ
magis optimũ inquit: cur ergo ex ouo
pus cõpellit᷑. Quia ẽ naſcẽdi neceſſitas
quã ita ſubiecit. Manere in carneʒ ne
ceſſariũ pꝛopter vos. Ubi ãt neq; pꝛe⸗
ſcriptio fidei neq; ipſius ſermonis textu
ambignitas:explicari põt.nibil obeſt fʒ
Hqlibet earum que oſtenduntur ſenten
tiam diſtinguere: veluti eſt illa ad coꝛin
thios:has ergo pꝛomiſſiones habentes
char iſſimi mundemus nos ab omni in
quinamẽto carnis ⁊ ſpiritus. Per ficite
ſanctificationẽ in timoꝛe domini capi/
te nos nemini nocuimus. Dubiũ ẽ qp⸗
pe vtrũ mudemus nos ab omni coinqᷣ
natione carnis:vt alius ſit ſenſus: ⁊ ſpi
ritus perficientes ſanctificationẽ in ui⸗
moꝛe domini capite nos.tales igit di/
Ninctionũ ambiguitates in poteſtate le
gętis ſun: Ouecũq; at de ambiguis di
ſtinctionibus diximꝰ eadẽ obſernanda
ſunt:⁊ in ambiguis pꝛonunciatioibuſ

ſus electos dei: vt banc interrogatiöczʒ

„

tur in curia aut regulis fider coꝛigun? nin
aut pcedẽtis vel conſequẽtis coutexio eaiene
ne ſermonis:aut ſi neutrũ hoꝛum adbi ngicn

betur ad conec ionem nibilominou
bie remanebũt: vt quolibet mõ pnũcia ſi

nerit lectoꝛ non ſit in culpa. Nineim menn
fides reuocet qua credunus deũ nõ ac⸗ nage
cuſaturũ aduer us electos ſuos chꝛiſti ti

cõdẽnaturũ electos ſuos: poteſt illud econe
ſic pꝛenunciari. Quis accuſabit aduer /

quaſi reſponſio ſubſequatur: Dens qui gae⸗
iuſtificat. 2 iterũ interrogaretur. Quis te n
qui cõdẽénet:Et reſpõdeatur:ieſus xr D
qui moꝛtuus è: ꝙ credere demẽniſſimũ ſſc 4
E: ita pꝛonunciabitur vt pꝛecedat percu gicocſe
ctatio:ſequat interrogatio. Inter pꝑcin Moun.
ctationẽ autẽ ⁊ interrogationẽ hoc ve⸗ Matir
teres intereſſe dixerũt ad percũctati mere
onẽ multa reſponderi poſſunt ad intte Mil
rogationẽ vero: aut nõ etiam pꝛonuns n
ciabitur ua:vt poſt percũctationeʒ qua ſic
dicim: quis accuſabit aduerſus electol (id
dei: Illud ꝙ ſequitur ſono iterrogatis ln
enũciet᷑: s qui iuſtificat:vt tacite reſpö uunn

deatur non. Et idẽ percũctemur. Quis Po
E qui cõdẽnet:rurſuſq; interrogemus cne⸗
ieſus xpᷣs qui moꝛtuus ẽ magis t qre⸗ ſtüe

ſurrexit qui ẽ ĩ dextera vei:qui Et inter⸗ au

pellat ꝓ nobis: vt vbiq; tacite reſponde liit

af nõ aut voĩ illo loco. Quid ergo dier ditt
mus qꝛ gẽtes q̃ nõ ſectabtur inſticia,z af

niſi pꝛimo ꝑcũctationẽ qᷓ o. Quid ergo iiu
dicemꝰ. Rñſio ſubiiciat᷑: qꝛ gentes dqno n

ſectabãtur iuſticiã appᷣbẽderũt iuſticia,z mn
textꝰoſequẽs nõ coberebit. Qualibet aa ih
voce pnũciet᷑ qð nathanael dixit.a na⸗ a
zaret põt aliqd boni eẽ fiue affirmaltis
vt illud ſolũ ad interrogationem ptine
at ꝙ ait naʒaret ſiue cũ dubitatione in?ꝰ i

terrogãtis quõ non video diſcernatu.

ten

ethinltir
auungirſee
Bdonnis
Gmimide
hünenenn
mfinne!
Algrstanut
wriwingit
ian eet
Wihumn
NANbNNNN
ſoſbeeguen
miinenge
brchide
ubuurezte
tinmynn
PNuriigt
anr tinn

mc nn
ſrqgn
lmnde

ötttiun

—

8

oterch antem ſenſus fidem non ipedit
ambignitas in ſono dubio

Eſt etiaʒ

fſyllabarũ ⁊ hoc vtiq; ad pꝛonunciatio

r. – „ —w — — „
nẽ pertinens. Nã qè ſcriptũ ẽ: nõ ẽ ab⸗

ſconditũ os meũ: ꝙ feciſti in abſcõdito

nõ elucet legenii: vt conepta lr̃a os ꝓ
nunciet an pꝛoducta. Si eniʒ conipiat
ab eo ꝙ ſunt oſſa intelligitur numerus

ſingnlaris ſed talia lingue pꝛecedentis

iſpectione diindicant: Nam in grexo ñ
pooſitu ẽ. Unde plerũq; lo⸗
quẽdi conſuetudo vulgaris vtilioꝛ ſi
gnificãdis rebus qᷓ; integritas litterata.
Wallẽ qu ppe cũ barbaris modo dici
nõ eſt abſconditũ autẽ oſſum meuz: q;
vt ideo eſſet minus apertũ:quia magis
latinum ẽ. Sed aliqũ dubiꝰ ſyllabe ſo⸗
nus etiã vicino verbo ad eãde lententi
am ptinere diindicat᷑: ſcut eſt illud apo
ſtoli: Que pꝛedico vobis ſicut pꝛedxi:
quoniã qni talia agũt regnũ dei nõ poſ
ſidebũt.ſed tantũmodo ixiſſet que pꝛe
dico vobis:nec ſubium vſicut pꝛedi
xi: nõ niſi ad codicẽ pᷣcedẽ is lingue re
currẽdũ eẽt: vt cogndſcer vvtrũ in eo
ꝙ dirit pꝛedico:pꝛoducẽda an coꝛꝛipiẽ
da eẽt media ſyllaba. Nunc ãt manife
ſtũ eſt pꝛoducendã eẽ.non enim it. f
cut pᷣdicani:ſed ſicut pꝛedixi. on ſo
lũ ãt iſte:ſed ille ãbiguitates que nõ ad
oiſtinctionẽ vel ad pnunciationé perti
nẽt. fimiliter cõſiderãde ſũt: qualis illa

ẽ ad the ſalonicẽſes:pᷣterea conſ olati ſu

mus fratres in vobis. Dubiũ eſt enim
vtrum o fratres an vos fratr es.neutrũ

At boꝛũ ẽ cõtra fidé: i̊ greca lĩgua hos

caſus pares nõ hʒ. Et iõ illa iſpecta renu
ciat᷑ vocatiuus o fratres. Qõ ſi voluiſſz
interpꝛes dicere. Pꝛopterea conſolatio
nẽ habuimus fratres ĩ vobis min ſerni
tü eſſet verbis:ſed mieus de ſẽtẽtia du

2
lit. 2’
bitaretur:aut certe ſi adderet᷑.noſtrine
mo fere ambigeret vocatinum eẽ caſuʒ
cum audiret. pꝛopterea conſolati ſu⸗
mns fratres noſtri in vobis: R bociam
piculoſius permittit. Ita factũ in illa
ad coꝛin cum ait apoſtolus Quoridie
moꝛioꝛ ꝑ veſtrã gloꝛiã fratres quam ha
beo in chꝛiſto ieſu. Ait. n. quidẽ interp
Quotidie monoꝛ ꝑ veſtra iuro gloꝛiam
quia in greco vox iurãtis manifeſta eſt
ſine ambiguo ſono. Bariſſi ime igitur et
difficilime inueniri põt ambigtiitas in
pꝛopꝛijs verbis:quantũ ad libꝛos diui
naꝝ ſcripturaꝝ ptinet quam non ait cir
cũſtãti ipſa monis qua cognoſcit in
tentio ant intpꝛetũ collatio aut e⸗
dæetis lingue ſalua inſpectio. ¶ Sʒ vbo
rũ trãſlatoꝛum ambiguitates: de quid?
deinceps loquendum eſt: nõ mediocrè
curã induſtriãq; deſiderant. Nam ĩ pᷣn
cipio canendum eſt ne fignratam locu
tionẽ ad litteras accipias.Et ad hoc.n.
pertinet ꝙ ait apoſtolus: 1 a occidit:
ſpuũs auté viuificat. Cum enim figurate
dictum ſic accipit᷑ tanq; pꝛopꝛie dictuʒ
ſit carnalit᷑ ſapit᷑: nz vlla moꝛs aie con⸗
gruẽtiꝰ appellat q; eũ Et qð ĩ beſtijs an
tecellit: boc ẽ intelligentia carnis ſubij

cift ſequendo litteram. Qui enim ſequi

tur litteraʒ tranſlata verba ſicut pꝛc pa
tenet illud ꝙ pꝛopꝛio vbo ſignificatur
refert ad aliam ſignificationez: ſed ſi ſl
labaꝝ audierit: verbi gratia non intelli
git niſ vnum diem de ſeptem qui conti
nuo volumine repetunt. Et cumm audie
rit ſacrificium:non excedit cegitauone
illud quod fieri de victimis coꝛũ ter
reniſq; fructibus ſolet.i/Ea demum
miſerabilis anime ſeruitutis ſigna pꝛ?0
rebus accipe: ⁊ ſupꝛa creaturam coꝛpo
ream oculũ mẽtis ad hauriẽdũ eterunʒ
lum leuare nõ poſſe:que tamẽ veruit?

in iudeoꝛũ populo longe a ceterarũ gẽ
tium moꝛe viſtabat: quandoquideʒ re
bus tẽpoꝛalibus ita ſubiugati erant:vt
vnus eis in omnibus cõòmendaretur
deus ⁊ qqᷓ; ſigna reꝑ ſpualiũ pꝛo ipñis
rebus obſeruarent neicientes quo re⸗
feretur:id tamẽ inſtũ habebãt ꝙ vnio
nem quam non videbant placere deo.
Quã cuſtodiã taq; ſub pedagogo par⸗
uuloꝛõ fuiſſe ſcribit apoſtolus.Et ideo
qui talibꝰ ſignis pertinaciter inheſerũt
contẽnentẽ iſta vominũ cũ iam tempꝰ
reuelationis eoꝝ inueniſſet:ferre nõ po
tuerunt:atq; inde calünias ꝙ ſabbato
curaret: moiliti ſunt pꝛincipes eoꝛũ po
puluſq; ſignis illis tantis rebus aſtru⸗/
ctus non credebat deum eeë: vel a do ve
niſſe: quia ea ſũt ſicut a iudeis obſerua
bantur nollet altẽdere:ſed qui credide
runt ex quibus facta ẽ pᷣma eceleſia hie
roſolymitana ſatis oſtenderunt quan
ta vtuitas fuerit: eo modo ſub pedago
go cuſtodiri vt ſigna que tẽpoꝛaliter ĩ
poſita erant ſeruientibus ad vnius vei
cultum:qui fecit celum ⁊ terram opini
onem obpudtiũ religarent nãq; illi qꝛ
ꝓrimi ſpintualibus ⁊? carnalibus votis
atq; ſignis:quomõ ſpiritualiter eẽnt in
telligenda neſcirent:quia vnum didice
raut venerari eternũ deum tam capa⸗
ces extiterunt ſpũs ſancti vt omnnia ſua
venderent eoꝛuq; pꝛeciũ indigentibus
diſtribuerent: ⁊ ante apoſtoloꝛum pe/
des ponerent:ſeq; totos dedicarent ðo
tanq; tẽplum nouuʒ: cnius terrene ima
gini:hoc ẽ templo veteri ſeruiebat:non
hoc vllas eccleſias gentium feciſſe ſcri
prũ c: quia non tam pꝛope inuenti erãt

gqui ſimulacra manifeſta deos habebäat

Et ni quãdo aliqui eoꝑ illa tanq; ſigna
interpꝛetari conabantur: ad creaturaʒ

DOe doctrina chꝛiſtiana

enim mibi pꝛodeſt ſimulacra: verbi gra

neptunni non ipſu habẽdũ oeuʒ ſed eo
ſignificani vniuerſũ mare vel etiam oes
aquas cetera queq; fontibuſ pꝛoꝛuunt
ſicut a poeta quodam illoꝛum deſcnibi
turiſi bene recolo ita dicẽte: Lu neptuũ
ne pater cui tempoꝛa cana crepati. Ci
cta ſalo reſonant: magnus cin perpete
mento. Pꝛofluit occeanus ⁊ flumina
crinibus errant. Dec ſiliqua intra dul⸗
ce tectoꝛum ſonanteg capillos:non eſt
hominum ſed poꝛcoꝛũ cibus:nonit qᷣd

dicam qui euangelium nonuit. quid er/

go mihi ꝓdeſt ꝙ neptunni ſimulacri
ad illã ſigniſicationẽ refertur niſi foꝛte
vt neutꝑ cola?: La. n. ſtatuaqlibʒ q; ma
e vniuerſũ:ñ ẽ deꝰ fateoꝛ tñ altiꝰ ömer
ſos eẽ d opera hoiuʒ deos putãt q;ᷓ; hos
quoꝛtum illi hec ſimulacra venerantur
vel tanq; deos vel tanq; ſigna ? imagi
nes deoꝛum. Si ergo ſignũ vtiliter inſti
tutũ ꝓ ipia re ſeqin cuʒ ſignificde inſti
tutũ c arn alis eſt ſeruitus. Quato ma
gis inutliu reru ſigna inſtitma pꝛo rebꝰ
accipere:qui ſi rettuleris ad ea ipſa que
his ſignificantur eiſq; colendis animũ
obligaueris: nibhilominus ſeruili carna

liq; onere atq; velamine non carebis.

Quãobꝛẽ xpᷣiana libertas eoſq; quos ĩ⸗
uenit ſub ſignis vtilibꝰtaq; ꝓpe inuen

tos interpꝛetatis ſignis quibus ſubditi

erant eleuatos eos ad eas fes quarum

illa ſigna ſunt liberauit. Et his facte ſũt
eccleſie ſanctoꝛum iſraelitarũ. Quos t
inuenit ſub ſignis inutilibus non ſoluz
ſeruilem operationẽ ſub falibus ſignis
ſed etiam ipſa ſignã fruſtratit remouit
q; oia vt a coꝛuptione multitudinem
ſimulacroꝛum deozum quam ſepe ac

pꝛopꝛie ſcriptura foꝛnicationem vocat
ad vnius dei cultum gentes conuerte⸗
retur. nec ſubipſis iam ſignis vtilib ſer

2 . .

ichetſstrer
necͤmelge
Gocnmnſu

rtiniſci,
ſviferauin
nur lner
gibfinſigni
edeneratur
Npotiusquo

k Tonsaut

eangtempone

Sanümisne

lnigvommi
acar ſintu⸗

eonmne

tenobisſpi⸗

plitt ſolach

pponoſte⸗
femaniefnan
Pollurinne
Centminteit
Aceveni
Wiswd⸗
pglſcne
Hediste
naſcarien
lheoco
Olemia
fArrimbn
nelilenuir
Uneeneret
porebroae
ſpgeſeni
Naſrep
ſeſnie
utn
Monnikſe
lntefne
Mliitre
elut
Pllrer
Wuns!

Nimn ntgt
Pummiini
itinn it
ntncſhe
Amitti
innerniſ⸗
timen

nsu

phütlen
Gus in
Irſien,er
Uabus
Gkatti
nins numn
nint mat

tneng O

ni
vune
leſu
i
Amie
bunte
nimete
Hni
jilncd
ntd

uiture: ſed exercitature potius atimuʒ
in eoꝛu intelligentia ſpirituali. Subſi⸗

gno enim ſeuit qui operat᷑ aut venera

tur aliquã ſignificationẽ neſciens quid

ſignificet. Qui vero aut oꝑatur aut ve⸗
neratur vtiliter ſignũ dininit inſtirutũ

cuius vim ſignificationẽq; intulit: non
boc veneratur qð videt᷑ ⁊ tranſi: ſʒ il⸗
lud potius quo talia cuncta referenda

ſunt. Lalis autem ſpiritualis ⁊ liber eſt
eiam tempoꝛe ſeruuutis: quo carnali⸗
bus animis nondũ opoꝛtet ſigna reue⸗

lari:quoꝛum iugo edomanda ſunt.La
les aut ſpirituales erant patriarche et

pꝛophete omneſq; in populo iſrael per

quos nobis ſpiritus.ſ.ipſa ſcripturaru ʒ
auxilia ⁊ ſolacia miniſtrauit. hoc vero
tempoꝛe poſteaqᷓ; reſurrectione dñi no
ſtri manifeſtiſſimũ iudiciuz noſire liber

tatis illuxit: ne eoꝛum quidẽ ſignoꝛum

que iam intelligimus operatione gra⸗
ui onerati ſumꝰ: ſed quedam pauca ꝓp
multis eadẽq; factu facillima:ĩtellectu

anguſtiſſima ⁊ obſeruatione caſtiſſima

*

ipſe oñs ⁊ apoſtolica tradidit diſcp li/
na. ſicuti eſt baptiſmi ſacramentũ ⁊? ce⸗
lebꝛatio coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis domini.
Que vnuſquiſq; cum percipit quo refe
ratur imbutus agnoſcit vt ea non car/
nali ſeruitute:ſed ſpirituali potius liber
tate veneret᷑. Ut at litterã ſequi ⁊ ſigna

pꝛo rebus que his que ſignificantur ac

cipere ſeruilis infirmitatis ẽ:ita inurilit᷑
ſigna interpꝛetari male vagantis erro⸗
ris eſt. Qui qt intelligit quid ſignificet
ſignũ ⁊ tamẽ eẽ ſignũ intelligit nec ipᷣe
pꝛemittit᷑ ſeruitute. Melius ẽ:antẽ vel
pꝛimis incognitis ſed vtilibus ſignis q;
inutiliter ea interpꝛetando a iugo ſerui
tutis eductam ſeruitutem laqueis erro

rio inſcrere. PHnic ãt oblernationi qua
cluemus figur atã locutionẽ ideſt tran

ſlatã: quaſi pꝛopꝛiam ſequi: adiugenda

eſt etiam illa ne pꝛopꝛiam quaſi figura
tam velimuo accipere. Demõſtrãduſ
ẽ igitur pꝛimus modus inueniende lo⸗/
cutionis pꝛopꝛia ne an figurata fit. Et

iſte ideo modus ẽ vt quicquid in ſermo
ne dinino neq; ad moꝛum honeſtatem
neq; ad fidei veritatem pꝛopꝛie referri
poteſt figuratũ eẽ cognoſcas. Moꝛuʒ
boneſtas ad diligendum deuʒ ⁊ pꝛoxi
mum. Fidei veritas ad cognoſcẽdum

deum ⁊ pꝛoximũ pertinet. Spes auteʒ
ſua cuiq; eſt in conſcientia pꝛopꝛia:quẽ

admodu ſeſentit ad dilectionẽ dei ⁊ ꝓ
ximi cognitionẽq; pꝛoficere de quibus
oĩbus pꝛimo libꝛo oictũ ẽ:ſed qm ꝓcli
ue ẽ humanũ genꝰ nõ ex mom ẽtis ipſꝰ
libidinis ſʒ potius ſue cõſuetudinis eſti
mare peccata.fit plerüq; vt quiſq; hoĩ⸗
nũ ea tantum culpanda arburetur que
ſue regionis ⁊ tempoꝛis hoĩes vitupera

re atq; donare conſueuerunt. Et ea tm

pꝛobanda atq; laudàda: que conſuetu⸗
do eoꝛum cũ quibus viuu admittit. Eo

q; cõtigit: vt ſi quid ſcriptura vel pꝛece

perit qð abboꝛꝛet a cõſuetudie audiẽ᷑ti
um: xel qð abhoꝛꝛet culpauerit: ſʒ ani⸗
mum eoꝛum iam verbi iunvit auctoꝛi
tas figuratam locntionẽ putẽt. Nõ at
pᷣcipit ſcriptura niſi charitatẽ neq; cul
pat niſi cupiditatẽ:⁊ eo modo iĩfoꝛmat
moꝛeſ hominũ. Iẽ ſt animum pꝛeoccu

pauit alicuius erroꝛis opinio quicqᷣd

aliter afferuerit ſcripiura figuratuʒ bo
mines arbitrantur.Mõ autem aſſerit
niſi catholicã fidem rebus pꝛeteritis pᷣ
ſentibus ⁊ futuris. Pꝛeterritoꝛum nar
ratio: eſt futuꝛoꝛum pꝛenunciatio: et
pꝛeſentium demonſtratio:ſed hec oĩa

ad eandem charitatem nutriendam at

q; fouendam ⁊ cupiditatem vitandam

atq; extinguẽdim valent: baritate vo

De doctrina chꝛſt. ana

cõmotum animi ad fruẽdũ deo ꝓpter
ſeiplũ: ⁊ ſe atq; ꝓximo ꝓpter deuʒ. Ku
piditatem aute motũ animi ad fruẽduʒ
ſe ⁊ ꝓximo ⁊ quolibet coꝛpoꝛe nõ pꝛo⸗
pter deum. Quod auteʒ agit indomita
cupiditas ad coꝛumpẽdum coꝛpus
animũ ſuum flagitium vocatur Quod
autem agit vt alteri noceat facinus oi/
citur:⁊ bec ſũt duo genera omniũ pec/
catoꝛum: ſed flagii ia pꝛioꝛa ſunt. Que
cum exinanierint animũ eſt in quandã
egeſtatem perduxerint in facinoꝛa pꝛo
filitur quibus remouedtur impedimẽ⸗
ta flagitioꝛum aut adiumẽéta queran/
aur. Item qð agit charitas ꝙ ſibi pꝛoſit
vt ilitas vocatur. Quod autem agit vi P
ſit ꝓxuno beneficentia nominatur. Et
pꝛecedit vtilitas:qꝛ nemo poteſt ex eo

quod non habet pꝛecedeſe alteri. Quaͤ⸗
to autem magis regnuũ cupiditatis de/

ſtruitur tanto charialis augetur. Quic

quid ergo aſperum ⁊ quaſi ſeuuʒ faciu

dictuq; in ſanctis ſcripturis legitur ex
perſona dei vel ſanctoꝛumn eius ad cuè⸗
piditatis regnum diſtribuẽdum valet.
Quod non perſpicue lonat non eſt ad
aliud referendum: quaſ figurate dictũ
ſit: ſicut eſt illud apoſtoli: Lbeſauriʒas
tibi ir in die ire ⁊ reuelationis iuſti iu
dicij oei: qui reddet vnicuiq; m opera
ſua:his quidem qui ᷣm ſuſtinentia bo⸗
ni operis gloꝛiam ⁊ honoꝛeʒ ? incoꝝu⸗
ptionem querentibus vitam eternam:
bis qui ex cõtentione ſunt ⁊ diffidunt
veritati: credunt autem iniquitati: ira ⁊
indignatio:tribulatio ⁊ anguſtia i om
nem animam bominis operantis malũ
iudei pᷣmum ⁊ greci: ſed hoc ad eos cuʒ
quibus euertuiur ipſa cupiditas qui eti

am vincere voluerunt. Cum autem in
bomine cui dominabantur regna cupi

ditatis ſubuertutur illa aperta eſt locu

tio.qui autẽ ieſu chꝛiſti ſunt carnè ſuaʒ

crucitixerut cum paſſionibus ⁊ cõcupi

ſcetijs niſ qꝛ ⁊ B quedã verba tranſla⸗

ta tractâtur ficuti eſt ira dei ⁊ crucinxe
runt: ſed nõ tam multa ſunt vel ta poſi
ta ſunt vt ottegant ſenſum ⁊ allegoꝛiaʒ
vel enigma faciant quaã ꝓpꝛie figurata
locutionem voco. Quod autẽ bieremie
dicit: Ecce ↄſtitun te bodie ſupꝛa genteſ
2 regna vt euellas 2 deſtruas ? diſper⸗
das ⁊ diſſipes. nõ dubiũ qͥjn figurata lo
cutio tota ſit ad eũ fine referẽda:quem
diximus. Que auté: quaſi flagitioſa im
peritis videntur ſiue tatũ dicta: fiuue eti⸗
am facta ſint vel ex dei perſona vel ex
bominũ quoꝛum ſanctitas nobis con⸗

dẽénatur tota figurata ſunt quoꝛum ad

2

cbaritatis paſtum enucledda ſecreta ſt.
¶Quiſqͥs autẽ rebus pꝛeiereũtibue re
ſtrictius vtuur q; ſeſe habent moꝛes eo
rum cũ quibus vunt ant intemperans
aut ſuperſiuioſus eſt. Quiiquis vo eis
ſic vticur vt metas cõſuetudinis bono⸗
rum iter quos verſatur excedat: aut ali
quid ſignificat aut flagitioſus eſt. n
bominibus enim talibus nõ vſus rerũ
ſed libido vtentis in culpa eſt. neq; vl/
lo modo quii qᷓ; ſobꝛius credideru oo/
min pedes ita vnguẽto pꝛecioſo a muè⸗
liere ꝑſuſos:vt luxurioſoꝑ: vt nequam
hominu ſolent: quoꝝ talia cõuiia de/
teſtamur Odoꝛ emim bonus fama bo⸗
na elt Quam qaiſquis bone vite ope ri
bus baduerit dum veſtigia chꝛiſti ſequi
tur: quaſi pedes eius iĩ pcioſiſſimo odo
re ꝑudiu. Ita ꝙ ĩ alijs ꝑſonis pl runq;
flagitiũ eſt ĩ oiuma vel ꝓphecica perio
na magne cuiuſd rei ngnũ ẽ. Alia p⸗
pe ẽ in ꝑditis moꝛibus. alia in olee pꝛo⸗

pheie vaticinatione cõiunctio meretti⸗

cis. Nec n flagitioſe in 2nui s temu
lentoꝝ ⁊ lacunoꝛu nudanè co?ea: p0

(.

Krtantenti

(ltirrloc
iscotrnin diigt

lengeftgrüſef
poteſrealn

nſucs preco

mrilin
ninfllcimume
cticzlerums

ölnicdamor
ſatordedmon⸗
hrerencontnn

eſte glunf

flaminonnib

fonerearumte

mnorſekercaut⸗
lencirelrobar
ſnus. egn
(eregnuin
ciekſce
füparernde
incolpedi
femninamm
neſtünöͤe⸗
fecunckor⸗

llo eſt vel
lloꝛumten

bitqnänis
Niſ per libi
alpat ſoi
enarratnre
letumnfi
Müitepet⸗
ſintsfiner
Efcutenin
ſaepeben
Utüeretl
lacuntun
dco

—

iene nar
tummuitt
nentni
oomaie
ſrunhuan
Algtetu
miguifegtt
Witinidt
wadſent
Mun Ctah
ieuwtan
lehsfanin
ls oe

7

“
atpii

. NN

ðẽ
——

öLiber

pterea in balneis nudũ eẽ flagitioſum
c. Quid igitur locis ſẽpoꝛibus ⁊ perſo/
nis cõueniat diligenter atiẽdendu ẽ:ne
temere flagiti repꝛebendamus.fieri.n.
poteſt ot ſine aliquo vicio cupidinis vł
voꝛacitatis pꝛecioſiſſimo cibo ſapiens
dratur inlpiane autẽè fediſſima gule flã
ma in viliſſimum olus ardeſcat: ⁊ ſanꝰ
quiſq; malerit moꝛe domini piſce veſci
qᷓ; lenticula moꝛe eſau nepotis abꝛaaʒ
aut oꝛdeo moꝛum iumentoꝛũ. Non.n.
ꝓpterea continẽtioꝛes nobis ſũt plere/⸗
q; beſtie quia vilioꝛibus aluntur eſcis.
Nam in omnibus huiuſcemodirebus
non ex earum rerũ natura quibus vti/
mur:ſed ex cauſa otendi æ modo appe
tendi vel pꝛobandum vel ĩpꝛobãdũ qð
facimus. Regno terreno veteres iuſti:

celeſte regnũ imaginabantur ⁊ pꝛenun

ciabat:ſufficiente pꝛolis cauſa erat vxo
rũ plurium ſimul cum viro haben darũ
inculpabilis conſuetudo. Et ideo vnaʒ
feminam maritos habere plurimos ho
neſtũ nõ erat. Non enim mulier eo eſt
fecundioꝛ:ſed meretrica potius turpun
do eſt vel queſtũ vel libergs vulgo que
rere. ¶In huiuſcemodi moꝛibus qcqd
illoꝛum tempoꝛum nõ libidinoſe facie⸗
bãt quãuis ea facerent que hoc tẽpoꝛe
niſi per libidinẽ fieri non poſſunt non
culpat ſcriptura etiam quicquid ibi ta
le narratur nõ ſolũ hiſtoꝛice ac pꝛopꝛie
ſed etiam figurate ac pꝛophetice acce/
ptũ iterpꝛetãdũ ẽ:vſq; in finẽ illum cha
ritatis ſiue dei ſiue pꝛoximi:ſiue viriuſ⸗
q;:ſicut enim callares ac manicatas tu
nicas habere apud romanos vcteres fla
gitiũ erat. Nunc autẽ honeſto loco na
tis cum tunicati ſunt nõ eas habere fla
gitiũ ẽ.ſic animaduertendũ eſt in cete/
ro quoq; vſu rerũ abeſſe opoꝛtere libi⸗

dine.Que non ſolum ipſa eoꝛum inter

quos viuit conſuetudine nequiter abu
titur:ſed etiaà ſuper fines eius egreſſa fe

ditatem ſuam que inter clauſtra moꝛũ
ſolennium latitabat flagitioſiſſima erus
ptione manifeſtat. Quicquid autes cõ
gruit conſuetudini eoꝛum cum quibus

vita eſſe regenda vel necemſtate imponi

tur vel offic io ſuſcipitur a bonis ?⁊ mal

hominibus ad vtilitatẽ ? bnſicentiam
referẽdũ eſt:vel pꝛopꝛie ſicut ⁊ nos de⸗
bemus:vel etiam figurate ſicut pꝛophe
tis licet.In que facta legenda cum icu
runt indocti alrerius cõſuetudinis:niſt
auctoꝛitate repꝛimantur flagitia putt:
nec poſſunt animaduertere totam con
nerſationẽ ſuã vel in coniugijs:vel ĩ cõ
uiuijs vel in veſtitu: ceteroq; humano
victu atqʒ cultu alijs gentibus ⁊ alijs
tẽpoꝛibus flagitioſũ videri Qua varie⸗

tate innumerabiliũ conſuetudinũ com
moti quidam doꝛmitantes: vt ita dicaʒ

qui neq; ſtultitie ſomno ſopiebantur:
nec in ſapientie lucem poterant enigi⸗
lare:putanerunt nullã eſſe iuſticiam ꝑ
ſeipſam:ſed vnicuiq; genti eonſuetudi⸗
nem ſuam inſtã videri Que cum ſit di
nerſa ommbus gentibus. debeat auteʒ
incõmutabilis manere iuſticia: manifſe
ſtum eſt nullam vnq; eſſe iuſticiam:nõ
intellexerunt ne multa commemoꝛem
Quod tibi fieri non vis alijs ne feceris
nullo mõ poſſe vlla eoꝛum gentili di/
uerſitate variari Que ſententia cum re
fertur ad dilectionem dei:omnia flagi⸗
tia moꝛiuntur cuʒ ad pꝛoximi omnia fa
cinoꝛa:nemo enim vult coꝛumpi babi
taculum ſuum:non ergo debet coꝛum
pere dei ſeipſum.ſ.Et nemo vult ſibi a
quoqᷓ; noceri.nec ipſe igitur cuiq; no⸗
cuerit. Sic eueria tyrãnide cupiditatis
charitas r̃gnat iuſtiſſimis legib dilecti
omis vei: a pꝛopter dei ⁊ ſui z pꝛoximi

De doctrina chꝛſtiana

*
4

pꝛopter deũ. Seruabie ergo ĩ locuti Sepe at accidit ut qſᷣs ĩ melioꝛe gre mn mheub
onibus figuratis regula buiuimoch: vt du ipiritualis nite uel uel eẽ ſe putat lau eoii
tã viu verſetur diligeti cõſderatiõe qd figurate dict eẽ arbitratur que ifero ſetgeete
legi: vonec ad regnũ charitatis ĩterpta ribus grachbus pꝛecipiuntur. Ut verdbi Awoferocunne
tio ꝑducat. Si ãt Bꝓpe is ſonat nulla Gaiis. Sicsie amplexus eſt vitam cugtuenſn,
putet᷑ figurata locuiõ ſipeeptia locutõ le caſtrauit pꝛopter regnũc cloꝛum dc Mnin eolc
Cc:auiflagitiũ aut facin vetas: aut vtilita qd de vxoꝛe diligẽda ⁊ regẽda ſanctili Clanbebgenl
tẽ aut bnficiẽtiã iubens nõ ẽ figurata bꝛi pꝛecipiũt: non pꝛopꝛie ſed tranſlstte ſotnennifſcn
Si at flagitiuʒ aut facinꝰ videt iubere: accipi opoꝛ ere contẽdat.Et quicqd ſta chmmnöniäp
aut vtilitatẽ aut beneficẽtià vetare figu tuit ſeruare innupta virginem ſuam tia hntur Ine
rata ẽ. Niſi manducaueritis inquit car q́; figuratã locutionẽ conetur interpꝛe ſt adinncir
nẽ filij bominis ⁊ ſanguinẽ biberitis ſi. tari: quia dictũ ẽ: Lrade filiam tuam et Gmmnonmine
babebitis vitã i vobis. acinus vel flagi magnũ opues perfeceris. Erit etiam titbii lücitliß
tiũ videt᷑ iubere. YFigura ẽ ergo pꝛecipi hoc in obſeruationibus intelligendarũ ctPpterftg
ens paſſioni deũ eẽ cõmunicadũ:⁊ ſani ſcripturarũ vt ſciamus alia oib/cõmu⸗ Pbatntooff
ter atq; vtiliter recõdẽdũ ĩ memoꝛia qð niter: pꝛecipi alia ſingulis:quibus gene Cenokkcul
pꝛo nobis caro eius crucifixa ⁊ vulne ribus perſonarũ vt nõ ſolũ ad vniuer / lu ſale
rata ſit. Ait ſcriptura: Si eſurierit inimi ſu ſtatũ valitudinis: ſed etiam ad ſuum (ißſpfſethin
cus tuus ciba illuʒ. Si ſitit da potũ illi. cuiuſq; mẽbꝛi pꝛopꝛid infirmitatẽ me⸗ nncedr
poc nullo dubitãte beneficẽtiam pꝛece dicina pertineat:iĩ uo quippe genere cu ſocſnicc
pit: ſed ꝙ ſequit᷑.hoc enim faciens car⸗ rãdũ ẽ: ꝙ ad melius genus non poteſt ſederage
bones ignis cõgeres ſuꝑ caput eius ma exigi. Icẽ cauendu ẽ ne foꝛte ꝙ in ſcri⸗ boRdCun
liuolẽtie facimus putes iuberi.nõ igik pturis vetenbus pꝛo illoꝛũ tẽpoꝝ cõdi⸗ Calonden
dubitaueris figurate dictũ: ⁊ cu poſſit tione etiam ſi non figurare: ſed ꝓpꝛie i⸗ Ualuſeeſt
dupliciter ĩterpꝛetari: vno modo adno telligat nõ flagitiũ neq; facinus: ad cnankin
cẽdũ altero ad pꝛeſtandũ ad beneficẽ iſta etiã tepa quis putet in vſum vile lonmneci⸗
tſtiã te potius charitas reuocet: vt intelli poſſe tranſierriꝙ niſi vominate cupidi ſpa ſlte
gas carbones ignis eẽ vrentes peniten tate? ipſarũ quoq; ſcripturaru euerte/ Leccric
nie gemitus quibꝰ ſupbia ſanat᷑ eius: q da eſt latellitũ querete non faciet. Nec fuond
dolet ſe inimicũ fuiſſe hoĩs a quo ei mi intelligit miſer ad hanc vtilitatẽ illa ee aconu
ſerie ſubuenit. Itẽ cũ ait dñs:qui amat poſita vt ſpei hene homines ſalubꝛiter fihogen
animã ſuã ꝑdit eam nõ vtilitatẽ vetare videant ⁊ conſuetudinẽ quà aſpernan nnniotsi
putandus ẽ qua debet qᷣſq; conſeruare tur poſſe babere vſum bonu:2 eaz qua inote
animã ſuã.i.perimat arqʒ amittat vſum amplexantur ec poſſe dnabilé:ſi bi Cnlinns
eius quẽ nüc habet peruerſũ atq; ppo cbaritas vtenun: hic cupiditas atten/ Mikrnen
ſteꝝ ꝙ inclinat palibvt etna no que datur. N ſi multis vxoꝛibus caſte vti fſinbiſe
rat. Scriptũ é: oa miſericoꝛdiã ⁊ ne ſu⸗ quiſq; pꝛo tempoꝛe potuit:poteſt aliue merde
ſcipias peccatoꝛeʒ. Poſterioꝛ pars ſen⸗ vna libidinoſe magis enim pꝛobo mul N
tentie buiꝰ uidef᷑ netare beneficentiam taru fecunditate vtente pꝛoptet aliud: n
Ait enim ſuſcipias peccatoꝛem. Intel⸗ qᷓ; vnius carne fruente pꝛopter ipſam. ſheſen
ligas enim peccatoꝛem figurate poſuu ¶ Ibi enim queritur venitas tempoꝛu Ndon
ꝓ peccato:vt peccatũ eius nõ ſuſcipiag Opoꝛtunitatibus congi ua bi latiat en W

D
gielakiten
rmnn
iſnnluii
—
mniimt
aipe
uli
ne

ſtrutni⸗
Mopniin
Snnd
amn
uuſt
ſe
eiſe
him
u

piditas tempoꝛalibus voluptatibus i/
plicata. Infe rioꝛiſq; gradus apud deuũ

ſunt quibus ſecundum veniam conce⸗
dit apoſtolus carnalem cum ſingulis
coniugibus conſuetudinẽ pꝛopter intẽ
perantiam eoꝛũ quã illi qui plures ſin⸗
guli cum haberent ſicut ſapiẽs in cibo
7 potu non niſi ſalutem coꝛpoꝛis:ſed in
cõcubitu nõ niſi pꝛocreationẽ filioꝛum

intuebantur. Itaq; ſi eos in hac vita in
ueniſſet adiunctus domini aduentus
cũ iam non mittendi ſes colligendi la/

pides etiã eẽt tẽpus ſta im ſeipſos ca⸗
ſtrarent ppter regnu celoꝛũ. Non è er
go in carendo difficultas niſi cum ẽ in
carendo difficultas niñ cũ ẽ in habẽdo
cupiditas. Nouerat quippe illi bomiĩes
etiã in ipns coniugibus luxuriã eẽ in/
temperatiã abutẽdi ꝙ tobie teſiat᷑ oꝛa
tio:quâdo ẽ copulatꝰvxoꝛi. Ait eniʒ: be
nedictus es domine s patrũ noſtro
⁊ benedictũ nomẽ tuũ ſactũ i ſecula le
culoꝛu. Benedicant te celi ⁊ oĩs creatu
ra: tu feciſti adã ⁊ dediſti illi adiutoꝛiũ
euam. Et nũc dñᷣe iu ſcis quoniam non
luxurie cà accipio ſoꝛoꝛqn meam: ſed
ipſa vitate vt miſerearis noſtri domine
Sed,qui effrenata libidine vel per mul
ta ſſupra diffluẽtes euagantur:vel ĩ ipᷣa
vna coniuge nõ ſolũ excedut ad libero

Frũ pꝛocreationem pertinẽtẽ modũ:ſj ẽt

in maioꝛis intẽperatie ſoꝛdes inuerecũ
dia oĩno ſeruilis culuſdà libertatis ac⸗
cumulãt:nõ credüt fieri potuiſie: vt tẽ/
perãter multis feminis antiqui vterent
viri: nihil ſeruantes in uſu illo niſi ↄgru
um tempoꝛa ꝓpagande ꝓlis officium:
Et ꝙ ipſi laqueis libidis obſtricti uel ĩ
una non faciuũt nullo mõ in multis fie
ri poſſe arbitrant᷑: ſed ipſi poſſũt dicere
nec honoꝛari qdẽ atq; laudari opoꝛtę

se uiros bonos ⁊ ſanctos qui ipſi cum

.
4 8*
ͦǴ.8l RRM *
* ⸗ —

bonoꝛantur atq;; laudant᷑ intumeſrũt
ſuperbia tãto auidioꝛes inaniſſime glo
rie. quãto eos frequẽtius atq; latius li
gua blandioꝛ uentilauerit. Qua ita le⸗
ues fiunt:vt eos rumoꝛis aura ſiue qne
pꝛoſpera ſiue que aduerſa exiſtimant᷑ I
qualibet inuenit noꝛaginer fla gitioꝛuʒ
aut in facinoꝛũ etiaʒs ſaxa collidat: uide
ant ergo qᷓ; ibi arduũ ſit atq; difficile.
nec landis eſca illici:nec cõtumeliarum
acculeis penetrari: ⁊ nõ ex ſe alios men
tiant. Credant potius apoſtolos nr̃os
nec cũ ſuſciperẽtur ab hominibus ifla
tos fuiſſe nec cum deſpicerẽtur eliſos.
Mentra quippe tentatio defuit illis ui
ris.nã ⁊ credẽtiũ celebꝛamur pꝛeconio
2 perſequẽtiũ maledictis infamabarur
ſicut ergo iſti pꝛo tempoꝛe utebant᷑: ſic
illi uetes uſũ feminaꝝ ad ſui tẽpoꝛis cõ
uenientià referentes nõ patiebant eaʒ
dominationem libidinis cin ſeruiunt
qui iſta non credunt Et ideo iſti nullo
modo cobiberent ab inexpiabili filioꝛũ
odio a quibus uel uxoꝛes uel concubi
nas ſuas attentaras ain attractatas eè

cognoſcerent: ſi eis foꝛte tale accidiſſet

Rex antem dauid cuʒ hoc ab ĩpio atqʒ
immani filio paſſus eſſet non ſolum fe
rocientem tolerauit:ſed etiam planxit
extinctum. Non enim carnali ʒelo irre
titus tenebatur quem nullo modo iĩiu⸗
rie ſue:ſed peccata filij commouebant.

nam ideo ſi ninceretur euʒ occidi pꝛ'o

hibuerat:vt edomico ſeruaret᷑ penitẽdi
locꝰ.Et quia non potuit non oꝛbuateʒ
doluit in eius intitu: ſed quia nouerat
i quas penas tã ĩpia ⁊ adultera ? pari
cidalis aĩa raperetur.ndq; alio pꝛius fi
lio qui ĩnocens erat: pꝛo quo egrotatę.
affligebatur moziente letatus eſte Et
boc maxime apparet qua inoderaſio

ne ac temperauria li mini femuns ute

N QV⅛.äe doctrina chꝛiſtianag

dantt: ep ců in vnaͤ illicite irruiſſet rex
idẽ en u quodaã etatis ⁊ tẽpoꝛaliũ rernʒ
ꝓſperitatibus arrepius. Cuius ẽt mari
tũ occidẽduʒ pꝛeceperat accuſat eſt ꝑ
ꝓpheta. Qui cũ ad eũ veniſſet cõnincè⸗
duʒ de peccato: ꝓpoſuit ei ſimilitudieʒ
de paupere qͥ habebat ouẽ vnd cuiꝰ vi/
cinus multas cũ haberet ad aduẽtũ ho
ſpitis ſui.vnicã potius vicini ſui pauꝑis

ouiculã exhibuit epulãdã. In quẽ com

motus dauid occidi eũ inſſit ?⁊ quadru
plicari onẽ pauperi:vt ſeſe neſciẽs ↄdẽ
naret:qui peccauerat ſciẽi. Qõ cũ ei ma
nifeſtatũ eẽt:⁊ diuinitus denũciata vin
dicta dilnit penitẽdo peccatũ:ſʒ tamè ĩ
bae ſimilitudine ſtupꝛũ tantümodo de
ſignatũ ẽ de oue vicini pauꝑis.De mari
to aüt mulieris:bhoc ẽ de ipſo pauꝑe: qᷣ
vnã ouẽ babebat:occiſo nõ ẽ ꝑ ſimilitu
dinẽ iterrogatus dauid vt ĩ ſolũ adulte
riũ diceret ſniam dãnatiõis ſue.Ex quo
itelligit᷑ quãta tẽperantia multas mu/
lieres babuerit:qñ de vna ĩ qua exceſſit
modũ a ſeipſo puniri coactus ẽ: ſʒ ĩ iſto
viro imoderate hinus libidinis nõ per⸗
mãſio ſʒ traſitus fuit. Pꝛopterea. n.
ab arguẽte ꝓpbeta ille illicitus appeti⸗
tus hoſpes vocatus c. Nõ.n.eũ dixit re
gi ſuo ſʒ hoſpiti ſuo:vicini paugis oueʒ
ad epulandu exbibuiſſe. At vo in eius fi
liũ ſalomonẽ nõ quaſi hoſpes tranſitũ
habuit:ſʒ regnũ iſta libido poſſedit. De
quo ſcriptura nõ tacuit culpãs eũ fuiſ/
ſe amatoꝛe mulierũ. Cuius tii initia de
ſiderio ſapitie fragrauerũt:quam cum
amoꝛe ſpirituali adeptus eét amoꝛe car
nali amiſit. Ergo q;q; oĩa que ĩ vete
ris teſtamẽti libꝛis geſta ↄtinẽtur:nõ ſo
lu ꝓpꝛie: ſ etid figurate accipienda ſint
tamé etiã illa que ꝓp:ie lectoꝛ accepit:

iz laudati ſũt qui ea feceriſt: ſj tamen en

abboꝛꝛent a ↄſuetudine bonoꝝ qui pꝛi⸗

mo aduentũ dñi dinina pcepta cuſtodi

unt figurà ad intelligẽtiaʒ referat: factũ
vo ipſũ ad moꝛes traſferat. Multa eni
ſũt que illo tẽpoꝛe officioſe facta ſũt: q̃

modo nisſ libidinoſe fieri non pñt.Siq̃

vo peccata magnoꝝ viroꝝ legerit: iñ et
ſi in aliquã figura rerũ futurarum aiad
nertere atq; idagare poterini:rei tamen

geſte ꝓpꝛietatẽ ad hũc vſum aſſumant

vt ſe nequaq; recte ſuis factiſ iactare au
deãt: ⁊ pꝛe ſua iuſticia ceteros tcq;ᷓ pec⸗
catoꝛes ↄtemnant:cũ videdt tantoꝛũ vi

reꝝ cauédas tépeſtates 2 flenda nau
fragia. Ad boc.n. etid ipſa peccata il⸗

loꝝ hominũ ſcripta ſũt:vt apoſtolica il⸗
la ſnia vbiq; tremenda ſit qua ait. Qum
ꝓpter qui videt᷑ ſtare videat ne cadat.
Tulla.n.fere pagina ẽ ſanctoꝝ libꝛo:ũ
in qua nõ ſonet ꝙ ſupbis reſſtit deꝰ:hu
milibus aũt dat gratiäã. Maxime ita
q; inueſtigadũ ẽ vtrũ pꝓpᷣa ſit an figurs
ta locutio qua itelligere condtur. Naʒ
cõperto ꝙ figurata ſit adhibitiſregulis
rerũ quas i pᷣmo libꝛo digeſſimus faci⸗
le ẽ eam verſare oĩbus modis donec ꝑè⸗
ueniam ad ſuiam veritatis: pᷣſertim cũ

vſus acceſſerit pietatis exercitatione ro

boꝛatus. Inuenimus aũt vtrũ ꝓpꝛia ſit
an figurata locutio illa intuẽtes que ſu
pꝛadicta ſũt Qò cũ apparuerit vba qui
bus ↄtinẽtur aut a fimilibuſ rebꝰducta
inueniũtur: aut ab aliqua vicinitate at
tingẽtibus Sʒ qm multis modis res
ſimiles rebus apparẽt nõ putemus eè
pꝛeſcriptũ:vt ꝙ i aliquo loco reſ aliqua
p Rimilitudinẽ ſigniſicauerit hoc eã ſem

per ſignificare credamus. Nam ⁊ in vi⸗

tuperationẽ poſuit fermẽtũ domincũ

laudẽ cũ diceret: Simile ẽ regnũ celoꝝ

mnlieri que abſcõdit fermẽruʒ iĩ tribus

meiuris farine donec fermetaret totuͤ.

gfmuf.

.
.

oigt n

giegzlgtitrit

cMdterſ
dillindono⸗
Hlitudines ⸗
fmetoſupu
oſignifcar
etndnindaf
lieicl
.

ommgiisr

gaberpesit
Imalocut
i. boo⸗
Mmibeaobet
molthelbe
ntbeegui
nedebüfgn

ſicnacönen
fſchndenei⸗
ſtincnin⸗
kimmnden
Teertien

ſgodnoic

noriv
igeteztue
toeſemmnen
utotbzne
Uennoͤer
Eifironnr⸗
Weponke
hllüſgri
Ungtſortü
Mutgterine
gitiinkn
lurzgnfe
hikgſöͤſne

.

S=

nligie

iin

Anlkie

Rr
dantiint
itgnnmmn

4
4

niddie

eiti
mmraiſtin
Kirtrat
Nenaip
rwſrntit
modſt
Knnn
Lpiguntin
Ami De
jinihitn
umncin
mſtnii⸗
kwne
S
nwin
u,
¹ i

Rl
6 e

tit

“ .
*

DPnius igit᷑ darietatis obſer uatio dii⸗

s9 hʒ foꝛmas:ſic.n.aliud atq; alind res

queq; ſignificdt: vt ant ↄtraria aut tãtũ
modo diuerſa ſignificẽt. Cõtraria.ſ.
cũ ats in bono als ĩ malo res eadem ꝑ
ſimilitudines ponit᷑:ſcut hoc eſt qo de

fermẽto ſupꝛa diximus. Cale eſt etiã ꝙ
leo ſignificat chꝛiſtũ vbi dicit᷑: Uicit leo
de tribu iuda.ſigniſicat diabolũ vbi ſcri

tũ ẽ:aduerſarius veſter diabolus tãq;

eo rugits circuit querẽs quẽ deuoꝛet.

Jiaſerpés ĩ bono c aſtuti vt ſeventes
In malo aũt.ſerpẽs euã ſeduxit aſtutia

ſua. In bono panis.ego ſũ panis viuus
qui oe celo deſcẽdi. In malo paniſ.Pa

nes occltos libẽter edite. Sic ⁊ alia plu

rima.Et bec quidẽ que ↄmemoꝛam mi⸗
nime dubiã ſignification gerũt:qꝛ exẽᷣ
pli gratia cõmemoꝛaui:nõ niſi viã ma/
nifeſta debuerũt. ¶¶ Sũt autẽ que ĩcer/⸗

lix ĩ mann domini vini meri plenꝰ mix⸗
to. Incertũ eſt. n.vtrũ iram dei ſignificʒ
ſi vſ ad nouiſſimaà pena ideſt vſq; ad fe⸗

cem potius ſcripturarũ gratiaʒ a iudeis

ad gẽtes tranſiturã:qꝛ ĩclimauit ex boc
in hoc remanẽ᷑tibus apud iudeos obſer

uationibus quas carnaliter ſopiũt: quia
fex eius nõ eſt exinanita.

eadẽ ñi in ↄtraria:ſʒ tm̃ in diuerſa ſignifi
catõne ponit᷑illud eſt ĩ exẽplũ ꝙ aqua
⁊ populũ ſignificat.ſicut ĩ apocalipſi le⸗

gimus ⁊ ſpiritũ ſanctũ.ſicut ⁊ illud:flu⸗

mina aque viue fluent oe vẽtre eins. et
ſiquid aliud atq; alind ꝓ locis ĩ quibus

penitur aqua ſigmiſicare ĩtelligitur.ſic ?

alie res nõ ſingule:ſjj vnaqueq; earũ nõ
ſolũ ouo aliqua dinerſa: ſed etiã nõnũ⸗
; multa ſignificat ꝓ loco ſentẽtie ſicnt

poſita reperiũtur. vbi autẽ apertius re ⸗

periũtur ibi oiſcẽdũ eſt quomodo in lo
cis intelligãtur obſcuris. ¶ Neq; en iʒ

u vero reſ

.11).
melins põt intelligi ꝙ oeo dictũ eſt. ap
pꝛehẽde anma ⁊ ſcutũ:⁊ exurge in adiu
toꝛiũ mibi:qᷓ; ex illo loco dbi dictum eſt
Domine vt ſcuto bone volũtatis tue co
ronaſti nos. Nec tamè ita iam vt vbi⸗
cũq; ſcutũ ꝓ aliquo mnnimẽto legeri/
mus poſitũ nõ accipiamus niſ bonam
volũtatem dei.Dictũ eſt enim ⁊ ſcutum
fidei ĩ quo poñitis ſagittas maligni igni
tas extinguere.nec rurſũ ideo debemus
in armis huiuſcemodi ſpiritualibus ſc&
to tantũmodo fidẽ tribnere:cũ alio los
co etià loꝛica victa ſit fidei. induti iquit
loꝛica fidei ⁊ charitatis. Quado auté
ex eiſdẽ ſcripture cerbis nõ vnuʒ aliqd
ſed ouo vel plura ſequũtur eti ſi latet
quid ſenſerit ille qui ſcripſerit:nibil pe⸗

riculi eſt. ñ qðlibet eoꝝ cõgruere verita
ti.ex alijs locis ſanctarũ ſcripturarũ do
1 ceri poteſt. id tamè eo conante qui diui
tũ ſit in quà partẽ accipi debeãt ncut ca

na ſcrutatur eloquia: vt ad veritateʒ p⸗

ueniatur auctoꝛis:per quẽ ſcripturaʒ il⸗

lam ſanctus oꝑatus eſt ſpiritꝰ: ſiue hoe
aſſequat᷑ ſiue aliam ſentẽtiam de illis x
bis que fidei recte nõ refragatur excul
pat teſtimoniũ habẽs a quocunq; alio
loco diuinoꝝ eloquioꝝ.Ille quippe au

ctoꝛ ĩ eiſdẽ vbis que intelligere volumꝰ
2 ipſã ſententià foꝛñtan vidit.⁊ certe di

ſpiritus qui ꝑ eũ hoc operatus eſt etiaʒ
ipſã occurſuram lectoꝛi vel auditoꝛi ſi/
ne onbitatione pᷣuidit: ĩmo vt occurre⸗
ret:qꝛ ⁊ ipſa ẽ veritate ſubnixa puidit:
nã quid in diuinis eloquijs largiꝰz vbe
rius potuit dininitus paideri q; vt ea/
cem vᷣba ꝓluribus intelligantur modis
quos alia nõ minus diuina conſtantia
faciat appꝛobari. Ubi auteʒ ſenſus erui

tur cuius incertũ certis ſanctarum ſeri

pturarũ locis nõ poſſit aperiri reſtat vt
reddita ratione manikeſt appareat eti
am ſ ille cuius vba intelligere q̃rimus

eũ fone nõ ſenſit.ſj hec còſuetudo peri
culoſa ẽ.per icripturas.n.diuinas mul
to rutius ambulat: quas verbis trãſla⸗
tis opacatas ↄſcrutari volumus.aut B;
inde exeat qð nõ bʒotrouerſiã aut ſibʒ
ex eadẽ ſcriptura vbiq; ex eiꝰinuẽtis aiʒ
adbibitis ieſtibꝰterminet᷑. Sciãt aut liĩa
ti modis omnibus locutiõis quos grã

matici greco nomine tropos vocã:: an⸗
ctoꝛes noſtros vſos fuiſſe ⁊ multiplici⸗
us atq; copioſius qᷓ; poſſit exiſtimare ł

credere qui neſciũt eos ⁊ ĩ alijs iſta di/
dicerũt. Quos tamẽ tropos qͥ nouerũt
agnoſcũt i litteris ſctis eoꝛũq; ſcientia
ad eas intelligẽdas aliquantu lũ adiu
uant᷑:ſed hoc eos ignariſ tradere nõ de

cet ne artẽ gramaticà docere vidcamur

Exera ſane vt diſcãtur admoneo nemo
q́;uis ſuꝑius id iam admonuerim.i.i ſe⸗
cũdo libꝛo.vbi de liguarũ neceſſaria co
gnitione oiſſerui:na littere a qͥbus ipſa

grũtnatica nomẽ accepit. grmatica.n.

greci litteras vocãt ngna vtiq; ſonoꝛuʒ
ſut ad articulatã vocẽ quã loqmur pti⸗
nẽtium. Iſtoꝝ aũt tẽpoꝝ nõ ſolũ exem
pla ſicut omniũ ſʒ quoꝛuũdã etiã nomia
ĩ diuinis libꝛis leguntur.ſicut allegoꝛia
enigma parabola QuÄauis pene omneſ

tropi q liberali dicutur arte cognoſci ẽt

in eoꝝ repiamur loquelis qͥ nullos grã
maticos audierũt:⁊ eo quo vulgus vii⸗
tur ſermone contẽti ſũt.Quis.n.nõ di/
cit ſic joꝛeas.q tropus metaphoꝛa no⸗/
minatur. Quis nõ vicit piſcinã eã que
nõ habʒ pices:nec facta ẽ ꝓpter piſces
Et tamẽ a piſcibus nomẽ acceꝑit:qͥ tro
pus caratreſis dicitur./.Lõgũ eſt ito
modo ceteros ꝑſequi.ſam vſq; ad illoſ
puenit vulgi locutio. Qui ꝓpterea mira
bilioꝛes ſũt:qꝛ circa quã vicitur ſignifi/

cãt.ſicuti ẽ que appellatur ironia vłlan

tifraſio.ſed ironia ꝓnũciatione indicat

De doct rina chriſtiang

quid velit intelligi: vt cũ dicimus bomi
ni mala facieti res bonas facis. Antifra
ſis vero vi cõtraria ſignificet non voce

ꝓnuaciantiſ efficitur: ſʒ aut vba aut ſua

qð loquimur:velut ñ dicamus caue il⸗
lu qꝛ bonus homo eſt.Et quis talis nõ
Dicit indoctus nec omnino ſciens quid

ſcit vł quid vocetur iropius. Quoꝑ co
gnitio ꝓpterea ſcripturaru ambiguita-⸗

tibus diſſoluẽdis eſt neceſiaria:q: cum

ſenſus ad ꝓpꝛietatem verboꝝ ſic aceipi
atur abſurdus eſt. Querendũ eſt vii;
ne foꝛte illo vel illo iropo vietum ſu ꝙ
non itelligimus: 2 ſie plieraq; inneta ſe
Lbicenius quida qui.
cõtra donatiſtas iuectiſſume ſcripſir ca

que latebant

fuerit donatiſta ⁊ illic innenitur abſur
diſſimi coꝛdis.vbi eos non ex omnipar

te relinquere voluu:ecit libꝛum quem
vocauit regi arum: qꝛ in eo quaſdam
ſeptem regulas execitus e quibus qua
ſi clauibus diiinarũ ſcripturarùa piren

tur occulta.quarũ pᷣnam ponit de vno

⁊ eius coꝛpoꝛe.icoaʒ de dñii coꝛpoꝛe bis⸗
partito. Lertiã oe ꝓmiſſis ⁊ lcge.Quar.

tam de ſpecie ⁊ genere.Quiniaã de tem

pe ꝛibno. Sextã de recapitulatione. Se
ptumam de diabolo ⁊ eiꝰR coꝛpoꝛe.Que
quidẽ cõſiderata ſicut ab lo aperiunt
parũ adiuuant ad penetradum que re⸗
cta ſunt diuinoꝛũ eloquioꝛũ: nec ſame.

omnia que ita ſcripta ſũt vt non facile

intelligantur: poſſunt bis regulis iue⸗
miri. Sʒ alijs modis plurimis quos nu⸗
mero ſepteno quo adeo nõẽ iſte com/
plexus:vt idẽ ipe mulia exponat obſen

n ltuhin
Ulitoniͤnee
eitetellie

ſenlutapocalipſt

quoꝑ oꝛigo ecõtrario eſt.ſicut appelltt cnoiinellge

lucus ꝙ minume luceat: aut ita dici con
ſueuit aliquid q;uis etiã non ecòtrario:
veluti cũ querunus accipere ꝙ ibi non
eſt:⁊ reipondetur abudat:aut adiũctis
Vbis facimus vt a cõtrario intelligatur

ſiſreqaibusſſ

Cnaurmoltilie
Nosongelosi
ancopoli⸗
eriettegolan

Cnlſuna gerte
iſ nam coll
ntnimisopen
mulonolr
Unſgibbiſegn
haeinte

mtertbunee

tndrinaſd
ennenedad
ſgeſtenceſk

(cſſanädatin

Irlbeling

um legnt

careſiten

ſelegite

Peſumoel
guriſnid
Unmicanine.
poneſten
nruſg p

nen
Mcdier
murz

En

WAia
MS

SnACNNr
duCPN

wit

Ahmar
in
reranm

mmien

4

¶iber

ra:in quibus harum regularũ adhibet
nuilã: quonid nec opus eſt. Neq; enim
aliquid tale illic verſatur aut queritur:
fſlcnit in apocalipſi ioannis querit quem
admodũ intelligẽdi ſũt angeli ecclefia/
rũ ſeptẽ quibus ſcribere iuberur:⁊ ratõ
ecinatur multipliciter: ⁊ ad boc puenit
xt ipios angelos ĩtelligamus eccleſias.
In qua copioſiſſima di putatione nihil
iltarũ eſt regularum:vtiq; ⁊ res illic ob
ſcuriſſima queritur 2 exẽpli gratia ſatis
dictũ ſit.nam colligere omnia nimis lö
gum ⁊ nimis operoſum ẽ que obſcnra
ſunt in ſcripiuris canoniciſ vt nihil iſto
rum ſeptẽ ibi reqnirendũ ſit. Iſte auteʒ
cum bas velut regulas cõmendaret: tã

tum eis tribuit quaſi omnia que in lege
ideſt in diuinis libꝛis obſcura poſita in⸗

ne nremns his bene cognitis atc; adbi

bitis ifelligere valeamꝰ ita qnippe exoꝛ

ſus eſt eundẽ libꝛum cũ diceret. e⸗
ceſſariũ duri aut omnia que mihi vidẽ⸗
tur libellu regularũ ſcribere ⁊ ſecreto⸗
rum legis veluti claues 2 luminaria fa
bꝛicare: ſũt eniz quedã myſtice que oni
uerſe legis receſius obtinẽt= veritatis
theſauros aliquibus inuiſibiles faciunt
Quarũ ſi ratio regularũ ſine innidia vt
cõmunicamns acrepta fuerit clanſula
queq; patefient ⁊ obſcura dilncidahun
tur:vt quiſq; pphetie ĩmenſam ſalinaz

perambulãs his regnlis quodãmodo

quaſi lucis tramitibus ns ah er
ſoꝛe deſendatur. / Pic ſi dixiſſet. Süt

enim quedam regule myſtice que non
nullos legis receſſis obtinent:aut cer⸗
te que legis magnos ?eceſſus obtinent
non autem ꝙ ait vniuerſos legis receſ
89 neq; dixiſſet: clanſa queqʒ patefient
zelanſa multa pa tefiẽt: veꝑ dixiſſi: nec
1d laboꝛato:atqʒ vtili operi ſuo plus qᷓ;
res poſtulat odo ĩ ſpem falſã lectoꝛc

dd coꝛpoꝛi.i.qͥd xpᷣo:qͥd eccle

nõ ſolu ĩ eternũ:
nò ci illo eè dicèdi ſũt qᷓ;nis ĩ eins e vi

R ? ð

eius miſiſſet. Qò ideo dicẽũ putaui vt
⁊ liber iſte legat᷑ a ſtudioſiſ:qꝛ plurimũ
adiuuat ad cripturas itelligedaſ:⁊æ nõ
de illo ſperet᷑ tamũ quantũ nõ hʒ. Can
te ſane legẽdus ẽ nõ ſolum ppter illa
que ſicut donatiſtahereticꝰloqᷣt᷑. Quiꝗ
autẽ doceant vel admoneat iſte ſeptey

regule bꝛeuiter oſtẽdam Prima de
dñno ⁊ eiua coꝛpoꝛe ĩ qua ſciè es aliqũ

capit ⁊ coꝛpoꝛis.i.chꝛiſti 2 eccleſie vndã
pſonaʒ nobis ĩtimari.neqʒ.n. fruſtra di
ctũ fidelibus:ergo abꝛae ſemẽ eſtis.cuʒ
ſit ſemen vnu abꝛae qõ eſt chꝛiſtuſ.non
heſitemus quãdo a capite ad coꝛpꝰvel
ad caput.tranſit᷑ a coꝛpoꝛe:⁊ m no rece
dit᷑ abo na eadẽqʒ pſona.¶ na.n.perſo
na loqͥtur dicens:Sicut ſponſo ĩpoſuit
mibi mitrã ⁊ ſicut ſponſam oꝛnauit me
oꝛmamẽto:⁊ tamè qͥd hoꝝ dmini capiti
eſie oueni/
at: dtiqʒ intelligẽdũ eſt. ¶ Scᷣa de dnli
coꝛpoꝛe biptito quide nõ ita debuit
appellare.Mõ.n.reuera coꝛpus oñni eſt
ꝙ cũ llo nõ erit ĩ eternũ:ſj dicendũ fu⸗
it de dnñi coꝛpoꝛe vero atqʒ ꝑmixto: aut
vero atqʒ ſimulato vel quid alið: quia

veꝝ etiã nüc hipocrite

deant᷑ eccla. Unde poterat regulsa iſta

ſic appellari vt diceret de pmixta eccle

ſia. Qne regula lectoꝛc vigilantẽ requi
rit. quddo ſcriptura iam ad alios loqua
tur tdq; ad eoſipſos ad quos loqueba
tur videt᷑ loqui:uel de ipſis cum de ali
is iam loqtur tanqᷓ; vnũ ſit vtrũqʒ coꝛ
pus ꝓpter tẽpoꝛalẽ cõmirxtionẽ ? cõio
nẽ ſacramèroꝝ ad hoc ꝑtinet ĩ canticis
cant icoꝝ. Fuſca ſuʒ ⁊ ſpecioſa vt taber
nacula cedar ipecioſa ſum vt pelles ſa⸗
lomonis. lon.n.ait fuſca fui vt taber⸗

nacula cedar: ⁊ ſpecioſa ſuz: vt pelles ſa

lomonis.ſed vtrunqʒ ſe eſſe oicke Poter

ͦ? doctrina chꝛſſtiana

tempoꝛalem vnitatẽ intra vna retia pi⸗
cium bonoꝛũ : maloꝛu. Cabernacula
eniz cedar ad iſmaelein periinet: qui no
nerit bere s cum filio libere. Nacq; cum
de bona parie dicat deus ducã cecos ĩ
viam qua non noꝛũt calcabũt ⁊ facia
ulis tene bꝛas ĩ lucem ⁊ pꝛaua ĩdirectũ
¶ mec verba faciã ⁊ non dereliquam

eos mox de illa parte que mala ꝑmixta

dicit ipñ at ſlum cõuerſi retroꝛ um: q;
uis alij ſigmiicentur bis vᷣbis.ſqʒ quoniã
nunc ĩ vno ſunt tãq; de ipſis loquit᷑ de
qubꝰloquebat᷑:m in ſemꝑ in vno erũt.
Iple etiã quippe Ülle ſeruus cõmemoꝛa
lus in euangelio:cuiꝰ oñs cum venerit
dinidet eũ ⁊ partẽ ei cũ hipocrilis po /
nei. Lertia regula ẽ de pꝛomiſis ⁊ lege
que alo mmõ oxi põt de ſpiritu ⁊ lr̃a: ſi
cut nos eã appellauimus cuʒ ve bhac re
icriberemus.
gratia mãdato:bdec autẽ mibi magis
vr magna queſtio qᷓ; regula: que loluẽ
tis qutſtionibꝰadhibẽda ẽ: hec eſt quã
non intelligẽtee pelagiani vel condide
runt ſuã hereſim vel bau erũt. Laboꝛa
nit in ea diſſoluẽda Chiconius bñ: ſed
nõ plane.Diſpmãs.n. de fide ⁊ operibꝰ

oꝑa nobis dixit daria deo merito fidei

ipiã vero fidè ſic eẽ ⁊ nobis vt nobis ñ
nt a deo. Nec attẽdit apoſtolũ dicenteʒ
pax fratribꝰ⁊ charitas cum fide a do pa

ire ⁊ vomino ieſu xpᷣo:ſed nõ erat exx

tus hane bereſim:que noſtro tẽpoꝛe ex
oꝛta multũ nos vt gloꝛiam dei que per

dominum noſtrũ ieſũ chꝛiſtũ ẽ aduer/

ſus eã defenderem exercuit: ſecundũ
id ꝙ ait apoſtolus: Opoꝛtet hereſes eẽ
vI ꝓbati manifenti fiant in nobis. mul⸗
10 vigila ni ꝛes dil gentioꝛeſq; reſdi/
dit:vi animaduerteremꝰ in ſcripturis ſa
cil ꝙ iſtũ thiconiũ min attẽtũ ſollicitũ

qʒ minus ſine hoſte ſollicuũ fugit etiaʒ

„
7

Põt etiam ſic dici de

ip ſ ſcilicet ſidẽ domim illius eè aͤ mè⸗
ſurã vnicuiq; partitur:ex qua ſententia
quibuſdã dictũ ẽ. Uobis datum ẽ pꝛo
chꝛiſto non ſolũ vt in e credatis: verũ
ẽt vt pꝛo eo patiamini. Unde quis du/

bitet vtrũq; eẽ dei donũ qui fideliterat

q; intelligẽter audit vtrũq; donaiũ pła
lunt ⁊ alia teſtimonia quibꝰid onñiurd
ſi hoc nũc nõ agimus:alibi at atq; alibi
ſepiſſime egimꝰ iſta. Quarta thiconij re
gula ẽ de ſpecie ⁊ genere:ſc eniʒ eẽ vo⸗
cat volens ĩtelligi ſpeciẽ partẽ:gen at
totũ:cuins ea pars ẽ quã nũcupat ſpẽʒ
ſicut vnaqueq; ciuitas pars ẽ vtiq; vni

nerſitatis gentiũ:hac ille vocat ſpeciem
genus at oes gentes. Neq; hic ea diſſe

rendi ſubtilitas adhibẽèda ẽ que a diale

cticis irabit᷑:qui ĩter partẽ ⁊ ſpeciẽ quid

interſit acutiſſime oi putat. Eadẽ ratio

ẽ m non de vnaquaq; ciuitate:ſdð vna

quaq; pꝛouincia vel geme vel regno tia

le aliquid in diuuus reꝑiat᷑ cloquiis: n

ſe lũ enim. verbi gratia:de hiernſalẽ vel
de aliqua gẽetiũ ciuitate:ſiue tyro ſiue

babylonia:liue aliqua qualibet dicitux

aliquid inacripturis ſanctis qð moduʒ

eius excedat ⁊ conueniat potiꝰ oĩb ge

tibꝰ:verũ eniam de iudea de egypto de

aſſyria ⁊ quacũq; alia gente ĩ qua ſunt
plumrime ciuitates:nõ tamẽ ſorus oꝛ
bis:ſed pars eius dicit᷑ ꝙ tranſeat eiue
modũ congruat ⁊ potins vniuerſo cui

h pars eſt: vel ficut iſte appeilat generi

cui B ſpẽs Unde ⁊ in noticiã eulgi d⸗

ba iſta venerũt: vt etiam idiote itelligat
quid ſpecialit᷑ qͥd generaliter ĩ quocun

qʒ pꝛecepto ĩperiali ſit conſtitutu. Fit

tius ad chꝛiſtũ vel eccleſiam euius ille
pars ẽ relata clareſcunt. Nec ſpecies ſẽ

etiã boc oe hoĩib' ſicu: ea que de ſalooℳñ ſochtizrf

mone dicuntur excedũt eiꝰ mediũ ⁊ po

per excedit᷑.ſepe emim talia dicunt que

gtt
Vilinecc

oroogens e

Dirſiinn

iſpneqgen
Cportkeliu

(onnaiſe
itiläidint
Hisſeisßmni
igpieopar
eImnnei ipen
Amiceze
Minzfuntan
(liccerſecle

ſlooroiſue
(aeifaats
elspoorlus
ſireüüctens

ychoora

(ikccdo
Ppolaan

ſioimede

cgo ſüdeſ⸗
admodü⸗

(turn

anteochi

lert ogn

hci po⸗
ſogaquan
de ſmula
nhovobis
Moipobi
ſegeſnet
fitinoti
fiene

Aipurbe

ünrgte
wi

'ndnt

Etcce
* . . 4

unigtii

Ngamnmmi
üdiltgt
Gnn he
nus oiti
mir miiſts
gaat
AA
elniil
ianer
oendd
nmiN,
um
lin
Gſt

gtung

öLiber

vel ei quoq; vel ei foꝛtaſſe tantũmodo
apertiſſime cõgruat:ſed cũ a ſpecie trãſi

tur ad genus quaſi adbuc de ſpecie lo⸗
quẽte ſcriptura ibi vigilare dʒ ſcriptor
intẽtio ne querat in ſpecie qð in gene⸗
re poteſt melius ⁊ certins inueniri:faci⸗

le quippe ẽ illud qo ait ppheta eʒechi⸗

luerũt illã ĩ via ſua ⁊ ĩ idolis ſuis:⁊ pec⸗

catis ſuis.ᷣm ĩmundicia mẽſtruate:fa⸗
cta ẽ via eoꝝ ante faciem meã: æ effudi

iram meã ſuper illos 1 diſperſi illos in⸗
cer nationes ⁊ ventillaui eos iĩter regio⸗

nes fᷣm vias eoꝛũ.ſᷣm peccata eoꝛũ iudi

caui eos: facile ẽ inq; hoc itelligere de
illa domo iſrael: de qna dicit apoſtolui

QUigdete iſrael:pᷣm carnẽ:qꝛ bec oĩa car⸗

nalis populus iſrael ⁊ fecit ⁊ paſſus eſt
alia etiã que ſequũtur eidẽ intelligũtur

pPopulo ↄuenire:ſz cũ ceperit dicere ⁊ ſã
ctificabo nomẽ meũ ſanctũ illð magnũ

ꝓpollutum ẽ inter nationes ꝙ pollui⸗

ſtis ĩ medio earũ:⁊ ſciẽt gẽres quoniam
ego ſũ oñns.iaʒ intẽtus dʒ eẽ qͥ legit quẽ

admodũ ſpẽs excedat᷑ ⁊ adiugat᷑ genꝰ:

ſedtur. n. ⁊ dicit: Cũ ſãctifſiaboꝛ ĩ vobis

ante oculos eoꝝ:⁊ accipiã vos de genti

bbvus:⁊ ↄgregabo vos ex omnibꝰterris:⁊

inducã vos in terrã veſtrã:⁊ aſpergam
vVos aqua muda:z mundabimini aboĩ

bus ſimulacris veſtris. ⁊ mũdabo voſ:?
dabo vobis coꝛ nouũ ⁊ ſpiritũ nouum

dabo ĩ vobiſ.⁊ auferã coꝛ lapideũ ð car
ne veſtra.⁊ dabo vobis coꝛ carneum: ⁊

ſpiritũ nouũ ponã in vos.⁊ faciã vt ĩ iu

ſticijs meis ambuletis.⁊ iudicia mea cu

ſtodiatis ⁊ faciatis ⁊ hĩtetis ĩ terra quaz
dedi patribus veſtris. ⁊ eritis mibiĩ po

pulũ: ⁊ ego ero vobis in deũ.⁊ munda⸗
bo vos ex omnibus ĩmuudicijs veſtris

boc de nono teſtamẽto eẽ ꝓphetarum

ad qð ꝑtinet nõ ſoli illa yna gens in re

M .81.

liquijs ſuis:de quibus alibi ſcriptuʒ eſt.
Si fuerit numerui ſilioꝝ iſrael:quaſñ ha
rena maris reliquie ſalue fient. Uerum
etiã cetere gẽtes que ꝓmiſie ſunt patri

bus eoe qui etiã veſtri ſunt:non ambi⸗

git quiſqꝗs intuetur ? lauacrũ regenera
tionis huic eẽ ꝓmiſſũ qð nũc videmus
omnibus gẽtibus redditũ. Et illud go
ait apoſtolus:cũ nouiteſtamẽti gratiã
cõmendaret:vt in cõparatione veteris
emineret.epiſtola noſtra vos eſtis ſcri⸗
pta:nõ atremẽto:ſʒ ſpiritu dei viui non
v lapideis tabulis:ſʒ ĩ tabulis coꝛdis car
nalibus.hinc eẽ reſpicit ⁊ pꝑſpicit ductuʒ
vbi iſte ꝓpheta dicit: ⁊ dabo vobis coꝛ
nouũ:⁊ ſpiritũ nouũ ponã in vos.⁊ au⸗
feram coꝛ lapideũ de carne veſtra ⁊ da⸗
bo vobiſ coꝛ carneũ.Coꝛ quippe carne
um. Unde ait apoſtolus:tabulis coꝛdii
carnalib a coꝛde lapideo voluit vita ſẽ
tiete diſcerni ⁊ ꝑ vità ſẽtiẽtẽ ſignificauit
ĩtelligẽteʒ.ſic fit irael ſpnalis nõ vni ge
tis:ſʒ omniũ que ꝓmiſſe ſunt patribus
in eoꝝ ſemine qð eſt chꝛiſtus. Dic ergo
iſrael ſpualis ab illo iſraele carnali: qui
eſt vnius gẽtis nouitate gratie nõ nobi
litate patrie ⁊ mẽte nõ genere diſtingut
tur:ſed altitudo ꝓphetica dum de iũllo
vel ad illũ loquitur latenter tranſit ad
hunc.Et cũ iam de iſto vel ad iſtũ loqᷣ/

tur. adhuc de illovel ad illũ qui videtur
nõ intellectũ ſcripturaꝑ nobiſ quaſi bo

ſtiliter inuidẽs:ſed exercẽs medicinali⸗
ter veſtruũ. Unde ⁊ illud qð ait: Et ĩdu⸗
cam vos ĩ terraʒ veſtra. ⁊ paulo peſt tä
q; idipſũ repetẽs: ⁊ habitetis inquit in
terra quã dedi patribus veſtris. nõ car
naliter. ſicut carnalis iſrael:ſed ſpiritua⸗
liter ſicut ſpirituales debemus accipere

—

AlEccleſie quippe ſine macula = ruga
ex omnibus gentibus cõgregata: atq; i

eternü regnatura cuʒ chꝛiſto ex ipſa eſt
A 3

2ð

terra beatoꝑ terra viuentiũ ipſa intelli⸗
gẽda patribus data: quãdo eis cetera ĩ
mutabili dei uolũtate pꝛomiſia e: quo⸗
niam ipſa ꝓmiſſionis uel pꝛedeſtina io
nis firmitate iam data ẽ que vda ſuo
tẽpoꝛe a patriibus credita eit. ſcut de ip
ſa que ſãciis dat ſcribes ad timoteum
apoſtolus ait: Nõ fᷣm oꝑa nra: ſed ſᷣm
ſuum ꝓpoſitũ ⁊ gratiã que data eſt no
bis in ieſu chꝛiſto an ſecula eterna: ma
nifeſtata at nunc ꝑ aduentũ ſalnato⸗
ris noſtri. Datâ Dixit gratid: quado nec
erat adbuc qbus daret᷑: quoniã ĩ diſpo
ſitione ac pꝛedeſtinatione dei iaʒ factuʒ
erat qðò ſuo tempoꝛe futurũ erat: quod
ipie dicu manifeſtatũ:qᷓ;uis hec poſſint
ĩtelligi: ⁊ oe futura eccleſia ⁊ ðᷣ terra fu⸗
turi ſeculi quãdo erit celũ nouum ⁊ ter
ra nona iĩi qua iniuſti habitare non po⸗
terũt. Et ideo dicit᷑ recte pijs ꝙ ipſa ſit
terra eoꝛum:que vlla ex parte non erit
ipioꝛum: qa ⁊ ipſa fimiliter data eſt: qn
do danda firmata eſt uintam thi⸗

conius regulã ponit quã de tempoꝛibꝰ

appellat qua regula plerũq; iueniri vel

conijci poſſit latens ĩ ſcripturis ſanctis

quantuas tempoꝛũ.Duobus auteʒ mo
dis vigere dicit hanc regulã: aut tropo
ſinedoche aut legitimis numeris.Cro⸗
pus ſinedoche aut a ꝑte totum:aut a to

to ꝑtem facit ĩtelligiſcut vnus euãge/

uſta poſt dies octo ſactum dicit qd ali

us poſt dies ſex.quando i monte diſci/

pulis tantũ tribus pᷣſentibus facies do
mini ſulſit ut ſol ⁊ ueſtimẽta eius ſicut
nix. Utrunq; enim ueꝝ eſſe non poſſet
qð de numero dictum eſt:niñ ille qͥ di/
xit poſt dies octo itelligat partem no/
niſſimam dici ex quo idchꝛiſtus pꝛedi
xit futurum:⁊ partem pꝛimaʒ diei que
mihi oſtendit impletum pꝛo totis die⸗
bus duobus atq; integris poſuiſſe. JS

õ

De doct rina chꝛſtian:

vero qᷣ dixit poſt dies ſex itegros oẽs ⁊
totos ſed ſolos medios cõputaſſe: hoe
modo locutiõis quo ſignificatur a par

ie totum eti illa de reſurrectione chꝛi⸗
ſti ſoluit᷑ quenio pars eni nouiſſima di

cipianmir ideſt adinncta eti nocte pꝛete
rita ⁊ nox in cuius parte vltima reſur/
rexiſſet ni totus vies accipiatur adiun
cto.lſ.die illuceſcẽte dominico non poſ⸗
ſunt eſſe tres dies ⁊ ires noctes quibus
ſe ĩ coꝛde terre pꝛedixit futurũ.Legiti/
mos aut numeros dicit quos eminen
tiꝰ dinina icriptura cõmendat:ſicut ſep

tẽnarium vel venarium vel ouodenari
um ⁊ quicũq; alij ſint quos le
dioſi libẽter agnoſcũt.a
numeri hmuſmodi ꝓ o ter
ponũütur.ſicut ſepties in die laudeʒ dixi

ſPleruũch eniz
iuerſo tepoꝛe

tibi: nibil eſt aliud q; ſꝑ laus eiꝰ in oꝛe

meo. Lantũdem enim valẽt ⁊t cũ multi

plicãtur ſicut per denariũ ſicut ſeptua⸗
ginta ⁊ ſeptingenti:vnde pnt c ſeptua/
ginta anni PHieremie ꝓ vniuerſo tẽpoꝛe
ſpãliter acciꝑi quo ẽ apud alienos eccle
ſia ſuie ꝑ ieipſos ſicut x. ꝓ. x. centũ ſunt.
xii ꝓ. xii. centũ.xliii ĩ apo alipſi. Unde
apparet non ſolas tempoꝝ que ſtiones
iſtis numeris eſſe ſoluẽdas:ſed laic pa
tere ſigmficationes eoꝛũ ⁊ in multa ꝓ⸗
ſerpere. Neq; enim numerus iſte i apo/

calipſi ad tempoꝛa ꝑtinet: led ad bomi⸗

nes. Sextam regul thicomus reca⸗

pitulationẽ vocat in obſcuritate ſeptu⸗

rarũ vigilanter ſatis innentã. Scut en li

icũtur quedã quaſi ſequãâtur ĩ oꝛdine

tẽpoꝛis vel rerũ continuatione narfen

tur cũ ad pꝛioꝛa pꝛetermmiſſa fueraͤt latẽ

ter narratõ reuocetur. Qõ niſ ex bac ſe
gula itelligatur erratur ſicut in geneſt.
Et plãtaint inquit dominue deus para
diſum ĩ eden ad oꝛientẽ ⁊ poſuit ibi ho

quo die paſſus eſt niſi ꝓ toto die ac/

Edo ſtu⸗

1

ilzeniſom
becdetentonn
tmüͤncſen))
Gſeniftpofe⸗
ſrtiſaectoci
Pentoigplite
Puirhomn
lncdoredent
Copolo/pere
Gaplopnden
ſpüͤpeciofen
Peoumwsscinn
Pmniſte lni
“ Minan
gunnzrchi
Clurgotorie
gic
andumore
unrgars
Mnmilͤſe
ebſh⸗
hofenni
ſonooſthonin
ſüfenden
lidttapenn
Glerqnare
Perniſn⸗
nancguen
Noneſth
ſiguoe
fbipſtis

ſotdaigin,
weuopigiin
–
ſarcküz
eiü
dict

teig
arrdi

wndtid
wmin
wiflinz
ninin⸗

zMirie

mineʒ quẽ foꝛmauit: ? ꝓduxit deus ad
buc de terra omnè lignum pecioſus et
bonũ in eſcam. Ita videtur vict tanc;

id factũ ſit poſſea q; homninẽ factũ po⸗

ſint ĩ paradiſo cũ bꝛeuiter viroq; cõme
moꝛato.i ꝙ plàtauit deus paradiſum?
poſint ibi hominẽ quẽè foꝛmanuit recapi
tulando redeat ⁊ di at qð p:etermipat:

quomodo.ſ.paradiſus fuerat platatus

quia ꝓduxit deus adhuc ð terra omne
lignũ ſpecioſinn ⁊ bonũ in eſcam. Deni
q; ſecutus adiunxit lignũ vite in medio
para diſi:⁊ lignũ ſciẽtie voni ? mali. De

inde flumen quo paradiſus oiuiſam in
Anatnoꝛ pncipia fluuioꝑ quatuo: expli

catur: qð totũ pertinet ad unſtitutioneʒ
paradiſi.Qõ vbi terminauit repetiuit il
lud qð iam dixerat:⁊ reuera hec ſeque
batur atq; ait:Et ſumpſit dominus deꝰ

bominẽ qué fecit ⁊ poluit eu in paradi

ſo ⁊c Poñt iſta enim facia ibi eſt poſitꝰ
homo ſicut nüc oꝛdo ipe demonitrauit
non poſt hominẽé factum ſibi facta ſunt
iſta ſicut pus oictum eſt vi teri poteſt:
niſi recapitulatio illic vigilanter in telli⸗

gatur qua reditum eſt ad eg que fuerat

peetermiſſa. Itẽq; in eodem libꝛo cum
memoꝛarcét ur generationes filioꝛü noe

dicium eſt:hi filij cham i tribubus ſuis
pm linguas ſuas in regionibus ⁊ in gẽ⸗
tibuis ſuis. ¶Et numeratis quoq; filijs
lein dictum ehi filii ſem ĩtnibubus ᷣm
linguas ſuas i regionibus ⁊ in gentib⸗
ſuis. Et annectitur oe omnibus. He tri
bus filioꝛum noe m generanones eo⸗
rum pm gentes eoꝛum: ab his diſperſe
ſunt inſule gentiu n ſuper terram poſt
dilnu ium. Et erat omnis terra labium
vnuʒ ⁊ vox vna omnibus Hoc itaq; ꝙ
adiunctum eſt: z erat omnis terra labi
eim vnum ⁊ vox vna omnibuſ.i. lingua
vomnium:ita oictum videtur tauq;ᷓ

lI.
eoetiam tempoꝛe quo diſperſi fuerunt
ſuper terram:etiam pᷣm inſulas gentiuz
Vna fuerit omnibus ligua cõmunis qo
ꝓculaudio repugnat ſuperioꝛibus ver⸗

bis. Neq; enim dicereniur habuiſſe iay

linguas inas ſingule tribus que gentef
ſingulas fecerant: quando erat omni/
bus vox vna comunis:ac per hoc reca
pitulando adiunctum eſt:a erat omnii
terra labiũ vnum ⁊ vox vna omnibus
latenter narratione redeunte:vt dicere
tur quomodo factum ſit:vt ex vna oĩuʒ
lingua fuerint diuiſ per multas.Et cõ⸗
tinuo illa curris ediſicatione narrat᷑ vbi
h eis iudicio diuino ĩgeſta eſt pena ſuꝑ
bie:per qð factum diiperſi ſunt ſuꝑ ter
ram pᷣm linguas ſuas. Fit iſta recapitu
latio etiam obſcuriꝰ ſicut ĩ euãgelio di
cit dominas:die quo exiit loth a ſodo
mis pluit de celo ignem ⁊ perdidit om
nes.ſcõʒ h erit dies filu hominis quo re
uelabitur ⁊ illa hoꝛa que erit in tecto ⁊
vaſa eius ĩ vomo non deſcendat tolle
re illa. Et qui ĩ agro ſimiliter non reuer
tatur retro:meminerit vxoꝛis loth. Nũ
quid cũ dominus fuerit reuelatus tunc
ſunt iſta ſeruanda ne qᷣſqs retro reſpici
at.i.vłtam pᷣteritam cui renüciauit inqͥ⸗
rat: ⁊ potius iſto tꝑe:vt cũ onsfuerit re
uelatꝰretributionè ꝓ eis q ipſe ſeruauit
vel contempñt iueniat᷑ Et tamen qꝛ di
ctum eſt in ala hoꝛa tunc puiantur iſta
ſeruanda:cũ fuerit dominus reuelatus
niſ ad intelligendam recapitulationeʒ
ſen ſus legentis innigi let adiunante il/
la ſcriptura que ipſoꝛum apoſtoloꝛum
udhuc tempoꝛe clamabat: filij nouiſſi⸗
ma hoꝛa eſt. tempus ergo ipſum quo

enangelium pꝛedicatur: quouſq; domi

nus reueletur:hoꝛa eſt: in qua opoꝛtet

.

itta ſeruari quia T ipſi reueſatio out alf

eandem boꝛam pertinet que die indicij
A 4

terminabitur. Septima thiconij regu
la ẽ eadẽq; poſtrema de diabolo ⁊ eiui
coꝛpoꝛe.Ecce enim ⁊ ipſe caput impioꝝ
qui eius ſunt quodamodo coꝛpus ituri
cum ulo in ſuppliciũ eterni ignis:ſicut
chꝛiſtus caput ẽ eccleſie quod ẽ coꝛpuſ
eius fnturũ cũ illo in regno ⁊ gloꝛia ſẽ
piterna. Sicut ergo in pꝛima quà vocat
ð dño ⁊ eiꝰ coꝛpoꝛe vigilandũ ẽ:vt itel
ligatur quãdo de vna eadẽq; perſona
ſcriptura loquit:quid conueniat capiti
quid coꝛpoꝛi:ſic ⁊ in iſta nouiſſima ali
quado in diabolũ dicit:ꝙ non in ipo ſʒ
potius in eiꝰ coꝛpoꝛe poſſit agnoſci qð
babet nõ ſolũ in eis qui manifeſtiſſime
foꝛis ſunt:ſed in eis etiam qui cũ a d ipʒʒ
m ad tẽpus pmiſcentur eccleſe donec
vnuſquiſq; de hac vua exeat:vel a fru⸗
mẽto palea ventilabꝛo vltimo ſeparet᷑.
Qõ.n.ſcriptũ ẽ apud eſaiam quomõ ce
cidit de celo lucifer mane oꝛiſ ⁊ cetera
que ſub figura regis babylonie de eadẽ
perſona vel ad eandẽ perſonã dicta ſũt
in ipſa cõtexione ſermonis de diabolo
vtics intelligutur: ⁊ tů c ibi dictuͦ cõ⸗
tritꝰ ẽ in terra qui mittit ad oẽo gentes:
nõ totũ ipſi capiti congruit. Na ⁊ ſi mit
tit ad omnes gentes diabolus angel
ſuos:nõ in terra coꝛpus eius nõ ipſe cõ
teritur:niſi qꝛ ipſe i coꝛpoꝛe ſuo ꝙ cõ⸗
tritum ſit vt puluis quẽ ꝓuciat ventus
a facie terre. ¶ He ãt oes regule exce/⸗
pta dna que vocatur oe pꝛomiſſis ⁊ le
ge: aliud ex alio faciunt intelligi. Quod
pꝛopꝛiũ tropice locutiõis que lati pa
tet quõ vt poſſit:vt mihi videtur abali⸗
quo vniuerſa compꝛebẽdi. Na vbicun
q; aliud dicit᷑:vt aliud itelligat: ⁊ ſi no/
mẽ ipſius tropi loquẽdi arte nõ inueni
tur tropica locutio ẽ Que cum ſit vbi fi
eri ſolet ſine laboꝛe ſequitur intellectꝰ
cũ vo ybi nõ ſolet laboꝛat᷑ vt intelligat

doctrina chꝛſtiana

ab alijs magis ab alijs minꝰ: ſié magis
minuſue vona dei ſut ĩigenijs bo minu
velł adiutoꝛia tribuũtur. Pꝛoindgeſeni
in verbis ppꝛiis de quibus ſuperius di
ſputauim vbi res vt dicunt᷑ intelligede
ſunt:ſic in tranſlatis que faciunt tropi
cas locutões vbi aliud ex alio intelligs
dũ de quibus hucuſq; quatũ viſũ eſt ſa
tis egimus nõ ſolum adinonendi ſunt
ſtudioſi venerabilium litterarũ:vt ĩ ſer i
pturis ſanctis genera locutionũ ſciant:
7 quõ apud eas aliquid dici ſoleat vigi
lanter aduertãr memoꝛiterq; retineant
derũ etiaʒ: quod eſt pꝛecipuũ ⁊ neceſſa
riũ:oꝛent ot intelligãt. In eis quippe lit
teris quarũ ſtudioſi ſunt legant qm do
minꝰ dat ſapientiã ⁊ a facie eius ſciẽtia
z intellectꝰa quo ⁊ ipſũ ſtudium ſi pie⸗
tate pꝛedictũ ẽ acceperũt. Sed hoc ſatis
etiam de ſignis quatũ ad vba pertinet
dicta ſunt. Reſtat vt de pꝛoſerendis eis
que ſentim ſequẽti volumine que do/
minus donauit diſſeramus.
ncipit liber quartus.
Oorc opus noſtrum quod in⸗
gribitur de doctrina chꝛſſti
ana in ouo quedam fueram
piꝛima diſtributione partitꝰ.
MNam poſt pꝛoemiũ quo reſpondi eis
qui hot opus fuerãt repꝛehẽſuri: due ſt
reſin quã quibꝰvtitur oĩs trartstio ſeri
pturarũ modus inueniẽdi que itellige/
da ſunt æ modus pferẽdi que iĩtellecta
ſunt. De inneniẽdo pꝛius ve vifferendo
poſtea diſſerem. Qnia ergo de inuene
do multa iam dixim: æ tria de hac vng
parte volumina abſoluimus: adiuuãte
dno deo ꝓferẽda pauca dicemus: t
fieri poterit vno libꝛo cũcta claudam
totũ hoc opus quatuoꝛ volumninibus
terminetur. Pꝛimo itaq; expectationeʒ

legetiũ qui me foꝛte putt thetoꝛica da

deiten

1

ſhstdidc
Drbeon
anoneonon
infanch
6eHionore
ſaendicnen
retnh
ſicierar
nſelidan
ündeie
tconſctere
ſalasper
ctoneel
Nweepwe,
riuta
1ioenſe
Wigren
Ra

wv

end
cLLEA
neres

Fi⸗
Oie
goſt
que⸗
halet
comp
si
uci.
W
Murin
disli
fun
mi
Ado⸗
mnie

Ge

ndem

ma
Ntblüumin.

Eigt

Winmwände
lcck rchritt
wthüttn
Kii
Nnwn
ilents

enS
wermne
gnifbnng⸗
mü
nimti
mnihe
miiie

*
Mutn
len
lim!
,
/,
S

i D

=

—

1
1
1

—

=
de⸗

1

–

=

—
=

4

murũ eẽ pꝛecepta:que in ſcholis ſchola⸗

ribus ⁊ didici ⁊ docui iſta pꝛelocutione

pꝓbibeo atq; vt a me non expectentur
admoneo:non ꝙ nihil habedt vtilitatiſ
ſed ꝙ ſiquid habeant ſeoꝛſũ dicendum

eẽ. Sicui foꝛtaſſis bono viro etiam hoc

vacat diſcere non autẽ a me vel in hoc

opere:vel in aliquo alio requirendum.

Tlã cũ per artẽ rhetoꝛicã ⁊ vera ſuadeã
tur falſa:q audeat dicere aduerſus mẽ⸗
daciũ in defenſoꝛibꝰ ſuis in crimè debe
re conſiſtere veritatẽ:vt videlicet illi qͥ

res falſas perſuadere conanf nouerint

auditoꝛẽ vel beniuolum vel intẽtuʒ vel
docilẽ pꝛoemio facere:iſti aũt nõ noue
rint:illi falſa bꝛeuiter aꝑte veriſmilit er
⁊ iſti vera ſic narrãt:vt audire tedeat:in
telligere nõ pateat:credere poſtremo ñ
lib at. Illi fallacibus argumẽtis verita

tem oppugnẽt:aſſerũt falſitatẽ: iſti nec

dera defendere nec falſa valeant refuta
re.Illi animos audiẽtiũ in erroꝛem mo

unẽtes impellenteſq; dicẽdo terret con

triſtẽt exhilarẽt exhoꝛtẽtur ardenter.
Iſti pꝛo veritate lẽti frigidiq; doꝛmitẽt.
Quis ita deſipiat vt hoc ſapiat.Cum er
go ſit in medio poſita facultas eloquij

qque ad perſuadẽda ſeu parua ſeu recta

valet plurimũ:cur non bonoꝛũ ſtudio
comparat᷑:vt militant veritati:ſi eã ma
li ob tenẽdas ꝑuerſas variaſq; cauſas ĩ
vſus iniquitatis ⁊ erroꝛis vſurpant. Sʒ
quecũqᷓ; ſunt de hac re obſeruationes

atq; pꝛecepta:quibꝰ cũ accidit in verbis

plurimis oꝛnamẽtiſq; vboꝛũ exercitati
onis lingue ſolertiſſima conſuetudo fit
illa:que facuncdha vel eloquẽtia nomia
tur extra litteras iſtas noſtras ſepoſito
ad hoc cõgeuo tẽpoꝛis ſpacio apta ⁊ cõ
uenienti etate diſcẽda ſunt eis qui boc
celeriter poſſunt. Nã ⁊ ipſos romane
pꝛincipes eloquẽtie nõ piguit dicere ꝙ

hãc artẽ niſi cito quis poſſit nunq; oĩo
poſſit perdiſcere. Qð vtrũ verũ ſit quid

opus ẽ querere? Non eniʒ ⁊ ſi poſſunt
bec a tardioꝛibꝰ tandẽ aliquãdo perdi
ſci.nos ea tanti pendimꝰ vt eis diſcen
dis natura vel etiam graues hominum
etatee velimus impendi ſatis eſt ut ado
leſcentioꝛũ iſta ſint ſtudia.nec ipſoꝛum
omniũ quos utilitati cupimꝰ erudiri: ſʒ
eoꝝ quos nõdũ magis urgẽs: ⁊ huic ſi⸗
ne dubio rei pponẽda neceſſitas occu/⸗
panit: quomã ſi acutũ ⁊ feruens aſſit in
geniũ facili adheret eloquẽtia legenti
bus eloquẽtes:qᷓ; eloquẽtie pꝛecepta ſe
ctantibꝰ. ¶Nec deſunt eccleſlaſtice lit
tere etiam pꝛeter canonẽ in auctoꝛitat
arte ſalubꝛiter collocatũ:quas legendo
homo capax: ⁊ ſi id nõ agit ſed tatũmõ

rebus que ibi dicuntur intẽtus ſit: etiaʒ
eloquio quo dicũtur uerũ in his uerſa⸗

tur imbuit᷑ accedente: uel maxime exer
citatione ſiue ſcribendi ſiue dictãdi.po
ſtremo etiam diuina ſecũdũ pietatis ac

fidei regulã ſentit. Si at tale deſit inge

niũ:nec illa rhetoꝛica pꝛecepta capiunt
nec ſi magno laboꝛe inculcata q;tula⸗
cũq; ex parte capiãtur aliquid pꝛoſint
quãdoquidẽ ⁊ ipſi ea que didicerũt: co
pioſe oꝛnateq; dicunt. Non oẽs ut ſe/
cũdũ ipſa dicant poſtea cogitare cum
dicunt:ſi non de bis diſputant. Immo
uero uix illos eꝛouʒ eẽ exiſtio qͥ utrũqʒ
poſſint ⁊ dicere bene. Et ad hoc facien
dũ pꝛecepta illa dicèdi cogitare cuʒ di
cunt. Cauendum enim eſt ne refugiant
ex animo que dicenda ſunt dum atten
ditur ut arte dicantur. Et tñ in ſermoni
bus atq; dictionibus eloquentium im
pleta reperiunt᷑ pꝛecepta eloquentie:ð
quibus illi ut eloquerentur vel cuʒ elo
querentur non cogitauerunt: ſiue illa

didiciſſent ſiue ne atigiſſent quidem.

Implent quippe illa:quia eloquentes
ſunt non adbibent vt ſint eloquẽtes.
Quapꝛopter cum ex infatibꝰ loquẽtes
ne fiant mi locutiones oilcẽdo loque
tiuʒ cur fieri nõ poſſunt eloquẽtes nul
la eloquẽdi arte tradita.ſed elocuſiões
eloquetiũ legedo ⁊ audiẽdo:⁊ quaÄtuʒ
aſſequi ↄcedit᷑ imitado. Quid quod ia
fieri ipſis quoq; experimur exeplis.Nã

ſine pꝛecepiis rpetoꝛicis nouim pluri-

mos eloquentioꝛes plurimis qui iſta di
dicerunt:ſine lectis vero ⁊ auditis elo/
quentium diſputationibꝰ vel dictioni/
bus neminẽ.nã neq; ipſa arte grãmati
ca qua diſcit᷑ integritas locutionis idi
gerent pueri:ſi eis inter hoĩes qui inte/
gre loquerentur creſcere daret ⁊ viue/⸗
re. Neſcientes quippe nulla nomina vi
cioꝛũ moꝛe cuiuſq; loquẽtis audirent
ſana ſua conſuetudine repꝛehenderent
⁊ cauerent ſieut ruſticos vꝛbaui repꝛe⸗
henderunt etia qui littteras neſciut.

Debet igitur oiuina ũ cripturarum

tractatoꝛ ⁊ doctoꝛ defenſoꝛ recte fidei
ac vebellatoꝛ erroꝛis:⁊ mala dedocęre
⁊ bona docere:atq; in hoc opere ſermo
nis conciliare aduerſos:remiſſos erige
re neiciètibꝰ qð agit᷑ qͥd expectare debe
ant inti nare. Ubi autẽ ben uolos:intẽ
tos: dociles aut inuenerit aut ipſe fece
rit.cetera ꝑagenda ſunt ſicut poſtulat
cauſa.Si vocẽdi ſunt q audiunt narra
tione faciẽdũ c. Si tamè ĩdigeat ut reſ
de qua agit᷑ inoteſcai:vt autẽ que du/⸗
bia ſunt certa fiant documẽtis adhibi⸗
tis ratiocinandũ ẽ:ſi vero qui audiunt
monendi ſunt potius q; docendi ne in

eo quod iã ſciunt agendo non toꝛpeut

⁊ rebus aſſenſum quas veras eẽ fatent
accomodent maioꝛibus dicendi viribꝰ
opus eſt vt obſecrationes ⁊ increpatio
nes concitationes ⁊ coertiões ⁊ quecũ

q; alia valent ad cõmouedos animòs
neceſſaria ſunt. Et hec quidẽ cucta que
dixi oẽs fere hoies i his que loquendo
agunt facere nõ qeſcũt: nõ negligunt.
SDed cũ facit alij defoꝛmiter obteie ſn
gide:alij acute oꝛmate vehemeter illun
ad hoc opus vnde agimꝰ ia opoꝝet ac
cedere qͥ põt diſputare vel diſcere ſapiẽ
ter ẽt ſi nõ põt eloquẽter vt pꝛont audi
entibus ẽt ſi minus ẽ qᷓ; pdeſſet:⁊ ſi elo
quẽter poſſet dicere Qui vero affluu i⸗
ſipienti eloquẽtia tanto magis cauẽdui
ẽ quàto magis ab eo in his que maudi
re inutile ẽ delectat᷑ auditoꝛ: ⁊ cuᷣ diſce⸗
re dicere audit eã vere dicere exiſtimat.
Hec ãt ſententia nec illos fugit qui ar⸗

tẽ rhethoꝛicã docẽdã putarunt. Faſſi

ſunt enim ſapiẽtiã ſine eloquẽtia: par
tim pꝛodeſſe cinitatibus. eloquentiam
vero ſine ſapientia nimiũ ob ſſe plerũ⸗
q;:pꝛodeſſe nunq;. Si ergo boc illi qui
pꝛecepta eloquentie tradiderunt in eiſ
dem libꝛis in quibus id egerũt veritate
inſtigante coacti ſunt cõfuteri. Na boc
ẽ ſupernâ que a patre luminũ de ccdit
ſapiẽtiã neſciẽtes: quãto magis noonj
aliud ſentire de em :qui bin ſapientie
fulij ⁊ miniſtri ſumus. Sapieter autẽ di
cit tato magis ⁊ minꝰ hõ.cq;to ĩ ſeriptu
ris ſanctis magis minuſue pꝛoſecu:nõ
dico in eis multũ legendis: memoꝛieq;
mandandis: ſed bene intelligeois. Sut
enim qui eas legunt ⁊ negligunt:legüͦt
vt teneant:negligunt vt intelligat.Qui
bus longe ſine oubio pꝛeferendi ſunt qͥ

Verba earũ minꝰtenent:⁊ coꝛ earum ſui

coꝛdis oculis vidẽt. Sed vtriſq; ille me
lioꝝqͥ ⁊ cuʒ vult eas diſcit:⁊ ſcut opoꝛ
tet intelligit. Duic ergo qui ſapiter de
bet dicere: etiam quod non poteſt elo
quẽter verba ſcripturarũ tenere maxie

neceſſarium ẽ Quanto enim ſe poupe⸗

4

tkeemtn
ſpatiet
rbtelis
ſcrenn nugt
netonte
fifte⸗
Poroceint
Coanente
ſus hce
Cencda
fidoclon
agicris⸗
ohume
nonſlic⸗
dirſeſet
Gdumtur:n
tenggie
wher e
Goc
Sn
rdie
oadel
dulci
petit
tusp.
nid
ſed el
legen
eſſeip
bical
feo no
faaca
fiaten
ocne
ege
Mag
r-
hlest
flam
Aunee
lur
Nn

„

1 nete

annt
me.

=

—

E

=

☛,/G

niimiti
cſbni
tni
unen na
oguirtet
ngiit
ee
endd
Wauvrtin
Weatnk
ün ,
iiigint
bsdn
nnicd
epeg
EdN
töin. N
emidt
um
l

S=

4

dorreſcat. Pꝛobando eniz dele⸗
ctat minus poteſt velectare dicendo
Pono qui nõ ſolũ ſapienter:verũ etiaʒ
eloquenter vult dicere quem pꝛofecto
plus pꝛoderit ſi vtrũq; potuerit ad le/⸗
gendos vł andiẽdos: ? exercitatiõe imi

tido cloquemes mitto euz libemins i

magiſtris artis rheroꝛice vacare pꝛeci
pio ſi tamé bi qni leguntur ? audiunt
non ſolũ eloquẽter ſed etiã pꝛudenter
Dixiſſe vel dicere veraci pꝛedicatiõe lau
dantur: qui enim eloquẽter dicunt ſna
uiter: qui ſapiẽter ſalubꝛiter audiuntur
pꝛopter quod nõ ait ſcriptura:multitu
do eloquẽtiũ ſanitas eſt oꝛbis terrarũ.
Sicut aute ſepe ſumẽda ſunt ⁊ amara
ſalubꝛia:ita lemper vitanda eſt pernici
oſa dulcedo:ſed ſalubꝛi ſuauitate quid
Dulcius ẽ. Quanto enim magis illa ap
petit᷑ ſuauitas:tanto ſalubꝛius ſalubii
tas pꝛodeſt. Sunt ergo excleſiaſtici xiri
ggni diuina eloquia noſ ſo lũ ſapienter
ſed eloquẽter etiâ tractauerũt: quibus

legendis magis nõ ſufficit tẽpus qᷓ; de/

e ſſe ipſi ſtudentibus ⁊ vacantibꝰpoſſũt
Pic aliquis foꝛſitan querit virũ aucto
res noſtri:quoꝛum ſcripta diuinitꝰ ĩſpi
rata canonẽ nobis ſaluberrima aucto
ritate fecerunt:ſapientes tãtümodo an
eloquentes etiã nuncupandi ſunt. Que
qͥdẽ queſtio apud meipſũ ⁊ apud ecs qᷣ
mecũ quod oico ſentiunt: facillime ſol
uitur. Nã vbi eos intelligo:nõ ſolnʒ ni
hil eis ſapiẽtius verũ ẽt nihil eloquen/⸗
tius mibi videri poteſt.Et audeo dicere
omnes qui recte ĩtelligũt qð illi loquũ
tur ſimul intelligere nõ eos aliter loqᷣ
debuiſſe. Sicut enij quedã ẽ eloquẽtia

. . .
S * ðð „ .

rioꝛẽ cernit in ſuis: tanto eum opoꝛtet
mis eẽ ditioꝛem:vt qð dixerit ſuis vbis
pꝛobet er illis. Et qui pꝛopꝛij verbis mi
noꝛ erat magnoꝛum teſtimonio quo/
dãmodo rreſcat.

—

que magis efatem iuuenilem decet: eſt
que ſenilem:nec iã dicẽda ẽ eloquentia

ſi nerſone non congruat eloquẽtis:ifa

quedaã q̃ viros ſumma auctoꝛitate di

gniſſimos: planeq; dininos decet.
Pac illi locuti ſunt nec ipſis decet aliã
nec alias ipſa.ipſis enim cõgruit.alios
autẽ quãto videt᷑ humilioꝛ:tanto aliqͥs
non ventoſitare:⁊ ſoliditate tranſcẽdit.
Ubi vero non eos ĩtelligo:minus qui

dem mihi apparet eoꝛũ eloquẽtia: ſed

eam eẽ non oubito talem qualis eſt xbi
intelligo. Jpſa queq; obſcuritas diui

noꝛum ſalubꝛiumcq; dictoꝛum talis elo

quentie miſcenda fuerat:in qua pꝛofice
re videtur intellectus non ſolum inuẽ
tione:verum etiam exercitatione de be
ret. Ponem ſiquidem ſi vacare oẽs

virtutes 2 oꝛnamenta eloquentie: de

quibus inflantur iſti qui linguam ſuã

noſtroꝛim auctoꝛum lingue: non ma
gnitudine:ſed tumoꝛe pꝛeponunt. oſtẽ
dere in iſtoꝛũ litteris ſacris:quos no biſ

erudiendis ⁊ ab hoc paruo ſeculo in
beatum ſeculum tranſferendis pꝛouidẽ
tia diuina pꝛouidit:ſed nõ ipſa me plus

q; dici poteſt delectant in illa eloquen

tia:que ſunt bis viris cum oꝛatoꝛibus
gentilium poeſiſue communia. Illud
magl miroꝛ ⁊ ſtupeo œ iſta veſtra elo
quentia ita vſi ſunt per alterã qnandã
eloquentiam vt nec deeſſet eis nec emi
n eret in eis: quia eam nec impꝛobari
ab eis:nec oſtentari opoꝛtebit. Quoꝛũ
a lterum fieret ſi vitaretur. Alterum pu
t ari poſſet ſi facile agnoſceretur. Et in
quibus foꝛte locis agnoſcitur a doctis
tales res dicuntur vt verba quibus di
cuntur non adiacente adhibita:ſed ipᷣis
rebus velut ſponte ſubiuncta videan
tur: quaſi ſapientiam de vomo ſua:
ideſt de pectoꝛe ſapientis pꝛocedere

—

intelligas tanqᷓ; mieparabilẽ familia ẽt

nõ vocatà ſeqͥ eloquẽtiaʒ.ꝙ 8 en
nõ videat qͥd dicere voluerit:⁊ qᷓ; ſapiẽ
ter dixerit apoſtolus:Gloꝛiamur in tri⸗
bulationibus:ſciẽtes qꝛ tribulatio patiẽ
tiam oꝑatur.patiẽtia autẽ ꝓpbationem

ꝓbatio vo ſpem.ſpes autẽ non cõfun/

dit:qꝛ charitas dei diffuſa eſt in coꝛdibꝰ
noſtris per ſpiritũ ſanctũ qui datus eſt
nobis. Hic ſiquis:vt ita dixerim: imperi
te peritus artis eloquẽtie pꝛecepta apo
ſtolũ ſecutũ fuiſſe cõtẽdat.nõne a chꝛi⸗
ſtianis doctis indoctiſq; ridebitur: Et
tamẽ agnoſcitur huic figura que dimat
grece:latine vero a quibuſdà eſt appel⸗
lata gradatio:quoniã ſcalam dicere vo
luerũt: cum verba vel ſenſa cõnectunt.
ſicut alterũ ex altero:ſic bis ex tribulati
one patientiã.ex patientia ꝓbationem.
ex ꝓbatione ſpem cõnexam videmus.
Agnoſcitur ⁊ aliud genus:quoniã poſt
aliqua ꝓnunciationis voce ſingula fini
ta que noſtri membꝛa:⁊ ceſa.greci autẽ
cola ⁊ cõmata vocant. ſeqᷣtur ambitus
ſiue circuitus:quẽ periodõ illi appellãt
cuius mẽbꝛa ſuſpẽduntur voce dicẽtis
donec vltimo finiãtur. am eoꝛum
que pꝛecedũt circuitũ membꝛũ eſt illud
ꝓximum:quoniã tribulatio patientiaʒ
operatur. ſcõm.patiẽtia aũt ꝓbationeʒ
tertiũ vo.pꝛobatio ſpem. Deinde ſubiũ/
gitur iſte circuitus qͥ tribus pagitur mẽ
bꝛis:quoꝛũ pᷣmum eſt ſpes nõ auteʒ cõ⸗
fundit.ſcòm quoniã charitas dei diffu⸗
ſa eſt ĩ coꝛdibus noſtris.tertiũ ꝑ ſpiritũ
qui datꝰẽ nobis.Et hec atq; hiꝰĩ elocu
tionis arte tradunt᷑. Sicut ergo aplłʒ pᷣ/
cepta eloquẽtie ſecutũ eſſe dicimus:ita
ꝙ eiꝰſapietiã ſecuta ſit eloquẽtia nõ ne
gamuse. Scribẽs ad coꝛinthios ĩ ſecũda
epła redarguit quoſdã q eraãt ex iudeis
pſeudo apli eiq; detrahebãt.Et qm̃ ſeip

e doctrina chꝛiſtiana

mee gloꝛiaboꝛ Quanta ſapi
ſint dicta nigilantes uident
eloquentie cucurrerint flum
tit aduertit. &/Poꝛzo autem et qnouit

ſum pdicare cõpellit · haͤc ſibi velut inſ

pienti tribuẽs q; ſapiter dicit: quã;

eloquẽter. Sʒ comes ſapiẽtie: dux elo/
antie illa ſeques iſta pcedes ⁊ ſequẽteʒ
nõ reſpuẽs: iterũ dico inqt nede me exi
ſtimet inſpientẽ eé:alioqtnn velut inſi⸗
dieteluſeiie me:vt ⁊ ego modicũ qua
ſi gloꝛier. Qõ loquoꝛ nõ loquoꝛ:ᷣm de
um: ſed quaſ i ſtulticia ĩ hac ſubſtantia
gloꝛie.quoniã quidẽ multi gloꝛiant᷑ fʒ
carnẽ ⁊ ego gloꝛiaboꝛ. Libenter eni ſu⸗
ſtinetis inſipiẽtes cũ ſitis ipſi ſapientes.
Loleratis enim ſiquis vos ĩ ſeruitutem

redigit. Siquis deuoꝛat:ſiquis accipit:

ſiquis extollit᷑:ſiquis iĩ faciẽ vos cedit ſʒ

ignobilitatẽ dico quaſi nõ infirmati ſu

mus. In quo aũt quis a udet in innpiẽ⸗
tia dico:audeo ⁊ ego.hebꝛei ſunt ⁊ ego:
iſraelite ſũt ⁊ ego. Semẽ abꝛae ſũt⁊ ego

miniſtri xpi ſũt ⁊ ego. Inſpies vico ſuʒ
ego. In laboꝛibus plurimis: ĩ carceribꝰ
abũdantius:ĩ plagis ſupꝛa modum.In

moꝛibus frequẽter. A iudeis qnquies

quadraginta vna minus accepi:ter vᷣgis

ceſus ſũ:ſemel lapidatus ſum:ter nau/
fragiũ feci:nose ac die ꝓfundo maris
fui. In itineribꝰſepe:periculis latronuʒ
periculis ex genere:piculis ex gentibus
ꝑiculis ĩ ciuitate:ꝑiculis in deſerto:pe⸗

riculis in mari:periculis in falſis fratri⸗

bus: in laboꝛe ⁊ erumna:in uigilijs lepi
us: in fame ⁊ fiti:in ieiunijs multis: ĩ fri
goꝛe ⁊ nuditate. Pꝛeter illa que extrin/

ſecus ſunt inſtantia mea quotidiana:
ſollicitudo omnium eccleſiarum. Quis

infirmatur ? ego non infirmoꝛ: Quis
ſcandaliʒatur ⁊ ego non uroꝛ: Si gloꝛi
ari opoꝛtet in his que ſunt infirmitatis

„ *

entia iſta
Quanto
12 4q ſter

Nncſthet
cnanenb
Vonteoſſeni
titthoneet
ſsgukein
Cuni nonetri

hmhnele
funiin'be
jon midnn
Wperopo⸗
3So negnisn
Sgul aler

eſalpt
Cacgoie.
bchegona
ſeͤcideinſe
Ring
füidman
NW
Ne
ſerbn
weiſer
ſir ſis
kollitur
cie vos
quaſin
bris cir
noning
ii ſnga
poſttis ſ
cunttni
ſeeſunt.
Qnrto⸗
ſlonöal
ſiter .
nadico
Gletiaren

efan

eceri
oliin
mrt
Mni

nle

waäfihi
inufwit
daninig
niieine
1slatii
rtußi
Bnunti
Ginne

„/ 1 eee

munni
ustn!
geg,

rlia,
na

S

hltil
.
4

S

- —☛
=

4

ognoſcit ꝙ; ea eeſa q̃ comata greci vo/

cant:⁊ mem bꝛa circuitus de quibꝰpau

lo ante diſſerui:cũ de certiſſima verita⸗
te interponerẽtur totã illã ſpeciẽ dictio
nis.⁊ quaſi eius vultũ ꝙ indocti dele/
ctant᷑ monẽturqʒ fecerũt. Nã vnde ce⸗
pimus hunc locũ ĩſerere circuitꝰ:ſunt pᷣ
mis minimꝰ hoc ẽ bimẽbꝛis: minꝰenim
q; ouo mẽèbꝛa circuit habere ñ voſſũt:
plura vero poſſũt:ergo ille pꝛimꝰ. Iteꝝ

Dico nequis me exiſtimet inſipientè eẽ

Sequit᷑ aliꝰtrimẽbꝛis: alioquin velut ĩ
Rpiẽtẽ ſuſcipite me:vt ⁊ ego modicum
quid gloꝛier. Tertiꝰ qui ſequit᷑ mẽbꝛa
habet quatuoꝛ. Qõ loquoꝛnõ loquoꝛ
ſecũdũ deũ:ſed quaſi in ſtulticia in hac

ſubſtãtia gloꝛie. Quartus duo hʒ: quo⸗
niã qͥdẽ multi gloꝛiãt᷑ ſecũdũ ſeculũ et

ego gloꝛi iboꝛ.Et qͥntꝰ ouo libẽter ſuſti
netis ĩſipiẽtes cũ ſitis ipſi ſapiẽtes.Etiã
ſextbimébꝛis . Lolleratis enim ſids
vos ĩ ſeruitutẽ redigit. Sequũt᷑ tria ce⸗

ſa: fiqs deuoꝛat: ſiquis accipit: fiꝗs ex·
tollitur deinde tria mẽbꝛa. Siquis ĩ fa⸗

ciẽ vos cedit:ſecũdũ ignobilitatẽ dico:

quaſi nos infirmati ſumgs.addit᷑ trimẽ

bꝛis circuitus. In quo at quis andet:

non inſipientia dico audeo ⁊ ego. Hic
iã ſingulis quibuſq; ceſis interrogando
poſitis ſingula itidem ceſa rñũſione red
dunt tria tribꝰ:hebꝛei ſunt ⁊ ego.Iſrae
lite ſunt ⁊ ego. Semen abꝛae ſũt ⁊ ego.
OQO urto ãt ceſo ſimili interrogatiõe po

ſuo nõ alterius ceſi: ſʒ mẽbꝛi oppoſitiõe

rñdet. Miniſtri chꝛiſti ſũt ⁊ ego.inſipi⸗
ens dico plus ego. Nã ceſa quatuoꝛ ſe
quẽtia rem ota decentiſſima interroga
tione fundũtur. In laboꝛibus plurimis
in carceribus abũ dàtibꝰ:ĩ plagis ſupꝛa
modũ:in moꝛtibꝰfrequẽter. Deide ĩter
ponitur bꝛeuis circuitꝰ:qm ſuſpẽſa pꝛo

nüciatione diſtiguẽdũ ẽ. A iudeis qͥn⸗

ber
5 .

üuii.

quies:vt hoc ſit vnũ mẽbꝝ cui cõnectit

alterũ.xl.vna minꝰ accepi. Inde reddit

ad ceſa ⁊ ponũtur tria. Ler virgis ceſus
ſũ. Semel lapidatus ſũ. Ler naufragiũ
feci.Sequit᷑ mẽbꝛũ. Nocte ac die in ꝓ
fũdo maris fui.Deĩde.xiiij ceſa decentiſ
ſimo ipeta ꝓfluunt: in itineribus ſepe:
peric lis fluminum:periculis latronuʒ
periculis ex genere:periculum ex genti
bus:periculis in ciuitate: periculł in de

ſerto:picul ĩ mari:picul in faliſ fribꝰi la
boꝛe ⁊ erũna:⁊ĩ vigilijs ſepiꝰ:in fame ⁊ ſi

ti:in ieiunijs multie:in frigoꝛe ⁊ nudita
te. Poſt h̊ interponit trimèbꝛẽ circuitũ

pꝛeter illa que extriſecꝰſũt:incurius me

us quotidianus ſollicitudo oĩuʒ eccle
ſiarũ.Et hĩc duo mẽbꝛa percunctatiõe
ſubiũgit. Quis in firmat᷑ ⁊ ego nõ infir
moꝛ: Quis ſcãdaliʒaf ⁊ ego vꝛoꝛ: Si
gloꝛiari opoꝛtet in his que ifirmitatis ſt
gloꝛiaboꝛ. Qudta ſapiẽtia iſta ſint dicta
vigila ntes vidẽt. Quãto vero eloquen
tie cucurrerĩt flumina ⁊ qui ſtertit ad.
uertit. Poſtremo totus iſte quaſi locꝰ

bimẽbꝛi circuitu terminat᷑. Sed ſi gloꝛnꝛ
ari opoꝛtet in his que infirmitatis mee

ſunt gloꝛiaboꝛ Qõ vo poſt bunc impe
tum interpoſua narratiuncula quod
modo cõquieſcit:⁊ requieſcere facit au
ditoꝛẽ᷑:quid decoꝛis ⁊ delectationis ha
beat ſatis di i nõ põt.Sequit᷑ enim di
cens:Deꝰ ⁊ p᷑ dñi noſtri ſcit:qui ẽ bene
dictꝰ in ſecula:qꝛ nõ mentioꝛ:ac deide
quõ ꝑiclitatꝰ fuerit: ⁊ quomodo euaſe
rit bꝛeuiſſime narrat. Longum eſt cete
ra perſequi:vel in alijs ſccipturaruʒ lo
cis iſta mõſtrare. .Quid ſi etiam figu
ras locutionis que illa arte traduntur
in his ſaltẽ que de apoſtoli eloquio cõ
memoꝛaui oſtendere voluniſſen: Non
ne faciliꝰ graues homines me nimium
quã quiſqᷓ; ſtudio ſoꝛũ ſibi ſufficientem

putarent. Dec omnia qn a magiſtris
Docentur pꝛo magno habent: magno
emunt᷑ mmagna iactatione venduntur.
Quam ractationẽ eẽt ego redolere ve
Teoꝛ: ou iſta ſic dediſſeʒ: iz male doctis
bominib“ reſpõdẽdũ fuit: qui noſtros
auctoꝛes cõtẽnẽdos putàr: nõ qꝛ nõ ha
bent:ſed qꝛ nõ oſtentãt: qᷓ; nimis iſti di
ligũt eloquẽtiã: ſed foꝛte quis putat ta/
qᷓ; eloquetẽ noſtrũ elegiſſe me apoſto
lũ paulũ:videt᷑.n. vbi ait:⁊ ſi imperitus
ſermone:ſj nõ ſciẽtia: quaſi concedẽdo
obtrectatoꝛibus ſit locutus: nõ tãq; id
verũ agnoſcerei cõftẽdo. Si t dixiſſet
Iperitus quidẽ ſermone: ſed nõ ſcientia
nullo modo aliud poſſet iutelligi. Sciẽ
tiã plane non conctatꝰẽ pꝛoſiteri ſine qͥ
oecoꝛ eẽ gentiũ nõ valeret ¶Certe ſidd
eius pꝛoferimꝰ ad exemp ũ eloquẽtie
ex ill is epiſtolis vtiqʒ pꝛoſerimꝰ: quas
etiã ipſi obtrectatoꝛes eius:qui ſermo:
nem pꝛeſentis contèpiibilẽ videri vole
bant graues ⁊ foꝛtes eẽ confeſſi ſunt.
Bicendũ ergo aliquid mihi eẽ video
7 de eloquentia pꝛophetarũ vbi ꝑtro-/
pologiã multa obteguntur: que quãto
magis tranſlatis verbis videntur operi
ri tãto magis cum fuerint aperta dulce
ſcunt:ſed hoc loco tale aliquid comme
moꝛare debeo:niſi que dicta ſunt nõ co
gar exponere:ſed cõmẽdem tantũ quo

modo dicta ſunt: Et ex illius pphete li⸗

bꝛo potiſſimũ boc faciã:qui ſe vel armẽ
tariũ fuiſſe dicit:atq; inde oiuinitꝰ abla
tũ atq; miſlũ:vt dei populo pꝛopheta⸗
ret. Nõ eniʒ ſecunau ſeptuagita iterpꝛe
tes qͥ ẽt ipi diuino ſpiritu ĩterpꝛetati ob
boc aliter vident᷑ nõnulla dixiſſe: vt ad
ſoiritualẽ ſenſũ ſcrutandũ magis admo
neretur lectoꝛis intẽtio. Unde etiam
obſcurioꝛa nonnulla:que magis tropi⸗
ea ſunt eoꝛũ:ſjz ſicut ex bebꝛeo in latinũ

De doctrina chꝛiſtlana

eloquiũ pꝛeſbytero bieronpmo vtnuf/
q lingue peruo interpꝛetante tranſla⸗

ta lunt.Cum igitur argueret impios:ſu

perdos:luxurioſos ⁊ fraterne omnino
negligentiſſimos charitatis: ruſticus xł

ex ruſtico iſte pꝛopheta exclamanit di⸗

cẽs: Ueb qui opulẽti eſtis in ſyon:⁊ õ

fiditis in mõte ſamarie: optimates capi
ta populoꝛũ ingrediẽtes põpatice do⸗
mũ iſrael. TCranſite in calampne ⁊ vide
te:⁊ ite inde in emath magna ⁊ deſcedi
te in geth paleſtinoꝛũ:⁊ ad optuna qq;

regna hoꝛuũ:ſi latioꝛ terminus eoꝛnʒ ter
mino veſtro c. Qui ſeparati eſtis in diẽ
malũ:⁊ appꝛopinquatis ſolio iniquita⸗

tie. Qui voꝛmitis in lectis eburneis et
laſciuitis in ſtratis veſtris. Qui comedi

tis agnü de grege ⁊ vitulos ð medio ar
mMẽti.Qui canitis ad vocẽ pſalterij Si⸗
ent oauid putauerũt ſe babere vaſa cã
tici bibẽtes in phialis vinum: ⁊ optimo
vnguento delibini: 2 nibil compatieba
tur ſuper contritionẽ ioſeph.Nun⸗

quid na iſti qui pꝛophetas noſtros tan
quã ineruditos ⁊ elocutionis ignaros
velut docti diſertiq; cõtẽnũt: ſi aliquid
eis tale vel iiales oicenoũ fuiſſet alit
voluiſſent dicere qui tamẽ eoꝛũ inſani
re voluiſſent: Qu:d.n.ẽ quod iſto elo⸗

quio aures ſobꝛie plus deſiderent: pᷣno

ipſa intctio:quaſi ſopitis ſennbvt eui⸗

gilarent: quo fremitu illiſa ẽ: Ueh qui

opitulẽti eſtis in ſyon ⁊ conſiditis ĩ mõ
te ſamarie optimates capita popnloꝛũ

igrediẽtes põpatice domũ iſrael Dein⸗

de et beneficijs dei:qui eis ampla ſpa⸗
cia regni dedit oſtendat ingratos: qin
confidebant in monte ſamarie: vbi vti⸗
q; idola colebant᷑. Craſite inquit ĩ cal
ne ⁊ videte:⁊ ite inde i ematb magnum

2 deſcẽdite ĩ ſethb paleſtinoꝛũ:⁊ ad opti
ma queq; regna boꝛũ ſi latios termin⸗

.
4 .
.

emtemin

WANildicnn

iͦmni iho

Smui

Abpletno
(Wnhunturie
Prllenttef
Wndte o
(unt:ſod ni

lineisch

die naline

(itriaume

cdom
ntsinſr
ſnglideg
i ſ
Clltus teddi
dpingn
ſehtmeit
inlane⸗
tisyahrs
quidtun
ita dienr
ab N
medut
ſrelgen
que treo
plintati⸗
nndie ne
Nlibid
ütlu⸗
Mletey⸗
eltis
ſcarnet
ſogrüſe
phlmni
(ie
oler
dnerte
leni
len

ſtu

in

wnneng
Kram
nosrtintn
glichrfn

uinſit
nſrnamne

uni
tn dri
rii
Etcnct
rekin:

Nii NH

tti .

GeeN

„ 1

geduſ

eoꝛum tenmino veſtro ẽ. Simul etiam
cum iſta oicuntur locoꝛũ nominibꝰ ta⸗
qᷓ limi ibus oꝛnatur eloquiũ que ſunt
ſyon. Samai ia: calãne: emath magna
Sech paleſtinoꝛũ. Deinde vᷣba que his
adiunguntur locis decentiſſime varian
tur. opulenti eſtis confiditis trãſite:ite:
deſcendite Conſequẽter futura denun
ciant᷑: ſub iniquo rege pꝛopinquare ca
ptiuitacẽ cũ adiũgitur qui ſepsarati eſtis
in diẽ malũ:⁊ app:opinquatis ſolio ini
quitatis. Lunc ſub iciũtur merua luxu
rie. Qn doꝛmitis in lectis eburneis et
laſciuitis in ſtratis veſtris:qui comedi⸗
tis agnũ de grege: ⁊ vitulũ de medio ar
mẽti. Iſta ſex mẽbꝛa tres bimẽbꝛes cir
cuitus reddiderũt. Non enim ait: qui
appꝛopinquatis ſolio inquitatis. Qui
ſeparati eſtis in diẽ malũ: qui doꝛmiis
in lectis eburneis:qui laſciuitis in ſtra⸗

tis veſtris:qui comeditis agnũ de grege
qui vitulos de medio armeti. Quod ſi

ita dici retur eẽt qrudẽ hoc pulchꝛum
vt ab vno pꝛonomine ræpeuto oĩa ſex

mẽbꝛa decurrerent ⁊ ꝓnunciatis voce
ſingula finirentur:iʒ pule pꝛiꝰ factũ eſt

vt eidem pꝛonomini ecnt bina ſubnexa
que tres ẽtẽtias explicarẽt:vnaʒ ad ca
ptiuitatis pᷣnunciationt᷑:qͥ ſeparati eſtis

in dit ma lũ ⁊ appꝛopiquatis alterutrũ

ad libidinẽ Qui doꝛmuis ĩ leciis ebur
neis ⁊ laſciuitis in ſtratis veſtris ad vo
racilatẽ vero certam pertinentes: qͥ co⸗
meditis agnũ de grege:⁊ vitulos ð me
dio armẽti:vt in poteſtate pꝛonuncian
tis vtru ſingula finiat ⁊ mẽbꝛa ſint ſex

An pꝛimũ ⁊ tertiũ ⁊ quinium voce ſu

ſpendat: ⁊ ſecundum pꝛimo: quartum
tertio:ſextum quinto connectẽdo tres

bimembꝛes circuitus decentiſſime faci
at.vnũ quo calamitas imminẽs: alxerũ

quo lectue impurus:tertiuin quo ꝓdi

—N — 7 „
elll.

ga menſa monſtretur. Deinde luxnrio
ſam remoꝛdet auriũ voluptatem. Ubi

cũ dixiſſet:qui canitis ad vocem pſalte

rip quoniã põt exerceri ſapiẽter a ſapiẽ
tibus muſica mirabili decoꝛe dicẽdi in

uectionis impetu relaxãdo:⁊ ſi non ad

illos ſed de illis iã loquens:: vi nõ mu
ſicã ſapiẽtis a muſica luxuriantis oiſti

guere cõmoneret.non ait qui canuis

vos habere vala cantici.ſʒ cum illud ad

ad vocẽ pſalterij ⁊ ſicut dauid putatis

illos dixiſſet quod lururioſi audire de

berent qui canitis ad vocẽ pſalterij. im

peritiã quocq; illoꝛum alios quodãmõ

idicauit:adiungẽtis ſicut dauid puraue

runt ſe habere vaſa cantici bibentesin
phialis vmnum ⁊ optimo vnguento de
libuti. Lria hec melius pꝛonunciantur
ſi ouobus pꝛioꝛibus membꝛis lult

circuitus tertio terminatur
quod his omnibus adijcitur:

nibil cõ

patiebantur ſuper contritione ioſeph:ſi
ue continuatum dicat᷑ vt vnum ſt mẽ

bꝛum:ſiue decentins uſpẽdat᷑ ⁊ mibil

patiatur: ⁊ poſt hanc diſtractionẽ ĩfe
ratur ſuper contritione ioleph atq; ſit

bimẽbꝛis circuitus miro decoꝛe non vi

ctum eſt:nihil cõpatiebantur ſuꝑcõtri

none fratris ſed poſtus eſt pꝛo fratre

ioſeph: vt qcunq; frater pxopᷣo ſigniſi

care eins nomiĩe:cuius ex fratribus fa

ma pꝛeclara eſt:vel malis flque pendet

vel ĩ bonis que repẽdet. Iſte tropuſ cer
te vbi ioſeph quẽcũq; fratrem facit ĩtel

ligi neſcio vtrũ illa quã dicimus ⁊ do

cuimus arte tradatur. Qudã ſi tamẽ pul
cher ⁊ quẽadmodũ afficiat legentes ot

q; intelligentes non opus eſt cuiqᷓ; n

ipſe nõ enit. E plura qmidem que

pertineant ad pꝛecepta eloquẽtie ĩ hoc

loco quem pꝛo exemplo poſuimus poſ⸗
iit reꝑiri:ſed bonũ auditoꝛem non tam

.

—NRNEE

ſi diligẽter diſcutiat iſtruit q; ſi ardẽter

ꝓnüciet᷑ accẽdit.Neq;.n. humana ĩidu

ſtria cõpoſita:ſj diuina mẽte ſũt infuſa:
⁊ ſapiẽter ⁊ eloquẽter nõ intẽta in elo⸗
quẽtiã ſapiẽtia nõ recedẽte eloquẽtia.

ſi.n. ſicut quidã diſertiſſimi atq; accutiſ
ſimi viri videre ac dicere potueruũt ea q

velut oꝛatoꝛia arte diſcũtur nõ obſerua

rent᷑ ⁊ nõ vocarenf᷑: ⁊ i bãc doctrinam
nõ redigerent᷑:niñ pᷣus ĩ oꝛatoꝝ inueni

rent᷑ ĩigenijs:qͥd mirũ ⁊ ſi in iſtis inueni

unt: quos ille miſit qui fecit ingeninm

Quapꝛopter ⁊ eloquẽtes qᷣdẽ nõ ſoluʒ
ſapiẽtes canonicos nr̃os auctoꝛes do⸗

ctoꝛeſq; fſateamur tali eloquẽtia qualis
pſonis eiuſmodi ↄgruebat:ſʒ nos ñi. ð lit

teris eoꝝ que ſine difficultate intelligũ⸗
tur nõnulla ſumimelocutionis exẽpla

nequaqᷓ; iñ putare debemꝰ imitãdos a
nobis eos eẽ ĩ his q̃ ad exercẽdas ⁊ eli⸗

minãdas quodãmodo mẽtes legẽiuʒ:

2 ad rüpenda faſtidia atq; acuẽda ſtu⸗

dia di cere volẽtiũ celandos quoq; ſiue

vt au pietatem conuertantur ſiue vt a

miniſtris ſe claudant᷑ animos impioꝝ
vtili ac ſalubꝛ obſcuritate dixerũt. Sic

q́ppe illi locuti ſũt vt poſterioꝛes qͥ eos

recie ĩtelligerẽt:⁊ exponerẽt alterã gr̃aʒ

diſparẽ qᷣdẽ:verutñ ſubſequẽtẽ ĩ dei ec⸗
cleſia reper irẽt. Nõ ergo expoſit oꝛeſeo

rũ ita loq debẽt vt tanq; ſeipſi boſ expo
nẽdos ſimili auctoꝛitate ꝓponãt:ſʒ ĩ oĩ

bus ſermonidꝰſuis pᷣmit ac maxime vt
intelligant᷑ elaboꝛarẽt ea qᷓ;tũ pñt ꝑſpi
cuitate dicẽdi:vt aut multũ tardus ſit qͥ

nõ ĩtelligit:aut ĩ rerũ quas explicare at
q; oñdere volum oiffic ultate atq; ſub⸗
tilitate nõ ĩ nr̃a locutiõe ſit cã:quo mi⸗
nus tardiuſue qð oicim poſſit ĩtelligi.

Sũt. n. quedã que ĩ ſua nõ intelligũ
tur quãtolibet ? quãtũlibet:q;uis pla⸗

niiſime oicétis verſent᷑ eloquio: que in

NDe doctrina c
populi audiẽtid: cel caro ſi alidd nigek:
vel nunqᷓ; oino imitãda ſũt. In libꝛſãt

q̃ ua ſcribunt᷑ vt ipſi ſbi quodmodo

lectoꝛè teneãt cũ itelligunt᷑:cũ aũt nõi

telligunt᷑ nõ ſũt moleſta nolẽiib lege⸗

re:⁊ ĩ aliquoꝝ collocutionibus nõ eſt

officiũ diſſerẽdũ:vt vera qᷓ;uis difficilli
ma ad intelligẽdũ q ipſ pcepimꝰcũ q̃n/
tocũq; laboꝛe diſputationis ad alioꝝ in
telligẽtiã ꝑducamꝰ:ſi tenet auditoꝛem
Vl collocutoꝛẽ diſcẽdi cupiditaſ nec mẽ

tis cupiditas deſit que quoquo modo i
timata poſſit acciꝑe:nõ curate illo qui

docet quãta eloquẽtia doceat:ſi quãta

euidẽtia:cuius euidẽtie diligẽs appeti⸗

tus aliqñ negligit vba cultioꝛa:nec cu⸗
rat qͥd bene ſonet:ſ&ʒ qͥd bñ iudicet atq;

ĩtimet ꝙ oñdere ĩtẽdit:vñ ait qͥdã cũ de

genere talis elocutionis ageret eẽ i es
quãdã diligètẽ negligẽtiã.Hec iñ ſic de

trahit oꝛnatũ vt ſoꝛdes nõ contrabat.

Qudãuis ĩ bonis doctoꝛibus tata vocen
Gi cura ſit vel eẽ ðbeat vt vbũ ꝙ niſñ ob

ſcurũ ſit vel ambiguũ latinũ eẽ nõ pot:
vulgi aüt moꝛe ſic dicit᷑ ut ambiguitss

obſcuritaſq; vitet᷑:non ſic dicat᷑ vt a do

ciis potiꝰ: vt ab idoctis dici ſolet.Sin.
nõ piguit dicere ĩterpꝛetes nros:nõ corn

gregabo ↄuẽticula eoꝝ de ſangninibul

qm ſẽſerũt ad rẽ ꝑtinere vt eo loco plu

raliter enumeraret᷑ hoc nomẽ ꝓin latt

na lingua tantũmodo ſingulariter dict

„

iur.Cur pietatis doctoꝛẽ pig
loquẽtẽ oſſũ potius dicere q; os ne iſta

ſyllaba nõ ab eo ꝙ ſunt oſſa: ab eo ꝙ
ſũc oꝛa itelligat᷑:niſi vafre aures ð coꝛ⸗

ruptione vocaliũ vel ꝓductione nõ idi

cãt. Quid.n. pdeſt locutionis itegritas

quã nõ ſedtur ĩtellectꝰaudiẽtis cum lo
quẽdi oĩno cauſa nulla ſit: ſiꝙ lodtur

nõ ĩtelligũt: ꝓpter quos vt itelligaͤt lo

qmur. Qui ergo docet vitabit vba oia 4

s doctoꝛc pigeat iperid

D

ſSobeatet peß⸗

ſegnpode

n ropotfuege

(lanocuut

gwiegiodutam

griniinegek

atoniyſteft
Autonereiͤern

ſecilemont
liegichlocn
lapoteſnec

at vnaltien
iegratqſig
decotooch
Whenire anad
orſuo ſgnin
ocidiauic
ilcerverſan

Keawede⸗
dwacid
Tetapnwe
ee Nltenne

rarſeidi⸗
Cdrenn
(ulcateis

ioickiſſol

mepideb

nola dicit

cütaratt

enqgand
R aeruzis
lirne
iabbis
Eelg. Uer
Madon
licöͤſo
glhanrz
fcicöno
Ucidnön

Aahune
n

ttümanti
o ictüg
ngüre
cäiihmit
mni
keiint
Wn e
ienenin
rr
Bmdirtipif
itſattn
Neiitniint
intiihi
1ansticen
nrndutin
zmurſtißt
e

nõ docent: 2 ꝓ eis alia que ĩtelligtur
iĩtegra põt dicere id magis eliget. Si au
tem nõ põt ſine qꝛ nõ funt:fue qꝛ in p

ſentia nõ occurrut vtetur etiã vᷣbis mi⸗

nus ĩtegris dũ tamẽ res ipſa doceat᷑: at
q; diſcat᷑ integre.Et h̊ quidẽ nõ ſolũ in
locutionibꝰſiue fiant cũ aliquo ſiue cuʒ
pluribus:verũ ẽt multo magis ĩ popu⸗/
lis qñ ſermo ꝓmit᷑ vt intelligat᷑ inſtan⸗/
dũ e:qꝛ ĩ collocutionibꝰẽ cuiq; interro
Sãdi poteſtas:vbi aũt oẽs tacent: vt au

diat᷑ vnuſ ⁊ i eũ intẽta oꝛa ↄuertunt ibi

2 reqͥrat qͥſq; ꝙ nõ ĩtellexit:nec mos eſt
nec decoꝛis ac ꝑ boc oʒ maxime tacenti
ſubuenire cura dicẽtis./?
motu ſuo ſignificare vtrũ itellexerit co
gnoſcẽdi auida multitudo. Qð oonec
ſignificet verſandũ eſt ꝙ agit᷑ multimo
da varietate oicẽdi. Qð ĩ poteſtate non
bhabẽt qui ſperata ⁊ ad vbuʒ memoꝛiter
retẽta ꝓnuncidt. Mor ãt vt itellectum
eẽ ↄſtiterit aut ̃ᷣmo finiedus aut ĩ alia
tranſeũdũ c. Sicut.n.gratus ẽ qͥ cogno
ſcẽda enucleat:ſic oneroſus qͥ cognita ĩ

culcat:eis vũtaxat quoꝝ tota expecta/

tio ĩdiſſoluẽda eoꝝ q̃ pãdũr difficul
tate pãdebat. Nà delectãdi gratia etiaʒ

nota dicũtur:vbi nõ ipia iz modus quo

dicũtur atteduur. Qõ ñ ⁊ ipſe iã notus
ẽ atq; auditoꝛib placet:pene nihil inte
reſt vtruʒ is ꝗͥ dicit oictoꝛ an lectoꝛ ſit.
Solẽt.n.ea que cõ node ſcripta ſũt nõ
ſolu ab his qᷣbus pᷣmitus inoteſcũt iocũ
de legi. Ueruũ ab his qͥbus iam nota ſũt
neq; adhbuc iÜlla oe memoꝛia leuit ob⸗

linio:nõ ſolũ iucũditate relegi:łHab vtriſ

qᷓ libẽter au ſiri. Que autẽ iam oblitus
eſt cũ cõ nouet᷑ oicent᷑. Sʒ de modo õ
lectãdi nõ nũc ago.de modo quo dicẽ
di ſũt qui oiſcere deñderàt ago. Js aũt

eſt optumus quo ſit ot qui audit veꝑ an

Adiat: ⁊ ꝙ audi intelligat. Ad quẽ finem

c dentum luerit nihil tune amplius ðᷣ

mogdeſte faciendũ eſt:i
ad tedium.
do eloquẽtia qua fit dicẽdo nõ vt libe⸗

biliter veritate paſcun
nioꝝ inſignis ẽ indoles ĩ vpis ven ama⸗
re modo vba.Quid.n. ꝓdeſt clauis aus

ipſa re tanq; diutius docẽda laboꝛãdũ
eſt:ſed foꝛte de cõmendanda vt in coꝛ⸗/
de figatur. Qð ſ ſaciendũ videbitur iia

ne pueniatti
ꝛoꝛſus ẽ hoc in docen⸗

at qð hoꝛꝛebat.Qð tamè ſi fiat inſuani
ter ad paucos quidẽ ſtudioſiſſimos ſu⸗

us puenit ſructus qui ea que diſcenda
ſut q;uis abiecte ĩculteq; dicatur ſcire ðᷣ

„

ſiderdt:ꝙ cũ adepti fuerin lecte
noꝛüc ige

rea ſi aꝑire qð volumus nõ poteſt: aut
quid obeſt lignea ſi hoc poteſt quando

nihil querimus niſi patere qð clauſuʒ ẽ:
ſed quoniã inter ſe habẽt nõnullam ſi

militu dinẽ veſcẽtes atq; dicẽtes ꝓpter
faſtidia plurimoꝝ etiã ipſa ſine quibus
viui nõ poteſt alimenta cõdienda ſunt
Dixit ergo quidam eloquẽs ⁊ verum di
xit ita dicere debere eloquẽtem vt doce
at:vt delectet:vt flectat.¶Dein
dit docere neceſſitatis:eſł delectare ſua
mtatis eſtiflectere vicioꝛie. Poꝛũ trium
qð pᷣmo loco poſiũ ẽ:hoc ẽ docẽdi ne⸗
ceſſitas in rebus ẽ conſtituta quas dici
mus rcliqua ouo in modo quo dicimꝰ
Dui ergo docere vult cũ dicit q;diu nõ
itelligitur nõduʒ ſe exiſtimet dixiſſe q
vult ei quem vult docere. Qma ⁊ ſi vi⸗
xit ꝙ ipſe intelligit:nondu illi dixiſſe pu
tanduseſt:a quo itellectus nõ eſt. Si ve
ro intellectus ẽ quomodo dixerit: ꝙ ſi
etiam delectare vult eũ cui vixit aut fle
ctere non quocunq; modo dixerit faci⸗
et:ſed intereſt quomodo dicat vt faci⸗
at.ſicut eſt autem vt teneatur ad audi
dum oeleciandus auditoꝛ ita flectẽdus
eſt vt moueatur ad agendum. 5 ſicut

delectatur ſi ſuauiter loquaris ita flecti
tur ſti amat ꝙ polliceris timeat qꝙ mina
ris: oderit qo arguis qo comendas am
plectatur: q dolendu exaggeras vole

at: cũ quid letanduʒ pꝛedicas gaudkat.

miſereatur eoꝝ quos ante oculos miſe
rãdos dicẽdo ↄſtunis:fugiat cos ques
cauédos terrẽdo ꝓponis Et quucdqd ali
ud graãdi eloquentia fieri põt ad cômo⸗
nẽdos animos aud itoꝛũ nüquid agen
dum ſit neſciat ſz vt agat qo agenduʒ eẽ
iam ſciut. Si autẽ adhuc neiciũt pᷣns vti
c; docedi ſũt q́; mouẽdi. Et foꝛtaſſe re⸗
bus ipſis cognitis ita mouebunt᷑ vt eoſ
nõ opus ſit maioꝛibus eloquẽtie viribꝰ

iam moueri Qð tamẽ cũ opus eſt faci

endũ eſt. Lũc autè opus eſt quando cũ
ſcierint quid agendũ eſt: vt nõ agut ac
per hoc docere neceſſitatis eſt. Poſſũt
enim homines agere ⁊ nõ agere quod
ſciunt. Quis autẽ dixerit eos agere de⸗
bere ꝙ neſcit: æ ideo flectere nõ eſt ne
ceſſitatis:qꝛ nõ ſemper opus ẽ: ſi tamẽ
ocæti vel etiã delectanti ↄſentit andi⸗
toꝛ. Ideo autẽ victoꝛie eſt flecrere quia
fieri põt: ⁊ vt doceat᷑ ⁊ vt delectetur =
nõ aſſentiat᷑. Quid aũt illa duo pꝛode⸗
runt ſi deſit hoc tertiũ:ſed neq; delecta
re neceſſitatis eſt quãdoquidem cũ di⸗

cendo vera mõſtrantur. Qò ad officiuz

ocẽdi ꝑtinet nõ eloquio agitur.⸗¶ Ile
q; hoc atieditur vt vel ipſa vel ipſuʒz de
lectet eloquiũ:ſed per ſeipſa quoniã ve
ra ſunt mamtfeſtata delectant. Uñ ple⸗
rũq; etiam falſa patefacta atq; cõnicta
delectat. ¶ſIIecq. n. delectãt quia falſa

üt:ſed quia falſũ eſſe verũ eſt. Deleciet
⁊ dicto quia hoc verũ eſſe monſtratuʒ
eſt. ppter eos antẽ quibus faſtidienti
bus nõ placet veritas:ſi alio quocunq;
modo niſi eo modo dicatur vt placeat
ſermo dicentis vatus ẽ in eloquẽtia

Oe doctrina chriſtianna

non paruus etiam delectationi locus.

Que tamẽ addita nõ ſufficit diciſ quos

nec ĩtellexiſſe nec vocentis elocutione

delectatos eſſe ꝓfuerit. Quid enim bec

duo cõſerun homini qui ⁊ ↄfietur ve
rum ⁊ collaudat eloqmũ: nec inclinat

afſſenſum ꝓpter què ſolum cũ aliquid

ſuadetur rebus qne dicũtur iuigilat di
centis intẽtio. Si.n. talia docet᷑ ðcent
que tradere vel noſſe ſufficiat nibil ali⸗
ud eſt eis ↄſentire niñ ↄfiteri vera eſſe.

Kum vero id vocetur ꝙ agendu eſt et

ideo doret᷑ vt agitur fruſtra placet mo
dus ipſe quo dicit᷑ ſi nõ ita diſcitur vt
agatur. Opoꝛtet igit᷑ eloquẽtem excle⸗

ſiaſticũ qn ſuadet aliqd qð agendũ eſt:

nõ ſolũ docere vt ĩſtruat ⁊ delectare vt
teneat.Uerũ ẽt flectere vt vincat Ipli
qͥppe iam remanet ad ↄlenhonèé flectẽ
dus eloquetie grauitate: ĩ quo id non
agit vſq; ad eins ↄfeſſionẽ demõſtrata
veritas adiücta enã ſuauitate dictionis
cni ſuauitati tm opere impeſuʒ ẽ ab bo/
minibus vt nõ ſolũ facienda:verũ eliaʒ
fugiẽda ac deteſtaga tot ⁊ tanta mala
atq; turpig que malis ⁊ turpib oiſertiſ

ſime pfuſa ſunt ſi vt eis ↄſentniatur:ſq ſo

la delectationis gratia lectitẽtur. Auer
tat at deus ab eccleſia ſna qð de ſyna
goga indeoꝑ hieremias ꝓpbeta come⸗
moꝛat dicẽs: Pauoꝛ ⁊ bonenda facta
ſũt ſuper terrã.ꝓpbete ꝓphelabant ini
qua ⁊ ſacerdotes plauſum dederũt ma
nibus ſuiſ æ plebs mea dilexit fic. Et dd
facietis i futux:De eloquẽtia tãto ter⸗
ribilioꝛ quãto purioꝛ: ⁊ qudto ſolidioꝛ
tanto vehemẽtioꝛ. O vere ſecuris cõci⸗
dens petras. huic.n. veriſmile verbũ ſu⸗
um qð per ꝓphetas ſanctos ſecit: ⁊ per
hunc ipſũ pphetam deus ipſe dixit: Ab

ſit itaq; abſit a nobis vt ſacerdotes ini/
qua dicentibus laudat:æ plebs diligat

ethlancbinn
n gfacenn⸗
nksielighnun
cpaſnoreunque

Nlim tüfegen
ler Orodvtich
Renret n pop

(odaunteſtde
ſltotentel
Nagniceno
(eigtnrſtng

Norumn ancpeno⸗

Punteſeblut

nurent Ettclen
hian ſhite
ſhloſtctüeet
lugnamdoori

ftedondäna
cohenram

guerrn
ublindia
petiturſed
Go quodn
dant ſeceſ
faticipaln
perbarun
untintere
lerit.
leraffluen
ſal pfuto
Ollorrot
nocunrſ⸗
Pſeiaele
ſtadenian

ſin

nlotii
Nnuenüiin
duargg
ingmicfit
Naiu

egine,c
jäſconi
wgnnie
wtſin
nuilant!
ipmmniß
üſcene
enlst,
ane
nuin
alig,

4
4

ſic. Abſit a nobis inquã tanta demètia
nam quid faciemus i futurũ? Et certe
minus itelligantur:minus placedt: mi⸗
nus moueam que dicũtur vera tamen
dicãtur ⁊ iuſta non iniqua libeter audi
antur. Quod vtic; nõ fieret niñ ſuauit
dicerẽtur. In populo autem graui de
quo dictum eſt deo. In populo graui
laudabo te:nec illa ſuamias velectabi
lis eſt:qꝛ quiaẽ non iniqua diliguntur:
ſed exigua ⁊ fragilia bona ſpumeo ver⸗
boꝛum ambitu oꝛnatur.quaſi nec ma/
gna nec ſtabilia ecenter ⁊ grauiter oꝛ

narent᷑.Et tale aliquid ĩ epiſtola beati

cypꝛiani.Q ideo puto accidiſſe vł cõ⸗
ſulto factũ eẽ vt ſciretur a poſteris qua
linguam doctrine chꝛiſtiane ſanitaſ ab
iſta redundãtia renocauerit ⁊ ad iſtam
eloquentiam grauioſioꝛẽ modeſtioꝛeʒ
que reſtrinxerit.qualis in eins cõſequẽ
tibꝰ litteris ſecure amatur rel gioſe ap
petitur:ſed difficillime impletur.Ait er
go quodam loco:Petamus hanc ſedẽ
dant ſeceſſum vicina ſecreta vbi ouʒ er
ratici palmitum lapſis pẽdulis nexibui
per harundines baiulas repunt reperi/
unt interea poꝛticum frondea tecta fe/
cerũt.¶ ¶on dicũtur iſta niſi mirabili
ter affluentiſſima fecunditate facundie
ſed ꝓfuſione iumia grauitati diſplicent
Qui vero hoc amãt pꝛofecto eos qͥ nõ
ita dicunt ſed caſtigatiuſ eloquũtur nõ
poſſe ita eloqui exiſtimant non iudicio

iſta deuitare. Quapꝛopter vir iſte ſan/

ctus ⁊ poſſe ſe oſtendit ſic dicere quia
dixit alicubi ⁊ nolle quem poſtmodaʒ
nuſq;. Agat ita ꝙ iſte noſter eloquens
cum ⁊ iuſta ⁊ ſancta dicit.neq; eniʒ alia
debet dicere:agat ergo quantuʒ poteſt
cum iſta picit vt intelligẽter ⁊t libenter
audiatur: ⁊ boc ſe poſſe ſi potuerit tan:
qᷓ;poterit pietate magis oꝛattonum qᷓ;

D .
4 SJðJM —
—=

oꝛatoꝛuz facultate non dubitet: vt oꝛꝗ

„

do ꝓ le ⁊ pꝛoillis quos eſt allocuturꝰ
fiat oꝛatoꝛ anteq; dictoꝛ. Ipſa hoꝛa iaʒ
vt dicat accedens pꝛiuſq; exeat pꝛoferz
tem lingnam ad oeum leuer animam ſi

tientem: vt eructet qð biberit vel quod

impleuerit fundat. Cum enim de vna⸗
quaq; re que ᷣm fidem ⁊. delectationẽ
tractãda ſunt que dicunt᷑ ⁊ multi mo
di quibus dicantur ab eis qui ſciunt qͥs
nonit quid ad pꝛeſens tempus vel no/
bis dicere vel per nos expediat audiri:
niñ qni coꝛda omniũ videt.Et quis fa⸗
cit vt ꝙ opoꝛet:queadmodũ edicatur
opoꝛtet a nobis niſi in cnius man ſunt
2 nos ⁊ ſermones noſtri ac per hoc di
ſcat quidem omnia que docenda ſunt
qui ⁊ noſſe vnlt ⁊ docere facultatemqʒ
doc?᷑di vt decet virum eccleſaſticuʒ cõ
paret. ¶ Ad boꝛam vero ipſius dictio/
mis illud potius bona mente cogitet 2
uenire qò vominus ait: Nolite cogita
re quomodo aut quid loquamini. da⸗
bitur enim nobis in illa boꝛa quid loq̃ᷓ
mini:nõ enim nos eſtis qui loquimini:
ſʒ ſpiritus patris ueſtri qui loquitur in
uobis. Si ergo loqnit᷑ in eis ſpiritus ſã⸗
ctus qni ꝑſequẽètibus tradunt᷑ pꝛochꝛi
ſto. Cur nõ eſt in eis qui tradut vi cen
tibus chꝛiſtum. Quiſquis autẽ dicit nõ
eẽ pꝛecipiendum hom nibus quiduel
queadmodum doreant voctozeſſan
ctus efficit ſpiritꝰ. poteſt dicere nec oꝛi
dum nobis e quia dominus ait: Sci
pater ueſter quid uobis neceſſarinʒ ſit
pn q;ᷓ petatiſ ab eo:aut apoſtolũ paulũ
timoteo ⁊ tito nõ debuiſſe pxecipe qd
nel quẽadmoduʒ pciperẽt aliis. Quas
tres apoſtolicas epiſtolas ante oculos
babere debet cui eſt in eccleſta docto⸗
ris perſona impoſita. Monne in pri
ma ad Limoteum kegäur: Aeiuncia

hec ⁊ doc e: Nõ ne ibi ẽ:ſenioꝛem ne in
crepauer is: ſed obſecra vt patrem: Nõ
ne iĩ ſecuda ei dicit᷑:foꝛm habe ſanoꝛuʒ
verboꝛũ que a me audiſti:nõne vbi ei di
citur. Satis age teipſũ pꝛobabile opera
riu exhibens deo non erubeſcẽtem ver
bum veritatis recte tractatẽ: ibi é illud

pꝛedica verbu iſta opoune: impoꝛtu⸗

ne: argue:obſecra:increpa in omni lon/
ganimitate ⁊ doctrina. Itẽ ꝙ ad thituʒ
nonne dicit epiſcopũ iuxta doctrinam
fidelis derbi ꝑleuerãtẽ eẽ debere.vt po
tens ſil exhoꝛtari in doctrina ? contra

dicentes redarguere. bi ⁊ illud. Cu ve
ro loquere que oecet ſanã doctrinã: ſe
nes lobꝛios et: ⁊ que ſequũtur. ibi etiaʒ
dicit loquere ⁊ exhoꝛtare: 2 increpa ci
omni ĩperio:nemo te cõtẽnat:ammo/⸗
ne illos pꝛincipibus ⁊ poteſtatibus ſub
ditos eẽ ⁊c. Quid ergo putamꝰ:nũquid
contra ſeipſũ ſentit apoſtolus qin cum
dicat doctoꝛes fieri operatiõe ſancti ſpi
ritus: ipfe illis pꝛecepit 2 quid 2 quẽad
modu doceat: an intelligendũ eſt. t bo
minũ officia ipſo lancto ſpiritu largien
te in docendis etiq ipne doctoꝛibus nõ
debere ceſſare ⁊ tamẽ neq; qt i plãtat
eẽ aliquid neq; qui rigat:ſed deum qui
incremęetùů dat. Unde ipſis quaq; mini
ſtris ſanctio hominibꝰ vel etiam ange
lis oꝑdtibꝰnemo recte diſcit que perti⸗/
nẽet ad viuédũ cũ ðo ni fiat adeo doci
lis cni dicitur inops. Doce me facere vo
luntatẽ tuã:dñe quoniam tu es c ꝰ meꝰ
vnde ⁊ ipſi timoteo idem dicit apoſto⸗
lus.Lu at perſeuera in his que didiciſti
⁊ tradita ſunt tibi: ſciens a quo didice/
rio. Sicut enim coꝛpoꝛis medicamenta
que hoĩbꝰab hoĩb adhibẽtur non niſ
eis pꝛoſunt quibus deus operatur ad
ſalutem qui ⁊ ſine illis mederi poteſt:
ecnim hne ipſo illa non poſſint: ⁊ tamen

De doctrina chꝛiſtianꝰ

adhibentur: 2 ſi boc officioſe fiat: inter
opera miſericoꝛdie vel beneficentie de

putant᷑.ita ⁊ adiumẽta doctrine iune
pꝛoſunt anime adhibita per hominem
ruͦ deus oꝑat᷑ vt pꝛoſint qͥ potuit euage
liũ dare hominiẽt nõ ab hoibꝰ nech:p
hominẽ. Qui ergo dicendo niti urꝑ
ſnadere ꝙ bonũ ẽ:nihil hoꝛũ triũ per⸗

nens vt ſcilicet doceat vt delectetvt fle

ctat:oꝛet atq; agat vt quẽadmodis ſu
pꝛa diximus diligenter libenter obediè
terq; audiaf᷑. Quod cũ apꝑte ⁊ cõuenien
ter facit. nõ imerito eloquens dici põt e
ſi nõ eũ ſequatur auditoꝛis afſẽſus.Ad
hoc enim tria.i.vt doceat:vt delectet:vt
flectat etiã illa tria videntur pertinere
voluiſſe. Idẽ ipᷣe romani auctoꝛ eloqui
cũ itidẽ dixit.¶¶ Is igitur erit eloquẽe
qui poterit parua ſũmiſſe:modica tem
perate magna grauiter dicere.Lanqᷓ; ſi
adderet etiam illa tria:⁊ ſic explicaret
vnã eandẽq; ſentẽtiã dicens: Is igitur
erit eloquẽs qͥ vt doceat potuit parua
ſũmiſſe vt delectet modica temperate:
dt flectat magna dicere. Hec anteʒ tria
illa cut aꝑ eo dicta ſunt ĩ cauſs foꝛen
ſib poſſet oſtendere.lon autẽ hoc eſt
in eccleſaſt icis queſtionibꝰ in quibus
huiuſmodi quẽ volum ifoꝛmare fᷣmo
verſatur. In his parua dicuntur vbide
rebus pecuniarijs iudicãdũ ẽ. E ma⸗
gna vbi de ſalute ac ð capite hoĩuʒ. Ea
vero vbi nihil ſuoꝛũ iudicàdũ ẽ nihilq;
agitur vt agat ſne decernat:ſjʒ ttüm
vt delectetur auditoꝛ iĩter vtrũq; quaſi
media ⁊ ob boc modica hoc modera
ta dixerũt. Modicis enim modus no
mẽ impoſuit. am ⁊ modica pꝛo pa
uis a buſiue nõ pꝛopꝛie dicimus.In
iſtis ãt veſtris quãdoquidẽ oĩa maxie
queq; de loco ſuperioꝛe populis dici⸗
mus ad hominũ ſalutẽ nec tẽpoꝛariam

õ
1

Ateni eie
cicennol

aedaäntof

mmiplen

licrpnue
eſtede:t
Pupeeminn

Mtotipart
nnsditite
itinagnoe
immnimäd

e ſiſcu
lomechooe⸗

(itur eadee

Plo exigno
Urnöminnn
ſtäicisdene
ſorioräloe
Gewiae
dwesiac
ſancosA
hcadin⸗
gnis den
angelos
cularini
teptibii
luckcane
noͤie⸗
lre ſuuit
lun t ho⸗

un eli

iame
unend
Uefachu
ſectig

ſſnid

ehobe
mmncen
ron
fnimsst
W
1ar

r

nicham
nnettnt,

cpan
Mietini
S
Brirte
d
urmires
Urwergt
Emnſinnr
Sngt
Mnrient
Vmnignid
n urk
ninidn
er
uwtr

N

e
rtt
w er
ung
Gncii,
S
Ban
ſamnß,

ſbnng
olin

ur

itin

ſed eternò reſerre debemus vbi t cauè
dus ẽ erernus iteritus oĩia magna ſunt
que dicimus vſq; adeo vt nec de ipᷣis pe
cuniarijs rebus vel acqͥrendis vel amit⸗
tẽdis parua videri debeãt:q̃ doctoꝛ ec/
cleſiaſtic Oic: ſiue ſit illa magna ſiue ſit
ꝑpua pecunia.nec;.n.parua ẽ iuſticia qᷓ;

ꝓfecto ⁊ ĩ parua pecnnia cuſtodire de⸗

bemus dicẽte oño:Qui i modico fidel
ẽ⁊ i magno fidelis .Qð ergo mimimuʒ
ẽ:minimũ :ſj magnũ ẽ iminimo fidelẽ
eẽ. Nã ſicut ratio mcũditatis.i.vt a pun
to medio oẽs linee partes ĩ extrema du
cãtur eadẽ ẽ ĩ magno diſco quem ĩ nũ⸗
mulo exiguo ita vbi parua iuſte gerun
tur nõ minuit᷑ iuſticie magnitudo.De
iudicijs deniq; ſecularibꝰvtiq; nin pecu
niarijs cũ loqueret᷑ apoſtolus audet qͥſ
qᷓ; veſtrũ ĩiquit aduerſas alt erũ negorxiũ
babẽs iudicari apud iniquos ⁊ nõ apð
ſanctos.An neſcitis qꝛ ſancti mũdu: iu
dicabũt:⁊ ſiĩ vobis iud cat᷑ mũdus ĩdi

gnis de mi imis iudiceris Neſcitis qm

angelos iudicabimꝰ nedũ ſecularia. Se
cularia igit᷑ indicia ſi habueritis eos qͥꝰↄ
tẽptibiles ſũt ĩ ecclena hog ↄſtituite ad

iudicandũ. Ad reuerẽtiã bis dico ſic

nõ ẽ ĩter nos qͥſqᷓ; ſapiẽ qͥ poſſit iter fra
trẽ ſuũ iudicareſʒ frater cũ fratre iudica
tur ⁊ hoc apud ĩfideles Jam quidẽ om
nino pelictũ ẽ ꝙ iudicia habetis vobiſ/

cũ. Quare nõ magis iniqtatẽ patimini
Qu ire nõ potiꝰfraudamini:ſʒ vos iniqͥ

tatẽ faci is ⁊ fraudatis.Et hoc frẽs. An
neſcitis qꝛ iniuſti regnũ dei nõ heredita
bũt:Quid ẽ ꝙ ſic coꝛꝛipit ſic expꝛobat:
ſic ipꝛobat:ſic minaf qͥd eſt: ſui aium
tam crebꝛa ⁊ tam aſpera vocis teſtatur
muta ione: Quid ẽ poſtremo ꝙ ð rebꝰ
minimis tam grãditer dicit. Lantuʒ ne
de illo negocia ſecularia mernerũt: abe⸗
ſit. Sʒ hoc facit ppter iuſticiã charitatẽ

— .

Im.
pietatẽ: qua nulla ſobꝛia mente dubità⸗
te etia ĩ rebus quatũlibet paruulis ma⸗
gna ſũt. Sane ſi moneremus homines
queadmodaũ ipſa negocia ſecularia vel
ꝓ ſe vel ꝓ ſuis apò eccleſiaſticos iudi⸗
tancq; parua ſumiſſe. Cũ vo de illins vi⸗
ri diſſeram eloquio quẽ volumꝰ earuʒ
rerũ eẽ doctoꝛẽ qᷣbus liberamur ab eter
nis malis atq; ad eterna ꝑuenimus bo
na vbicũq; agutur hec ſiue ad populuʒ
ſiue ad pᷣnatu ſiue ad plureſ fiue ad ami
cos ſiue ad inimicos ſiue ĩ ꝑpetua dicti⸗
one ſiue i collocutionibus ſiue ĩ tracta
tionibus ſiue ĩ epiſtolis longiſſimis vel
bꝛeuiſſimis magna ſũt:vbi foꝛte quonia
calix aque frigide res minima atq; vilii
ſima ẽ: õ tninimũ atq; viliſſimũ onſ aut
ꝙ eü qui dederit oiſcipulo eius nõ per/
det mercedẽ ſuã.autvere qñ iſte doctoꝛ
ĩ eccleſia facit inde ſermonẽ parũ debet
aliqͥd exiſtimare ſe dicere:⁊ iõ nõ tèpe⸗
rate nõ grãditer:ſʒ ſũmiſſe ſibi eẽ docen
dum.nõne qñ accidit vt de hac re loqᷣre
mur ad populũ ⁊ deus affuit et cògrue
diceremus tanqᷓ; de illa aqua frigida q̃ᷓ
dam flama ſurrexit que etiã frigida ho⸗
m nũ pectoꝛa ad miſericoꝛdie oꝑa faciè
dga ſpe mercedis accẽ eret: mer
cũ doctoꝛ iſte debeat reru doctoꝛ eẽ ma
gnarã nõ ſempꝑ debet eas graditer dice⸗
re:ſʒ ſũmiſſe cu aliqd docet᷑:tẽperate cũ
aliqd vituperat᷑ vel laudat᷑. Cum vo ali
quid agendũ eſt ⁊ ad eos loqᷣmur qͥ B
agere debẽt: nec tamẽ volũt tuc ea que
magna ſut.dicẽda ſut graditer ? ad fle
ctẽdos aĩios ↄgruẽter. Et aliqũ õ vna ea
dẽc; re magna ⁊ ſimiſſe dicit᷑ R vocet᷑:
2 tẽperate ſi pᷣdicaf: ⁊ gràditer ſi aduer
ſus ide animꝰxt cõuertat᷑ ĩpellit. Quid
eniʒdeo ipſo maius ẽ. nunqᷣd ideo nõ di
cit᷑.aut qui docet vnicate kuntaris oza

De doctrina chꝛiſtlana

ſſmiſſa diſputatione agere: vt res ad
noſcẽdũ diflicilis quatũ dat᷑ poſſit ĩtel/
ligi Nũquid hic oꝛnameta ⁊ non docu
mẽta querunt᷑ nuqd vt aliud agaé fle/
ctẽdus auditoꝛ ⁊ nõ porius vt diſcat in
ſtruẽdus? Poꝛꝛo cũ laudat̃ veꝰ ſine de

cit atq; ait velut interrogas Qnid ergo
lex: deinde rñdit. LCrãſgreſſionis gratia
poſita ẽ:nec veniret ſemè cui pmiſſij eſt
diſpoſita ꝑ angelos i mann mecdiatorſ.
Moegdiatoꝛ auũt vnius nõ è: deꝰ vo vn ẽ

ex illa nõ eſt hereditas ipſeſbi obier

leipſo ſue de operib ſuis quanta facies

pulchꝛe ac ſplẽdide dictionis oboꝛitur

ei:qui põt quatũ põt laudare:quoniam
nemo ↄueniẽter landat:nemo quõcun

q; laudat nõ.At ſi nõ colat᷑ aut cũ illo

vel etiã pꝛe illo colant idola ſue demo

nia ſiue quecũq; creature quantuʒ hoc
malü ſit atq; vt ab hoc malo auertan
boies debet vtiq; graͤditer vici. S
miſſe dictionis exẽplũ eſt apud apoſto
lum panlũ vt planins aliqd cõmemoꝛè
vbi ait: Dicite mibi ſub lege volẽtes eſſe
legẽ nõ legiſtis: Scriptũ eſt.n. ꝙ abꝛa⸗
am duos ſilios habuit. vnũ de ancillaz
vnũ de libera.ſ ille qui de ancilla fʒ car

nẽ natus eſt. Qui aut ve liberat ꝑ repꝛo

miſſioné: que ſũt p allegoꝛiã dicta. Dec

enim ono ſut teſtamẽta. vnũ quidem ĩ

mõte ſynai ĩ ſeruitutẽ generans que eſt

agar:ſyna.n.mõs eſt ĩ arabia qui ↄiun⸗

ctus ẽ ei que nüc ẽ iheruſa lẽ:⁊ ſeruit cũ
filijs ſuis. Que aut ſurſũ eſt libera ẽ ihe⸗
ruſalẽ que ẽ mater nr̃a ⁊c̃. Itẽcq; ibi ra⸗
tiocinat᷑ ⁊ vicit: Fratres.ſᷣm hominem
dico:tamè hominis ↄfirmatũ teſtamè⸗
ium nemo irritũ facit:aut ſuperoꝛdinat

Abꝛae dicie lũt ꝓmiſſiones ⁊ ſemini eiꝰ

Nõ dicit ĩ ſeminibus tanqᷓ; i multis ſed
tanqᷓ; ĩ vno ſemine tuo qð eſt chꝛiſtus.
PHoc aũt dico teſtamẽtũ ↄfirmatũ a ðo
que poſt.ccccxxx.annos facta ẽ lex.nõ
iſirmat ad euacuadas ꝓmiſſiones. Si
enim ex lege hereditas iam nõ er ꝓpmiſ⸗
ſione:abꝛae aut ꝑ repꝛomiſſionẽ vona⸗
uit deus: ⁊ qꝛ occurrere poterit audien⸗
tis cogitationi:vt qͥd ergo data ẽ lex: ſi

⁊ bic occurrebat ꝙ ſipiipe ppoſuit.Lex
ergo adnerſus ꝓmiſia dei: Et reſpõdit:

abntt. redditcq; rationẽ dicẽs: Si.n. data

eèt lex que poſſet viuiſicare omnino ex
lege eèt iuſticia ſz ↄcluſt ſcriptura om⸗
mia ſub peccato vt ꝓmiſſio ex fide ieſu
chꝛiſti daret credẽtibꝰ⁊c̃.vel ſiqd bunſi

moch é. Pertinet ergo ad vocẽdi curaʒ
nõ ſolũ aperire claula ⁊ nodos ſoluere

queſtioniũ:ſʒ et dũ hic agit alijs queſtio
nibus que foꝛte iciderint ne id qð dici⸗
mus ĩpꝛobet᷑ ꝑ illas aut refellat᷑ occur/
rere.Si tamẽ ipſa eoꝝ ſolutio parit᷑ oc⸗
rerit:nec moueamqð auferre nõ poſ⸗
ſumus. Fit.n.vt cũ incidẽtes queſtiõeʒ
alie queſtiones.⁊ alie rurſus incidenti
bus icidetes ptractant᷑ atq; ſoluunt᷑ i
eam longitudinẽ ratiocinationis exten
dat oꝛatio vt niſi memoꝛia plurimũ va
leat atq; vigeat ad caput vñ agebat di/
ſputatoꝛ rede nõ poſſit. Ualde ãt bo⸗
nũ ẽ vt qcqd ↄtradici põt occurrerit ſe
futet᷑: ne ibi occurrat vbi nõ erit qui rmmn
deat.aut pnti quidẽ ſz tacẽti occurrat:⁊

minus ſanatus abſcedat. /In illis au

tẽ apoſtoli vbis dictio tẽperata c.ſenio⸗

rè ne increpaueris ſzj obſecra vt patrem

iunioꝛes vt fratres:anus ot matres. ado
leſcẽtnlas vt ſoꝛoꝛes.Et in illis obſecro

aũt vos fratres ꝑ miſericoꝛdiã dei vꝛ ex
hibeatis coꝛpoꝛa veſtra hoſtid viua ſan
ctam deo placẽtẽ.Et totꝰ ipſius exhoꝛ/
tationis locꝰtẽperatũ bʒ elocutionis ge
niuis vbi illa puichꝛioꝛa ſũt ĩ dbus ꝓpꝛia
pꝓpoꝛiis tanq; debita reddita decẽter ex⸗/
currũt.ſcuti ẽ habẽtes vona oiuerſa ,

.

ſgſiein
ſitu
ſ

anad
nandi

Uuiumni
ifrernuan
6eltnopken
hyrtaſeruen
dnterä
ſſt ſle
iicintes o

cle nollen
Gungeridror
ſentes. Et;
dinebiictn
ſüerſabn
Gchoti
Minc⸗
rpri
emnnd
mednti
aitun
nignici
tint
appꝛop
tenebꝛa
ſdieho
lonibn
ticfe
ſtßich
ni
lioßner
bemnt
Unem
Mige⸗
Mela
ſoe
NN
i n
ahe

tkbtitk
nastret
rirgii
Mnn
Kerbarg
mpur
rmie
wg
intcin
iuſn
Aanis
N
itm
L
3
tn,
uſinn
tii
GliG
hon

gratiaͤ que data ẽ nobis ſue pphetia fʒ
regulã fidei ſue myſteriũ i miniſtrado:
ſue qͥ vocet ĩ doctrina. Qai exhoꝛtatur
i expoꝛtaiione:qui tribuit i ſimplicuate
Qui pꝛeeſt ĩ ſollicitudine. Qni miſeret
in hilaritate. Dilectio ſine ſmulatione.
Odiẽtes malũ adberẽtes bono.Chari⸗
tatẽ fraternitatis inuicẽ diligẽtes.bono
re mutuo pꝛeueniẽtes:ſtudio nõ pigri:
ſpiritu feruẽtes. Dño ſeruiẽtes:ſpe gau⸗
dentes:ĩ tribn latione patit᷑tes:oꝛationi
inſtãtes. Necefſitatibus ſanctoꝝ còmn
nicantes. Hoſpitalitatẽ ſectates:benedi
cite ⁊ nolite maledicere. Gaudete cum
gaudẽtibus:flete cũ flẽtibus:idipſũ ſen
tientes. Et q; pulchꝛe iſta oĩa ſic effuſa
bimẽbꝛi c.rcuitu terminant᷑:nõ alta ſa⸗
piẽtes:ſed humilibus ↄſentietes Et ali⸗
quãto poſt.i hoc ipſo iquit ꝑſenerãtes:
HBeddite oĩbus tributũ debitũ:cni tribu
tũ tributũ:cui vectigal vectigal:cui tio/
rem timoꝛẽ: cni hbonoꝛẽ bonoꝛem. Que
mẽbꝛatim fuſa claudütur etiã ipſa cir⸗
cuitu quẽ duo mẽbꝛa ↄtexerũt. Nemi
ni qnicqᷓ; debeatis:niſi vt inuicẽ diliga⸗
tis ⁊ poſt paulũ. Nox pꝛweſſit:dies aũt
appꝛopinquauit. Abijciamus ergo oꝑa
tenebꝛarũ ⁊ ĩiduamur arma lucis:ſic vt
ĩ die honeſte ambulemus.nõ ĩ cõmeſſa
tionibus ⁊ ebꝛietatibus.nõ in cubilibꝰ
⁊ ĩpudicitijo.nõ i ↄtentione ⁊ emnlatio
ne:ſʒ iduimini dominũ ieſũ xpᷣm ⁊ car/⸗
nis ꝓuidentiã ne feceritl in cõcupiſcen⸗
tijs ſine dubio aures clanſula nwnmero⸗
fioꝛe mulceret:ſʒ granioꝛ iterpꝛes etiam
oꝛdinẽ malnit tenere verboꝑ. Quõ aũt
boc ĩ greco eloquio ſonet ꝙ ẽ locutus
apoſtalus viderint eius eloquij vſq; ad

iſta doctioꝛes:mihi tamẽ q nobis codẽ
Vrbox oꝛdine ĩterpꝛetatij :ner ibi vi⸗

det᷑ currere mimeroſe. EGane hüc elo
cutiõis omatũ qͥ numeroſis fu clauſut

H . lii⸗

de eſſe fatendũ eſt auctoꝛibus nris. Qð
vtrũ ꝑ ĩterpꝛetes factũ ſi.an qò magis
arbitroꝛ ↄſulto illi bec plaubula deui
tauerũt affirmare nõ audeo qm me fa⸗
teoꝛ ignoꝛare. Illud tamẽ ſcio q ſi qſqᷓ;
buinſmodi numeroſitatis peruus illoꝝ
clauſulas eoꝛüdẽ numeroꝝ lege cõpo/
nat ꝙ facillime fit mutatis quibuſd am
verbis que tantüdẽ ſigniſicatione valẽt
vel mutato eoꝑ que inenerit oꝛdine: ni
bil eoꝑ que velin magna i ſcholis grã
matiroꝑꝝ ſhetoꝝ vidicit i illis iuinis vi
ris defuiſſe cognoſcit. Et muita reperi
et locutionis genera tãti decoꝛis:que qͥᷣ
dem in noſtra: ſa maxime i ſua lingua
coꝛa ſũt.quoꝝ nullũ ĩ eis qͥpus iſti inflã
tur litteris iuenitur. Sed cauẽdũ eſt ne
diuinis granibuſq; ſentẽtijs dũ additur
numerus põdus detrabat᷑. Na illa mu

ſica diſciplina vbi numerus iſte pleniſ

ſime oiſcit᷑ adeo nõ defuit auctoꝛib/ ve
ſtris.vt vir doct Heronymꝰ quoꝛũdaʒ
etiã metra cõmemoꝛat i hebꝛea dimta
xat lingna: cui vt veritatẽ ſeruaret in ð
bis Hhĩide nõ traſtulit.Ego at vt de ſẽſu
meo loũᷣr qͥ mihi q; aliis ⁊ qᷓ alioꝝ vti
qʒ notiõ.ſiẽ ĩ meo eloqòo qᷓ; modeſte fie
ri arbitroꝛ.ñ pᷣtemitto iſtoſ nũeros cłaꝑ
ita ĩ auctoꝛib vr̃is h̊ mihi pluſ plʒ ibi
eos rariſſune luaniERaace n diligẽ
di gen boc maxime oiſtat ab iſto genẽ
tẽperato:ꝙ nõ tã verboꝝ oꝛnatib acce
ptũ q; violẽtis aĩ affectibꝰ. Nã capit ẽt
illa oꝛnamẽta pene ola:ſ ea ſi bůu nõ
reqᷣrit.Yert᷑ qppe ipeiu ſuo ⁊ elocutio
nis pulchꝛitudiĩieʒ ſi occurrerit iteꝑ capit
ñ cura decoꝛis aſſumit. Satis c.n.ei ꝑꝑ
qð agit᷑ vt vba ↄgr nẽtiia nõ oꝛis eligan
tur iduſtria:ſj pectoꝛis ſequant᷑ ardoꝛẽ
nã ſi adiücto geminatoq; feno vir ſoꝛ
tis armet᷑ intentiſſimus pugne agit qui
dem illis armis agit:non quia Preri⸗
£

ſa:ſed quia arma ſunt:idẽ ipſe eſt tamè
ẽ ⁊ valet plurimuʒ ẽt cũ rimati telo mi
ra facit. ¶igi aponolus vt p enan ge
lico miniſterio patiéter mala hiuuſmo
di ſempoꝛis ſolatio donoꝛũ dei oĩa tol
lerentur. Magna res ẽ ⁊ graãditer agit
nec deſunt oꝛnamẽta d icedi Ecce int
nunc tepus acceptabile:ecce nunc dies
ſalutis. lemini in quoq; oantes offen

ſonẽ vt nõ repꝛehendat᷑ miniſteriũ no

ſtr ſed ĩ oĩbꝰcomẽdãtes noſmetipſos
ſcut dei mimſtros in multa patientia
in tribulationibꝰ: in anguſtije: i plagis:
in carceribꝰ: in ſeditionibus: i laboꝛibꝰ:
in ieiun ijo: i vigilijs: i caſtita te: i ſciẽtia in
lõganimitate: in beni nitate:in tpiritui
ſancto:in charitate n oficta:i verbo vi⸗
latis: in vmtute dei: per arma iufticie a
dexteris t a ſiniſtris per gloꝛiã 2 igno/
buluatẽ: per infamid ⁊ bonã famaͤ: vt ſe
Gucteꝛes a veraces: vt qui ignoꝛatur ?
dgnoſcũtur: quaſi moꝛites ? ecce vi/⸗
uim⸗: vt coerciti ? no indꝛtificati vi tri
ſtes lemp at gatitctes: ſicut egent miil⸗
tos at oudtes:taz nibil babetes 2 oia
poſſidentes. ꝙCide adbuc ardentem
Ds noſnꝑ patei ad voſo coꝛithi coꝛ no
ſirũ vilatatũ é. æceta qᷓ ꝑpſeq lõgu ẽ. Itẽ
ad rom anos agit vt perſecunões hu
iuſnodi tẽpoꝛis charitate vicanrur ſpe
circa in adiutoꝛio dei. agit dt granditer
omate. Scim ꝰmquit qth diligetibus
deu oĩa cooperatur ĩ bonũ bis qͥ ſm ꝓp/
poñntũ vocati funt ſancti:qm quos pꝛe⸗
iciuit ⁊ pᷣdeſtinauit cõfoꝛmes fieri ima
ginis filij ſunvt ſit pſe pꝛimogenitus in
mnitis fratrib. Quos àt pꝛedeſtinauit
illos ? vocauit. Et quos vocauit ipſos ⁊=
iuſtificauit Quoſat iuſtificauit ipſos ?

gloꝛificauit Quid ergo oicem a boc.

Si deus pꝛo nobis qs cõtra nes: Qui
hlio pꝛopo nõ peperci: ſed pꝛo nobis

De doctrina chꝛiſtlang

omnibus iradiditilũ. Quõ nõ cũ illo
nobis ola donauit: Quis aecuſabit ad
nerſus electos dei: Deus qn iuſtificat

„*

Quis Equi cõdenet

nobis moꝛtuue ẽ magis ſt qui reſur
rexit quiẽ in vextera dei? q iterpellat
ꝓ nobis.· Qui nos ſeparabit a chariate

„„

cntio:an fa mes: an nuditas:an pericu⸗
lũ:an glad us: ſicut icriptũ ẽ. Quia ꝑꝑ

chꝛiſti: Lnbulatio an anguſtia an pſe⸗

le moꝛte afficimur tota die eſtimati ſu⸗
mus vt oues occiſionis:ſj ĩ his oĩib ſup

enim quia neqʒ moꝛs neq; vita ny pᷣſen

tia nʒ futura nʒ virtus nz altitudonzp/
fundũ nʒ crearura aliqua nos poterit

ſeparare a charitate dei q in chꝛiſto ie

ſu dno nr̃o. Ad galathas t q;uis tota

ipſa epiſtola ſũnnſſo dicẽdi genere ſ cr
pta ſit niſ in extremis partib xbi ẽ elo
quiũ tẽperatũ:tamẽ ipon t quèda loci
eo mon animi vt ſine vllis quide tali/
bns oꝛnamẽétis qualia ſunt in illis que
mõ poſuim nõ poſſet tñ niñ gradier

ent ⁊ ego:qꝛ ⁊ ego ficut vos fratres pꝛe
coꝛ vos:nihil me leſiſtis. Scitis qꝛ ꝑifir
mitatẽ carnis ipꝛidẽ euangeliʒaui vo
bis ⁊ tentat ones noſtras i carne mes
nõ ſpreuiſtis nʒ reſpinſtis: ſed ſicut an⸗

gelũ dei me accepiſtis ſicut chꝛiſum ie

ſuʒ. Que ergo fuit beatitudo noſtra:te
ſtimoniũ vobis phibeo quoniã ſi fieri
poſſet oculos veſtros eruiſſetis ⁊ dedii
ſetis mibi: g inimicfactus ſũ vobis ve⸗
pꝛedicans: Emulant᷑ vos non bene: ed

excludere vos volunt: vt eos emulemv

ni. Bonũu ẽ aͤt emulari in bono ſeẽper ⁊
non ſolũ cũ pꝛeſens ſũ apud vos. filioli

mei quos iterũ parturio vonec foꝛmet

rchꝛiſtus ie ns qui

2 menſes ⁊ tepoꝛa:timeo vos ne foꝛte
ſine cã laboꝛqueris; in vobie. Eſtote ſi/

cikelrot
wotmun
fobig,
Genſoruba
noneſtnk

ſoꝛtehri

4 Umfruereter

ſoncanaſn
ſcihtawenr
ſectore d
recpusb
fͤce otett
Adumnne
fſorüleie
beius do⸗
deſeminit
ſnidodi⸗
Weſan
ürö
crdr
Kiamde
ſgepon
epiſtol
ſtionẽ
Ntic
ſernet
dnsp⸗
onẽ ei
dicate
chiiſtin
eſtvi
ſcatiſ⸗
liqno
iin ſal
Pnent
unoeb
ſepaſl
Ulanue
fütre⸗
Pnnd
lane⸗

5é exed cũ ſatis ſit boe
üce apnd 27. que neceſſe n u futmre verita
is. Uellẽ ãt nüceẽ apund. ⁊c.ꝗ õplectiqꝙ noe typu inu biberit:
ſtust dobis. De quia cSfuͦdor Wodcncen aquã cus erpꝛeſſe⸗
vos 2 morar⸗ uid bic ant cõtraria vſeunagine ve⸗ melchiſechech domi
Wl noi. verba ſüt Ftdditaaur alide Sn rit. ze⸗ unlcer pfiguratũ wicem . n
i htvneſiniubnera raraneng grdonamcaſenruna Sechalu ganen e
en iceon tepuit grdis a ſtolica iſa melchiſe
inr ideo ⁊ tepuit grad Szʒ apoſto
Alrpni um fruere ſe

Snden

pum
aã Qõ aũt melchiſedech typun
5 ſolũ xit abꝛad Qõ aut melch ipſalmo ſoũe
iapii ſeripta mem itoꝛe:ſed etiam expoſite ſanct? ex pſona pfr̃is ſacerdoſ ĩ eternũ
R krare debaechr ſamionnd PSoart ciſemsunten ledhech, r alia d.
wintſ z õ ſecũdũ crainemelcht dictiõis moars
almfas er ficie otetus alt a dictionũ ine ut bi ep HS legẽtibus.
R icie c nus iſa gener dlernor mels d ſeche ile exploꝛare legẽtil
re vicdea eeeerbaſincharu dech 8 ſerua t: qõ mrle er Aoaruc N agatr. 3
D iſtoꝛũ lectione⸗ ä pꝛoſecerat ea PE anctus quocq; pri ⁊ filio dem
imnin lubꝛius doctrinã pꝛoſecerne janns Sa puͦ ſcõ vt eũ pr̃i ⁊ fili i
ubꝛius doctrinäp cat cypaantte na oe ſpũ ſcõ vt eů p édi genere vti
mügut eſie miniſtrarũt. itnr i eo liho magnaͤ de ſpuͦ⸗ iſſo tũ dicẽdi genere
i cleſte miniſtn i genere vtitur ĩ eo ret eqlẽ:ſũmiſſo tũ amẽta ver
S iſſo dicendi genere vtitur t. Sol ſtra E. ta no armamels ve
umiſſo dicendi licis diſputat. Se m̃ res ſuſcepta nõ ömonitio
alhniß⸗ n ſacramẽto ca querit viy tur: g ectecdos aioe comost1:0
e vbi oe ſacramẽto io ĩ qua querit᷑ vty boꝛiũ ant ad flectẽ êta ðſiderat
Eninin uitur qppe ibi queſtio ĩ qua que mi, Donn aut dd fle vocumera dſider3
Lirbeilrg aanni i en tnan ne egrüͤſes ertoole n⸗ aie: 5mne
xtam debeat habere: ſzve tipium ergo Ergoi! lo gedeõ cũ audiſiʒ ꝙ dſ le
trle ide ponedũ ẽ. ¶ Poſt pne oſitã que tus on loꝛũ milibꝰ ĩ vn ulit edũ
Kund epiſtole ia ſoluer at vos ſciatis inqu iẽ ſuã ab hoſtib? liberare pcepta ãgeli
Cii ionẽ. ãmonitos at vos ſci⸗ traditio biẽ ſud ab ho : ſecũdũ pᷣcepta ãg
iie ſtioné. ãmonit — inica tra 1 pꝛaru cui carné: it 7 eã iure pfu
voric ĩ calice offerẽdo dominica obis capꝛarũ c poſuit ⁊ ed iure
ndſ et ĩ calice off⸗ d fiat a võbis qᷓ; ꝓ vobis a ſupꝛa petrã p ie qua ge
umeſ ſernet nʒ aliu lix qͥ ĩ cõmemoꝛa it. Que ſimnl vt vge cacu tra ignis
nythd oñns pꝛio fecit: vr c⸗ o offerat᷑. Nã ci bat agelus dei cõtig ebat aſſũ
rrnt ei;fert mirt' vino o ſangnis ſebat aͤgeln ificiũ offerebatf aſſů
rinnt onẽ eifer ſu vitis vera ſa ipit atz ita ſacri tum vr ꝙ pe
i , dicat chꝛ ſtus ego ſu ſed vinũ: nec pe i 6. Quo iudicio de is xpᷣi qꝛ ſcri
* chꝛiſti nõ aqua eiꝰquo redẽpti ? vini/ a illa ypũ babuerit coꝛp etra: petra
atreic ideri ſaͤguis ei qu vnũ deſt ca trailla: 34 22lequenti pe
otrric teſt videri ſe 6 ĩ calice qñ vjnũ tü ẽᷣ bibebaãt ve⸗ n ad diuinitatem
anetr icati ſumus eẽ ĩ calice c : qſcripturag p t Tos h wti nõ ad diuinitat
n ſedei ſn rpi ſanguis oñdit: 6 ſrin at. ãat erat Enr carne lael E qͥ ſcientiũ en
mt oiuz laer ameto zaraenrier⸗ ſacramẽ⸗ a oltoten perenni riuo ſun angiufs ,
i Inuenimus. n. in geneſt ſignü domini nu. Jam tüc ergo i ſna to
e i noe boc idẽ pᷣc mnü bibit ine 6: qꝛ vomin ieſus ĩ cat et:
Mati unnoe Hoc xtitiſſe: vinu bi Eq claratũ ẽ: qꝛ vominꝰ cifirus aboleret:
eht aſſionis ext itiſſt⸗ datus ẽ:ꝙ ſdi peccata cru upiditates
iin ce paſſion n domo ſua nud ib?“ tus müuc pe toꝑ: G et cupiditates
cun hꝛigtus i n do 1 aratibeſenlodt nec ſolũ let ſactafel; facti refet k.
ceu fuit recũbẽs pris a medio filio vdeno ĩoꝝ.Caro.n. edi ad cin
it ealwnlert ſero vnerom eofeta gione
* tata e. à maidꝛe vero mmi

ita con
ſicut clara ſunt vt ꝓpfũda ſint atʒi

rdos dei ſũmi ⁊ bñdi
vinũ.fuit enĩ ſacerdos dei ſũmi

NNNDe doctrina chrifriana

ius ad illecebꝛas cupiditatũ.ſc ſcriptuʒ
C:qꝛ cõcupiuit populus cupiditatẽ peſũ
ma:⁊ dixerũi: Quis nos cibabit pane:
Qðò igit extenait angelus virgã ⁊ teti⸗
git pecrã de qua ignis exut: oſtendit ꝙ
caro vi ipintu repleta viuino peccata
ola huane cõditionis exueret. Unde et
dñns ait: Ignẽ veni mittere in terrã. Et
terra i quibrei docẽde ac ꝓbade maxi
me ĩcubit.De genere tẽꝑato ẽ apud cp/
pꝛianui virginitatis illa laudatio. Nunc
nobis ad vir gnes ᷣmo ẽ quarum quo
ſublimioꝛ gloꝛia ẽ:maioꝛ ⁊ cura cẽ: flos
Cille ecclenaſtici germinis decꝰ atq; oꝛ
namẽetũ gr̃e ſpiritualis leta idolis lau/
dis ⁊ honoꝛio:opꝰ itegrũ atʒ icoꝛuptũ
dei imago rũdens ad ſcimoniã oni illu
ſtrioꝛ poꝛtio gregis chꝛiſti. Saudet per
ipſas atqʒ in ipas:largiter floꝛet eccleſe
matris gioꝛioſa fecũditas:quãtocq; pluſ
copioſa vᷣginitas numero ſuo addidit
tãto gatdiũ mris angeſcit.Et alio loco
i fine epłe.Quõ iquu poꝛtauimꝰ imagi
nẽ terreni q de limo ẽ poꝛtemꝰ⁊ imagi/
nẽ eiꝰ qͥ de celo ẽ.hãc imaginem poꝛtat
vginitas:poꝛtat itegritas: ſãctitas poꝛ
lat ⁊ vitas:poꝛtãt diſcipline dei memo
res iuſticia cũ re ligione retinẽtes ſtabi⸗

les in fide.bumiles in timoꝛe:ad oẽs tol
lerantias foꝛtes:ad ſuſtinẽdas iniutias

mites: ad faciẽdã miſericoꝛdià faciles:
fraterna pace vnanimes atʒ cõcoꝛdes.
Que vos ningula o bone vᷣgines obſer⸗
nare:diligere:implere debetis que ðᷣo ⁊
xpᷣo vocãtes ad oñʒ cui vos dicaſtis ma
ioꝛe: ⁊ melioꝛe ꝑte pᷣceditis puecte an/
nis iunioꝛib magiſteriũ facite. Mioꝛes
natu pᷣbete cõparibicitamẽtũ hoꝛtam̃
tis vos mutuis excitate emulis de vtute
documẽtis ad gliã ꝓpnocate durate foꝛ
titer: ſpualt ꝑgite:pernenite felicu: tãtũ
memtote tuc vri cu icipiet ĩ vobis vgi/

nitas honoꝛari. Ambꝛonñiét dicèdi ge

nere tẽpato ⁊ oꝛnato pfeſſis oginib p
ponit tq; ſub expli ſomna ꝙ moꝛibus

muteret᷑ ⁊ dicit. Uirgo erat nõ ſolum
coꝛꝑe:ſz ẽt mẽte q̃ nullo doli ãbitu ſin/

cerũ adulteraret affectũ:coꝛde hinlis:

bis grauis:ai pꝛudẽs:loquẽdi parcioꝛ:

legẽdi ſtudioſioꝛ:nõ ĩ incerto dininarũ

ſzi pce paupis ſpeʒ pones itẽta opi: fe⸗/

cũda ſermoni:arbitriuʒ mẽtis nõ hois

ſed deũ querere:nullũ ledere bñ velle:

oĩbꝰ aſſurgere maioꝛib natu:eq̃libꝰnõ
ituidere:fugere iactãtiã:rõne ſequi:ama
re vtutẽ. Qm iſta vultu lent paretes:qñ
diſſenſit a ꝓpiquis:qñn faſtidiuit hbumi
l:qñ irriñt oebilẽ:qn vitauit inopem.

Eos ſolos ſollicita cetꝰ hominũ ĩuiſere

quos miſericoꝛdia nõ eri
pꝛeteriret verecũdia.

inerecũdu:nõ geſi fractioꝛ nõ iceſſus
ſolutioꝛ nʒ vox petulãtioꝛ:vt ipſa coꝛ⸗

poꝛis ſpecies ſimnlacrũ fuerit mẽtis ⁊ fi

gura pbitatis. Bonã qᷣppe domuli ipo

veſtibulo oʒ agnoſciae pmo pᷣtédit in⸗

greſlu nibil ĩt atere tenebꝛapꝑ: tacq; lu⸗
cerne lux it ponta foꝛis luceat. Quid g
exeqᷣtur ciboꝛũ parſimonia officoꝛü re
dũdãtiã alterũ vltra naturã ſupfuiſſe:al
terũ ipſi nature peneefuiſſe. Illic nul
la itermiſſa tẽpoꝛa hic cõgeminati ieiu
nio dies.Et ſi qn reficiẽdi ſucceſſiſlet vo

luntas cibꝰplerũq; obui qui moꝛt ar

☛G „

ꝑpea ĩ exẽplo buiꝰtẽꝑati generis poſui:

qꝛ hic nõ agit vt vginitatẽ vouedt qͥ nõ
vouerũt:ſʒ quales eẽ debeãt qͥ iam vote
ſunt.nã vt aggrediat᷑ aius tatũ ac tale
ꝓpoſitum grandi vtiq; oicendi genere
debet excitari:⁊ acccdi ſed mattyr cypuꝝ
anus de bitu vginũ nõ ve ſuſcipiendo
vVirginitatis ppoito ſcribit. Inte vero

Ifie

riret Niil toꝛuu in
oculis:nihil ĩ vbis pꝛocax:nihil in actu

nichuei
dtiogiol

eöbllii

Zwocpel
ninchl
Cetatüne
Gounionn
s gnaltate
ſgnnoic
Unealueie
uſſhaini

ret ALu
tiipeobete
ſcboſſenin
ninest ine
oconuptis
Arlterade
Wo
Ronshen
GRRMd
tüs
mmi Ser
rpe
mento
quitie
nie
veritas:
colo⸗
medacit
noͤpot!
Nu tu
ſisteee
legocon
P pelig
moſaut
ſcnünmr
Mereteb⸗
Ron
ſgird
ltere
cGSſknä

lnn

—
Kginen
alnit
wüͤrirti
nnltxer
RZ”ZZ
Neiſai
ua eni
nighn

ſurd⸗

frienit
münft
irn
S
Nnnd
büskun⸗

Dictiõis grãdis exẽplo

eriſcopus etiã ad hoc eas magno aecẽ
dit eloquio. Uerũ ex eo Fan egerunt
Ambo dope inuecti ſũt cãs que foꝛmã

pigmẽtis coloꝛdt:quoꝝ pᷣoꝛ ille cũ bo

ageret ait inter cetera. Siquis pingẽ
do artifexvultũ alicui ⁊ ſpeciẽ ⁊ coꝛpo
ris qualitatẽ emulo coloꝛe ſignaſſet: ⁊
ſignato iã cõſumatoc; Rimulacro ma⸗
nus alius iferret vt iã foꝛmata iã picta
quaſi peritioꝛ refoꝛmaret grauis pꝛioꝛii
artificig iniuria 2 inſta indignatio vide
ret᷑ & Lute exiſtimas impune laturaʒ
tã ĩpꝛobe temeritatis audaciã: dei arti⸗
ficis offenſam: Et ſi impudica circa ho⸗
mines ⁊ inceſta fucis lenocinantibꝰnõ
ſis coꝛꝛuptis violatiſq; qͥ dei ſunt peioꝛ
adultera detineris. Quod oꝛnari te pu
tas:qꝙ putas comi:iĩpugnatio ẽ iſta dini
ni oꝑis pᷣuaricatio ẽ veritatis: monẽtis

apoſtoli vox ẽ. Expurgate vetus fermẽ

tũ vt fitis noua cõſperſio ſicut eſtis aʒi⸗
mi. Et enim paſca noſtrũ imolatus eſt
xpᷣs. Itach feſta celebꝛemꝰnõ ĩ fer⸗
mento veteri nʒ i fermẽto malicie ⁊ ne
quitie:ſed in aʒimis finceritatis ⁊ verita
tis. Iluquid ſincerite perſeuerat et
veritas:qñ que ſincera ſunt polluũtur
coloꝛũ adulteriis:medicaminũ fucis:in
mẽedaciũ vera mutãtur. Dñs tuus dicit
nõ põt facere capillũ vnũ albũ aut ni⸗
grü: ⁊ tu ad vincendã domini tui vocẽ
vis te eẽ ponioꝛ: Audaci conatu ⁊ ſacri

lego con:ẽptu.crines tuos inficis: ma⸗

lo pꝛeſagio futuroꝝ capillos iã tibi flã
meoſauſpiraris:lõgũ ẽ inſerere oĩa que
ſequũtur. Olle vo poſterioꝛ vt ĩ tales
diceret:huic illa inquit naſcũtur in tẽti
ua vicioꝛũ:aut queſitis coloꝛibꝰ oꝛa de
pingãt vu viris deſpicere foꝛmidãt ⁊ de
adulterio vultꝰ medicãtur adulterium
caſtuatis. Quãte boc amdÜt iã effigiem

—— = . 1
—– . . „
er
.

verent᷑ maritale iudiciũ ꝑdidere ſuum.
pꝛioꝛ enim de ſe ꝓnũciat quẽ cupit mui
tare ꝙ nata c. Ita dũ alij ſtudet placere
pꝛius ipſa ſibi diſplicet. Qm̃ indicẽ mu
lier pꝛioꝛẽ reqᷣrimꝰoefoꝛmita is tue qᷓ;
teip ſã que videri times. Si pulchꝛa es
qd abſconderis ſi defoꝛmis cur ſe foꝛ
moſã eẽ mẽtiris nec tue conſciẽtie nec
alieni erroꝛis gratias habiturd. Ille.n,
alterã diligit. tu alteri vis placere: ⁊ ira
ſceris ſi amet alterã q adulterare inde
docet᷑. Mala magiſtra es iniurie tue le
nocinari: refugit ẽt q̃ paſſa ẽ lenonẽ:ac
licet vilis mulier nõ alteri tñ: ſed ſi pec
cãt tollerabilioꝛa ꝓpemodũ iĩ adalterio
crimĩa ſũt. Ibi.n.pudicitia hic nã adul
terat. Satis vt exiſtĩo apparet ſeminas
ne ſuã adulterẽt foꝛmã ⁊ ad pudoꝛem ⁊
ad timoꝛẽ bac facũdia vebemẽter ĩpel
li. Pꝛo ide nec ſũmiſſũ nʒ tẽꝑatum: ſed
grãde oĩno genꝰ boc elocutiõis agno
ſcimꝰ. In his t quos duos ex oĩbꝰpꝛo
ponere volui ⁊ ĩ alijs eccłiaſticis viris

2⁊ bono ⁊ bñ iſicut res poſtulat:acute:

oꝛnate:ardẽterq; dicẽtibꝰ ꝑmłta eoꝛuʒ
ſcripta poſt hec tria reꝑiri ⁊ aſſidua le
ctiõe vlł auditione admixta exercitatiõe
ſtudẽtibꝰinoleſcereNec qᷣſq; pꝛeter
diſciplinã eẽ exiſtimet iſta miſcere: im
mo q;tũ cõgrue fieri põt oĩbꝰ generibꝰ
dictio varianda ẽ᷑. Nã quando ꝓlixa ẽ
in vno genere minꝰ detinet auditoꝛem
Cũ vero fit in aliud ab alio trãſitus ẽt
ſi lõgiꝰ eat decẽtius ꝓcedit oꝛatio:q;uiſ
hẽant ſingula genera varietates ſuas ĩ
ſermone eloquiũ quibꝰnõ ſinũtur i eo
rum qui audiũt frigeſcere vel tepeſcere
ſenſibus.verũtñ ſaciliꝰ ſumiſſuʒ ſolũ qᷓ;
ſolũ grande tollerari põt.Cõmotio p
pe animi quãto magis excitanda eſt vt
a nobis aſſentiatur auditoꝛ: tanto mi⸗

1
R

mutare nature picturã querere:æ dimm

De doctrina chaſtiana

nus in ea diu teneri põt cũ fuerit quan⸗
tum ſatis ẽ excitata:⁊ ideo cauẽdũ ẽ ne
dũ volumus alti erigere ꝙ erectũ ẽ eti⸗
am ide oecidat quo fuerat excitatiõe ꝑ
ductũ. Interpoſitis vo q̃ ſũt decidenda
ſũmiſſus ad ea q̃ opꝰẽ granditer dici bñ
redit᷑.vt dictionis ĩpetus ſicui mar eſtꝰ
alternet.Ex quo fit vt grãdis dictionis

NS 2 ——

genꝰſi diutiꝰẽ dicẽdũ.ñ debeat eẽ ſoluʒ

iʒ alioꝝ generũ dictiõe variet᷑ Et tam̃ ei

generi dictio ta tribuit᷑ cniꝰ copia pꝛe
naluerit. Intereſt.n.ꝙ gen?cui generi ĩ
terponat᷑ vł adhibeat᷑ certis ⁊ neceſſari
is locl. Nã ⁊ ĩ gradi genere ſꝑ aut pene
ſꝑ tẽperata debẽt eẽ pᷣncipia.Et ĩ ptate
eloquetis vt dicant᷑ nõnulla ſũnuiſſe
t qͥ poſſẽt dici grãditer:vt ea q̃ dicũtur
grãditer ex illoꝝ fiàt cõparatione gran⸗
dioꝛa ⁊ eoꝝ tanq; vbis lumioſioꝛa red/
danf. In quocũq; ãt genere aliq̃ qõnũ
vĩcula ſoluẽda ſũt a cacumie opꝰẽ ꝙ ſi

bi ſũmiſſũ genꝰ ꝓpᷣe mẽdicat.Ac ꝑ h̊ eo

genere vtẽdũ cẽ.⁊ ĩ alijs duobꝰgeneribꝰ
qñ eis iſta icidũt ſic laudandũ aliqd vł
vituperãdũ vbi nec dãnatio nec cuiuſq;
liberatio nec ad actionẽ qualibet aſſen
ſo reqrit᷑ ĩ quocũq; alio genere occurre
rit genꝰadhibẽdũ ⁊ ĩterponẽdũ ẽ tẽpe/
ratum. Ja grãdi.n.ĩueniũt locos ſuos:
duo cet᷑a e ĩ ſũmiſſo ſiłr. Cẽ peratũ autẽ
genꝰnõ qͥdẽ ſꝑ iz tñ aliqñ ſũmiſſo indi⸗
get.ſi vt dixi qõ cuiꝰ nodus ẽ ſoluẽdus
icurrat ł qñ nõnulla q̃ oꝛnari poſſẽt:iõ
nRõ oꝛnant᷑:ſʒ ſũmiſſo ſermone dicunt.
vt qbuſdã q̃ſi thoꝛis omamẽtoꝝ pᷣbeãt
eminetioꝛẽ locũ.Gꝛãde ãt genꝰ tẽpata
dictio nõ reqͥrit.Ad delectãdos quippe
aĩos nõ ad monẽ dos ipſa ſuſcipit᷑: ñ ſa⸗
ne ſi dicẽti crebꝛiꝰ⁊ vehemẽtiꝰ acclame
t ur iõ grãditer putãduſẽ dicere:hoc.n.

accumine end 2 oꝛnatmta

fa ciũt tẽperati.¶ Sꝛãde aut gen plerũ

& poõdere ſuo voces emit iz lachꝛymas
expmit. Geniq; cũ arnaceatserglrtg

tanie diſſuaderẽ populo pugnam ciui⸗
lem vel potius pfaleialle ug eanm⸗

nam vocabãt.neq; enim ciues taãtümo
do verũ etiam ꝓpinqui fratres. Poſtre
mo parẽtes ac filij lapidibus ĩter ſe ĩ du
as partes oiuiſ per aliquos dies conti⸗
nuos certo tẽpoꝛe anni ſolẽniter dimi⸗
cabãt ⁊ quiſq; vt quẽq; poterat occide⸗
bat.Egi quidẽ granditer quantũ valui:

vt tam crudele ⁊ inueteratũ malũ ð coꝛ

dibus ⁊ moꝛibus auellerem pellerenq;
dicẽdo.nõ tamẽ egiſſe aliqͥd me putaui
cũ eos audirẽ acclamates:ſz cũ ſentes
viderẽ.Acclamationibus quippe ſedo
ceri ⁊ delectari:fiecti aũt lach:imis indi
cabãt.Quas niñ aſpere ĩmanem illã cõ
ſuetudinẽ a patribꝰ ⁊ auis lõgeq; a ma
ioꝛibus traditã.que pectoꝛa eoꝝ hoſtili
ter obſidebat: vel potius poſſidebat ini⸗
tam anteq; re ipſa id oſtenderẽt credi/
di hoſtiliter obndebat. Moxq; ſerno⸗
ne finito adagẽdas deo gratias coꝛda
atq; oꝛa cõuerti.Et ecce iam ferme octo
vel amplius anni ſũt ꝓpitio chꝛiſto ex⸗
quo illic nihil ele tentatũ eſt. Sunt et

alia experimenta multa quibus didici ꝭ/
mas homines quid ĩ eis ſapientis gran
ditas dictiõis nõ clamoꝛe potius q; ge-

mitu: aliquãdo etiã cum lachꝛymis pa⸗
ſtremo vite mutatione moͤſtraſſe Bu
miſſo etiã dicèdi genere ſũt pleriq; mu⸗

tati:ſʒ vt qõ nõ ſciebãt ſcirẽt:aut gqð eis
videbatur ĩcredibile crederẽt.nõ autem

ut agerent agendũ iam nouerũt ⁊ age⸗
re nolebant.Ad huiuſmodi nanq; duri
tiam flectendã debet graditer dici. Naʒ

⁊ laudes ⁊ vituperationes quando elo⸗

quter dicũtur.cũ ſint i genere tempe/

rato ſic afficiũt quoſdam vt non ſolũi

laudibus ⁊ vituperationibus eloquen⸗

ſedcleten

(fieropyeti

numtcut
ſuoiner .
ſteen
ſerecariut
diere lud
igttlogn
hiſpi
Hoeſtecd
Nogionee
Noggandu
rer delec
lechtdte
ſdoe
ſaaociczi
Poekons
Kd
Dta
ſed w
iͤntie.
rae
tur an
ſuade
led
pr
ſemmp
ſactit
tliqun
tͤdelet
fnere
ſeger
tiami
wont
ſabde
inen
dee⸗
ag
ſae

aiinni
fihrirmi
wtmin
AMugt
teterie
M
N
lninin
tiiti
L
liaſent/
anlan
ninf
nüt
uim⸗
mii
N

tie delectentur. verũ etiam ipſi velecta

biliter appetãt fugiãtq; vituperablliter

vinere:ſed nunqd oẽs qui delectt᷑ imi
tantur: ficut in grandi genere. Oès qui
flectũtur agũt ⁊ in ſũmiſſo genere oẽs
ꝗ docẽtur ſciũt:aut credunt verũ eẽ qð
neſciũt. Unde colligit᷑ illa duo genera
gqð efficere intẽdũt hoc eis eẽ maximuʒ
neceſſariũ qui ſapiẽter ⁊ eloquẽt᷑ volũt
Dicere. Illud vo qð agit᷑ genere tèpera
to.i.vt eloquẽtia ipſa delectet: nõ ẽ ꝑꝑ
ſeipſũ vſurpãdũ:ſed vt rebꝰ que vtiliter
bhoneſteq; dicũt᷑.ſi nec docẽte indigent
eloquio nec mouẽte:qꝛ ⁊ ſcientes ⁊ fa⸗
uẽtes auditoꝛes babèt aliquãto ꝓmpti
us ex delectatione ipſa elocutionis ac
cedat vel tenacius adhereat aſſenſus.
Nã cũ eloquẽètie ſit dniuerſale officiuʒ
quocũq; iſtoꝛũ triũ geneꝝ dicere apte
ꝑſuaſionẽ.finis ãt id qð ĩtẽdis pſuade
re dicẽdo.in quocũq; iſtoꝛũ triũ geneꝝ
Dicit quidẽ eloquẽs apte ad ꝑſuaſionẽ
ſed vbi perſuadet ad finẽ nõ venit elo⸗
qntie. Perſuadet ãt ĩ ſũmiſſo genere ve
ra eẽ qui dicit:pſuadet in grãdi vt agã
tur que agẽda eẽ ſciũgir:nec agũtur. ꝑ
ſuadet in genere tèperato pulchꝛe oꝛna
teq; dicere.Quo fine nobis quid opus
. Appetant eũ qui lingua gloꝛiantur ⁊

ſe impune gentis talibuſq; dictionibus

iactãt vbi nec docẽdus auditoꝛ:nec ad
aliquid agendũ mouẽdus: ſed tãtũmõ
F delectãdus auditoꝛ. Nos vero iſtum
finẽ referamus ad alterũ finẽ vt.ſ.qð ef
ficere volumꝰcũ granditer dicimꝰ: hoc
etiam iſto modo velimus idẽ vt bonoꝝ
moꝛũ diligantur vel deuitentur mala:
ſi ab bac actione non ſic alieni ſint ho⸗
mines:vt ad eam grandi genere dictiõis
videantur accendi:aut ſi iam id agunt
vt agant ſtudioſius atq; in eo firmiter
perſeuerenr. Ita fit etiam vt temꝑati ge

.II.

neris oꝛatu non iactanter:ſed pꝛudent
vtamur nõ eius fine contenti quo tan⸗
tũmõ delectatur auditoꝛ:ſed hoc potiꝰ
agentes vt etiam ipſo cum ad bon
perſuadere volumus adiuuetur. / Jl⸗
la itaq; tria que ſupꝛa poſuimus eum qͥ
ſapienter dicit: ſ eiam eloquenter vult
dicere id agere debere vt intelligẽter:vt
libẽter vt obedienter audiat:non ſic ac
cipienda ſũt tãq; fingula illis tribus di
cendi generibus ita tribuãtur vt ad ſũ⸗
miſſũ intelligenter:ad temperatum li⸗
benter:ad grande per tineat obediẽter
audiri:ſed ſic potius vt hec tria ſemper
intendat quãtũ poteſt ⁊ agat: etiam cũ
in illoꝛũ ſingulo quoq; verſatur. Uolu
mus enim faſtidiri ẽt cũ ſũmiſſe dicimꝰ
ac per hoc nõ ſolũ volumus intelligen
ter verũ etiam libeter audiri. Quid autẽ
agimus diuinis teftimonijs docẽdo ꝙ
dicimꝰ niſñ vt obediẽt r audiamur.i.vt
credamus eis: opitulante illo cui diciũ
è: Leſtimonia tua credibilia facta ſunt
valde.Qui etiã cupit niſi credi qui ali/
quid licet ſũmiſſo eloquio diſcentibus
narrat. Quis velit eum audire niſi aubi
toꝛem: uõnulla ẽt ſuauitate detineat:
Nã ſi nõ intelligatur quis neſciat nec
libẽter eũ poſſe nec obedie iter audiri:
Plerũq; dictio ipſa ſũmſſa diſſoluit diſ
ficilimas queſtiones:⁊ inopinata ma⸗
nife ſtatione demõſtrat dũ ſẽtẽtias acu
tiſſimas de neſcio quibuſdã cauernis
vnde non ſperabatur eruit ⁊ oſtendit:
de adnerſario conuincit erroꝛem ⁊ do⸗
cet falſum eẽ: quod ab illo dici videbat᷑
inuictuʒ maxime quãdo adeſt ei quod
dam decus nõ appetitũ: ſed quodaàmõ
naturale: æ qñ nõnulla iactaciuncula
ſʒ q̃n neceſſaria:atq; vt ita dicà ipſs re
bus exoꝛta numeroſitas clnuſulaꝑ tan
tas acclamatões excitat vt vix itelligat

.
2.

eẽ ſummiſſa.Non enim quia necꝑ ince
dit oꝛnata neq; armata:ſed tanq; nu⸗
da congreditur.ideo non aduerſarium
neruis lacertiſq; collidit:⁊ obſiſtentem
ſubꝛuit ac deſtruit membꝛis foꝛtiſſimis

falſtatẽ. Unde at multũ ⁊ crebꝛo accla

matur ita dicentibꝰ:niſi quia veritas ſic
ðmõſtrata ſic defẽſa ſic iuicta delectat.
Et in hoc igitur genere ſũmiſſo iſte do
ctoꝛ ⁊ dictoꝛ id agere deber:vt nõ ſolũ
i ntelligenter veꝝ etiã libenter ⁊ obediẽ
ter audiatur. Illa quoc; audientia ge/
neris temperati apud eloquẽtem eecle
ſiaſticũ nec inoꝛnata relinquit᷑ nec ide⸗
cruter oꝛnatur:nec ſoluũ hoc appetit vt
delectet qð ſolũ apud al os pꝛoticetur

verum etiam i bis que laudat ſiue viu

perat iſtis appetẽcdis vel firmins tenen
dis.illis autẽ deuitãdis vel reſpuendis
vult vtiq; obedienter audiri. Si qt non
audit᷑ intelligenter nec libẽter poteſt.
Pꝛoinde illa tria vt intelligat qui audi
unt vt velectẽtur vt obediat etia: ĩ boc
genere agẽdũ ẽ etiã vbi tenet ðlectatio
pꝛincipatũ. Jã vero vbi mouere ⁊ flecte
re gradi genere opus ẽ auditoꝛe:ꝙ tunc
ẽ opus quãdo ⁊ veraciter dicu:⁊ ſuaii
ter confitet᷑:⁊ lamẽ non vult facere qð
dicit᷑:dicẽdũ ẽ ꝓculdubio graduer: ſed
quis mouet᷑ ñ neſcu qð dicit᷑ aut quis:
te netur vt audiat ſi nõ delectat᷑: Unde
⁊ in iſto genere vbi ad obedientiã coꝛ
duꝝ granditate dictionis flectẽdũ e:nin
2 intelligenter ⁊ libẽ er qͥ dicit audiat᷑
nõ põt obediẽter audin. Habet aut vt
obediẽter audiat᷑ quatacũq; gracdltate
ictionis maiꝰ põdus uita oicẽtis: Nã
ſapiẽter ⁊ eloqueter vicit.niuit ãt ne
ꝗter:erndit qͥdẽ multos diſcẽdi ſtudio
ſos:qᷓ;uis anime ſue ſit inutilis ſicut ſcri
ptũ ẽ: Scribe ⁊ phariſei ĩ cathedra mop
ſi ederunt que vicut facite qᷓ at faciũt

facere nolite. Dicunt enim ⁊ nõ faciũt.
Unde ait apoſtolus:Sine occaſione ſ

ne veritate xpᷣs ãnunciet᷑. xpᷣs ãt vitas

c: ⁊ tamẽ etid nõ veritate annüciari ve
ritas põt:ideſt ut a pꝛauo ⁊ fallaci coꝝ
de que recta ⁊ vera ſunt pᷣdicentur. Si
qᷣppe annunciat᷑ ieſus xpᷣs ab eis qͥ que
runt nõ que ielu xpᷣi:ſed qm̃ boni fide⸗
les nõ quẽlibet hominũ ſed ipſũ deum
obedienter audiũt.qui au: Que dicunt
facite:que ãt faciunt facere nolite.diciit
enim ⁊ nõ faciũt ideo audiũtur vriliter
etiã qui vtiliter nõ agũt.ſua.n. querere
ſtudent:ſed docere ſua non audent.De
loco ſcilicet ſuperioꝛe ſedis eccleſiaſtice
quẽ ſana doctrina inſtituit: pꝛopter ꝙ
ipſe oñns pꝛius qᷓ; de talibue quos com
memoꝛani dicerer: pᷣmiſñt.ſuꝑ cathedrã
mopñi ſederunt. Illa ergo cathedra nõ
eoꝝ ſed moyſi cogebat eos bona dicere

etiã nõ bona faciẽtes. Agebat ergo ſua

in vita ſua:docere àt ſua cathed ra illos
nõ permittebat:ſed aliena. Multis ita⸗
q; ꝓſunt dicèdo que nõ faciũt:ſed lon⸗
ge plurib pꝛodeſſent faciẽdo q̃ dicunt.
Abundant eninyqui male vite lue olẽ⸗

ſionẽ ex ipſis ſuppoſitis ?⁊ voctoꝛibus

querũt re pondentes coꝛde ſuo: aut eti
am ſi ad hec erũpũt oꝛe ſuo atq; dicen⸗
tes. Quod mihi pꝛecipis cur ipſe non fa

cis: Ita fit vt eũ nõ obediẽter non au /

diant qui ſe ipſe nõ audit: ⁊ dei verbuʒ

quod eis pᷣdicat᷑.ſimul cũ ipſo pꝛedica/
toꝛe cõtẽnãt:deniq; apoſtolus ſcribẽs

ad timoteum cum dixiſſet:nemo ado/
leſcentiã tuam contẽnat: ſubiecit vnde
n ↄtẽneret᷑ atʒ ait: Sʒ foꝛma eſto figeli
uʒz ĩ fmone:ĩ ↄuerſatiõe:i dilectiõe:ĩ fi⸗
de:ĩ caſtitate. ¶ Lalis voctoꝛ vt obedit

ter andiat᷑ ñ ĩpꝛudẽter:ñ ſolũ ſũmiſſe ac

tpate. Uerũ ẽt grddit᷑ dicit qꝛ ñj ↄtẽpti
biliter yinit. ſic naãq; eligi. bona vitam:

(bonäf

nucorido

(hoo
ſiſep'la

.nelnik
ſbis fuian

itnöinſ

Ppiadpo
ſolisbi
niſadtr
dictüe

tnchi

Pcio
leteran
rraclcen
ſarre.
lun dicti
focnoͤßd
Nerueſ
Nhomn
ſiorp⸗
förec
Gaat
deſon
deſom
laiſal
öfuls⸗
ſlücloe
ſbriſn
lolhlece
ſchrie
ſihn.
loche
Nkiſp
lacönen
uga
Gud
igti
an⸗
ſcei
e
li⸗

tent

mimnit
an
mi
Anaetie
miſen
ſtuſßt
Miſti
ardr
miumnne
d
rtticn
NAin
“
Vapconi
ummim
nt.
tuattnd
encM!
niͤſärtt
ineſar⸗
s:
gctrt
gii⸗
,

e
intil

entic

iber

vt bonã ũ negligat famã:ſʒ ꝓuideat bo

na coꝛã ðo ⁊ hoĩb q;tũ põt illũ timen⸗
do:his ↄſulẽdo. In ipſo ẽt ſmone ma⸗
lit reb placere q; vbis:nec exiſtimet di
ci mel niſ ꝙ er̃ vins. Nec

Vbis uiat:ſʒ vba doctoꝛi. B n. æ apls

ait no in ſapiẽtia vbi ne euacuetur crux
xpᷣi.ad hoc valet ẽt qð ait ad timoteum

Moli vᷣbis otẽdere.ad nihil.n. vtile eſt.

niſi ad ſubuerſionẽ audiẽtiũ. Neq;.n. B

Dictũ ẽ:vt adueriarijs oppugnãtibꝰvita

tctẽ nihil nos ꝓ veritate dicamꝰ ⁊ vbi erit

ꝙ cũ oñderet q̃lis eẽ epᷣs beat.ait ĩter
cetera vt potẽs ſit i doctrina ſana:⁊ cõ
tradicẽtes redarguere. vbis. n. ↄtẽdere ẽ

ñ curare quõ erroꝛ vitate vicat᷑: ſʒ quõö

tua dictio dictiõi pꝛeferaf᷑ alteriꝰ. Poꝛ
ro qͥ nõ vbis ↄtẽdit ſiue ſũmiſſe ſiue tem
perate fiue grãdit᷑ dicat id agit vbis vt
veritas moueat.qũ nec ipſa q̃ pcepti fi⸗
nis ⁊ plenitudo ẽ legis: charitas nullo
mõ recta eẽ põt:ſi ea qᷓ diligũtur nõ vᷣa
ſz falſa ſũt. Sicut ãt cuiꝰ pulehbꝝ ẽ coꝛpꝰ
2⁊ defo:mis ẽ aius magis dolèdũ è:qᷓ; ſi
Deſoꝛme hẽret coꝛpꝰ:ita qui eloquẽter
ea q̃ falſa ſũt dicit maga miſerãdus eſt
i; ſi talia defoꝛmit᷑ diceret.Qnid ẽ g nõ
ſolũ eloquẽter verũ ſapiẽter dicere niſt
vba ĩ ſũmiſſo genere ſufficiẽtia: in tẽpa
to ſplẽdẽtia:ĩ grãdi vehemetia veris tn
rebꝰ q̃s audiri opoꝛteat adbibere.Sʒ qᷣ
vtrucd; nõ põt dicat ſapiẽter ꝙ nõ dicit
eloquẽter potiqᷓ; dicat eloquenter qõ
Dicit iſipienter. Si at nec hoc qͥdẽ põt

ita cõuerſet᷑ vt nõ ſolũ ſibi pᷣmiũ cõpa/

ret:ſʒ ẽt pᷣbeat alijs exẽplũ:⁊ ſit ei quaſi
copia dicẽdi foꝛma viuẽdi. Süt ſane qͥꝑ
da qͥ bñ pnüciare pñt:qͥd ãt ꝓnũciẽt ex
cogitate nõ pñt. Qò ſi ab alijs ſinnant
eloquẽter:ſapiẽterq; cõſcriptũ: memo
rieq; ↄmẽdãt at ʒ ad populũ ꝓferũt: ſed

eã ꝑſonã gerunt nõ ip:obe faciũt. Sic

eniʒ qð ꝓfecio dtile ẽ multi pᷣdicatoꝛes
fiunt:nec młti magr̃i:ſj vniꝰ veri magti
ad iplũ dicẽt oẽs ⁊ nõ ſint in eis ſciſina

ta:nec deterrẽdi ſũt iſti voce hieremie ꝓ

pheteꝑ quã ons arguit eos qͥ furdt᷑ ver

ba erꝰ vnuſquuqʒ ꝓxio ſuo. Qui.n. furã
tur alienũ auſerũt.vbũ at dei nõ ẽ alie
nũ ab eis q obtẽpert ei.potiuſc; ille di
cit aliena qͥ cum vicat bene viuit male.
Quecũqʒ .n.bona dicit ei excogitari vi
dęẽt᷑ ĩigenio:ſʒ ab ei motibꝰ aliena ſunt
Eoſitaqʒ dicit ðs furari vba ſua qͥ boni
volũt videri loquẽdo qᷓ di ſut cũ ſinn ma
li faciẽdo q̃ ſua ſũt nec ſane ipſi dicũt
ſi diligent᷑ attẽdaa. Quõ.n. dicũt vbis ꝙ
negãt factis.nõ.n. fruſtra ð talibus ait
apls: Cõfuẽt᷑ ie noſſe duʒ. ſactis it ne

gãt. Mõ g qn ipſi dicunt: ⁊ rurſus alio

mõ ipſi nõ dicũt:qm̃ vtrũq; verũ eſt qð

ait vuas. De talibꝰ.n. loquẽs q̃ dicũt in
qt facite:q̃ ãt faciũt facere nolite: h eſt
quod ex oꝛe illoꝛũ auditis.facite: qð ex
ope videtis facere nolite dicũt.n.⁊ non

faciũt. Inqᷣt g qᷓ;nis ũ faciat dicũt iñ: ſʒ
alio loco taleſ arguẽs. PHipocrite inqᷣt ũᷣ

poteſtis bona loq cũ ſitis mali:ac ꝑ boc

ea q̃ dicũt nõ ipſi dicut volũtate.ſ.atqʒ
ope negãdo qð dicũt. Un ↄligit vi hõ
diſertus ⁊ malus ſermonẽ quo vitas pᷣ
dicet dicẽdũ ab alio nõ difto ſ̊ bono
ipſe cõponat. Quod cüũ fit ipſe a ſeipſo
tradit alienũ: ille ab alio accipit ſuũ.Cũ
vero boni fideleſ bonie fidelibꝰhãc ope
rã ↄmẽdãt vtriſqʒ ſna dicunt: qꝛ ⁊ deꝰ
ipſoꝛũ ẽ cuiꝰſũt illa q̃ dicũt ⁊ ea q̃ faciũſt

q̃ nõ ipſi cõponere poterũt: qͥ ſconrilla
cõpoſite viuũt.¶ Siue at apud popu
lũ vel apud quollibet iã iaqʒ dicturuo:

ſiue ꝙ apud populũ dicẽdu uel ab eis
qui noluerũt:aut potuerũt legẽdũ ẽ di
cturus:oꝛet deum ui ſermonẽ bonũ do
net in os eiꝰ. Si enim regina oꝛauit be

WOe

ſter ꝓ ſue gentis tpali ſalute locutura
apud regẽ vt ĩ os eius deus ↄgruũ ſer⸗
mont daret.q;to magis oꝛare dʒ vt ta⸗
le munꝰaccipiat qͥ p eterna boiuʒ ſalute
ĩ vbo ⁊ doctrina laboꝛat: Illi vo qͥ ea
dDicturi ſũt q̃ ab alijs acceperũt ⁊ anteq;
accipiãt oꝛẽt ꝓ eis a qͥbꝰ accipiũt vt eis

det᷑ qð ꝑ eos acciꝑe volũt.⁊ cũ accepe⸗

rint oꝛẽt vt bene ⁊ ipſi ꝓfuerãt: ⁊ illi ad
quos pꝓferũt ſumat. ⁊ de ꝓſpo exitu di⸗

ctionis eidẽ gras agt:a quo ſe id acce/
piſſe nõ oubitãt:vt qͥ nõ gliat᷑ ĩ illo glo

riet ĩ cui manu füt ⁊ nos ⁊ ᷣmões njr̃i.
6 Lõgioꝛ enaſit liber bic qᷓ; volebã quã

q; putauerã:ſʒ legẽti:vel audieti cui gra

te lõg nõ ẽ. Cuiat lõgꝰe ꝑ pꝑtes eũ le⸗
gat:qͥ habere vult cognitũ. Quẽ vo eins
co gnitiõis piget oe lõgitudie nõ q̃rat᷑.
Ego iñ ono niĩo ieſu xpᷣo gr̃as ago ꝙ in
pis q̃tuoꝛ libꝛis nõ qlis ego cui młta de
ſũt eẽʒ:iʒ qlis eẽ debeat qͥ ĩ voctrina ſa⸗
na.i.ĩ chꝛiſiiana nõ ſolũ ſibi:ſʒ alijs etiã
laboꝛare ſtudet quantulacũq; potui fa

cniltate diſſerui.

Anrelij auguſtmi egregij doctoꝛis de
rina chꝛiſtiana liber q̃rtus qͥẽ vln⸗
mus libꝛoꝑ iſtoꝝ feliciter expletꝰ. Amè

Pin aurelij Auguſtini Dipponẽſis
epi de fide ad petrũ liber incipu. Capi.
iſt la fili petre tue chari /
tatis accepi. In qua te ſigni
ficaſti velle hieroſolymaʒ ꝑ⸗
gere:⁊ poſtulaſti te litteris
O noſtris iſtrui quã debeas in
ulis partibus vere fidei regulaʒ tenere:
ot te uullus poſſit ſenſus hereticis ſurri
pere falntatibus.¶ Gaudeo quidem ꝙ
pꝓ fide vera ſine vllo ꝑfidie vicio cuſto/

diẽda ſollicitudinẽ geris:ſine qua nulla
per ꝓdeſſe ĩmo nec eẽ ↄuerſio. Apoſto

. *
= .
.
2 .

liea quippe dicit auctoꝛitas ꝙ ſine fide
impoſſibile ẽ placere deo. Fides nq; ẽ
bonoꝝ omniũ füdamẽtũ. I ides eſt htu
mane ſalutis initium. Sine hac ſide ne⸗
mo ad filioꝝ dei numerũ põt pertinere
Quia ſiue ipſa nec ĩ hoc ſeculo qᷣſq; iu⸗/

ſtificationiſ gratiã ↄſequit᷑:nec ĩ ſnturo

vitã poſſidebit eternã.Et ſiqͥs hic ñ am⸗

bulauerit ꝑ fidẽ nõ ꝑueniet ad ſpeciem

Sine fide omnis laboꝛ hominis vacuꝰ
eſt. Lalle quippe ẽ: vt ſine vera fide qſ/
q velit oeo ꝑ contemptũ ſeculi placere
quale ſi quiſqᷓ; tendẽs ad patri:in qua
ſe ſcit beate victurũ:relinquat itinerl re
ctitudinẽ ⁊ ipꝛouide ſectet᷑ erroꝛẽ quo
nõ ad beatã ciuitatẽ pueniat:ſedi pcipi
tium cadat:vbi nõ gaudiũ ꝑueniẽti da⸗
tur:ſed cadẽti ĩteriuſ inferat᷑.verũtũ vt
de fide ſufficiẽs ſermo ꝓmatur:nec tem

poꝛis ſuffragatur ſpatiũ:qꝛ celeriter me

um cupis habere reſponſum. Et tã ma⸗

gnũ eſt huius diſputationis opus: vt a
magnis vix poſſu impleri. Neq; n. po /

poſciſti ſic e debere ð ſide iſtrui:vt vnã
gqudlibet hereſim deſignares ↄtra quaʒ

ſpecialiter noſige diſputatiõis vigilaret

intẽtio. Sed cũ indefinite diffinitioneʒ

fidei petis eãq; cupis ſub bꝛeuitate con
clndi. Uides ꝓculdubio q; ſit nobis im

poſſibile: vt rem tantam in bꝛeui plene
cõpꝛehẽdamus. Kui ſufficientes eẽ nõ

poſſumus:etiã ſi tamũ ſpatiũ tempoꝛis
tale nobis eẽt ingeniũ vt multa volu
mina de hoc qð a nobis expetis facere

valeremus. Sʒ qꝛ deus ppe eſt omnibꝰ

2 — . .

inuocãtibus eũ in veritaie:qui vbuʒ cõ
ſumans ⁊ abbꝛeuids fecit ſuper terram
ſpero qꝛ ſicut tibi dedit huius fidei ſan⸗
ctam ſollicitudinẽé: ſfic etiaʒ mibi vt tuo
tam bono tanq; laudabili ſeruiã deſtè
derio: ſufficientẽ tribuet facultatẽ:vt et
ſi nõ potuero cucta dicere:qbuſ omnis

mieberiat⸗
aconeidle
gedunvtol

(lotderns 1

ibusbleenag

utnicecöſti
iecctnerii

lubepehede
gend ient
gitane erdi
biolmepon

leedoiese

imno rexnl
negtinbüini
licigit loo
Glinoſtriſa
finoſtitein
ſuncibꝛodi
WowWoc

Wrſpünd

bienie
uoider
deustu⸗
naonbi
gtiſtüyn
llerde
neq ſoli
hz lieti
pſezt flli
unälee
licpr
ſicſſpis
ſedfrko
legecere
Angai
Gangfone
liaipet
ndͤoli
lſtun
ſchſi
Emii

i⸗

ni eroꝛ bereticui poſſit agnoſci ⁊ agnitus Sʒtrinitas vera nõ eèt: ſ vna eadẽq;
1 vel cõuinci valeat vel vitari: in i nomie ſona diceret᷑ pr ⁊ fulꝰ? ſpũs ſcũs. Si.n.
niſS atcq; adiutozio ſãcte trinitatis: que vn ſicut ẽ pris ⁊ filii ⁊ ſpirit ſci vna ſubſta⸗
nnnsii Plus ⁊ verus ⁊ bon?ẽ deus:ea dicant᷑ ĩ tia ſic et ena ꝑſona:nihil oĩio eẽt ĩ quo
in bus ſalté magna ex parte rõnem fidei veraciter trinitas diceret. Rurſus qdes
iitt catholice cõſtet ſine aliqua erroꝛis cali trinitas eẽt vera:ſʒ vn de ꝰtrinltas ipa ñ
iid gine cõtineri. Quibus retẽtis poteris et eé᷑t ſi quẽadmodũ pr æ filiꝰ: ſpus ſactꝰ
kamictn illa depꝛebẽdere atq; fugere q̃ͥ ⁊ ſ i boc plſonaꝑ ſüt ab iuicẽ ppᷣetate diſticti: ſic
Ie oneno vident ſpali biſputatione ↄuin fuiſſet quoq; naturaꝑ oiuerſitatediſcre
e Q.⅜.q tamé ex bio que bic generaliter aiq; ti. Sʒ qꝛ i illo vno vero oeo trinitate nõ
RMN abſolute ponẽtur apparedt illa que ĩſia ſolũ ꝙ vnꝰẽ deꝰ:ſz ẽt ꝙ trinitas ẽ natu⸗
umiHH deleo hoies aurib volũt ſuſurare fidelis raliter veꝑẽ: ppterea ipſe verꝰ de ĩ ꝑio
dtütti uim nõ regula oiuine vitatis tradita: ſj nis trinitas e: ⁊ i vna natura vnꝰ é. Per
m neqtia huͦani erroꝛis inuéta. i/Quo/Poc vnitaté naturalé tot pf ĩ filio ⁊ ſpi
wuctetigit ecũq; igit᷑ loco fueris ↄſtitutus:qꝛ ſᷣm re ritu ſcõ ẽᷣ:totꝰfiliꝰi pr̃e ⁊ ſpᷣ ſcõ:totui/
i Sula noſtri ſaluatoꝛis iperio pmulga⸗ q; ſpus ſcus ĩ pre ⁊ filio . Nullus boꝝ
R tq noſti te ĩ nomine patis ⁊ filij ⁊ ſũe extra quelibʒ ipſoꝝ : qꝛ nemo aliũ aut
nnititi ſancti baptiʒatũ:pᷣncipaliter atq; ĩidubi⸗ pcedit eternitate.aut excedit magnitudi
— tater toto coꝛde retine patrẽ oeu:filium ne: aut ſupat ptãte: qꝛ nec filio nec ſpiri
Nien. deũ:ſpũm ſanctũ deũ.i.ſanctd atq; ieffa tu ſcõ quãtũ ad nature diuine vnitatez
NNfotns bilẽ trinitatẽ vnũ eẽ deu naturaliter: de tinel:aut anterioꝛ aut maioꝛ pater eſt.
– quo i deutronomio dicit᷑. Audi iſl. ons nec filii eternitas atq; imenſitas: velut
nnſ deus tu deus vnns ẽ: ⁊ dũm deu tuunz anterioꝛ aut maioꝛ ſpuͦs ſci imẽeſtatem
elr adoꝛabis ⁊ illi ſoli ſeruies. erütamen eternitatẽq; aut pcedere ant excedẽ na⸗
Nin q: iſtũ vnũ deũ:qͥ ſolus ẽ verus natura⸗ turaliter pot. Sicut nec filius poſteri⸗
eiah, liter deꝰ:nõ patrẽ ſolũ:neg filiũ ſolum oꝛ aut minoꝛẽ patre: ita nec ſpus ſactꝰ
niutuf neq; ſoli ſpũʒ ſanctũ:ſʒ ſil pĩeʒ ⁊ filiũ ? poſterioꝛ aut minoꝛẽ filio.Eternũ qͥp/
ini . ſpũʒ ſãctũ dicimꝰec.Cauẽdũ ẽ ne ſicut pe ⁊ ſine initio ẽ:q ſpũs ſcũs de natura
gulbftnn preʒ ⁊ filiũ ⁊ ſpũʒ ſcm̃ vnũ deũ eẽ quatũ patris filiiq; ꝓcedit. Ob boc g tres vnũ
lngin ad naleʒ attinet vnitatẽ vacit᷑ dicimꝰ:ſic recte credimꝰꝛ dicimꝰdeũ:qꝛ vna pꝛoꝛ
nun eũ qͥ p e: eũdẽ vel filiũ vel ſpũʒ ſem:aut ſus eternitas vna ĩmẽſitas:t vna ẽ nali
S eũ qͥ ſpũs ſãctꝰ ꝓpᷣe ĩ ↄfeſſione hꝰtrinita ter triũ pſonarũ dimnitas. Teneamigi
S tis or:vl patrẽ vl filiũ ꝑſonalit᷑ dicere ſi tur patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpũʒ ſem̃ vnũ eẽ natui⸗
mitui ne credere qõ oĩo nefas ẽ audeamꝰ*. SFi raliter deũ: neq; tñ ipſũ patrẽ eẽ qᷣfiliꝰ
in deſ.n.quã ſci patriarche atq; pphete an neq; filiũ eè ipfũ qͥ pater ẽ:nec ſpm̃ ſemm
„ icarnationẽ filij dei diuinit acceperunt ipſũ es qͥ pater aut filiꝰ vna.n. è patris
cueg quã ẽt ipſ apli ab ipſo ono ĩ carne poñ ¶⁊᷑ filii ⁊ ſpũs ſci eẽntia:quã greci bomo
inn to audierũt: ⁊ ſpũs ſcĩ magiſterio ĩſtru/ ſion vocãt ĩ q̃ͥ nõ e aliud pater: alið fili
D eti:nõ ſolũ ſermone pᷣdicauerũt: verũ ẽt us:alið ſpũs ſanctꝰ:qᷓ;nis pſonaliter ſit
ne, adiſtructionẽ ſaluberrimã poſteroꝛnz ali⸗ pater aliꝰfiliꝰali ſpũs ſcũs.Qõð no/
ſcriptis ſuis iditã reliquerũt:vnũ deũ pᷣ biso maxime iĩ ipſo ſanctarũ ſcripiuraru ʒ
dicat trinitatẽ.i.patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpum ſcem̃ initio demõſtrat:vbi ons dicit: Facia⸗

22
mus holeʒ ad imaginè᷑ ⁊ fimilitudinem
noſtrã.Cũ.n.ĩ ſingulari numero dicit
imagint᷑: ondit vnã natirâ eẽ:ad cuius
umaginc hõ fieret.Cũ vo dicit plit nrᷣaʒ
onidit eũdẽ deũ ad cui imaginẽ hõ fie⸗
bat:nõ vn eẽ ꝑſionò. Si.n. in illa vna
natura pria ⁊ filij ⁊ ſpuũs ſacii vna eſſet
piona:nõ diceretur ad imaginẽ nr̃am:
ſz ad imaginẽ meã. Nec dixiſſi faciamꝰ
HB; facid. Si vo ĩ illis tribꝰ pſonis: tres eſ
ſẽt itelligẽde vł credẽde lubſtaàtie: non
Diceret ad imaginè nr̃aʒ:ſʒ ad imagines
noſtras. Una.n. imago triũ naturaruʒ
lequaliũ eẽ nõ poſſʒ. Sʒ dũ ad vnã ima
ginẽ vniꝰ di hõ factꝰ dr̃. vna ſcẽ trinita
tis eẽntialr diuinitas ĩtimat. Deniq; et
paulo poſt ꝓ eo qð ſuꝑiꝰ dixerat: facia
mus boĩcʒ ad imagint ⁊ ſunilitudinem
nr̃aʒ:ſic hoĩeʒ factũ ſcriptura narrauit
vt diceret.Et fecit ðöͤs hominẽ adimagi
nẽ dei fecit illũ. PHãc trinitatẽ ꝑſonarũ
2 vnitatẽ nature ꝓphᷣa eſaias reuelatã
ſibi nõ tacuit:cum ſe dicit ſerapbin vi⸗
diſſe clamatia.ſcũs ſcũs ſcũs dñs ðs ſa
baoth. Ubi pꝛoꝛſus ĩ eo qð dicit᷑ tertio
ſanctꝰ ꝑſonaꝝx trinitatẽ:in eo vo qð dici
tur dñs ðs ſabaoth dine nature cogno
ſcim vnitatẽ: In illa igit᷑ ſacta trinitate
q̃ iõ a nobis repetit᷑:vt nr̃o coꝛdi tena⸗
tins inſigat᷑ vnẽ ðᷣn pr:q ſolus eẽntiali
ter de ſeipſo vnũ ſiliũ genuit:⁊ vnus fili
us qͥ de vno patre ſolus ẽ eẽntialr natꝰ
et vnꝰ.ſ.ſ.qͥ ſolus eẽntialr de pr̃e filio⸗
qᷓ; ꝓcedit. Poc ãt totũ vna ꝑlona non
poſſet.ſ.⁊ gignere ſe:⁊ naſci de ſe Pre
dere de ſe. Quia igit᷑ aliud ẽ genuiſſe qᷓ;
natũ ee᷑: aliudq; ẽ ꝓcedere qᷓ; genuiſſe
vel natũ es:manifeſtũ ẽ:qm̃ alius ẽ pat

aliꝰfiliꝰaliꝰſpũs ſãctꝰ. Crinitas itaq; ad

perſonas pr̃is ⁊ filij ⁊ ſpũᷣs ſcĩ reuertit᷑:
vnitas ad natura ſic ergo vm illa oini⸗
tatẽ.q̃ vnũ ſuũt pr̃ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũs ſcũs neq;

„ =è

patrè natũ credim nʒ ſpiritũ ſcũʒ:ſj ſo⸗
lu filiũ ſic etiam ſecundum carnem ſolũ
filium natũ catholica fides ? credit et
pᷣdicat.Nʒ.n.in illa trinitate ꝓpꝛiũ ect
ſolius pr̃is:qꝛ nõ ẽ nat ipſe:iʒ vnu fuin
genunt:nʒ ꝓpꝛiu ſoliꝰfilij:qꝛ non genuit
ipſe: ſed de pr̃is eẽntia genitꝰ c: nz ꝓpꝛi
nʒ ſpũs ſci:qꝛ nec natꝰẽ ipſe nec genuit
ſʒ ſolus de pr̃e filioq; pꝛocedit. Si ſerui
qdẽ naturã diuinã ðs pat᷑ de nullo na
ſceret᷑ deo:ſecũdũ carnẽ tñ ipſe naſcere
tur de virgine:vna ꝑſona ect pr ⁊ filius
Ipla ãt vna ꝑpſona ꝓ eo nõ de do: ſʒ
nii ð vᷣgie naſceret: n di filiꝰ:iz im bois
filiꝰ veraciter diceret᷑. Ipſe ãt dei filius
dicit: qꝛ ſic dilexit ðs mũdũ: vt filiü ſuus
vnigenitũ daret. Et iterũlõ. n. miſt
Denus filiũ ſuũ i mũdũ:vt i dicet mũdũ:

ſed vt ſaluet᷑ mũd pipſu. lec biũs di/

xiſſet ioãnes. Qui oiligit genitoꝛc: dili⸗
git 2 eũ qui genite eſt ex eo. Nec ipſeff
liꝰ oixiſſet. Pr me vſq; mõ operatu ?
⁊ pr nõ veraciter ði filiꝰ dicetet:qi non
de deo::ſed de lola vgie naſceret/Ad
extremũ vogec ipſe pr de celo tel et
2 ſuũ coꝛpo? ali voce filiiũ demoõſtraſſet
dicens: Dic ẽ fili me dilectꝰ ĩ quomi
hi bene cõplacui. Aplłs quod; nõ dixiſ/
ſet ð ðo pre qͥ poꝛio filio ſuo ñ peꝑem
ſz ꝓ nobis oĩbꝰtradidit illu. Sʒ qm oia
iſta oiĩnit ad nraʒ doctrind vicia ſunt:
2 qꝛ dĩna dicta ſũt: v tiq; va ſun: veruj

qð fides catholica pᷣdicai: 2 m dini/
tatẽ de pr̃e natũ eẽ ſol̃ ſili eternũ en
pre:imoꝛtalẽ atʒ ipaſſibilẽ atʒ ĩcõmuta

bilẽ: æ m carnẽ nõ prem: ſed vnigeni⸗

tũ eius filium:ſalua eternitate ſua tpal·
natũ: ſalua ĩpaſſibilitate ſua paſſumm: ſal
uaſimoꝛtalitate ſua moꝛtui:ſalna ĩcõ/
mutabilitate ſna qᷓ ðs verus ⁊ vita eter
na ẽ vaciter luicitatũ.Qui totum bʒ coe

iſftgtine⸗
nbi ycoeel
ilaragbl

nit Kurin

.

ienisdl?
eſhiſic
keuifi
Mordepeite
ttcendſl
nn Giſnen
hiefomißi
eſigſepud
Peitcätan
ulocnde
Neintogenn
ißeuen
leniGedi
eeeaaifie
ſechafng⸗
Nhrhe
tanr
fiitone
ſuſcecpttn
ſitus öoſc
ſeneerni
lalusede
feacgid⸗
luenat
goefliſei
pms dei
giſeneti⸗
neſt
binfi en
naſih
twioeh
ſchiche
wneiifen
udef
iniriktd
Gbiaitd
pinog

eirfiee

üng
wiuſe,
irhen
S
Widet
Niiiti
gon pgit

.

ach

cũ pre qeinus naturalit᷑ ſine litio hũit

r nipil bʒ cõe eũ pĩe eoꝝ qͥ i ſus pſona
tpaliter atʒ hũiliter ille e᷑nꝰ ⁊ excelſus

accepit. Rurſus ſi ñ ille qͥ ppꝛius atq;

vnigenitꝰ di filiꝰ c: ſ.ſ.ſ. naſceret᷑ de vir
ine ñ ipſũ qͥ fact ex muliere faciꝰſub
ege:natũ ð ſpũ ſcõ ex maria vᷣgie ĩ ſym
bolo acceptũ ⁊ coꝛde ad iuſticiã crede
ret: ⁊ oꝛe ad ſalutẽ ſancta eccłia cõfitere
tnr. Sʒ ⁊ ſi ipſe ſpũs ſanctꝰ q pr̃is filij
ſpnᷣs ẽ: foꝛmà pᷣui acciꝑet:nõ ipſe ſpiritꝰ

ſcũs ſuꝑ ſeipſũ hominẽ factũ in colũbe

ſpecie celit adueniret. Pr̃ ergo ðus de

nullo genit* deo ſemel de ſua natura ſi

ne initio genuit filiũ deũ ſbi equalè:et

cadẽ q̃ ipſe naturalr etern eſt dinitate

coeternũ. Sed idẽ ðt fili cũ ſit eternus

?⁊ verꝰ:⁊ cũ pr̃e naturalit᷑ ᷣm dinitatem

vn dus:ſᷣm ꝙ vicit ego ⁊ pr unũ ſumꝰ
idẽq; ꝓ nobis ẽ hõ fact vert plenꝰ: in
co ver qꝛ verã hʒ ðs ille humanã natu

ra:ĩ eo vero plen:qꝛ ⁊ carnẽ humanã
ſuſcepit ⁊ animã rõnalẽ. Idẽ tů vnige⸗

nitus òs ſolũmõ natꝰ ẽ ſemel ex patre
ſemel er mĩe.nat c.n.de pfe dei vpum

natus c:de matre vᷣbũ cans factũ. Unꝰ
g ẽ atq; idẽ de ði filius natꝰante ſecu⸗/
la ⁊ nat ĩ ſeculo:⁊ vtraq; natiuitas vni
ns ẽ filij dei. Dinina ſecũdũ quã creatoꝛ
ſoꝛma dei coetern pr̃i ðs ẽ:hũana:ſʒ
gquã ſemetipſũ dũ hõ fieret eadẽ pᷣuilis
ſoꝛme ſuſceptiòe formauit: veꝑ ẽt ð eo
dẽ mr̃is vtero idẽ ðs hõ factꝰ exiuit: ⁊ ĩ
ruc idẽ ðs hõ factꝰ pepẽdit: ⁊ i ſepul/
chꝛo idẽ ðs hõ factꝰiacuit:⁊ ab inferis

idẽ ðs hõ ſacttertia die reſurrexit: ſed
i ſepulchꝛo ſecũdũ ſol carnẽ idẽ deus
iacuit: ⁊ ĩ ifernũ ſecũdũ ſolã aiam ðſcẽ
dit. Qua de ĩferis ad carnẽ die tertio re

gertcte:idẽ oeus ſecũdũ carnẽ qᷓ iĩ ſepul
cbꝛo iacuit.de ſepulchꝛo reſurrexit:⁊ qᷓ

crageſimo poſi reſurrectionẽ die idein

petrum

os hõ factus: ĩ celũ aſcẽds dextera ði
ſedit. Inde in fine ſeculi ad iudicadum
viuoſ ⁊ moꝛtuoſq; venturꝰ. Uerhũ gᷣca
ro factũ vnꝰẽ filiꝰoei dñs ieſus vxpᷣo me
diatoꝛ dei ⁊ hominũ. Iccirco ãt media
toꝛ:quia idẽ ẽ deꝰatq; hõ ver habẽs cũ
pr̃e vnã diuinitatis naturã: ⁊ humani⸗
tatis vnã cũ matre ſubſtãtiã: habẽs ex
nobis vſq; ad moꝛtẽ ĩiqtatis nr̃e penã
habẽs ĩcõmutabilẽ de deo patre iuſti⸗
ciã ꝑꝑ mniqtatẽ noſtrã tẽpoꝛaliter moꝛ
tuus.ꝑꝑ inſticiã ſuã ⁊ ipſe viuus ſẽper
7 imoꝛtalitatẽ moꝛtalibus largiturus
Qin pꝛofectà dem humanitatẽ ſinam

tr ipſa diuinitatis ſue pfectiõe ſernauit
Uenitate vero moꝛtalitatis ſne pꝑ ſuſce
ptionẽ moꝛtis veritate atq; icõmutabi
litate ſue ĩmoꝛtalitatis abſoꝛbuit. Poc
qð teſtat᷑ btũs petrus:qꝛ xpᷣe deglnti⸗
nit moꝛtẽ: vt vite eterne heredes effice

remur. Beat quocq; paulus docet: qꝛ

xp̃s moté deglutiuit: il luminauit aut

tẽ guſtatit:qꝛ verus hõ è. idem qnoq;
moꝛté deglutinit: qꝛ derus ðᷣs c. Idem
qppe ſicut dicit apis crucifix ẽex ĩfir /
mitate: ſz vinit ex virtute dei unus atqs
idẽ· Qui ſᷣm pphiã bti oauid ⁊ hõ factꝰ
in ſpon:ipſe fundauit eam altiſſimus.
Itaq; nec dinitas xpi aliena c anatura
hatris: ſecundnm id qð in pᷣncipio erat
vbum ⁊ verbũ erat apud deum: ⁊ deus
erat vbũ. Hoc erat i pᷣncipio apud deuʒ
Omnia ꝑ ipſum facta ſũt: ⁊ ſine ipſo fa
ctum ẽ nibil. Nec humanitas eius alie
na è a natura matris ſecundum id qꝗð

vitã t icoꝛuptionc᷑. Chiiſtꝰ ergo mo⸗

Svbuz caro ſactuʒ ᷑: ⁊ habitauit ĩ nobis

Illa.n. natura q̃ ſeinp genita manet ex

patre noſtra naturã ſine peccato ſuſce

9

pit ut naſceret᷑ ex uirgie. leq; enim na

tura eterna atq; oiuina tempozaliter

cõͤcipi:⁊
2

mana ellatenus poſſet:niſi ſecũdum ſu
ſceptionẽ nature humane veritatis ve⸗
rã tẽpoꝛaliier cõceptionẽ atʒ natiuita /
tẽ ineffabilis in ſe oiuinitas accepiſſet:
ſic ẽ deus eternus atʒ verꝰ: veraciter ᷣʒ
tẽpus ⁊ cõceptꝰ? natus ex virgine.Dũ
enim venit plenitudo ẽpoꝛis miñt deꝰ
filiũ ſaum natũ ex muliere:faciũ ſub ſo
le:vt eos qui ſub lege erãt redimeret:vt
adoptionẽ filioꝛũ reciperemꝰ. Illo.i.ðo
naturaliter facto filio bominis qui vnꝰ
ẽ naturaliter filiue dei pr̃is vnigenitus.
Poc viiq; ioãnes euangeliſta cõfirmaſ
poſtq; dixit:⁊ verbũ caro factũ ẽ:⁊ ba/
bitauit in nobis:ſubſequẽter ait.⁊ vidi⸗

tmus gloꝛid ei gloꝛiã quaſi vnigeniti a

patre plenũ gratie ⁊ vitatis Sic ille oĩ/
um ſpirituũ:oĩtinq; coꝛpoꝛũ.i.omniuʒ
naturarũ creatoꝛ ⁊ dominꝰ.creanit dir
inẽ creandus erx dirgine: 2 cuius ipſe
actoꝛ ẽ matrè ſibi fecit quãdo de eius
carne cõcipiẽdus alq; pariendus:verã
naturã carnis deus immẽſus ac ſempi
ternus accepit vt ⁊ ſecũdũ veritatẽ foꝛ
me ſeruilis ðs bõ miſericoꝛditer fieret:

⁊ ſecũdu foꝛmã dei naturali deitatis vi

tate idẽ de hõ permanẽs nõ careret.
Sic igitur rpᷣm dei filiũ.i.vnã ex trinita
te ꝑſonã deũ verũ crede: vt dinitatẽ eiꝰ

de natura patris natura eẽ nõ dubites.
Et ſiec eũ verü hoĩem crede:vt ei carnz

nõ celeſtis nõ aeree:nõ alteriꝰ cuinſq;
putes eẽ nature: ſʒ eiꝰ cuiꝰ ẽ oiuʒ boinʒ

ꝓpagatiõe erbaſt erar Ss caroxpi
⁊ oĩuʒ hoĩuʒ vnius eiuſdeq; nature ſit:

bec iñ quã de vbũ ex maria virgine ſi⸗

bi vnire dignat cẽ ſine peccato cõcepta
ſne peccato nata E vtpote z qua ds et
nus 2 iuſt miricoꝛduer 2 cõceptꝰ na

tusé,: oomin glonecrucfknae Qin

fide
bus t vbis explicabit᷑ camis illius e/
cellentia ſingularis cni diuina ẽ ex ipſs

ſui cõceptiõe perſona:cuius oꝛigo nati

nitatis inſolita:q̃ ſic vpũ caro factũ è: vt

vna pſona eèt cũ carne ſua vnigenit'dt,z
ſẽpiternꝰ ðsipſa ſue carnis conceptne
conceptione. Iſtã vo cereroꝑ hoĩu; car

nẽ:ꝑ humanũ certũ è naſci cõcubitũ: vi
ro ſeminante:ſemina vero concipiente
atq; pariẽte.Et qꝛ dũ ſibi inuicẽ virmu
lierq; miſcẽtur vt filios generẽt:ſine li⸗
bidine nõ ẽ par᷑tũ cõcubitꝰ:ob boc fili

oꝛum ex eoꝛũ carne naſcẽ᷑tiũ:nõ põt ſi
ne peccato eẽ cõceptꝰ vbipeccatũ ĩ par
mulos nõ traſmittit ꝓpagatio: ſz libido.

Nec fecũditas humane nature fecit ho

mines cũ peccato naſci:ſed feditas libi-/

dinis quã hoĩes babet ex illius pᷣmi iu

ſtiſſima cõdẽnatione peccati. Jò beat*
ðð q;uis de legitimo naſceretur inſto/

q; coniugio in quo.ſ.non inſidelitatis
culpa:no ſoꝛnicationiſmacula poterat
quo naturaliter obſiricti ſunt filiſirenf
ſolũ ĩpioꝛum filij:ſed omnes etiam quai
de iuſtoꝛũ ſauctificata carne naſcuntux·

.₰ „

exclamat ⁊ dicit: Ecce in iniqnitatib cõ
ceptus ſũ: ⁊ in peccatis concepit me ma

ter mea. Sanctus etiam iob dicit: nun
dũ a ſoꝛde nõ eẽ bominẽ nec ſi vni di⸗
ei ſit vita ei ſuper terrã. Dei ergo filius
vnigenitus quiè in finu patris vt carſ/

E emne oinz né animãq; muũdaret ſuſceptione car,/
caro.i.quã ipſe dðs hoĩ pᷣmo de fra plaſ⸗
manit: ⁊ ceteris hoib plaſmat quos eſt

nis atq; aĩe rönalis icarnatus ẽ: 1 qui
é verus deus verus hõ factus ẽnõ vt a i
ter deus ect alter hõ: ſed idẽ deus idem

hõ. Qui vt illud peccatũ quod in cõocua

bitu moꝛtalis carnis genus bumanum

contraxit auferret conceptus eſt nouo

moꝛe de incarnatus in matre vugines
ſine coitu viri:ſine libidine cõcipienti⸗

virginis: vt per deũ hominẽ quẽ abſ

dichecceptn

Ginens terug⸗
ſulenreotribi
bueincopore
ſenci codtio⸗
ſopuoinpler
Gniatecanis
wſlipeccand
inis baman
domconoper
Niter egne⸗
lem rirpinita
auſa gurd
munir hgo⸗⸗
gipaterge
ſhoeoneep
linicgctpi⸗

lſctaru

Rencrepe⸗
üirnonna
tnsdanr
leniateſtn
ſubſtitien
creaturae

Eerfgo pecca

conupten
inniolarer
ktqꝛinco
mller

ſcyne

ſtictboe
ſtbininabo
flieenat⸗
naninan
hdbolne

S = Se

eſſchitg

nfüudi
htien⸗
hlanin
hſcebii
lunehiede

kriiie
Häücnan
ie ten
Pitene
inentir
Etnu
grinin⸗
WNig
wii
iannti
i
N.
anntrtth
udait
n,
–
—R
lt
mnans
ir ſuß
NMnit

bidine cõceptum inuiol atus edidit vir/
gineus vterus:ablueret᷑ peccatũ:quod
naſcentes trabũt omnes homines:qui⸗
bus in coꝛpoꝛe moꝛtis huius talis ẽ na
ſcendi cõditio:vt matres eoꝝ fecũdita
tis opus implere nõ poſſint:niſi pᷣus v⸗
ginitatẽ carnis amiſerint. Solus igitur
abſtulit peccatũ conceptionis atq; nati
uitatis humane deus vnigenitus qui
dum conciperetur:veritatè carnis acce
pit ex virgine:⁊ cũ naſceretur:integrita
tem virginitatis ſeruauit in matre. Iſta
cauſa ẽ qua deus factus ẽ filius vᷣginis
⁊ maria vgo facta ẽ mater vnigeniti di:
vt quẽ pater genuit ex eternitate:ipſum
dirgo conceptũ pferret ex tempoꝛe. Il⸗
la vtiq; eſt virgo quã deus qᷣ de ea fue⸗
rat naſciturus:ita ſingulari gratia pᷣue⸗
nit atq; repleuit:vt ipſũ haberet ventris
ſui fructũ:quẽ ab initio habuit vniuerſt
tas dnm:⁊ ipſũ ſibi videret naſcẽdi ſo/
lẽnitate ſubditũ quẽ in vnit ate paterne
ſubſtãtie.ñ ſolũ humanaꝛ:z ẽt angelica

creatura cognoſcit⁊ oꝛat altiſſimũ. Sic

ergo peccatũ ⁊ pena peccati q̃ ꝑ ſcelus

conupte mulieris ĩtranit ĩ niindũ: per
inuiolate vᷣginis partũ aufert᷑ a mũdo.

Et qꝛ in cõduione generis humani per
mulierẽ q̃ de ſolo hoiĩe vel viro facta é:

factum ẽ vt moꝛtis vinculo teneremur

aſtricti hoc ĩ regẽptione generis huma
ni oiuina honitas egit:vt ꝑ virũ qð ſola
mliere natꝰẽ vita hoibꝰredderet᷑. Illic

bu manã naturã neqſſima deceptione
ſi diabolus ĩ peccati ſilitudinẽ ſocia⸗

nit. hic de humand naturã ĩ vnitate pſo

ne ſuſcepit. Jbi femina decepta ẽ vt fie⸗
ret filia diaboli: hic vᷣgo gratia repleta
eſt vt fieret mater ſũmi atq; incõmuta⸗

bilis vnigeniti dei. Ibi angelua deiectꝰ

ꝑ ſuperbiã ſeducte mmulieris animũ ob
tinuit:bic deus humilias ſe ꝑ miſericoꝛ

pet rum
diam icoꝛꝛupte mulieris vginis verum
ex ea naſciturus ipleuit. Dei.n. filius ie⸗
ſus chꝛiſtuſ qͥ i ſoꝛma dei qð erat niñ ex
nã patris nat eẽt:ẽt non poſſet ipſe fm
aplicam doctrinã ſemetipſũ exinanire:
foꝛm ſᷣui accipiẽs. foꝛmã igit ſerui .i.
naturã ſerui ĩ ſuã accepit ille de pſona
atq; ita hominũ factoꝛ i ſlitudinẽ ho/
minũ faxt dabitu ẽ inuẽtus vt hõ. Ipe
humiliauit ſemetipſũ factus obediès vſ
ꝙ; ad moꝛtẽ: moꝛtẽ autẽ crucis. Inten
te igit᷑ hãc apli ſniam cogita:⁊ in ea co
gnoſces quõ oñm ieſũ chꝛiſtũ eüdẽ de⸗
um atq; hominé᷑ credas. Nec tñ ĩ eo ve
ritatẽ vtriuſq; nãe ĩ vna pſona aut ↄfũ⸗
das aut diuidas. Cũ ergo pᷣmo addis õᷣ
dno ieſu xpᷣo ꝙ ĩ foꝛma dei erat opoꝛtet
te agnoſcere frmiſſimeq; tenere in illo
foꝛme noĩe naturalẽ plenitudinẽ oebe

re ĩtelligi. In foꝛma igitur dei oñus ie/

ſus erat qͥ in natura dei patris ſemper
erat:de quo natus c. Umus ergo natis
re cũ patre c᷑: equaliter ĩmoꝛtalis ⁊ incõ
mutabilis equaliter iuiſibilis ⁊ inenar⸗
rabilis:equaliter bonus ⁊ iuſtus. equa
liter miſeratoꝛ ⁊ miſericoꝛs paties ⁊ mt
tũ miſericoꝛs 2 verax:equaliter foꝛtis vx
ſuauis:equaliter ſapiẽs atq; oĩpotens.

miſſima fide retine:qͥ H vtiq; oĩa i vnita
te nature habẽs cũ patre ſine dubio ech
lis patri: ppter q z aplus ↄtinno ad
iungẽſait: õ rapinqᷓ arbitratꝰẽ eſſe ſe
equalẽ deo. Non.n. rapina fuit illa filij
cũ pr̃e diuinitatis equalitas:ſed nature
ẽt illa que ↄſequẽter ſubiũgit aplus oi
cẽs: ꝙ ſemetipſũ exinaniuit foꝛmã fſᷣui
aecipiẽs ĩ ſilitudinẽ hominũ factꝰ:⁊ ha

bitn ĩuẽtus vt hõ: humilianit ſemetipʒ

fact obedies vſq; ad moꝛtẽ:moꝛtẽ aũt
cnucis. Oĩa hec ð illo deo vnigenito ðᷣt

filio de illo verbo deo de quo diẽ euan

e,

9

De

geliſta: In pᷣncipio erat verbũ ⁊ derbuzʒ
erat apõ deũ ⁊ deus erat verbũ: de illa
dei vtute deiq; ſapiẽtia:de quo dicitur
Oiĩa ĩ ſapiẽtia feciſti de illo pꝛicipio cũ
quo vnu ẽ pater ipe pꝛincipiũ ⁊ ĩ quo ſi
bi coeterno fecit celũ ⁊ terrã.i.oẽʒ ſpũa
lem coꝛpoꝛalẽq; natura:de veo vnige⸗
nito:q ẽ i ſinu patris vt dixi:oĩa bec ꝑ/
ſonaliter accipe:ſalua tamẽ eternitate:
imẽſitate: ĩmoꝛtalitate:ĩcõmutabilita⸗
te:ĩuiſibilitate deitatis eiꝰ. Que ita na/
turaliter atq; eqliter:ĩ cõe cũ deo patre
bʒ dei filius:vt lʒ ꝓ nobis fueri hõ vera
citer faciꝰ:pmãalerit tñ equalis vero ðo
patri:de quo natꝰẽ verus:⁊ ueritas de
us. Semetipſũ igit᷑ exinaniuit:ſz de ple
nitudine eius nos oẽs accepimꝰ. Quaʒ
plenitudinẽ: ⁊ ſi exinanitꝰ amitteret. ꝙ
de ea nobis daret.vtiq; nõ haberet.Eo
dẽ aut nõ hnte nos vtiq; nibil poſſemꝰ
accipere:de plenitudine aũt ei ꝰnos oẽs
accepimꝰ.Ex eo aũt ꝙ nobis de pleni/

tudine ſua dedit ondit etiã cũ ſe exina⸗

niuit plenitudinẽ nõ amiſiſſe quã bũit
qꝛ ſi plenitudinẽ ſuã amiteret dare de
illa nullatenus poſſet:foꝛmã ergo ſer⸗
ni accepit. Neq;. n. aliud fuit illa ſũmi
dei exinanitio niñ foꝛme ſeruilis.i.hũa⸗/
ne nature acceptio. Utraq; igit᷑ ẽ ĩ xpᷣo
foꝛma: qꝛ vtraq; ⁊ uera ⁊ plena ẽ ĩ xpᷣo
ſubſtãtia. Ideo ſanctꝰ euageliſta plenũ
eũ gratie ⁊ veritatis pᷣdicat:qꝛ ĩ diuina
natura i qua deꝰ veritas ẽ plenns ẽ ⁊ ĩ
bhumana natura i qua hõ uerus gra fa
ctus ẽ plenus ẽ. Oan illa plenitudine
oeus ẽĩ foꝛma veiequaliſ deo.In iſta
plenitudine ſeruus ĩ foꝛma ſerui: qꝛ i ſi
militudinẽ bominũ factus:habitu ẽ in
nẽtus vt bomo. Exinaniens ergo ſeipᷣʒ

foꝛmã ſerui accepit vt fieret ſeruus: ſed

foꝛme dei plenitudinẽ nõ amiſit in qua
ſemꝑ ẽ eternus atq; incõmutabilis ve⸗

3

7

Mmſeet /nc

ſaetus ſᷣm foꝝmaͤ ſerui homo verus eiuſ
deʒ nature cuius ẽ ancilla mater: æ ma
nẽs ĩ foꝛma dei deus uerus eiuſdẽ na/
ture cuius ẽ etiã deus pater ĩ ſoꝛma di

cũ patre ⁊ ſpũ ſãcto. Unus ẽ ſolus foꝛ

matoꝛ omniũ deus:fm foꝛmã ſerui ſo/
lus ipſe ſua ⁊ patris ⁊ ſpũs ſancti ope⸗
ratione foꝛmatꝰ.Qõ creatoꝛ ẽ: cõe bñs
naturaliter cũ pre ⁊ ſpũ ſcõ.Qõ auteʒ
creatus ẽ hñs ſolus pſonaliter ĩ ſeipſo:
cuius ⁊ natiuitatè futurã fᷣm carnem ⁊
moꝛtẽ ⁊ reſurrectionẽ:atq; ĩ celo aſcen
ſionẽ:lex ⁊ ꝓphete pᷣnciare nunq; de
ſtiterũt: ꝓut ipſe pᷣcipiebat obediẽtes
bis ⁊ factis.Nã ⁊ ĩ ſacriſicijs carnali⸗
um victimarũ que ſibiipᷣa ſãcta trinitaſ

que vnus ẽ oeus noui ⁊ neteris teſſa⸗

mẽtia partibus noſtris pᷣcipiebat offer
riillius ſacrificiũ ſignificabat gratiſſi/
mũ munus qð ꝓ nobis ſeipſũ dei filiꝰ
ſm carnẽ eẽt miſericoꝛditer oblaturus
Jpſe.n.ſm apoſtolicã doctrina obtu/
lit ſemetipſũ ꝓ nobis oblationẽ ⁊ ho⸗
ſtiã deo in odotẽ ſuanitatis. Ypſe ver
deus ⁊ põtifex:qui ꝓ nobis nõ iĩ ſagui⸗

ne tanroꝝ ? hyrcoꝝ: ſzi ſanguine ſuo i

troiuit ĩ ſancta. Qð tuc pontikfer ille ſi⸗
gnificabat:qͥ cũ ſägmine i ſancta ſancto
rũ ꝑ annos ſingulos iĩtroibat. Iſte igit
qie vno totũ exhibuit qð eẽ neceſſa
riũ ad redẽptionis nr̃e ſciebat effectum
dẽ.ſ. ſcerdos ⁊ ſacrificiũ:idẽ de t te⸗
plũ. Sacerdos p quẽ ſumus recociliati
ſacrificiũ quo recõciliati tẽplũ i quore
cõciliati:deꝰcui recciliati. Soluſ tñ ſa
cerdos:ſacriticiũ ⁊ ꝑplũ:⁊ bec oia de
Fm foꝛmã ſerni.
filius:qꝛ hoc cũ patre ⁊ ſpuᷣ ſancto fm
foꝛmã dei. Recõciliati igit ſumus p lo/
lum filiũ ᷣm carnẽ: ſz no ſoli ſilio Fʒ di
uinitatẽ. trinitas. n. nos ſibi res cilianiit
ꝑ hoc qð ſolum verbu carne ipſa trimi

lõ anté ſolus deni

diismanetbu
ſtfenweaſe
eſareincön
rczicön
iſkiontil
epguce
Alst dens⸗

iueliho
ſücder
e credere

Cplteritag
inimitas det
sdens et
gndlo Aet

chla riui,

puatoneg,
Glangen
eippns
Wettamne
Minwte
chrpoſ
Nͤtſin
lisRünk
Cne
idns
(reataſt
itoip⸗
nöͤtam
ommii
Nuoſed
ngbilebe
habens
nlllam
Miniti
Epfie
Wore
lonen⸗
ſame
ig
me
r

ſ

mitnünn tas verite ceperint:tamẽ nõ eſſe aliquando non
minlim, bilis manet humane dinineq; nature: poſſint.in eo vo eius omnipotẽtia itel
R vt ſicut vera ſemꝑ ẽ eius diuinitas quã ligitur: qꝛ omnèé creaturã viſibilẽ atq;
krümmntin de patre incõmutabilẽ babet:ita va ſẽ⸗ inuiſbilẽ: ideſt coꝛpoꝛaleʒ atq; ſpiritua
idnis per atq; ĩcõmutabiliſ ſit ei bumanitas lem de nihilo fecit ĩ quibus ipſa rerum
— gqua ſibi a dĩnitas gerit. ꝛiii. Diuerſitas multo magis cõmendat bo
— Dec pauca de fide ſancte trinitatl qᷓ nitatẽ atq; omnipotẽtid creatoꝛis. Ni
m ſolus ⁊ verns ẽ naturaliter de' quantũ ſi enim omnipotens eẽt nõ vna ⁊ eadẽ
Kannel baeaitas tẽpoꝛis ⁊ ſermonis ꝑmiſit ĩſer facilitate ſũma atq; ima feciſſet.Et niſt
eitl ui. Nuc de creatura que abſq; dubitas ſũme bonus eẽt:nõ ſe guberndadis rebꝰ
buzi tione credere debeas intimabo. Pꝛin quocq; infimis pᷣſtitiſſet. Igitur tã ĩ ma
Mmtiiunſ cipaliter itaq; tene oẽz naturã que nõ gnis q; in parnis quibuſcũq; rebus cõ
mmrit c trinitas deus ab ipſa ſcã trinitate: qᷓ ditis magna ẽ bonitas atq; omniporẽ
anan ſolus deus eternus ⁊ verus ẽ:creatam tia cõditoꝛis.Omnia enim ſapiẽter feẽ
emm ex nibilo. Ac ſi vniuerſa ĩ celis ⁊ ĩ terra ſũma veraqʒ ſapiẽtia:cui naturaliter H;
jſiiimins vliſibilia ⁊ iuiſibilia:ſiue tbꝛoni: ſiue do eſt eſſe ꝙ ſapientẽ eſſe:hoc facere qð ſa
iintn⸗ minationes: ſiue p̃ncipatꝰ:ſiue ptates: pienter facere.Sumplicitas itaqʒ mł
SS opus atq; creaturà eẽ ſancte trinitatis tiplicis ſapientie dei magnitudineʒ cel
S gque ẽ vnus dens rerũ omniũ creatoꝛ ? ſitudinis ſue:non ſolum i magnitudie
ritit oñs eternus ompᷣs ⁊ bonus bñs natu⸗/ ſablimium creaturarũ:verum etiam i ĩ
/Na raliter vt ſemꝑ ſit:⁊ vt mutari aliquan fimarũ parni:ate cõmendat:onʒ bona
naun do nõ poſſit.Et hic deꝰ qᷣ ſine initio ſẽ/ omnia que creauit:nõ ſolũ inferius diſ
l per ẽ:qꝛ ſũme eſt: vedit rebus a ſe crea ſimiliuſq; ſuo creatoꝛe ſũt. vtpote non
enc is vt fint:nõ tamẽ ſine initio: qꝛ nulla ꝓlata de ipſo:ſʒ facta pꝛſus ex nihilo:
nitin creatura eiuſdẽ nature eſt. cuius eſt tri verum etiã inter ſe non equaliter ſunt
tn nitas vnus verus ⁊ bonus deus: a quo ſed vnaqueq; res ta permanet ſicur a
SH creata ſut oĩa. Et qꝛ ſũme bonus eſt: de deo vt eſſet accepit:alia quideʒ ſic: alia
ut dit oĩbꝰnaturis quas fecit vt bone ſint aũt ſic. Neq; enim ſic datũ eſt coꝛpoꝝ
R nõ tamẽ tantũ longe quantuʒ creatoꝛ bus vt ſint: ſicut ſpũs acceperunt: cum
gbim omniũ bonoꝝ. Qui non ſolũ ſũme bo/ ipſa quoq; coꝛpoꝛꝝa non equaliter ſint
ttnſ mnus:ſed etiã ſũme bonuʒ atq; incõmu/⸗ ⁊ i ipſis celeſtibus atqʒ terreſtribus in
Gin, tabile bonũ eſt:ꝗꝛ eternũ bonũ ẽ:nullũ ueniat᷑ nõnulla oiner ſitas:cũ tam cele
coiin, habens oefectũ: qꝛ nõ eſt ex nibilo fem ſtia qᷓ; terreſtria nõ ſolũ imp ri oiſtent
„ nullum habens ꝓfectum.qꝛ nullũ ha qudtitate molis:verũ etià diſſimili ſplẽ=
gii bet initiũ. IJdeo quippe nature a deo fa dent claritate. Alia naqʒ eſt ſicut dicit
l cte pꝓficere poſſunt qꝛ eſſe ceperunt/iõ apoſtolus claritas celeſtiũ coꝛpoꝝ alis
c Deficere: qꝛ ex nihilo facte ſũt. Ad defe terreſtriũ. In ipſis quoqʒ celeſtibꝰ alia
G ctum eas conditio ducit oꝛiginis: ad ꝓ clarſtas lolis: alia claritaſ lune:alia cla
fectum vero ea puehit oꝑatio creatoꝛis ritas ſtellarũ.ſtella. n. differt a ſtella in
. In eo igitur pᷣmũ trinitatis que deꝰ ve claritate.Coꝛpoꝛaliũ igitur naturaruʒ
a rus elernitas ſine initio naturalis ag doiuerſitas ondit vnãquãqʒ eaꝑ nõ hoc
ſcitur qꝛ quedã ita fecit:vt cũ eſſe qdem eſſe quod ex ſe ſemper habere poiuerit
S6o9b H ”ÿ”MUN 4

tas fecit. In quo ſic deritas incoõmuta⸗

pet rum

ſed ⁊ quod ex diſpoſitione atq; oꝑe oĩ⸗
pc teniiſſimi atq; icõmutabilis ⁊ ſapiẽ
tiſſimi creatoꝛis accepit.Qðò ſi vniꝰeiuſ⸗
dẽq; nature eẽt quelibet creatura coꝛ⸗
poꝛalis:cuiꝰẽ ſancta trinitas:q̃ vnus ẽ
Deꝰ:nec localiter in loco eẽt:nec tẽpo/
gis mutationẽ aliqn ſentiret:nec de lo⸗
co ad locũ tranſiret:nec circũſcriberet᷑
mole quãtitatis ſue.Que oĩa onñdũt hu
ius naturaꝝ illũ eẽ opifices cuiꝰnullus
locus aut anguſtꝰẽ locus:qꝛ nõ minꝰĩ
anguſtijs qᷓ; i latio totꝰẽ. Nec mutat
tꝑe qͥ ſolus põt volumina tẽpoꝛũ nõ tẽ
poꝛali volubilitate ſʒ eterna ſtabilitate
mirabiliter oꝛdinare. Nʒ.n. in tẽpoꝛe co
gi at quẽadmodũ tẽpoꝛũ ſeries rerum
deceſſione aut ſucceſſione trãſeat: nec
saliqua mobili quãtitate terminat᷑: qͥa
nullo cõcludit᷑. Neq; ꝑ mundi partes
partibꝰſuis è ipſe diffuſus: dt maioꝛes
mũdi partes ſuis maioꝛibꝰ ipleat: ⁊ mi
Roꝛes minoꝛibuos iplẽdo. nuſqᷓ; tamen
totus ſe infundat. Ipſe eniʒ ẽ deus qui
ait: Celũ ⁊ terra ego ipleo.Oia igit᷑ que

fecit.i.ſpũs ⁊ coꝛpa:ſũma ⁊ ima celeſtia
atq; terreſtria: viuẽtia ⁊ qiibꝰ viuendi

facultatẽ nõ dedit.iĩeffabilit᷑ dbiq; totꝰ
oñs ðs:⁊ iplet ⁊ cõtinet.Nec ĩ his que
Diuidũt᷑ ipſe oiuidit:nec ĩ his que mu⸗
tãtur vlla mutatiõe variat᷑.niſi.n. natn
raliter ĩcõmutabil ipᷣe eẽt:nunqᷓ; ĩ rebꝰ
Mutabilibus oꝛdo qdẽ cõſilij ac diſpoſt
tionis ei icõmutabilis pꝑmaneret. Deꝰ
igitur rerũ coꝛpoꝛearũ atq; icoꝛpoꝛeaꝝ
creatoꝛ ĩmẽſus:eo pᷣmũ ſe nullũ eè coꝛ
pus ondit:qꝛ quibuſdà coꝛpoꝛ bꝰ vitaʒ
nõ dedit:cũ coꝛpoꝛa ipſe creauerit. Ipᷣe
ãt naturaliter vita ẽ:qꝛ ſi vita nõ cact:
nõ viuẽtia coꝛpoꝛa feciſſet. Neq;.n. fa⸗
cit rẽ nõ vinẽtẽ niſi res viuens.nõ igit
anius nature ſũt cũ ðo coꝛpoꝛa q̃ viue ⸗
420 in0 nõ pnt. Ac ſæ neq; illa coꝛpoꝛa

dnius nature cum deo ſunt: quibus ſin

gulis ſingulos biutos atq; irrationabi
les ſpiritꝰ:quib eadẽ co:pa viuificaren
tur ac ſẽſificarẽtur inpᷣuit. Sed n c ipſi
bꝛuti ſpũs vniꝰnature cũ deo ſũt:quos
lʒ viuificadis ſenſificandiſq; inſeruiſſet
coꝛpoꝛibꝰ.ipſis tñ ſpiritib nullũ itelligẽ
di largit ẽ lumẽ:quo ſuũ poſſeẽt aut
gnoſcere aut dil/gere creatoꝛẽ¶Ipſos
quoq; ſpũs:quos rõnales atq; itelle/
ctuales eẽ nõ dubiũ ẽ᷑:quis audet blaſ⸗
phemo ſpũ ⁊ ceco coꝛde eiuſdẽ nature
cuiꝰẽ ðlſ:vł putare vł dicere:cũ ðs vtiq;
naiuraliter ĩcõmutabilis:oĩno ⁊ imen

ſus.Qui cũ in ſe diuerſitatẽ vlla babe /

re non poſſit:ĩ eiſaẽ tñ ſpiritibꝰquos rõ
nales atq; intellectuales fecit:diuerſita
tẽ ſue oꝑatiõis oñdit.In qbuſdã.n.i.tet
renis atq; moꝛtalib ſũt inſerti coꝛpoꝛi
bus:⁊ ſi nullus ẽ ei localis motꝰ: qꝛ ꝑ
locoꝛũ coꝛpoꝛaliũ ꝑtes cũ ipſi ĩ coꝛpibꝰ
ſint:nõ particulati ſũt: ſed ſicut ĩ iotis
coꝛꝑibtoti ſic ĩ eoꝛũdẽ coꝛpoꝛũ ꝑtibus

toti ſũt.Lñ cogitationũ varietas diuer

ſitatẽ ĩ eis cuiuſdã tẽpoꝛal motionis ac
mutationis ondit: dũmõ aliqd neſciũt
mõ ſciũt:mò deſipiũt:mõ iniq ex iuſtis
mõ iuſti ex iniqs:mõ pietatis illuſtran
tur lumie:mõ depꝛauantur tenebꝛoſo
ĩpietatis tẽpoꝛe.Illos quoq; quos ter
renoꝛuʒ coꝛpoꝝ grauat: nulla lutuleta
materies.i.ãgelicos ſpũs:quis nõ vide
at nõ vni natur e eg cuʒz deo: ſed factos
ex nihilo:quoꝛũ naturalis mutabilitas
in eo agnoſcitur:quis eiuſdẽ nature ꝑe
E in deteri cõmutata. Deide ꝙ hij qui
depꝛauati nõ ſũt:licet illiꝰ dono:a quo
cũ nõ eẽnt facti ſũt ide feſſa:⁊ ĩquãtum

creature angelice gratis daiũ ẽ: perſe/

cta oilectiõe:cõtẽplatiõe atq; exultatio

ne multitudinẽ dulcedinis oni ĩceſſa /
biliter ſentiant: nec ab eo naturali cõdi

ſcedeſcit

is deſanie

ligerneicon
tounef
ni cektan

uithetot
(lluseon
(ocdlibetini
hyripleo⸗

mrardeno.

Angdos
fngulare⸗
copperet ni

onert eutne
zogemninr
lebisqni⸗
deſteros q
ſeardonu
anderd
wercͤsde
qudend
atzitel
ligeee
ſtacrea
cnbſet
cüeoꝛ

eſſſſet

coͤgr
dritlib
eiq ſtn
.
ſiͤrpꝛat
ſedecki
mipoſt
ſſteren
mehh
iann
doipp
nſiige

ſ

ntcte
atent
Nenmts,
umiri
neiiſt
Anan
tüenn
Catas
miwei
Kurtnini
natr

1

iälen

ieler
orüeruß⸗
—

1

S
nd/
mrin

tur arbitrio

tione dekiciãt:⁊ fi inherentib oeo nihil

ſneſt de varietate tẽpoꝛis:qꝛ collato ſi⸗

bi eterne ĩconuptiõis atqʒ ĩcõmutabili
tatis munere nihil i ſe ſentiãt ĩmutatio
nis. Ineſt tamẽ ſingulis naturalis ter/⸗
minus:quo a ſe inicẽ diſcernũtur quia

nullus eoꝝ ĩ alio ẽ.Et cũ vni eoꝛũ opꝰ

quodlibet iniungit᷑ alius quodqʒ alteri
operi plego:virine pdneſtati deputa
MHec oĩa oñdũt ẽt ſcõs
angelos opa eè ſancte trinitatis: cuiꝰ ꝑ
ſingulas res q̃s vtiqʒ ſicut voluit fecit:

apparet mirabilis ⁊ ſapiẽtia ĩ diſpoſiti
one:⁊ dirtus ĩ oꝑe.Quoſdã igif᷑ ſpũs ſic

ðs creauit: vt ſẽꝑ eẽnt: quoſdã vero vt

eẽ ſpũs quãdoqʒ deſinerẽt.Illos itaqʒ
deſturos quoſdã ex aqua:quoſdã vero

ficut voluit opᷣs ꝓduxit e terra. Supe⸗

rioꝛes vero ſpũs nullũ cũ coꝛpoꝛeis ele

mentis habere fecit naturale cõſoꝛtium

gquos ⁊ eternos creanuit:⁊ eis facultates
atz itelligẽtiã cogitãde: cognoſcẽde di
ligẽ deq; dininitatis inſeruit. Quos tũ
ita creanit: vt èt pꝛe ſeipſts illũ diliherẽt
cniꝰſe tales creatos opere cognouiſſet
cũ eoꝛũ vt tales fierẽt nuga mer ita pꝛe
ceſſiſſèt. Ut ãt hec dilectiõ hẽret iuſtam

⁊2 cõgruã landẽ volũtatis queqʒ eis tri

bnit libertatẽ: vt eẽt eiſ poſſibile ſiue ad
eũ qͥ ſupꝛa ipſos è: itẽtionẽ ſcẽ dilectio/⸗
nis erigere:ſiue ad ſe vł ad ea qᷓ ifra eos

ſũt:pꝛaue cupiditatis ſemetipſos põde

re declinare.nõ è igit᷑ natura q̃̊ in eter

nũ poſſit ſiue viuere ſiue bñ vinèdo ſub
ſiſtere:niſi que põt de ðo ipſius dei mu

nere cogitare. Det ât natura ĩtellectua
lis ĩ aĩlabꝰ ẽ hominũ ⁊ ſpiritibꝰ ãgeloꝝ

De qppe diligẽch ⁊ cognoſcẽdi ſe non
niſi ãgelis ⁊ hoib ĩdidit facultatẽ.Qui
bus pp arbitrij libertatè: que maxime
dehuit ĩtellectuali creature: creatoꝛis

benignitate cõferri:ita cognoſcẽdi ⁊ di

petrum

ligèdi ſe ſacultatẽ dolũtatẽq;ʒ donatit
vt ẽt eã vnuſquiſqʒ ⁊ habere poſſet ⁊ꝑ
dere. Sidqᷣs tñ ſpõte eà ꝑderet:eã dein
ceps arbitrio reſumere nõ valeret: vt il
liꝰ eẽt ſcẽ cogitatiõis initium granitate
dono bonitatis denuo reuocãdis:qui
bus vellet ĩfũdere:cui fuit ĩ ipſo creato
ris exoꝛdio nullis pcedẽtibꝰmeritis:ſpi
ritꝰ? coꝛpoꝛa locis atqʒ affectionibꝰ ꝓ
eo vt ipſe ſapiẽs voluit ↄgruit mirabili
ter oꝛdinare. Angeli g atqʒ boies ꝓeo
ꝙ rõnales ſũt facti et᷑nitatis ac beatitu
dinis donũ:in ipſa nature ſpualis crea
tione dĩnit acceperũt.ita.ſ.vt ſi dilectio
ni creatoꝛis ſui iugiter ibeſſſẽt ſimnl et᷑
ni btiqʒ mãſiſſẽt. Si vo ꝓpꝛie libertatis
arbitrio cõtra ſũmi creatoꝛis ĩꝑiũ:ſuam
niterèt᷑ facere volũtatẽ: ꝓtinꝰa ↄtuma
cibꝰ btĩtudo diſcederet:⁊ ad ſuppliciũ
eis reliqueret᷑ et᷑nitas miſera:erroꝛibus
doloꝛibuſqʒ cruciãda.Et de aãgelis qͥdẽ
hoc diſpoſuit ⁊ ipleuit:vt ſiqͥs eoꝛũ bo
nitatẽ voluntatis pderet:nũq; eã dino
munere repararet. Pars itaqʒ dgeloꝛũ

d̃a ſuo creatoꝛe deo quo ſolo bono be

ata fuit: volũtaria pꝛſus auernõe diſceſ
ſit eqᷣratis ſuꝑne iudicio:initiũ ſue dam
natiõis ĩ ipſa auerſtõe volũtatis inenit
vt nõ adeſſet ei iciꝑe iã puniri:qᷓ; illius
bñficij boni dilectiõe deſtituti:quã deꝰ
in et᷑no ſic pᷣcepit totã remanere ſuppli
cio:vt èt ignẽ ei eternũ pᷣpararet:in quo
oẽs illi pꝛeua ricatoꝛes ã eli nec mala
poſſent vnqᷓ; volũtate carere nec pena:
ſed ꝑmanẽte ĩ eis iniuſte auerſtõis ma
lo:pmaneret ẽt iuſte retributionis eter
na dãnatio. Hoꝛũ maloꝛũ pꝛiceps dia
bolus pꝛimos boĩes quos ad peccati pᷣ
cipitiũ ĩuidus duxit:nõ eis tantũ:ſi vni
uerſe ꝓpagini eoꝝ cũ vitio peccati meri
tum moꝛtis iſeruit.Deꝰãt miiericoꝛs et
iuſtus ſicut diabolo atqʒ aãgelis ei pꝛo⸗

pꝛia voluntate cadẽétib ceteros ange⸗
los ĩ ſue dilectionis eternitate firmauit
ſic ẽt humani generis maſſã nõ totam
in ſempiternũ ꝑire ꝑmiſit:ſed quos vo⸗
Auu eiꝰgratuua bonitas repulſis tene⸗
bꝛis in quibꝰ cis humana natiuitas pec
cati oꝛiginalis cõdénatione verſatur:
reducendos pꝛedeſtinauit ad lucẽIn
eo pꝛecipue demõſtrans ꝙ iſtos oꝛigi⸗
nalis peccati v inculis in debita gratia
ſaluatoꝛis abſolueret cũ alios.⁊ qma⸗
xime paruulos:qᷣbꝰ nulla pnᷣt vel bo⸗
na vel mala ineſſe pꝛopꝛia merita volũ
tatis iſolubili nexu eterna danatiõe re/
tineret. Hone quoq; volũtatis ⁊? cogi/
tatiõis initiũ:nõ homini ex ſeipſo naſci
ſed dininit pparari ⁊ tribui. In eo ðs
euidẽter oñdit.qꝛ nʒ diabolus nʒ aliqs
angeloꝛũ eiꝰex quo ruine illiꝰ merito:ĩ
hãc ĩferioꝛẽ ſũt detruſi ca liginẽ:bonaʒ
potnit aut poterit reſumere volũtatem
Quia ſi poſſibile eẽt vt hbumana natura
poſtqᷓ;ᷓ a deo auerſa ẽ:bonitatẽ perdide
rit volũtatis ex ſeipſa rurſus eaà bẽre po
tuiſſet:multo poſſibili boc natura ba
beret angelica:que qᷓ;to minꝰ grauatur
rerreni coꝛpoꝛis põdere:tãto
eẽt pᷣdicta facultate. Sed ondit deꝰ vñ

bona volũtas hominibus detur quam

ſic amiſerunt angelicũ baberẽt:vt amiſ
ſã oeinceps habere nõ poſſent. Qm̃ igi
tur digna ẽ eadẽ volutas bona per dei
gratiã eterne beatitudinis pmio ⁊ inid
tas ãgelica atqʒ bumana nõ oebet eſſe
impunita. Oꝛopter hoc ſecũdũ catholi

giſ hac

fide

De boĩbꝰquocꝑ viuis ac moꝛtuis iudi/

cãdis hoc ait beatus paulus. Ceſtificoꝛ
coꝛã deo ⁊ rpᷣo ieſu:qui iudicaturꝰ eſt
viuos ⁊ mo uos per aduentu ipſius æ
regnũ eiꝰ:in cuiꝰaduẽtum ab illo pꝛimi

bominis coꝛpe qð os de terra plaſma⸗

nit vſq; ad omniũ hominum coꝛpoꝛa

que animata quãdoq; viuere cepeiut
ab illo reſuſcitabũtur:a quo oꝑte crea
ta ſunt. Singula vero coꝛpoꝛa illio ſin⸗
gulis ſuis aĩab ĩ reſurrectione reddent

quas in maternis vt viuere inciperent
ventrib habere ceperunt: vt. aie i illo
examine iuſti iudicis in eiſdẽ ſingulis
coꝛpoꝛibꝰſuis accipiàt retribitionem ſi
ne regni ſiue ſupplieij. In quib ſiue bo
nam ſiue malam qualitaté vite pꝛeſen
tis habuerit. Qualitas at male vite ab
infidelibꝰincipit:que ab oꝛigialis pecca

ti reatu initiũ ſumit.In quo qſquis vi⸗
nere ita incipit:vt ante finiat vita:qᷓ ab

eius obligatione ſoluat᷑:ſi vnius diei xl
vnius hoꝛe ſpatio aĩia illa vixit i coꝛpo⸗/
re:neceſſe ẽ eã cũ eodẽ coꝛpoꝛe intermi
nabilia gehenne ſuſtinere ſupplici⸗: vbi
diabolus cij angelix ſuis ieternu arſu⸗
rus cé: qͥ 2⁊ pꝛinꝰ peccaui
mis hoib pſuaſit

nit: 2 Peccati pꝛi⸗
Ubi ci eo e ſoꝛ ita
rij idoł fuiẽtes adulteri:molles maſcu⸗

loꝑꝝ cõcubitoꝛes: fures: auari:ebꝛoſima

ledici: rapaces: ⁊ oès ꝗ opa carnis agũt

5ð qbꝰoicit apłs:qi regnũ din 2ↄſequẽ⸗
tur:ſi ante huius vite terminũ a viis ſu⸗
is mal ↄueriſi ñ fuerit:ei nis ignib eru⸗
rẽt᷑ Ois.n. hõ qᷣ ĩ boc ſeculo vſqʒ ad fi⸗

ce fidei regulã venturũ eẽ filium dei ad nẽ inidtamũ oᷣlectatiõe: coꝛdis obdu/
punienduũ oẽs peccatoꝛes ãgelos: ⁊ ad
iudicandos bomines viuos ⁊ moꝛtuos
fideliter erpectamꝰ. Ceſtat᷑.n. beat pe⸗
trus:qꝛ ðs angelis peccantibꝰ nõ pepꝑ/
cit: ſʒ carcerib caliginis iſerni detrudeẽs
tradidit in indicio puniendoe reſeruari

minũ de

ratiõe pmãſerit: ſicut hic eum noxia cri

lectatio /ẽuii:fic eu ſine fine ſe

„ 2 „

piterna cruciatio rerinebit. Erit. n. ct ini

quo reſurrectio: ſz ſine imntanõe quã

ſolis fidelibꝰ 2 ex fide iuſte vinẽtibꝰ oo

turus be. Doc . n, qð aitapls paul'

Obegicte
binnro
jejmmicoe
phbebiter
etarnuce
ſoͤobebur⸗
blsipiopnn

liustift

obboc mo⸗

cnniſid

ſopplicü⸗
degratis
tio bãvins
buitin iof
onio gfajt
ſifciteyf
Gtterürre
eponen
Jſed
epitd
iag
(gouͤl
ſpäxl
dabik
cit ap
at ine
imoꝛ
minit
mane
bone
porn
atiu
gloꝛi
Gatis
lſtici
gegain
deus!
enit
lüfn
woll
ſeini

enunng
n,
RRBU
Wuwoee
Dicman
nettune
rchenrti
itin
uen
nganin
ntas
nnehiut
üetni
viilbe

Dẽs qnidè reſurgemus:ſʒ nõ oẽs ĩmu⸗

tabimur. Oñdit ãt iuſtos dino mune/

re ↄmntãdos cũ ait:⁊ noſ imutabimur
Pabebũt ergo iniqᷣ cũ iuſtis reſurrecti
onẽ carnis cõem:ĩmutatiõis tñ gratiaʒ
nõ habebũt ꝗᷓ dabit᷑ inſtis. Qm a coꝛpi
bus ĩpioꝝ nõ auferet᷑ conuptio ⁊ igno
bilitas ⁊ ĩfirmitas ĩ qbꝰ ſeminãt᷑. Que
ob hoc moꝛte n extiguẽt: vt illud inge
toꝛmẽtũ coꝛpi atq; aĩe ſit moꝛtis ei᷑ne
ſuppliciũ. Juſte vo aĩe qᷓs hic redẽptoꝛ
de gratis ex fide iuſtificauit: ⁊ iuſtifica
tis bñ vinẽdi vſq; ĩ finẽ pſeueratiã tri/
buit:in ipſis ccipibꝰĩ qͥbꝰ hic inſtificati
onis gr̃aʒ dinnit acceperũt ⁊ ĩ qᷣbꝰ iu⸗

ſificate pꝑ fidẽ: in charitate dei ꝓpxrimiq;

vixerũt:regni celeſtis eterna beatitudi
ne potiẽtur gloꝛificatis etiã coꝛpibꝰſuis

gque ſine dubio carnis natura quaÄ de
creauit veraciter pꝑmanẽte:nõ ſicut hic

aĩalia ſed ſpũalia tunc habebũt. San

ctoꝛũ ſeminat᷑ coꝛpꝰ aĩale ſurget coꝛpꝰ
ſpuale. In his ꝑ illã imutationẽ q ſolis

dabit᷑ iuſtis ĩplebit᷑: quod opoꝛtere di

cit apoſtolus:vt coꝛꝛuptibile hoc indu

at inconuptionẽ: ⁊ mgtale boc ĩduat
ĩmoꝛtalitatẽ ĩ qͥbus ſex maſculinꝰ ⁊ fe⸗

mininus ſicut eadẽ coꝛꝑa creata ſũt: re

manebit. Quoꝛũ gloꝛia erit ꝓ factoꝛuʒ
bonoꝛũ diuerſitate diuerſa. Dia tñ coꝛ
poꝛa ſiue maſculoꝝ ſiue feminarũ aue

à

i regno illo erũt gloꝛioſa erũt. Ille

ãt iudex nouit q;tã vnicuiq; ſit daturuſ

gloꝛiã:qui in hac vita ꝑ miſericoꝛdiam
gratis iuſtificãdo pᷣuenit quos illic per
iuſticiã gloꝛificare diſpoſuit. Lemp vo
acquirendi vitã eternã: in iſta tĩ vita
deus hominibꝰ dedit:vbi voliuit eẽ etiã
penitẽtiã fructuoſa. Jõ ãt hic peniten
tia fructuoſa ẽ:qꝛ põt bic hõ depoſita
mollitia bene viuere: ? mutata volũta
te iniuſta merita ſimul operaq; mutare

? in timoꝛe dei ea agere qᷓ placeãt deo.
Qð qͥ ĩ hac vita nõ fecerit habebit qui
dẽ penitẽtiã ĩ fnturo ſeculo ve mal ſuiſ

ſz idulgẽtiã ĩ cõſpectu di nõ ĩiueniet:e

2 ſi eri ibi ſtimulus penitudinis nulla
ibi erit conectio volutatis. A talibeniʒ
iniqtas ſua ita culpabit᷑:vt nullatenus
poſſit ab eis vel diligi vel Deſiderati iu
ſticia. Uolũtas enim eoꝛũ talis erit: vt
babeãt ĩ ſe ſeper malignitatis ſue ſup
pliciũ. nũq;ᷓ tñ ꝑciꝑe poſſit benignitatiſ
affectũ Quia ſicut illi qui cũ chꝛiſto re
gnabũt:nullas in ſe male voluntatis re
liquias habebũt. ita illi qͥ erũt ĩ ſuppli
cio ignis eterni cũ diabolo 2 ei angelis
deputati:ſicut nullam vlteri habebũt

requiem:ſc bonam nullatenus habere

poterunt volũtatẽ.Et ſicut coheredibꝰ

xp̃i dabitur perfectio gratie ad eternà

gloꝛiam:ſic conſoꝛtibus diaboli cumu

labit ipſa malign tas penam: qn exteri
oꝛibꝰ depurati tenebꝛis:nullo illumina

buntur interioꝛi lumine veritatis. Pꝛo

ide oĩ hoĩ i hac via põt eẽ vtiliſ penit?

tia qua quocũq; tẽpoꝛe hõ egerit quãli
bet iniquns: qualibet annoſus: ſi toto
coꝛde tenunciauerit peccatis pꝛeteritis
7 pꝛo eis in conſpectu dei non ſolũ coꝛ
poꝛis: ſed ⁊ coꝛdis lachꝛymas fuderit: ⁊
maloꝛum operum macnlas bonis ope
ribus diluere curauerit:oĩuʒ peccatoꝝ
indulgẽtiã mox habebit.Hoc enim no
bis de pꝛopbetico pꝛomittit eloquio
dicens. Si cõuerſus fuerit ⁊ẽ ingemue
rit ſaluus erit. Et alio loco dicitur: fili
peccaſti:ne adiicias iterum: ſed de pꝛe⸗
teritis depꝛecare:vt ſibi dimittãtur.
Nunqᷓ; peccanti eſſet idicta pꝛo pecca
tis depꝛecatio:ſi depꝛecni nõ eẽtremiſ
ſio concedenda: ſed ⁊ penitẽtia pecca
toꝛi tũc ꝓdeſt:ñi eã in eccleſia catholica
gerat. ui deus in perſona beati petri

ligãdi ſoluẽdiq; tribuit ptatem dicens:

Que alligaueris ſu terrã erũt ligata ?

ĩ celis:⁊ qͥ ſolueris ſuꝑ terrã erũt ſoluta
⁊ĩ celiſ.In q̃cũq; igit᷑ etate bõ verã pec
catoꝝ ſuoꝝ pniam egerit:⁊ vitã ſua ðᷣo
illuminãte coꝛꝛexit:nõ pꝛiuabit᷑ indul⸗
gẽtie munere:qꝛ de ſic ꝑ ꝓpbetã dicit:
nõ vult moꝛtẽ moꝛitis:ſʒ vt reuertat᷑ a
via ſua mala ⁊ viuat aĩa eiꝰ. Uerütamẽ
nulluſhominũ dʒ ſub iure miſericoꝛdie
Dei ĩ ſuis diutius remanere peccatis: cũ
ẽt ĩ ipſo coꝛpoꝛe nemo velit ſub ſpe ſa/
lutis future diuti egrotare.Cales.n.qͥ
ab iniqᷣtatibꝰſuis recedere negligũt: ⁊ ſi
bi de deo indulgẽtiã repꝛomutuũt.non⸗
nunq; ita pueniũtur repẽtino dei furo
re:vt nec cõuerſoms tẽpus:nec benefi
ciũ repꝛomiſſionis ĩueniãt. Ideo vnun
quẽq; noſtrũ ſacra ſcriptura benigne pᷣ
monet dicẽs: Ne tardaueris ↄuerti ad
deũ:⁊ ne differas de die ĩ diẽ ſubito enĩ
veniet ira eius:⁊ ĩ tꝑevindicte diſperdet
te. Dicit etiã beatus dauid: Hodie ſi vo
cẽ eius audieritis:nolite obdurare coꝛ
da veſtra. Cui beatus quoq; paulusꝰ
coꝛdat his verbis:Uidete fratreſine foꝛ
te ſit ĩ aliquo noſtrũ coꝛ malũ iceduli
tatis diſcedẽdi a deo viuo: ſj adhoꝛta/
mini voſmetipſos ꝑ ſingulos dies:do/
nec hodie cognominat᷑:vt nõ obduret
quis ex vobis fallacia peccati. Obdura
tus igit᷑ viuit:ſiue qͥ nõ ↄuertitur deſpe
rãs de indulgẽtia ſuoꝝ peccatoꝝ.ſiue qͥ
ſic miſericoꝛdiã dei ſperat: vt vſq; in fi⸗
nem vite pñtis ĩ ſuo:ũ criminũ puerſita
te ꝑmaneat. Pꝛoinde diligetes miſeri⸗
coꝛdiã dei:metuẽteſq; inſticiã:nec ð re⸗
miſſione peccatoꝝ deſperemus: nec re⸗
maneam i peccatis:ſciẽtes qꝛ illa oĩnʒ
boĩuʒ debita ſit exactura eqtas inſtiſſi⸗
mi iudicis que nõ oimiſerit miſ̃icoꝛdia
clemẽtiſſimi redẽptoꝛis. Sicut.n.miſe

fide

ricoꝛdia ſuſcipit abſoluitch ↄuerſos. ſta

iuſticia repellet pũietq; obduratos. Pi
ſũt qui peccàtes in ſpiritũ ſanctũ: neq; i

boc ſeculo neq; ĩ futuro remiſſionẽ ac

cipiẽt peccatoꝝ. Ideo aüt hominis aia

itellectualis ſpus é: vt querat agnoſcat
atq; diſcernat:⁊ tẽpus operũ ſuoꝛum ꝓ

q́bus receptura ẽ ĩ iudicio q̃ oꝛdinauit

diuina iuſticia:⁊ eiuſdè retributionis tẽ

pus quo nunq; licebit aut opa mutare:

aut remiſſionẽ peccatoꝝ ſuoꝝ de dini
na miſericoꝛdia vtiliter poſtulare. Cete
ri vero ſpũs omniũ animaliũ quibꝰ nõ
eſt itellectus qꝛ quidã eoꝝ de terra:qui
dam de aqs oꝛiginẽ oucut De aquis.n.
ſunt volatilia ⁊ reptilia. De terra vero

quedam que reptant: quedaʒ uero que

gradiütur exoꝛta ſunt. Cam diu ſpiraꝰ
ſunt quãdiu ĩ coꝛpoꝛibuſ viuũt.Anima
quippe que rationis capax oiuinitus fa

cta nõ ẽ cã carne ſua incipit ⁊ deſinit vi

uere:que quado coꝛpoꝛi vitã nõ tribu⸗
it:⁊ ipſa n viuit. Atq; ita miro medo cũ
omni carni aĩa ſit cauſa viuendi:ſpiritꝰ
tamẽ irrationalis tãdiu viuit:quadiu ĩ
carne maere p uerit:⁊ oũ a carne ſua
ſeparat extinguitur. Ita fit vt cum ipſe
dita carnis ſue ſit:viuere ipſe nequeat:
quando vitam carni ſubminiſtrare de
ſtiterit.Et ſi non ſit caro cui vitam dare
valeat:ipſe quoq; eam ꝓtinus non ha
bebit. Ideo nec eternitas irrationabili⸗

bus ſpiritibus data eſt. nec aliquod eis

iudicium pꝛeparatur:in quo eis vel bea

titudo ꝓ bonis uel damnatio ꝓ malio

reddatur operibus. Ideo autẽ ĩ eis nul
la operum diſcretio requiretur: qꝛ nul
lam ĩtelligendi ſacultatem diuinituſ ac

ceperunt. Pꝛopterea ergo eoꝛuʒ coꝛpo
ra reſurrectura nõ ſunt:qꝛ nec ipᷣis ani

malibus aut equitas aut iniquitas fuit
ꝓ qua eis aut et᷑na beatitudo ſit tribuẽ

actſen⸗/
ctiemnſi⸗
ſuſchrhi
gettſiüſt
nbginat
debebrscn

ntionlesfe
(ocrus
MIration

güattrüͦ

igoni.

feſtuno
nat dunin

fſtſieton

iphon⸗
Gouel⸗
bſuntand
gidoneſe
gidn
—
uen
lonuͤſen
tanin
tüchit
cüchei
tabon
Que
faniter
nityri⸗
obechin
cepta g
Paranit
chg efſe
cuunt
dinerſth
Cnisſin
oede
Ndon
in gs
morn
ſuente
kinn

D
nunntn
loi
in
cheun
nipte
winiii
umioe
fu
ege
ſmmitn
a
n

ach
da vel pena. Ala igit᷑ animalia pꝛeſẽtis
ſeculi curſũ atʒ oꝛnatũ ſecũdũ creato/

ris ĩcõpꝛebẽſibilẽ peragũt volũtatem:

que de ſuis factis nullã rõnẽ redditura
ſunt:qꝛ irrationabilia ſunt. Nüquid.n.
de bobus cura ẽ oeo: Pomines vo qꝛ

raiionales facti ſunt: ⁊ de ſe ⁊ de oibus

rebus quas ĩ vſũ vite pꝛeſentis accepe
runt:rationẽ reddituri ſunt deo:⁊ ꝓ ſu
oꝛũ actuũ qualitate recipient aut penaʒ
ant gloꝛiã. Omnes enim nos mani⸗/
feſtari opoꝛtet ante tribunal xpᷣi:vt refe
rat dnuſqniſq; ꝓppꝛia coꝛpoꝛis ꝓui geſ
ſit:ſiue bonũ ſiue malũ.Lũc.ſ.cum ſecũ
dũ ipſius meritũ ⁊ noſtri creatoꝛis ⁊ re
dẽptoꝛis eloquiũ oẽs qui in monumen
tis ſunt aundient vocẽ eius. Pꝛocedent

qui bona fecernnt ĩ reſurrectionẽ vite:

qui vero mala egerũt in reſurrectõeʒ in
dicij.vt.ſ.qui mala egerũt eant ĩ cõbnſti
onẽ eternã cũ diabolo pꝛicipe oinz ma

loꝛũ ſemp arſuri:qui vero bona fecerůt

eant in vitã eternaʒ regnaturi fine fine

cũ chꝛiſto rege omniũ ſeculoꝝ. Illi aũt

cũ chꝛiſto regnabũt quos deus gratni
ta bonitate ſua pꝛedeſtinanit ad regnũ.

Quia enim eos tales pᷣdeſtinãdo pꝛepa

ranit:vt regno dei digni eẽnt.pꝛepara
uit vtiq; ſecũdũ pꝛopoſitũ vocandos vt
obediant.pꝛeparauit inſtificãdos:vt ac
cepta gr̃a recte credant:⁊ bene vinãt: pᷣ
parauit ẽt gloꝛificandos:vt xpᷣi cobere
des effecti regnũ celoꝛũ ſine fine poſſi⸗

deant. Ad quod regnũ per ſacramenta
diuerſis tẽpoꝛibus que ad fidẽ ĩcarnati
onis ſue xpᷣs inſtituit:illi pernenerunt

quos deus gratis nullo bone volũtatis
vel boni operis merito pꝛecedẽte ſalua
nit: quẽadmodũ et er ſllo tꝑe quo ſal

natoꝛ noſter dixit: Siquis renatus non
fuerit ex aqᷓ ⁊ ſpiritu ſãcto nõ põt ĩtra
re in regnũ celoꝛum abſq; ſacramento

petrum

baptiſmatis:pꝛet᷑ eos qᷣ in eccleſia catho
lica ſine baptiſmate ſanguinẽ fundunt:
nec regnũ celoꝛũ põt quiſqᷓ; acciꝑe:nec
vitã eternã. Quia ſiue in catholica fide
ſiue in hereſi quacũq; del ſciſmate:qͥſqᷓ;
in nomine pr̃is ⁊ filij ⁊ ſpiritus ſacti ba
ptiſmi ſacrãmẽtum acceperit:integꝝ ſa
cramẽetũ accepit: ed ſalutem que virtꝰ
Eẽ ſacramẽti nõ habebit:ſi extra caiboli
cam eccleſtam ipſum ſacramentum ha
buerit. Ergo ideo debet ad eccleſam re
dire:nõ vt ſacramẽtũ baptiſmatis iterũ

ſaccipiat:quod nemo debet i aliquo bo
mine baptizato repete:ſj vt ĩ catholica

ſocietate vitã e᷑nã accipiat:ad quã obti
nẽdã nũqᷓ; põt eẽ idoneus qui cũ ſacra
mẽto baptiſmatis ab eccleſia catholica
remuůſerit alienus.Q ni elemoſynas lar
gas laciat: ⁊ ꝓ noie xp̃i ⁊ ſãguinè fũdat
pꝓ eo ꝙ in hac vita nõ tenuit eccleſie ca
tholice vnitatẽ nõ habebit eternã ſalu
tẽ. Ubi.n. vnicuiq; pdeſſe põt baptiſmꝰ
ibi ꝓdeſſe ⁊ elemoſyna põt. Baptiſmꝰ
ſt extra eccleſla quidẽ eẽ põt:ſed niſi in

eccleſia pꝛodeſſe nequit. ¶ In eccleſta

igitur catholica tantũmõ põt pꝛodeſſe
7 pꝛeceptio baptiſmatis ⁊ opera miſeri
coꝛdie:⁊ nominis chꝛiſti gloꝛioſa cõfeſ
fio:ſi tamẽ in eccleſia catholica bene vi

uatur. Sicnt enim ſine eccleſe catholi

ce ſocietate:nec baptiſmus alicui põt. ꝓ

deſſe nec oꝑa miſericoꝛdie niñ foꝛte mi

tius toꝛqueat᷑:nec tñ vt inter filios dei
reputetur:ſic intra eccleſiam catbolica,z
p ſolũ baptiſmũ vira eterna nõ acquiri
tur:ſi poſt baptiſmũ male viuatur. Naʒ
⁊ uli qui bene viuunt debent opibꝰ mi
ſericoꝛdie indeſinenter inſiſtere:ſciẽtes
ſe leuia.nõnulla tamẽ quotidie contra
here peccata: ꝓ qmibus ⁊ ſancti ⁊ iuii
hac vita ſemper deo dicere debent. Di⸗
mitte nobis debita noſtra: ſicut ꝛnos

74ο..
oimittimuſ debitoꝛib noſtris. Que pec
cata quãto etiã ĩ rebus licitis ⁊ a deoↄ
ceſſis frequẽter hominibus ſubrepunt
⁊t quãto magis foꝛtioꝛibus cibis coꝛpꝰĩ
– carnalibus coꝛ hominis acti⸗
us iplicatur.tãto freq̃ͥntet culpa ĩ hac
moꝛtalitate cõtrahit᷑. Pꝛopterea humi
les ſerui chꝛiſti qͥ cupiut dnᷣo ſuo ſine ĩ⸗
pedimẽto:⁊ abiq; anime noxia occupa
tione ſeruire.ce mugia omnino non ap
petũt:⁊ a carnibus ⁊vino abſtinẽt:inqᷓ;
tum coꝛpoꝛis valitude ꝑmittit. Nõ qa
peccatũ ẽ aut coniugẽ bhabere aut vinũ
carneſue percipere.Tlã ⁊ beatus apłus
dicit ꝙ omnis creatura dei bona:et ni⸗/
bil reijciendũ qð cum gratiarũ actione
ꝑcipitur. Sanciificat᷑.n.ꝑ verbũ dei: et
oꝛationẽ Coniugiũ quoq; ĩ pᷣmis ho⸗/
mibus deus iſtituit ⁊ bñdixit. ppter qð
apoſtolus ait: Honoꝛabile cõnubiuʒ iĩ
oĩbus:⁊ thoius imaculatuſ.Ideoqʒ ſer
ni dei iĩ eo qð a carnibus ⁊ a vino abſti
nẽt nõ tanqᷓ; res imundas refugiunt.iſʒ
mũdioꝛiſ vite iſtituta ſectant᷑.Et ĩ eo ꝙ
cõiugia non habẽt:nõ nuptiarũ bonuʒ
crimẽ eſſe exiſtimàt:ſed cõtinentiam iu
gem bonis nuptijs melioꝛẽ eẽ nõ dubi
tant. Iſto q;maxime tẽpoꝛe quàdo dici
tur de cõtinentia:qui pote ſt capere ca⸗
piat.De nuptijs vero dicit᷑:qͥ ſe non cõ⸗/
tinet nubat. In vna.n.oꝛatione uirtꝰ ex
oꝛitur:ĩ altera ifirmitas remedio ſuble
uatur. Unde qꝛ egritudini ſemꝑ eſt cõ⸗
ſulẽdum. Pꝛopterea ſi cui pᷣmo cõtige/
rit puari comiugio ſi uoluerit ſecundaſ
uel tertias inire nuptias nulluʒ de illis
p eccatũ habebit ſi eas caſte ſeruauerit
ideſt ſiunus ⁊ vna legitime oũtaxat cõ
iuncti fidem ſeruẽi.ut nec ille mulieri
pꝛeter uxoꝛem.nec illa niro pꝛeter ma
ritum nullatenus milceat ur. In tallbꝰ
ſi fuetit aliqᷣs cõiugalis exceſſus qui

. SE

tamè legitimũ nõ violet tboꝛũ babebi .
nõnullum:ſjz. veniale peccatũ. Sed bec

illoꝝ ſunt:qui nullã vouerũt ↄtinentiã
deo.Ceterũ quiſquis ſeipſũ caſtrauit p
pter regnũ celoꝛũ:⁊ in coꝛde ſuo ↄtinen
tiam deo vouerit:non ſolũ ſi moꝛtifero
foꝛnicationis vulnere maculet᷑: verum
etiã ſi aut vir vxoꝛeʒacciꝑe: aut mulier
nubere voluerit ᷣm apoſtoli ſentẽtiam
dãnationem habebit:qꝛ pꝛimam fidem
irrità fecit. Sicut ergo ᷣm apoſtoli ſen
tentia:O gnũ eſt vt vxoꝛi vir debitüũ red
dat:ſicut ⁊ vxoꝛ viro:qꝛ ſiqnis accepe/
rit vxoꝛẽ nõ peccat ⁊ ſi virgo nupſerit ñ

peccat:ita fᷣm eiuſdẽ apoſtoli dictũ qui

ſtatuit ĩ coꝛde ſno firmus nõ habes ne
ceſſitatè:poteſtatè autẽ habens ſue vo⸗

lũtatis:⁊ vouit concinentiã deo: debet
etiã vſq; ĩ finem tota mẽtis ſollicitudi⸗
ne cuſtodire ne danationẽ habeat:ſpᷣ
mam fidẽ irritã fecerit. Similiter ⁊ con
iugati viri ⁊ cõiugate mulieres ſi ex cõ⸗

ſenſu pꝑennem deo vouenut continẽtiã

nouerint ſe ſui voti obnoxios detineri:
nec iam ſibi habere cõmixtionẽ carnis:
quã licita pꝛigitus habneraͤt:ij deo de
bere continẽtiam quã vouerũt.Lũc.n.
vnuſquiſq; regnü celoꝝ qð ſanciis pꝛioO
mittitur poſſidebit:ſi obliuiſcẽs que re/
tro ſũt ⁊ ĩ anterioꝛa exiẽdens ſeipſuʒ.ſ⸗
cundũ ꝙ in pᷣs.dicit᷑: Nouete ⁊ feddite
domino deo noſtro.qð ſcit eẽ licitu; xꝰ
ad ꝓfectũ melioꝛis vite ꝑtinere cogno
ſcit: ⁊ libẽter voueat:⁊ celeriter reddat:
⁊ in hoc qð votuʒ reddit melioꝛe ſen

conatu pficiat.Omni enim vouẽti deo

⁊ reddenti qð vouit ipſe quoq; dens ce
det regni pᷣmia qᷓ ꝓmint. .iili.

leſtis:

irmiſſime iene 2 nullatenus duabi
tea:patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpiritũ ſanetum vnũun
eſſe naturaliter deum in cnius nomie
baptiʒati umus. um enim alid nomẽ

Keuealie
(opoceſt

Ginmbonutt
dichioenne
Goumden
Koequode
Ubelsnn
naconde⸗
Fmnckn
ſapane
ſdeſ anct
Uer Krur
lolereno
deitamen
nleſtitea
lsad den
lorpero⸗
(ſaſeer
Nilüce⸗
Woden
Venidn
Ccumus
ieſuch⸗
na.Qn
eritae
nia ner
ltoꝛio⸗
neritas
deusu
ttij vei
leng. A.
ſtuſan
ldeo
ſſipren

e
mnme
ue
Meni
Kalen
N

gſin
1inpre
mmtnh
GiNene
mmid
Gnihiee

eCrertO

NnrN
Gigonet

—

it pater: aliud filius: aliud ſpiritus ſan⸗
ctus:hoc eſt vtiq; naturale nomen om

nium hoꝛũ trium qð dicitur deus. Qui

dicit ĩ veutronomio:Uidete quoniam

ego ſum deus ⁊ nõ eſt alius pꝛeter me.

Et oe quo dicit᷑ audi iirael:onñs deuſtu

ns oeus vnus eſt. Et dominũ deum tu⸗

um adoꝛabis ⁊ illi ſoli ſerues. v.

Firmiſſime tene:⁊ nullatenus dubi
ies patrẽ ⁊ filium ⁊ ſpiritum ſanctum.
ideſt ſanct trinitatem:eſſe ſolũ natura

liter verum deũ:qꝛ cũ tres deos nobis

colere nõ liceat:niſi vnum ſolũ verum

deũ:tamen ſient pater verus dens dici
tur teſtate apoſtolo:qui ait: Conuerſi
eſtis ad deũ a ſimulacris:ſeruire deo vi
no ⁊ vero:⁊ expectare filiũ eius de celis

quẽ ſuſcitauit a moꝛtuis ieſuʒ:ita quo⸗
q; filiũ veruʒ deum ioannes cõmendat
apoſtolus dicẽs:Scimus quia filiꝰ dei
venit:⁊ dedit nobiſintellectũ vt cogno
ſcamus viriuteʒ ⁊ ſimus ĩ uero filio eiꝰ
ieſi ehꝛiſto. Hic è nerus deus ⁊ vita et᷑/
na.Qui viiq; quia uerus deus eſt: etiaʒ

neritas eſt:ncut ipſe docens ait:Ego ſu

via neritas ⁊ vita.De ſpiriig quoq; ſan
cto:ioannes apoſtoluſait: Quia ſpũs ẽ
neritas.Et utiq; nõ poteſt naturaliter

Deus uerus nõ eſſe qui ueritas eſt: queʒ

etiã veũ:paulus apoſtolus cõfitetur di
cens. Membꝛa ueſtra templũ ſunt ſpi
rituſ ſancti qui in uobis eſt:quẽ haben
a deo ⁊ non eſtis ueſtri. Empti enim
eſtis pꝛecio magno. gloꝛificate ⁊ poꝛ/

tate ꝛpoꝛe ueſtro. vi.
6 SFrmiſſtme tene ⁊ nullatenus dubi
tes:patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpiritũ ſanctũ:ſanctã
trinitatẽ vnũ uerum deũ ſine initio ſem
piternũ eẽ:ꝑꝑ qð ſcripiũ ẽ: In pꝛĩcipio
erat uerbũ ⁊ uerbũ erat apud oeũ ⁊ de

us erat uerbum. Hoc erat in pꝛincipio
apad deum. Dec denuo ſempiternitas

petrum

intimatti iĩ ps.vbi oicit᷑: Deus antè rex
noſter an ſecula.⁊ alio loco: ſẽpiterna
B virtus eius 2 dininitas. vii.
Firmiſſime tene ⁊ nullatenus ou/
ites ſanctã trinitatẽ ſolũ uerũ deũ ſiẽ
eternũ:ita ſolũ naturaliter incõmutabi
lem eẽ. Hoc.n.ſignificat cũ dicit ſeruo
ſuo moyſi:ego ſum qͥ ſum. Pinc ⁊ in pᷣi.
dicit᷑: In pꝛincipio tu domine terrã fuũ⸗
daſti ⁊ opera manuũ tuarũ ſũt celi. Ip⸗
ſi peribũt tu aũt ꝑmanes:⁊ oẽs ſicut oe
ſtimentũ ueteraſcent.Et ſicut opertoꝛi⸗
um mutabis eos ⁊ mutabuntur.tu aũt
idẽ ipſe es ⁊ anni tui nõ ðficiẽt. viii.
Firmiſſime tene ? nullatenus dubi
ſanctà trinitatẽ ſolum eſſe uerũ des
um rerum omniũ viſibiliũ ⁊ inuiſibiliũ
creatoꝛẽ de quo ĩ pᷣs.dicitur: Beatꝰ cu⸗
ius deus iacob adiutoꝛ eius:ſpes eius ĩ
domino deo ipſius qͥ fecit celum ⁊ ter⸗
rã mare ⁊ omnia que in eis ſũt.de quo
etiã apoſtolus dicit:qim̃ ex ipſo ⁊ ꝑ ipᷣʒ
⁊ in iꝑlo ſũt oĩa ipſi glia ĩi ſecula. ix.
Firmiſſime tene ⁊ nullatenus dubi
tes patris ⁊ filii ⁊ ſpiritus ſancti vnam

quidẽ eſſe naturam tres vo eſſe ꝑſonas

patrẽq; ſolum eſſe qui dixit: Pic ẽ filiꝰ
meus oilectus ĩ quo mihi cõplacui. et
filiũ ſolum ẽt ſuꝑ quẽ uox illa ſoli prii
ĩſonuit:qñ ĩ ioꝛdane ᷣm carnẽ baptiʒa⸗
tus ẽ vnigenitus de qͥ carnẽ ſoluſ arce
pit atq; ſpm̃ ſanctũ patris ⁊ filii ſolũ eẽ

qin ſpecie colũbe ſuꝑ chꝛiſtum baptiʒa

tum ⁊ aſcendentẽ ab aqua deſcẽdit: et

qnquageſimo die pꝰ reſurrectionẽ chꝛi

ſti fideles invno loco poſitos in lingna

rum ignearum viſione adueniens re⸗
pleuit. Illam nocem qua ſolus locu

tus eſt deus pater:⁊ illam carneʒ qua

ſolus homo factus eſt unigenitus deꝰ*
2⁊ illam columbam in cnius ſpecie ſpi /

ritus ſanctus ſuper chꝛiſtum deſcẽdit:

ulaſq; linguas igneas ĩ quoꝑ viſione fi⸗
deles ĩ loco vno ↄſtitutos repleuit:oꝑa
eẽ toiiꝰſcẽ trinitatiſ.i.vniꝰdei qͥ feẽ oĩa ĩ
irmiſſime tene 2 nullatenus du⸗
bites ſolũ deũ filiũ.i.vnaʒ ex trinitate ꝑ⸗
ſonã ſolius patris eẽ filiũ.ſpiritũ vo ſan
ctũ ipſũ quoq; vna ex irinitate ꝑſonam
nõ lolius patris ſʒ ſimul patris ⁊ filii eẽ
ſpiritũ. Oſtendẽs.n. dei filius ſe ſolũ eẽ
ð patre genitũ.ait: Sic deus dilexit mũ
au:vt filiũ ſuũ vnigemtũ oaret.⁊ paulo
poſt:qui aũt nõ credit:iam iudicatus ẽ:
qꝛ nõ credi ĩ nomine vnigeniti filii dei
Spiritum autẽ ſanctum ⁊ patris ⁊ filii
eſſe ſpirtum apoſtolus docet qui dicit:
Uos autem ĩ carne non eſtis:ſed in ſpi
ritu:ſi tamẽ ſpiritus dei habitat ĩ vobis.
2 ſequitur. Siquis autem ſpiritum chꝛi
ſti non habet:bic non eſt eiuns. xxi,
4 Irmiſſime tene ⁊ nullaten oubiteſ
undẽ ſpiritũ ſanctum qui patris ⁊ filii
vnus eſt ſpiritus ex patre ⁊ filio ꝓcede⸗
re.Dicit.n.filius:cu venerit ſpiritus veri
tatis qͥ a patre ꝓcedit:vbi ſuũ ſpiritũ eẽ
docuit:qꝛ ipſe eſt veritas.de filio quo/
q; ꝓcedere ſpiritũ ſanctũ ꝓphetica atq;
apoſtolica doctrĩa nobiſ cõmèdat. eſai
as.n. dicit de filio. Percutiet terram vir
ga oꝛis ſui ⁊ ſpiritu labioꝝ ſuoꝝ iterfici⸗/
et impiũ.de quo apls ait:Quẽ iterficiet
dominꝰieſus ſpiritu oꝛis ſui. Quẽ etiaʒ
ipſe vnicus dei filius ſpiritũ oꝛis ſui eſſe
ſignificans: poſt reſurrectionẽ ſu inſu⸗
Hans ĩ diſ⸗ ait: Accipite ſpiritum
ſanctũ. ¶ De oꝛe vo ipſius domini ieſu
ait ioannes in apocalipſi. Quia gladi⸗
us ex vtraq; partẽ acutus pꝛocedebat.
JIoſe vero ſpiritus oꝛis eius:ipſe eſt gla
dius qui de oꝛe eius pꝛocedit. xü.

Eunenerene 2 nullatenus dubi
tes trinitatẽ veũ immẽſum eſſe virtute

nat

⁊ omnè creaturã ſpiritualẽ atq; coꝛpo/
ralẽ virtute eius ⁊ pnᷣtia ↄtineri. Dic.n.
deus pater:celũ ⁊ terrà ego impleo.i⸗

citur etiã de ſapiẽtia dei que filius ẽ eiꝰ:

attingit a ſine vſq; ad finẽ foꝛtiter et
diſpõit omnia ſuauiter. De ſpiritn quo
q; ſãcto legimus:qꝛ ſpiritus domini re⸗/

pleuit oꝛbem terraruũ.Et dauid ꝓpheta

dicit. Quo ibo a ſpiritu tuo ⁊ quo a fa⸗

cie tua fugiã:ſi aſcendero ĩ celũ tu illie

es:ſi deſcẽdero ĩ ifernũ adeo. xxiii.
Furmiſſime tene ⁊ nullatenus dubi
tes:vnam ex trinitate ꝑſonam.i.deuʒ fᷣ
liũ:qui de natura dei patris ſolus natꝰ
eſt: ⁊ vnius eiuſdẽq; nature cũ patre eſt
ipſum in plenitudine tempoꝛis fmn ſu⸗
ſceptionẽq; foꝛme ſeruilis volütarie ĩ x
gine conceptũ ⁊ de virgine natũ: verbũ
carnem factum ipſũqʒ eſſe qui eſſentia
liter natus ẽ de patre:x eſſentialiter cõ

D res natuſqʒ de virgine ipſũqʒ vnum
. .

⁊ vnius nature cum virgine qui ait
De deo patre. Ante ſecula ſundatit me
2 ante omnes colles generauit me. De
quo etiam dixit apoſtolus: Qnia cũ ve
nit plenitugo tẽpoꝛis mint defiliũ ſuũ
1 iere lactũ ſub lege. xiiij.
irmiſſime tene 2 nullaten onbitei

cHꝛſtũ filiũ dei ſcut ð deo patre plenu

perfectũqʒ deũ ita de virgine matre: ue
rum ꝑpfectũqʒ bominẽ genitũ.i.uerbũ ð
um habẽtẽ.i.fine peccato verà virginis
carnẽ ⁊ aĩaʒ rationalẽ. ð ipſe dei filiꝰ

euidẽter oñdit dicẽs de carne ſua: Dal

pate ⁊ uidete:qꝛ ſpũs carnẽ ⁊ oſſa non

habet ſicut me videtis babere. Animaʒ

quoqʒ ſe habere bis uerbis oſtendit di⸗

cens:Pꝛopterea me pater diligit: quia
ego pono animà med:⁊ iterũ ſumo ea.
Intellectũ quoqʒ anime ſe habere oſtẽ
dit ĩ eo qð ait: Diſcite a me qꝛ mitis ſuʒ

3 humilie coꝛde.Et de ipſo de ꝑ ꝓphe

ſfſiin

ſpro

I—.-—

—

ntict.
groaltwwin
1beatuop
faminch
urdenp

Pimein
Gulunnd

Poiden

lhrſtic
kinten
nem
nuilon
ktiide
ſaot
nalleze⸗
Costi
uncen
iftase

naeͤ
adeit
Enarn
Dn
c
vaun
ner
c(und
dor
leran
dens
S
lede,
doed
dens⸗

Mme
ſoſue
ſeen
Eein
e

finl
nrt
Auefe
gun

d
i

Etmlan
rite
ume

iptuit
et
retchi
nan

CK.
iite
eluee

PP

tam dicit. Ecce intelliget puer meus et

exaltabitur ⁊ ſublimis erit valde. Naʒ

2 beatus petrus ſᷣm ſancti dauid ꝓphe
tiam in chꝛiſto carnem ⁊ aĩiam confite
tur. De ipſo eni beatus dauid loquens
ait: Pꝛopheta igitur cum eſſet ⁊ ſciret
wqiureiurando iuraſſet illi vnñus de fru

ctu lumbi eius ſedere ſuper ſedem eius

pꝛouidens locutus eſt ò reſurrectione

chꝛiſti:quia neqʒ derelicta ẽ anima erꝰ
in inferno:neq; caro eius vidit coꝛꝛup⸗
tionem. xv. Firmiſſime tene et
nullatenus dubites vnum filiũ atq; ipᷣʒ
etiã deũ verum:qui cũ patre deo ⁊ ſpũ
ſancto fecit omnia tẽpoꝛa: ⁊ in mõte ſy
nai legem mopſi dedit oꝛdinatam ꝑp an
gelos ⁊ ipſum deum verbum carnẽ fac
tum: qui veniente plenitudine tẽpoꝛis:

miſſus a patre ⁊ a ſpiritu ſancto:ſolꝰfa⸗
ctus ẽ ſi

hblege quã dedit. xvi.
Firmiſſime tene ⁊ nullatenus dubi
tes:dei verbum qð caro factum ẽ in du
as naturas incõfuſibili er permanere.
Unam nãam oiuinà:quã habet cum pa

tre cõem ſõum qu dicit. Ego ⁊ pater

vnum ſeruus.⁊ qui m oidet:videt ⁊ pa
trẽ:⁊ ego in patre:⁊ pater in me eſt: ſe⸗

cunduun quã eu dicit apoſtolus ſplen

doꝛem gloꝛie ⁊ figurã ſubſtãtie dei. Al
teram vero humana ſecũdum quã ipᷣe

deus ĩcarnat diẽ pr maioꝛ me ẽ. xvij.

irmiſſime fene æ nullatenns oubi
tes deum verbũ carnẽ factum vnã ha/

dere diuinitatis ſue carniſq; perſonam
Deus enĩ verbũ plenã naturam huma⸗
nsa ita ſibi veraciter venire dignat' é. ?
permanéte diuinitate ſua:ita verbũ ca
ro factum eſt:vt qᷓ;nis naturaliter nõ B
ſit verbũ qð caro:quia duarũ naturarũ

deritas manet in chꝛiſto ſecundũ vnam

imñ perſonam idem verbũ caro ab ipſo fi
eret. materne ↄceptionio initio. Deus.n.

vbum non accepit perſonam hominis
ſed naturam: ⁊ in eternam pſonã diui⸗
nitatis accepit tempoꝛalẽ ſubſtãtiã car
nis. Unus eſt g chꝛiſtus verbum caro
factum:qui eti ex patribus ᷣm carneʒ
⁊2 ſuper omnia deꝰ benedictus i ſecula.
VUVnus ieſus:cui ⁊ pat᷑ dic̃.Ex vtero oñ
luciferum genui te.Ubi ſigniſicatur anm̃
omne tempus ſine initio eterna natini
taſ. Unus ieſus de quo euangeliſta diẽ
Quia vocatum eſt nomè eius ieſus:qðᷣ

vocatum ab angelo pꝛiuſ; in vtero
ↄcipẽtur.rxviij JFirmiſſime tene ⁊ꝛ
nullatenus oubites non carneʒ chꝛiſti

ſine diuinitate ↄceptã in vtero virginis
pꝛiuſqᷓ; ſuſciperetur a verbo:ſed ipſum

verbum deũ ſue carnis acceptione con

ceptum.ipſamq; carnẽ verbi incarnati
one conceptam. rxix./ Firmiſſime

tene ⁊ nullatenns dubites ipſum vnige

nitum deum verbum carnẽ factũ: ſe ꝓ
nobis obtulliſſe ſacrificiuʒ ⁊ hoſtiã ðo

in odoꝛem ſuanuitatiſ cui cũ patre ⁊ ſpũ

ſdãcto a patriarchis ⁊ pphetis ⁊ ſacerdo
tibus tpe veteris teſtamenti aĩalia ſaert
ficabant᷑: ⁊ cui nũc.i.tempoꝛe nouite
ſtamẽti:cũ patre ⁊ ſpũ ſancto. cum qͥbꝰ
illi eſt diuinitas vna ſacrificium panis
⁊ vini in fide ⁊ charitate ſancta eccleſia
catholica ꝑ vniuerſum oꝛbem terre of/
ferre non ceſſat. In illis eni carnalibus
victimis figuratio fuit carnis chꝛiſti. q̃ᷓ
pꝛo peccatis noſtris ipſe ſine peccatro
fuerat oblaturus: ⁊ ſanguinis quem e⸗
rat effuxuras in remiſſioë peccatoꝛum
noſtroꝛum. In iſto auteʒ ſacrifitio gra⸗
tiaꝝ actio atq; cõmemoꝛatio ẽ carnis
chꝛiſti quã pꝛo nobis obtulit:⁊ ſangni⸗
nis quẽ pꝛo nobis ipſe deus effudit. De
quo beatus paulus dicit in actibus a⸗
poſtoloꝛum. Attendite vobis ⁊ vniuer
ſo gregi in quo vos ſpiritus ſauctus

õ

=òèò

„

iide

fnit epos regere eccleſiã dei quà acn/ trum quo in vita punietur ignis eterni oisiac
nit ſanguie ſuo. In illis ergo ſacrificiis ſupplicio illud paſſura inſte: quia hoc tſve
quid nobis eſſet donandum figurate ſi amiñit iniuſte. ⁊ quia oꝛdinem in ſenen iiro
gnificabat.In hoc autẽ ſacrificio quid ſeruauit. ipſa diuine inſtitutionis oꝛdi⸗ Mltnefu
nobis donatuʒ fit euidenter oſtẽéduur nem oiuine nõ cffugiat vltionis. xxij. gipoſt
in ulis ſacriſicus pꝛenücia batur filiuſ di Firmiſſime tene ? nullatenus dubi tt
ꝓ impijs occidendus:in hoc autẽ ꝓ ipi tes neq; angelos neq; quanlibet aliam ui
is anuciatur occiſus: teſtante apoſto/ creaturam eiuſdem nature eſſe: cni fm hleti
lo:quia chꝛiſtus cum adbuc infirmi eẽ⸗ naturalem diminitatem ſuam eſt ſum⸗ nͤb
tu ẽ ⁊ quia cũ inimici eſſemus recõcili pater ⁊ filius ⁊ ſipiritus ſanctur. Necq; ni
ati ſum veo per moꝝt filij eiuns: xx. enim vnius nature eſſe poterant üled mern
(Firmiſſime tene ? nullatenus dubi fecit ⁊ ea que fecit: xxiij. irmiſſi⸗ oct
tes verbum carnem factum: eandeʒ hu me tene ⁊ nullatenus vubites omnem ccöi
manam carne m ſemper veram babere creaturam naturaliter mutabilẽ a den Gonig
qua de vigine verbũ deus natus eſt: ᷓ icommutabili factam nec iñ poſſe quẽ nulheg
cuciſirus ⁊ moaluulſ eſt: qua reſui rexit libet ſanctoꝛum angeloꝛum indeteriui nanfi
⁊ in celum aſcendit:⁊ in dextera dei ſe mutari:quia ſic accceperunt eternaʒ be lulber⸗
det qua etiam venturus eſi indicare vi⸗ atitudinem: qua deo ſtabiliter perfruũ doido
uos ⁊ moꝛtuos:pꝛopter quod apoſtoli tur:vt ea carere non poſſmt. Sed hoc ntep
ab angelis audierunt:ſic veniet quéada ipſum qd ab illo ſtatu beatundinis in Mri⸗
modũ vidiſtis eum aſcendentem in ce/ quo ſunt mutari in deterius nullaten nock
lum. Et beatus Joannes ait, Ecce venit poſinnt non eſt eis natursliter inſitum re
cum nibibus: ⁊ videbit eum omniſ ocu ſed poſtq; creati ſunt gratie diuine lar⸗
eum omnes tiibus terre talem. xxi. liter icõmuta les fierent: nunq; ð eoꝑ R
amiſſime tene: 2 nullatenus dubiteſ conſoꝛio diabolus æ eius angeli ceci / leret
tinitatẽ deũ.i.patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpiritũ ſj⸗ diſſent. xxiij. Firmiſſime tene ⁊ nebii
ctum eſſe naturaliter ſummũ ⁊ icõmu nullatenus dubites in omni creatura: ſuei⸗
tabile bonum: ⁊ ab ipſo creatas eſſe oẽſ qnaʒ ſpiritualem atq; coꝛpoꝛalem ſum nwiin
naturas:bonas quidem: quonia a ſum ma trinitas fecit ſolos ſpiritus angeli⸗ gamer
4 mo bono facta ſunt:ſed mutabiles q de cos 1 bumanos intelligẽdi facultateʒ nnwoie
* nihilo facte ſunt:nullãq; eſſe malã na diuinitus accepiſſe:⁊ etiaʒ hoc oino ha niſit
turam: quia omnis natura in qnantuʒ bere nõ poſſe: Eeteros vero ſpirit bꝛu M
natnra eſt bona eſt. Sed quis in eas bo toꝛum aialium rõnalem intelligentia; inni
num ⁊ augeri ⁊ minui põt in iamũ ma non accepiſſe pꝛopter qð dicit boibus „
— la dicitur: in quantum bonum eins di⸗ Molite fieri icut equus ⁊ mullus qb ſiie
minuitur. Malum enim nihil aliud eſt nõ ẽ intellectꝰ. Et iõ aĩas boĩum ⁊ aias i
niſi bõi puatio. Uñ geminũ ↄſtat eẽ cre pecoꝝ vmꝰ nae nõ eẽ: nec aias pecoruʒ eme
ature rônat malu. vnu quo volutarie in aias hoiuz: nec aias hoiuz in pecos
4 a ofiẽ a ſimo bono creator̃ ſuo. Alte poſſe aliqus dotraſire. xxv. r, ſe

ſe

nmn genn
fnica
Wanmee
1nn,
igttn;

ſ en
gbiticn
EZmiis
wi
emitr
mn
tanmnun,
nuun
mirt
nfe

e

miſſim̃ tene ? nullaten oubites pᷣmos
boies.i. adã ⁊ mulierẽ eiꝰ bonos ⁊ rec/
tos ⁊ ſine peccato creatos eẽ cuʒ libero

arbitrio quo poſſẽt ſi vellẽt bũili ⁊ bõa
volũtate fuire atq; obedire q arbitrio

etiã poſſẽt n vellẽt ꝓpᷣa voluntate pec⸗
care eoſq; nõ neceſſitate ſed ꝓpᷣa volũ

tate peccaſſe:illoqꝙ peccato ſic in deteri
us muſatã hũanà nam:vt nõ ſolũ ĩ ipiſ
pᷣmis hoibꝰ ꝑ peccatum moꝛs obtinere

regnũ:ſʒ ẽt in oẽs boĩes traſire i

moꝛtiſq; dninum. xxvi.Firmiſſime
tene ⁊ nullatenꝰ dubites omnẽ hoiem
q ꝑ ↄcubitũ viri ⁊ mulieris ↄcipit᷑ cum
pccõ oꝛiginali naſci ĩpietati ſubditum:

moꝛtiq; ſubieciũ ⁊ ob hoc nã ire filium

naſci de quo diẽ apoſtolꝰ.eramꝰ ⁊ nos
natura filij ire ſiẽ ⁊ ceteri.a qua ira nul
lus liberat᷑ niſi ꝑ fidẽ meditatoꝛis pei ⁊=
hoĩuʒ hois ieſu xpᷣi:qui ſine pccõ ↄcep⸗
tus:ſine peccato natꝰ:ſine pccõ moꝛtnꝰ
peccatũ pꝛo nobis factus.i.ſacriſiciũ fa
ctus eſt ꝓ peccatis nr̃is In veteri qppe
teſtamẽeto pccã dicebant᷑ ſacrificia que
ꝓ pccõ offerebant᷑ĩ qb oĩbꝰ fuit ſigni
ficatio xpᷣi:qꝛ ipe ẽ agnus dei qui tollit
peccata mundi. xxvii irmiſſime
tene ⁊ nullatenus oubites nõ lolũ bõi
nes iã rõe viẽtes:v eꝝ ẽt paruulos qui
ſiue ĩ vteris matrũ viuere incipiat ⁊ ibi
moꝛiant᷑:ſiue iã de matribuſ nati line ſa
cramento baptiſmatit ſancti qoò datur
in noĩe patris ⁊ filij ⁊ ſpũs ſci.de h̊ ſcło
rrã ſeũt ignis ee᷑ni ſẽpiino ſupplicio pu⸗
niẽdos:qꝛ ⁊ ſi ꝓpᷣe acciõis pccm̃ nullnʒ
babuerũt oꝛiginal tũ peccati dãnanõeʒ
carnali ↄceptiõe ⁊ natiuitate traxerunt
xxviij irmiſſime tene ? nullatenuſ
dubttes. iõ xpᷣm ſiliũ dei ad iudicãdũ vi
uos ⁊ moꝛtuos vẽtiꝝ vt hoies quos h;
Dono ſue gratie gratis ꝑ fideʒ iuſtificat
eisq; iuſtificatis in fide ⁊ caritate ſancte

mris ecclie oſq; ĩ finẽ ꝑſtuerãtiã donat
ĩ ſuo aduẽtu reſuſcitet ⁊ gloꝛificet: ⁊ Fʒ
ꝓmiſſionẽ ſuã eqᷓles ſcis angelis faciat

⁊ ad eũ ſtatũ pᷣducat in quo ꝑfecte q;tũ

vnicuiq; donat deꝰ boni ſint ⁊ ab ipſa
pertectiõe deinceps mutari nõ poſſint.
Udbi oiuerſa erit ſcõꝝ gloꝛia: ſed vna e⸗
rit oĩu; vita etna. Diabolũ vo ⁊ ãgelos
eius iĩ ignẽ er̃nũ a xpᷣo eẽ mittendos vbi
nunqᷓ; carebunt pena:quã eis pparauit
diuiua iuſticia cũ ipᷣo aũt diabolo ĩpios
?2 iniquos hoĩes de qͥbꝰ ſcriptura dicit.

Imitant᷑ aut eũ qui ſũt ex ꝑte illiꝰ p eo

ꝙ eũ in malis oꝑibus imitati ſũt:⁊ ante
finẽ pñtis vite ↄgruà pntiam nõ egerũt
reſũptis coꝛpoꝛibꝰ ſupplicio eterne con
buſtiõis arſuros. xxix ¶ Firmiſſime
tene ⁊ nullatenus dubites:oibꝰ hoĩibꝰ
bonis ⁊ malis reſurrecttõnẽ carnis in
aduẽtu dñi futura eẽ cõem retributio
nẽ vo inſtuuic dei eẽ bonis maliſq; oiſſi⸗
milẽ:vᷣmn ꝙ apoſtolꝰ ait.qꝛ oẽs reſurge⸗
mur.ſʒ nõ oẽs imutabimur. Immuta⸗
bunt᷑ aũt iuſti qui ibũt in vitã eternaʒ.
Quod apoſtolus ondit dicens.Et moꝛ
tui reſurgẽt incoꝛꝛupti ⁊ nos imutabi⸗
mus Et oſtendens que erit immutatio
ipſa adiecit: opoꝛtet eni coꝛuptibile Bi
duere in eoꝛuptionem z moꝛtale hoc
induere immoꝛtalitatem. In iuſtoꝛum
coꝛpoꝛibus fiet quod ipſe apoſtolꝰ ait.
Seminatur in coꝛuptione ſurget ĩ ĩcoꝛ
ruptione:ſeminatur in ignobilitate:ſur
get in gloua: ſeminatur in infirmitate:
ſurget i virtute: ſeminatur coꝛpus ani/
male ſurget coꝛpus ſpirituale quod ꝓp
tetea ſpirituale dixit:nõ quia ipſũ coꝛ⸗
pus ſpas erit:ſſj qꝛ viuiſicante ſpũ imoꝛ⸗
tale atq; iĩcoꝛꝛuptibile pꝑmanebit.Sic ãt
tũc or̃ ſpũale corpus cũ ſpũs nõ ſit: ſj ꝑ.
maneat coꝛpꝰſc nüc aĩale of cũ m iue⸗
niat᷑ nõ aĩa eẽ ſed coꝛpus. w. “

Firmiſſime tene ? nullatenus dubites
exceptis illis qui pꝛo noĩie chꝛiſti ſuo ſů

guine baptiʒanitur:nullũ hominè acce⸗
ꝓturũ vitã eternã qui nõ hic a malis ſu
is fnerit per penitẽtiã fidẽq; conuerſus
2 per ſacramẽtũ fidei ⁊ penitẽtie: ideſt
per baptiſmũ liberatus: ⁊ maioꝛibꝰqui
Aꝗẽ neceſſariũ ẽ penitentiaʒ de malis ſu
is agere: fidem catholicam ſecũdum
regulã veritatis tenere:⁊ ſacramẽtũ ba
piiſmatis accipere: paruulis vero qͥ nec
ꝓpꝛia volũtate credere nec penuètiam
ꝓ peccato quod oꝛiginalit᷑ trahũt age⸗
re poſſũt:lſacramẽtũ fidei ⁊ penitẽtie qð
ẽ ſacramẽtũ baptiſmi vel ſactum baptiſ
ma q;diu rõnis etas eoꝝ capaxe ẽ non
poteſt ſufficere ad ſalutez. xxxj.
Firmiſſime tene ⁊ nullaten oubiteſ
neminẽ hic poſſe hominũ penitentiam
agere:niſi quem deus illuminauerit et
gratuita ſua miſeratiõe cõuerterit. Apo
ſtolus eniʒ dicit ne foꝛte det illis dens
penitentiam ad cognofcenda veritateʒ
⁊ reſipiſcàt a diaboli laqueis. xxxij
irmiſſime tene 2 nullatenꝰ dubi⸗
tes poſſe quidẽ hominẽ què nec igno⸗/
rãtia luterarũ:nec aliqua pꝛohibet ĩbe
cillitas vł aduerſitas verba ſancte legis
2 eudgelii ſiue legere ſiue ex oꝛe cuinſqᷓ;
pꝛedicatoꝛis audire:ſʒ diuinis mãdatis
obedire neminẽ poſſe niñ quẽ de gr̃a
ſus pᷣuenerit vt quod audit coꝛpoꝛe etiã
mẽte percipiat: ⁊ accepta diuinitus bo/
na voluũtate atq; virtute mandata face⸗
re ⁊ velit ⁊ poſſit.Nʒ.n.qui plãtat ẽ ali
quid neq; qui rigat:ſed qui icremẽtum
dat de qui t operatur i nobis ⁊ nolle
2 pꝛoficere pꝛo bona voluntate. vxxxiij.

IFirmiſſime tene ? nullatenꝰ oubiteſ

deo incõmutabili nõ ſolum pꝛeterita ⁊
zeſentia: ſed ẽt futura oia icõmutabi
liter eẽ notiſſima.cui dr.Deus qui ocul

toꝛum ee cognitoꝛ qui noſii oĩa aut q;

fiat. xxxiiij. Firmiſſime tene 2 nul
latenus dubites trinitatẽ deũ incõmu

tabilẽ rerũ omniũ atq; operũ tã ſuoꝛuʒ
q̃; humanoꝛũ certiſſimũ cognitoꝛeʒ an

le cĩa ſecula ſcire quibus eẽt per fidem
gratiam largiturus:ſine qua nemo põt

erx initio mũdi viq; in finẽ a reatu pec⸗

cati tam oꝛiginalis qᷓ; actualis abſolui.

Quos enim deus pꝛeſciuit: ⁊ pꝛedeſtina
uit: fieri imagis filii ſui.xxxv.

Firmiſſime rene ⁊ nullatenus dubi
tes omnes quos vaſa miſericoꝛdie gra

tuita bonitate deus fecit ante conſtitu

tionẽ mundi in adoptionem filioꝛũ òi
pꝛedeſtinatos a deo. Neq; perire poſſe
aliquè eoꝛum quos deus pᷣdeſtinauit
ad regnũ:nec qq; eoꝝ quos ðs pᷣdeſtina
nit ad vita:vlla poſſe rõòne ſaluari. Pꝛe
deſtinatio enim illa gratuite donatiõis

é pꝛeparatio:qua nos apoſtolus ait pᷣ

deſtinatos in adoptionẽ filioꝛũ per ie
ſü chꝛiſtũ in ipſũ. xxxviFirmiſſime
tene ⁊ nullatenꝰoubites ſacramẽtũ ba
ptiſmatis nõ ſolũ intra eccleſiq catholi
cã:ſed etiã apud hereticos qui ĩ nomie
pfr̃is ⁊ filij ⁊ ſees ſdcii baptiʒãt eẽ poſſe
ſed extra ecclenã catholicaà ꝓdeſſe non
poſſe. Immo ſicut itra eccle am recte
credẽtibꝰp ſacramẽtũ baptiſmi cõferri
ſalutẽ:ſic extra eccleſiâ baptiʒatis:ſi ad
eccleſãà nõ reddierit:eodẽ bapiiſmo ac
cumulari pernitiẽ. Lãtũ.n.valet eccleſi
aſice ſocietatis vnitas ad ſalutes:vt ba

ptiſmo nõ ſaluet᷑ cui uon ibi darur vbi

opoꝛtet vt det᷑. Ineſſe iñ homin baptii
mũ etiam extra eccieſã batizatos: ſz ad

iudiciũ ineſſe ab eccleſia ſeparato. Et qꝛ
manifeſtũ ẽ vbicũq; datũ fuerit boc ba

ptiſma ſemel eẽ dãdũ:ideo ⁊ fiob bere
ticis ĩ noĩe pf̃is ⁊ filij ⁊ ſpũs ſacti fuerit
datũ venerabilit᷑ agnoſcendũ:⁊ ob hoc

llitenmoie
Olonseſt
en mi
ſomodwbi
ſolcidpn⸗
eecenen
tholeno
ſunnttie
coſtolugdoe⸗
Cundtatn
mRiai

cgimds
dabitenno
es eon
tcoplion⸗
lfinircii
Kypritnadi
Pr Frr
Ukttrqriii
ainnipn
uüſedese
Ptasgnädan
ſpophind
lenmspol
lecceie
necbppi
Copiolnne
–
feiagt
eencitae
ſhelenet
aintrz ec
lptmon⸗
obeni
unmrles
ſfepii
füinſin
ke
üleet

minne
igiin
minicgin
Maregt
uniet

Genmnſti
uen
uſtin
rui
chiſri
Nslen
nnuli
L
immih⸗
etn

1

6

qui eccleſe catholice nõ t

ach

nullatenus iterandũ. Saluatoꝛ. n. dicit
Qui loius eſt nõ indiget niſivt pedes la
net. xxxvii. CFirmniſime tene ⁊ nulla
tenus dubites omneʒ extra ecclenã ca⸗
tholicà baptiʒatũ participẽ fieri nõ poſ⸗
ſe vite eterne ſi ante finem vite huius:
catholice nõ fuerit redditus atq; icoꝛ⸗
poꝛatus eccleſie. Quia h habeaʒ inqnit
apoſtolus:oẽm fidem: ⁊ nouerim oĩa
ſacramẽta.caritatẽ aũt nõ habeã nihil
ſum. Nã ⁊ in diebus diluuij neminem
legimus extra archam potuiſſe ſaluari.
xxxviij.¶ Firmiſſmme tene ⁊ nullatenꝰ

Oubites:nõ ſolũ oẽs paganos:ſed etiaʒ

oẽs indeos ⁊ hereticos oẽs atq; ſciſma

ticos qui extra eccleſam catholicã pᷣſee
tẽ finiũt vitã in igneʒ eternũ ituros:qni

paratua Diabolo ⁊ angelis eius.
xxxix Eirmiſſime tene: 2 nullatenus
Onbites quẽlibet hereticũ ſiue ſciſmati

cCñ in nõie pr̃is ⁊ filij ⁊ ſpũs ſancti bapti

ʒitũ ſi eccleſe catholice nõ fuerit agre⸗

gatus quãtaſcũc; elemoſinas fecerit et

ſi pꝛo xpᷣi noĩe ẽt ſangninẽ fudierit niuil
latenus poſſe ſaluari.Omni.n.homini
t vnitateʒ
necbaptiſmmus neq; elemonina q; tũlibʒ
copioſa nec; moꝛs ꝓ noiĩe xpᷣi ſuſcepta

ficere poterit ad lalntẽ quando in eũ

retica vlł ſciſmatica pꝛauitas pſeuerat
que ducit ad moꝛtej. xxxx. / Firmiſ
ſme tene ⁊ nullatenus oubites nõ oẽs

qui intra eccleſ catholicã baptizan?

accepturos eẽ vitã eterndà ſed eos quipᷣ
cepto bantiſmate recte viuũt.i.qui abſti
nuerunt ſe a viciis ⁊ cõcupiſcẽcijs car/
nis. Regnũ.n. celoꝝ ſicut infideles here
tici atq; ſciſmatici nõ habebũt:ſic catho
lici criminoſi poſſidere nõ poterunt.
xxxxj. Firmmnſſime tene 2 nullatenns

Ooubiteb: etiã iunſtos ⁊ ſactos hoĩts exce

ptis hbis qui baptiʒati paruuli ſunt ſine

q̃ᷓ maculari pccõ ſi cuiq; becemtt nee

Petzum
peccato hic neminẽ viuere poſſe: ſipᷣ
omni homini eſſe neceſſlarium: vt pccꝗã
ſua dſc; in finẽ vite hinus pñtis elemonñ̃

nis diluere ⁊ remiſſionẽ a deo humili=

atq; veraciter poſtulare. xxxxij.
Firmiſſime tene ⁊ nullatenns dubi
tes oẽm creaturd dei bonà eſſe ⁊ nibiij
reiciendum qð cũ gr̃aꝝ actiõe ꝑcipitur
7 deipuos ⁊ a carnibus ⁊ a vino abſtis
nẽt nõ tãq; imũda que a deo facta ſunt
reſpuere:lſed a foꝛtioꝛi ecibo ⁊ potu pꝛio
ſola caſtigatiõe coꝛpoꝛis abſtinere. NIun
ptias quoq; diuinitus inſtitutas ⁊ be⸗
nedictas ⁊ melius quidẽ ſi qmniq; ſine ↄ
iugio ſit vt liberius atq; plenius cogis
tet que ſũt oei.quõ placeat deo tñ illis
qui ↄtinẽtiã nõ vouerũt nullũ eè pecin
ſi vel mulier nubat:vel vir vxoreʒ ducat
Nec ſola pꝛimas nuptias a dno cõſtis

ſtitutas ſed ẽt ſcõas ? tertias ꝓ eoꝛũ qͥᷣ

Jͤĩß 20 72

ſe ↄtinere nõ poſſũt ĩfirmitate ↄceſſas.
Eis vero qui ſũt ↄingati ſiue a ↄingio, li
beri ⁊ continẽtiã dño vouerũt admodũ

eẽ danabile:ſi vel ↄiugale opus illi vo⸗

luerit appetere: quo ſe nõ acceſſuros vł
illi repetere:a quo ſe receſſuros illi libe⸗
ra:illi cõi pfeſſi ſunt voltate. xxxxiij.
Firmiſſie tene: æ nullatenꝰoubites a⸗
reã ði eẽ eccłiã catholicã ⁊ itra eà vſq;
i finẽ ſeculi frameto mixtas paleas ↄti

neri.i. bonis malos acramètoꝝ cõione
miſceri ⁊ ĩ oĩ ꝓfeſſiõe ſiue clericoy ſiune
monacoꝝ:ſine laicoꝝ bonos eſſe funni
2 malos. Hec pꝛo malis bonos deſerẽ?

dos:ſed pꝛo bonis malos in quantum

exigit fidei ? caritatis ratio tollerãdos

1i.ſi vel in eccleſ nullius perfidie ſemi
na ſpargunt: vel fratres ad aliqð maluʒ
opuſ moꝛtifera imitatiòe nõ oucũt.nec

poſſe aliquẽ intra eccleſiã catholicam

recteardẽtem:beneq; viuentẽ alienovn

5

De uita et moribus clericoꝛum

conſenſũ pꝛebeat nec ſauoꝛc᷑. Utilitq;
malos a bonis iutra eccleſia tollerarti ſi
hoc cũ eis bñ viuẽdo ⁊ b monẽdo aga
tur: vt 2 vidétes audiẽte s ꝗᷓ bona ſut:
mala ſua reſpuat:iudicãdos ſe a deo ꝓ
ſuisma lis oꝑibꝰↄtreiuiſct:atq; ita pꝛe

ueniẽte dono gr̃e de ſuis iniqtatibꝰ cõ

füdàt᷑: ⁊ ad bonã vitã ꝑ dei miſericoꝛdi
o3 kcuertaf. Bonos vo a mal ĩitra ẽccle
ſa dutarat catholicà cõſtitutis nõ obe
re:niſi oꝑuʒ diſſimilirudine ſeparari:v

cũ qͥbꝰ dĩna cõicat ſacramẽta nõ habe

ant mala oꝑa:qᷣbꝰilli ſũt criminoſi coĩa
In fine vo ſeculi bonoſ a małẽt cũ coꝛ
poꝛe ſepãdos:qñ veniet xpᷣs bũs vẽtila
bꝛũ ĩ manu ſua:⁊ pᷣmũdabit areã ſuã:⁊
cõgregabit triticũ ĩ hoꝛꝛeũ ſuũ: paleas
ãt cõburret igni iextinguibili:qn ꝑ iudi
ciũ ĩuſtũ ſegregabit iuſtos ab iiuſtis.bo
nos a mal:rectos a puerſis:bonos ↄſti
tuet a orxtris:malos a ſiniſtris:⁊ ex eiꝰ
oꝛe iuſti et᷑niq; iudicii ſẽpit᷑na atʒ ĩcom
mutabili ꝓlata ſnĩia iniq oẽs ibũt in cõ
baſtionẽ eternã cũ diabolo ſẽꝑ arſuri.
IJuſti at in vitã eterna ſine fine cũ xpᷣo

ono regnaturt riif Aleeter⸗ dra/
gĩta capitula ad regulã ve fidei firmiſſi
me ꝑtinẽtia ſideliter crede:foꝛtiter reti
ne:⁊ veracit᷑ patiẽtq; defẽde.Et ſi queʒ
ZSiia bie vocmatizare cognoueris taͤq;
peſtẽ fuge:⁊ tacq; hereticũ abiice.Ita.n.
iſta qͥ ppoſuimꝰſidei catholice cõgruũt
vt ſids nõ ſolũ oĩbꝰ:ſʒ ẽt fingulis volue
rit cõtraire ĩ eo ꝙ ſingul boꝝ cõtumaci
ter repugnat:eiſq; cõtraria docere non
onbitat hereticꝰ⁊ xpᷣiane fidei inimicus
atq; ex oĩbꝰcatholicis anathematiʒãdꝰ
apꝑeat. Quauis igr̃ ⁊ ãguſtia tꝑis ⁊ fe⸗

ſtinatio poꝛtitoꝛis cõpulerit: nos alicd

q̊ ꝓ diuerſis hereſcibꝰ agnoſcẽdis aiq;
vitãdis fueràt ĩſeréda. pt erire ſiletio:ii
ſi oia q ĩ opuſculo coinẽt᷑ recẽſere et

notiſſim pꝛſus here ñ negligas ex bis

pot᷑is cauta diſcretiõe:ẽt de cetis palr
iudicare. Apls. n. dicit ꝙ ſpual iu dticat
oĩa:quo ſi uec vnuſqſq; nrʒ ꝑueniat in
eo quo ꝑuenit abulet.iĩ eo qð certũ ac

cecifunt

cepit fidełr pſeueret Qõ ſi qͥd alr ſapt:·

hoc quoq; ulli de reuelabit.
liber Auguſtini de fide ad petx.Pn/
6 Ccipit 5 vira moꝛib clicox.
NRopt qð volui ⁊ rogaui hbe
ſterno die:vt hodie frequẽ:
tius ↄueniretis:cũ h ẽ qð di
cturus ſũ.obiſcũ hic viuimꝰ:⁊ ꝑꝑnoſ
viuim: ⁊ irẽtio votũq; nr̃ʒ ẽ vt apd xpʒʒ
vobiſcũ ſiñ fine viuamꝰ. Credo ãt ante
oculos ⁊ ros eẽ cõuerſationẽ nr̃at:vt ⁊
nos foꝛtaſſis dicere andeamꝰ. Quauia
multũ illi ipares qð dixit apls. Imita⸗
tuꝛes mei eſtote ſicut ⁊ ego rpᷣi.Et iõ no
lo vt aliqs de vobis ĩueniat male viuẽ
di occaſiont᷑. Pꝛouidemus.n. bona ait
idẽ apłs: nõ ſolũ coꝛã do:ſʒq ẽt coꝛã hoi
bus. Pꝛopt᷑ nos ↄſcĩa nr̃a ſufficit nobiſ
pꝑꝑ vos fama nr̃a ñ pollui: ſʒ pollere oʒ
ĩ vobis. Cenete qõ dixi atz diſtiguite.
Due res ſũt ↄſcia ⁊ ſama: ↄſcia tibi:fa⸗/
ma ꝓxio mᷣo. Qui fidens ↄſcie: negligit
famã ſuã:crudel ẽ maxie ĩ loco iſto po
ſitꝰde quo dicit apłs ſcribẽs ad diſcipu
lũ ſuũ.Circa oẽs teipſũ bonoꝝ opꝑuj p⸗
bẽs exèplũ. ¶t gnõ vos din tened pſer
ti: qꝛ ego ſedẽs loquoꝛ: vos ſtado labo
raij. Noſtis. n. oẽs aut pene oẽs ſic nos
viuere ĩ ea domo qᷓor̃ dom epii vt q;thᷣ
poſſumꝰ imitemur eos ſcõs de qbꝰ lo/
quit᷑ liber actnũ aploꝛũ. Nemo dicebat
aliqᷣd ꝓpꝛiũ: ſz bẽbàt oĩa coĩa. Qꝛ foꝛte
aliqͥ vruʒn ſũt tã diligẽtes vite nre ſeru
tatoꝛes:vt h̊ ſic noueriĩt: quõ volo vos

noſſe. Dico qd ſit quod beuit dixi. Ego
quẽ oeo ꝓpuio videtis epʒ veſtꝑ ianeis
veni ad iſtã citatẽ:miti veſiri nouerüt.

Cuercicbin
ctlneiari
innigti⸗
eintg chtin
Peiolgi

iipo,

todimi⸗
Uetebiectu!
giacigeſun⸗

etdcſn

Ra dfnos

chiſeet⸗
1ugebitn
larenneitl
Nmnoflue;
litigoni⸗
weluonno
Noedͤ
Wärer
dchtün
niadbie
bellorp⸗
eimnof
tuto ve
her ale
enüemo
Clligere

lhil beb

ſonnepet
bucroge
ſoluſtere
tümngni
ereni⸗

Gethbber

häririee
laniiei
endagie

emun

Nofun
irn
wihiin
tuün le
ltirimi⸗
itu
S
mpin
wümt
Cricnit:
Nii
benh
eſt
mii

GSle
u
ſeni
M

— —
=

☛

HK

iNinie

—

Querebã vbi ↄſtituerẽ monaſteriũ ⁊ vi
nerẽ cũ fratrib meis. Spem qppe oẽm
ſeculi reliquerã:⁊ qð eẽ potui nolui.ñ
q̃ſini iñ qd lũ.Elegi ĩ domo di abieciul
eẽ mag q; bitare ĩ rabernaculis pccõꝝ

Ab eis qᷣ viligũt ſeculũ ſegregaui me:ſʒ

eis qͥ piũt populis ñ me coequi: necĩ cõ
uiuio dũi mei ſuꝑioꝛc locũ elegiſʒ iferi
oꝛẽ ⁊ abiectũ.Et placuit illi dicere mi/
hi:aſcẽde ſurſũ. Uſq;adeo t timebam
epatũ:vt qm cepat eẽ ia alicuiꝰ momẽti

iter i fuos fama mea: ⁊ ĩ quo loco ſci

ebã ñ eẽ epʒ ñ illo accederẽ. Cauebã h
⁊ agebã q;tũ poterã:vt ĩ loco hũili ſal⸗
narer:ne ĩ alto ꝑiclitarer. Sʒ vt dixi do
mino fuus pödicere ñ oʒ. veni ad iſtã ci/
uitatẽ ꝑꝑ vidẽdũ amicũ: quẽ putabam
me lucrari poſſe deo:vt nobiſcũ ẽẽt in
mõaſterio q̃ſ ſecurꝰ:qꝛ locꝰ hẽbat epᷣm

Apphẽlus p ſoiter fcüs ſũ: ⁊ ꝑhũc gduʒ
à d epatũ pueni. Nõ attuli aliqd: nõ ve
ni ad hãc eccleſià niſ cũ his ĩdumẽetl:qͥ

bꝰillo tꝑe veſtiebar.Et q; G̊ diſponeba
eẽ ĩ mõaſterio cũ fratriv cognito inſti
tuto:⁊ voluntate mea: biẽ memoꝛie ſe

nex valeri?dedit mbi hosũ illũ: i quo

ẽ nüc mõaſteriũ.Cepi boniꝓpoſiti freſ
colligere cõpes meos:nibil hñtes:ſicnt
nihil hẽbã.Et inntãtes me:vt quõ ego
tenuẽ p uꝑtaculã meã vẽdidi: ⁊ pauꝑi
bus erogaui:fic facerẽt ⁊ illi qͥ mecũ ee

voluiſſei: vt de cõi viuerẽ.Cõe ãt nobii

eẽt magnũ ⁊ oberrimũ pᷣmiũ:ipe deus

Perueni ad epᷣatũ:vidi neceſie habere

epʒ exhibere huanitatẽ aſſiduã qᷣbuſq;
veniẽtibſue traſeũtibꝰ:quod ñi nõ fe⸗
ciſſet epᷣs ipũa us oicerẽt. Si at iſta 2/
ſuetudo ĩ mõaſterio miſſa eẽ idecẽs eẽt
Et volui hẽre ĩ domo iſta epi mecũ mo

naſteriũ clericoꝝ.Ecce quõ viuimꝰ:nul

l b i ſocietate noſtra bere aliqd ppᷣnz:ſ
foꝛte aliqᷣ hũt:nulli lʒ ſi qͥ hũt faciũt qoð

ſ Iʒ. Oñ ãt ſẽtio de fratriaꝰ meis: ⁊ ſẽp
bũ credẽs.Ab hac ĩqᷣſitiõe diſſmulaui
qꝛ ⁊ iſta q̃rere quaſi male ſetire mipi vi
debat᷑.nouetã.n.⁊ nouĩi oẽs qͥ mecũ vi⸗
uerẽt noſſe ppoſtũ noſtrũ noſſe legem
vite noſtre. Uenit ad nos ẽt pᷣſbiter ia⸗
nuariꝰ:quod videbat᷑ bere boneſte ero
gãdo qñ ↄſũpſit ⁊ nõ cõſũpſit. Remaſit
illi q̃dâ pecunia:idẽ argẽtũ quod dice/
ret eẽ filie ſue.filia ipſi deo ꝓpitio ĩ mo
naſterio feminarũ ⁊ bone ſpei ẽ: guber
nat illã ons:vt ipleat quod de illa ſpe/
ramꝰ ĩ illiꝰ miᷣicoꝛdia nõ ĩ eꝰ meritis.
Et qꝛ ãnos erat ifra:⁊ de ſua pecunia ni
hil facere poterat. quis.n. videremful
goꝛẽ ꝓfeſſionis tñ lubꝛicũ timebamus
etatis. Factũ ẽ vt ipſũ argẽtũ q̃ñ puelle
ſtruaret᷑:vt cũ ad legitimos annos ve/
niret:faceret inde quod virginẽ chꝛiſti
deceret:qñ optime ia facere poſſet.Dũ
hec expectarem cepit ille moꝛti pꝛopin
quare:que diu tâq; de ſuo inrans:quia
ipſius erat non filie teſtamẽtũ facit. Le
ſtamentum inq; fecit pꝛeſbiter ſoci no
ſter nobiſcũ manens:de eccleſia viuens
comunem vitam ꝓftens: teſtamentuʒ
fecit:heredes inſtituit.O doloꝛ illius ſo
cietatis:o ructus natus non de arboꝛe
quã pltatit oñs:ſed eccleſam ſcripſit
here d. nolo munera iſtaſnõ amo ama
ritudinis f uctum Ego ullũ deo quere
bã ocietatem ꝓfeſſus erat. Hãc tenerʒ
hanc exhiberet. mihil habebat: teſtamẽ⸗
tũ non faceret:hẽbat aliqᷣ nõ ſe noſtrũ
lociutm:quaſi dei panperẽ figeret. H à
gaus mqhi inde ooloꝛ ẽ fatres: dico ca
rit ati veſtre. Dꝛopter hũc doloꝛẽ ſta⸗
tui hereditale ipſam ĩ eccleſia nõ ſuſci⸗
pere filioꝝ ipſi ſit quod relidt:ipſi inde
faciãt quod volnerit. Uidet᷑ eniʒ mih.
quia ſi ea ſnſcepero ĩ iſto facto qð mib
Diſplicet: ⁊ quod ooleo en giceys ero
. 4

(De uita

Hoc volui nõ latere charitatẽ ueſtram
Filia ipſius ĩ monaſterio feminaru: ẽ.
iliꝰ ipſins in monaſterio viroꝝ ẽ. Am
bos exheredanit. Illã cũ laude iſtũ cũ
elogio.i.cũ uituperatlone. Cõmẽedauit

ãt eccleſie ut nõ accipiat ipſas poꝛtiun

culas:q ꝑtinẽt ad experedatos: niſi cuʒ

ad legitim etatẽ puenerit: hoc eis rep

nat eccleſia.Deĩde litẽ dimiſit iter filioſ
ſuoo:iĩ q̃ laboꝛo. Puella dicit meũ eſt.
Noſtis qꝛ hoc dicebat ſemper pr meꝰ
Puer dicit. Credat pri meo:qꝛ moꝝẽs
mẽtiri nõ potuit. Et iſta cõtẽtio quale
malũ ẽ: Sʒ ſi pueri ipñi fui dei ſũt: liteʒ
bãc iter illos cito finimꝰ. Audio illos
vt pat᷑ ⁊ ſoꝛte meliꝰ qᷓ; pr ipſoꝛũ. Uide⸗
bo quid ſit ĩ re: ficut oñs volnerit cum
paticis fratrib fidelibꝰponoꝛatis ðo ꝓ
pitio de numero. vr̃o:idẽ de plebe iſt a.
Andio inter illos cãʒ:⁊ ſicut dñs dona
uerit finio. Lñ rogo vos nemo me repᷣ/

bẽdat:qꝛ ei hereditateʒ nolo ſuſcipiat

eceleſa. Pꝛimo q; factũ illiꝰdeteſtoꝛ.
Deide q; iſtitutũ meu multi landãt qðᷣ
Dicturus ſũ:q̊ aliqͥ ⁊ repꝛehẽdũt. Utriſ

; facere ſatis valde difficile eſt. Audi

ſtis mõ cũ eudÜgeliũ legeret. Caͤtanim?
vobis ⁊ nõ ſaltatis:plãximus ⁊ nõ Inxi
ſtis. Uenit ioãnes baptiſta ñ mãducãs

nz bibẽs:⁊ dñt demoniũ bʒ. Uenit filiꝰ

boĩs mãducãs ⁊ bibens:⁊ oñt.ecce hõ

voꝛax potatoꝛ vini ⁊ amic publicanoꝝ

Quid ergo facio ĩter illos q parant me
rephẽdere:⁊ dẽtes ĩ me oucere:Suſce⸗
pero hereditates eoꝛũ qͥᷣ filios ſuos ira
ti exheredãt.Iterũ qͥd faciurꝰſũ eis qᷣbꝰ
cãto ⁊ nolũt ſaltare.Qui dicũt ecce q̃re
nemo donat eccleſie bipponẽſi aliqd.

Ecce quare nõ eã faciũt q mꝛiurur be/

redẽè:qꝛ epᷣs auguſtinꝰ de bonitate ſna
laudãdo.n.moꝛdet labijs:mulcẽt ⁊ dẽ
tez figut:donat totũ:nõ ſuſcipit. Plane

Clericorum

ſuſcipio:pꝛofiteoꝛ me ſuſcipere oblano
nes bonas: oblationes ſcas. Siqs t ira
ſcit᷑ ĩ filio ſuo ⁊ moꝛis exheredat eum.
ſi viueret eũ nõ placaret.nõ ei filiũ recõ
ciliari deberẽ. Quõ ergo cũ filio ſuo vo
lo vt habeat pacẽ em appeto beredita
tẽ: Sʒꝭ plane ſi faciat qð ſepe boꝛtat ſũ
vnũ filiũ hʒ:putet rpᷣ alterũ. Duos hẽt
putet chꝛiſtũ tertiũ.Dece bʒ: vndecimũ
faciat ⁊ ſuſcipio. Quia ergo ſecit boc in
qauſdã rebꝰiã volut bonſtatẽ mcam vł

cõmẽdationeè fame mee ĩ aliud der ere

vt in alio mõ me repꝛehẽdãt: qꝛ oblati

ones denotoꝛũ hominu nolo ſuſcipere

Cõſiderẽt qᷓ; multas ſuſceperi qd opꝰ
ẽ ea numerare.Ecce vnã dico.Filii iuli⸗

ani hereditatẽ ſuſcepi. Quare:qꝛ ſne fi

lüs defuctꝰc. Bonifacii hereditatẽ ſulici
pere nolui nõ miſericoꝛdia: ſʒ timoꝛe.
Nanicularid nolui eẽ eccleſã epi. Ml
ti ſũt quidẽ qͥ ẽt de nanib acquuirũt:iũ
vna teptatio ſi eẽt:ſ iret nauii ⁊ naufra
garet hoĩes ad toꝛmẽta daturi eramus

yt de ſubmerſione nauis fʒ còͤſuetudi/

ne qrerent᷑ ⁊ toꝛquerẽt᷑ a iudice: q eſſet
de fluctibꝰlierati:ſed nõ eos daremuas
nullo pacto.n. hoc facere deceret eccie
flã. Onus g fiſcale pſolueret:ſ vñ pſol
ueret: Enthecã nobis hère nõ lʒ. Nõẽ

epᷣoꝛũ ſᷣuare aurũ ⁊ reuocarea ſe mẽèdi
cãtis manũ.Quotidie tã multi petunt:

tꝗ multi gemũt:tã multi nos mopes iĩ⸗

terpellãt:vt plures triſtes relinqnamꝰ:

Qꝛ qð dare oĩbꝰnõ habemꝰ:nò bẽmꝰ
ergo enthecã. Pꝛopt naufragiũ g hᷣ vi⸗
tãdo feci:nõ donãdo:nemo ibi me lau
det.ſed nemo ⁊ vitupet. Plane qñ do/
naui filio qð irat pr̃ abſtulit moꝛiẽſ bũ

feci:laudẽt qͥ volũt pareãt qͥ laudare no

lũt.Quid plłibꝰ fres mei: Quicũq; vult
ex heredato filio heredẽ facere eccliam
qrat alterũ qͥ ſuſcipiat:nõ auguſtinü:im

podoßr
echte
lintpogt
oerliucd
beretnes
hoſbir
ſlliſc
fldone
flcdere
adocr
ſtarid
zatid
netan
gain
ept
ſoiaie
frines
irae
hcd

ſunn

un

ſe⸗
Ae 8
tic
Wchet⸗
X
.
4
1

nee
küma!
htn
—KqjR
öther
Nekt
RHü

„ aee.
SNS

niſh
Nin
ei

— —.—

Berio ſecundus

mo ðo ꝓpinio neminẽ iueniet. Quà lan
dabile factũ ſcĩ ⁊ venerandi epᷣi aurelii
carthaginẽſis qnõ iĩpleuit oibꝰ q ſciunt
oẽs laudibꝰdei.Quidã cũ filios nõ ha/
beret nec ſperaret.res ſuas oes reten/
to ſibi vſufructu donatuit ecclłlieati
ſũt illi filii:⁊ reddidit epᷣs:nec opinati q̃
illi donauerat. In ptãte hẽbat epᷣs non
reddere:ſʒ iure foꝛi:nõ iure celi. Sane
ẽt hoc nouerit charitas vr̃a:dixiſſe me
fratribꝰmeis:qͥ mecũ manẽt:at quicũq;
bʒ aliòd aut vẽdat:aut eroget:aut do⸗
net aut cõe illud faciat Eccleſia hʒ:per
quà nos ðs paſcin ⁊ ödi dilationẽ vſq;
ad epiphaniã ꝑpꝑ eos: qͥ vl cũ fribꝰ ſuis
ñ oiuiſerũt.Et dimiſerũt qð hẽbãt apð
fratres ſuos vł ñdũ de re ſua aliqd ege
rũt:qꝛ expectabat᷑ etas legitima:faciant
ide qð volũt.Dũ tiñ ſint paupes mecuʒ
ſimul expectem ꝰ mĩicoꝛdiã di.Si autẽ
nolũt qͥ foꝛte nolũt:certe ego ſũ qui ſta
tuerã:ſieut noſtis nullũ oꝛdiare clerirũ
niſi qui mecũ vellet manere: vt ſi vellet
diſcedere a ppoſito recte illi tollerè cle
ricatũ:qꝛ deferet ſcẽ ſocietatis ꝓmiſſũ
ceptũq; ↄloꝛtiũ.Ecce i Apectu dei ⁊ ve⸗

ſtro muto ↄſiliũ. Qui volũt bere aliqd
ppꝛiũ quibꝰnõ ſufficit ðs ⁊ eccleſia eiꝰ

maneãt vbi volũt:⁊ vbi pñt.nõ eis au⸗
lero clericatũ. Nolo habere bipocrtas

malũ c.Quis neſciat: Malũ ẽ cadere a

pꝛopoſſto:ſʒ pei ẽ ſimulare ppontũ. Ec

ce dico audite:qui ſocietatẽ cois vite iã

ſuſceptã q̃ laudat᷑ ĩ apoſtoloꝛũ actibus
befit: a voto ſuo cadit:a pꝛeſſiõe ſca ea
dit:obſeruet iudicẽ:ſjj ðm:nõ me.Ego ei
nõ aufero clericatũ Quatũ ſit ꝑiculum
ante oculos ei poſui:faciat qð vlt.No

nit.n.qꝛ ſi aliquẽ hoc faciẽtè degradare

voluero:nõ ei deerũt patroni:nõ ei dee

rũt ſuffragatoꝛeſ ⁊ hic ⁊ apð epos.un

dicat qnid mali fecit: Nõ põt tecum to

lerare iſtã vitd. Extra ep̃ʒ vult manere pᷣ
ꝓpꝛio vinere:iõ nõ dʒ pdere clericatnʒ.
Ego ſcio qᷓ;ti mali ſit pfiteri fãctũ aliqᷣd
nec iplere. Uouete iquit ⁊ reddite vño
ðo veſtro:⁊ meliꝰẽ nõ vouere:qᷓ; voue
re ⁊ nò reddere. Uigo ðè ſi nnq; fuit in
monaſterio.Et vgo ſacra ẽ: nubere illi
nõ lʒ.Eſſe ĩ monaſterio nõ ↄpellit᷑. Si
ãt cepit eẽ ĩ monaſterio ⁊ oeſeruit:⁊ tũ
vgo ẽ oimidia rnit. Sic ⁊ clericꝰouas
res pfeſſus e:⁊ ſcitatè ⁊ clericatũ. Inte
rim ſcitatẽ:nã clericatũ pꝑ pplłin ſuũ oᷣs
ipoſuit cẽruicibꝰipſ magis on ẽ qᷓ; ho
noꝛ. Siquis ſapiẽs ⁊ ĩtelligit H̊: Ergo ꝓ
feſſus ẽ ſanetitatẽ pleſſus ẽ cõiter vinè
di ſocietatẽ ꝓfeſſus ẽ q; bonũ:⁊ qᷓ; iocũ
dũ hitare fratreſ ĩ vnũ. Si ab h̊. pppſito
ceciderit ⁊ extra manès clericꝰfuerit:ui
midiꝰ⁊ ipſe cecidit. Quid ad me?nõ.n.
iudico:fi ſoꝛis ſeruat ſcitatẽ᷑. Dimidiꝰce
cidit.Si it bũᷣerit ſimulationẽ:totꝰ ceci
dit.nolo hẽat neceſſitatẽ ſimulãdi.ſcio
quõ hoĩes amẽt clericatũ.nemini eum
tollo.nollẽti mecũ coĩter viuere:hʒ dm̃
q̃ͥ mecũ manere vult. Si parat ẽ paſci a
deo ꝑ eceliã ipſi nõ hère aliqnid ꝓpᷣuʒ
ſed ant erogare paupibꝰaut ĩ cõe muta
re maneat mecũ.Qui hoc nõ vnlt hèat
libertate: ſed videat vtrũ bere poſſit fe⸗
licitatis hereditatẽ. Sufficiãt:bec nüc I
tẽrim charitati vr̃e qð egero cũ fribꝰme
is. Sꝑo.n.bona ꝙ oẽs mihi libẽt᷑ obedi
ant.nec.ĩnẽturꝰ ſũ aliquos habere ali/
quid:niſi aliqua neceſſitate religiõis nõ
occaſione cupiditatis. Qnod ergo eges
ropoſt epippania charitati vr̃e ĩ dñi vo
lũtate nunciabo.Et quõ litẽ finiero int
ouos fratres filios pᷣſbyteri ianuarii nõ
dobiotacebo. Multa locntus ſũ. Date
veniam loq̃ci ſenectuti ſed timide ĩfir
mitati.Ego ſicu: videtis per etatẽ mõ ſe
nui ꝑ ifirmitatẽ coꝛuis oli ſũ ſenex:tñ ſi

1.

deo placet qð dixi mõ ipſe dat vires:nõ
uos deſero oꝛate p me vt itu ieſt aia i
H coꝛꝑe ⁊ q̃leſcuc; vires ſuppetüt i vbo

De uita Clericoruʒ

ceꝛ vnũ ⁊ nemo coꝝ q poſſidebat dice⸗

bat aliqd ſuũ ecẽ: ſj erat ill cia coia: Et x

tute magna reddebãt teſtimomi apli

dei ſuiãt nobis amé. ꝗ
cũdus de vita ⁊ moꝛibus clericoꝛam.
Aritati vre bodie de nobiſipſis
Emo reddend cẽ.Qõ.n.ait apo
Anolus. expectaculũ facti ſumꝰ
ſdo ⁊ angeł hõibꝰ:qͥ nõ amãat qrũt

trahũt nobis. Nos ãt ĩ troq; medioꝰ
ſtituti adiuuante dno do nro ⁊ vitã no
ſtrã ⁊ famã nr̃am ſic cuſtodire debemꝰ
vt nõ erubeſcãt oetractatoꝛibꝰ laudato
res. Quõ viuer̃ velim quõ ðo ꝓpitio iã

viuam. quãuis ð ſcriptura ſacta multũ

noueriij tñ ad ↄmemoꝛãdũ vos ipſa de
libꝛo actuũ apoſtoloꝝ vobis lectio rcu
tabit᷑ vt videatis vbi de ſcriptura ſit foꝛ

ma quã deſideram iĩplẽ. Duũ grecitatur

vos itẽtiſſimos volo vt poſt eius recita
tionẽ qð iſtitui loquar ono donaͤte ĩtẽ
tiõi vr̃e cunq; diaconlaʒar legeret:cu

oꝛaſſẽt mot ẽ locꝰ i quo erãt ↄgregati

⁊ ipleti ſũt oẽs...i.⁊ loqdãt vbu vi cũ fi

dutia oĩ voleti: Multitudis ãt erat cre
dẽtiũ aia ⁊ coꝛ vnũ:⁊ nẽo eoꝝ qͥ põſſide
bat dicebat aliqͥd ſuũ eẽ:ſʒ erat illis oĩa
coĩa ⁊ tute magna redebant teſtimõiũ
apli reſurrectiõis oni ieſu:gr aq; ma gna
erat ſuꝑ oẽs illos neq;.n. egẽs qᷣſq; fuit
int᷑ illos. Quotquot.n. poſſeſſoꝛes pcio
rũ vł oomoꝝ erat vẽdẽtes aſſerebat p/
caa illoꝝ:⁊ ponebãt añ pedes aploxꝑ: Di
ſtribuebãt᷑ ãt vnicuiq; Put cuiq; opꝰe⸗
rat. Cuũq; laʒarꝰ diaconꝰ recitaret ? epo
codicẽ tradidiſſ: aug eps dixit ⁊ ego le

gere volo pl?.n. me ðlectat huiꝰ vbi eẽ

„

lectoꝛẽ q; bi mei diſputatoꝛc. Cũ oꝛaſe

ſẽt motꝰ ẽ loc' ĩ q erãt ↄcregati ⁊ iple
ti oẽs ſpũ.ſ.loqᷣbat᷑ vbũ di cũ fiducia oĩ

volẽéti mititn dis ar erat er edentiũ gia 2

qð laudãt ĩ nobis:q aũt nos oderunt 5

reſureciiõis dñ̃i ielu graq; magna erat
ſupꝑ cẽs illos:neq;.n.egẽs qlq; fuit int
illos:quotquot.n.poſſeſſoꝛes domoꝛũ

vłpᷣdioꝝꝑ erat vẽdetes afferebat pcia eo
rũ ⁊ põcbãat añ pedes aploꝝ. diſtribue⸗
bant᷑ ant vnicuiq; ꝓut cuiq; opus erat.
Cũq; epᷣs legeret dixit.Audiſtis qͥdveli
mꝰ: oꝛate vt poſſmꝰ ↄtigit ãt qda neceſ
ſitas:vt h̊ diligentius agerẽ. Qum ſic iaʒ

noſtis pᷣſbit᷑ ĩ nĩa ſocietate ↄſtituit᷑.qli
ſocietati phibʒ reſtimoniũ lectio q; mõ
cürecitarem audiſil moꝛis teſim fe/
cit: qꝛ bũit vñ faceret: Erat qð dicẽt ſuũ

cu ĩ ea ſocietate viueret: vbi nemini lice
bat dicẽ aliqͥd ſnũ:ſʒ eẽ ilł oĩa cõia:ſidqs
dilectoꝛ ⁊ landatoꝛ nrĩ̃ apð detractoꝛeʒ

niʒ pdicarʒ iſtà ſocietatẽ ⁊ dicẽt cũ epo

aug ſic vinunt oẽs cohitatoꝛes eꝰ quõ
ſerptũ ẽ ĩ actibꝰ apoſtoloꝝ ↄtinuo illi
Stractoꝛ caput monẽs dẽte ꝓmouens
dicẽt. Ita vo ſic ibi viuit: quòõ oicis q̃re
mẽt ris:q̃re falſa lauõ bonoꝛas idignoſ
nõne ibiĩ dondĩ coꝛ ſocietate poſituſ
p pit teſtm fec: ⁊ qð hũit quõ voluit dil
poſuit ⁊ teliqt. Certe oĩa ſũt coia. certe

neimo oiẽ aliqd ſuũ. ſub bis vbis qd age
ret laudatoꝛ meꝰ.nñ ne os eiꝰ n plůbo

opilaft ule otractoꝛnoõne illũ laudaſſe
penuẽe: nõne reuerẽtia pfuſus: illiꝰ ſ⸗
mõe ↄful vel nob s v lteſtatoꝛi illima
lediceret. fuit neceſſitas vt ad iſt dili
gẽtiã vẽiremꝰ. nũcio g vobis vñ gaude

aidl: os fr̃es ⁊ clericos meos qͥ mecũ hi

tant pſbitos diaconos ſubdiaconos ?

pri c nepotẽ meũ tales ĩuẽi qles oſichke

raui.ſʒ qꝛ ð ſna qᷓlicuq; pauꝑtte qð ſta
tuerãt nõdũ fecerũt. bi ono ſt valẽſ ſub

diaconꝰ? paulo an dicũt nepoſ meꝰ ub

duacon? æ infis vita ipediebat. iñ vi⸗

Neberer
1sacetſt

ceretnod

ciſofe
giteosce

ſi o
ndedir

lt gin
ſpnidaf
himic
dei
zeii
(badi
Af
ſͤſfein
iune.
lfri
eceſen
iune'e
er⸗
Fn
n
zane
cti
za⸗
c
tur!
r
AMe
ſtio
tad
ſi
loce

„
6
nüläug
en
gacßi
ſue;
Mans
Emioit

üſeNe

istee
„ 1 71
rd
ebw

171

inmer
etat

ier

gil
ütcu
Nh

ini

uebat. expectabat üllo ẽt legittime 44

tis acceſſus:vt qõ faceret firmiſſime fa⸗

ceret.nõdũ ãt fecit qꝛ ipſos angelos hʒ
cu ſuo fre cões:⁊ ſub ĩdiniſo poſſidẽt.ſi
auũt eos cupit eccłie ↄferre:vt iñ allat qͥ
ſüt ĩ ꝓpoſito ſcitatis quouſq; in hac vi⸗
ta degũt. Scriptũ c.n.⁊ h apoſtolus lo
quit᷑.quiſqͥs Kãt ſuis: ⁊ maxie domeſtic

ñ puidet fidẽ onegat: ⁊ ĩſideli det᷑ioꝛ.

hãt macipia ſt ei ſimilit᷑ cũ fr̃e coĩa nõ
dũ diuiſa diſpõit ea maumittẽ ñ põt añ
Gß; didãt᷑.qᷣd. n. ad quẽ pꝑtinet. adhuc ig⸗

rãt.ad ipʒʒ ſane:qꝛ ad ipᷣm ꝑtinet diuiſio:
⁊ ad freʒ eiꝰ do pᷣuit. Subdiaconꝰ ẽ cuʒ
ſcõ fre mo ⁊ coepᷣo ſeuero ĩ eccleſia mi⸗
leuitana. B̊ agit̃ hᷣ ſie dilactiõe ꝑagẽð ẽ
vt illi uili didãt᷑: manmittãt᷑ ⁊ ſic det
eccleſie vt eoꝝ excipiat alimẽtũ. Nepos
aãt meꝰ ex quo ↄuerſꝰ ẽ ⁊ mecũ eẽ cepit
ipediebat᷑ ⁊ ipᷣe aliqd ð agellulis ſuis a
gere vite vſufructuario mr̃is ſue h̊ ãno
Sfũcta ẽ.int᷑ ipʒ ⁊ ſoꝛoꝛes eiꝰ ſt q̃dã ĩ xpᷣi
adiuctoꝛio cito fiẽda vt ipſe faciat ꝙ di

Suũ decet.ꝙ ipſa ꝓfeſſio.⁊ iſta exigit le

ctio diaconꝰ fauſtinꝰ:ſc pene oẽs noſt
HB de militia ſeculi ad mõaſteriũ ↄuerſꝰ

cẽ h̊ baptiʒatꝰ iũ diacenꝰ oꝛdiat᷑. Sʒ qᷣͥa

exiguũ ẽ qꝛ vr̃ poſſlidẽ ſiẽ viri ꝑiti loqũ⸗

tur iure n coꝛꝑe reliqrat illõ ⁊ ab ei fra

trib tenebat᷑.nũqᷓ; iñ cogitauit ex quo
2uerſus ẽ nec ipᷣe aliqd qſiuit a fratribꝰ
ſuis: nec ab illo aliqd ẽ qñtũ.mõ qꝛ vẽtũ

? ad h;̊ articulũ tpis cũ ↄſilio mo diuiſit

ipſã rẽ ⁊ dimidià ecclene pau i loco in
eodẽ ↄſtitute. diaconꝰ ſeuerſꝰ ſub qᷓ dei
Diſcipl na ⁊ flagello ſit noſtis: lumẽ tñ
n ꝑdidit mẽtis:vnã domũ h̊ emerat ꝑꝑ
matrẽ ⁊ ſoꝛoꝛẽ ſuã:q̃s ð ſua patria huc
deſe t abat adducere:emerat ant ñ ſua
pecũiꝰ quã ñi hẽbat:ſʒ ex collactiõe reli⸗
gioſoꝝ viroꝝ quos mibi q̃rẽti ẽt noĩnãi
idicauit.ve ipſo ñ poſſuʒ dicẽ qd fecerit

Fermo ſecundus

aut qᷣd duponar: niſ qꝛ totũ pſei m̃a

poſuit voluntate:vt quicqd ipſe vellẽ B

iñ fieret. Sʒ bʒ q̃ſdã cãs cũ matre ſaa:q

rũ cãꝝ me iudicẽ poſſit:vt cũ ille cae fue
rint teruiinate fiat de ipſa domo quod
ego voluero:Quid aũt velle potero dᷣo

regẽte:niñ qð iuſtitia iubet et pietaſ po

ſtulat. DHabet ẽt ĩ patria ſua aliquos a⸗

gellos:diſpõit eos ſic diſtribuẽ: vt etiam

illic ĩ ipſo loco poſite pauperi largiatur
eccleſie:diaconꝰ hiponẽſis bõ pauꝑ eſt
qd alicni ↄferat ñ hẽt:tñ de laboꝛibus
ſuis anq; eèt clericꝰ emerat aliquos ſer

uulos. Podie illos in ↄſpcũ veſtro ma⸗

numiſſurus ẽ epalibus geſtis. via conꝰ
eraclius añ oculos veſtros vᷣſat᷑:opa eꝰ

lucẽt coꝛã oculis noſtris:de ope eiꝰ ex

pẽſã pecuniã memoꝛiã ſcĩ martyris ba

bemꝰ: de pecunia ſua emit ẽt poſſeſſio/

nẽ ex conſilio meo. Nã ipſẽ pecnniam
volebat per manus meas erogari:ſicuti
mihi placeret. Ego ſi pecunie auidus eſ

ſem aut neceſitates ipſas meas quaſpꝛo

pauperibus habeo in hac cã plus cura⸗

rẽ. pecuniã accipere: Quare dicit aliqs

quia poſſeſſio illa que ab illo empta ⁊z
eccleſie donata eſt adhbuc nibil pꝛeſtat

eccleſe. Minus enĩ hẽbat ad pꝛeciũ:et

qꝛ mutuatus fnerat. Poc de eiꝰ adbic
fructibnus redditur homo ſũ ſenex:q;tũ

mihi ð illa poſſeſſione põt fructꝰ acce/

dere. nüquid permitto mibi tot annos
eẽ victunꝝ donec ſuũ pꝛeciũ illa ploluat:
OQð g vix diu pꝑtibus reddet de ꝓxio ba

berẽ totum ſi accipere voluiſſem: nõ fe

ci aliud attendi: Fateoꝛ.n. vobis ⁊ ipſi

ſuſpecta mihi:adhuc eiꝰ etas fuit ⁊ vere
bar nec foꝛte vt ſin hõies matrieiꝰ B̊ di,

ſpliceret ⁊ diceret inductuʒ a me fuiſſe

adoleſcẽtem vt bona eius pat᷑na ↄſinne

rẽ: Et e egentẽ relinqᷣré: ideo volui eiꝰ

pecunia in illa poſſeſſione ſaluari: vt ſt

De uita et moribus clericoꝛum

aliqd:qð deꝰ auertat: alit q; volumus
eueniſſet redderet᷑ villa:nec culparetur
cpᷣi fama. Scio eni quatũ vobis ſit ne⸗
ceſſaria fama mea. Na mihi ſufficit con
Kciẽtia mea.Emit ẽt ſpatiũ ab iſta poſte
ra eccleſa. Notumvobis a ſua pecunia
edificauit domũ.⁊ hoc noſtis. An pau⸗
cos dies pꝛins qᷓ; Smonẽ ð hac re babe
rem vobiſcũ eam donauit eccleſe.Ex⸗
pectabat.n.vt eã perficeret ⁊ ꝑfectã do⸗

naret. Fabꝛicãdi aũt domũ neccſſitas

illi nulae rat:niſi quia cogitanit matres
ſuã huc eſſe venturam. Si ante veniſ⸗
ſet in re filij ſni babitaſſet. Mõ ſñi vene⸗
rit in oꝑe filij ſui haitabit. Ceſtimoniuʒ
tci ꝑpibeo:pauꝑ remanſit:ſed in caritatis
poſſeſſõe ꝑmaſit. Aliqni ſeruuli ei reli⸗
qui fuerant:iã quidẽ in monaſterio vi⸗
uentis:quos tñ geſtis ecclenaſticis ma

ammiſſurus ẽ hodie. Nemo ergo dicat

diues ẽ:nemo exiſtimet:nemo male lo
quatur:nemo ſe ipſũ ⁊ aiaʒ ſuã ſuis dẽ⸗
tibus laniet. Pecuniã nulla bʒ ᷣnataʒ.
vtinã quaã habet reſtituat.Ceteri.i.ſub/

diacones pauperes ſũt deo pꝛopitio mi

icoꝛdiã dei expectãt.vnde ipſi ſaciãt nõ
bñt. Nullas hũtes facultates finierunt
mundi cupiditates: Uiuunt nobis cim
in ſocietate cõi.nemo eos diſtinguit ab
eis qui aliquid atulerũt.Laritat vnitas
pᷣponẽda ẽ terrene cõmodo hereditat
reſtãt pᷣſbiteri.Sic.n.a deos gradatim a
ſcẽdere volui.Cito dixerim. Pauperes
dei ſũt:nihil ad vomũ ſocietatis noſtre
attulerũt:niſñ ipſã:qua nihil ẽ carius ca
ritatẽ. Merũtñ qm ſcio natos fuiſſe ru⸗
moꝛes de diuitiis ipſoꝛũ:nõ a me aliqͥd
ↄpellẽdi:ſj vpobis meo ᷣmone purgãdi
ſut. Mobis dicd qui foꝛte neſcitis. nam
yfipiurimi ſaum bibiten lepoꝛin::uis
ſeculi ĩi natalib clap: apõ ſuoe hõeſtiſ
ſuno loco natũ:tñ iã ðo ᷣuientẽ ↄctiſcq;
hẽhat relicii iopẽ ſuſcepi.ñ qꝛ nibil bũit

ſʒ qꝛ ia fecerat qð lectio iſſta pſuadet.hie
nõ fecit:ſʒnos ſcimꝰ ⁊ vbi fecit. Unitas

xpᷣi ẽ:eccłia vna c.dbicũq; fecit opꝰ bo⸗

nũ ꝑtinʒ: ⁊ ad nos ſi cõguandeamꝰ.O⸗

tac vnꝰ vbi noſtis:vbi monaſteriũ ſuuzʒ
ↄſtituit:qꝛ ⁊ ipſi deo ſeruiũt. Ille oꝛtus

ad eccłiaʒ ñ ꝑtinʒ nec ad ipſũ ⁊ ad queʒ
dixerit. Ad qᷣd:illõ qð ibi monaſteriũ ſiʒ
qð veꝑ ẽ vſq; ad h̊ ipᷣs curã ꝓ ilł ita ge
rebat vt ſũpticulos qbꝰ iuſtetat apo ſe
hrt:⁊ eis ipſe vt videbat᷑ ĩpẽderet.ſʒ ne

pꝑ hᷓ daret᷑ locꝰ boibus fuſpitiöes ſuas
rodęẽtibꝰ 2 vẽirẽ nõ ĩpletit

eui 1 0 ir B placuit:
⁊ mihi ⁊ ipi.vt ſic ſe illi traſgãt: q̃ñ iſte

iã de ſeculo exierit. nũqd. n. cũ obierint
Pe ill oiſpẽſatur ẽ aliqd. meliꝰ ẽ vt vivõ/
deãt illos beneuerſàtes regẽte deo ĩ di
ſciplina xpi ſic viuẽtes vt ð illis timmõ

gandeat:nõ eoꝝ neceſſitanbꝰ occupef.

pecuniã nõ hẽbat qua ſuã dicere poſſit
bʒ xenodochiũ ediſicãdũ qð mõ videt
ediſicatũ.ego illi ixi:ego iuſſi obteꝑa
nit mibi libetiſſime: ⁊ feut videij opatꝰ
ẽ:quõ meo iuſſu ẽt baſilicã ad octo ma
iyres fabꝛicanuit:ð his qͥ ꝑx vos ðs donat
Cepit. n. pecunia q́ vata erat eclie ꝑꝑ

xenodochii.⁊ cecepiſiʒ edificare: vt ſit

religioſi deſ derates oꝑa ſua ĩ celo ſcri
bi adiuuerunt: ꝓut qq; voluit ⁊ fabꝛi⸗

cauit.opꝰ añ oculos hẽmꝰ:oĩs hõ quid

fem ſu vtdet: ⁊ de pecina qꝛ nõ bʒ mibi
credat Dẽtẽ ↄpeſcãt: ne fragt: emerat
ð ipᷣa pecũia xenodocbij q;dã domũ in

carraria:qᷓ; bi exiſtimabat ꝑꝑ lapides

futirã. ſz lapides ei? dom fabaice neceſ
ſarij ñ fuerut: qm aliᷣde puiſ ſũt. dom
g ipᷣa ſic remaſit pẽſionẽ pᷣſtat:ſã eclie ñ
pſoitero.nemo aphiꝰ oicat ĩ domũ pᷣſbi⸗
teri ad domũ pſbiii.an domũ pᷣſbitiec/⸗
ce vbi vomꝰ pᷣſbiti:vbi ẽ dom mea ibi
eſt oomus pꝛeibiteri:alibi ñ hẽt domũ
ſed vbicunq; babet oeũ. Quid auuplius

querit:niñ qꝛ ne illud memini et ꝓmi

ſecede⸗
r ouosſt
mnaripre
ontrorert
erffesſett
niſſeame
glidedri
ſnemace
uctentun
füincican
lerunt oj
1cſlio
gaͤrei⸗
poſtfan
Ged9
cigga
Alrep men
lun necen
ficcdode
lonönon
ſſcchort
ſinnoͤro
Ocnniſon
Centagin
üliaga
Ptiod
Nönde
Peßo
ſeetjaa
ſerant,
ſopoꝛt
Uiyfe
ſin Gci
ſcieni
fom em
ſſſevice
ſülfnee
Mn⸗
Mni
frnre
Meic⸗
e⸗

nrae
chlapr
hit
iAt
rtnie
eh
laſin
Ca
eri
tiitini
G
c
nmt
vicht
u
Gtie
ire
u
e
O

ſiſſe ot ad vos perferrem quid egiſſeʒ i⸗
ter duos:fratrem.ſ.⁊ ſoꝛoꝛem:filios ia⸗

nuarij pꝛeſbiteri qꝛ oꝛta int᷑ illos fuerat

controuerſia pecuniaria. Sed tñ ſic in⸗
ter fr̃es:ſalua deo pꝛopitio charitate: ꝓ
miſſeram ego audire inter illos:⁊ quic⸗

quid eẽt iudicando finire. Paraneram

me iudicẽ:ſed anteq; iudicarem ipſi vñ

iudicaturus fueram finieret.non inuẽi
vñ iudicarem:ſed vnde letarer. Acquie

uerunt oĩno ↄcoꝛditer voluntati mce:
⁊ cõſilio meo vt pares eſſẽt in pecunia
quã reliqᷣt pr̃ eoꝝ in eccleſia renũciãte
poſt ſᷣ nonẽ meũ locuturi ſunt hoĩes.
Sed ⁊ quodlibet hoĩes loqut.Qualẽ
cũq; aura flante ꝑducet᷑:ide aliquid ad
aures meas:⁊ ſi fuerit tale vt ſit nos ite

rum neceſſe purgare:rũdebo malediciſ

rñdebo detractoꝛibus:rñdebo incredu
lis.nõ nobis credẽtibus pꝛepoſitis ſuis.
rñdebo vt potero põ oñs dederit.Inte⸗
rim mõ nõ eſt neceſſe: quia nihil foꝛte
dicturi ſunt qui nos amant libere gau⸗
deant qui nos odernnt tacite dolebũt.
iñ ſi linguis exeruerint: audieent ðo ꝓ⸗
pitio vobiſcũ rũñnoneʒ med nõ litẽ meã
Hõ.n. hoĩes noĩaturus ſum ⁊ dicturꝰ.
AIlle h dixit ille ſic detraxit:cum foꝛtaſ
ſe etiã ad me falſa:qꝛ ⁊ hoc põt fieri ꝑ/
ferant᷑. Uerũtũ quecũq; ꝑ lata fuerint:
ſi opoꝛtere videbit᷑ loquere inde chari
tati vr̃e.añ oculos veſtros volo ſit vita
nr̃a. Scio qꝛ querentes licentiam male
faciendi querũt ſibi exempla maleuiuẽ⸗
tium ⁊ multos infamãt:vt ſotios inue⸗

niſſe videantur Ideo qð noſtruʒẽ plꝰ

quid faciamus nõ habemus añ vr̃os o/
culos ſumus:nullius aliquid deſidera/

APrenin bona oꝑa vr̃a.Et vos exhoꝛ⸗

toꝛ fratres mei ſi aliquid vultis clericis
dare ſciatis qꝛ nõ debetis q̃ſi vitia eoꝛũ
fouere cõtra me. Omnibus offerte qoð

oiuum Serno

vultis:offerte de voluntate vr̃a.qð còe

erit oiſtribnet vnicuiq;: ſicut eniq; opꝰ
erit. Saʒofilacium:attendite:⁊ oẽs hẽbi⸗
muse. Ualde me delectat ſi ipſum fuerit

pꝛeſepe nr̃m: et nos ſcimus iumẽta dei

vos ager dei. Nemo eni debet birrũ li⸗
neam tunicam niſi in cõe.Decõi accepi
⁊ mibi ipſi cũ fciẽtiã cõe me velle haber
quicqͥd hẽo nolo talia offerat ſactitas
vr̃a:quibꝰ ego ſolus quaſi decẽtius v⸗
tar. Oſferat᷑ mihi:vbigra.birrũ pᷣcioſũ.

foꝛte decet epᷣm:quãuis nõ deceat au⸗

gnſtinũ.i.hoĩeʒ paupereʒ de pauperibꝰ
natũ. Mõ didturi ſũt hoĩes qꝛ inuẽi pᷣ/
cioſã veſtẽ:quã nõ poſſẽ hẽre.velĩ do
mo pf̃is mei vel in illa ſeculari poſſeſſi
one mea:nõ decet:talẽ debeo qlẽ poſſũ
ſi nõ habuerit fratri meo dare:q̃leʒ põt
hre pᷣlbit:q̃leʒ põt hẽre decent᷑ diaconꝰ
⁊ ſubdiaconus:talẽ dolo accipere:quia
in cõe accipio. Siquis melioꝛẽ dederit
dendo qðò facere ſoleo:vt qñ nõ põt ve
ſtis eẽ cõis:pᷣcium veſtis põt ecẽ cõe:ven
do ⁊ erogo pauperibus.Si hoc eũ dele
ctat:vt ego habeã talẽ det de qua nõ e

rubeſca:. SFateoꝛ n. dobis:de pᷣcioſa ve

ſte erubeſco:qꝛ nõ decet hãc ꝓfeſſionẽ
nõ decet haãc ãmonitionẽ.nõ vdecet hec
mẽbꝛa:nõ decet hos canoſ:etiã illud di

co:ſi foꝛte iu nr̃a domo:in noſtra ſocie

tate eger ẽ aliquis vł poſt egritudinem
vt neceſſe ſit eũ hoꝛa pꝛãdij reficere nõ
ꝓhibeo religioſos vł religioſas mittere
eis qð eis videt᷑ vt mutãt Prãdiũ tñ et
cenã extra nemo habebit.Ecce dico au
diſtis.audiũt. Qui habere voluerit ꝓpᷣũ

2 de pꝛopꝛio viuere:⁊ õ pcepta iſta no

ſtra facere paꝝ ẽ: vt dicã nõ mecũ mane
bit:ſʒ clericus ↄrit.Dixerã eni ⁊ ſcio me

dixiſſe vt ſi nolẽt ſuſcipere ſocialẽ vitaʒ
mecũ:nõ illis tollerẽ clericatũ. Seoꝛſũ

manerẽt:ſeoꝛſũviuerẽt.Quomõ noſcẽt

deo viuerent:⁊ tñ ãte oculos poſui q;⸗

tũ mali ſit a ꝓpoſiio cadit. Malui tm̃

bẽre vel claudos q; plagere moꝛtuos.
Qui.n.hipocrita ẽ:moꝛtuua c᷑.Quo er⸗
go qᷣcũq; voluiſſz extra manere ⁊ ð ſuo

viuere nõ ei tollerẽ clericatũ. IJta mo/

do qꝛ placuit illis ðo ꝓpitio ſocialis H̊

pita:qͥſqͥs cũ hipocreñ vixerit:dſqᷣs iuẽ
tus fuerit hũs ꝓpᷣuʒ:nõ illi ꝑmitto vt in
de faciat teſtamẽtũ:ſed delebo eũ de ta
buia clericoꝝ: Interpellet cõtra me mil
le cõcilia:nauiget ↄtra me quo voluerit

ſic certe vbi potuerit.Adiunabit me do

minꝰ. vt obi ego eps ſũ: ille clericꝰnon
poſſit. Audiſtis: Audierũt:ſed ⁊ ſpero

ĩ deũ noſtrũ:⁊ miſericoꝛdia eiꝰ:qꝛ ſicut
diſpoſitionẽ medà iſtã hylaritate acce/
perũt:ſic eã pure fideliterq; ſuabũt. Di
xi aliqᷣd ſuũ ñ bẽre pᷣſbyteros cohabita
toꝛes meos ĩter quos ẽ pꝛeſbit᷑ barna⸗
bas:ſʒ ð illo audiui q̃dã fuiſſe iactata.
Añ oĩa qꝛ emit villã a dilecto ⁊ hono/
rabili filio meo eleuſino:Bᷣ falſum eſſ.

Monaſterio donauit ille:nõ vendidit
ego ſũ teſtis donauit illi nõ vẽdidit. Sʒ
oũ nõ credit᷑ donare potuiſſe:credit᷑ vẽ
didiſſe. Beatꝰ hõ qͥ tã bonũ opꝰfecit: vt

nõ crederet᷑. Lñ vł mõ credite ⁊ detra⸗
ctoꝛes audiſtis: libẽter deſinite. Jd dixi
Ego ſũ teſtis Dictũ ẽ de illo:ꝙ ano pᷣ/
poſiture ſue: p iduſtria vebita fecerit:
vt dũ nolo ego reddi vebita darẽ ulli po
ſcẽti fũdũ victoꝛianẽſẽ:tãcq;ᷓ dixiſſet mi⸗
hi:vt reddã debita meaʒ doa mibi ĩ deceʒ

ãnos fũdũ vicaoꝛianẽſẽ. Et hoc falſum

E: ſi fuit vñ rumoꝛ naſceret᷑. Fecit debi
ta reddẽdo a nobis reddita ſũt ꝑtiʒ: vn

potuerũt. Remaſit alidd q ũ debebat᷑

Et monaſterio illo.qð ꝑ ipſũ ðs iſtituit
Cũ ergo remàſiſſet:cepim qrere:vñ de
bitũ redderemꝰ*. Ad ↄductionẽ :ſtiꝰ fũ/⸗
di nullus acceſſit:nii ddragita ſolidos

De utta er moribus clericoꝛum

offerẽs pẽſionẽ. Sʒ vidimꝰfüdũ ãplius
poſſe dare vt celeriꝰ oebitũ redderemꝰ:

⁊ cõ niſſi fidei:⁊ vt de ipla ↄductione

lucra ñᷣ reqͥ erẽt fr̃es:ſj qcqd daret fun
dus: de ipſis fructibꝰiputaret ad debi⸗/
tũ:ſide agit᷑. Paratus ẽ pꝛeſbyt vt aliuʒ

cdſtituã:qͥ de fructibꝰ fribꝰ reddat. Ex

numero nr̃o ſit aliqs cui hoc cõmittaʒ
ex numero ipſoꝛũ q ad nos talia ꝓtule
tũt. Sũt.n. in nobis boies religioft.ſi q
eũ rumoꝛe falſo rephẽſũ eẽ doluerũt:et

tamẽ crediderũt factũ.Ex ipſis ergo ali

qͥs veniat ad nos:ſuſcipist poſſeſſionẽ
oẽs fructꝰpᷣcijs ſuis fidelit᷑ vẽdat:vt red
di poſſit faciliꝰ qð debet᷑:⁊ hodie rece⸗
dit ĩide cura pᷣſbyten. Locꝰetiaʒ ipſe vbi
monaſter iũ cõſiitutum ẽ:a memoꝛato
honoꝛabili filio meo eluſino ipſi pᷣiby⸗
tero bernardo donatꝰẽ. Anteqᷓ; oꝛdina
retur pᷣſbyte: ĩ ipſo loco monaſterium
iſtiinu. Sed tñ qꝛ noie ipſiuo donatus
erat locus:mutanit iſtrumẽta vt nomi
ne monaſterij poſſideat᷑. Defudo victo
rianẽſi ego rogo ⁊ hoꝛtoꝛ ego peto: vt

ſiqͥs religioſus ẽ:fide agat:⁊ exbibeat ec

cleſie iſtã oꝑaʒ:vt cito debita reddam.
Quod ſi neio de lucis fuerit iuẽtꝰ:ego

—

ppono aliũ:iſte ilicc nõ accedit. Quid

vultis ãpliꝰ: Nemo laceret ſeruos dei

qꝛ nõ expedit lacerdribꝰ. Seruus dei

qͥdẽ merces falſis detractiõibꝰ creſcit:

ſiz creſciĩt ẽt pena detrahẽtiũ. Nam nõ

ſine cã dictũ ẽ᷑. GSaudete ⁊ exultate qñ

detrahũt de nobis:dicẽtes falſa:qꝛ mer
ces vr̃a magna ẽ ĩ celis. Nolumꝰ cum
detrimẽto nr̃o:magnã hẽre merccdem

Minꝰibi hẽamꝰ:⁊ m ibi regnemꝰ.

libꝛũ de vera religione eiuſdeʒ.
va religiõe libꝝ ſcripſi i quo

ſizci

Ex libꝛo retractionũ bti auguſtini in

mltiplicit ⁊ copioſiſſime diſpu
k: vnũ verũ ðʒ.itriniteté patrẽ hilu

₰

4

nieicordt
liitbo
goecgeie
fliſtani⸗
Uasnarun
Eiblbo
gunkeſüa
göecepoi
ſetaiazaut
animäpd
ſainologe
liiwiͤſte
ſellgeni
iorboies
Pmlopo
beennice
Ctunrepe

cANd

fgo
Vrrächi
Beſtat
gohic
nib'nf

mieln

riſſima
dctü
kesipſ.
grate
liogen.
iticar
Ppella
onea
cener
bäſten
inhun
mufcige
Me
hee
Mehi
nnial
Gad

ii⸗
ſwüiti
naſtien
icte
miſipt
een e
letut
mitan
kilui
mminn
t,
rr
Pi
ſon

n

è

ꝛ ſpũz ſcũz religiõe da colidi: ? quãta

miſericoꝛdia ei g tpalẽ diſpẽſationẽ cõ

ceſſa ſit hoĩbꝰxpiana religio qͥ va reli/
gio ẽ ad eũdẽ cultũ ði quẽadmõʒ ſu hõ
qdã ſua vita coaptãdꝰ. Maxiĩc tñ ↄtra
duas naturas manicheoꝛũ liber ſic lo
qᷣt᷑ i H libꝛo quodã loco. Sit ĩquã nibi
manifeſtũ atʒ pᷣceptũ nullũ erroꝛẽ ĩ reli
giõe et potuiſſe ſi aia ꝓ ðo ſuo nõ cole
ret aĩaʒ aut coꝛpꝰaut fãtaſmata ſua:h
animã ꝓ vniuerſa creatura ĩcoꝛpali po

ſui:nõ loquẽs moꝛe ſcripturarũ qᷓ aiam

qn n traſiato vbo vtũt neſcio vtru velit
ĩitell gi:niſi ea q viuũt aialia moꝛtalia ĩ

qᷣbꝰ boies ſũt:q; diu motaels ſunt.
Paulo poſt autẽ eũdẽ ſẽſũ meliꝰ ſum

bꝛeinuſq; cõplexus. Ubi oni. Nõ ergo
creature potiꝰqᷓ; creatoꝛi fuiamꝰ. Nec
euaneſcamꝰĩ cogitatiõib nr̃is ⁊ ꝑpfecta

religio ẽ. Creaturã qppe eno nomine

vꝛrrãq;.i.ſpũalem coꝛpalẽq; ſignificani.
RBeſtat qð ibi dixi aut fataſmata ſua ꝑpp
qð hic dixi:nec euaneſcamꝰi cogitatio
nibꝰ nĩ̃is. Itẽ dixi ea ẽ nr̃is tẽꝑibꝰ xpᷣia
na rehgio quã cognoſcere ac ſeqͥ ſecu⸗
riſſima ⁊ certiſſuna ſalus ẽʒ hoc nom̃

dictũ ẽ ñ ſʒ ipſã rẽ cui ꝰboc nomẽ ẽ᷑: nã

res ipſa qᷓ nec xpᷣiana religio nuncupat
erat ⁊ apud ãtiquos nec defuit ab ini⸗
tio generis hũani quõuſq; ipſe xpᷣs ve
nit ĩ carne:vñ va religio qͥ iã erat cepit
appellari xpᷣiana.Cuũ.n.eũ poſt reſurre
ctionẽ aſcẽſionẽq; ĩ celũ cepiſſẽt aphipᷣ
dicare:⁊ płumi crederẽt pᷣmũ apð ãtio⸗
chiã ſicut ſcriptü ẽ appellati ſũt diſcipu
li xpᷣiani:pꝑea dixi:bdec ẽ nr̃is iꝑibꝰ xpᷣia
na religio:nõ qꝛ poꝛib tꝑibꝰ ñ fuit: ſed
qꝛ poſterioꝛib hoc nomẽ cepit.Alio lo
co ĩtẽde igr iq; ĩ H qͥ ſequũt᷑ diligent᷑ ⁊
pie qᷓ;tũ potes.tales.n.adiuuat ðs qð ñ

ita ĩtelligẽdũ :q̃ſ tiimõ taleſ adiuuat

cũ adimuet ẽt ñ tales:vt ſint talees.i.vt D.

De uvera religlone.

ligẽt᷑ 2 pie q̃rãt. Lales ãt adiuuat vt iue
niãt. Itẽc; alibi. Deiñ inq; iã erit conſe
quẽs:vt poſt moꝛtẽ coꝛpalẽ quã debe⸗
mꝰ pᷣmo peccato:tꝑe ſuo atq; oꝛdie ſiuo
reſtituat pᷣme ſtabilitati.Qð ſic accipiẽ
dũ ᷑:qꝛ ẽt pᷣſtina ſtabilitas coꝛpis:quaʒ
peccãdo amiſim hẽbat tãtd fſelicitateʒ
vt ĩ oefectũ nõ vᷣgerʒ ſenectutis. Huic g
pſtine ſtabilitati reſtituet᷑ ̊ͥ coꝛpꝰin re
ſurrectionẽ moꝛtuoꝛũ. Sʒ hẽbit aplius
vt nec alimẽtis coꝛpoꝛalibꝰ ſuſtẽtet᷑: ſq
ad ſufficiẽtia viuif cet᷑ ſolo ſpũ: cũ reſnr

rerxerit ĩ ſpiritũ vin ficãtẽ. Qua c et ſpi
rituale erit. Illud at qð pᷣmũ fnit:q;uiſ

nõ moꝛiturũ:niſ hõ peccaſſʒ: tũ aiale

factũ hoc ẽ ĩ aĩaqᷣviuẽtem. Et alibi vſq;

adeo iniᷓ; peccatũ volütariu malũ eſt:
vt nullo mõ ſit peccatũ:ñᷣ nõ ſit volũta
riũ. Põt videri falſa h̊ diffinitio: ſʒ ſi di
ligẽt᷑ diſcutiat᷑:iueniet᷑ eẽ viſſima. Pec⸗
catũ qppe illud cogitandũ ẽ: qð timmõ
peccatũ ẽ:ñ qð ẽ ẽt pena peccati: ficut
ſuꝑiꝰ oñdi:cũ q̃dã ↄmemoꝛarẽ ex libꝛo

t᷑tio de libero arbitrio. Qnãuis ⁊ illa: qᷓ

n ĩmerito ñ volũtaria peccata dicũt:qꝛ
vl a neſciẽtibꝰvła coactis ppetrat᷑: nõ
oĩ mõ pñt ſine uolũtaie ↄmitti:qm ⁊ il
le qͥ peccat ignoꝛds:volũtate utiq; fſacit
qð cũ faciẽdũ ñ ſit:putat eẽ faciẽdũ. E?=
ille qͥ ↄcupiſcẽte aduerſus ſpũʒ carne: ñn
ea q̃ ult facit:cõcupiſcit qdẽ nolẽs:⁊ in
eo ñ facit qð ult.Sʒ ſi uicit᷑ ↄcupiſcẽtie
ↄlẽtit nolẽs:⁊ ĩ eo ñ facit niſi qð ułi li/
ber.i.iuſtitie:pᷣuuſq; pccĩ ⁊ illo qð ĩi pat
uul or̃ oꝛigiale pccm cũ adhuc ñ mat
arbitrio uolũtaij:n abſurde uocat᷑ etia
uolntariũ:qꝛ ex pᷣmi boĩs mala uolũta
te Zctũ:factũ ẽ quodaãmõ hereditariuʒ.
ſi itaq; falſũ ẽ qð dixi uſq; adeo pcem
uolũtariũ malũ ẽ:nt nulio mõ ſit pceʒ
ſi ñ ſt uolũtariũ.io gra dði ñ ſolũ rest oi
uʒ płitoꝝ ſoluit᷑ ĩ oidꝰqᷓ baptiʒat᷑ ixpo

quod fit ſpiritu regenerationis. verum
etiam in grãdibus voluntas ipſa ſanaf
2 pieparat᷑ a domino:quod fit ſpiritu
fidei ? charitatia. Alio loco in eo quod

dixit de ono ieln chꝛiſto: nibil egit vi:ſʒ
oĩa ſuadẽdo:⁊ monẽdo ñ mihi occur⸗
rerat:quod vendentes ⁊ ementes fla/

gelando eiecit de templo. Sed qͥd boe

aut q;tũ ẽ quãuis ⁊ demones nolenteſ
ab hominibus:nõ ſermone ſuaſionis: ſʒ
di poteſtatis eiecerit. Itẽ loco alio. Pꝛ
us inq; iſti ſequendi ſunt qui vnũ deũ
ſumum ſolum verbum oeũ:⁊ ſolum co
lendũ eẽ dicunt:ſñi apud bos veritas nõ
eluxerit tunc demum migrandum eſt:
quod ita poteſt videri dictum quaſi de
pnius religionis veritate dubitauerim.
Dixiãt ſicut ei congruebat ad quẽ ſcri⸗

bebã Sic enjm dixi. Si apud hos veri

tas nõ eluxerit: nibil oubitans: qð apõ
eos eluceſceret quẽadmodũ ait apoſto
lus:ſi chꝛiſtus non reſurrexit:non vtiq;
Oubitãs ꝙ reſurrexit/ Item quod dixi.
Nec mirac
ſe permiſſa ſunt:ne anima ſemper viſibi
lia qnereret: ⁊ eoꝛũ cõſuerudine frige⸗/

ſcerz genus bumanũ:quoꝛum nouitate
flagranit. Uerũ ẽ quidẽ. Non.n. nunc
vſq;: cũ manꝰiponit: baptiʒatis ſic acci /
piũt...vt loqut᷑ liguis oĩuʒ getiu: at /
q; nic vſq; ad vmbꝛã trãſeũtiũ pꝛedica
toꝛũ chꝛiſti ſanãtur ifirmi:⁊ ſi qua talia

facta ſũt qui poſtea ceſſaſſe manifeſtuʒ
b. Sed nõ ſic accipiẽdũ Eqð dixi vt nũc
ĩ cpi noĩe fieri miracula nulla credãtur
nã ego ipſe qñ iſtũ ipſuʒ libꝛu ſcripſi ad
mediolanẽéſiũ coꝛpa martyrũ:ĩ eadẽ ci/
nitate cecũ illuminatũ fuiſſe iam noue

rint: ? alia nõnulla q̃lia tã multa etiaz

iſtis tẽpoꝛib fiũt:vt nec oĩa cognoſce⸗

re:nec ea qᷓ cognoſcimꝰenumerare poſ
ſumꝰ. Et alio loco illud qð dixi. Sicuit
ait apło:oĩs oꝛdo a vo ẽ: nõ eiſdẽ vᷣbis

illa noſtra tẽpoꝛa vuraſ

.
. èM

De uera religione.

B dixit qᷓuis eadẽ videat eſſe ſnia. Ait
qppe ille Que àt ſüt a ðo oꝛdinata ſũt.
Et alibi pꝛoꝛſus inq; nemo nos fallat

Quicqᷣd recte vituꝑat᷑ in melioꝛis com
paratiõe reſpuit᷑.hoc de ſubſtaͤtiis atq;

naturis dictũ ẽ ide.n.diſputabat᷑:ñ de
bonis actiõib atq; peccatis. Nẽq; alibi
nec ſic iq; ab boĩe hõ diligẽdus ẽ:vt di
lLigũt᷑ carnales fratres vel filii vł coniu

ges del qcuq; cognati aut affines ann ci

ues:nã ⁊ iſta dilectio tẽpoꝛalis ẽ.nõ.n.
Vllas tales neceſſitudines haberemus:

que naſcẽdo ⁊ moꝛiẽdo ↄtigũt:ſi natu
ra nr̃a ĩ pᷣceptis ⁊ imagie di manens in
iſtã coꝛꝛuptionẽ nõ religaret᷑: hũc ſeſũ
ꝓꝛſus ĩpꝛobo quẽ iã ⁊ ſnꝑi ipꝛobaui in

pmo li. de geneſi ↄtra manicbeos. Ad
hoc.n. ducit vt credat᷑ illi cõiuges ömi
nõ generaturi poſteros hoies niſñ pec⸗
caſient: tãq; neceſſe fuerit vt moꝛituri

gignerẽt:ſi de cõcubitu maris ⁊ femme
gignerẽtur. Nõdũ.n. vider fieri potuiſ
ſe vt nõ moꝛituri de nõ moꝛituris na/
ſcerẽtur:ſi peccato illo magno nõ muta
ret ini deterius humana natura. Ac per
hoc ſi ĩ paoẽtib ⁊ i filuis fecũcitas feli/

citaſq; mſiſſz:vſq; ad certũ ſcõꝝ nume

rũ quẽ pᷣdeſtinauit òs nãſcerẽt᷑ boĩes
nõ parẽtibꝰ ſucceſſuri moꝛiẽtibꝰ: ſed cũ
viuẽtibꝰregnaturi. Eſſent ergo eti iſte
cognationes ⁊ affinitates: ſi nullus de⸗

liqueret:nulluſq; moꝛeret᷑. Itẽ alio lo⸗

co. Ad vnu deum tendentes ĩ quã ⁊ ei
vni religãtes aĩas nr̃as:vnde religio oi

cta credit᷑: oĩ ſuperſtitiõe caream.ĩ his

verbis rõ q̃ reddita ẽ: vñ ſit dicta religio

płs mihi placuit. Nã non me fagit aliã
nominis hui oꝛiginẽ expoſuiſſe latini

2*

ſermonis auctoꝛes:ꝙ inde ſit appellata

religio ꝙ religat. Qõ verbũ cõpoſitũ·
ita latinũ videaf
die liber ſic icipit

a legẽdo.i.eligẽdo:vt ita
religio ſicut eligo.

*

Cum omnis vite bone ac beate.

——

omnui
naturt
lidenti
puloge
Wcen
gaod
pbost
entes:
loorel/
euna
glgon
ſonige⸗
wenol
ſboei
oodtn
fenevm
itz en
llermhi⸗
Cgone
eip⸗
Müunmn
fiſſep⸗
lberl
Totuo⸗
currj
Poper
upoon
onini
lrti
nihen
zwel⸗
ihne
en
dn
We
le⸗

.

i li
mmng
. N

4

61

ipit liber Auguſtini ð va religione.
QUVUm omnis vite bone ac be
ate via in vera religione ſit
conſtituta:in qua vnus deꝰ

tate cognoſcitur pꝛincipium naturaruʒ
omniũ:a quo vniuerſitas omnis ⁊ icli
natur ⁊ perficitur ⁊ continetur: HPHinc e
uidentius erroꝛ depꝛebenditur eoꝝ po
puloꝝ qui multos deos colere qᷓ; vnuʒ
vel deum ⁊ onñm omnmium maluerunt:
quod eoꝛum lapientes quos philoſo⸗
phos vocant ſcolas habebant diſſenti⸗
entes ⁊ tẽpla cõia:non enim vel popu⸗/
los vel ſacerdotes latebat de ipſoꝛũ de⸗/
oꝛum natura qᷓ; oiuerſa ſentirẽt cũ ſuã
quiſq; opinionem publice confiteri nõ
foꝛmidat.atq; omnibus ſi poſſet perſua
dere moll retur:Omnes iñ cũ ſectato/
ribus ſuis diuerſa ⁊ aduerſa ſentienti⸗
bus ad ſacra ↄmunia nullo pꝛobibente
veniebant:nunc uero agitur quis eoꝛũ

verius ſenſerit:Sed certe illud ſatis q̃⸗/

liter mihi uidetur apparet. Aliud eos ĩ
religione ſuſcepiſſe cum populo:⁊ aliõ
eodẽ ipſo populo audieme oefendiſſe
pꝛiuatim. Socrates aũt audatioꝛ ceter

fuiſſe perbibetur. Jurando per canẽ qͥn

libet ⁊ lapidem quẽlibet ⁊ quicqiid in/
raturo eſſet in pꝛõptu ⁊ quaſñ ad manũ
occarriſſet.credo intelligebat qualiacũ

q; opera nature que adminiſtrãte oiui

na pꝛouidentia gignerentur: multo q;
bomum ⁊ quoꝛũlibet opificum eẽ meli
lioꝛa:⁊ ideo diuims honoꝛibus dignio
ra qᷓ; ea que:in tẽplis collebantur. Nõ
ꝙ vere lapis ⁊ canis eſſeut colenda ſapi
Etibus.ſed vt hoc modo intelligerent qᷣ
poſſent tãta ſuperſtitione demerſos eẽ
bomines vt emergentibus hic eẽt tam
turpis demonſtrandus gradus ad quẽ

venire ſi puderet viderent quanto ma⸗

De uera religione

colitur ⁊ purgatiſſima pie⸗

gis pudendum eſſet in turpioꝛe conſiſt·
Simul ⁊ ullos qui mundum iſtum viſi⸗

bilem: ſummum veum opinabantur:
admoncbat turpitudinis ſue vocens eẽ
conſequens vt quilibet lapis tãq; ſum⸗/

mi dei particula iure colleretur. Quod

ſi execrarentur mutarent ſẽttẽi ⁊ vnũ
deum colerent quem ſolum ſupꝛa mẽ⸗
tes noſtras ⁊ a quo omnẽ aiaʒ ⁊ totuʒ
iſtũ mundũ fabꝛieatũ. Poſtea ſuauius
ad legẽdũ qᷓ; potẽtius ad perſuadendũ
ſcripſit Plato. Non.n.ſic iſti.i.ſocrates
⁊ plato nati erant vt populoꝛũ ipſoꝛuz⸗
opinionẽ ad veꝝ cultũveri dei ⁊ ſimula

croꝛum ſuꝑſtitiõe atq; ab buius mũdi
vanitate conuerterent. Itaq; ⁊ ipſa ſo⸗
crates cũ populo ſimulacra venerabat

⁊ poſt eius dannationem moꝛẽq; ne/
mo auſuſ eſt iurar̃ per canem nec appel
lare quencũq; lapidem iouẽ:ſʒ h̊ tantũ
mõ memoꝛie litteriſq; mandare. Quod
vtꝝ timoꝛe ſeueritatis an aliqua cogni⸗
tione tẽpoꝝ fecerint iudicare nõ ẽ meũ

Illud tñ fidentiſſime dixerim pace:ho⸗

rum omniũ qui eoꝝ libꝛos peruicaciter
diligũt chꝛiſtianis tempoꝛibus que naʒ
religio potiſſimũ tenẽda ſit:⁊ qͥ ad veri
tatem ac beatitudinem via c.nõ ẽ dubi
tãdũ.Si.n.ipſe plato viueret ⁊ me iter⸗
rogant nõ aſpernaret᷑ vel potius ſids
eius viſcipulꝰ eo ipſo tꝑe quo viuebat
eũ interrogaret cũ ſibi ab illo ꝑſuadere
tur nõ coꝛpoꝛeis oculis: ſed pura mẽte
vitatẽ videri.Cui quecũq; aia inheſiſſet
eã beatã fieri atq; ꝑfectã.et ad quã per⸗
cipiendã nihil magl ipedire qᷓ; vitã libi
dinibꝰ oeditã ⁊ falſas imagines reꝑ ſẽ/
ſibiliũ que nobis ab boc ſẽſibili mundo
ꝑ coꝛpꝰ impᷣſſe varias opiniões erroreſ
q; generare.Quã obꝛẽ ſanãdũ eẽ aimũ
ad ituendum icomutabilem reꝑꝝ foꝛmã
3 codẽ mõ ſempꝑ le huᷣtem atq; Vndiqte

„£
4 ð . .
4

ſni fimilẽ pulcritudinẽ neq; diſtètaà lor
neqʒ tꝑe varuatã:ſed vnuʒ atqʒ idem oᷣ
es ꝑte fuantẽ qu nõ crederent eè hoi⸗
nes.cum ipſa vere ſummeqʒ ſitCeie
ra naſci occidere fluere:labi.æx tn ĩ quã⸗

tũ ſunt ab illo eino deo ꝑ eins verirateʒ

fabꝛicata conſtare. In quibus aie tätũ
rõnali ⁊ iutellectuali daiũ eſt:vt erꝰ et/
nitatis ↄẽplatione perfruatur atq; af⸗
ficiat᷑: oꝛneturq; ex ea:eternàq; vuia poſ

ſit mereri:ſed dũ naſcentiũ atq; traſeun

tiũ reꝝ amoꝛe ac doloꝛe ſauciat᷑ ⁊ ded
ga cõ uetudim bunus vite atq; ſenſibus
goꝛꝑis in quibꝰ euaneſcit imaginib ir⸗
ridet eos qui dicũt eẽ aliqd qð neq; iſti
videat᷑ oculis nec nullo fantaſmate co
gitet: ſed mẽte ſola ⁊ inteiligentia cerni
queat. Cuũ H igit᷑ a magiſtro ꝑſuaderen
tur:ſi ex eo querreret ille diſcipulꝰ:vtrũ
ni quiſcq; exiſteret vir magnus aſq; diui
nns:qui talia populis perſuaderet cre/
denda ſaltẽ:ñᷣ percipere nõ valerẽt. Aut
Rqni poſſet percipere nõ pꝛauis opini⸗
onibus multitudinis ĩplicàti:vnlgaribꝰ
obꝛuerent erroꝛibus: eum oiuinis ho/
noꝛbus oignũu iudicaret. Rñderet cre/
do ille nõ poſſe boc ab bomine fieri ni⸗
R quẽ foꝝe ipſa dei virtus atqʒ ſapiẽtia
abipſa reꝑ nã excepit:nec oõinum ma
giſterio ſʒ intima illuminatiõe abicuna
dił uluſtratũ tanta boneſtarʒ gra: tãta
firmitate roboꝛaret:tanta deniq; maie
nate ſubueberet vi oĩa ↄtẽmnẽdo:que
pꝛaui hoĩes eupii ⁊ oĩa ꝑſpiciẽdo que
doueſcüt ⁊ oĩa facido que mirant᷑:ge⸗
nus huaninm ad tâ ſalub:ẽ finẽ ſũmo a
moꝛe atq; aucioꝛe connerteret.De ho⸗
noꝛibus vero eins fruſtra ſe ↄſnli cũ fa
cile poſſit exiſtimari quùti honoꝛes de
peantur ſapiẽtie dei:qua geſtãte ⁊ gu /
bernãte illum: ꝓ vera ſalme generis bu
matu.maguiũ a liquid ꝓpaʒ 1 qõ lupꝛa

bomines eſſet meret Que ſifacta ſum
ſi litteris munimetiſqʒ celebꝛant᷑ ſiab
vna regiõe terraꝑ in qua ſola vnus ce⸗
lebꝛatur de : 2 vbi talè naſci opoꝛtebat

per totum oꝛbè rerraruz miſt electi viri

virtutibus atqʒ ſermonibꝰ diuini amo⸗

ris incendia concitarent ſi confirmata

ſaluberrima diſciplina illuminatas ter
ras poſteris reliqnerũt ⁊ ne de pꝛeterit
loquar que licet cuiqᷓ;ᷓ nõ credere ſi ho⸗
die per gentes populoſqʒ pꝛedicatur in
pꝛincipio erat verbũ:⁊ verbũ erat apð
deũ:⁊ dena erat verbũ:hoc erat in pꝛ⸗
cipio apnd deum oĩa per ipſũ facta ſũt.
⁊ Hne ipſo factũ eſt nihil.ſi ad h̊ percipi
ẽdũ diligẽdũ pfruẽdũ vt aia ſanaretur

⁊ tante luci hauriende mentis acies cõ
naleſcat.dicit᷑ auaris. Nolite vobis the

ſauros condere in terra: vbi tinea ⁊ eru
go exterminat ⁊ vbi fures effod it ⁊ fu
rantu. ſed theſauriʒate vobis theſan/

ros in celo vbi neqʒ rubigo extermmat
neq; fures effodiũt neqʒ furant᷑:vbieſt

enĩ theſaurus tuus ibi ẽ ⁊ coꝛ tuũ. Dici⸗
tur lururioſis qui ſeminÄt i carne ð ear
ne metent ꝛptiões. Qui ſeminat
ſpiritu metẽt vit ð ſpiritu eternꝗ. Didq
tur ſuperbis qui ſe exaltat bumiliabit
7 qui ſe hmmiliat exaltabitur. Sicit ira
enndis: accepiſti alapas: para alteram

marillam. Dicitur diſcoꝛdioſis. diligite
inimicos veſtros: dicitur ſuperſtitioſis:
regnum dei intra vos ẽ. Dicitun enrio⸗

ſis: Molite que rere que videntur: ſeꝗ
que non videntur:que enim vident tẽ

poꝛalia ſunt:que autem nõ videtin ett

na ſunt. Poſtremo dr oĩbꝰ. Nolite di⸗
ligere mudũ neqʒ ea que ĩ mundo ſunt

qꝛ oẽ qò ĩ mũdo ↄcupiſcẽtia carnis ẽ

⁊2 cõcupiſcẽtia denlon 2 abticlen.
ſi H iã per totũ oꝛbè in popul leguint
cu veneratiõe libetiſſime audiũt ſi p iiñj

ſigtnete

.
tgteeltfe
grünii

cüiinen
ae⸗

Ginonen

rigen
liſbee
udſſo
foläſ

oniddes
ſaachi
legont in

(fütr ſn

Biplaen
hancfüͤy
deͤmnid

lurni
duchn
zagede
apeſu
unr
ſſepr
ne voc
guics
irin
pſenu
tione
geſtimt
eere
ſtſeen
Pinne⸗
Mnüen
ſiaüf⸗
innge

bin
ſe
loſere

aulutr
igti
n
Aupeee
mni
muſat
rine
e
it
nühn
1
nnti
HLõ
Hint

religione

ſaguinè:tatos ignes tot ernces martyꝝ.
fertiliꝰ ⁊ vberiꝰ vſq; ad barbaras nano
nes eccleſie pulularunt ſi tot iuuenũ et
vginũ milia ↄtinctiũ nuptias:caſteqʒ vi
nẽtiũ iã nemo mirat᷑:qð cũ feciſſet pla⸗/
to vſqʒ adeo ꝑuerſã tẽpoꝑ ſuoꝝ timuit
opinionẽ: vt ꝑbibeat᷑ ſacrificaſie nãe na

turã execratꝰ ⁊? vt tq; pccm̃ illud abo⸗

leret᷑ ſi hec ſic accipiunt:vt quõ aũ ea ↄ
talia diſputare:hc nuc ñ diſputar̃ mon⸗
ſtruoſũ ſit:ſʒ tali pollicitatiõi atqʒ ſpõſi⸗
oni ꝑ oẽs terraꝝ partes q̃s boĩes icolũt

ſacra chꝛiſtiana tradunt᷑: ſ H̊ quottidie

legunt᷑ in ecclenjs:a ſacerdotibꝰ expo/
nũtur ſi tundunt pecctoꝛa qui conãtur
S iplere:ñ tã inumerabiles agrediunf
banc viã vt deſertl oiuicijs ⁊ bonoꝛibui
buiꝰmũdi ex oĩ genẽ hoĩnũ ðo ſũmo to
tã vita dicare volẽtiũ der̃ite quòõdaʒ ĩſu
leac multaꝝ terraꝝ ſolitudo cõpleat᷑:ſ
ðniqʒ ꝑ vrbes atqʒ opida caſtella vicos
⁊ agros:ẽt in villas qqʒ puatas in tatũ
apte ſuadet᷑ ⁊ apperit᷑ a trenis auerſo:
⁊ in vnũ deũ veruũqʒ ↄuerſio: vt quotii
die ꝑ vniuerſũ oꝛbẽ hũanũ genꝰvna pe
ne voce rideat ſurſũ coꝛ ſe pr̃e ad oñm.
quid adhuc oſcitamus cràpulà extrane
a ⁊ in moꝛtuis pecudibui diuina eloqᷣa
ꝑſcrutamur: Siquãdo aũt ad diſputa
tionẽ venit᷑:platonico noĩe oꝛa crepan
tia:qᷓ; pectus nõ deo plenuʒ magis hr̃e
geſtimus. Qui ergo ſenſibilẽ iſtũ mũdũ
ntẽnere ⁊ aĩiamtute purgãdã ſũmo ðo

ſubiſcere atq; ſubingare vanũ aut malũ

putant:alia rõne refelẽdiſũt:ſi tũ cũ his
dignũ eſt diſputare.Qui aũt bonũ ⁊ ap
petẽdũ fatent᷑:cog noſcãt deũ ⁊ credãt

„

do:ꝑ quẽ populis iã oĩbꝰ h̊ credenda ꝑ.

laſa ſũt: ꝙ vnqʒ ab ipſis fieret ſi tñ va/

leret aut ſi nõ fieret crimè ĩnidẽtie ĩtrar
n poſſet.g cedãt ei a quo factũ c.nec cu
rioſitate aut inani iactantia ipediantur

quo minꝰ cognoſcant qtid interſtt ink
paucoꝝ tumidas ↄiecturas ⁊ maÄifeſtaʒ
ſalutem coꝛꝛcpꝑtionẽqʒ populoꝝ:illin.
R reminiſcerent᷑ quoꝝ iſti noibꝰ gloꝛia
tur ⁊ iuenirt refertas eccleſias:tẽplaqʒ
deterta ⁊ a cupiduate bonoꝝ tꝑaliũ ad
ſopẽ vite et᷑ne ⁊ bona ſpiritnalia ⁊ itelligi
bilia vocari:⁊ currere humanũgenꝰ:oi
cerẽt ſoaſſe ſi tales eſſeut quales fuiſ/
ſe memoꝛantur.hec ſunt que nos ꝑſua
dere popuł᷑ nõ auſ ſumꝰ: ⁊ eoꝑ potins
oſuetudini ceſſimꝰ q; illos i nraʒ fidem
volũtatẽqʒ traduximꝰ.itaqʒ ſi haãc vitap
illi viri nobiſcum rurſum agere potuiſ:
ſet.viderẽt ꝓfecto cuiꝰ anctoꝛitate faci
lius ↄſuleret᷑ hoĩbus ⁊ pancis mutat v
bis atqʒ ſẽtẽtüs chꝛiſtiani fierẽt: ſẽ ple
riq recẽtiũ nr̃oꝑqʒ; tẽpoꝝ platonici fe
cerũt aut ſi ̊ nõ faterent᷑:neqʒ facerẽ:. i
ſuꝑbia ⁊ ĩuidia remanẽtes:neſcio vtras
poſſet ad ea ipſa qᷓ appeteda ⁊ deſiderã
da eẽ dixerãt cũ iſtl ſoꝛdibne viſcoqʒ re
nolare. a tertio vitio cnrioſitatt ĩ prr
cũctãdis vemonib:quo iſti maxie cnz
quibnũc agit᷑ pagani a chſtiana ſalꝝ
te reuocant᷑ qðò minꝰ puerile ᷑. Neſcio
vtꝝ tales illi pᷣdedirẽt᷑ viri.ſʒ hèat quo
quo modo ſe philoſophopꝑ iactãtia illð
cui vis ĩtelleger facile ẽ religionẽ nõ ab
eis eſſe querẽdã: qui eadè ſacrcamenta
ſuſcipiebat cõ popul ⁊ de ſuoꝑ deoꝛuʒ
natura ac ſũmo bono: diuerſa vriaſqʒ
ſẽtẽtias ĩ ſcol ſuis eadẽ teſte multitudi
ne perſonabant. ꝙ ſi ̊ enũ tantum vi
cium chꝛiſtiana diſciplina ſanatum viõ

remꝰĩefabili lanõ pꝛedicãdã eẽ neminẽ

negare opoꝛteret. Pereſes nàque tam
inuumearabiles a regula chꝛiſiianitat
auerſe:teſtes ſunt n admittẽdi ad com
municãda ſacramenta eos qui de patre
deo et ſapientia eius:et ſpiritu ſãcto mu
nere oiuino:aliter ſentiũt 2 boibe ꝑſua
K

dere conàt quà veritas poſtulat: fiẽ. n. Judeis ad opationẽ puilcritudinis ſue.

credit᷑ ⁊ docet᷑:quod eſt hũane ſalutis
taput nò aliã eẽ ꝓphetiã.i.ſapiẽtie ſtu⸗
diũ ⁊ ali religionem cũ hi quoꝛũ doc⸗
grinã non appꝛobamꝰ nec ſacramenta

nobiſcũ cõicant:quod in ilł minꝰ mirã

dũ eſt qui eoꝝꝑ quoq; ſacramentoꝝ ritu
iſpars eẽ voluerũt:ſcut neſcio qni ſer
pẽtini appellant᷑:ſcut manichei: f̃ alij
nõ nulli:ſʒ ĩ illa magis aĩaduertendũ G

magiſq; pꝛedicandũ:qui paria ſacramẽ

ta celebꝛãtes tũ qꝛ ſẽtẽtia diſpares ſunt

⁊ erroꝛes ſuos aĩoſius defẽdere quaʒ

camius conigere maluerũt:exclu a ca
tolica ↄmuniõe ⁊ participatione pariũ
ſacramentoꝝ ꝓpꝛia vocabula.ppꝛioſq;
ↄuentus non in ſermone tm̃:ſed ẽt ĩ ſu
ꝓſtuione meruerũt vt photiniani Arria
ni multiq; pꝛeterea. Nam de his qui ſiſ⸗/

mata fecerũt.alia queſtio ᷑:poſſet enim

cos area dominica vſq; ad tpᷣns vltime
entilationis vt paleas ſuſtinere:niſi ſu
PYbie nimia lenitate ceſſiſſẽt ⁊ ſe ſe a no
bis vltro ſeparaſſent. Indei vo.q. oĩpo

tenti deo ſupplicẽt ſola tũ tẽpoꝛalia ⁊ i

niſibilia bona de illo expectantes rudi
menta noui populi ab humilitate ſur⸗

gentia ĩ ipſis ſuis ſcripturis nimia ſecu⸗

ritate voluerunt anertere atq; ita ĩ veti
hoĩe remàſerũt.Que cũ ita ſint neq; in
vſuſione paganoꝛum: neq; in langoꝛe

ſciſmaticoꝝ neqʒ in cecitate iudeoꝝ q̃/

rẽda eſt religio.ſcd apud eos ſolos qui
chꝛiſtia ni ſũt catholici:vel oꝛtodoxi no
mindt᷑.i.integritail cuſtodes:⁊ recta ſec
tantes. PHoc.n. eccleſia catholica ꝑ totũ
oꝛbẽ valde lateqʒ diffuſa oĩbus errdti⸗

bus etitur ad ꝓuectus ſnos ad eornz

cxconection cum vigilare voluerit. Uti
tur. n. gẽtibus ad numerũ oꝑatiõis ſue.
ine hereticis ad pꝛobationẽ doctrie ſue
ſciſmaticio a documẽtis ſtabilitail ſue.

Alios ergo ĩuitat alioſ excludit: alioſ re
linqutt:alios ancedit:omnibus aũt gre
dei participãde dat poteſtatem:ſue illi

ſint foꝛmãdi adhuc ſiue refoꝛmadi:ſiue

recolligèdi:ſiue admittẽdi. Carnales at
ſuos i.vinentes aut ſentientes carnalit
tanq; paleas tollerat:quibꝰ i archa fru
mẽta tutioꝛa ſunt oonec talibus tegmi
nibus exuant᷑: ſed quia in hac area pꝛo
volũtate qᷣlibet vel palea vel frnentuʒ
eſt:tã diu ſuſtinetur pccũʒ ant erroꝛ cu
inſlibet:onec aut accuſatoꝛẽ iueniat:
aut pꝛauã opinionẽ ꝑtinaci animoſita⸗

te defendat.Excluſi aũt aut penitẽdo re

deunt:aut nequitie male liberi defluũt
ad admonitioné noſtre diligentie: aut
ſciſma faciũt ad exercitationẽ nr̃e paciẽ
tie aut hereſim aliq; gignuut ad exam⸗
ſiue occupationẽ nr̃e intelligẽtie.hi ſũt
exitus chꝛiſtianoꝛũ carnaliũ qͥ nõ pote⸗
rũt coꝛꝛigi ant ſuſtineri: Sepe eti ſinit
diuina pꝛouidẽtia:p nonnullas nimiũ
turbulẽtas carnaliũ hõinum ſeditioneſ
expelli de congregatione xpᷣiana etiam
bonos viros qui contumeliã vel iniuri
ſuã ↄpacienilſime pꝛo eccleſie pace tu⸗
lerunt:neqʒ vllas nonitates vel ſciſma
tis vel hereſis molliti fuerũt docebunt
homines q;to affectu ⁊ quanta ſinceri
tate caritatis deo ſeruidu ſit. Lalium ꝗ
viroꝝ pꝛopoſitũ eſt aut ſedatis remeare
turbinibus: aut ſi id nõ ſintur vel eað
tẽpeſtate perſẽerante:vel ne ſuo reditu
talis aut ſeuioꝛ oꝛiatur: tenent volun
tatem couſulendi etiam ipſis quoꝛum
motibns perturvationibuſ que ceſſerüt
ſine vlla conuenticulorum ſegregatioe
vſq; ad moꝛteʒ defendentes: teſtimo
nio adiuuantes eam fidem:quam in et
cleſa catholici pꝛedicare ſciunt hos co

ronat ĩ oculto pr: in oculto vides: Hax

ſee ficen
ſenimon
dibus ge
ſuepcunn
naliopo⸗
Ouiobꝛi
ſeintbil

Mnune⸗
onüce
Krriſnas
(fnefin

ſticnns!
ſum e⸗
lnſacis
pbaoſ⸗
Monepe
egnia
ledeclin⸗
maplun
Gndan
lvenit
ſtineirt
ligo⸗r
tholie
lüaſi

is.Oe

bereie
cext
aline
luntint
iond
elgon
dbeliz
liceniep
nihlin
Uechta
Enoche

mticon

ugte ſe
Go

ichen
häi

zmii
imti
mnemet
S
ſndiget
unt

71 Je
iit

e
ni

De

boc videtur genus:ſed tñ exẽpla nò de/⸗/
ſunt ĩmo plnra ſunt qᷓ; credi põt. Ita
oĩbus generibus bõlum ⁊ exẽplorũ ad
aiaꝝ curationẽ ⁊ ad inſtitiniones ſpiri⸗
tualis popul vtitur. diuina pꝛouidetia.
Qudobꝛẽ cũ ante paucos annos ꝓmiiſ⸗
ſerim tibi ſcribere chariſſime mihi. Ro⸗
moniane quid de vera rcligione ſentirẽ
tpᷣus nũc eẽ arbitratꝰ ſũ. Poſtq; tuas a
cerrimas interrogationes fine vllo cer⸗
to fine fluctuare:ea caritate qua tibi ob
ſtrictus ſum.diutius ſuſtinere non poſ⸗
ſum. Repudiatis igitur oĩbus qtn neq;
in ſacris philoſophantur nec ĩ philoſo/
phia ↄſecrãtur ⁊ his qm uel pꝛaua opi/
nione:vel aliqua ſimulatione ſuꝑbiẽteſ
s regula ⁊ ↄmunione eccleſie catholi /
ce declinarũt ⁊ his qui ſanctarum ſcrip
turaꝝ lumen ⁊ ſpiritualis populi gram
ꝙ nouum teſtamẽtum vocat᷑ habẽ no⸗
luerũt quos quãta vt potui bꝛeuitate ꝑ
ſtrinxi:tenẽda eſt a nobis chꝛiſtiana re
ligio ⁊ eius eccleſie cõmunicatio q̃ ca⸗
tholice eſt ⁊ catholica nominat᷑:nõ ſo⸗/
lü a ſuis:veꝑ etiam ab hominibuſ inimi
cis. Uelint enim nolintue ipſi quoq; et

beretici ⁊ ſciſmatici quãdo nõ cũ ſuis ſu

cũ extraneis loquuntur catholicã nihil
aliud qᷓ; catholicã vocant:nõ enim poſ
lunt inteligi niñ hoc eaʒ noĩe diſcernãt
quo ab vniuerſo oꝛbe nũcupatur.huiuſ
religionis ſectãde caput ẽ hiſtoꝛia ⁊ pꝛo
phetis diſpẽſationis tẽpoꝛalis dinie p⸗
uidẽtie pꝛo ſalute generis humani ĩ et᷑⸗
nꝗ vitã refoꝛmãdi atq; reparandi. Que
cũ credita fuerint mentem purgabit vi
te modus: de dininis pꝛeceptis conſilia
tus ⁊ idoneà faciet ſpiritualibus ꝑcipiẽ
dis:que nec pꝛeterita ſunt nec futura: ſi
codẽ mõ ſẽper manẽ᷑tia nulli mutabil.
tati obnoxia.i.vni ipſi deo pr̃i ⁊ fulio e
ſpũi ſcõ.Qua trinitare quÄtũ ĩ bac vitat

datũ è cognita:oĩs intellectual ⁊ alał
⁊ coꝛpoꝛalis creatura:ab eadem trinita
tę creatrice eẽ in quatũ ẽ ⁊ ſpetiẽ ſuam
habẽ ⁊ oꝛdinatiſſime adminiſtrari ſine
vlla dubitatione perſpici: vt alia parteʒs
totius creature feciſſe intelligatur pr et
aliã filius:⁊ alid ſpiritus ſanctus:ſed et
ſimul oia ⁊ vnaqᷓ;que naturã pr̃em ſe/
ciſſe per filium in dono ſpiritus ſancti.
Qmnis.n.res vel ſubſtantia vel eſſentia
vel natura:vel ſi quo alio verbo meliuin
enũciat᷑ ſimul hec tria habet:vt ⁊ vnuʒ
aliquid ſit ⁊ ſpecie pꝛopꝛie diſcernatur
a ceteris ⁊ reꝝ oꝛdinẽ nõ excedat.Quo
cognito ſatis apparebit:quãtũ hõ aſſe⸗
qui põt quã neceſſarijs ⁊ ĩuictis ⁊ iuſtili
legibus deo ⁊ dño ſuo ↄcta fubiecta ſit
ex q illa omnia qͥ pꝛimo credimꝰ nibil
niſi auctoꝛitatẽ ſicmi parti ſic intelligũ
tur:vt videam eẽ certiſſima parti ſic vt
videamus fieri poſſe:atq; ita fieri opoꝛ⸗
tuiſſe.Delemuiq; illos nõ credẽtes hee
qui nos ante credẽtes irridere qᷓ; nobiſ⸗
cũ credere maluerũt. Nõ emim iam illa
hominis ſaeroſancta ſuſceptio:⁊ virgi⸗
nis partus ⁊ moꝛs filij ði pꝛo nobiſ ⁊ re
ſurrectio a moꝛtiis:⁊ in celũ aſcẽlio:et
confeſſus ad dextera pr̃is ⁊ peccatoꝛuj
abolitio:⁊ inditij dies:⁊ coꝛpoꝝ reſuſci⸗
tatio:cognita eternitate trinitat:t mu
tabilitate creature creduntur tatũ: ⁊ ñ
ẽt iudicant᷑ ad ſũmi dei miſericoꝛdiam
quaʒ generi humano exhibet pertinere
Sed quoniã veriſſime dictum ẽ opoꝛi
multas hereſes eſſe:nt pꝛobati manike⸗
ſti fiant inter vos. Utamur etiaʒ iſto di
uine pꝛouidentie benefitio.Ex his enim
hominibus hererici fiunt qui etiã ſi eſ⸗
ſent in eccleſia nibilominus errarẽt euʒ
aũt foꝛis ſũt plurimũ pꝛoſũt:nõ deꝑ do
cendo ꝙ nec ſciunt:ſed ad veꝝ queren
dũ carnales ⁊ ad verum aher ghhuͤͦa

les catholicos excitàdo.ſũt eni in eccle
ſia ſancta deo pꝛobati viri: ſed manife⸗
ti viri non ſunt inter nos qᷓ; din ĩperitie
noſtre tenebꝛie delectati doꝛmire ma/
lInimus q; lucẽ veritatis itueri. Quaꝑꝑ
multi vt dieʒ dei videant ⁊ gaudeant ꝑ
bereticos de ſomno excitàt᷑. tamur
igitur ẽt hereticis n vt eoꝝꝑ appꝛobemꝰ
erroꝛes: ſed vi catholicã diſciplinam ad
uerſus eoꝝ inſidias afferentes vigilãtio
res ⁊ cautioꝛes ſcimus ẽt ſi eos ad ſalu
tẽ reuocare nõ poſſumus.Credo aũt af

futuꝝ deũ.ut ipſa ſeripiura pꝛecedẽte pi

etate legentibus bonis.nõ adueriꝰvnaʒ
aliq;: ſed aduerius ocẽs pꝛauas ⁊ falſas

opiniões poſſit valere.Cõtra eoſ iñ po

tiſſimũ ẽ inſtituta:qui duas nãs:vł ſub
ſtantias ſinguł pꝛincipijs aduerſus ĩui⸗
cem rebelles eẽ arbitrant᷑.Oſtẽſi enĩ qͥ⸗
buſdã delectati nõ earũ quibus offeu/
duntur:ſed eaꝑ quibꝰdelectãt᷑ volũt eẽ
auctoꝛẽ deũ.Et cũ ↄſuetudinẽ ſuà vin/
cere nequeat iã carnalibus laqueis irre
titi:duas aĩas eẽ invno coꝛpoꝛe c exiſti
maàt. Unã oe deo que naturaliter h̊ ſit
gð ipſe alterã de gente tenebꝛaꝑ quam
deus nec genuent nec fecerit nec pꝛotu
lent nec abiecerit ſed que ſuã vitã: ſuaʒ
terrã:ſuos fetus ⁊ aĩalia: ſuũ poſtremo
dabuerit regnũ ingenitũq; pꝛincipium
ſed quodam tẽpoꝛe aduerſus deũ rebel
laſſe.Deũ aũt qui aliõ qð faceret ñ hr̃t
2 quõ alit᷑ poſiet hoſti reſſtere nõ iue⸗
niret:ueceſſitate oppꝛeſſũ miſſiſſe hue a
nimã bonã ⁊ quadã particulã ſue ſub/
ſtatie: cuius ↄmiſtione atque miſeria:
hoſte ſẽperatũ eẽ ſomniãt ⁊ mũdũ fa/
bꝛicatũ:neq; nüc opiniões eoꝝ refelimꝰ
qð parti iã fecinꝰ:parti q;tũ deuꝰ ſiue⸗
rit faciemus:ſed in h oꝑe quõ aduerſu s
eos fides catholica tuta ſit: ?⁊ quomõ n
ꝑturbent animũ ea quibꝰ ↄmoti hoĩes

religione

ſtégere vel

in eoꝝ cedũt ſententia roͤnibꝰ quas dñe
donare dignatur quãtũ poſſumꝰ ömo
ſtramus illis ſane in pꝛimis tenẽ te vol
lo qui bene noſti aium meũ nò h̊ fugi?
de arrogãtie gra q̃ñ ſolẽniter dicere qͥe
quid in his litteris erroꝛis inueniri pote

rit h̊ ſolũ mibi eè tribuẽdũ.quicquid ãt

venꝝ ⁊ ↄgruenter expoſitũ:vni oĩu bono
rũ munerũ largitoꝝ deo.Qudobꝛẽ ſit ti
bi mãĩfeſtũ atq; ꝑceptũ nuilũ erroꝛẽ in
religione ee potuiſſe.ſ aia pꝛo deo ſuo
nõ coleret aiam aut coꝛpus aut fantaſ
mata ſua aut boꝝ alqᷓ duo ↄiũcta: aut
certe ſimul oĩa:ſed in hac vita ſocietati
generis humãiſine oolo tẽpoꝛalit con
gruẽs eterna meditaretur. vnũ deũ co/
lens qui niſt permaneret icõmutabilis:
nullã mutabilis natura remaneret.mu

tare aũt aĩaʒ poſſe nõ quidẽ localii:ſed

tñ tꝑaliter ſaio affectionibus quiſq; co⸗
gnoſcit.Coꝛpus aũt ⁊ tẽpoꝛibuſ ⁊ locis
eẽ mutabile cernis aduertere facile ẽ fa

taſmata pono nihil ſi alið q; de ſpecie

coꝛꝑis coꝛpoꝛeo ſenſu attracta figmẽta

gque memoꝛie mãdare vt accepta ſüt vel

partiri vel multiplicare vel Zhere vel oꝛ
inare vel perturbare: vt
quolibet mò figurare cogitãdo facilli/
mũ eſt. Sed cũ veꝑ queni᷑ cauere ⁊ vi⸗
tare difficile.nõ gᷓ creature poti qᷓ crea
toꝛi fuiamus nec euaneſcam i cogita⸗
tionibꝰ nr̃is ⁊ hec perfecta religio c: Et
no eni creatoꝛi adherẽtes: ⁊ nos eterni
tate afficiamur neceſſe ẽ. Sʒ quia h̊ aĩa
peccatl ſuis obꝛuta ⁊ iplicata ꝑſe ipᷣaʒ
videre ac tenere nõ poſſet nullo in rebꝰ
bumanis ad oiuina capeſcẽda intpoſi⸗
to gradu per quẽ ad dei ſimilitudinem
a trena vita hõ mitteret᷑: inefabili mifi⸗
coꝛdia dei ⁊ tẽpoꝛali di pẽſatiõe ꝑ crea
rurã mutabilẽ: ſz tñ eternis legibus vᷣi

ctẽ:ad ꝑmemoꝛationẽ pꝛime ſue ꝑfecte

etere
ſoihde
oſtriste
cognoen
ſhnate
taces
lowocks
denöſtt
clapern

onos

unes
Congen
dinnn
leot g.
eai
Noͤnh
en ecc
ſrehpe⸗
dohec⸗
Wi
eat
inße
GGpo
larit
cn
noe
ĩſt
bib
eſſent
fuice

Dtad

Che
n
nöpe

Mlci

en
ur
ee
n

wüie

Mägtt
W
nhiiſn
N
Witir
Aiwe
elinn
mnr!
ntne
iii⸗
t

ſa reſpuere ⁊ mibi qui hõ ſuʒ ignoſce. q̃
dubis crede:donec aut reſpuẽda eẽ aut
vera eẽ aut ſemꝑ credẽda eẽ del rõ do⸗
ceat vł pꝛecipiai auctoꝛitas. Intẽde igr
in h̊ que ſequunt᷑ dili

q nature partiʒ ſingulis boibus:partiʒ
So ipſi bomunũ generi ſubuenit᷑. Ea eſt
noſtris tẽpoꝛib chꝛiſtiana religio quã
cognoſcere aut ſequi ſecuriſſima ⁊ cer⸗
tiſſima ſalus eſt. Deffendi aũt aduerſus
loquaces ⁊ apperiri querentibus mul⸗
tis modis põt oĩpotẽti deo ipſo ꝑ ſe ipʒ
demõſtrãte:que va ſunt ⁊ ad h̊ intuen
da ⁊ percipienda:⁊ bonas volũtates et
vonos angelos:⁊ quoſiibet hoĩeſ adiu
Rante. Eo mõ auũt quiſq; vtit᷑ quẽ videt
congruere his cũ quibus agit.ego itac;
diu multũq; ↄſiderãs quales oblatran
tes ⁊ quales querẽtes exꝑtus ſũ vł qᷣlis
ipſe cũ latrate ſine ↄquererẽ ſueri. Hoc

mõ mihi putaui. Que va ecẽ ꝑſpexeris te
ne:⁊ ecc leſie catholice tribue. Que fal/

1 ter ⁊ pie qua:
t potes: Lales enĩ adinuat deus. Nul
la vita eſt que nõ ſit ex deo: qꝛ deus vti

gqua vita in quaniũ vita omalũ ẽ. ſed in

qhtum vergit ad moꝛtẽ. Moꝛs aut vite

nõ eſt niſ nequitia que ab eo ꝙ nec qſ⸗
q; ſit dicta ẽ.Et iõ nequiſſimi hoĩes ni/⸗
bil hoiĩes appallat᷑. Uita g volutario ðᷣ
ſfectu deficies: ⁊ ab eo qui eà fecit:⁊ cuiꝰ
eſſentis fruebatur:⁊ volẽs ) dei legem
frui coꝛpoꝛibus quibꝰ eã deꝰ pfecit:ver⸗
git ad nihilũ ⁊ H̊ eſt nequitia. Nõ quia

coꝛpus iã nihil ẽ.nã ⁊ ipſũ hẽt aliquam

cõcoꝛdiã partiũ ſuaꝑ ſine qua oĩno eſſe

nõ poſſet.Ergo ab eo factum ẽ ⁊ coꝛpꝰ
gqui oĩs concoꝛdie caput eſt. habet coꝛ⸗

ſus nihil eẽt. gille ẽ et coꝛpoꝛis cõduoꝛ

a quo pax oĩs ?᷑ ⁊ qui foꝛma ẽ ĩ fabꝛica
ia ai q; omniũ foꝛmoſiſſmma.bẽt aliquã

uera

ſpeciem ſine qua coꝛpus nõ coꝛpus. ſi
g queritur quis inſtituerit coꝛpus: ille
queratur.qui eſt oium ſpecioſuſſimus.
Omnis.n.ſpecies ab illo ẽ. Quis ẽ autẽ
H niſ deus vnus vna veritas:vna ſalus
omniũ:⁊ pꝛima atq; ſumma eſſẽtia exqᷓ
eſt omne quicquid è in quatũ ẽ bonuʒ
c.Et ideo ex deo nõ ẽ moꝛs:nõ enim de
us moꝛtẽ fecit nee letatur in ꝑditiõe vi⸗
noꝝ quoniã ſumma eentia fecit eſſe oẽ
qð vnde ⁊ eſſentia dicitur: Moꝛs auteʒ
nõ eẽ cogit quicquid moꝛitur in quãtuũ
moꝛitur. Nã ſi ea que moꝛiunt penitꝰ
moꝛerẽtur:ad nihilu ſine dubio peruẽi⸗
rent.ſed tantum moꝛiuntur quantum
minus eẽ participãt:Quod bꝛenius ita
dici põt.tanto magis mo.iuntur quãto
minus ſunt.Coꝛpus aũt minus è quaʒ
dita quelibet: qm q;tulũcũq; manet in
ſpecie:per vitã manʒ:ſine qua vnũquoʒ
aĩal:ſine qua vninerſa mũdi natura ad

miniſtratur. Coꝛpus ꝗᷓ magis ſubiacet

moꝛti ⁊ ideo viciniꝰ eſt nibilo. Quaꝑp
vita que fructu coꝛpoꝛis delectata ne
gligit deù inclinatur ad nihilũ ⁊ iſta eſt
nequitia. hoc autẽ ſacto vita carnalis ⁊
terrena efficitur ⁊ ob h̊ ẽt caro ⁊ terra
nominatur:⁊ q;diu ita ẽ regnũ dei non
poſſidebit ⁊ eripiet᷑ ei qð amat.Id eniʒ
amat qd ⁊ minꝰ eſt qᷓ; vita qꝛ coꝛpus ẽ
⁊ ꝓpt ipſũ peccatũ qð amat᷑ fit coꝛupꝑ

tibile vt fluèdo de ſerat amatoꝛẽ ſuũ:qꝛ

⁊ ille h amãdo deſeruenit deũ. Pꝛecep⸗
ta eni eiꝰ neglexit dicẽtis.hoe mandu⸗
ca ⁊ hoc noli.trahitur ergo ad penaſqꝛ
inferioꝛa diligendo in egeſtate volupta
tum ſuarum ⁊ in dolonbue apud infe⸗
ros oꝛdinatur¶ Quid eſt enim doloꝛ qͥ
dicitur coꝛpoꝛis:niſi coꝛꝛuptio repẽtia
ſalutis ei us rei quã male vtẽdo anima
lia coꝛuptionibus obnoxiauit: Quid
eſt ait dolo 2 qui vicitur. antmi uſ ca⸗

öWe vera.

citenim eẽntia nihilũ: ? ſic abſoꝛbetur

ere mutabilibꝰrebꝰ:quibus frueba tur

aut frui ſe poſſe ſperabat:Ex hoc ẽ tutũ

dguod oicit᷑ malũ. i. peccatũ ⁊ pena pec/⸗

cati. Si at dũ ĩ hoc ſtadio vite bumane
anima degit: vincat eas quas aduerſaz
ſe nutrinit cupiditates:fruẽdo moꝛtali F
bus: ⁊ ad eas vincèdas gratia dei ſe ad/

inuari credat:mente illli ſeruiẽs:⁊ bona

voluntate ſine vlla dubitatione repara

bitur:⁊ a multis mutabilibꝰad vnũ cõ⸗

mutadile reuertet᷑:refoꝛmata per ſapiẽ

tiã nõ foꝛmatã:ſed per quã foꝛmatur
vniuerſa:frueturq; deo per ſpiritũ ſan⸗
ctũ:qui ẽ donũ dei. Ita fit bõ ſpiritnał
omuia indicãs:vt ipſe a nemine indicet
diligens dominũ deũ ſnũ in toto coꝛde
ſuo ⁊ ĩ tota aĩa ſua ĩ tota m̃te ſua ⁊ dili
gens ꝓximũ ſuũ nõ carnaliter:ſed tãqᷓ;
ſeipſũ:ſe ãt ſpiritualiter diligit:qͥ ex toto
qud in eo viuu deũ diligit. In his enĩ
duobꝰpꝛeceptis tota lex pẽdet⁊ pꝛophe
te inde iã erit cõſequẽs vt poſt moꝛtem
tẽpoꝛelẽ quà debemꝰ pꝛimo peccato tẽ
poꝛe ſuo atʒ oꝛdine ſuo hoc coꝛpus re⸗
ſtituat᷑ pꝛiſtine ſtabilitati quà nõ per ſe
bẽbit ſʒ ꝑ animã ſtabilitã i ðo q̃ rurſus
nõ per ſe ſtabilitur: ſed per deũ quo fru
ſtur. IJdeoq; amplius qᷓ; coꝛpus vigebit
coꝛpus enĩ ꝑ ipſà vigebit:⁊ ipſa per ĩcõ
mutabilem veritatẽ qͥ filius dei vnicus
t᷑:atq; ita ⁊ coꝛpus per ipſũfiliũ dei vige
bat:qꝛ oĩa per ipſũ.Dono ẽt eius q aĩie
dDdati.i.ſcõ ſpũi:nõ ſolũ aĩa cni dat᷑ vt
hlua: ⁊ pacata ⁊ ſcã fit:ſed ipſũ ẽt coꝛ/
pus vinificabit᷑:eritq; in natura ſua mũ
diſſimũ. Ipſe.n.dixit mũdate que imntus
ſunt:⁊ ea que foꝛis ſunt mũda erũt.Di⸗
cit ⁊ apoſtolus:viuificabit ⁊ moꝛtalia
coꝛꝑa veſtra per ſpiritũ manẽtẽ ĩ vobis
Ablato ergo peccato auferetur ⁊ pena
peccati: ⁊ vbi ẽ malũ:vbiẽ moꝛs cõten
tio tua: dbi ẽ moꝛs aculeus tuuo. Uin

moꝛs in victoꝛia: nec aliquid ſcificatis
malus angelus oberi.qui diabolus dĩ
qꝛ ⁊ ipſe ĩquatũ angelus e:nõ ẽ malue:
ſed iquãtũ peruerſus pꝓpꝛia voluntate.
atẽdũ ẽ enim angelos natura eè mu
tabiles:ſi ſolus de c ĩcõmutabilis:ſʒ ea
volũtate qua magis deũ qᷓ ſe diligunt:
firmi ⁊ ſtabiles manẽt ĩ eo ⁊ frnũt ma⸗
ieſtate illiꝰ:ei vni libẽtiſſime ſubchti. l
le at angelus magios ſeipſũ qᷓ; deũ dili⸗

gẽdo:ſubditus ei eẽ noluit ⁊ intumuit

per ſuperbiã:⁊ a füma eèntia defecit et
lapſus t.Et oa hoc minꝰẽ qᷓ; fuit.qꝛ es
quo min erat frui noluit:cũ magis vo⸗
luit ſua potẽtia ſui qᷓ; dei. Quẽqᷓ; enim
nõ ſũme tamẽ apliꝰerat:qñ eo qð ſum
me ẽ fruebat᷑ qm deꝰſolus ſũme ẽ. Quic
q̃d ãt minꝰẽ qᷓ; erat:nõ inqudtũ ẽ: ſʒ in
quãtũ minꝰẽ:malũ ẽ.o n.q minusẽ
qᷓ; erat:tẽdit ad moꝛtẽ. Quid t mirũ
ex ðfectu ĩopia ⁊ex iopia ĩnidẽtia:q̃ di
abolꝰ: vtiq; olabolꝰc᷑. Defect at iſte qᷓ
peccatũ vocat᷑:ñ tãq; febꝛis innitũ oc⸗
cuparet:recte iniuſta pena videret᷑:que
peccatẽ cõſeqnn:⁊ que danatio nũcu
pat. Nüc vero vſq; adeo ita peccatum
voluntariũ ẽ molimn:vt nullo modo ſit
peccatũ ſi nò ſit volũtariũ.Et B qdè ita
manifeſtũ ẽ:vt nulla hic doctoꝛũ pau
citas:nulla illinc ĩ doctoꝛũ turba diſſen
tiat. Quare ant negddũ è peccatũ com
mitti:aut fatẽdũ ẽ voluutate committi
Nõ at recte negat peccaſſe animã: qui
⁊ penitẽdo ed coꝛngi fatetur: ⁊ veniam
penitẽti dari:⁊ perſeuertẽ ĩ peccatis:iu
ſta lege dei daànari. Poſtremo ſi nõ vo
lũtate male facimus: nemo obiurgan
dus ẽ oĩno:aut monẽdꝰ. Quib ſublat
chꝛiſtiana lex ⁊ diſciplina oĩs religiõis
anferatur neceſſe ẽ: Uolũtate ergo pec
catur:⁊ quoniam peccari nõ dubiuʒ ẽ.

geche
moli

ſenos
ſeiſen
ſoipe
ſaeſe
ſrrinn
deuse
lſept
ſ
dero⸗
ſime
nnss
inn
ſyrri
Pon
itſpaee
ngeop
lonaee
ſſetnu
Oeo
üſs⸗
ſoſtpee
ſinat
ſiust
ie
fisyol
latis
tein
fogen
nommm
mhnaen
ſliien
nec
N
li
nien
Hode

tt
rigti
ngh
guein
git
wiofig
AEn.
A

8

religione

Rec B qdẽ onbitàdũ video:habere ani

Inas liberũ volüratis arbitriũ. Lales.n.
feruos ſuos melioꝛes eẽ deus iudicauit

n ei ſertirent liberaliter. Qòͤnullo mõ
fieri poſſet:ſi non volimtate: ſʒ neceſſi
tate ſeruirẽt:liberaliter igitur deo ãgeli
ſeruiunt.nec hoc deo:ſed ipns ꝓdeſt.
Deus enim bono alterins nõ ĩdiget: qꝛ

à ſeipſo ẽ:ꝙ autẽ ab ipſo genitum è id
ipſũ ẽ qꝛ nou factũ ſed genitum. Illa

dero que facta ſunt:eius bono indigẽt

ſũmo.ſ.bono ideſt ſnmma eẽntia. Mi

nus ãt ſunt qᷓ; erãt:cũ per aĩe peccatuʒ
minus ad illũ mouet᷑:nec tamè penitꝰ
fſepardãtur:nã oĩno nulla eẽnt:qð autẽ
affectibus cõtingit anime hoc locis coꝛ
poꝛi, Nà illa motiet᷑ voluntate: coꝛpns

d]dt ſpacio. Qõ autẽ homini a peruerſo

angelo perſua um dr̃:⁊ ad hoc vtiq; vo
luntate conſenſi. Nãa ſi neceſſ tate id ſe

eiſſet nullo peccati crimine teneretur.
Oðò vero coꝛpus hominis cnʒ ante pec

catũ factũ eẽt:in ſuo genere optimum:
poſt peccatũ factũ ẽ ibecilloſũ: ⁊ moꝛti
ðõſtinatũ:qᷓ;qᷓ; iuſta vindicta peccat ſiti
plus tamè clemẽtie dei ;ʒ ſeueritatj on
dit. Ita enim nobis ſuadetur a coꝛpo
ris voluptatibꝰad eternam eẽntiã veri
tatis amoꝛè noſtrũ opoꝛtere conuerti.
⁊ iuſticie pnlchꝛitudo cum benignita
tis gratia concoꝛdans:vt quoniam bo
noꝛum inferioꝛũ dnlcedine decepti ſu

mus:amaritudine penarũ erudiamur.

Nã ita etiam noſtra ſupplicia diuina

ꝓuideutia moderata ſunt:vt in hoc coꝛ

poꝛe coꝛꝛuptibili ad inſticiã tẽdere lice
ret ⁊ depoſita oĩ ſuꝑbia:vni deo vero
collũ ſubdere:nihil de ſeipſo fidere: ilii.
vyni ſe regẽdũ tuendũqᷓ; cõmittere. Ita
ipſo duce hõ bone volũtatis moleſtias

buius vite in vſum foꝛtitudinis vertit.

In copia vo voluptatũ pꝛoſperiſq; ſue

ceſſibꝰ tpoꝛalium tperdtid ſud ꝓbat
⁊ roboꝛat:acuit in tẽptationibꝰ pꝛudẽ
tiam:vt non ſolum in eas nõ inducatur
ſed fiat etiam vigilantioꝛ æ in amoꝛem
veritatis que ſola non fallit ardẽètioꝛ.
Sed cũ oĩbue modis m̃deatti animis
deus ꝓ tẽpoꝛũ opoꝛtunitatibus que mi

ra ſapientia eius oꝛdinantur. De qinbꝰ
ãt non eſt tractãdũ aut inter pios per

fectoſq; tractdũ ẽ:nullo mõ beneficẽ
tins conſuluit generi hbumano qᷓ; cum

ipſa ſapientia dei.i. vnicfiliꝰ cõſubſt
tialis patri:⁊ coeternꝰtotũ hominẽè ſu

ſcipere dignat ẽ:⁊ verbũ caro faciuʒ ẽ:

⁊ habitauit in nobis. Ita enim demon
ſtrauit carnalibus ⁊ nõ valẽtibus itue

ri mente ueritatem:coꝛpoꝛeiſq; ſenſibꝰ
deditis:qᷓ; excelſũ locũ inter creaturas
hẽbat humana natura ꝙ non ſolũ niſi
biliter:nã id poterat:⁊ ĩ aliquo ethereo
coꝛpoꝛe ad noſtrorũ aſpectuũ tolleran
tia temperato:ſed hoĩbꝰ ĩ vo hoĩe appa
ruit. Ipſa enim natura ſuſcipiẽda erat:
que liberanda Et nequis foꝛte ſexus a
ſuo creatoꝛe ſe cõceptũ putaret nirim
ſuſcepit natũ ex femĩa. Nihil egit ui: ſʒ
oĩa ſuadẽdo ⁊ monendo. Ueteri quip
pe ſeruitute traàſacta tẽpꝰ libertatis illu
xerat:⁊ oppoꝛtune ià boĩ ſuadebat᷑: atʒ
ſalubꝛiter qᷓ; libero creatus eẽ arbitrio
miraculis concilianit fidẽ doeo:qui ĩ eo
erat paſſione hominis quem gerebat.
Itaq; loquẽs ad turbas ut dens:nunci
atam ſibi matrem negauiiſꝛ tamẽ ĩ ena
gelium loquit᷑. Puer parẽtibus ſnbdi
tus erat. Doctrina enim veꝰapparebat
etatibus homo.Idẽ aeuã in ninũ con

nerſurus nt ðs dicit. Recede a me muli

er inquit:qͥd mihi ⁊ tibi ẽ᷑: nõdũ uenit
hoꝛa mea. Cũ ãt neniſſet hoꝛa:qua uit
bõ moꝛeret᷑: de cruce cognita matrè cõ
mẽdauit diſcipulo quẽ pꝛe ceteris dul

reiigione

gedat:fatellites voluptatũ diuitias:ꝑni
ciole populi appetebant:pauꝑ eẽ volu
itibononbus ⁊ imperijs inbiabant. rex
hieri voluit. Carnales ſuos filios ma/
gnũ bonũ ptnabat:talẽ cõiugiũ pꝛolẽ⸗
eʒ contẽpſit: cõtumeli is ſuperbiſſune
bonebãt: omne genus cõtumeliarũ iu
ſtinuu. Initnias iutollerabiles eẽ arbi⸗
trãtur. Que maioꝛ ĩiuria ẽ qᷓ; uſtũ inno
cẽtẽ dãnari: ooloꝛes coꝛpoꝛiſ execrabã
tut:flagellatus atʒ crucia tus cẽ. Moꝛi
metuebant: moꝛte mactatꝰ EIgnomi⸗
nioſſſunũ moꝛtis genus crucẽ putabat
crucifixus ẽ. Omniaq; habere cupiẽtes
nõ recte viuebamꝰ: carẽdo vilia fecit:
Omniaq; vitare cupiẽtes:a ſtudio de/
niabam veritatis:perpeciendo deiecit.
Põ enum vllũ peccatu cõmitti põt niſt
ũ appetũtur ea que ille ↄtẽpſu: aut fu
giunt que ille ſluſtinui. Lota itaq; vita
eius in terris per bominẽ quẽ ſulcipere
dignatus ẽ diſciplina nobis moꝛuʒ fuit
NReſurrectio eius vero a mortuis: nihil
boĩs perire nature:cũ oĩa ſalua ſini 50
ſatis indicauit vt quẽadmodũ cũctaſſer
niant ſuo creatoꝛi niue ad vindictà pec⸗
catoꝛũ:ſiue ab bominis liberationem:
q;q; facile coꝛpus aĩe Fuiat cũ ipſe ſubij
citur oeo. Quib perfeciis nõ ſolu nulla
ſubſtãtia malũ e: fieri nuncq; põt: ſed
&t nullo malo afficit. Qd fien per pec/
catu:⁊ vindictà potuit.Et hec E dilcipli
na naturalis xpianis min? itelligẽtidꝰ
plena fide digna: inteligẽtib at oiuz er
rorẽ purgata. Ja vero ipſius totius OoO
ctrine modue: partim apertiſſimis rõ/
nibus partim nimiluucdinib:i dictis: in
factis: in ſacramẽtio: ad ocʒ aie iſtructi
onẽ:exerciationẽq; accõmodatꝰ:quid
aliua q; rõnalis oilcipline regula iple/
ait? Nã a myſterioꝝ expoſitio: ad ea oi
girur: que apertiſſune viets ſunt. Et ſi

ea tiñ̃ eènt que facile itelligantur nee
Rudioſe querererea:net᷑ ſuauiter iueni⸗
ret᷑ veritas. Neqʒ ſi eẽnt in ſcripturis ſia
cramẽta: ⁊ in ſacramẽtis nõ eent ſigna
cula verit atis:ſatis cũ cognitione actio

conueniret. Nunc vero qm pietatis ti⸗

moꝛe inchoatur charitate perficit᷑: po /
pulus timoꝛe conſtrictꝰ tẽpoꝛe ſeruitu
tis in ve:eri lege:multis ſacramtis one
rabatur. Poc.n.ilalibvtile eratad deñ
derãd gratiam dei:que per pꝛopheias
ventura canebat᷑.Que vt venit ab ipſa
dei ſapiẽtia:boĩe aſſũpto:a quoi liber⸗

tatẽ liberati ſumꝰ:pauca ſacramẽta ſa⸗/

luberrima conſtituta ſunt que ſocieta⸗
tẽ xpᷣiani populi:hoc ẽ ſunbvno deo li /
dere multitudinis contiuerent. Multa
vero que populo bebꝛaico:boc eſt ſub
vno eodẽ deo ↄpedite multitudini erat
ipoſita ab actiõe remota ſũt ĩ fide atq;
interpꝛetatione rema ſerũt. Ita nüc nec
ſeruiliter alligat ſed exercẽt liberaliter
animũ. Quiſquis at ideo negat virucq;
ſacramẽtũ ab vno deo eẽ poſſe:qꝛ non
eiſdẽ ſacramẽtis tenet᷑ populus noſter
quibꝰ iudei te ſbatur:vel adbuctenen

tur pòt dicere nõ poſſe fieri:vt vnus pi

familias iuſtiſſim :aliud iperet his: qui

bus ſeruitutẽ durioꝛ ẽ vtiiẽ iudicat. Ali
ud eis quos in filioꝛũ gradũ adoptare
dignatur: Si at pcepta vue monel:qna
ſi in veteri lege minoꝛa lüt: i enangelio
maioꝛa: ? ideo putdtur nõ ad vnu veuʒ
viraq; pertinere põt qui boc putat per/
turbari: ſi vnus medicue: alia per ſnin

ſtrooſuos ibecellionb:alia p ſemetipſu

dalẽtioꝛibꝰ pꝛecipiat ad reparand vel
obtinẽdã ſalutem. Ut enim ara medici
ne: cũ eadẽ maneat: ner vllo pacto iyſa
mutet: mutat tñ ptecepta lguẽtib iqʒ
zmntabilis é noſtra valitudo. Ita vina

puidentia:cũ ſit ipſa omnino incomm⸗/

ehlkre
tmrn
nbnt
niaf
icgint
giſn
mt;
win
uen
uſtn
ußih
in
utun
nins:

mut abili tũ creature varie ſubuenit: et

ꝓ diuerſitate moꝛboꝛum:alijs alia iuet

aut vetat: vt a vitio vnde moꝛs ĩcipit: ⁊
ab ipſa moꝛte ad naturà ſuã:⁊ eẽntiam

ea que deficlũt ⁊ ad nibilũ tẽdũt redu/
cat ⁊ firmet. Sed dicis mihi. Quare de
ficiunt:quia mutabilia ſunt:quare min
tabilia ſuut:qꝛ nõ ſũma ſunt.Quare nõ

ſüma ſũt:qꝛ inferioꝛa ſunt eo a quo fa

cta ſant. Quis ea ſcit:qui ſume t᷑.Quis
bic ẽ: Deus icũmutabilie trinitas: quo
niã ⁊ per ſũiuã ſapiẽtiã ea fecit:⁊ ſũma
benignitate conſeruat. Cur ea fecit: vt
eſſent. Ipſũ enim quatulũcũq; eſſe bo
num eſt quia ſũmũ bobũ ẽ ſume eẽ.
Unge fecit ex nibilo quonia quicqᷣd ẽ
qᷓ;tulacũq; ſpecie vt ſit:neceſſe ẽ. Na et
ſi minimũ bonũ tamẽ bonũ erit:⁊ ex ðo
erit. Nã qm̃ ſũma ſpecies ſummũ bo
nũ :minima ſpecie minimũ bonũ eſt.
Omne ãt bonũ:aut deus aut eſt deo ẽ.
ergo ex deo ẽ minima ſpecis etiã. Sane
ãt quod de ſpecie:hoc etiam de foꝛma
dici poteſt:neq; enim fruſtra tã ſpecio
ſiſſimũ:qᷓ; etiã foꝛmoſiſſimũ i laude po
nitur. Id ergo ẽ vnde fecit deus oĩn:ꝙ;
nullã ſpeciem habet:nallamq; foꝛmaʒ
ep nihil ẽ:ẽ aliud q; nihil. Naʒ ulud qð
i cõ paratione perfectoꝛum infoꝛme di
citnr ſi habet aliquid foꝛme:quãuis exi
gnũ:quãuis inchoatum mundũ ẽ nihil
ac per hoc id quoq; inquatũẽ noẽ niñ

ex deo. Quapꝛopter etiam ſi oe alqua

ifoꝛmi materia factus eſt mundus:hec

ipſalfacta ẽ de omnio nibilo. Naʒ ⁊ qõ
mundum foꝛmatum eſt:tamen aliquo

modo vt foꝛmari poſſit inchoatum eſt
dei beneſi io foꝛmabile ᷑. Bonnmẽt.n.

eẽ foꝛmatum. Nullum ergo bonũẽ et

capacitas ſoꝛme:⁊ ideo bonoꝛum oĩiuʒ

actoꝛ qui pꝛeſtitit foꝛmam:ipſe ſecit eti
am poſſe fomari. Ia omne quod eſt

inquantnm ẽ: ⁊ omne quod nõdum ẽ

—

inquantum eſie poteſt:ex deo hẽt.Qd
alio mõ ſic dicitur.omne foꝛmatũ inq;
tum foꝛmatum eſt. ⁊ omne quod non
dũ foꝛmatum eſt: inquantum foꝛmari
poteſt ex deo babct. Nulla at res obti
uet integritatem nature ſue nin in ſuo
genere ſalua ſit: Ab eo autem oĩs ſalus
a quo ẽ omue bonũ:⁊ oẽ bonũẽ deo ẽ.
ſalus igitur oĩs ex deo. HPinc autemcui
oculi mentis patent nec pernitioſo ſtu
dio varie victoꝛie caligat:atq; turbant
facile ĩtelligit oĩs que viciantur ⁊ moꝛi
unt᷑:bona eẽ:qᷓ;q; ioſum vicium ⁊ ipſa
moꝛs malũ ſit. iſ enim ſalute aliqᷓ pꝛi
narẽt᷑.non eis nocere viciũ vel moꝛs: ſʒ
ſi nõ noceret viciũ vel moꝛs nullo mõ
eẽt vitiũ. Si ergo ſaluti aduerſat᷑ vitiu⸗
⁊= nullo dubitãte ſalus bonũ eſt bona
omnia ſunt qͥbus aduerſat᷑ vitũ: ⁊ niuul
lo dubitãte ſalus bonũ ẽ bona oĩa ſũt
qbus aduerſat᷑ vitiu Qnibꝰãt adnerſat
nitiũ iĩtãtũ ipſa viciãt᷑. bona ſũt g q̃ vici
ant: ſʒ iõ viciat᷑ qꝛ nõ ſũma bonaſunt.
Que igr bona ſũt ex ðo ſũt Q nõ ſũma
bona ſũt nõ ſũt ðs.bonũ g qð viciari ñ

põt ðs c. Ceta ãt bõa ex ipio ſũt:q̃ ꝑ ſe

ipſa pnit viciari:qꝛ ꝑ ſeipia mihil ſũt.per

ipſũ ãt ꝑti nõ viciat᷑.pᷣtiʒ viciata ſanãt᷑.

ãt ĩtãtũ pᷣmũ aie rõnal volũtas ea ſaci
endi qͥ uetat ſũma ⁊ ĩtima vitas.Ita hõ
ð paradiſo ĩ ̊ ſeculũ expulſue c.i.ab et
nis ad tꝑalia ⁊ a coploſis ad egena:a ſu
mitate ad iferna. Nõ g a bono ſubſtan
tiali ad malũ ſubſtatiale qꝛ nulla ſub
ſtãtia malũ ẽ ſʒ a bono ct᷑no ad bonuz
tꝑale a bono ſpũalit ad bonũ carnale a
bono itelligibili.ad bonũ ſẽſibile a bo
no ſũmo ad bonũ ifimũ. Eſt igr̃ quod
dã honũ qð ſi oiligat aia ronal peccat.
qꝛ ĩfra illã oꝛdiatũ ẽ qre ipʒ pccm̃ malũ
Eñ ea ſubſtatia q̃ peccãdo diligit᷑nõ g
arboꝛ illa malũe.qͥ ĩ medio ꝑadiſi plan
tata ſcribitur: ſed diuini pꝛecepti trani⸗

grefio. Que eum conſequentẽ iuſtã bʒ
damnationẽ.ↄtingit ex illa arboꝛe que
contravetitum facia ẽ vignoſcẽtia bo⸗
ni ⁊ mali:quia cũ ſuo peccato aia fuerit
iplicata luẽdo pces viſcit:qͥd interſit ĩ⸗
ter pꝛecepta qo cuſtodire noluit.⁊ pec
catuʒ qð fecit:atq; H̊ͥ mõ malũ qð cauẽ
do no didicu. oiſcit ſentiẽdo ⁊ bonũ ꝙ
nõ obtẽperaãdo minus diligebat ardẽ/
tius diligit cõparãdo.Uiciũ g aie eſt ꝙ

fecit ⁊ difficultas pena ẽ ex vicio:quam

patitur ⁊ hoc ẽ totũ malũ.facere autem
⁊ pati nõ ẽ ſubſtatia. Quapꝛopter ſub/
ſtantia nõ ẽ malũ ſic enĩ nec aqua ma⸗
lũ ẽ nec aĩal qð viuit in aere nÄ iſte ſub

ſtantie ſunt ſʒ malũ ẽ pꝛecipitatio volũ

taria in aquã:⁊ ſuffocatio quã merſus
patit᷑. Stilus ferreꝰ alia parte qua ſcri/
bimus: alia qua deleamuſ a fabꝛo factꝰ
Eẽ ⁊ in ſuo genere pulcher ẽ:⁊i vſũ noſtꝝ
acõmodatus.ac ſi quiſpiã ea parte ſcri
bere qua oeletur ⁊ ea velit delere q̃ ſcri
bitur.nlło mõ ſtillũ malũ fecerit cũ ipᷣʒ
factũ iure vituperet᷑.Qo ſi coꝛꝛigat erit
malũ.Siqͥs repẽte meridianũ ſolẽ ĩtu⸗
eatur reꝑcuſi oculi turbabuntur. Non
ideo aũt ſol malus erit.aut oculi nullo
modo:ſunt enĩ ſubſtantie:ſed maluʒ ẽ
inoꝛdinatus aſpectus: ⁊ ipſa que ↄſeqᷣt᷑
perturbatio.Qð malũ non eri cũ oculi
fuerint recreati ⁊ lucẽ ſuã congruẽt᷑ aſ
pexerit. Neq; cũ eadẽ lus que ab ocu⸗
los ꝑtinet pꝛo lnce ſapientie que ad mẽ
tẽ ꝑtinet colitur ipſa fit malũ ſed ſuper
ſtitio malũ ẽ qua creature poti qᷓ; crea
toꝛi uitur. Quod malũ oino nullũ erit
cũ aĩa recognito creatoꝛe ipᷣi vni ſe ſub
iecerit:⁊c. xꝑ eũ ſubiecta ſibi eſſẽutia ſub
iẽta ꝑſẽſerit.ita oĩs coꝛꝑea creatura ſt
tmmõ poſſideat ab aĩa q diligi deuʒ bo
nũ ẽ infimũ:⁊ in genere ſuo pulerioꝛ:q;
foꝛma ⁊ ſpecie contineat᷑. Si aũt diliga

“

cio:fu oĩs natura coꝛpoꝛea. 2
lomonem dicitur ¶ Nanitas vanita⸗

tur ab aia que negligit deum: nec ſiqdẽ

malũ fit ipſa:ſed qin peccatũ malum ẽ

quo ita diligitur: nit penal dilectoꝛi ſuo.

⁊ eum implicat erumnis:⁊ paſcit falla

cibus voluptatibus:quia neque perma

nent:neq; ſaciant: ⁊ roꝛquẽt doloꝛibꝰ
Quia cum oꝛdinem ſuũ peragit pulcra
mutabilitas tempoꝛum deſerit amantẽ
ſpecie concupita:⁊ per cruciatũ ſentien
tis diſcedit a ſcennbus ⁊ erroꝛibus agi
tat:vt hãc eẽ pꝛimã ſpetiẽ putet que oiʒ
infima eſt natura.ſ. coꝛpoꝛea quaʒ per

lubꝛicos ſenſas caro male data nuncia

uerat:⁊ cum aliquid cogitat intelligere
ſe credat umbꝛis illuſus fantaſmatum.
quand o autem non tenens integre di/
uine pꝛouidentie diſciplinam ſed tener
ſe arbitrans:carui reſſtere conatdr vſ/

q; ad iuiſbiliũ rerum imagines ꝑuene

rit.⁊ lucis huins qua certis termiuiſ cir
conſcriptã videt:immẽſa ſpacia cogita⸗
tiõe ſoꝛmat inauiter:⁊ banc ſpecieʒ ſibi
future inbabitationis pollicet᷑: neſciẽs

oculoꝝ cõcupiſcẽtiam ſe trabere ⁊ cum
boc mundo ire velle extra mundu:quẽ

pꝛopterea ipſum eſſe non putat:qꝛ eiuſ

clarioꝛem parte per infitum falſa cofę
it

gitatione diſtẽdit Quod non ſolum de
bac luce:ſed eitam de aqua poſtremo
de vino:de melle:de argento:de auro ðᷣ

ipſis denique pulpis:vel ſanguine vł oſ

ſibus quoꝛunlibet animalium: ⁊ ceterii⸗

huiuſcemodi rebꝰ facillime fieri poteſt.

Nil enim eſt coꝛpoꝛis:quod non vel v⸗
nu viſum poſſit innnmerabiliter cogita
ri. vel iu paruo ſpacio viſum poſſit eadẽ
imaginandi facultate per ifinita difun

di: ſʒ facillimũ eſt execrari carnẽ.difficii

limũ aut:nõ carnalit᷑ ſapere. Pacꝗ per
uerſitate aĩe q̃ ↄtingit pccõ atq; ſuppli
illucd ꝑ ſa

—òèðõ
*

kxit

inn
poninin
ſebontl
1daitun
denbut
fenens
genereg
ſrepllo⸗
himnte
deihon
diuerde
calite
ta
ſtasd⸗
topen
gleiſu
icſpt
Galare
N
ſracd
fhe
pin
nai
qui
tren

rne
ni
i
mign
Wenn
Wde
mc
Btanh
Nig
agf
nu
mngt
Gent
Nloten
trenr’
e
nt
ſf
tr
Hu
H
en

laboꝛat ſub ſole: Neq; enim fruſtra ẽ

agditum vanitatum: quia ſi vanitates

detahat.qui ianq; pꝛima ſectãtur ex⸗

trema nõ erit coꝛpus vanitas ſed ĩ ſuo

genere:quãuis extremã pulchꝛitudineʒ
ſine vllo erroꝛe monſtrabit. Tẽpoꝛaliũ

enim ſpecierũ multiſoꝛmitas ab vnitate

deuhominẽ lapſũ per carnales ſenſus
diuerberauit ⁊ mutabili varietate ĩpli⸗

auit eius affectũ. Ita factũ ẽ abundan
tia labo:ioſa ⁊? ſi dici pẽt copioſa ege
ſtas vũ aliud ⁊ aliud ſequit᷑: ⁊ nihil enʒ
eo permanet:ſic a tẽpoꝛe frumẽti uini ?⁊

olei ſui mul:iplicatus ẽ vt non inueni
at idipſũ.i.in veritatẽ cõmutabilè ⁊ ſin
gularẽ:qua ſecutus nõ erret ⁊ aſſecutꝰ
nõ doleat. Habebit enim etiã conſeq̃n

tẽ redéptionẽ coꝛpoꝛis ſui ꝙ idã nõ coꝛ

rũpetur. Nunc vero coꝛpus ꝙ coꝛnum
pitur aggrauat animã:⁊ depꝛimit terre
na inhabitatio ſenſũ multa cogitanteʒ:
quia rapitur in oꝛdinè ſucceſſionis: ex⸗
trema.coꝛpoꝛũ pulchꝛitudo. Nã ideo

extrema ẽ quia ſimul non poteſt habe

re omnia ſed alia cedii::alia ſuccedũt
tẽpoꝛaliũ foꝛmarũ numeros ĩ vndã pul

chꝛitudinẽ cõpleuit. ⁊ hoc totum nõ ꝓ⸗

pterea malũ quia trãſit. Sic ⁊ verſus ĩ
ſuo genere pulcher ẽ qᷓ;uis due ſyllabe

ſimul oici nullo mõ poſſint. Nec.n.ſe⸗
cũdà ãnunciat:niſi pꝛima tranſeat: atʒ

ita per oꝛdinẽ peruemit᷑ ad finẽ: ⁊ cum
ſola ultima ſonat:non ſecũ ſonãtibus

ſuperioꝛibꝰ. foꝛmã tamẽ ⁊ decus metri

cũ pꝛeteritis contexta perficiat: nec iõ

tamẽ ars ipſa q̃ verſus fabꝛicat᷑ ſic tẽpo
ri obnoxia ẽ ut pulchꝛitudo eiꝰ ꝑ mẽſu
ras moꝛarũ digerat᷑:ſʒ ſimul hʒ oĩa qui

bus efficit uerſũiñ habẽtẽ ſimul omnia:

ſeæd poſterioꝛibus poꝛa tollentẽ: pꝛopt/

.

rum 1 omnia vanitae que abundanti 6
bomini in omni laboꝛe eius quem.ipſe

ea tamẽ pulchꝛum qꝛ exterma ueſtigia
eius pulchꝛitudinis oſtẽdit: quà conſtã
ter atq; ĩicõmutãbiliter ars ipſa cuſto/
dit. Itaq; ut nõnulli ꝑuerſi magii amat
nerſũ qᷓ; artẽ ipſam qua conficitur uer⸗

ſus:qꝛ plus ſe auribꝰq; itelligẽtie dede

rũt. Ita multi tẽpoꝛalia diligũt cõditri

ceʒ nero ac moderatricẽ tpoꝛũ diuinãꝗ

ꝓnidentiã nõ requirũt:atq; in ipſa dile
ttione tẽpoꝛaliũ nolunt tranſire:quod
amat ⁊ tã ſũt abſurdi qᷓ; ſi qſ;ᷓ ĩ recitati
one pꝛeclari carminis unã aliqua ſyllia
bã ſolam perpetuo uellet audire:ſed ia
men auditoꝛes carminũ nõ inueniunt
talibus autem rerum auditoꝛibus ple⸗

na ſunt omnia:pꝛopterea qꝛ nemo ef᷑

qui non facile non modo totum ueriũ
ſed etiam totũ carmẽ poſſit audire.Co
tum ãt oꝛdinem ſeculoꝛum ſentire nul
lus hominũ poteſt. Huc accedit ꝙ car

minis nõ ſum partes: ſeculoꝛum uero
partes damnatione ſancti ſumꝰ. Illud

ergo canitur ſub iudicio noſtro:tranſe
unt iſta de laboꝛe noſtro. Nulli autem
uicto ludi agoniſtici placẽt:ſʒ tamẽ cũ
eius dedecoꝛe decoꝛi ſunt. Et ꝑ hoc.n.
quedam mutatio ueritatis ẽ:nec ob ali
nd a talibue pꝛobibemur ſpectaculis ni
ſi ne umbꝛis rerum deceptiab his rebꝰ
quarũ ille umbꝛe ſunt aberremus. Ita
miuerſitatis huius ↄditio atq; admini⸗
ſtratio ſolis impiis animis: dãnatiſq;
non placet:ſed etiam animabus ſanctii
cũ miſeria earũ:multiſq; in terra uictri
cibꝰ:uel in celo ſine pericalo ſpectanti
bus placet.nihil enim iuſtũ diſplicet iu
ſto. Quocirca cũ omnis anima rõnaliſi
aut peccatis ſuis miſera ſit:aut recte fa
ctis beata. Ois ãt irrational aut cedat
potentioꝛi:ai pareat melioꝛi:aut com
paretur equali aut ceetantem exerceat
aut dãnata noceat:⁊ omne coꝛpus ſue

ununc ſeruiat quatũ pꝛo eius meritis:⁊
ꝓ rerũ oꝛdine ſinitur:nnllũ malù ẽẽ na

iure vniuerſe:ſed ſua culpa cuiq; ſt ma

lum. Pouo cu aia perdei gratià rege
nerata: ⁊ in integrũ reſtituta: ? illi ſus
dita uni a quo ẽ creata. Inſtaurato ẽt
coꝛpoꝛe in pꝛiſtinã firmitatẽ nõ cũ mũ

do poſſideri:ſed mũdũ poſſidere ceperit

nullũ enim malũ erit: quia iſta infima
pulchꝛitndo tꝑaliũ uiciſſimdinuʒ: qᷣcũ
ipſa ꝑagebat᷑:ſub ipa ꝑaget᷑ ⁊ erit ut ſcri
ptũ cẽ᷑: celinouũ ⁊ tra noua: nõ ĩ ꝑte la
boꝛãtibꝰ animis:ſʒ ĩi nniuerſtate regnã
tibus. Omnia enim inquit nr̃a apoſto
lus:uos ãt xpᷣi.chꝛiſtꝰãt dei: caput mu
lieris uir:caput uiri xpᷣs.caput ãt chꝛiſti
deus.Quoniam igit᷑ nitium aie ĩtatuʒ
nõ natura eiꝰ:ſed cõtra naturẽ eius eſt
nibil aliud eſt qᷓ; peccatũ t pena pecca
ti. Indc ĩtelligitur nullã naturã: uel ſi
melius ita dicit᷑ nullã ſubſtãtia ſiue eſ
ſentidã malũ eẽ. Nʒ oe peccatis peniſq;

anime efficit᷑ ut uninerſitas nulla ofoꝛ

mitate turpet᷑. Quia rõnalis ſubſtãtia
que ab omni peccato mũda ẽ oeo ſubie
cta:ſubiectis ſibi ceteris dominat᷑. Ea
vero que peccauit:ibi oꝛdinata ẽ:vbi eẽ
tales oecet:vt deo cõditoꝛe acq; rectoꝛe
vniuerſitatis:decoꝛa ſint oia ⁊ eſt ptil/
chꝛitudo vniuerſe creatiie:per bec tria
iculpabilis dãnatione peccatoꝛũ.exerci
tatione iuſtoꝛũ:perfectione beatoꝛum.
Quàobꝛẽ ipſa quoq; anime medicina:
ane oiuina puidẽtia:⁊ ieffabili benefi /

cetia geritur:gradati viſticteq; pulcher

rima ẽ. Diſtribuif.n.i auctoꝛnatẽ atq; ĩ
rõut᷑:auctoꝛitas fidẽ flagitat:⁊ rõni p/⸗
parat boĩeʒ.Ratio ad itellectũ cognitio

nẽq; ꝓducit. Quqᷓ; neq; auctoꝛitatem

rõ penitus deſerat: cũ cõſiderat᷑ cui ſit
crededũ:⁊ certe ſũma ẽ ipſius iã cogni/⸗
te acq; perſpicue verittatis auctontas.

religione

ſed qꝛ ĩ tẽpoꝛalia deueniinꝰ:? eox amo

re ab eternis ipedimur qͥdaà tꝑalis me⸗

dicina:q nõ ſciẽtes iʒ credẽtes ad ſalu

tẽ vccat nõ nature excellẽtia.ſʒ ipf tẽ

ponso oꝛdine pꝛioꝛ c. Nã i quècũqʒ lo⸗
cũ qͥſq; inciderit:ibi dʒ icũbere:vt reſur
gat.Ergo ipſis carnalibꝰfoꝛmis qᷣb de
tinemur vtdu ẽ ad eas agnoſcẽdas qᷣs
caro nõ nüciat. Eas enim carnales vo
co q per carnẽ ſentiri poſſunt.i per ocu
los:per aures:ceteroſq; coꝛpoꝛis ſẽſus.
in his ergo carnalibꝰvł coꝛpoꝛalibꝰ foꝛ
mis inberere amoꝛe pueros neceſſe ẽ:
adoleſcentes vero ppꝛie neceſſe ẽ. Hic
lã ꝓcedẽte etate nõ ẽ neceſſe. Quoniaʒ
igit᷑ dĩna ꝓuidẽtia nõ ſolũ ſingulis ho⸗
minib quaſi pᷣuatiʒ: ſʒ vninerſo generi

bumano tq; publice cõſulit. Quid cuʒ

ſingulis agat᷑:de ſcit qͥ agit:atʒ ipſi cuʒ
quibꝰ agit᷑ ſciũt. Quid at agatur cũ ge⸗
nere bumano per biſtoꝛiã cõmendari
dolnit:⁊ per pphetiã.Lẽpoꝛaliũ at rerũ
fides ſiue pteritaꝝ:ſiue futurarũ magis
credẽdo q́; intelligẽdo valet:ſj noſtmʒ
ẽ cõſiderare:quibnsvel hoĩbvel libꝛis
credẽdũ ſit:ad colẽdũ recte deũ: q̃ vna
ſalus ẽ huius tłi pꝛima diſceptatio eſt.
vtrũ his poti credamꝰq admultos doſ
an his qui ad vnũ deũ colẽdũ nos vo⸗
cãt:quis dubitet eos potiſſimũ ſequen
dos:qͥ ad vnũ vocãàt pꝛeſertim cum illi
multoꝛũ cultoꝛes:de hoc vno deo cun⸗
ctoꝛũ: ⁊ rectoꝛe cõſentienti: ⁊ certe ab
vno numerus ĩcipit pᷣus ergo iſti ſequẽ
di ſunt:qui vnũ deũ ſũmũ ⁊ verũ ſoluʒ
deũ ⁊ ſolũ colẽdũ eẽ dicũt ſt apud hos
veritas nõ eluxerit tũ demũ migrãdũ
ſicut enim in ipſa rerũ natura maio⸗ eſt
auctoꝛitas vnius ad vnũ oĩa redigetis:
nec iĩ genere bumano: mltitndinis nul
la potentia ẽ nin conſentientis.i. vnum
ſẽtiẽtis ita ĩ religione qui ad vnũ vocat

ton mi
ontn
zdemn
ſCaten
n qoo⸗
t vinb
ſetͤrſee
eteſin
ſaueathe
naſtt
darare
fuene
mser
ine
lecea
tün
ſepotn
Eenn
ſch.
p⸗
noll
ſine
nec⸗
ſac
pert
vo
nio
nis⸗
ti
hois
atio
mnmn
oblin
ncei
ſcae
Nn
ſoece
ani
vo
lonn

5

Kſtte
mluff
hnid
At
mnge⸗
inr
W
üigen
iN

eoꝝ maioꝛ t fide dignioꝛ eẽ oebet au /

etoꝛitas.altera cõſideratio ẽ diſſennõis
q̃ de vnius dei cultu iter holes oꝛta eſt
ſed accipim naioꝛes noſtros: eo gra⸗
du quo a tẽpoꝛalibus ad eterna cõſcẽ/⸗
dit.vinbilia miracula:nõ enim alit᷑ po⸗
terũt:ſecutos eẽ per quos id actũ t᷑: vt
neceſſaria nõ eẽnt poſteris.Cũ.n.eccle
ſia catholica ꝑ totũ oꝛbẽ diſſuſſa atʒ fũ
data ſit nec miracula illa in nr̃a tẽpoꝛa
Durare permiſſa ſũt:nec aĩa ſemꝑ viſibi
lia quereret:eoꝛũ cõſuetudine frigeſce/⸗
ret gen Pumanũ quoꝝꝑ nonitate flagra
nit. nec iã nobis dubiu eẽ debet:his eſſe
rxredẽdo qui cũ ea pᷣdicent qᷓ pauci aſſe/
quũtur:ſe tñ ſequẽdos populis ꝑſuade
ẽ potuerũt. Nüc enim agit᷑ qᷣbue cre⸗
dẽdũ ſit:aut qᷓ; quiſq; ſit idoneus ineũ⸗
de rationi:ve diuinis ⁊ de inuiſibilibꝰ

rebꝰ. Nã ipſ rõni purgatioꝛis aĩe: que

ad perſpicuã veritatẽ puenit:nullo mò
auctoꝛitas humana pᷣponitur:ſʒ ad hãc
nullã ſuperbia humana perducit. Que
ſi nõ eẽt:nõ eẽnt heretici: nʒ ſciſmatici:

nec carne circũciſ nec creaturarũ ſim-

ſacroꝛũq; cultoꝛes:hij ſi nõ eẽnt ãte
perfectionẽ populique ꝓmittitur: mul
to pihrius veritas quereret᷑. Diſpenſa⸗
tio ergo tẽpoꝛalis ⁊ medieina diuine ꝓ
nidẽenie: erga illos qui peccato monali
tatẽ meruerunt ſic tradit᷑
boĩs cuiuſlihet naſcẽtis naturarũ eru
ditio cogitat᷑. Pꝛima huius etas ĩfãtia
in nutrimẽtis coꝛpoꝛalibꝰagit᷑:penitus
obliuiſcẽda creſcẽti.Eã puer ita ſeqᷣtur:
vnde incipimꝰ alidd meminiſſe. Duic
ſnccedit adoleſcẽtia:cui iã pꝛopagatiõe
ꝓlis natura pꝛomittit: ⁊ patrẽ ſacit:poꝛ
ro adoleſcẽtiã iunẽtus excipit ia exercẽ
da muneribꝰ publicis:⁊ domanda ſub
legibꝰ:ĩ qua vehemẽtioꝛ phibitio pecca

toꝛum ⁊ pena peccantiũ ſeruilite r coer

n 74

cens carnalibus animis attrociotes ii
petus libidinis gignit:⁊ oĩa cõmiſia cõ
geminat:nõ enim ſimplex peceatũ è ſo
lam malinn: ſed etid vetitum admitte
re. Poſt laboꝛes autẽ iuuètunis ſenioꝛi
pax nünulla cõcedit᷑. Inde vſq; ad moꝛ
tẽ deterioꝛ etas ac decoloꝛ decrepitas:
⁊ moꝛbbus ſubieciloꝛ debiliſq; perdu⸗
cit. Pec ẽ vita bommis viuẽtis ex coꝛpo
re:⁊ enpiditatib rerũ tẽpoꝛaliũ colligas
ti. Hic or̃ vetus hõ exterioꝝ ⁊ terrenus
etiã ſi obtineat eã quã vnlgus vocat fe
licitatẽ:in bene cõſtituta terrena einita⸗
te:ſiue ſub regib ſiue ſub pꝛincipibſine
ſub legibꝰſine ſub his oĩbꝰ.Aliter.n.be
ne conſtitui popolus nõ põt etiã qͥ ter
rena ſectat᷑.habet quippe ⁊ ipſe modiũ
quẽdà pulcꝛitudinis ſne. Hunc at hoĩ ⸗

. .⸗ . .

nẽ quem veterem ⁊ exterioꝛem ⁊ terre
num oeſcripſimꝰ:ſiue i ſuo genere mo
deratum:ſiue etiam ſeruilis inſtine mo
dum excedentem:nonnulli agunt totũ
ab iſtius vite oꝛtu: vſq etiam ad occa⸗
ſum. Non nulli autè iſtam vita neceſſa
rio ab illo incipiunt:ſed renaſcũt᷑ iteriꝰ
⁊ ceteras ei ptes ſuo roboꝛe ſpũali:⁊ in
cremẽtis ſapiẽtie coꝛũput ⁊ necãt:⁊ in
celeſtes leges donec poſt viſibilẽ legeʒ
mente totum reſtaureiur aſtringunt.
Iſte dicitur nouus hõ ⁊ iterioꝛ ⁊ cele
ſtis babẽs ⁊ ipſe ꝓpoꝛtiones nõ annis
ſed ꝓlectibus diſtinctas:quaſdà ſ pũa⸗
les etates ſuas:pꝛimà ĩ vberibus vtilis
biſtoꝛie que nutritur exemplis: lecũd
iam obliuiſcẽtẽ hbumana ⁊ ad diuma tẽ
dentem. In qua nò auctontatis buaue
ſinu cõtinet᷑:ſj ad ſũmã ⁊ icõmntabilẽ
legem paſſibus rationis innituur. Cer
tiam iam fidentioꝛc᷑: ⁊ carnalẽ appeti/
tum rationis roboꝛe maritantem: gau
dẽtẽq; it iſecꝰ in quadã oulcedine ↄiu
gali eum anima meti copulatur ⁊ vels

religione

mẽeto pudoꝛis obnubit᷑:vt ĩa rectẽ viue
re nõ cogat᷑ ſſed ẽt ſi oẽs cõcedãt pecca
re nõ llbeat. Quartã iã multo firmius
oꝛdinatiuſq; faciẽtẽ ⁊ emicãtẽ in viruʒ
per fectũ atq; aptã ⁊ idoneã oĩbẽt per
ſecunonibꝰ⁊ mũdi huiꝰtẽpeſtatibꝰ ac
fluctibꝰſuſtinẽdis atq; fragẽdis.Quiĩ
tã pacatã atcq; ex oĩ parte trãqnillã vi
uẽtẽ ĩ operibꝰ⁊ abũdãtiã ĩcõmutabilis
regni:ſumme atq; ineffabilis ſapientie.
Sextà oĩmode mutatiõis in eternam
vitã ⁊ vſq; ad totã oblinionẽ vite tẽpo

ralis tràſeũtẽ iperfectã foꝛmã: que fa⸗

cta ẽ ad imaginẽ ⁊ ſimilundinẽ dei.Se
ptima. n. iã quies: quies eterna ẽ: ⁊ nul
lis etatibus diſtinguẽda beatitudo per
petua. Ut eniʒ finis veteris bois moꝛs
E:ſic finis hominis noui vita eterna.Il
le hõ peccati ẽ: iſte iuſticie. Sicut ãt iſti
abo nullo oubitãte:ita ſunt:vt vnuʒeo
rũ.i.veterẽ atq; terrenũ poſſu ĩ bac tota
vita vnus hõ agere:nouũ vero ⁊ celeſte
nemo ĩ hac vita poſſit niñ cũ vetere:naʒ

⁊ ab ipſo icipiat neceſſe ẽ: ⁊ vſq; ad viſi
bilẽ moꝛtẽ cũ illo:qᷓ;uis eo deficiẽte: ſe

ꝓficiẽte perduret. Ita ppoꝛtione vni/⸗
nerſũ genus'pumanũ: cuiꝰ taqᷓ; vni bo
minis vita ẽ: ab adãà vſq; ad finẽ hui ſe
culi ſub diuine puidẽtie legibꝰadmini/
ſtrat᷑:vt in duo genera diſtributũ appa
reat. Quoꝛũ ĩ vno ẽ turba ipioꝛũ terre
ni hois imaginem ab initio ſeculi: vſq;
ad tinẽ gerentiũ. In altero ſeries popu
li: vni deo dediti:ſed ab adã vſq; ad ioã
nẽ baptiſtã terreni hoĩs vitã gerẽtis ſer
tili quadã iuſticia. Cui iſtoꝛia vet te
ſtametũ vocat᷑:ꝙ quaſñ terrenum polli
cẽs regnũ:tota nihil ẽ aliud: q; imago
noui populi ⁊ noui teſtamẽeti pollicẽtis
regnũ celoꝛũ.Cuiꝰpopuli vitã interi tẽ
poꝛalis icipit a vi aduẽtu ĩ bumilita/
te: vſq; ad diẽ iudicii quãdo ĩ claritate

vẽtueus ẽ. Poſt qð indiciũ vetere hoie
exticto:erit illa mutatio que angelicã
vitã pollicet᷑. Oẽs.n.reſurgemꝰ: ſed nõ
oẽs ĩmutabimur.Reſurget ergo p po
pulus vt veteris hoĩs ſui reliquias tran
ſfoꝛmet ĩ nouũ. Reſurget ãt ipſius po⸗
pulis qui ab initio vſq; ad finẽ veterem
bominẽ geſſerit:vt ĩ ſecũdã moꝛtẽ pꝛe⸗
cipitetur.Etatũ at articulos qui diligẽ
ter legũt inueniũt nec ʒiʒania nec pale
as perrhoneſcũt. Impius nãq; pio vi⸗

nit ⁊ peccatoꝛ iuſto:vt eoꝛũ cõparatio
ne alacrius donec perficiat᷑ aſſurgant.

Quiſqᷣs at populi terreni tẽpoꝛibꝰ vſq;
ad illuminationẽ ĩterioꝛis hoĩs meruit
peruenire:gen humanũ ꝓ tẽpoꝛe adiu
nit:exhibẽs ei ꝙ etas illa poſcebat.⁊ ꝑ

ꝓphetidà intimãs id quod exbibere op⸗

poꝛtunũ erat:quales pr̃iarche ac ꝓphe
te ĩueniũtur ab his qui nõ pueriliter iñ
liũt: ſes pie diligẽterq; pertractãt diui⸗
narũ ⁊ humanarũ rerũ:tã bonũ ⁊ tam
grande ſecretũ. Quod etiã tẽpoꝛibꝰ no

ui populi a magnis ⁊ ſpiritualibꝰ viris

eccleſe catholice alũnis video cautiſſi
me pꝛonideri:se quid populariter agdt

ꝙ; nõdũ eẽ tẽpoꝛis:vt cũ populo agat:

itelligũt alimẽta lactea large auidis: in⸗

firmioꝛib plurib atq; inſtater ifüdunt
¶VUalidioꝛib ãt cibis cũ ſapiẽtib paucis
veſcũtur. ſapientiã eni loquũtur inter ꝑ

fectos:carnalibus vero ⁊ animalibq;⸗

uis nouis hominibꝰ:adbuc tamẽ par/

uutis: nonnulla obtegũt: ſed nulla mè/
tiuntur. Non enim bononbus ſuis va
nis conſulunt: æ inanibus laudibꝰ: ſed

tilitati eoꝛum cũ quibus ſocietatem vi

te buius inire meruerunt. Dec enim lex
6 diuine pꝛonidentie vt nemo a ſuperio
ribus adiuuetur ad cognoſcendam ⁊ ꝑ
cipiendam gratiam dei: qui nõ ad ean⸗

dem puro affectu inſerioꝛes adiunerit.

atoelp

.

geanshie

pafnentün

ineponi

ſtraoturv

ſcoꝛund

fupoelche
(ollatur
tisriſan
Agattenn
fasad

nacon⸗
intuerie
neſoen
pictlludi
cntai
iscogen
ungol
fGo
fioßta
tglig⸗
müen
tonct
dat ce
Non
diſbil
gnie
ſtitia
legey
guo
Imnbig
Rmnuè
ludcat
eigco
miga
ſedece
ſlite
M
ſli
nnen

m

Ge
ſtüin⸗
Sõl
mune
it
wo
ging
rn
lcin⸗
tic
in,
,

4
4
4

Ita de peecato noſtro:qð in hoie pec/
catoꝛe: ipſa natura noſtra commiſi et
genus huanũu factũ ẽ magnũ decus oꝛ/
namentumq; terraꝝ tan vecenter di
nine pꝛouidentie pꝛocuratiõe admini/
ſtrantur vt ars in efabilis mediciĩe ipaʒ

RKrð

vicioꝛum feditatẽ ĩ neſcio qua ſui geue⸗

ris pulchꝛitudinẽ vertat.Et qm de auc
toꝛitatis beneficẽtia q;ium in pꝛeſentia
ſatis viſum eſt:locnti ſumus videamuſ
quattenus ratio poſſu ꝓgredi: a vifiibi
libus ad inuiſibilia ⁊ a teépoꝛalibꝰ ad et
na conſcendens nõ eni fruſtra ? inamit᷑

intueri opoꝛtet pulcritudinẽ celi:oꝛdi/

nẽ ſiderũ candoꝛẽ lucis: dieꝑ ⁊ noctiuʒ
vicintudies lune meſtrua curicula anut
q̃drifariã tẽperationẽ qdripari] elemẽ/

tis cõgruentẽ tantã viʒ ſeminũ ſpecies

numeroſq; gignẽtiũ ⁊ oĩa in ſuo gener
modũ ꝓpꝛi naturãq; fuaãtia. In quo
rũ ↄnñd eratione nõ vana ⁊ peruura cu⸗
rioſitas exercenda ẽ: ſed graduſ adimoꝛ
talia ⁊ permanẽtia ſemꝑ faciẽdus ꝓxi/
mũ enĩ ẽ attẽdere que iſta ſit nã uual q̃
concta iſta ſentit. que pꝛofecto qm vitaã
dat coꝛpoꝛi pꝛeſtannoꝛ eo ſit neceſſe c.
Mon enim qualiſcuq; bles q;; iſta
viſibili luce pꝛefulgeat ſi vita careat:ma
gni eſtimãda ẽ. Quelibet naq; vina lub
ſtãtia cuilibet nõ viue ſubſtãtie: nature
lege pꝛeponitur: Sed qꝛ irrationabilia
quoq; aiantia viu ere atq; ſẽtire nemo
ambigit. Illud in aio hbumano pꝛeſtãtiſ
fimũ ẽ non quo ſentit ſẽſibilia ſed quo
iudicat ſẽnbilibꝰ: nã ⁊ vidʒ acutiꝰ⁊ ce
teris coꝛpoꝛis ſenſbus acrius coꝛpoꝛa
attiĩ gũt plereq; beſtie q; hoĩes.ſʒ iudica
re de coꝛpoꝛibus non ſentientis tin vite
ſed etiam ratiocinãtis eſt qua ille carẽt
nos ercellimus. Jam vero illud videre
facillimum eſt pꝛeſtantioꝛem eſſe iudi/
santem; quam ulla res oe qua iudica

De uera reugione

tur. Non ſolum autem rationalis vita
de ſennbilib iʒ: de ipis quoq; ſenſibue
iudicat. Cur in aqua remũ fractũ opoꝛ⸗

teat apparere cum rectus ſit ⁊ cur ita ꝑ

oculos ſentire neceſſe ſit. Nam ipſe al/
pectus oculoꝛum renüciare id põt iudi
care aũt nullo mõ quare maifeſtũ ẽ vt

ſenſualé vitã coꝛpoꝛi ita rénalẽ vt iq; P

ſtare. Itaq; ſi rõnalis vita per ſe ipſam
iudicat iã nulla ẽ natura pᷣſtantioꝛ: ſed

quia clarum eſt eã eẽ mutablẽ nũc pes

rita nũc ĩperita inuenitur tanto at meli
us iudicat quanto ẽ peri ioꝛ ⁊ tãto peri
tioꝛ q;to alicuius artis vel diſcipline et
ſapitie ꝑriceps ẽ ipſius artis natura q

renda c. Neq; nunc artẽ intellig volo

que vocatur experiendo:ſed que ratioti
nando indagat᷑.Qò eni pꝛeclarum no⸗
nit qui nouit ea impẽla que calce ⁊ are⸗

na conficitur tenacius lapides coherer

q; luto: aut qͥ tã eleganter edificatvt q̃

pilura ſunt:paria paribꝰ reſpõdeâ que

autẽ fingula mediũ locũ teneant. Quaʒ
qʒ iſte ſenſus iã ſit rationi veritatiq; vi⸗
cinioꝛ:ſed certe querẽdũ ẽ cur nos offẽ
dat n ouabus feneſtris collocatj nõ ſu⸗
pꝛa inuicé ſed iuſta inuicẽ vna eaꝑ maès
ioꝛ minoꝛue ſit: cum equales eẽ potue⸗
rint:ſi vero ſupra inuicẽ fuerint ambe⸗

q; dimidio qʒuis impares non ita offen

dat illa inequalitas ⁊ cur nõ multũ cu⸗
remus quãto ſit vna eaꝑ aut maioꝛ aul
minoꝛ quia oue ſunt: In tribus aunt ſen⸗
ſus ipſe vr̃ expetere vt aut ipares nõ ſit
aut intrs maximã ⁊ minimd ita ſit me⸗

dia: vt tanto pꝛecedat minoꝛes quãto a

maioꝛe pꝛecedit᷑. Ita.n.pᷣmo qſi natura
ipſa ↄſuluur quid pꝛobet. Ubi notàduʒ;

potiſſimũ queadmodũ qð ſolum iſpec
rtũ min oiſplicuerit:iĩ melioꝛis ↄpatiõe
reſpuatur: Ita reperitur nihil eẽ aliõ ar

tem vulgarem. niſi reru expertaꝑ N aci⸗

tarũq; memoꝛia uſu qnoda coꝛpoꝛiſat
q; oꝑationis adiunco:quo ſi careas iu
dicare oe oꝑibus poſſis. qð multo ẽ ex
cellentius q;uis operari artificioſa non
poſſis:ſed cu ĩ oibꝰ artibꝰ conueniétia
placest: qua vna ſalua pulchꝛa ſüt oĩa.
Zola vero conueniẽtia equalitaté vni/
tatẽq; appetat vel fimilitudine parium
vel gradatione oiſpariũ: Quis ẽ qui ſũ/
mã eqlitateʒ vel ſimilitudinẽ ĩ coꝛpoꝛi⸗/
bus ineniat: audeatq; dicere cũ diligẽt
cõſiderauerit quodlibet coꝛpus vere ac
ſimpliciter vnũ eẽ:cũ oĩa vel de ſpecie ĩ
ſpeciem vel de loco ĩ locum tranſeü‚do
mutẽtur ⁊ partibus cõſtẽt ſua loca ob
tineutibus per que in ſpacia dinerſa di

niduntur. Poꝛo ipſa vera equalitaſ ac

ſimilitudo atq; ipſa vera ⁊ pꝛima vnitaſ
non oculis carneis neq; vllo iali ſenſu:
z mente intellecta conſpicit᷑. Unde enĩ
qualiſcũq; in coꝛpoꝛibus appeiteret eq̃
litas aut vnde conuinceret᷑ longe pluri
mü differre a perfecta:niſi ea que pfec/⸗
ta eſt mente videret᷑ ſi iñ que facta non
c pfecta dicẽda eſt.Et cũ oia qͥ in ſenſi/
bilit᷑ pulchꝛa ſũt:ſiue natura edicta:ſtue

artibus elaboꝛata:locis ⁊ tẽpoꝛibus ſit

pulchꝛa:vt coꝛpus ⁊ coꝛꝑis motus.Illa
equalitaſ ⁊ vnitaſ mẽtti immõ cognita
ſᷣm quã de coꝛpoꝛea pulcritudie ſenſu
mnter nũcio iudicat᷑: nec loco tumida ẽ.
nec mutabil tꝑe.Nõ eni recte dici põt:
m eã iudicari rotundũ cãtũ:⁊ nõ fſʒ eã
rotundũ uaſculũ aut ſecundum eam ro
tundum denariũ:ſimiliter in tẽpoꝛibat
q; in motibus coꝛpop:ridicule dr:ſcòm
eã iudicati eqles ãnos ⁊ ñ ̃ᷣm eã eq̃les
mẽlſes aut pᷣm eã eq̃les mẽeſeſ ⁊ ñ pʒ eã e
qles dies: ſed ſiue ꝑ hec ſpacia:ſtue per
hoꝛas:ſiue per bꝛenioꝛa momẽta:cõue⸗
nienter moueatur aliquid eadẽ vna ĩcõ
mutabili equalitate iudicatur. Quod ſi

4
* K .

mioꝛa ⁊ maioꝛa ſpacia figuraꝑ atq; mo
tionu ſim eandem legè parilitatis vel ſi⸗

militudinis vl cõgruentie iudicãt᷑. Ipa

lex maioꝛ oĩbas his.ſʒ potẽtia. Ceteꝝ

ſpacio aut loci aut tempoꝛis nec ma⸗
102 nec minor quia ſ maior eſſet nõ ſᷣm
eam iudicaremus minoꝛa. Si aute; mi
noꝛ eſſet nõ ſecundum eã iudicaremus
maioꝛa. Nũc vo cũ ſm totam quadra/
ture legẽ iudicetur 2 foꝛum quadratuʒ

⁊ lapis quadratus:⁊ tabella: 2 gẽma qᷓ

drata: rurſus m totã equalitatis legeʒ

iudicentur conuenire ſibi motus pedũ
cnrrẽtis foꝛmice. ? ſm eã gradientis e-
lephantis Qnis ea dubitet locorũ ĩter⸗

uallis ac tẽpoꝝ:nec maioꝛẽ eẽ uec mio

rẽ cum polẽtia ſupet oia. H aut lex oim
artiu cum ſiit oio incõmutabilis:mens

vero hũana cui talẽ legẽ videre concelj
ſum eſt: mutabilitatẽ pati poſſit erroꝛis
ſatis apparet ſupꝛa mentẽ nram eſſe le

gem:que veritas dicitur nec ià ilud am

bigendũ ẽ ĩcõmutabilẽ naturã que ſu⸗

pꝛa rönalẽ anim ſcit.deum eẽ:⁊ ibi eẽ

pꝛimà vitã ⁊ pꝛimã eſſẽtiã: vbi ẽ pꝛima

ſapictia. Nã hec eſt illa ĩOcommutabilis
veritas que Ex oiuʒ arciũ recie dicitur.

⁊ ars oĩpotẽtis artificis. IJtac; cu ſe aia

ſentiat nec coꝛpoꝛũ ſpẽʒ motũq; iudica

re ᷣm ſe ipſã ſimul.opoꝛtet agnoſcat pᷣ⸗

ſtare ſuã naturã ei nature de qua iudi⸗
cat:pꝛeſtare autẽ ſibi eã naturam ſcòm
quã iudicat: ⁊ de q̃ iudicar nullo modo
põt.poſſinn eni dicere:quare ſimilia ſi⸗
bi ex vtraq; parte reſpondere membꝛa
ciuuſq; coꝛpor oebeàt:qꝛ ſumma equa

litate delectoꝛ qud uõ oculis coꝛpoꝛeis
ſed mentis cõtueoꝛ:qua pꝛopter tanto

melioꝛa eſſe iudo que oculis cerno qᷓ

to pꝛo ſui natura vicimioꝛa ſunt his que
aio intelligo:quare ante illa ita ſũt.nul

lus põt dicere. Nec ita debere eſſe quiſ⸗

–

6

ichierte
guuegmenn
gantomeit
oligamu
1cnmnesonin
lideinfen
denobisqn⸗
ſhaperine
etinn
icarper
gueapperd
(lain del
liquoelio⸗
lam eubt
inplentt
penſgniic
gaignonde
moch pünc⸗
Mrates
Ppnerin
um det
ſoſe ame
dominel
icat oin
kopone
chꝛiſti
uidocl
puriſien
ligit oith
elti plef
2dequzi
tenpdult
idcetci⸗
lltirutean
pſoit
ſſenni
ülan
ehicznn
Khhgie

VNN

ers
rliſtin

mtii

wintl
ini
N5e
wiimg
witdl
gtnitnin
wrh

iaii.

Mnrint
Pnüriͤr
ikimm
mirihr
unmiitt
Nrini
dle;
ir
iſüin
i
Gmin

1

Imn
nümin

mtin
Gnn
ginr/
enc,
,
ueht
glii
o

q; ſobꝛie vixerint quaſi poſſint eẽ nõ ita
quare auiẽ nobis placeãt hec. ⁊ cur ea
quanto melius ſapimus:vehementiſſi
me diligamus: ne id quideʒ quiſq; fiita

rite intelligit dicere audebit. Ut.n. nos

⁊ onines anime rationales ſecũdũ veri
tatẽ de inferioꝛibus recte indicamui ſi
de uobis quantũ eiſdẽ coheremus. ſola
ipſa veritas iudicat.De ipſa vero nec pr
nec enim minus e qᷓ; ipſe:⁊ ideo que pr
iudicat per ipſam iudicat. Omnia enim
que appetunt vnitatem hanc habẽt re
gulam vel foꝛmã vel exemplum vel ſf a
liquo alio verbo dici ſe ſnit:quoniã ſo⸗
lam eius ſimilitudinẽ a quo eẽ accepit
impleuit:ſi tñ accepit nõ incõgrue dici
ꝓea ſigniſicatione qua filius appellaf᷑
quia non de ſe iſo eſt ſed de pꝛimo ſũ/
moq; pꝛincipio qui pater vr ex quo oii
paternitas in celo ⁊ in terra nominaf.
Pater ꝗ̊ nõ iudicat quẽqᷓ; ied oẽ iudici
um oedit filio ⁊ ſpiritual hõ iudicat oias
ipſe autẽ a nemine iudicatur i.a nullo
homine:ſed a lege ſola ipſa ᷣm quã in /

dicat oĩa:quonià ⁊ ulud veriſſine ocm̃

ẽ opoꝛtet nos oẽs exhiberi ante tribual
chꝛiſti Omnia ꝗ indicat.q;ꝛ flper oĩa eſt
quãdo cũ deo ẽ.Cum illo aũt ẽ: quãdo
puriſſie intelligit ⁊ tota caritate ꝙ intel

ligit oil hit. Ita etiã quatũ põt: lex ipſa

etiã pſe fit.ſecũdum quã iudicat omia.
⁊ de qua iudicare nullus põt.ſicut ĩ itii/
tempoꝛalibꝰ legibꝰ: quãqᷓ; de hbis hoĩeon
iu ſicẽt cũ eas inſtituant:tũ cum fuerint
iuſtitute atq; firmate:non licebit iudici

de ipſis iu dicare:ſed ſᷣm ipſas conditor

ti legum tẽpoꝛaliũ ſi vir bonus ẽ ⁊ ſa⸗
iẽs:illam ipſã ↄſulit eternã:de qua ni-⸗

li auime iudicare datum cẽ. Ut iecũdũ
eius icõ nuta biles regulas.quid ſit pꝛo
temode iubendumvetandumq; diſcer

nat: Eternamn igitur legem animio fal ẽ=
cognoſcere: iudicare aũt nõ ſas è: Hͥ aũt
intereſt ꝙ ad cognoſcendum ſatis è vt

videam ita eẽ:aliqͥd vel ñ ita:ad iudicã

dum vero addimus aliquid quo ſignifi
cemꝰ poſſe eẽ ⁊ aliter.velut cum dici/

mus.tta eſſe debet: aut ita eſſe debuit:
aut ita eſſe debebit vt in ſuis oꝑibus ar⸗

tifices faciũt ſʒ multis finis eſt humana

delectatio:necvolunt attendere ad ſuꝑ

ioꝛa vt iudicent: cur iſta viſibilia place/
ant.Itaq; ſiqueram ab artifice vno ar⸗

cu conſtructo enr alterum parem eon⸗
tra in alteram partem moliatur. Reſ/

pondebit credo vt paria paribus edifi⸗
cij mẽbꝛa reſpondeant:poꝛꝛo ſi pergam
querere idipſum cur eligat:dicet hoc eẽ
pulchꝛum hoc delectare cernentes. Ni
hil audebit amplius. Inclinatus euim
recũbpit oculis ⁊ vnde pendeat non itel
ligit At ego virum intrinſecus oculatũ
⁊ inuiſihiliter vi dentem:non deſinaʒ cõ
mouere:cur iſta placeant:vt iudex eſſe
audęæat ipſius delectationiſ humsene.ita
enim ſupꝛafertur illi nec ab ea tenetur:
dum non ſecundam ipfam iudicat. Et

ſi pꝛius queram vtrum ideo pulcra ſint

quia delecrant:an ideo delectent. quia
pulchra ſunt:hic mihi ſine dubitatione
reſpond:bitur: ideo delectare quia pul⸗
chra ſinr. Oueram ergo dei c pa qnar̃
ſunt pulchra.⁊ ſi titubahitur ſ ib jciam
vtrum iſeo quia ſimiles ſibi partes lũt.
⁊ in aliq̃ appellatione ad onam conue⸗
nientiam redigũtur. Quod cũ ita eẽ cõ
perit interrog bo vtrum hanc ipſâ vni
tatẽ quam conuincuntur appetere lũ⸗
me ipleent a lõge infra iaceàt ⁊ eã quo
dã mõ mẽtiat᷑ ꝙ ſi ita e.nã quis nõ ad⸗
monit uideat: neq; vllq ſpenmi: neq; vllũ
dino ec coꝛpus. qò nõ heat vnitat qus

Fꝛ

⸗

S ʒ

— .

De, , wm. e. .

2

ſario alibi atq; alibi eẽ bẽat n põt aſſeqͥ
eã quã ſequitur vn itatẽ quare ſi h̊ ita ẽ

fatigabo vt reſpondeat vbi videat ipſe
vnitatẽ bãc:aut vnde videat quã ſi non

Meret vnde cognoſceret.⁊ qnid imita
retur coꝛpoꝝ ſpẽs ⁊ quid implere non
poſſet.nunc vero cũ dicit coꝛpoꝛib vos

quidẽ niſi aliqua vnitas contineret ni
pil eſſetis:⁊ rurſus ſi vos eſſetis ipſa vni
tas coꝛpoꝛa nõ eſſetis. Recte illi dicitur
vñ noſti illa vnitatẽ: ̃ᷣm quam iudicas

coꝛpoꝛa quã niſi videres iudicare ñ poſ
ſes ꝙ eã non impleant.Si autè his coꝛ

poꝛeis oculis eam videres:nõ ve dicẽcs

quãqʒ eius veſt igio teneant᷑.lõge tñ ab
co diſtare:nã iſtis oculis coꝛpoꝛeis nõ
niſi coꝛpoꝛalia vides. Mẽéte igit᷑ eã vi⸗

demus.ſed vbi videm ſi h̊ loco cẽt vb
coꝛpus nẽm ẽ᷑:nõ eam videret qui hoc
mõò in oꝛiente de coꝛpoꝛibus iudicat. n

giſta continentur loco ⁊ cũ adẽ vbicũ⸗
q; iudicanti.nuſquã ẽ per ſpatia locoꝝ:

⁊ per potẽtiã nuſq̃ʒ nõ ẽ.Qð ſi ea coꝛ⸗

poꝛa mentiuntur. nõ credẽdũ mentiẽ
tibus:ne incidamus iu vanitatesvanit
tiũ.ſed querendum potius ẽ cũ iõ men

tiuntur q: eam videntur oſtendere ocu
lis carneis: cum illa mẽte pura videat᷑.
vtrũ in tantum mentiuntur in quatuʒ

ei ſimilia ſunt:in quãtũ ea nõ aſſequun
tur:nã ſi aſſequerentur ꝙ imitantur im
plerent.Si antẽ implerẽt oĩno eſſent ſi
milia:ſi omnino eſſem ſimilia nihil iter

illã naturam ⁊ iſtã intereſſet ꝙ ſi ita eẽt

non eam mentirent᷑ id eni eent ſi qð il⸗
la ẽ:nec iñ mentiunt᷑ diligẽtius ↄſiderã
tihus. Quia ille mentit᷑:qͥ vult videri id
qõ nõ ẽ Qò aũt nõ volẽs aliud putat

qʒ ẽ:nõ mentit᷑ ſed fallit im. Nã ita viſ
ceruitur mẽtiés a ſalẽte ꝙ inẽ oĩ mẽtiè

lecũque veftigiũ qꝛ qnatunis pulcherri
mũ coꝛpus cum interualis locoꝝ neceſ

ti voluntas fallendi:etià ſi nõ ei credat
fallens au:ẽ eẽ nõ põt qui nõ fallit:ſi ¶
coꝛporea ipẽs quia null volnntatẽ bʒ
nõ mentitur ſi ðo etiã nou putetur eſſe

qð non eſt non fallii ſed neipſi quideʒ
oculi fallunt.nõ eni renũciare poſſunt

aĩo niſi affectionem ſuaʒ Qð ſi non ſo⸗/
lũ ipſi ſed oẽs corꝑis ſenſus: ita nunci⸗
ant vt afficiantur quid ab eis amplius
exigẽ debeamus ignoro:Tolle itaq; va
nitantes ⁊ nulla erit vanitas:ſi qͥ remũ

frãgi in aqua opinatur.⁊ cũ inde aufer⸗

tur integrari nõ malũ hbʒ iuternũciuʒ:ſʒ
malus eſt iudex.nã ille pro ſua natura
nõ potuit aliter in aqua ſentire nec ali
ter debuit ſi eni aliud ẽ aer alind aqua
inſtũ ẽ vt aliter in aere aliter i aqua ſẽti
atur: quare oculus videt. Ad hᷣ eni fac⸗
tus eſt:vt tantum videat ſʒ aius peruer
ſe iudicat cum ad contemplàdà ſuma;
pulcritudinẽ mẽs nõ oculus factus eſt

Ille aut vult mẽtẽ cõnertere ad corpa⸗

oculos ad deũ.Querit aut intelligẽ car

nalia: ⁊ videre ſpiritu lia qð fieri non

põt:quare iſta peruerſitas coꝛrigẽda ẽ
quia nilſi fecerit qð ſurſum eſt oeorſum
2 qð deorſũ Rſurſũ regno celorũ aptus
nõ erit. non ergo ſũma queramusi infi
mis: nec ipſis infimis inhereamus: Ju⸗
dicemus ea:ne cum ipſis indicemur idẽ

tm̃ eis tribuamus quatũ ſpẽs meret᷑ ex

trema: ne cum in nouiſſimia prima que
rimus a primis inter nouiſſima nume

remur. Qò nihil ipſis nouiſſimis obeſt.

ſz nobis plurimũ.nec ideo diuine ꝓuii⸗
dentie adminiſtrãtia minus vecora fit.
quia ⁊ iniuſti iuſte: ⁊ fedi pnlchre.ordi
nantur. Et ſi pro pterea nos fallit reruʒ
viſibiliũ pulcritudo quiavnitate contie
tur ⁊ non implet unitatem. Intelliga /
mus ſi poſſumua non ex eo qð eſt nos
falli ſz ex eo qð nõ c. Omne qᷣqpe cor⸗

fmdei

Günſun
geittip
ſtciqg
nöplit
here
Cealine
nulüd⸗
pincpn
got
lenön
uiger⸗
N
plge
Ouin
lonpt
ſml
niake⸗
don
lid
wt⸗
gor
t⸗
lan
is

haiig
An
miait

tan
Nd
niſe

4
R 4

ptms verũͦ coꝛpus : ſed falſa dnitas:
enim ſumme vnü eſtiaut in tantu innu
tat᷑: ot ipleat: ⁊ tñ nec coꝛpipſũ etẽ:niſi

otcuq; vna eſſet. Poꝛꝛo utcũq; vnũ eẽ

nõ pſſet niñ ab eo qð ſũme vnũ ẽ id ha⸗
beret. O aĩe peruicaces date mihi qᷣ vi/
deat ſine vlla inaginatione viſoꝛuʒ car
naliũ. Date mibi qui videat omnis vniꝰ
pꝛincipium non eſſe niſ vnum ſolum a

quo ſit omne vnũ: fiue illud impleat ſi/

ue nõ impleat. Qui videat oate: nõ qui

litiget:nõ qui uideri velit ſe videre ꝙ nõ

videt. date qui reſiſſat ſenſibus carnis ⁊?
plagis quibui per illos in aia vae pulauit
Qaui reſiſtat conſuetudini hominũ:qui
compungatur in cubili ſuo qui reſpuat
ſuum ſpiritum:qui nos foꝛtis diligat va
nitates: ⁊ querat mendatia quia iam ſi⸗/
bi nouerit dicer̃. Si vna roma ẽ:que cir
ea tiberim ẽ neſcio quis Romulus dici
tur condidiſſe falſa ẽ iſta quã cogitãs fi
go:non enim ẽ ipla nec ibi ſum modo.
Nam qd ibi agatur modo utiq; ſcirem:
ſ vnus eſt ſol falſus eſt ite:quem cogi
tans fingo. Nam ille curricula ſua cer⸗
tis locis ⁊ tẽpoꝛibus peragit Iſtum vo
quando volo ⁊ vbi vołe conſtiuo. Si/
u :ius é ille amicus meus: falſus eſt iſte
quẽ cogitans fingo. Naʒ ille ubi ſcit ne
ſcio:ſte ſibi fingit᷑ ubi volo:ego ipſe cer
te vnus ſum ⁊ boc loco eſſe ſentio coꝛ/
pus meũ:⁊ tñ figmento cogitatiõis per
go quolibet ⁊ loquoꝛ cum quolibʒ fal⸗

.

fa ſunt bec nec quiſquam intelligit fal

ſa.nõ gᷓ intelligo cum iſta cõtemploꝛ ⁊

iſtis credo quia veꝝ eẽ opoꝛter ꝙ inte!⸗
lectum contemploꝛ nüquid foꝛte ſunt
iſta que fantaſmata dici ſolent. Unde
ergo impleta eſt anima mea illuſioni⸗
bna. Ubi eſt verum ꝙ mente conſpicit
Ita cogitanti iam oici poteſt: illa luxvs

ℳ

qua Hh̊ omnia nõ eſt uera cognoſcis i

Per hanc illud vnum vides quo iudi
cans vnum eiſe quicquid aliud vides.
nec tñ eẽ hoc qð illudẽ quicquid muta
bile vides. Quod ſi h itueri palpitat mẽ
tis aſpectus: quieſcite nolite certare niſt
cum conſuctudine coꝛpoꝝ. Jpam vin⸗
cite:victa erunt oĩa:vnum certe quera?ꝭ
mus quo ſimplicius nibil c. Ergo ĩ ſim
plicitate coꝛdis queramua illũ. Agite. n.
inquit ⁊ recognoſcite:qꝛ ego ſum onus
2 etiam vacate ⁊ videte qin ego ſũ deul
nõ ocium deſidie quero:ſed ocium cogi
tationis vt a locis ⁊ tẽponbus vaceci B
enim fantaſmata tumoꝛiſ ⁊ volubi ita⸗
tis cõſtãtẽ vnitatẽ videre nõ ſinunt:lo⸗
ca offerunt qò amamus tẽpoꝛa ſurripi
unt qð amemus ⁊ relinquut in aia tur
bas fantaſmatũ in aliud cupiditas inci
tetur: Ita fi i iquietus ⁊ erunoſus aius
fruſtra tenere a quibus tenet exoptãs
Uocatur g:ad ociũ.i.vt iſta nõ diligat:
que viligi iine laboꝛe non poſſunt Sic
enĩ eis oñabit᷑ ſic nõ tenebitur ſʒ tene⸗/
bit. Jugum eni meü leue huic iugo qui
ſubiectus eſt:ſubiecta bʒ ceta nõ g labo
rabit:nõ eni reſiſtit qð ſubieciũ c.ſʒ mis
ſeri amici huius mundi. cuius erat dii:
ſi filij dei eẽ nolnerit.qm dedit eis pote
ſtatẽ filios dei fieri. Amici gᷓ huins mũ⸗
di tã timèt ab huius amplexibus ſepꝑari
et nihil eis ſit laboꝛioſus quã nõ labo⸗
rare: ſed cui ſaltẽ illud manifeſtũ ẽ falſ
tatè eẽ qua id putat᷑ eẽ.qð nõ ẽ intellij
git ed eſſe venitatẽ que ondit id ꝗo c. at
ſi coꝛpoꝛa in tm falunt.iu quãtũ ñ ĩplẽt
illud vnũ qð ↄuincũt᷑ imitari a qun pn
cipio vnum ẽ quieqͥd ᷑. Ad cuius ſimili
tudinẽ quicqᷣd vtit᷑ naliter appꝛobamꝰ
qꝛ naturalit᷑ ipꝛobamus quicquid ab⸗
nitate diſcedit. atq; in eis diſſimilitud⸗
nem tedit dat᷑ g intellig eẽ aliquid qdᷣ
vnins ſolius.a quo pꝛincipio unum eſt

„

2=èð

ð, ðèð
*„

quicquid aliqno mõ vnũ è ita ſimile ſit
vt boc oĩno ipleat ac ſit id ipſũ Et h̊ eſt
Vritas ⁊ vbũ ĩ pꝛincipio 2 verbuz deus
apud deu. Si n. ſalſitas ex bis ẽ que imj
tantur vnü: no in q;tuͦ id imitantur. ſʒ

in quãtũ id implere nõ poſſũt illa ẽ veri

tas que id implere pottit ⁊ id eẽ qd iliõ
eſt. Jpſa eſt que illud ondit ſicut C. vnd
* verbũ eius:⁊ lux eius rectiſſime dicik
cetera vnius illius ſimilia dici poſſũt in
quãtũ ſunt in iantum enĩ ⁊ vera ſũt Hᷣ
ẽ ant ipſa eius ſimilitudo.a ideo veritaſ
vt eni veritate ſunt uera. que vera ſt ita
ſimilitudie ſimilia ſe quecũq; ſimilia ſi.
Ut gueritas ſoꝛma veroꝝ ẽ ita ſimilitu
do foꝛma ſimilẽ .OQua ꝑꝑ qm vera ĩ tã
tũ vera ſũt:in quatũ ſũt. In tm aũt ſunt
in quãtu pꝛincipaliꝰ unius ſimilia ſi ea
foꝛma ẽ oĩum que ſũnq̃ ẽ ſumma fimi⸗
litudo pꝛincipij.⁊ ver itas ẽ: quia ſine vl
la diſſimilitudie c.vñ falſitas oꝛitur nõ
rebus ipſis fallẽtibus que nibil ali o/
nedũt ſentieti q; ſpẽm Iſu:quã pꝛo ſue
pulcritudis acceperüt gradu: neq; ipſis
fenſibus fallẽtibus qui pꝛo natura ſui

coꝛpoꝛis affecii nõ aliud qᷓ; ſuas affecti

ones pꝛendẽti aĩo nũciani: ſed peccata
aĩas fallũt cũ neꝝ querũt relicta? negle

cta vitate:nã quoniã opera magis quũã

artificẽ atq; ipſa artẽ dilexerũt B̊ errore
puniuutur vt in operibus artificẽ atem
q; cõqrant cũ inuenire nequiuerint de?
n.uõ coꝛpoꝛis enſibus ſubiacet ſʒ ipſni
menti ſupereminet ipſa opera exiſtimẽt
eẽ ⁊ artẽ ⁊ artificẽ᷑: Hin oꝛitur oĩs ipie⸗
tas nõ mõ peccãtiũ:ſed ẽt oduatoꝛuʒ ꝓ
peccatis ſuis. Non eni tm̃ ſcrutari crea
turqͥ pꝛeceptũ dei:ſed ea frui potiusqᷓ;
ipfa lege ueritate volüt q; pꝛimi hoig
peccatũ de pꝛehendit᷑ male ntẽtis libe⸗
ro arbitrio.ſed h̊ quoq; in ipia dãnatio
ne addut:ut nõ mõ oiligãt: ſed ẽt ſerui

vera

lat per partes eius a ſ mis vſc; ad ims

ſũmo deo aĩam colant ⁊ pꝛimã intellec

tualè creatur qu p veritatẽ pr ſabꝛi/

cauit:ad ipſũ veritatẽ emp intuenda et
ſe per ipſã quia et oimõ ſibiſimilis e de
inde veniut ad uit gen talẽ ꝑ qu cres

aturd uinbilia ⁊ tẽpoꝛalia gignẽtia deꝰ

„

eternus ⁊ ĩcõmutabilis operatur: hine

ad aĩelia ⁊ inde ad ipſa coꝛpoꝛa caléda

dilabuntur ⁊ in bis pꝛimo eligũt pnlcri

oꝛa in quibus celeſtia maxime excellüi
Er go in pꝛimis ſolis coꝛpus occurrit: et

in eo nõnulli remanet: 2 aliqui 2 lane

ſplendoꝛẽ relibione dignum putãt. Eſt
eni nobis vt perbibetur pꝛopiquioꝛ.vñ

vicinioꝛc ſpetiẽ baber ſentitur. Alij etis
ceteroꝛũ ſiderũ coꝛpoꝝ adiungũt 2 to/
tum celu cũ ſtellis ſuis.alij celn ethereo

copulat aerẽ: ⁊ iſtis duobus ſupiobꝰ e⸗
lementis coꝛpoꝛeis ſubijciũt aĩas ſuas.

ſed inter bos illi ſibi vidétur religioſiſſi

miqui vniuer ſ fibi creaturdmòdnm
totũ cũ oĩbus q in eo ſũt ⁊ vitã qua ſpi

ratur ⁊ aiat᷑:quã quidã coꝛpoꝛed eẽ cre

cenditoꝛcẽq; nouerũt:Inde ꝙ ſimula⸗

cra pꝛecipitantur:⁊ ab oꝑibus eiꝰ i ope

ra ſua demergũturꝛque iñ adbuc vinbi

lia ſüt.Eſt eni alius deterioꝛ ⁊ inferioꝛ
cultus ſimulacroꝝ quo fantaſmata ſua
colũt: ⁊ quicquid aĩo errãte cuʒ ſuppis

vel tumoꝛe cogitando imaginati fnerit
religionis noĩe obſeruant donec fiat in
aia nihil oino colẽdũ eè ⁊ errare boies

q ſupſtitiõe ſe inuoluũt: ⁊ mifia ſe ĩpli
cat ſuitute.ſʒ fruſtra h ſentiut nõ. efficci
uut vt nõ fᷣuidt remanẽt quippe ipſa vi
cia quibus vt illa colenda opinarentur
xttracti ſunt ſeruiüt.n. eupiditati tripti

ant creature potius qᷓ; creatoꝛi:⁊ eã col ci vel uoluptatis vel excellentie vel ſpec⸗

diderũt. hoc g totũ ſimul vnũ deü ma-/
gnũ eẽ arbitranaut: cui partes ſuut cer
ie.non euim uniuerſe creature auctoꝛrẽꝛ

gemif
Cllenci
lons han
fanammk
leetanus
lenpot
len. Di
s vun
Holie
guse⸗
lureſe
Aiqe
nume
ſerat
onmnin
conclu
nee⸗
eeneſ⸗
füerr
taſe⸗
d⸗

aget
n
un
Etite
mnit
1pmiga
nn B
winr
iun
chrinl
Auiin
N
ii
tud⸗
uni
Laß
naß
Nn
E

religione

tacuti. Nego eè quẽq; iſtoꝛuʒ qni nibil
collendũ exiſtimãt qui nibil aut carna⸗

libus gaudijs ſubditus ſit aut potẽtiazʒ
canam foueat aut aliquo ſpectaculo ð

lectatus inſaniat. Ita neſcienteſ diligůt

tempoꝛalia vt inde beatitudinẽ expec 7

tent. Dis aũt rebus quibus quiſqʒ bea⸗

tus vult effici ſerniat neceſſe eſt velit

nolit. Nã quocũq; dixerint ſequit᷑:⁊ qͥ
quis ea viſus fuerit auferre poſſe metui

tur. Pñt aũt ferre iſta ⁊ ſintulla ignis et
aliqua beſtiola. Poſtremo vt omittã i⸗
numerabiles aduerſitates tẽp ipſũ au⸗
ferat neceſſe eſt oĩa rranſeutia itaq; cũ
omnia tẽpoꝛalia tranſeũtia mũdus iſte
concludat. omnibus mũdi partibꝰ Fᷣui/
unt:qui pꝛopterea putãt nihil collẽduʒ
eẽ ne ſeruiant. Uerũñ quãqᷓ; in hac re
rũ extremitate mĩi iaceant iaceãt vt vi
cia ſua ſibi oñari paciantur vlł ſuꝑbia vł
libidine vel curiontate damnati vel ou
oꝛum bopꝑ:uel oĩbuſ qᷓ;diu ſunt in h̊ ſta
dio vite humane licet eis ↄgredi ⁊ vin⸗
cere:ñi pꝛius credũt ꝙ intelligere nõ nõ
dũ valẽt:⁊ nõ diligat mundũ: qm̃ oĩe
qð i mũdo ẽ ſcur diuinit dictũ a ↄcu/
iſcentia carnis ẽ ⁊ (Rupiſcẽntia ocu⸗
oꝝ ⁊ ãbitio ſeculi. PHoc mõ tria illa ſũt
notata.nã ↄcupiſcẽtia carnis volupta⸗
tis in fine amatoꝛes nignificat ↄcupiſcẽ⸗
tia oculoꝝ curioſos.Amvditio ſeculi ſa/

perbos. Ltriplex ét tẽptatio in hoĩe q;

veritas ipſa ſuſcepit canenda mõſtrata
c.dic inquit tẽptatoꝛ lapidibus iſtis pa
nes fiant. Atr ilie vnus ſolus magiſter:ñ
in ſolo paneviuit homo:ſed in oĩ uerbo
dei.Ita eni domitã docuit ee opoꝛtere
cupiditatẽ uolptatis:ut nec fani cedẽ/
dũu ſt: ſʒ foꝛte onationis tẽpoꝛalis faſtu
decipi poterat: qͥ carnis uoluptateñ po
tuit oĩa ̊ regna mũdi mõſtrata ſunt ut
octic: ola tibi oabo ni pꝛoſtrat adoꝛa
geris me: (ui mmiũ ẽ.Onm deũtuũ ado

rabis ⁊ itli ſoli uies: ita calcata è ſuꝑ⸗
bia ſubiecta ẽ extrema curioſitat illece
bꝛa.nõ eni ut ſe de faſtigio tẽpli pꝛecipi
taret urgebat niſi cã tim aliqᷣd expiendi:

ſed neq; hic nictuſ ẽ ⁊ iõ ſic rñ dit:ut ĩtel

ligeremus op e ad cognoſcẽdũ deuʒ

tẽtationibus uiſibiliter diuina exploꝛar̃
moliẽtibꝰ.nõ tẽtabis inqᷣt onʒ deũ tuũ
Quãobꝛẽ qͥſquis ineusvbo dei paſcitur
nõ querit in iſta her̃mo uoluptatẽ:qui
uni deo tm ſubiectus nõ querit in mõ⸗
te.i. in terrena elatione iaccantiã. Quis
quis et᷑no ſpectaculo icõmutabił vitad
adhereſcit nõ faſtigiũ huius coꝛꝑis ·i.p
bos oculos pꝛecipiatur:vt tẽpoꝛa lia et
inferioꝛa cognoſcat. Quid igit reſtat vñ
nõ poſſit aia recoꝛdari pᷣmã pulchꝛituj
dinẽ quã reliteqn de ipſiſ uitijs põt.ita
n. ſapĩa dei ꝓtẽdit uſq; in finẽ foniter
Ita ꝑ hãc ſumus ille artifex oꝑa ſua in
unũ finẽ decoꝛis oꝛdinata cõtexuit. Ita
bõital a ſõmo ad extremũ nibil pulchꝛ
tudini q̃ ab ipſo ſolo eẽ pſſet iuidet.nt
nemo ab ipſa ueritate obijciat᷑:qͥ nõ ex/
cipiat᷑ ab aliqna efigie veritatl.Que rei ĩ
co:pis uoluptate quid teneat. nibil ali
ud inuẽies q; ↄueniẽtiã:nã ſi reſtentia
pariut doloꝛẽ ↄueniẽtia pariũt volup/
tatẽ. Recognoſce ergo q̃ ſt ſũma cõuẽi
entia.noli foꝛis ire.ĩ te ipſum redi: Iteri
oꝛe hoĩe hĩtat vitas.⁊ ſi tuã natura mu
tabilẽ ĩueneris trãſcẽde teipſũ. Sed me
mento cum te tranſcenderis ratiocinã
tem animam te tranſcendere. Illuc er/
go tende vnde ipſum lumen rationis a
tenditur. Qua eni peruenit oĩs rõcina⸗
toꝛ bonus niſi aad veritatem.cũ ad ſe ip
ſa ueruas non utiq; ratiocinando ꝑue
ueniat.ſj ꝙ rõcinãtes appetũt ipſa ſit.v
de ibi conueniẽtiã que ſuꝑioꝛ eẽ ñ poſ⸗
ſit:Et ipſi conueni cum ea.Confitere te
nõ eẽ qð ipia ẽ ſi qͥdeʒ ſe ipſa nõ querit.
Tu et ad ipſ qr ẽdà ueniſti.-nõ5 4

locoꝛũ ſpacio: ſed mètis affectn vt ipſe
interioꝛ hõ cũ ſuo ĩbabitatoꝛẽ nõ ĩ infi

ma ⁊ carnali ſed ſũma ⁊ ſpirituali volu

ptate conueniat. Aut ſi nõ cernis: que
Dieo ⁊ an vera fint dubitas:cerne ſaltẽ
Ttru te de his dubitare non dubites⁊ ſi
certũ ẽ te eſſe dubitantẽ:quere vnde ſit
certũ. Non illic nibi nõ oino ſolis bui⸗
mũdi lumè occurreret:ſed lumẽ verum

uod illuminat omnẽ bominẽ venien⸗/

ꝛẽ in hunt mũdũ.Quod his oculis vide
rinõ põt:nec illis quibꝰ fantaſmata co
gitatur: per coſdẽ oculos aĩe in pacta.
ſed illis quibus ipſis fantaſmatibus di
citur. Nõ eſtis vos ꝙ ego quero neq;

illud eſtis:vnde ego vos ordino:eſtis æ-

ꝙ mibi inter vos dũ occumerit ĩpꝛobo:
⁊⁊ quod pulchꝛũ appꝛobo. Quare G̊ ipᷣʒ
magis appꝛobo ⁊ nõ ſolũ vobis ſ illis
oĩbꝰcoꝛpoꝛibꝰ: vnde vos auſi ãtepono
Deide regulã ipſã quã vides cõſpice H
mõ.Ois qmn ſe dubitatẽ intelligit verũ
intelligit: ⁊ dc bacre qu itelligat centꝰ
C.Ois igitur qui viꝝ ſit veritas dnaitat
I ſeipſo hʒ veruʒ vnde non dubitat:nec
nuilũ verũ niſ veritate verũ cẽ. Nõ i aq;
opoꝛtet eñ de veritate vubitare ꝗͥ potu
it vndecũq; dubitare. Ubi videtur bec
vbiẽ lumẽ ſine ſpacio locoꝛũ: ⁊ tẽpoꝝ
2 ſine vllo ſpacioꝛũ ralium fantaſmate.
Nũqᷣd iſta ex aliq̃ ꝑte coꝛũpi pñt: etiaʒ
Arõcinatoꝛ ois intereat:ant ponꝰ apud
carnales iferos vetereſcat. Nõ.n.rõcia
110 talia facit: ſʒ inenit:ergo anteqᷓ; ine⸗
niantur in ſe manct:⁊ cũ inneniũt᷑:nos
innouat: .ita renaſcit interioꝛ hõ: ⁊ exte
rioꝛ coꝛꝛũpit de die ĩ diẽ: ſed interioꝛ ex
terioꝛẽ reſpicit:⁊ in ſna cõparattone fe
dũ videt. In pꝛoprio tñ genere pulchꝛũ
⁊ conuptũ cõnenittia letãtẽ ⁊ coꝛum⸗
pentẽ qõ ĩ bonũ ſuuʒ cõuertit. alimẽta
Lcarnis que tam coꝛꝛnpta.i. amittctia

Oe vera

ſoꝛm ſu.in mẽbꝛoꝛũ iſtoꝛũ fabꝛicam
migrt: ⁊ conupta reficiũt ĩ alia foꝛmꝗ

per cõueniètid trãſeũtia: ⁊ p vitalẽ mo⸗

tũ oiiudicãt quodaãmõ:vt ex eis inſtru⸗

cturq hnius viſibills pu lchꝛi que apra

ſunt aſſumãtur. nõ apta vero per ↄgru
os meatus eiiciat᷑. Quoꝛũ sliud ferule⸗
tiſſimũ reddit᷑ terre: ad alias fonnas aſ⸗
ſumẽdas:aliud per totũ coꝛp exaiat ali
ud tocius animalis vi latentes nernos
accipit inchoat᷑ ĩ plẽ ⁊ ſine conuenien
tia diu coꝛpoꝛũ ſiue tali aliquo fãtaſma
te cõmotũ ꝑ genitales vias ab ipſo ver
tice defluit in inſima voluptate. J voſ
matre per certos numeros tẽpoꝛũ ⁊ lo
coꝛũ numeꝑ coaptat᷑ vt ſuas regiones
queq; mẽbꝛa occupẽt ⁊ ſi modũ parali
tatis ſeruauerit:luce coꝛꝑis adiũcta na
ſcitur coꝛpus quod foꝛmoſũ vocat:⁊ a

ſuis dilectoꝛibus amat acerrime: nõ tñ

ĩ eo plus placet foꝛma q̃ mouet᷑.qᷓ vits
que nouet. a illud aĩali ſi ñ amet ali
cit violẽtius ſi oderit ãt ſuccèſemꝰ⁊ ſer
re nõ poſſumꝰ:ẽt ſi foꝛmã ipſã pꝛebeat
fruenti:hoc totũ ẽ voluptatis regnũ: et
ima pulchꝛitudoſubiacet.n. coꝛꝛuptiõi
OQðò ſi nõ eẽt ſũtſea putaref. Sed adeſt

oiuina ꝓuidentia q̃ hãc ondit:⁊ nõ ma

lã.ꝑpꝑ tñ manifeſta veſtigia pꝛimoꝛũ nu
merorũ i quibus ſapiẽtie dei nõ ẽ nume
rus: ⁊ extremã tñ eẽ miſcẽs ei doloꝛes
⁊ moꝛbos ⁊ diſtoꝛtiões mẽbꝛoꝝ: ⁊ tene
bꝛas coioꝛis ⁊ animoꝝ ſimultateſ ac di
ſceſſiones:vt ex eis ammoneamur:incò
mutabile aliqdec querẽdũ: ? boc facit
per infima miniſteria eoꝑ qu b idage

re voluptatis ẽ: quos exterminatoꝛes
angelos iracundie diuine ſcripture no

minãt. Quauis ipſi neſciant quid de ſe
agatur boni:pis ſimiles ſũt boĩes qꝗͥ gau
det miſerijs alienis:⁊ riſus ſibi ⁊ ludicra
ſpectacula exhibẽt vel exhiberi volunt

i G

her:

erſtori
Hocip'b
funtt ten
cpiunte
ſeuinn
ſnis fans

otſni

ſawalir

megln
lukcid
Mus:m
nec ibi
necilan
fi, Ita
oth
ſtaaſe

laneg
ſiede
chi⸗
nfpa
cutn

koͤnt
glin

hbecl

loͤte
mald
tuo
Flin
lſpo:
tond
ſoie
cor
tn
i
inn
or

ir
udgt
cug
uinut
lirirl
Glt
tin
HieH
eA
itſs
nrd
i

W
5

72
ℳ f

reugione

euerſionibꝰꝛ erroꝛibus alioꝝ:ate ita
his oĩbꝰ boni amonẽti ⁊ exercẽt᷑ ⁊ vi
cunt ⁊ triũphant ⁊ regnat. Mali vo de
cipiunt cruciantur vincũt᷑ dànantur ⁊
ſeruiũt nõ vni oĩium ſũmo dno: ſed vlti

mis fpims illi videlicet angelis qͥ doloꝛi
pus ⁊ miſerijs dãnatoꝝ paſcuntur ? ꝓ

iſta malinolẽtia bonoꝝ liberatiõe tor⸗/
quentur. Iia ordinant᷑ oès officijs ⁊ fi
nibꝰ ſuis in pulchritudinẽ vniuerſitatis

vt ꝙ horremĩ ꝑye ſi cũ toto conſidere

mꝰ plurimũ placeat. Quia nec ĩ edifitio
iudicãdo vnuũ tm̃ angnlũ indicare obe
mus :nec in hoĩe pulchro ſoloſ capilloſ
nec ĩ b pnũciate ſolũ digitoꝛũ motum
nec ĩ inne cuſu aliquas tridui tin figu
ras. Iſta.n:que pptcrea ſunt ifirma: ꝙ;

partib ĩperfectis tota pſecta ſũt ſiue in

ſtatn ſine ĩ motu:pulchra ſentĩant᷑ to

ta cõſiderãda ſũt:ſi recte volum iudi

care.vnũ.n.noſtrũ indiciũ: ſiue de toto

ſinue de pte iudicet. pulchꝑ eſt vninerſo

qppe mũdo ſupfert᷑ nec alicui pti eiꝰ in
q;tũ verũ:iudicamꝰadheremꝰ. Erroꝛ at

nr parti adherẽs ei ipſe ꝑ ſe fedẽ:ſcd ſi

cut niger color ĩ pictura cũ toto ſit pul

cher: ſic totũ iſtũ agonẽ Rcẽter dedit in

cõmurabilis diĩua ꝓnidẽtia: aliud victis
aliud certantibus aliud dictoribꝰ: alio

ſpectatoribns:aliud qetis ⁊ ſolũ deum

cõtẽplãtibꝰtribuẽs cũ i bis oĩbꝰnon ſit
malũ niſi peccatũ ⁊ pena peci. bicẽ ðfe
eius volũtariꝰ.a ſũma eẽntia ⁊ labor ĩ
vltima nõ volũtariis. Qò alio mõ ſic oi
ci põt.libertas a iuſtitia ⁊ fuit ſub pcõ
Corrũdit᷑ ãthõ excerior aut ꝓfectu ite
rioꝛis ant deſectu ſuo. ꝓfectu ĩtcrioris
ita corrupit᷑ vt tot ĩ meliꝰreſormet᷑ ⁊ re
ſtituat᷑ itegꝝ ĩ noniſſuna tuba vt nõ iã

corrũpat᷑ nec corrũpat.Defectu ãt ſuo

ĩ pnlchritudines corruptibiles ·i.ĩ pena
rũ ordinẽ pᷣcipitat᷑: nec miremur ꝙ ad

hue pulchritudines noiſ nihil.n. ordi

natũ ꝙ non ſit pulchꝝ: ⁊ ſicut ait apts

oĩs ordo a ðo cẽ. neceſſe ẽ aũt fateamur

meliorẽ eẽ hoĩeʒ plorãtẽ qᷓ; leidtem ver
miculũ.Et tñ vermiculũ laude digunm

ſine vllo mẽdacio cdpioſe poſſũ dicere
cõſiderãs nitorem color: figurã terre
ni corporis:pᷣora cũ medijs:media cum
poſteriorib ↄgruẽtia: ⁊ vnitatẽ appetẽ
tia ꝓ ſue nature hũilitate ſuãtia.nihil ẽ
eoꝝ vna ꝑte formatũ:ꝙ nõ ex altera pi
li dimẽſione reſpõdeat. Quid iã de aia
ipſa dicã.vegetãtẽ modulũ corporis ſui
quõ eũ numeroſe moueat quõ appetat
conueniẽtiã: quomodo vincat aut ca
neat obſiſtentiã. quãtũ põt ⁊ vt ad vnũ
ſenſũ incolumitatis reſerẽs:omnia vni
tatẽ illã cõditricẽ naturaꝑ oium: mito
euidentius qᷓ; corpora inſinuet᷑.loquoꝛ
de vermiculo aiante qualicũq;. Cineriſ
4 ſtercoꝛis laudẽ. veriſſime atq; liberri
me pleriq; ũixerũt Qnid ergo mirum ẽ
ſi hois aĩaʒ:que vbicũq ſit ⁊ qualiſcun
qʒ oĩ corpore ẽ melior.dicã pulebre or
dinari ⁊ de penis eius alias pulchritu

tudines fieri cum ibi non ſit quonia mi

ſera ẽ vbi eẽ btõs decet. Sʒ ibi ſu vbi eẽ
miſeros decet.prorſus noſ nemo fallat
Quicqͥd recte vimperat᷑ in melioris cõ
paratione reſpuiiur. Oĩs at natura qᷓ;
quis extrema.q;uis infuna ĩ cõparatio
ne nibil inre laudat᷑: ⁊ tũc cuiq; nõ eſt
bñ ſi meli eẽ põt.Quare ſi nobis poteſt
bene eẽ cũ ipſa veritate.male ſumꝰ enʒ
qnolibet veſtigio veriratis. Multo er⸗
go deteriꝰ cũ extremuate veſtigij quan
do carnis uoluptatia adhberemꝰ. Uin
camꝰergo hui cupiditatis moleſtias ni
blãditias ſubingemꝰ nobis hãc femina
ſi uiri ſumus.nobis ducimus:⁊ ipſa erit
melior nec iam cupiditas: ſed tẽperan⸗
tia nominabitur.nã cum ipſa ducinos

gut ſeqͥmur: eupiditas illa ⁊ libido:nos
vero temeritas ⁊ ſtultitia nuncupamur
Se quamur xppᷣ[3ʒ caput noſtrũ:vt ⁊ nos
ſe quatur:cui caput ſumꝰ:hoc ⁊ feminiſ
pꝛecipi põt.non maritali: ſed fraterno

no iure. Quo inre in xpᷣo nec maſculuſ

nec femina ſumus.Habet.n.⁊ ille virile
quoddã. vnde femineas ſubiugent vo
luptates. vñ chꝛiſto ſeruiant ⁊ unperẽt
cupiditat. Quod in multis viduis ⁊ vir
ginibꝰoei ĩ multis ẽt maritatis:ſed iam
fraterne coningalia iura ſerudtibꝰxpia
ni populi diſpẽſatione manifeſtũ ẽ: qð
ſi ab.ea parte cui dnñari deus nos iubet
atq; vt ĩ nr̃am poſſeſſionẽ reſtituamur
2 boꝛtamur ⁊ oliulat᷑. Si ergo ab hac
parte ꝑ negligẽtiã ⁊ ipietatẽ vir ſubditꝰ
fuerit.i.mẽs ⁊ rõ erit quidẽ vir turpis ⁊
miles:ſʒ deſtinat ĩ bac vita ⁊ poſt hanc
vitã oꝛdinat᷑:quo eũ deſtinari:⁊ vbi oꝛ
dinari ſũmus ille rectoꝛ ⁊ dñs iudicat.
Nulla itaq; feditate vniuerſã creaturã
maculari permittit᷑ ãbnlemus ergo dũ
dies habem. i. dũ rõne vti poſſumꝰ: vt
ad oñnʒ cõuerſi:verbũ eius qo verũ lum
E:illuſtrari mersamur: ne nos tenebꝛe
cõpꝛehẽdãt.Dies c.n.pntia illiꝰlumiuis
qð illuminat oẽm hoĩem venietẽ ibũc
mũdũ:hoiĩeʒ dixit qͥ rõnẽ vti põt.Et vbi
cecidit ibĩ icũberevt ſurgat neceſſe cẽ.Si
ergo voluptas carnis diligit᷑ ea ipſa dili
gẽtius ↄſideret᷑ ⁊ cũ ibi recognita fuerit
quoꝛũdã veſtigia numeroꝝ querenduʒ
E vbi ſine tumoꝛe ſint. Ibi enim magis
vnũẽ quod ẽ. et ſi tales ſunt in ipſa mo
tione gitali:que in ſeminibꝰ operatur.
NMagis eniʒ ibi mirãdi ſũt q; i coꝛpoꝛe
Si.n.numeri ſeminũ ſicut ipſa ſemina
tumerent de dimidio grano fici arboꝛ
oimidia nuſſceret᷑:nʒ oe animaliũ ſemi/
nibus ct nõ totis aĩalia tota ⁊ integra
gignerẽétur. Neq; tantillũ 2 vnum ſem̃

/
4
.
„
.—

uera

dim haberet lici culuſq; inumerabilem
De vno qppe ſecudũ ſuã naturã pñt vł
ſegetes ſegetẽ: vel ſilue ſilnarũ: vel gre/

ges gregiũ:vel populi populoꝛu ꝑ ſecu

la pꝛc pagari:vt nullu ſolium ſit vl nul

lus pilus per tã numeroſã ſucceſſioneʒ

cuius nõ rõ illo pᷣmo ⁊ vno ſemine fue
rit. Deinde illud cogitadũ ẽ q́; numero
ſas q; ſuaues ſonoꝛu pulchꝛitudines v/

beratus aer traijciat: catãte luſnig ſl

illius amcule anima:nõ t libere:

libere fabꝛicaretur:niſi in tali motu in⸗

coꝛpoꝛaliter haberet ipꝛeſſas.hoc ⁊ in
ceteris animdtibꝰ q̃ rone carẽtia:ſenſu
tamẽ nõ carent ãmmadnerti põt. Nul
lum enim hoꝛũ ẽ qð nõ vłin ſono voc

vel in cetero motu atq; operatione mẽ

bꝛoꝛũ numerorũ aliquod atq; ĩ ſuo ge
nere moderatũ gerat.nõ aliqua ſciẽtia
ſed tñ intimis nature terminis abilla i⸗
cõmutebili numeroꝛũ lege modulatie.
Redeamꝰ ad nos ⁊ omittamus ea q̃ cũ

arbuſtis ⁊ beſtijs hẽm coĩia. Uuo na⸗

q; mõ irũdo nidificat: ⁊ vnum quodq;
amiũ genꝰvno aliquo ſuo mõ. Quid eſt
ergo in nobis:quo ⁊ de illis oibus indi
camꝰ: quas ſmas appetant: t quate
nus ĩpleãt.Et nos iĩ edificijs aliiſq; coꝛ

poꝛeis oꝑibꝰtãq; deũ oiuʒ talin figura
q;

rn inumerabilia machinamnr. Quid ẽ
ĩ nobis qð ĩiꝰ iĩtelligit has ipſas vinbileſ
corpoꝛũ moles ꝓpoꝛtionẽ magnas eè
vel paruas: ⁊ oẽ coꝛpus habere dimidi
um quãtulũcũq; ſu:⁊ ſi dimidiũ ĩnume
raailes ꝑtes. Itaq; oẽ granũ milij parui
tate ſua:quãtà ĩ hoc mũdo nr̃ʒ coꝛpus
tenet tã magnũ eẽ q; mudus ẽ nobis:to
tuũq; iſt mudũ figurarũ rone pulchꝛuʒ
eẽ nõ mole.magnũ ãt videri:nõ ꝓ ſua

quãtitate: ſed ꝓ bꝛeuitate nr̃a.i, anima
liu:qbꝰẽ plenꝰ. Que rurſus cu hant ĩſi
nitatẽ oiuiſonis nõ ipſa per ſe: ſ aliox

wrn
liparu
ſbot
Cohabe
Hiclmna
Ncn
ſoti⸗
1brene
goiot
ſecope
ſeadd
X
lesch
lbee
leſto
hetqh
faſeo
et
e
er
nm
ban

H”

* „

tign

i
ſlle
m
ſueon
gge
wii
ull
ur
ntis
e
il
i

religione

2 marime ipſiue vninerſi coparatione

tã parua ſunt. Nec ĩ ſpacio tẽpoꝛũ alia

rõ ẽ:qꝛ vt oĩs loci ſic oĩs tẽpoꝛis lõgitu

do habet dimidiũ ſui. Quauis.n.ſit bꝛe
niſſuma: ⁊ incipit ⁊ pꝛogredit᷑ ⁊æ deſinit.
Itaq; nõ põt niſi habere dimidiũ: dum
ibi oiuidit᷑ quã trãſit ad finẽ. Ac per B

⁊ bꝛeuis ſpllabe tps:ĩ cõparatione lon

gioꝛis bꝛeue:⁊ hoꝛa bꝛumalis eſtiue ho
re cõparata:minoꝛ cẽ:ſic moꝛa vnius bo
re ad diẽ: ⁊ diei ad mẽ ſẽ: ⁊ mẽſis ad an
nũ:⁊ annũ ad luſtruũ:⁊ luſtni ad maio/
res circuitus:⁊ ipſi ad vniuerſũ tẽpꝰrela
ti bꝛeues ſunt:cu illa ipſa vniuerſa ſuc/
ceſſio ⁊ quedã gradatio:ſiue localiuʒ ſi

ue tẽpoꝛaliũ ſpacioꝛũ. ñ tumoꝛe vł mo

ra:ſed oꝛdinata cõſciẽtia pulchꝛa iudi⸗
cet᷑.Ipſe ãt oꝛdinis modus viuit ĩ vita⸗/
te ꝑpetua:nec mole vaſtus: nec ꝓtracti
one volubilis:ſꝭ potẽtia ſuꝑ oẽs locos
magnus eteruitate ſuꝑ oĩa tꝑalia imo⸗
bilis:ſine quo iñ nec vlli molis vaſti⸗
tas ĩ vnũ redigi:nee vllius tꝑie ꝓductio
põt ab erroꝛe ꝓhiberi: ⁊ aliquid eè vel
coꝛpus vt coꝛpꝰ ſit. Iplũ ẽ vnũ pᷣncipa
le nec ꝑ finitũ nec ꝑ ifiniiũ craſſuũ muta
bile. Nõ.n.bʒ aliud hic Niud alibi: ant
aliud nuc:aliud poſtea:qꝛ ſũme vnꝰẽ pr
vitatis:pr̃ ſue ſapie:q̃ nulla ex ꝑte diſſi⸗
mili⁊: fimllitudo eiꝰdicta ẽ ⁊ imago:qꝛ
de ipᷣo c. Itaq; ẽt filiꝰrecte dr ex ipſo ce
tera per ipſũ. Pꝛeceſſit.n.ſoꝛma oĩuʒſũ
me iplẽs vnu de quo ẽ:vt cetera q̃ ſunt
iquãtũ ſũt vniumilia ꝑ eã foꝛmã fierẽt

Poꝛũ alia ſic ſũt ꝑ ipſa:vt ad ipſ ẽt ſint
nt õis rõnalis ⁊ ĩtellectualis creatura
ĩ qua hõ rectiſſime or̃ faciꝰ ad imaginẽ

⁊ ſimiliindinẽ oei.Nõ.n.alitrr ĩcõmu
tabilẽ vitatẽ poſſet mẽte ↄſpicere. Alia
vo ita ſut ꝑ ipſã facta:ut nõ ſint ad ipſã
⁊ iõ rõnalis aia fl creatoꝝ ſno ſeruiat a
quo facta ẽ.⁊ ꝑ quẽ facta cẽ.cuncta ei ce

tera ſernict: ⁊ vita nltima q̃ tã nicins ẽ
illi ⁊c adiutoꝛiũ eiꝰ: ꝑ qd imꝑat coꝛpo
8 ipſũ coꝛpꝰextrema natura et eſſentia:
eui oĩmõ cedẽti ad arbitriũ dom inabi
nullã de illo ſentiens moleſtid: qꝛ iaʒ ij
ex ipſo nec ꝑ ipſũ qret beatitudinẽ: ſʒ ex
deo ꝑ ſeipſã ꝑcipiet.Refoꝛmatũ g̊ coꝛpꝰ
ac ſancrificatũ ſine detrimẽto coꝛupii
onis ⁊ ſine onere difficultatis admini⸗
ſtrabit. In reſurrectione enim nec nu
bẽt neq; nubentur:ſed erunt ſicut ange
li in celis.Eſca uero nentri ⁊ uẽter eſcis
Deus ãt ⁊ hunc ⁊ illas deſtruet:quoni
am nõ eſt regnũ dði eſca ⁊ potꝰ: ſed iuſti
cia ⁊ capax ⁊ gaudiũ.Quaꝑꝑ etiã in ipᷣa
coꝛpoꝛis noluptate: iuenimꝰ unde com
monemur eã cõtẽnere:nõ qꝛ malumẽ
natura cpꝛꝑalis:ſʒ qꝛ in extremi boni di
lectione turpiter uolutat᷑.cui pᷣmis in
herere fruiq; conceſſũ ẽ. Contrahit auri
ga ⁊ ſue temeritatis dat penas:qᷣcqᷣd il
lud ẽ quo vtebat᷑ accuſãt.ſʒ ĩploꝛet au
xiliũ.iubeat dñs rerũ:obſtat᷑ eqᷣs.alia iã
ſpectacula de illi pꝛecipitatione facien
tibus:⁊ niſi ſubueniat᷑ de moꝛte factur
Reſtituat᷑ ĩ locũ.ſuper rotas collocet
habenarũ iura rrddant᷑.regat cantius
obtẽperãtes⁊ edomitas beſias. LCune
ſentiat qᷓ; bene currus ⁊ tota illa iuctio
fabꝛicata ſit:qne ruina eiꝰ:⁊ ipſum affli
xerat: ⁊ curſũ decentiſſime moderatio
nis amiſerat: quia ⁊ huic coꝛpoꝛi imbe
cillitatis peeeſit anime male utentis:au
ditas in paradiſo nſurpans uetitum ci
bũ contra meditci diſciplinã qua ſempi
terna continetur ſalus. Si ergo in iſta
ipſa carnis imbecillitate:ubi beata uita
eſſe non poteſt:inuenitur ammonitio
beate uite pꝛopter ſpeciem de ſũmo bo
no uiqʒ ad ima uenientem:quãto mag-
ĩ appetitione nobilitatis ⁊ excellẽtie: et
ĩ oĩ ſuꝑbia uanaq; põpa huius mũdi⸗

μWd) ̃e uera

Quid euim aliud ĩ ea bõ appetit:niñ ſo
lus ec ni fieri poſſu cui cũcta ſubiecta ſit
uer ſa.i.imitatiõe oipotenil oei.quẽ ſ
labduus imuaretur ſcòm pꝛecepta eine
viueẽdo ꝑ eũ heret ſubduà cetera:nec ad

tanta oefoꝛmnitatẽ veniret vt beſtiola i

meat qui vult hoĩbus impare. Pet get
ſuperbia quendam appetuu vnitatis et
oĩpotentie led in rerum tempoꝛaliũ pꝛĩ
cipatu que omnia tranieunt ſicut ubꝛa
imuncti eſſe volumus ⁊ certe habet eni
boc animi ñi natura poſt deum a quo
ad eius unaginẽ facius e᷑: ſed eius pꝛe/
cupta erant leruanda:quibuſ ſeruat ne
mo nos vinceret.nũc vero dũ ipſa cuiꝰ
uerbis turpiter conſenſus domatur do
loꝛe periendi ⁊ nos in terra laboꝛamuſ
⁊ cum magno dedecoꝛe ſuperamur ab
omnibus:que nos ↄmouere ac ꝑturba
re potuerunt. Itaq; nolumuſ ab hoibꝰ
vinci ⁊ irã nõ poſſumꝰ vicere. turpi
tudie qͥd exacrabiliꝰ dici põt: fateamur
hoĩeʒ h ce qõ nos ſumꝰ qui tñ ⁊ ſi ha⸗
beat vitia nõ eſt tamen ipſe vicium.quã
o igitur honeſtius hõ nos vincit q; ui⸗
tium Quis aut dubitet innane vinuʒ eẽ
inuidentiam qua neceſſe ẽ toꝛqueatur:
⁊ ſubiiciatur qui non vult in calibus vi
ci. Melius eſt ergo ut homo nos uin/
cat q; iundentia uel quodlibet aliudvi
ciuũ. Sed nec ab hoĩe uinci põt qui uitia
ſua uincit. Nõ enim uincitur niſi cui eri
pitur ab auerſario quod amat: Qui g a
mat id ſolũ ꝙ amanti eripi nõ poteſt.il
le indubitantes inuictus eſt: nec ultra
cruciatur inuidia. Id.n.diligit ad qð di
ligendum ⁊ percipiendnm quãto plu/
resuenerint tanto eius uberius gratu
latur. Diligit eni deũ ex toto coꝛde ⁊ ex
tota aĩa ⁊ ex tota mẽte:⁊ duigit ꝓtimũ
tanqᷓ; ſe ipſũ.non ergo illi inuidet vt ſit
qð ipſe ẽ:ſed imo adiuuat ⁊ quatu poõt

nec põt amittere pꝛoximũ quẽ diligittẽ
qᷓ; ſe ipſũ:quia neqʒ in ſe ipſo ea diligit

que oculis ſubiacẽt aut nlijs coꝛpoꝛii ſẽ
ſibus.Ergo apud ſemtipſũ hʒ quẽ què
diligit tãq; ſeipſũ.Ea aũt ẽ regula dilec
tionis ut que ſibi uult hõ pꝛouenire: et

illi uelit ⁊ qui accidre ſibi mala n uult

⁊ illi nolit. Panc uoluntatẽ erga omẽs

homines ſeruat:nam erga neminẽ opã
unm ẽ malum ⁊ dilectio pꝛoximi malũ
nõ oꝑatur.Diligamus ergo nt pꝛecptũ

ẽ ẽt inimicos noſtros:ſñi uere innicti eè
uolumus nõ enim ꝑ ſe ipſuũ qᷣſqᷓ; hoiuʒ
inuictus ẽ:ſed per per illa ĩcomutabilẽ

legẽ:cui quicunq; ſeruiunt ſoli ſunt li ,/

beri.ſic enĩ eis qui viligunt auferri non
poteſt. Que res una inuictos facit ⁊ per
fectos niros:nam ſi nel ipſam hbomieiu
bõ dilexerit: non tanqᷓ; ſe ipſũ ſed tanqᷓ;
iumecntum uel belluas aut aniculã pic⸗
tam uel garulam.i.ut ex eo aliquid tè
poꝛalis uoluptatis aut commodi capi
at ſeruiat neceſſe eſt nõ homini ſed qð
ẽturpius tan fedo ⁊ ð ſtabili uitio:quo
non amat hominẽ ſicut hõ amandꝰẽ.
quo uicio dnante uſq; ad extremà nilꝗ
uel potiꝰ moꝛłẽ dedncit᷑. Sʒ nec ſi qᷣdẽ
ab hoiĩe hõ diligẽdꝰẽ: ut diligut᷑ carna⸗
les fres:uel filij uel coniuges:uel quiq;
cognati uel affines aut ciues.nã ⁊ dile⸗
ctio iſta tẽpoꝛalis ẽ nõ.n.nllas tales ne
neſſitudis hẽremus qͥ naſcẽdo ⁊ moꝛiẽ
do contingunt.ſi natura nr̃a in pceptis
2 imsgie dei manẽs.in iſtã coꝛꝛuptiõeʒ
ñ religaret᷑. itaq; ad pᷣſtinã pfectãq; na
turã nos ipſa vitas uocãs.pᷣcipit ut car
nali ↄſuetudini reſiſtamꝰ:Docẽs nem
nẽ aptũ eẽ regno dei:qui nõ iſtas car⸗
nales neceſſitudines oderit: neq; hoe
cuiq; in humanum uideri debet: Ma/
gis enim eſt in hũanũ non amare bomi
nem ꝙ hoimo eſt. ſed amare ꝗ filius ?

Hotee
dea pel
ſepertn
nöͤpen
umker
noil
Neria
nemo
mur
camt
lean
am

Miin
tie
vi
m

4

itm

tal
i
cont
Poln
inms
4n
gi
„
Gntns
joun
in
n
6
GN

Uch

☛

1

poc ẽ enim nõ ĩ eo amare illud qð ad
deũ pertinet: ſed amare illud quod ad
ſe pertmet. Quid ergo mir ſiad regnũ
nõ peruenit:qui nõ cõmunẽ: ſed pꝛiua
tam rem diligit. Immo vtrũq; ait qſpidã
imo illud vnũ dicit dus. Dicit veriſſime
veritas. Nemo põt duob dñis ſeruire
nemo.n. põt perfecte diligere quo voca
mur:niſi oderit vnde reuocamur. Uo⸗

camur ãt ꝑpfecte ad naturã bumana dq q

lẽ ante peccatũ noſtrũ de fecitPeuo
camur ãt ab eiꝰ dilectione: qua peccan
do meruimꝰ. Quare oderimus opo:tet
vñ vt liberemur optamꝰ. Oderimus er
go tẽpoꝛales neceſſitudines ſi eternita
tis charitate fragramur diligat hõ pxi
mũ tanqᷓ; ſeipſũ Certe enim ſibiipſi ne
moẽ pater aut filins aut affinis: aut ali
quid huiuſmodi:ſed tm̃ hõ. Qui ergo di
ligit ali quẽ tãqᷓ; ſeipſũ hor ĩ eo oʒ dilige
re quodipſe ſinbi ẽ: coꝛpa vo non ſüt qoö

nos ſumus. nõ ergo ĩ boie coꝛpus é ex
Uglet. n. ad

pectandũ ant deſiderãd
hoc ẽt quod pᷣceptũ ẽ

ò cõcupiſcas

rẽ pꝛorimi tui Quaꝑꝭ quiqs in ꝓximo

aliud viligit qᷓ; ſibi ipſe ẽ nõ eiʒ diligit
tãqᷓ; ſeipſu. Ipſa igit᷑ notura humana ſi

ne caraali conditione diligẽda e: ſiue ſfir

perficienda ſiue perfecta. Oẽs ſub vno
ðᷣo patre cognati ſunt qꝗ eũ viligunt et
faciunt volũtatẽ ipᷣius ⁊ iuicẽ ſibi ſunt

2 patres cũ ſibi cõſulũt:⁊ filij cũ ſibi ob
tẽperãt: ⁊ fratres maxime:qͥ eos vnꝰ pᷣ
teſtamẽto ſuo ad vnã bereditatẽ vocat

Quapꝑꝑ eur iſte nõ ĩnictus ſit hominem
diligẽdo: cũ n eo nihil pꝛeter hominez

diligat.i.creaturã dei ad ei imagineʒ ſfa

ctam nec ei poſſet deeſſe pfecta natura
quã diligit: cũ ipſe perfeciꝰc. Sicut eniʒ
vbi gra: ſi qſq; vilſgat canẽtẽ non hunc
aud illud:ſj tatü bene caͤtatẽ quẽlibet:
cũ ſit cãta toꝛ ipſe perfectꝰ. Ita vult oẽſ

tales eẽ vt tu ei nõ deſit quẽ diligit: qr

ipſe bene cantat. Nã ſi cuiq; inuidet be
ne cantanti nõ iã iliud diligit: ſed laude

aut aliquid aliud: quo bene cãtdo vtt
peruenire: ? põt ei minui vel auferri:ſi
alius bene cantauerit. Qð vi ergo inui
det bñ cãtãtiñ amat bñ cattẽ:ſed rur⸗
ſuſ qꝛ eo indiget ñ bene cantat:qð mul
to accomodaàti oe bñ viuente dici põt:
2 innidere nulli põt: quo eni perue
niuut bene vinẽtes: tantüdẽ ẽ oib: nec
vniꝰfit cũ plures habuerint: ⁊ põt eẽ tẽ
pus quo bonus cantoꝛ cãtare nö decẽ
ter queat ⁊ idigeat voce alterius: qua ſi
bi exhibeatur quod diligit tãc; ſi alieu
bi cõuiuetur dbi eum cantare turpe ſit.
ſed deceat audire catãtẽ. Bene ãt vine
re ſemper decet:quare qſds boc diligit
2 facit nõ ſolum nõ iĩuidet imitantibus
ſed eis ſe pꝛebet libentiſſime atq; buma
niſſime quãtũ põt:nec tamè eis idiget.
nã quod in illis diligit.in ſeipſo hʒ totuz
atq; perfeciũ:ita cũ viligit pꝛoximũ taͤqʒ
ſeipſum nõ inindet ei:qꝛ nec ſibi ipſi 5
ſtat ei qð põt:qꝛ ⁊ ſibi ipſi nec eo ĩdiger
qꝛ nec ſeipſo tm̃ deo indiget:cui adherẽ
do beatus ẽ. Nemo ãt illi eripit deuz. il
le autẽ veriſſime atq; pfccte certiſſime ĩ

uictus hõ ẽ qͥ coheret deo non vt ab eo

aliqͥd boni extra mereatur: ſed eni nibil
aliud ; ipſũ herere deo bonõ ẽ. hic vir
qᷓ;din ẽ ĩ hac vita vtitur amico ad repen
dendaʒ gratiam. vtitur inimico ad pati
entiã. Utitur quibus poteſt ad banefi

centiam vtitur ombibus ad beniunolen

tiam: ⁊ q;;ᷓ tẽooꝛalia non diligat: pſe
recte vtitur temporalibus:⁊ pro eornʒ
ſorte bomibibus cõſulit: ſiequaliter nõ
poteſt omnibus. Quare ſi aliquem fa
miliarium ſuoꝝ promptius qᷓ; quẽlibet
alloquit᷑ nõ eũ magis dililigit: z ad euʒ
ad eum habet maiorem fiduciam ⁊ aꝑ

De

tioꝛẽ tẽpoꝛis ianu. Lractat enim tẽpo

ri deditos:tanto melius quãto minus
ipſe obligatus ẽ tempoꝛe:cũᷣ itaq; oĩbꝰ

nit. Que delectat libertas: ab amoꝛe

quos pariter diligit pꝛodeſſe nõ poſſit: ſubditus hereat: plus eü diligẽdo i; ſe⸗

niſi coniunctioꝛibꝰ ꝓdeſſe malit inniu/
ſtus ẽ᷑: animi ãt coniunctio maioꝛ ẽ q;
locoꝛũ aut tẽpoꝑ:quibus ĩ boc coꝛpo⸗
re iungimur:ſed ea maxima ẽ que oĩbꝰ
pꝛeualet. Non ergo iſte affligit᷑ moꝛte
cuiuſq;:qm̃ qui toto aĩo deũ diligit:no
nit nec ſibi perire quod ðo nõ perit.De
nus ſt dnjs ẽ ⁊ viuoꝛũ ⁊ moꝛtuoꝛũ:nõ cu
ſuſq; miſeria miſer ẽ:qꝛ nec cuiuſqᷓ; iniu
ſtitia fit iniuſtus:⁊ vt nemo illi iuſticiiõ
⁊ deũ ſic nemo auſerret beatitudinẽ:⁊ fi
aliquãdo foꝛte alicui periculo vel erro
re vel doloꝛe cũmouet᷑:vſq; ad illiau⸗
xiliũ:aut coꝛectionẽ aut cõſolationem
nõ vſq; ad ſuã ſubuerſonẽ valere pati
tur. In oĩbꝰãt officioſis laboꝛibus fu/
ture quietis:certa expectatiõe nõ frãgi
tur.Qaid n.ei nocebit:qͥ bene vti ẽt ini⸗
mico põt:Eius.n.pꝛeſidio atq; munim
to inimicittias nõ ꝑtimeſcit:cin pꝛece/
pto ⁊ dono oiligit inimicos: huic vero
in tribulationibꝰ partũc nõ cõtriſtari:
niſi etiã gaudeat ſciens ꝙ tribulatio pa
tientid oꝑat᷑:patiẽtia ppatione᷑: ꝓbatio
ſpem:ſpes ãt nõ cõfũdit:qm chaitas di
diffuſa ẽ in coꝛdibꝰnr̃is:per ſpũʒ ſcũʒ q
datꝰ ẽ nobis:qͥs huic nocebit.quis hũc

aſperis qͥd ꝓfecerit diſcit.Cũ.n. mutabi
liũ bonoꝑ adeſt copia:nõ eis cõfidit: ſſj
cũ ſubtrahütur agnoſcit: vtrũ ceperint
eũ:qui plerũq; cũ aſſũt nobis putamꝰ2

re noſtro aderat:qð ſine ooloꝛe diſce-

dit: videt᷑ ergo vincere cũ vicatur: qꝛ ſu
ꝑando ad id peruenerit: ꝙ cum dol ꝛe

ꝗs cedẽdo ad id ꝑuenit:ꝙ nõ amutu ĩ ⸗/

iplü ⁊ hec perfecta iuſticia:qua potiuſ
potioꝛa. æ minꝰminoꝛa diligamus. Sa
ptetẽ anim atz perfectꝗ talẽ diligat:q̃/
lé ul videt: nõ ſtult talẽ:ſed qꝛ eẽ per
fecta t ſapis põt quia nec ſeipſũ debet

ſtultũ viligere. Nã q ſe diligit ſtultum:
non ꝓficiet ad ſapientiam nec fiet quiſ

i qualis cupit eſſe niſi ſe oderit qualis
.ſed vonec ad ſapiẽtiã gfectionẽq; ve

niat:eo aĩo lerat ſtultitia pꝛoximi quo
ſua ferret:ſi ſtultus et ⁊ amaret ſapien
tiã. Quapꝑꝑ ſi ⁊ ipſa ſuperbia vere liber

tatis: ⁊ veri regni vmbꝛa e: ⁊ per ipſam

nos cõmemoꝛat diuina puidẽtia: quich
ſignificemꝰ vicioſi ⁊ quo debeamꝰredi⸗
re coꝝecti.Jd vero cũcta ſpectacula:et
oĩs illa que appellaf curioſitas:qͥd aliꝰ
querit qᷓ; ðò reru:cognitiõe leticrã. Quid
ergo adimrabiliꝰ: quid ſpecioſius ipſa
veritate:ad qua oĩs ſpectaoꝛ ſe eupere
confitet cũ vehemẽéter ne fallat inuigi⸗
lat. ⁊ inde ſe iactat hiqͥd acuti ceteris: ?·
viuacius ſpectãdecognoſcat ⁊ iudicet.
ipfũ deniq; pꝛeſtigiatoꝛc᷑: nibil aliud q;
falſa pofuéctẽ diligẽter ituètur: ⁊ cau -/
tiſſime obſeruãt ⁊ ſi eludutur: qꝛ ſuem
non poſſũt:illiꝰdelectatur ſciẽtia q eos
ſubiugabit hoĩeʒ: qͥ pſperis rebꝰ pficit eludit. Nã 2 ſi ille neſciret ꝗbꝰauſis ſal
lat ituẽtes: vł neſcire crederet: pariter
errãſi nullus plauderet. Si qᷣs t de po
pulo vneũ depꝛehẽderit maioꝛem illo
laude mereri ſe pntat.nõ ob aliud: nii
P nõ ea viligam · ſed c abeſſe ceperit qʒ oecipi falliq; nõ potuit. Si t multj
inuenimquid ſum:hoc eniʒ ſine amo aptiꝰſit. nõ ille laudat᷑: ſed irridet cete/
ader ri qui talia depᷣhẽdere nequeũt.Ita ois
palma cognitiõi dat᷑ ⁊ artificio ⁊ cõpie
hẽſioni vitatis:ad qnã nullo mõ ꝑueni
amiſſurus c: ⁊ vincit cũ vinci videat᷑ qͥunt qͥ foꝛis eã qruũt. Iaq; ĩ taãtas nugas

—

mutabiliũ rerü libere eẽ appetat:2 quẽ
regnare delectat: vni oĩuʒ regnatoꝛi vo

Lirpt

ſiaaſte
oen
m vdi
micon

perremnt

nur.
laleſe
lareal
ratiot
in
lcitan
chri⸗
um
booan
curri
ſedne
getibi
anul
les mu
ſnt. A
mpu⸗
finita
Vnata
ſiſü
liateb
taſmnat
cogiv
auciat.
eqdr
Kilil
eli⸗
gren⸗
lacene
luien
blege
lurſus
amed
luem
Prer
nd
ui
ſe

Mif
tung
ifung
pmg
mntr
dilri⸗
ugt
nſ
tatet
ſntatt
matemn
rr
iki
rt
ſnde
e
W
Sü
nh
it
i
i
c

religione
9 turpitudines merſ ſum vt ſterrogan
ti qͥd ſit melius verũ vel falſũ.oꝛe vno re
ſpõdeamꝰ.verũ eẽ meli iocis ⁊ ludis:ta
mẽ vbi nes vtiq; nõ va ſz ficta delectat
multo pꝓpẽlius ; pceptis ipſiꝰ veritatis
peremus erroꝛe uia uro inditio ⁊ puni
mur.aliud röne appꝛobates. aliud voni
tate ſectãtes. Lãdiu t ẽ ludicrũ ⁊ iocu
lare aliqᷣd q;diu nouim cni veri cõpa
ratione rideat᷑. Sed oiligẽdo talia exci

dimꝰa vo. ? nõ lã inuenimꝰ.quaꝑ rerũ
icitamẽta ſint. Quibus tanqʒ pᷣmis pul
chris inhiamꝰ ⁊ ab eis recedẽtes ãple

xramur nr̃a fataſmata. N redeũtib no

bis ad ĩueſtigãdã vitatẽ:ipſa ĩ ninere oc
currüt: 2 nos trãſire ſinunt nullis viribꝰ

ſed magis iſidiis latrocinãtia nõ ĩtelli
gẽtib qʒ late pateat qð dictũ c. Canete
a ſimulachꝛis. Itaq; alij per inumera bi
les mudos vaga cogitatione volũtati
ſunt. Alij ded eẽ nõ poſſe miſi coꝛp igne
uʒ putauerũt alij cãdoꝛcẽ̃ lucis imẽie.x
ifinita ſpacia vſq; quaq; poꝛꝛectum. ex

vna tatũ ꝑte quaſi nigro quodà cuneo

fiſſũ:dno aduerſa regna opindtes: ⁊ ta

lia rebꝰ cõſtituẽtes pꝛicipia:cũ ſui fan
taſmatibus fabulati ſiłequos ſi iurare
cogã vtrũ bec vera eẽ ſciant:foꝛtaſſe nõ
audiãt:ſed uiciſſim oicant.Lu igit᷑ oſtẽ
de qͥd verũ ſit:quidꝰſi nihil rñderẽ.niſi
vt illã lucẽ querãt qua eis apꝑet ⁊ cer
tũ ẽ aliud eẽ credere:aliud ĩteiligere iu
rarent ⁊ ipſi nec oculis videri poſſe iſtã
lucẽ.nec cũ aliqua locoꝝ vaſtitate cogi
tari ⁊ nuſq̃̊ʒ nec pᷣſto eẽ querẽtibꝰ:⁊ ni
bil ea certius atq; ſereni inueniri. Que
rurſus oĩa que de hac luce metis nunc
a me dicta ſũt, nulla aliqua quã eadem
luce manifeſta ſũt. Per hãc ergo itelli⸗
go vera eẽ q̃ dicta ſũt:⁊ hec me itellige
re ꝑ hãc rurſus itelligo:⁊ hoc rurſus et
rurſus ẽ: cũ qᷣſq; ſe aliqᷣd itelligere intel
ligit ⁊ idipſũ rurſũ ĩtelligit ĩ ifmitũ ꝑge

re itelligo. Et nulla hic es ſpacia cuinſ⸗

gquã tumoꝛis aut volubilitat] ĩtelligo.
Et nulla bic eẽ ſpacia cninſquã tumoꝛiſ

ant volubilitat itelligo. Intelligo etia
n me poſſe itelligere niſ viud: ⁊ me vi
nacioꝛẽ itelligẽdo fieri itelligo certius.
Eterna.n.vita vitã tẽpoꝛalẽ viuacitatẽ
ipſa ſnpet:nec qͥd ſit et᷑nitatſ niſ ĩtelligẽ

do cõſpio.mẽtis qppe aſpectu oẽm mu
tabilitatẽ ab eternitate ſeiungo.? ĩ ipſa

eternitate nulla ſpacia tpis cerno: quia

ſpacia tpis:qꝛ pᷣteritis ⁊ kuturis rerũ mo

tibꝰcõſtãt. Nibil at pᷣterit ĩ eno ⁊ nihil
futurũ cẽ.qꝛ ⁊ qð pᷣterit eẽ deſinit.⁊ qð
futurũ ẽ nõdũ eẽ cepit. Eternitas àt tan
tũümõ c.nec fuit.quaſi iam non ſit. nec
erit quaſi adbuc nõ ſit. Quare ſola ipſa

veriſſime dicere potuit humane menti.
ego ſũ qmi ſũ:s ð illa viſſime dici pote

rat. Qui e miſit me:Cni ſi nõdũ poſſu

mueſinherere. obiurgemur ſaltẽ nr̃a fã

taſmata ⁊ ta nugatoꝛios ⁊ deceptoꝛios
ludos de ſpectaculo mẽtis eijciamns.
Utamur gradibꝰ quos nobis dina ꝓ
nidẽtia fabꝛicare dignata c.cũ.n.figmẽ
tis ludicris nimiũ delectati euaneſcere
mus in cagitationibꝰ noſtris:⁊ totaʒ vi
ta noſtrã ĩ quedã vana ſõnia verteremꝰ
rõnali creatura ſerniẽte legibꝰ ſuis per
ſonos ac litieras ignẽ fumns nubẽ co
lünas q̃ſi q̃dd vba viſibilia cũ ĩfãtia no
ſtra paboł ac ſimilitudibꝰ quodãm mo
do luderc ⁊ ĩterioꝛes oculos nr̃os luto
buieſcemõi curare ñ aſꝑnata ẽ ieffabił
miſicoꝛdie ði.Diſtiguamꝰg quã fidẽ de
beamꝰbiſtoꝛie qua fidẽ obeamꝰiteiligẽ
tie:qͥd madem memoꝛie vuʒ eẽ neſcien
tes ſʒ credẽtes.tñ ⁊ vbi ſit verũ qð ñ ve
ni ⁊ traſu ſzʒ ſẽꝑ eodẽ mõ manet.Quid
ſu mod ĩterpᷣtãde allegoꝛie q̃ ꝑ ſapiaʒ
dicia credit᷑ ĩ ſpu ſcõ:viꝝ a viſibilibꝰan
tiquioꝛibꝰ ad viſibilia recentioꝛe.eã ꝑ
ducere ſufficiat an vᷣſeʒ ad aie affectio⸗

fuet:alie motus aioꝝ:alie lege eiernita⸗
us: an aliqᷓ inueniatur: in quibꝰ hec oĩa
inueſtigada ſut: Que ſit ſtabilis fides:ſi
ue biſtonca ⁊ tẽpoꝛalis: nue ſpualis c ct᷑
na:ad quà ois interpꝛetatio auctoꝛitat
Ditigẽda ẽ: ⁊ quio pꝛoſit ad intelligeda
⁊ obtinẽda eterna:vbi finis ẽ oium bo⸗
narũ actionũ:fides rerũ tẽpoꝛaliũ: æ qͥd

internt inter allegoꝛia hiſtoꝛie ? allego

riã facti:⁊ allegoꝛiã ſermonis:allegoꝛiã
ſacramẽti.Et quõ ipia locutio diuinaꝑ
ſcripturarũ ſecnauũ cuiniq; lingue pꝛo⸗
pꝛietatẽ aciipienea ſit. Habet.n. oĩs lin
gua ſua queda pꝛopꝛia genera locutio
nũ:que cũ ĩ alia linguam tranſferũtur:
Videntur abſurda Quid pꝛoſit tanta lo
quẽdi bumiluas vt nõ ſoſũ ira oei ⁊ tri
ſtitia:⁊ a ſõno exꝑgefactio:⁊ memoꝛia
obliuio:⁊ alia nõnulla que in bonos
boies cadere peſſut: ſed eria penitẽtie ʒe
li:crapule noia:⁊ alia biꝰin ſacris libꝛis
inu.niantur.Et vtrũ oculi dei æ manus
⁊ pedes ⁊ alia hi generis mẽbꝛa:que in
ſcripturis nominatur ad vinbilẽ foꝛmã
bumani coꝛpous referenda ſint:an ad
ſignificationes itelligibiliũ ⁊ ſpũalmũ po
tẽtiarũ:hᷣcut galea ⁊ ſcutũ ⁊ gladius et
cigulũ ⁊ cetera talia.Et quod maxime
querẽdũ ẽ q pꝛoſu generni binnano:qꝛ
ſic nobis per rõnalẽ ⁊ genitalem: ⁊ coꝛ
poꝛalẽ creaturã ſbi ſeruietẽ dina pui/
dentia locuta c. Quo vno cognito: oĩs
ab aĩo pꝛotertutas puerilis excludit᷑ ⁊ i⸗
troducitur ſacroſcã religio. Omiſis igi
tur ⁊ repudiatis nugis theatricis ⁊ poe
ticis dinarũ ſcripturarũ cõſideratione:
⁊ tractatione paſcamꝰ aiuʒ: atq; pote/
mus vane curioſitatis ſame ac ſiti: feſ⸗
lũ ⁊ eſtuantẽ ⁊ ianib ſataſmatibꝰ:tãcq;
pictis epul:⁊ fruſtra refici ſaciariq; cupi

nes atq; natura: an vſq; ad ĩicõmutabi
le eternitaté: an alie vinbilia gena egni

etem. Doc dero liberali :? igenuo Inde
falubꝛiter erudiamur: ſi nos miracule

ſpeataculoꝛũ ⁊ pulchꝛitudo deleciat: i

la venderam videre ſapientiam: que pᷣ⸗
tedn a fine vſq; ad finẽ foꝛtiter ⁊ dupo

nit oia luauſter. Quid.n. mirabilius: vi
incopoꝛea iuudu coꝛpoꝛeuù fabꝛicame
2 adminiſtrante Aut qd pulchꝛiꝰoꝛdid

te ⁊ oꝛnate: Si qt hoĩes fateétur ꝑcoꝛ
pus iſta ſetiri ⁊ anima melioꝛe? eẽ q;ᷓ coꝛ
pus:uihil ne per ſe animꝰipſe cõſpiciet

aut qð cõſpiciet: põt ec: niſi multo excel
letius lõgeq; pᷣſtatiꝰ: JImmo vero cõ/

memoꝛati ab his que iudicam intueri

artiũ cõuerſi ad legè artiũ eã ſpeciẽ mẽé
te cõtuebimur:cuiꝰcõparatiõe feda ſũt
q ipſius benignitate ſunt pulcbꝛa. Inii
ſibilia. n. i a creatura mudtꝑ ea qͥ facta
ſunt itellecta ↄſpiciũt᷑:⁊ ſempiterna eiꝰ
virtꝰ⁊ dĩnitas:hoc ẽ a tꝑalib ad eterna
regreſſio: ⁊ ex vita veteris hois ĩ nouuz
bominé refoꝛmatio. Quid ẽ at vnde bõö
cõmemoꝛan nõ poſſit ad vtutes cape⸗
ſcẽdas:quddo de vitis põt. Quid.n. a p
petit curioſitas niſi cognuionẽ que cer
ta e nõ põt nᷣ reru eternarũ ⁊ eodem
mõ ſe ſeper habẽtiũ. Quid appetu ſup⸗
pia niſi potẽtiã:que refertur ad agendi
faciluatẽ:quã no iuenit: niſi anuns ꝑfe

cta ⁊ deo ſubdita: ⁊ ad eiꝰ regnü ſuͦma

charitate conuerſa. QOuid appetit volu⸗

ptas coꝛꝑis niſi quietẽ: que nõ eſt: niſi
vbi nulla é indigentia ? nulla coꝛꝛuptio
LCauẽdi ſunt ergo iſerioꝛes inferi i.poſt
banc vitã pene gramoꝛes: vbi nulls põt
eẽ cõmemoꝛatio vitatis: qꝛ nulla roci
natio. Jõ nulla rõcinatio:qꝛ nõ e per
fudit lumẽ verũ:qð illuminat oẽm ho⸗
minẽ venientẽ ĩ hũc mudũ Quare ſeſti
nem?⁊ abulem cũ dies pꝛeſto e:ne nol
tenebꝛe cõpꝛebẽdãt. Feſtinemn a ſecun

Aſotelb

mdeiſtt

echur de⸗
ufleſcüts
isceruunt
certich
Mnnelirr
Hitiſt,
echnor
(htatisſn
deſckt
ſelangue
derantprt
(cles ei
ètaper
l itence
licacado
Rncgei
Auinſ.
Umſende
poꝛis ad
uri
ise ojf
waätan
rüatent
Miop
t venen
Poxois
meigrep
bitnos
bieſirß⸗
odan⸗
in
llſfari
ii
Coaamie
ſüͤnti
fomſo
zndi
lca
Nlonr

n
wiͤſtr

re

ea 4
HDſũZ

14
. TNE

din
Mo
iiſti
onn
Liinͤ
ae
hig
mitct

religione

da mo ⁊te liberarui:vbi nemo ẽ qui me⸗
moꝛ dei ſit: ⁊ ab inferno vbi nemo cõſi
tebitur deo. Sʒ miieri hoĩes: qͥb cogni
ta vileſcũt:s nouitatibꝰ gaudent: liben
tius certant qᷓ; vincunt.cũ victoꝛia ſit fi
nis certãdi.Et quibus vilis ẽ coꝛꝑis ſa

lus:malũt veſci qᷓ; ſatian:⁊ malum frui

genitalibꝰ mẽbꝛis qᷓ; nullã talẽ cõmoti
onẽ pati. Inueniũtnr ⁊? qui malũt doꝛ
Mire qᷓ; nõ doꝛmitare.cũ oĩs illius vo /
luptatis ſit finis: nõ eſurue ac ſitire et
nõ veſiderare cõcubitũ: ⁊ nõ ec coꝛpo
re fatigato.Quare qui fines ipſos deſi/
derant pꝛius curioſitate caret:recogno
ſcẽtes eã eẽ certã cognitionẽ que intus

c:⁊ ea perfruẽtes quatũ ĩ bac vita que⸗

ant.ĩde accipiunt actionis facilitatẽ ꝑ⸗

uicacia poſita. ſcientes maioꝛc eẽ facui
oꝛemq; victoꝛiã nõ reſiſtere animoſita⸗
ti cuiuſqᷓ;. Et boc quãtũ in hac vita que

unt ſentiunt. Poſtremo ẽt quietẽ coꝛ
poꝛis abſtinẽdo ab his rebus:ſme qui⸗
bus agi hec vuia põt. Ita guſtat qᷓ; iua
uis ẽ ons.nec ẽ eis dubiũ qͥd poſt hanc
vitã futuꝝ ſit.q prectiõis ſue fide.ſpe ca
ritate nuiriũt᷑. Poſt hac ãt gitam ⁊ co
gnicio ꝑficiet᷑:qꝛ ex ꝑte nũc ſcimꝰ.Cum
qt venerit qð ꝑfectũ eſt nõ erit ex ꝑte ꝛ
pPax oĩs aderii.nũc at alia lex i membꝛiſ
meis repugnat᷑ legi mẽtis mee: ſʒ libera
bit nos õ coꝛpoꝛe moꝛtis hmꝰ gra oei
Pieſũ xpᷣjjͥ dnʒ nĩ ʒ qa ex nagna pte con⸗
coꝛdamꝰcũ aduer ſario:oũ cũ illo ſumꝰ
à via. ⁊ tota ſanitas ⁊ nulla idigẽtia: et
nulla fatigatio aderit coꝛꝑi:qꝛ coꝛꝛupti
bile H̊ tpe atq; oꝛdine ſuo:quo reſurre⸗
ctio carnis futura ẽ iduet᷑ ĩ coꝛꝛuptiõe
Nõ mirũ ſi cũ hec dabũt᷑ his qͥ ĩ cogni
tione ſolã vitatẽ amãt:⁊ ĩ actiõe ſolam
pacẽ:⁊ ĩ coꝛꝑe ſolà ſanitatẽ:hoc ĩ eis ꝑ

ſciet poſt hac vita im qõ i bac vita pkᷣ

diligũt. Qui g male vruũt᷑:tato mẽetis bo
no vt extra eã viſihilia magis appetat.qͥ

bꝰ ad ↄcupiſcèda ⁊ diligẽda ĩtelligibi/
lia cõmemoꝛan debuerũt:dabũt᷑ eis ex
terioꝛes tenebꝛe. Hoꝝ qppe initiuʒ ẽ᷑: et
carmis pꝛudẽtia:⁊ ſeſuũ corporeoꝝ tbe
cillitas.⁊ qͥ certaminib oelectat᷑.altena
bũt᷑ a pace:⁊ ſũmis difficultatib iplica
buũt᷑. Intiũ.n.ſũme oifficułtatis eſt bei
lũ atq; cõtẽtio: ⁊ h ſignari arbitros

ligãt᷑ ei manꝰ⁊ pedes.i.facilitas oĩs au

feret᷑ oꝑãdi:⁊ q ſitire ⁊ eſurire volũt ⁊ ĩ
libidinẽ ardeſcere ⁊ delatigari vt liben
ter edãt ⁊ bibit ⁊? ↄcubẽt ⁊ doꝛmiant.
amãt ĩdigẽtiã:qð ẽ initiũ ſũmoꝝ doloꝝ
Perficiet᷑ ergo i eis qdᷣ amat vt eis ibi
ſit ploꝛat t ſtridor oetiũ. Plures enim
ſũt qͥ hec oĩa ſimł vitia ouligũt ⁊ quorũ

vita ſpectare.cõtẽdere:maducare:bis

bere:cõcubere:doꝛmire ⁊ in cogiatiõe
ſua nibil alið q; fãtaſmata ꝗͥ ð tali vita
coligit aplexari ⁊ ad eoꝑ fallacia ſuꝑſti
tiõis: vł ipietat reglas fingẽ:qb Ocipui

tur:⁊ qb ierẽet ẽt ſi ob ilecebris carnis

abſtier gen t᷑ qꝛ ũ bñ vtũt᷑ taleto ſibi cõ
miſſo.i.mentj acie q̃ vidẽt᷑ oẽs qͥ docti:

aut v bãi:aut faceti noiant᷑ exceller̃ ſed

bñt eã iĩ ſudario ligatd aut i tra obrutã
.i.licatl ⁊ ſuꝑfimis rebꝰ:aut trenis cu⸗

piditatibꝰiuolutd:⁊ oppia. Ligabür g

bis manꝰz pedes:⁊ mittet᷑ ĩ tebꝛas ext᷑i
oꝛes.:ibi erit ploratus ⁊ ſtridor vẽtiũ.ẽi
qꝛ ipa dilixer̃t.Quis.n.h̊ diligat: ij qꝛ il
la q uti oileceruũt ũtia ſut iſtoꝝ ⁊ neceſſia
rio dilectores ſuos ad iſta ꝑducũt.q.n.
magl amut ire q; redire:aut ꝑueire:i iõ
gĩqora mittẽdi fut qꝛ caro ſt ſpus ãbu⸗
lãs ⁊ ñ reuertẽs.Qui vo bñ vtit᷑ vł ipᷣis
qnq; ſẽſioꝰcorꝑis ad crededa vł pᷣdicã
da oꝑa ði:⁊ nuiriẽdã caritatẽ ipſius vel
actiõe vlłl cognitiõe ad pacificãdã nãʒ ſu
SR83 ad conogſcẽdũ deũ i rat ĩ gaudiũ onꝛ
ſui: ꝓpterea talẽtũ qð male vceti aufer
tur:illi dat᷑:q talẽt quiq; bn vſulẽ ñqʒ
trãſferri põt acumẽ intellgentie: G

ſed ſta ſignificatũẽ poſſe hoc amittere
negligetes:⁊ impios ingenioſos: 2 ad
eam peruenire diligentes ⁊ pios q;uis
ingenio tardioꝛes. Nõ eniʒ datũ ẽ illõ
talẽtũ ei qui accepat duo.habet eni ⁊ B
dGid in actione ⁊ cognitiòe bñ viuit: ſed
ei qui accepat qͥnq;.nõdũ.n. hʒ.ad eter⸗
na cõtẽplãda:idoneã mentis acic᷑:qui
viſibilib tatũ.i.tẽpoꝛalibꝰ credit:ſj ha/
vere põt:qui hoꝛũ oĩuʒ ſenſibilin deum
artificẽ laudat: æ eũ perſuadẽte fide: et
expectat ſpe ⁊ querit charitate:que cuʒ

ita ſint oꝛtoꝛ vos oẽs hoĩes cariſſimi ?

ꝓximi mei meq; ipſũ hoꝛtoꝛ vobiſcum
yt ad id quo nos per ſapiẽtiã ſuã deus
hoꝛtatut:q;ta poſſum celeritate curra⸗

mus nõ oiligamꝰ mũdũ qm̃ oĩa que in

mũdo ſũt cõcupiſcẽtia carnis: ⁊ concu

piſcẽtia oculoꝛũ cẽ:⁊ arbitrio ſeculi: nõᷣ

diligamꝰ per carnis voluptatẽ coꝛꝛum
pere atq; conũpi:ne ad miſerabilioꝛem
coꝝꝛuptionẽ doloꝛũ tonnẽtoꝛumcq; ve⸗

niamꝰ: nõ diligam certamina ne ange

lis qͥ talib gaudent i poteſtatẽ demur
bumiliandi vincẽdi.verberãdi:nũ dili/
gamus viſibilia ſpectacula: ne ab ipſa
veritate aberrãdo ? amandoe vmbꝛas
in tenebꝛas pꝛoiſciamur: nõ ſit nobiſ re
igio i fantamanbus nr̃is. Melius eſt

.n.q̃lecũq; verũ:qᷓ́; oẽ qcqͥd ꝓ arbitrio
ſingi põt.Et m aĩaʒ ipſa q;uis eia vera

ſit:cũ falila imaginat᷑:colere ñ debemꝰ
Welioꝛ eſt vera ſtipula,q;ᷓ lux inanico
gitatione ꝓ ſuſpicàtis volũtate foꝛma⸗
tꝛa: ⁊ tñ ſtipulã quà ſentimꝰz tangimus
Deimẽtis ẽ credere colẽdã. Nõ ſt nobis
religio bumanorũ operũ cultus: Meli
oꝛes.n. ſũt ipſi artifices qui talia fabꝛi/
cant quoa tñ colere nõ debemꝰ. Non

Et nobis religio hmuanoꝝ oꝑuʒ cultus

Mehlioꝛes.n. ſũt ipſi artifices qui talis
labꝛicant quos iñ colere nõ debemus

.
.
De ʒ—ʒ— ZMõ

Non ſit nbis religio cultꝰ beſtiax We

=

lioꝛes.n.ſunt extrenn hoĩes quos in co
lere ñ bemꝰ.Hõ ſit nobi religio cultꝰ
bhominũ moꝛtuoꝛũ:qꝛ ſi pie vxerint:nõ
ſie habẽt᷑ vt tales querdt honoꝛes. ſed
a nobis illũ coli volunt:quo illuminan
te letãtur meriti ſui nos eẽ cõſeruos.bo
noꝛãdi ergo ſunt pꝛopter imitationeʒ;
nõ adoꝛddi pꝛopter religionẽ. Si autẽ
male vixerint:vbicũq; ſint nõ ſũt colen
di. Non ſit nobis religio cultꝰ demõuʒ
qꝛ oĩs ſupſtitio:cu ſit magna pena ho/
minũ:⁊ piculoſiſſima turpitudo bono:
c ac triũphus iloꝛũ nõ ſit nobis religio

terrare cultꝰ aq̃ꝑ:qꝛ iſtis lucidioꝛ ⁊ pu
rioꝛ e: aer ẽt caliginoſus.quẽ iñ colere

ñ dẽmꝰ.ñ ſit nobis religio purioris ae/
ris: ⁊ ſenioꝛis cultꝰ: qꝛ lnce abſẽte ium
bꝛat:⁊ purioꝛ illo ẽ fulgoꝛignis:⁊ bui
quẽ qm ꝓ volũtate accẽdim? extigin
mns:colere vtiq; nõ debemꝰ:nõ uobie
religio cultꝰcoꝛꝑnz ethereoꝝ atz celeſti
uʒ q q;uis oĩbceteris coꝛpib recte pꝛe
ponãt᷑ melioꝛ m ipna ẽ quecunq; vila.

Qunappꝑ ſi aiata lũt: melioꝛ ẽ queuis aid

pꝑ ſeipſã q̃ncoꝛp qdðibet aiatũ ⁊ iñ diaꝭ
Laad ſã nemo colẽdã eẽ cẽſnerit. Non
ſit nobis religio cultꝰilliꝰ vite qua dir
arboꝛes viuere: qm nullꝰſẽſus i ea ẽ: ⁊
ex eo genere è iſta:qua nr̃iẽt coꝛpis nu
meroſtas agit᷑: qꝛ et capilli: oſſa viuut
que ſine ſẽſu pꝛecidũt᷑. Hac at melioꝛ?
vita ſentiẽs: ⁊ tu vua beſtiarũ colerenõ
debem:nõ ſit nobis religio:vł ipſa per
ſecta ⁊ ſapicẽs aĩa rõnalis ſine in mini
ſterio vnmerſitatis: ſiue in miniſterio

partiũ ſtabilita fiue que ĩ ſũmis hoibꝰ

expectat cõmutatione refoꝛmationẽq;
poꝛtionis ſue.Qm oĩs vita ronal: ſipfe
cta ẽ incõmutabili veritati lecũ itrinſe

cus ſine ſtrepimi loquèti obtẽꝑſ nõ ob
tempeeans autem yitio ſa fu: õ ergo E

acllrſe
nag ago

mebonne
ab
te Naäich
ine 6d
E
(ͤnnnad
enaſaſc
cergide⸗
ninclie
boice
lelie
taceleit
Cumnuoet
öeplaie⸗
ecoe
Kaquiin
rawule
ODeb N
4 noot⸗
oiuſ
ſitaten
Munsn
Renofi
dei nos
hoieza
Pet ſed
ſeruns
1anq
enen
ſolonnſ
ſocole
nüdss
ſnini
um
Rnan
ſe

alſc
nndeuge
dügiun
Ucrü
nſcre
ſht: .
ütre
gagf

MW,
ien
Carg
nnng

NGH. .

4 .
4
l
4 . .
4 .

tip/
H

religione

ſe excellit:ſed ꝑ illà cui libter obtẽꝑaat
Quod ergo colit ſõmus ägelus id co
lendũ è ẽt ab boie vltimo:quia ipſa ho⸗
minis natura iĩ id nõ colẽdo facta c. vl
tima. Nõ ergo aliũde ſapiẽs ãgelus ali
unde homo:aliunde ille verax:aliunde
bhõ:ſʒ ab vna icõmutabili ſapiẽtia ⁊ veri
tate. Nã idipſũ actũ ẽ tẽpoꝛali diſpẽſa⸗
tione ad ſalutẽ noſtram ? naturã bu⸗
mand. Ipſa.n.dei virtꝰ⁊ dei ſapiẽtia in
cõmutabilis ⁊ cõſubſtatialis pri ⁊ coe
terna ſuſciꝑe dignaret᷑:per quẽ nos do
ceret id eẽ hoĩ colẽdũ:qð ab oĩ creatu⸗
ra intellectuali ⁊ rõnali colẽdũ: quod
ab oi creatura intellectuãli ⁊ rõnali co
ledũ ẽ:⁊ hoc ẽt ipſos optimos angelos
⁊ excellẽtiſſima dei miniſteria velle cre

damus.vt vnũ cũ ipſis colamꝰoeũ: cuiꝰ

cõtẽplatione btĩ ſũt. Neqd;.n.⁊ nos vi⸗
dẽdo dãgelos beati ſumꝰ: iʒ vidẽdo vita

tẽ: qua ipſos ẽt diligim âgelos: ⁊ bis 2
gra ulamur: nec inuidem ea parati

oꝛes:vł nullis mleſtijs interpediẽtibꝰ

perkfruunt᷑: ſed magis eos diligimꝰ: qm
2 nos tale aliqͥ ſperare a comuni vomi

no iuſſi ſumꝰ. Qnare honoꝛamꝰ eos ca

ritate:nõ ſeruitute:nec eis tſpla cõſtru
iuus:nolũt.n. ſe ſic honoꝛari a nobis:
qꝛ noſupſos cũ boni ſumꝰ:tẽpla ſumm
Dei nos eẽ nouerũt. Becte itaq; ſcribi
hoieʒ ab angelo pꝛohibitũ ne ſe adoꝛa

ret:ſed vnũ deũ ſub quo ei eẽt ille con
ſeruus Qui ãt nos iuudãt vt ibi fuiamꝰ:
⁊ tanqᷓ; deo colamꝰ:ſimiles ſunt ſuper
bia hominibꝰ:qͥbꝰſ liceat ſmiliter coli
volunt:ſed iſtos hoĩes ppeti minꝰ:illoſ
vero colere magis ꝑieuloſũ cẽ.Ois.n.ho
minũ onat ĩ hoĩes:sut domindãtiũ:aut
ſeruiẽtiũ moꝛte finit᷑:ſᷣnit ãt ſub ange⸗
loꝛũ maloꝛñ ſuꝑbia:ꝑꝑ ipiũ tẽpꝰ qð eſt
poſt moꝛiẽ mahis metuẽda ẽ. Illud eſt

cui vis coguoſcere facile ẽ:ꝙ ſub homi

ne dominante liberas cogitationes he

re conceſſũ ẽ. Illos ãt dos i mẽtibus
ipſis foꝛmidemꝰ:qꝛ vn ẽ oculus ituen
de ac percipiẽde ventatis: quare ſi oĩibꝰ
poteſtatibus q̃ datur boib ad regẽdaʒ
rẽ publicà:ꝓ noſtro dinculo ſubditi ſu
mus:reddetes ceſari qð ceſaris ẽ᷑: ⁊ veo
quod deic:nò ẽ metuẽdũ:ne boc poſt
moꝛtẽ noſtrà alids exigat.Et alind ẽ ſer
uitus aĩe:aliud ſeruit coꝛꝑis. Juſti aũt
bomines:⁊ in vno deo hnᷣtes oia gan⸗
dia ſua qni ꝑ eoꝛũ facta deus bidicitur
congratnlantur laudatibꝰ. Cuᷣ vero ipᷣi

taqᷓᷓ ipſi laudit᷑: coꝛꝛigut quos poſſunrt

quos ãt nõ poſſũt nõ eis gratultur. e

ab eo vitio coꝛꝛigi volũt:quibui ſimiles

vel ẽt mũdioꝛes atq; ſanctioꝛes ſi ſunt
boni angcli:⁊ oĩa ſancta dei miniſteria
qͥd metuimne aliquẽ illoꝛũ offendamꝰ
nõ ſuperſtitioſi fuerimꝰ:cũ ipſis adinus
tibꝰ:ad vnũ deũ tẽdẽtes:⁊ ei vni religã
tes aias noſtras:vñ religio dicta credit᷑

oi ſuperſtitione careamꝰ. Ecce vnũ deũ

colo:vnũ oĩum pᷣncipiũ ⁊ vnd lſapiẽtis
qua ſapiẽs ẽ qnecũq; ala ſapiès c: ⁊ ipʒ
munꝰ:quo beata ſũt quecũq; beata ſũt
qſqs angeloꝛũ oiligit hunc deũ cert ſũ
ꝙ et me diligit: qſqs ĩ illo manet:⁊ põt

bu manas pꝛeces ſentire:ĩ illo me cxau

dit. Quiſqᷣs ĩ ipſo habet bonũ ſuũ ĩ ipſo
me adiunat:nec mihi eius participatio

nẽ põt iuidere dicãt:ergo mibi adoꝛato

res:aut adulatoꝛes partiũ mũqᷣ qͥd nõ
optimũ ſibi conciliat:qui boc vnũ coli
quod ois optim diligit.⁊ cnius cogiti
one gaudet: ⁊ ad qð pꝛicipiũ recurren
do fit optimꝰ.Quiſqꝗs vo agelus excei⸗
ſus ſuos diligit ⁊ veritati eẽ ſubditꝰ nõ
vult ⁊ puato ſuo letari:cupiẽs a comu⸗
ni oĩuz bono ⁊ va btitudine lapſus eſt

cui oẽs mali ſubiuga di ⁊ pᷣmẽedi ſũt.nul

lus ãt bon niſi exercẽd i ptatẽ denr

ſninllo oubitàte nõ ẽ colẽd: cui letitia
nær̃a ẽ mifia ⁊ cui dãnũè nr̃a reuerſio.
Beliget g uos religio oiĩpotẽeti veo: qꝛ
ſter mete nraʒ q illu itelligum preʒ 2 vi
tatẽc.i. lucẽ interioꝛẽ ꝑ qua illu intelligi

mus nullã iterpoſua creotura c᷑. Quare

ip a quoc veritatẽ nulla ex parte onſi
milem: mn ipſo ⁊ cu pio veneremur:que
foꝛma ẽ omniu que ab vno facta ſüt et
ad vnum nitunt᷑. Un apparet ſpũalibꝰ
atui is pꝑ hac foꝛmà eẽ facta oia qͥ ſo/
la implet: qd appetut oia: qᷓ tñ oia neq;
herẽt a pre ꝑ ciliũ:nʒ ſuis finibꝰ ſalna eſ
let:niſi de ume bon ?eſſet. Qui ⁊ nulli
nat ura:q ab ipſo bona eẽ põt: muidit: 2
in bono ꝓpſo alia qtũ vellẽt:alia quan
tuʒ poſſent t manerãt dedit:quare ipʒ
Donũ dei cũ pr̃e ⁊ filio eque icõmutabi
le colere ⁊ tenere nos cõuenĩt:vni ſub
ſtantie trinitatẽ.vnũ deũ a quo ſumus

pquẽ ſum:in quo luma quo diſceſſi ⸗/

mꝰ: cni diſſimiles facti ſum:a quo ꝑire
nõ pmiſſi ſumꝰ. Pꝛicipiũ ad qo recur
rimꝰ.foꝛmã qua ſequimur: 2 gratiam
ua reconciliamur vnũ deũ quo aucto
re cõditi ſumꝰ:⁊ ſmilitudinẽ eiꝰ:ꝑ quã
ad vnitatẽ refoꝛmamur:pacẽ. q̃ vnitati
adberem.Deũ qͥᷣ dixit:fiat vbu: ꝑ qoò ſa
ctũ ẽ oẽ qð ſubſtatialiter ⁊ natnralites
factũẽ donũ benegnitatis eiꝰ quo plar
cuit ⁊ reconciliatũ ẽ auctoꝛi ſuo:vt non
interirret:dcquid ab eo per verbum fa/
rtum ẽ: vnum deũ quo creatoꝛe viuimꝰ
perquè refoꝛmati ſapienter viuimus:

quem diligentes et quo fruentẽs beaie

viuimus:vnũ deum ex quo oĩa:per quẽ
omnia:in quo omnia:ipſi gloaia i ſecu⸗
la ſeculoꝛum Amen.

Explicit liber Auguſtini
de vera Helisone,

Tabula⸗

Tabula ĩ meditationes per capitula,

Moeditationes diui Auguſtini epi co/

pi Pipponenſis.

JInmoatio dei omnipotentis ad mor

2 viter epar ationem.
Hominies accuſatio 2 commedatio mi
ſericoꝛdie diunune.
Pominis coqueſtio qui ppter inobecl
entiam a domino non andlitur. .
Jucdicij timoꝛ.

Innocatur pater per filium.

Hic repꝛeſentat homo prf̃i paſſiõeʒ fſij
Hic recoſcit hõ ſe cauſaʒ eẽ paſſiõis.
Pic exponit homo deo patri paſſioneʒ
filij in ſnam reconciliation.
De inuocatione ſpiritus ſancti.
Oꝛatio ſerui dei de ſe bũiliter ſetiètis.
Oꝛanio ad ſanctam trintatem.
Cõnkeſſio ommpotentis dei maieſta
ſtatis einſdem.
Qualiter generi butnen dignat ſub
nenire deus pater ⁊ de verbi incarnati
one ⁊ gratiarnum actine
De fiducia quam habere debet anima
in domino ieiu atq; eiꝰ paſſione.
De immẽnla charuate patnis etermi a
genus humianum.
De duplici chꝛiſti natma qͥ pꝛo nobis
miſeretut ⁊ pꝛo nobis interpellat.
De grytia qnam debet hõ deo pro bů
fcio.redẽptionis.
Oꝛatio deuotiſſima ad chꝛiſtum.
VPic diſtinguit inter ſapientiam que de
mus dei eſt: ⁊ ſapientiam que domus
dei ẽ:ſapientiam que diuina eſt. .
Pic oꝛat homo vt ipſa quoq; dom di
oꝛet pꝛo eo.

NQuantu amaritudinibus vita iſta ſit

de felicitate vite qua pipofdds dent
diligentibus ſe.

De felicitate ale ſancte binc exeuntis.
Oꝛatio ad ſanctos ut nobis mccurrãt
in periculis.

Anime deſiderium ad eiuitatẽ ſupemã

iberuſalem.

Pimnus de gloꝛia par adiſfit.

Laus continua quã facit aĩa ex cõtem

platione ſuperne diuinitatis:
Quid ſit quodãmõ deum ceruere t q̃li
ſit de deo ſentiendum.

ODꝛatio explicans plurimas deitatis pè

prietates.
De vnitate perſonaruʒ ? pluritate ĩ do.
Oꝛatio ad ſanctam trinitatem.
Quod oeus vera ⁊ ſumma vita F.
Laus angeloꝛum 7 bominumn.
Pic conqueritur homo qòñn opungit.
in contemplatione ageli quoq; tremũt
veum videntes.

Oꝛatio coꝛ multum monens ad duotio

nem ⁊ diuinum amoꝛꝛm.
Oiatio deuotiſſima ad landes habẽdaſ

In iſta oꝛatione mens bumana copio⸗
De antiquis beneficiis.

ſins ↄpungitti ſt in quiete dickur.
Dꝛatio in tribulatione.
Oꝛatio multum peuota ad filium.

Oiꝛatio vtilis ⁊ dirigigir ad patrem.

Ootatio deuota de rccoꝛdatione epaſſ/
onis chꝛiſti.

Dini Auguſtini cpiktogi ivoneſiaſo

liloquioꝛum.
De milſeria ⁊ fragilitate bominis·

De mirabili lumine dei.
De moꝛalitate humane nature.
Quid ſit nihil fieri. .
De caſu aie in peccatis.
De multiplicibus beneficijs dei. .

De dignitate homiuis futura. .
De omnipotentia dei.
Qe laupe dei.
De ſpe engenc ad deum.

„

de laqneis concupiſcentiarum.
De miſeria hominis ⁊ beneficijs dei
Quod deus perpetua in ſpectione 955
rat opera ⁊ intẽtiones hominũ.
Quod homo per ſe nibil poteſt! ſine di
uina gratia.
De diabolo ⁊ multiplicibuus eptanio
nibus eius.
Quod deus eſt lux inſtoꝛ.
Iterum de beneficijs dei.
De feruoꝛe dilectionis vel charitatis.
Quod dens ſubijciat omnia leruituti
hominum.
Quod ex eonſi deratione bonoꝛum. tẽ⸗
poꝛaliuʒz colligitur magnitudo celeſtis
conſilij.
Quod diuiua dulcedo omnẽ pꝛeſentes
amaritudinem tollit.
Quod tota ſpes denderium eoꝛdlis nẽi.

debet eſte in deum.

Quod laus nr̃a ex deo eſt.
Qu od uoluntas in efficas fit ad dona
oꝑa ſine diuina gratia.

De angelis deputatiſ ad caſtodiam bo
minum.
De antiqua pꝛedeſtinatione⸗ 7 pꝛelcieni
de illis qui pꝛins ſunt inſti ?⁊ poſtea i⸗
piu efficiuntur ⁊ e connerſſo.
Quod aĩa fidelis ſit ſanctuarinm dei
Quod ueq; per ſenſus exterioꝛeſ neq; ꝑ
ferioꝛes iuueniri põt deus.
de deſiderio u ſui eins in en eum.
de vita eterna.
Item de nita eterna.
Oꝛatio ad ſanctam trinitatem.

Diui Augnſti i epiſcopi Pipponenſis

NMWanuale de verbo dei quo ſopita ce⸗

lceſtis deſderu memoꝛia renouetur
De muabili eſſentia dei.

–

De indicibili ſcientia dei.
De denderio aie ſẽtiẽtis deaum.

De miſeria aĩe que dnñm ntm ieſum s

ſtum nõ amet nec querit.
De deſiderio aie.
De felicitate aĩe a freno carcẽ Eremolate te
De gaudio paradiſt.
De regno celoꝝ.
Poſt nimios ploꝛatus meſtam animaz
conſolatur deus.
De vulcedine diuini amoꝛis.
De pꝛeparatione noſtre regemptiõis.
De gaudio.
Verbũ ĩcarnatũ ẽ cauſa ſpei noſtre.
Quanto maioꝛ eſt de deo meditatio taͤ⸗
to iocundio.
Deſiderande ſunt pꝛo chꝛiſto mibutati,
ones in hac vita.
Quomõ regnum celoꝛum poſſit acqᷣri.
Quid ſit ⁊ quid hẽat paradiſus.
Non valet hõ deo vicẽ redddere niſ 1
umoꝛem.
Quid in nobis deus reqtirat ſibi ſimile
De coufidentia aie amantis deum.
Quid fecit deus pꝛopter bominem.
De recoꝛdatione vulnerum ieſu xpᷣi oni
noſtꝛi.
Recoꝛdatio vulnerum xpi eſt efficax
remedium conrra omnes aduerſitates
Mecdduatio aie ad amoꝛem chaſſti.

Nihil põt aie ſufficere pᷣter ſũmũ bouʒ

Quid ſit cognitio ueritatis.
Quid in nobis operet᷑ miſſio ſpũs ſci.
De operatione eius qui diligit deum.
De vera coꝛdis requie.
Uiſio dei perdita pꝛopter peecatum et
miſeria inuenta ẽ.
De delectabili fruitiõe dei.
Summum bonum appetendum eſt.
De mutua charitate ſancłoꝛum in celil
oe pleno gaudio vite eterne.
Diui Ansiiſttunnigpil copi biponenſie

feale paradiſfi.
Deicriptio officioꝝ quattuoꝛ gncnum
Officinm meditationis
Officium oꝛations.
Officium contẽplationis.
Signa ſpiritus ſaucti ad aĩam deniẽtis
Quõ remaneat aĩia ſpiritus ſancti fer/
uor oiſcẽdẽte.
VPic reditur cauſa quare ſpiritus ſancſi
faruoꝛ animꝗ aliquantulũ deſerit.
Cura ⁊ diligẽtiã aĩe ne oĩa a deo ðfat᷑
Officia ⁊ effectus ſinguloꝛũ graduumn
per repetitionem.

Hic oñduntur omnes bi gradus ita es

ſimul iuncti vt fint inſeperabiles.
Quattuoꝛ cãe retrabunt nos s ab bie an
q; gradibus.

Saneti Anguſtini epiſcopi biponeßs.

de duodecim abuſionũ gradib libell.
Duodeci abuſiua ſunt ſeculi: hoc eſt.
Sapiens ſine operibus
Senex ſine religione.
Adoleſcens ſine obedientis.

Dines ſine elimoſina.

Femina ſine pudicitia.
Dominus ſine vigute.
Chꝛiſtianus contentioſus.
Pauper ſuperbus
Rex iniquus.
Epiſcopus negligens.
Plebs ſine diſcipligg.
Populus ſine lege.

Tabulain libꝛum de vera rlalla peni
tentia ad chꝛiſti deuotã.

Qualiter fides ẽ penitẽtie fundamẽtuʒ

2 per laboꝛem ⁊ doloꝛem acquirit

odnum indulgentie. c. ij.
Contra eos qui dicunt nõ ualere peni⸗
tẽtiã niſi uſq; ad baptiſſimũ. poſtea nõ
multiſc; probatur cremplis etiam lap

lis poſt batiſmum penitentiam pꝛoſice

Conira eos qui i dicunt nõ ualere
tentiam lapſis poſt baptiſmum ⁊ quali
ter intelligendum ſit peccatum in ſpir ⸗
tum ⁊ ad moꝛtem. C. 4.
Contra eos qui dicunt ſemel tantũ ↄ ñ
amplius deum peccata dimittere lapſiſ
poñi buptiſmũ. Sed econtra totienſ ap
paret diuina miſeratio quotieni fit a pe
nitentie confeſſio. c. V.
Contra qui audaciter peccant nimispᷣ
ſumentes de dei miſericoꝛdia. ca. 6.
Adhuc contra pꝛeſumetea. .C. 7.
Que ſuut peccata vemalia ⁊ ꝙ in hiſ aſ
ſade peccantibꝰ aſſidue penitedu⁊ ↄfi⸗
tẽaũ ẽ: ⁊ ð doloꝛe ꝓ dilatiõe pnie. c.8S.
Pf oifferentia ⁊ falſe penitẽtie: ⁊ ꝙ de
omnibus peccatis penitẽdũ ẽ. cap.9.

De fruciu erubeſcẽtie ⁊ utilitate confeſ

ſionis ⁊ qbus ⁊ qualiter ↄfitendũ t.c.x.
De pꝛiuata ⁊ publica conkeſſione X las
tiſfatiõe. (c. xi
Quod exira vnitatẽ eecleſie nemo põt
digne penitere ⁊ quatũ penuẽti pꝛoſũt

ſuffragia eccleſi. „⸗g .c. 2.
Quod ſemꝑ ex fide penitẽs doleat ⁊
dolo:e gaudeat. c. iz.

Qaod nõ ſolum peccata ſz oẽs circõſta
tias pccõꝝ deflere ⁊ ↄfiteri dʒ. c. iq.
De plenaria ſatiſfactione ꝑ iuchcũ ſacer
dotis:⁊ de dignis fuctuibꝰ pñtie. c.xv.
Qð penitẽs nõ excuſet petm̃ ſuũ nec de
fẽdat ꝙ miłtis modis fieri ſolet. .c.ib.
Ne differatur ↄfeſſio vſq; ad moꝛẽ: et
d perieulo dilatiöĩis. cc. xvii.
De duritia ignis purgatoꝛij ⁊ pena ge/
bẽne in pemtentbus debia. .c xvuij:
Repicatio de continno ooloꝛ⸗ penitet
⁊ erubeſcẽtia ↄleſſiõis. .c. i9.

De ſãcta ↄ uuerſatiõe ⁊ diſcretise 7 dil⸗

ligenti inquiſitione ⁊ beniuolẽtia:⁊ cõ⸗
paſſiõe ſacerdotũ. Cc. xx.

Ni ſunt libꝛi qui in hot volumine
continentur.
Dui anrelij Anguſtini.

Me ditationes.

Solliloquia.
Manuale

Encheridio.
De triplicici habuactſo.

Scala paradiñ.
De duodecin abuſionũ gradibus.
De beata diaa:·

De aſſumptione beate ͤginis.
De diuinatione demonum.
De honeſtate mulierum.

De cura agenda pꝛo moꝛtuis.
De vera ⁊ falſa penitentia.
De contrictione coꝛdis.
De contemptu mundi.
De conuenientia decẽ pꝛeceptoꝑ:⁊ de

cem plagarum egyptli.
De cognitione vere vite.
Confeſſionum libꝛi tregecim.

De docirina chꝛſſtiana libꝛi quattuoꝛ.
De fide ad petrum.
De moꝛib ⁊2 vita clericoꝝ fmones au⸗
De vera religione.

Liber ad lectoꝛem.

Barbara quid pꝛodeſt vel quid roma⸗
na troppa.
Noſce quid ethereas ſolis adire vias.
Qnid leges:qͥd iura imuat qͥd ↄcta tenẽ
Si tibi nulla aĩe cura ſalutis erit.
Mil facit ex iſtis ad verã crede ſalutem.
Nec ſapiũt aĩe noxia verba deo.
Qu ere igitur virtutis opus quod ad e⸗
thera ducat.
Quod doceat mãeant gandia qᷓta pijs
Iple ego lum qin te luperas comita boꝛ
ad arcos.
Me lege qͥ rectũ dirigo qua ſiter.
. Finis.

.

Euſebius Coꝛꝛad mediolanẽſis cano⸗
nicꝰregularl ↄgregatiõis lateranẽſis ad
ſactiſſimũ dñm noſtꝑ Sixtũ qrtũ põti⸗
ficẽ maximũ ꝓ auferẽdo ð eccleſia er/

roꝛe ſenbentiu: Sanctum auguſtinum

eccleſie doctoꝛem fuiſſe beremitam.

Dnmulaar
rmorf oi
cẽtiũ aut potiꝰ q̃dã dica⸗
citate loquẽtiũ oiffuſis v
me ut beniuolũ reddã illũ quẽ pꝰ iri/

põnonẽ eiuſq; imitationẽ ð ouiũ dilec⸗

tiõe pᷣmo q̊n ↄcriſtatũ ⁊ deiñ ↄſolatũ a⸗

poſtolica tdẽ ſedes ad põtificatũ ma/
imũ admitter̃ ↄlueuit.neq; eũ docilẽ
reddere debeo:quẽ int᷑ ceteras vtutes
Rngular ſciẽtia ⁊ ĩcredibil diuinaꝝ reꝝ
cognitio ad ſũmã dignitatẽ in terra xpᷣi
vicariatus atiraxir. Dicturo tñ mihi de
yebꝰ qͥ fundamẽta fidei ⁊ veritat extur
bãt ⁊ ð his q̃ ſpõle tue veſtimẽta ĩ ſpõſt
dedecꝰ polluerũt pꝛo qbꝰ ſinguł obſer
nãdis:ne fiàt:ſãctitas tua ẽt ſagninẽ el⸗
füdere nẽ martires ꝓ eccleſia xpᷣi fecere
Kũ opoꝛtueru debʒ. Nõ ſolũ nõ atten
dere ⁊ narratis ab oꝛe pẽdere ſʒ in illoſ
Kaſci ⁊ ñ peccare ſcitatẽ tna neqo dubi

tare Apparuit nr̃is diebus hõ qui craſ⸗

ſatꝰ otlatatꝰ recalcurauit ⁊ neſcio ſi di
reri de Jude vel xpᷣi catino repletꝰ qui
cruditates ſcriptnrarũ quas veluti grã⸗
des ⁊ nunios cibatꝰ inglutitos digerer
neqbat eructare cepit ĩ xpᷣi diſcipulos ĩ
clericos pᷣpti antiquo apoſtoloꝛũ moꝛe
viuetes libꝛũq; ↄpoluit tuo ſciſſimo no
mini dedicatũ:in quo fũt ſeptẽ ↄcluſio
nes falſiſſime: codice ĩ magno ĩuolute
atq; reſꝑſe.Quas pᷣmo apocryphis dei

de auteticis:ſj viciat] ⁊ imutatl ſcriptu

1ris poſtremo et trucat mulii in locis ni

tar ambagibus pr beatii

ã xpᷣi iterrogationẽ ac veluti petri reſ⸗/

tit᷑ appꝛobare ita et qñq; decẽ qne vi⸗

ginti:quãdoq; triginta linee ſcripte de

oꝛiginalibus nõ caſu:⁊ impᷣſſoꝛis igna⸗

nia:ſz falñgraphi ⁊ herefiarche hinꝰ ers
roꝛis pmi infradicẽdi dolo ⁊ caliditate

ſubtracie marfeſte videdt᷑ ⁊ dũ pꝛobare
nitit᷑ int cetera ſàctũ Auguſtinuʒ finſſe

heremit i alios plures varioſq; incidi

errores ita vt ſãctos Ambꝛoſiu ⁊ Augu
ſtinũ ĩ ſcripturis falſo illi attribuij men
dacia loquẽtes inducat. A veritate qͥdẽ
auditu auertit 2 ad fabulas cõueriſus.
Sedit inſidijs cum diuitibus in ocultis

⁊ ut int᷑ficeret ĩnocẽtes ⁊ trucidaret re

cios coꝛde: Mille ille volumina falſi
care nõ trepidauit. Nempe de ipſo dici

põt ꝙ pſaltniſta de ſimilib ait. Sub lin

gua eoꝛuʒ laboꝛ ⁊ voloꝛ ⁊ linguis ſuis
doloſe agebat.Et ſepulchrũ patens eſt
guttur eoꝛũ iudica eos deus.Igitur ne
feto buius ipꝛobe ⁊ deteſtabił ſcripture
obrpere poſſit ĩ oꝛbẽ:opus ẽ celeri ⁊ di

ligẽti antidoto: tua auctoꝛitate pat ſan

ctuſſime tẽꝑpato ⁊ meo ſtudio pparato.
Hoc nẽpe mibi mõ remediũ viſũ ẽ opti
mũ ac ſingulare.ꝛimo tres fᷣmões di
gnos ſãct Auguſtini de moꝛibus ⁊ vi/
ta clercoꝝ parii neglectos pari imuta

tos ⁊ male ab illo interpꝛetatos nouna

litterarũ ↄponitione ⁊ ĩpꝛeſſiõe ↄf cien⸗
dos:cũ aſſignatioe in margine libꝛi ubi
eaꝑ in decreto ꝑtes hẽant᷑.Deinde ſecũ
do loco vitã qᷓ; cripſit ſactus poſſidius
eps calamẽſñis de ſan ciiſſimo Anguſtio

⁊ de ſtata clericali ⁊ ð eꝰ moꝛibꝰ q̃ coꝛ

rupta fuit:⁊ rara inueniebat᷑.Et mõ trõ

cata viciata oĩnoq; coꝛupta vbiq; inne

nit᷑ venal ⁊ venata vendit᷑ ⁊ donat᷑ ĩte
gratã coꝛꝛectà ⁊ emẽdatã reddere ⁊ ꝓ⸗
palare. Nã nõ ſolu latind legere ſz etiaʒ
lougobardopꝑ litteris ſcripta videre ⁊ ꝑ
legere volui vt emẽdatio:ẽ babeam.po

emno
luerit
muin
ſaleq̃
dlligen
Fiderin
ſpfiue
oi
Cilin
bitur

wu
dect
ſent
moe
bioe
bun
mind
fatu
ſicen
neb
Ren
i

i

ſti
eN
tcin

nik

n
gn
uns
i
zni
atn
nbe
1

Nn

innd
apen
bien
ues

ſiik

ien
minn

ede

–

“

Ain

ſtremo libell pꝛoducà noſtrũ ſi opoꝛ⸗
tuerit 2 ſanetitati veſtre placuerit exa⸗
muſin ad illiꝰ obiecta falſiſſima reſpõ⸗
ſalẽ:qͥ quaſi ex ſe ſoluta patebunt his qͥ
Diligenter ſermones tres ſupꝛaſcriptoſ
viderint de vita ⁊ moꝛibus clericoꝛũ:cũ
ipfius ſanctiſſuni Auguſtini vita quam
Poſſidius ſcripſit eo tunc in libꝛo ſan⸗
ctiſſimũ nomẽ tuũ eterna laude dona/
bitur pꝛo commiſſione reuerendiſſimis
cardinalibus ſuis nominibus dignita⸗
tibus ⁊ uirtutibus declarandis facta p
deciſione pꝛo buius erroꝛiſ perpetuo ſi
lentio imponedo. pꝛoqʒ veritatc huiuſ⸗
modi declarata pꝛofecto ſerenabitur oꝛ
bis:quieſcent irreligioſoꝛum nuge Da⸗
buntur omniũ ſanetoꝝ ⁊ bonoꝛum ho/
minũ coꝛda quieti:benedicentnr tẽpo/
ra tua inſtabilia omnia te Sixto ponti

fice maximo iubẽte firmata fixaq; ma?:

nebunt.Accipe igitur pater ſanctiffime
de manu mea veteres:ſed modo inno/
uat as ſcripturas.nõ aurum ſapientie:ñ
arg entum pꝛudentie ſed capꝛarum pel
les ⁊ non adoꝛnamentum tabernaculi:
ſed ad pꝛotegendum illid a pluuiaruʒ
iniurijs que vtilioꝛes m o mibi eẽ vi⸗/
dentur auro ⁊ lapidibus pꝛecioſis: con
tra hereſm iſtã qᷓ; tũc fuerint illa pꝛeci⸗
oſſſima tẽpli antiqui vona: qualibus
tna:tu potẽtia ⁊ ſapiẽtia pꝛeſentem di⸗
tare potes eccleſtiam.

Nte omnia fratres
chariſſimi oiligat
deus:deinde pꝛoxi:
mus:quia iſta pꝛece
pta ſunt pꝛincipalit᷑
nobis dsta. DPec igi
— ſunt que ut obs
netis pꝛecipimus in monaſterio cõſti⸗
tui pꝛimũ pꝛopter qð in vnũ eſtie ↄgre⸗

gati ut enanimes babitetis in domo e
ſt uobis anima vna ⁊ coꝛ vnũ in deoe
non dicatis aliquid pꝛoꝛium ſp ſint uo
bis omnia comunia ⁊ diſtribuat᷑ vnicu
iq; neſtrũ appoſito veſtro uictus ⁊ tegu
mentũ nõ equaliter omnibus: quia nõ
equaliter valetis oẽs ſed potius vnicui
q; ſicut cuice; opus fuerit.Sic eni legic
i actibꝰ apoſtoloã. Qa erdât illiſ oĩa cõa
⁊ diſtribuebat᷑ unicuiq;ſẽ cuique opꝰi
ęrat.Qui vero aliquid habebãt in ſecu
lo qn ingreſſi ſunt monaſteriu.libenter
velit illud eẽ cõe.Qu aũt nõ hẽbant nõ
ea querant in monaſterio:que nec forl
habere potuerunt:ſed tñ eoꝝ infrrmita
ti qð opus eſt tribuatur etiam ſi pauꝑs
tas eoꝛum quãdo foꝛis erat nec ipſa ne
ceſſaria poterat iuenire.nõ tñ ideo pu⸗
tent ſe eſſe fclices: qꝛ interuenerũt vic⸗
tum ⁊? tegumentum:quale foꝛis inueni
re non poturrunt. nec erigat ceruicem
quia aſiociantur eis ad quos foꝛis acce
dere nõ audebant:ſed ſurſũ coꝛ hẽant ⁊
terrena nana nõ querant: ne incipiant
monaſteria diuitibus eẽ vtilia nõ pau⸗
peribꝰ.ſi diuites illic humiliantur: ⁊ pau
peres illic inflantur. Rurſus etiam illi
qui aliquid eſſe videbantur in ſeculo.ñ
habeant faſtidio fratres ſuos: qui ad
illam ſanctam ſocietatem ex paupertas
te venerũt:magis aũt ſtudeant nõ ð pa
rentũ diuitũ dignitate ſed de pauperuꝶ
fratrũ ſocietate gloꝛiari:nc extollantur
ſi cõi vite aliquid de ſuis facultatibꝰcõ:
tulerũt:nec de ſuis diuitijs magis ſuꝑ⸗
biant:qꝛ eas in monaſterio partiuntu
qᷓ; ſi eis in ſeculo fruerẽtur.Alia quippe
qcũq; iniquitas in malis operidus exer
cetur vt fiant. Superbia vero etiam bo
nis oꝑibus inſidiatur ut pereant.Et qͥd
ꝓdeſt oiſpergendo dare pauperibus:et
pauperẽ fieri cũ aĩa mivia lugbio⸗ effi

citur diuicias cõtẽnèdo q; fuerat poſſi
dendo:oẽs ergo vnanimuer ⁊ cõcoꝛdii
vinite ⁊ honoꝛate in uobis deũ inuiceʒ
cuius templa facti eſtis.oꝛõnibus inſta
te hoꝛis ⁊ tempoꝛibus conſtitutis. In o
ꝛatoꝛio nemo aliquid agat niſ ad quid
factum eſt:vnde ⁊ nomen accepit: ut ſi
foꝛte aliq n etiam pꝛeter hoꝛas conſtitu
tas ſi eis uacat ⁊ oꝛare noluerint nõ eis
ſint impedimento:qui ibi aliquid agen
dum putanerint.pſalmis ? Pymnis cũ
oꝛatis deum hoc uerſetur ĩ coꝛde qðò ꝓ
fertur in oꝛe:⁊ nolite cantare niſi qð le⸗
Sitis eẽ cantandum:quod autem nõ ita
ſcriptum eſt ut cantetur non cantetur.
Carnẽ veſtrã domate ieiunijs ⁊ abſti/
neutia eſce ⁊ potus quantum ualitudo
Emittit:qñ aũt aliquis nõ põt ieinnare
non tñ extra hoꝛã pꝛddii aliquid alimè
toꝛum ſumat niſi cum egrotat. Cum ac
ceditis ad menſam donec inde ſurgatis
qð nobis ſᷣm conſuetudinẽ legitur ſine
tumultu ⁊ contentione audite:ne ſole
dobis ſauces ſumant cibum:ſed ⁊ aureſ
eſuriant dei verbũ qui infirmi ſunt ex pᷣ
ſtina conſuetudine ſi aliter tractantur
in victu nõ debet alijs moleſtũ eè nec in
inſtum videri eis quos fecit aliqua cõ⸗
ſuetudo foꝛtioꝛeſ:nec illos felicioꝛeſ pu

tent:quia ſumunt quod non ſumũt ipi

fed ſibi potius gratulentur:quia valent
quod nõ ualent illi. Et ſi eis qui uene/
runt ex moꝛibus delicatõꝛibus admõa
ſterium aliquid veſtimentoꝑ alimẽtoꝛũ
operimentoꝛũue datur qð aliis foꝛlio/
ribus ⁊ iõ felicioꝛibus nõ datur: cogita
re debẽt quibus nõ dat᷑ quantũ de ſua
ſeculari uita illi ad iſtam deſcenderint:
qᷓ;uis nſq; ad alioꝛũ qui ſunt coꝛpor̃ fr
mioꝛes:frugalitatẽ peruenire nõ potue
rint n. c debem velle ocs qò paucos ui

dent ampiius:non quia bonoꝛantur: ſ⸗

quia tollerantur accipere ne contingta
deteſtandi perueñtas ut in monaſterio
ubi quantum poſſunt fiunt diuites la/
boꝛioſi: fiãt pauperes delicati. ſane quẽ

admodum egrotantes: neceſſe habent
minus accipere ne grauentur ua 2 poſt
egritudinẽ ne trac:andi ſunt ut citiuſre
creentur etiaʒ ſi ð humilima ſeculi pan⸗
pertate uenerint: tanqᷓ; hoc illis contu⸗
lerit recentioꝛ egritudo quod oiuitibuſ
anterioꝛ conſuetudo:⁊ con vires pꝛiſti⸗
nas reparauerint redeant ad felicioꝛem
conſuetudinẽ ſuam que famulos deitꝗ
to amplius decet:quãto minus indigẽt
ne cibi eos teneat uoluptas iam vegeta
tos:quos neceſſuas leuaret infirmos:il
los ſane exiſtient ditioꝛes qui in ſuſtinẽ
da parcitate fuerint foꝛtioꝛes. Melius
eſt enim minus egere q; plures habere.
Non ſit notabilis habitus veſter nec af
fectetis veſtibus placere ſed moꝛibꝰ.qñn
pꝛoceditis ſimul ambulate: cum nenere
ritis quo itis ſimul ſtate: in inceſſu ſta⸗
tu habitu ⁊ in omnibus motibus vjris
nihil fiat qd cniuſq; offendat aſpectum
ſed quod veſtſum deceat ſanctitatẽ.O⸗
culi ueſtri ⁊ ſt iactantur in aliquà fem⸗
narum in nullam fingantur.neq; enim
qn ꝓcedetis femias videre ꝓhibemini

ſed appettere uel ab ipſis appeti uelle

criminoſum ẽ:nec ſolo tacito affectu:ſʒ
affectu ⁊ aſpeciu quoq; appetitur ⁊ ap
petit concupiſcentia feminarum:nec oi
catis nos babere animoſpudicos:ſi ha
beatis oculos impudicos: qꝛ impucic“
oculus iĩpndici coꝛdis ẽ nũcius. ⁊ cũ ſe
lĩuicẽ ſbĩmet ẽt tacẽte lingua cõſpectu
mutuo coꝛda nũciant impudica. ⁊ ſcoʒ
ↄcupiſcetiã carnis alterutro delectant

ardoꝛe ét itact abimõda violatiõe coꝛ/

c

pordn
becpan
aul
fenon

nemin

anio
naden
n
ac⸗
ſeni
dae
tie⸗
lon.
ſuen
zucic
inuo
r
lhe
mug
ner⸗
lue

ii

muhnmn
Geſetgun
Enunnt
iren
tantſt

Eimins
Enune
muin
Vri
ul
rir
ene
rwe
i
un,
ä
ung

poꝛibus ſugit caſtitas ipſa de moꝛibuis:
nec putare debet qui i ſemind figit ocu⸗
lũ ⁊ illiꝰ in ſe ipſũ diligit fixyum ab aluis
fe nõ uideri cũ h̊ facit vr oĩno ⁊ a qᷣbus

ſe videri ñ arbitratur:ſed ⁊ ſi lateat et a

nemine hoĩuʒvideat᷑:quid faciet de illo
in ſpecioꝛe:qnẽ latere nihbil põt

an iõ putãdus è nõ uidere qꝛ tm uidet

pacientius:qᷓ;to ſapientius. Illi g vir ſã

ctꝰ timeat diſplicẽ ne uelit femie male

placere. Illũ cogitet oĩa videre ne velit

femindà male videre. Illius nanque ⁊ i

bac cauſa cõmendatẽ timoꝛ ubi ſcrip
tũ c. Abhominatio ẽdño defigens ocu
lum.Quando e go ſimul eſtis in eccle⸗
ſia et vbicunq; femine ſunt inuicẽ vr̃aʒ
pudiciam cuſtodite.deuſ eni qui hĩtat
in uobis ẽtia iſto modo cuſtodiet uos

ex vobis.Et ſi hanc de qua loquoꝛ ocu.

li petulantiam in aliquo veſtꝝ aduerte
ritl ſtati admonete.ne male cepta ꝓgre
diant᷑ ſed oe pꝛoximo conigatur. Si ã
pꝰ admonitionẽ iteꝑꝝ vel alio quoc die
ad ipiũ facere eum videruis iã velut vnl
neratum ſanãdũ pꝛobat.quicũq; h̊ po
tuerit inuenire. Prius ei eſt alteri vel
Certio demõſtrdadũ:ut duoꝝ vel triũ poſ
ſit ore ↄuĩci:⁊ ↄpetẽti ſeueritate coerce
ri nec indicetl uos eſſe maliuolos qs
iudicat:magis quippe innocẽtes nõe⸗
ſtis.ñ fratres vr̃os quos indicado coꝛꝛi
gere poteſtis tacẽdo perire ꝑmittis. Si
.n.fr̃ tuꝰ vulnus bʒ in coꝛꝑe qð velit o⸗
cultari oũ nimet ſecari:nõne crudeliter
a te ſtleretur z miſicoꝛditer idicaretur.
Qudto g potiꝰ debes mãifeſtare ne de
terius putreſcat in coꝛde? Sʒ anqᷓ; aliis
demonſtretur ꝑ quos ↄuicẽdus ẽ ñ ne⸗
gauerit pᷣus ppoñito debʒ ondi:ñ admõi
tus neglexerit coꝛꝛigi ne foꝛte poſſit ſe⸗
cetius coꝛectus nõ innoteſcer̃ tetis.ſi.

at negauerit tũc negati adbibẽedi ſe alu
ẽt coꝛã oibꝰ ut poſſi ñ ſolũ ab nno te⸗

ſte argti ſz a dnobꝰ vł a trib ↄuici Cõᷣ
nictus vo ſᷣm arbitriũ pᷣpoſii vlł ẽt pᷣſbi⸗/

teri.ad cuius diſpenſationeʒ pertinet ar
bitriũ:debet emendatoꝛiã ſubire vindie
tam:qud ſibi ferre recuſauerit etià ſi ipᷣe
nõ abſceſſerit de veſtra ſocietate prouci
atur. Nõ eni ⁊ hͥ fit crudeliter ſed miſis
coꝛditer:ne contagione peſtifera pluri⸗
mos perdat.Et hoc qð dixi de oculo ñ
figendo eti in ceteris ĩueniẽdis phibẽ
dis:indicandis:conuincendis:indiccan
diſque peccatis diligenter et fideliterc
obſeruet᷑:cõ dilectione hominũ ⁊ odio
vitioꝑ. Quicũq; aũt in tm ꝓgreſſus fue
rit malũ ut oculte ab aliquo litteras vł
qðlibet munus acceꝑint:ſi h̊ vltro ↄf te

tur parcat᷑ illi ⁊ oꝛet᷑ p eo:Si aũt depᷣ/

hẽditur atq; cõuincit᷑ ſ̃m arbitriũ.pᷣſbi⸗
teri uel pꝛepoſiti graui emẽdetur. Ue⸗
ſtes veſtras in unum habeatis ſub vno
cuſtode vel duobus nel quot ſufficere
poſſint ad eas excuciendaſ ne a tinea le
dantnr: Et ſicut paſcimini ex vno cella⸗

rio ſic induamini ex uno veſtuario. Et

ſi fieri põt ad uos ñ peineat quodvobii
indumentum pꝛo tempo: um congruẽ
tia pꝛoferatur.vtrum hoc recipiat unui
quiſq; quod depoſuerat an aliud quod
alter habuerat:vũ tamen vnicuiq; ꝓut
cuiq; opus eſt non negetur. Si aũt bic
inter uos contẽtiones ⁊ murmura oꝝ
untur cum conqueritur aliquis ſe dete
rius accepiſſe quam pꝛins habuerat ⁊ -
dignum ſe eſſe quod non ita ueſtiatur.
ſicut alius ſrater veſtitur. hinc uos pꝛo
bate quantuʒ vobis deſit in illo ſancto
interioꝛe habitu coꝛdis qui pꝛo habitu
coꝛpoꝛis litigatis. Lamèẽ ſi vra tollerat
infirmitas ui Hrecipiatis qõᷣ opoineri
D 2

tis ĩ vnüũ tn locũ ſub coĩbenttodibꝰha
beee qð ponit:ita ſane vt nnlluſ ſibi ali
qͥd oꝑet᷑:ſg oia oꝑa vr̃a ĩ cõi fiãt: maioꝛ
Rudio atʒ frequẽtioꝛi alacritate q; ſ vo
his ſinguli pꝛopꝛia faceritis. Caritas. n.

Dde q̊ cripiuù ẽ ꝙ nõ querit q̃ ſna ſin: ſic

intelligitiua qꝗᷓ cõia pꝛopꝛijs nõ pꝛopꝛia
coĩbꝰ anponit.Et iõ quãto ãpliꝰ rẽ cõ⸗

muné qᷓ; pꝛopᷣa vr̃a curaneri:]: tãto ama
plius vos pꝛoficere noueritis:vt oibus

qbus vtitur trãſitoꝛia neceſſitas ſuper
emineat que ꝑmanet caritas. Cõſeq̃ns
ergo ẽ vt et cuʒ quis ſuis filijs aut aliq̃
neceſſitudine ad ſe pertinentibus ĩ mo
naſterio conſtitmus aliqᷓ; cõtulerit ve⸗
ſtẽ ſiue qðlibet aliõ int᷑ necia putãdũ
nõ oculte accipiatur: ſed ſit in poteſta⸗
tve ꝓpoñiti vti rẽ cõeʒ r̃dactũ cui neceſſe
fuerit pᷣbef.Qð ſi aliquiſ rẽ ſibi collatã
celauerit furti iudicio condẽnet᷑. Indu
mẽta veſtra ſecũdũ arbitriũ pꝛepoſiti la
uentur:ſiue a uobis:ſiue a fullonib ne
interioꝛes aie ſoꝛdes cõtrahãt munde
deſtis nimius appetitꝰ. Lauacrũ ct coꝛ
poꝛi cũ ifirmitatis neceſſitas cogit mini

me deneget᷑ fiat ſine murmure oe cõſt

lio medicine:ita vt ẽt ſi nolit iubẽte pꝛe
poſno faciat qð faciendũ ẽ ꝓ ſalute. Si
at velit ⁊ foꝛte nõ expedit ſue cupiditati
nõ obediaf. Aliqñ ẽt ſi noceat ꝓdeſſe
credit᷑ quod oelectat. Deniq; ſi latens ẽ
voloꝛ in coꝛpoꝛe famulo dei dicenti:q;
Ibi ooleat ſine oubitatiõe credat᷑. Sed
inñ virũ ſanddo illi ooloꝛi:qð dlectat ex
pediat:ſ nõ ẽ ceritũ medicꝰↄſulat᷑: neq;
cant ad balnea ſiue quocũq; ire neceſ
c fnerit min qᷓ; ouo vel tres.Et ille qui
bʒ aliquo enndi neceſſitatẽ cũ quibꝰp/
pe ſit iuſſerit ire dʒ. Egrotantũ cura ſi⸗
ue poſt egritudinẽ reficiẽdoꝝ: ſine aliqᷓ
idbe cillitate etiâ ſine febꝛibꝰ laboꝛatiuʒ:
vni alicui oebet iniũgi:vt ipſe õ celario

petat qð enie; op eè ꝓpſpexerit. Siue d⸗
qͥ celario ſiue qͥ ſiue qͥ veſtib codicibꝰpᷣ
ponnut᷑:ſine murmure fmãt fribꝰſuis.
Codices certa hoꝛa ſingulis diebꝰ petã
tur:extra hoꝛã ꝗͥ petierit nõ accipiat: ve
ſtimẽta vero ⁊ calciamẽta qñ fnerint i
digentibꝰ neceſſsria dare nõ differant
ſub quoꝝ cuſtodia ſũt que poſcunt᷑.Li
tes t nullas babeatis aut quà celerri/
me finitatis:ne ira creſcat ĩ odiũ ⁊ tra⸗
bẽ ⁊ faciat de feſtuca ⁊ aĩsʒ faclat hbo/
micidaã. ſic.n. legitis qꝗͥ odit fratrẽ ſuum
— S. Quicũq; ẽt conuitio vl ma

ledicto vel ẽt criminis obiectu aliquem

leſerit meminerit ſatiſfactione quà to⸗
tius curare quod fecit:⁊ ille qͥ leius eſt

ſine diſceptatiõe dimittere. Si at iuicẽ

ſe leſerint.inui cẽ ſibi debita relaxare de
bebũt ꝑꝑ oꝛationes veſtras:quas vtiqᷓ
quãto crebꝛioꝛes babetis tanto ſancti
oꝛes habere debetis. Melioꝛ ẽ at qui
quaduis ira ſepe tẽtetur in ĩperrare feſti
nat vt ſibi dimittat cui ſe feciſſe agno/
ſcit iniuriã q; qni tardiꝰ iraſcit᷑ ⁊ ad pe
tẽdã veniã tardiꝰiĩclinaf᷑ Qui ãt nunq;
vult petere vmiã aut nõ ex aio petit. ſi

ne eauſa ẽ ĩ monaſterro: etia ſtinde nõ

pijciat᷑. Pꝛoĩde vobis a verbis dinrioꝛi
bus parcite:que ſi emiſſa fuerint ex oꝛe

veſtro nõ pigeat ex ipſo oꝛe pferre me⸗

dicamẽta vnde facta ſũt vulnera. Qu
do ãt neceſſitas diſcipline ĩ moꝛib co⸗
berendis dicere vos dura verba cõpel⸗
lit ſi ẽt ipſi modũ nos exceſſiſſe ſentitis
nõ a dobis erigitur vt a vobis ſubditis
veniã poſtuletis:ne apnd eos quns oʒ
eẽ ſubiectos dũ nimiũ ſeruat᷑ humilitaſ
regendi frãgatur auctoꝛitas:ſʒ tñ petẽ/
da ẽ vcnia ab oium ono qui nouit eos
quos plus iuſto foꝛte conipiiis: qutò
beniuolẽtia diligatis. nõ ãt carnalis: i
ſpiritualis inter uos oebet eẽ Oileclis.

Pupe
uuito⸗
ftrumn
ſeruen
kran
mencd
6
plote
gucto
feben
nont
ſer
non
wo⸗
ſeſ
ope
nngg
ſcpi
die

hentt
lſetenf
ſtiſht
iglent
mnngitn
zmiin
Ke
än
arn
GaI
Ee
ute
e
n
S

Pꝛepoſtto tanquam patri obediatur.
multo magis pꝛeſbitero qui omniuʒ ve

Poſlidius ealamenſis eps ð vita 2mo

ribus ſancti Auguſtini hyponenſis epᷣi

ſtrum curam gerit: ut ergo concta iſta quo cum annis fere quadraginta vixit.

ſeruentur:⁊ ſi qnid ſeruatum minus fu
erit non negligenter pᷣtereatur: ſed vt:e⸗

mendandum: coꝛꝛigendumq; curetur

ad pꝛepoſituʒ pꝛecipue pertinebit ut ad
pᷣſbiteꝝ cuius eſt apud uos maloꝛ au⸗
auctoꝛitas refferat:quod modum vl vi
res eius excedit:ipſe vero qui vobiſ peſt
non ſe exiſtimet poteſtate dominante:
ſed potius charitate ſeruiente feliceʒ.ho
noꝛe coꝛam nobis pꝛelatus ſit vobis.ti⸗
moꝛe coꝛam deo ſubſtratus ſit pedibuſ
veſtris. Circa omnes ſeipſum bonoruʒ
operum pꝛebeat exemplum. Coꝛipiat
inqnietos:conſoletur puſillanimes:ſu⸗
ſcipiat infirmos patiens fit ad omnes:
diſciplinam libens habeat metuendus
imponat:⁊ q;uis vtrunꝙ ſit neceſſariuʒ

tñ plꝰ a nobis amari appetat qᷓ; timeri

ſẽꝑ cogitãs deo ſe pꝛo vobis reddituꝑꝝ
eſſe rationem:vnde vos magis obedien
do ñ ſolũ veſtri ſed etiam ipnus mileri

mini qui inter uos quanto in loco ſupi
oꝛi tanto in periculo maioꝛi uerſat᷑:do⸗/

nec deus vt obſeruetisec omnia tan⸗

q;ᷓ ſpiritualis pulchꝛitudinis amatoꝛes:

2 bono chꝛiſti odoꝛe de bona conueria

tione fragrantes non ſicut ſerui ſub le/
ge:ſed ſicut liberi ſub gratia conſtituti:
ut aũt vos in libello hoc tanqᷓ; i ſpeculo

poſitis inſpicere ne per oblinionem ali⸗

quid negligatur ſemel in ſeptimana vo⸗

dis legatur: ⁊ vbi uos inueneritis ea q́ᷓ

ſcripta ſunt facientes.agite gratias dño
bonoꝛum omniũ largitoꝛi: vbi aũt qui⸗
cunque veſtrum viderit aliquid ſibi de⸗
eſſe doleat de pꝛeterito caueat:de fuin⸗

ro:oꝛans ut ſibi debituʒdimittarur ⁊ i
tentationem non inducatur. Amen.

Incipit Ozologis.
Iſpirante rerum omnium
factoꝛe 2 gubernafoꝛe deo
mei memoꝛ pꝛopoſiti quo ꝑ
gFratiam ſaluatoꝛis omnipo
89 diuine per fidem trinitatis ſeruir

decreui ⁊ antea in uica laicoꝛum ⁊ nüc

in officio epiſcopoꝛum ſtudens ex qua
licunq; accepto ingenio ⁊ ſermone e/
dificationis pꝛodeſſe ſancte ac vere xpᷣi

dñi catholice eccleſie de nita ac moꝛibꝰ

pꝛedeſtinati ⁊ ſuo tempoꝛe pñtati ſacer
dotis optimi Auguſtini que in eodè vi⸗
di:ab eodemq; audini minime reticere.
Igd enim etia ante nos factitatũ fuiſſe a
religioſiſſimis fancte matris eccleſie ca⸗

tholice iuris legimus ⁊ comꝑimus q di
uino afflati ſpiritu ſermone pꝛopꝛio at⸗

q; ſtilo ⁊ auribus ⁊ ocalis ſcire nolẽtiũ
dicendo ⁊ ſcribendo ſimilia ſtudioſoꝛũ
noticie intullerunt:quales quantiq; vi⸗/
ri ex còi domini gratia in rebus huma⸗
nis: 2 niuere ⁊ vſq; in finem ohitus pſe:
uerare meruerunt.id circo ipᷣe quoque
oiſpenſatoꝛum omniuʒ minimꝰ:fide ñ
ficta:qua domino donnuantium omie
buſq; bonis ſeruiendum ⁊ placeudum.
eſt fidelibus: ⁊ de pꝛedicti venerabilis
tiri ⁊ exoꝛtu ⁊ pꝛocuſſu: ⁊ debito fine:
Qua per eum didici ⁊ expertus ſum
quam plurimis annis eius iuberens ca⸗
ritati:vt dominus donauerit explicans
dum ſuſcepi. Nerum ſumã queio maie
ſtatem quo mnnus buiuſmodi a me
arreptum ita geram ⁊ peragam ut nec
patris luminum offendam ueritatẽ:nec
bonorum eccleſie filiorum ulla e? ꝑte
fraudare videat charitatem.nec ariigaz

ea omnia inſinuare que ideʒ beatiſſimꝰ
Auguſtinns in ſuis confeſſionum libꝛis
de ſemetipſo. qualie ante perceptam
gratiam fuerit qualis iam ſumpta vint᷑
deſignauit. Hoc enini facere voluit ut
ait apoſtolus:ne de ſe quiſquam hoiuʒ
ſupꝛa quem ſe eſſe nouerat:aut de ſe ꝙ
a uditum fuiſſet crederzʒ uel putaret hũi
litatis ſancte moꝛe utens ⁊? iam nullum
fallens ſed laudem nõ ſuam ſed ſui vni
de pꝛopꝛa liberatione ac munere arẽs
ex bis videlicet que iam perceperat et
fraternas pꝛeces poſcẽs de his que ac/
cipere cupichat: Sacramentum igitur
regis qð angelica auctoꝛitate pꝛolatuʒ
eſt:bonum eſt ab condere.opera auteʒ
domini reuelare ⁊ ↄfiteri bononificũ ẽ.
SS itur beatiſſimus Augu
ſtiinꝰ ex ꝓuicia aphꝛicana
ciltate thagaſtẽſi ꝑpentibꝰ
vonellis ⁊ chꝛiſtianis p⸗
geunit erat alitu q; ac nu
tus eoꝛum cura ac diligentia: impẽeſiſ
cq ſecularibus litteris eruditus. appme

omnibus videlicet diſciplinis imbutus
quas liberales vocant: nam æ gramati
cam pꝛius ut ſua cinitate:⁊ rethoꝛicam

in aphace capite. Carihagie poſtea do
cnit:conſequenti etiã tempoꝛe tranſma
re in urbe Roma:⁊ apud Mediolanũ
vbi tunc imperatoꝛis. Ualentilani mi⸗
noꝛis comitatu fuerat conſtitutus in q̃
vrbe tunc epiſcopatum adminiſtrabat

acceptiſſimus deo ⁊ in optimis uiris p⸗

clariſſimis ſacerdos. Ambꝛoxius huius
interea verbi dei pꝛedicatoꝛis freqnen⸗
iiſſimus in eccleſia diſputationibꝰ aſtaſ
in populo intedebat: ſuſpenſus atq; at
fixus.verum aliquando manicheoꝛum
apud cartbagin adoleſcens fnerat er/
roꝛe ſeductus: ⁊ ideo ceteris ſuſpenſioꝛ
aderat ne quid uel pꝛo ipſavel ↄtra ipᷣaʒ

bereſim diceretur. ⁊ peruenit deilibera

toꝛis clementia ſui ſacerdotis. Ambꝛoſj

coꝛ pertractas:ut contra illum erroꝛeʒ

incidenica legis reſolłuerentur queſtio

nes arc; ita edoctus ſenſui paulatiʒ be⸗
rens illa miſeratione diuina eius ex aĩo
pulſa eſt:pꝛotinuſq; in fide catholica⸗

firmatus pꝛoficiendo in religione eidẽ

amoꝛis ardoꝛ mihi natꝰẽ quo pꝛopiqᷓ;
tibus diebus ſanctis paſce:ſalutis aquã
perciperet ⁊ factũ ẽ diuina pñite opitu⸗
latone ut per illũ talẽ ac tantum anti⸗
ſtiem ambꝛoſium ⁊ doctrinã ſalutareʒ
⁊ eccleſie catholice diuina.auguſtinus
perciperet ſacramenta. Moxc ex inti⸗
mis coꝛdis medullis ad deum conuer/
ſus:ſpem oẽm quã habebat in ſeculo ðᷣ

reliquit.iam nõ vxoꝛem non filios car/
nis non diuitias non honoꝛes ſeculi q/
rens:ſed ſoli deo cum ſuis ſeruire ſtatu⸗

⁊ in illo ⁊ ex illo grege eſſe ſtudenſ quẽ

dominus alloquitur dicens. Noliteti/
mere puſilius gres:qi oplacuit patrive

ſtro dare uobis regnum. Uendite que

poſſidetis:⁊ date elemoſinꝗ. Facite vo

bis ſaculos non veteraſcentes: thelau/

ros non deffcignteu in celis.Et illnd G
iternm dicit dominus idẽ vir ſanctꝰ fa/
cerecupiens: Si vis eſſe perfectus vẽde
omnia que habes ⁊ da pauperibꝰ ⁊ hba
bebis theſaurum in eccleſijs:⁊ veni ſeq⸗
re me: ⁊ ſuper fidei fundamẽtum edifi/
care deſiderans non ligna fenum ſtipu

lam ſed aurum argentum ⁊ lapides pci

oſos.erat tunc annus maioꝛ triginta ſo
la ſuꝑſtite matre nomine Monicha ſi⸗

biq; adherente ⁊ de ſuſcepto eius ꝓpo
ſito ſeruiendi deo: amplis q; de carnis
nepotibus exultante: nam ei? pater pa⸗
tricius nomine iam antea deſuncterat
renunciauit etiam ſcholaſticis quos re

thoꝛ docebat ui ſbi magiſtruʒ aliũ pui

nitͤr
Wle⸗
lngn
ungt,
günti
Lahe
Khnt
nin
i

8en

7
nine

derent èo ꝙ ſeruire deo ipſe decreniſſet
ac placuit ei percepta baptiſimi gratia
cum aliis ciuibus ⁊ amicis ſuis deo pa
riter ſeruientibus ad aphꝛicam 2 ppaʒ
domũ agroſq; remeare ad quos veniẽi
⁊ in quibnus conſtitutus ferme triennio
? a ſe iã alienatis ſuis:cum hia que idẽ
adberebãt deo viuebat ieiunijs ⁊ oronj
bus boniſq; operibus in lege dni medi
tans die ac nocte. Et de his que ſibi de
us cogitanti atq; oꝛanti intellecta reue
labat:⁊ pñites ⁊ abſẽtes ſermonibus ac
libꝛis docebat. Contingit foꝝe eodẽ tẽ
poꝛe vt quidã ex his quos dicunt agen
tes in rebus apud bypoñ.regium ↄſtitu
tus bene rpᷣanus deunq; timẽs.Cõꝑta
aũt eius bona fama atq; doctrina den
deraret atq; optaret enʒ videre pꝛomit
tens ſe poſſe mundi huins oẽſ contẽne
re cupiditates atʒ ilecebꝛas:ſi aliquãdo

ex eius oꝛe dei verbum audire meruiſſʒ:

cũ ad ſe fidei fuiſſet relatione delatnʒ
liberare aĩaʒ cupiens ab huius vite pe/
riculiſ moꝛteq; eina ad memoꝛatã vl/
tro atq; confeſtin venit ciuitatẽ ⁊ hoieʒ

viſum allocutus frequntibꝰatq; exhoꝛ

tatus ẽ quantũ deꝰ donabat:vt qð deo
vouerat reddiſſet.at ſe ille facturũ ð die
in diẽ polliceba ur:nec tñ in eius tuũcĩ/
pleuit pñtia:ſed vacare vtiq; ⁊ mane eẽ
nõ potuit:qð per tale vas mundũ i ho
noꝛe vtile:dño ad oẽ opus bonum pa⸗

ratum in omni loco diuuina gerebat ꝓ⸗
nidẽtia. eodẽ itaq; tꝑe i eccleſa byponẽ

ſi catholica. Ualerius ſactus epᷣatũ ge
rebat qui cũ flagitante eccleſiaſtica ne
ceſſitate de pꝛondẽdo ⁊ oꝛdinãdo pᷣſ⸗
bitero ciiitati:⁊ plebẽ dei aloqueretur

⁊ exhoꝛtaret iã ſciẽtes catholici ſancti

auguſtini ꝓpoſitũ ⁊ doctrinã manu in
iecta quomam ⁊ illis in popaio ſeciꝰ
ignarus quid futurũ eẽ aſtabat:Sole
bat aute laicus ut nobis dicebat ab e.s

tim eccleſijs que no babetent epos ſua⸗
abſtinere pntiã:eũ ergo tenuerũt: ⁊ uti
talibus còſuetudo ẽ. opo oꝛdinandũ in
tulerũt.oĩbus id vno conſenin ⁊ deſiõ
rio fieri perficiq; petẽtibꝰ: magnoq; ſtu
dio ⁊ clamoꝛe flagitantibꝰ vberrim eo
flente:nõnullis quidẽ lachꝛimas eiꝰ vt
nobis ipſe retulit:tũc ſupꝑbe interpꝛetan
tibus:⁊ tanqᷓ; eum ↄſolantibus ac dicè
tibus:qꝛ locus pꝛeſbyteri licet ipſe ma⸗
loꝛi dignus eẽt:appꝛopinquaret tñ epiſ
catui cũ illle bõ dei vt nobis retulit ma
ioꝛi conſideratiõe intelligeret ⁊ igemii
ſet tan multa q; magna ue vite picula:
de regimine ? gubernatione eccleſe im
pẽdere ac ꝓuenire ſpectaret: atq; iõ fle
ret eoꝛũ tunc ut voluerũt cõpletum ẽ ꝙ
ſideriũ.factuſq; pꝛeſ pyter monaſterium
intra eccleſià mox inſtituit. ⁊ enʒ dei
uis uiuere cepit m modũ ⁊ regulã ſub
ſanctis aplis cõſtituta: maxie ut nemo
qcq; pꝛopᷣuʒ in illa ſocietate haberet: ſʒ
eis eſſent oĩa coia ⁊ diſtribneret᷑ vmcui
q; ꝓut cuiq; opus erat:qð iã ipſe pꝛio⸗
fecerat:dũ de tranſmarinis ad ſna rem̃
aſſet. Sanctus vo valeriꝰ oꝛdinatoꝛ eiꝰ
ut erat vir pijſſimuſ ⁊ deũ timẽs exulta
bat: ⁊ deo gr̃as agebat:ſuas exauditas
a oũᷣo fuiſſe pꝛeces qs ſe frequentiſſm
fudiſſe narrabat:ut ſibi diuinit hõ con
cederet᷑ talis qui poſſʒ verbo dei ⁊ oc
trina ſalnbꝛi eccleſiam dei edificare. cui
rei cum hõ grecus nã: minuſq; latina
lingua ⁊ litteris inſtructꝰminuſq; vtilẽ
pꝛouidebat:eidẽ pꝛeſbitero poteſtateʒ
dedit ſe coꝛa ĩ eccleſia euangelium pꝛe
dicandi ac frequẽtiſſime ttactãdi ð uſũ
quidẽ ⁊ cõſuetudinẽ aphꝛicanoꝝ eccle
ſiaꝑ vñ ẽt ei nõ nulli epᷣi. detrahebat. ſʒ
ille nir uenerabilis ac pꝛouidus in oꝛi
entalibus ecclenis id ex moꝛe feri ſciẽs
utilitati eccleſie cõſulẽs obirecsto n

”c ”l

—

curabat linguas důmodo factitaref a
pꝛeiby tero quod a ſe epo impleri mini
me poſſe cernebat. vn accenſa 1 ardẽs
eleuata ſuper candelabꝛu lucerna:oĩbꝰ
qͥ in domo erant lucebat: ⁊ poſtea cur
rente ⁊ volante huiuſmodi fſama bono
pꝛecedente exẽplo acccepta ab epis po
teſtate:pꝛeſbyteri nõnuilli coꝛã epiſco/
pis populis tractare ceperunt verbũ vi

te:ſane tunc in illa byponenſi vꝛbe ma

nicheoꝛum peſtilentia q;plurimos ci/
nes ⁊ peregrinos infecerat ⁊ penetraue
rat ſeducẽte ⁊ decipiente eiuſdẽ hereſs
quoda pꝛeſpytero nomine Foꝛtunato

ibidẽ cõuerſante atq; moꝛante. Inter/

ea bhyponẽ ſes ciues vel peregrini chꝛi/
ſtiani tã catholici qᷓ; etiã oonatiſte ade⸗
unt Auguſtinũ pꝛeſbpterũ atq; oepo/
fſcunt: ut illũ bominẽ manicheoꝛũ pꝛe/
ibyterũ quẽ doctũ credebant videret: 2
cũ eodẽ de lege tractaret quod idẽe vt

ſcriptũ ẽ: patat ad confeſſionè oĩ poſcẽ

ti ſe rõné ð fide ⁊ ſpe que ĩ deo ẽ potẽſ
q; exhoꝛtari ĩ doctrina ſana 2 cõtradi
centes redarguere minime renuit: ſed
vtru etid hoc Foꝛtunatus fieri vellet ſci
ſcitatus ẽ. At illi confeſti ad ipſũ foꝛiu⸗
natum id vetulerunt: 2 petẽtes ⁊ exoꝛ/
tantes ac flagitantes ne recuſare veni⸗
re quod id mi ime recuſaret. Sane qm
foꝛtunatus iam apud cantbaginé ſan⸗
ctũ nouerat auguſtinũ:adhuc ĩ eodem
ſecuʒ erroꝛe ↄſtitutũ cũ eodẽ ↄgredi pa
nitabat:verũ tamẽ ſuoꝛũ naxune inſta
cia coactꝰ ac verecũdatꝰ ꝓpmint comi⸗
nus le eẽ venturũ:certamẽq; oiſpntãdi
ſubiturũ: vnde cõdicto die 2 loco cõue
nerũt in vnũ cõcurrẽtib q;plurimis vi
ris ſtudioñis turbiſq; curioſis:⁊ apertis
notarioꝝ tabulis oupntatio ẽ cepta pꝛi
ma: ? ſecunda ẽ die finita:in que ille ma
nicheus pꝛeceptoꝛ vt ſegeſtoꝝ continet

.

fides:nec eatholicà aſſertion᷑ potuit e⸗
nacnare:nec manicheoꝛũ ſectam verita
ti ſubnixã valuit cõpꝛobare:ſed reſpon
Rone deſiciens.vltimo collaturũ ſè cũ
ſuis maioꝛibꝰ:ea que refellere nõ pom
it pꝛoſecntus : ⁊ ſi ſibi foꝛte de his ſatis

minime feciſſent ſue anime conſulturũ

atq; ia omnibus apud quos magnus
⁊ doctus videbatur:nihil valuiſſ in ſue
ſecte aſſertione iudicatus eſt¶Qua il

le conſuſione affectꝰ: a ſequenti tẽpoꝛre
de hyponenſi ciuitate ꝓfectus ad ean⸗

dem amplius nõ remeauit ac ſi per me
moꝛatũ dei hominẽ oiuʒ coꝛdibuſ Rei
aderant vel qͥ ablentes illa que geſta ſi
cognouerãt:erroꝛ ille ablatꝰ⁊ catholi⸗
ca ẽ intimata ac cõperta ſincera religio
tüc tẽpoꝛis cepit pᷣdicare beatꝰ auguſti
nus pꝛinati ⁊ publice i domo ⁊ i eccle
ſia ſalutis verbũ cũ oĩ fiducia aduerſus
aphꝛicanas hereſes maxime cõtra do/

natiſtas:manicbeos 2 paganos: libꝛis

confectis ⁊ repetitis ſermonibus ineffa
biliter admirantibus chꝛiſtianis t col
laudantibus:⁊ hoc ipiũ vbi potert nõ
tacentibꝰ:⁊ diſtvomantibꝰ:ſicq; adinnã
te domino leuare in aphꝛica eccleſia ca

tholica exoꝛta ẽ capud:que mnlio iem

poꝛe illi conualeſcẽtib herrticis pcipue

rebaptiʒatis dõatiſtis:pie maioꝛe mi

tudinis aphacanop ſeducta ⁊ oppꝛeſſa

iacebat. Libꝛos vero eiſdẽ ſiue tracteiꝰ
mirabili dei gr̃a pcedẽtes ac ꝓfluẽtes
inſtructos oĩ rõnis copia atq; auctozi⸗
tate ſanctarũ ſcripturarũ ipſi quoq; be
retici concnrrẽtes cũ catholicis ingenti
ardoꝛe audiebãat: qſquis vt voluit et
potuit notarios adbibẽs etiam ea que
diccbantur excepta deſcripſit: ⁊ inde iaã
per totũ aphꝛice coꝛpui pꝛeclara docin

na odoꝛq; ſus uiſſimus chꝛiſti diffuſa ?

manifeſtata eſt: congaudente quoc;in

poc etiam comperto eccleſia oei tràſmia

rina:quoniam ſicut dum patitur vnuz

membꝛum:compaciuntur omnia mem

bꝛa:ita cum glorificatur vnum mẽbꝛuʒ

congau dent omnia meébꝛa per idem tẽ

pus coꝛam epiſcopis hoc uli iubentibꝰ

qui plenarium to:ius aphꝛice conciliũ
hipone agebant de fide ⁊ ſimbolo pꝛe⸗

ſbiter adbuc Auguſtinus diſputauit. il
le vero beatus ſenex Ualerius ceteris
ex hoc amplus erultans ⁊ deo gratias
agens de cõceſſo ſpeciali beneficio me
tuere cepit et bumanus anim? ne ab
alia eccleſia ſacerdote pꝛiuata ad epiſco

patum quereretur ⁊ ſibi auferetur. naʒ

⁊ id pꝛoueniſſet niſi ⁊ hoc idẽ epiſcopꝰ
cognito ad locũ ſecretũ eũ tranſire cu⸗
raſſet:ocultatũq; a querentibꝰ minime
inueniri feciſſet. vnde amplinſ foꝛmidãſ
idẽ venerabilis ſenex: ⁊ ſciens ſe coꝛpo⸗/
rz 2 et ate infirmiſſimũ egit ſecretis litte

ris apud pꝛimatẽ epiſcopũ carthaginẽ

ſem allegans imbecillitatem coꝛpoꝛis
ſui:etatiſq; grauitatem ⁊ obſecrans vt
biponẽñ ecclene oꝛdinaretur epiſcopꝰ
qui ſue cathedre nõ ias ſuccederet ſed
conſacerdos accederet auguſtinus.
Que igitur beaiꝰ valerius optauit ⁊ ro
ganit ſatagens reſcripto impetrauit.

Poſtqᷓ; petitionẽ ad viſitandũ adneniẽ
te ad eccleſam hiponẽſem tunc pꝛima

te nunmndie megalio calamenſn epiſco⸗
po ⁊ Ualerius antiſtes epiſcopis qͥ foꝛ
te tunc aderant:⁊ clericis oĩbus bipo
nenſibus:⁊ vniuerſa plebi inopinatem
cunctis ſuam inſinuat tunc volutatem
omnibuſqʒ audientibus: gratulantibꝰ
atq; id fieri perficiq; ingenti deſiderio
clamantibus epiſcopatum ſuſcipere cõ
tra moꝛem eccleſie ſuo viuẽ e epiſcopo

pꝛeſoyter Auguſtinus recuſabat.Duqʒ
id fieri ſolere ab oibus ſuaderetur atqʒ

ignaro tranſmarinis ⁊ affrica nis eccle
ſie exẽplis pꝛobaretur:cõpulſus atʒ cos
ctus ſuccubuit ⁊ epiſcopus cura ꝭ ⁊ ma
ioꝛis leci oꝛdinationẽ ſuſcepit. Quod
ipſe poſtea fieri nõ debuiſſet vt vino epi
ſcopo oꝛdinaretur ⁊ dixit ⁊ ſcripſit pꝛo
pter cõcilij vniuerſalis vetitum:quod iã
oꝛdinatus didicit:nec quod ſibi factum
doluit:alijũ fieri noluit. Unde ẽt ſatae⸗
git vt concilüs conſtitueret᷑ epiſcopo ⁊
ab oꝛdinatoꝛibus deberi de oꝛdinandis
vel oꝛdinatis omniũ ſtatuta ſacerdotũ

in notitia eẽ deferenda. atqʒ ita factum

ẽ: ot epiſcopatu ſuſcepto multo inſtan⸗
tius ac frequentius maioꝛi auctoꝛitate
non adbuc in vna tantñ regione:ſʒ vbi
cũqʒ rogants veniſſetꝛverbũ ſalutis etex
ne alacriter ac nauiter pnlulante atꝗs
creſcète in domini eccleſia pꝛ edicabat
paratus ſemper poſcentibus reddere

rationem de fide ⁊ ſpe que in deo ẽ cu

ius dicta atq; excepta ulaximeqʒ dona
tiſte in eadem hiponenſi vel vicina ma
nentes ciuitate ad ſuos epiſcopos defe
rebant:que cum audiſſent: ⁊ contra foꝛ
te aliquid dicerent ant a ſuis refelle ha
tur: aut eadem res ad ſanctum angu⸗
ſtinum deferebat᷑ eaqʒ cõperta patient᷑
ac leniter vt ſcriptum ẽ cum timoꝛe ⁊
tremoꝛe ſalntẽ omnium operabatur.
Oſtendens qᷓ; nil referre illi noluerunt
ac voluerint q;; verũ manifeſtumq;
ſit qð eccleſia ori ſides tenet ac dicit.Et
hec diebus ac noctibus ab eodẽ inguer
agebantur. Nam 2 epiſtolas pꝛiuatas
ad quoſcunqʒ eiuſdẽ erroꝛis epiſcopos
2 ẽminẽtes.i.laicos dedit rõne reddita
dmons atqʒ exhoꝝꝛans vt vel ab illa
ſe prauitate corrigerent vel cerie ad di
ſputatiões venirẽt. Illi vero cauſa diffi
dentie nihil vnq; reicribere voluerunt
ſz irati furioſa loquebàtur atq; ſeducto

rẽ oeceptoꝛcc; animarum auguſtinn bilitauerunt aliquibus ét calc cũ ace
cec t pꝛiualiun 7 publice conclamabant to in oculos miſcerunt: alioe oceiderũt
* velut lupu occidedu eẽ in defenſõe. Ungde etid iidẽ ſuis oonatiſte rebapti⸗
gregiv.i.iiui vicebat ⁊ tractabantꝗſQui zsatoꝛes in odii veniebant.pꝛoficientes
cia peccataa deo indubitanter eẽ crecẽ poꝛꝛo in doctrina diuina lub ſancto 7
du poſſe oimitti bis qui hoc facere at; cum ſancto Auguſtino in monaſterio

interficere als ac ꝑſicere potuiſſent:nec deo ſeruientes:⁊ eccleſie hipouẽſi cleri

deu timetes:nec hommẽ erubelcẽtes: ? ci oꝛdinari ceperunt. ac deinde innote⸗
vt eoꝝ cauie diffidentia cunciis innote ſcente ⁊ clareicente de die in diem ec
ſcerent ⁊ laboꝛauit ⁊ publicis geſtis cõ cleſie catholice pꝛedicationis veritate
uenti non ſunt auſi conferre. Habebãt ſanctoꝛũq; ſeruoꝛum dei pꝛopoñto cen
etiã idẽ donatiſte per ſuas pene oès ec⸗ tinentie ⁊ paupertate pꝛofnnda ex mo⸗
clenas inauditu hominũ genus ꝑuerlſũ naſterio quod per illũ mirabilẽ virum

ac violẽtũ velut ſub pꝛofeſſione cõtinẽ ⁊ eẽ ⁊ crelcere cepat magno deſderio

tin ambulantes qui circũcelliones dice poſcere atq; accipere epiſcopos ⁊ cleri
bantur. Et erât ĩ ingenti numero ⁊ tur cos pax eccleſie atq; vnitas: ⁊ ceplt pꝛi
bis per oẽs fere appꝛicanas regiones cõ mo ⁊ pdſtea cõſecuta ẽ:nã ferme decẽ
ſtituti:qni malis inibuti doctoꝛibꝰ au // quos ipſe noui ſanctos ac venerabiles

dacia ſuperba: ⁊ temerilate illicita: necviros continentes ⁊ doctiſſimos beatꝰ
ſuis nec alienis aliquãdo parcebant:cõ Auguſtinus oiuerſis eccleſiis nõnullof

tra ius faſq; in cauſis interdicentes ho/ quoqʒ eminentioꝛibus rogatus dedit.
minibus:⁊ niſi obediſient: danis grauii Similuerqʒ ⁊ ipſi ex illoꝛu ſanctoꝛim

ſimis ⁊ cedibus afſiciebant᷑ armati di/ pꝛopoſito venientes domini ecclenis p
nerũs telis bachantes per agros vilaſ⸗ pagatis: ⁊ monaſteria inſtituerũt ⁊ ſiun

q; vſq; ad ſanguinis effunone accede / dio creſcẽte edificationis verbi de cete
eno metuentes. Sed oũ verbũ dei ſe/ xis eccleſus pꝛcmctos fratres ad ſuſci⸗

dulo pꝛedicaretur: ⁊ cũ his qui oderüũt piédũ ſacerdotiũ pꝛeſtiterũt. Unde per
pacẽ pacis ratio haberet᷑: illi pacem lo multos ⁊ in muitis ſalubꝛis fide: ipei
quenies oebellabãt gratis. Cuq; aduer ⁊ charitatis eccleſie umoteſcete doct i

ſus eoꝛu dogma veritas innoteſceret: q na:nõ ſolũ per omnes aphacanas pies

voiebant ⁊ poterant ſeie inde vel eripie veruʒ et in traſmarinis ⁊ libꝛos editos

bat vel lubducebãt: ⁊ pati atq; vnitati atqʒ in grecum ſermonẽ trã latos abil

ccclene cu ſluis:qinbꝰpoterant cohere/ lo vno homine ⁊ pet illü multis fauen

bant. vnde illi ſui erroꝛis minimi cõgre te deo:multa innoteſcere meruerut: atʒ
gationẽ videntes atq; augmẽtis eccle/ buic vt ſcriptum ẽ peccatoꝛ vides iraſce
ſie inuidẽtes acceſ exardeſcebt ira gra batur: detibus frẽdebat ⁊ tabeſcebat.
uiſſunat⁊ intollerabiles perſecutiones nui autem chriſti vt dictum eſt:cum his
vaiati eccleſie cõpacti faciebant. Ipſiſ qui oderunt pacem erãt pacifici:⁊ cum

q; catholicis ſacerdotibus ⁊ minſiris loquerentur debelabautur gratis alie

aggreſſiones diurnas atq; nocturnas quotiens vero etid vias armati idẽ cir
d repioneſq; rerũ omnium vi inferre: cũcelliones famulum deĩ auguſtinum
auc.iid ⁊ multos dei ſeruos cedibꝰoe obſederuiit:uvuũ foꝛte iet rogatus ad vi

ſtand
aho
ſane!
ſubee
dne.
cton
(um
deb⸗
cog
ſſſet
grat
lon
cac⸗
non
tin
un

ſeai
mon
cälnn
diie

iiine
halt
tant
inin
der
pen
ſei
Kii
lum.
Peec
ul
buoe
felal
Poce
onae
le h
fenr
ſeneg

lue

ecit
HZ
leſe
grſen
Alhſ
Nünene
etn
mür
He
il
Aut
Haute
Gin
Gun
uwr
nitct
nii
r
unee
pstu
ibet
lsſel

gnenqA

ſitandas inſtituendaſq; t exhoꝛtandas
catholicas plebes quod ipie frequentiſ
ſime faciebat.Et aliquãdo cõtigit vt illi
ſubcenturiati hactenus perderẽt capti
onc. Euenit quidem dei pꝛouidẽtia du
ctoꝛis hominis erroꝛe vt per aliam viaʒ
cum ſuis comuatibus ſacerdos quo tẽ
debat veniſſet atqʒ per hunc quẽ poſtea
cognouit rroꝛem: manus impias eua
ſiſſet ⁊ in quibꝰ omnibus liberatoꝛi ðo
gratias egiſſe illi oino ſuomoꝛe nec lai
cis nec clericis pepercerunt ſicut publi
ca conteſtatur geſta. Interea ſilendum
non eſt quod ad laudem doei per illius

tam egregii in eccleſia viri ſtudium do

mulſqʒ dei zelus aduerins pꝛedictos re
bapnatoꝛes donatiſtas geſtũ ẽ 2 per
fectũ cum ſoꝛte vnꝰex his quos de ſuo
monaſterio ⁊ clero epiſtopus eccleſie

ꝓpagauerat ad ſuam curam pertinẽtẽ
calamẽſis eccleſis dioceſiʒ viſitaret que
Didicerat pꝛo pace eccleſie contra ilam
bereſim pꝛedicaret factum ẽ vt medio
iiinere eoꝛum inſidias incurriſſet: ⁊ per
vaſum iüllius cum oinnibus illis comi

tantibus ſublatis animalibus ⁊ rebus
iniuriis ⁊ cede eam grauſſima affeciſſʒ
De qua re nc pacis ecclłeſie amplius im
penderetnur pꝛonectus: defenſoꝛ eccle
ſie inter leges nõ ſiluit ⁊ pꝛeceptus eſt.
Criſpinus qui biſdem donatiſtis in ca

limſi ciuitate ⁊ regione epiſcopus fuit

pꝛedicatus.l.⁊ multi tẽpoꝛis edoctꝰad
multam reneri auarariaʒ publicis legi
bus contra hereeicos conſtitutam qui
reſultans legibus pꝛeſentatus cũ apud
pꝛoconſulem ſe negaret bereticum ab
oꝛta neceſſitas vt illi recedente eccle
ſe vᷣfenſoꝛe a catholico epiſcopo reſiſte
retnr ⁊ conuinceretur eũ eẽ quo ſe ſuiſ
ſe negauerat:quonia ſ. ab eodẽ diſſimi

laretur foꝛte catbolicus epiſcopuo ab

ignoꝛantibus heretieus crederetur illo
ſe quod erat negante atqʒ ita ex bac de
ſidia ifirmis ſcandalũ naſceretur: ⁊ me
moꝛabili Auguſtino antiſtite oĩmodis

inſtante ad controuerſiã. Ambo ipſi ca

lamẽſes epiſcopi venerut ⁊ de ipſa die⸗
uerſa comnniõe tertio confllctum ſecũ
egerunt magna populoꝛũ chꝛiſtianoꝝ
multitudi ne cauſe exitum: ⁊ apud car⸗
thaginẽ ⁊ per totam aphꝛicam expectã
te. Atqʒ ilie criſpinꝰ qͥ ẽ ꝑ conſulari ⁊ li
bellari ſẽtẽtia ẽ ꝓnuciatꝰ heretlcꝰ. Pꝛo

q ꝗqʒ ulo apud cognitoꝛẽ catholic'eps in

terceſſit ne aurearia multa exigeret᷑ ⁊ ei
beneficiũ ipetratum. Uñ cũ igrat ad
piiſſimũ pꝛincipẽ ꝓuocaſſʒ ab impatote
relationi debitũ ẽ reſpõſũ ſolutũ ⁊ con
ſequẽter pꝛeceptũ.nullo ꝓꝛſus loco be

ret. cos donatiſtas eẽ öber̃ ⁊ eos ad vix

legũ oĩuʒ cõtra bereticos lataꝝ vbiqʒ te

nere oberet.Ex quo ⁊ iudex ⁊ officium
2 idẽ Criſpin ꝙ mime fuerat eraci pꝛe

cepti ſũt nas ari iibꝛas fiſci iurib ifer
re. Sʒ ꝓtin opa data ẽ ꝑ catholicoſ epi
ſcopos:pᷣcipue ꝑ ſcẽ memoꝛie auguſti

nũ vt illa oiuʒ ↄdẽnatio pᷣncipis dimit
teret᷑ idulgẽtia ⁊ vnño adiundate pfectũ

c.q̃ diligẽtia ⁊ cõ ſtudio młtũ cruit ec

cleſia ⁊ ð his oibꝰ ꝓ pace ecccleſie geſt

duguſtino dñs ⁊ hic palmã ðdit:⁊ apõ

ſe iuſtitie coronã reuauit ac magis mna

giſq; iubẽte xpᷣo ð die ĩ diẽ angebatur ⁊
multipiicabat᷑ pacis vnitas ecclie ði cõ
frar᷑nitos B̊ ⁊ id maxĩe fcũʒ ẽ poſt colla
tionẽ q̃ ab vninerſiſ epᷣis catholicis apõ
carthaginẽ cũ eiſdẽ oonatiſtaꝝ epis pꝰ
mõʒsʒ facta cẽ adiuuãte głoſ.ſſimo ĩpato
re honoꝛio ꝑpꝑ qð ꝑficiẽtes ẽt a ſud late
tribunũ ⁊ notariũ marcellinũ ad aphꝛi
ca iudicẽ mifat. In q̃ ↄtrouerſia ili ot

bꝰ modis cõfutati:atʒ de erroꝛe a catbi

licis ↄuicii ſẽtẽtia cognitor notati ſũt

⁊ poſt eoꝛum appellationè piſſimi re⸗
gis reſponno miuni inter bereticos con
genati ſunt.Ex qua ratione ſoluo mor
nõ amplius cum hereticis eorum epiſ/
copi ſed cum iuis clericis ⁊ piebibue cõ
municauerunt: ⁊ pacẽ tenentes catho⸗

licam multas pꝛopter eandem fidem ꝑ

ſecutiones viq; ad mẽbꝛoꝛum amputa

tionem ⁊ internitionem ꝑtulerunt ⁊ to

ctum illud bonũ vt dixi per ſanctũ illuʒ
hominem conſentientibꝰ noſtris epis
X pariter ſatagentibns ⁊ ceptũ ⁊ ꝑfectũ
C. Poꝛo aui quoniã poſt illã que cum
donat iſtis facia eſt collatione nõ defu
erunt qui dicerẽtꝑmiſſos nõ fuiſſe eoſ
dẽ epos apud poteſtatem que cauſam
audiuit dicere omnia pꝛo ſuis pal tibus
qm catholice ↄmunionis cognitoꝛ ſue
fauebat ecclene:licet hoc deficientes et
victi ad excuſationem tactarent qũqdẽ
⁊ ante contꝛouerſtam. Idem heretici ca
tholice cõmuniõis eum eſſe nouerant
⁊ dum ab eodem conuenirent᷑ publiciſ
geſtis ꝙ ad collationem occurrerẽt eẽ
facturos pꝛoſecuti ſunt: poterant vtiq;
ſuſpeciũ eum habentes recuſare cõgiel
ſum:tn oĩpotetis dei pꝛeſtitit auxilium
vt poſtea in ceſarienn. Mauritanie ci⸗
uitate conſtitutus venerabilili memoꝛie
Auguſiinus quo eu vemire cũ alijs eius
coepiſcopis ſedis apoſtolice littere ↄpu

lerunt obterminddas videlicet alias ec

cleſie neceſſitates. Hac ergo occaſione
pꝛouenit ut emerituʒ eiuide loci dona⸗
riſtarum epᷣm quem iue ſecte pꝛecipuuʒ
in illa collatione babuerunt defenſoꝛeʒ
videret. Et cum eodeʒ publice ĩ eccleſia
aſtante diuerie ↄmunionis:ex Bipſo di
ſputaret 2 pꝛouocaret geſtis eccleñaſti
cis vt quod foꝛte ſicut oicebant ꝓſequi
potuit in collatnone ⁊ permiſſii nõ erat
in pꝛeſẽtis nec alicuius potãtis pꝛohibi

tone aut in potétia ſecurus dicere mini

me dubitaret ⁊ in ſua ciuitate ſuis oibꝰ

pñntibus ciuibus fiducialiter ppꝛia def
fendere ↄmunionẽ nõ denegaſſet: Ille
nec hac ofone nec ſuoꝛum parentũ nec
ciuiũ iiſtti petitione id facere uoluit qᷣ
ei policebantur ſed ad eius redituros
munionẽ etia cũ dicrimie patrimonio
rũ ſalutiſq; ſue tẽpdꝛaliſ ſi modo catho
lica ſuꝑaret aſſertionẽ. At ille ampliꝰdi
cere illis geſtis nec uoluit nec valuit ni
ſi quantũ illa geſta continʒ apud Car/

thaginẽ inter epos ↄfecra:vtꝑꝝ vicerimꝰ

an uicti fuerimus.Et alio loco cũ a no
tario ut rũderet amoueretur nihil ait.et
cũ reticeret:factiq; eius ſit cunctis mai⸗
feſta diffidentia eccleſie dei angmenta
ac firmamenta pꝛouenerunt. Quis di
ligentiam ⁊ oꝑam beatiſſime memoꝛie
auguſtini ꝓ eccleſia dei ſtatu cognoſe
re plenius voluerit etiã illa ꝑcurrat ge
ſta ⁊ inueniet q̃ vel qualia pꝛotulerit qᷣ
bus illũ doctũ eloquẽtẽ ⁊ pᷣdicainʒ ho
minẽ ꝓuocau erit hoꝛtatuſq; fuerit vt
ꝓ ſue defenſone ꝑtis qð vellet diceret
illũq; uictũ cognoſceret. Scio ego ñiſo
lũ Poſſidius weſul qui uit hac ↄſcrip
ſi vm ẽt alij fratres ⁊ conſerui qui nobiſ
cũ tũc intra hyponen eccleſia: cũ eodeʒ
ſacto viro viuebat nobi cũ ꝑiter ad mẽ

ſã cõſtiiutis eũ dixiſſe.aduertiſtis hodie

ĩ eccleſs meũ ſᷣmonẽ eiuiq; initium ⁊ fi
nẽ meaͤ ↄſuetudinẽ peiſſiſſe: qm non
eã rẽ terminatã explicui q; ꝓpoſueram

ſz pdẽtẽ reliqueri.cui rnaunꝰ Ita nos

in tpe miratos fuiſſe ſcim⁊ recognoui

mꝰ: at ille. Credo ait forte aliquẽ efran

tẽ ĩ populo oñs ꝑ nr̃aʒ oblimnonẽ ⁊ ero
rẽ docere ⁊ curari voluerit. In cuiꝰma
nꝰ ſũt ⁊ nos ⁊ ſᷣmones nr̃i. Nã cũ ꝓpo

ſite q̃ſtiõiſ latebraſ ꝑtractarẽ i aliiu fᷣmo

niſ excẽſũ ꝑrexi atʒ ita ↄcluſa l explicata

gbeſft
gioad

nihilt
ues
ſifal
nitg
Fam
ſoce
Polut
fogen
ſant
füͤſe
ann
ipſt
ctoe
miſe
Nee
kibi
mue
qut
ſai
ſen
c
do

Wdete
g⸗
Urpil
ker
myuns

nene.
Eltor

4

Pokerci

tan
nipt

eaueſtione diſputationè terminaui ma⸗

gia aduerſũ manicheoꝝ erroꝛc. Unde

nihil dicere decreuerã diſputãs qᷓ; ð his
que aſſerere pꝛopoſuerã.Et poſt hec:ni
ſi fallar:ecce alia die vel poſt biduũ ve⸗
nit qnidaã Sirmnoie negociatoꝛ ⁊ in

tra monaſteriũ ſedẽtẽ ſancto Auguſti⸗
nao coꝛã vobis ad pedes eiꝰ genibꝰ pꝛo

uolutꝰſeſe iactauit lachꝛymas fũdẽs et
rogans vt pꝛo ſuis delictis ſacerdos cũ

ſuis onm pꝛecaret᷑ ↄfits ꝙ manicheo

rũ ſectã ſecutꝰfunſſet ⁊ ĩ ea q; plurimis
annis vixiſſet: æ ppea pecuniâ multam
ipſis manicheis vel eis quos viennt ele
ctos ccaſſũ errogaſſet:ac ſe ĩ eccleſia dei
miſericoidia fuiſſe ei tracratibꝰnnꝑ coꝛ
reciũ atʒ catholicũ factũ ꝙ ⁊ ipſe vene
rabilis Augnuſtiuꝰ? nos qui tũc adera⸗
mus ab eodẽ olligẽter inquirentes: ex

qua re potiſſimũ illo trectatu ſibi fuerit
ſatiſfactũ. Et referente eo. nobiſq; oĩbꝰ

ſermonis ſeri recognoſcẽtibꝰ pꝛofũdũ

coõſiliũ dei ꝓ ſalute aĩaꝝ ãmirãtes ⁊ ſtu

pẽtes gloꝛificauimꝰſdctũ nomẽ eius et
benediximꝰqͥ cũ voluerit: ⁊ vñ voluerit

⁊ quõ voluerit ⁊ ꝑ ſciẽgs ⁊ per neſcien
tes animan operat᷑ ſalutẽ. Ex eo ille hõ

pꝛopoſito fuoꝝ dei adherẽs negotiato
ris dimiſit actionẽ ⁊ pꝛoficiẽſſin eccleſie
mẽbꝛis. In alia regõe ad pᷣſbyteri quo
q; dei volũtate peritꝰ ⁊ coact occeſſit
officiũ: tenens atq; cuſtodiès ppoſiti
ſanctitatẽ.Et foꝛte adhuc ſiſq; in rebus
humanis vinit trans mare conſtitutuſ
Apud carthagint quoq; dũ ꝑ quẽdaʒ
domne regie pꝛocuratoꝛem nomine.

UIIrſũ fidei catholice hominẽ ad quoſ⸗

dã manicheoꝛũ quos electos vel ele⸗
ctas dicũt blaſppemis operibꝰ pñtes x
ueniretur atq; ad eccleſiam ab eodem
deducerentur ⁊ perdocerẽt᷑ ab ep̃is ad

tabulas auditi ſunt. Inter quos etiã iꝗ

ete memoꝛie Auguſtin fiit:ͥ pꝛe cetis
illã execrabilem ſectã nouerat:⁊ eoꝛnʒ
pꝛodens einſmodi danabiles blaſphe⸗
mias ex locis libꝛoꝝ quos illi accipiunt
manichei vſq; ad cõfeſſionẽ earundem
blaſphemiarũ eos derdurxil: ⁊ que inter
ſe illi ſuo moꝛe malo:indigna ⁊ turpia
facere conſueuerant feminarũ illarum
velut electaeum pꝛoditione illis eccleſi
aſticis geſtis declaratũ ẽ atq; ita paſto
ris viligentia dominico gregi ⁊ augmẽ
tum acceſſit:⁊ aduerſus fures atq; las
trones defenſto cõpetens pꝛocurata eſt
Cum quoda ẽt felice de numero eoꝛũ
quos electos dicunt idẽ manichei qᷣq;
byponen. venerat eũdẽ ſeminatur er⸗
roꝛem publice in hiponeñ. eccleſia no
tarijs excipientibus deſputauit beatꝰ
auguſtinus populo aſtãte.Et poſt ſecũ
dã vel tertia collationẽ ille maniebeus
fruſtrata aanilate ⁊ erroꝛe ipſius ſecte
ad noſtrã conuerſns ẽ fidẽ atq; eccleſiã
ſicut eadẽ relecta doceri poterit ſcriptu
ra. Preterea cũ quodã etiãẽ Paſentio
comite domregie arriano qͥ per aucto
ritatẽ ſue ꝑſone fiſci vehemẽtiſſim exa
ctoꝛ fidẽ catholicã atrociter ac iugiter
vebemẽtiſſime oppugnãte:⁊ qim̃ pluri
mos ſacerdotes dei ſimplicioꝛ fide vi⸗
nentes dicacitate ac poteſtate exagita
tat ⁊ perturbabat pꝛeſẽtibus honoꝛat
⁊ nobilibꝰviris apud chartaginem ab
illo pꝛouocatꝰ:contulit coꝛd:ſed idem
hereticꝰtabulas atq; ſtilũ qõ magiſter
noſter ⁊ añ cõgreſſũ ĩſtatiſſime ſieri vo
lebat ne adeſſent oĩmõ recuſauit.Et dũ
id ꝑnegaſſʒ dicẽs qð legũmetu publi
carũ piclitari tabulis ſcriptis nollet at
qʒ ĩterpoſitis id placere.Augꝰepᷣs cum
ſuis qͥ aderãt cõſacerdotibꝰ videret᷑ vt
abſq; vlla ſcriptura pniuati diſpatarent
collatiõʒ ſuſcepit pdicẽs vt poſtmodũ

contingit: poſt ſolutũ cõnẽů eſſe cui

ᷣ poſſe libere foꝛte dicere nullo ſcri/
ptnre documẽto ſe dixiſſe qð foꝛe non
Dixerit:vel ñ dixiſſe qð dixerit: btũs au
guſtinꝰ miſcuit cũ eodẽ ſermonẽ:atq;
aſſeruit qͥd crederet ⁊ abillo qͥd tene/
ret audiuit:⁊ vera rõne atq; anctoꝛita⸗
te ſcripturarũ ꝓlata vocuit ⁊ oñdit nr̃e
fidei fimamẽta. Illius ãt aſſerta unlla
veritate:nulla ſcripturarũ ſanctarũ au⸗
ctoꝛitate ſuffulta docuit ⁊ fruſtrauit.Et
vt a ſe iuicẽ ꝑtes digreſſe ſũt ile magis
magiſq; irat?*? furens: mẽdacia multa
pꝛo fide ſua falſa iactabat: victũ eẽ a ſe
ipio ꝓclamãs:multoꝛũ oꝛe laudatum
Auguſtinũ.q̃ cũ illũ venerabilẽ virü mi
nime laterẽt:coactꝰẽ ad ipᷣʒ ſcribere pa
ſentiũ ꝑꝑ ipſius metü omiſſis noibꝰcõ
ſerentiu.⁊ in eis lr̃is quicqͥd inter ꝑtes
dictũ vel geſtũ fuerat fideliter ĩtimanit:
ad ea ſi negarẽt᷑ ꝓbada magna teſtium
bns copià clariſſimos.iſ.atq; hbonoꝛabi
les qͥ tũc aderat viros.Atq; ille ad dno
Eibi directa ſcripta:vnũ vix reddidit ſcri
ptũ:in quo magis iiuria facere:qᷓ; ſue ſe
cte rõnẽ valuit declarare.Qð a volenti
bus ⁊ a valẽtib legere cõpꝛobat᷑.Cum
ipioꝝ quoq; arrianoꝛũ epo quodã ma/
ximio cũ getibꝰad afrricã veniẽtẽ apud
byponẽ q;pluridꝰ voletibꝰatq; perẽti⸗
bus pꝛeclaris iterpoſñitis viris cõtuli:t⁊
qͥd ſingule aſſeruerit partes ſcriptũ eſt.

Que ſi ſtudioſi diligẽter legere curaue/

rint: ꝓculaubio idagabãt vel qd calli
da ⁊ urõnabilis hereſis ad ſeducẽdum
⁊2 decipiendũ pꝛoſiteat᷑: vel qͥd eccleſia
catholica de diuina teneat ⁊ pdicet ter
nitate. Sʒ ule heretic oe hipone redies
carthaginẽ de ſua multa iu collatione
loquacitate victoꝛẽ ſi de ipſa collatiõe
receſſiſſe iactauit ⁊ mẽtitus ẽ. Que vtij/
qʒ non facile a oiuine legis ignaris exa

minari ⁊ diindicari poſſent a denembi
li viro Auguſtino ſequẽti tẽpoꝛe ſtilo:=
illiꝰtotiꝰcollationis de ſingulis obiecti
⁊ reſpõſis facta ẽ recapttulatio.Et quã
nihil ille obiectis referre potuerit. Nihi
lominꝰdemr̃atũ ẽ additis ſupplemetis
q̃i tꝑe collatiõis auguſto cuncta iferri
⁊ ſcribi minime potuerüt. Id eni ege/
rat nedcia hois ⁊ ſua nouiſſima plecu
tione multũ lõgiſſima totũ qð remaſe
rat diei ſpaciũ occuparet. Aduerſus pel
lagianiſtas quoqʒ nouos nroꝛũ tẽpoꝝꝑ
hereticos ⁊ diſputatoꝛes callidos arte
magis ſubtili ⁊ noxia ſcribentes: ⁊ vbi⸗

cũq; poterat publice ⁊ ꝑ domos loquẽ

tes ꝑ ãnos ferme decẽ elaboꝛauit libꝛo
rũ multa condens edios ⁊ i eccleſa po
pulis ex eodem erroꝛe frequètiſune vi
ſputans.Et quoniã idẽ ꝑuerſi ſedi apo
ſtolice per ſuã aãbitionè: eãdẽ perfidiam
perſuadere canabãatur inãtiſſime ẽt cõ⸗

cilijs. Affricanis ſanctoꝛũ epoꝑ geſtum

ẽ vt ancie pape vꝛbis: ⁊ pꝛi venerabili
Innocẽtio:⁊ poſtea ſancto ʒoſimo eiꝰ
ſucceſſoꝛi ꝑſuaderet᷑ ꝙ illa ſecta catho

lica ſide ⁊ abbegninada ? oândda fuald

ſet. At illi tate ſedis antiſtites ſuis diuer
ſis tꝑibꝰeoſdẽ notãtes atq; a mẽbꝛis ec

clenie pꝛecidentes:datis lr̃is ad Affrica

nas occidẽtis ⁊ oꝛnẽtis ptes eccleſte:eoſ
anathematizandos ⁊ deuitàdos ab oĩ
bus catholicis cẽſuerũt.Et hoc tale de
illis eccleſie dei catholice pꝛolatũ iudi
cium cẽt pijſſſimns JImꝑatoꝛ honoꝛi au
diẽs ac ſequẽs ſuis eos legib dandados
iter bereticos haberi debere cõſtituit.
VUnñ nõnulli ex eis ad ſdcte matris eccłe
ſie greiniũ vude reſiluerãt.redierunt et
adhuc alij redeut: æ innoteſcete ⁊ ꝑua
leſcẽte aduerſus illũ deteſtabilẽ erroꝛẽ
recte fidei veritate. Et erat ille memoꝛa
bilis vir Auguſtin:pꝛecipnũ di coꝛpo

fom
litat
nit⸗
hac
dei
xim
deie
ſpſ⸗
ſocer
fuiſe
nieh⸗
ſage
clelt
quo⸗
bone
tolle
tatibt
ſineee
mini
dänn
edita
cehte
der⸗
bꝛis
fllio
lege
iis⸗
ſen
tpl
ſtbi
ſciᷣ
blio
mea
niri⸗
ſerib⸗
ſuei
ſiin
ſise
lun

rrii mẽbꝛũ: circa vninerſalis eceleſie vti

litatẽ:ſolicit ꝰ ſẽper ac puigil.Et illi oini
nitꝰdatũ ẽ vt ſe ſuoꝝ alboꝛũ fructũ ẽt in
hac vita gaudere pꝛoneniſſet.pꝛius qui
dẽ ĩ bypponẽſi ecclcſia:⁊ regiõe cui ma
xime pꝛeſidebat dnitate ac pace ꝑfecta.
Deide in alijs affrice ꝑtibus ſiue per ſe
ipſũ:ſine per alios ⁊ quos ipſe dederat
ſacerdotes pullulaſſe:⁊ multiplicatam
fuiſſe oomini eccleſiã puidẽs illuſqʒ ma
nieheos:Donatiſtas: Pellagianiſtas:⁊
paganos:⁊ maxia parte defeciſſe de ec
cleſia ði ſociatos eẽ ↄgandẽs ꝓfectibus
quoqʒ ⁊ ſtudijs fauẽs erat.Et exultans
bonoꝝꝑ oiuʒ in diſciplinatiõʒ pie ac ſacte
tollerãs frum:ingemeſcẽſqʒ de iniqui
tatibus maloꝛũ ſiue eoꝝ qͥ intra eccleſiã
ſiue eoꝝ qͥ extra eccleſi ſũt cõſtituti do
minicis: ut dixi:lucris ſemꝑ gaudẽs et
dãnis merens.Lata ãt ab eodẽ dicta ⁊
edita ſũt:tãtaq; in eccleſia diſputata ex
cepta atʒ emẽdata vlł aduerſus diuerſoſ
bereticos cõſcripta:vel ex canouicis li

bꝛis expoſita ad edificatõʒ ſcõꝝ eccłie

filioꝝ:vt ea oĩa vix qᷣſqᷓ; ðudio ſuoꝛũ per
lẽgere ⁊ noſce ſufficiat.vuʒ iñ ne verita
tis vdi auidiſſimos ĩ atquo: fraudare
videamur ſtatuti ðo pᷣſtate i buiꝰ opu
ſculi ſiue ẽt eoꝛũdẽ libꝛoꝝ tractatum ⁊
eplaꝝ indiculũ adiungere.Ouo lecto q
magis ði vitatẽ qᷓ; tꝑales semat diniciaſ
ſibi qſq; qð voluarit ad legẽdũ ⁊ cogno
ſcẽdũ eligat:⁊ id ad deſcribẽdũ:vel ð bi
bliotheca hyponeñ.eccleſie petat vbi e⸗
mẽdatoꝛia exẽplaria foꝛte poterũt iue
niri:vel nõ valuerint ĩqrat ⁊ inuẽta de

ſcribat:⁊ habeat:⁊ petẽti ad deſcribẽdũ

ſiue iuidia ẽt ipie tribuat:ᷣʒ quoqʒ apli
ſniaʒ dicẽtis. Audet qͥ q; veſtꝑ aduer/
ſus alterũ negotiũ hñs iudicari ab iniqͥſ
⁊ nõ apud ſanctos:An neſcitis qꝛ ſacti
mundu n indicabunt: ⁊ in vobiſ iudic

tur mundus iĩdigni eſtis iudieioꝛũ min
moꝛum:neſcitis quia angelos iudicabi
mus ne dũ ſecularia. Secularia igit iu
dicia ſi habueritis inter qos eos qui cõ

tẽptibiles ſunt in ecclenia hos colloca

te ad indicandũ:ad reueremiã vobis lo
quoꝛ.Sic nõ ẽ inter vos eos quiſq; ſa
pienſ qui poſſet fratrẽ ſuũ diiudicare:ſʒ
frater cũ fr̃e diiudicatur: ⁊ hoc apud ifi
deles. Interpellatꝰergo beatus Augu
ſtinns a chꝛiſtiãis v ela cuiuſcũq; ſecte
bhominibus cauſas andiebat oil gẽter
ac pie.Cuiuſdã vero ſententiã ãte ocu
los babes dicẽtis ſe male inter incogni
tos qᷓ; iter aĩcos cauſas audire eo ꝙ de
icognitl pꝛo quo arbitrata equitate in
dicaret᷑ amicũ poſſʒ acquirere. De ami
cis vero vnum eẽt ⁊ contra quẽ ſenten
tiapꝛofertur ꝑditurus:⁊ eas aliquando
vſqʒ in boꝛam refectiouis: aliqudãdo ãt
tota die ieiunans:ſemper tamen noſce
bãt ⁊ dirimebat intendens in eis chꝛiſti
anoꝛũ momẽta animoꝛum quantum
quiſq; vel in fide boniſq; moꝛibus pꝛo
ficeret vel ab his deficeret. Atqʒ comꝑ
tis rerum opoꝛtunitatibus diuine leg
veritate partes docebat: eâqʒ illis ĩcul
cabat:⁊ eos quo adipiſcerẽtur vitã eter
nam edocebat ⁊ ammonebat nihil ali
ud querẽs ab his quibꝰ ob hoc narra

bat niſi tantum obedientiam ⁊ deuoti

onem chꝛiſtianam qne deo debetur ⁊
hominibus peccantes coꝛam omnibus
arguens:vt ceteri timoꝛem haberent 2
faciebat hoc tanqᷓ; ſpeculatoꝛ a dnño cõ
ſtitut oni iſrael pᷣdicàs uerbũ atqʒ iſtãs
opoꝛtune ipoꝛtune arguẽs:hoꝛtans.in
crepãs ĩ oĩ longanunitate ⁊ doctrina pᷣ
cipueqʒ oꝑã das iſtruere eoſ q̃ eẽnt ido
onei ⁊alios docẽ: rogatꝰquoqʒ a ñnulł
i eoꝝ tꝑalibꝰcauſis eplas ad diuerſos
dabar. Sz ha. ſuã a melioꝛbreo oceꝝ

pationè tanq; angariaʒ deputabat ſua
ueʒz lemper habens oc his que dei ſunt
vel allocutionẽ vel collocutionem frat᷑
ne ac domeſtice familiaritatl. Nouimꝰ
quoque eum a ſuis chariſſimis luteraꝝ
interceſſu apud ſeculi poteſtates poſtu
latum nõ dediſſe dicente. Kuuuſdã ſapi
entis ſeruandam eẽ ſeutentiam:de quo
ſcripiũ eſſet ꝙ multa ſue fame contem
platione amicis nõ pꝛeſtitiſe.Et illõ ni
bilominus luũ adudes:quonia plerunq;
põſtas que petit pᷣmit.Cũ vo intercedẽ
dum eſſet:rogatus videbat tan id hone
ſte ac temperate agebat vt nõ ſolũ one

roſus aut moleſtus nõ uideret᷑ verũ ẽt

mirabilis extitiſſet. Nam dum exhoꝛta

neceſſuate ſuo moꝛe apud quendã afri

ce vicarium noie Macedoniũ:pꝛo ſup
plice litteris interueniſſet atq; ille paru
iſſet hoc mõ reſcriptũ mint. Miro mõ
afficioꝛ ſapientia tua: ut in illis que edi
diſti:⁊ in his que iterueniẽs ꝓ reis mit
tere non grauaris.nam ⁊ illa tantũ ha
bent accuminis ſcientie ⁊ ſanctitatis:vt
mibi ſupernt:⁊ hec tñ verecundie vi ni
ſi faciam quod mandas culpam penes
me remanere non in negoiio eſſe diiudi

cẽ:one merito venerabilis ⁊ ſuſcipiẽde

pater nõ enim inſtas ꝙ pleriq; omnes
utius loci faciunt vt quodcũq; ſollicitꝰ
petitoꝛ volueris extoꝛqueas: ſed quod
tibi a iudice tot curis obſtricto petibile
viſum fuerit ãmonẽs ⁊ rogas ſubſeruiẽ
te verecundia qᷓ; maxima.Difficiliũ iter
bonos efficatia eſt:pꝛoinde ſtatim com
medatis effectũ deniderij tribui. Nã ſpe
randi viam ante patefeceram. Sanctoꝝ
conſilia ſacerdotum per diuerſas pꝛoui
cias celebꝛata cum potuit fraquentauit
nõ in eis que ſua ſunt: ſed que ieſu xpᷣi
quereus ut vł fides ſancte eccleſie ca
holice inuiolata maneret.uel nõ nulli

ſacerdotes uel rierici ſiue per fas ſine 8„

nefas excõmunicati uel abloluerentur
uel obucerentur. In oꝛdinandis vo ſa
cerdotibus uel clericis conſenſũ maio:ũ

chꝛiſtianoꝛum ⁊ conſuetudineſ eccleſte
ſequendam arbitrabatur. Ueſtes ei et

calciamenta uel lectualia ex modera o
⁊ cõpetenti habitu erant nec nitida ni
miũ: nec abiecta plunmmũ: quia pleruũq;
uel iactare ſe inſolenter homines ſolẽt

uel abijcere ex utroq; nõ que ieſu xpᷣiſzʒ

que ſua ſuut inquirentes.At iſte beatui

ut dixi medium tenebat neq; ĩ dexterà

neq; in finiſtram declinans. Menſa v
ſus eſt frugali ⁊ paxea quequidem iter
holera ⁊ legumia: etià carnes aliqudo
pꝛopter hoſpites vel quouſq; infirmio
res habebat. Semper aũtvinu habebat
quia nouerat ⁊ docebat ut Apoſtolus
dicit. Qð omnis creatura bona dei: et

nihil abiſciendum ꝙ cum gratiarum ae
ctione percipitur:ſãctificatur aũt ꝑ uer

bum dei ⁊ oꝛationẽ᷑.Et ut idem Auguſti
nus ſanctus docroꝛ in ſuis confeſſionũ
lihꝛis poſuit dicens. Non ego immum
d iciam obionij timeo ſed immundici/

am cupiditatiꝰ Scio Noe omne gen?
carnis quod cibo eſſet uſui manducare

permiſſum. Heliam cibo carnis refectü
Joannẽ mirabili abſtinentia preditum
aialibus hoc eſt locuſtis in eſcam cedẽ
tihus nõ fuiſſe pollutũ. Scio ⁊ eſau lẽ
ticule concupiſcentia deceptũ.Et dauid
pꝛopter aque deſideriũ a ſeipſo repꝛebẽ
ſum ⁊ regeè noſtrũ nõ de carne ſed ð pa
ne eſſe tentatũ. Ideoq; ⁊ populus iĩ beĩ
mo nõ ꝗqꝛ carnei deſiderauu:ſed qꝛ eſce
eſidenio cõtra deum murmurauit me

ruit impꝛobari.De vino aũt ſumendo a

poſtoli extat ſentẽtia ad thimotheuʒ di
centis. Noli uſq; adhuc aquã bibere ſʒ
vino modico utere pꝛopter ſtomacubũ

ri

Oce

ni
n

.
N

mmt

NeNH
imwtH

S
S
— —
EE
ð

SS

—
S=

—☛
—

—
=

—
=

S
= = —
— — =— —
= =–

.

—
=2
S=
—
=

ea ita ſcriptum habebat

2 frequentes tuas infirmitates. Coclea
ribus als coclearijs tantum argenteis
otens cetera vaſa quibus mẽſe infere/
bantur cibi uel teſtea vel lignea vł mar
moꝛea erant nõ tñ neceſſitatis inopia:
ſed pꝛopoſito voluntatis. Sed ⁊ boſpi⸗
talitatem exhibuit ſemper:⁊ in ipſa mẽ
ſa magis lectionem vel diſputationẽ q;
epulationẽ potationẽq; diligebat et
peſtilentiam humane conſuetudinis in
uiſqᷣſ amat
dictis abſentum rodere vitam. Hac mè
ſam indignã nouerit eẽ ſuam:⁊ iõ oẽm
conuiuam a ſuperfluis ⁊ noxijs fabuliſ
2 vetractionibus ſeſe abſtinere debere
ammonebat. Nam ⁊ quoſdam ſuos fa
miliariſſimos coepoſ illius ſcripture ob
litos ⁊ contra eum loquentes tam aſ/
pere aliquando repꝛehendit cõmotus
ut diceret:aut delendos eẽ illos de mẽ
ſa verſus aut ſe de media refectione ad
ſuum cubiculũ ſurrecturuʒ. Quod ego
c alij qui illi menſe interfuimus erxper/
ti ſumus. Cõpanperũ vo ſemp memoꝛ
erat:eiſq; inde errogabat: Unde ⁊ ſibi
ſuiſq; omnibus ſecunmabita ntibus er

rogabatur hoc eſt nel ex reditibus poſ⸗

ſeſſionũ eccleſie uel etiã ex oblationibꝰ
fidelium. Et dum foꝛte ut aſſolet ð poſ⸗
ſeſſionibus ipſis iuidia clericis fieret al
loquebatur plebẽ oei malens ſe ex col⸗
lationibus magis plebis dei viuere qᷓ; il
larum poſſeſſionum curã nel guberna
tionem pati ⁊ paratum ſe eſſe illis cede
re ut eo modo os dei ſerui: ⁊ iu iniſtri
viuerent:quo in ueteri teſtamẽto legit
Altari ſeruientes:eodem comparticipa
ri. Sed nunq; id laici ſuſciper̃ noluerũt
Domus eccleſe curam omnẽq; ſubſtã/
tiã ad vices valentioꝛibus clericis dele⸗
gebat t credebat. Nũqᷓ; clauẽ nuũqᷓ; an⸗
nulum in manu habens ſed ab eiſdẽ do

mus pꝛepoſitis enneta ⁊ accepta ⁊ erro
gata notabantur Que anno cõpleto e⸗
idem recitabantur quo ſciretur quãtuʒ
acceptũ quantumq; diſpenſatũ fuiffet:
del quicquid indiſpenſatũ vel diſpenſã
dum remanſiſſet. Et in multis titulis il⸗s
lius magis pꝛepoſiti domus fidẽ ſequẽ
q; piobatum manifeſtũq; cognoſcens
Domũ vero el agrũ ſeu uillam nüc e
merevoluit. Uerũ ſi foꝛte eccleſie a quo
q; ſponte aliquid tale uel donareturvł
titulo legati dimitteretur nõ reſpuebat
ſed ſuſcipi iubebat. Nam ⁊ aliquas euʒ
bereditates recuſſaſſe nonimus: nõ qa
pauperibus inutilees ee poſſẽt: ſed qm̃
inſtum ⁊ equum eẽ videbat vt a moꝛiu⸗
oꝛum uel filijs del parentibtis: ul affini
bus magis poſſiderentur: quibus ab eiſ
deficientes dimittere noluerũt. Quidaʒ
etiam exhonoꝛatiſ hiponenſiũ apud car
tagine uiuẽs eccleſe byponenñ poſſeſſi
onem donare uoluit ? ↄfectas tabulas
ſibi uſuftuctu retẽto vltro e dẽ ſãcte m̃
moꝛie. Auguſtino miſit:cuius ille obla
tion libenter accepit congratulãs eiq;
eterne ſue memoꝛ eſſet ſalutis. Uerum
poſt aliquot annoſ nobis foꝛte cũ eodẽ
cominus conſtitutis Ecce ille donatoꝛ
litteras per ſuum filium mittens roga/⸗
uit vt ille donationum tabule ſuo ſlio
red derentur pauperibus vo errog ĩdoſ
dixerit ſolidos centum. Quo ille ſãc us
cogniro ĩgemuit hominẽ vel finxiſſe oo
nationẽ vel eum de bono opere penitu
iſſe ⁊ quanta potuit deo ſuggerẽte coꝛ⸗
di eius coudolenti aio ex eadem refra⸗
gatione dixit in illius.ſ.increpationeʒ ⁊
tabulas quas ille ſpõte admiſſerat nec
Deſideratas nec exactas confeſti reddi-
dit: pecuniamq; illã reſpuit atq; ſcriptiſ
eundẽ ſicut opoꝛtuit ⁊ arguit ⁊ conipu
it admonens ut de ſua mmulation vel

iniquitate penitentie hbumilitate deo ſa
tiſfaceret:ne cuʒ tan graui delicto de ſe
culo exirer. Frequentiꝰ vo dicebat ma
gis ſecurius ac tutius eccleſie legatata

a defunctis dinuſſa debere ſuſcipere q;ᷓ

bereditates foꝛte ſolliciiae ? danoſas.

ipſaq; legata magis offerenda eè qᷓ; err

genda. Cõmendata queqʒ ipſe non ſu
ſcipie bat:ſed uolentes ſuſcipere clericoſ
nõ pꝛobibebat. In his quoqʒ que eccle
na habebat ⁊ poſſidebat intenius amo
uel implicatus cupiditate nõ erat.ſʒ ma
ioꝛibus magis ſpiritualibus ſuſpenſuſ

⁊ inherens rebꝰ.uix aliqñ ſeipſum ad i⸗
ſa tẽ poꝛalia ab eternoꝛum cogtatiõe

relaxabat ⁊ diſponebat. Quubuſq; ille
Diſponſitis 2 oꝛdinatis tanq; rebus moꝛ

dacibus ⁊ moleſtijs animi recurſum ad

interioꝛa mecis ⁊ ſuperioꝛa ſaciebat.qꝰ
vel de inueniendis oiuinis rebus cogi/
taret: uel de ia inuentis aliquid dictare
aut certe ex iam victatis atqʒ tranſcrip
tis aliquid emendaret. Et id agebat in
die laboꝛans ⁊ in nocte lucubꝛans 1 e/

rat tanq; illa religioſſima. Maria ty⸗
phum geſtãs ſuperne eccleſie de q̃ ſcrip

lum ẽ ꝙ ederet ad pedes dñi atq; itẽta
verbum eius audiret: de qua ſoꝛoꝛ con
queſta ꝙ ab eadem circa miniſteriũ mł
tum occnpata nõ achuuaretur audinit
ar ha martha ſolicita es:optunã ꝑ/
tẽ elegit. Maria que ñ aufer tur ab ea
Nam fabꝛicarum nouax nũq; ſtudiuʒ
babiut deuitans in eis implcationẽ ſui
animi quem ſemper liberum habere uo
lebat ab omni moleſtia tẽpoꝛali: Non
in ila nolentcs ⁊ edifcãtes pꝛobibebat
nin tm imoderatos. Interea dũ eccle/
Re pecnnia deficeret hoc ipſum populo
chaſtiano venũciabat nõ ſe habere qð
indigentibus errogarei:nã ⁊ 5 vaſis do
minicis ꝓpter captiuos 2 q; plurimoe

indigentes frangi ⁊ oflari iubebat: ⁊ in
digentibus diſpenſari. Quod nö cõmo⸗
raſſem nin carnalẽ ſenſum quoꝛundã
fieri peruiderem.Et hoc ipſum ẽt vene
rabilis memoꝛie Ambꝛoſius i tali necei
ſitate indubitanter eẽ faciendũ ⁊ dixit
? ſcripñt:ſed ⁊ inde de neglecto fidelibꝰ
gaʒophilatio ⁊ ſecretario.vñ altari ne/
ceſſaria inſeruntur aliqn in eccleſia lo⸗
quens admonebat: qð etiaʒ beatiſſimũ
Ambꝛoſium ſe pñte in eccleſia tractauii
ſe aliqũ retulerat cum ipſo ſemper cleri
ci vna etiam domo ac mẽſa ſũptibuſq;

còibuſ alebant᷑ ⁊ veſtiebant᷑.Et ne quiſ
qᷓ; facile iuratione ad ꝑiuriũ decidiſſet:

⁊ in eccleſia populo pꝛedicabat ⁊ ſuis i⸗
ſtituerat ne quis iuraret nec ad modi⸗
cũquidẽ. Quod ſi pꝛolapſuſ fuiſſet unã
de ſtatutis perdebat poꝛtioncẽ. Nume⸗
rus enim erat ſuis ſecũ cõmoꝛantibuſ =
cõuiuantibus poculoꝝ pꝛefix. Indiſci
plinationes quoq; ⁊ traſgreſſiones ſu⸗
oꝛũ a regula recta ⁊ honeſtate ⁊ argue⸗

bat ⁊ tollerabat quãtũ decebat ⁊ opo:

tebat. In ralibus pꝛecipue docẽs ne cu
iſiᷓ coꝛ declinaetur in uerba maligna
ad excuſandas excuſſationes ĩ peceatis
Et dũ quiſq; offerret munus ſuũ ad al⸗
tare atq; eidẽ ↄfratri reconcilhiaretur:ct
tunc veniẽdũ ⁊ munus ad altare offe⸗
rendu. Si vo ipſe aduerſus fratrẽ ſuum
aliquid baberet conꝛipere eũ debere in

parte: ⁊ ſi eũ aud ſſet lucratus eſſet ſuũ
fratrẽé. Sin minns adhibẽdũ eẽ eẽ vnnʒ

aut duoſ quod ſi ⁊ ipſos ↄtẽneret eccle
ſi adbibẽdũ. Si o ⁊ buic nõ obediret
eẽt illi ut erbnicus ⁊ publicanꝰ. Er ill

addens ut fratri peccanti ⁊ venia petẽti

nõ ſept es: ſed ſeptuagieo ſepties delic
tũ relaxetur ſicut quiſq; a vño quotti⸗

die ſibi poſtulat relaxari. Yemina autè

intra dvomũ eius nulla vnq; connerla⸗

(d

erm
ſorge
uiczi
larüͤt
fratn
gme
cllig
eſe
libus
ng

ſent
del
ki
po⸗
llis⸗
tomt
lente
tem
diſe
de
igt
lien
ſiſe
cle
cun
alie
mo
no⸗
nibe
ge
tion
p⸗
nari
ſecel
Gin
ſoch
ur
nun
60

la è: nulla maſit nec quidẽ germana ſo
roꝛ que uidua deo fᷣuiens multo tẽpor̃
uſq; in diem obitus ſui pꝛopoſita ancil
larũ dei nixit. Sed ne patrui ſui filie ałls
fratris ſui filie que pariter ðo ſeruiebãt
quas perſonas ſanctoꝛũ epiſcopoꝛũ cõ
cilia in exceptiſ poſuerũt.Dicebat vo qꝛ
⁊ ſi de ſoꝛoꝛe ⁊ neptibus ſecũ cõmoran
tibus nulla naſci poſſit mala ſuſpicio:
tñ qm̃ ille perſone ſine alijs neceſſariis
ſecũq; manẽtibus feminis eſſe nõ poi⸗

ſent: ⁊ ꝙ ad eas etiã alie affoꝛiſ intrarẽt

de his poſſe offendiculũ aut ſcandaluʒ
infirmioꝛibus naſci:⁊ illis qui cũ epiſco
po vel quolibʒ clerico foꝛte manerẽt ex
illis oĩbus femiuaꝛuzʒ ꝑſonis poſſe una
commoꝛantibus aut aduentantib aut
tentationibus humanis perire aut cer⸗
te malis hominũ ſuſpitionibus peſſim̃
diffamari: Ob hoc ergo dicebat nunq;
debere feminas cũ ſeruis dei ẽt caſtiſſi⸗
mis vna manere domo:ne nt dietũ ẽ a⸗
liquod ſcandalũ vel offendiculum H̊ ta
li exemplo poneretur infirmioꝛibus et

ſi foꝛte ab aliquibus fenunis ut videret᷑

nei ſalutaretur rogabadr nunquã ſine
clericis teſtibus ad eũ intrabãt vel ſolꝰ
cum ſolis vnq; eſt locutus niſi ſecretoꝝ
aliquid intereſſet. In viſitationibus vo
modũ tenebat ab apoſtolo definitũ ut
nõ niſ pupillos ⁊ viduas in tribulatio⸗
nibus couſtitutos uiſitaret.⁊ ſi foꝛte ab

egrotantibns ob hoc peteretur ut pꝛo

eis in pꝛeſenti deũ rogaret:eiſq; manus
imponeret ſine moꝛa pergebat. Femi⸗
narũ aũt monaſteria nõ niſ vrgentibuſ
neceſſitatibuſ vintabat. Seruandũ quo
q; in uita ⁊ moꝛibus hominibus dei re
ferebat quod in inſtitutis ſancte memo
rie ambꝛoſii cõpererat ut vxorem cuiq;
nunquã poſceret neq; militare uolentẽ
ad h ↄmẽduret neq; in ſua patria appe

titů iret ad cõuiuiũ.De ſingulis rebuſ pᷣ
ſtans cauſas.ſ.ne dũ inter ſe coniugati
caſn iurgarent ⁊ eum maledicerent per
quẽ cõiuncii eẽnt. Sed plane ad h̊ ſibi
iam conſentientes petitũ iutereſſe debe
re affirmabat ſacerdotè ut uel eoꝝꝑ iam
pacta ⁊ placita firmarentnrvel bene di
cerentur:⁊ ne militie cõmẽdatuſ ac ma
le agens eius culpa ſuffragatoꝛi tribue
retur ⁊ ne per frequentiã in patrie cõui
niis ↄſtitutus tẽperantis amitteret᷑ mo
dus indicauerat nobis ſe pꝛedicti beaate
memoꝛie uiri in oltimo vite cõſtituti au
diſſe ſapiẽtiſſimuꝝ e piiſſimũ rñſũ ⁊ muil
tũ laudabat ac pꝛedicabat/Naã cũ ilte
venerabilis vltima iaceret egritudie ⁊ a
fidelibus honoꝛatis lecto eius a ſtantis
bus ſi videntibus eũ de ſeculo migratu
rũ ad deũ ⁊ ob h̊ merẽtibus tanto ac ta

lis antiſte eccleſià poſſe pꝛiuari vbi de

ſacramenti oei diſpenſatiõe ⁊ cũ lachi
mis rogaret᷑ ut ſibia dño uite poſceret
cõmeatũ:eũ illis diſſiſſe. Nõ ſic vixi ut
me pudeat inter nos viuere ſed necmo
ri timeo:qꝛ bonũ ad dũm hèmuſ:⁊ ĩ hiſ
noſter anguſtinus ſenex elimata ac li-/

bꝛata admirabatur t laudabat uerba

Ideo eni eũ diſiſe intelligẽdu ẽ.nec mo

rĩ timeo qꝛ bouum dñm hẽmus ne ce

deretur pꝛeſ dens de ſuis purgatiſſimis
moꝛibus pꝛeſumpſſſe.non ſic vixi vt m̃
pudeat inter uos viuere:hoc enim dixe

rat ad ilum quod homineſ de bomine

noſce poterant. nam ad examen equita
tis diuine de bono ſe dixit vomino ma
gis confidere.Cui etia in oꝛatione quo

tidiana dominica dicebat. Dimitte no⸗

bis debita noſtra. Cuiuſdam quoque
coepiſcopi ⁊ familiariſſimi ſui amici in
extremis vue de talibus frequentiſſun

referebat dictum.ad quem cũ viſttandã

iã moꝛti appꝛopinquãte vẽtitaiſʒ ⁊ üle
32

manus geſtu le ge ſeculo exituꝑ ſignifi
caret atq; a ſe illi eſſet reſponſuʒ adbuc
erm eccleſie neceſſariũ viuere poſſe illũ
ne putaretur huius vite teneri cupidita
te reſpondiſſe. Si nunq; bene:Si alqn
quare non modo:⁊ talem ſententiã mi
rabatur ⁊? laudabat homiuẽ pꝛotuliſſe
deũ quide uimẽtẽ:vmiñ in villa natum
2 nutruũ ſed nõ multa lectionis erudi
tum ſciẽtia illud etiam cinuida egrotã⸗
tis victũ afferebat epi:de Au ſanctus ĩ
epiſiola ſua quã de moꝛtalitate ſcripſit
martyr. Cipꝛianus ita retulit dicẽs.Kũ
quidam inquiu de collegis ⁊ ↄſacerdo⸗
tibus noſtris infirmitate deffeſſus ⁊ de
appiopinquante moꝛte ſollicituſ:cõme

atum ſibi pꝛecaretur aſtitit depꝛecãti ẽt

pene moꝛienti iuuenis:honoꝛe ⁊ maie/
ſtate venerabilis ſtatura celſus ⁊ clarꝰ
aſpectu:⁊ quem aſiſtentem ſibi vix poſ
ſet humanus aſpectus occulis caraali⸗
bus intueri:niñ ꝙ talẽ videre iam pote
rat de ſeculo receſſurus. Ad quem ille
non ſine quadam animi ⁊ uocis idigna
tione infremuit ⁊ dixit. Pati timetis.E
xire nõ vultis. Quid facid vobis: Ante
ꝓximũ vero diẽ infumitatis obitus ſui
a ſe dictatos ⁊ editos recenſuit libꝛos ſi
uc eos quos pᷣmo tempoꝛe conuerſiõis
ſue adbuc laicus ſiue quos pꝛeſbiter ſi/
ue quos epps dictauerat ⁊ quecunq; in
bis recognouii aliter q;ᷓ ſe ſe habet eccle
ſiaſtica rugula a ſe fuiſſe dictata ⁊ ſcri⸗
pta cum adhuc eccleſiaſticũ uſum mi⸗
nus ſciret minuſq; intelligeret a ſemet⸗
ipſo repꝛehẽia ⁊ coꝛꝛupta ſunt: Unde

tiam duo conſcripſit volumina quoꝛũ

tuulus oe recenſione libꝛoꝛũ. Pꝛecep

tos et am ſibi quoſdam libꝛos ante di/

ligennoꝛc emẽdationẽ a nõnullis fra:
iribus ↄquerebarur:licet eoſ poſtmodũ
Mmedaſſet unperfecta etiã quedã libꝛo:

rum iuoꝛum pꝛeuentus moꝛte dereliqᷣe
Quiq; pꝛodeſſe omnibus volens ⁊ vo⸗
lentibus multa libꝛoꝝ legere ? non va
lentibus ex utroq; ounno teſtametove
teri ⁊ nouo pꝛemiſſa pꝛefatiõe:pꝛecep⸗
ta diuinaa ſe petita leu vetita ad vie re

gulã pertinetia excerpſit:atq; ex bis vo⸗

num codicẽè fecit ut qui vellʒ legeret at

q; in eo vel quam obediens deo iobedi

enſq; eſſet agnoſceret:⁊ hoc opus volu
it ſpeculũ appellari Uerum bꝛeui cõſe
quenti tempoꝛe diuina voluntate ⁊ po
teſtate pꝛouenit ut manus ingẽs diuer
ſis telis armata: ⁊ bellis exercitata ĩ ma
niũ hoſtiũ vandaloꝝ ⁊ alanoꝛũ ↄmiſtã
ſecum babens gottoꝛum gentẽ aliaruj

q; diuerſarum gentiuʒ ꝑſonas ex byſpa

nie parnibus tranſmarinis nauibus al⸗
frice nfinxiſſet.⁊ irruiſſj: vmuerſaq; lo
ca mauritaniarũ etid ad alias noſtras
tranſiens pꝛouincias ⁊ regiones:oĩ leui
ens crudelitate 2 atirocitate concta q
dotuit expoliatiõe cedibus diuerſiſque
toꝛmẽtis incẽdijs alitſque inumerabili
bus ⁊ infandis maliſ depopulata ẽ.nul
li ſexui:nulli pẽᷣcens etati nec ipſis dei
ſacerdotibus vel miniſtris: nec ipſi ec⸗
cleſiarũ oꝛnamẽtis ſen inſtrumẽtis vel
edificiis: ⁊ banc ferociſſimã boſtiũ craſ
ſatiõz ⁊ vaſtatõʒz ille bomo dei⁊? factaʒ
fuiſſe ⁊ fieri nõ vt ceteri bõies ſẽciebat
2 cogitabat.ſed altius ⁊ pꝛofundius e
ↄſiderãs ⁊ in bis aĩarum pꝛecipue vt hi
cula vcl moꝛtẽ puides ſolito ampli q;
vt ſcriptũ ẽ. Qui apponit ſcẽtia aphon
doloꝛc ⁊ coꝛ intelligẽs tinea ofſib. Fu
eruuſ ei lachꝛyme penes die ac nocte a
mariſiméq; lugubꝛẽ p ceteris ſue ſene
ctutis:i pene extrem oucebat ac tol⸗
lerabat nitã. videbat eni ille hõ del cun

tates excidio ꝑdilas parii cium edificijs

vülarũqʒ habitatoꝛes alios poſtilitaties

H
Uuſunt
Z
Ntnh
un
n

Nnud

nec e 8 alios effugatos atch oif
deſrcheſasi cerdotibus ac mmi/

Rris deſitutas virgines ſacras 2 quoſ⸗

q; continètes ubiq; oiſſipatos volebat

in bis alios defeciſſe toꝛmẽetis alios gia
dio interemptos eẽ alios in captiuitas

te perdita amimi æ coꝛpoꝛis integtuate
ac fideꝛmalo moꝛe ac duro boſtmus de

ſeruire⸗hymnos pei ? laudes ex eccleſi⸗

iſ deperiſſe ecificia ecclenarũ q;; pluri⸗
imis locisignions 2eremata ee olenia

Ppiſe: iacrificia 7 eramers Akan N 16
queri ut querenti qtradat nõ facile re⸗
petiri in ipſas montium ſiinas e xauer

nas petrarũ ppelnncas confugienſteſ vl
adaquascuq; municionel alios

uiſſe ex
pugnatos ⁊ interfectos alios ita neceſ⸗
ſaris ſuſtentaculis eiotutos atq; haina
tos ut fame contabeſcerent Jpſoſe; ec
cleſarum pꝛepoſitos c clericos qui foꝛ
te de bheneficio veleos nõ inrurrerunt
vel neunentes enaſerunt rebas emni
bus expoliatos atq; nudatos egentiſſi
mhos mendicare. MNec eis omnibii 150
omnia qnibus fulciendi eẽnt ſubuenir
poſſe vix ires tuperſtiteeex ĩnumerabi
libus eccleſtis hoc Echartaginẽſẽ:hypo
neñ: chaitenſem aque dei benef cio ex /
ciſe nõ lit ⁊ earum permanẽt cinitateſ

2 dinino 2 hurano fulte pꝛeſidio licet

poſt eius obitum vrbs hyponen ab in⸗

colis deſtiinta ab hoſtibus fnent ↄcre/⸗

mataa ſe inten hec mala cuiuida ſapiẽ

tis ſententia conſolabatur vicentis. iöO.

eru magnuns magnu putan cadurt li

gna ⁊ lapides æ moꝛinntur moztales. 5.

Gomnia ille: nt erat:alta ſapiens quot⸗
tidie vberum flchatacreuitqʒ moꝛibus
c lamentanonib?einſut ct adhuc i iuol

ſtatuoſite ncdead hyponu regio⸗

nu ciritat ab hiſdem boſtibus veniret
obidenda:em̃ in eius tue defẽſtõe fuie ⸗
rat vſtitutus.Comes quondaã Boniſa
cius con gottoꝝ federatoꝛũ exercitn 6
vbem ferme vuii menſib oclulſa obſe⸗
derunt. Nam ⁊ litus illi marinũ intclu
none abſtulerut: quocũq; etid nos ipſ
quos de uicino cũ aliis noſtris epis 2
fugeramus. In eadẽq; eius obſidionis
tpꝑe fuimns nbi nobiſcũ ſuper his in foꝛ
tuniis ſepiſſime colloquebamur. ⁊? dei
tremẽda inditia pꝛe occulł noſtris poſi
ta coonſderabamus dicentes. Juſt us
es one ⁊ rectũ iudiciu tuũ pariterq; dvo
lemtes t Retes oꝛabamus mnllerationuʒ
pr̃em deam omnis conſolationis: ut i

cadẽ nos tribulatione ſubleuare digna
retxur. Et foꝛte pꝛouenit vt vna cuz eode

ad mẽſa ↄſtitutis cõfabulantibus cepit
cota nobis oicere. noueritiſ me B tep or
oſtte ealamitatis id deũ rogare vt h
cinitatem ab hoſtib circondatam libe
rare oignetur aut ſi aliud ei ſu
oo ſeruos &d pꝛeferendam
lamtatem fortes faclat: aiit certe ut ſe
vehocietulo ad Ce aceipiat: q ille di⸗
ens noſq; inſtruẽs deinceps eü eodem
⁊ nos cũ nr̃is oibus:⁊ ipſi qui in eadẽ ⁊
nos cu nris oibꝰ: ⁊ ipſe qui in eadẽ fue

rant eiuitaten ano deo ſimniliter pete/

ie olln obiſidiõis m
febꝛib farigat?2 illa vl
nmatpertrbatne grituchine nec ſuu ſa
ne vns famiulũ fracin ſue pꝛecis frauda
hit:nũ ⁊ ſibtipſi ⁊ idẽ cimtati ꝙ t lachꝛi
moſa vepoſeit pꝛecibus in tẽpoꝛe impe
trauit. noui quoq; ennde ⁊ pꝛeiſbyterũ
⁊ epiſcopum ꝓ qpuida energuis petéti

bus uit ozaret rogatu enqʒ in ofe lachii
mas fundenté veu fog

aſſe v oemones
bpoͤin berteiſede egzage eg⸗

21* 13 C 22

ðð 9

lecto nacàtẽ quèd cũ ſue egrdto de
niſſe 2 roganiſſe nt eidẽ manũ iponer̃t
vt ſantis eẽ poſſet rudiſſe. S aliqnid in
bis poſſet ſibi B utiqʒ pᷣmit pſtitiſſet:

Dictũ ec. Uade ad auguſtinũ epʒʒ ut ter

manꝰ iponat ⁊ ſaluus eris. Qð dũ ↄpii
E facere ñ diſtulit ⁊ lin ifirmũ ↄtinuo

Dñs ſanũ ab eodẽ diſcedere fecit. ĩterea

reticendũ mime ẽ cũ memoꝛat ipeð⸗

oſultũ:vtrũ na illis aduentantibꝰ ex ec/

cleſijſ epis nel clericis recedendũ cẽtan
nsoõꝛ hec ei reſcriptis iſnuaſſe. Quid ma
gis ab illis romani euerſoꝛibue eẽ me ⸗

tuendũ. Quã ei epiſtolã huic ſcripture
inſerere volui ẽ eni ſacerdotũ dei ⁊ mi⸗
niſtroꝝ moꝛib valde vtilis ⁊ neceſſaria

AIſto mõ reſcripti ad eundẽ ab eodes

Sscto fratni r cõepo. Donoꝛat' angu
Qinnus onio ſalutẽ baritati tue miſio

exemplo enłe quã quod ideo nĩo epi ſ
Ao min. Runaba me B bonole umiſ⸗

„

facene dẽatis. Quãnis eni
xpiſtolam illã bꝛeuiter ſcripſerin nibil

tsi ea in pᷣtermiſiſſe me arbitroꝛ qð ⁊ rei
poodéti dicere 2 querenti audif̃ ſufficert

Onqinde oiri nec eos eẽ pꝛobibendos
qui ad loca:ñ poſſun
deſiderqt ⁊ miſterij nfi vinenla quibuſ
nos xpᷣi caritas alliganit nec deſeramꝰ
ecdeſias quibus ſernire debemus: n eẽ
erũpẽda. Iſta quippe ver ba ſunt qᷓi illa
epiſtola poſui. Reſtat gᷓ inquaʒ vt nos
quoꝛũ miſteſtriũ quãtulũcũque plebi

Dei vbi ſumus mauéteo ita neceſſariumn

ut ſiue boe eq nõoʒ remanere dicamꝰ
ono Eſto nobie in oeñ pꝛotectoꝛd z i lo
cum munitũõ: Sed boccõſiliũ nibi ꝓpte

ne illu o5

npoſuiſti querendo conſili
nlis que tempoꝛa

mt: munia migrare

munitüů ſʒ H oflliũ tibſ ꝓpterea nõ ſuff/
cit ut ſcribis ne ̊ veipseceptũ vel erem
plũ facere nitamur: pbi fugiend et de
ciĩtate in cinitatẽ monet recolim.n. ver
ba oicentis. Kũ atpſequet nos ĩ cimits
te iſta fugite alid. qs aut credit itaĩ B

onm fieti voluiſlet in neceſſario miſte/
no ſiue quo niuere nequeunt defentur

geges quos ſuos ſanguie ↄparint ſli

7

mee:g zat ipe d,⸗ quid Hᷓ fecit ipſe qñ ſe ponatibꝰ ĩ egipto
vẽt hoſtes a ſacto viro quoq; ño e po
Lbiabenſis eccleſie honoꝛato lris fuiſſe

parentibus paruulus fugit qͥ nundu ee
clenna ogregas urrat s abeo deßtus ſn
iſſe dicumꝰ. Nlũquid qn apoſtol paul
ne ill npdederet inimicus p feneſtraz
Corta oimiſſus e? effugit man eiuſ
Defta c qWtbi erat eccleſia neceſſario mi

niſterio 2no ab alujs ibidẽ fratrib con

ſtitntis opoꝛtebat ipietũ ẽ. Eis qppe

nolentib h apoſtolus fecerat ut ſeipſu

ſᷣnaret eccleſie que ppᷣe pſecutoꝛ ille qͥ
rebat. Faciat ui buſti miniſtri ver⸗
bi ⁊ ſacramẽti ei pᷣcepit ipſe ſue ꝑmi
ſit. Sugiat oino vᷣ citate ĩ citatẽ qñ eoꝝ
quis qᷓ; ſpãliter a perſecutoꝛib querit

ut ab aliis qni n ita redrat᷑ nò dep̃at ee

cleſia ſz ᷣbeat cibaria cũ fnis ſuis quoſ
aliter viuere ñ poſſe nonerit. c aͤt oinʒ
id ẽ on ⁊ clericoꝝ ac laicoꝝ ẽ cõe pi/
culuũ. hi qui aliia indiget. Aut igit᷑ ad lio
ca mũita oẽs traſeãt aut qͥ bnjt remanẽ
di neceſſitatẽ nõ reliquat᷑ ab eiſ ꝑ quoſ

eoꝛnm in eccleſaſtica ſuppléda neceſ/

ſitas vt ant pani viuat aut parit ſuffe/
rant ꝙ eos pr̃familiaſ vult ppeti Qõ ſi

tigerit ut fine alii maius alij min ſiue

oẽs eq̃lit᷑ paciat᷑ q eoꝝ ſint qͥ ꝓ alijz pe
ciut᷑ appet.illii..qᷣ cũ ſe poſſit calibma
lis erripe fungiẽdo ne alioꝝ nectatẽ de⸗

fent mãe emaluerüt bic maxie ꝓbat il

la caritas qᷓ; ies apłs 2médat dices⸗
ſic xpᷣs aiaʒ ſuã ꝓ nobis:ſc ⁊ nos debe⸗

ma ꝓ ffib aias honere n d fugit ut
deuicti neceſſitatibꝰfugere n pnᷣ ſR ↄpꝛe
bẽſ paciàt᷑ ꝓ ſe ipſis ni ꝓ fratrib vtiq;

paciut᷑. ꝗͥ o ꝓpterea paciunf qꝛ fratreſ
d eis ad xpᷣianã ſalutẽ idigebaͤt deſere/
noluerũt ſine dubio ſuas aĩas ꝓ fratri
dẽ ponũt.vñ ill coepᷣm quẽdã virxiſſe

nol

eis ꝑſecuciõibꝰ. vbi põt eẽ fructus mar⸗
cirij. Sto magis debem“ fugere ſteriles
paſſiones qñ ẽ barbaricꝰ ⁊ hoſtil icur⸗
ins veꝑ ẽ qdẽ ⁊ acceptabile:ſ bis quoſ
eæccliaſtici officij ñ tenet vincula. Nã d
Xlades boſtiles iõ n fugu cõ poſſz effu⸗
gere ne defat miſteriũ xpᷣi ſine quonõ
pnt hoies fieri ucl vinere xpᷣani maloꝛc
caritatis innẽiet fructũ:qᷓ; qͥn ꝑpꝑ fratrei
Hz po ſeipᷣʒ lugiẽs atqʒ ↄpheſus ñ negat
xpᷣm ſulcipitq; martyrin.qd ẽ g̊ qð i epi
Rola tua poꝛe poſuiſti. Dicis.n.ñ i eccle
ſis pſiſtẽ dũ ẽ: qnid ſimus nobis ul po⸗
pulo ꝓfuturi ñ video niſi nut anñ occuloſ
nr̃ os viri cadãt. femie ↄſtupꝛentur icen
dãt᷑ ecclie noſip̃i toꝛmẽt deficiamꝰ.cũ

de nobis qrit᷑ ꝙ ñ hẽmꝰ: potẽs ẽ q dem

de andire pces fallie ſunꝛ B ꝗͥ foꝛmid
tur auertere nec iõ tn ꝑꝑ iſta q icerta ſte
Oj eè nr̃i officij certa deſeriio:ſine qnoẽ
pilebi certa ꝑnicies.ñ i rebꝰ vite hui ſʒ al
teri qͥ icõpabilit᷑ diligetiꝰ ſolitiuſq; cu

rdãdac᷑.nã ſi certa eẽnt iſta mala q̃ timẽè

tur ne ĩ locis ĩ qbꝰ ſũmus fone ↄtigat pᷣ
us in fugerẽt boĩes ꝑꝑ quos ibi manen

dũẽ: 2 nos a manẽdi neceſſitate liberoſ
redderẽét.nõ.n.quiſq; ẽ qͥ dicat miſtros

manere opoꝛtere vbi iã ñ fnerit qnibuſ
necseſſe ſit miſtrare. Ita quidà ſacti epi
ð biſpania pꝛofugerũt:pꝛiꝰ plebib ptiz

fuga lapſiſipti pcepti: pti obſidiõe ↄſũp

tis:partiĩ captiuitate oiſꝑpſis. Sʒ multo
plures illic manẽtib quos manerẽt

audiuim. Si ons nobiſ ĩparuit fuga in

ſub eoꝛũdẽ ꝑieuloꝝ dèſitate màſer ?t,. et
ſialiqͥ dernerũt plebes ſuas:H̊ ẽ qð dici
mꝰ ſieri ñ deber̃. Neq;.n.tales docti au

ctoꝛitate dina.ſj buana vel erroꝛe ðcep

ti vel timoꝛe ſt enicti. Cur. n. ſivi putaãt
idiferent᷑ obtẽꝑãdũ eè pceptovbi legũt
de citate ĩ ciuitatẽ eẽ fugiẽdũ ⁊ merce⸗
nariũ ñ expoꝛẽt qͥ vidʒ lupũ veniẽtẽ et

fugit qm ũᷣ ẽ ei cura de otnbꝰ. Cur non

iſtas duas onicas veraſq; ſẽtẽtias: vn
ſ.vbi ſuga finit᷑ aut iubet alterd vbi ar
guit᷑ ⁊ culpat᷑.ſic itelligere ſtudet:ut in
ter ſe reꝑiant᷑ ñ eẽ Zjrie ſient n ſũt. ⁊ boc

quõ reꝑit᷑ niſi attẽdat᷑ qð id ſuꝑi oiſpu

tani cũc ðᷣ locis in qbpus ſum pᷣmẽte g⸗
ſecutiõe fugiẽdũ eẽ rpᷣi miſtrio. Qñ ibi

aut pleps xpᷣiñ fuerit cni miſtret᷑. aut

põt ĩpleri ꝑ alios neceſſariũ miſteriũ qͥs
bus eadẽ ñ ẽ cã fugiẽdi ſiẽ ĩ ſpoꝛta ſubv
miſſus qð ſupꝛa ↄmemoꝛari fugit aplłs

cũ a pꝑſecutoꝛe ipſe ꝓpᷣe q̃ret᷑.Alijs qͥdẽ
neceſſitatẽ ſimilem nõ habentibus a qͥ

bus illic miniſterium debetin abſit nit
ſeatur eccleſia ſcut fugit ſanctus atha
naſius Alexandrinns epiſcopus:cũ eũ
ſpecialiter appꝛehendere. Conſtantinꝰ
imperatoꝛ cuperet:neqnaqᷓ; a ceteriſ mi
niſtris deſerta plebe catholica que ĩ ale
rxandria cõmanebat cũ aũt pleps mang
⁊ miniſtri fuguint miniſteriumq; ſub⸗

trabitur quid erit niſi mercenarioꝝ illæa

fuga damnabilis quibus nõ ẽ cura de
onibus venit eni lupuſ nõ hõ ſed diabo
lus qui plerũq; fideles apoſtatas eẽ ꝑ
ſuaſit quibus quottidianũ miniſterium
dominici coꝛpoꝛis defait et peribit ifirt
muso in tua non ſcientia ſed ignoꝛantia
frater pꝛopter quẽ chꝛiſtus moꝛtuus c.
Quid autem ad eos attinet qui in hac
re ẽ falut᷑ erroꝛe ſʒ foꝛmidie ſuꝑãt᷑:quat
ñ poti j ſuũ timoꝛeʒ domino inran

te atq; inuante foꝛte dimicant ne mala

ſine comparatione grauioꝛa que innl/

to ampiuius ſunt tremda comingat.
Fit hoc vbi cbharitas dei flagrat no vłi
tupiditas mundi finiat. Charitas enim
dicit. Quis infirmatur t ego non infir

moꝛ:Quis ſcandatiʒatur ⁊ ego nõvioꝛ

Sedcharitas ex deo ẽ. Oꝛemꝰ ergovt
abillo detura quo inbetur:⁊ per handq
magis timeamus ne oues chꝛiſti ſpiruu
ali nequicie gladio necentur in coꝛde

quẽ ne ferro in coꝛpoꝛe trucident᷑: nii
quandocunq; quocũq; motis genere
moꝛituri ſunt:magis timeamus neieian

interioꝛe coꝛupto pareat caſtitas:fidei
quẽ ne femine violenter conſtuprẽtur
in carne.Qua violentia non violat pu/

dicitia ſimnente ſernatur:quonid nex in

carne violat quãdo voluntas patientj
ſua turpiter carne non vtitin ſʒ nne cõ
ſenſone tolerat quod ab alijs operatur
Magis timeam ne mèbꝛa coꝛpoꝛis xpᷣi
Ddeſtituta ſpirituali nictu uecẽtut q; me
bꝛa noſtri coꝛpoꝛis oppꝛeſſa hoſſtili im
petu toꝛqueatur:magis timeamus ne la
pides viui extiguatur deſerẽtibꝰ nobis

quẽ ne lapides ⁊ ligna terrenoꝛũ eaifiti

oꝛũ incẽdant᷑ pꝛeſẽtib nobio. Nõ quia
iſta non ſunt vitãda cũ poſſũt: ſed quia
potius ferẽda ſimt quãdo vuari ſine im
pietate non poſſunt:mii foꝛte quiſq; cõ

tẽderit nõ eẽ miniſtrũ ipiũ qui tüũc ſub

trahit miniſteriũ pietati neceſſariũ: qn
magis eſt neceſſarin:An nõ cogiramus
cũ aũ iſtoꝛũ periculoꝝ peruenuur extre
ma:necẽ poteſtas vlla fugiendt q;uis
in ecclẽſia feri ſolet ab vtroq; ſexu atq;
ahoi erate concurſus:alijs baptilmum
Ragitantibus:alijs reconciliatroné: ali
is etiam penitẽtie impius actiõʒ: oibus
conſolatõʒ ⁊ ſacrametoꝛũ perfectiõem
Texrogatione vbi ni miniſtri veſint quã

Eulo vel nõ regenerati exe

„

2

os ſecum in vite ere

ꝓꝗquoꝛũd quãta blaſph

S
„
4

Mu miniiſteriozii: vide quid foeiit malb

rum tepoꝛaliu timoꝛ: ⁊ quata i eo ſit ac .

quiſitio maloꝛũ eternoꝛmũ. Si at miſmi
adſntpꝛo viribus quas eis dominſub
miniſttat omnibus ſubnenit Aliibaptj
ialconinnore ftau nm. O
ſolantar eckfleant exhoꝛtantur vr bu

rogent qei potens ẽ om na que timeẽ
anertere parati ad vtruq;:vt ſi non põt
labtis calx iſte tranſire fint voliitas e
iq malialiquod nõ põt velle. Certe iam

e fiat volutas eiꝰ

vides quod te ſcripſeras ñ videre. Quã
tum boni conſequantur populi chꝛiſti
ani ſi i pntibꝰmalis noſtris deſit ptia

miniſtroꝛũ chꝛiſti Quorꝛuͦ vides et quã
tũ obſit abientia ouᷣ ſua querũt nõ que
betilla de que dicttn

ieſn chꝛiſtinec S=ð ” „
c.Nõ querit que ſua ſunt: nec imilant
eum qin oixi l querẽs qo mibi vli⸗

re ?᷑:ſed quod muilus vt ſalui fiant. Qui
etiã pſeruto:is pꝛicipis illi inſidias non
fugiſſet niſ ſe alis qiubꝰ neceſſan erat

ſeruare voluiſſet ꝑꝑ qd ait. Copelloꝛ at
ex vuobus deſideriũ hetis oiſſolui ⁊ eẽ

cũ xpo:mulio eni magie optimũ:mane

re at ĩ tarne neceſſariũ ꝑpꝑ vos:bic foꝛ/
taſſe quis dicat ideo debere dei miſtros
fugere talibus imminentibus malis vt
ſe ꝓ vtil tate eccleſie tẽponbus tranqlli
oꝛihus ſeruet:recte boc fit a quibuſdaʒ

quando ſunt alii ꝑ quos ſuppleaf eccle

ſiaſt icum miniſterium ne ab oib deſe⸗
raf. Quod feciſſe atha naſium ſupꝛa diè⸗

rimus. Nã qnantum neceſſariu fnerit
eccleſie quatũq; ꝓfuerit ꝙ ille vir man

NQuant & et vel luct fideliũ ſuoꝛu qui

dilniet
min
H

4
„ 4
„ ſteger 3

grin carne catholica fides nonit: q ad/

nerſus arrianos: hereticos oꝛe illius et

giſq; timendu Eiie aſch id facere creda
tur: nõ cõſulẽdi voliſtate ſz timoꝛe mo
riengi. Magiſq; fugiedi obſit exeplo c;
viuẽdi pſt offitio: iulla röne faciedũ
Denicq; ſanctdauid ne ſeſe comitteret

piculis plioꝛũ ⁊ foꝛtaſſis extingueret᷑ ſ⸗
cut ibi oictꝰ ẽ: lucerna iſrael a ſuis hoc

petẽtia ſũpſit: nõ ipſe boc pᷣſupfit. Alio
quin multos imitatoꝛes feciſſet ignaue

de vtilitatis alioꝛij:ſed ſue pturbatione

noꝛmidinis. Oecurrit ẽt alia qſtio quam
Hitenere nõ vebem. Si. n. H vrilitas ne
glige da ñi vt aliqͥ iuiniſtri pꝑea fugiãt

iminẽete aliq̃ vaſtitate vt nẽt᷑ qͥ mini⸗

ſtrẽt eis quos poſt illã cladeʒ reſiduos

potuerit inenire: Quid fiet vbi vident

Oes iterituri:niſi aliq fugidt. Si.n. hacte
nus ſeuiat illa ꝑnicies vt ſolos miſtros
eccleſie perſequat. Quid dicem an reli

Auèéca e a miniſtris fugietib eccleſia ne

a moꝛientibus miſeraꝑilius reliquattiir
Seq ſi laici nõ queret ad moꝛte poſſut
occultare quo quomà epos ⁊ clericos
ſuos:ſicut ille adiuuerit ĩ cui ptãte ſũt
oiĩa qᷣ põt:⁊ nõ fugietes ꝑ mirabilè ↄſer
uare potẽtiã. ſ̊ ideo querim qᷣd nos fa
cere debeam ne ĩ oib expectãdo diui⸗
na miracula tẽptare onʒ indicemur.nõ
qͥdẽ talis ẽ iſta tẽpeſtas:quado laicoꝛũ

2 clericoꝝ ẽ cõe piculũ.Sicut naui vna

cõe piculũ ẽ mercatoꝝ atq; nautarũ:ve
rũ abſit vr tati pedẽda ſit hec nauis no
nfja vt deaeant eã naute:⁊ maxime gu
bernatoꝛ piclitãte deſerere:etiam ſi ſca⸗

pham traſiliendo vel etiã natãdo poſ⸗/

ſint effugere Quibus enim metuim ne
noſtra deſertione pereant: ne tẽpoꝛalẽ

moꝛtẽ:que qnq; vetura e: ſed eterna q̃ᷓ

põt ſi non caneat᷑ venire:⁊ põt ſi cauea
turẽt nõ venire metuimꝰ. In cõi at pi
culo vite huius cur exiſtimam vbicuq;
fuerit hoſtilis icurſus oẽs clericos nec
nõ ⁊? oẽs laicos eẽ moꝛituros vt ſmul
finiant hc vitã cui ſũt clerici neceſſa⸗
rii.Aut cur nõ ſperemꝰ ſicut aliquos lai
cos:ſic etiam clericos immãſurus a qui

bus ei neceſſariũ miniſteriũ valeat exhi
beri:qnãqᷓ; o ſi irer dei miniſtros ĩde ſit

diſceptatio qͥ eorũ maneàt ne fuga oĩuʒ
fiat ⁊ qͥ eos fugiàât ne moꝛte oĩnzʒ deſerã

tur eccleſie. Lale qppe certamẽ erit iter

eos vbi vterq; ferueãt charitate: vbiq;
vtriq; placeàt caritati. Que diſceptatio
ſi aliter nõ potuerit tarminari:quãtum
mihi videtur qui maneant ⁊ qui fugiãt

foꝛte eligeudi ſũt. Qui.n.dixerũt ſe poti
us fugere debere aut timide videbutur

qꝛ iminẽs malũ ſuſtinere nolnerũt aut
arrogãtes:qꝛ ſe magis qͥ fuãdi eẽnt ne⸗
ceſſarias eccleſie iudicarunt. Deide foꝛ
taſſis hi qui melioꝛes ſunt eligat ꝓ fra⸗
tribꝰaias ponere ⁊ bii ſeruabut᷑ fugien⸗
do quoꝝ ẽ min vtilis vita:qꝛ minoꝛ cõ

ſulẽdi ⁊ gubernãdi pritia:qͥ tñ ſi pie ſapi
unt cõtradicẽt eis quos vidẽt ⁊ viuere
potius opoꝛtere ⁊ magis moꝛi malle qᷓ;
fugere. Ideo ſic ſcriptum c. Contradi⸗
tiones ſedat ſoꝛticio: ⁊ iter potẽtes diffi
nit. Meliꝰ. n. deꝰ de buiuſmodi ãbagi
aſts q; boĩes iudicàt: ſiue dignetursd
paſſtonis fructũ vocare melioꝛes ⁊ par
cere ĩfirmis: ſiue iſtos facere ad mala ꝑ
fe ẽda foꝛtioꝛes: aut buic vite ſubtrabe
re quoꝛũ nõ põt eccleſie dei tm quatuzʒ
illoꝛũ vita pdeſſe. Res qͥdẽ fiet minus
vſitata:ſi fiet iſta ſoꝛtitio:ſed ſi facta fue

rit:qͥs eẽ repꝛehẽdere audebit. Quis nõ

ea niſi ivit aut ĩuidus cõgrua pꝛedica⸗

tione laudabit:qð ſi nõ placet facere eu

ius facti nõ occurrerit exẽpluʒ nullius

Inga faciet: vt ercleſte miniſteriũ mar
me in tãtis periculis neceſſarium ac de
birũ deſit. Tlemo accipiet perſonã ſuaʒ
vt ſi aliqua gra videt᷑ excellere: ideo ſe
dicat vita: ⁊ ob hoc. fuga eẽ vihnioꝛem
Quisds n. boc putat nimiũ ſibi placet.
Quiſqᷣs àt ⁊ boc dicit oibus diſplicet.
Sunt ſane d arbitrantur epos ⁊ clerĩ/
cos nõ fugiẽtes in talib periculis ſʒ ma
nentes facere:vt plebes decipiant᷑: cum
ideo nõ fugiũt:qꝛ manere ſuos pꝛepoſi
tos cernũt: Sed facile ẽ bãc repꝛ henſo
nẽ vel inuidiã deuitare alloquẽdo eaſ/
dẽ plebes atq; dicendo nõ vos decipi/
at ꝙ de loco iſto nõ fugiamꝰ. Nõ enim
ꝓp nos.ſed ꝑꝑ vos hic pon manemus
ne vobis nõ miniſtremꝰ* Quicqᷣd ſaluti
veſtre que in chꝛiſto ẽ nouimus neceſſa
rium. Si ergo fugere volueritis 2 nos
ab iſtis quibus tenemur viculis loluitiſ
quod tũc puto eẽ dicẽdũ qñ vere videt
vtile eſſe ad loca tutioꝛa migrare. Quo
andito ſi vel oẽs vel aliqi dixerint ĩ il
lius poteſtate ſum cui ird nullus quo
cunq; vadit enadit: ⁊ cui miſetidoꝛdiaʒ
vbicuq; ſit põt innenire: qui nuſq; vult
ire ſiue certis neceſſitatibus ĩpeditus ſi
ue laboꝛare volens ad incerta ſuffugis
2 nõ ad finiẽda:ied ad mutaàda: pericu
la ꝓculdubio iſti veferẽdi nõ ſũt mini/
ſterio chaſtiano. Si ũt boc andito abi⸗/
re maluerint: nec illis manẽdũ ẽ qͥ pꝛo⸗
pter illos manebant. Quia ibi iã nõ ſũt
pg quos manere adhuc debeant. Qui/
. igitur iſto mõ fugit vt eccleſie ne/
ariũ miniſteriũ illo fugiẽnte noõ de⸗
ſit faciat quod dũis pꝛecepit ſiue ꝓmiſit
Qui ãt ſic fugit:vt gregi xpᷣi ea quibꝰſpi
ritualiter viuit alimẽta ſubtrabdtur.
Wercenari ille ẽ: qin videt lupũ veni
entẽ ⁊ fugit:qm nõ ẽ ei cura de ouibues
hec tibi que a me conſuluiſti frater dile

le ſanctꝰin vita ſua plixa ꝓp

⁊ legebat: inter ac vberuim flebat. t
ne intẽtio eius a quoq; impediref ante

ueneris ſequenis ſentẽtia non pꝛeicnipſi
Melins tamẽ gy in bie periculio facia/

ſacti vri:r velle rfacere meruerur in
tentione minime defecerũt.

„

litate ac

felicitate ſancte ecclene catbolice diui/
nitus cõponata: vixit annis. lxxvi.ĩ ckn

catu at vel epiſcopatu annis ferme. xl.

2 dicere nobis inter familiaria colloqs
conſueurat poſt pꝛeceptũ: bapti muʒ
etiã laudatos chꝛiſtianos ⁊ ſacerdoles

coꝛpoꝛe nõ debere: quod eti ipſe fecit

iuſſerat pſalmos dauidicos qui ſuũt pau
ciſſimi de penitẽtia ſcribi: ipſoſq; qua⸗

ternioncs iacs ĩ lecto cõtra panetẽ po

dies ferme decè q; exiret de coꝛpoꝛe no
bis poſtulamit pxeſẽtibꝰ ne quis ad enʒ
ingrederet᷑ niſ bis tatũ bons quibꝰme

dici ad inſpicidũ ĩcrabat:vel c erierte
tur refectio. Et ita obſeruatũ ⁊ fact im
S: vt omni illo tepoꝛe oꝛanioni vacabat
verbum dei vſqʒ ad ipſũ ſud extremam
egritudinẽ ipꝛetermiſſe alacriter 2 foꝛ
titer ſana fide: ſanoq; conſilio in eccle⸗
ſia pꝛedicauit Mẽbꝛis oĩibus ſu coꝛpo

ris incolumis integro aſpectu a q;. au⸗
ditu: nobis autem coꝛã aſtantibus vi⸗

dentibus ac cum eo pariter oꝛantibus
doꝛtmiit in pace enutritus in boba ſe⸗
nectute:⁊ nobis etiã pꝛ0 eiꝰ cõͤmẽdab⸗

mes

in

cee

ſenit

geiſ⸗
iſe⸗
bene⸗
foꝛp
tlogt
ſemen
ſterbo
fun.
oce
ſa
lhene

ſadi⸗

& comonis depoſttione ſacrificl deo
obluu e 2 ſepultns eſt .
Leſtamstũ nullũ fecit: qꝛ vnde faceret
Ppatper cheiſti non habuit eccleſie bibli
othecã T omnes codices diligenter po
ſteris ruſto tendos ſepe iubebat. Si
quid vero eccleſa vel in umptibus vł
in oꝛnamẽtis habnit fidei pꝛeſopreri qͥ
ſub eodẽ dvom ecclene curam gerebat
dim ſit nec ſuos conſanguineos del in
pꝛopoſito vel ertra cõſtitutos in ſua vi
ta ⁊ moꝛte vulgi more tractauit:qͥb dũ

adhuc ſupereſſet id ſt opus fuit quod æ

ceteris eroganit nõ vt dinitias baberẽt
ſe vt aliqnid nõ aut min egerẽr: clerũ
ſuſfficitiſſimũ ⁊ memoꝛia viroꝛũ at fe⸗
minarum continentiũ cũ ſnis pꝛepoſnit/
plene eccleſte dimiſit vna cũ bibliotbe
cis libꝛos ⁊ tractatus vel ſuos vel alioꝝ
ſanctoiũ habẽtib ꝰin quibus dono dei
qualis quatuſq; i eccleſia fuerit noſcit᷑

⁊ in his ſẽper vinere a fidelib inuenit᷑.

Quidã poeta ſuis iubẽs quo ſibi tumu
lum moꝛt no in aggere publico collocs
rent pꝛo epigrà mate fixit dicene.
Qiner poſt opitũ varẽ gs noſſe viato⸗
OQè legis ecce loquoꝛ nox tna nempe
maea c. Ei in ſuis qdẽ ſcriptis ille o
excceptz charus ſacerdos q;tũ luceie

veritate videre cõcedit᷑ recte ac ſane fis

dei ſpei ⁊ charitati catholice eccleſie vi⸗
xiſſe manifeſtat᷑:atq; cũ de diuinis ſcri
bentẽ legentes ꝓficiunt: ſed ego arbi⸗
iroꝛ plus ex eo pꝛoſicere potniſie qͥ eun
loquẽtẽ in eccleſia pntẽ andire ⁊ vice
re meruerunt ⁊ potuerũt:⁊ eius pᷣſertiʒ
iter boies conuerſationè nõ ignoꝛaue
runt.Erat.n.nõ ſolũ erubiꝰſenba in re
gno celoꝛũ oe theſanro ſuo pꝛoſerenos
noua ⁊ vetera:⁊ vnus negociatoꝛũ qui
innenta pꝛecioſa margarita que hẽbat
vaditis cõꝑauit. Ueꝑ ẽt ex bis ad quos

ä

ſcriptũ e. Nic loquimini ⁊ ſic facite:⁊ ᷣ
quibus ſaluatoꝛ dicit. Qui fecerit ⁊ vo
cuerit ſit bomines magnuis vocabitur
in regnũ celoꝑ. Peto autem veſtram
impẽdio charitatẽ qni bec ſcrpta legi⸗
tis:ut mecũ oĩpotẽni deo gratias agatj
dominũq; benedicatis qui tribin mibi
intellectũ:vt her ĩnoticia pntiũ ⁊ abien
tium:pſentis tꝑis ⁊ fnturi boium ⁊ vt
dellem vifferre ⁊ valniſſem. Et mecum
ac pꝛo me oꝛetis vt illius quonda uirũ
cũ quo annis ferme xl dei dono abiq;
amara ulla oiſſenſione familiariter ac
duleiter nixi. Ut in hoc ſeculo emula?
toꝛ ⁊ imitatoꝛ exiſta e in fututo oipotèꝭ
tis dei pꝛomiſſis cũ eodẽ ꝑtruar Amẽ.

Eaſebi Eradi Wediolanenſis ca
nici regnlaris congregationis latera

patriarcbam. Aqnilegienſem Cardins

lem: ⁊ ſancti Marci pꝛotectoꝛem: 2 ce

teros cardinales. Aanotatio bꝛenuiſſi⸗
ma in eroꝛem ſcribentumn ſãctũ Augu

. 4
”

Npanca conferam pater beatſii
ſime ac reuerendiſſimi pꝛincipes
Cardinales chꝛiſtiani oꝛbis oni
colendimimi que duobus in libꝛis cõpe
ri falũs ambagibus magiſq; pꝛofuſa lõ
giſſimis:ut non tam apoſtolice diligen
te die noctuq; ſuꝑ cõmiſſo ſibi fidelniʒ

grege uigilãti: q; et uobis nõ i partẽ ſo

licitudinis ſʒ ĩ plenitudinẽ adiutorij mi
niſtrãde totius poteſtatis aduocat': 2
ideo qᷓ;uis negocioſiſſimis: liceat ta⸗
mẽ:⁊ libeat ꝑlegere ⁊ iudicare mẽdacis

falſitates ? maledicta q monb“ e fidei
ſut inimica xpams: paſtoꝛes eſtis omès
ſub uno vero chꝛiſto paſtoꝛe. Ores xpi

põt. Kalellus veſter ego ſum iam pꝛidẽ
pꝛedicationis vocatus officio, aſſto pe
Addibus veſtris uobis quieſcentibus doꝛ
mitare nõ debeo:imo vigil ac ſaga⸗ nõ
latrare nõ poſſũ cũ viden ouos:nõ di/
cam edos:ſed arietes a ſiniſtris vris ſta
tes ⁊ aduerſus oues inſurgere que a ö⸗
ſtris ſunt uobis poſite:⁊ coꝛnua pꝛodu
cemies ⁊ vngulas.Coꝛnua ſeptẽ ut tru⸗
cident rectos coꝛde:⁊ vngulas nt terrã
fodiant:quaſq; coꝛnibus impetere nõ
poterunt uel puluere peruerſi vogmat!
illarum poſſint oculos obdurare ne vi
eant quo vadant ⁊ ĩ tenebꝛas quo no
luerint ſeducantur. Clamabo igit᷑ imo
kt ſagas catellus veſier latrare nõ deſi
nam quoad rauce fiant fauces mee in
peo ſperates: ut paſtoꝛes emgilẽt 2 coꝛ
nua iſta ſeptem videant᷑ que ſũt ſeptem
cõcluſones:quas duos arietes iſti i vo
lucris duoꝛum ꝓduxere libꝛoꝛum. Cla
mapo vſq; quo ſpiruus mẽbꝛa tenebit
ut excerrua ⁊ perterrita neruoꝝ iſtoꝛuʒ
xoꝛnua edoꝛum imo anietum pꝛecidan
tur ne cbꝛiſnanarum ouiũ ſimplicitas i
petatur:ne grex chꝛiſti reliquũ exterrea
tur. ne effoſſe terre puluere ueluti puer
ſis ſcriptute ſancie interpꝛetationibᷣob
errate oues diſperiant ⁊ diſſipentur 9*

⁊ rationibus ftetus xe

2 poteſtate munitue.remon
bo igitur pꝛima coꝛnna iſta que ſu

nato demoliar: ſauctoꝛũ auctoii

cluſtones ſempteé chꝛiſtiane veritati

irarie quas frater Paulus bergomẽ

—

oꝛdinis heremitaꝛuũ ĩ ſi libello deſenp

ſit quaſq; frater ambꝛoſius eiuſdẽ oꝛdis

las imitat᷑ ⁊ pꝛedicat quas ego etid ve/
ritates ſeptẽ appellabo per antippraſin
ꝓpterea ꝙ in illis nibil veritatis coperi
poͤt. Pocẽ quod falſiſſimũ a neqmiſſi⸗
mu magis hac doctrina dici rectius et
uerius poſſet ſicuii in ſequetibus ap⸗
parebit Pꝛemõſratis 2cluſionig iſtis
quia in pꝛicipiq libri ſui generalis bꝛe⸗
ues fecit: eas dilatabo verbis iſñ ſuis aſ⸗
ſignatis locis vbi dilatantnr ĩ libꝛo ſno
Deinde lubutiam paucis uerbis!
rõnes quibus clarius falſa ab omnibuſ
ibus cuͦ auctierit

enam litteras negligetibue c audietit
compendioſe cognoſci queant quonu

ffulo e lermoe reſpoͤ/

Le

ula fere nerba dil
ſum atq; clariſ me pꝛobati dia eor um
dicta vel friuola nel fali ſima eſſe: ? oi⸗

„

2

pater beatiſſime ac reuerendiſſimox pn

ipum cardinalium dignitaié oꝛatů ve

lim quo digentur intelligere qua are⸗/

noſum fundamétũ ruina minas alicto

. *

res erroꝛs iſiius dno pꝛedecti in vociri

*

ue noluerint abdicantur paſcuaq; veũ ua reipublice chꝛſtiane pieceru. dec;

nota doctrine percipiant. Ego ſane ut

hinc ſtipulas ſuper edificare conati ſint

catulus leonis acerrimus etigilatis vo. que in con pectn facils venti ſane doc

bis a pꝛoductus fuero nõ tã latratibꝰ
infeſtos onibus hoſte s pᷣmonſtrabo ſʒ
Et dentibui inimicoꝝ gregis xpᷣ coꝛnua
petã admotiſqʒ małl meis:illoꝝ coꝛnua
ſeu concluſones a veruate alienas feſti

trine ⁊ chatholice veruatis ſiarenò po
terunt ſed ignem cõburendu vñ quach
vident expettere quẽ nemo pr beauſſie
niſi tuo iuſu illoꝑ oꝑibꝰ ut dignum eſt
potit acmouẽ nec nin inid potu ibiber

nerbis noſtrii

in livello noſiroreſponſeliad ola e in/
batũ dia eorumn

no ueritate carere. ſanctitaté igitureñaz

Concluf
mn ern
haemi
i
docto
fefuitt
cinctn
tonclu
femita
teopi
ſallas
mnita
baoſt
lines.
lo rii
Etpeo
herem
wecko
augul
Re
lisan
Hunn

guia
em
falſi

1
.
cipe
jata
nioi⸗
in ſo
neve
xriüi
clußte
naca

Conclnſiones f alſiſſime per antiphꝛa⸗
ſim veritates appellate i libꝛo general
here mitarũ

ſite he ſunt qᷓ ſequuntur.
Pꝛima veritas. Sanctus anguſtin?
doctoꝛ eccleſe ⁊ hyponẽſis antiſies ve
re fuit heremita indutus nigra culla: ?
cinctus linea pellicia. & Contra. Iſta
concluſio fratris ambꝛoſii generalis he
remitarũ eſt falſiſſima:ex eo ꝙ bʒ par⸗
tes pꝛĩcipales oĩno falſas. Pꝛima pars
falſa ẽ:q auguſtinns fuerit vere here⸗
mita vt ſcribit iſte frater ambꝛoſius ĩ li
bꝛo ſuo in pluribꝰlocis vt in folo.vii.⁊
lnea.xxi.⁊ in folio.viii.linea.xxv. ⁊ ĩ fo
lio.xii.linea.xxii.⁊ ĩ folio.lxxxi.linea.xi.
Et pꝛobat᷑ falſa. Pꝛimo ex loco:qꝛ vere
beremita nõ ẽ vbi non eſt heremꝰ: ſicut
mediolani non erat:in quo loco dicit᷑
auguſtinus fuiſſe heremita pꝛimo.
Secũdo pꝛobatur falſa ex tẽpoꝛe eta

huins pꝛime cõcluſionis apparebit.
ertio pꝛohatur falſa ex ſeriptura:
qnia nõ legitur ꝙ auguſtinus fuerit be
remita:niſi in ſermonibꝰ ad beremitas
falſis ⁊ mendacibus ⁊ ſſo attributis
Auguſtino.
Secunda pars pꝛime cõcluſiõis pꝛiĩ
cipalis falſa ẽ q anguſtinus fuit bapti
jatus:anno etatis ſue. ʒo. Dabetur dila
tio iſtius concluſionis in libꝛo generat
in folio.xii.iinea.xxii.⁊ ĩ ſecũdo volumi
ne vel parte illius libꝛi:i folio.viii.linea

xxiiii.⁊ ĩ folio.lxxxi.linea.io.Et iſta con

cluſionis pars falſa eſt contra doctri⸗
nã catholicam auguſtini ĩ libꝛo ſolilo
quioꝝ ⁊ ĩ libꝛo de achademicis vbi legi
tur ꝙ anno.ʒ. etatis ſue erat catbecumi
nus in villa ⁊ in agro mediolanẽli vbi
aſcripſit.
ertia pars cõcluſionis pꝛime ẽ: ꝙ
cu auguſtin baptitaretur: indut fuit ni

tis anguſtini vt in ſequẽti parte ſecũda

gra cuculle ⁊ cinctus ʒonb pellicea ad
differẽtiã monichoꝝ:⁊ iſta pars cõclu
ſionis fcribit᷑ ĩ ſecunda parte libꝛi gene
ralł ĩ folio.lxxxvi.linea.xxuij.⁊ or ꝙ ſan
ctus ambꝛoſius dedit illi habitũ Pauli
pᷣmi heremite: ⁊ boc etiam habetur in
ſermouibus ad heremitas in ſermone
inticulato de filio ꝓdigo ĩ folio.ixxxi.li
nea. io. Et iſta tertia pars pᷣme ocluſio
nis é falſa: æ contra catholicam eccleſie
doctrinam ⁊ cõſuetudinẽ appꝛobatam
qua antiquitꝰ veſtiebaniur bapnzʒati:al
bis ⁊ nõ nigris veſtibꝰ: vt ſibi ambroſiui
auguſtinus: rabanus ⁊ alij multi ſacti
7 doctoꝛes ⁊ ſcripſerũt. Et ideo dicebat
illud tepoꝛis ⁊ dicit᷑. Sabatum i albis.
Nec legunr ꝙ hitus panli primi bere
mite fuerit nigra cuculla:ſed tnnica fo
liis palmarũ itexta: æ collobiuũ: vt ĩ vita
eius habet᷑: ⁊.xix..q.ʒ.c. prelatů. .ecõ
tra. Et bec oĩa diffuſe ĩ libello noſtro re
ſponſali aduerſus libꝝ generalis here/
mitarum reprobata ſunt ⁊ ad litteram
punctatim falſiſſima vemonſtrata.
Ex ina prima coucluſione i ſuis tri⸗
bus partibus ſalſa ⁊ repꝛobata ſequũt᷑
quaſi correlarie multe alie cõcluſiões 1
libro generalis poſite que ſunt falle: ex
quibus alique ponentur exempli cauſa
vt ab omnibus breuuer cognoſcantur
cetera ⁊ quaplura in libro dicto: puer
ſa ⁊ falſa doctrina reſperſt ĩ quo allegat
Sermones Auguſtini de moribꝰ⁊ vua
clericoꝝ ⁊ vitam eius quã ſcripſit ſctꝰ
Poſſidius chalamẽſis epiſcopus:⁊ ali
as ſcripturas quas connpit adüciẽdo
verba: ⁊ immutando ⁊ vemendo ⁊ truũ
caudo pluſq; in. xxv.locis:vt ſuas iſtas
cõcluſiones falſas pꝛobare faciliue per
alia fuſata poſſet:⁊ ſũt iſte que ſequũt᷑.
/Pꝛuma concluſio que falla educitur
de prima Auguſtinus fecii vnam regu

lam heremittis anno etatis ſue.ʒi. Sub
anno domini.ccccviii.vt habetur i libꝛo
generalis ĩ folio.xi.linea.v.⁊ linea.xxxij.
Aliã etiã regulam quam dicũt ſecũdaʒ
edidit heremittis anno xxxii etatis ſue
in anno domini.cccc.io.dt habetur ĩ fo
lio.⁊i.linea.iʒ.⁊ ĩ folio.lxii.linea prima.

Iſta concluſio ẽ falſa ⁊ impoſſbilis

Falſa quiaaugnſtinus erat chatecumi
nus anno etatis ſue. . vt dictum eſt in
ſecũda parte pꝛime concluſionis. JIm⸗

poſſibilis ẽ quia ſi no domini.ccccviij.
erat aunoꝛum.ʒi. in anno domini.Aio.

eſſe non poffent ennoꝛum trigitaduo

rum: vt patet:ſed trigintatrium.
¶ Alia concluſio ex iſta ſequitur.Qð il

le icripture que ſunt ſermones ad bere
mitas ⁊ epiſtola Sigiſberti:⁊ ſique alie
ſint que dicant auguſtinum feciſſe du

as regulas eo tẽpoꝛe:⁊ eo loco:⁊ eo an

no domini dictis ſupꝛa Ille ſcri/

pture ſunt falſe: ⁊ ideo nec in ceteris

que dicuntur fides danda ẽ:ſed vt men
dacia ſunt reſpuenda. Sequitur etiam
aliunde ꝙ dicta concluſio ve duabꝰre⸗
gulis:ſine in monte pilano:ſiue in cẽtũ
cellis:ſiue alibi datis ſicut habetur ĩ fo⸗
lio:xvi.⁊ in folio.xi linea.v.⁊ linea.iʒ.eſt

falſa.Nõ ſolũ rõne tẽpoꝛis anguſtini
annoꝛum natiuitas domini. Sed rõ⸗
ne loci. Nã anno dominini.ccccvuij.nõ

erat auguſtinus in monte piſano:nec ĩ
centum cellis:ſed in aphꝛica ⁊ nõ inue⸗
nis:xxxij.annoꝛimm:ſed iam epiſcopus
qꝛ libꝛos ð ciuitate ſcribebat multos an
no natluitatis chꝛiſti ccclxxxxviij.vt col
ligitur ex libꝛo.xviij.de ciuitate dei capi
tulo vltimo. Sequitur ẽt ꝙ cõcluſio
illa qua dicitur ꝙ auguſtinus erat au/
noꝛuʒ.ʒo.quando venit mediolanum ⁊

ꝙ filius eius erat annoꝛũ octo eſt falſa:

pꝛo iſta ſecunda parte:vt habetur i epi

ſtola cuinſdã Sigiſberti:repoſita ĩ libꝛo

generalis: 2 alligata i folio.lxxxv. linaa

xix.Et ẽ contra catholicã veritatẽ aſſ-
ſertionem auguſtini in libꝛo confeſſio/
nũ:quia quando auguſtinus baptiʒat᷑

⁊ filius eiꝰ baptizat᷑ cum patre erat an

noꝛñ ferme.xv.ex quo ſequeretur ꝙ au
guſtiuus ſtetiſſet med olani annos ſe⸗
ptẽ:⁊ tamen quando receſſt a mediols
no remeans ad aphꝛicꝗ nõ erat niſi an⸗
noꝝ.ʒʒ.vt ex libꝛo confeſſio nũ habetur
Adde ꝙ ĩ libꝛo ſupꝛadicto i folio.lxxxv.
linea:⁊ in ſecunda parte libꝛi ſupꝛadicti
generalis in folio.ix.⁊ linea.io.habatur

ꝗ baptiʒatus ſtetit cum ſancto ſimplici
ano medio lani circa annum vnũ cum
dumnidio:⁊ ideo babuiſſet Auguſtinus
quando receſſit a Mediolano annos

xxxviij. cum dimidio:⁊ qnia omnia iſta

falſa ſunt.ideo nibil in tali epiſtola fide

dignuz debet haberi:nec de heremo nec
de ſocietate heremitaruʒ neq; de victu

aut veſtitu:aut queuis alia re dicatur.

Seqmtur ex dictis alia concluſio fal

ſa:qua intro ducitur auguſtinus in ſer
monibus adoeremitas falſo illi attri /
butis. In eo ſermone qi intitulat᷑ de
aſſumptionr beatiſſime virginis marie
in folio ſeptuageſimo:vbi dicit de ſe lo
quens.LCriginta annis ⁊ amplius com

putrui in ſtercoꝛibus peccatoꝛum meo

rum. Si anno trigeſimo eſt baptiʒatus

⁊ poſtea computruit in ſtercoꝛe ergo ĩ

lnxuriam relapſes: ⁊ poſt baptiſmum:
quod eſt contra veritatem: ⁊ in hoc de⸗
ſipit ⁊ contrariatur ſibi ipſi frater am2/

bꝛoſius:dicens in ſecunda parte libꝛi in
folio duodecimo.linea decimosſexta: et
octaua:qꝙ poſt baptimmum nunqᷓ; uſus

ẽ ocioſo verbo: quomodo ergo potun

cidiuiſſe in luxuriam qui nonẽ otioſo
verbo vſus:⁊ quo potuit ꝑnicioſo ope

ſetnere

rceqe
e
dtet

atoꝛ
tarum
eiuſch
t
augan
ſtpere
feguil⸗
uas
lomi
nisin
fieſeg
fegula
ſtitte⸗

fpofl
Auſon

ſtnon
laodie
mitep
inſtita
inneni
tenec
nex e
mone
ricoꝛ
ne do
eret
cimne
nomi
ſeen
nechp
Aſttkt
pſem
ure
Uiomn
cſeha
Cbint

aem
Miri
ut

NIO

ginn

Gicig
ehs

re rnere:Laceo multa alia ne modum
exce miſi compendij.
Secunoa vẽéritas. Auguſtinus oo/
rtoꝛ eccleſie fuit verus inſtitutoꝛ ⁊ fun
datoꝛ oꝛdinis qui oicitur oꝛdo beremi:

tarum ſancti anguſtini:⁊ verus frater

eiuſdem oꝛdinis.
Contra. Iſta concluſio eſt falſa: qꝛ
anuguſtinus non inſtituit heremitas ni

ſi per aliquam reguiam:non per pꝛimã

regulam:negqʒ per ſecundam inſtituit:

quas non fecit vt dictum eſt ⁊ pꝛoba⸗
tum in ſecunda parte pꝛime concluſio

nis:in ſecunda concluſione que coꝛꝛela

rie ſequitur ex pꝛimã. Et ſi feciſſet illas
regulas:eſſent regule cathecumini ⁊ in
ſtitute cathecumino:quod eſt falſum =
impoſſibile:ſtaſitibus veris dictis con

cluſionibus:vt patet ex ſequentibus:⁊

ſi non ſunt inſtituti heremite per regu⸗-

las dictas nec etiam ſunt inſtituti bere
mite per regulas dictas:nec etiam ſunt
inſtituti per tertiam regulam quam nõ
innenis.xxxii.annoꝛum nec i piſano mõ
te nec alibi:ſed in hypone conſtitutꝰſe/

nex edidit epiſcopus clerie: nec ꝑ ſers
mones duos alios de vita ⁊ moꝛibꝰcle
ricoꝛum quos ſenex fedendo in hypo⸗/

ne docebet:etiam anteqᷓ; ſermonem fa
ceret de vin clericoꝛum illum quem di
cimns regulam ſeu ſpeculum:ſicut ipſe
nominauit.ergo ſi non per pꝛimam ne
q; ſecundam neq; tertiam ſũt inſtitii
neq; per aliam ſcripturã que appereat

1 ſit ᷑ utentica igirur per nullam. Adde
ꝙ ſermooes.ʒ. in quibns regula cõpu⸗

tatur:intitulãtur de vita ⁊ moꝛibus cle
ricoꝛum:⁊ nõ heremitarũ qꝝ partes de

ciſe babentur in decreto in multis lo/

cis intitulatis auguſtiuus de vita cleri
coꝛum. Adde ꝙ rome laicus libꝛum de

„ *

libero arbitrio cepit: quem in hypone
pꝛeſbyter perfecit:vt in libꝛo habetur ðᷣ
bono perſeuerentie: ⁊ pꝛimo retractio
num capitulo nono.
Certia veritas. Frater oꝛdinis here
mitarum ſancti auguſtini ſoli vere ſunt
fratres ſancti auguſtini. Non obſtante
ꝙ multi al j mitentur regulam eius.
Et oꝛdo iſte pꝛeceſſit omnes alios oꝛdi

nes pꝛeter oꝛdinem ſancti banli.
= eſt falſa v?
patet ex dictis:quia non ſunt inſtituti

ab eo non ſunt oicendi pꝛopꝛie eius et
eſt contra determinatiouem catholicaã
communem opinionem totius eccle
ſie catholice:que pꝛeponu inter nõ mẽ
dicantes:poſt ſanctum baſiliũ canoni
cos regulares ⁊ inter mèdicãtes ponit
pꝛimos fratres ⁊ oꝛdinem ſacti domini

len ſemai franciſci.
Quatta veritas ſanctus auguſtinus
dum vineret plures conuentus de ſu

oꝛdine fratrum heremitarnʒ fundauit
⁊ in illis per plures annos habitamt. et
multos fratres in illis congregauitt.
Eonira iſta etiam falia ẽ: vt er pꝛma
concluſione ⁊ ex ſequentibꝰ ad illam
deductum c.nec auguſtinus edificauit
niſi dup loca. In oꝝo pꝛimũ.In epiſco
po ſecundum. Nec curabat implicare
animum in edificando nec habitauit
plures nec paucos annos in monaſteri
is niſi i bypone ⁊ i locis diccis
Quinta veritas. Uos canonici aſſet
ti regulares qui nunc vaditis cuʒ roehe
to ſiue camiſia ⁊ capas nigras ſicut fra
tres predicatoꝛes non fuiſtis inſtiinti a
ſancto auguſtino licet eius regnlan
ſmitemini. Nec vnquam Auguſtinus
fuit canonicus regularis quamnuis fae
rit epiſcoꝛus.

*

¶ůContra. Iſta concluſio eſt falſa:re/
pꝛobata in noſtro libello reſpõſali diſ
fuſe. Contra libꝛum generalis heremi/
tarum ad litteram repꝛobatum. Ubi2
ſtat rationibus ⁊ ſanctoꝛum auctoꝛita⸗

tibus. Qð oẽs clerici regulariter viuẽteſ

ſecundum pꝛimaʒ inſtieutionẽ apoſto
licã: ex inſtitutionibus ſancti auguſtini
rememoꝛatã ad pꝛiſtinũ ſtatum reuo /
catam ſunt dicti canonici ſeu clerici re⸗
gulares. Et ꝙ ſanctus Auguſtinus fue
rit canonicus ſeu clericus regularis vi
nens moꝛe apoſtolico ⁊ habitu clerica
li pꝛofeſſus ẽt votu clericatum ⁊ vitam
apoſtolica pꝛobatum eſt ex ſermonib?
tribus:de moꝛibus ⁊ vita clericoꝛum.et

ex vita eius quam ſanctns poſſidiꝰſcri⸗

pſit chalamẽſis epiſcopus.
4 exta veritas ẽ: oꝛdo iratrum here⸗
ſitarum ſancti auguſtini è fere appꝛo

datus ⁊ confirmat cẽt anteq; aliquiſ ali

us oꝛdo medicatiũip̃ᷣter oꝛdinẽ ſci bañ

lij. /Contra iſta cõcluſio ẽ falſa:qꝛ qõ
non ẽ adpꝛobari nõ põt.tempoꝛe autẽ
auguſtini vt ſatis ſupꝛa dictũ ⁊ pꝛobatũ
C. Oꝛdo heremirarum inſtitutus ab Au
guſtino nõ fuit ergo nõ potuit appꝛo/
bari: vt patet in ſecunda parte pꝛime cõ

cluſonfe. Et in his que coꝝelarie de /

ducte ſunt ex puma: ⁊ iſta concluſio v
dictũ ẽ cõtra tertià veritatẽ:non ſolum
filſa ſʒ heretica:quia cõtra cõmunt opi
nionẽ ⁊ determinationem ecclene que
ponit pꝛimos inter mẽdicantes: fratres
icatoꝛes oeide minoꝛes ⁊c.

2

intitulãtur ſancti auguſtini ad heremni⸗
tas vere ſunt cõpoſitia beato Auguſti
no./Contra iſta concluſo ẽ falſa con
tra ooctrinam catholicâ. Nã ſi eẽnt ſa
cti auguſtini contradicerent ſibi:in eo
quod dicitur in ſermone ad beremitas

qui intitulatur ſpecislixer:de filio pꝛodi
go:quod fuit baptiʒatuſ anno.·ʒo.etatis
ſue Auguſtinus.Et idẽ facit dicere ſan
ctum Ambꝛoſium in quodã ſermone ð

baptiſmo falſo illi artributo:⁊ in fmo⸗

ne ad heremitas:de eena domini repli
cat ꝙ fuit ine ttus nigro babitn a ſancto
ambꝛono:⁊ ſic pꝛeclari duo iſti ſanti do
ctoꝛes eccleſie:non ſoluʒ inuicẽ:led cõ
tra ſe ipſos mentirentur:qꝛ vt dictum ẽ
augnſtinus cathecuminus erat ano eta
tis ſue. ʒ3ʒ. Sunt pꝛeter dicta in illis ſfmo
nibus alia plura mendacia ⁊ falſitates

partim repꝛobata in noſtro libꝛo reſpõ
ſali ad libꝛum fratris ambꝛoſii coꝛiola
ni generalis beremitarum: partiʒ repꝛo
banda ſed alio opuſculo:ſñi vita comes

fuerit: vt nõ tã falſa vogmata mentibꝰ
fidelium ⁊ ſimplicium bominum inſe/
rantur aut ſi inſerta fuerint extirpẽtur.
Adde quod ſunt pꝛeter iſtas ſeptem

concluſiones aſia dicta in libꝛis fratris
ambꝛoſij ſupꝛa dicti: ⁊ fratris pauli ber

gomenſis eiuſdem oꝛdinis heremitaru
Sparſa non minus quadraginta parti
apocripha:vurtim contra clericos ſecu
lares ⁊ regulares ⁊ religioſos alios ob
pꝛobrioſa ⁊ falſa:partim ſcandaloſa 7
in malum exemplum chꝛiſti ſidelib:?

ex q;pluribus falfis vnum dictum iter
cetera falſa hic pono exempli cauſa: vt

cetera intelligaatur t falſa Dicit frater

ambꝛaſius in ſecunda parte liaꝛi ſui: in
ſecundo folio: ⁊ in.xuii. Qð ſanctus au

guſtinus nat?ẽ idibꝰ vecembꝛis aſino

ccclxxvii. Uixit at annis. lxxvi. moꝛitur
qt anno oni. ccccrxxvi. Iſta conelnſia e
falſa ⁊ impoſſibilis. SFalſa: qꝛnat eſt
idibus nonẽébꝛis ? non decẽbꝛis aa ha
betur in libꝛo ſuo de beata vita. Er im/

poſſibilis. Tlã ſitanto in nato vomun
cccixxxii. addat᷑ vita annoꝛum.ixxvi.ne

Lelene

aſeeg
nüdomm
ne anno
mnle
non xi
pba tfa
lis cauſa
cenditf
guocili
neibin

fates ſ

glioope
Suffich
malum
pten cc
noſoloe
fariatio
alig ſn
necod

(Se
1 n

Hline
uru⸗
datus
Cerbe
Credi
dbap
Quam
Uerbi
erroꝛis
Fima
legee

minne

nen
Hoo

Mung
ENeig

“
MLN.

1,geee

sEu

ptem conclnſionibus falſis veluti ĩ are

ceſſe è Augnſtinns dixerit eſq; adan
nũ domini.ccccliij.Et ideo nõ ẽ moꝛin

ns anno domini.ccccxxxvi. vt dicebat
⁊ male ⁊ impoſſibiliter:eẽt differẽtia an
noꝝ. xvij.vt patet.Alia vo q;pła apocꝛi
pha ⁊ falſa ſcribere pꝛetermitto bꝛeuita

tis cauſa ne pꝛomiſſum cõpendium di/

quod ĩ libꝛo nr̃o reſpõlali poſita ſũt mł
ta ⁊ ibi repꝛobata. ſũt repꝛobãde ẽt fal

ſiates ſermonum ad heremitas:ſj egẽt

alio opuſculo ad ſingula reſponſali.
Sufficiat vidiſſe qᷓ; compendioſe füda⸗
mẽium libꝛi dicti fratris ambꝛoſij in ſe⸗

noſo loco ſuper ſeptẽ ligneis columnis
variatis ruinam minans poſitum ⁊ ſti⸗

pulis ſuperedificatum ⁊ dillatum:a ad

ignẽ cõburrẽtẽ oigniſſime pᷣparatũ.

Sequentia in ſolenitate ſanctiſſmi

auguſtitii pr̃is canonicoꝝꝑ regulariũ6.
Epꝛofundis tenebꝛarum
undo lumẽ exit clarum.
rſcintillat bodie.
Olim quidem vas erroꝛis
Auxuſt inus vas honoꝛis.

BSatus eſt eccleſie.

Uerbo dei dũ obedit
Credit errans ⁊ accedit
ad baptiſmi gratiam.
Quam in pꝛimis tuebatur
Uerbis ſcriptis execratur
erroꝛis fallaciam.
Firmans fidẽ foꝛmãs moꝛes
Legis ſacre peruerſoꝛes
verbi necat gladio.
Obmuteſcit foꝛtunatus
Cedunt manus ⁊ oonatus.

tante lucis radio.

Mundus marceno ⁊ inanis
Ei oocirinis doctus vanis

per peſtem heretieel.
Maltum cepit fruetum fertke·
Dum in finis oꝛbis tere.
fidẽ ſparſit vnic.
Clericalis vite foꝛmam
Conquadrauit iuxta nonmam
cetus apoſtolic6.
Sui quippe nil habebant
Lanquam ſuñ ſed oiuidebant
in commune cleric.
Sic multoꝛum pꝛo ſalute
Diu viuens in virtute.
Bona tandem ſenectute.
doꝛmiuit cum patribus.
In extremis nil legauit
Quia nil ſuum exiſtimauit
Imo totnm reputauit
Commune cum fratribus
Salue gemma confeſſoꝛum
Lumen chꝛiſti vox celoꝛum

CTuba vite lux doctoꝛum

preſal beatiſſime. Qu te atré venerat
Te doctoꝛe conſequantur·e½
Uitam in qua gloꝛiantur.

bearoꝛuz anin
ercanaenen

De ſpiritu et aia. Auguſtinns
cognoſcam me ipſum ſu
Rſtinere non poſſuʒ ut me
dabeam incognitum: ma
gna nãq; ẽ negligẽtia nes

f(ſceire qᷣd illud ſit quo celeſtia tãcq; pfũ⸗
de cogitam quo nalia tã ſubtili ĩidaga
uniũõe iueſtigam ð ipo quoqᷓ; creatoꝛe tã
ſublimia ſcire ðſideramꝰ. on ẽ res ꝑe
grianec lõge qrẽda:a nobis aĩius ẽ quo

ipſa ſapimus. Sed ẽ ſemper nobiſcum.
Adeſt:tractat:loquitur ⁊ internoſcitut

Datum ẽ illi tã ingentiũ ſecreta ſcire et
ſe ipſũ cognoſeere nõ põe: paucis ſiqdẽ

licet ipᷣo aĩo aĩium cernere ideſt ur ole

WWS
—
—

alus ſe nideat.fieriattè põt qnadà dini
na pꝛonidentia iiu iueiendi ſacultas ad
ſt del deñt religionis aĩs ſe ipſas ⁊ deũ.
ſuũ pie caſte ac diligatur querentibus.
Jd circo reddã me mibi vno deo meo
cui maxime me debeo ⁊ uidebo qᷣd ſit a

mumue t pꝛincipia eius.

Quidéanims
Himus eſt ſubſtãtia qued ra
8 tionis particeps regnãdo coꝛ/⸗

poꝛi accõdata.animus ſapictia
Hlnſtratas ⁊ ſuũ pꝛincipiũ reſpicit et ſe/
ipſũ eognoſcit ⁊ q; ſit peccator ũ extra

telligi Coꝛpoꝛabilibus vero paſſiõibuſ
ↄſuptus ⁊ per ſenſibiles fonnas erxtra ſe

iplũ aductus obliius eſt quid ſit ⁊ quid

fuit ⁊ quia nib l aliud ſe eſie meminit pᷣ
ter ꝙ vr ſe eẽ credit.Et imaginatiõe cir⸗
ca coꝛpoꝛum ſimilitudines. ⁊ locoꝛum

pver ſatur. ⁊ in hac diſtractione eius:ſiue

vigilando ſiue doꝛmiendo diſtrabilur
Cum vero ab hac diſſtractiene per pu⸗
ram intelligentiam aſcendens in vin ſe
coligit rationalis dr̃. Ratio ſi quidẽ

animi aſpectus quo per ſe plũ veꝑ irue

tur ratiotinatio eſt rõnie inquiſtio. qᷓ/
re illa optis eſt ad uidendum iſta ad in
Maaliter alus ẽ iuiſibi
Nimus inuiſbilis ẽ. Neq; eni
a aliquis inuiſibilia cerneret: U

Aſibilia per coꝛpus videntur iui
r ſe. qꝛ in eo ſe videt ꝙ inuiſibi⸗

nonta

libus ſe vider. Uidetur tñ in coꝛpoꝛe ꝑ
coꝛptis:ſicut ſenſus in lutera manet.Et

littera vr. Animus coꝛpoꝛis dſiatoꝛ rec
toꝛ habitatoꝛ videt ſeipſũ per ſemtipſuʒ

nõ querit auxiliũ oculoꝛũ iĩmo ne ab oĩ
bus tanqᷓ; impedientibus et per ſtrepã:
tibus abſtrabit ſe a ſe. lõ nouit ſe apo
e. Et quuʒ vult veum cognoſcer eleuat

ſe querat ꝙ in ſe ipſo poſſit inueuire.in

le ſuum tene

ſe laper ſe mentis acie: õ niquidtale
eſt deus qualis ẽ animus. nõ tamen ui
deri niñ aĩo põt uec ita videri ut animꝰ

põt. Jucõmuta bilis ſiquidẽ eſt neritas

ſine defeciu ſubſtantie: nõ taleſt eim
Sed defficit ⁊ perficit: nouit ⁊ ignoꝛat

meminit ⁊ obliuiſcitur. modo vult mõ

nõ vult Diffuſis cogitationbus atq; cõ/
ſliis: huc atque illuc vagat.Conſiderꝭ
do ſpectat omuia. Uidet abſentia. traͤſ⸗
maria viſu ambit: percurrit aſpectu ab/
dicta ſcrutatur. Et vno momẽto deſcẽ/
dit ad inferioꝛa aſcendu inde. per ſen
ſus ſuos per totius oꝛbis fines mũdi ſe⸗
creta circontfert. aſcendit ad celum ⁊ he

ret xpᷣo cõiungitur deo iple ſi qndeẽ eſt
eins patria ⁊ babitatio ad cuius ſimili/
tudinẽ factus ẽ Quis quis ſe talẽ red

di deſiderat reddeat ad ſe ⁊ ſtet in ſe et
ſic intra ſemetipſũ ⁊ apud ſemetipſum
querat ⁊ videat vnde ↄſtet bomo ter
quas ſua parte factus ſit ãd imaginẽ dei.
— — inis 29poſitiõée.

pomo. anima im.
rarne: ? caro cum ſenſibus ſuiſ
ios ti ſei ſuo nõ monet caro abſch a⸗
nime ſocietate. Anima vero rationabi⸗
De potètiis anim.
Tſi qnidẽ rõnabilis cõcupiſci
pilio ? iraſcibilis per rônabili/
tatẽ habilis nature illuminar
ad aliquid cognoſcẽdũ ſupꝛa ſe inxta ſe

2 infra ſe. Cognoſcit eũ ſi quidẽ ſupꝛ⸗

ſe ⁊ ſe in ſe: ⁊ angeluʒ iuxta ſe quicqund
ccli ambitu continetur infra ſe p Nußt
ſcibilitatẽ ⁊ irraſcibilitatẽ habiliſe affici
ad aliquid apetẽdũ vł fugiẽdũ ad amd⸗

dũ vł odiẽdũ.⁊ iõ ò röabilitate ols ſeſ

oꝛit᷑ aĩe Et oe aliſs oĩs affect affect;
qdrugru eẽ dignoſci oũ d eo ꝙ ama

ouabas ſubſtantijs conſtat
Et anima cuʒ

ns gan
ocho
imd 8
ſpes t
feaan
coris
figaffe
ſponitl
dicpot
Cinädi
gided
guni
gente
ei
ſtiti⸗
Frutiͤ
91
ſame

nom
Le
pus

viſus diumnitatis ẽ 2 numé. Quodã mõ
nNach pꝛioꝛ videt᷑ nobis eẽ ſpiritus.ſ.i

de ſupplieiis ? doloꝛ de peccatiſ ſuerüt
conteptu mundi ⁊ ſuiui tamen cum v⸗

tutibus faciat miracula: et cum poteſia
tibus expellat demonia: Spes de pꝛox

mis ? gaudium de pꝛemujs facit amoꝛẽ
Poxumis veil. WπAnime difinitio.

ſimilitudinẽ totiꝰ ſa
pientiefacta. Omniũ in ſe gerit
Rmilitudiné i 2 primi. vnde a
nit ẽ omniũ ſimilitu/
idem in ſe vires quibꝰoia

. . 7

Rmilis aſſiſtit rũ ſit una. Similis é ter/

te per ſenſum. Aque per imaginationeʒ
Aeii per rationẽ. Fumamẽto per intel

lectum. Celoꝛum celo per intelligẽtia

Similis ẽ lapidibus ꝑ eſſeti. Arboꝛib

Per uita. Animalibus per ſenſum 2 ima
ginatione. Hominibus pet rationeʒ. An
gelis per intellectũ.dDeo ꝑ. intelligẽtiazʒ:
Et ncut dens ẽ omninm capax ⁊ omni
bus participabilis Sic anima capax ⁊
participabilis Captibilis eſt deus et
Participabilis omnibꝰ:qꝛ naturali ſuo
munere ⁊ uſu Ex munere participatur
ab omuibus ad eſſentiam qua ſunt. Et
m illa ad idoneã ſpẽm qua ab alijs dif
ſerunt.Et ſecundũ ut runq; quo ad con
grnum viſum quo perficiunt.Tria hec

omm hoini exiſtenti inſunt q̃ſi quedaʒ

veſtigia ſũme eſſennie imaginis ⁊ mune
ris.i.trinitatis patris a filiij ⁊ ſpũs ſdcti.
Eternitas quideʒ ẽ in pfe. Species ima
gina ion. Uiſusi numẽ. nobis aũt oĩs

Hote patris ⁊ fili munus. Ex ſpᷣo numè
c oĩs viſus gratie: cũ patre ⁊ filio. Joſe
eni regit ⁊ erudit. Conſolatur 2 pducit
eccleniam ad decimuʒ quia ipſe ſimmul

ſine macula ⁊ eruga tradet regendũ re⸗/

Enu ? deo ⁊ patri. Sica patre ꝑ filium

compꝛehẽdit ſiue inueſtigat. Rationibꝰ

? ſpiritu ſanetum uel porins in ſpui diu
na ad nos deſcendunt pater ſi quidem

tradidit filiũ ſuũ qꝰredimẽt ſeruoſ. Mi

ſit ſpiritum ſanctu in pꝛiuilegumm adop
tioni.Se deniq; totũ ſeruat in adoptio

nieberede. nemo ergo de dei pietate de

ſiciat. qin maioꝛ ens milericoꝛdia q; no
ſtra miſeria. ⁊ qniſquis ad eũ toio coꝛ

de clamauerit exaudlet illü qm miſeni/
coꝛe c. Lardius ſi quidẽ ei vñ peccatoꝛi
veniã oare quam ipſi peccatoꝛi acciper
SDic eni feſtinat abſoluere reuma toꝛ⸗
mẽto ↄſcie ſue q̃ñ plus e cruciet com⸗
paſſio miſeri:q;; ipſü miſeꝑ cõpaſſio ſui
— Kndme. capacitas.
Abpax eſt ommiũ aia oſi ꝑ ratio
c Analẽ ad cognitionè per cõcupi
Rbilẽ ad vilectione uniuernta⸗
tẽ capax muenitur. Sunt duo in aia. Et
id quo ipſa naturalis ſenſus cognoſcèſ
oĩa. Et diiudicans inter omnia natural

effectus quo ſuo oꝛdine ⁊ gradu dilli/

gat oĩa verutũ ſacultates ⁊ quaſi iſtru⸗
ta cognoſcendi ⁊ dilligẽdi habet ex nꝗ
Cognitionũ tñ venitatſ ⁊ oꝛdinẽ nequa
quaʒ heèt niſ ex gratia facta non a deo
mens rõnalis ficut imaginationẽ ſuſc⸗
pit ita cognitionẽ ⁊ amoꝛc. Uacua na⸗

q; creatur.Sapiẽtia foꝛmat ut ſicut ad

iutrix gratia replet ne uacua ſint. Sic ex
tra. Strenuũ operarium innenitur.
Quid ſit amma.
— Nima eſt ſubſtãtia rõnaliſitel
4 lectuulis adeo facta ſpir tualiſ
nunsõ ex dei natura: ſed potiuſ cre
atura ex nihilo facta:iĩ bonũ malũq; cũ/
uertibilis. Et ideo aliquatenus ẽ moꝛta
lis in quàtũ oeterius mutari.Et a voli
late dei cuius participatione bona fit a
lienari põt. Et aliquatenꝰ imoꝛtal am
ſubſtãtiã qua ei poſt hanc vita vel bñe

vel male ſit amictere nõ põt.nõ actis

Ste es
dudete
oͤhoͤte
aſpoft
gia ven
mercee
ate ig

4 onte carnẽ geſtis mernerit ut im carne
0 cludet etur: ut quidã voluerũt. S nec
iõ põt eẽ in hov ſine ſoꝛde peccati: niin
4 a xpᷣo fuit liberata Dei.n. niuu ad coꝛpꝰ
aia ven it ut ſifm ei' pc: ptũ ager vellz
A. mercedẽ acciperet vite et᷑ne aiq ſocie⸗/
tatẽ ãgeloꝝ. Si at ↄtẽpneret penas iu/
ſtiſſimas amariſſimaſ lucret᷑. Siue vo
ſn oꝛis ↄtinini ſiue extremi ignis.
u 4 MHimn ex eo dicta caiet coꝛ/
pus ad viuẽdũ:B ẽ viuificet.ſpi
X nits ipſa aĩa p ſimplici natura
el p: eo qõ ſpiret ĩ coꝛpe appellatꝰ e.
)Aſpũs:⁊ aĩa ſpũs idẽ lũt ĩ hoĩe q;nis alið
fnotet ſpũs alið aĩa. Spũs nãq; ad ſub
11 ſtã iã or.⁊ aia ad viuificationẽ. Eadẽ ẽ
eẽntia:ſjʒ ꝓpᷣetas diuerſa.nã vnꝰ ⁊ ideʒ
ſpũs ad ſeipſũ dr ſpũs ad coꝛp aia:ſpũſ
6 t᷑ ĩ qᷓtũ ẽ rõne pᷣdicta ſubſtãtia rõnalis.
Aia ĩqᷓtũ ẽ vita coꝛis de qua dictũ c.q;
paiderit aĩazs ſuã ſaluã faciet eã i.qͥſquii
apnd deũ vuã hãc q̃ nũc coꝛpꝑis viuifica
n tione ex aĩa coꝛpoꝛalit᷑ ↄſtat libẽter deſ⸗
pexerit ĩ futuro eãdẽ coꝛpiſ ñ olũ aĩe vi
u tã eternã ⁊ imoꝛtalitatẽ recipiet hũana
dd aia ꝗᷓ in eoꝛpe bẽt eẽ extra coꝛpus
pariter aĩa ⁊ ſpuᷣs vocari põt.nõ dne aie
ſeſual ⁊ rõnal. Atera ut hõ viuat:⁊ al/
4 tera uit qdã putãt: ut ſapiat. S vna atʒ
4 eadẽ ĩ ſemetipſa uiuit ⁊ coꝛpi vitã pᷣbet
H ꝑx ſubſtatiã.hũanũ nãq; coꝛꝑꝰ nec viuer̃
nec naſci põt ſine aĩa rõnali. vegetat᷑ iñ
A ⁊ mouet᷑:creſcit ⁊ hũanã foꝛmã ĩ vtero
recipit pꝛinſq; aĩaʒ rõnalẽ reccipiat. Si
cut.n.virgulta ⁊ herbas manefr ⁊ icrem
ta hr̃e videmꝰ.Duplex ẽ qͥdẽ nita aie.a⸗
lia qᷓ viuit ĩ carne:⁊ alia qua viuit ĩ deo.
Duo ſiquidẽ ĩ hoĩe ſẽſus:vnus interioꝛ
1 ⁊ aliꝰ exterioꝛ.⁊ uterq; bonñ ſuũ hʒĩ qꝰ
reficit᷑. ſenſus ĩterioꝛ reficit᷑ ĩ ↄtẽplatiõe
dininiiat..ſẽſus exterior ĩ ↄtẽplatiõe hbu
mãitat.ꝑꝑea de hõ fctũs ẽ vt totũ bo
——

minéi ſe beatif earet ? tota hois eèr ad
ipſũ cõuerſio:⁊ tota dilectio eèt in ipſo
cũ a ſubſtãtia carnis videret᷑ p carnẽ.et
a ſubſtatia mèn videret᷑ ꝑ ↄtẽplationẽ⸗

initatis. B at totũ eẽt bonũ hõis ut ſi

ne igrederet᷑ ſiue egrederet᷑ paſcua iuẽi
ret: paſcua ĩ factor̃ ſno ĩueuiret:paſcua
foꝛis in carne ſaluatoꝛis paſcua intꝰ idi
uinitate creatoꝛis. ̊ bonũ magnũ ſecu⸗
tũ è malũ qm̃ pꝑdito bono intus erat
Egreſſa è aĩs ad bõa aliena ꝗᷓ foꝛis erãt

⁊ pactũ fecit cũ delectationibꝰ ſeculi re

qmieſcẽs ſupꝑ illas nõ attendẽs abſcẽtiã
bõi ſui interioꝛis eo ꝙ ↄſolationes ſuas
ceꝛnẽt ĩ bõis alienis. nã cũ exterioꝛ ſeſꝰ

carnal bono ſuo vteret᷑ iterioꝛ ſenſꝰmẽ

tis q̊ñ obdoꝛmit᷑.Nõ.n.cognoſcit bõöa
iterioꝛ ſẽſus qͥ iocunditate bonoꝝ exte/
rioꝝ capit᷑ nã qͥ i carñ viun ĩ carn ſẽit ⁊
doloꝛes cãnis fugit ĩ q;tũ põt.vnlnera
ãt aĩe pꝛſus ignoꝛat.nec medicina q̃rit ĩ
eis. Cũ aũt moꝛtunꝰ fuerit ſẽſus aĩe qꝰ
viuit ĩ carne:tũc viuificari incipit ſẽſꝰ il
le qᷣ ſetiet ſemetipſũ ⁊ tũc ſciet doloꝛes
ſuos ⁊ incipiet ſentire vulnera ſua tãto
grauius q;to magie ei obeſt malũ ꝙ eſt
magis intimã ? magis ꝓdeſt bonum.
Piritus multl mõis or. nãque
deus ſps aer iſte.Et ſtatꝰ aeris
ꝗq́ᷓa coꝛde receptꝰ ẽ ꝑ totũ cop*
emiſſuſ moꝛtaliũ vitdà flatu neceſſaria ꝰ
tinz. Iſte t ſpus vite aĩia dici ũ põt qꝛ
aer varietate diſolmit᷑.dr ãt ſpũſmẽs rõ
nał ubi ẽ quedã ſẽtilla tãq; oculus aĩe
ad quẽ ꝑtinet imaginatio ⁊ cognitio di
oculus aĩe ẽ mes ab oĩ coꝛpis labe pu/
ra ment] aſpectꝰ rõ.ĩtellectꝰ viſio.tria
hec cũ aie neceſſaria,ſũt.i.ut ſanos ocu⸗
los bũt ⁊ aſpiciat ut videat ſãos oculos
habʒ.cũ amortaliũ cupiditatibns ẽ pur⸗
gata at que remota aſpiẽ cũ indei lumie
2tẽplatiõis ocnloo figit.vidiʒ cũ n illa
5

contemplatiòe aſpicit ᷓta ſint gnadia
ſta letitia:quãta ſecnritas:quãta ioců
ditas. Sanitas facit illã ſecurã: Aſpec/
tus rectà viſio beata. Cuũ.n.fiũt ab oĩ ſe
ce liberata maculq; dillota: tũc deniq;
in ſe ipſa liberaliſſime tenz. nibil ſibi me
tnit aut a nulla culpa qcqᷓ; agit vl agit
ut att igit ⁊ tũc ingẽti quadã ⁊ incredi/
bili letitia ꝑ fidutia pgit videũt ⁊ ĩ ipfa
tẽplatiõe vitat] aſpectꝰ.ſic aĩa pᷣus ſana
mur. ſanata ĩtrod ucit᷑. introducta reffici
tur. Spᷣs ẽ quedà ius aĩe mẽte iferioꝛ v
bi coꝛpoꝛaliũ reꝝ ſimilitndies expꝛimũ⸗
tur.nec ipſe ſps coꝛpus ẽ ſʒ coꝛpi ſilis. qᷓ
m. ſpiritu vident᷑ nõ ſũt coꝛpalia vxł coꝛ⸗
ruptibilia ſeq coꝛpoꝛibus ſimilia faciet
ſi quidẽ hois ⁊ nobis foꝛniſcaris Nota
eni Et ĩ memoꝛia nr̃a imaginationẽ ſu
aʒ in coꝛpoꝛalẽ quidẽ. ſed coꝛꝑi ſiłitu/⸗
Qinè ad quã recurrimus cũ clauſs ocu
is eꝗ cogit mꝰ. ꝙ. n. ad coꝛpis ſenſũ a⸗
tiqð coꝛpꝰ ĩ loco h̊ aboĩ aere ſimilitu
do coꝛpis.ſimulitudo coꝛpis ĩ memoria
C qẽ intẽtio volũtaij ad coꝛpis viſũ viſ
onẽq; ↄtẽplatiuaʒ.̊ ẽ eadẽ itectio vo⸗

luutatj ad ↄcplãdã imaginẽ coꝛpis:q̃

Cc iĩ mmoꝛia ⁊ iuinoe cognitiõis. ſiue ille
ſpũs ofr̃ ſcũs ad imaginationẽ ⁊ ſi tudi
nẽ dei ĩ qno ẽ cognitio vitatis ⁊ amoꝛ:
Vitas ſi qdè imago als imaginatio ẽ in
cognitiõe Et ſimilitudo ĩ dilectioñ ĩmo
qꝛ rõnal ⁊ ſimili.udo:qꝛ ſpuÄlis ſiqͥdes
Vitati nulla retraheret põita ſpã ẽ rõna
le nrjm quo roõcinamur iĩtelligimꝰ ſapi
mꝰ ſpũʒ dicimꝰ hũc at ſpũʒ apls mẽtem
vocat cũ diẽ: Renonamini ſpũm mẽetis
vfr̃e.i.mẽte. Nihil ãt ẽ alið ſpũs mẽet qᷓ
mẽs ſicut coꝛpꝰ meij nibil ali q́; caro.
PYęés ãt of à mẽte. mene àt grece la
tine dr̃ luna.Et ſic luna creſcit ⁊ deficit
Txcvaria viciſitudie comitaf.aĩ id tñ ꝙ ſu
it qdã gfecta nouuate le rſtituit.ſic meſ

me caß ſimio niſerit niſe cipitk fina

nũc ſe ſe referẽs ſe cõpit falſa redarguitt

mõ ad coꝛꝑalia redarguẽda regèda de
flectif᷑. mõ er nis ronibꝰ iſpiciédis ad he
rere ſcit.rõ ẽ mẽtis aſpectꝰ quo bonũ et
malũ diſcernit. vtuteſ eligit:deũ diligit.
Mẽs vniuerſal capas ẽ oiuʒ reꝝ nlitu⸗
die reſignita oĩa ec dĩ q̃dã ntnra pofè/
tia ⁊ naturali dignitate. Idcirco iuiſibj
les reꝝ cãs ꝑ ĩtelligẽtiã ↄpᷣhẽdit.⁊ viſi/
biles actua liũ foꝝſ = paſſiões ꝑ ſẽſũ col
ligit.Et ſiue ꝑ ſẽſ ad ſẽſibilia exeat:ſiue
p itelligẽtiã ad ĩuinbilia aſcẽdeat rerrũ

fintudiuè᷑ ad ſe ipſã ↄöhit pñtia cogſct.

abſẽtia ĩtelligit. Ignota ĩqrit:: inèt v⸗
ſatur. rõnale ⁊ ĩ rõnale lumẽ quo rõcia
mus tintelligimꝰ ⁊ ſapimꝰ mẽetè dicimꝰ
ꝗᷓ ita facta ẽ ad imaginem dei: vt nulla
ĩterpoſita natura ab ipſa vitate ſe cerna
tur. Mẽs eni ex eo dicta ẽ ꝙ emineat i
aĩia pᷣſtãtioꝛ.ſ.vis aie c.a q̃ pcedit itelli⸗
gẽtia.pꝑ intelligeti vbiq; ppſã vitatẽ ſtel
ligit ꝑ ſapiẽtiã diligit. Sapientia ndq; ẽ
amoꝛ bõi ſeu ſapoꝛ boni.a ſapoꝛe ſiqde⸗
dr mẽtis: viſio ẽ itelligẽtia. Guſtu ſapie
iſta ↄtẽplat iua velectat᷑.cũ ab oib ĩſe

rioꝛibꝰ ad ſuperioꝛa volum aſcẽdere jꝭ
us occurrit nobis ſenſue. Deiñ vo ratio

Intellectꝰ⁊ ĩtelligẽtia.⁊ ĩ ſũmo ẽ᷑ ſapia
Sũmã nq; ſapia ipſe deus eſt. Sapiè
tia hoiĩis eſt pietas ⁊ culiꝰ dei. Senſꝰ ea

vis anime eſt que rerum cõperatarum

coꝛpoꝛeas reſpicit foꝛmas pntes. Ima⸗
ginatio eſt ea vis aie coꝛporaꝑ rerũ coꝛ⸗
poꝛeas reſpicit formas. Sed abſentes.
Senſus nãq; foꝛmas ĩ materia pcipit.
imaginatio extra materia et ea vis que
exterius foꝛmata ſenſus oicitur eadem
traducta vſq; ad intimũ imaginatio vo
cat᷑: maginatio nãq;ʒ de ſenſu oꝛit᷑ et ʒ
eius diu rſitates ipſiusq; variatiões int
ta videt. Anima carneis oculis multa et

Plaftt
gaſtdir

ſuuaware
ia ſemen
ano
(twus
deminſ
eltuucin
fationen
ation
(pioN
Alluten
Mur
ſunt4
gis gie
furab.
Pus. .
(oraibt
tonſide
Pllur
ſisgi
nnge
Nuc
gei
ſiqun

„Mute

reai
öͤne
pomm
Hii
Cpit
mtell
lonè
ge
1 uIna
gnit
Un
ain

chier
iii
ins

glicnen
Ctent⸗
iri
unnr
v

gitt⸗
—
“
2
mnn

ſi quidem ipſũ ſũmu veri⁊ uere incom

Antaſmata imagine concipit. Et vdich
quaſi oifundiur mouetur errigitur et

fluctuare videtur non a ſe egrediens. ſʒ

in iemetipſa tauq; in magno percudiẽs
ſpatio qvagatur. Non exit ab ula. tra
ctibus ſuis ſibi illa repas ſentat. habt ſidqᷣ
dem in ſe quaſi quenddâ latuucinem et
oltiudinem. NHam per coritatem deu;
rationes fideles ſibi cõplecutur per me

ditationem rerum vniuer a que a pꝛin

cipio mundi vſq; ad finem deus ꝓpter
ſalutem noſt ram operatus eſt. Medi
tatur per contemplationen que ſurſuʒ
ſunt. eleſtia contemplatur. Rõ eſt es
nis gie que rerum coꝛpo:eaꝝ fſoꝛmaſ na
guras. Differentias pꝛopꝛia accidẽtia ꝑ
æipit. Omnia incoꝛpoꝛca:ſed ñ exira coꝛ
pus. JIdeʒ ſubſiſtentia abſtrabitur. n. a
coꝛdibus vel a coꝛpoꝛbus nõ actione ſʒ

conſideranone. nam nempe ipſius coꝛ/
poꝛis fm quũ. omne coꝛpus coꝛpus eſt
nullum vtiq; coꝛpus eſt. intellectus ea

vVis aĩe eſt que inmſb la perc pit. Sicent
angelos Demones animas 1 omnẽ ſpi
ritũ creatur intelligentia ea viſ anime ẽ
que iumediate ſupponitur deo. Cernit

mutabiliẽ: ncut aĩa ſenſu ꝑcipit coꝛpo⸗

rea imaginatione coꝛpunt ſimilitudieeg
gõne comporuʒ naturas. Intellectu co

ſpiritũ increaiũ. Et quicquid ſenſus cõ
cipit imaginatio repꝛeſentat ⁊ conſde/

ratio fermat ⁊ ingenium inueſtigat rõ

iudicat: mnemoꝛia fuat: intellectui ſepat
intelligentia conpꝛehendit t ad mecdiita
tionẽ ſiue ad cõtemplationem ad ducit

Ingenü ea vas aie: fiue intenſo qua a
nitma ſe extendit ⁊t exercet ad cognitoꝝ
cognitionem. Jngemũ nõ exquirit ico⸗

gnita. rõ decernit inuẽta memoꝛis recõ
dit iudicata et os fert adbuc iudicanda

ſic fit aſcenſus ab inferioꝛibus ad ſupio
ra.Et vna a ſummnis dependet intellec
tus nanqʒ qnedam imago ? ſimilitu/
do intelligentie eſt ratio intellectus ra
tionis. Yantaſticus ſpᷣs cui etiam ſupre
mũ corpis coꝛpꝰ.i.ignis qdã ſimil rudi
ne iungitur ⁊ igni aer: ⁊ aeri aqna:⁊ aq;
terra. Senſus informat imaginationes;
imaginatio rationeʒ; Et facit formà ſiue
prudentiã. rurſuũ rationi occurrensdi
nina pru dentia alia: informat eam ⁊ fa
cit intelligentiam vel ſapientiã. Eſt itaʒ
in ratione quedaʒ ad ſuperna ⁊ celeſtis
intendens ⁊ dicitur ſperica: ⁊ eſt quedã
ad tranſitoria ⁊ caduca reſpiciens ⁊ id
vocatur prudentia h̊ duo in ra ione ſũt

2⁊ in ratione conſiſtunt:Et diuidit ſe rõ

in duo:ſurium ⁊ deorſũ:ſurſum in ſapi⸗
entiam:deorſum in prudentiã quaſ in
virum ⁊ muliereʒ:vir ſit ſugior ut regat
mulier inferior ut regat᷑ vt dictũ eſt me
lior eſt iniqnitas viri qua ʒ bene faciens
mulier. Melior ſiquideʒ eſt per celeſte
deſ derium accenſus carneʒ neceſſariaʒ
ei ſubtrahendo afligit q; qui per carna
lem reſolutus ꝑ omnia que cõmoda ſt
ei ſatiſfa cẽ 2endit. ¶ Senſ ⁊ eius opꝰ
ſus iuuat exterius:quia ocu
lus carnis q;uis ex natura fa⸗
cuultatem uiuendihabeat nun⸗
q; tamen per ſ uitur diſionem.
MNec auris auditur niſi ex benefitio ex⸗
terioris lncis ⁊ ſoni imaginatio iuuat᷑
exterius:quia ex ſenſibilibus concipitur
rõ inuat᷑ iteriꝰ qꝛ ſps rõnal ex dono cẽ
atoris eſt habilis ad cognoſcendũ veꝑ
⁊ ad diligendũ bonũ niſt ĩiterioris lucis
ratio fiũt ꝑfuxa ⁊ calore ſuccenſa nũqs
ↄſedtur ꝑ ſe ſapĩie cognitioneʒ vł carita
tis effectũ. intellectꝰ ⁊ irelligẽtia:iunãt
ſupius: da deus ignis ⁊ lux eſt. Lux 3
ſplendoreʒ emittens ex ſe qmem gFelinet

in ſe. IAluminat itelligetia 14 cognitie

né ver itatis. Ignis vero caloꝛẽ emittẽs
ſed nõ amittene inflamat effectum ad
moꝛem virtutis. Et ſicut ſolẽ non videt
oculus niſ i lumie ſolis. Sic verũ ac di
uinũ lund nò poterit itelligẽtiã videre
niſ in ipſius lumine. Unde bñn ĩqnit ps
pheta.Et ĩ lumie tuo videbimꝰ vnũ.ũ
.n. moꝛtale hoc induerit imoꝛtalitatem

Et coꝛꝑale boc ĩduerit ĩconuptionem

tũc mẽte ꝑiter ⁊ coꝛpe ſpũales affecti ſʒ

modũ noſtrũ ꝑ mẽtis illuminationem

oĩa ſciemꝰ: ⁊ ꝑ coꝛpis incoꝛuptibilis le
uitatẽ vbiq; eè poterimꝰ. Uidebimꝰmẽ
te ꝑ cõtẽplationẽ. Uolabuu corpoꝛe p
inconꝛuptionẽ᷑.Diſcernem mẽte. Diſcer
nemus coꝛꝑe cũ ſenſus noſtri corporiſ
vVertet᷑ ĩ rònt᷑:rõ intellectũ:iutellect iĩ in
telligẽtid:intelligẽtia ĩ deũ imitabitur.
ſenſu viſibilia peꝛc piuũt᷑.in ymaginatiõe
cõtinẽtur viñbiliũ ymagines:alias ima
ginationes: ⁊ ſimilitudines ad rönẽ pti

net viſibiliũ rõnes ⁊ diffinitiões: ⁊ i vii

bilũ iueſtigationẽ ad ĩtellectũ. Ad ĩtel
ligẽtia ſpectat ſpualiũ ⁊ dinoꝑ cõphe ſi
ones.Sc ſus vero ⁊ ymaginatio ad rõ
nẽ aſcẽdũt:ſʒ itra remaneres eã aliq̃te/
nus actꝰ educere poſſunt:⁊ q̃ñn a lõge q̃
d ondere ad qͥ nõ põt ꝑuenire ſine q̃⸗
dã. ppoꝛtione:intellect?⁊ iĩtelligẽtiã rõ
inuare põt:ſʒ ad ſtatũ eoꝝ nõ valet aſcẽ
dere:qm̃ metas ſuas:⁊ ꝓpꝛios fines hẽt
quos trãſcẽdere nõ pot. Sẽſũ ⁊ imagi⸗
natioac cũ cetis aialibꝰcoia hem vidẽt
Rqᷣdé viſibilia ? viſorũ recoꝛdat. In qui
bnſdã ẽt ſẽſibus nos ſupãt qm̃ iuſtũ fu
iit / vt bꝛinis aialibꝰ ob mi oãdũ ĩ itelle
ctu erat aliqd apliꝰ daref ĩ ſẽſn. Ex con
trario tato magis neceſſitas ĩducit hoĩ
exercẽde rõnis: quàto defectũ maioꝛeʒ
patit᷑. Senſualitatis rõ ãt ĩde ĩcipit. ¶n
de aliqd occurru ꝙ nobiu cu aialibꝰnõ

ſit eòe. Queda vero ſut itra rõnẽ qdã in
rxta roõnc:quedã ſupꝛs rõnem ifra ron⸗
ſut qᷓ ſenſu percipimꝰ ſicut dura: moliq
calida ⁊ frigida: cadida ⁊ nigra. Juſta
rõnẽ ſũt ⁊ parnia rõi q̃röne percipimꝰ:
ſicut cõmoda ⁊ icõmoda vera ⁊ falſa:
iuſta ⁊ iniuſta.eu ſiqdẽ ẽ qͥdã ai motus
viſũ mẽetis acnẽs:veraq; a falſis diſtigu
ens: ſupꝛa rönẽ ſunt q̃ nec ſenſus docet
nec perſuadet:ſʒ ant diuina cõpꝛehedũ
tur reuelatione. Ant dininarũi ſcriptura
rũ auctoꝛis credũt᷑:ſcut deũ ĩ vna ſubã
trinũ ⁊ in trib perſõis ſnbãliter vnum
Deus ſiq̃de ẽ rerñ vnluerſitas:i qo nul
la ſingnloꝛũ:⁊ iò motib rõnis nõ ſubia
cet quia rõ nõ ẽ niſ de re aliq̃ alia. Aia
ſpũs intellenrualis ſẽper viuẽs. Sem
ĩ motu bone maleq; volũtatis capar:le
cũdũ bũgnitatem crestoꝛis atq; fm ſui
opis officiũ.als affectũ:uarijs nucupa
tur nominibꝰ. ODr nãq; aia ou vegetat
Spũs dũ cõtẽplat᷑:ſenſus dũ ſẽtit.aius
dũ ſapit. Dũ itelligit mẽs:ouʒ diſcernit
rõ:dũ recoꝛdat᷑ memoꝛia: dũ vult volũ
tas. Ita t nõ differr i ſubã quẽadmõʒ

i noĩbꝰ Qum oĩa iſta vna aĩia e. ꝓpꝛieta

tes qͥdẽ dinuee:ſʒ vna eentia. In ſpu in
⁊ aia põt ec dr̃a:qꝛ oĩs aia ẽ ſpũs: ſed
nõ oĩs ſpũs ẽ aĩ a. Aie onplicee mihi ſüt
actiões.Alio nãq; conſcilio arigere i de
1ij. Alio iclinat᷑ ad canex iclinatur autẽ
ſic.Cũ ſit ſubtilis ⁊ iuiſibi/is videri non
põt:ſj per potẽtias ſuas ſe extẽdit ⁊ on/
dit: per ↄcupiicẽtiã nãq; appetit per ira
ſcibilitatẽ cõtẽpnit per rõnalẽ iter vtrũ

q; diſcernit. Lota eentia aie hijs poten
tijs ſuis exiſtit. Nec per partes diuidi⸗/
tur cũ ſimplerx ſit ⁊ indinidẽ ia. Et ſiali
oñ partes hẽre or roͤnejpotvſillitudis
qᷓ; veritate cõpoſitionis imelligéai eſt.
Enplexr ſubſtdtia ẽ aĩa: neq; maius nz
minus c rõ in ſubſtãtia q; anima i aia:

ſz ona eadẽ ſubſtantia ſecdũ diuerſas

potentias diuerſa ſoꝛtitur vocabula.

Has potẽtias bhʒ anteq; coꝛpori miſcea
tur. Naturales liqͥdẽ ſũt ei nec alið ſũt
q; ipfa. Lota nãqᷓ; aĩe ſubſtatia ĩ his tri
bus plene ? verecte coiſtn in rönabili
tate cõcupiſcibilitate ⁊ iraſcibilitate q̃ſi
quada ſui ttinitate ⁊ tota hec lrinitas ẽ
quedã anime vnitas:⁊ ipſa anima deuſ
eſt.Oĩa ſua ⁊ oĩa ſua ⁊ anima q̃dã ſua

bʒ. habet iqdẽ vuinerſalia ⁊ ipſa omnia

c.potentie nãqʒ ⁊ vires ei ideʒ ſunt ꝙ

ipſa. habet accidentialia ⁊ ipſa non eſt

ſue vires ſũt. Sue virtutes nõ ſũt. Non
n.eſt ſua pꝛudẽtia:ſua tẽperãtia:lua foꝛ
titudo ſua iuſtitia potentie anime ſunt
rõnabilitas concupifcibilitas ⁊ irraſcibi
litas: ⁊ vires fũt ſenſus imaginatio rõ
memoꝛia intellect intelligentia. poten
tie ãt poſſũt dici vires ⁊ vires potentie.
Qunbuſdã effectibꝰ⁊ quadam amicitia

gia coꝛpoꝛi cõiũgitur. Secũdũ qᷓ; amici

tiã nemo carneʒ ſuã hʒ. Sociata nãqᷓ;
coꝛpoꝛibꝰeius focietate pᷣgrauet᷑ inef⸗
fab.li tũ rõditione diligit illud. Animd
carcerem ſuũ ⁊ lõ libera eẽ nõ põt. Do⸗
loꝛibus eius vehemefter afficiaf᷑. Foꝛ
midat interitũ ⁊ moꝛi nõ põt.Limet de
fectũ que per na urã nõ põt deficere.
¶ Oculoꝛũ paſcit᷑ ſpecnlatione. Sonoꝝ
delectatur: auditibus ſInauiſſimis locũ
datur odoꝛib larga epulatione reficit᷑.
Et licet his rebus nullatenꝰ ipſa vtatur
BGraui tñ meroꝛe ⁊ timoꝛe affligitur: ſi

ſubtrabaãtur. Puicẽt nõnũqᷓ; fubrepꝛe

ſentat vicia cõtraria rõni: on anima di⸗
lecio coꝛpoꝛi idulgens remittendo:lo/
cũ noſcit᷑ pᷣbere peccato per ſenſus quo

q; pergredit᷑ aia ad coꝛpꝰ mouendum:

vel viuificãdũ. Noueʒ quoq; ſnnt foꝛa
mina in humano coꝛpoꝛe:que fʒ natu⸗
ralem ↄtemperãtiã influit ⁊ oef luit oẽ

quo ides eoꝛp vegetat 7 negetur. Sin
etiã vtriuſq; q̃dã ⁊ filia corpoꝛis.ſ.ſup
mũ ⁊ ſpũ: ilirmũ ĩ ꝗbus ſine naturaruz
eõfuſione perſonali:tñ vnione facili cõ
uerti pñt. Similia.n.ſenſibus gauden :
Itaq; aia que vere ſpũs eſt ⁊ caro qne
vere coꝛpus eſt inſus extremitatibꝰ fas⸗
cile ⁊ cõuenient᷑ vniũtnr.i.in faãtaſtico
aĩe ꝙ coꝛpus nõ eſt. Sed ſimile coꝛpo
ri ⁊ ſenſualitate carnis que fere ſpiritꝰ
eſt qꝛ ſine aĩa fierĩ nõ põt. Sicut.n.ſupᷣ
mũ aie ſed inrelligentia ſine mens ĩi ima

ginat ionem ſiue ſimilitud ineʒ gerit ſui

ſuperioꝛis.ſ.dei vñ ⁊ eius ſuſceptura eſ
fe potuit:⁊ ad vnionem perſonalem eti
am onñ iſte uoluit abſq; vlla diminniõe
ſeu ðfectione nec fuit:ſic ſupꝛemuʒ car

nis ideſt ſenſualitas aĩe gerentem ſimi

litndineʒ perſonaleʒ vnionem ei deſſenꝛ
tiam ſuſcipere põt. Nec iſtud mirũ eſt

cũ etiã ĩ ſenſu ⁊ memoꝛa pecudis que

dã imitatio rõnabilſtatis ⁊ in appetitu
uoluntatis ⁊ ĩ his q̃ refugit repꝛobatio
nis. Spũs nãq; coꝛpoꝛeus qᷣ ntiq; uere
eſt coꝛpus ⁊ ſenſu naturali iter multaz
diſcernit ⁊ ui cõcupiſcibilitatis eligere
⁊ nã iraſcibilitatis repꝛobat.hʒ ſiqdeʒ
coꝛporea uita quoſdã gradꝰicremento
rũ qᷣbꝰad imagineʒ ſũme uite perficit h
mus.n. gradus coꝛpoꝛe uite eſt ſenſili

ficatiõe ſcimꝰper ſenſũ igrediẽs imagi

natio.rertiꝰ p imaginatiõeʒ ↄceptoꝑ me
moꝛia qrt pʒ ſenſũ paſſiões qdã ſine di
ſcretiòe itelligentie ꝓuidentia in qᷓ qᷣd
q̃ſi rõis eſt ⁊ nulla rõne eſt. In bis oĩbꝰ
corpoꝛa nita ſpualem vitã imitat᷑ pᷣmũ
in eo ꝙ ſentit. ʒ in eo ꝙ ſenſũ ↄcipit.ter
tiũ in eo ꝙ concepta retinet.qriũ en in

eo ꝙ ſiue in imaginatis ſiue in ſenſibꝰ

ſecũdũ quanda rõnis ſimilitudinemſi
ue ad ppetendu ſiue ad fugiendum ſe
in ſe flectit᷑.Cõuenientiſſima tñ media

MU

funt carnis ⁊ tutie ſenſualitas carnis q́
maxune ignis ẽ ⁊ fantaſticus ſpũs qiu
igneus vigore or̃. bene ⁊ quidẽ loquẽs
de animalibus ai igneus eſt illis vigoꝛ
⁊ celeſtis oꝛigo. Mira ſocietate carnis
Tanime:⁊ aie pũs vite ⁊ limij terre.ſic
eni ſcriptũ ẽ fecit deus houiinẽ de limo
terre ⁊ ſpirauit faciẽ eius ſpiraculũ vire
Oans ei ſenſũ ⁊ intellectu:vt per ſẽſum
lutũ ei ſociatũ vimficaret:⁊ ꝑ intellecrũ
regeret:⁊ per ielleetũ intus ingrederet
Et per cõtẽplationẽ dei ſapiãt:⁊ per ſẽ⸗
ſu foꝛas egrederet ⁊ coatẽplaretur ope
ra ſapientie intellecrũ intus illuſtrauit
Cenſũq; foꝛes decoꝛauit:vt in vtroq;
refectionè inueuiret intus ad felicitatẽ
Foꝛis aũ iocũditatẽ.Sed q; bona cete
rioꝛa diu ſtare nõ poſſũt:iuſſus hõ ab

exterioꝛibꝰ ad iterioꝛa redire z ab iufe

rioꝛibꝰad ſuperioꝛa aſcẽdere.Lanto ſi⸗

quidẽ dignitatis hũana cõdi io vt bo

nũ pꝛeter ſũmũ eꝰ ſufficere poſſit. Ani⸗
ma media eſt iter deũ ⁊ creaturã qu cõ
iungendo ꝙ cognuionẽ vel cogitatio
nẽ ⁊ dilectionẽ illuminat melioratur =z
petficit᷑.Qñ vero coiungit᷑ inferioꝛi al/
licit᷑.obtenebꝛat᷑ ⁊ coꝛꝛũpit᷑ pleno fuit
miraculo ꝙ tã diuerſa ⁊ diuerſã ab inii

eæẽ ad inuicẽ poruerũt ↄiũgi. Nec minꝰ
mirabile fuit ꝙ limo noſtro deus ſeipſũ
couiunxit vt ſibi iuicẽ vniref᷑ deus ⁊ li
mus. Lanta lublimitas tanta vilita s

Nihil.n.ẽ dᷣo ſublimiꝰ:⁊ nibil limo vi i

us. Mirabilis fuit cõclnſio pꝛima mira
Dlilis ſecũda. nec minꝰ mirabilis erit ter

tia. Cũ hõ ãgelus ⁊ ðs vnus erit ſpiritꝰ

Sedẽenãq; bono bonꝰẽ hõ quo bonus

angelus.Eodẽ nãq; bono ẽ oterq; be
atus.Sic iñ ambo idipſũ eadẽvolũtate
eodẽq; ſpũ capiũt.Si.n.tã oiſparẽ na⸗/
tura carnis ⁊ aie ad vnà federationem
atq; amicitiã de cõiũgere potuit neqj⸗

i; erat ipoſſihile roͤnalem ſpiritũ qᷣ vſme
ad conſoꝛtiũ terreni coꝛpis bumiliatus
eſt.Cuũ eodẽ coꝛpoꝛe gloꝛificato:vt ſit ei
glorꝛie ꝙ knit lerena ad cõſoꝛtiũ beatoꝝ
ſpiritũ q in ſua ꝑuritate pᷣſuterũt. Erxal
tant atq; ad ſue głlie ꝑticipatione ſubli⸗
mare. Ad hoc ſiquicè illu ſola charua⸗
te:nulla neceſſitate creauit altiſſimꝰ: vt
ſue beatitndinis participẽ fateret. Si g
tatũ gaudiũ: tanta letitia in vita iſta tẽ
poꝛali. Qudta letitia quàtũ gauqũ erit
in vita eterna que conſtat ex diuinitaij
pñtia in ſp rõnali. Subiciat᷑ ergo coꝛ
pus aio: aĩus do: ⁊ vnus ſpiritus erit cũ
deo. Ita tamẽ ſi in vtilitate ꝑmaſerit:⁊

grati als gloꝛia ſui creatoꝛis ꝑ qu ex⸗

altddus 2 gloꝛificãdus é agnonerit. Ex
carne ⁊ anima cõſtat hõ vt vtruq; bo/
nũ ſuum hẽéat ĩ quo haudet ⁊ exultat.
Bonũ aiĩe ẽ deus:cu affluẽtia dulcedi
nis ſue. Bonũ carnia mundus cũ ha⸗
bndatia iocũditatis ſue. Sed mũdꝰ iſie
exterioꝛ:eus ãt interioꝛ Nibil ẽ eo i⸗
timꝰ.mihil pꝛeſẽtiꝰeo. Interioꝛ c᷑.n.oĩ ſe
qꝛ in ipo ſuui oĩa.Exterioꝛ dei re c᷑:quia
ipie ẽ ſtiper oia. Ab hoc ergo mudo ad
deũ rduertẽres quaſi ab imo ſurium
aſcẽdẽtes per nos metipſos tamẽ ſcen⸗
dere debemꝰ. Aſcẽde:n. ad deũ hoc eſt
mittere ſeipſũ: ⁊ nõ ſolũ ad ſe mittere:i
mirabili quodãmõ i itimis leipſũtranſ
ferre Qò.nĩterius mittens ⁊ int inſecꝰ
penetranſtrãſcẽdit ille veraciter aſcen
dit. Ab his ergo mũdi diſtractionib coꝛ

noſtru colligamꝰ: ⁊ adi terioꝛa gaudia

reuscemꝰ. Et ſi coꝛ noſiru ſemper tene/

re nõ poſſum ſaltẽ ab illicitis ⁊ vanis

cogitationib retangamꝰ: vt aliqn in di
uine cõtẽplationisl umine ſigere vale⸗
mus hoc ẽ reqes coꝛdis nr̃i Cũ di amo
re per deſderiũ figit᷑: hoc ẽ vita coꝛdis
noſtricũ oeu ſun cõtẽplat: ⁊ pſa ſui cõ

ſwite

dand
blen
Lelun
ſen
ſpt

eſtee
lnra
nad

ll
poꝛe
pio
wie

moN

füüt
nen
ſane
gue
ſcen
er
terr
Re
va⸗
ſti
mel
elen

h⸗

con

10
ni:
cot
dens
Mel
ns

infi
Nibiaen
uüin
ukfinit
linon

kaunic:

aſun
Nhinng,
inti,
Alni
RZ
nutn
ggiut

4

teẽplatione ſuaniter reficit᷑.Et dulce eſt
ſbi ſemper ad deſiderãdũ quod ad lau

dandũ ⁊ amandũ ſemper ẽ ſuaue. Ni/
hil eniʒ ad beatã vitã pᷣſtaͤtiꝰ videt᷑ quã
Selut clauſis carnalibꝰ ſẽ ſib extra car⸗
nẽ mũduq; affectũ quẽpiã intra ſemet
ipſa conuerti.alieneq; affectũ a moꝛa⸗
hu cupiditatib ſoli iſti ⁊ deo lod.⁊ bec
eſt conſciẽ na nr̃a que nibil aliudẽ quã
intrare ad ſe Bſte E titulus libelli huiꝰ
tractatu.

Um aia ſit ĩcoꝛpea ꝑ ſubtilem
naturã coꝛꝑis ſui i.per ignẽ et
Aaer᷑ q̃ ĩ iſto quoq; mundo pꝛe
ellẽtia ſt coꝛꝑa nõ magis ſpualia coꝛ
poꝛea coꝛpus adminiſtrat. Iſta ſiqdem
pꝛioꝛas excipiũt nutu aie viniſicãtis eo
ꝙ ĩ coꝛꝑe nature ſũt ꝓpinquioꝛa qᷓ; hu

moꝛ ⁊ terravt ad eoꝛũ pꝛoximũ miniſte

riũ tota moles adminiſtret᷑. Nullus ſi
ne his duobꝰ.ſ.igne ⁊ aere ĩcoꝛpoꝛee ſẽ
ſus ẽ:qꝛ leuia ſũt mouẽt aquã ⁊ terram
que grauia ſunt. Quapꝑp coꝛpa poſt aĩe
aſceniũ moueri nõ videmꝰ quia ignis ⁊
aer q̊ duo ꝑ aĩe pꝛeſẽtiã tenẽtur ĩ coꝛpe
terreno ⁊ bumido vt Aum qnatnoꝛ fi
at conteꝑãtia poſt aie aſcẽſũ ad ſuꝑna
vadũt ac ſeſe expediũt.Coꝛꝑis ãt cõpo
ſtio ſic fit.Coꝛpus cõſtat ex officialibꝰ
mẽbꝛis.Officialia ex cõſimilibꝰ: ſmmilia
ex humoꝛibꝰ Humoꝛes ex cibis.Cibi ex
elemẽtis ⁊ nihil hoꝝ ẽ aĩa:ſed ĩ iſtis tã:

oꝛganis agit aĩa vl agitat᷑ ⁊ per hoc

coꝛpi cõſulit ⁊ huic viie iu qua factus ẽ
bõ ĩ animã viuetẽ que cõiẽ̃pata ⁊ vnita
oꝛdinats fuerũt ⁊ cõgruũt vinĩficatio
ni ⁊ nũqᷓ; recedit aĩa. Si vero diſ uncta
⁊ cõfula fuerit ĩ vita recedit aĩa ſecũ tra
bens oĩa lſũ ᷣm imaginationẽ rõnem

intellectionẽ itelligenttã cõcupiſcibili/

tatẽ ⁊ iraſcibilitatẽ ⁊ rönabilitatẽ ⁊ ex
bis lecũdũ merua afficit᷑ ad delectatio/

niè ſue ooloꝛc᷑. Conpus ãt ꝙ pꝛius inte
grũ raqᷓ; oꝛganũ cõtẽperatũ ⁊ diſpoſi⸗
tũ vt melos mã ſſiõʒ ĩ ſe ↄtinẽt:⁊ tactũ
cõſonaret.nũc cõſfractũ ⁊ inutile è regi
one iacet aĩa vero recurrẽribꝰ ad regio
nes ſuas elemètoꝛũ partib nõ habens
vbi vires ſuas exerceat:reqͥeſcat ab his

renia tamẽ motibꝰ qᷣbus cõꝛpꝰper tẽpꝰ

⁊ locũ mouebat ipſa ꝑ tẽpꝰ in localiter
mota qm ⁊ ſi. Oꝛganũ ⁊ melos pijt:nee
qꝛ oꝛganũ mouebat.ãnima vero ĩter oe
um ⁊ coꝛpus poſita p tẽpns mouet vel
reminiſcẽdo ꝙ obli:a fuerat vel diſcen
do ꝙ ignoꝛabat:vel volẽdo qðvolebat
ꝑ locũ vero nihil monet᷑ qꝛ ꝑ loci ſpa⸗
cia nõ diſtẽditur. Deꝰãt coꝛꝑe nõ eget:
vt ſit nec loco:vt alicubi nec tẽpoꝛe vt
aliqn.nec aliquo genere ſubiecto iiquo
ſubſiſtat vel circõſtat. Pʒ aia qudam
ꝓpꝛiã naturã oĩbꝰhis mundane molis
elemẽtis excellentioꝛe m q̃ ueraciter ñ
poſſit ĩ aliqua fantaſia coꝛpoꝛaliũ ima
ginũ quas ꝑ ſenſũ carnis pcipimus co
gitari:ſed nec mente ĩtelligi põt.Senti

ri nõ põt.nõ.n eſt corpꝰnec ðs nec uita

ſine ſenfu.qual eſt ĩ arboribꝰ: nec uiia
ſine rönali mente q̃lis eſt ĩ aĩalibꝰ ſi ni
ta ⁊ vita ꝑpetna nec qͥdeʒ minoꝛ qᷓ; ĩge
loꝝ eſt factura ſi ex pcepto ſui crcatorl
uixerit. pᷣceptũ ãt ciiꝰẽvt ĩ dilectiõe ma
neamꝰ. Manete ĩ dilectione mea ait.
apud dilectioneʒ naq; ſibi rõnaleʒ crea
turã copulauit ut euʒ ſẽꝑ haberet ⁊ in
ipſo manefr̃t.Et ĩ eo ſe ðlectàs gaudenſ
exultãs ꝑꝓ dilectioneʒ creatoꝛi ſuo ⁊ iui
ceʒ ſibi rõnalis creatnra copulatina eſt
ſolũ nãq; ex dilectiõis viculum ꝙ ligat
utroſq; i idipʒ ꝑ amorẽ ði oẽs.n.ei ad⸗
herem p dilectõʒ ꝓxĩ oẽs ac ĩiuicẽ unꝰ
ſumꝰut bõuʒz oiuʒ f at ſingloꝝ ⁊ ꝙ qſq;
ĩ ſe ndn bʒ i altey poſſideat. Charitas
eſt via dei ad homines ⁊ via bominiin

ad deus per caritateg enim nenit deꝰ ab
hõ es facius eſt homo per caritaieʒ ho
mi es oilligũt ðuʒ. Elligunt duʒad duʒ
Currũt:ad deũ ꝑnentũt:ſic familiaris ẽ
deo caritas:ut ipſe manſionẽ br̃e nolit
vbi caritas ñ fuerit.ſi ᷓ caritatẽ bẽs deũ
bẽs Qꝛ deus ẽ cartitas
4 Iſer g quatũ deberem diligere
eũ meũ qui me fecit cũ nõ erã
redeunt cum perierã.nõ eram
ex nihilo me fecit.nõ lapidẽ:nõ arbo
rem nõ auẽ uel aliqð ð aialiba. ſʒ hoĩeʒ
me voluit eẽ.dedit mihi viuer̃.ſtire diſ/
cernere. Perierã: ad moꝛtalẽ deſcedit.
moꝛtalitatẽ luſcepit paſſionẽ ubſtinnit

moꝛ:tẽ vicit ⁊ ſic me reſtaurauit. Penie⸗

rã:⁊ abierã qm ĩ peccat] meis erã venũ

datus. veit ille pꝰme ut redim etiam me ſſe

et¶ Creatoꝛ tantum dilexit me ut ſan/
g is ſui ũ appẽderet ꝓ me taliq; pac

to reduxit m̃ ð exilio ⁊ redemit me ð ſai

tio.⁊ noĩe.n. iuo vocauit m nt mmoꝛia
le ſuũ ſemꝑ eẽt apᷣ me v xit me oleo l⸗
ticie.quo ipſe erat vnciꝰ vt ab vncto eẽʒ
vnctus ⁊ a xpᷣo dicerer xpᷣanus ſic gra e
ius ⁊ miſicoꝛdia ſemꝑ puenerũt me. de
młlil nãq; picuil ſepe liberauit me libera
toꝛ meus.qñ oꝛabã rednx t me.qñ igno
rabã docuit me.qñ triſtabaꝛ ↄſolatus ẽ
me.qn diſpabã ↄtfoꝛtanit me.qñ cecidi
crexit me.qñ iui duxit me.qñ iuerat ſu/
ſcepit me. Hec ⁊ młta alia fecii ðus me⸗
us de qͥbus oulce eſſet mi i ſẽꝑ loq. ſẽꝑ
cogitare.ſemꝑ gras agere ut ꝓ oĩbus be
neficijs eius poſſiz ſemꝑ eũ laud are ⁊ a⸗
mare cũ.n. ↄcil fit pſidẽs. Singlos iplẽſ
vbiq; pñsvniuerſoꝛũ curã agẽs:⁊ tñ ſin
guł qĩ oĩbus ꝓuidẽs.ita totũ ad cuſto⸗

dià manz occupatũ: video ut ſi ego ſu-

cuſtodià meà ſtabo:ut ſi oĩuʒ oblituiſ ſit
me ⁊ mibi ſoli itender̃ uelit. Semꝑ inue
iit quocũq; vterè ñ me defit in pꝛius ꝰ

deſera bicůq; fuero i recedit. vbicickh
ẽ vt quociq; iero iuenià eũ cũ quo poſ
ſũ eẽ àcquid fecero ꝑiter aſſtit: in pote

pe uꝰ inſpectoꝛ õiuʒ cogitationũ inté
tionũ ⁊ actionuʒ meaꝑ.Cuʒ h diligeni
ↄfidero timoꝛe pariter ⁊ ingenti ruboꝛe

ↄfundoꝛ: qꝛ illuʒ vbiq; mihi pnᷣtẽ ⁊ oia

oculta mea videteʒ intueoꝛ. Multa.n.
ſũt in me ð qᷣbus coꝛã ocul eiꝰerubeſco
Et ꝓ qͥbꝰ ei valde oeſpicere timeo Nec
ꝓ hijs omnibus quid rependã nõ inue⸗

nio. Oꝛo niſi tm̃ vt diligaʒ.nõ.n.melius

nec decẽtius qᷓ; ꝑ dillectionem nependi
põt ꝙ ꝑ dilectiõi datui eſt: hec pᷣter rẽ
ixiſſe videoꝛ:ſʒ nõ ferme pꝛeter vtilita
teʒ mihi ⁊ his qͥ mecũ ſẽtiũt qͥ ego ſẽtio

⁊ ſic colligata eſt ei vt nec cum
evelit inde ſegregare ſe poſſit. H
etinen euʒ creatoꝛis iuſſioneʒ andierit
Inuita ſiquidem anime ↄſiſtit uita coꝛ
Joꝛis. De moꝛte qdem coꝛpis veſcendit
moꝛs aĩme: ſicut. n. anima nita ſua ſacit
carneʒ uiuenteʒ: ⁊ defũcto nature ſue ir
rig t animãdo.ſic caro pconumpenda
naẽ̃ ſne.ſ cupiqmribus illicitis animaʒ
alliganit occidit: Et cuʒ aliera nã natur

14

vnit᷑ alteriꝰ:ita tranſit vna queq; in ui/

tricis naturã.i. aut carneʒ ſpudleʒ aia v⸗
tutibus ſuis pꝛeſtet. Aut animaʒ carna

lem caro vitrirx einſ efficiat. anima tamẽé

nihil de morte habere pot niſi per uitia
fiunt ppinata. Hec caro aliquid oe vita
etinere põt niſ in anima fiunt irriga⸗
ta. nec in alterius naturã altera tranſire
põt niſ aut viciis infecta aut vir utbuſ

ðterſa fiunt rõne inſignata eſt anima qͥ

ertibus docet᷑ egregijs ⁊ diſciplinis in⸗
ſtriutur eximijs vt omuina ſaplat ? piraæ
tet hũana atʒ ſic cera aiaſia decẽt excel
lat nit potẽtialis ſvã in H̊ n. ppᷣe eſt aia

„

ſbãlis.i..rõnal.iſpus rõnal ummoꝛtalis

ma pſñiria ſua coꝛpuſ viuificat

ſnir
noco
dieqn
talis⸗
te gas
falis 3
perdit

1ſpiri
nmnniſib
tuoe:
ſuffciẽ
inſeme
tedig
kacoy
poꝛer
Fel
dicimn
elber
eirca
Pode
enor
nem
tope
Ppi
local
pusc
aſſign
poꝛee
toꝛpo
diamt
decj up
geſt
Pitier
Nami
buam
iſſin
dn

Miicigg
gbate
mugin
Gnnntt
d
tintn
HZõZ
en
metr
uchi

grii

unnt
u

t

N

mis
htn
wigin

ningen

tpincn
ninin
lgn
gtnt
Pumif
ul
hn
A
4 N
ii

f—
=

—
—

S

8

=
=

cg anim nea creatorie ſui ſinilitudine totomũdo ⁊ in oĩ creatura fna. Sic ala

piſceptare vid eaf᷑. Nõ enim poterat es
ſimilirudo ⁊ ymago dei ſi mortis termi
no cõcludẽtur. Secundũ quẽdã mõuʒ

talis ẽ. Secũdũ vero quaãd miabilita
tẽ qua põt me lior vel deterior fieri moꝛ

vite quã nnllo mõ põt amittere immoꝛ —

—

tota vbiq; tota in toto coꝛpoꝛe ſuo tan

ꝛ2poꝛea eẽt ꝑtibilis eẽt.

—

perdit:licet miſere viuere amittere nõ Et partes haberet nec tota ſimnl ĩ nno

poſſit. Sic in reſpectu dei corporea eſt
Nibil è iuiſ bile ⁊ icoꝛporeum natura
eredendũ ẽ niſi ſolum deum patrẽ filiũ
⁊ ſpiritum ſanctũ. Qu ex eo corporeus

inuiſibilł dei qꝛ infinitus ⁊ in crcũſcriv

tus ẽ ⁊ ſimplex è ⁊ ſibi omnibus mõis
ſufficiẽs ẽ ſeipſũ ⁊ idipſũ.Et cũ vbiq; ſit
in ſemetipſo.Inuiſibilis ⁊ incoꝛpoꝛeus
eẽ dignoſcit᷑. Oĩs uero rationał creatu
ra coꝛpoꝛea e:angeli ⁊ oẽs vnitates coꝛ
poꝛee:licet nõ carne ſubſ ſtant.Et ex eo
Intellectuales naturas coꝛpoꝛeas eſſe
dicimus:qꝛ in loco circunſcribuntur.ſi⸗
ent humana aia que carne claudit᷑ q̃ id
circa ⁊ eẽ in loco ⁊ localis dici põt. In
loco quia illic ⁊ alibi pᷣſens totũ alibi ñ

:non habet in coꝛpopotlẽ dimenno

nem ner coꝛpoꝛalẽ circũſcriptionè qm̃
coꝛpoꝛalis quãtitatis exps ẽ. Sed quia
ꝑ pnuam ⁊ opationẽ᷑ in loco ↄcluditur
localis ⁊ ipa dicitur verũñ nõ ſicut coꝛ
pus cui ̃ʒ locũ pꝛincipiũ mediũ ⁊ finis
aſſignatur. Reſpectu vero nature icoꝛ⸗
poꝛee que ſũme icõmutabilis eſt nbiq;
coꝛpoꝛea c aĩa. Lñ tale aliquid non eſt
aĩa nit maioꝛi ſni partẽ maioꝛẽ ſibi ptes
occupet:nec bꝛemnoꝛe bꝛeuioꝛẽ minoꝛ/
q e ſit in parte qᷓ; in toto aꝑtiõis quidẽ
pirticularis coꝛpoꝛis tota ſimnl adeſt.
nec minoꝛ in minoꝛ bus nec in maioꝛi⸗

bus maioꝛ. Sed alicui itẽſius alicni re

loco eẽt. nullũ n. coꝛpus totu ſimul ian
gi põt. aut ſimul tangere põt totũ. ania
vero ĩ quibꝰ ſuis motibus vel actibꝰ to

fa adeſt. Lota videt ⁊ tota viſoꝛum me

minit: Lota audit ⁊ tota ſonoꝛũ remini
ſcitur. Lota odoꝛat.Et tota odores res

colit. Lota per linguã ⁊ palatuʒ ſapoꝛe

ſentit ⁊ diſcernit.tota tagit dura ⁊ mol

lia. tota ſimul approbat uel impꝛobat

calida vel frigida ſummmo digito tota

Ooecernit. tota é uiſus. tota eſt anditus.

tota meminit:fota eſt i memoꝛia.Cum
tota vult tota ẽ voluntas.Cũ tota cogi

tat tota ẽ cogitatio.cuʒ tota diligit tota

ẽ dilectio.pòt nãq; ex parte cogitare ⁊
ex parte diligere. ¶ Anime paſſiões.
Abet naͤ aia affecilones qui
bus exercetur aduirtutes do/

ſupplitiõis.Deſideriũ depꝛomiſſis gau
diũ de pꝛemiis.Queda exercitia ſunt uir
tutũ: Habet.n.vtutes qᷣbꝰinſtruit᷑ ⁊ ani
matf vl armatur 3 uitia. a prudẽtia nãzʒ
ſcit qͥq dẽat facer̃.tẽꝑãtiẽ hʒ ð ꝓſpa.foꝛ
titudi ẽ g aduerſa. iuſticiã qᷓ; ſcit quid
cuiq; debeat redder. Pꝛudẽtria ẽ ſcir̃ qͥd
poſſit. Foꝛtitudo facere ꝗ poſſu.Cẽpe⸗
rãtia ñ pſũmere:qð ñ poſſit. Juſtina eſt
n velle ꝙ ñ poſſit. Pꝛudætia ẽ ĩ eligẽdis
Tẽꝑantia i vtendis. Foꝛitudo ĩtolle
rãdis. Inſticia oiſtnibuẽdis. Pꝛuden

miſſius.⁊ oĩbꝰ tota ⁊ in ſingulis tota ẽ tia ẽ nibil penitedũ appettere vel nihil

Sicut.n.deus ubiq; ẽ totns. Cotus in hcer. Inſtuui uelle facere. Ceẽꝑãtia ẽ ni

mundo ſuo inteſius tñ in coꝛde

eni uiſibilis eẽt: coꝛpoꝛea eſſet

loꝛ nanq; de peccatis. Limoꝛ G&

pꝛeter turpis timere: ⁊ quicqᷣd agim vel
cogitam ac rõnis noꝛma virrigere. Foꝛ
mis eſt terrenas cupiditates non repꝛi⸗
mere. Sed obliu ſci penitus iuſtitie eſt
oem cũ cogitationẽ ad ſnlũ deũ errige/
re. Sũq; tac; nil aliud ðt:ſola mentis
gere itueri. Dẽt at aĩa ſacramẽtales vir
tutes quib initiat fidẽ ſpẽ ſacramẽtũ
baptiſmũ doctipuẽ. Cõfirmationem qᷣ
bus deo conſacrat᷑. Hẽt Et vtutes qui⸗
bus cõficit ⁊ quib oeo cõiũgere vt bu⸗
militas purites cbaritas humilitas eaʒ
deo ſubicit. Puritaſiunbit: caritas vnit
Pʒ qnoq; aia vires quib coꝛpoꝛicõmi
ſcet quarũ pꝛima é uaturalis: ſccũda vi
talis: tertia aĩialis. Er ſicut deus trindet
vnnus ver ? perfeciꝰ oĩa tenet oĩa ĩplet
oĩa ſuaſtinet:oia ſupercedit: oĩa circam
plectitur. Sic ala bis tribꝰ virtntib per
totũ eoꝛp oiffüdit nõ locali dimèſione
FTed vitali intẽſõe. Naturalis naq; vir
ctus opat ĩ epate ſãguinẽ ? alios humo
res quos ꝑ venas ad oĩa coꝛpoꝛis mem
paeꝛa trã ſmittit:vt ide angeâtur ⁊ nutriã
tur vis ita quadrifaria ẽ vel minoꝛ mo⸗
dis diuidit᷑. Nãq; i appetitiuã re ctenti⸗
u ⁊ expulſiuã diſtributiuã. Appetiti
na que ſñt neceſſaria coꝛpoꝛi appetit.re
ctentiua ſũpta retinet: donece⸗ illis di

geſtio neceſſaria fiat. Expnlſiua: nociua ducit ⁊ illa ect oione iſte
tus.ſicut ↄſciliũ pcedit actionè iſte vi/

2⁊ ſuperfina expulit. Ciſtributiua bonos
bumoꝛes oĩb mẽbꝛis diſtribuit. pꝛout

cuiq; expedit:vis vit alis ẽ in coꝛde que e vis aae
pymaginaria: qa ĩ ea curpa

ad tẽperãtià feruoꝛc coꝛdis aerẽ haurie
do atz reddẽedo vitã ⁊ ſalutẽ toti coꝛpo
ri tribuit. Aere nãq; puro ſaguinẽ peni
ficãtiũ per totũ coꝛpus ĩpellit ꝑ denas
puilſatiles que artarie vocãtur. Ex qua

₰☛ — *

rũ motu per tẽperãtiã atq; oiſtẽperanti
qʒ coꝛdis fiſici cognoſcunt. vis aĩalis eſt
in cerebꝛo: inde vigere facit quinq; ſẽ
ſns coꝛpoꝛis iubet ẽt voces edere mecm
bria mouere: vis ſenſibilis diuidit᷑ ĩiduas

ig ſaparbefnnmteriun 2err a

ma bzeeen nnn er⸗
terius diuidit᷑ in quinq; ſẽſus coꝛpoꝛe⸗
is. Ju eridiuidit vel a appꝛebedit me
diãte ſenſu: ⁊ fic ſenſus cois ⁊ ymagina
tio: vel ſine aliqua fonna ⁊ ſicẽ extimma

tiua.nã vt dicit auicenna Agi timet lu

pũ quẽ nũq; vidit. Motiun diuidiiur
lparté ⁊ imparata. Imparas iuidit
inter iraſcibilẽ ⁊ cõcupiſcibilẽ. Inpara

ta é neruis:⁊ ẽ idẽ ꝙ alalis.Lres nã/

q; ventricnli cerebꝛi. vnuis aterioꝛ quo
oẽs ſẽſus. alter poſterioꝛ i quo ois mo
tus. Lertius ĩter vtrũq; medi.irnaliſ
Coꝛpoꝛis ſenſus ſit fint. Qb ẽ in coꝛpe
ſubtiliſſimũ ⁊ ob hoc anime ſimili ꝛ vici

nius q;; rerera i lux pꝛmũ per oculos

ipſa diſtundiñ eminetq; ĩ radijs oculoꝝ

ad vinbilia intuẽda. Dcide miſtura qus
daã pꝛimo cũ puco aere:ſecũdo cuiʒ aere

caliginoſo atq; nebuloſo: tertio cũ coꝛ
pulẽnoꝛe bumoꝛe:quarto cum terreno
graſſitudine:que qnq; ſẽſus cu ipſo ſen
iu ocnioꝛũ perficit vbiipſa ſola excellit
Iſti ſenſua iſola ae eler oo
iceo ſcriptũ Rbitro: qm inſufilauit do
mmus i faciẽ bois ſpiraculu vite: 2 fa/
ctus hõ in aiaz vinẽtẽ. anterioꝛ vero
pars poſterioꝛi merito pponit᷑ qꝛ iſta
Oucit ⁊ illa ſeqͥt.ab iſta ſe us: ab illa mo

res tã aĩo qᷓ; coꝛpis dici pñt in pſns pte
cerebre eis aĩalis vocat fantaſtica vel
rpaliũ rerũ ſilitu

aines vel ymagnies cſtlinet: vñ 2 faͤla⸗/

ſticus or i mẽdia pte cerebri vocat ro/

nalis: qa ibi examinat 2 iudicat ea qp
ymaginẽ repᷣſẽtamur. in vltima xte vo
cat memorialis: qa ibi recomedat me⸗
morie à rõue iudicata. Aliud ẽ itaq; in
nobis quo corꝑea ſẽtimꝰ qͥ qnq; corpꝑi
ſẽſb facimꝰ aliud quo nõcorpe ſz cor

pore ſimilia cernim vbi nos pſot no

atera
guon
aſpien
nes ſi
nalis
teorpr
au
giräck
m
ſimliteͤ
daiſe
giatu
poris
bit iß⸗
ipſa.⸗
ſerte
nistn

ggie
ſeiaa
funli
miln
ſimnil

ſad
ſibu
ſa⸗
ür
1

ſen

⸗

fbſtatia ſoñali 2 ſupſtãtia ſpuali. Cer /

aliter q;ᷓ ſimiles corpib ituemur. alind
quo nec corꝑanec corꝑuʒ ſimilitudies
aſpicimꝰ. ſz alias res que nõ hñt imagi⸗
nes ſni ſimiles. ſicẽ oeꝰ ⁊ ipſa mẽs roͤ⸗
nalis vel irelligetia vel rõ. ſieut ẽt virtu
tes: prudẽ ia: inſtiti : caſtitas: caritae: pi
etas: ⁊ q̃cũq; alie ut qs itelligẽdo vl co

mꝰ. Dorro aĩa nõ ẽ corꝑis: qa nõ oĩs ſi

ſimilitado corpis corpꝰẽ. Dormit᷑ti tibi
del ĩ ſõnis appebit. nec id corp ſuuʒ ſed

poris tui. Jacebat.n.corp inũ ambala
bit ipa. Lacef᷑ ligua corpis im loquet

ipſa. Clauſi erũt oculi tni nid⸗bit ipſa 2
Tea tota ⁊ ĩtegra cernet᷑ ſimilitudo car

ta s icognita oecuxrit: ? ſenit triſtiria nt

leta aia ãt mortui ſicut oormiẽtis ĩ ipſa

8.

ſimilituqinæ corgis ſui ſẽtit ſeu bõa ſeu
mala. n0 ſut tñ corpalia ſů corporibus
ſimilia qbꝰ aĩe corꝑibꝰ exnte afficiütur

ſpu iouniut. taqᷓ corpa ipfᷣ corpio feſi
bus pũ̃tat᷑ ut abꝛẽtia uidet᷑ abeẽ tacß;

pitia 2

itia 2 qn ſũt taq; poculis aſſint. a oo-
miẽtid dt mita nidet᷑ uel nil nel ald

ſigmficãtia ni ſepe ymagiatiões rerum
corpꝑaliũ tãti illis expᷣſſiõe repñtaͤt lloᷣ

rimalie ur e trellg gogteo ne wa corbapita aiglamorine

—

gil tiũ ñ bceruit: G2 ĩuo ei caro mone

at E ra ꝓpoſitũ ſnũ a liciros moꝛes
. e.ec 1a con ↄcubere mideãt᷑ ⁊ I natnralr collectũ ẽ
aĩa taa:nec tnũ corpis ſinilitudo cor⸗ pgẽitales nias emittit hũc mõʒ caſti m

gilates

coibẽt ⁊ refrenaãt Dormiẽtes vo

àt oino no p̃t: da ĩ prãte nõ ht igmis
corꝑalis expſſionẽ: da caro natnraliter

ea roca cerger mouet ⁊ ſeqt cobitů ſeqᷣ ſolet. er g⸗
mis tus:i bac ſmiliundie p oca cogni ſin peccaio a uigilatifieri n põt fit ĩ ſpñ

ſc ĩ n ↄſẽtiẽtib.Cũ iã nõ dormienb ij

ipntat᷑ ſie ⁊ ĩfãtibꝰ nibil boni vel mali
ꝙ faciũt iputat᷑.nimirũ ſi nõ ſũt ↄpotes
rõnis ſue:ita nec vſũ hñt ſue nolütatis.
facultatẽ retiĩent libertaſ:ſc ĩ ſy coꝛpa

ſeu bone ſen male. Cuũ æ ipſe ſmis corpo liũ arburiũ demoõſtrat. ipſa nãq; aia q

*

ribus ſimiles ſibimet appareât. Sũt iñ motu poꝛio ſẽꝑ i motu ẽ:qᷣa ꝑ coꝛ nũ

n. va lectitia ? vera moleſtia facta de ſamit uel plnrale nõ ſumit᷑ corꝑalia ſet
bſtatia bn enn ln. tet᷑ uel ad corpalia uiʒ ſue mittẽtis dirri
tũ nãq; ẽ qndã ſpũslẽwaturà eẽ inobiſ get corpe ſopito. Spũ corpaliũ ſimilitu

„

ot corꝑaliũ rex ſilitudies ant formaͤtur

dines

ant ipia agit ſicut c imagies cor

ut formãte ĩgerũt᷑ ſiue cũ pntſa aliqno pop cogit ando er ſe ipſa uerſari aſſolet

ſenſu corpis tãgimꝰ⁊ ↄtinuo eoꝝ ſimili
tudo ĩ ſpñ format᷑.Et memoria recõdit
ſiue cũ abſẽtia iã nota uelq̊ nõ nonim?
cogitamꝰ ut ĩde formet᷑ qͥda ſpualis itel
lectꝰ:in nin nerabilia ꝓ arbitrio 2 opini
one fingam que uel non ſũt uel oẽ ne⸗
ſciũt inumerabiles quoq; 1 narie for⸗
me rex ato nto v at uł cu ali facimus

3

ul cũ facturi ſum aliquo ĩ ſpuũ rapiẽtes
totalr aia: ⁊ hi uidẽdo ſeu bona ſeu ina

ila ni miaq; ĩtẽſnõe copitatiõis ul aliqua

ni morvbi frenecis . lebrẽ occidere ſolet
ſiue comeſtiõe ĩuinſdã alti ſpnzfen ho

„

lenita

—

ea

ut obiectas ĩtuet: cũ ĩ eas uidendas ali

Aie viffinitio.

il carẽs põdere figura ate; colo

nõ eredẽda pa ſed eretura vei.

necẽ ð ſuba di vl ð qlibet elemtonma
ta⸗ Fer nihilo & creata. ſ..n. ex ſemetipo

feciſſʒ neqq; uitiola am mumabi

aut mißa eèt. ſi at ex elemtl ſca fniſſz eẽt

corꝑea cũ ſit icorpea ignotã bũᷣs ong

—

nẽé. inetiũ bʒ finẽ n bʒ: ⁊ cũ ſit ſpuͦsliſ nt
OGei n06 enbho tuare nil hʒ miſtruũ uel cõtractu nil terr
na ſeu nalitia corꝑali rerũ yma ies à nam. uil bumi dum aereum uel igneẽ

Ninm ubã palis ſimplex 2 2
diſſolubilis ĩcorpea paſſibilis atʒ

Nullum babet coloꝛem:nullo loco cõ
tinetur. In nullis mẽbꝛis circuſcribit᷑.
Nullo ſpatio finitur. Sꝭʒ ita ẽ cogitan⸗
da ⁊ intelligẽda:ſicut ſapientia ⁊ iuſti/
cia:2 cetere virtutes ab oipotente con⸗
dite. Natura anime inuinbilis ẽ ideo in
hiſibilis in coꝛpoꝛe manet: ⁊ de coꝛpo⸗
re inuiſbiliter egredit᷑ per coꝛpus coꝛ⸗
poꝛalia videt: ſcut celum ? terram ?
que in eis conſpicua ſunt oculis noſtris
Spiritu coꝛppꝛũ ſimilitudines ituere qᷓ;
q; enim colpus nõ ẽ: tamẽ ⁊ cũ aliquid
c. Recto iã ſpus dicit᷑. Id circa quadaʒ
vi oculta ⁊ ſpirituali rapiat᷑ aia:vt in re
coꝛpoꝛum expꝛeſſas quaſdã coꝛpoꝛum
Rmilirudines in ſpiritu videat Sed in ĩ
tellectu ea que nec coꝛ poꝛa nec coꝛpo⸗
rum foꝛmas hẽt aſpicit.Sicut ẽ iuſtitia
Sapiẽtia velut ipſa mens vel omnis eiꝰ
affectio bona. Iſta tria genera viſionũ
manitſeſta ſũt. Pꝛimũ ẽ coꝛpoꝛale quo
per coꝛpoꝛis ſenſus coꝛpoꝛalia ſentiun
tur. Secundũ ſpirituate quo coꝛpoꝛum
ſimili tudines coꝛpoꝛee ſpiritu nõ men
te cerauntur. Certium iteliectuale quo

ille res que nec coꝛpoꝛa nec coꝛpoꝛum
lormas babet onſpiciuntur intelle⸗
ctuali viſione nunqᷓ; fallitur anima. aut
eniz itellige 2⁊ verũ ciaut ſi verũ nõ eſt
nõ intelligit. Ju viſone ãt coꝛpoꝛali ſe
pe fallitur. anima cũ in ipſis corporibꝰ
ſieri putat ꝙ fit in coꝛporis ſennbꝰ. Sie
nauigantibus videtur terra moueri: q́ᷓ
ſtat. Et intnentibus celum ſydera ſtare
que mouẽtur.Et deuiatis oculis radio
rum diuer ſas formas habere videntur.
Sic vnus hõ ouo capita. Remfractus
in aqua ⁊ multa huiuſmodi. Inuiſione
qt ſpli fallitur aia ⁊ illud: qm ea que vi
det vliqna vera aliqua falſa aliqua per
tur bata aliqua tranquilla ſunt. Ipſa at
vera aliqii ſutura oino vel ſimilai vel apꝑ

te d eta. aliquàdo obſcuris ſignificatsi

⁊ tranſfiguratis locutionibꝰpꝛenuciata
In extaſi vero qn ab oibꝰ corporis ſen
ſibus alienatur vel auenitur aia ampli
us qᷓ in ſomno ſolet. Sed minus qᷓ; in

monte nõ fallitur. Sed ipſa meta diuinij
tus adiuta vel aliquo ipſa viſa expone
te.Sicnt in appochalipſi Jonis expo

nebatur magna reuelatio e. cũ.n.bono
ſpiritu aſſumit᷑ anima falli nõ põt:quia
ſancti angeli miris modls viſa ſua qua
dam. ac prepotẽti vnione ⁊ comiſtiõe
vera eẽ faciunt: ⁊ viſionẽ ſuã ineffabili
mõ in ſpiritu noſtro iformãt. IJpſi ſiqui
dem corporibꝰindicãdis: ⁊ min ſtraais
preſunt:⁊ eoꝝ ſiguratas ſimilirudines ĩ
ſpiritu ita decernũt.Et tanta potẽtia q;
mõ tractãt:vt eas ẽ᷑t poſſint bominum
ſpiritibus miſcere reuelaudo. Inde eſt
ꝙ angelus domini apparuit ĩ ſõnis io
ſeph noli timere accipere mariam cõiij
gẽ tuã.Et iterũ.Lolle puerũ:⁊ fuge in
egyptũ.De at per prophetã dicit.Eſſo⸗
dam doe ſpiritu mò ſuꝑ oẽʒ carnẽ. Et iu
nenes viſionis videbut:⁊ ſenes ſomnia
ſomniabat. Sunt ⁊ alia vila ⁊ viſitata
⁊ bumana que ai ex ipſo pù nro mul
tipliciter exiſtunt:vel ex corpe ſpũi quo
dãmõ ſuggerũt᷑.Sicut ſi fuerim affecti
carne vel vino nõ ſolũ vigilantes curas
ſuas vigilãdo verſant infimilib corpoꝝ
verũ ẽt dormientes hoc ſõniat quo in
digẽt. Nã ⁊ negotia ſua gerũt exai cu⸗
piditate.Et epulis ain pocalis iniater
cxiſtant. Si forte exurientes ſitienteſq;
dormierint vigilaàtibus ⁊ oculto quo⸗
da inſtitu ingeſtas cẽ cogitationes qua
ſi diuinarent nouimꝰ. Sicut Cayfas pᷣ
tifex pphetauit:cũ ei ĩtẽtionẽ ꝓpbetiʒa
di no baberet. Mluta videt aia ⁊ eadẽ
natnra viſionũ ſiue iuigilatib ſiue ĩdor
miẽtib ſiue ĩ egrotaͤtibꝰ qm nõ ex alio

i
nina
innißt
tulun
Enna
nut,
gnjin
numnc
wiit⸗
1
tint
antßi,
Nirmi
nsd
iNN
Aiig
H
lſ
Aine
1

enere ſũt videntur q; qͥ ex naturaſpi/

ru oe quo ⁊ ĩ quo fiũt ſihudies coꝛꝑi
obdtotas naq; olas ſentiẽch habẽt vt vi

deam ꝙ ſõmates vident:viſa ſiquidem

freneticoiu ſimulia ſut: uiſs ſõniatium:
vila at ſõnidtiũ funilia ſunt cogitationi
bus uiuetiũ. Doꝛmiẽtibꝰ quide cõſopit
ſeniiẽd: i cerebꝛo via que uentiones ad
oculos vicit. Jõ ipſa itetio ĩ aliud verſa

alia varia cernit. Uila ſõnioꝝ taq; ſpẽſ

coꝛporee adſunt:vt ſibi voꝛmietes vigi
lare videdtur: æ nõ ſimilia coꝛpoꝛibus:
c⁊ ipſa coꝛꝑa itueri ſe poſſũt. Ego ãt mi
to ãplius admiroꝛ ⁊ vehemetiꝰ ſtupeo
quata celeritate ⁊ facilitate in ſe aĩia fa
bꝛicet imagint᷑ coꝛꝑuʒ:q̃ per coꝛꝑis ocu
los viderit q; freneticoꝛũ vel ſõniantiũ
vel ẽt iu extaſi viſiones. Et iñ illa viſoꝛũ
natura c. El ꝓculdubio coꝛpꝰnõ c̃. Nõ
n.coꝛꝑa viſalllas imagines i ſpũ ĩ ſpiri
tu faciũt:nec eadẽ vim habẽt:vt aliquidq
ſpeciale foꝛmẽt:ſed ipſe ſpũs ĩ ſeipſo co
leeitate mirabili:vt pote ſpiritual:ĩtelle
ctualis ⁊ rönalis.Oiumq; ſibi videre vi
dent᷑ oonmicẽtes Quiq; ſunt genera vi
ſionuũ. Miraculũ: viſowõniũ: Ephya/
des vel iſõniũ fantaſma. Miraculuʒ
ẽ quẽ ĩ ſõnis parens vel aliqua ſancta
grauiſq; ꝑſona ſen ſacerdos vel ẽt deꝰ

venturu ꝙ aꝑte vel nõ euẽturũ faciẽdũ

vel dimiuteduũ denuũtientt. Uiſio ẽ quaʒ

gaaliud qs videt ꝙ eodẽ mõ quo apparu

erat eueniet. Sõniũ è figuris teetu: ⁊ ſi⸗
ne interpᷣtatione ĩtelligi uõ põt /iſõniuʒ
qñ id ꝙ fatigauerit vigilatẽ ingerit doꝛ
mienti:ſicut ẽ cibus vel potꝰ vel aliqua
ſtudia vel artes in fłntaſmate. Secũdñ
nãq; ſtudia que qᷣſq; ſtudnit ſõniati⁊ ſo
litariũ artiũ ſimulacra ĩ pntia mẽtis im
pꝛeſſa ei apparent iſõniis. Juxta ẽt ifir⸗
mitatum diuerſitates diuerſa uccidunt
i ſomnia. &t leaũdu mo:ũ ꝛbumoꝛũ va

rietates dariantur ⁊ ſoͤnia. Alia nac; di
dent ſangninidã qᷓ; colerici. Alia malam
conici:alia flecmatici. Illi vidẽt rnbea
c varia.iſti nigra ⁊ alba. Fantaſma eſt
quado qui doꝛmire cepit adhuc ſe viis
lare exiſtimat. Aſpicerevi irruẽtes in ſie
vel paſſi foꝛmas diſcrepàtes narias e
tas vel turbidas ſeu turbulẽtes. In iſtu
genere ẽ ephyades qͥ gallice noitũ dici
tur quà publica perſuaſio quieſcentes
opinantur inuadere ⁊ pondere ſuo pᷣſe
ſos ac ſentiẽtes grauare.Quod nõ ẽ ali
ud qᷓ; quedã famoſitas a ſtomaco vel
a coꝛde ad cerebꝛũ aſcendens.Et ipi vim
niale oppꝛimens. Dicit.n. bumana opi
nio ꝙ quadam arte mulierum ⁊ pote
ſtate demonũ hoĩes cõuerti põt ĩ lupos
2 iumenta.El,queq; neceſſaria poꝛta
Poſtqᷓ; peracta opera opera ad ſe rec
re nec fieri in eis mentem beſtialem ſʒ
rationalem humanamq; ſeruare. Doc
ſic intelligendũ ẽ:quoniaʒ oemones na
turam nõ creant: ſed aliqd tale facere
poſſuut videantur eẽ quod non ſunt
Nulla. n. arte vel poteſtate animꝰ: ſed
nec coꝛpus quidẽ aliqua rõne in m bꝛa
uel in liniamenta beſtialia neraciter cõ
uerti põt. Sed fantaſticum hominũ q̃ſi
cogitãdo vel ſõniado ꝑ rerũ iuiſibilium
genera nariat᷑: ⁊ cũcoꝛpus nõ ſit coꝛpo
ruũ foꝛmas ſimiles mira celleritate capit
ſopitis ⁊ oppꝛeſſis hoĩuʒ ſẽſibꝰ coꝛpoꝛe
os.Ad alioꝛum ſenſuũ figura coꝛꝑea ad
duci põt grauiꝰ ãtq; expᷣſſius q; ſõnoñn

us ſeuſibus deſeratis. Fantaſticũ ãt il⸗

lud ueluti foꝛmatur ĩ alictiꝰ aialis ĩima
ginẽ aliẽis nalibꝰſenſibus apꝑeat. Ta
liſq; hõ ſibi uideatur qualis ſibi videri
poſſit ĩ ſomniis ⁊ poꝛtare honera. Que
honera ſiue uera ſint coꝛpoꝛa poꝛtant

a demonibus ut illudantur hominibus
Parcim neratcoꝛpoꝛa hominũ SS .

De ſpiritus alienatione.
lUmanü ſpiritũ aliqũ bon ali⸗
gnangdo malus aſſu mit ſpiri /
t nec de ſacili diceꝛni poteſt a
ano mpu aſſumatur niſt qꝛ bon inſtruit
malus fallit. Fallit ãt ſepe ĩ manijeſtis
bonis:vt cũ ſibi in eis creditũ ſuerit ad
ſua ſeducat. Sic plerũq; bumanũ ſpũm
rapit: vt quedã oculta miſtura qſ ideʒ
9 ſprritus eẽ vdeatur.Et ſpũs patiẽtis et
4 Sus vexantis vt demoniacis didemus
Animã tñ hominis.i.mẽtẽ nulla cteatu
ra iuxta ſubſtãtiã ĩplere põt niſi ſola tri
nitas. Implere ãt dicitur ſathanas mẽ
tẽ alicuius ⁊ pꝛicipale coꝛdis nõ ĩgre⸗
diens in eũ qnidẽ ⁊ in ſenſum eiꝰſʒ frau
de iniqunate atq; oĩ malitia illũ alliti/
enos atc ſeducẽès affectu malitie trahit
per cogitationes: ⁊ incentiua vitioꝛum
gquibus ipſe plenus ẽ atq; fallax. neqᷓ;
fraudulentus deceptoꝛ animarũ.nõ.n.
participatione naſure ſen ſubſtatie: vt
dã putãt animã aliquã ĩplet diabolus
atN; eius babitãter efficif: ſed per frau/
duietã deceptionẽ atq; malitiã ĩ eo ba⸗
ditare dicit quẽ iplet. Solius.n. de tri⸗
* nitatis intrare ⁊ implere naturã ſiue
ſubſtantis quã creauit.
Ptãs demonis.
Mknn ⁊ acerimonia ſenſus ⁊
1

tcceleritate motꝰ aerei coꝛpoꝛis
pꝛecedũt.Et quedã cogitata pᷣmiſtrãdo
que hoĩes mirãtur ꝑꝑ tarditatẽ tereni
coꝛpoꝛis.Acceſſit ãt demonibꝰꝑ tã lon
gum tẽpus quo eoꝛũ vita pertẽdit᷑ rerũ
lõge maioꝛ exꝑiẽtia q; hoĩb põt ꝑueni
re ꝑꝑ bꝛeuitatẽ vite. Idcirco quedã pꝛe
dicunt futura. Quedã mira faciũt qni/
bus bhoies aliciũt ⁊ ſeducüt Unde qdaʒ
mulieres poſt ſathan cõuerſe vemouũ

*

iluſtonib2 fantaſmatib' ſeducte ere⸗

errenoꝛũ coꝛpoꝛũ ſenſũ facile

dunt ſe ⁊ pꝛofetẽt᷑ noturnis boꝛis cum
biana paganoꝛũ dea vel cũ errodiade:
2 cũ minerna:⁊ in numera mulierũ mi
titudine equitare earũq; iuſſibus obtẽ
pare. Ipſe nãq; ſathanas qͥ tra ſfigurat
ſe in angelo lucis cũ mẽtẽ cuiuſq; mauli
eris ceperit: ⁊ hanc ſibi ceperit ꝑ ifideli
tatẽ ſubingarũt. Illico tranſſoꝛmat ſei
diuerſarũ perſonarũ ſpẽs ⁊ ſimilitudieſ
2 mẽtẽ quam captiuã tenet iſõnis olu⸗
dæẽs mõ leta ⁊ mõ triſtia mõ eognitas
mõ incognitas ꝑſonas ondẽs ꝑ diuina
queq; ducit. Et cũ ſolus ſpũs patit᷑ hoc
ifidelis ĩ ſe aio ſed ĩ coꝛpe euenire opi⸗

natur Idcirco min ſtult? 2 ebes ẽ qii

bec oĩa q̃ in ſpiritu fiũt ĩ coꝛpoꝛe accide
re arbitrãtur. Cuũ eʒechiel ⁊ alij ꝓphete.
Joãnes ẽt apoſtolus ⁊ euangeliſta in
ſpiritu nõ ĩ coꝛpoꝛe viſones viderũt.
De ſomnijs ⁊ viſionibus

minibꝰ doꝛmiétibꝰ vel vigilati
bu‚us apparét nõ ia ipſis rebus
vel ſubſtantia videntur:ſed in quibuſt
dã ſimilitudimbreru. Iſtud ẽt angeli
cis operationib fieri credimus ꝑ oiſpẽ
ſatione dei ꝓuidẽtẽ bene vtẽdis bonis
vel malis ſecũdũ ĩſcrutabilitatẽ altitu⸗
dinẽ iudicioꝛũ ſuoꝛũ: ſiue binc iſtruat
mentes moꝛtalii: ſiue faldtur ſiue cõſo
lentur ſiue terreant᷑ ſicut vnicuiq; vel
pbẽda ẽ mipicoꝛdia vel irrogda iuſti⸗
tia ab eo: cũ miſeriã ⁊ iudiciũ nõ inpii⸗
maniter cãtat eccleſia ibi ſiqdem ẽ ſpᷣs
dðefunctoꝛũ: vbi nec vidẽt nec audinnt
que aguutur aut eueniũt in iſta vita ho
minib. Itaq; nõ ẽ cura eis de vitns ;⸗
qᷓᷓ qᷣd agãt vtiq; neſciant qnẽadmoduũ
cura ẽ nobis de moꝛtuis q;uis dd agat
ntiq; neſciamꝰ. Neſciũt qdẽ moꝛiui qᷣd

elos
no tun
iinngel

Um hoiĩes moꝛtui ſiue diul bo

bic agat. Sʒ du bic agik poſtea audire

die
Poͤa⸗
1ec0se
abien

fepi
Coc
PMn⸗
6,

teſip
temnt

doꝛe⸗
lolpo⸗

egfeg
lufe
Ptiſit

lligt
iin fe
ſe
dnid
ffä

ii Nõ qͥdẽ oĩa:ſʒ quãtũ ĩdicari cis ſinituri
tin v eos oʒ iudire. Seire ẽt põt ab angelis
R q̃ bic nobis pꝛeſio vt aias nr̃as ad ilos
RR deferãt. Spũ ẽt dei reuelate cognoſce ⸗
miit re pñt q̃ hic agant᷑ qͥ neceſſarium ẽ eis.
n· Quoddamét exmortuia ad viuos-rapi
õq pñt nõ ꝑ ppꝛiã naturã:ſ3j ꝑ dĩnũ potẽeti
Tri aʒ. vty tã iſta fiãt ꝑ eoꝝ pñtiã aut ꝑ ai
WRj gelos ſuſcipiẽtes eoꝝꝑ ꝑſonã affirmare
Nini nõ audeo.Deꝰãt ops d ẽ vbiq; pns per
—* angelica miſteria vſq; ſtuadq; diffuſa po
– teſt pᷣbere iſta hoibꝰ ſolicia qᷣbꝰi bui vi

ichin te mipia iudicat eẽ pᷣb?éda
inn De potẽtijs aie ⁊ eius vtutibꝰ.

ie OVeitie aie atʒ vtutes lõga exer
77 5 citatiõe ⁊ ſncceſſu tꝑuʒ creſcũt
nien Zoſa vo nec creſcit nec decre
nn cKit: ſʒ aut ĩ ꝑiliiate mẽbꝛoꝑ aut humo
sſe rũ graſſitudie ⁊ eoꝛũ coꝛꝛuptiõe pᷣpedi/
rieſ ta vires ſuas exercere nõ põt.aia carne
“ ĩgenia viuacit᷑ tenet vt pote pura ſubtił
tota 1 ꝑpetua Et ſicut deꝰ vbiq; ĩ ſemet
10 ipoẽ. Sic aĩa vbiq; ĩ ſemetipſa ẽ:ẽ quo
tulg dãmò ac ꝑ h̊ vbiq; ẽ aĩa goſt coꝛpꝰ vbi
i erat agẽs ĩ coꝛꝑe. Ibi ðs ẽ mõ vbi erat
Gnnß pᷣus qᷓ; mũdus fieret:vbi ẽt foꝛet ſi mun
in un dus deſineret eẽ:ſicut ſepe dictũ ẽ ĩcoꝛ
mnut poꝛea ẽ aĩa. Põt tñ habere ſimilitudieʒ
unn coꝛpoꝛũ nõ coꝛꝑalẽ: ſed coꝛpi ſimilẽ.Et
uinin coꝛpaliũʒ oĩno mẽbꝛoꝑ. Cum de coꝛꝑe
— egredit᷑:ſicut.n.ant ad ſpiritualia ꝑx mẽ
arpi bꝛa fert:aut ad loca penalia ſimilia coꝛ
uin pvoubꝰqlia ſepe demõſtrata ſũt bis qͥ ra
iitn pti ſũta coꝛpeis ſeſib eẽt moꝛtuis ſiles
ur iacuerũt:cũ ipſi ĩ ſeipſis generãt quadã
ginin ſoliditatẽ coꝛꝑis ſui ꝑ quam poſſẽt ad
n, alia fſeri.Et talia ſimilibꝰ ſeſib expiri.
.Aie ſiddé qét ĩ coꝛpib'vinẽtes p dilecti
. 60 onẽ viſibiliũ rerũ coꝛpalib imaginibns

. ſen afficiũt.a coꝛpib exeutes ĩ eildẽ imagi

ab bis pũᷣtqͥ blie moꝛièdo ad eos pgunt

nibꝰ toꝛmẽta patiũt. Pꝛetea eoꝛpalibꝰ
paſſonibꝰ ibi teneri poſſũt:qꝛ a coꝛu/
ptione coꝛpaliũ affectionũ hic mũdate
nõ fuerũt qnã coꝛpulẽtiã de carnis de
lectatione traxerũt.Queda ãt aic ĩ elſd d
locis in qͥbus culpã cõmiſerũt puniũt᷑.
Quedã vo additis receptaculis vſq; ad
ltimã reſurrectionè ↄtinẽt᷑.Sic digna
cẽ̃ vua qucque reqe vel miſeria.
. DR Ulia de aĩa dixi.Sed vł qn.facta
& vel qñ de coꝛꝑe egredit᷑.ſiʒ ̊ nõ poſſuʒ

dir̃e qꝛ initium meũ vel finẽ neſcio.ne⸗

ſcio vnde venio aut quo vado.ſed plãe
ſcio ꝙ moꝛtales ſcimus Er ꝙ velimꝰ no
limuſ qꝛ oẽs moꝛiemur.Nihil.n.moꝛte
certius ⁊ nil incertius hoꝛa moꝛtis. Nã
neſcimꝰ qũ nec quõ aut vbi moꝛiemur
qm̃ moꝛs vbiq; nos expectat idcirco ſẽ
ꝑ debemꝰeẽ parati ut cũ coꝛpꝰreuertet᷑
ad terrã de qua ſũptũ ẽ ſpũſreddeat ad
deũ qᷣ ðdit illũ id ſ qdẽ nos mour̃ debʒ
c veterib ſapiẽtib ita hõ diffinitũ eſt.
hõ ẽ aĩal rõnale ⁊ moꝛtale h̊ͥ genere po
ſito ꝙ aĩal oictũ ẽ additas duas differẽ
tias videmꝰ i qbꝰ admonẽdꝰ erat hõ:ꝛ
quo ſibi eſſet redeundũ.Et vñ ad fugiẽ⸗

dũ ſicut.n.qᷓ;greſſus aie uſqʒad moꝛta⸗

lia lapſus ẽ: Si regreſſns eius in ratiões
eẽ deberet qua impugnantibus vitiſſ re
ſlvere valeat ut ſecundũ naturã ſuã vis
nat.Et oꝛdiĩari appetat ſub illo vʒa quo
regi debet. Nam vno verbo. quod ra/
tionale dicitur ſeparatur a beſtijs. alio
ꝙ maꝛtale ſeparatur adminus. Id niſt
tenuerit erit beſtia hoc niſi aduerterit
ad oiuina nõ ꝑueni. Idcirco vt hõ ſibi
icognitꝰcognoſcat ſe magis opꝰ hʒ ↄſu
etudine recedẽdi a ſẽſibꝰ: vt aiuʒ ad ſe
colligat:⁊ ĩ ipo ſe retieat. His ſiquidem
ſenſibus ipẽdit᷑ aĩa ne cernere ſemetipſãõ
valeat ⁊ creatoreʒ ſuum quem ſola ⁊?⁊
ſimplex ſine iſtis oculis intueri deben

ne

BDe dignitate anime.
Nima nãq; rõnalis inter res q̊
ſũt adeo ↄdite ſuꝑat oĩa ⁊ ideo
deo ꝓxima eſt qn eſt pura eiq;
gquãtu charitate coheſerit:ĩtantũ alũ⸗
itelligibili ꝑ fuſa quo amõ ⁊ illuſtra
ta. Nõ ꝑ coꝛpoꝛeos oculos:ſed pꝛo ip/

ſius ſui pꝛicipale.i ꝑ intelligntiã veũ ceꝛ

nit inquo ẽ plenitudo pfectiſſima ⁊ bea
tiſſima viſo qua viſõe ſit beata. Remo
neat ga conſideratione ſua oĩa nociua

alłs notiua:que ꝑ coꝛꝑis ſenſus extrinſe

cus capimur. Queq; nãq; coꝛpalia eoꝝ
q; ſimilitudies. Senſus quoq; ⁊ imagi
nes in memoꝛia inſixe recoꝛdande remi
niſcuntur ad exteriorem hominem pti⸗
nent quãqᷓ;ᷓ iſtis quañ nuptijs aĩia ext᷑o⸗
ra ꝑticipat. PHens g cui nibil ſe ipſa pꝛe⸗
ſentius ẽ quadà interioꝛa nõ ſimulata.
ſed vera pꝛeſẽtia videat ſe in ſe.nihil.n.
tan nouit mens qᷓ; id ꝙ ſibi pſto eſt.nec
menti quicqᷓ; pꝛeſto ẽ magis ipᷣa ſibi.nã

cognolcit ſe viuere:ſe meminiſſe:ſe itel⸗

ligere.ſe ve.le. Cogitare:ſcire:audire: H̊
oĩa nouit ĩ ſeſe:nec imaginatur erxtra ſe

illa q̃ aliquo ſenſn coꝛpiſ tetigit. Sic coꝛ
poꝛalia ansch tangunt᷑ ex quoꝛũ cogi/

tatiõbus ſibi nil ſibi aſurgat.vbi tale qᷣd
ſe eſſe putet. Quiequid ei de ſe remanet

boc ſolum ipſa eſt.nihil eniʒ tã in mẽte

C qᷓ; ia mẽo.nec quicq̃ʒ ſic mentẽ agno
ſcit quadmodũ mẽs cũ eni q̃rit mens
quid ſit mẽs.pꝛofecto nouit ꝙ ſe ipſa q̃̊
rit:⁊ nouit ꝙ ipa ſit mẽs qͥ ſeipſã querit
nec eni aliud de ſe qᷓ it qᷓ; ſeipſt. Cũ gqͥ
rentem ſe nonit ſe utique.Et oẽ ꝙ no/
uit tota nouit. Atque ita totã ſe nonit.
Et ſi parte inneta nõ ſe totã querit:to/⸗
ta ſibi pꝛeſto cẽ.nihil.n.ſe ipſa pᷣſtantius
eſſe põt ꝙ aũt querit de ſe ꝙ aneavł qͥd
vVẽtura ſit vel qual nõ ſit qu.i:qᷓ; ſimilis/

ſtatuat in ſeipſa ⁊ ſe cogitet ut ſeipſũ co

del diſſimilis deo: ß bumſlis e deuota
q̃ʒ pura q; ſanta.ſed qꝛ in iſtis ẽ coꝛpali
bus q̃ rũ amoꝛe cogitat:Et cũ quibusa

moꝛe a ſuefacta ẽ nõ valet ſine magini

bus eorum videre ſemetipſam.nã tto
glutinio amoꝛis ei coheſerunt h̊ qͥ ſoꝛiſ/
ſunt coꝛpa lia vt etiã cũ obſũ iſta pꝛeſto
ſũt imagines eoꝝ cogitanti. Qua ꝓpter
ſe cernere ea a ſe ipſa nõ põt nit ſeipſam

ſuſcipiat ⁊ videat.reddeat ergo ad ſe et

? ſtet in ſe nec ſicut abſentẽ ſe querat. ſʒ
ut pñtẽ ſecuret ⁊ cernere ⁊ diſcernere.⁊
inrẽtisne voluntatis que ꝑ alia vagat.

anoſcat ⁊ errigat.Et ita videbit ꝙ nun⸗/

qz ſe nõ amauerit nuqne ſcierit. ſz alis

ſecũ amãdo cũ eis ſe ↄfudit. Ita ui ſine
magno laboꝛe ab eis ſepari nõ poſſit qᷣ
bus cũ amoꝛe coheſit. Pꝛeterea fataſiis
alias fãtaſmatibus coꝛpaliũ defoꝛmat᷑
Eiſdemq; alte impẽſis etiã ſoluſa a coꝛ

poꝛe nõ exiũt. ſi eni a coworaliũ affecti

One coꝛuptione h ñ mũdaf coꝛpe ern
ta coꝛpoꝛalibus tenere paſſionibꝰ. Siu
deat ergo in hac vita ſe mudare ab eiuſ/
mod fedantiqꝙ łs petultia quattenus
cũ exierit bine nibil coꝛpeum ſecũ tra⸗
hat:⁊ a coꝛpoꝛali paſſione imennis per⸗
ſiſtat viuificatione ⁊ ſenſificatione acci⸗
dit ania ad coꝛpus. Pñtia nãq; ſna il/
lũ viuificat.Colligit in vnũ atq; iyno te
net defluere atq; tabeſcere nõ ſinit. con
gruẽtiã einsq; moꝰ fuat.nec tñ in pu/
critudine.ſed etiã ĩ creſcẽdo atqʒ gignẽ
do. intẽdit ẽt aĩa ſe itact ⁊ eo calida et
frigida. aſpera leuis dura: molia grauia
ſẽtit atqʒ diſcernit deinde inumerabis
difras ſapoꝛũ odoꝛũ ſonoꝝ atqʒ foꝛma
rü guſtãndo olphando audiendo: vide
do diindicat. Atqʒ ĩ bijs oĩbus eagꝗʒ ſine.
coꝛpoꝛis n ſunt appetit fugitqʒ ꝛia re⸗

ſoae⸗
ſotpor?
feparan
ſecu cate
Cumer
deür
ſtrabitt

WwNNd
cvoel
cciſpi

niones
helatio
deſcen
ititis
guicee
ſtigatic
helario
dinina
corp'i

pNs

ler coͤni
eteè
colore⸗
lesign
ſueri⸗
Dued'
Acejel
Mionf
Cchlos.
ſenſu
kerionſe
ſand
tigece

uIte en
iepa

epper
N
Nera

rhe
tanitg
mrent
D
RZZ
ichende
jitiin
poiitn

N

mann
mi
Kegni
bt
ürui 4
tris 4
am
nt N
Gticel

colore cõſumetur coꝛ 2 0

monet ſe ab bijs ſenſibuſ certo internal
lo tꝑoꝝ ⁊ eoꝝ motꝰ qſiꝑ qſoa feneſtras
re parans rex imagines qᷓs ꝑ eas anxit
ſecũ cateruatim ⁊ multiplicicer verſat.
Cum ergo vult intelligere vel diuinavł
deũ vł ſeipſũ ſuiſq; ↄſiderare vtutes ab/
ſtrahit ſe ab oĩbꝰcoꝛpoꝛeis ſenſibnꝰqͥbꝰ
non adinuatur niſi ad coꝛpeas ſormas
coloreſq; ſentiendos ſpiritu ac ratione
ſe cõſpicit inrelligẽtia vo atqʒ templa
tione ad denʒ aſcendit: Deus i igitur re⸗
uelatione atqʒ oiuina inſpirstiõe ad ed
deſcendit. Contẽplatio.n. perſpicue ve⸗
ritatis iocõda adm ratio: Meditatio ſi
quidẽ eſt oculte veritatis ſtudioſa inne
ſtigatio. Iſta nanqʒ dinina iluminat re
uelatio ut veritatẽ cognoſcat.illã vero
diuina inſpiratio infl mat ui eã diligat
corpꝰ at ſẽſu ⁊ imaginatione ad ſpiritũ
aſcendit. De corporis mã.

Lean ſi qͥdẽ 5 ex fuor elem̃t

ↄpolnõʒ ẽ ſʒi carne ⁊ oſſibꝰmaxiĩe apet
ppꝑ trenã ſoliditatẽ:aqua in humoꝛibal
aer cõ inet᷑ ĩ pulmone. Jdcinco ſẽper ĩ i
mẽte :qꝛ nentilabꝛũ coꝛdis ẽ:ne nimio
Gln f. Se⸗
des ignea ẽ ĩ coꝛde ⁊ iõ ĩfernꝰẽ latum ⁊
ſuweriꝰ acutũ.qm̃ foꝛmam ignis tener.
Quedã uis ignea aere teperata a coꝛde
ad cerebꝛium ãſcẽdit taquã in celũ coꝛ
poꝛis nr̃i. Ihiq; puriſicata ⁊ eollata per
oculos aures nares cetera iſtrumeèta
ſenſaũ foꝛis pꝛogredit᷑ ⁊ ex cõactu ex⸗
terioꝛ foꝛmata qnq; ſenſns facit uiſum
ſed audim guſtu: odoꝛatuʒ 2 tactus pe
tãgẽdi als agentis ſenſus ab antcrioei

parte cerebri ad poſteriorem tranſieni

⁊ide ꝑ ceruicẽ ⁊ medullà ſpine deſcen
dens per tatũ coꝛpus diffuditur: porro
ipſa iis ignea qᷓ exteriꝰ formata ſenſus

dicitur. Eadẽ ſonmata n ſ⸗ Efuu iſtru

mẽta que gegredit i ĩqbꝰformat. nam
operãte itrorſũ aꝗq cella fantaſtic uſq;
retrahat: 2 reducit᷑ atq; imago efficit ⁊
poſtea eade imago ab ateriori pte cor
poris ad mediũ uel mepiũ tranſiens:⁊
ipſa aĩe rõnalis ſubſtãtiã cõtigit: ⁊ exci
tat deſcriptiouẽ ĩtãtũ iam puriſicata ⁊
ſubtilis affecta ut tipſi ſpũi ĩ mediate coö
iũgaf᷑. ueraciter tñ naturã corpoꝛis reti
nẽs ⁊ pꝛoprietatẽ. Que qͥdei imago ĩ bꝛu
tis aialibus fataſticã cellã nõ tfãſcẽdit
In ronalibus ãt purior fit ⁊ uſq; ad rõ
nalem ⁊ icorpoream aĩie ſubſtãtiã cõtĩ
gendaʒ defert᷑ 2 progreditur. Eſt iraq;
imaginatiua ſimilitudo coꝛꝑis. Per ſẽ
ſus quidẽ corpeos ex corꝑuʒ cõtactuʒ
cõcepra extrinl. ecꝰ atcq; per eoſdẽ ſẽſus
introrſũ ad ꝑtẽ pnriorẽ corꝑei ſpũs ꝑ
ducta eiq; ĩpreſſa ĩ i ſũmo.ſ.corporis ſpi

ritus Et ĩ imo rõnalis corporales ĩ foꝛ

mãs.i.rõnalẽ cõtigẽs. Spiritũ corpo⸗

reũ uoco gerem uel potins ignem qui

pre ſui ſubtilitaſe nideri non poteſt. Et
corpora interius uegetando uinificat.
Quedã at negetat tantũ ⁊ nõ ſenſificat
ſicut arbores herbas ⁊ uniuerſa ĩ terra
germinantia. Quedã ſenſiſica ⁊ nuege
tat. In quibꝰ queda! tantũ ſenſum hnt
2 imaginationem nõ ut bruta habent
Quiedã uero ſenſũ ⁊ imaginationeʒ ut
bõ..Cũ itaq; magis ſit ſenſiſicari qᷓ; ue
gefari tantum. Koͤſtat ꝓfecto hanc niz
fubtiliorẽ: vbi magis ſubtilis eſt magis
ſpũs ẽ. Magis ſi qdẽ ĩ corpore nec ap⸗
propiquat᷑ cũ imaginationẽ format q̊ʒ
cũ ſenſu preſtat.Nibil.a. incorpore alti
us atqʒ ſpiritualius vel vicinius nature
eẽ põt qñ vhbi poſt ſèſũ ⁊ ſupra ſenſum
imaginandi concipitur:qñ quideꝭ in tã
tũ ſublime eſt ut qcqᷣd ſupra ideſt alꝰ

nõ ſu qᷓ earo:t is heinſe aiae Sun.

regiſtrun l.
a l dbic negle t latitudinem
Sacat ligeremus iee 8
Meditationes. tria ſunt manunm marallen edent
Quot lb nerem opoxnune. uiture neſt.
candet b tione biene omnibus 4 neteen
b pauper lupbues vinculo. uspd
tue: ſanctä chtn. n.
venire illü vltra intellecta del ei leſſeeſt
agnus eſt quo peccatoti minem ..
mine placere Amicos Emlicit
satiore lelicio non docem relggon
ingtuſſt imü nec nos iſc abſitt mme
aciam omnis coꝛam tte ſeceternã inſcam
et cetera ſium perſeque gratom ttanim
cue:et doꝛum a ſe nentur⸗
d quos et per eſtuaſſet erroꝛ Anren
que dolunuit· habitantes cum p atre input
a facie ta ita ſoluitur ceteroꝛum bicdne hinem
conſigngas meum tas fecit accoln
contra nos ereaturarum ce cicitatem “
A? ogio habet vis fuit tan dicit
quam ſcriberet y miſſime
per incoͤmu. quem paius di dene nullatenus
ſua:quam rent non quererebam
tue üllumim. eeniet ſunt
kde multio coꝛpus o Incipit lidber
re vt ſi * animi W ſanguinem
cũ amoꝛ ſedin tum ex hoc videtur
efficimur “ p ſe moyſem q; nature
pter p¹e. foꝛmidat iſta coꝛpoꝛa
8 Paliucx eſt ut Ita de
eum dici. lamen q; ſobꝛie
et de rebus ipſum tire dicka pus verum
in quibus ani mus taculi
atq; damnato offenſione dum .
cuius illoꝛum Et illi da moꝛtẽ
ceretur lus non ſe excellit
ge illis tato iam 2 in itum
let q; ſine codicibus ſtremo
renati maea et vbi dictum poꝛibus
i remnfabar bi met pꝛepoſito
genne ſiſſimi derent

E
frequentes
nec extinctos
mus pꝛo

ceſſe eſt

mus
ante carnem
lantaſmata:
1

genere

ab bis

Explicit liber ſancti Auguſtini de dera
religione:et de clericoꝝ vita:moꝛibuſq;
vna cum vita ſcti Auguſtini.necnõ cu/
iuſdam digniſſimi tractatus de ſpiritu
et anima.Que omnia in iſto libꝛo conti
nentur:⁊ cum ſũma diligentia per. M.
Andream de bonetis de papia venetijs
impꝛeſſa fuerunt.Inclito pꝛincipe Jo/
hãne mocenico venetiarum once. M.
cccc.lxxxiiij.die xxiij.Menſis Julij.

4

* 6

4

—
7

4
2
4

—TL2ff ̃
.
.

MMeditationes

(MWeditationes Diui Auguſtini
epiſcopi Pipponenſis.

nuocatio vei omnipotẽtis ad mo
⁊ vite reparationem. Capitulũ.j.

eſiderãdo querere: qrẽdo
Hinuenire inueniendo ama
nando mala mea redimere redem
pta non iterare.Da domine coꝛdi meo
ſpũſↄtritõnẽe: ocłiſ lachrymaꝑꝝ fõtẽ ma
nibꝰ elemoſyne largitatẽ. Rex meꝰ extĩ
gue ĩ me deſideria carnis ⁊ accẽde vim
tui amoꝛis:redẽptoꝛ meꝰ expelle a me

ſpum ſuꝑbie: ⁊ ocede ꝓpitius theſaux
humilitatis tue. Saluatoꝛ meꝰ amoue

a me furoꝛẽ ire. ⁊ idulge mihi benign

ſerenum patiẽtie. Creatoꝛ meꝰeuellea es
mihi erquiſita ſupplicia. animãt me pu

me animi rãcoꝛẽ ⁊ largire mihi mentis

dulcedinẽ. Da clemẽtiſſime pater mihi
ſolidã fidẽ: ſpẽ ↄgꝛuã: charitatẽ ↄtinuã
Rectoꝛ me auerte a me vanitatẽ men

tis ĩcõſtãtiã:coꝛdis vagationẽ: oꝛis ſcu
rilitatẽ: oculoꝝ elationẽ vẽtris ĩgluuiẽ

oppꝛobꝛia ꝓximoꝝ: ſcelera ptractionũ
curioſitat pꝛuriginẽ diuitiaꝑ cupidinẽ

potẽtatuũ rapinã: inanis glie appetitũ
hypocreſis malũ:adulatiõis vermẽ:cõ

tẽptũ ĩopũ: oppᷣſſionẽ obiliũ: auaricie
anrdoꝛc: inuidie rubiginem:blaſphemie
moꝛtẽ. Reſeca in me factoꝛ meus teme

ritatẽ iniquã: ꝑtinaciã:inquietudinem
ocioſitatẽ:ſomnolẽtiã:pigriciã:mentis
hebetudinẽ:coꝛdis cecitate:ſẽſus obſti
nationẽ: moꝝ truculentiã:boni inobe
diètiã ↄſilij repugnationẽ:lingue effre
nationeʒ: pauperũ pᷣdã:ĩpotentũ violẽ
tiã: ĩ noccẽtũ caluniã:ſubditoꝝ negligẽ
ti. Circa domeſticos ſeueritatẽ:aduer

ſus familiares ĩpietatẽ.Deus meus mi

ſericoꝛdia mea. Oꝛo per dilectũ filiumn
tuuʒ oa mihi miſericoꝛdie oꝑa pietatis
ſtudia: ↄpati aff. lictis:ſuccurrere miſe⸗
ris:ſubuenire egenis:ↄſolari meſtos.re

mine deuſ leuare oppᷣſſos: pauperes recreare: fle⸗

biles refouere: oimittere öbitoꝛibꝰ. par

a coꝛdi meo te deſt iderare cere ĩ me peccantibꝰ odiẽtes me diligẽ

ꝓ malis bona reddere:neminẽ ðſpicer
ſed honoꝛare:bonos imitaꝛi:malos ca
uere:virtutes amplecti:vitia reijcere in
aduerſis patientiã: cuſtodiaʒ oꝛis ⁊ ho
ſti circũſtatie labijs meis: terrena cal
care celeſtia ſitier.

diuine.

blicani:mererrices: ⁊ latrões qui a fau
cibus hoſtis momentanee eruti.ſinibꝰ
excipiunt᷑ paſtoꝛis. Cu eniʒ factoꝛ om
niũ deus:licet in cunctis oꝑibus ſis mi
rabilis. mirabilioꝛ tamen crederis in vi
ſceribus pietatis. Unde de temetipo ꝑ
quendã tuũ ſeruũ dixiſti. Miſeratões
eius ſuper omnia oꝑa eiuſ.Et quaſi de
ſingulo loquẽte vniuerſo populo tuo
te dixiſſe confidimus miſericoꝛdiã au
tẽ meà nõ diſpergam ab eo. Nullum
enim ſpernis:neminẽ abijcis: nemineʒ
perhoneſcis:niſi foꝛte qui amens te ex
hoꝛruerit.Ergo modo iratus nõ percu
tis:ſed te irritãtibus dona ſi quieuerit
tribuis: deus meus coꝛnu ſalutis mee:
⁊ ſuſceptoꝛ meꝰ: ego ĩfelix:ego te irrita
ui:ego malũ coꝛam te feci furoꝛem tuũ
pꝛouocaui:irã ꝓmoueri. Pꝛouocaui
⁊ paſſus es: loquioꝛ ⁊ adhuc ſuſtines.
Si peniteo ꝑcis:ñi reuertoꝛ ſuſcipil. ĩſu
zz

J — Pominis
accuſatio ⁊ commendatõ miſericoꝛdie

V

0

S

R

15

Balance

1

Focus

N

1

10

.

K

J

G H

F

E

10

Euroskala Offset

VierFarbSelector Standard-

Copyright 4/1999 VxyVMaster GmbH WwwW.yxymaster. com