Gb604_fol
author: Berengarius, Compostellanus

N 12 45 11889963 O21

gen

us Tbin

W. Raiser

l ☚

2=ð

————

—
—

.-

¶ Liber moꝛalitatum ele
nmrum naturalium Lumenamme dictus cum
ſeptem apparitoꝛibus. necnon ſanctoꝛu doctoꝛũ
orꝛhotoxe fitei pꝛofeſſoum. Doetarum etiam
ac oꝛatoꝛũ auctoꝛitatibꝰ: per modum pha ratre
ſm oꝛdinẽ alphabeti collectis. feliciter incipit.

——

—

NVamuis athenarum grecoũq; mul /
ctiplicata volumina mir odoriferiſc;
fragrantia doctrinaꝝ ſu auiſſumis im⸗
bribus. WMatinoꝛum etiam non minus
inn omni ſciẽtia ſollicitam induſtriam
peoer varia autoꝛ ũ veterũ modernoꝛũqʒ
redolentia pigmẽtaria libroꝛum cele⸗
fſium terreſtrium ꝙ inferozũ naturas

gentiũ pollicias: ſanitates viuentiũ: ierarchias principantiũ
& demonum tyrannides 9'inentuim. O oliue fecunde:vinee
en gaddi. ficus ſterileſtere neſcientes ſpice gratiſſime granis
ꝓlenolucernaardentes ſemper in manibus pretendende imo

putei aquaze viuentium affluentiſſimi Marthe felicem ſolli

—R beculis (vineam domini ſabaoth ingreſſacſaluo cuiuſcunq;
Ponoꝛe & reuerẽtia)tot nunc foꝛtes eccleſie mil itanti pdiixit
colũnas: cuiuſmodi in &ëlis aſtra emicare probant᷑ fulgẽtes

ſicut ſplendor firmamẽti & q̃ſi ſtelle in ppetuas eternitates

Que velut agricole ſeminantes boues triturãtes tube bucci
nantes: Plyades emicãtes in libroꝛũ cultu plus in Hac breui
Inoeula q́; oẽs reſidui vinitoes vt eoꝛum amãtiſſimi ꝓbant
M nouiſſimus p̃dicatione primus: multo latiꝰ aliis euangeliũ
chriſti ſparſit. Ipſi certe omnipotentis regium veſtimentum
us & dictis eleganti ſſime apparere fecerunt. B quosum

vri .

codicesſunt ſollicite. Pauli ſectantes veſtigia qui vocatiõe

—
△
*° 0

„„ tieonem (diuina volente gratia) vti precioſiſſima margarita:
. 2v multis laboribo Cad cõmunem plurimoꝛũ vſum)in publicũ
. Pprerenmn is eſt liber. naturalium ée mozalium: tantam quaſi

„ — „ ſolent Ppmixtis nobiliſſimis margaritisapprehendere arenã

AIrchana ſuper celeſtiũ & terreſtrindlac ſacre ſcripture ſug⸗

gentibusmanifeſtans: virtutes inſerens- vicia eliminans: ac

ZM

Anime peccatrici in tenebris lucens: quo iter poſſit arripe

citudinemcapum moꝛe mel de floꝛum ſuauitati bo facientiũ)
coll &tam. Iam ſancta mater poſſidet eccleſia: religionum tñᷣ
veneranda profeſſio:nuper hora vndecimaccum tenellis tra/

. diligenti labore a is qui pre manibo eſt poſt diutinã occulta

in ſe complectens multitudinem: quãtam maritima littoꝛ a

N9 õäl

cabale e. ae

ſupernoꝛum: amfractuſq; declinare inferoꝛum oſtendens:. a
quo etiam Cnec ab re . umen anime apoſtolica voluntate:
meruit nominari. Qui quanti ſit valoꝛis a vtilitatis eſtimari
a quoq́; poterit mimme. Qum autem adhuc infoemis eſſet: M
ſimplicioꝛibuſq; rudis a obſcurꝰ appareret Ego frater Ma R
thias farinatoꝛis de Wyenna ſacri oꝛdinis beate dei genitri †
cis virginis Marie de monte carmeli: lectoꝛum ſacre theo/
logie minimus precibus victus deuote ſupplicantiũ aſſiduis
Ne lateret in obſcur condita virtus clara tenebris eunzm .
in tytulos: & tytulos in paragraphos cnon modico labore:
prout cerniturdiſtinxi. Moꝛalitates res pariter naturales:
per binas tabulatiirascChm ingenij mei capacitatem non ma
giſtrali fateoꝛ:ſ ſim plicioꝛi foꝛmacoſignans. Vt vel ſic alum
nis ſancte matris eccleſie duini verbi predicatoꝛibo C(maioꝛi⸗
bus meis colendiſſimis in paruo illo ere ccum paupercula ðJU
mulierein gazophilacium domini miſſo fructuoſius ex af
fectu:prode ſſe poſſem in effectu. Lanto etiam noſtri plaſi ma
toꝛibus magnalia luculentius explicare libuit: quanto ſua
immẽſa pietas indigno preſtitit gratiam amplioꝛem. Quo “
circa deuotiſſime a cum grandi humilitate vnuim quẽ z oꝛ 5

vt ſiquid boni a placidicin eo quem ad manus habet labore
meo quiſquis legerit non mihi: ſed ſummo opifici lgides
det indefeſſas: cuu & ſit laus & gloꝛia nunc & per immotalia
ſeciila. Quitqd vero minoꝛis vtilitatis emendationeq; dignũ “
inuentum fuerit. Cum ipſi ſapientes ſitis: libenter ſiiffere 4
dignemini meam inſipientiam: patereq; ignoꝛantie atq in / -
dulgentiam condonare obmiſſoꝛũ. Eſt autem modus infra
ſignatus cuiq; in hoc libro legere ſeu proficere volenti (vt
citius quod queritur pateatſum me neceſſariꝰ. SGont enim .
in hoc volumĩe.lxxv.tytuliccum ſeptẽ apparitoꝛſignati:
hm nume literaꝛe alphabeti & earundem ſepiꝰ duplicatõʒ
in plures paragraphos diuiſi. Vbicunq; igitur in aliqua ta ““”
bularum numerum repereris oꝛdinalem titulum ſubaudi * .
ſtta fuerit litera alphabeti ſequens tottus erit paragr e L
eiuſdem tytuli. Cum aũt imieneris Ibidem cũ Htera A E
beti poſitum tytulũ intellige antecedenter ſignatũ: ſolum 2„
paragraphũ foꝛe alium eiuſdem tamen tituli. Gi aũt videris ⸗ /
Ubidem ſolummodo a ſine litera alphabeti notatum tam ty⸗22 S

tulum q́; paragraphũ precedentes conſidera reputari. Gci —
endum inſuper ꝙ cũ qlibet moꝛalitate naturalitatẽ inuenies
pulcram ac elegantem & ecouerſo. Ob quod doctus predi?)/·· .
catoꝛ qui naturaliũ eſt amato in tabula naturali quiò ia⸗ 4
ceat querere poterit. cunq; inuenerit iuxta optatum per coꝗᷣ D

ſimilem (poſite moꝛalitatiꝰ applicationem applicare valebii·

QU◻ Qui vero in inueniẽdis miſer fuerit ingenio in moꝛalitatibo

54 Des copore Chriſti · in

poſitis cum ſuis naturalitatibus ꝗ́s ſimul reperiet contẽtus

exiſtere dignetur. His ſic luculẽter penſatis quiſquis quod
optat ſine difficultate promptiſſime ad manum habebit.

¶ Sequütur tytuli hm oꝛdinẽ in hoc libꝛo poſiti.

e natiuitate Chriſti. j
e nomine Iheſu·ij

ePaſſione QOriſti nj
e ſancto ſpiritu · v
e trinitate vi
De beata virgine · vij
De angelis vnj
De apoſtolis vinj
De ſanctis x
De abſtinentia. xi
De ab iectione xij
De acenſione xnj
De accidiaxin
e accinctione xv
De ꝛdoleſcentia xvj
De adulatione xvij
e aduentu ſi pũſſancti. xvnj
De aduentu iudicis- xX.
e aduentu dyaboli.xx
e aduentu Gpriſti.xxj
e affluentia mundanaxxij
e amalitudine xxnj
Pe amiſſione·xxmj
De appropin quationexxv
De alacritate xxvVj

De etione xxvij

ctu:xxvnij
Zareſſi ione xxix⸗

4 De bonitate xxxj

e benignitate · xxxij

e culpa
De detractione
De diülectione
De dulcedine
De aggregatione
De amoꝛe mundi
De amoxe ſui
De amoꝛe dei
De amoꝛe in genere
De amoꝛe iterum

5 De amore dei
De altitudine diuina

E auditu

De audacia

De auaricia
De abiectione
S e beatitudine
De dormitione
De elemoſina

De eſtu

Oe exercicio
5 ke humilitate

De uibuo

De ſanctitate

De ſapientia

De ſedulitate
De ſemine

De ſeparatione

Deſerenitate
Oe ſeciiritate
De ſanitate

De ſtatu vite preſentis
De ſilencio

Be ſomno
De ſopore
ODe ſuperbia

xxNX

XI

xIj

xInj

XImj

xIV

x»iIV .

xlv
xlvVn

Xxlix

Ixi

lxij
lxnj
lxinj
lxv
lIxvi

Ixvij

xvni
lIxix
IxX

Ixxj

xxi

Ixxnj
Ixxmi

De ſeptem apparitoꝛibusxxv
Gin unt tytuli

△ %

0°%

Biſſus vel ſinus maris xXxxv.· E æ xlix. H b
Nbiectio renouationis ſigniim linj. B
Ablutio triplex vñ · D
Abſciſo membro medulla excutienda eſt lvij. C
Abſciſio membri facit frigus lxv. A
Abſoꝛpti ſanguine . nj. Va
Accenſa copora ſunt liquoris ſuſceptiua xi'N
Accenſio debita xun*B
Accenſio nimia tria facit Ibidem N

4

4

Accenſio valida

—

C Tabula pꝛima rerum naturalium

Accenſio amari coloois xxnj'-R
Accenſio lementoum — xivnj. P
ccenſionis proprum 2 Xxlvnj- 4,
Actio luminis a caloæzis Ibidem Q
ctionem impediunt duo =èDU vij. Cb:
Actus elegans a excellens òè lxxij. T
Actus interpolatus diutius durat lxxni. H
Der non humectatur aqua „ v. ExA. D.
Rer plures ceteris elementis tecipit impreſſiones xvi. B
6 Aer proximus vmbre en KE
Aer per feneſtras ingreditur ”MU Alj Na
Aer inficitur quinq; modis “ lxi · „

Rer cetera elementa in tribus precellit krxj. I

XNer non videtur xxxvi. S
Aer videtur ludere AXlix A· lxij. D
ler currenti ventus aſparet v. XaixS dlv £ baxi·I
eris proprietates Ml „ vij:
Beris paſſio . i. Na
Qeris regio x. Ha.
. Deris intemperiem generat mare iñ D
Leris caloz a frigiditas ex o⅝⁹e xvij E c
AReris imbibitio per piſces vX.Xvnj. I.kxi. E a
AReris accenſio v. B- 3.G
Aeris ſerenitas Ixi D
Reris pPutxitas xxXiiij. X

Keris infimi a ſupremi natura

Tiacritas ſignum ſumitur tripliciter xxvi E
Albedo diſgregat viſum xxxin. T
Amarus liquoꝛ calefactus dulcis erit xlij. 1*
Amarum dulceſcit Lbidem T
Kmarum cibum dulcis ſe equitur potus xlij· GC
Amara d identur excellenter diilcia Xlij. E. xni. B*

Kmara elt aqua maris Xij. Ixxnj· I

Avnz. Q

xxxv. A- Ix. A 2

—
— .

„H. „»
maritudo cauſatur ex indigeſtione humidi xli-A
Amaritudinem temperat ignis XxIIj T
Amantes a timentes palleſe int Xlvnl-K
Xmbulatio poſt medicinam xxxvij ·Z b
Ambulãti ĩ via liee curue ĩ agro apparẽt:ij· P xxxvil- Plv. K
Kmenozum locoꝛum vtilitas XxIjx· f
. Amico debentur quatuoꝛ: j.-B
Amieus celeſtuim numinum eſt ſomnus lxxi. N
* AKnimal carens cauda xmi. I. v.T b
Animalia calida ſunt velocia xlix-Ng
Rnimalia albeſcunt in aquilone D XIix.
Animalia ignem ſpirantia H S xxxvij. T b. xl. X
Animalia delectantur in caſu xxxv. G
Animalia caſtrata impingiantur xxxinj. E
Rnimalia fugiunt ſerpentem preter capram xvu-E
Ammalia ad oꝛtum ſolis reſpiciunt I.B. xlix. E d
Animalia claudant oa ad tyriacam xxxvij· TCc
Inimalia vociferata .. R
Animalia alludunt lingua cauda X
Ammalia compatiuntur doloꝛi alieno ini. Na
Animalia domeſtica verberaas jx.D
KnimAlia moꝛientia ſaliunt x FH a
Animalia diligunt parentes Xnj. P
Animalia renouantur xxxvii Ea
.Knimalia capitibus carentia lxxnij HN
Animalia minantur caſum̃ poſt ſomnum lxnj I
Animalia immunda horrent loca munda xlix: V g in fin e
nimalia ſaliunt in altum tempore moꝛtis l. P
Animaliââútibus ſuperiozibus oꝛbata I.L a
Animalia ignem fugiunt v-B
Animalia vſu carentia . x. B
mmimalia tarda contra montes xinij. CG
nimalia terram exeunt ni Lxxj. C. Ixvii. H
Anim⸗ lium dormitio lvjQC
Animà ium audacia ln · G
„ Knima intellechua vj.E
Rnime connexio cum coꝛpore Ixvu· P
Anim oſitatem tria inferunt Xlix- Rf
. Rnerulle natiira i. I.
Anni boni a mali cognitio futura ei.-B
Aparitiones hominum fantaſtice xxxvij Ca
Rfperitus il licitus malus xj⸗ V
4 pis! natuira L Ixxv. B
Appoplekia accidit quadrupliciter vi ¶
.. .
. 0.
.

* .
„%
Appoplexie effeétuas 1. Xxrxxij. H.
Aꝓpoplexie curatio Xxuii·KxxXXvij·Oa Ba
Appropinquatio coꝛporum ad terram Ax.E
Aqua calida laxat 3363. KI.
Aqua mitrit A vij Pa 4
Aqua ſperſa in ignem 6 xxXvVIj- K a 4“
Aqua tripliciter eſt ſupra celos xxxix⸗G
Aqua amara dulcefcit quinq; modis xlij- R
Oaqua non bulitur in vaſe aureo vel argenteon xlixEg *
Aqua fluens viſa eſt ſtar ywe.‚. (2:
Aqua augmentatur ſole occidente Iv. Ha
Aqua ſtans plena eſt vermibus a ranis lix ⸗B
Aqua maris ſalſa xlij. I In. E
QAqua maris dulceſcit in cera In'.E
Aqua ſonum imbibit .G li K .
qua ex ligno ſtillans nij·E a xxvij-Z a. xljx.T a
&qua tarda . = xmj. D
Aqua putrida lutuoſa æ Xxriij. E
Aqua pluuialis tres habet effectus .⸗ XxNij. N
Aqua fluens N Xinj-T.lix D-
Aqua aſcendit a deſcendit I-Ba
Aqua contrariatut ſiccitati Cu.D
Aqua tendit ad aquilonen xIvij N
. Aqua clara turbida lxii· D
Aqua dulcis ſalſa mixta· lv. K c. Ixvj. K .
que natura “= xxij. C. lxx. I
Aque effeétus . xxxiij. R. xxxx. G
Aque diſtillatio in peluim facit dormire lvi.M . .
Aque ꝓducentes aurũ ee margaritas ·xxv. D.Iv. Txlvij· F
Aque ſtantes coꝛrumpuntur ljx- L
Aquam bidbit ſiccitas caloꝛ v. I. xlvnj. CE
Aquarum regalium exoꝛdium lv. *
Acuarum immerſio ſana Xlljix· K g. lviij· E —
Aquarum immerſio viuificat LLxI1.O : 1.
Aquis immerſis apparent cuncta viridaxxxinii:R.xlix. Ag · .—1
NRquila naſcitur ſerenitatis tempore E „ —
Aquila abijcit pullum xinj· C.xxvij·. D?
Aquile natura “ I.E.I B
Kranee natura Xlnj-A .
Arene cumulatio =ðð Xim-KE —-—
Arbor fruéhbus omuſta inclinatur Iv-Na 4
Arbor naſcitur ex indiuiſo lapide ſine ſemine 1.AX
Arbores tremunt in auroza j. D.xljx. Q b·
Arbores gumi effundentes vij . .. 4
5 * .

„ ... .

Krbores fructificantur quatuoꝛ modi–s Uiij. C

Arbores marceſcunt ante fructum lv.D
Arbores emittunt 1 tillas vii· ·E.xljx. N
rbores mfructuoſe x. K
Krbores fruétuoſe Ibidem
Krbores marine Xx.Z
Arbores inclinantur ſex modis x. M a
Arbores folia abij ciunt xnj. R-lmi- C
Arbores quiete xinij.E
Irbores gumi concipiunt xlix- T.
Arbores circa aquam eleuantur .— I. R
Irborum fertilitas lix. A
Arborum connexio iBa
Arborum radices in petra vi T.
Irborum ſubuentio j. Axxxvii· R b
Arpea auis xvij H
Aſcendentes tria facere debent xxxvVnj- E
Aſcendentibus ſex ſunt neceſfſaria v. D b
ſcendere facilius eſt q́; deſcendere xx; Vn .K.l. Q
Aſcemere non poteſt corpus niſi tranſt muter xxxvn?- Da
Aſmi natura IXv. E.
Xſe s celi in nocte Ixj H a
ſreckiis rerum venuſtarum xvji. C.
ſwedus ſpeculi quatuoz facit B Iv. Ca
Aſpectus ſurſum xxxvVnj- R-.
Aſtra laudant creatoꝛem, xlix. R
Aſtroꝛum tranſmiſſio lyxi⸗A
Aſub quid eſt l. Z lx. D
Arbomi patura xxxv. C
. thomi aſcendunt a deſcendunt Akx. C
nidaces fiunt timidi validi 4 lii. E
Kudaciam efficiunt teia 1.S
gudaciam faciunt duo ln. B
Rudaciam ſex inferunt ln. D
Audacoꝛes ſumus in frigoe ix Cf
dacioꝛes fiunt doloꝛes plures perpeſſi i.
Kuditus certus xxXMii-A a
Ruditus cauiſa eſt aer li. H
Auditus deſtruitur quatuo: modis lſio. Pi.
Auditus malus languidi ſignum eſt moꝛtis Ii. E
Aues oua amittentes xxini. A
ues excecate xxxvj. G
Aues mergule x.Ta
Aues que cadaueribus veſcuntur mIynij-E
£
* 0.

2 =è

9
ues s chierunt pullos amiſſos I. xxiij. D’.
Nues diligunt noduam doloſe xzvVij-*
Aues non bibentes Allljix. A f-
Nues predones xxviij. M.l-K. lv. Pa-
RAues in ſolo aere venantes 9 b “”“
Aues regales eleuantur rvij. N ben. D'. “
Aues in tenebris non camiut . Ga ᷓ
Auies aquam intuentes moeiuntue n. Oa L
Aues graues currunt ante volatum lbigm
Aues anxiati fugiunt ad homines 2. G 2
Aues inſtruunt pullos —— . Xxj B
Aues plumas abijcientes Exi-0
Aues aquatici ſunt fetidi anhelitus xxI. LD.
Aues ignobiles pueros abijciunt xxvij. Q
Aiies contrahunt pedes XxxXV· E-I. A
Aues elongate a terra xxXVIij⸗I
Aues in altum volantes „ 111. EKI
Rues nidificant in ſumitate arborum 1.0
QAues reſident circa aquas ſilenter fluentes lxxj 1)
Auis qued am concipit pullum ſine carnali atione *j. H.
uis conditiones quatuioꝛ vñn . Bb
Auis Pliimata leuioe vVvwvYy. „Cxiy ix g
AQuium attollentia in altum ſtragem ſnae “
. Auium aduentus nimius ᷑HHHvyvy. 15
Aunmm garritus XxvVij.K RZßZ
Auiiim ſulencium „ Axxi-Ba K . .
Kinum volatus lv. X
Quroa facit ſiccitatem vij· E b
Auroꝛa facit tremere arbores 7 virgulta j.·D. xlix. G b .
Aurore natura 7 vij: E b.x. A
QAuri margaritarum generatio x. E.
Nurum grarriſſimum metallum XxxxXnI.-B .
Nurum delectat viſum Xlix. N b.lxn S*
Aurum argentum faciunt dulce ij. Z.· xij. D.xljx. E c
Auſter flans v·D.vij. I b .xxxvijj. B a „
K ſtri effectus . Alix. ,e *
Aculus apparet cõfractus: aque e immiſſiuis n'· K.xvj „
ð Exlix. Lg*
Balatus ouis vel agni fX.A, R
Balſami natura — mij.A “=
Baſiliſci natura xj. C.xxxvi-RBb —
aſiliſcus occiditur ſpeculo vij “”
Belue marine vij . V a 4
Bellatozes redduntur audaces Xvi-HN .
„D

„

ibitio fallit guſtum
ibitio anim alium
Brachia longa elegantiam deſignant

Bulire non poteſt aqua in auro
Klefaciende ſunt mamus pedes

Calidum ſtri a efficit in coꝛporibus

Qalidum infrigidatur valde
alo⸗ aturalis extinguitur
aloꝛ aeris
ameli natura
amphore natura

D D
ni. A a
lIxxv. E
xvni.C
xlvnO
xlj.Z
xlix·M g
lxx.D

ampanarum lignoꝛum ſtrepitus impedit fulmẽ vñj ,C

Candela ardens tripliciter extinguitur n.· B
(andela inclinata ardet melius xlijx· Eg
andla cineribus intincta xnj⸗Q
g— anis natura xxVI⸗H
anis ligatus vomitum facit xv. D
.Caſis lingie vulnera putrida xin . V
Canis aggreſſus xxix. E
Mapis rabidi natura lyxxv.D
. Manes venatici X. P. xXxinij· O- lv· Mb
Canes olfactum amittunt lv.T.
Danes fodunt pedibus xxvñj G
Canipolum animal . Ixxv. N
Qapparis herbe natura RM j. E
Caput erigimus ſex modis lxxinj D
. Qaput coꝛon atur roſis 2 Alaxv. B
Caput paruum indicat ſapientiam lxni. E
“r . Saput inclinatur quatur modis n- H a
„5„1Z q apitis paſſio Ibidem
*C apitis inclinatio roborat auditum li. E
Capita olfactiua XIvnj R
. apita frigida xxx mj. S
. .„ ( ae incenſus xnj.H
. Caſtitas diſpoſitionem coloꝛis conſeruat xXxxXIj. C.
. „. Maſtitatis beneficia xxxinj. D 1 „ N
. Daſtrata animalia impinguantur xxxini-ER
Cadere non poſſunt coꝛpora xxxXv. FH
2 25.—- Oadenti duo accidunt lIv. V
HßM Caſus indirectus xxxv. D
Maſus poſt ſomnum Ixxij·I
Caſus grauis xxxv. E

° .◻
C( aſus ſcindit copora xxX. R
21 ſum timens citius cadit Iv. E b
ati anim alis natura lxxv. G
Caude priuatio impedit curſum xmj. I
QCecitas inducitur ex aſpectione ſolis Vvoexvj·
Cecitas inducitur quatoꝛ modis xxxvji. O
ecitas innata reſiſtit lumim lxx-RK
ecoꝛum quies x.B
ecoꝛum proprietates xxxvVj. X! 2 H
eſeſtis regis x P 5
elo ſereno cymbola a campanas facimus lxvij. I
( eloꝛum diuerſitas XxQA
eſi aſpectus in nocte bexi Ha
Oeli proprietates vj. Va Q
eli indicia “ viij- E
elum miuillius coloꝛis Xxxij E
elum galaxiatum viſiones inducit lLi S
entri natiira lyv. N
entrum terre inflammatur Ibidem
entaure & celice natura lxxii. B
erui natura lxxini. Bxxxv O
ete natura xxvn'·K
ibi vnitas lxx f. N
Qibus non ſumendus .D
Qibus non nutrit Mx Daa Bf
Qibus non maſticatus nocet . xlix-V a H
Qibus calidiis nutrit Mix Nb
Ciconie natura lIxxv. R
inctura quatuoe habet virtutes „V-A
inerum proprietates my- B
igni auis natura xX M. xxv. 1
Circulus eſt delectabiliter contreclabiilis vV .
Qirculiis glaucus circa ſunam ni: C a
( irculus glaucus citca ſolem xxn· H
¶irculi motus 1e 8
Circuli natura
ircumferunt᷑ omnia in viſu infirmoeũ 2 ebrieeũ aτ lv. B „.
iuitates circa aquas —
Orines vncti ſanguine n-LDa
Drines molliozes efficiuntur XxxXxvVIi Cb
rines creſcunt Xlix·Z c ——
Cosgnitio intellectus lxvi. I
(olli ligati effectus lvj. ◻ .
olliictatio indiget eloquentia xxxvij. G a: 3

⸗

oloꝛ vultus exzinj. C aT.
oloꝛ viridis viſum reficit XxXIIIj. K
Qoloes mixti nigreſcunt Z xlvij. R
CDoloꝛes ſunt principium videndi X I
olumbe felle carent iix-CG-xxnj.T.
Colum barum decem conditiones Ix.C aτ
Connaſcentia quatuoꝛ implicat j-X
Oompatientia naturalis li-T.,
Qonſolatio infirmum releuat Ij· A
Donſtellatio moꝛtem inducit xxxjx. L
Dontemplatio xxxvVnj. VaZ a A a
Contemplatio per cribrum xxxvVn· E a
Contemplatio in rebus diuerſis Ibidem K a
ontemplatio contra montes lLbidem a
ontemplamur remotius ſub nube Lidem X
Qoꝛ non poteſt pati XI x. T e
Qoꝛdis influxio mala xlix. V e
Codis paruitas facit audaciam “ lij. A
.,odis diſpoſitio lv. Rb
oꝛdis ſitus = lv. T b
ozdulus auis 122 lIxxv M
Cosnua omnia vacua preter cerui I-TI a
oꝛpus ſanum redditur nj. RE a
Corpus triangulare Vvi ⸗B
Copus luminoſum tria hHabet —è vj. R
oepus auigetur dupliciter xljx.X æ
opus diu ſanum cito moꝛitur lIxvni. A
opus non aſcendit niſi tranſmutetur xxXvnj. Da
oꝛporis delicati proprium nkij-P
Dosporis effuſio a receptio Ivij. E
Coꝛporis puritas xxxinj· V
oꝛporis ſciſſio xxxvV· R
Qoepora terre appropinquantia xxxv. E
Cpeꝑra non cadentia lv O
OQoepora cadere non poſſunt x· C.xxxvnj H al. S
vopora munienda veſtibus xlix· O g
opora in nocte lucentia xlj.Exlix. E d
opora non quieſcunt in altum leuata EI. R a
opora eleuantur quatuos de cauſis lIxxmj. A
opora difficulter cadentia Ix.-D
opora ad ſolem conuerſa vij . N b
opora inflammantur xnj-I
Copora liquantur quadrupliciter xxxvnj Qa
opora tripliciter alleuiantur xxxvnj-H a
.
. „
°

$ ◻
oepora tegenda ſunt eſtiuo tempore KXli. O
oꝛpora odore dulcia ſentiuintur amara xlij. S
opora ignee complexionis xlvij K
ρra accenſa leuiantur XlxxX.
oepora agilia reddit ignis . xlj⸗ X. Ka 4
Coꝛpora a putrefactione conſeruat ignis xliv. Na
opora ſicca ſiint luminis ſuſceptiua ixZ b.lxni. Q
oꝛpora vehementer vſta Xlrfx. K O
opora tenua oleo linita lxni
oporum accenſio nimia tria facit xni. MI
oporum immerſio in aquas ſrigidas xli R
o natura Ixxv. O
(urſus circularis lv Bc
Qurſum velocem ſex i impediunt xxxvij · V b
ntium qualitas indicat diuturnitatem lv. Da
Dentes lati capiunt foꝛtius Xxlix. Ca
Lhentibus ſuperioibus carent coꝛnuta 1IIa
Delectat hominem terra propria lIv. H b
Peſid rium vehemens duo facit „ XliKa.
Deſiderium debilitat lv. B b
Digitus flectitur ad interioa v· K.xlvij. E. lxj. Ba
igitus ieiuni hominis v. KxlIVj. EK
Dilectio vehemens quatuo efficit xli. N
Piluuium quatuoe elementoꝛum lxv. C.
Piluuu cauſa trip'ex , . xvj. B
Diluuioꝛum cauſa Xlj x. C
imen ſio triplex vi. G
Diſtiſlatio aπ quatuoe facit vij· K. xlix. .
Duiagatio ſenſuum xXxvj. B
Dolos mortis generat ſaltum X. H al. P.
olo⸗ minus ſentitur vbi multus eſt ſanguis n; X a
Doloꝛis perpeſſio facit audaciam llu. E:- *
Doloꝛem ſedant tria X. V
Doloꝛem ſentimus frigidi xix c
Dolia duo in templo iouis xXxh';-K „
Doꝛmitio aliquando excecat xxVN .
HDoꝛ mitio ſuper dexteram 34 Iv. Sb⸗.
Domitio volatilium lvi. Q
Poꝛmitio diutina nocet lvi. B
Pomitio profunda non ſom niat lIv H “ —
omitio priſtigioſa lxxni. Q
Homitio ſupina mortifera xxxvij·Z a.lxxni.· H.
omitio inſirmi in caloꝛe periculoſa Ivi D
Dormitio attractis pedibus ſana Arx N .
,.„ „
* * G
d.

-ð

t.

Dormitionis effectus lv. V b
Poꝛmitionis cauſe lyxxij· X a V 2&
Doꝛmientes inſiliunt ſerpentes xxXVII-A a
Domientes inu adunt ſerpentes D lvi⸗Gxvij. E
Doꝛmientis viſiones lvi. S
Doꝛmientis exc itatio quadruplex lvi. R
Doꝛmientem octo conſequuntut IviA
Doꝛmientium escitatio XxxvVil- Ha
Horientium voces dulceſcunt Ij. H a
Doꝛmientium actio lvi. I
Doꝛmientibus aꝓpoplexia accidit xxxvij· Z. lvi.
Dozminmnis profundius i in oꝛtu ſolis Ixxnj⸗G
Dozmimus citius in caloe ꝙ frigoꝛe Ixxij· H
Dormire ſedendo ſanun iyxxij. M
Doꝛmire non poſſe malum Ixxn'-A
Doꝛmire viere facit ſommnunm—· Ixxnj·B
Domire nõ potentes applicare debene mitras plũbeas-lvj. P
DHoꝛmitur velotius ex ſonitu cadentis ſtille lvi.M
1 raconis natura 1 Ixxv. E
Dromedar u natura Ixxv. A
Dulcedo mellis relinquit ſex effectus Xlix. D f
uilceo facit vocem wvVvVi⸗ Db
lcedo excellens videtur amara Xxnj· B xln· E
Hulcedo amareſcit tribus generibdbdus xlu. B
icedo vnam aliam amaricat xlij. V
Dulcedo extnguit ſitim 1. S
Dulcedo expellit venemim — ij C.xlix. G c
ulcedinis cauſa vvi.,ſO&
Dulcia nimia videntur amara xlix dD
Ale anima'is natura AnxxvV K
Hbriet as habet quatuo? anneaz lix. Pe
brij natur aliter gaudent ſole xxxvnij. V.x jx. B d
brioꝛlim oculi Ha
butr mollficatur vino nj-R
bur mollificatur dupliciter X[„
bur molleſcit quincq; modis Xljix· X e
cclipſis ſolis nunijA T
cclipſis lune ?èUl vf. D
cclipſim fecunditas ſeguitur E I,N
Sementa condiuidunt qualitates lvij. B
Uementa inficit mare lnj. D
teinentoꝛum acenſio “ xlvnj. P
lementozum appetitus ”UMD lv.
lementoꝛum oꝛdo & ſitus e xxxjx FH
.
—„„ĩ.

Elephantis natura lIxxv. 1.
Hlephantem quatuoz faciunt foꝛtem xv. Q
lephantes iuuenes Ibidem Xxvnj. I
Hleuantur nubes tripliciter ATa
Hloquentia necſſaria colluctantibus xxxvij·Ga
Hioquentia facit dignitatem Ibidem Ec
imdbrionis vita j·TIv · G b
Emſtri animalis natura lxxv. Q
qui accinctio duplex Svvv.B
ricij natiira xlinij. B
ſſe triplex vi. B
ſtatis validi proprietas Xxij · RE
ſtus ſolis extrahit lvni⸗ D
iſt? vehemẽs oclos rubeſcè lingua nigreſcè facit lvAX
Eſtus nimius occidit xxxvij. V
ſtus nimius extinguendus propter tria lvnj. B
ſtus exſiccat vitale humidum lvnj· O
ternitas entium . xvi. B
Huadere lupum vel vrſum . xvix. A
Huentus gaudioſi lv.K B
Rxcecantur regiones altas inhabitantes 1. R
xcitatio quadruplex vi K
xcitatio ſubito mala lyxxij.
xcitatio dormientium xxxvij. H a
Sxercitationis modus lIxxi R
xſicat ventus plus q; ſol lxi.:Z
Sxtaſim quatuoz prerequirunt Vv.Z
xtinctio caloꝛis naturalis xIi. 2
Antaſie cauſa 27 lxnn B
EHatum vnj.A. lv.
Eaui mellis natura Xxlix Q* 6
auus mellis =
auces humeſcunt ad dulcedinem .S f
Hebris indicium v. Z poſt medium
ebris gener atio ixsnj-E
ecunditatis ſigna xlix.
Relle carent columbe xxnI. .
ellis Hhabundantia viciat guſtum XIiX- T
Heneſtre raro aperte xinj.
KHenicis auis natura Ixxv N-
Herrum mollificatur melle iij: Rxlu E
Herrum candens liquoꝛi immiſſum xxnp G
ertilitatis ſigna ljv. A
Retoæ oꝛis quatuoz preſignat xxxVII· X .
. .

. etoꝛ candele extinẽte . X. B
Hetozis mala proprietas Ibidem
etum in vtero occidunt! tria Ibidem
lanima maioꝛ in aqua q; in ſpeculo v.P. vij· N axlix.O a
Elamma ignis ſurſum xljx. Ma
. Elamma ignis vento impeditur I.AX'a
Hatus diulcis attrahit ſerpentes v.T,
Elatus ignei effectus XI. A
„ PFlatus calefacit manus VV. E in fine
latus apparet in frigoꝛe v. TCxl. D·xlvij. E. Ilxj· D a
Rlatus retentio facit agilem Xl.
Hlatus oꝛis virtutes Ij -Ea- N. Ha
iatus poſt ſomnum deijcit floꝛes lxxni.T.,
los albus i. Da
Rlozis natura vij. P b
Hlozes non eliciuntur nocdte ßZM, vi. NM a
Hloet homo ad tactum caſtitatis xxx. NM
FHiumina parce fluentes xi· A
Itixus ſanguinis extra nares xxxvij. Q a
Erecfuentatiꝙ locoꝛum amenoeum xxxvñn-Ia
R rigida copora foꝛtius incenduntur xni E
rigipatio mala XxXXVI G 4
riguũs efficit ſerxenitas lxvij: E
Grigus infrigidat exterius 2 inflammat interius V. 1
rigus inducit lacrimas xxxvnj. B
Frigus foꝛtificat voces .— Xlix. Rc
Hrigus inducit audacianm xxxiiij· S xlijx. G f
Krigus ſempiternum
. Fructus ineſibilis pre dulcedine J An.
oꝛca animal Ixxv.
goma ſeparari non poteſt . Ixvj· G
Hoeme vel eſſe priuatio
eozmice natura XXm. B
Hozmice portatio . xxxxinij E xln. E
„„5' Hozmice ſunt cibus vrriimm— xxvni. E
. FHons augmentatur l lv. H a
₰DG Fons friget in eſtate xljx.P.lv. X a
. ,Hons maioꝛ nocte ꝙ diee xlijx.·E
Hontis maris proprietas KM 1.0
* Hontis clarificatio viji. K b
—„ „ fontis exſiccatio xxxinj Z
Rontes in littoꝛe maris dulces xxnj. D
Rontes mirabiles xxxvij· T, a
lontes frigidi circa aquas calidas xljx· I d
. 0. .
.
2, 6 △

umen feriens
ulmen impediunt quatuoꝛ
ulmen periculoſiim in auroꝛa
ulmen excecat
ulmen ledit inte inſecus
lilmen ferit vaſa & non vinum
ulmen liquefacit denarium in burſ.
ulminis generatio
ulminis incenſio
umus dulcis ι amariis
umus demonſtrat ignem
umus aſcenſus
Nundus terre precioſus
unis inclinatio
Uadrius auis
alaxie natura
Gallus ſilueſter i iungitur couo
arritus auium ceſſat
GBaudi effeétus
Gaudium facit dulce ſomnium
GBadium perimit Hominem
Hemma amittit virtutem
Gemme nocte lucentes
Grandinis indicium
Grauiozes ſunt moztui viuis
Crauitatem dimittunt copora
Criffonis natura
umi arborum marinarum
GBuſtus infirmitate decipitur
Guſtus prauus vbi abundat fel
uſus exercitatio
Guſtus conſiſtit in duobus
Guſtum duo impeduint
Cuſtum certum habent virgines
Guſtum certum babent animalia
kuſtum delectant pingua
kuttur ſtringitur potu vehementi
rba ſine ſemine nata
erba ſiœa
erba ſolis vento agitata
Nerba ſicca 7 humida
gerbe areſcunt
erbe apertiue ſerarum

ontes in ſero frigidi ſe erenitatem indicant

Ixvij- R

·S
vnj . C

X. T
xxxvj. E
xljx.O b
lv· R. lxij I
xnj. B
x. R
xiij· B. xljxT d
Xxxnj.P
Xxlix. R a

vij S a.xlvij. C
Ij· N.vji. I
lIxxv. K
vij. O b
xxvij· B
xxj. B Xxvj K

Xljx E at᷑xj. QO

xlix. V
xlix- E a

xli?. X d

xnj. Z
inij D
In'. RE
IV-K a

xxvnj. C

„ xZ
xxmji-B
Xlix. e

xlix.E b

xlix. Ve

Xxlix.X a

xxN 1)

xlx-Sa*
xlix. Qb e.,

xlix· V c
ij· S. xlix. M O

lv. Ic
Iv. E C
xlvnjN
x. V

N
.

———

. Ngomo viuus leuioꝛ

Jomo apparet longioꝛ .—

on floꝛet ad tactum caſtitatis
omo rotatus delectatur in aere
omo delectatur in terra propria
ominis ſolitudo
Hominem ſilentem inuadunt beſtie
Homines cibati leues
Homines habent ſtellas
lomines cibati pidcri
Iomines calidi ſunt ſapientioꝛes
omines montani diu viuunt
Homines raro moti
I omines moꝛiuntur
Hominum infu mitas
Nominum duo genera largi & parci
gominum apparitio fantaſtica
Hoxribi ationis effectus
lumoe augetur
mnckh in bibikur a lapide
Iumoes quatuoꝛ

Iumegtari poſſunt coꝛpora preter aer

Hnumidum dupliciter ocurrit
ſpidis natur a
Ignis ex lapide
Ignis natura multiplex
gnis nduentus
gZnis ariet mediante aqua
gnis genesat ventum
gnis augetuir in infmitum
gois clarus caret fumo
gnis ardet ſine aere
ghis extinguitur tripliciter

gnis raicit venenum
Tsnis elicitur ex colliſione

enis habet quatuo proprietates
en congaudet nature diunie
gnis celeſtis
I3 gnis celeſtis deſcendit in roꝛe
Ignis attrabit coꝛpora
Ignis 8 vſtio
Ignis coporalis a celeſtis natura

gnis fulminis accen dit retia ſub aqua

gnis de terra flammans circa patibula

v. B.xlix. I e
Ixxii C
xxxnmij. M
XXxV G
lv. H 8
lxxj. G

nj Sõ R

lxn-K
xmj G
xmiN
xlj Qa
xxxVIij. N
vnji.B
XxxxvVICa
Ixij. N
xljx S c
lxxnj H
Xlix. P d
1 xv K
x S
xxxvii K a
xXxXXViij· B
xxxix· E

v. N.xlj. K- xlix. . a

xljx- T dD
xli⸗P

ij. Vxiie S 2 1 c

v. H

gnis extingui non poteſt LLLCyxſx E
Ignis triginta effeẽtus xlix I a
gnis ledit manum Xljx. R a
gni comparatur auaricia propter octo In. H
Igni immiſſa pinguedo miB
Ignem ſpirant animalia l.B
Ignem accendit ventus a flatus NAvn. N
Ignem nutriunt quatuoꝛ xlix. E e
Incendio rubet celum Xlix-Ga
Incendium intumeſcit linj· G
Infirmus debet querere medigum ſe ciolum xxxvij· G
Infirmi dormitio in caloꝛe nociua vi. D
Infir mi fabulatio ad medicum xxxvij· B
Infirmi recidiuatio mala n-Ca
Infirmi natura communis v.Z. xxvij· M b· lxxij · C
nſirmoꝛum conſolatio ex nomine amici ij. A. lj. D
nfir moꝛum cogitatio xxvñ 1.H
Infir moꝛum ſubieètio xXxXNvVij·A c
Infirmoꝛum cibus non nutrit AXXKXhulix. B f
nfirmorum proprium ä 1
Infirmoꝛum figura .— xxxvij⸗B
Inſirmoꝛum ſignum ſanitatis Lv „Iv Ea a
Infirmis quatuoꝛ nocont . li-R
Inſirmitas rara inducit moꝛtem xvi.
nfirmitas ſan atur octo modis Xljx· A f lxxii. G
ngenij ineptitudo xxxVj B
mmerſus non percipit voces li- N.
mmerſio calidarum aquarum xxxvij ·/ O
mmerſio in aquas per horam no- „ xli. I
Immerſio aquarum frigidarur xlj. R
mpinguantur animalia caſtrata “ xxxii. E
mmutatio lrxxij·S
ILracundie accenſio Alxxinj. I
Intemperies ceſſat xlix. V
Iubilus comparatur gaudio quadrupliciter .lxi.O
Abioꝛum complicatio delectabilis ij.· RK*

Wacrima emittit᷑ multis modis v. Z i in ſine Mij H
acrima emittitur quatuoꝛdecem modis lxi. R
acrima purgat ociſlos xxxvij · R
acrime reſtringuntur nj.
acrimamur cito in frigoꝛe xxXW. B
acrimari facit lumen excellens xljx⸗Qe
ac bibitum ſitim extinguit xlx. A a

Tacxima infirmi generat criſim ni. Sa a

——ð .ä 8
„ .

. „
actis proprietates miilte . xlix Oe
actis caprini effeétus ix. E.xxxvVI.A a
4 acerte natura J xn·OIm- A
3 anguidus conualeſcit vel moꝛitur I-A
anguidorim propruim xvi H
apis humem imbibit j·
. apis mollficatur ſangune ⸗B
4 apis appropinquans centro non cadit Ixi. X
4 „ apis pre ioſus gmtus a mittit virtutem XIiX-X e
Tapis ab alto in aquam cadens . ij.O
Tapis igmitus extinctus v. H. xxxñij· D.xlix. EHl e
. Tapis de monte abiectus xnj.S
apis cadens habet duos effectus 1.M Da
Tapis precioſus refoꝛmatur Iv.S
apis in funda proiectus Iv.T, a
Lapidis generatio quadruplex x Ga.·lxj. X
apidis caſus grauiox in aere eꝙ in igne xlix-H g
apidis caſus in aquam tria facit xxij- Hxlix. AX d-Iv. 4- a
apides aquarum fluentium ſperici ſunt xvi E
apfees emitkunt radium Mji Ba
eo natus i-T
eo docet venari xi. B
eonis natura vj. D x. NM
“ eon's a vrſi aduentus xxi. E
eonis venatio IVNL
L eonis aggreſſio xXxjx. C
eonis aſtucia cum cauda . xxvVi D b
eocophica beſtia 1 xvV.1,
B eopardi natuira Ixx ·R
eſus a ſerpente F. xxxvu. D
etantes ex coꝛde ploꝛant xxvji. D
,—d „na eticie effectus lxi.O
DM eintatem efficiunt quatuoꝛ n-I a
gnum ſtillat aqu am ni-E a
2 ignym vnicum difficulter ardet x. ₰
* ðignum in lapidem mutatur nj. E a.vij. Axlix. B g
„W „ Lingua quatuoz modis corrumpitur ij. M
ingua infecëta ſentit amarum ij M. xxni. CQ
ingua infecta amarum potum dulcem reddit xIn. G
ingua humeſcit v. S xlen-E xXi-K
inee in agro u. P
iquantur copora XXxvVn Ca
iquoꝛ dulcis in auro ij · Z.xluj. DXxlijx· E c
. „
.
„

S . . „R S

14
* ι
Liquoe dulcis oblectat n-B
Tiquoꝛ dulceſcit caloꝛe xlIi·A
Tiquoꝛ amarus dulceſcit nj⸗Ga
Liquoe amarus mollificat res xxxXVij Bc
Liquoꝛ in ſua regione a extranea xljx· Pc
Viquoꝛ perpetue ſeruatur lxxn.CG
Piquoꝛis proprietas xxnj. G
Tiqu oꝛes miſcentur terra aqua lxnj. P
iquoꝛis pinguium natura lxxii. R
Poca tenebroſa lxxji CQ *
oca virida a amena xXXVnI-I a
Poca munda horrent immunda animalia xljix. V g
Tocus fetidus ij- Qaxlix Ic
Locus calefactus fetidus xlvij. I
Loci vbi prius fuerunt homines quatuoꝛ accidentia. lxij.
Nocoum conditio naturalis lv. Hb
ociuitionis perfecte cauſa Xxxvij- V a
ongeuitatis principia xlix. f
udere videtur aer Xlix.LD
ucer piſcis natura . lxxv. Oα
um en ſolis lucere facit vij. O
umen occultum oculoꝛum lv. M
umen cernitur remotius ſuper aquam -O a
Lumen celeſte virtutem tranſmittit xIvij.1,
. umen ſine copo re nunqꝙ; aduenit lvñnj. B Ixi. V
umen non agit ſine copore Xvnj. QG .
Luminis duodecem effectus = vij E a
uminis proprietates vij. Q poſt medium
uminis nouem effectus Xx jX. B e
uminis octo proprietates v. E in medio·xilſx· De æ&
uminis refractio facit ignem lv. Z a
una contrariatur ſoli j.NM
Puna cauſat humiditatem Ibidem „
Puna in remotis partibus maios cernitur i. V
Puna maciilam terre habet annexam Xvn.O *
Puna obtenebrat ſolem Kxv. K.
Pune plene effedtus lxxinj. O
Pune ecclipſis vi P.
Pune dominatio vij .4 b
Lune circulus vel vmbra ni. C a. xxni. H
Pune beueficium ad ſolem vijKaæ Rb' *
une afppropinquatio ad ſolem xxv. Axivii.O
Fune multiplicatio per pannum vi:P. xxxvnj. B a
une vmbra maioꝛ qᷓ; ſolis lv. V b
..
⁶ . .

une lumen obfuſcat ſolare xljx· G d· lxnñi. A
upus inducit raucitatem XI.D
upus delectatur carnibus humanis Xxlix.Z a

upi natura XviIj Dxvij. G b
upi aggreſſus x:⸗K axxix. D lor. B
utum fit lapis xXx.Ga
ux ſuprema B
ux in vallibus in aquis augetur lxnj
. ux coœporalis eſt tenebra xlix· V b a:lxni. C
ux maioꝛ in vallibus Xlix. H d
ux maioꝛ circa vmbram Xix Ac- Ixnj. X
ucis proprietates IX.· I
ucis celeſtis natura ſ.. Ca
uxurioſi camphoram perdunt xxxinj. P
culas mundat lac Mjix.O e
Iagnes virtutes recuperat xxv. B
agnetis attractio ij ·. T· xxv. B
NMagmitudo eſt indiuiſibilis in infinitunm Ixvi. C
Masdibule ſtupor vv. S. xlijx Qα d
anus eleuate effeétus ni. I-vij. N. xlixX. I
R anus 2 pedes calefaciende mij. H
Nardus calide in febre J vij N
Mare occeanum caret niue Xxrxij- E.xxx in·B
Mare dulceſcit colatum SW xxnj-I
Mare ſalſum . xxnj.D
Maris fons 1.—
Maris ſtrepitis in mari minus auditur Iv. A c
Maris qéto conditiones in D
arceſcunt arbores ante fructum lv. D
argaritarum natura xxxiñij. *
Margaritarum productio
Materia coꝛruptibilium . 6
Maxillas impingunt cibum dulcem ſumentes xlix. Qe
Tedicum ſciolum debet querere infirmus xxxvij:
Medicoꝛum perſuaſio xxxvij. a 4 H
Medendi modus conueniens xxxvij· E a
Medicina confert xexxvij. X b
Medicina amara purgat xxnE xxxvijT b
Medicina prodeſt omnibus mjI. xxxvij·X b
Medicine qualitas xylix· Qf
Nedicinam ſumendam tria requirunt xxnj- ExxXXVIj. 1 b
Iedici proprietates XxxxVij. E Gaͤ E a
Nedulla conſeruat vitam lxnj· V
Nledulla excutienda eſt abſciſa manu . 1wvn.
,. „ ⁹
.

.. ð
Medulle natura Ibidem
Iel ſanis bonum æ egris malum xlij. E
Mel roꝛe natum . D
Mel crudum amareſcit
1 JTells ſex effeétus Xxlix. D f
Jelodia diulcis ij R
Membrumi igre leſum iij. G-xnj D
Jembra frigefacta xxxi. S
Ieridies eſt dextera pars celi xxv. D .
Meta lum non ſplendens vii-R a
JTetallum alleuiatur igne xljx. I g
Metallum graue natat xxxvij. A dᷣ
ſerallum reſoluitur in fumum Ixj. Qa
Metalla duro coꝛpore pulſata li. N.
Metalla melle 2 aceto vncta diuerſt um contrahunt rubigi⸗
nem a coloꝛem lv. Eb
Metalla auro mixta pius ſonant i. Q
Metalla ignita non ſonant· xXxxxnij· A. li. B
etalla ſub ſpecie lapidũ reperiũtur vij. Ra lv E b.x 6a.
Metalloꝛum generatio 7. F
Tetalloꝛum mollicies
Nlirice natura xl. xxvj. .B. v.z b. ie
. Ainutis tenebra prodeſt Vij. T/ a
Nlirre effectus xxXnj-A
littiga quid ſit xlix Z f
Nlitra plumbea facit ſomnum lvi. P
Mobilitatem cauſat igiggs XIix-Ia
Mollificantur res amaro liquoeses xxxvij ⸗B c
Monecerontis natuara llxxv.
Vontes alti vij-S axlvij. A.
Nontes alti vacui l. N .
Nontes alti ſunt ſteriles xxxvij· E.l. I·
Wontes alti excecant ex, E
Montes alti ſunt irrigiua xixs V c .
Montes inbabitantes agiles ſunt xini. G *
Montes aſcendentibus ſex ſunt neceſſaria lv.·Db .
Montiuim fumigatio vii.I *
Plontium acceſſio S jx. C. xxj. NHxxxvij. S a
“ Moꝛbus futurus noſcitur ex tribus Ixix A
. Moꝛbi eruptio xxxvij. S . *
Moss coꝛ diuidit xxvxxvij. N
Moss a celeſtibus coporibus x. X.· lvi. R
“ loii is indicium in ſenibus Ini. NI
. 1 Joꝛtis aduentus xXXj LD:
Moꝛtis effectus triplex * xXxXix.D ⸗ „
. . *
d.

n Moet
R otis dientle . E
Moꝛtis ſignaxxj· D. .
8 Iortuus r niger NKa X az- xli Ca. xlis d
B F Faru⸗ grauioꝛes ſunt viuis XNiE 8
oꝛtuo comperatur auari
cia propter quati
5 oꝛtuoꝛum proprium pter cuatuo ivem
8 Moꝛi enti tria accidunt a
5 . Joꝛiuntur Homines oe aperto
Totus rarus malus
otus violentiis AN
3 Iotus violentiis a naturalis . 3
8 ſarus annalium⸗ naturalis j.B. v. X b
6 Aotus frecjuens valet ad ſanitatem lj
orn accelerantur quatuoz 1a. S
gi⸗ ulierum proprietat j .
eS XxxxXij- poſt principiu
. Muniri debemus contra eſtum ſolis pott pri
C Juſce reuiuiſcunt n
8 uſtele naeu xi¹ RXiX Do
a uſdele aſtucia xxNij· Fxxxiin- F.
uti naturaliter ſunt ſurdi ei
. u prophetatio ren 1
. uis appropinquans ad littus H 1.
Nauis immergit . K en 4
N- 18 1 81 ur vij · R b.lix-B
Jauis pelna a vacua li 0
S Naufragia plura in littoꝛ e In. E Nn
Naufragij cauſa n. Ixvnj. D
ebula purgat aerem x.T
. 1 debue pvyem alis XI:
Nebule Propri .
⸗ prietates vij. .B τι R a G
idos aciunt aues 1
in altis
”ßMꝛ 1 liſi auis natura . .0
KiX non cadit in mari occeano xXij P.linj
„ in n alit in frigoꝛe maximo xxxv. 1
. . w de oluitur lv. D
. 2 ix 0 uitur tribus modi 5
Z., 8
b „ „RNiuis reſolutio xxvij . b. l⸗ R4
d. ſecurioꝛ cunctis ꝙ dies
—— s Drehes tung aſx B
1, . e reſiſtitur magis ventis intemperiebus
. octe voces rem “ EI
Jocti. otius audiuntur li. A
ctiie bubonis conditio 1 31J
Pabe⸗ adiientus wei
XXI:
ubis proprietates
Vij · .D a % Ea
1 Nubes noſtre regionis Vi 4
. „— *˖ 2 nnt⸗

Olei natatio
Olfactus requirit ſiccitatem

Nu bes in terra q in aqua
Nubes conſumuntur tripliciter
Jubes eleuantur tripliciter
Nu bes alta non mouetur
Nubes ſoli oꝓpoſite magis videntur
Nu bes eleuantur auſtro flante
ubes fulmen emittentes
RNibium eleuatio
Numerus ternarius
Nutrimentum a mitritiuum
Nux exterius interius
Nux manet recens

culus tripliciter igneſcit
eulus leditur quatuoz modis
Ocenli moꝛtuoꝛum nigreſcunt
Oeuli egri
Oculi iacendi
Oculi nocte lucentes
OPculi caliginoſi lacrimantur
Oculi profundi claruus vident
Oculo patienti tria accidunt
Oculum vnum claudimus
Oculoꝛiim clauſio diuerſa
Occiſio thauri

Occidunt tria fetum conceptum
Odor vinee
Odor aromaticus
Odor altoꝛum montium
Mieum benedicétum
Oleum vino mixtum
Oleum facit im mer gere ad horam
Olieum non congelatur

Olei conditio multiplex

Oiei accenſio

Olfactum amittunt canes
Olfactum impedit reſpiratio
MOraſii animalis natura
Dra madent ex aſpedtu cibi

Kumbratur lumen ſolis quatuos modis xxxvj. D
culus tactum ferre non poteſt

Occiſoꝛ proditoꝛ ſanguine interfecti

ij· Iiij· Q·xljx· S b

Ora claudunt animalia ad contactum tyriace

vij. X a
vij · P. xljx. E
Ixi.I a
I.E
xxxvij· K
xxxvnj. B a
xli.¶
xljx. M
inj. Q
II. Exlix. R b

i a
xxxvij· Va
xlix. N f
lInij. RE
xn
„ xxxvVI- S b
XIiX· V f
i.V
xxij. M. xxxvnij. X
nj. Ba
xxxvij. T

xIl.B

U.4
Iv. B à

xnij.A. νNbH. .

vij. H b

xnj.A A

v. E. xxxmij- R.xlix. Me“

xlvnj. R

0
lIxxv. NM

xxxvij· G

tmeniola auis
s contactum cibo
s nunq; exſiccatur
ris flatus
ris apertio
ris lotio cauſat dulce
ris fetoꝛ quatuoꝛ indicat
ticis animalis natura
rtus ſolis vigoꝛoſus multum
ſtia Pumectata
uis balatus verſus terram
uoum diſpoſitio
Alpebras claudunt aues
Panis durus
Panis ſiccus humectatur igne

Panis calidus grauioz

anis calidi proprietates
Pannus efficitur durioꝛ:
Darentes diligunt animalia

Dan Here natera

Danthionis animalis natura
alleſ. cunt amantes τ tim entes
Daſſi3 terre
Daſſio non cadit in ſ. apientem
Haſſio interioꝛ
5 aſſiones vehementes
Pauonis natura
Dectora eleuata
Pectoꝛa moꝛtuoum intumeſcunt
DPedes terre infigimus
Redes offendimus
Pedum frigiditas ſignum eſt mortis
Pedum contractio
DPellis ſicca Pumida
EB ellicani natura
Perdicis natura
erfectio rei conſiſtit in tribus

Perpetuitatis immotalitatis effectus
ermutatio coporis e.

erſu aſio duplex
Peſtilencie aduentus
eſtilencie ſigmim
Pinguedo in manibus
Pinguedo fouet ignem

i.P
inii. E
xxxvij. D c xli.X
ij- Exlix. H a
xxxVIj. A
ij. Mxljx-T b
xxxvij. X
Ixxv. Q
1B
xlix Qι c
ix-T.
xxiiij. A
xn. Q◻
v. G
xli. V
v. G
Xljix. G e
xxXvVij· c
xnj. P
Ixxv. H
ixxv G
xlvni K
Ixnj· E
j. X

nj. V
Ixxinj. O
I. G a
Ini-R
Iv. I a
lyxxmi-K
xxxvij· X a
xlix.T., c
Ixxv. N
xlnj .G

vi. N
u. C
Ixxnj.-A
Ixxij· A
vn D

xlix R b

Pinguedo immiſſa igni inj. B
Pinguedo poſt infirmitatem xxXVij. N
I inguedinem tria exterminant xix· Qα g
Pinguia guſtum delectant Xljx· αb
Piſcis vulneratus nj. D
Piſces terret fulmen vnj. C
Piſces lumen ſpeculantur in nocte lv. G a
Piſces habent oculos duros D. v. X. xlix· R d
Piſces ſaltant xxxvnj· D.l. D
iſces dormiunt . lvi. R
Piſces tendunt contra aquam xxv. Q
Piſces imbibunt aerem xlvnj. I.lxi. R a
iſcium appetitus verſus oꝛiginem aquarum lv. I
Piſcium captura bona x·Z
Piſcium ſpeculatio xxxvnj. G
Hiſcium reſpiratio v.X· xxxvij. C
iſcium naturalis motus xlij. X
Pluma poſita ſuper aurum fit aqua ij·A a
Pluma ſanguine linita Va
Plume difficulter immerguntur Exn. α-
Plume vſte fetoꝛ inficit caput Ibidem
HPluuia quieſcit in meridie vij · I poſt medium
Pluuia deſcendit cum nube xlix.D
Pluuie triplex preſagium xlix.O d
P Pratoꝛum viſitatio bona xlix· T f
Principium leuitatis eſt ignis xljx. I a
rincipiorum trinitas vi · q
Pruina ex flatu naſcitur j·Gxlix. E b
5reda aquile . Xljx B
Poma rubeſcunt xlj· A. xlvij · G
Homa in manibus dulceſcunt Elij. E
Poma cadunt ab arboribus xlnj⸗B
Potus auide ſumptus nocet xlix-B b
Potus deducit cibum Xlix- N b
Potus diuilceſcit poſt cibum amarum xxxvij · V b. Nij· Q
Hotus amareſcit xxnj· O xlix. Qe
Poruluen luxnirie Ixxv.-B
Poeos coporum aperit ignis xlix. Pa*
Puer natus moꝛtuus j. Ca
Puncturas non ſentiens malum v.Z .
uncture effectus multiplex v. Z. xi. P
ugnatoum cautela xlix. M f
gulueris natiuir a Inj.A
Paritas coꝛporis xxXxrij. V

4
*° „
Parze effectus . Leij.
uſtula ſub lingua ſignum moꝛtis xxxvij· B
Vies coꝛporis . . IX. B
Quietem non habet ignis xlix·Qa
70 Xdix arborum triplex vVvVi. T
G2 Radicis 2 floꝛis ſitus Xxli. H
39 adium ſolis qtuo impediunt v. V· xlvnj H lxi.
9 RKRana ad os canis proiecta xxvj. H
R Rkana viridis facit ſiencium Ixxi. H
C Aane in aqua Aiiij Tlix. B
e Rane viridis natura vxvj.
l Rane preſagium , xvij: I. xxvj.
*2 anatum lapis in capite v. Vante ſinem
m6 anarum vipperarum clamoꝛ xxvj· I
C0. Refugium auium ad homines . *.G
AX 5 egio celeſtis nj.NR 7 NI a. x· P
da Regio deſerta qnieta Ixi B
Va Regio aeris X-E a
BRBedones akas inh abitantes excecan tur I. R
em Regionum qui inflammantur effectus Iv. A
mm Redlet magis herba ſicca igni immiſſa Iv. E c
D Penouatio multiplex lini. B
d Renouantur anim alia xxXXVII- E a
Ic Res animata conſiſtit in tribus vi. B
NJa Res plurificari vi. G
4 les tranſmutantur . xlix. Re
d„ bes queq; elongantur a primo ente lxvj. E
B8 Res nan componuntur ex vno elemento lVv. Z
G Reſpiratio olfactum impedit .Q
Beuelationis diuine moduiis lxxij-(
H e Riſiis effectus xxvj-
Gb Riſum facit titillatio xxvi- E
Ib . gos non cadit in montibus xIvij. Q T.I
40 Boris conditio vij A a
0 H *Boꝛris proprietates J v· H- xlix. E e
Roeis caſus vij. H ⁊a N.xlj. B. xljx·RIxj-G a
a .Roſa albea albeſcit jj.D a
7 ute natura . Xxxmj.
7, P. Rute odor ocidit baſilicum xxnj
1 5 gitta ſurſum proiecta xxxv. B. l. C. lx· B
7 Sagitta mimuis ledit vicinum n. R
7 Sanguis ſub lingua extractus xx vii-B a
Sanguis extra ſuam regionem nigreſcit ni.Da
„ c.
. * . *

ã
=
D

„ *°
PBangilis molliſicat dura coꝛpora ij-K a
Ganguis emanat de moꝛtuo XxxXvij. T
. Sanguis mundus à immundus njK a
Panguis immiſſus igni nii-T a
. Banguis aſcendit in meridie xv' A.xijx Q f
. Banguis extra nares xXXVij.Q a
2 Sanguinis contemplatio n'-Ka
Danguinis quatuoeꝛ proprietates xxxjx. RE
Danguinis attractio triplex xlix· V f
. Sanguinis veſtigium non apparet in moꝛtuis In-. E „
Banguinis aduentus in caput xxXIj. I
anguinis vigor in regione propria extranaa lv. I b
Banguinis fluxus ſurſum malus Ilxxmij. V
Ganguinis ad interioꝛa defluentis quatuoꝛ effectus n'-Va
dSdaanguine immundi . nj.·Z
Hanguine canis delectantur animalia xxvi. H ee xxvn. G
Bal in paludes iactum . xxnj. QOι
Balis proprietates ij· NM. jx. K Ixnj. H
Salices marine „ xXx. B à
Saliiia co nuertitur in auem —— eij-E
Saltus in altum diſpoſitio l. G⁵⅞
Saltus animalium x. H a.l. P
Saltum altum tria faciunt kxiij. S
Sanitas perfedaa Ixij-A
. Sanitas interioz a exterioꝛ bona Ixij. A
Banitatis cauſa xxij I .
Banitatis conditio Ixix. A
Sanitatis natura duplex Ixix.B
Sapientia maioꝛ in capite paruo lxiij· E
Sapientia ſenſus contrariatur ſapientie intellectus Txiij. ¶
Sapientie attribuuntur quatuoꝛ lxnj. B a.
Sapientiam facit ammiratio Ixnj. N
Sapiens noſcitur ex tribus lxnj· G *
Sapiens dominatur aſtris lxj. I
Scopionis natura xvn. BB „
Securxitatis loca terra a aqua Ixv'.B 3
Securitatis triplex modus lxvnj. Q .
Sedulitatis effectus quatuioꝛ lxmi. A .
Sedulitatis differentia xnij. B a CG
Semen non pullulat Ixv.A
Demen quatuoꝛ modis aduenit de longinquis lxv. B ⸗ .
Seminecis balneatio xnj-Kxlix-K g
Peneſcunt Pallentes a timentes 9 xlvn- K
Senſuum clauſio xxxinj X
£△ — . , 4
2„ . .
D .

enſuum diuagatio XxXxv.B
Ka d5 Senſuum euagatio per alicuod delectabile xvi.O
Ta Separatio vnius ab alio Ixvi. A
T Separatio facit manifeſtationem Ixvji. E.
T Separatio cauſat turbationem Ixvji. H
F⸗ Separationis diffinitio lxvji.
e d Serenitas quomodo fit lxvij T.
Serenitas quatuoꝛ modis c auſatut xlix· V· xj. D
FeR . Serenitas aque a aeris IxvijA
il Berenitas frigus efficit H lav.B
l Serenitas efficit pluuiam vij-I. lxvij. C
i⸗e erenmtas perpetua „ lxvij. E
Gerenitatis indicium xxiij. DIxvij. K 2 N
K. Serenitatis effectus xli.D a
Serenitatis hyemalis æ eſtiualis cffectus Iv.T., c
6 Serenitatem indi cat albedo lune Ixvij · B
G S Jercnktatern pollicentur duo Ixvij. G
.H Sereno celo cymbala a campanas facimus lxvij· I
B Sermones delectabiles audiendi ſunt x. & a
B Seppens cireulum deſcribit xxxvij· A a. xlvij· P
Serpens deponit venenum xxij · Gxlix· Gg
41 erpens cutem abicit xxxn- C
70 Serpens natans extollit caput Ixxinj. R
⸗ Serpens moꝛitur ſaliuua lxxv· O
1 Serpentis natura ßMVU IxE
IH. . Serpentis lingua XxvVIj. E
13 Serpente leſus xxxvi· D
18 Zerpentes tranſnatant aquas tardas xmj. D
8 Serpentes inſiliunt in dormientes xvij. E·xxxvij. A a
.. Berpentes ſugiunt vmbram vij· Ca. xlvnj· A
Da Serpentes facie humana xvij ⸗ G
N „ Zerpentum cibus v. V
60 Serpentium ranarum procreatio lxxj.
l Sexus vtercq; apparet in oĩbus animalibo p̃ter anguilla j.
3B * Zitis natura ij. Q.xxXX· I
WB. SZitis excitat iram ij· Q.xlix. EH c
C . Sitis eſuries ſigna ſunt moetis in ſenibus inj. NI
A, . Sibulus euocat ſerpentes ii·ER
0 ilentem hominem inuadunt fere lxxji. G
75 ilentium conuenit ſex perſonis kkruyfryxj·A
v)„ — Silentium habendum conſilijs in menſa Ibidem
,, ilent animalia cum timent Ixxi· E
4 imee natura Ixxv. R
irenis natura XxviI- A
. —]v„unadE; .

„₰

Speculum inficitur dupliciter xlix. e·xliij. T.
Speculum in aqua vij. T a xvi E
Speculum reicit foꝛmam ſuam vij ·ꝗ
Speculum ad aſpectum languidi nj.C

Speculum concauum viE

Speculum in fonte repoſitum lv. E c
Speculi accenſio vij 1 a
peculi aſpectus facit quatuoꝛ Iv. Qa „
Speculo comperatur Maria Vij. T a
Zpina dorſi xij- A
Spine ſex proprietates llnij⸗B
8Bpuma ceſſat ii. q.xljx. E c
pume maris natura x. Caxlij. D a
Bol ↄtrariat᷑ lune j· M EULtem infert ſiccitatẽ a calozẽ Ibidẽ.
Item maioꝛ apparet vij. S
Bol tria habet in ſe vi. E
tem coloꝛat ſolã aquãxlix· HI Itẽ lucet ſup̃ᷣ a infra:xli. G
Bol allicit— . xlix Z
Solis ostus 1B2 V*
Bolis ecclipſis N.nj; AAT
Bolis tradbdio v· V ·.ijx A· xil uii j. R
Bolis multiplicatio I·Vvi- R
* Bolis effectus multiplex n.T
Bolis lumen vi.OO *τ S
Solis aduentus Vij. Za τ E bxz Q
Solis attractio mediantibus ſtellis viij. E
Solis inſpectio tria facit vi: R xxxvnj.q
olis aggreſſus facit tria v. H c
Solis appropinquatio S xxv. G a H
Solis radiũ impediunt qtuoz v. V. xxxvj. D.xlvnij· H. lxj· T
Solis vmbra tribus conuenit IxXi⸗KE
Solis ſplendor vel radins vi.O.xnj. RE
Solis aduentus ſuper aquam xxij. A .
Solis occulta virtus evi. E —ę
Solis aduentus in mane meridie occidente xxj. G
Solis contemplatio per crbrum XxxXVn E a e
Bolis herba vento agitata lv. I c
Bole gaudent ebrij 21 marini xxxviij. V. xlix. B d a Hf
ole occidente acque augmentantur Iv-Ha,
Solitudinis proprium xlix. Rf
Somnus efficitur ſuauis atq; grauis tribus modis bxij·
Somnus proſundioꝛ in ſiniſtro latere lxxi K
Somnus ſedendo bomis Ixxij. N
* u
* .X

2 R
* „D
Bommis quid e xxxvij· Ha
Bomnus dulcis poſt gaudium Xlix· V
Somnus prouocatur tribus modis Ixxij· A
E Somnus infert moꝛtem languidis Ixxij E.
8 Somnus impinguat Ivi-E. Ixxij- E
Somnus profundus quatuoꝛ effectus lxxiij B
ge Somnus infrigidatozis moes Ixxn. E
le . Somniis interpolatus ſanus IxxnjK
(4 ,. Somni afppetitus bonus lxxij· A
Bomni effeétus lxxij. X V GZ
Somni accidentia lv. V b. lxxij. V
DGS Bomnum ſex impediunt Ixxij· E
ie e Bommim octo conſequuntur Ixxij. B 7 X
De⸗ . omnum faciunt duodecim lIxxij. N
” ommum tria ſe equuntur lIxxij · M
yS Som num ſequitur triſticia Te Ixxij. V
& Somnia facit celum galaxiatum lvi S
. L Somnia accidunt ſeptem modis —.— lvi. P
2 Bonioeum tria genera l vnj⸗B
V. Somnioꝛum'natura multiplex 2 lxxij · P
1 Sonus dulcis JZ 2 . ij.· E
7R Somis excellens n. FI
8 Sonus ignis celeſtis ij. V
T Bonum imbibit aqua ij. G 0.
75 Stragis future indicium . r , l.Z
0 * Strucionis natura è xxvn. A
5 8 Stella variatur ͦ2 vi· N
He Btella altioꝛ maioꝛ apparet =ðèðð . T. vij. S
Stella magis lucet in tenebra S vnj. D
Stelle accipiunt virtutem a ſole jx. E
e Stelle tripliciter in die videri poſſunt xvi. E
i Pel le proprietates vij Q æ&. vnj-A
i . telle contemplantur in ſonte xvji· E·xxxvnjP.xlijx. O· li:· I.
0 Stelle laudant creatoꝛem xlix. R. xi- A
a Stelle matutine effectus . J xlix·A alxj. E.
le * Stellarum dominatio in aquis xO
f tellio recipit venenum de terra ciijix · V b
N, „Stellionis natura cxiiij. B. lxn'-A a
.J . 4. ternutatio iterata bonum xxxvn· q
77 tuporis effeéctus xlijx· S e
* ubſtantie ſeparate conditio lxvi. D
, . uccus cuiuſiibet herbe congelatur a? ij. B a
AI. „ Sudoris natura xli- .
.“ * .
. . . ●
4
* .

Furoris vaſoꝛum preſagium xlix.B
uffocatio nocturnalis xxxvij. V
Actus delectabilis xxxin- H
Tactum tria impediunt nj⸗Z
Talpe comperatur auaricia Inj. G. lexv. £
Talpe natura inj. CG
'ecta noua citius penetrantur vmbre xlix. E f
Tegenda ſunt copora B xlj.O
Tenebra receptiua lummis xlvnj. D
n tenebra videmus lumen xXxvVn· V. xXxXN. A
In tenebris non canunt aues j Ga
Tenebrarum natura xxXix. A
Tenebroſa loca xxij B
Tempeſtas xvi.A
'enemus foztius Dumectatis manibus Iv. Ra
Terra fecundatur quatuo? modis xxxvij. D axlix. B g
erra propria delectat homines xljx. H
Terra fecundatur a mundatur lIv.A
lerra alonge alba eſtimatur vVij X a
Terre diſpoſitio naturalis * ixxii-. V.
Terre appropinquantia corpora xNXV· E
erre infeétio ·T
erre conditio xvn. Q
Perre ſuſtentatio vnj D
Terre Proprictates vij. Va&D P bxlix-G
erro cauſat triſticiam lxni-B
Pertam ſuſtentant ſtelle vnij.Dix· ExA
eſtudo liquiatur xxn'N
Teſtudinis natura &.
Thaurus ſilueſter xxvn: E
WHauri occiſio n.-B a
Abeſauri occulti ſigna xlix. Z e
Yigris natura xinj. K.xxii. A
Timens caſum cadit citiuis lv. E b
Limentes a amantes palleſcunt Mvj vi K
itillatio riſum prouocat xxvj. RE
Titillationis quatuoe effectus xi. B
itillationem patimur Ibidem
onitruum in auroꝛa iD
onitruum contrariatur venenoſis vu. M b
Tonitruum occidit fetum in vtero i. D“
Tonitruum quid ſit xlix Pa
onitrui generatio Xx. R
Lonitrui cauſe a opiniones vi H
*

.,„ „
B
. V rahunt tria naturaliter à r Xxlix. N d
H ranſmutantur res ſex modis xlix. Re
mZ riſlicia gignitur ſex modis Ixxij-· V
riſticie gener atio xxxXvii Ra
ln urturis natura xxinj. Q
XEf poꝛ reſolutus facit niuem xxxvij · B b
11,0 apoꝛ exalatus e mari x. Ga
D apores terram occupant Xxxvnij. GSa
ASGI * apoꝛes eleuari ſignum eſt peſtilencie I. N
Gn apoꝛum exalatio x. D axxxVnIT
HKH as plumbeum vel lapideum Xxlix. B
Wi as vitreum a aureum Iv-Ma
V Vaſa vacua multum reſonant x. D
fvRi enenum perimit dum penetrat ni-K a
h enemim primo apꝓparet dulce expoſt amareſcit xlij. G
75 enenum reij citur ab igne xli.P. xlix. R a
A eneni proprium xxxix· Q
xa entus exſiccat terram . v. T
v. entus oꝛientalis occidentalis vij. Q
4 Ventus maioe in aqua v. I.xlvij. B
1 Ventus accendit ignem xxxvnj: Rxlvnj. M
6 etus exſiccat plus q ſol Xlix·ꝗq d Ixi:Z
D entus feciindat terram v. D
entus apparet currenti aer xlix. S d
60. . entus calidi à humidi effectus Ixxn·d,
„B entus ſex conditiones lIxx· Aτ
4 entus mouetutr contra ignem Xxlix.X f
Ventus auſtralis proprietas v. D
Genti flatus circa terram I. X
E enti ceſſant venientibus nobis ad montes lv. Qc
de enti adiientum quatuoꝛ precedunt xvnj. A
2/ * enti ceſſant tempore pluuie xlix.P g
n4 entum tria precedunt xvnj. D
Eb . entoeum cauſa .— Ibidem
G . Ventdeum vtilitas . Xljix·S
Ni entis parce flantibus Xx. .
S . .Verecundie efficacia . xxxvVij· H c
dem “ Vermis naſcitur ſine ſanguine H j·Q
N Vermis naſcitur e ligno j. H
, . Vermium attractio 1.C
erni temporis ꝓproprietas H xvji. Q
a erſio animalium ad ſolem j. B
-cR“ eſica facit audire xlix Z f
EH . Veſi pertilionis motus natura xii. N
. . Veſtis lota ad ſolem ſuſpenſa I.

„ *%°
Gia demonſtratur digito lyv.Sa
igilia debilitat exſiccart Ixxij· E
igilia nocturna ſana xxXvVij /A
inum oleo mixtum n. NI
inee odor Ij· L. n· Q.XIix. S b
ippere natura xxv. D 1
irgines ſunt coloate ð
Virginum proprietates xxxXnGZI
Virga cineribus intin⸗-taea nj. Ra *
Viridia in aqua apparent omnia xxxiij-RXljx A g lv. V
irtus vnita foꝛtioꝛ Iu
irtus oꝛientis i-AKa
irtus viſiiia Sè Iv. E
Virtus celeſtis vviijj- B. v. & àa Cb
Videre aliquid dupliciter dicitur lxx. T„,
Viſus nocturnalis Ixxin.,
Viſus debilitatur XXNT,
Viſus limpiditatis cauſa Xxxij. MxXXVII- E
Viſus roboratux viridi coloꝛe „12.B
Viſum clarificant animalia XxXxxC
Viſum debilitant quatuoꝛ ðW—UB xxxvi E
iſum quatuos deſtruunt xxMWi. I
. Viſiones ſomniarie ex viſu occit n'. Pa
Vita naſcitur in aliquo -ðD j.N.xlix T b
ita non inuenitur in ſuperioibus regionibus 1. WV .
ita conſiſtit in virtute ammantis lv. E
Gita omnium conſiſtit in duobus V. H. i. WV S
ita cunctoꝛum conſiſtit in vittute celica yᷣ? „Ilv.G HMV
Jitam generat caloꝛ naturalis Rix. I f†
itam efficit calos naturalis lxu-B
Vitam efficit ignis ð lxixIa
itis natura Ixxv. H . .“ſ
itrum coloꝛatum xxvi. C
itrum frangitur igne paruo xxXjx· T·Xxljx. D 2 .
inuint diu homines in montibus xmjG .
/ mbra lune maioꝛ qꝙ́ᷓ ſolis lv. V b „
/mbra ſolis conuenit tribus lxxuRE .
mbra maioꝛ latioꝛ lxxini-I 1
Vmbre natura v. E. vij- E a xlix- Ne
mbram ante oculos facimis xxxvnj CQ“ . . .
Vnicoꝛnis natura xxvnj. DIxxv. I.
Vox excellens nj.FKTI.
Vox contra montes Xx N
Voces reſonant acutius xvji. G⸗
— *
„ „

Voces in nocte melius audiuntur xxxvij· P a
X oces in littoꝛe marxis lj. G
N Voces primo acute ii EK
8 Voces dormientium dulceſcunt i H
4 oces acuuntur quatuo modis n. V
ſ oces in frigoꝛe audiuntur Xlix Rc
C oces muilte ſimul iuncẽte lj. C
el oces in fontibus li. I
Ba * oces non auduintur aquis immerſi ili. N
WN ocum reſonantia ij. GxXXV. I
ꝓpupe auis natiira lxxinj· Q
3ͤ rſi natura xxv. E. x xX. A Ixxinj. P
VS ulnerati dulcibus paſti moꝛiuntur n1⸗Q a
10 ulpis natura xvñnj. B. xx ix. E
KyT ultus Pominis intumeſcit lvi . O
m Ma ginatio egritudinis .O
. Vmaginatio caſus xxXVnj.1.
VER Vmaginatio de cruentat? facit ſommumxxxvii. B a
beB. YVm aginatio nigri facit ſomnum lvi O.lxxij. G
C Vember ceſſans ij Ea
wE Vmber citius penetrat nouas domos a xvj. GXxlix. E f
VYVbkis 2 ſolis effectus xlix. D c
aPa 7 rundinis natura XlInj. D.l. B a
rldb — phiri aduentus xxi. D
V . Zephiri flatus Ixxinj. N
zr ona in longum protenſa uiN
66 ¶ Finit tabula pꝛima feliciter.
bisl”
N
1C .
O0 . $
ga . *
L
rl
4 .
. EC
☚

¶Tabula ſecunda moꝛzalitatum
Biectio bonoꝛum huius mundi in hac vita vberius
fructificare facit in futura mj
xij.per totum a. lj. per totum
. bijcere debemus mundanam ſelicitatem mnij
Abijcere debet homo mundanam vanitatem vt penam eter⸗
nam poſſit euadere xxxnj· Q
Abijcè debet homo ſpinas diuitiazꝛe a ſollicitudinu. Xij. Aĩ ĩ fr
Abijcit Chriſtus Hominem ab hereditate celeſti xxxvñnj· O
Abijcientes repellentes cogitationes vanitatis æ xnj-R
Abiecta ſuperbia cupiditate mundana τι in domino ſalua/
mir renouamur lmi. B
Ablutio perfecta conſiſtit in contritione coerectione peniten /
tie amaritudine & caritate vij · D ante finem
Abſtinentia xi· per totum a xv. O per totum

Abſtinentiam ſanitas mentis a coporis ſequitur xj.A
Abſtinentem, dyabolus non inuadit Ibidem C
bſtinentes venantur predam celeſtem Ibidem B

A ccedentibus nobis ad Cpriſlum per deuottonem ceſant
venti tribula xxi .· H
Kacenſio xnij per totum
Accenſio carnalium voluptatum tria incomoda facit ſn mẽ
te humana Ibidem N
Accenſio coꝛdis in amoꝛe illicito generat moꝛtem a coꝛrupti /
onem eternam Xvnj·P
ccendi volens in anima neceſſe habet vt in exterioꝛibus ex
thguntur xij. E
Accenduntur coꝛda tribulata amoee celico: ſed polluta aua⸗
ricia voluptati extinguuntur xn·B
Accidia xinj per totum & xxv. E per totum a vbi ſomnus
Accidiam appetitus terrenoꝛum facit xmi:A
Accidioſus in motu virtutum aut eſt lutuoſus peccatis aut
pPutridus corrumptione anime æc xnii. E in fine
Accidioſus citius putreſci cit 2 coꝛrum pitur vn. T
Accidioſus ſolũ praua nõ virtutis exercet opera Ibidem N
Accidioſus induratꝰ nũq́; capiet ſuauitatẽ dinã æπ Ï cir fi.

velox ad ſupplicium eternum lxn.A a ante medium
Accidioſi tardi ſunt ad viam regni perpetui: veloces tamen
2 Peccatum ignem ſupplicij xmi Bi in fine
Accidioſi degeneres ſunt a patria celeſti xmi. Q
Aecidioſi fructũ dignũ vite eterne facere nõ poſſuntxiij. E
Acidioſi ſentiunt bonoꝛum operum reſiſtentiam ex praua
conſuetudine Xxm'-N -

ccidioſiis ad quemlibet actum virtuoſum eſt tardus: ſed⸗

1
4

Had
hin
had
coeru
C⸗
Agen.
id
ccid

lttue
ſde
KR

dol
1

A

ſeti

RNN

inn
ſo
fnund
due

i
Kdu
Dr
etie
14
inee

due
1

Aceidioſi a cadiicis rebus inſiſtentes in lapides vertuntur

leri obſtinationis . .— x-Qa
n⸗ Accidioſi fundum ſui coꝛdis habent infectum lutuoſum ẽꝛ
tinn corruptum L .B lix.D poſt principium
Zinin oidioſi a ſegnes ſubito eternaliter corumpunt᷑ lbᷣ in fine
Amin ccidioſa redduntur coꝛpora obſtinata ad quectinq; bona
mche agenda vij. N a
n, 0 ccidioſos penetrant ſuggeſtiones maligne xiiij:. H
ie Accidioſos cito capiũt demoes. ſ nõ celeres ĩ bono Ib· Gjĩ fi.
md * ccidioſiozes efficiunt᷑ poſtponentes moꝛtis memoiã IB. I
W Accinctio xVper totum
wſſlun ccinétio mentis quatuox efficit effeus lbidem
mn ccingitur homo ſpirit ualiter propter duas cauſas Ib. B
penten ctiui deſtruuintur æa ſiſtunt vij. N b circa medium
lteften diierſitas vI circa finem
totum duſitates dulces ſũt ſctis a ꝓfectis h amare mũdãis.xlij· I
Vd duerſa ſuſtinentes fecundioꝛes efficiuntur in fructu operꝰ
em C virtuoſi I.-Mcirca finem
den B doleſcentia xvi· per totum
Amt Adleſcentià habet in ſe plura pericula Ibidem B circa finẽ
N Adoleſcentia debet in mundicia decentia a caſtitate iugiter
Hyrum ſerugri xvj. D circa finem
tin mé Ado eſcentia delicata & carnalis non inflammatur ardore
IniI caritatis diuine Ibidem in fine
rrupt/ doleſcentia eſt latio cuiuſdam vani & mundani luminis
m⸗ . liper terram coꝛdis noſtri xvji: R
gser Adoleſcentie cuſtodia eſt adhibenda propter mœum con⸗
ſuetudinem xvjiC
a⸗ doleſcentie opera ſunt diſcoꝛdia ad celeſte ediſicium con⸗
Nin ruendum llbidem E
oros Adoleſcentie deuota coꝛda gratia celeſtis citius penetrat q
5=ô5 „ inueterate malicie xVI G
Sut Adolel centi nunqꝙ apparet celeſtis pulcrituido: niſi dilexerit
ſde „ mundiciam xvi· R in fine
. dugntus Ohriſti in codda noſtra ij.OQO
NA Aduentus filij dei in mentem humanam u.-O
et „ Aduentus Ohbriſti in mentem . ij A a
ſ⸗ * Aduentus ſeu oꝛtus Chriſti qᷓdruplex & eius effect? nj. T.
. duentus hriſti in mentem omnem ſtrepitum mũdane
Damn eticie facit euaneſcere·xxi. B Item fecunditatem vite perpe /
unm tue efficit: gratiam gignit protegit a Ibidem Qcirca finez
inſ Itẽ multos ducit in oꝛões deuotionis eterne Ib. G pꝰ mediũ
. duentus Chriſti in coꝛ noſtrum fit ad motum deuotiõis
e⸗ deſiderij noſtri xxj. E circa finem
rae V 8

bus prenunciatus fuerat

inducit

Kduentus Chriſti in carnem diuerſis prophetarum voci⸗
xx. G ante medium
Item mundauit reparauit illuminat Ibidem in fine
Xduent? (Hriſti in iudiciũ tempeſtatis horroꝛis a timois
generabit vE Ibidem circa finem
Aduentus dyaboli in coꝛ hominis ſtragem mentis perpetuã
x. A. xxij- E in fine

Aduentũ ſpi ſſancti tria precedere pr oban?.xvni.D circa fi

Item quatuoꝛ precedere probantur lLvbidem in fine

Aduentum iudicis maxime timent demones xX. A
Adueniens Chriſtus in moꝛtem homines iuſtos attrabit a
graues in peccatis abucit xx G ante finem
Adueniente diſtriéto iudice tria contingent xſX. A
Adueniente Chriſto in mentẽ hominis mox nebula extol⸗
litur iubilationis eterne xxi-⸗A in fine
Pe cundcte virtutes mũdari debent celeſti lumire.xxi. Cin fi
dulartio xrvij. per totum & vbi detractio
ARdulatoꝛ auſcultantem & conſentientem dulcibus in facie
demiilcet ver bis τ Xxxij. B
Aduilator in oœe dulcia Habet verba: ſed in intentione veneno
ſa mac hinatur maleficia xvuC
Adulato fetet coꝛruptione ſub doloꝛum colloquioug eſt
Habitatio demonim ι p rvil-
diilato non ledit ꝙ;diu habet comodũ txvu.D in fine
dulatoꝛ tres ledit xVu. E in fine
diulatoꝛ appetit ho mini audienti eſſe conſentiẽs: in ſec rero
tamen inſidiatur vite eius æ xvii. H
dulatois agnitio valet contra venenũ adulationis xvii.B
dulatoꝛẽ fugiunt cũdi pᷣter fatuos a meretrices æc Ib. E
Adiilatozes inſiliunt ſerpentes infernales per inhabit ationẽ

damna ” xvu. E
dulatoꝛis conſuetudo que ſit Avij.A
ffectio x vij per totum

ffecdtionem debent Homines a terrenis elongare xxvji.K
ffectionem noſtram validam in dei dilectione: comatur
perfecta m entis contritio XxVU. N a
ffectiões ꝓp manꝰ q pedes figurant᷑ inj. Hav. Z pð mediũ

ffectiones anime vitam inferunt atq; moꝛtẽ lxxiii Xañ fi
ffectiones noſtre caſtitate munite foꝛtes fiunt in actionibo
luitiferis xxxi. S“
Pffecliones q intentiones venenatas habent Homines-X. Ia
Affectiones debita ſeruatio abundare facit in bonis Dericn
XXVj.

Affectiones humanas homo dolere debet v. Z poſt medium

mvoc:
nedium
ninfine
zumais
aiem
erptiig
Bintre
Dtcfi
min fine
NNAN
Wrarna
nteſinen
NA
laertol⸗
Jinfme
Qinf
vtrachio
n facie
1.B
ncheno
NC
eſt
WDB
Jwhne
P w fne
in ſeerev
biutoi
w⸗
nd
ZouR
K

neur

i Na
mebiũ
nedium
Xäſt
Aondh,
WNN.
15 l

orin
n. H

ffectionibus gradimur aut ad vitã aut ad interitũ inij H
ffectus xxvnj per totum
ffectum quis habere poterit ad malum: qui in oculis dei
malum equipenditur perpetraſſe xxvnj. H
Affectum pio capiamus: que operatione non poſſumus ca
pere preuia xxvnj· B in fine
Afficitur quis ad alium qui poſtmodum ipſum ĩ ſupremũ
pertrahit periculum xxvij- B

Afficiuntur homines inuicem non ad ipſoꝛum profectumiſ

extremam confuſionem D xxvij· A
Afflictio queuis coꝛporalis homini feruido in dei dilectiõe
in dulcedinem commutatur XIui A % N
Afflictio omnis ceſſat paſſione Xp̃i cõſiderata attente n. H

Kfflictio vI circa finem
Affliécti in hac vita debent mentes ſurſum figere ad altitudi
nem beatoꝛdum lwv. A a
XAfflicti ſubſiſtunt vij· N b circa finem
ffluentia mundana xxii per totum

Ifflientia mundana ſub vemiſtate mundani luminis ſacit
atitudinem apparere τι Item frigida eſt quantũ
ad feruoꝛem eternozũ:hHumida ad lubricitatezʒ τ Ibidem B
Eſt cauſa oĩs coruptionis ſpũalis Ibidem QlItem habet
mõſtra peccatoꝛũ a tmas demonioꝛũ latitãtes Ibidẽ E cirfi.

tem ignem adauget penalitatis ſempiterne Ib⸗ Gi circa finẽ

erit animã in cecitate voluptate a guloſitate I· H cir fi.
em coꝛ humanum feriens tres moꝛtiferos relinquit effect?
bidem H in fine Item citius penetrat animam malinolã
gratia diuina Ibidem Icirca finem

2

perpetue cecitatis

Affluentie mundane neceſſaria ſunt vigilia aſſidua ois con
ſeſſio a virtutum a xxij. I in fine

Afſ; luentiam mundanam incidens generat ſibi inquietudi⸗

nem π lbidem H ante mediiim
ggregatio xln per totum
ggregat homo diuitias in hoc mindo ſe mirabiliter truci

ando xIni.Ah

ggregat homo merita alioꝛum ſuoꝛum oblitus Ibidem C
ggregata bona hꝰ mũdi debet hõ timoꝛe dei diuidere Ib. E
gęregare ſibi debet homo meritoꝛios actus c Ibidem D

„— . — „ 3 „ „% % X
Aggrauatꝰ mole mũdane vanitat debet eã abicè xxxnj· C

ggreſſio xxjx · per totuim

ff luentia ſeculi inducit frigus caritat? diuine O ſomnum
1pidem I
Affluentie mundane lumen hoc in vita lucet ſed non in fu-
tura Ibidem D circa finem

„ *
Aggreſſus dyaboli aſtutus vt hominem perdat Ibidem A At
vbi dyabolus
Aggreditur dyabolii homo caſtus a continens ſe ecure xxix. titu
B in fine
. ⸗ w
Aggreditur homo ſoetiuns dyabolum quando poſt ſe habu/ n⸗
erit oꝛation es auxilia
lacritas xxvj; Ntieen 4
lacritas miſt⸗ . nPer um mat
acritas mundi miſcenda eſt timoꝛe æa doloꝛe xxvi. DD n
actitas vana ſepe hoĩem ſpiritualit perimit a occidit Iᷣ E . de
lacritas mundi pluuiam indicat imminere perpetue tribu⸗/
lationis Ibidem H Ni
Alacritatis ſigna oſtendũt homines in auditu maloꝛum col
loquioꝛum ⁊c Ibidem B E
RRlacrikatis inepte conceptio latratus diuine laudis annibi l⸗
.B . Ibidem H in fine N
acritate vana tota vittus anime detrahitur ac Ibide; A n
lacer leticiam Huius mundi reptat ι tandem ignibus per/ m
petuis concrematur lbidem G Dun
Aacres homines ante aduentum moꝛtis vel milſerie ſunt a,/ uun
ſciui Ibideid I wer
Altioꝛ quanto quis fuerit in hoc mundo tanto in ſe maioꝛa nk
eſtimatur iii1. T 1 coerup
lti —. . . lxxiiin I in ſne
Altioꝛes quantum fuerint homines in hac vita tantomage Unc
ſunt vacui gratia c VI ſones
. Klei in hoe ũ . l. Vin fine
ti in hoc mudo mũdana gloꝛia honore ſteriles ſunt Ibi / R
. . dem Iin fine And
Klti pomines in ſua gloia debent contemplari vilitatem / nent
prie malicie lbidem K ſner
Aititudo huius vite quendam ſplendorem vamim felicita⸗ w
tisf alſe preferre videtur lI. Z circa finem W
Altitudo huiuſ ſeculi non conſcenditur niſi cum pugna dei
2 proximi α ððð lLbidem circa finem lats.
ltitudo datur cum ſuauitate ſed eaſus cũ pena I. E a ĩ fi. miſ
ltitt idinis tumoꝛis a ſuperbie eleuatio ac Ibidem E in ſine . ch
ltitudinis gradum humiitas concernit Ibidem G *
ltitudini mũdane ineſt frigus dei caritatis a nebula igno „.ę eſſie
ee ee . ee .e
Altitudinem mundane gloꝛie adeptus in ſuo caſu duos re⸗ n
. linquit effectus l. D a in fine m
Rltieudiner rnoriun gloeie cum delectatione aſcendimꝰ erat
Alrct din, iculter abſq; metu Ibidem C Virtu
itudinez Honocim mundanozum ſequitur tribulatio vS5G5?— tum
Ibidem D in fine inig
ı . * DMZ
„

„8
„
1 .
Kltitudinem mundani culminis adepti nil æc Ibidem E in
Gr. fine % Hin ſine
hfe ltitudine Ponoũ deus peccatoæes extollit vt ac Ibidem B
bdul ltitudine mu ndana eleuatis nec vita ſpiritualis nec pecpe
en tua ineſt Ibidem V in fine
otum lludit hõ deo lingua collaudãdo a in moꝛte inuocãdoi· X
D maritudo xxnjper totum
R Axmaritudo pñtis vite ſeu penitẽtie qtuox facit.xxn E cir fi
d .AKmaritudo coꝛdis pluuiã celeſte gẽe ↄcomitari ĩdicat Ib. H
enk maritudo pñtis Vite conſiderata moꝛte Xpi dulceſcit IbᷣI
umnc maritudo preſentis vite ad eternam tranquillitate; appro/
en priare facit . „ . Ibidem D
– maritudo mundane tribulatiõis dulceſcit homini quinqʒ
inffe odis . .Y XII. R
*MZ Amaritudo buius vite nulla tanta eſt: que non igne diuim
r/ amoꝛis temperetur xliT
16 Amaritudo ſeu aſperitas preſentis vite vel penitẽtie imb ibit
4 ratiam celeſtem xni· Qcirca finem
4 moritudinem penitentie ſequitur dulcedo diuina xlij. C
HM mara moetis memoia ſeu contritio conſeruat hominem a
coꝛruptione moꝛtis 776 . xXii'·A
AXmæ&rtitudinem paſſionis coꝛporalis dulceſcit meditatio pa
6. ſſionis τ nj- Ga
we mareſcit Chriſtus in crudo coꝛde hominis τ ij-⸗VaZ
lbi Apmbulanti in operibus bonis omnia accidimt ad circulum
im meriti ij. P
Kmeritatis celeſtis nitoꝛ oculum mentis noſtre in contem/
plationem allicit a attrahbit xxximj KE
um Amicus noſter eſt Chriſtus ⸗B
Nx mico debentur quatuoꝛ Ibidem
mwem miciciam amoꝛem antiqui dicunt perfectionis a nobili/
A e tatis eſſe principium vi. N ante finem
mem miſſio xxinj per totum
ifi . miſſio parentum Ibidem D in fine
„*„ Kmiſtens celeſtem patriam inquirere debet deuotione a cõ
n feſſione . Ibidem B in fine
wo „Amittentes merita ꝓpria requirẽ debent aliena Ibᷣ· A in fine
10 moꝛ celeſtis maios eſt in ↄtritis ꝙ mun danis- vij. N a cir · fi
Ste⸗ moꝛ celeſtis accendit coꝛde contrita: ſed non vacua celeſti
fne, - .gratia· xn · B Item liquefacit hoĩem exiſtenteʒ in cuſtodia
ins virtutum non autem π Ibidem Non lucet in codibus
6 tumidis elatis xlvn. D circa finem Eit cauſa leuitatis
:. in agendo bona opera a aduerſa ſuſtinẽda·xlix. I a ante me
ne Vitam efficit coꝛporis anime Ibidem in medio
, , . △
ι

* .
Byxterminat inſtabilitatem carnalitatem cupiditatem aτ Ü G .
in fine Totam trinitatẽ flectit a ad miſe ericoꝛdiã inducit
menti humanexlix. K a in fine Extinguitur ab amoe il/ e
licito IG a in prin Non agit ſua virtute in ſuperbos ſed y
in humiles Ibᷣ. in medio Coꝛda obſtinata molliſicat a im
becilia confoꝛtat Ibᷣ in ſfine Iſtem ſi uffocatur in homine cũ Iꝛr
non habet exitum bone actionis xlix. N a in principio li
Item maioꝛem exercet virtutem in contrito aτ & in felici af s
fluentia mundana xlix. O a in principio ⸗ ntor
Item nunq; poteſt eſſe inquiete Ibidem Qa circa finem Kn
Conſeruatur in amara coꝛdis contritione Ibice Ra in fine Zur
Item magis tollit miſerias mundam doloꝛis , conſolatio ryy
fauoꝛ mundand.xljx. Q d KNon penetrat coꝛda obſtinata 77
in malicia Ib De in medio Item eſt fundamẽtum omniũ narde
virtutum Iᷣ in fine Item eſt tota cauſa deum in preſenti a iin⸗
futura patria cognoſcen di Xlix. Eein Principio Pis
Delectat a amat oculos pure mentis Ibid poſt principium unn
De mente elicit lactimam contritionis a ſ ternutationem fa ſpdd
cit ſalutifere confeſiſonis bidem in fine e
Banat in nobis omnem mentis elationem ⁊ ſperbie tumo/ nonuu
rvem.xlix E e Hecundat 2 fertilem facit terrã condis noſtri be
. Ibidem in fine & Te loin
mentes dirigit in via patrie celeſtis q confotat xlix Ne
er ſuam virtutem expellit dyabolum hominis poſſeſſoꝛem i
̃. O e in principbio Maculam omnem leuat cuiuſcunq;
imimd8s “— Ibidem ante finem . Fua
ſt cibus ſolum coꝛdium ſinplicium a mundoꝛ Ib in fine
bulire non poteſt in coꝛdibus auaris 774 Ibidem Eg N
Rmoꝛis celeſtis gratia plus datur in iuuentute in ſenectu
te xlix: E e in medio Wa
moꝛem celeſtem quatuoꝛ impediunt xlvnj. H
morem celeſtem quatuoꝛ nutrinint Xlix. Ef Aye
Am oe celeſti violenter trapimur ad celum.xljx. M a in me
Amde celeſti nil mentem hominis foꝛtius ferit Ibidem K c „ ae,
moꝛ die xlvj per totum a xlix per totum Aaſi . . mded
mo dei a deus non ſeparantur xlix. Qe in principio mden
mor dei lacrimam inſert deuotionis p Ibidem in fine & Amwp
mo dei coꝛ quantiſcuncq; anxietatibus grauatum leue fa⸗ * ntem!
cit Xxxxnij. A Anud
AKmoee dei nil velociꝰ ad impediendũ vindictam diuinaz aẽ .
2BU xXlix Qe in principio Imoß
Amoe diuinus ſemper maioꝛ ẽ circa aqs penitẽtie ac xIvij· B Amno
moœ diuinus nunc aduenit ſine CPriſlo qui eſt principi maem
um 2 caliſa ommis ſalutis Xlvnj· B Nrem
4 . . dme

dueit
geil/
ͤſed
amm
nmmeci
weipi⸗
lcia
Lipio
ſnem
ſe
tio
inarn
onmii
eſen 4 1
ncipi⸗
vium
mfa
fine B
no/
oſtri
Te
dem
cung
ſnem
nſine

nt⸗
wedu
wedo
nnk
ubt
mme

nKe

moꝛ diuinus ſequitur lacrimam deuotionis xlix. B
ccidit cum ſuauiſſima refrigeratione a interna conſolati⸗
one Ibidem D Iltem agitatur iugiter actito virtuũ Ibᷣ S
Aperit coꝛ ad ſuſcipiendam dulcedinem refrigerij eterni Ibi
dem Pa in medio
tribulationibus validius inflammatur ſi ꝑꝓfecte habet ⁊ac
Ibidem Q a in fine Itẽ in coꝛde hominis tres facit effectᷣ

xlix. A d Clarius ardet in nobis ardet ſi penitentia a con /

,tantem fumum ignoꝛantie

tritione τ fuerit aſperſus Ib· Qa circa medi’ũ Foꝛinſecꝰ?
extinctus:intrinſecus virtuoſuis inflammatur Ibᷣ in medio
ttrahit mentẽ hominis ad gaudia premij celeſtisxlijx- B a
ripliciter ectinguitur in coꝛde humano I. M a in princi-
ſt ſummus timoꝛ pene maligne Ib·O a in fine Sinceriꝰ
inardeſcit circa tribulatos a afflictos I. Ma ante medium
Primo eſt remiſſus ſj in proceſſu in infinitũ auget᷑ xlix· H b
NKobis immiſſus ceſſat omnis miſeria aQ doloꝛ Ibidem E c
ODuantumcunq; ſuauis ſit tamen currentibo in fatuitatibuſ
inſipidus eſt Ibidem S d Item maxime lucet in tenebra
carſtatis vmbra bumilitatis I Be in principio Item
non lucet in ſuperbis Ib;̊ in medio In mundanis coꝛdibus
eſt ſine premio ſalutis Ibante finem In coꝛdibus ſeculari

bus mperfectus eſt ILbidem in fine
Amoꝛis diuini maioe eſt preparatio in mẽte humilis homi/
nis M xlvi. QC

moris diuini diſtillatio tuoꝛ facit in coꝛde hoĩs xlijx· V d
moꝛis diuini interioꝛ a exterioꝛ operatio Ibidẽ Ne in fine
Amoꝛis diuini dulcedo ſex in mente hoĩs relinquit effectus
l(Lvbidem Df
Amoꝛem diuinum plus ſuſcipiunt coꝛda deuota & a mium⸗
danis elongata xXxlvij. A
Amoꝛem diuinum ſequitur ſerenitas gaudij ſempiternixlix
. Ee circa finem
moꝛem diuinum tria exterminant Ibidem Q g
mge diuino tota ſalus a mẽtis deuotio augetur xlix X c
mœ internꝰ nunq eſt ſine laude diuina æ&τ Ibᷣ⸗O a in me
Amoꝛr perfectus caret fumo ſed imperfectus habet concomi
Ibidem R a in medio
Amo deſiderij ſuperni hominem ſibi ex toto incoꝛporat æ&

xxxix· T circa finem
AKAmoꝛ ſui luljlv ·per totum
Amoꝛ mundi iij per totum ⁊ vbi dilectio

Amoꝛ mundi damnabilis acutius ferit mentem τ xxni· G
Amoe mundi amaʒe reddit coꝛ humanũ a acetoſum Ii in fi
·Amoꝛe terrenoꝛũ venenuim hauritur moꝛtis eterne·xljx·V b
ι

moꝛ xlvij· a. xvnj/per totu m
Xna non agit ſue virtutis effectum in anima niſi fuerit di⸗
ſpoſita ” xlvnj. C
Aenor cauſat mobilitatem omnis operis virtuoſi:xlix. I a 6e
”ä a in principio
mo inimicatur veneno prauitatis a malicie IG· R a in me
Amꝛ eſſe aĩe ↄſeruat a coꝛæruptiõe moꝛtꝰ ꝓpetue I. Na ĩ ſi
moꝛ quanto diutnioꝛ detanto dulcioꝛ apparebit xljx· Q b
Amos diu recens ꝓmanet ſubter folia virtutum „το IBRb 1
Amoꝛis ignis non lucet in ſole felicitatis mindane Ibidem
a in principio
Amoꝛis dulcedo extinguit ſitim mundane miſerie xlix· P b
moꝛis ſuauitaſ dulcioz apparet humilibo ꝙ; ſupbis I. S bᷣ
moꝛis ſuauitate mentis noſtre potentie euocantur de carce

re carnis ſue =dẽᷣ lLbidem T f
Amoꝛe homo mundatur a peccatis ⁊ fecundatur vbertate o
peris virtuoſi xlix. A
Amoe hoĩes tranſmittunt laudes creatoꝛi vniũᷣſitatis IB. 8
ngelus per ſtellam ſignificatur . WVijA
Angelus diuiine virtutis effectum non efficit niſi in homine
grato digno “ vnj. A circa finem
Fngelas bonus bonum a nobis exigit & virtuteʒ quiet nos
a periculo liberrraeaet vnj G
Angelum proprium quiſq; hominum habet ad ſui cuſto⸗
dDiam deputatum Ibidem in fine ons
Angeli compatiuntur triſticie a tribulationi noſtre vnij. E l
Angeloꝛum cuſtodiam impediunt homines a ſuis prauis o Pe
eribus vnj D plit
Angeloũ militia mundũ a caſu moꝛtis ppetue cõſeruat IB l.
Angelis mediantibus deus reuelat honunibus quoſdam e/ Ai
uentus vynnj B in fine Ar
Angelis mediantibus gẽ̃a hbumanis mentibo infundi? Ih. E „ mn,
ngelos diuina ꝓuidentia menti noſtre tranſmittit qui cõ⸗ ſe 5
foꝛmant a vnj. H . o
Angelica cuſtodia terret demones infernales.vnj. Qcieca fi⸗ . ne
ngelicam cuſtodiam quatuo impediunt Ibidem in fine
Anima contrita pura caſta vij· P a poſt medium * R
Anima ex nobilitate ſibi innata Habet aliquam eſtimationẽ S
euentuum futuroum Vn B Po
Anima ob peœatum amittens deum nõ habet cubare in vo. . t di
luptate mundana X xxnj. Q ſes
Anime deuote Chriſtus quatuoꝛ donat dona 1. XK wſt
Anime medicina eſt Cpriſtus herba ſalutis 1Ii. N . Loſt⸗
Anime deuote apparebit Iheſus oee coædis aqua humilitatis ro⸗
loto D j. N Gmr⸗

*

„
in, Anime deuote Iheſus tota ſua gratia ſe incklinat ij. N
iC 4 mme Peccatrici omne dulce amarum videtur xxn Q in fi
las Anime audaciam tria efficiunt ni. S
nai Anime virtutem tria extrahere debent Lljix. V f
zinne Anime beate debent tria facere lv. N circa finem
ait nxietates ſapientes ſibi dominari nor permittüt xxxn B
0 Ptio oeis ↄfitentis ſana ẽ q ↄfert vitã ſemp iternã xxxvij· A
BXo, Aetere debent homines iugiter dulcoꝛem celeſtis beatitu⸗
haan „ Zinis ͤ.X
n Appetere moꝛi debent homines vt in regionem beatitudinis
nad valeant euolare lV. B in fine
mebe Appetita perſicere non valentes moꝛe canum debent affectus
l fodere vcEæ xxvnj]. Gin fine
Nche ꝓpetibile oculis cœporalibus nihil eſt q́;' affluentia.xxij· E
dent Awti deſignantiuir per ſolis virtutem Ix·A
ttate⸗ ſItem per parietes Ibidem B Item per montes Ibidem Q
d tem per ſtellas Ibidem B ltem per ſerpentes Ibidem E
5 Item per columbas & Item per lucem Ibidem I
7 Item per ſal Ibidem K Iltem per oues Ibidem ¶
mine Apoſt oli vindictam expetũt de his qui eos nõ honoꝛãt· ix· RE
fnem poſtoli ſibi ſeruientibus manſueti apparent jx. G
nos pooli vocem compaſſionis enittunt ix. F
G pli reſident circa coꝛda tribulata & afflicta ſuo auxilio Ipᷣ
uce⸗ poſtoli multum cruoꝛem effuderunt pro gloꝛia redempti/ *
infne onis noſtre Ibidem
VKE Apli ſua doctrina a gẽa adducũt hoĩes ad regna celeſtia Ivᷣ
is Apli exoꝛati ꝓtegũt a tribulationibo a einis ſuꝓplicũs· ix· Q
1D Apli totam virtutẽ a Xpo recipiunt a nobᷣ infundunt x. E
N E Apoſtoli ſunt cauſa ꝙ homo ſuſtẽtatur ne precipitatur in
dene Vanitate huius ſeculi (L(Lbiodé
Binſne Xpoſtoli letiſicant coꝛ inflammant mentem & purgant ab
VNSe omni labe jx. I
Uich⸗ Apli ſunt fundamentũ oĩm noſtroꝛũ bonoũ opeꝝ I· in fi·
mH »* Aypoſtoli nos in incolumes a coꝛruptione eterne motis nos
ſe, .conſèruant , Kx. K
inſte . poſtolis mediantibus donum celeſte nobis datur a Chri⸗/
iun .ſtus ad ſe nos trahit H èäs
ians⸗ Froſtolozum exoeatio diuerſa operatur IxER
d poſtoloꝛum patrocinia euocat ſybulus virtutum aO humi
eino, litas MU⸗ D x.·E
0. poſtoloꝛum quies in deuota anima xX.G
X Ppoſtoloꝛum interceſſio ixN .
y propinquatio bonoꝛum temporalium caſum maioem fa
bi, cit perpetue moꝛtis xxxV· E in fine a lx· E .
* ●

ℳN,

64
Appropinquatio Vyv. per totum 14
Ppropinquatio coꝛdis mũdani ad Chriſlum q ad eterna AWA
differentialis xxv· A in fine
Appropinquans Qhriſto aurum generat virtutum a mar / 25
garitas eterne tribulationis xxv. D in fine
Appropinquante Criſto menti humane coeda que peccato
moꝛtua fuerunt reuiuiſcunt ævab xxij. C

Ofppropinquãtes moꝛti terrenis appetitibo voluntant᷑xxv. E
propinquantium auide ad moꝛtem ſiue peccatum iuſta ⸗
contingentia xxv. E in fine
Aaqua redemptionis a conſolationis nj-E a
Aqua ſpũſſancti oẽs humectari poſſunt preter ſuꝑpbos/v. E
Adue miſerie conflu unt contra hoĩem peccatoem vij: H a
ſcenſio Cbriſſit Xxr xx per totum
ſcendit Xp̃s in celũ velut auis habens caudꝗᷓ hpentis· j.· E
Aſcribit᷑ nemo fruitiõi celeſli niſi a tribo ſeparet.lxvj. Qĩ fi.
Aſpectus paſſionis Cbriſli SS nj⸗-Pa
Aſpectu deſiderabili mudane gloꝛie excecamur mẽte xxxvji.
—R . „ D ig fine
Auaticia Inj·per totum a. lxxv. E per totum
Auaricia comparatuir ſpinis lnj· B Item mari bidem D
Item mortuis Ibiæm E
ſtem buffoni a talpe Ibidem G Item igni Ibidem H
Buaricia ſuo dulci odore allicit: frucétus ta men eius amari/
tudo eſt lni.B poſt principium
Auaricia ſub mundana felicitate magis pungit aculeo moꝛ
tis eterne Ibidem in fine
Auaricia apta eſt ad fouendũ incendia ſempit᷑na Ib. Cĩ pᷣn
QAuaricia damnoſa nigredinem ignoeantie ſempiterne ſuis
preſtigijs infert anime Ibidem in medio
Auaricia mentem non pungit vt peccatum per penitentiam
effundatur Ibidem in fine .
Friarici cũcta inficit a coxrũ pit coꝛda hũana aclnj. Dĩ Pn
Auiaricia cũctas inquietudines a ſollicitudines efficit in coꝛ .

dibus vniuerſis Ibidem in medio .
Auaricia placens cupida mox peſtilentiam foꝛe futuram
indicat ſempiternam Ibidem in fine
uaricia deo inimica influit a refluit tpe hꝰ vite lInj Eĩ pn
Auaricia plura facit naufragia tempore ſecuritatis cum nõ

timetur Ibidem in medio. .
Auaricia pre cunctis vicis hominum coœda inficit & corũ⸗
pit S= lin · I in principio
4 Auaricia moꝛte ſuffocata ſtrepitum efficit vllulatus: perpe⸗
tuaq; lamenta Ibidem in medio

1 „„
ttetna Auaricia nunqꝙᷓᷓ vehitur ad humilia ſed ſemper tendit ad ex
mat/ Auaricia p̃ ceteris pecœat exſi cat celeſlẽ gẽaʒ aëlnj. K ĩ Bn
nſe Auaricia tria mala operatur Ibidem Icirca finem .
Peccat Auaricia hoĩem debilitat iram prouocat diuie vindicte
wi ll iniifinmnij M circa finem
NB Auaricia pecunie gloꝛieq; mũdane indicium eſt motꝛtis eter /
niuſta ⸗ „ ne lLbidem in fine
dfne Firerieie natura execrabilis eſt vt preſtigia eius non agno
oev Fuanc⸗ vmbra occiiltat ſerpentes iehen nales.lInj. B ante fi-
He Auaricie cupiditas in damnationem anime quadrupliciter
Nan inflammatur . lIni in medio
ntöb . Auarus tpe moœtis nequaq eleuat᷑ in altũ gloꝛie lnj.A cir · ſi
Cit. Auarus timet ſibi pecuniam deficere cecus eſt mentaliter
mPe dum uitank ,FlixiãnC in medio
j. uarus aculeis oĩm ſollicitudinũ plenꝰ eſ eoſtendit xlnj-.B
* , arus aggregat ſibi diuitias preſentis ſeculi ſe e mu ltis mi
Wrum ſeris implicand lbidem in fine
n Auari graues ſiint in bonis operibus a in caſu damnabili a
m. ceitem liij E in medio
. . 7. .
enk Auari luxurioſi deſ ignant᷑ ꝑ ſpentes a ranas v. Vpꝰe? me. .
nei Auaroꝛum proprium eſt in ſuperbiam extolli In · E in n.
di Auaroꝛũ cibus eſt pecunie inſaciabilis cupiditas. Ib.· in ſi
oe * Auaris a cupidis non ſuffragat᷑ paſſio ſaluatoꝛis: ln· E in f
iſne Rudactttts in· per totum
Gi Audax eff ci ur in peccato cibo peccatoꝛum paſtus lij. C
CN udax efficitur ad exercicium virtutum cibo amaro penitẽ
n ſis tie paſtus H”MUk oidem
nundo Audaciam ſacram mentibus inducunt caloꝛ diuini amois.
gernom „„ frigus pudoris kki. B
unhr udaciam mentis ſex faciunt iiiri. DD
udaciam anime tria efficiut ni. S
inc . uducioes ſumus ad peccandum exiſtentibus nobis in pe /
6d ccatis ac ljix Ef
tutan, . uditus H ii per totim
nfne, Quditus mentis corrumpitur quatuoe modis.li:H poſt pn.
Bihn udit? audiẽdi verbũ dei tota cauſa ẽ deuotio ſacra Ib. ĩ fi·
vunno. . Auditus ſpiritualis mentis gignitur ex aere celeſtis ſuaui⸗
men, tatis vvxxinj-A a
ai⸗ Auditio frequens ſermonum de Cpriſto conualeſcere ſacit
apio a moꝛbo peccati S li. D
erpe⸗ Audiens fletus pauperum elegantis a nobilis mentis eſt in
ſedio, dicium li.T. *
, . “ð .
●

direr verbũ dei inuite merti ꝑpetue ſe ſubijciũt· lj. R ĩ fi.
AKura flante celeſtis gratie homines eleuantur ad celeſtia ge
S ?́VD XxxvH-B a
“ Aureilia ſanctoꝛum euocat ſybulꝰ virtutũ & humilitas.jx. E
Auxilium ſanctoꝛum magis lucet in tenebra tribulatiõis q́;

in lumine vc vnj. D
atus nemo creditur eſſe ex vna ſola virtute lv.Z
Beatituddo lo. per totum a vbi felicitas

— S eatitudo datur nobis mediante Chriſto ni- N
Fetirdo nihil eſt q́; ipſa trinitas vi⸗O circa finem
Beatitudo celeſtis in tribulatione & patientia augmentatur
L lv· A circa finem

HBeatitudo vt acquiratur neceſſe eſt vt priꝰ marceſ catur vite
vanitatibus bidem D
Beatitudo noſtra tota conſiſtit in actione anime Ibidem E
eatitudo celeſtis animabus nt̃is ↄnata eſtlv.E & M in fi.
eatitudo celeſtis fine caret cuiuſſibet exterminatiõis Ibi dez
H circa finem Item conſiſtit in lumine viſionis beate a in
caloꝛe fruitionis eterne Iᷣ· Qcirca fi. Aqua tribulaſtõis
non extinguitur ſed feliciꝰ auget᷑ I· R cir· fi. Tranſparẽs
efficitur ad intuitum anime ↄtemplantis · lv. Ca circa finem
Eſt ſubiectũ totaqʒ ſubſtantia fri i:iõis eterne Ib· G a ar · fi
Item plena eſt a irrigua igne perpetue caritatis æ Ibic R a
em cœpꝰ exterminat a aiam ↄoſeruat eternaliter I. R in ſi.
eatitudo eterna conſiſtit in contemplatione diuinitatis
Bumanitans Chriſ L. G
HBeatitudo ſũma aliud non eſt q; ipſe deus ꝗᷓ eſt protectoꝛ ac
llbidem Icirca finem
Heatitudo prouenit ex intima vnione obedientia ſanctax
mentium [([dbidem HRa
eatitudo procul repellit doloꝛem a miſeriam I. M a cir· fi·
ĩitudo mentẽ purã eternaliter allicit a delectat I. O a èfi.
Biitudo limpidius aſpicit᷑ a penitentibo a otritis æc Ib.in fi.
atitudo anime peccatrici in preſenti vita diſplicet: in futu
ra autem ac Ibidez X a Item exſiccat humoꝛẽ penalitatis
miſerie ac Ibidem Za circa finem Non inſeritur menti

humane:niſi ipſa mens ferueat caritate τ+——/w.- A b ante me- .

Item corda excecat humana quàtum ad deſideria illicita I;.
ante finem Item tumoeꝛem ſedat ſe uperbie:rigoꝛem pellit du
ricie a mentem cibat Ibidem circa finem Item munq
exterminatur quantum ad ſue dulcedinis fluxum Ib in fine
tem cõſiſtit in diuino lumine beatiſſime viſionis qc. lv. Qb
circa fi. Item hic incipitur a alibi terminatur in videndo

deum ſicuti eſt Ibidem b circa finem ·

7½
E Item omnem vitam efficit ſalutis etgne 2 nrun laudis di
e uine vc idem H c circa finem
NS W Beatitudo apparens frigus efficit penalitatis perpetue ſy vera
lbidem Tee
“ eatitudinis lumine nemo illuſtrat᷑ ſine gẽa Marievij·Z a
Beatitudinis tres effeus lv. Ain fine
A Beatitudinis tanta eſt violentia ꝙ bumana fragilitas ſuffer
ſas te non poteſt ſine ſui vG4 Ibidem C
W Beatitudinis celeſtis contemplatione quatuoe accidunt Iᷣ.
fnen Oa in fine
Nnr H Reatitudinis e eterne tranquillitate adueniente augetur boniſ
ſnmn conſolatio æc lv. Ha
trnit⸗ Beatitudinis eterne arbor pre fructus excelletia terrenis mẽ
dnd tibus ſe applicat Lbidem Na
enh P“ — vita vt inſtauretur: neceſſe eſt vt vita animalis
linfi diſſipetur ly. Gb in fine
bia Beatitudinis naturalis bonitas eſt vt vnuimquẽ; attra hat
zin ad dulcedinem ſui oꝛtiis lv· H b in fine
ſois Betitudinig mentalem intutionẽ tria ſequuntur I. H cĩ fi.
tes RBeatitudinem appetere debet coꝛ humanumx· E a circa finẽ
eatitudinem adipiſci volentes oportet in naturam alteram
rff tranmutari lly. Q in fine
Ka Pearitudinem ſincerius ſ entimus conſtituti in altitu dine m .
aſf. ſanctitatis Ibidem B a in ſine
ds Bheatitudinem homines limpidius bauriuntt in nocte penitẽ
G tie lLbidem Ga in principio
an Reatitudinẽ attingere volentibo ſex ſunt neceſſaria Ib. D b
ſoen Beatitudinem adepti decetero non poterum declinare ad ter
n⸗ ram tribulationis Ibidem O
nb⸗ Seatitudinem appetentes ſuas adtiones i iugiter contemplari
ef6 „ de bent lv. O b
eatitudinem amittunt qui tribulationi pro Chriſti nomi
nt. ne ſe immittere non preſumunt Ibidem Pb
in . Feaghane deguſtata omnis motus anime ad tante felicita
tts . tis effectum debet anhelare lv. X b
t , 6 enig nitas xxxij Per totum
ner ⸗ „ Bonitas xxxj· per totum
k. onitas ſpirituſſancti bominem exteriiis infrigidat: ſed inte /
in rius mentem accendit v.-E
. Bonitatis ſumme perfectio conſiſtit in tribus vij. N in fine
Apiti Qhriſtus aſſimulatur nj-H a
Capit᷑ hõ ſpeclo mũdane felicitatis a necat᷑ xiij. K
. Capitur homo a demonibus quando mundane fe⸗
licitati auide innitur xv. C „

1
„ *
arittttas lxxnj· per totum vbi amoꝛ Ceeit
Laritate diuina inflammatus a denuo extinctus refutatur ee
in oculis beatorum xxxnj·D AQAe
Caro ſemper elt in cunctis ſuis actibus pecœato a moti an/ di
nexva lnxvji. E ante medium
Laro Cpriſti attrahere debet homines ad regionem perpe⸗ Crei
tuam lli. I circa medium (ci
. Eaſtias xxxiñijper totum a. lxxv. I per totum non⸗
aſtitas non aboletur in hoĩbus honeſte conuerſationis aë Ce
Eaciras non cernitur in mundanis Ibidem in fine
Caſtitas conſeruat coloꝛem venuſtatis eterne a diſpoſitionẽ A
bonam anime 1. C Item ſua virtute eradicat humoes
coerupte intentionis. xxxin. E Temperat excedentias cun/ G
ctoum impetuum ac Ibidem K Item preſeruat a caſu pe⸗ 1
ccati moxtalis. xxxv. I— in fine Qmnẽ puritatis ac tũ infert ſin
ſtatui vite noſtre.xxxinij. N Intellectum in actu celeſſis lu D
mims dirigit ⁊ depurat Ibidem O Eſt proprie in cedibo FE
1. contritis ⁊ Chriſto appropinquantibus lbidẽ. Q, Item o
merito pruiatur:niſi virtutibus muniatur Ibidez OQ in fine Q
Caſtitas villnera ſanat interioꝛis hominis a putrefactde cõ /
ſeruat v ůccc Ibidem R circa finem Ws
aſtitas vere ſapientie a artibo dei eſt applicanda.xxxiiij. V AI
aſtitatis permanentia peſtilentias non concipit mundane .
Caſtitatis amatoꝛes certioꝛem habent guſtum dulcedinis di ð
niere “ lbitem „D) o-
(aſtitatis plures boni effeſus Ibidem Co
aſtitatis tempore audaces ſumus contr a vicia 2 in agẽdo inn
bona operra Ibidem S „. (ͤo
ſkiratem fugiunt demone vnT a circa finẽ
aſtus diu pudicꝰ fuerit ſuo creatoi placidioꝛ apparehit (
aſtus totus in ſe floet a viret miſtice XXxmj. M : Lo
Laſta coꝛda auidius celeſti roze i mpinguantur Idbidem E „ Cog
aſtonum vox lenefcit in auribus ſaluatozis bidem I. (o
aſtra virtutũ hoſtibus terribilia ei timantur. vnXa cir. fi A
aſiis in ſublimitate conſtitutoꝛum I. Bà Cal. Dain fi-“ .
aſuis ſpiritu alis ipſnis mentis hominem ſuffocat ·xxxv. E
aſus in peœatum dundit hominem a cõſoꝛtio angeloꝛum
2 ſanctoꝛzum bieem E
Caſus ſpũalis dãnabilis ꝗ quiſq; in ſuo caſu delectat Ib· G· ſedt
₰ . „
.
.

totun ecitas coꝛdis Xxxvj. per totum
diamo⸗ ecitas coꝛdis reſtaurari nõ pĩ n auxilio dĩno:xxxvj. Qé.fi.
fatur ecitas coꝛdis quatuos modis inducitur Ibidem in fine
D ecitas coꝛdis ſexdupliciter emẽdatur · lxxij. CQcirca finem
matm Cecitas mentis difficulter ad actum vite ſancte poterit re⸗
wedum ſtaurar’éũ lxxnj· Qin fine
nwry⸗ D Qeci ſpiritualiter IxB
rdium eci dicuntur iudei pagani a heretici IxX.
wum * QCeci ſpiritualiter verbum dei audiunt: ſed que ſalutis ſunt
nsS nteon vident xxXvi· A ante finem
wo ecoꝛum ſpiritualiter triplex proprium Ibidem H in ſine
minſm ibus celeſtis nihil nutrit tempore peccait xljix B f
ſeſton⸗ ibus coporis Ohriſti fruſtra ſi umitur niſi cum fern oe di
bumme uini amois ſumat HM xlix: D a
WRZD Cibus diuinus ſine deuotione ſumptus con uer titur in coꝛ⸗
alik⸗ ruptionem mentis a coporis Ibidem V a
inſee Cibus coꝛporis criſti maxime nutrit ſumptus cum feruoꝛe
is u amoꝛis H R lbidem Nbᷣ
ddilv ¶Eus dñi bet homini eſſe mollis humidꝰ a caliduſ inj. D
lem ibo celeſti lingua mentis humeſcit humoe diuini rois &
ſie, amois . XXivnij E
eckc Qid guſtato diuino amplius non deſiſtitur appetendo ſua
ſen uiratem pßiimmi Mix Z
iy Cibato ſpuũaliter ſe uſtinenda qu ec; erunt leuia. v. A 2 mj. G
e . . ibu m celeſtez impedit ofeſt io ficta ne rite ſumat Xxxvij· X
. Clemẽtia diuina a mundano a peccatoe elongat᷑ vij· Iañ ſi
inadi iementiam diuinam percipient cœda contrita Ibid in fine
nb ogitatiões in dinis ꝓfundati delectabiles euemũt n-Da
ogitationes in coꝛde hominis detente occupant a inquie⸗
end⸗ tant H XrxxvVnj. G a
ngen Cogitationes noſtre imbre humectate celeſtis gratie augẽ/
en,H „. tur XℳQAljx·Z c
fr Cogitationes de altitudine mundana inſertã habent coꝛrup
tnt „ tionem coꝛdis 141O
6 R.“ Cogitationes p̃ue aK mundane ꝑ araneas ſignifican?᷑·xinij· NH
N . ogitationes vanitatis abijciẽtes fructic abũit vberiꝰ. xnj. R
n (T Cogitationum infuſio q radicatio lLldbidem
enl Cognitio dei maxime videtur deſeruite ad vitam eternam.
rſt . xvxij· ¶ circa principium
duin . Cognitio intellectiua eſt perfecta eterna & perſeuerans lxvj.·
nſ I poſt medium a circa finem
5 Sosnitionen mentis quatuos diſſipant a excecant ·xxxvj· I
um ognitione celeſti vnum ſolum ſcilicet deum cognoſcimus
E ſed mundana plura & xxij· TYcirca mediun⸗ 2
6 , . .
.

* „
Oogn oſcitur deus limpidius poſt emiſſas lacrimas in ron- i
feſſione S Hyxxxv. E ev
Conceptus eſt Criſtus ſicut fetus auicule fine carnali acti⸗ o
one „⸗=J j. H .
Concoꝛdes caritate magis ſuſcipiunt gratiam celeſtem lv.
B circa finem ,
oncupiſcentia praua cito finitur mi. B .
onfeſſio xxxvij per totum vbi peccatum vel peccatoꝛ 8
onfeſſio conuemt dormientibus in peccato a qui ſpiritua * ſeer
liter languerit XXxVIj-A Ce
tem debet eſſe querela flebilis ſuper ſuo execrabili languoꝛe
bidem B Item con ſiſtit in ſuſpiris a frequenti flletu 0
ſuoꝛum ſcelerum Ibidem D Feconciliat adducit conſo/ HWD
lationem eternam Ibidem E Mentem delectat ſanat: Co
adauget etiam ſubſtantiam eternaliter bidem O circa finez
elocitatem efficit verſus gaudia regni ſempiterni Ib. P 5
Item delec tabilis eſt ſi fit in dilectione dei & ſui cognitione imt
Ibidem Q Item iterata à frequenta valozem ſpiritualem us
premonſtrat anime Ibidem in fine Item conſiſſit in abſli / Done
nentia a elemoſinarum largitione xxxvi·.V Ficta vel imꝑ vne
fecta cibum celeſtem impedit ne rite ſumatur IE-X Ficta nnur⸗
quatuoꝛ mala preſignat Ie in fi Vera hominmss intemtionẽ Coe
ſanam derelinquit Ib̊ X circa finem Iltem inſert ſanitateʒ Na
perpetue vite Ibᷣin fine A moꝛbo precauet damnationis ðMD
eterne Ibidem Qa Eit per ſcelerum ſuffocationem xXxxij „ a
Vecirca finem Item debet nobis inferre triſticiã id eſt ve⸗ o
recundiam magnam Ibidem Z cixca finẽ o-dd
Confeſſio eſt neceſſaria his qui in eterna patria volunt bn
cipari Ibidem Ga
Puadetur in iuuentutis a ſanitatis temporibus Ib. I a in fi. o
tem amoꝛem mitrit & conſeruat celeſtem IB.Oa A
Suſceptiua eſt celeſtis gratie Ibidem circa finem C
Mieta eſt quantum ad vite ſecuritatem I- Pa Bſt Pote
indicium totius ſalutis eterne Ibidem Q a Item triſticiã . r
no bis inferre debet vt iehenna timeatur 2 reccatum vddetur bst
R a Iram dei reſoluit in pietatẽ a clementiã.xxxvij. B b
Nil aliud eſt ꝙ́; ſcelerum radicitus exſtirpatio Ibidem Cb. * .
ltem eſt principium cauſa velocis curſus ad patriam cele S
em Ibidem D b circa finem Clarificat ocilum mentis a
maciilas declarat iniquitatis Ibideʒ E b circa ſinem Non. . AI
ſanat niſi integra fuerit Ibidem Pb Item debet eſſe exami „P
nata a diſcuſſa Ibideʒ S b Item debet eſſe amara humida er⸗
lacri moſa calida expulſiua ac Ibidem ¶ b Lont
P rodeſt tam indigenti q́; non indigenti Ibidem X b.

eon.
nac⸗
A
ſtemh
Aſinen
m
cato
Dritua
WNN
Aee
müfllen
itcond/
1ſanat
a fn
Jb.P
ſtione
lalem
Auſti/
mo
Picn
gone
g
vors
N
Niee⸗
raſmi
wtn

onfeſſio per medicinam ſignificatur vy. E.
onfeſſio in millo homine exſiccari debet xxxvij· Dce
onfeſſio verecunda oẽs virtutes ineſſe demöſtrat Ib. H c
onfeſſio tria requirit xxnj. E circa finem

Sanat coꝛda ſcelere ſauciata Ibidem in fine

Debet eſſe humida contritione lacrimoſa. xxiñj B cir ca finẽ
erfecta ſana eſt a perpetue vite collatiua æ&τ Xxn. K cir · fr.
Confeſſionis eloquentia neceſſaria eſt luctare cum demoni /
bus volentibus xxxvn. G ante finem

Confeſſionis locus proprius eſt manſio celeſtis patrie Ibi⸗

dem Ka
Gonkfeſſt onis elocuentia perpenditur bominis dignitas c.
Ibidem E c
Gonfeſio ionis vere a ſimulate integre & imperfecte differẽtia
. Ibidem E c
onfeſſi onem tria neceſſario comitantur xxxvij· I b
orteſ onem ſimulatam vei falſ⸗ am nfinis ſequitur demoni /
acus Albidem b
Qonfeſſionem ſex impediunt Ibidem V b
onfeſſione coꝛ noſtrum mouetur ad bene operandum ape
ritur ad laudandum xxxvi. N a
Qoſfeſſione pecœato quilibet euadere potel t toꝛmẽta ⁊a ſup/
plicia eterna lbvbidem Aà b
Confeſſione defenditur bomo a malignis cogitationibus æ
2 applaudit ſuo creatoi lLlLbidem D b

Confeſſione debet homo abſtergs 6 na ſcelera ne inueniatuir

a dyabolo Ibidem in fine

onfeſſione contrita a lacrimoſ. a coꝛda humana imbibunt
ſibi gratiam celeſtem Hr Ibidem B c
onfeſſione debet homo valide eiulare eo ꝙ pulcritudinem
anime perdiderit lxx inj. O ante medium
Confeſſus ſentit intus ineſtimabilem dulcedinem quam tẽ /
pore peccati non aduertit xxxvij. R b
Confeſſoꝛ debet eſſe pallidus a triſtis compstiens 2a condo⸗
lens peccatori lLrdbidem G
Contribulari debet patentibus vulneribns moꝛtui peccato/

„ ris Ibidem I ante finem

ebet oſtendere peccatoꝛi tremenda ſpectacula ante mentis
oculos xxxvij. E a in fine
Dulcibus verbis non violentijs a tractatibus debet peccato
rem excitare ne deſperet Ibidem Ha
onfeſſoꝛi bono conuenit vt ſine timoꝛe moꝛbum anime pe /
rimat xxxvij: E in fine
onfeſſoꝛem ↄuenit eſſe doctũ in ſcientia celeſtis patrie I. E

vnfeſſoꝛẽ debet hõ qrere in diuina ſcientia doctũ Ib; Gi fi
onfeſſoꝛem celeſtia numĩa imploꝛare oportet I. E a cirx.fi·
onfeſſ. oes precipiunt affectus mentis tegere oꝛa aperire
xxxvu. H b
Gonfeſſnibus conuemt vt celeriter obuient eloqientia a in
omatione confeſſis Ibidem
Confedr debemus ad Mariam in periculis vnj. V a
onfugientes ad apoſtolos vel ſanctos percipiunt quieteʒ
2 tranquillitatem ix.B
Item a ventis omnis timoꝛis 2 periculis eruuntur Ibidem C
oniũctio hoĩm ĩ deiiotiõe amoxe tria bona facitl· E añ ſi.
ondiee bonoeum maloꝛum moleſtatio eſt a ſcandali

ſatio Ixvi-K
Ponnaſcentia Cpriſti a hominis ſimul j. B a
Pompati debemiis Chriſto . nj. Na Ma
ompaſſio hominis ad proximum ſalutem perpetuam i⸗
dicat affuturam vij · N in fine
ompaſſionis viſiones aſpectus paſſionis Chriſti nobis in
Tor npbP a

ompunctionis vinum ſedat tumoꝛem ſi uperbie τ ni. NM
õſolatio dina nobᷣ dat mediãte amoee celico xljx. E e in pᷣn

onſolatio perpetua ſtillat ex Chriſto 1-EB a
onſolationez querere debent aff licti tribulati in ſole cõ
tem plationis xxxvnj. V

onſolatur homo coniundus ſoli Criſto in amoꝛexlix. C
onſpicitur nihil quod a deo non dependeat aut cauſetur

im mediate v . Vpoſt medium
ontemplatio xxxvnjper totum
ontemplatio diuina tria requirit Ibidem E

ontẽplatio Xpi oĩa circa ipm clariſſime vidè facit I. E a
ontemplationem coꝛdis quatuoz ſequuntur Ibidem Qa
ontemplatiuus quantomagis aſcẽderit. de tanto cogitare
bet de caſu c Ibidem
ontemplatiui ſteriles fiunt vij · N b cirea finẽ
ontemplatiuũ ſerenitas ſequit᷑ vite ſempiterne xxxvnj T
ontemplantes debent ſuos affeétus diſcutere Ibidem E
ontemplantes celeſtia tria accidunt
ontemplantibus eſſentiam diuinam phues perſone con⸗
templantur vi. R
ontemplari celeſtia volens neceſſe habet oculum affec tuſ·
renoꝛum claudere xxxvnj. .AA
ontemplari celeſtia difficulter poſſumus niſi intentio mẽ
tis elongata fuerit a mundana vanitate Ibidem N
Contẽplari nõ poſſumꝰ lumẽ veritatis ĩ aere vanitatꝰ I.S.

Ibidem Qαα ô.Jd

taoum
ond

em!
neſen
ten
l
tem
mnap
Erurm
nadn
leen 1
„imptie

R
tem .
catunm

u 4
ahe

ontemplari ſe poterit homo ſex modis Ibidem K a S

ackeff Eaenian clariꝰ dei ſpeciẽ peccata deflẽtes acxxxvnj. B
naerte ontemplamur alta celoꝛum limpidius in humilitate ꝗ́ ſu
wkb perbia Ibidem a

enmam ontemplantur verius celeſtia afflicti a penitentes Ibid G
baen. ontemplantur clarius ſancte vite homines Ibidem B
n' ontemplantur limpidius celeſtia oculi humilium q; ela⸗
tguiet toeum vij. Qa circa finem
„B ontritio datiir nobis mediante Chriſto njN
dden ontritio tripliciter accidit vij· I poſt medium
Abu. Contritio tres relinquit ſalutiferos effectus·xxnj. M in fine
1ſendal ontritio mentis perfecta comitatur affeéctionem vel inten /
bek tionem noſtram Xxxxvij. M a in ſine
e CGontritionem cosdis ſequiintur quatuoæxxn· M a circa fi
Na M⸗ onuerſatio bona exterio: parum prodeſt ſine perfecta con
nam n⸗ ſcientia interioꝛi lxxij · A in ſine
in ſin Conuerſatio hominum in mundicia puritate x-Ca
Obis in o hiimanum ſignificatur per pluuiam nii. V a
e Item per oleum Xnj-A
N Coe humanum lucidum cognitione luminis diuini igne a⸗
einz moꝛis accenditur rfE
ſbe Itẽ congatũ a deo terrena cupit a celeſtia cõtem nit. vi.RK a
cech eſcribitur per lapidem quia frigidum graue ⁊ durũ · v H
wi uatuo modis in viam ſalutis a gratie generatur · lxi.X cir
eO „ . .— . c iedaun
nuicr Reſclit tribus modis in dulcoꝛẽ diuine ſuauitatis . lxj. A a
eduum em in voluptate coriimpitur in carne autem a coruptio
ic ne ſeruatur perpetua . xxi. A circa fineʒ
tẽ nullo ſplendore mũdane affluentie debet coloꝛari xXxij. EB
e lipſatur ne ſibi luceat Iheſus Chriſltſtus xxvV. A
tb 3 tem efficitur leue quantiſcũq; malis aggrauatum ſi in dei
vJ amoꝛe accenditur xxXxXHj. NX
apll Extinctum in amoe mundano fonte celeſtis gratie inflam⸗
lanb⸗ . matur σι xxxvij. Ta
nefn⸗ Item eleſtibus adaptatur dum celeſti dulcedini mentaliter
oinſ implicatur Xlrlij. E in fine
enh 9 Molleſcit diuinitus quinq; modis Xxljx·Xe
eC⸗ & peccatoris in contritiõe ſui intumeſcere debet a dilatari
nech⸗ xxxvij· Tante finem
V.. Qoꝛ hominis quatuoꝛ modis in confeſſiõe aperitur I. Da
fehy⸗ ſtem in amoꝛe dei inflammatum a denuo extin tum per pe⸗
id ccatum fetidum efficiturxlvij⸗I Qiitantomagis appropin /
tome uat ad Criſtum tantomagis amoee fulget ad celeſtia Ib. O
em! R hominis deuoti igne ſpirituſſandi inflammatur v. G .
168. . „d
4 Z . .

——

pPuritate
Coꝛ plenum celeſti gẽa tutius a rectiꝰ fertur ad celeſtia ac

Coꝛ hominis amaritudini penitentie intinctum inflammat
in amoꝛe deixn⸗ Qin fine
dei ſuffocat᷑ xnj. CUlItem accenſum diuinitus pulcre lucet
ſibi oculiſq; di uinis a Ibidez A Hincinde diuerſis virtu

Ad terrena inclinatum ĩ amoꝛe

tibus agitatum ignem pene non concipit ineternum xnj. FH

Item ſi delicis immergit᷑ durũ a obſtinatũ efficitur Ib in fi
oꝛ in dei amoꝛe inflammatum ſcintillas emittit dilectionis
dei 1 proxim

xlij. R
oꝛ oꝛatione ſurſum eleuatur ni- Va
o paſſione Chriſti illinitum accenditur amoꝛe diuino Ib

ſtium inflammatur xnj. G
o ſuperbum eſt moꝛtuum· vij· H a
oꝛ non debet immergi voluptatibo: ſed feruere in caritate

Coꝛ debet eſſe ꝓſpiciuim diuine caritati gratiam ſeruare
celeſtem xxxiX-T

Coꝛ noſtrum tranſmutatur in deum tribus modis xlix
oꝛ noſtrum debet eſſe intus humidum caritate: frigi um

Ibidem G
Ibidem O c

Qoꝛ quanto altius in deum fuerit eleuatum tantomagis eſt

gratia plenum Ibidem V c
os noſtrum quatuoꝛ modis aperitur xlix. Rg
oꝛdis ſuperbi humilis effectus nj. I
osdi obſtinato Chriſtus cõgelatur ſed virtuoſo liqueſcit
ratia .-B a
Coꝛdi humão vicijs infecto amareſcit dulcoꝛ gratie celeſtis
xxnj. Q
Qoꝛda humana attraxit aO purgauit paſſio Chriſti niA

oda humana reſoluuntur in miſericoꝛdiã a pietatẽ vi. RE

oꝛda humana nomine Marie inſignita nullatenus ledun⸗

tur τ vij. H b circa finem
Coꝛda humana tripliciter a ſua grauitate alleuiari poſſunt
xxxvnj: H b circa finem Item in contemplatione eleuata

refoꝛmant᷑ gratiaq; cadere nõ poſſunt Ibidem Ga Item in.
Virtutibbo exercitata mox accendunt?᷑ in caritate diuinaxnj. I

Coꝛda ſuperba omni celeſti gratia ſunt fruſtratal· I a cir fi·

Item in Honosibus nimis eleuata ſuoꝛum ſcelerum non po/.

ſſunt habere contritionem. l· S in fine Sunt vacua a roe
celeſtis gratie Ixxmi.B in principio
oꝛda humana bonis operibus cõtrectata deo ⁊ ſibi ſapiũt

.

o quietum a tumultibus mundanis citius in amoꝛe cele⸗

xlij.P.

create

oda hum.
l
g ſuſeipiun
Loruerla pe
Doloodine

tem dunmne

tutum

4

. (odaſcbee

(da

dlectionis

Coda qu
comprob⸗
Coda pel

ifſſimeaan
Corduyuiſs
ſi.

nentisclar
umpar
uucit inte
umptun
ong cou
umeten

Durt ſumi.

ſen ſumpt
erſtdic
Auotipla⸗
ſbidemn
Rs
depis dr
pore
Mfoemnat
Popore (
rellum

1

4

mmammai
Miamore
Plgeincet
erſsvtn
umem
tn 4 en .
dilaonns
WK
Va
2dune
nmdecle
l⸗
ein cartt
d
n ſerugt
virX.
Xjr.
ngium
bden
Neſtia
vf0e
nags
dem Vt
Wr Rg
71
liqunet
D⸗
tealh
G G
Mun⸗
alren
poſun
Aaata
lemin,
NaW.
1 zaͤtſ
nonm’
uuuue
apoo
ſpiin
.

= —

—

oꝛda humana carnali amoꝛe accenſa non lucebunt deoxli
a ι E Item in deũ eleuata a mundanis elongata ma⸗
gis ſuſcipiunt amoꝛem æτπιXxIvij. AX a Xi' N Ad Oriſtum
comierſa per penitentiam confeſſionem dulceſcunt I G
ulcedinem ſtillant tempore dilectionis diuine xxlix N
tem creatoꝛi vniuerſitatis laudes tranſmittunt Ibidem R
tem diuino amoe accenſa leuioa fiunt in omni actiõe vir /
tutum Ibidem H g
Coꝛda ſcelere ſauciata efficatius ſanat confeſſio & contritio
xxn· R in fine
oꝛda Chriſto applicata per dilectionem rubeſcunt rubore
dilectionis dininne Xxli·.XA
Coꝛda quoꝛum fama delectabilis oſtenditur amara eſſe in ſe
comprobantur xlij .S
Coꝛda peccatoꝛum cum fuerint accenſa in dei amoꝛe vehemẽ

tiſſime accenduntuir xlvnj. Q
Coꝛda viciis mundata magis ſunt ſuſceptiua luminis diui/
ni æ xlix.Z b

oꝛda gmoee reſerta ad humilia ſe inclinant xlixM c
oꝛda mundana tripliciter mollificantur nj. R
oda obſtinata mollificat paſſio Chriſti njK a
oda o&ſtĩata ad oĩa bona ſunt grauia accidioſavij NR a
oda eleuata non vacant temptatione l. E a in principio
opus Qpriſti vehementioꝛem ſuſtimut penam ni. P
oꝛpꝰ Xp̃i vertit᷑ in petrã ↄſtãtie a foꝛtitudinis et᷑ne.ni. E a
opus Qhriſti:iij per totum a vbi cibus Item viſum
mentis clarificat àQ demones fugatm·. & Immundos coꝛ
rumpit a mundos a coꝛruptiõe conſeruat I Item mentẽ
reficit intelleum habilitat a doloꝛem mentis repellit mj. B
umptum a peccatoꝛe trahit in flãmam perpetui incẽdii I.
on cõuenit homini niſi feruido deſiderio appetatur mj Q

Sumere volens debet prius amoꝛem in ſe nutrire I5 Non

debet ſumi niſi prius peccata ↄfeſſione ſint cõſumpta.mij.D
Item ſumptum ſine ſpeciebus deuotionis obeſtin· E Su
mentes iidigne eternaliter moꝛiũtur.nij. Reddit animã
deuotã placidam Ib· & Sine diſpoſitione non debet ſumi

„ lbidem I Prodeſt tam indigenti q́; non indigenti Ibidem

Pporis Qhriſti dulcedinem duo impediunt mj. H
oꝛpis dñi ſumptionẽ puenire debemꝰ affectu caritat? I.
pore Chriſti volens nutriri oportet celeſti nutrimento
confoꝛmari mj.
oꝛpore Oriſti cibati leues fiunt ad omnia ſuſtinẽdami-G
Corectio prelatoꝛum & confeſſoꝛum nimis aſpera ducit in

orũpitur maxime coꝛ hoĩs ex fumo auaricie τ Inj'⸗T ĩ fi
reationis principium eit beata trinitas vi. A in fine
reder e trinitatẽ neceſſe ẽ ad beatitudinẽ adipiſcendãvi. D
ulpa Xxr xxx. per totum a vbi peccatum
ulpa a ſuo actoꝛe non cognoſcitur nec ſentitur xxxix. C
ulpa tripliciter accidit Ibidem D
ulpa quoſdã terret qſdam aĩat quoſdã debilitat ac I. E
ulpa vt luna creſcit a decreſcit iuxta fotunã Ibidem in fi.
ulpa fuit in celis Ibidem G in principio .
Qulpa eſt principium & cauſa pariter oꝛigo perpetue coꝛ⸗
ruptionis . Ibidem in medio
Julpa ſub poteſtate nr̃a eſt a nõ ſup̃ nos xxxix· pꝰ me:
Itẽ ignẽ caritatis extinguit amoæẽ puritatſ inficit ac- Ibᷣ in fi

ulpe proprietas eſt moæs perpetua xxxix. B
ulpe commiſſe tres mortiferi effectus Ibidem D in fine
ulpe penalitas extenditur in infinitum lILbidem E

Qulpabiles alioeum cõſpiciunt fada:ſua aũt minime Ib A
upiditas vbi auaricia
QCupiditas moꝛtẽ perpetuã deſignat ĩminere aτ ix Hĩ fi
Item eſt appetitus omnis aduerſitatis & penalitatis* bidez I
Magis eſtuat moꝛte appropinquante Ibidem K
na cum cupido corrumpitur a finitur Ibide; I, grca finez
uratio peccatois xxxvij. A c
Quſtodia angelica terret demones vnj. Qcirca finem
Cetera de angelis “?JJMVM SSS
Amnandi ſuũ reatũ ſine fine intelligẽt· lxvji. I pꝰ me
Declinare debent ad oꝛtum diuim amoꝛis humana
coꝛda S “ Mjx:E d
Merce totus interioꝛis hominis cauſatur ex commixtiõe ca⸗
titatis a caritatis xxxiiij- T.
Pecoꝛ mundanus efficit penalitatem moꝛtis perpetue x. C a .
electat patrem celeſtem laus ſecreti coꝛdis ij-Ha
Delectatur homo infeliciter in apparente ſuauitate virentis
voluptatis xxij · G .
Delicie mundane interdum ſunt tota cauſa coruptionis e⸗
terne ilii. K circa finem
Demones fugiunt caſtitatem vi. Ta circa finem o
Demões difficulè in mẽtibo hoĩm occidunt᷑ æ&τ0. vi- NM b ciref
Hemones nunꝙᷓ ſunt ſine iehennali penalitte xinià,
MHemões valde ſitiũt ꝑditionẽ peccatoꝛũ.xxvj. Ha·xxvnj. Q .
Demones vllulant eternaliter a iugiter ſanguinem noſtkau
ſitiunt π xxi: RE
Demones volentes inſidiari obſeruant tẽpora voluptat? ac
xxij·A circa finem

⁊
1
. 4

RliLie
endii
eratum
d WX. C
P bonh
ſtrrl 14 bh

i ririin

Ferpeeco:
N wedio
Golne
ſctael nt⸗
WNKB
demDus fre

Dbien

ninime lb

wati Hif

bide 1

lbdem 1

iraaſneg)

WWAc
CrCawern

lwilpne

wis humnana
Nöd
mmotieca⸗

Uetnen!
Ne 4

Mentö
i
niini ⸗
ctrea fnen
tca ſnem
UIbot
ran
N
lp otat! 1
irca ften

Demones vt facilius capiunt hominem offerunt ſibi affluẽ/
tiam nmiindanam Ibidem in fine
Demonis naturalis malicia lxxini P circa finem
Deſidia mentis triſticiam infert perpetuam.- Ixxnj· E circa fi
Deſidioſum hominem in via dei tria confoꝛtant xxlix.R f
Deſiderium honoꝛũ eſt ſtantium in peccato l· Qante finez
Deſiderium ſublimium rerum mentem aperit ad concupi⸗
ſcendum illicit a Ibidem in fine
Detractio xlper totum vbi adulatio
Detradtio coꝛda inflat tumoæẽ ire a ſuꝑbie π xl- B circa fi-
Detractio non aſpicitur niſi in frigore tribulationis I. D
Oetractoꝛ occulte homines occidit xl. A ¼ι B in fine
Detractoꝛ odibilis fumiũi facit grandem infamationis Ib. B
Detractoꝛ in demoliẽda fama hoĩs duplicit᷑ ſe ocœultat I· D
Detractoꝛ infert raucedinẽ verbi hoĩs q doloꝛẽ animi I v· ĩ fi
Detractoꝛes in facie blandiunt ſed retro ledunt xvui. A
Detractoæes in fine erunt ſimiles demonibus in pena x. B
Deuotio Ixxv· N per totum
Deuotio maxime fouet amoꝛem xlix. R b
Deiotio augetur ad caloꝛem amoꝛis diuini lbidem Sc
Deuotio noſtra annihilatur ex quatuoꝛ xxinij⸗B

Deuotionis oleum ſanat doloꝛem penalitatis eterne nj NM
Lettotion is fumꝰ ineſſe demonſtrat ſi pumſanctũ v.Q é. fi
euotionem quatuoz generant v. Z

euotione cognoſc cere poſſumus nobis ineſſ. e amoꝛem diuui⸗
num xlix R a in fine

Deuota i im aginatio paſſionis Cpriſti facit hominem com⸗

Pati H n. O
Deuoti homines % perfecti nullam inter ſe ferunt diſcoꝛdi⸗
am vʒu Aix. A in medio
eus in omnibus abundantiſſime ſe diffudit Ivij· E ante fi
eus per ſolem deſignatur v. V
e? noſcit accidioſos eẽ filios ab béditate excluſos.xinj· Q
vabolus nititiir obriiere homines temptatiombus ad ſan
cRtos erectos τ Xx. K A

Dyabolus nunc temporis blan ditur: in fine aũt moꝛtis Ppun

. et τ xxxvIj. E b
. Pyiivlu⸗ occiditur ↄfeſſione puritate a mundicia Ibᷣ · in fr
vYabolus infert homini raucedinem laudis diuine & con⸗
feſſionis lLbidem G b
.Dyabolꝰ mittit hominem audire verbu m dei: ſed tenet gut /
tur ne confiteatur Ibidem in fine
xxxvnij- E

Pyaolas paſcitur penalitate perpetua 76
vabolus fugatur intuitu caſti a puri mentisxxx. B cr ſi

Pyabolus non aggreditur hominem paſtum cibo gratie 2
Pane verbi celeſtis Ib· D Item nõ aggredit penitentẽ I· E
Eallaciã ingerit mentibo humanisxxXIij. E é.fi. Validis
tẽptationibo aggredit᷑ ſuperbũ ſj humilẽ fugit ĩlxximj- Pĩ fi.
DHeſignatur per leonem a vrſum xxi ⸗E xix A
Dyaboli aggreſſus aſtutus vt hominem perdat xxjix A
DDyabolum Maria occidit viil-A a
yabolũ homo terrere debet deuota intentõe ·xxvnj. E in fi
ies gratie nulle ſunt pecœatricis vite: ſed noctes penalitat
perpetue . vij. Z a

ilectio dei tripliciter extinguit᷑ in deſiderio humano IbK
ilectio dei vera vitam efficit ſempiternam Ibidem N
ilectio dei facit hminem abnegare mun dana 7τ I.A a
ilectio dei ⁊ proximi in infinitum ſalubrioe eſ t dilechone
nundi

HPilectio ſpũalis qᷓtuoꝛ relinꝗt effectus in mente hoiĩs·xIj N
Dilectio fraterna elicit ignem amoꝛis diuini lbidem Q
ilectio carnalis moꝛtem eternalem infer Ibidem V
Dil ectioni dei immergi debemus in preſenti vita Xlj. R
ilectionem terrenaʒ comitatur periculum coꝛporis a am/
me llbidem ¶ circa finem
Dilectionem in hac vita inceptã ſequitur ſerenitas vite e ter
ne = lrubidem Da in fine
Dilectione dei nullus ardere poteſi:niſi proximum ſibi vni /
at amoee AAAXVlI.: Ei
Piisi perfecte nõ poterit deus: niſi diligat a ꝓPximus Ib. G
Mignitates in hoc mundo ſteriles ſunt in fructu Vite eterne
lj. R circa finem
Dignitates altas Habentes citius damnabiliter excecantur
èòècſ Ibidem in fine
Hiſcoꝛdia inter deum a hbominem j. M
Piſplicere debent praua opera confitentibus G penitentibo
xxxvij· P

Mirtie quantomagis dulceſcunt:tanto citius hominem de /

runt Anj· B ante finem
Piuitie mundane ſolent plus aggregari in profunditate pe
cEa S
Piriitte mundane ſunt cauſe arrogandi τ xnj· Qcirca fi.
Diuitiaze ↄntemptus abiectio ſalutẽ eternã operat᷑ I.in fi.

lIbidem E

4

tibus
ſumint
Guin
olleni
tey bon
umie
camer
Gienes
wien
R
Grn
5
/
em
lapte
en.

mo
ulee
lcee
llcedo
W
Ule
ulced

Uee⸗

ulce⸗
ulce

braen Diuites huius ſeculi areſcunt vif⸗ Nb circa finem
ntelb Diuinitatis natura vj. Tin fine
alddi⸗ Diuinitatis intuitio Vi. O in fine
mbf. Diuinitatis triplex ſplen dor Lbidem P
1WNA Oiuinitatem nullus conſpicere poteſt Ibidem R
NNN Diuinitatem arbor deſignat propter tria VXf
ne Hiuimim eſſe vt in nobis naſcatur oportet abeſſe peccatum
n Bin malicie i-R
nſut Doloꝛ nullus ſentitur a dextra vbi paſſio Cbriſti viget in
WZa „ mente n1. X
RAe Doloꝛem pene eterne ſanat oleum deuotionis ni. M
R NHI P oloꝛem amme ſedant quinqʒ Lxvij-Qb
mnolbh Donum celeſte mediantibus ſanctis nobis datur iXx.
lben 2 oꝛmitio . lvj Per totum
1 Rh⸗ Dormitio in peccatis impinguat mentem diuerſis cupidita⸗
Oledhme “ tibus. lvji· E circa finem Item capuit ledit ſpiritualiter a vi
160 ſum in dei cognitione coꝛrumpit Ibidem in fine
ſt ſö. Bequitur dulcedinem vanitatis huiis ſeculi Ibidem in fi
Linff rouenit ex vapore ignoꝛantie mentis a corporis xXvij „2
el te hominem cecitate damnabili obumbrat xxxvi T
NN. omitionem mentis plura mala ſequuntur lvi.A
n Doꝛmientes in peccatis ſerpentes infernales inſiliunt I G
Actiones prauas faciunt ſedule ſpũaliter moꝛiũtur ac I. I
NR omientibus in peccatis neceſſaria eſt excitatio confeſſio⸗
saani nis ne rG Xxxxxvij· Z in fine .*
afmen HDosmire debemus in dño Wirtutil⸗ inherẽdo &τ vi Cæ R
eer Doemire in vita carnali periculoſũ eſt valde peccatoꝛi Ib· D
zne Domimus profundius in peœatis dum ſumè in caloæe vo/
ni luptatis lxxij. H circa finem
ormimus citius in dei viſione exiſtentes i in caloꝛe caritatis
66 . Ibidem in fine
4 2 ulcedo xIij per totuim
ſecen DHulcedo ſpũal vider teſſe amara voluptuoßxlij B 2· xxnij.B
Iim ODulcedo celeſtiiim peccatrici anime inſipida eit xxij. E
ſ⸗ d„ Dulcedo celeſtis Pacratceihe eſt moetifera: ſed bonis ſiunmma .
KR medicena Ivbidem E circa finem
t⸗ ulcedo celeſtis fu gat mundanam econuerſo Ibidem V
enn . ulcedo diuitiarum buius mũudi ledit oculos coꝛdis noſtri
E. * xinj. B circa finem
nN Oulcedo dini amoꝛis venenũ expellit ꝓꝑpetue moꝛt·xljx · c
efimn Item ſex relinquit effectus in mente bominis Ibidem D†
iep, Dulcedo ſpirituſſancti guſtatur in ſtatu mundicie vid⸗
in Hulcedinem coꝛporis Chriſti duo impediunt inj- Fl
naſt Dulce videtur peccatoꝛi lingere vulnera meretricum luxuri
inf oſa vu. V

coerumpitur

s

Dulceſe cente guſtu mentis per internam diſpoſitionẽ cunda
aduerſa dulceſcunt Ibidem 0
Ocleſia vbi locus ſanctus
Effigiem bĩitudinis in ſe gerit homo xxxv. I in Bn.
Eiectio peccatoꝛum per confeſſionem ſanitatem con
ſert anime a longenitatem vite xxxvi. S
lemoſina lvij · per totum
lemoſina larga longeuitatẽ vite ꝓpetue pollicet lvij· A è fi
Hobilitatem complexionis indicat ſpiritualis Ibidem D
Elemoſina quanto largius effunditur tanto melioꝛ appare //
bit in oꝛdine omnium creaturarum lvij· E circa finem
em per omnia confomis eſt actioni diuine
Hlemoſinam plus effundens maioꝛa recipit Ibidem in fine
lemoſinarum largitio a retractio differentialis i in premio.

lvij. B in fine

Eleuatur bomo i in templadam dei ſpeciẽ tripliciter · lxi:I a
leuatur nullus in regionem celel lis patrie:niſi reſoluatur
in contemplationis æbGq xxxvn-.D a
Fieuantit homines dupliciter in hoe ſeculo⸗ .V ante finem
plura vbi altitudo .
Plernantnn homines ad gloeiam cum ſuauitate proſperiate
d deſcendunt IB a in fine

Elongari ab igne ↄcupiſ- centie poĩbo ſalutiſerũ ·xxxieij V

Hlongari a primo ente appetit hõ ratione carnislxvj· E ni fi
Erroe damnabilis circa trinitatem vi G
ſtus con cupiſcentie ⁊ carnis fetoeem perpetuũ inducit ac
. lvnj.A circa finem
Eſtus peccati niſi cito extinguatur tota ſubſtantia hominiſ
xxXvij· V in fine
Eſtus cupiditatis extinguendus eſt propter tria lviij. B
Eſtus carnis totum humidum rationis exſiccat Ib. Cin fi.
E ſe eſſencie virtualiter atinet eſſe exiſt entie conſequentie
wvi. B 4 quid ſit
Eſtimantur ea que in mundo ſunt ßn m alacritat? ar bitrium
xxvji. Qin fine
Euſariſtia nij per totum 2 vbi copus Opriſti
uentuum futuroꝛum aliqualis preſcientia vni- B
uentuum futuroꝛũ veritas accipitur penes lu men ſomni
lxxij· P in fine
xaminare debent bomines opera ſua xxvi·RK
Sxcecati mẽte ãbulant ĩ ſola nocte vite tẽbroſe c&:οασ⅞. G
xcecati mente ſolum gaudent mindana felicitate Ibid H

4

7

Excecatur ſtatus anime pecatricis ex vano labore cirxca trãa

bidem „

ſitoꝛia

Pier it⸗
ſtorem

linci

Lercie
xerci
amc
n

vBint

conſern

Nite
Pin
Pen
xtten

lalas
lcitas
Fcietas
Licttas
mn. ga
ſtithen
Mkt
kruſe
nents.
leüc

ecun
ecun
A,
rſes
nnetur

ſuuspe

. temper⸗

lius de
itatez
liusd
tſeeon
inis ſai
inam
luſ⸗

414
cunan
dem

n Pnn
nton
WNNS
r totum
Aé
nD
pare/
aſrem

oen

wminfne
npeemo⸗

,Bufre

er Nla
Oluann
nvDa

e ſinem

r
ainfne
ujV
Bnifi
G
ucit 2
aſmem
wrrinil
aſwe
vnm
Cinft
egbennt
uſi
M
fine
e
B
nm.
nne
wich
Gonh,
bi 4
Atri
C

4

4

Exercitatio diuinarum rerum in adoleſcentia valet ad acꝗ/
ſitionem celeſtium xvji. C
Exercicio frequenti bona opera ab hominibus emittuntur.
lix· A circa finem
Exercicio bonoaũ opexe agitati fertiles erũt ſpualiter Iᷣ in fi
xercicium bonoeum operum ſumme confert ad vitam eter
am conſequendam Ibidem in fine
Hxercentes ſe in bonis operibus altius eleuãtur ad celeſtia
lix· B in fie Item ab omni i coruptione mentis coporis
conſeruantur lLbidem D in fine
Fli debemus de vmbra i ignoꝛantie tranſferri ad ſolem

ratie xyjivnjA
Extincaitur Chbriſtus i in coꝛde bominis tribus modis nj⸗ B
xtremitates due trinitatis vi. I
Abricam dom? celeſtis ſancti viri ſuſtentant. xXxxvj ·
A circa finem
Fama immutat intentionem hominis xxlij. S
elicitas vbi beatitudo
Felicitas mundana contrariatur gratie elelti vij· Ma c. fi.
FHelieitas mundana vbi affluentia mundana
elicitas muüdana moe auri ameneſcit: ſ pungit in fine 76

ſint in veritate lv. ¶ citrca finem
Helicitatis mundane glaciem non debet homo cum impetu
tranſire xxvni. B
Felicitatem mundanam amplectens conſequitur caritatem
mentis xxij· B
Felicitate mũdana coloꝛatꝰ maculis miſe erie eſt reſperſus τ
xmij. B
ſecundus efficitur bhomo ſi paſſiõe Criſti perfoꝛatur xnj: R
ecundantur peccatozes diuinitus per tria X⸗-K
eſta ſanctoꝛum quantarum ſunt gratiarum xX.T
tideles debẽt ſe prius moꝛti exponere anteqꝙᷓ; vita anime ter/
inetur nj Ha
ilius dei per lucem empirream ſignificatur j.QO
tem per odorem vinee ij J Per ſagittam Ij-· R
tem per herbam uj. S Item per magnetem -T
ilius dei adueniens menti humane eam ſalire facit in ame
itates eternas i.O
Eti⸗ dei venaturus predam bumanã i intrauit terrã prius
ſe elongatam J 1.B
inis ſaluationis eſt trinitas vi· XKi in fine
irmamentum ſignificat angeloꝛum militiam vnj D

Ratus ſpiritumſanctum ſignificat v.

lmj. Acirca finem Item cuncta maioꝛa facit apparere

ſpectu celeſtiim

Fletus audiens pauperum nobilis mẽtis eſt indicium li .
Hientes ſuper peccata clarius ↄtemplant᷑ dei ſpeciẽ·xxxvnj. B
loꝛet mens humana Cbriſto irradiaate jj. Ba
ons diuini amoꝛis diffuſioꝛ eſt in nocte tribulatiõis &; ac

xljx. E
F. ontes t diuini amoꝛis annexos palent fontes refrigerij eter
ni Xix I d
Fontium exſiccationem caſtitatis ſe equitur perpetua penalij/
tas SððM— xxxiiij:
relien celeſtis vite in ſolo homine gignitrr fx. B

tez pre nimio dulcoꝛe in hac vita percipi nõ poſſunt Xlij.
ructũ dignũ vite eterne accidioſi facẽ non poſſunt · xini.
ructu ſpirituali homines non fecundantur: niſi contritiõe
icindantur xxxvn:K b
aAudium vbi alacritas
Gaudium ſpiritus 2 amoꝛis diuini mundificat cox /
da humana ac Xlix. E a
G eneratio virtutum omnium eſt reſpectiis ad Xpᷣm j·A a
GGerminat mens hũana fructũ ſalutis Xpo irradiãte 1ij.· E a
gloeie mũdane ſplendor ꝗ drupliciter obumbrat· XNWj⸗ D
gratia ſpirituſſancti vbi ſpirituſſandus

—

GBeratia in ſanctis reperta ex Marie gratia nouimuis pqueni /
ſe vij. N b circa medium

Cratia diuina humanis mentibus infunditur mediantibus

angelis vñ· E
Gratia celeſtis citius penetrat coꝛ deuotũ adoleſcen tis &; ac
xvji. G
Gratia celeſtis non cernitur in ſtatu proſperitatis a affluen
tie mũdane xxij· E in fine Item tendit ad coꝛ penitentis &

humilis· xlvij N Item datur maxime calidis in dei dilectõöe

humidis in penitentia æE xlix K
Poren magis in muentute &&; in ſenectute · xlix. E e in medio
on cadit in homines eleuatos altis honoꝛibo l.I in medio
tem cadit maxime in regi one ne dilitzentnnm lacrimãtium hu

milium π lxi. G a

Gratia celeſti flante demones s millum hominem illaqueare
poſſint xxij.D
ratia celeſti adueniente tranſitoia minima eſtimãtur re/.
Ibidem ante medium
gratie celeſtis humoꝛẽ effudit ſpeculũ paſſionis Xp̃i · nj .· Q
ratie celeſtis maioꝛ eſt collatio Criſto i in mente hominig
ftundato n-E

(Eratie celeſtis homo non fit capax niſi mẽs eius decoqua⸗

tur amoꝛe celeſtiun xini E

*

42

tte ce
gteci
rlttcie
heatte
donewr

um id
GyB
Se
S
W
MUxld
tun enali
Vni2

„6B
NR
lurt wnn

Koontriti.
wworkb

diſtcat er
MF
ite ,⸗Ba

WD

snynen
medlum
iantts
VnrB
ntis 5a
.
auwen
tentioc⸗
deiditaie
N
einmin
Girmno
mum hu

—

Ga „

Naqueare
wD .

maͤtut leß⸗
emeduun
Xp i0 „
e onmne
K
roglld⸗
zinfb⸗

4

—

Aratie celeſtis ros ſolũ deſcendit ofeſſionis tpe xxxvij· C a
ratie celeſtis fontes lucent in confeſſione a frigent tempo/
re leticie mundan Ibidem in fine
gratie celeſtis nil percipitur niſi Mari a interueniẽte nobis
donetur rͤ vij. M b circa medium
Gratiam celeſtem m agis ſuſcipiunt pacificati 6 concoꝛdes
caritate llwuvvvs. B citca finem
ratitudinis memoria paſſio Chriſti reſtauratur nj. G
ula lxxv. G per totum
Guſtus mẽtis cibum ſpiritualem ad debitam nutritionem
anime oꝛdinat M mj- E
Guſtus celeſtis gratie corrumpitur amaritudine turpitu⸗
dinis mundaaan“eẽ xxxinj- D
Guſtus diuini dulcedinis conſiſtit in eſurie amoꝛis diuini ·

— ł;;ʒ xlix Ve
Guſtum gratie duo impediunt xlix-X a
guſtu ſpuſſanéti de mente trahitur ſapor cõſolationis v. S

Kdbitare tutũ eſt cũ Xpᷣo a ſub vmbra eius vij. . b
Habundars felle peccati guſtum habet coruptum
dulcedinis diuiiii? Xrljx.Sa
gerba medicinalis anime eſt Chriſtus 1.
erhe comparatur filius dei ij.S
omo figurat᷑ per copora putrida·in· X Item per leonẽé
Vv. D Itẽ per aerẽ:vij. HHItẽ pꝓ arbores · vij T.xXx. Rxnij- R
Item per montes vij· S ante finem Item per terramjx· E
Per arbores marinas:x·Z Per piſcesx. I a Per lacertã
xij. O Per aues xnj- Q. Per montesxnj. S Der teſtu
dinem xinj· A& Per aquam xinj-E Item per piſces v. X
a. xvn- I Item per lapidem.xxij H lItem per fomicas
xximj. B Item per ferrũ·xxv· B Itẽ per nauem.xxv· E IT
tem per canemxxvj. H Item per ſtrutionem· xxvnj· A
tem per vulpemxxvnj· B Item per vnicoenem Ibidem D
tem per thaurum Ibidem B Item per leonem. xxjx Q
Item per muſtelam.xxxinij.· E Item per vaporem.l· N

Homo deo alludit lingua collaudando a in mote inuocan /
Hlomo nõ compatiens proximo & Chriſto comprobatur
*inſenſatioꝛ omni creatura nj a
Homo anteqᷓ;' humiliatur concitatur in curſibus ſuggeſtio
num maloꝛum yij- Qante finem
Homo recipit a coniunctis moꝛes “ viñ ⸗F

lomo pius a miſe erico's conſequitur vitam eternam IBĩ fi.
omo a deo defluxiſſe oſtẽditur a reduci in deum compro⸗/
batiu x. K eirca finem

Homo ſolus ſine alicuius ſandti i interuentiõe: difficulter in in

amoꝛe dei accenditur x.Q
HNomo proſperitatis tempore ſecurus babitat: ſed tempore
moꝛtis in profundum dim ergitur xij; cir ca finem
Homol leſus igne mundani amoris debet ſe conuertere adi⸗
gnem a xnj⸗D
Homo volens accendi in amoꝛe celeſti neceſſe habet vt infri
gidetiix in exterioꝛi æv ⁊⸗·· xnj. E
Homo in ſtatu vite meritoeie Paſcitur gratia celeſti Ibidem
O ante mediuim

Homo effugit laqueos dyaboli⸗ 2 toementa inferni contem/

pta vol uptate ſeculſſii lLbidem in fine

omo fecundus efficitur ſi ſui cogn itiõe perfoꝛatur ·xiij· R
Homo licet agilitate ſit dotatus: adeo tamẽ tardus efficitur
in amoꝛe vt æ xinj. K in fine
Homo quantum eſt de ſe velox eſt ad mundana tardus ad
eterna xxij. A
Homo ex luto a cinere factus eſt 2 in lutum fnaliter reſol⸗
uendus Xxij. A
Homo i ignitus igne praue concupiſ⸗ rentie non produckt ſo
mum laudis diuin xxv· B circa finem
Homo defluit ad Valles moꝛtis a miſerie ⁊c xxv· Dcixa ſi.
omo in medio etatis penitere debet aæ7 Ibidem E
omo inueniens merita ſua a demonibus concultata debet
emittere eiulatus xxvnj· A
Homo debet eſſe purus a mundus coꝛde tribulationis tẽ⸗
re ad coꝛ redire xxxjx. B
Hormo tempore tim oeis bumiliter confugiat ad conſcientiaʒ
dis ſui xxxinj. E
HKomo dyabolum volẽs i inu adere muniat ſe prius caſtitate
lbidem in fine
mo humilis ſpiritualiter ſt urſum aſcẽdit ·xxxv. A in fine
omo ſine dilec tione proximi in dei amoꝛe ardere non po⸗
teſt Ibidem in fine
Homo ſem per defluit ad yma penalitatis a miſerie æc E a
circa finem
Fomd in aqu as voluptatis cadens: tres relinquit effetus

iſerabiles Iv. C/ a circa finem ⸗

Hominis proprium eſt defluere in moꝛtem: vix vero verſus
celum:niſi a Chriſlo trabatur xinj. E.
omini onuſta ſelicitate mundana neceſſe eſt in fine hbumi
r xxnj. E
ominem de virtute in virtutem euntem nõ inhabitant de
mones ſed accidioſos xinj⸗T.

8

omines

rdur
Ries
–
ne viſitat
Homine

Urn
omins:

lonzes⸗
onminesr
Gesnc⸗
onims⸗
NS
Mrivts
in
MWrine
ſetil s
Ohun
umiln
zan
uſt inen
Kumiht.
umiſta
lumilitas
urnie
etern⸗
*lum ſtan
Nepoden
lumis
Umilis
ſunie
otonſo
Unis

4

culter in

x0 ueniendo moꝛtem nj.
umote omines non intuentes Chriſti paſſionem excecantiir I6.
zaftnem Iomines boni malis aſſociati coerumpuntur mi.A
mn di⸗ Tomines viuentes in anima ſpiritualiter viuunt τ v.X
D Nomines ſoli ſunt ſuſceptiui gratie celeſtis · vij· S a circa fi.
n Homines in periculis cõfugere debent ad Mariam vij. V a
Imi omines vicioſi malign arxum ſuggeſtionum ſunt coꝛrup
ilbivn ti vij· RK b
ednn . Homines accidioſi a caducis adherentes in lapides vertun /
“r r obdurationis x.Qa
ninee Moſes in morte ad ſanctos clamãt oꝛationibo deuotisx. Ha
Anranh omines caritate inflammati tremunt ad contactum diui⸗
eeine ne viſitationis x. Ma circa finem
iEin Homines debent opera ſua a terrenis appetitibus elõgare ac
2tdus 1 lectã xni⸗ E
Homnine⸗ peccatoꝛes naturaliter in vicis delectãtur.xxni· E
re omines magis periclitantur i in 1 tatu ſ. ecuritatis ꝗ; timoꝛis
d omiyes alti ſtatu ſ leriles ſunt xxxvj· E
ducnſo omines niti debent ad oꝛiginem ſalutis eterne XXXVij. C
afnen oĩes moꝛtui ſpũaliter in ↄfeſſione reuiuiſcunt· xxvii·/O a
eiſeſt omines appetere debent i iugiter dulcoꝛem celeſtis beatitu⸗
enb dinis Xxlij X
udN Homines per peoœatum ſe emimortui reſtituuntur vite prioꝛi
Wi ſi immerſi fuerint dia; “ xXlixRK g
tonst⸗ Hlomines in frucu vite celeſtis quatuos modis redduntur
mieb fectiles linij. £
ſcete, ominum duo genera largos parcos vnj. B
wwijb Jumilitas lx per totum 4. xxv. H per totum
s caſtune Jqumilitas eſt cauſa omnis audacie ie bona agendi ſu ꝓplicia
enmnfre uſtinendi MM lij.X
IJnn e umilitas iram dei mitigat vij. B
unm. umilitas maxime expedit Pecatribue vij. T, a in medio
hne „ Humilitas cauſatur ex cognitione proprie vilitatis x. Ta
AhnD eH umilis ſola mentis noſtre receptiua eſt amoꝛis ⁊a felici⸗
afmmen tatis eterne · xlviij. D in fine
feans Humilitas proprie debetur ſtudentibus i in diuina cognitio
anem nè prudentibus E ii. E circa finem
verſus umilis coꝛdis operatio ni. I
VE „ umilis mote preoccupatus exultabit impretutm vi. D
ebum umilis eſt humidus roe celeſtis gratie a frigidus refrige
ne io conſolationis æ xxxv. A . . A in medio
utde Humilis ſurſum aſcendit ſpiritualiter 1c lx· A in fine ⁊ C

nn

1

4
1

Homines auium moꝛe currere debent bonis operibus Nre⸗

4

„ „ 5
Elumili Chriſtus odor patris diffuſius ſe elargitur p ſern⸗ n
qumilem a penitentem dyabolus non aggreditur xxixA Ftl
umiles fertiles ſunt fecundi gratia celeſti xni. S nuud
umiles licet interdũ concupiſcant vanam gloꝛiam tamen un
Ahijeiunt Ixxmij. B in medio ub
umilibus Iheſus dulceſcit a ſapit ii. I iti
umilibus a penitentibus fruictnoſa eſt paſſio Xpi . Q lii
. hennale diluuium tria efficiunt xvj B in fine i
Ignis ſpüſſ. ancti extinguit᷑ igne amoꝛis illiciti · v. N „ bit
Ignis deitatis vt perfectis eſſet decuit tres perſonas dos
in vnum concurrere vi· H in fine lud
gnem amoꝛis elicit paſſio Cpriſti de mente humana CG mi
gne celeſti nil foꝛtius ſcindit acutiuſq; penetrat mentẽ ij·V K
gnoꝛantia coꝛdis noſtri ſexduplici ter emendatur lxxij. E med
circa finem Vit
Ignoantia 2 cecitas peœatoris mortem inferunt ſempiternã
Ibidem in fine in
Ignoꝛantia bumana a demonibus ſuperducla veianuin red in
dit hominem nj-E R
ra ixxyxv. D eFiine . ubiu
ra dei per niuem deſign atur x. E a circa finem N
ra dei tripliciter extinguitur Xxxi-Bb 5
ra dei non cadit ſuper contritos a cõfeſſos ac Ibidem in fi. whi
. ram dei mitigat humilitas = vij .B
raſcitur quis poſt factam corectionem 4 accenditur flam/
ma vindicte lxxnj. I L
rradiãte Xp̃o menti humane viret floꝛet a germinat. I-Ea lubt
ncarnatus eſt ſolum filius medium trinitatis vi I
nclinauit ſe nobis Chriſtus quatuoꝛ modis n H a e
nebriationem in diuino amoꝛe quatuox ſ equũtur · xljx Pe n
nfirmi ſpiritualit᷑ triplex cognitio vite aut moꝛtis xlix·Z d .
nfirmantes raro: cito miſerabili morte cum minus ſperat „ u
moeientur xxXVI: M 4
nfernus i in centro terre eſſe eſtimatur lv. Nin prir c ipio „ u -
ngennj ineptitudo Puenit cX cecitate coꝛdis noſtri Rxxvj. B — w
Ingratitudine noſtra Xpm pati facimꝰ a infirmari ni. Q a S
mpedimentum hominis ꝙ non confitetur ſignum eſt mo⸗ . N
tis xxxvij · R
mpenitens dum viuit nullum greſſum humano nomine di
gnum ſfacit ac xxv. E
mmundus homo eſt cibus canis infernalis xxxvij. e 2
nſenſatus comprobatur qui non n compatitrir proximo 6&ο
hriſto nij⸗Aa argit
. L
. . .
.
.

Xöii

nibin ſne

lleii N

as
MWäſe⸗
taementin
Uur Wn
citcafnem
tbmpiti
dem in fne
ſanumt. ed

len.⸗B
weriotum
urcafnem
wyibb

dem in fi.

WB
ditur fam

lanil
ninati Ga
31

ur N
Nns⸗ NNd
ninsiun
pereſpio
i wo
ari n

u N o⸗ 4

WNR

l
GV0R

6*
nnd
i

voluptatum ſeculi

°
Inſtinus ſpirituſſancti perfectus facit ſalire ad requiem.v
Z in medio
xvi.I ante finem
xxv. E per totum
nuocatio ſandoum debet eſſe perſeuerans x. NI
Iubilus Ixi.per totum a vbi gaudium a leti ia
ubilus mentis quatuoꝛ relinquit effecttis· lxi:· E circa finem
Iubilus mentis totam vt ita dicam trinitatem ad ſuam tra⸗

vit regionem Ibidem G
ubilus mentis intermiis cetera dona anime precellit in tri⸗
us Ibidem I circa finem

Iubilus mentis coꝛ humanũ mundificat omneſqʒ virtutes
anime Ibidem O in principio
Nunqp eſt ſine exultatione ſancta operatione ⁊ac lbidem in
medio & in fine nota plura
Vitam perditam & amiſſam reparat in ſtatum priſtinun.
lixvji·Pcirca finem
kee menti aduenit ſine lumine cauſatiuo Chriſto Ib. V
bilum mentis dulciſſima ſomnia in Chriſto ſequuntur:
lxj O poſt principium
zabaum mentis noſtre i impediunt h̊ Ibidem T
ubilatio mentis apperit mentem vt ſuſ. cipiat influxum cele
ten lxi· A circa finem
ubilatiõis tempore ſancti viri totam celeſtem curiam illu⸗
inant Ibidem E
Iubilationis tempore cogitationes noſtre in deum videntur
eleuari Ibidem N circa finem
Iubilationis diuerſa operatio hm diuerſitatem iubilantium
Ibidem P in fine
aibilationem ineffabilem ſancti tranſmittunt nature natu⸗
anti xlj ·A in fine
ubilandi actus vigoꝛatur in nobis per duo Ibidem B
uuenes deum amant aamantur xnj P
uuenes facilius ſermibo ſanari poſſunt a pcẽis·xxxvij. I a C. fi.
uuentus altos honoeis conſcendit gradus xrnj. A
udtio dei conſiderato obſtinantur homines ob multitudi
nem peccatoeum Xxx Vj. K
Abioꝛũ deuota cõplicatio ĩ laude Ihu allicit æ&τ i.· R
Lacrime dulciſſime proueniunt ex viſitatione diui
na xlij · H in fine
aqueum dyaboli a toꝛmenta inferni effugimus cõtemptu
xnj-O in fine
Targitas lxxv. K per totum vbi elemoſina
Laus diuina non peragit᷑ in ſtatu peccati a ignorantie ij. „Ga

£
aus Iheſu in ſecreto coꝛdis delectat patrẽ celeſtem /ij· Ha
udis Iheſu memoꝛie ſex effectus jij- E a
audare debemꝰ? dñm ob multitudinem ſanctoꝛũ x. Ain fi.
eo hominem ſignificat HHH. D
edit magis offendens trinitatem ꝙ quantamcũq; maieſta
tem . vj. QC
Leſionem coporis a mentis tria ſedare dehbent x. V
euia faciunt nobis ſupplicia quatuoꝛ mmn. Ia
Peues fiunt homines ſpiritualiter cibati ad omnia ſuſtinen
Their vbi alacritas

ingue vſum perdunt peccatoꝛes deum laudandi a ſe accu

andi in confeſſione xxxvij/O

Liquoꝛ celeſtis gratie in coꝛdibus celico amoꝛe inflammat

Dulceſcit xlij· D
ocus ſanctus quatuoꝛ felices perficit effeus lxij. H
Toel mentis conſiſtit in amaritudine confeſſionis ſatiſfacti
one xxxvViIj · Va
uxuria “ Ixxv. B per totum
uxurioſi deſignantur per ſerpentes & ranasv. V poſt m ·
uxurioſi coꝛde oꝛe amittunt gratiam celeſtem · xxxmij. P
uxurioſi male contemplantur celeſtia xxxvnj.Z
ux amoꝛis coeporalis tenebra eſt: reſpectu amoꝛis celeſtis

xlix. V b
Lux diuini amoꝛis copioſioꝛ ſemper eſt circa humiles a pi⸗
8 xljx AcaAH d

ux fruitiõis beate ꝓ N pm defluit in regionẽ celeſtiũ n-A
umen dini amoſ obũbrat᷑ lumĩe amoꝛis illiciti · xljx. G d
umen dicitur eſſe ſpirituſſanétus octo de cauſis v.E
umen celeſtis gee nõ niſi per Mariã tranſfunditvij.· S in fi
umẽ diuine gr̃e lucet ipſi anime eternaliter ſine fine·xxij· D
Tuminis celeſtis gre a affluentie mũdane differẽtia IE· in ſi

MWagneti comparatur filius di i-T
Mali opinantur bona huius mundi eſſe motus bea

IVBc

titudinis vere

Iane adoleſcentiam ſignificat xvj H
coꝛdie in homine abiecta ſignum eſt frigoeis in
lvij ⸗ A in fine

vij·per totum

Ianu mieri
el carita te

N nil hoĩ poſt hanc vitam eterne ſubſtantie xxxinijA

laria
Maria deſignat᷑ per auroꝛã · vij. E b

Agnẽ in hoc ſeclo depᷣſſus ẽ in oculł dei:lxxnij · Vã ſi

. Item p auſtrũ ·vii.I b
Item per auem. vij. B b Item per celu m Ibidem V Item

per fauum mellis Ibidem K b Item per floꝛem vij. Plb

ſtenp
Pel
bul⸗
he 0
dulce

perſt
ſtell⸗

mm
femp
werme

Jan
r
em
du

due
nn,
ſer
utt
auſa
ontt
en
mnd
oy/
onto
und
Om
omt
ed

uoné

Cla,

Den

Declin.
An

dum
Niar⸗
ler⸗

. „ „ —
,⸗ Item per galaxiam Ibidem O b Item per lunam I. C b
ifl. Per lignumvij. A Item per lumen lbidem Ha Item p
D nebula· vij · B Per nubẽ.vij. Da a Xa PBPer nauĩ vij· A b
hucſt Perolerm viz kl b. Per pinguem liquoꝛem I D PDer
UW dulcem liquoem I.· D b Item per roꝛem vij·. Na Item
X) per ſpeculum vij· ð a Item per ſolem Ibidem Eb Item p
IIDD,. ſtellam vij · Q lItem per tonitruum vij. b Item P ter /
ſtinen ram Ibidem Va Iltem per ventum oꝛientalem vij: Q
A .Item per vmbram vij- Ea Item per malleum · Z Item
per montem turrim a lapidem 7.,A“
tſenen Maria audiendo hoc verbum aue gemꝛit Qhriſtum ij. I
G aria moee celi eſt mediatrix inter deum a hominem j. q.
lennt em auxiliatur tribulatis “ Vij. R
1D. duemte ſua gratia reuiuiſcunt moꝛtua per reccatum æc
zyl M „ „ I. a
ſa duenit nunch mẽti ſine lumine cognitiõis dĩne Tc.vij. E b
.·Va Atpropinquante ea terra coꝛdis noſtri aperitur vij I b
deum onſeruat foꝛtius a malis inter omnes ciues celicos vij. Q
in⸗ in fin e
znd una gratie a cognitionis tranſfundit a donat · vij. S in fi.
n auſa eſt omnis motus anime a bone operationis vij. V
len ontert ſibi deuotis in hoc mundo omnem celeſtem virtu /
a Cuſtodit protegit ⁊aë omni hora & momento se ſuccurrit
3 mundo ſua pietate vij · Z
4 3 onſolatione refrigerat eſtuanten VjE aA
* onfoꝛtat hominem in valoꝛe mentis virtute Ibidem
Huncta noſtra vota repreſentat oculis diuinis vij. O a

Syi ontinet in ſe omnem ignem caritatis diume vij. V a cir. fi
Ndn ontinet in ſe oẽs fontes gratie celeſtis a dulcoꝛis vij. Va

ewn oꝛdi frigido in amoꝛe ſe non vnit ſed feruido in dei dileéti⸗
Pnf one yYyyyyyn H DbD
iFin Claudit meatus ſenſuum noſilroum ne illicitum attraheet
ber * Deſceneens in coꝛ hominis ſua pietate ſerenitatem efficit æẽ
ir „ Declinat ad caſtos a humiles vij· E a in fine
H, ominum habet ſuper omnes huiiis mundi afflictiones.
xssin HW vij · ¶b in fine
nfmme Hiſtribuit ignem celeſtis conſolationis totum in hunc mũ
totlu, dim H vij. N b
il Daarn eſt naufragantium in hoc mundo vij- O b
ſn Slongari quantomagis eſtimatur ab homine: tantomagis
b lucere comprobatur vij · S in medio

—

ſt oꝛigo a fons celeſtis dulcoꝛis Q amoꝛis vn-B a
BHlicit de terra coꝛ dis noſtri floꝛes æ&τ Ppetue ſalutis vij NM a
Eſt principiiim a oꝛigo felicitatis eterne vij· O a in fine
Elongata a corde noſtro ſiccitatem infert celeſtis dulcoꝛis:
. = Vij. E b in fine
Hlicit de code hoĩs flammam dei dilectiõis vij· H b circa fi.
ecundat hominem magis ſuo interuentu intrinſecus & ex
trinſecus VVVi R in fine
Fouet ignem amoꝛis ſua conſolatione æ& vi.D
Riguram repreſentat in mente hoĩs totius felicitatis vi·T a
ugat demonia ad ſempiterna inferni ſi upplicia vij. Mbĩifi.

Gratiam confert deuotis mentibus:immundis codibus au
xilium ſubtrahit “

vij. X a in fine
Guſtu deuotiõis aſſumpta humoꝛem gratie elicit de medul /
la mentis vij. D b in fine
ratia ſua in coꝛde hominis exurgente: anime virtutes deo
ibilant Mcð vij · E b
Hominem ad celeſtia el euat a ſuo filio repreſentat vij. Ca
Tram contra nos ferendam aut latam obumbrat e B
Ignem diuini amoꝛis condibus influit humanis vij. X
pſa adueniente aduenit 2 Chriſtis
gnem diuine conſolationis in nobis generat & amoe per⸗
petui VVi Nain fine
Intercedit ad flium pro ſibi deuotis viij-Ra
In mente hominis concepta nõ auxiliatur ſua gratia niſi de
uotis precibus poliatur „ ſoidem
Ignem diuini amoꝛis accendit in coꝛde ſibi ſeruientis vij. T a
Intuenti defoꝛis plena eſt amenitatis ſed amplectanti τπ. vij
Inuocata ſi fuerit ſe continere non poterit qrin tribuat roẽ
gratie viij-Xa circa finem

Interpellat pro nobis erecto capite ad ſolium ſue prolis. vij

B b in fine

* . * . . „7
ram placat veri ſolis iuſticie vij⸗ T b

nterueniente pro peccatoæe ſerenitatem efficit felicikatis ſu /

rne vij . O b in fine
ucet minime in peccatoꝛe quantũ ad lumẽ gẽe · vij. Tin fi⸗
edit mentis oculos malozum ſed bonoum eternaliter dele
Nat ́YMU vnP a
ucet in tenebris demones fugando vij .S a in medig
Tucet celeſti gratia etiam nobis inuitis vij. Qa in fine
inguam replet liquore celeſtis gratie vij. b
lentem noſtram llumnat vij-Ea

vij. I a in fine

Jagis lucet caſtis a humilibo q mundanis vij. a in fine

△

rele
laa⸗
it
abu

ſor⸗
oofon
lotaz.
teche
s
an
tn,
eh
uo
uo:

. ſu⸗
fſcl

„ „
llm /
dn
now

ribui
rahit
dum!
Letret
Vmitu
lilta⸗
s mur

4

1
1

Vn. B 4
MI 2
inſine
Nlen
bdinſe
bareaf,
rus er
Rinfine
1D
SWT
Ndibus
Lantne
demedll/
Dbinfte
tutes deo
i b
vj Ca
„B.
X
ainfine
per⸗
zinfwe
WDa
Nianilde
bim
Ari
Viairin
nibucttii
cte⸗ fm
e
Tb
chrsſu

—

)binſme .

üede
Gr
zinm/
u ſne
60
en
ꝛinffe⸗

4

4

Menti hũane adueniẽs lacrimã efficit otritiõis 17. vij. Q a
NTater Cbriſti qualiter facta iit vij⸗Qb circa finem

Non lucet ſua gratia luimine carnali prohibente vij- M a
utrit mentem noſtram vij: QbaDb circa finem
cultatur in die mun dane felicitatis vij . T

Orationem elicit deuotaʒ aduentu ſuo ad ↄtemplatiuũ c6

””MV vij· A a circa finem
Oecidit dyabolum vij T a
derid pietatis a miſerxicoꝛdie dirigit ad humiles non ela⸗
tos vij · B b

bdurari non poterit ad inſtantiam peœatoꝛis vii-H b
luuiã gratie celeſtis efficit a ſerenitate; vite ſpũ alis.vij. B
ietate ſua licet adhereat mẽti nõ tñ ſentit᷑ niſi æ&; vi Difi.
ietatis ſue nullam oſtendit efficaciam in igne concupiſcẽ
tie ſed in hHumili æc vij. Q
teſeruat totum mundum a caſu ruina vij V
eccatoꝛi non lucet niſi a peccato ceſſet vVnjI a
ietate ſua Humida eſt fruétificatiua vij. Va in medio
Precibus noſtris regitur flectitur a cogitur ad cuncta pie⸗
tatis opera exercenda viieij. A b in medio
Phrofundius immergitur menti ſancte meditationis ꝙ ad il /
licita Ibidem in fine
re ιdit ſua gratia ignem caritatis diuine vij. M b circa fi.
faciat ĩ adis otẽplatiuis tribulatis a afflictis vij. N b ĩ fi.
eceptaculum eſt animarum iuſtarum vij · Z in fine
efugium eſt æ conſolatio vij Aa
eprimit ſua ptate fluctus mundane tribulationis · vij· V a
Buperbis non lucet ſua gratia vij. H a
uo lumiĩe nõ penetrat coꝛda obdurata in malicia vii· Na
uo dono magis lucet in penitente contrito puro æ vij P
ðYMDUDK a in fine
Succurrente ipſa coꝛda humana caritate igneſcũt virtutes
oꝛeſcunt vijI b
gitim mundane vanitatis extinguit τ vij- P b ante finem
epatatur a mente peccatoꝛis ac Ibidem in fine
i non eſſet Chriſtus nõ tantum ſua gratia hominibus lu⸗
certe vij· R b in fine
. Tribulationes habuit illeſa tũ permanſit a pericuio vn: V
rahit ſecum colle gia angeloꝛum a ſanctoꝛum ad adiuuan
um hominem vij · X in fine
erret principem infernalem Vj. Da
mitur peccatoꝛi mediante lacrima deuotionis vij A
Viſitat hominem magis tempore aduerſitatis ꝙ proſperita
tis mundane rMdU vij . C

Tiſum mentis noſtre clarificat vulnera ſanat vij-Ca

indicatur ſuper prauos vij⸗ E a
elocioæ eſt ad adiuuandum cundtis ſanctis· vij. H a in fine
iuere a eſſe noſtrum eſt perpetuuam vij. Q b
Martie actio in ãminiſtratione ſanguinis ſui pro oceptione
filij 1 P
Mariam criſtus penetrauit ſua ᷑ incarnatione: ſed natus ſine
coꝛruptione ipſius exiliuit j.S 21Z
Medicina celeſtis inferenda eſt mediante dulcedine diuini
amoꝛis Xlix- Cf
Jedicina anime ſalubris eſt Chriſtus i. .V.
Mediatoꝛe riſ to mediante datur nobis beatitudo contri
tio claritas æg6 n'-N
Tedium trinitatis filius: incarnatus elt vVi: I

Ieditatio paſſionis Criſti omnem afflic tionẽ ſedat ñnj F
em amaritudinem dulceſcit oĩs paſſionis coꝛporałni. G a
Meditatio ſuper Maria facit nos rimari interioꝛem vultum
vij A b ante finem
emoia Marie homines turbulentos claros facit vij·.K b
emoꝛia paſſionis do mini facit hoĩem tutum n E a £π Ra

Temoꝛie laudis Iheſu ſex effecus .RHa
Membra fideles ſignificant i8 Ha
ITens humana paſſioni CObriſti intindta flexibilis redditur
ad omne bonum opus. nj. Ra Item multis inſtabilitatibb
mouetur.l. A a circa fi. Item ann de ſe dilectionez emittit

fecunditas ſequitur vite eternexlix Itẽ per ignẽ ↄcupi⸗

ſcentie ſua oꝛbat᷑ interna virtute · xlj.B a Itẽ in dei dilectiõe
clarius accenſa tantomagis caret fumo cupiditatis πi.
in fpnne Item cum flammam dilectionis verſus celum
non dirigit ſuffocatur in lumine ſuo Ibidem
er deuota a Criſto non imbibitur inquantum mens ho
inis vij· Pb circa ſfinem
Pens peccatoꝛis nuſq́; poterit eſſe ttta lbidem
ens ſpi rituſancto inflamm ata intus liqueſcit 7 JVerius
dureſcit G
Aens cibo amoꝛis paſta leuis redditur ad ſi uſtinendum om
nia xlix'Te.
Mens diuino amoꝛe inflammata molleſcit int? τ Xlir Ge
Item difficulter rimpitur a vite ſancte propoſito Ibid Nc
Iens fetida & coꝛrupta in aqᷓ nõ ẽ ſonꝰ laudis dine xlix I c·
ens hoĩs inſtabilis vanitatiq; ſubiecta: nullam gignit ac
vij: A b circa finem
Mens penitens contrita nutrit animam vij. P a circa finez

Memoie paſſionis Qhriſti quatuoe effecſuus nj-Va

hondis

Merr
ſice
reod
. ſce
ntuhr
tenhoie

ſen n⸗

8

ond

Aens pura obten ebratur fiumo cupiditatis lbidem

0
yBe entis attinctio quatuoꝛ virtutes effieet xxv. A
lingne entis ſerenitas quatuo accidit modis Vvlijx. V
Os enti humane Chriſtus nunqꝙ adiienit ſine refrigerio *
wene tectione xxj· E in fine
Mlentem humanam nil foꝛtius penetrat igne celeſti u. V
dnatusſn Mentem irroꝛare facit Chriſtus ij.Da
Sr2 Mentes humane virent floꝛent 2a germinant Chriſto i irradi
dirdii ante uE
e Talles cunt tempore timoeis æ amoeis diuini xlvnj-K
tem colligunt intra ſe aurum gemmas perpetue glorie
R honoꝛis HM vij:
m Merita noſtra cuiuſmodi ſunt diſpoſitĩis. xxinj. A circa fi.
4 eritoꝛum natura lrxxij· Tcirca finem
ſoräll Hereri non valet homo in ſtatu däãnationis:xxxvij-B ac. fi.
Gralil iracula non efficiunt ſanctitatem perfectam ſed &τ%xij- B
“ Miſeria vite preſentis tria mala facit jQ
teſinen iſericoꝛdia vbi pietas
uh iſericoꝛdia per ſtillas ſigmiſicatur-vi. E Per rorẽ · vij · N
ErNa M,liſeꝑicos dia dĩna aduenit mẽti ĩ amoee dei calida ac& vii: N
V tem tribulatis ſuam virtutem imprimit vij. O
“ tem hoĩem lucere facit proximo per miſericoꝛdiam Ib in fi.
. .3 Item magis accidit in nocte tribulationis ep i in die felieite⸗
7 18 l ViCE
Wd Item elongatur a peœatoribus: ſed coꝛde cõtritis ſuffragatur R
abittuin vij. I ante æ in fine
ontzenitqi * Item celitus non deſ. cendit niſi ex abundãtia dei aut noſtra
e up operatione æv75 vij. M
ndlwi Item defluit tripliciter in Prine mundum Ibidem
es , Miſericoꝛdia hoĩs ad proximũ quatuo bona oꝑatur· vij· K
Niuucen hon poteſt eſſe ſine fructu perpetue felicitatis vij.A
lon Iiſericoꝛdie diuine nemo expers eſt vij. NI.
ummen H Iiſericoꝛdiam diuinam tria trahunt a aſtringuntxlix· Nd
ann Mollificantur coꝛda humana 32 m: R
Non „ oS homo recipit a coniundtis vij · H
1ius . Moss Ehriſti non aſpicitur i in nocte peccati:ſed in die virtu
C tis nnjA
rdumen „ Mors propria a peccatoribus i ignoꝛatur xvV ,AA
ele⸗ oes ſpiritualis inducit᷑ per admiſſionẽ peccati·xxi D in fi.
laCe oꝛs per abyſſum deſcribitur xrxrxv--E
ähe Ioæs perpetua eſt culpe proprietas xrxxjx. B
nertil⸗ Norss anime tripliciter accidit llUlUlUlIllbvidem D
jami. Ioxs ſumma eſt a beatitudinis gloria excidere lv. V in fine —
zuen Moes peccatoꝛibus e celo iuſto dei iudicio euenit. vi. E cir · fi
aſne . △

Moꝛs perpetua aĩe maxime accidit in dormitiõe pctĩi lvi. T
Moꝛtis tempore debet homo declin are ad aquas penitentie
ſecure moꝛiatur xxvnj. E
Moꝛtis memoꝛia recedit a nobis t pe leticie·xxxvij. ¶ a cir. fi
Moꝛtis eterne ſigna ſunt deſidia a toepor lxxnj. R in fine

oꝛtis memoꝛia tria ſacit xxiij. A
Moꝛtis noſtre in hora cogitanda eſt paſſio Chriſti: ꝛquia di /
luit peccata ac nj-K a

Ioꝛte imminente rubere debent oculi fletu Xxvi-Na

Moꝛte ſpirituali tria contingunt lvji· E ante finem

oꝛi appetere debent homines vt ad beatitudinem valeant

euolare lv. Bi in fine

HMoꝛitur in coede noſtro Cpriſtus in ſalutem nj. Qa
Motus ſpiritus maligni de coꝛde expellit paſſio Criſti n.
otus tẽpeſtuoſos reprimè debemus in adoleſcentia. xvj. A
Iotum ſpiritualem ad patriam quatuoe accelebrãt X E

undanis duo unt inſeparabiliter vVnita xxiij. Kin fine
undus exterius delectat ſed intus terret eternaliter Ib:è fi
undus non eſt ſine periculo? xvxinj- B
undus humane mentis oculum excecat lvj. I circa finẽ
Mundus in nihilũ vergeret ſi Maria non ſi uccurreret vij. Z
undus a caſu preſeruat a ruina Maria vij. V

Ibem facit angeloꝛum militia vñj· D
Muneris 2 gratie celeſtis nil percipitur niſ Marie gratia
ueniente vij. M b circa finem

Munus g gratie celeſtis i in ſe habet foꝛmam felicitatis eterne·
xxij. E ante medium

Munus celicum non marcelſcet i in hominibus ceteris ſancti

tate excellentes “=ð Ibidem
Munus celeſtis gratie clarioꝛem ſämam efficit caritatis di/

uine xxxinj. P

Hunitio virtiitum neceſſaria eſt contra eſtum pratie con⸗
cupiſcentie lvnj. D

Muniri debemꝰ? cautela ciiſtodia a timoe æ lxxvnj B cir· fi.
xxxvij. FP
j. per totum
Natiuitas Chriſti ſi gnificatur per betum ſolis j; B

uti in confeſſione ſurdi ſunt mente τ

Atiuitas Cpriſti

er autoꝛam propter tremoem celeſtium & infer⸗
nalium ſi ublimitatum 1D.

Natiuitas Criſti eſt viuificatiua letificatiua a effectiua .j. B

Joꝛtuus ſpiritualiter ni ger efficit i in noculis dei xxxvij· E b
Iotui ſpũalit calefieri debent acs gr̃e celeſtis vt ac xnij K

Tundani & excecati peccatis non aſſumunt in coꝛ paſſio⸗-

. nem Chriſti i. V

p zmn

dona dor

honsl
miſ fuer

14
diſil
ſemtente
mi
zer.
W
ignini
nl
Ne
inteinem
Went
Binfre
Wod

tat nn

1
0
enta. W
brit yl
r paſſo⸗
. i
Hinfie
halitr beſt
limib
lctci ſne
NNAN

i

nir gaiß
dettaſe
Maner
miend

*

ters

omn

ij
W
e ⸗
n
i

ebn⸗
nſos

n6.,
4 D

aujh

1

64

niſi fuerit in mente rer deuotionem

tum abeſt malicie

2 .

Kpparuit humilis a depreſſa.i. Oa VQuatuoꝛ celeſtia
dona donat aĩe deuote ··. XEſt oĩm virtutũ gᷣatiuaj. a
Bonis eſt vita aæ malis moæs.j. Q a In carne nonpronk
atiuitate ſiia Xp̃s probatur effundere aquas gratie j.O
Naſci in nobis Chriſtum per gratiam neceſſe eſt j.T 2 N
Naſcitur in nobis Chriſtus per collationem gratie ſi pecca

atus eſt Qbriſtus frigiditatis a tribiilationis tẽpore j. G
atus eſt Chriſtus ſicut vermis e lingg FI
icut caꝓparis her ba producitur 1. K
Jatus Xps mortuus eſt in condibo nr̃is viuificatur aci· T
atura humana diuinam ecclipſauit in natiuitate j. N
atura diuina coꝛdi puro coniungitur per gratiam inſepa⸗

abiliter M Ixi· A circa medium
Mitos ame nitatis celeſtis allicit oculum mentis noſtre a
. xxxinj- RK

o bilitatis principiũ dicũt anta eſſe amiciciã vi. Nante fi.
omen lIheſus ·ij per totum a de Iheſu quere circa literã V
Jumverus ternarius trinitatem ſignificat vViA

ſutrimẽto coꝛporali ſpũiale nutrimentũ aſſimilatur · inj.QC
Nutriri volens copore Chriſti celeſti nutrimento oportet

confo ſhari Ibidem
Buiatio hominis a alicuius ſancti , vtilis x. R
Obſtinatio peccatoꝛis in peccatis xxxvij. Qc

OC bſtĩati vt lapideſ reddũt᷑ hoĩes accidioſi τ. Ca
Obſtinantur homines in pecatis conſideratiõe vindicte di

mine r xxxvVj K
Oculus mentis noſtre in caritate dei tripliciter accenditur ·
Heukus mentis corrumpitur quatuos modis Xlix N f

culus mentis contactum coporalis amoꝛis ſine ſui coeru⸗
Ptione ſuſtinere ⸗ vij-Pa
culi humiliũ limpidius celeſtia ↄtemplanturvij · OQa é. fi
culo comparatiir Xps ꝗꝓpter virtutẽ profunditatis nij. E
currere debemus ad paſſionem Chriſti fletibo exemplo
brutoꝛum nj⸗Ba
Qdiũ natale debet eſſe inẽ hoĩeʒ a dyabolũ.xv. B a·xxvnj. C
dor patris eſt Chriſtus i-T
Qdor vinee Chriſti paſſionem ſignifcaeat mnmj-Q
leum deuotionis ſanat doloꝛem penalitatis eterne nj. M

Opera miſericoꝛdie vbi elemoſin

Opera noſtea bono ſunt cauſa cognoſcendi deũ.jxI circa fi.
Opera nr̃a debemꝰ a terrenis appetitibo elongare acxnj. Q

Opera adoleſcentie ſunt diſtoꝛta ad celeſte regnum conſtru
endum xXvj: E
pera nẽa alta & ſuperba palleſcunt moꝛte perpetua xlix. I
peratio ntẽa celeſtibꝰ apta a terrenis implicata· vij. N cirfi.
perare non vales bona pre ſenio leuet ſaltem τιXxvn'. C
atio non perſeurans obtinet quod poſeit vij.O a
ratio non eſt obtentiua: niſi dirigatur ſpiritualiter gratia
Warie vij· E b circa finem
Oratio noſtra omnium ſanctoꝛum eſt colleẽtio ix.R
Oratio peccatoꝛis eſt amara: ſ̊ virtuoſi dulciſſima i in aucibo
ſaluatoꝛis xxnj. P
Orationis natura Xlvnj. N
ratione deuota mortuus Chriſtus reſuſcitat in nobisj.T.
Orationes deſignant᷑ per voces coporales ꝓpter qᷓtuoænj· V
Oratiões noſtre qᷓtuoæ modis in auribo diuinis tendunt᷑ Ibᷣ
rationes ſ. anctis directe efficiuntur valide ante ſolium cre/
atosis x. N
Orationes fielium vmbraã eſſiciunt protedtionis diuine c
x. E a in medio
Orationes noſtre ſanctis porrecte ſentẽtiam liquefacunt di
uinam Ibidem in fine
Orationes virtuoſoꝛum adoleſ. centuloeum preualenti in au/
ribus conditozis * xvj. G
Orationes tempore conſeſſionis melins audiũtur in auribo
dei XxxVij a
Orationes in coꝛdibus humilitate onatis magis reſonãt in
oꝛe ſaluatoꝛis —= li Xante finem
Orationes tempore tribulationis 2 penitentie citius exaudi⸗
untur Ibidem in fine
Orationes multe ſimul iuncle magis audiuntur in auribus
dei i. ◻a RI

Ordinario diuine iuſticie lexxmij. V circa finem

re coꝛdis loto ꝓꝑ aquam puritatis mox Iheſus deuote ani/

me apparebit ni. M
Ora ſua claudunt peccatoæes ne confitenmur xxxvij Ge
Atientia lxxv. Rper totum
acificati a& concoꝛdes caritate lv.B circa finem
Panis verbi celeſtỹ aggreſſũ dyaboli ĩpedit xxix. D
arentum amiſio xxin· D in fine
aſſio riſti ni per totum
aſſio Criſti nõ cernitur in nocte peccati:ſed in die virtutis
ni-A Item purgat coꝛda Pumana attraxit ea feliciter Ivᷣ
Be mente humana elicit ignem amoꝛis ,Q
ulcis eſt a ſuauis bonis led amara recatoeibus nj-E

aſſion
Paſſo
aſſons
ma

ſorem.
ſere
kn⸗
oher

fonisktern
ann

—14

umc Onſtnn
S
Rea i,

nN,
anch it fh .

c

maltege⸗
bciri ſnen
A
mmain ani
W
Whl
tiiinnobi
terinf,
nis tendnt )
Ute ſoliumar
nis diunmet
Raim medo
dutiaguntdi
ldeminſie
Mualent inan
/6
wur in wrch
WND
gs Moniti⸗

13 nſun

citsa
lbienin
ttur nubi⸗
10
Pautin
Ssmunt
6

„ ☚.— ı
wi e ..

1, Frtomn d.
Boraim

ent M.
DP ſye
nper N
e Md.
0

mente calida amoꝛe

nitatem

$△ „ „

er gratitudinis memoꝛiam reſtauratur nj.
ehementer intenta omnem ſedat afflictionem Ibidem H

ellit motus ſpiritus maligni ex coꝛde nj. 4.
ehementioꝛ fuit omni pena a quare nij. P
abet ſex efficacias a virtutes ni.QO
irtuoſioꝛ eſt humilibus q; ſuperbis Ibidem
uatuoꝛ ſpiritualiter efficit in mente hominis ni. J.

In hũili mẽte rubeſcit dilectõe ſͦ ext᷑ humilẽ nigreſcitn. D a

n mote eſt recolenda quia peccata diluit lbidem Ka
ollificat coꝛda obſtinata Ibidem
onis eſt cauſa vite a malis cauſa moꝛtis nj. O'a

Ingratis a cupidis fetoꝛem efficit ſupplicij eterni nj. T a

Paſſionis Chriſti meditatio Chriſtum facit liquefieri 1 Di

illari gratia in mentem humanam .
aſſionis Xp̃i deuota imaginatio facit hoĩem cõpati I6 O
aſſionis Chriſti memoꝛia facit hoĩem tutum. ni. E a 3 Xa
aſſionis (hriſti & vulnerum maios virtus relinquitur in
aſſonem Xpᷣi non aſſiimunt mundani a pecc atoꝛes · nj· V
Paſione Qpriſti in mente hominis vigente nullus percipi /

tur doloꝛ ad extra Ibidem X
Paſſo priſto ſubſecuta eſt pluuia miſericoꝛdie a conſola⸗
tionis ?ternre n-A, a
Hhati facimus Chriſtum ingratitudine noſtra ni-Ca
ater celeſtis per aquilam ſignificatur xinij. C

Patris celeſtis reuocatio a ad nos ſue pietat applicatio IE
Fatrem celeſtem delectat laus ſecreti codis ij.· H'a
atria celeſtis continet in ſe lon geuitatem diuturnitatem ſa
Hatria celeſtis ſpirituſſancti gratia demonſtratur v. E
Patrie celeſtis lux defluit per Xpm in regionẽ celeſtiũ.nj.X
Hax teddita eſt hominibus in neceſſitate Chriſti I. NM
Peccatos octo modis ſanat᷑ diuinitꝰ. lxxij. D cir. .a.xljx· A f
Peccatoꝛ vnitiir cũ Maria mediãte lacrima deuotiõis· vij. X
Heccato? moꝛiens amariſſime ploꝛat xxjx· Q
eccato dum ſemel auit ter ceieſtem predam nõ capit mox
Neccatoꝛ quando confidenter cõfeſſus fuerit indicium eſt ſa/
lutis eterne xxxvij. B in fine
Peccatoꝛ leſus a dyabolo confeſſione ſtudeat exurgere pecca
tum τπ Ibidem D
Peocaro⸗ ſigurã in ſe tenet luti a triſticie ſempiterne IE;.E a
eccatoe caret deuotione vergit ad moetem declinat ad cruci
atus — Ibidem Z a

„ . °

Peccatoꝛ mobũ pcti ꝑ 9 ſeſſionẽ eijciẽſ v uet τ+Xονρ;. NAt
Peccatoꝛ non ſanatur niſi integrã fecerit oſeſſionem Ib. P b
Peccatoꝛ vt integre curetur neceſſe habet ſe ſubucere totali

ter confeſſoꝛi Ibidem Ac
Pecate ouomodo a vita a celeſti degenerari di icatur IB. 1/ b
eccatoꝛ ideo altius extollituri in mundanis vt periculoſius
cadat . Ibidem i in fine

eccatoꝛ quantumcunq; malus: interdum tamen conatur

aſpicere lumen felicitatis llv. V a
Pecrato a ſomno quadrupliciter poteſt excitari lviK
eccatoꝛis dies beeues ſunt:ſed noctes pene lon ge a perpe /

tue xxv· G

eccatoꝛi quatuo obſiſtunt li· E in medio
eccatoꝛes per tria fecundantur xK
eccatoꝛes ſanctis co mplantati efficiunt᷑ fertiles in bono Ibᷣ
Peccatoꝛes ſanctis adherentes ipſi in ſanctos permutantur·
X· Ga in fine

Peccatoꝛes perdunt vſiim lingre deum laudandi & ſe acu⸗

ſandi confſſione xxxvVIj.O

eccatoes aquis confeſſionis immerſi viuaces fiũt IE. in fi
HPeccatoꝛes ſemimoꝛtui dicuntur xx M. H a

Pecatoꝛes arrogantes contemplantur i iugiter affectus ſua/

rum oreraromim Qxxvn- N

Peccatoꝛes in gloꝛia hic ſedentes debent contemplart vilita⸗

tem proprie malicie lH.

Peccarore⸗ non audiuntur iacentes in peccato ij.B

eccatoꝛes hic elabuntur e manibus prot ectiõis diuine ob
immanitatem ſui ſceleris lxxiiij. R
cĩoꝛes fetidi ſunt a execrabiles ĩ ocul'oĩpotẽtis dei·xxiij. D
eccatoꝛum perpetratio ante communionem inj.A
eccatoꝛũ ꝓpriũ ẽ ĩ adoleſcẽtia qeſcẽ a bono opꝑe acxvi H
ecatoꝛum eiectio per confeſſionem ſanitatem infert a nime

2 longeuitatem vite xxXVij·

eccatum vbi culpa
Peœatuim ſignificatur per tonitriium eo & ooidit i. „
Item per gladium . xini B
eocatum eradicari oportet per contritionen ·R
eccatũ cõmiſſum in feſto alidꝗᷓ ſanctoꝛũ piculoſum eſt x·T
eccatum mediat inter Chriſtum a nos- vij. I a circa finern
eccatum millim tranſit abſq; vindicta diiiina · x Ra é.
eccatum generat voluptatem vanitatem eternam rena!

tatem . xni S circa finem
n iteratum magis ferit τ xinj.B
ecatũ cõmiſſum latitat in coꝛdibo peccatoꝛũ · xvj· .A cir ˖ fi.

eceatum

— 14

ine⸗
ccatu e
eccaAun

vidert

eccatu
ecratun
catun
zmarigun

eca
eccad

ſrn
Peccata
exunt
Peorats

arant h
Lren ſon
Pena Chr
enſtenta
Mricckt.
Wra
n
enten
en
ere⸗
dit

ſanr
Vemter

114
W Nb
dren öbh
Orere totil

lnze

Gb

Ntmrolchns
Omunfe
Amenconitr

e
d
nnaerr
Dinan
tlesin woh-
Permundae
Garm
or & a
NVG.
fit b in
NB.
1 iffedus iun
ym
plr la⸗

zsͦdine 0

mn
8a Win
2
minenun,

UNN ..

videtur

— lapſum in animã moꝛtez efficit ſ⸗ empiternã xxij. I

eccatum veneno ſuo mentem noſtrã penetrat ſine fine cru
cians xxv· E circa finem
Peccanl expiare debẽt boĩes p ↄfeſſionis remediũ ; xxxvij· Q
eccatum ab homine ſpiritualiter moꝛtuo nec aduertit᷑ nec
Ibidem T circa finem
eccatũ totum emanare debet ad preſ entiã ofeſſoeis IE.in fi
eccatum omnes vires deſtruit τ Ibidem V
eccatum hic bibitum dulce ei timatur e ſed tempore mottis
amariſſimum ſentietur . . xli. G

Pege ſtatus eſt laude diina indi gnus j. Ga
eccati aduentus ſupra rationem Pominis 2 conſenſi im
xxj·I in fine
xxxvij. Qb

Neecara ab Horrere debet omnis homo

eccata per recidiuationem renata: delectabilioꝛa decetero

erunt Ibidem in fine
Pecatis onuſtis nil melius niſi ferre penitentie grauedinez
xxxvij. Qa in fine

Peccant honnnes ad aſpectum peccatoꝛum Proximoeũ no⸗
taturen ſomno

ena Chriſti excellit o omnes penas ni. P

X. T, a

enitehtia abluit recatum
vij· I poſt medium

enitentia triplici ter accidit

enitentia reddit bominem abilem aptum ad gratiam ce
leſtem xxxjx. E in principio
Penitentia aſperitas ignem diuine caritatis validius accen⸗

dit H xxñj. N

— temperate 2 diſcrete 2a ecõ uerſo effectus Ibᷣ cir . fi.
emtens vere debet Drimum emittere deſiderium felicitatis·
xxij. Gin fine

enitentem dyabolus non egreditur „ xxiX. E
enitentes reuiuiſcunt ſpiritualiter xxnj Ei in fine
enitengium infoꝛmatio xxx vij. N bᷣ

enitentibus diſplicere debent praue vite opera Ibidem P
Derfectio trinitatis tria eſſe preſt upponit V .B
erfectionis principiũ dicũt anti eſſe amiciciã vi ; j. N an fi.
Pericula maxĩe accidunt hoĩba in dei dilectõe frigidis · x·
Periclitant magis hoĩes in ſtatu ſecuritatis &; timoꝛis. xxV. I
Conſimile habetur lxvñnj. D
Perpetuitatẽ efficit ſctĩtas deuotiõis virtus a vnitas xij- Q
Peſtilentia ſpiritualis cauſatur ex igne praue concupiſcen/
tie * xxxinij·Z circa finem

lxxni. B

enitentia amara Xp̃m anime albeſcere facit gratia ij· Qa

enitẽtia etiã ſera tpe moetis ẽ aĩe ſanatiua xxxvij.Za in fi.

„ „
ietas vbi miſericoꝛdia 4 H
ietas diuina dupliciter innoteſcit vi. R
ietas per ſtillas ſignificatur vij. E

ſtẽ celitus nõ deſcendit miſi ex ſua abundãtia aut nta æ& I6.
Item defluit tripliciter in hunc mundum Ibidem

ietatis retractio ſignum eſt moetis perpetue lvij- B in ſine

luuia miſericoꝛdie ſecuta eſt Chriſti paſſionem nj.T a
otentie anime interiozes amplius recipiũt roꝛẽ gratie · v. S
otꝰ celeſtis amareſcit poſt cibũ ſumptũ coꝛporalẽ· xxnj.O
. . xxxvui. V b
Xljix. B b
redam celeſtem venantur abſtinente .B
remium celeſte non attingitur niſi meritis virtuoſis capi/
atur xxvni: B circa finem
rincipes regni celeſtis volentes eſſe quiò deceatxxvnjI a
romptos ad ſupplicia nos quatuoꝛ reddunt nj.ITa
rudentia vbi ſapientia Pſalmodia vbi iubilus
udor a virtus eoporalis floere cernitur in caſtis Emini /
bus xxxin. I in fine
bugna debet eſſe inter hominem a dyabolum xxvnj. Q
ugnantium cum carne mũdo a dyabolo doctrina xvi. H
ugnatis in ſtadio h mundi tria ſunt neceſſaria ix· M f
uiritas vbi caſtitas 4—èèù
Puritas hominis hominem exteriꝰ infrigidat interius in⸗
flammat v. T,
ritas vite efficitur quatuoꝛ modis lej D circa medium
Valitas bene oꝛdinata vitã efficit ſpixitualẽ · lxximij.
Xcirca finem
Querere debet homo confeſſoꝛeʒ edoctum in diuina

ſcientia xxxvij. G

Querit homo neceſſit atem ſuam in vallibus huius mundi
ſed neceſſitate ac rt xxvnj. D

Quies anime frequentari debet τ xx. X circa principium
Quiies que fit in domino mentẽ impinguat diuina Pingue⸗

dine Ixxij. E in fine
Quieſcentem a bonis operibus verm es immoꝛantur in ferna
les lix· B circa finem
hen profundius immergunt᷑ aꝗs preſentis miſerie Ib in fi.
Quieſcere debent homines in Cpriſto qui eſt oꝛigo omniſi
bonoꝛum Tre
Quieſcit homo magis in meridie amoꝛis a in nodte peniten⸗

0 .

tie Xlix· V d

tüint
eci⸗
Beci
eet
gog

eonp
ſacere

Rede
efi

. c̃
Kelator

Renous

Pet

e
ſere

WnV9
Wbd
Virtuoſs 1
Bareaſnen
kat wl
nyle
wbiüubilus
Asmini
dom Ninfie
neNA
a Ar RIf

Tinteriusin⸗ B

arcawedium
tuale n
Kar ſnen
Zum ndin n
wih
ris un
MWI.

rncpiamn T*
natinge⸗ d

WFin fn⸗
eun

an

eigoon .
W

h

— 1

AKtio in nobis debet extinguere motus brutales ac?
lvnj Ccirca finem
Rationem hominis vie aut mortis aut vite pertrarſ
xxj· I circa finem
ecidiuantes eternaliter in anima excecantur xxxvij. O b
ecidiuantes audacioes ſunt ad pecandum lu. E
ecidiuantes ſubito moꝛiuntuir xxxXxvij- N a. xxij K in fine
ecognitionẽ humilem in gfeſſione debemus preponere ac
xxXxvij· K in fine
Recuperare volens amiſſam beatitudinem tria neceſſe habet
facere v. S
Nedemptio a conſolatio ſtillant ex Chriſto paſſo nij. B a
efrigeria ſempiterna ex amaritudine penitentie merentur
xxnj. D circa finem
efrigerin beatitudinis nõ capiũt cupidi a auari · lnj. E in ſᷣ
efugium hominum ad ſanctos Xx.G
lefugium ad ſanctos viros facit intereſſe ſuauitem celeſtez
xxxV A in fine
egio coꝛdis noſtri diuerſumoda eſt lxi.S
Retationis trinitatis multiplex reſpectus vji QQ
Renouatio a regeneratio hominũ diuerſimoda xxxvn E a
eſſentia a carne mũdo a demone ſentiũt accidioſi.xrmj. N
eſiſtere peccato a dyabolo qᷓtuoꝛ faciunt hoĩem. xv. C in fi.

etrahere a peccato nos ipſa moꝛs conatur τ xii I
O Kaukhar ones diuine in ſomno accidentes lxxij Q *
Kluationis finis eſt trimitas vi A in ſine

— e eterna non tribuitur carnalibus vij. R cir.fi.
luandi quod hic intelligunt in futura vita in in /
fim um intelligent lxvi. I poſt medium
Banern peccatoꝛ miſtice oco modis xlx· A. xxij· L) cix fi.
ancto vno ſubueniente homine concurrit in auxilio tota

—

celeſtis concio x · Qcir ca finem
ancti ſignificantur per arbores vij. B
tem per aurum a gemmas ⁊⁊aàaaXaàXa.
tem er piſcatoꝛes x.· Z
tem per planetam celeſtem — vij · G
tem per ſydera — Xx.A
Item per ſtellatam regionem x QC&
tem per ventos Xx. 4

ancti agunt in nobis ſemper virtutem celeſtem ſi non indi
ſiti fuerint x.O
em a caſu moꝛrtis perpetue bumann genus pᷣſeruant x X
ttrahunt homines in neceſſitate miraculoſe x. I a in fine
ompatiuntuxr triſticie a tribulationi noſtre vii- E

Concipiuntur per deuotionem a naſcantur per dignam lau
dis executionem x. E
Conſolationis imbrem adducunt a refrigerij ſu perni x·
onfeſſi ſunt trinitate perſonaꝝe in diuinis exiſtere vI.
eſiderant a nobis conſtantem venerationem
x tribulationibus deuenerunt ad gaudia eterna
leuant homines ſua gratia de mari huius vite X. . a
ecundi facti ſunt per ventum aduerſitatis vij .· B
Electuntur ad miſericoꝛdiam a pietatem ex noſtra humili⸗
tate X.T, a in fine
Grari⸗ ſua animabus omnium fidelium ſe inter miſcũt x·A
rati facti ſunt deo per tribulationes a affliétiones x.K

rerce ſove ſua ſemper verſant᷑ circa terrã vite noſtre ·x· .

gne noſtre deuotionis infla mmati efficiunt conſol ationem
ſempiternam x· P in fine
ncluſi in coꝛde noſtro faciunt refrigerium Ibidem Ba
nterponuntur inter nos a ignem ire diuine· x. E a ante finẽ

nclinantur Pominibus ſilas gratia ſex modis x. M a in fine

Maioꝛem efficaciã oſ lendüt v vno tempore a loco ꝙ alio x.· E

on pPar ticipant de acie mundane vanitatis nec terra capi /

xP circa finem

Ditatis †
Laſcuntur per gratiam in anima deuota x. V
culo pietatꝰ reſpiciunt coꝛ bum⸗ anum. niſi interroſti ſint

vicia X
adicantur in coꝛde ſicco 4 Vicijs X. I
i non fuiſſent in nihilum dudum vnuſquiſq; p peccatum

ueniſſet x· A in fine
Secktannar nobis ſuis pijs interceſſionibus 6 Xx· B
uccurrunt ſolum in ſtatu anxietatis G& non proſperitatis
Ibidem in fine
ribulationes ſunt paſſii in hac vita xI a
irtutem totam vite perpetue ſibi deuotis infli mnt x.A
oluptati ſua gratia reſiſtunt X.T a
Sanctoeum nullus illuſtratur lumine beatitudinis ſine gra
tia Marie vij⸗Z a

Dan ctoꝛum auxilium magis lucet in tenebra humilitatꝰ &ᷓ
elicitatis mundane vnj.

Ganctorum ſuffragia a ruina 7 caſu conſeruant coꝛda ſibi.

deuota x Qin fine
anctoꝛum inuocatio deber eſt. e perſeuerans X. R
licit ignem conſolationis eterne x. S.
andoꝛum mutua obuiatio ipſis hominibus x.·B
Vindicta irrecuperabilis x. X
anctoꝛum geſta peccatoꝛibus conuenit audire XAa

g—

nige⸗
en dun

crrupt

inc⸗
pienin

ape
„Rapien
apiet
Sapier
Bapie
dapie⸗
Aeenti
Wurit

Lrinfte
miſcntN
S W
enoſtre ,
nlolatien
XDinfre
lbidmde
aante ſni
Nlain ſie
do XB
uacho
rcaſnem

vyV
lcſn
WN.
*
pecatum
XAntue
K e
Proſertii
oeninii⸗
I⸗
nt 14
144
e
1
ihnd
N
ohiſbi⸗
Cinſtt
1

5

anctoꝛum quilibet alicui homini aut prouincie preponit?

vt a periculo conſeruet . vij. G
Ganctis mediantibus noſtre oꝛationes magis intonant in
Gratia ſua nobis non perflantibus accidunt naufragia coæ
poꝛis & anime x. in fine
Sanctis adiuuãtibo· hõ repatur in viã ſalut? pſtinaz xv· Q
Sancétitas lxij · per totum
anctitatis conditio & natura ibidem I

anctitatem perſectã attendimus penes celelſ te deſi deriũ ac
= idem A circa finem
Stitatez pfectaz nõ efficiũt miracula ſͦ amoꝛd igniculi ib B
anitas lxix · per totuʒ

Ganitas ſpiritualis aĩe cõſert leticiã ſempiternã aæ ibidẽ A
P

anitas ſpiritualis cognoſcitur ex claritate vultus interni
H ibidem B circa finem

anitas mentis a cœporis ſequitur abſtinentiã xj·X
anitatis ſpiritualis natura xlix· B in fine
Sapientia lxnj per totum
apientia mundana · coꝛda infrigidat in dei diletione
”M lxnj.A ante fineʒ
Gtulticia eſt reſpectu ſapientie diuine ibidem
HDW enn Junt ſimul inimice ibidem

QO

0°
*

tẽ coꝛruptibilis ẽ fallibilis 2 breuis ibidẽ Ca circa mediũ
apiẽtia carnis impedit actũ ſapientie diuine ibidẽ ĩ fine
apientia diuina tranſcendit humanam angelicam ratio
nem ükklklklklnmnn) A circa finem
tem Eſt cauſa deum cognoſcendi & in beata patria ſpecu⸗
ndi bbbidem B circa fine;
tẽ in Pumilibo magis viget m ſupbis ib̊ E τ O in fine
Itẽ Gignit᷑ in nobis examiratione diuine dignitate ib N

Itẽ viuuficat coꝛ ad vite enitatẽ. purificat ad ac· ib · O Eca fi⸗
Itẽ Cõfert gaudia infinita:a efficit ppetuitatez vite τα b⸗ V

apiẽtia vera attribiiitur primo deo dehinc mentibo almis
apientia vera ſoli caſti digni ſunt xvxxIRl. V
apientia dei & deus vnum ſunt lxnj: Qa circa finẽ
apiẽtie mũdane & diuine oꝑationes inſimul.lxn·A in fi·

Bapientie diuine quatuoæ attribuuntur ibidem Ba
Sapiens dominatur aſtris ilixnj. I
Sapientis proprium ibidem E
Sapientem ex tribus cognoſcimus ibidem G
Scientia vbi ſapientia
ecuritas lxvnj. p totum

4
*

dyabo lice
Silentẽ a laude diuina dyaboli poſtiliter inſecun ibidẽ G

O mnus

Gecuritas eterne beatitudinis cauſatur ex duodecim virtu⸗

tibus Ixij. N.in fine
Hecuritatem ſoꝛciuntur hHomines in terra humilitatis.G in
aqua penitentie lxvnj. B in fine
ecuritatẽ pollicemur in hac vita triplici modo ibidẽ C
ecurus diu de vita periculoſius moietur ibidem
edulitas lxiij· per totum
edulitas bonoꝛc actuum quatuo efficit ibidem A
emen ſpirituale. fundamẽtiim ſiimmit ex infima parte hu
militatis Ixv. A cir ca finẽ
uaricia deſiccatũ miſ 1 ce nõ pullulat nec creſcit ibᷣ in fine
uatuo modis veĩt ad mẽtes remotas a deo ibidẽ Qin ſi.

enes inueterati in peœatis. deũ abijciũt a abijciunt᷑· xnj. P
enis bona operari nõ valens infirmatio xxvnj· Q
enſus humani tardi in laude diuina obſtruunt᷑ &τιr xini. H
Beperatio J lxvi.p totum
eperatio quit ſit

eperari non poteſt deus ab homine: abſque homirds per /
tetua coꝛrruptione Ixv j. A in fine
eperata anima a coꝛpoꝛe per motem apparebunt que la/

tuerunt ibidem E

Geparati a mundanis dominantur cum ctis mundi inſulta/
tionibus lrxvj.· D circa finem
Berenitas xvij per totum

Herenitas mentis. ſerenitatẽ i indicat vite eterne ibidem A

erenitas quietis ꝓpenditur ex puritate animi ibidez B
erenitatẽ mentis a cõſcientie diio efficiunt xvij. G
Benerata mente vtutes a potentie altiꝰ extollunt ibidẽ D
ermone diuino coerectuis attrahere debet manus & pedes
a prauis faI Xxvxñnij. N
ilertiuiumnm
ientiũ anĩe ↄuenit ſex generibo perſonaz ibidẽ A in fi·
ilentium laudis diuine procreat ſugseſtiones ꝓvauitatis

ibidem C

.
—

implices offeruntur in templũ gloꝛie xrxxini-
itis diiuini amoꝛis:tria facit xlix· H c
olacia & conſolation es querit bomo poſt moleſtiam cox/

Poꝛalem lmi A in principio

ollicitudinis aculeos pabet homo i in hac vita xn:
lxxij · per totum

omnus miſticus:q in dño quieſcit triplex ibᷣ. A circa fi⸗

enect? periclitat᷑ circa honoꝛis gradꝰ· in tra miſerie.·xinj.A

ibidem in fine
Bepatio ab amico vl'actu gaudioſo valde nos cruciat ibᷣ R

lxxi· ꝓ totum

omnmn⸗
omnu
vomm

omn
domn.
vonus
.
p
mnati
dhen

nlun
ui .
deeclon
erod o
Ninnnn
one
nstöͤſt

Rewrm

phitu

Pfitu

Plritu
nde

WwV

den Vittu⸗
W⸗ .
MRin ſne

gomnus in pena qtuos in anĩa facit effectꝰ ibidẽ B ca fi-
omnus in peccatis octo relinquit effect in aĩia ibᷣ in fine

hitib in Bomnus in peœatis periculoſioꝛ eſt cum fit cum conſenſu
n Inne ibidem E circa finem
d d Bomnè é amicus celeſtiũ numinũ 2 deoꝝ ib. R añ mediũ
ibon Bomnæ? eine beatitudinis cauſat a duodecĩ vtutibo iß · in fi.
erttn Bonus dulcis hieſu- attrahitur a deuotis a gratis ij⸗ G
bidm ZBopoꝛ lxxnj. per totum
mapatte bn opoe quietis interrne:ſi non aſſumitur in nocte penitentie
Actaffe damnatio ſubſequitur anime ibidem A
wotſinfre opoamur ſub aduentu penalitatis. a torpoꝛ eſt ſignũ moꝛ
d den tis ibidem E in fine
imiſereni Speculum co dis noſtri dupliciter inficiturx xlix. A e
ciunim Speculũ paſſionis xp̃i:effudit humoꝛẽ celeſtis gre ·.Q
W peculo m ũdane felicitatis homo capit᷑ & necat᷑ xri. K
ntNI Spes noſtra ad eternam beatitiuidinem diſſipatur · dum mẽes
wetotun delicis inclinatur . lv. P
en Lin ſne Spes in adoleſcentiam poſita: apparebit vana xvji· R
cncni pes cõfracta cermt᷑ dum intingit aquis Paſſionis nj. K
n Rpn te vtimur ad ſuſtendandũ a defendendu otra dyabolũ ib
bwiDinin piri tuſſan᷑tus v per totũ xvni per totum
unglel, pirituſſanctus dicitur eſſe lumen octo de cauſis v-E
bam’ Spfrrituſſanctus compatur vite v. E Item vmbre ibidem
umdiridtn Item RBoii 1 1, 5
Na Atem vennnndvdvdo 'L2
ſtem flatui ibicrm 4. Ttem igni v. N1
beon⸗ olis radio v· Vpoſt mediũ.Item Qirculo v. V
e N tem Digit xlvij⸗B
mi ol Spirituſſanctus appetit interioza nõ exterioza v.- R
zi) ug mẽtat in coꝛddibo fideliũ deuotionẽ a ↄtritionem v. R
Mumi in ttrahit coꝛda ſerpentina ſua dulcedine „. T,
miniin gilitatẽ efficit. qᷓ homo poſſit aduenire celo v· M circa fi.
duerſatur fiéto & immicatur peecato V. N
ylun pit poꝛos mẽtis nre vt vapoæ oꝛatõis exalare valeat v. P
irdut. ugmentatur ꝓ g ratiam in code homis vVq añ fineʒ
ſtie ulſun ſue action is facit in terra coꝛdis noſtri vV
ſinn * õfoꝛtat ambul an tes in via patrie celeſtis æc v. E
am αee (Conſumit vicia ca rnis a cũcta mala diminuit v.q in fi.
onatur ſemper f oꝛma interioei & non exterioꝛi ſpecie actio
ukt nis Ixxvii⸗E
lind Ex ſiccat magis hum oꝛes tributationis quam ſol cuiuſcun
Irpcg q; fauoꝛis mundane v. T
a N. Kaareſci ſinceriꝰ ꝓ gratiam in code hbumano v.ꝗ
eai Perr illuc quo motẽ deuoti coœ dis direxerit pia fe v. R

am miſeriam

nfrigidat hoĩez exteriꝰ? ſo: interius mentẽ accẽdit bbide⸗ R
Immergitur difficulter aquis deliciaa v. V
Mobilitatem efficit cunctoꝝ bonoꝛum opex v. N
ouet coꝛ homĩs ad pfectionem virtutum ibidez i in fine

—

ſunq; venit cũ quiete a topoe ſed cũ ſedula actione v. q
don venit ſine lumie cognitionis diuine ib in principio

Mon tenetur in coꝛde hominis. niſi diuerſis virtutibus exer/
citetir

Opera noſtra infomat caritate v. E in fine
Promptum facit hominem ad bona faciẽda VB
rincipiũ eſt q cauſa leuitatis mẽtis & coꝛpis v. N

DPreſeruiat a putrefactione à coꝛtuptione moꝛtis eterne v. P
erfecte mentẽ poſſidẽs fiimo caret ibulationis vq añ finez
Retinetur in mente homims hiimilis ibide; circa ſne⸗
Banat mentis elationem 7b NOWM AX
Baltus inſpir ationis celeſtis: facit ad bumiles V
emperat inundationẽ vanitatis aquã aduerſitatis *².- N

Terret ſua virtute beſtias infernales v. R
Witam ſpiritualẽ efficit in coꝛdibus humanis v. N
irtutem ſuaz non dat ſuperbis ſed humiliby v. N
Spirituſſancti gra ſentit᷑ in ↄotinentibo caſtis Xlvij- E

Demonſtrat patriam celeſteim· v. K

Mominem contemplari facit altitudinẽ deitatis v.C
Maioꝛ eſt in abſtinente ; in guloſo v. K
Balutem vite efficitterrã coꝛdis fecundat ac v. D

pirituſſan cti donum percipitur! in frig oee iubilationis 62

Spirituſſancti aqᷓ: omes preter ſupbos humecta ari pñt v· Q
Spirituſſancti oleũ manet ſuꝑ bumiles a nõ ſupbos v. E
Spirituſſancti generatio miſtica eſt in mari i contritienis G
. penitentie
Zpirituſſancti gratia tripliciter extinguitur

pPlendoꝛ deitatis non lucet niſii in humili vi. K
Zplendoꝛ diuinitatis triplex ibidem O
Status vite preſentis Ixx per totum
Pratus vite preſe entis declinans ad ter rena: adducet perpetu
ibidem

Iollificat indurata v. N
Motum redtitudinis in mente humana efficit v. V
Jon ſpirat in alta coꝛdiũ ſuperboꝛe ſed humiliũ V. T
Lon agit in mentẽ · niſi ad hoc miſtice diſpoſitã v. P

NMõ lucet ſua gra in ſole felicitat? mũdane ib· pꝰ principiũ

ibidem an finem

ixj-D a

Spirituſſancti aduentũ qtuoꝛ impediut v. V poſt mediũꝰ
Spirituſancto mediãte bos effectꝰ? efficimꝰ? ſex z& Mix- H a

—

usfimns
Filanude
us natu
on perm
tatus de
ſttrabit
teminſte
Statuinn
etuinte
tawn pe
4
amen

Binin
läultan
Uublim 1
Guffocat⸗
medum
lchcatur
cege
Nurn
ragi⸗
ggetn
Vpebi⸗
perdin
ons
niſidſt,

miwarun

4
mena
Punope
duncp
unbrsee
manfim
Eintne

ernevl

ius finis nil aliud eſt ꝙ; pluuia triſticie æ dolois Ibideʒ Q
il aliud eſt q́;' exercitatio vanitatis in mẽte humana IB. E
ius natura eit defluere in moꝛtẽ a velociter terminari Ib. I
on permanet quia aut iam non eſt aut quaſi non eſt Iᷣ·RK

&tatus damnatoꝛum homines in maiozem ſui penalitatem
attrabit lv N in medio
Item in ſe ineſtimabiliter cruciatur
Statu innocẽtie ipſa mẽs ſpũ aliter iubilare videt lxj. D in fi.

Ibidem in fine

tatu inferioꝛi hoĩes ſiirſum ferũtur ad celeſ tia τ Xxxv. C
tatum peccatoꝛum ſequi debet contritio a penitentia perfe

Guadetur bominibus conſeſſio a penitentia iutientutis tem
Pore
A

Xxxxvij. a in fine
Su auitas diuini amoꝛis duplicit imbibiẽ ab hoĩbus xlvn.I
uauitas ſpũſſancti mũdanis coꝛdibus acerba eſtimat v.X
ublimitas ſtatus mundi quid faciat Ix.B in fine

*

Suffocationem patiuntur quidam in preſenti τ eoum re

medium xxxvVij. V

Suffocatur homo ex caſu ſpirituali xxxv. E
Guffega a oꝛationes homines fostius aggredi faciunt dya
lum H xxix·E
Guffragioeꝛum ſanctoꝛum imploꝛatio x.·Z.
Guggeftiones dyaboli de coꝛde expellit paſſio Chriſti. ni ·
Puperbia lIxxinj per totum a lxxv· A per totum
uperbia hominis caſum habet annexum perpetue damnati
onis Ixxmj·A cit ca finem
aiiſa eſt moꝛtis ſempiterne lLdbidem H circa finem
Anim arum gener at peſtem l· N in fine
uperbie tumoem ſedat vinum compunctionis n'. N
Superbie ſaltum altum tria faciunt iinxxinj· S
Buperbiam inferunt vniuerſis quatuo-ꝛ Ixxinj A in fine
Buperbiam debet homo deponere conſideratiõe ſue miſerie
M Ibidem O in fine
Zuperbus capite celum videtur poſſe attingere I· B in fine
uperbus moete preoccupatus flebit eternaltter vj D
Superb ab omni celeſti munere ſunt vacui l. I circa finem
udaciam peccatoꝛum inertiam mentis indicant l. Ga
Elate caput erigunt hic:in mote autem inclinabunt in pro /

indum inferni lxxmj:Q circa ſinem
Zubtrahunt ſe duplici cauſa a ceteris hominibus I· T é.· fi.
er aerem ſignificantur v-E
xpertes ſunt omnis vite·xανσ.K circa finem-a lx.A cir · n.
em ſteriles ſunt xii.S
uperborum conditio a natura lxxini· E

.
„
Zuperbis deus ſubtrabitur a humilibus ſa pit ieI iil
uperbis nõ datur virtus ſpirit uſſancti. ſed humilibo· v. N rei
Puperbimus ſex de cauſis Ixxinij. D
upplicij eterni proprium . xvj B in medio .
upplicia quatuoꝛ nos ſufferre faciunt nj.Ia Ko
utgens a peccatis cõſequuntur plura bona lxxiij. in fi. ſes
Burſum vehi debemd toto deſiderio ad beatitudinẽlv.Iĩ fi. ſ
Adctus deum delectantes cõueniunt caſtis hominibo lu
Temporalia neminem nutriunt niſt auaros a luxu nakuumn
rioſos xxxv· B in
Tempore mundane affluentie i nfirmioes ſumiuis in dei co. um
SZnitione xxij. Qin fine In bonis infirmamur 2a ſancti a S
nobis elongantur v ⁊ꝛ ==” xXxxij· R rumt
Tempore proſperitatis hmo areſcit:ſed aduerſitate vireſeit rinit
vVirtute celeſti xxvj. B leſtnt
Tempore afflictionis debet homo in contemplationem cele Fir
ſtium ſe erigere æ& xxxvnj. H ue
Tempore gratie cuncta coꝛda euigilant ab ignoꝛantia GGeGEG a
clamant laude diuina æea? XcXclls. A a Aluumte
Tendere debet homo ad principiũ atq; finem qni eſt Cbri / .
ſuis = l. D circa finem
errena eſtimant homines maioꝛa q́; ſunt Ixinj. N .
Theſaurus celeſtis ſex modis inuenitur ·xlix·Z e circa finez Tencen
* Limoe diuinus peccatum repellit a? Aan] S in fine
imoe domini eſt principium a caiiſa totiuis ſapientie dini ener
ne lxni. B in fine
Aimenti deum bere erit in extremis Ibidem ante ſinem An
imet homo non timenda a timenda non timet xv. Q Per
imere magis debemꝰ appropinquante moete &v. Iĩ fi. 2 di
imidus eſt homo ſolitarius in nocte ſed plures ſunt auda H Verb
ces . .— „K. K ao
Tranquillitas mentis amica eſt deo omnibo ſan ctis.lxxij. Aoute
”ÿMä N circa medium WV
ranſeunt per Mariam oẽs fontes gratie · vij· V a ante me. erbide⸗
ranſire nẽo poterit mũdanũ ſtatũ ſine piculo·xxiß añ fi.

rãſitoia reſpectu celeſtiũ nũina eſtimant᷑ acxxi. D an me
ranſmutantd int ſe feliciter deꝰ & homo ſex modisxljx. P .
res perſonales virtutes eternaliter reperte τ vi E .
res perſone apparent eternaliter vnum miſterium trinita⸗
is exi! tentes vi. K
Tribſaeio mundi grauiſ eſt terrenis implicatio æτ v νb
Tribulatione quid am fecundantur in bono:quidam per im
pPatientiam euelluntur . vij⸗T.

„ il
mflloyh
nmedo
üle

e H

udinillis.
Uts boninh
VoNH
WaroSal
WB
umnsin
mur ſancn
WR
ſerſtateſteet
W
Nlatonen de
N
muntia 70
KNa
Deira ſnem
Nvni N
e ute fne,

wientiedid

knrBinfne
mNNN
K 0
Wljt.
nes ſan W
.
ſmncdis il⸗
Na. zum

N

. ſ△
aanteme⸗
Wr n. .

.Danne

dsN
V
rium wn⸗
,
i0 7 15
imgtin
0,

1

Vanit:
Verernionen conſtantem deſiderant a nobis ſancti x· X

alutis ſunt
Verbum dei cadens in coꝛ calidum dilectione dei 2a frigidũ

ribulati ſubſiſtunt vij. N b circa finem
rinitas vi · per totum
r initas in diuinis eſt aperta vi.
ullo fine eſt terminata Ibidem

ſt omnis creationis principium &ι finis ſaluatiõis Ib. in fi.
Tres habet ineffabiles qualitates vj.
liſtincéta eſt hm perſonam ſed indiuiſa hm eſſenciamvj. E
Iultiplicem relationis importat reſpectum lbidem Q
Trinitatis perfectio conſiſtit in vnitate eſſencie trium perſo/⸗
narunm vj. B
tem tria eſſe preſupponit lbidem in fine
Peinitrin perſone nulla alia altioꝛ nec inferios eſt credenda
vj. H circa finem
rinitatis extremitates a medium vi. I
rinitatem offendens magis ledit ꝙ́;' ſi quantamcunq; ma/
leſtatem offenderet V. .
Teintat credere neceſſe ẽ ad beatitudinẽ a dipiſcendãvji.D
Triſtia per predicatoꝛes explicantur vt praui actus reſtrin /
gantur xerxni K ante medium
Lueum reddit hominem paſſionis Chriſti memoꝛia j. E a
Ani homines citius appetunt gloꝛiam mundanam
l I.· M in ſine
Vanitas miindi cognoſcitur tꝑe moetis xxv. I fi.
te pᷣſentis vite tumẽt oculi mentis æa cecucient.lxxnj·
ecirca finem

erbum dei audiunt ceci ſpiritualiter: ſed non vident que
xxxvi· A ante finem

⁊c diuerſa operatur xli. B
Verbum dei pro ridiculo a pueroꝛum ludo carnales dedu⸗
cunt lj· I in fine
Acute reſonat in mũdanis:ſed mox terminatur toepore ob /
liuionis r Ibidem
Verbiei auditu homines imbibunt gratiã ſpiriſſancti. v·
erbi dei auditio demonſtratur certiſſima in caſtis 2 pruidi
cis xxxinj-A a
erbi diuini vox non audit̃ ab immerſo aqs deliciarũ·lj. N

£
WVeſte ſanctitatis a innocentie indutus ⁊? lxij · E
igilantia mundana quos deceat lvxxij. E circa finem
idere deum limpide in patria quid neceſſe ſit xxij. I

idetur deus limpidiꝰ poſt emiſſas lacrimas ↄfeſſi ionis 6
J M XxxXVij:
Vindicta ſanctoꝛũ irrecuꝑabilis nulla ſanabil medicĩa·x. N

.

õs

Vindicta diuina conſiderata obſtinatur bomines c xxxvi.

R W vbi ira dei

Vindicat Cbriſtus iniuriam ſue matris vij-E a

Virginitas vbi caſtitas
iri perfecti debent claudere oculos a terrenis æ imj. K
iri ſet totã fabricã domꝰ celeſtis ſuſtentant · xxxvj· A c.fi.
iri ſancti per ſtellas ſignificantur Xrlifx.-Aa
irtus paſſionis Chriſti a vulnerum maioꝛ eſti in mẽte ca⸗
a amoe nii N
irtutes nĩẽe ſunt cauſa videndi a cognoſ. cendi deũ · jx. Lé.fi.
irtutes anime deficiunt in peccatoe xxxvij G
Niſio beata cooperatur ad vitam eternalem · vij· O a circa fi.
iſuis mẽtis nil foꝛis mittit ſui vigoꝛis ſed intus τ-Xxxvj- I
iſiis beatoeum 2 damnatoꝛum differentialis eit lv. G c
iſum mentis ꝗ deꝰ? cognoſciẽ ꝗtuoꝛ debilitant·xxxvi: E I
iſitatio celeſtis animâ in preſenti ↄſolatur τ Hcir-
ita perpetua quatuoe in ſe continet xii· D circa finem
ita ſpiialis vt in nobis cõſeruetur qᷓ tuo⸗ requirit ·xlix·I b
ita ſpũalis oſiſtit in celeſti gra a caritate diuina l. V añ fi
ita preſens ſemper habet concomitantem pluuiam tribu⸗
ltionis Xpoſt medium

Vi preſens inſtabilis eſt a inquieta 7a Ibidem i in fine

ita preſens tẽpore moꝛtis intumeſcit inun Latiõe pene E
lv. A c ante finem

V preſens profundat i in ſceiere tribo modis · lxxij· T an fi.

ita preſens aſſi umitur vt homo vitam perpetu am conſeqᷓ⸗

tur xx ni H circa finem
Kit obliquata a veritate iuſticia capax motis demon⸗
atur . Ldbidem in ſine
ite preſentis miſeria tria mala facit .0.
Vi⸗ perpetue Principia ſimt celeſtis gratia amoꝛ diuinꝰ ac
xlix. O f .
ite puritas quatuo modis efficitur lxi· Dcirca medium
itam preſentem tria ſequuntur lxxi· M circa finem
niere nemo poteſt celeſti vigoee ſine deuotiõe animę · li · H 3
circã finem
Pee oꝛationum noſtrarum tenduntu r quatuoe modis in *
ribus dei nj-V. —

oces ationum velociꝰ a deo audiuntur tempore contri⸗

tionis li. Gi in fine
Voces caſtoꝛum citius audiuntur in auribus diuinis. xxv.

I circa finem

V oluptas mundana exteriꝰ videt᷑ aurea intus argentea 6

xnj· O circa finem

orfert
ſaen
ffufus
wüngr
c⸗
unbu
Cuſtr

Inch

t wn⸗
tbi tra de
wSe

V
inmete a⸗
niN
Nüle.
WN
Oacnaf⸗
S N!
eſt e
wuel
AHord
irra ſinen
ltit AMVb
ralNaffi
nmm vwd⸗
orncdum
benin ſne
EtEX
nte inem
Amß.
amcorſei⸗
Ucircafimem
uns dnn
demnm
Vjr
immthinm
ſatc ſyem
otcfmem

N wods . .

ſip⸗V⸗
ncornt
hmm
diuins M
laing
anted
ha“ nnen

—

AXp̃us natus eit frigiditatis a tribulationis tempore j G

Nunqꝙ aduenit menti humane ſine refrigerio a protectione

Pũs per arborem ſignificatur 1.A
Iem per auſtrum H vij O b
tem per candelam nj-B a ix-A
er aqulaml. B Per magnetẽxxv· B Item per ſolẽ

nj. A.xxv. N a Gaxlix·Z Item per vermen.i QC Ité

per ſaliuã eo ꝙ eſt odor patris. E lItem per piſcẽ. mi DHD
Per auem habentem caudam ſerpentis & hoc in ſua aſcenſi/

one. j. B Item per oculum .. nj- R
Xpᷣus compatur aquile eo ꝙ proprium reliquit regnum:
2 venatus eit hominem perditum— .
Amicus noſter eſt propter quatiioꝛ ij.B

Amareſcit in crudo coꝛde ſed in deuoto dulceſcit ij. Va Z
Albeſcit gẽe anime deuote pᷣuia ↄtritione 2 penitentia i. Qa
Attrahit cuncta coꝛda hominum ſua gratia xj- A
Attrahit mediante liimine a caloꝛe ſui amoꝛis xlvnj. E
Attrabit magis coꝛda in amoee ſibi vnita ꝙ per peccatum e⸗
ngata Xljix. Z
Attrabit fideles per iubilum a gaudium pie mentis Ixi N
Apparé facit intra domũ coꝛdis minutiſſimos dæfectâ: xxv. A
Conceptus eſt ſicut citiuſdam auicule pullus ſine carnali a
ctioͤne ð i H
onfert virtuoſius gratiã celeſtẽ ꝓfundatus in mẽte iij E
auſa eſt in nobis ſue beatiſſime viſionis xV. G

Diffuſius ſe largitur humili q́; ſuperbo ͤͤ. A
EHxtinguitur tribus modis in coꝛde hHomims nj. B
ffectum gratie nullum oſtendit: niſi in coꝛde deaurato vir
tutibus EEExf xxV.B
Criſtus incarnatione ſua Mariam penetrauit &τ ea ilen 27

Inclinauit ſe nobis quatuoꝛ modis n Ha
ucet ſemper mẽti humane per gratiam quamuis propter
edium peccati non ſentiatur a nobis vij I a circa finem

umen eſt a ſplendor totius celeſtis patrie X
atuit per triduum ſub terra xxV B
oꝛitur in coꝛde noſtro in ſalutem n-Q a

iſeccoꝛdiam ſuam duobus mediantibus influit in hune
pundu “ Vij . Gin fine
Jons eſt omnis tuitionis a fons omnis gratie xXV Q

atiuitate ſua comprobatur effundere aquas gratie cele⸗
*ſtis ac i

atiuitate ſua herbe cappari aſſimulatur

xxj. E in. fine 2·xxv H

Nequaq ad ſe trabit hominẽ niſi homo amoee ad eum ap⸗
propinquet xxxv. B in fine
Matus in coedibus peccatoꝛum moꝛitur ſed viuificatur oꝛa/
tione deuott e T
t naſcat in nobis per gratiã neceſſe eſt æ&:. N a.j. B a
eœatoes ideo altius in mundanis eleuat vt deijciat pericu
loſnis l. B in fine

Quantomagis per gratiam nobis oꝛitur: tanto nos in pecca

to ſoporamur vSö lxxnj. G
rahit nos ad ſe mediantibus ſanctis apoſtolis ix. X
Ap̃i natiuitas i per totum
p̃i natiuitas per oꝛtum ſolis ſignificatur 1.B

pi natiuitas eſt viuificatiua letificatiua effectiua Ibidẽ
ꝓaruit humilis a depreſſa ac OAOV
onis eſt vita ⁊ malis moꝛs Ca
KXKp̃i mos atq; paſſio nõ aſpicitur in nocte peccati: ſed in die
conuerſationis a virtutis nj A

Heſus in languoꝛe deuote nominatus conualeſcere
Vheſus per odorem vinee ſignificatur: quia fugat
motus concupiſcentie ac gj.
heſus humilibo dulceſcit a ſapit: ſu pbis aũt ſubtrahit᷑ IG
heſus tota ſua gratia anime deuote ſe inclin at ijN
heſus in coꝛde deuoto dulceſcit ſed in immundo am areſtit
Vheſu nomen eijcit a expellit venenum ſpiritualis intoxica
tonis õ tt 3.C
Vheſu nomen quanto diutius meditatur tãto magis ama
reſcit =ð .D
heſu nomen eius fructus a operationes i.E
Vheſu nomen qui deuote nõ nominauerit irrationabili ari
mali irrationabilioꝛ eſt ,-ER
Vheſu nomen dormientem in peccato excitat ſemimoetuiuim
vmificat u. H
peſu laus atq; memoꝛia ſex facit effectus ° u. Ba
maginatio deuota paſſiõis Xpᷣi facit hoĩem cõpatinj. O
maginatio peccatoeꝛum cum dulcore deſiſtere facit a pecca
tis = tvij. O
Imaginationẽ defomitat & vilitatis noſtre ſ. equiitur quies

mentis feliciter in domino lxxil. circa finem
¶ Tabula moꝛalitatum Secunda ſuper Lumen
anime finit feliciter

Kp̃o mediante datur contritio beatitudo virtus æ ni.N

eum 4p:
B in ſne
tatur a,
Abe
ange
Binſee
osin an
luni
wertauun
denmna ldd⸗
0a
C
6 N
alelere .
68
uufugat
il
ahit ls
GN
wait „
Sintovica
70
nagis amn
6
vnikeu n.
.
uul . .
1H
1
tini 5 .
tama,
lr ones HZ
cafen
Vmn

nog
potu

mn⸗
d
ſam
nnsp
lisan
tam
lou
dens qu
guodan
Pam
Wd
das
cept
rit
u

¶ Pꝛologus
Vmmi mihi pontific fauẽte gratia eiꝰ
pariter ad inſtinctũ huc decreui ad lau
dem dei ac in ſalutem proximi ↄpilare
ederecq; tractatum eumq; quem ſic non
fruſtra condidi cunctis cuncta oꝛbis
Beclimata fidelibus amoꝛis diuini deſti⸗
◻ naui ſtimulo agitatus Super prefato
AMnimirum rennuiſſem opuſculo edito
2 ltimẽs proꝛſus omnino de magis huma
no generi ingenus artibuſq; prodeſſe niſi hi quoꝛũ preſens
votum ad rem deuentũ aures oblectat mihi meduloſo in⸗
i a timido audaciam & animum in domino incuſſiſſent:
Cum enim quidam: quibus hocipſum circa quod preſens
iam verſatur noſtra intentio opuſculũ innotuit timens ve⸗
ritus preſumptionis diuine confidentieq; puſillam ac im be
cillis animi publicani me deniq; eſſent ſalubriter exhortati
vt aim quem conceperam intentum: pꝓroducerem ad effectũ
oꝛum tamen adhuc egoipſe nõ acquieſcens conſilio diffu
dens quamplurimum de meipſo:hunc Vtro volui palliare
quodam ſimulationis velamine: obtegereq; tractatum · atq;
ipſum ob hoc reliqui imperfectum. Reuoluto interea duo⸗
rum temporum aut annoꝛũ circulo cum ſummus pontifex
quadam die tranquillius in ſe quietus placiduſq; effectus:

40

cepta predièétiadhuc tamẽ incompleti operis aſpexiſſet · ve⸗

vitatem q; & diuerſitate; mir abilium effectuum in natura
quos in hoc breui perſtringam ſtilo opuſculo æa tractatu-
mente armatus a ſcrutatus:oculo intuituſq; fuiſſet:cepit di
ligenter inquirere. vnde aut quo opifice ſeu auctoꝛe oꝛtum
prelibat? liber atq; initium habuiſſet. Comperto autem eo
multis multũ ſermonem coꝛam eo voluentibo hinc & inde
qui cauſa predicti extiterat & oꝛigo operis preclari. Remũ⸗
do ad me epiſcopo eguneñ literis deſtinato aſſcitũ me ſic
ad ſe accerſiuit ſue vt aſtarem preſentie in hunc modum Jo
hannes ſeruus ſeruoꝛum dei ſalutem tibi & apoſtolica m be
nedictionẽ. Non decet lumen candoris fidei quiſquis fuerit
ſub modio poſitum non lucere:librũ reuera quendam:quẽ
lumen vocant anime. Precipio tibi ſub virtute ſancte obedi
entie qui & tibi vt cõperi aſſcrihitur. preſentie mee offeras
ſine excuſatione propria in perſona. Eerera que predicta
ſanctiſſimi patris ſummi pontificis otinebat epiſtola cauſa

obmiſimus breuitatis. Ad hocq. deuẽtum eſt: vt tribb mihi

datis in auxilium. eone Xmundo ſeuerino triplici lingua

peritiſſimis:vita ee moꝛibus floꝛidis: ſciẽtia fulgidis:ꝓuidis

5„

dine: de grero
in latinũ nondum tñſlatos.diligenter celeriterq; tũſferrent·
quoꝝ aĩatus ſolatio predictũ totũ ↄpilandum vtute libru

et honeſtis qui libros quoſdaʒ de naturarũ odi

ſiue a opuſculũ hoc ſum agreſſus. rigita ita is m
vno.ſine intermiſſione die & nocte:h ic cõplendo inſiſten 8
operi: ſtudio ineſtimabili iugi diligẽtia miltis:va

ribus inſudãdomulta legẽs:multa au

udiens p meipᷣm diuſa
auditu q; digna experiens a diſcernẽs a ſiqd fide dignũ erat
interſerui: ν auũt falſitatẽ huũit annexã aliquã: xepuli a ob⸗
miſi. Gaudeo nihilominꝰ vehemẽter. licz ſit vtilitatꝰ modice

eſt tñ falſitatis minĩe: li iſte oĩ dignꝰ ſtudio e& amoꝛe In cð

rei eiiidentia potioꝛes viri a elegãtiſſimi: & gr̃a dina ꝗ pñtiĩ
tpe iam exiſtũt:hũc libʒ velud melioꝛem factis:qimmuis foꝛ⸗

taſſis nõ faciendis:tota anhelanteſ vtute appetũt a inqrunt

Preter ea ſunt ꝗᷓdam voluĩa: in quibo multa veritatis ↄti⸗
netur agnitio. In hoc auũt opuſculo: maioꝛ curioſitas q dele⸗
ctatio imienit Et ſi milla in eo vtilitas alia cerm oĩ tis pul⸗
critudine cuiuſcunq; artis & ſcie: ex hoc voluĩe: mens ipſa
hoĩs exonat᷑ Nucleꝰ etem atq; id ꝗd dulciꝰ in cũctis libris
reperi:volumnni inter ſerit pᷣtaxato. Rulliq; ambiguũ quin
maioꝛ vtilitas ꝙ; eſtimari valeat ex hꝰ nobᷣ volũie eluceſcat.
mirac; voluptas & declaratio rõnis:induſtrieq; hũane ſapi
enti ex hoc libro hoĩm: ridiclm aũt ignoꝛãti.preſertim cum
ex cũctis ꝗᷓ habere potui ſummulis:libris:opuſculis:ſermo
nibus & voliũibo vniuſis d meli? verius:diulciꝰ c; e vtiliꝰ
fuerat:hꝰ excerpſi Nulliꝰ quicꝙ; intſerẽs aut miſces. q aut
non declarauerim aut ofirmare nõ poſſim rõnibo validis

viuidis atgumentis. Ex multis ergo in vnũ collectiſ mimese

phoꝛum aſſertionibo varijs venatꝰ ſum vndiq; mira circũ⸗
ſpecto ſolicitudĩe a cautela:q̃ ĩ hoc opuſclo ↄtinent᷑. Oblatꝰ

elt tande; lib hermetis de copibo tnᷣſmutandis. Itẽ lib ꝗdaz

laude dignus de tuoꝛ tiſcendentibo algaſel. Palemon autẽ
de ſignis naturaz Et moꝛientes de zonis & climat ι mundi
Belinꝰ q; de inuentiõe artin. Nõ dũ tũſſati erãt s de greco
TPprio labore tñſtuli in latinũ In deleto ſecũdo hi reperti ſũt

libri tdente iudeo- videlicz Publiꝰ celſus de mirabililꝰ

nat᷑e. Cẽto biꝰ de giro oꝛbᷣ. Euax de ſigilł lapidũ Ariſtoteles
de dimẽſiõil terre. Neſtoꝛiꝰ de occiani circlo. Sed a de qdaz
monaſterio alemanie q dam meilibri delati ſunt viʒ Archiſa
THarentinꝰ de euentibo in natura. Rlcabieius in perſpectĩs
Theophil? breuiario dinſa artii ontinꝰ ĩ deſcriptõib⸗
vniũſi rocedẽte vo tpe qdaʒ m retulit ꝗſoam in cathurco

latitare libros voluĩaq; nate.Llic igit deueĩẽs: ᷣdicta exſolui,

H

—

AUnsd

ohn
ſolun
cid
ine
cuiu
jmue
quel
inan
ined
qch
ſper
ſtat
Tan
ne
naln
ſimn
und
8

ſbrh
dd
s
un

gkerd
ent.
ſdrü
nid
ſiſten
ndiuſa
nüar
modie
welnc
gpiti
lus ſu⸗
ngtunt
tohti⸗
koele⸗
pul⸗
Zipſa
libris
quin
ſcat.
eſapi
cum
ſermo
wtli
Gdnt
lidis
Uumer
ctcx- .

us

6%“

lco
i,

¶ Dꝛologus

volumina ꝓP predicto ↄſtruẽdo opere:vbi reptus eſt in vno

volumine. Conſtantiꝰ de naturis liquidoꝝc cucta includens
acœidentia & effectus aꝗ: vini olei: niuis:roæis pluuie pru/
ine. Natura nõ obmiſſa: fontiũ maris:fluuij: ſtagni:paludis
cuiuſlibetq; liqris.ltem Euenus de contentibus oꝛbis rome
imientꝰ eſt ꝗ totam natam pſtrinxit celeſtiũ regionum. Ea

que ſub concauo ſunt oebis lune ediſſerẽs luculenter. Item
in anglica regiõe in ꝓſinona quidã liber amphites videlicet
in edictis philoſophoxe. Item Pandulphẽ de meatibo terre:

cunctas venas: meatꝰ atq; aditꝰ ſubterraneos con flexiõs
ſpecꝰ: antra interioꝛa latibula: cauernulaſq; terrarũ poro⸗
ſitates: profunditates. cõcauitateſq; totius ſeculi materialis
a ambitus:ſubtꝰ terrã enumerat ſigillatim. Hos etiã libros
nequaq; duximus obmittendos· videlicet Iſidoꝛe in hiſtoꝛijs
naturalibus. Solinum de ꝓbleumatibo reru. Ruicennam in

li .· mineraliũ: 6 de· mmj. diluiuijs. De gratia aũt a fauoꝛe quo-
rundã medicoꝛũ hi mihi libri oblati ſũt ſcʒ. Iobanes m eſue

in pina & ſcca practica. Philaret? de naturis febrium. Item
Plimꝰ in ſpeculo natali. Eo etiam tempore floꝛuerũt pariſiꝰ
libri hi Theophraſtꝰ videlicet de ꝑte ſenſitiua. Apharabiꝰ
de differentia regionũ. Albert? commentatoꝛ de impᷣſſionibo
aeris. Cõmentatoz auerrois arabs erat. Nam floꝛut ĩ arabia
qui a commentatus eſt libros ariſtotelis vniuerſos. Inueni
inſuper quẽdam libʒe palencie:qui ſumma T hemeſtij dictꝰ
naturalium entiũ vbi etiam entia diſtinguunt᷑ naturalia a
entibus incoꝛruptibilibus & ſupernis. Cõmenta etiam mihi
allata ſunt. Sim plicii a Zenonis. Probleumnata tũt philoſo
phi famoſa erant & groſa vniuerſaliter toto oꝛbe in quibus

cunctoꝛũ effectuũ a euentuũ ĩ nata cauſe explicant᷑ a tq; pu
cipia ſigillatim. Ypocras & ipſe m placuit dictis ſuis: maxiĩe

in eo quem fecit. Gpichmeoꝛũ als epidimia libro vna cum
Iohannico collega ſuo. Suꝑ omina autẽ magis huic operi
eſt cõgiais. Calcidius de natura qñte eſſentie H maxime in
timeo. Predidtoꝛum igit᷑ doctoꝛ um quoſdã obmiſi non im

merito libros pariter a ↄmenta ꝗbus modica ineſſe videbat

vtilitas. Solos vero hos ꝗ in vſu erant tũc tꝑis libros volu
mina q; varia a diuſa ad quoë manuductꝰ cognoſcẽdam
veritatẽ eoꝛundem:nullo ambiguo dubioq; reperto: verius
ſrd ſum a dulciꝰ arbitratꝰ hoꝛũ inſinuatõe facta laudabili
tenoꝛe multimode veritatis noticiã vt plerũq; luculentiꝰ vt
potero impertiar vniuerſa · & verit? gdem oẽm longitudinẽ
ſolã eam ꝗᷓ modernos delectat appetẽs breuitatẽ. Vidi oñter

Enditiõ; pumanã tot a tãtis foꝛe incomodis vanitatibuſq;

1Y

D:ologdgas“

coriiptam vt nil ꝗdem veterum ſe vtpote eſſe ſatagant per
ſpectoꝛes: ſolas vero velint diligant nouitates. Quãobrem
cuiuſq; rei intuitu a conatu: ſtrue: nouã ſtilo nouo efficiã:
et vetuſtatis veterũ obliuioni datis iã Hoĩm varijs rudimẽ⸗
tis. Vidi nibilominꝰ? cecutientẽ foꝛe velamiĩe vanitatis obte
Ctam varie obnibilãq; natam: vmbroſis adeo aſpectibo ob /
umbłratã.vt iã in limpida luce aĩe:motis ſtet caligine. vt ita
dicã penitꝰ palliata oĩ interioꝛis iocũdi ſolatio deſtituta. Et
ſiqd fructuoſe iam in agnitiõe imbui debeat veritatis vrgẽs
neceſſariũi eſt vt ſibi via oſtendat᷑ regni celeſtis:verbis ꝗdeʒ
et diuerticulis modicꝰ:plibo vero nat᷑aꝝ effectibo a exẽplis
vnde exẽploe libꝛe edidi ꝓ quẽ hũana imbecillitas ĩ luĩe
valeat vere agnitiõis crebriꝰ infoemari. Conſtat deniq; affe
ctiones hoĩm iã:eo ꝙ mundꝰ in maligno penitꝰ ſit vinculo
eſie obliuiõis varie infelicit᷑ mancipataſ. Mũdanis em munc
hũanꝰ tã auide ĩtentꝰ aimꝰ dinox ſtatũ ac ſuiipſiꝰ Pitex ee
ſalutis inſciꝰ: oblituõe valida ignoꝛãtiaq; oꝓpreſſus. Vt ĩgit᷑
deitatis ꝓprieq; ſalutis memoꝛiã rite ↄgruo tpe habere va
leat atq; obliiuõis dementiã abiiciat & repellat. Congruũ ẽ
vt in natalia qᷓ ꝗ dem difficulter labunt᷑ a mẽoꝛia ocim mẽt

figat. Natalia ergo ĩ hoc ſe exẽpla offerũt:q̃ obliuiõeʒ mẽtis
oẽm auferũt: memoꝛiã vero inferũt a inducũt. Ad hecq; iã * Ip
deuentũ eſt: vt tam tãta inoleuerit ac increpuit huãna fragi
litas ᷓ hõ faſtidit & laceſcit auditoꝛ eſſe vbi dei:niſi ipſe qui ðð
verbũ dei pᷣdicat aliꝗqd ꝗd audientibo delectabile a gratium 4
fuit:inſerat a inducatqd audiẽtes alliciat vt coꝛde obtẽpent g
humeros ſubmittãt. Hec aũt a cundiis eſſe credit ſilitudo G
ↄfoꝛmitas ex emploꝛũ ꝗᷓ coꝛ maxiĩe alliciũt a attrabũt huma d
num. Operã aũit ad hoc dare neceſſe eſt p̃ᷣdicatoꝛe? quemq; ſe⸗
verbi dei ac ſeminatoꝛem boni operis:qᷓ xp̃m parit in aur ib⸗ etn
auditoꝛis:vt plantet & irradicet & inſtirpet cognitõem eter / nenn
ni luminis ꝓuta omnium creatoæ in coꝛde vniuſeuuſqs hHo dius
mĩs. Cognitio aũt conditoꝛis ex earum dependet ꝗs creauit cun
rerũ odine a nata. Balubre itaq; ydoneumq; hoibus a ↄue tur
niens vniuſis quendã de natarũ librũ ↄdidi o?dine mediãte tiet
fragilitas conditionis humane oculũ valeat mẽtis figere N.
in ipſiꝰ diuinitatis luĩe & candore. Reuera ↄienientiꝰ qdem din
Predi cat᷑ oꝑe q; ſermone.eo ꝙ; videant tacè vba:loqͥ vo oꝑa eſe
2 — ic nimi ꝓꝑ oẽz mõm mag edificat hmo nẽ ĩ duétõe dino 2
rum ĩ nata oꝑm:ſeu ĩ ductiõe nataliſi exẽploꝛ:q́; hmonibb „
exhortatiõm libʒ ſeu vboꝝe.Quapꝛ libʒe q;daʒ de creata
rum a nat᷑aꝝe vigoꝛe ↄpilare arbitroꝛ:q creataꝝe mẽti nte inꝰ 1
fulgeat irradietq; creatoꝛ. ¶õteſtoꝛ aiit coꝛã deo ꝗ́ hꝰ editoꝰ N

eH
Wen
enoi
dini
sobee
wobe
Etit
n B.

Sgi
xels
ili⸗
gaffe
culo
unce
1
gii
va
ü
et
s
gů
ftagi
equi
atum
epent
o*
ume
t/
o
vit
ue
ite
ere
den
ſo
v
O
in⸗

¶Titulus BDꝛimus

libri extiti: ob nullam mihi impendendã vanam gloiam
honoem:ſ̃ ſalutis ꝓximi ob deſideriũ a amoꝛem. Maborem
aũt quẽ habui in pñti voluĩe ↄpilando cunctos legentes adð
hoc conitiro ptrahbo a aſtringo.vt ſi ex eo in ſe & in alijs d
ſeminãt vbertatis aĩe & ipſe rogẽt me dignum celica eſſe in
eſſe. Quidã aũt ex eis ad ꝙs pᷣſens ſcriptũ primũ deuenerat
ꝗa titulo carebat impoſito:me q dem proꝛſus neſcio nomen
ſibi ad placitũ imponebant. Tũ qa auctoꝛ hbri nõ aderat:tũ
ꝗa qui ediderat eſtimationis minie apparebat tum ipſum
ſibi vtpote a ſe factũ vſirpãtes. Quidã ob laudeʒ vanam e
friuoloſam aſcribebãt. Et qa bumiliter me recognoſco in⸗
dignũ hoc libro tã faciendo ꝙ; facto cenſiii. Ieo nõ gliando
dico merui vt ſummꝰ pontifex Iohãnes Hunc librum vellei
Lumẽ aĩe nücupari.: ¶ De Hatitate xpi· ¶ Kitulꝰ I.
S ALini libro & mirabilibo mũdi. Hoe etiã

inꝗqt vnũ opeꝝ nate mirabile ↄprobatur

—

G ex diuiſo ↄtimio lapide aut monteè
aut turri eminẽte arbor ex non preiacẽte
materia vel ſemiĩe alta naſcit᷑ & frondoſa-
41 Bed hec mira dine nate ſunt opa. Sed P
Rarborse xpm ouerit deſignari Vam ſicut
ar bor exicata arefacta: nunqᷓ; virè frondé
q; poterit aut floꝛê: niſi effoſſa fuerit a ĩ alio loco luna plena
feſtinãter celeriterq; plantet᷑. quẽadmodum oñndit ↄmẽtatoꝛ
auerrois:ſuli:de plantis axelis. SRic nimirũ ꝑ omnẽ modum
xp̃s in coede nr̃o arefactus ob culpã: nequaq virẽ poterit pᷣ
gr̃am aut floꝛ niſi de radice ſinꝰ paĩne: p violentiã coactiuã
q; mentis nte deuotõz erutꝰ fuerit a effoſſus: in coꝛde ntᷣò
denuo liina plena mediãte: id eſt maria matre ſua int᷑pellẽte
feliciter fůit implantatꝰ. Sʒ tũc ↄueniẽter ꝓ lapidem montẽ
et turrim maria matex omnis ſpei fotitudinis & virtutis cõ/
uenisetiſſime figurat. am ſiẽ lapis humoꝛẽ imbibit ſine ſui
diuiſio vt aſſerit Auicẽna. Mons valde irroꝛat celeſti a fe⸗
cundar Ftellatione vt Ptholome? almaieſti i ht turris na⸗
turaliter hẽt diffundere voces ſonitꝰ in loöngum latumq
circunquac;. vt aſſerit Tharen. Bic nimirũ p omnen modũ
Naria dei mater roꝛẽ dinitatis eine: humoꝛemq; fecũditatis
dine imbibit abſq; ſui diſione cœruptiõe & pcul fugata
leſione:moe lapidis ſiue petre celeſtis ſecundat impᷣſſione a
vtute ſpũſſancti moꝛe mõtis alti. Sx a voces ſonitꝰ q; dinoꝛũ
gaudioꝛũ a ſctate pᷣdicationii lõge lateq; diffiindòt ꝓ climata
oꝛᷣ moe a exẽplo pulcre turris. Applica: B Pus ĩ valiu li⸗
In oꝛtu Adem ſoł cũcta aĩalia ĩ ſuo nitunt᷑ tñſitu naĩalit

. .
.

õ

—

H
4
.
.
6
“S
2 4
S
*
W
d...

”

4Ticuluis ¶ Pꝛimus
greſſii ſe faciẽq; vertè ſuã ad ſolẽ oꝛientẽ. a iõ ſubiũgit dics
Briente ni mixe ſole piſcis ſui motꝰ oblit? nat᷑alis ẽ in ſur /
ſum 9t᷑ aᷓ fluxũ ſuo raptu a motu obuiat ſolari luĩ è ſplẽ·
dori. Sed & cucta aĩalia in otu ſolis. vtpote ſolis aſcenſum
ãmirxãtia lumẽ tũc ſoł aſpicè natalibo nutibo delectant. C
cã ẽ. ꝗqa ſol oꝛiẽtal ludenſq; aſpectꝰ oĩm ſenſuũ a aliũ ẽ euo⸗
catiuꝰ. Sʒ; tuc oꝛtii ſol ntitas xpi deſignat᷑. Nã ſiẽ otꝰ ſolis
iilificatiuꝰ valde ẽ cũctoꝛe vegetabiliũi viuaciũ aliũq; vir⸗
tutum--vt ait Cholome? almaieſti j. Bz & oĩs hõ eã quã ante
nõ hũit vtutẽ vigoẽqʒ; adipiſcit᷑:dũ ſolẽ oꝛientẽ aſcendẽé con/
templa?᷑. Pl?. n. vtutis influit ſol ĩ ſuo oꝛtu cũctis creatis
I meridie æ occaſu.Siguũ etiã h ẽ ꝙ oꝛiẽte ſole ĩ ientalibo
partibo horrẽdi fragoꝛeſ a ſtrepitꝰ audiiint᷑: ꝑ d maxĩa tũc
ſoł oꝛiẽtis vtus eluceſcè ↄprobat᷑. Patet gꝰ ꝙ oꝛtꝰ ſol viuifica
tiuus valde ẽ. Sic mimirũ ꝑ oẽm mõm ntitas beatiſſima dñi
nẽi iu xpi viuificatia eſt deuotax oĩm ſcʒ aĩa⸗xc. G letificatia
hũane angeliceq; vtutis: effecti uacq; eine frui tigis: Petaech
ſalutis. Applica: QIſwdord i hiſtozæus natali. Vermis 198 2½A
circa aduentũ eſtatis ſñ piacente ſemĩe inuiſibilit naſcit: ſinse
ſanguĩe occultat᷑ pauimẽtis. parietibo arboribocq; & tectis:
most? ĩ bieme: veuiuiſcit ĩ vere: a volat ſexeno aere exñte. Sed
tüc vmis ẽ ipſe xpc·ꝗ nõ hoĩez ſe. h vermẽ aſſerut ꝑ ps. Mer.
mis etiã oĩſ cũ pungit᷑: ↄtrahit ſe ad teſtãvt ait ps ? vjialũ
li. Sic a ipſe xpc vbis ↄpũcto blaſphemie otractũ fecit pacie
infinite. Vermis ergo xpc 6. Aſplica. Dic xp̃c itaq; circa ad⸗
uentũ plenitudĩs tpis naſcit ſn vllo virili piacente ſemĩe in
uiſibilit ac inↄphenſabilr a tã Puana anglica rõe ſine ſan
guĩe fomitꝰ a peti. Occultat᷑ iudeicis coꝛdib⸗ ſub pauimẽtis
Pũilitatis qa pauimentũ pede terit · ſub pietibo hũane fragi /
litatis ꝗa ſiẽ domꝰ pieti.ſic hõ fragilitati ĩnitit · ſub arborik
ſpinoſis miſerie doloꝛis. da arbor dura 2 rigida moeit hie
me paſſiõis:reuiuiſcit᷑ ĩ vere reſi urrec': volabt tãdez ſereno
facto aere id ẽ ĩ die iudici· D 1 Cõmenta ↄmentqανd οα
moꝛa onis phᷣi circa pedẽ tromethe. Tonitruũ factũ Tauroa
ſole vʒ oꝛiete:piculoſũ oñndit eſſe valde. C? cã ẽ. N ã tonitriiũ
Piculoſuz ẽ ꝗd fit ex nubibo frigidis hüuidis. danfrigi da
ipſa nubes:iõ in ip̃a factũ tonitruũ vehementi? inflamat.
In nube nanqʒ frigida ignis vapor validꝰ accẽdunt vt ait
płs v ſupᷣ· qa vo huũida iõ ictꝰ tonitrui diutiꝰ ĩ aere oſeruat᷑ ·
Pʒ tüc ꝓ tonitruii delictũ aliqd intelli gimd vel pcĩm. Nã ſiẽ
tonitruũ occidit fetũ in vtero matrꝰ mẽte minĩe ſentiente vt
refert phᷣs v ſupᷣ. Sic mimi x p oẽm modũ peccatũ ainiſſum
interioꝛẽ ocidòt hoĩem:exterioꝛi qdez minie ſe entiẽte. Bed tüe

— — 4— * — — „ . „ * ₰ℳ „ . —2,. .
aueĩent ꝑ auroꝛã ſeu ſolis oꝛtũ: xp̃i veri ſolis nĩitas figurat⸗⸗

△D
—

ut
ta
ui
die
ſub
duf
o
gue
mer
ſun
et
ſui
dart
dat
etii
cl
e
in
ma
,
ni⸗

ſui

Dimus

Nam ſiẽ in auroꝛa arbores a vgulta mouè tremereq; viden
vt ait phᷣus in ꝓbleu. Quiꝰ etiam cã eſt ipſe ventꝰ ſublimis:
qui ſole oꝛiẽte alta arboꝛe a domoꝛũ ꝑflare ↄcutereq; vider
m Sic reuera ꝑ oĩa in natitate xpi ſacrati ſſima atqʒ oꝛtu: cũcte
8 ſublimitates: tã celeſtes terteſtres & infernales tremũt a oci
⸗ diint: fama euentante a volante: miſterij cã mirãdi. Applica-
is B· Albert? in tractatu de vus nat᷑e & artis. Galuia in vaſe
1 recõdita vitreo ſub fimo·xxx. dieꝝ ſpacio occultata ĩ auz
hu4a 9uerti: caudã ſerpentis gerentem: merule ꝑ oĩa ſilem a ↄfoꝛ
mem. Per ꝗᷓ dat᷑ intelligi: ꝙ xpc ꝗ inſtar ſaluie odorifere: eſt
85 ſumm odor deo pfr̃i in vaſe vitreo id eſt ĩ mẽis vio recondit᷑
et ſub fimo humanitatis ocultat᷑ ꝑ ineſtiabilẽ ineffabilẽq;
ii ſui ntitatem. Auis ꝗdem qa in celũ aſcẽdendo volauit. Hau⸗
ſe dam hñs ſerpentis: qa ĩ fine mũdi oĩ ſerpenti crudelioꝛ ſñiaʒ
ii damnatiõis feriet & moꝛdehit.aut ꝗa vt ſerpens ĩ deſerto:ſic

et ip̃e ĩ iudicio a toto inſpiciet᷑ mũdo. Applice?t᷑ E Golinꝰ?

I
lirex. Adqla naſci? ſerenitatis tꝑe:ſj eiꝰ ntitatẽ indicat ipſe
Peo noiltis volatibn clamoeibuſq; dilſis. Sed tũc ꝓ aquilam
1 intelligit᷑ ipſe xpc. Nã ſiẽ aquila ſua regiõe dimiſſa: pdi d
⸗“ regione venari ſatagit aliena vt dit mbᷣ ĩ examli.vnj. Sic
nimirũ ꝑ oĩa xpᷣe regno dimiſſo ꝓprio Pegrinatꝰ eſt in hoc
mo vt hoĩez veneret᷑ ꝑerditũ a mœte a a ſuplicio ſempit᷑no *
6 . G Pß”s in bleu.. n gelu intéſo frigoꝛe q; magno prui
6e na ex flatu hoĩs gignit᷑ in veſte oꝛi aut naribo ↄplicata. Per

4 iſta dat᷑ intelligi ꝙ tꝑe ꝗᷓ predñnabat᷑ frigiditas tribulatõis æ
miſerie ↄditõis humane dignatꝰ eſt vnigenitꝰ dei filiꝰ flatu

enn ſpũſſeti femãà humane naĩe ſuſcipe ex intacta oꝛi dei applica
iu ta vgine ꝗᷓ nimirũ veſtis foꝛe cernit oĩs innocẽtie a pudoris
un Applica: H: Aunb ĩ exam. li. x. Erubeſcat iude? Hereticꝰ q;
1! infelix ꝗ xpᷣm clauſum tnſiturũ ambigit: & natuſũ virilicq
1 „ 9 ſemĩe ↄceptii.Naſcit᷑.n via nate vermis e ligno:ligno dĩſo re⸗
1 manente integro æ illeſo. Cõcipit & pullũ ꝗdaz auicula oꝛe
„ . colligens ſuũ fetũ abſq; oĩ carnali ꝓcul dubio actiõe. Cum
igi? ſint O R nate create a finite natate & terminate:cur im⸗

1 — poſſibile eſtimat humane fragilitatis ↄditio ipſi oĩpotẽti deo
A nata ẽ innumerata: iniminabilis infinita: vt filiũ ſuũ tpa⸗
* 2 * „„ℳ .„ „ — md „ *
liter guaret in vgine oꝛis ſui:id ẽ ſpũſſancti infuſiõe & rubri

„ Vmiculi e ligno ĩtegro ꝓductõe:ſaluo vginis vo remanẽte.
24 „„ Applicet. I Coment Albtus. ſ de nutrimẽto nutribili Ns Argw u.
1 In oĩbo ꝗdeʒ aĩalibo duduũ ſexꝰ vtq; a ꝓparuit p̃ter ĩ anguilla *
. De ea nanq licite dubitam. vtzo ↄparẽ hẽat ſiẽ & ceĩi dez
1 piſces. Vnũ tñ nĩ aſſerit phs aliumli.v.qd anguilla viſcoſi
tatem ꝑ aures ↄcipiat atq; fetũ ghat. Sic aà maria audiendo
. .
. 0£ 8

hoc verbum. Aue genuit chriſtum. Kppliceẽ· R? Ppᷣus in
ꝓbleu. Capparis eſt Perba ſpeoſa floꝛibuis 2 onuſta non ex
terra cłta: ꝗqᷓ mox cũ nata fuit: floes ꝓducit: totã aeris regiõz
ſuo odote dulcedineq; dulcoat: ſuccũᷣ bʒ aureũ valde dulcẽ.
Caxpparis ẽ ipſe xpc. Iuxta illud vſaie . xl. Nõne ego capparẽ
ꝓduxi in ſolitudĩbo 2 in inuijs dict dñs. Xpc itacq; nat? eſt
ex ĩtacta vgine. nõ culta hũano ſemie ſͦ celeſti numĩe·ꝗq mox

du nat fuat: floes pdirxit ſiſ pus vtutis: tota oꝛbis regiõz
odoris ſue ſanctiſſime fame vite adimpleuit ſuccum in ſe

huũit auro ſitatis beate:& dulcedinis ſempiteéne. Applica

Coment.auerrois ſu · n · Phi Embrio ꝗdez viuit vita plã /
te. debinc aũt vita ſenſus Vtimo vita intellectꝰ?. Neceſſe aũt
vt oũ vita intellectiua naſe cit vtrac; vita: tam vegetatia ;
ſenſitiua:id ẽ alis penit? coꝛrũpat᷑. Ded tũc vita intellectĩa ꝗᷓ
eſt vita va 2 pfecla: intelligit ipe xp̃c- vita aũt ſenſitĩa E vita
vana videlicet aĩalis ſe eu brutalis- vita aũt vegetatĩa ſeu vita
plante: eſt vita voluptuoſa carnalis. Applicer ſic. Hec ine⸗
vita ꝗᷓ eſt xpᷣc: adhiic vt ĩ aĩa ntᷣa miſtice ꝑ gẽ̃am naſcabene⸗
ceſſe eſt: vt vtrac iã vita tã aialis: & carnal in nob penitus
coꝛrrũpat. M: Tholomeꝰ almaieſti · j. Eſt aũt valida ex
nata inter lunã ê ſolẽ qntum ad q̃litatũ ſuaxe oꝛdinẽ inimi

cicia a oflict. Sol nimirũ ſo inferre nitit ſiccitatez nataliter

et caloꝛẽ. luna auũt cãt inducit Humiditaté validã ĩ cũctis

coꝛporibo algoꝛzé. Bol int virtualit ꝗdez ſemp ẽ ſiccꝰ e ca
lidus: luna aut humida & frigida Eſt igit valida int ſolem

et lunã inimicicia 2 gflicte. Cũ vero ſolẽ exclipſauerit a ob/

texerit ipſa luna: mox pax mutua 4 coꝛdia ex Parte reddit
vtriuſq; Regiõeſcq a longe diſtãtes: obtenebrant᷑ tũc ceſſan

*

te aüt tenebra: limpidius illuſtrant a in oĩ fertilitate & ger/

mine fecundan? Rõ aũt hoxe eſt. da cũ luna direcke obtexer?⸗

et eclipſaĩuit ipm ſolez iã ex Hocipſo luna vicina ſubiecta
eſt ipſi ſoli · & p conſeꝗᷓns ex toto ſole deuicta a ſupata:et in
ꝗlitatibo adequata. autẽ deuictũ & ſupatum ſt: amica⸗
biliter ↄcoꝛditq; geſcit Ecce bẽs primũ Gauf a fecunditatis
eſt iſta. In eclipſi de; ſol a luna attrabũt vapores a bũoꝛes
de regiõibe vniliſis. Begiones auũt ab hoꝛibo & vaporibus
es purgate in natali ex ſequẽti fructu germie fecundant
Et tũc ꝓcedaĩ ſic. Sed tũc p ſolem ipſa dinitas · P lunã vero
ipa hiimanitas figurat᷑. Et tüũc applicet᷑ ſic. Grandis itadʒ ab

*

oꝛigine mundi diſcodia ata inimicicia fuat inter deü a hu⸗

manam natam: quã etiã ipſe de? daz impugnatone Hoſtüi
diriſch pſ. ecutionibo affligebat. Ruc auit in hac bẽiſſima xpi
ntitate qᷓ huana nata diuinã exclipſauit: incomphenſibilkiter
—

8

Tiins = ¶Dꝛimus

—, — — — ———

P
1

—— . —

..
in et obtexit pax reddita eſt ꝓpetua hoĩto & deo gloꝛia i nexcel
ck ſis Solaris nanq; dinitas: dinac; einitas totũ mundũ obte /
nebrauerat ignoꝛtia & ſlupore. Ruũc auũt in ſui nẽitate vice
d uerſa illuĩ auit felicitatis lũie & cãdore· N Ege ſippꝰ Lero
cr li de veſligis nate. Ad hoc igit᷑ vt vita in aliqᷓ naſcat coꝛpore
neceſſe eit vt copꝰ hꝰ primò in molliciẽ reſoliiat᷑. Sccto to/
or taliter coꝛtũpat᷑. Tercio vt að vitã acceptã imiiolabilit oſer⸗
gii⸗ uandam ſedulo moueat᷑ Exemplũ. Sumꝰ in hũano coꝛpore
nſ⸗ puta embrione ĩ materno vto moetis adhuc qꝗᷓlitatibo qᷣeſcẽ⸗
tibus. Q dem coꝛpꝰ vt ait phᷣus vt vitã tecipiat nat᷑alem
zpli primo ex toto molleſcit:ſoluitur a liꝗtur eo ; vita molliter
iGd et ſuauiter inferat hm ipm tale coꝛpus qñtũ ad foꝛmã ſub qᷓ
ih ſtabat:penitꝰ corumpit. Coerupit·n foꝛma moetis: gigniẽ
i foꝛma vite.Tercio ipᷣm coꝛꝑpus accepta vita: agitat foꝛtiter ẽ
it⸗ mouet?᷑ qa vita in primo ſui aduẽtu imbecillis ẽ debilis a in
1 foma. Motibo aũit ſuccedentibo copis figit᷑ a firma⁊. Sʒ tũc
5 P vitã intelligit ipe xpc. Et tunc applicet᷑ ſic. Ad hoc itacq; vt
ł⸗ x & eſt via ex ſeipo veritas atcq vita ĩ nob P gẽaʒ mmiſtice
. q; naſcat Neceſſe eſt vt coꝛ nẽm in pñti ꝗdeʒ in deuotiõʒ pe⸗
nitus reſoluat᷑: & Põ pariens xp̃m in laudibo a mẽtis totis ĩ
. deũ exceſſiv raptibo felicit moueat. Kpylica · O⸗ Kui⸗
. uicẽna limij- de diluuis. Eons ꝗdeʒ maris quẽ ſinũ 2a abiſſũ
8 . dicimꝰ in ſuo nimirũ oetu oeigine effluxu paruꝰ? foꝛe oſtẽ *
n ditur atq; art?. Dehinc aũt ſua latitudine! millecuplo iux/
N ta aſtra peritoũ ſſiam excedit latitudinẽ habitabiliũ regio/
num. Diciũt em aſtronomi rõiboc; ofirmatũ: ꝗrum ad piis
* op non ẽ mare ꝓut mare in mille excedit partibo ipſam
ſn terram. ved tüc ꝓ fontẽ m arſ xpi ntitas figurat᷑. Nam ſicrit
n fons maris violentiſſimeq; eucit aꝗs: & effundit. vtpote velo
2 eius ꝙ́ celũ iacit᷑ aut ſagitta. vt manifeſte ondit pliniꝰ tctatu
„ 9 de mapa mundi: violentiſſimo q; ſuo influxu aqs attrahit ˖
242 Quãobrem fluxꝰ a refluxꝰ maris accidit. Bic nimiʒꝛe p oẽm
„„ modũ xpᷣi felix niitaſ cultu digno venerãda largiſſime velo
“ ciſſims oprobat᷑ effũdere aòs celeſtis grẽe de abiſſu a ſinu
6S — mie pietatiſq; dine. Sed & huanas mẽtes vio lẽter ꝓ ſtuporẽ
6 9 H mentis ſupꝑ tã ineff abili miſterio ſaluatoꝛ in abiſſum diuine
8 iocũditatis intrabit a imbibit:& ſiẽ fons mar naues nimiũ
„ aaccedentes violeéter deglutit: intrabit 2 ſi ubmergit . vt recitat
“ plinmus. Bic nimirũ xpi inaudita: vecta:ãmirãda:oĩ creature
4„ natiuitas mentes ad ſe tota deuotione acedentes in qddam
. Hr diuinũ gaudium in deitatiſq; abiſſuim ptrahit ee ſubmer gg 2*
ESt tunc applicetur ſic. Np̃i itaq; natiuitas ĩ oꝛtu feliciſſimo
1 Adem ſuo cꝛigine effluxu pua humilis 2 depſſa apparuit
—
0°
ſ△ —
£

l

* „
QTitulus QDecundus (n
Deinde vero vt ẽ nunc ſua immẽſitate ac in effabilitate ĩ inft cteu
nitum excedit linguas: codaa potẽtias Poim oim angelo cf
rum. P Ppus li alium v. Ormeniola auis & regia atq; iſte
magis: ſoliꝰ inbitata arabie regiõis Hec nimirũ auis guttã E
emittit ſui ſanguĩs:ꝗᷓ tandeʒ ĩ aduetin ſolaris lumĩs cãdorr maut
viuiſicata: auẽ in ſui ſpẽm gnat q ↄfoꝛtat. Ecce xp̃i natitatis uer
miſteriũ tã mir andũi. Iſta nimi eſſe auis cernit mĩ xp̃i: hec che
inq; vgo prudẽtiſſima guttã ſin puriſſimi ſanguĩs pꝑ ↄſenſũ be
obtulit ipſi deo e ꝗdem gutta adueniẽte ſandti ſpiis gra: 1
Põ deꝰ in tactis effuſus viſceribo naſcit᷑ in ſalutẽ aQ ↄſeruatõʒ G
ſpeciei griſq; humani. Apꝓplica· A Guido in: j · dlibeto me⸗
ſuo. ux atq; virtus empirrea a ſupᷣmaceleſtẽ pñtat oꝛbem dii
abſq; eiꝰ oĩ leſiõe:lucẽ tribuẽs ⁊a vtutẽ cunctis aſtris 62 coꝛ⸗
poribo luioſis. Bed tunc Pp lucẽ empirre ee virtut ᷓ dem e
luce a virtute: nulla lux: nulla virtꝰ altioꝛ: ipſe dei fili?ↄueni HW
entiſſime deſignat. SDed tũc ↄnter ꝑ celũ ꝗd aptiꝰ ꝙ; mariam r
comienit deſignari. Nã ſicut celũ poſitũ ſitumq; ẽ in medio: W
inter entia videlicz corruptibilia & incorruptibilia ad hocoe K
violenta exceſſiua entiũ incoꝛruptibiliũ: efficacia & vtute
iſta inferioꝛa penitꝰ coꝛrũpant· ;admodũ validiſſimis octo
rönib⸗ Vpoloꝰ & Calcidiꝰ demonſtrauerũt. Sic reuera per N
* omnẽ modũ maria mater xpᷣi moe celi poſita eſt ĩ medio· i·
int incoꝛ ruptibilẽ deitatẽ: & creaturax rõnabiliũ a coœrupti . 6
bilium vamitatẽ ne tam abhorrẽda dei ſñia & vindicta hu⸗
manum genꝰ peĩtꝰ coꝛ rũpat a feriat ĩ infernũ. Applica. Nüc S
aũt notandũ ne aliq́s errare aut obijcere valeat: aut pſumat

ꝙ licet a phis aſſerat qd entia incoꝛruptibilia & diuina non
bẽant teſimitatiõz in entia infinita. ñ veritati intẽdendo di⸗
cendũ ꝙ diuina bonitas ſic prouidit: vt celũ ĩterponeret᷑ ad
tpandum eſtũ primi empirrei q; obb· R: Cõment auer/
rois ſj. phiſi. In hoc nimirũ vt vna foꝛma aut nouũ eſſe qd
idez in aliq ſubiecto aut materia gnet᷑. Neceſſe ẽ vt primu
ſeu Pexiſtens eſſe penit? anibilarer. Di em ſuꝑueniẽte nouo
eſſe: primũ ee manet incoꝛruptũ· ſeꝗᷓret᷑ neceſſario Mn vna
re num ero eſſent duo eſſe:a P ↄñs illa res non vna ſ̊ plures
eſſent. Sed p iſta dat᷑ intclligi. ꝙ ad hoc vt diuinũ eſſe ĩ nẽ̃a
mẽte P collatiõz celeſtis numeris grẽeq; naſcat᷑ neceſſe eſt vt
eſſe pexñs nẽm eſſe videlicet peccatũ malicie ꝑ actũ ↄtritiõis
et penie penituis corũpat᷑ Vnũ tñ ſꝑ pᷣſcito ꝙ nõ Pdeſt xpi
natitas ĩ carne:niſi etiã per deuotiõz pnñtis ſolẽnitatis ĩ coꝛde
natꝰ? fuit in mẽte · S· Ps li de impſſiõib aeris. Rulmè
hũanũ coepꝰ feriẽs penetrat:intuſecꝰ q; inflãmat: tandẽ ex

ipſo eijciẽs exiliẽs a erumpens veſtigia ſui ictꝰ ĩ parietibus. D

. .
* ◻ .
⁶

circumſtantibo coꝛporiq; relinqt: humano cœpe integro

atq; ſaluo nullo menbro ſaucio vel leſo Ecce incarnationis
miſteriũ. Der fulmen intelligit᷑ ipſe xpᷣus. Et tũc appliceiĩ ſic
Xpc itaq; mariã ſua incarnatõne feriẽs ſic penetrauit inflã /
mauit & p ſuã tandem ineffabilẽ nütatẽ exiliens nobiſcum
9uerſatꝰ fuit maria ſalua parit & illeſa. Nec mie hoc cũ ipe
oſtus clauß intuit celo integro ſe ſua vtute ꝓpria eleut. Mẽ
titur ergo ebyon ꝗᷓ vp̃m tanq; per fiſtiilã mariã aſſerit pene
traſſe enti a ipſe marcion ꝗ m fone aſſexit natũ: maria
corupta a denuo reſtaurata Amb in exam.Leo natꝰ?

moꝛtuꝰ pmo ẽ: validis aũt clamoibo excitat᷑. Sic ꝑ oẽm mo

dum xpᷣc natꝰ hodie ẽ:tñ moꝛtuꝰ in nt᷑is coꝛdibo.Vt go ipᷣm
in nobᷣ miſtice viuificemꝰ:ipᷣm deuotarũ or̃onũ validis cla⸗
moilo excitemꝰ. Applica . V ⸗Alcabici? ttatu de motibꝰ
aſtroꝛ. Rqlonarib aũt regiõibo oꝛtꝰ ſol ſub ꝓuo ſplẽédore
cernit᷑ a vmbroſo. In aſcẽſu aũt ſuo tpe ſuccedẽte luĩſus vatł᷑
de cernit atq; magnꝰ. Et iſtiꝰ cã reddit᷑ ĩ hũc modũ. Cõſtat
em ꝙ ſtella qũto ꝓpindoꝛ fuit:tanto minoꝛẽ ntᷣo aſpectui ſe
oñdit:a qũto magis a nobᷣ elongat᷑ tãto maioꝛ appare 9pro/
batur. Q ſignũ ẽ ꝙ ſol & luna exñtes ĩ oite a occidente qᷓ
Vticq; ſunt remotiſſime ptes celi maioꝛes vident q; ſunt atqʒ
eſtimant᷑. Et iſtiꝰ cãm aſſignat ph̊s ĩ ꝓbleuin hũc modum
Multũ a denſum mediũ:ingroſſat ipm obiectũ. Runc aũt
ſic ẽ ꝙ exiſtente ſole aut luna in ciente ſeu occidente młtus
et denſus interponit aer mediꝰ. Quãobrem ſol & luna ĩ re⸗
motis mundi exñtes partibo ſeu celi ſitibo: maioꝛis latioꝛiſqʒ
foꝛe luĩs oſtendun? Maioꝛ ꝓbat᷑ ꝑ ſignũ tali modo. Rit em̃

pbᷣus v ſup̃ᷣ ꝙ numus poſit in aquà que nõ ꝓfunda fuerit

mox maioꝛ ꝙ; ſit in rei vitate apparebit. cauſa e qa aqua
minꝰ? Pfunda mediũ denſum ẽ minꝰ aꝗ aũt ꝓfunda mediſt
denſum eſt. Bic nimirũ eſt ĩ ꝓpoſito. Regio inqꝙꝙ ſepteétrional
frigida & hũida valde ẽ: & ot? ſolis vicinꝰ Huic valde quẽ⸗
admodu Gtebit infra. Sol igit᷑ ĩ ſuo oꝛtu paruꝰ ĩ aqlonari
cernit᷑ regione· eo ꝙ inter oꝛtũ ſolis a regionẽ aquilonatem
paucũ ſit mediũ minꝰ denſum. Sol aũt exñs ĩ meridie: aut
vergẽs in occidente:maioꝛ latioꝛq; apparet ꝗa inter meridie⸗
et ſeptentrionẽ: młta eſt diſlãtia/& p ↄñs multũ mediũ atq;
denſum. Sʒ & hec verboꝝe ſnia ↄgueniernt᷑ de huiĩli xpi natitate
tipũ pᷣferre ↄueĩt a ſigurã. Que ꝗdeʒz ntitas ĩ oꝛtu ſuo && ꝓ⸗
greſſu huĩlis Puaq; ondit deſpecta. Tandẽ aũt ſuccedẽte
fubereſcẽte fide a religiõe xpiana:lſioſa a ſplẽdida apparu
erit toti mudo Rrplica. X Cõmẽt aurois:ſj methaca.
Veonaſ. cẽtia ĩtentõe vocabuloꝛe vij Conaſcẽtia inꝗ tuo?ꝛ

¶ titulus ecundus 3
implicat a importat: videlicet ↄtinuatiõz:otig latõz: ſilitudĩeʒ 5
vnionẽ. Que em conata ſunt: otinua otigua ſilia 2 Vnita ſüt
Per iſta aut dat᷑ intelligi ꝙ ſpũalis coaſcentiai xpi miſtica R ſe
natitais in ſcta aĩa & deuota ꝗtuoꝛ dona celeſtia implicat qr
importatvidelicet ↄtinuatõʒ cũ xpᷣo ĩ etnitate: ↄtiguatiõʒ in ſt
ſcꝛta familiaritate: ſilitudĩez ſi libuit ĩ miracłoꝛũ oꝑacõe:vni⸗ 9
oneʒ ĩ inſeꝑabili cohĩtatione.Applica V'⸗ Expoſito⸗ egi⸗ 3 ”è”è
dius. ſili de plãtis azclis. NHerba nata ĩ terra ſñ ſemĩe pᷣiacẽte SY«”””
Etuoſa ẽ valde medicĩa pollẽs. Lal ba xps intelligit qᷓ vtic; 7„
6 tota vtus aĩe:a mediciĩa ſanitatis ſalutiſq; etne· Z Coõ⸗ n
mẽtatoꝛ alexanſ inj methe. Ex ferro integro & in diſo dudu a
apud vges ſ. ex malleo daʒ ſerpens exilijt ꝑ poros videlicet OS””
ipſiꝰ ferri:malleo integro remanẽte. En nate opa. Cõſidera . O”UMU
g dine foꝛe maieſtatis opa celſioꝛa.Xps nimirũᷣ hpenti ĩ ſa⸗ ꝗ””ÿ”ZM
cra pagina 9 Patꝰ. ex malleo id eit ex vginea cella ſilit ipa S
ſalua & integra remanẽte&ε nõ imerito Idẽ bẽa vgo malleo le
9pa⁊᷑ qa dei filiũ nobᷣ felicit᷑ m alleauit: tirãnidẽ hoſtis expu i
lit: a ſua ↄlſatione pariè & exẽplo nta pectoa ꝓpulſauł = t
Ka Kuiceb li. fontis vite. Lotã vtutẽ ſumũt oebes ex oꝛiẽte ”M
Nã in oꝛiẽte incipit mot? celi:qpropter a oĩs virt? ab oꝛiẽtß m
. . par tibo oetii hʒa: a iõ ſupᷣ dictũ ẽ ꝙ int᷑ cetas celi ptes oꝛienta O”RMW
celi regio plꝰ licet inſenſibibilibo influit ĩ hũc mõm. Per oꝛi ic
entem aũt xpi natitas figurat᷑. Et tũc applicet᷑ ſic. ERx deuoti ·
one itaq; natitatis xpᷣi oẽs ĩ oĩbo vtutes hoĩbo generan? Ba K
N¶ Pps de plãtis vt g' due arbores ĩ iniuicẽ onectant viſciſ.
natalibo ognaſcant᷑: reꝗrit᷑ ꝙ vtraq; arborũ ſcĩdat a vn a alĩ f
inſerat. Per iſta alit daĩ intelligi: ꝗ, ad hoc qd xpe a hõ inui
cem ꝑ gẽaʒ ↄuertant atq; int ſe felicit cognaſe cant. neceſſe eſt .
vt tã deꝰ hõ radat ſcindat᷑ a piat᷑: vnũ alteri miſtice inſe /
ratur.bõ ꝗdeʒ ꝑ coꝛdis deuotiõez: xpc aũt ꝓ głe collationẽę

Ca Tobßes meſue. TPuer natꝰ moetuuſc ſi fuit: vt freqnt᷑
dez a ipſu parentẽ pimit & occidit. Et i ait ps ĩ bleu.
p⸗ ſecuriꝰ ẽ pueꝛc viuũ parè q; necatũ. Mos nimiii moetẽ?
efficit: vita vo vitã. Sed tũc ꝑ iſta dat᷑ intelligi ꝙ ρα fidez
ĩ coꝛde nrẽo natꝰ ſj ꝑ ingratitudinẽ ſeu ꝑ negligentiã pecca

*

tum mottud ipſũ hoĩem in e? mente ſie gignit᷑ & naſcit eina
moꝛte perimit a occidit. Natꝰ vero ꝑ fidem a viuꝰ ꝓmanens
P gratitudinẽ deuotiõz ipm talẽ hoĩem in cuius mẽte ſie
* naſcitur viuificat e eternaliter conſolatur ·
c ¶ De Nomine domini Iheſu; QTitulus ſecundus A!?
Onſtãtiꝰ.li· de natis moꝛboꝛ. Cõtigit interdũ ꝙ dũ
s in languoe poſitꝰ nomẽ alicꝰ amici ↄtra ſe audi/
uerit noĩari:quẽ valde diligit æ ipſe preſens nofiit,

dig ¶ſtitulus

—

——

Becundus

otinuo a languoxe ceptò certicet a 9ualeat ĩ inſtãti. Sed hoe

ſepe accidit vt languidꝰ audiẽs nomen alicuiꝰ amici moꝛtui

quẽ dilexerat:& ipſe ↄtinuo moꝛia⁊᷑. Et Hhoꝛe cã eſt quã Cõö⸗
ſtantiꝰ v ſup intſerit in hũc modũ. Dicit em̃ ꝙ du ꝗs ĩ lan⸗
guoe poſitus nomen ſui p̃dilecti audiliit poſiti ĩ regiõe lon/
ginꝗ:ex hoc iã aliqualẽ triſticiã ocipit a meroꝛẽ. 'ãdeʒ aũt
exhortatiõe oſolatiõeq; ſibi aſtantiũ & circũſedentiũ ĩ ſpem
magnã ponit᷑ acſi videlicet adhuc rehĩturꝰ viſurꝰq; ſit eũ cꝰ
nomẽ coꝛã ſe audiũit noĩari. Illa aũt ſpes valida atq; ↄſola⸗
cio ſanitatẽ vt freqᷓnter infirmo inſtituit valoꝛẽ. C etiã ſi/
gnum ẽ vt ait Calienꝰ li.ſecxetoꝛc·j. Proferẽda inꝗt ſũt vba
delectabilia dulcia && oꝛnata coꝛaʒ eo ꝗ languerit moꝛbo qᷣlʒ
ſiue febre. Ex vbis · n· ↄſolatoꝛũ s:ſepiſſime ↄualeſcit inſi rmè.
Altera aũt ꝓtis cã & rõ eſt ꝙ ait pᷣs ꝓbleu. Qunq; ĩ᷑ſticia
coꝛã nobᷣ ꝑtractat᷑mox & tũc triſtricia ĩ nob valida gnatur
VnY a aliꝗs in infirmitate poſitꝰ ſi aliquẽ quẽ valde dilex
erat: enũciatũ audiũiit aQ noĩatũ coꝛã ſe:videlicet vt B quẽ ſic
dilexerit: fuat moetuꝰ:longe aut cõtinuo triſtlicia languẽtis
renouat᷑: æ languẽs ex hoc moꝛit Et iſtiꝰ cã eſt. Nã moebus
hm Conſtantiũ v ſu:nil aliud ẽ ; triſtis doloꝛ totiꝰ ↄiuncti
ĩ eſſe nat᷑ali. SDupueniente g triſticia extiſeca ſeu moꝛte:mox
infirmitas augmẽtatur. Ex phabitis ergo his euidentiſſime
innoteſcit: id ꝗd in pncipio ex ypoſtaſi pſuppoſitũ fuat a cõ
ceſſum. videlicet d otigit accidit; interdũ:vt dũ gs in lan/
guoꝛe a vt ſupᷣ. Sed tũc p amicũ tpalem: amicꝰ nẽ eternus
Puta ihs xpc ↄueniẽtiſſime figurat᷑ B N ſic amico tpali
ꝗtuo ꝓpriant᷑ qtuoq; dẽnt. vt recitat ĩ. vnj politicoʒe libro
Phᷣs. Primũ ẽ vnũ æ idẽ velle. Scm ẽ mutuo moi ꝓ ſe.T C
ciumẽ inſe ꝑabilit᷑ adherẽ. Quartũ ẽ noxia pcauè. De primo
ſic ait tulliꝰ ot ſaluſtiũ.Amico ẽ ſi ve amici fuint ideʒ velle
. et idez nolle. De ſcdo ſic ait Varro ĩ ſñis. Pro aĩco ſepe moꝛi
expedit. Inedens ꝙ nõ ſelſepe aũt amicꝰ lʒ moꝛti ſe offerri
dẽt liz ꝓ aĩco. De ⁊tcio ſic ait ſixtꝰ pitagoꝛicꝰ. NRicꝰ mie erat
f RNS ille ab aĩco aliqñ niſi moæs intueĩat ſeꝑpat᷑. De qᷓrto ſic ait
apuleiꝰ platoĩcꝰ liꝰ de politico a ciuili.Nĩcꝰ vulpinꝰ è qͥ aĩco
ſuo nõ pcaĩlit a piclo & delicto· Pfectꝰ aũ̃t aĩcꝰ ẽ ꝗᷓ aĩico ſuo
circũſpectões ad hibz a cautelas Vi c nimize ꝓ oẽm modũ aĩ
co ꝓpetuo xpᷣo ihu ineẽ B; mij. 9probant.Primũ ẽ idez velle 6GZ
nolle Vult.n· deꝰ ꝙ hõ ſcẽꝰ rite liciteq; voluiit· nõ vult ꝙ ille
nolũit vt ait aug. de religiõe xpiana. Scc'm ẽ moꝛi ꝙ aĩco ac
immico hoĩe.de hoc reqꝗre ĩ ca· de paſſiõe. Terciũ ẽ deuote aĩe
N ſũã gẽaʒ inſeꝑpabili᷑ adherere. Quartũ ẽ hoĩem a ruina ͤu
ndetẽ petua pcauere patet ac Rpplicetur autẽ ſic. Contigit

Titulus ¶ Derundus

itaq; interdũ vt dum aliqs in languoꝛe pñ̃tis poſitẽ miſerie
atq; vite hoc nomẽ mellifluũ hieſus audiuit deuoto ammo
noĩari aut eiꝰ pie ſtuduerit recoꝛdari: ipe ab omni languoꝛe

conualeat copis anime: & in actũ vite creticet ſempiterne

CQPßus in pbleu. Vt ſitim validaʒ extingitamꝰ? dulce

dinez aliquã ꝛe ſumimꝰ?: quã aſi uptã: delectabiliter deguſ ta
mus Dulcia nanc; extermin at ipſam ſitim. Per dulcedĩem
aut ꝗd aptiꝰ dulciſſimü nomen Bu ab eno in mẽte diui
na diilciſſimũ a ſuaniſſumum deſignat Nam ſiẽ dulcedo coꝛ
poralis valida atq; magna interioꝛa aſſumpta coꝛꝝ pe expellit
venenũ quo ꝗs toxicatꝰ fuierit & infectꝰ?: vt ait Ruicẽna li.
medi-vnj. Cui? etiã cã eſt. Nã dulcedo aſſupta int? ab hoĩe
ſua virtute venenũ attr abit: q ꝗs infectus aſtringit a tenet
Venenũ aũt dulcedĩe attracũ: dulcediniq; admixtũ: manèé

ĩ coꝛpe nequaq; poteſt: niſi P vomitũ expellat eo ꝙ dulcedo

et amaritudo omixta: inſimul vomitũ faciãt· vt freeinter. ic
nimirũ p omnez modu: hoc vocabuluũ ſa acrũ· hieſus· ſua &n/

mmaenſa effabiliq; virtute: venenũ eicit & expellit peccati quo

quis ſpũ aliter intoxicatꝰ fuerit 2 infectus. Bed tunc ſitim
guenieter miſeria deſignat. Nam ſiẽ ſitᷣ irã excitat:ſomnum
fugat.hoĩemq; vehementer debilitat. Bic nimirũ p omnem
modũ miſeria vite pñtis irã dei & homiĩs ſepe ꝓuocat:ſom⸗
uum getis mẽtis fugat: æ hoĩem in via celeſtis patrie valde
debilitat a retardat. Applica? D· Coõment ſ. nj . methe. Illa
quidem ſpẽs mellis ꝗᷓ ex rœe naſcit in gramie aut in herba-
ſi cũ herba cui adheret ſ umat: dulceſcit valde. Si aut ſumat᷑
ſine berba cui adheret: aut gramĩemox amareſcit:nimiũq;
aceſcit. Sed tüc ?p mellis dulcedĩez 2 ſaporẽ pm ißm intel⸗
ligimus ſaluatoẽ. Nam ſiẽ mellis fauus qũto veterioꝛ fuert
tãto ſapit meliꝰ ac dulceſcit vt recitat Cõſ Lantiꝰ ca liqdoʒe
Cuis etiam cã ſtat in hoc. Nam in alibet lichre dulci: qdam
reperi humiditas indigeſta: ꝗᷓ aliqlit am areſcit ꝗᷓ vtiq; hu⸗
miditas indigeſta p vetuiſlatẽ extminat᷑. Sic nimize Poia hoc
nomẽ is: qnito veteriꝰ ꝓ felicẽ mẽtis meditatiõz; fuerit: tãto

magipſi aĩe ſapit feliciꝰ dulceſcit. Tunc applicet ſic. Hoc
itacq; nomẽ ies vna cũ herba deuotiõis atq; virtutis aſſum⸗

ptu: valde dulceſcit: intnſecuſq; ſapit mẽtis guſtui:a floꝛeſct

₰

6 ſñ herba puritat? e vtutis ſine ꝗᷓ nuéꝙ ißi mẽti roꝛeten?

6 ummittit᷑: nec donat᷑ penitꝰ puta peccatrici aĩe amareſcit
4 ud Nux Adez ĩ exterioꝛi ſu pficie ſeneſcit diureſcit in
niioi vero imagĩe leneſcit molleſcit a dulceſcit. Sz tüc p nu
cẽ hꝰ nomen ies ↄueniẽtiſſime figurat᷑. Nã ſiẽ nux diu recẽs
manet ſubter folia:germinat ſub tra:nigreſcit ĩ aꝗ: amareſcis

—

— — —1

18
werne
dle⸗
guſc
dien⸗
eda
Wc
el
l.
bbi
tend
mate
edo
n/
guo
ltim
um
em
hmn .
ald
⸗
l
ma
mi

n

Titulus Secundus

Pfo ata. Bic nimize ꝑp oẽm modum hoc nomẽ ihs diii recés
Pmanet a floꝛet ſub folia ſacxoꝛũ oꝑm & vtutũ fructũ vite
germiat in terra:humiliũ aĩoꝝ nigreſcit a vileſcit ĩ aq 9cu/
iſcẽtie & voluptatis: amareſcit ad pfoꝛatiõ; ingratitudinis
Ee tũc aꝓplice? ſic. Hoc itaq; nomẽ ihs ĩ exterioi ſuiipſiꝰ foꝛ
ma & ſpẽ ſeneſcit natalit a dureſcit. Intꝰ vo id ſe inthſecus
intuẽti:leneſcit mira q ineffabili oſ. olatõne:molleſcit aſſidua
miſericodia & pietate: dulceſ⸗ citq; ꝓpetua voluptatè. RE
Iſidorꝰ in hiſtoꝛis nat᷑aliũ. Nata hec ẽ vociferatoe aĩaliũ vt
dũ aliquã dulcẽ audiũt melodiã aut vocẽ:auit quenq; ſonũ
dulcẽ ip̃a oꝛgana laxẽt ſua vociferẽt piter a acclamẽtquẽ
admodũ ĩ ꝗbuſdã p̊ auibo. Per iſta aũt daꝛr intelligi ꝙ oĩ
aĩ̃ali irrõnali:irrõnabilioꝛ ẽ cẽſenðꝰ q að tantã:tamq; ſuaue
dini noĩs dulcedĩeꝭ ꝗd ẽ xpc ihs tota mẽtis deuotiõe ogana
vocis int᷑ne nõ laxaliit: nec deuot laudibo acclamauit tanti
noĩs excellentiſſimã dignitatẽ · · Ps in ꝓbleu. Maxĩe
aſi ẽ int᷑ cũcta cœpa ſonũ ſibi imbibit attrahit ipᷣa aq Et
iõ ait pꝓhs v ſu. Voces inq; fade circa aqs: minus reſonãt α
intonãteo ꝙ ſonꝰ nat᷑ alit cõſueũit abſ. oꝛbi ab eis. Et iſtiꝰ cã
ſtat ĩ hoc. Videmꝰ em qꝙ; qnto molliꝰ fuit ipᷣm copꝰ.: tanto
magis vocis cuiuſſibet atq; ſonitꝰ ſuſe ceptiuũ:minꝰ aũt re⸗
tentiuũ. ꝙ aüt medio mõ molle fuit: ſonos valde ſuſcipit ee
int᷑ ſe conſtrĩgit. Talis aũt eſt ipſa aq́ᷓ que ideo molles voces
facilit attrahit imbibit: iõ vo ꝗqa humida 9pacta ſonũ

Pceptũ in ſe retinet a ↄſtrĩgit. Quiꝰ etiã ſignũ eſt d recitat
Cõinent · ſuꝑ · nj· de aĩa: ꝗ ait. Iuxta aqs nimirũ echones necd
percipimꝰ nec audimus: ſiẽ cernimꝰ & adutimur fieri circa
montes a m uros. Et b cã eſt. Nã vox nec durã nec ſolidã
tñſit materiã: molleʒ aũt faciliter penetrat & ptranſit. Mon⸗
tes ergo a muri duri: aqᷓ antecedens: facilis ẽ & mollis. Qua
ꝓpter dura cœꝑa ſonũ nec ꝑcipiunt nec imbibũt: aqua aut
magis. Et 10 accidit ꝙ inter cũcta copa maxiĩe ſonũ imbi⸗
bit a atte hit ipſa aqj. Sed tũc P iſta dat intelligi ·q; hic feli⸗
ciſſimus ꝗdem ſonꝰ ꝙ reſonat tam felici?t a beate: poc nomẽ
ihs xp̃c maxime attrabit᷑ e imbibit᷑ fructuoſe ab aqᷓ deuoti⸗
onis gratitudiniſq; interne. H Theophilus in tractatu
diuerſarum artiũ. Sonus excellens duos effectus in nobis
efficit a relinquit. Nam interioza precoꝛdia gmouet e cum
ceſſauerit: adhuc tamen ſui fragoꝛis in auribus ſigna veſti⸗
giaq; reliquit. uemadmodum videmuſ cum ſtamus circa
campanam grandem: poſtqin enim campana quieuerit ad⸗
huc tamẽ precoꝛdia interioꝛa noſtra tremũt: a aures noſtre
☛● —

* „
õ Mon
¶Titulus ¶ Decundus VS
tirmitum ſentiunt. Sed tũc perſonum magnũ atq; validum yetne
hoc dulce nomen hieſus conuenientiſſime figuratur. Ramf a Voſcn
ſicut ſonꝰ grandis dormientem excitatſ. eminantẽ vitlificat: nuthi
tdebilemq; recreat & confoꝛtat vt ait Tharentinꝰ de effectibo ſea
in nata. Sic nimirũ ꝑ omnen modũ hoc dulce nomẽ hieſi us Riceſh
ſua immẽſa efficacia a virtute dormiẽtem in peœato excitat nua
Njã ſemimoꝛtuũ hoĩeʒ eternaliter viuificat: debilẽq; ĩ greſſu utat
ſeu via ſalutis miſtice recreat ee confotat. Et tunc applicet enbe
ſic. Nomẽ itaqʒ domini hieſu:hos ĩ anima deuota relinquit is
efficit qʒ effectꝰ. Nam ĩ dei laudibꝰ coꝛda humana cõmouet Kaise
et compellit: ß a veſtigia interni ſaporis in mẽte dulcediniſ. 1
relinquit · I? Phus in pꝓbleu. Odor vinee deſcendentibus adk
de monte verſus valles: diuilciſſinus ſuauiſſimuſq; apparet W
aſcendentibo aut econtra verſus montes aſcendens: minime unce
odora?᷑. Cuiuis cauſa eſt. Nam deſcendentes minus reſpirãt· RWMH
aſcendentes vero magis eo ꝙ illi magis:iſti vero minus la / . ſn⸗
borent. Nimia aũt reſpiratio olfactũ impedit: tempatæautẽ 4
reſpiratio olfactum inſtituit atq; reddit. Bed tunc p odore⸗ d
floꝛentis vinee hieſum dei fuium conuent᷑ deſignari. Nam ſiẽ *
odor vinee fugat buffones:propellit ſerpentes: a ſe anas circũl *M
. iacentes efficit regiones. Sic mmirum per omnem modum
dei filius chriſtus hieſus ſua virtute fugat mot? ocupiſcẽtie L
pPſuaſiones ſuggeſtionis nalinerſeninat q; infert coꝛporis ing
et anime. Et tunc applicet᷑ ſic. Deſcendentibo inqin de monte gf
tumoeis & ſuperbie: ad valles humilitatis infime gis dul nn
ceſcit a ſapit hieſus ſua immenſa gra è virtute aſcedentibo do
autem in tumoeem & elationem: mox menti ſubtrahi ipſe 0
chriſtus vt ſupra· K: Philoſophus in · v politicaʒ Com 3*
plicatio condecenter a delectabilis labioꝛzum totum cõpomit ef
hominem redditq; placitũ ſe videntem Per qh;d dar intelligi i
ꝙ; complicatõ labioꝛum tam mentalium cq; coporalium in . b
bieſu nomine dulci memoꝛia atq; laude ſumme Emonſtraf s
allicere intuitũ maieſtatis clemẽtieq; diuine Azeles in . M
li· ꝓbleu. Odor quidã aromaticus qñto remotius quis a ſe ℳ. fedd
extiterit:tanto ſibi diffuſuus ſe extendit6& qnñto ꝗs viciniis hil ,
affuerit: tanto odotẽ thimi amatis minus ſentit. Et ideo dieit .
Galienus in deſcriptionibo coꝛpoꝝ vniũſi. Odor inat thimi W
amaticus magis pꝓcipitur a longinquo q; in ꝓpinquo. Fex . 5 at
* prehabita aũt datr intelligi ꝙ& xps ihuſ qui ſummꝰ odor eſt
patri ꝓ nobis diffuſius ſe largit᷑ elongato a ſe ꝑ humilitatẽ? u
ſeu humilẽ recognitiõz; minꝰ aũt oſtendit᷑ his q́ ſua lupina Nin
et fallẽte iuſticia attrociter a audacter vltro ſe iugiterq; ap n
ꝓpinquãt. Nota hec verba bti Aug.in im ↄfeſſiõm vbi ait· ſt
„

— * „

undus ¶ : titulus ¶ Secundus
NNNuann Mi inqᷣt te dre qui te noꝛunt:ignoant. hi ſoli te agnoſcant.
NN. Noc tñ eſt dicũ ꝙ qui deũ exiſtimãt:ſe ſcire ipᷣm penitꝰ nõ
gricher agnoſcant. Qui vo ꝓ humilitatẽ ſe deũ agnoſcere non pᷣſu/
Nhed munt:hi ſoli ipᷣm intelligũt a agnoſcàt ·. M· Iohs meſue
dnehen in ſc&a pᷣdica. Lauet᷑ os cum aꝗ calida a cũ ſale: ee mox qd
etin dulce fuit dulciſſimũ apparebit. Q cã ſtat in hoc. Na liguia
iginſ qtuo modis coꝛrũpit᷑ in actu iudicãdi atq; guſtãdi: hmmj ·
meclei ꝗlitates humoꝛũ pᷣdnantiũ ĩ hum ano coꝛpe. Lingua nanq;
HR infecta Bumoe flegmatico a melãcolico: rem dulcẽé: amara
töme guiſtui· ob ſalſedĩes ſalſi flegmatis repñtat.lingua aũt reple
Alhnii ta caloe æ cruoꝛe: id ẽ colerico ſanguineoq; hũoꝛe: rez duleẽ=
dercdu ipſi guſtui amartã felleamq; demõſtrat. Nunc aũt ſic eſt ꝙ
gupn a calida laxat 2 conſumit coloꝛẽ 60 cruoæẽ. Sal aũt liq faeit
n i melancolicũ flegmaticũq; cruo a humoꝛẽ. Dredicti itac;

l humoꝛes prednantes in co ꝑpe: ꝑ ↄſequens diffundunt ſe in
linguã: actũ lingue obſttuũt a meatũ. Loto itaq; oꝛe:per

. ↄſeques pᷣdicti humoes diſſoluunt᷑:et penitꝰ ↄſu munt᷑. Ee
vodore ic ipſi guſtui qd dulce fuit:dulciꝰ apparebit. Per iſta autẽ

SS dat intelligi.q; loto oꝛe coꝛdis ꝓ aquã puritatis e mũdicie:
mox ꝗdem hoc dulce nomen Iheſus dulciſſimũ ad intuitũ
deuote aĩe apparebit· N· Theophilꝰ tract.diũᷣſ. arti. Funis
aut zona in longũ ꝓtenſa ſemꝑ t᷑re in medio ſui inclinat᷑ qũ
tumcuũq; em extrema trahant᷑ & diſtani in medio tñ inſta

as ckrcil
wodum
cupitete .„

t capde arcus inclinat᷑. er iſta aũt daĩ intelligi ꝙ xpc funi ſilis · tũ
ademont⸗ ꝗa ſiẽ in fune aut zona: ſic & in xpo ligamur trahimur hau
G rimur. Bic inqm̃ xpc dei filiꝰ ißus nõ in ſui partiboiß in me⸗/
Alhih dio ſui totꝰ ſua tota gẽa & vtute:deuote ſibi aĩe ſe inclinat:
berarüe OQ Kuiceb li⸗fontis vite. Lapis ab alto veniens int᷑ aqᷓm
tiar C ſurſum ipſam aqm exilire facit. Sic nimirũ ꝑ oẽm modum
na ipſe filiꝰ dei ihus:adueniens mẽti humane:ipſaʒ ext᷑ ſe ſalire

N — „ . . „ .
imigt facit ĩ amenitates a gaudia eine vite· P· Ppus in ꝓpbleu⸗
din AImbulanti in agro ꝓꝑ viam rectã: linee qᷓ occurrũt in agro
oſttei ſeu ꝗᷓ deſcribꝛint᷑ in tèra ad circulũ vergunt. Per ᷓ dat᷑ intel⸗

en ligi· ꝙ ihus xpc dei filiꝰ quẽ agrũ totiꝰ nr̃e beatitudinis eſſe
gusi 6g credimꝰ. Hic inqꝙ; dei filiꝰ ager dẽ. Et tunc applicet᷑ ſic Am⸗
wenix bulanti itac; in dei filio ißu pis laudibus opibuſq; deuotis

odet oĩa ꝗᷓ in hac vita accidũt að circulũ vergiit:meriti felicitat

ttin , oſolatiõis: Ppmij ſupni. . △D 4 Cõm· inj methe. Spuma
gole Adez oĩs ceſſ. at cũ pinguedo aut aꝗ́ᷓ immiſſa fuerit. Sed tũc
R P ſpumã pñᷣtis vite afflictiõz· p pinguedĩez vero xpᷣc hieſus
nlieri dei ſilius deſignat. Et tunc axpplicet ſic. Adueniente itacq; xpO
lupine hieſu n 9calla cordis n0 ſtri mox omms ſt puma tunc ceſſat
bi

Ticulus

AKriſtoteles li: probleu. Sagitta in vicino aſtantẽ minus pe
netrat. Qui em valde vicinus fuerit ipſi iacenti ſagitte minꝰ
leditur.qui auteʒ medio modo lon ge ſteteritmagis ferietur
a ſagitta. ber iſta datur intelligi ꝙ Hhieſus dei filiꝰ ſagitte ob
vnpproprietates que infra ponentur:nõ immerito compa⸗
ratiir · vindicte iuſte: iaculo minus ferit: mimus ledit ſibi in
vicino tota videlicet deuotiõe aſtantem quã a ſe nimiũ rece⸗
dentem S Comment auerr ſili. de plantis. Herba ſicca
igni immiſſa fumum grandem facit. Herba autem viridis
quaſi nultlum. Per ꝗᷓ ð atur intelligi ꝙ dominꝰ hieſus herbe
ob · x. conditiões que interſerent᷑ infra ca de virtute: non im/
merito comparatur. Hic inquam dei filiꝰ in coꝛde hominis
arefactus fumum grandem faciet perpetue ignoꝛantie & do /
loꝛis virens autem æ floꝛens in mente Pominis perſinceram
afflic tionem & deuotionem vite eterne efficiet ſerenitatem.
T·Auicẽéna libro ſuo mineralium. ¶ Magnes quidam
trahit ferrum in ſurſum nõ in deoꝛſum. Per iſta auũt datur
intelligi. ꝙ chriſtus hieſus magneti ob ſex effectus.ſicut dẽ
in capitulo de chriſto:non immerito comparatur. EItc i ne⸗
ſaluatoꝛ noſter trabit hominem omni ferro durioꝛem ſem P
ſurſum ad celeſtia nequaq́; autem in deoꝛſum ad terrena.

V. Husgo in dydaſcolicon. Mil in nate oꝛdine vniuerſo

ſcindit foꝛtius: penetrat acutius:q́; ſo nitꝰ ignis celeſtꝰ. Quis
enim audiuit vnꝙ; virtute montes liquefactos:ſicut peritiſſi⸗/
mi in natura aſſerunt & affirmant. xigui tacti fulminis
montes foꝛe plurimos liquefactos. Per que datur intelligi:
ꝙ nil foꝛtius ſcindit mentem pen etratq; Humanũ ſicut ignis

celeſtis & nominis domini intonatio · X · Ppiloſophus

in vianimalium li. Klludit aut 6 applaudit vmumquodqʒ
animalium ĩ lingua in cauda. Per ꝗᷓ dax intelligi ꝙ vnuſ⸗
quiſq; hominũ deo ſuo alludit miſticea applaudit in lingua
et in cauda id eſt nomen domini linguatenus collaud ando:
caudetenꝰ id eſt in fine ſeu moꝛte ſigiter inuocando. V·
Auicenna libro Medi vi. Mel crudum aliqualiter ama⸗
reſcit. mel aũt decoctum a denuo frigefactum ſuaueſcit cox/
Poraliter dulceſcit. Sed timc ꝓ mel ſaluatoꝛ noſter hieſus
comieniẽtiſſime figuratur. Applica. Per precedentia autem
Datur intelligi: ꝙ chriſtus hieſus ſilius dei crudus in coꝛde
dis id eſt amoꝛe & deuotiõe indigeſtus aliqualiter amare⸗
ſcit· deuotione autẽ laudum frequentia decoctus miſtice
et mundicia frigefadtus ineffabiliter dulceſcit: eternaliterq;
ſuaueſcit Z Philoſophus ĩ probleu iquoꝛ dulcis in
vaſe aureo argenteo q; vehementius validiuſq; dulceſcit. In

¶ Decundus

Abet
laeſt
uoe keck
Lgentin
bita aut
cedo anm
mnundo!
bus peni
ſmu q;
tes & eſ
Tharent
tranſitr
no hieſu
inſunti
aut dar/
adllenen
mnioant
loplents
lockcöge
eitellgg
ntop med
Kögeate
Pumcevi
Fmmandc

Weu)

ſedos
intellig
uatoris
e inſe
nala F
ſwerert

ſtaallodr

ipote ſi
uphurs

uultötie

mefeut
toee iti0
lſtedui
gudi 7
Poynbe
minit

4

Nrundes
eminsr
Otemmind
Aſretut
odecb
wr.
lerſhn
ewimiͤr⸗
eaſen
ntemnidds
biabe⸗
Idne Wnen
RRons
WaeN
perimen
ſerenitten
nes lidnn
Aalſt dant
us ſcut di
. Weinch
Adterrena,
evniuetG
Konpettfi
ncntmns
dAririg.
mmüſatigts .
Polocpes
VnN

orin

u,
4

ℳmo. Y.

le ama⸗
meſe J
ORerbeen
denti n
ndusnic
itetmH.
odus ſtn
gtermutrg

1

u uzn
gdu iil⸗

1

CTitulus H etundus
qlibet autẽ alioꝛe vaſoꝛum genere nimium amareſcit. Quis

cauſa eſt qa ex qualitate vaſis recipientis qualificat ipſe li /
quoꝛ receptus vt oſtendit phᷣus tcio methe Rurum aũt
argentũ dulcia cetera aut metalla amara ergo c. Per pba/
bita aũt datr᷑ intelligi ꝙ hieſus qui natus eſt liquoæ & dul/
cedo anime in coꝛde aureo id eſt virtuoſo & argenteo id eſt
mundo valde dulceſcit. in immũdis autem & amaris menti
bus penitꝰ amareſcit. Notandũ autem ꝙ; hoc nomen ſandiſ

ſimũ q& eſt hieſus xp̃s cõparat᷑ tonitruo ob·xxx. qualita/

tes & effectus tonitrui. Require capitlo De timoe Aa:

Tharentinus archita. Pluma poſita ſuꝑ auze calidum mox
tranſit reſoluitq; in aquã. Pex plumã vero filius dei ab et/

no hieſus cõuenientiſſime figurat᷑ ꝓpter ꝗtiioꝛ ahertiones 3
is- Per pmiſſa
aũt dat intelligi· ꝙ ſaluatoꝛ noſter hieſus in amoe dei mẽti

inſunt ipſi plume. De hoc require de defunctis·

nis & refrigerij ſuperni · Ba Cõmentatoꝛ auerrois ſuper

li·de hlantis ariſto· Sucus cuiuſlibet quideʒ herbe fuſus in

lapidꝰ cõgelat᷑ in lingno aũt defluit & liqueſcit Per iſta da/

tur intelligi ꝙ& bieſus criſtus filius dei code duto & obſti/

nato ꝑ meditationẽ ad memoꝛiam reductus ſine humoꝛe ce

leſtis gratie penitus cõgelatur. In code aũt lingneo id ẽ ab
bumoꝛe vicioze arido atq;ʒ ſicco in fontem celeſtis rooꝛis

gratie miſterialiter ꝓfluit & liqueſcit CQa Friſto. in li.
ꝓbleu. Locus in quo nec motus nec ſonꝰ accidit aliqualit
fetidus eſſe ad ſenſum aer oſtendiẽ & corruptus. Per ꝗᷓ daĩ
intelligi:q; coꝛ homĩs in quo nec motus nec ſonꝰ laudis ſal/
uatoꝛis noſtri hieſu inſonuerit cœruptũ in dei oclis fetidiſz
ce infectũ inet᷑num exit Da Tharen li · vnj de euentibd i

nata. Floꝛe ꝗdem albo poſito ex oppoſito ſpeculiſiqs intus

ſpexerit lacrimat᷑. Sʒ tũc ꝓ floꝛẽ albu dei filiꝰ ihs xpᷣs ↄuieniẽ

tiſſime figurat᷑. Rã ſiẽ flos albuſ ad odorẽ ſulphuris albioꝛ

fit a albedinẽ a candorẽ diutine rehuabitteſtãte ↄmẽtatoꝛe
auẽpote ſuꝑ ꝭ methe:.qͥ ait. Rubea roſa qͥdẽ adorẽ ſeu fumũ
ſulphuris albeſcit· roſa aũt alba albedine; diu retinebit. Bic
nimi ꝓ omẽʒ modũ xps ihs ad odorẽ amare otritõis e pe
nitẽtie albeſcit ꝑ lumen gratie cadorem infert deuote ſihi
ane fruitõis e ↄgnitõis et᷑ne. Et tũc applicet᷑ ſic. Xpo ſalua

toꝛe itaq; nrõ ih̃u ſpeculo coꝛdis nrĩ expoſito ⁊ miſtice ꝑ ce
leiſtẽ dulcedinẽ aꝑplicato mox menſ nrã roe a lacrimiſ dinn

gaudij a grẽ ſpũalit irroat Ea Plini? in ſpe na⸗ Qeſſ

tibo ymbribo & illuſcẽte ſole ↄtinuo magis floꝛent virent

germinãt gramĩa atq; herbe. Per ꝗᷓ dat᷑ intelligi& ceſſati⸗

¶ Titulus ¶tercius i
ymbribo vanitat? illuiante vl irrad iãte vero lu mie ſcz cri / Put
ſto p meditatõez memoꝛiãq; ſacrã: mox mẽtes huũane floꝛẽt a
virẽt germinãtq; fructũ ſalut? ppetue ; vite Ea Pßs ĩ auur
Ppbleu. Has nimize oæis flatu vtutes eſficimꝰ 2 effed?. Ram ð
flatu ꝗᷣdez nẽ̃o plumã ſurſuʒ pellimꝰ puluerem abſtergimꝰ Aul
doloꝛẽ ſeu leſionẽ ſedamꝰ fetoꝛẽ repellimꝰ cibũ nimis calidũ Airt
ad ſumendũ ydoneuz facimꝰ manꝰ frigitas calefacimꝰ S8z Auu
tüc iſta dat᷑ intelligi ꝙ emittẽtes flatũ laudis atqʒ memo Edo⸗
rie ißu hos ſibi ſex effec in nobᷣ diuinitꝰ reliquere cõ bãt be
Nã tũc plumã nĩ̃e deuotionis ſurſuʒ aſpirãdo e anhe lãdo Eri
ĩacimꝰ puluerẽ pecatoꝛe abſtergimꝰ doloꝛẽ mẽtis co piſ ititia
ſedamꝰ:fetoꝛem ꝓpetui ſupplicij repellimꝰ a fugamꝰ cibũ ce/ fma
leſtem nobᷣ qdem abileʒ ad ſumendũ facimꝰ opera nĩa dei up
caritate ꝓpetua inflamamꝰ· G a· Kriſto in vi. anĩalium li · Ap
In tenebra ꝗdem mulla canit auiuʒ. Per ꝗᷓ dat᷑ intelligi ꝙGin meri
ſtatu ignorantie & peccati nulla canit vox laudis diuine uß
digne memoꝛie ißu xpi Ha : Ps in blei. Dosmientit Eind
bus nobᷣ vox mag dulceſcit & leneſcit valde enĩ in noqur-⸗ (c
nis cantibo delectamur. Per iſta dar᷑ intelligiꝙ; vox laudis ir
veneratõiſq; ĩu xp̃i in ſecreto coꝛdis nẽ̃i maxime delectat. i
patrẽ celeſteʒ. Vñ dẽ Tu aũt. Cũ oꝛaueris int᷑ cubiculũ:tuuʒ ade
ſcʒ coꝛdis &τ6 ſic ꝓ noctẽ intelligit᷑ ſecxretum coedis noſtri ĩ *“
quo dulceſcit vox laudis diuine . erit
4 CC Ructoeitates de paſſione xpi ¶ itulus tercius
4 guſtinꝰ de fide ad pet. Scio ꝙ eum quẽ xpi peai· N
ſio nõ ↄcutit:nulla vtus nullum meritũq; ſaluabit .
uſebius in hmone Vt paſſioni xpi ſatiſfacias.ne / .. E
ceſſe ſummo ope eſt vt martir fias: aut martir eſſe appetas AA
erñ · li de oſideratione. Indignꝰ reuera ẽ xpᷣi feliciſſima pai· ne
1Se q nõ xpo patienti totis viribo ſtuduerit cõdolere NHie b
ronimꝰ in epla. Armabit autez in iudicio xp̃s ſi ua inſignia . n
paſſionis ↄtra eos qui ſuis doloꝛibo indigni extiterint & in/ ⸗ ⸗
grati. Ambroſius libro de officijs. Eelix chriſti paſſio qua e
perditum redemit hominem: vera beata paſſio qua patitur . Ag
intra mentem fidelem propriam · & fidelem meditationem- K
Bernhardus in floꝛibus. RHleuit nimirum chriſtus in cruce pa
ſuiper eos qui ſui indigni futuri erant paſſione NHugo de ſa An
cramentis. Pie credendum eſt ꝙ paſſionis frequens medita . ſia⸗
tio taʒ coporalem q́; ſpnalem laborẽ releuat & languorem i4
rih· ſup math̊. Si pᷣſſuram mũdi pater paſſionis domĩce ſelici
memoꝛ eris Gixt? pBS Mulla ſalꝰ cernit᷑ vbi xp̃i ſaluberima ctern
paſſio a mẽtis intuitu elongat᷑ Richardus de ſancto victoꝛe ittu
„ .

ertius
egri
nefoet
i
A
blngnd
mis cnide
Kaeind
qhmern
ere crbi

Lnbe

inscu
mcbü
ratid
anialuun
telligign
Oinuines
omient
n norur⸗
orMaudis
e deechet.
culiitug
s noſtrii

s tercius

nueipn

g ſannt

iſfaciusne
cſenpen

uwlielhe
intgna
rint inl
pao a

gun Ditr, .

Ditation,
lus nau
Hun,
nnn

CTitulus

cercius
Pati xpᷣs voluit a& pꝰ paſſionẽ gloꝛificari · vt ꝑ hoc deſignet
eos qui aduerſa paſſi ſunt etnaliter coꝛonari. Ambᷣ li pfacio
num. Tutiſſima moꝛientiũ exhortatio vt criſti paſſionis me
moia coꝛdi moꝛtis in Hora ſedule imprim at᷑. Gregoꝛiꝰ in re

giſtro. Paſſio nimiz criſti mentis oculis obſeruata omnem

Virtutem in preſenti a futuro cauſat efficitq; ſaluteʒ Remi/

gius ſuꝑ matheũ· Iuſtus dominus ſi oculos ſue pietatis ab

eo auerterit qui paſſionem mente nec reſpicit nec agnoſcit
etronius. Nil tantuʒ reprimit audaciã demonis qꝙ; deuota
feruenſq; memoꝛia domice paſſionis Auguſtinus de vido/

ria criſtiana. Bene qdem gloeiari poterat genus ↄditioq; bu
mana ꝓ qua xps tanta ſuſtinuit ſupplicia & toꝛmẽta 4 rih·

ſuꝑ Mathᷣ. Tribularer ſiquideʒ & ꝓrſus deſperarem nò cri⸗

ſti paſſionibo armarer Berñ.ad Rath̊. Iuſto dei iudicio ille

moꝛiturus credit᷑ eternaliter & damnandꝰ qui criſti paſſio /

nis in tꝑe ingratus fuerit & immũdus Hugo de ſacramẽtis
Cuncta ꝗdem co pa tam ammata ꝙ inanimata virtute paſ/

ſionis mp̃i credimus reſtaurata Euigentiꝰ li itholo gia⸗⸗

O felix noſtri doloꝛ & paſſio ſaluatoꝛis qui tantã ſpem vite
obis ↄtulit atq; nos fragiles mirabili ineff abili in eſtimabi/
laidee muniuit Rug?. li confeſ. Deficio dñe in meipo dũᷣ
mihi tua intrinſecus ocurrerit paſſio vere quides indigno
penitꝰ e ingrato Berũ:Vmi deſidero vmim peto toto coꝛde

tota mente vt xpi paſſio in me ob culpã nullatenus defrau

dei m E: in pfacio. Procul fugat omis timoꝛ & metus coæ /

Paalis cum tueatur ptegat nos doloe dominice paſſionis.

ʒ*

0oin regiſtro. Nulla mihi ſalus nulla virtꝰ? nullus va

loꝛ coporis & anie niſi in pi feliciſſima paſſione Berm- in
floeibus Quo me deducet taz ineſtimabilis ãmiratio vehe/

mentiaq; ſtuporis ſuꝑ excellentiſſuno miſterio domice paſ/
ſionis Hugo de ſac· Omia nimiꝝ ſacramenta in virtute paſ
ſionis domĩce noitimꝰ diuinitus inſtituta Crih ſup mathe.
Angeli nimiʒe ad vehementiaʒ xpᷣi paſſionis amare flebant

celi merehàt lapides ſciſſi ſunt moꝛtui ſurrexerunt miſeri

aduc homines ĩ obſtinacia accidia topeſcunt¶ah. ſuper
pſal. Vere miroꝛ ꝙ; dñs qui dum vna gutta pᷣcioſi ſui ſang/
uinis mille mũdos potuiſ redimere totus tamen defluxit ĩ
ſua ꝙ; ꝓ nobis tulit feliciſſima paſſione Hugo de ſacrame⸗
tis. Totus aũt vigoꝛ ſacri baptſinatis ex vVirtiite ſumi crxiſti
feliciſſime paſſionis. Gregoꝰ in dyalogo. Nuncq etenim in
eternuz virtus noſtea illa celeſti beatitudine digna foꝛet niſi
virtus xpᷣi feliciſſime paſſionis pficeret a ſuppleret &mbᷣ.in

p̃fa. Rõ tm toꝛquet demones metꝰ ſue pene qntuʒ ipᷣa virtꝰ

¶Titulus ¶tercius ln

„2 „ ⸗ icrate
paſſionis domĩce SGeduliꝰ in car· paſ Cuch; enim paſſionis ſe
xpi aſſumunt᷑ inſignia mox cuncta fugant monia vni/ Docer
uerſa leuigant᷑ ſupplicia & toæmẽta Richardꝰ? de ſcõ vicoꝛe cetult
uꝑ abundant᷑ dem nobᷣ xpᷣs in ſua meruit paſſione nam nodu
deſuꝑ effluẽtia vtutis paſſionis xp̃i accipit᷑ q, etiã fidelibus W
cottidie per in dulgẽtias impartit. Rusuſtnd Criſtus dez afa
paſſus eſt annuẽs nos in hoc maxie ſibi ↄfoꝛ mari poſſe duʒ xeG
quit ſuſtinuerimꝰ ꝓ eius gloia a honoꝛe ace
CIen de paſſione Obriſti »ãꝛ˖⁵ʒ/A. e
AMHarentind in tractatu de effectibo in nat᷑a. Cum ſol iu ean
eclipſim patit᷑ omes tune regiones expurgat exco/ i
ruptiones aeriſq; malicias ſibi valide attrahẽdo Et Ein
ideo ait Tholo almaieſti·j. Qd tpe eclipſis regio illa ſupꝑ q aile
eclipſis fit valde inficit · regi ones aũt alonge exiſtẽtes valde
expur gant᷑. Quiꝰ cauſa eſt. Quia eclipſis facta circa oæizonta .
mũdi attrahit cũctas aeris malicias de longinꝗs regionibo “
Vſiis illã ſu per qm fit aetis regionẽ. Malici e aũt ac coxrup⸗-
tiones attracte manẽt ſuper regionẽ illã ſuꝑ qm eclipſis fcj rtfu
pendiculariꝰ q de ſtabat.alit᷑ aüt vider dixiſſe. Hugo in di⸗ . üso
daſcolicõ livj.qui dit ꝙ ſol ſua vtute reijcit malicias eterra Aen
ad regiones ethereas aſcendẽtes. üc aũt cũ eclipſatus: iã ẽ n
ex hoc ipᷣo ſol luna int᷑poſita poccupatꝰ eſł ideo malicie “ ddmn
eterra aſcendũt regionẽq; aeris inficiũt quo facto ſtrages ””MẽMGł enl
& peſtilẽcie ↄſecunt᷑. Sʒ tũc per ſolem xp̃ᷣs ↄuenient deſignat ch
Nam ſiẽ tota lux celoꝛe ex ſole celi parente deriuat. quẽad/ .
modũ recitat plato de in moꝛtalitate anime qui dict lux .
amenitat celeſtis ex patre celi · viʒ ſole in celoꝛe lumina eſt
diffuſa. Gic nimize per omez moduz tota lux celeſtis patrie .
fruitõniſ viſioniſq; beate per xpᷣm ſolẽ iuſticie defluit in lim la
Pidiſſim ã celeſtiũ regionẽ. Sʒ tũc oſequenter moꝛs xp̃i fru⸗ — .
ctuoſiſſima ꝑ eclipſim deſignat᷑. Nã ſic noct tꝑe eclipſis ſo — , 8
lis minime cernit᷑ nec videt᷑ diei aũt tpe clar iſſime ↄſpici . 1 1
videt᷑ ſic xpᷣi paſſio tẽpore gratie videbat. Sic nimix Per vez 2 ’ iu
modũ moꝛs xpᷣi & eiꝰ ſaluberrima Paſſio oculo mentis ſeu .
meditatõis ſancte non aſpicit᷑ in nocte peccati felicitatis ve „ 9 Aa
mũdane:ßſ in die ↄuierſationis clariſſime ſeu vtutis. In ſtatu eitme
q; gr̃e a ſalutis Et tunc applicet᷑ ſic. Xps itaq; paſſioneʒ hu ſe
mano generi tam ſelicem patiens atq; moꝛtem omes expur 1 uit
gauit hiimanox codiuz regiones cũcta q; ſibi coꝛda attra⸗ .not
xit humana ꝓꝑ paſſionẽ miſericoꝛdit felicitq; inbibens B entes,
piloſophè in Płleu. Cũq; cãdela ardẽs inclinat᷑ mox ſtil / kaant
las igneas flãmeaſq; emittit· Sʒ tuc ꝓ candelã ardentẽ inte ) Aie
ligi ipſe xp̃us. Nam ſiẽ candela ardens trip liciter extinguit cin
* 4
* 4
⸗

s ̃ ̊̃s —
5

*

Nitulus Qtercius

vicʒ a vento ab aqua expiguedi niſch defectii Iuxta illud qa
ait NHier o:ↄtra Louĩa. Cãdela inꝗt ardens ex thus bis a vé/
ör to aqua:oleiq; defectu rfengie aonm non extigueris

enm coꝛ tuũ ardẽs vento mũdane vanitatis c½. Bic nimix Poẽz
Wd modũ xp̃s in coꝛde Pomĩs extinguit trib⸗ modis vicz vento
lu D mundane vanitatis.aq carnalis damnabilis voluptatis·
ſenn ex defectu olei caritat. Sed tũc ↄſequent᷑ ꝑ inclinationẽ cã⸗
dele xp̃i feliciſſima paſſio figurat· Nam ſiẽ inclinatio cãdele
4 neqꝙ eſſe poteſt abſq li quefactione diſtillationeqʒ ipſius
Cnd candele. Candela etenĩ inclinata liquat᷑ & flãma ſurſum ver
Ntn ſus candelã ſeu coꝛpus candele aſcendere nitit BGic nimize per
Z omeʒ modũ xpᷣs nec paſſus eſt in coꝛpe. nec P ſanctam me⸗
küi ditatõem patit in deuoto coꝛde quin liquefiat reſoluaturq;
Z &a in labat᷑ influatq; ꝑ diſtillatõem ſeu grẽ̃e menti humane
nt ⁰i, (Item de paſſione Chriſti (C:
inih TSaſel intclatu de ſorma ſpeculi. Gpeculũ ardem a0
mo⸗ aſpectũ languidi quendã ſudorem videt᷑ emittere e᷑e
.— . uidorem. Bz tüc ſpeculum xp̃i paſt 10 deſignatur.
* andſi cut ſpeculũ ſoli expoſitũ ignem elicit · ſi res aliᷓ obu /
Eeni ſtibilis opponat. Sic nimixe per omez modu xpi daſlig expo
Ei⸗ ſita menti humane ignẽ neceſſario elicit amoꝛis delec tatõiſ⸗
il. q; diuine. Et tũc applicet ſic. Speculum itaq; domĩce paſſio
ce nis humoẽq; effudit gre celeſtis ad intuitũ ſeu memoꝛiam
ge * anĩe diligente¶ D Blini in ſpecu:na. Piſcis ad litus pelli
eigna⸗ tur dii in marinis fluctibo vulnerat᷑. Sed tũc ꝓ piſceʒ xpᷣm
a ↄuenit deſignari. Nam ſicut piſcis qmdiu viuit oculos mo
egin ites habetmoꝛtuiis aũt codtuſq; rigidos atq; duros quẽad
ninuf modum in v anialium dẽ. Sic nimize per omnem modum
spam xp̃ᷣs qᷓmdiu vuiit in coꝛde homis per fidem a caritatem ocu⸗
Litirrfrin los habet molles ad miſerandũ motuus aũt duros. Et tũc
Sen applicet᷑ ſic. Xpᷣs itaq; ad litus pellit᷑ quietis eine ſeu mentis
aſsl — teuotione dũ ſua amariſſima ſaucius fuerit paſſione E·
uis . Iohãnes meſue in pᷣͥ.practica. Liquoꝛ etiã dulcis valde ob⸗
r lectat de; guſtũ:ſ locũ toꝛquet ⁊ cruciat vineratũ. Per
tsſen Aque dat intelligi ꝙ paſſio xp̃i tã ſalutifera tã beata guſtui
ee eſt mentis noſtre delectabilis D diilcis ſj amara atqʒ inſi /
nſtou pida peccatoꝛibo q immũdis E Mpha- tracétatu de pte
netn . ſenſitia. Cücq; oculus patit᷑ copalis tria accidũt a ↄtingũt
DKl viqʒ ſcintille ignee apparẽtes vigilie frequẽtes a lacrime efflu
eH entes. Cũq; etenĩ oculꝰ leſus fuerit ꝗdam flãma exit vigi⸗/
lia adueĩt a lacrima effluit abund ant. Bed tũc ꝑ ociiluz in
lct telligiẽ ip̃e xp̃s. Nam ſicẽ oculꝰ ꝓfundus vtuoſioꝛ ẽ limpidi
69 &q n videndo. Sic nimix ꝑ omneʒ modũ ꝓ deuotionẽ xps
R

—

OW

*

¶Titulus tercius un
ꝓfundat᷑ in mente vtuoſio eſt in collatione celeſtis gẽe e uſelcit
oſolatõis eẽ᷑ne. Et tũc applicet᷑ ſie · Cũqʒ itaq; xp̃s paſſusẽ legoone⸗
hi tres felices ↄtingere effectꝰ.viʒ flãma ſeu ſcintille infiniti iotar
amoꝛis vigilia ſua ſiiꝑ nos ꝓtectionis a lacrima ꝓ no bᷣ in / nadden
terceſſionis · G· Bartho·ĩ p̊ pctica. Cuq; mẽbroʒe aliqqᷣ bedi
igne leſum fuerit mox igni denuo applicet᷑ doloꝛ leſioq; ceſ uurint⸗
ſabit. Per que dat᷑ intelligi ꝙ xp̃s qui dudinz igne paſſionis iuis etet
leſus fuerat ip̃e etiã & nũc igne deuotõnis: ẽ amoꝛis ꝓꝑ ↄpaſ ionnpitn
ſionẽ ẽ memoꝛiã applicet vt ſic eius paſſio ꝑ gratitudinem siegt
reſtauret H Ppus in ꝓbleu. In vehementi doloꝛe lacrxi 0 ¹
merreſtringunt᷑. Cũq; enim quis vehementer patiẽ n ulla la aneu
crima diſtillat. Per que dat᷑ intelligi.q; dum quis ve hemen ſerdüi
ti doloꝛe detentus fuerit dominice paſſionis mox omis ceſ/ preſſio
ſabit luctus & lacrima afflictionis cuiuſlibet & meroris ts. be
I·Conſtan ·li :medi.nj. Cunq; manus eleuate fuerint ex⸗ ſupod
palleſcunt cotinuo ê& ſanguis ab eis defluit & recedit. Di / Ppeek
miſſe vero verſus terrã rubeſcũt & ſanguinẽ ſibi attrabunt mnilmeg
Per que daĩ intelligi. ; dum mamis coꝛdium eleuatg fue / nileße
rint ꝓ tumoẽ mox expalleſcũt interioꝛa ſua ſpẽ ſanguis ſenni
ab eis recedit paſſionis domĩce. Declinantes autem in traʒ mleit⸗
per humilem recõgnitionem. mox rubeſcunt diuinitus. per WH
amoeem ſibiq; attrahũt vtualiter in ſalutẽ ipſum do minice W
paſſionis ſanguinẽ a vigoꝛe; · R· Theophi · in breuiloᷣo . an
diuerſaze artiũ. Baculus aque im miſſus cõfractus ꝓ medi / R
um eſtimat᷑. Sic ꝓꝑ omez modũ ſpes qᷓuis valoꝛis & gre con/ VR
fracta cernit dum intingit᷑ aquis paſſionis dominice C.· KW
Vpocras in epichimis. Padioe infectio ipſiꝰ terre foꝛas ſ. e 4 uſf
pellit ſerpentes atq; ranas. Qunq; enim ira intra ſe patit᷑ ea LE
q; ſub tra anĩalia · ac ſi fugiãt terre coꝛruptõez foras exiliunt asd
c erũpunt Per ꝗᷓ dat᷑ intelligi ꝙ paſſio xpᷣi miſtice facta in on
t᷑ᷣra codis ñi foꝛas expellit ſugeſtiones ẽ motꝰ ſpũs malig en
ni M· Iopes meſue ĩᷣ·pᷣctica. Vinũ oleo ↄmixtũ viii ſo⸗
neribuſq; infuſum omem ſedat && ſanat tumoem coœporis R D
2 doloꝛem. Per que dat᷑ intelligi· ꝙ vinũ compũctionis inti / ihn
me oleumq; deuotionis inine infuſa vulneribus paſſi ĩonis „ i
domĩice omem ſedant tumoꝛem ſuperbie doloꝛem q ſanant „ dQn
penalitatis eine N · Kuicebron li fontis vite. Cũqʒ regio Latte
etherea & celeſtis intemperiem paſſa fuerit. mox ipſa re⸗ 7
gio inferioꝛ intra ſe coꝛxrumpitur patiturq; deſectum. Cuiꝰ 1 2 in
. ſgnum eſt. Nam ſuperna regio patiens varia impreſſionis ffm
genera puita galaxiam cõmetam. G& a ſub ethereas quoc; zerſ
impreſſiones ee intemperies · mox & in ipſa inſita regione ſoli
voces & ſtrages peſtilentie a intemperies paſſiones q; Vvarie ſna
7. . .
£ . .

tercius
Atins crruulus ſic ꝑ regionẽ etheream & atn ſte mediante
⸗ Be ſelicitate regio enne in obe hix Bibe/ S
nſii regione celeſti nerreteltene ptolo alm cet ſis deferẽs ĩ hüc
Aifnt tus copm vniuerſa. ediũ totã vtutem cele e mediãte defer
hnbin rea dem regio eſt e modũ · xpo meri tor ed britudi /
denit oꝛbẽ Dic nimixe dre⸗ re lux otritionis alutts 6 alamis. D
leliag, tur in regionẽ mentꝰ le & vtus id eſt va
tur n egione mend tats Pettie & vtus ſal atit id eſt paſ
enſde nis ern lclerieret ho Crich itach lendo fielii patiat
moöhr ſempiine. Et e ie coedis nti regio 90 ali ᷓ egritudĩe aut
tnh ſus legi mox ipᷣa cot icũq; ſuper aliꝗᷓ eg de in /
nhiden ſus legi . li· de meł · Quicũq ſq; fuerit in eandẽ
ilrlt O Coſtan · li. aginat? fantaſiatu Gädem otigit ex im /
daiinlan languoze valide vin — G languoꝛzẽ. Q t ſticeq; vVtii
nusenn denm foꝛti & valida ipſius edi · vñj · qñdam ol c
NN oi Preſſione o recitat Kuicẽna n⸗ ero ſum ſore men i run
emen⸗ tis· G ideo reci bat᷑ leproſo lep ſuper xpi felici
Kirnnt ſux qdaz ymasin telligi ꝙ du s d eodẽcz doloꝛe in/
Itl P Prebabita dat᷑ urein ep on eodẽ modo Si ipſe felicit
Et ginatꝰò fuer 2— firmita e . 4
trahunt Ta enfs cpanendo pPatit · G& ſn zilick de aĩa. Dicimꝰ auie
f/ tra ſexpo cop⸗ anent dielk pina eit delrcatr. pini
nue mol 5 valde a ſirperne arnti Habut puriſſima ⸗
itus per coeis V ut delicati is fomite inquinatũ ẽ .
wioe Eoch Vatier nuit paſſionẽ om̃ lectas inſimul coꝛpo/
Nerndd immanez ſultinuit! Omes penas collecta Q Piinius
us dnd Et ideo ait Bemigns. ſupergredit pena xpi ſeruit a daſcen/
ſ in ſpe ·n — lles. ꝙ; aſcendenti „ — otet nimia ar
ſ,at entib verſus v etes aRe tekare Poe it ↄmen. ſupꝑp
nſehan ſa ſtat in Paec aſend nredit er Vaegteßn feliciſſuma
openin tem reſpiratio Ol 58; on vinreſen babet effranas & een
iſn ₰— de ſenſu e ſenſaro⸗ ſiẽ odor vinee ſer ee rno fugat ext/
nniinl . les vt dici ſinein ab vires fluxũ ung aereas pur/
cpots minatq; ſerpentes. iſcas occidit & verme Sic reuera
onizindi qꝗ fluit extra nares mu aturalit cuũctos homiĩes. S virtutes
ine Aar regiones· Leletaener miſticas ht eſſicacias Sſortat de
nchlng 8 oẽz modũ xpᷣi pa 1S eximinat vires reficit d s perimit
ign. a ſerpentes infernales ſedat cogitatões immũdas ſem ch⸗
n. 2 eſtirpatrecronee Zerlin en Aplicat ſi Rßiit⸗ in valle⸗
nn na paſſio vtuoſio ſuau .V
nu ach ſima paſſio vtuot
4 gon⸗ *
cVre
„
$

¶Titulus “ ¶(tercius ð”
humilitat ſeu penitentie qm verſus montẽ elatõis ſu ꝑbie W
q; mũdane · R Hugo in didaß. li · inj. Ebur mollificat vi 0
no ferrũuũ melle vitꝝ ſeu lapis ſanguĩs decoctione. Per ᷓda mel
tur intelligi ꝙ coda mũdana felicitate eburnea mollificã/ utir
tur vino ↄpuctionis & penitentie. coda moꝛe ferri frigida voceg
grauida mollificant᷑ melle deuotõis dulcediniſq; inẽ᷑ne. coꝛ⸗ Kyl
da aũuũt obſtinata dura puta vitrea & lapidea mollificant ac pier
penetrant᷑ ſanguĩe ac paſſione xpi ſalutifera aQ beata S- tktrun
Theophi:in breuiario diuerſae artiũ. Tria ſunt que auda/ dipes
ciã efficiũt a inducũt · viʒ frigus exteriꝰ. caloꝛ interiꝰ.ſ ang⸗ niſto
uiniſq; aſpectus. Per que dat᷑ intelligi qꝙ aiidaciã anĩe a va Gciilt
loꝛem tria efficiunt & inducunt videlicet frigus.id eſt extin / AXultas
dtio carms in illicita voluptate. calo: ſeu accenſio mentis in untN
dei caritate. Seduluſq; aſpectus ſa nguinis ſeii paſſionis do adem
minice Ptotholomeus almaieſti primo. Cunque üubti
ſol eclipſim patitur in regione ſibi directe perpendiculari / cs ſi
ter ſubſtrata hi quatuo contingunt aciduntq; effectus. Crintr
Nam terra ſeu terre regionis illius habitatio equaliter re / ii
nouatur feciindatiir vapor magnus attrabitur: ſed genel Keapl
ralis peſtilentia tunc comitatur. Quorum cauſas aſſignabi iSa
mus ſigillatim. Nam tunc terra aliqualiter propter gran⸗ hos
dem ſolis &ο per lũe mutationem fecindatur ob bonam di⸗ Ee
ſpoſitionem ſeu ex purgationem vapoꝛ ſurſum attrahitur . „ſ
Ipter eam que ex eclipſi accidit aſcenſionem. Sed peſtilẽtia doe
qrundam oſequitur animaliũ a ſolis & lune mutatione in
ↄptcatione.In eclipſi nimixe grãdis qualitatũ ſolis a lune ac ht
cidit pꝓmutatio vt aſſerit Hamaſcenus. Lune expurgatio vt W
ait pᷣs: regionis aeree valida inflãmatio vt dicit alphorabi can
us· I tem magna vtriuſq; planete cõtricatio. vt recitat theo HW
phraſtꝰ. Sʒ tũc per ſolem intelligit᷑ ipſe xp̃s. Nam ſicut ſol . dear
oꝛiens regiones nocte infrigidatas repat a reſtaurat. vt ait , mr
Auicebrõ lifontiſ vite. In meridie exiſtẽs cũcta viuiſicat a ner
inflãmat vt aſſerit QAuicẽna li · medi · vi. ¶In ocœidente vgens. nerp
nubes intemperieſqʒ; aeris abigit & repellit in aquiloneʒ ve/ e
niens penituſqʒ ſe abſ. condit. Zic nimi per ommem modum h⸗ eie
xp̃s dei filius in carne oꝛiẽs genus humanũ repat e reſtau ⸗ C
rat. In meridie aũt vite pᷣſentis homĩeʒ caritate viuificat & ĩ ze
flãmat. In occidente id eſt in moꝛte demonũ intemperies ab “ in
igit a repellit. In iudicio aũt qct per aquilonez deſcribit᷑ qn⸗ . a
tum ad miam ſuaʒ penit ſe abſcõdit. Et tũc applicet᷑ ſic. Cũ
tac xps eclipſim amariſſime paſſionis ſuſtinuerit coꝛpalit᷑ R .
eãq hõ in mẽte ſi uſtinz ſpũalit mox hi qtuos feliciſſ ie aci / .
düt effec a ↄtingũt Nã tũc hõ felicit renouat᷑ dĩtꝰ fecũdat᷑ W

1

— S

upbe humana mens ſurſuʒ trahit᷑ peſtilẽcieq; & ſtrages demonũ

lfren comitanẽ · V Tharen li·de effecti· in nat᷑a Qu atuor ꝗdem
hecda modis voces tendunt᷑ a remotius audiunt pᷣmo ſi füt in ne
lſr moæe ·ſco ſi in nocteccio ſi in doloeis tꝑe· ꝗrto ſi in aqᷓ fiant
Sne aut in fluĩe. Quoʒ cauſas reqre in ca. de moleſtia. Sʒ tũc ꝑ

ne voces copales mẽtaleſq; oꝛ atõnes a affectꝰ anĩe deſignant᷑
Ar. Naz ſiẽ voces copales q̃tuos modis acuunt᷑ vicʒ fletus tte .
puerili etate. t pe caſtitatis a cõtinentie a in eſtu valido ſeu

8 1 feruoe plozãtes erĩ acutioes voces faciũt e ridẽtes · vt oſtẽ
tedi, dit phs in ꝓbleu. Puerox etiã vox nat̃aliter eſt acuta. vt ait
ien ariſto in vi/ anialiuz li Pueri aũt & infanteſ tonãtes vocibo
Dn nataliter mẽtes delectãt. Caſti inſuꝑ ↄtinenteſq; e vgines
“R acutas habẽt voces laſciui aũt incõtinentes bubatũ faci
Aian unt . vt ait galienus in ſecretꝗ. In eſtu etiã magno acutioes
8 V Addem ſunt voces q; in frigoæe ſeu algoee: eo ꝙ in eſtu aer ſit
aCune ſubtilis. in frigoꝛe vero groſſus. Sic nimize ꝑ oẽz modũ vo⸗
neſrn ces ſeu oꝛationes nt̃e in dei auribo acuunt᷑ pᷣmo vicʒ fletꝰ la
efkrtit crimax ĩ tpꝑe· ſco in puerilitate innocẽtie tᷣcio in ſtatu pu/⸗
Ure ritas && ↄtinentie· qrto in eſtu ſeu caloꝛe caritat? diuine. Et
gene/ tiiic applicet ſic. Quatuoæ itaq; modis voces ment nĩ̃e in di
ignabi uinis auribo tendun?᷑ & citius audiunt᷑ mo vicʒ in nemœe
er gran⸗ ſolitudineq; ↄtemplatõis diuine · ſcdo in nodte tribulatõnis
nam di⸗ ( penitẽtie tercio in tꝑe doloꝛis a paſſionis do mice · qrto in
trabitur „ fluie fletus a lacrimatõis ſcẽ · X· Phila· in tractatu de iu
peſtlit⸗ dicijs febriũ. Cunq; paſſio aliqᷓ ſuie doloꝛ intus aciderit in
atiores co: pe paſſio que mox foinſecꝰ euenerit qſi imꝑfecte mĩeq;
54 Umer ſentit. Cuiꝰ ſignũ eſt qꝗ refert G alie. li. medi ˖ v. Cuq; inqt
tgrtot D p acutã qͥs paſſus fuerit: acutioꝛẽq;̊ mox doloꝛeʒ exterioꝛem
tpborti coœ pis neq; percipit: neq; ſentit. Bebricitãtes etenim doloꝛe;
teitatthn exterioꝛe a poſtematũ a vlceꝝ minꝰ ſentiũt vt ait auiicenna
micuthl . Per p̃habita aũt dat intelligi ꝙ dũ paſſio a doloe id ẽ me⸗
t N moꝛia paſſionis domĩice a doloxis int? in mẽte viguerit flo/
aiete rueriq; humana: mox omis doloꝛ exterioꝛ copis: nec ſentit᷑
kis nec percipit᷑ cruciatꝰ penalitatiſq; müdana · V Phᷣus in
onege ꝓbleu. Qui vehemẽtes coæporis ſuſtinẽt paſſiones lacrimaſ
wodin A N nõ emittut. ß dentes inmodu morſus ↄplicant 2aoſtringunt
reſn ¹ „ Cauſazʒ rere de otritione. ſʒ tũc ꝑ p̃ᷣhabita dat᷑ intelligi
ſotsi q coꝛde ſuo ꝓ piam recodatõeʒ memoꝛiã illas vehemẽtiſ⸗
1s2 ſimas xp̃i habuit paſſioneſ dẽtes lacrimaſ ↄſtringit valide
i⸗ 5 . ad deguſtandũ ſuauitateʒ ↄſolatõis eiéne Z Iohãmcius
8 vagoge. Quicũq; immüdi ſanguĩe fuerint ſe eu coerupti do/
e loꝛẽ ſentiunt.ſj qᷓ vehement fuerĩt languidi vl inſani minus
ſuri doloꝛoſaʒ cor ꝑis ſui ſentiunt paſſionẽ.ſiẽ ait Conſtan li.de
Nſcide . HM

—
“ũ

(ercius
mel.Senſum tactꝰ impediũt tria hec vii ſanguis coꝛ ruptio. noe⸗
valida egrotatõ ĩſanie q:a frenes augmẽtatio. Sʒ tũc ꝑ iſta irde
dat᷑ intelligi ꝙ qcunq; in coꝛde ſuo immũdi fuerint & coꝛ⸗ üre
rupti · ⁊ diu in ſcelere infirmati ſeu etiã mũdana inſania ſen S Ee
frene ſi excecati neꝗᷓq́; ſentiũt nec aſſumunt in coꝛ doloꝛẽ & Hic
paſſionẽ redemptoꝛis nẽi · AQ a· Phᷣs in vi.anĩaliũ li. Vnũ onns
qaQ brutozũ & irrationabiliũ anĩaliũ ad aſpect ũ doloeis vait
ſeu paſſionis aliene naturalit᷑ ↄmouet᷑. Per ꝗᷓ datur intelligi paſ
ꝙ hõ omi irrationabili creatura inſenſatioꝛ com ꝓbat᷑ q nõ dolo⸗
ſolũ doloꝛe ꝓximi nõ cõpatit᷑:ſᷣ n. ec xpᷣi paſſionibo ſeu dolo P.
ri aliqᷓliter omouet Ba · Amb· in exame · Vbi itaq; thau tedd
rus occidit᷑ ac mactat᷑ eiuſq; ſanguis eſfudit᷑ mox ad eũ lo/ le
cum thauri ceteri ſiue boues clamãdo ↄfluũt & cõcurrunt iitr
Sic nimi ꝑ ome modũ:a nos ad paſſionẽ ocœiſionem cᷣ iia
thauri ꝓ nobᷣ diuinit?ꝰ ymolati deuotis fletibo oœcurramuſ lign
Gc& vota na lamẽtabiliter offeramus Qa : Galie. li. i. In/ effie
firmꝰ cũ de ſua cõualuerit paſſione · ſi vento ↄcuſſus fuerit to!
intẽperieſq; auraꝛe mox grauiꝰ patit᷑ & Piculoſuis infirma onitz
tur. Per ꝗᷓ dat intelligi ꝙ dũ xp̃s ꝓ humano paſſus gene⸗ techiit
re vento pulſatꝰ fuerit ingratitudinis ntẽ̃e mox iterato pati Dsi
tur a piculoſioꝛibo ꝗꝙ ad nos languoꝛibo infirmat Da⸗ ſlcees
Plinis in ſpe natu. Crines vncti ſanguine aut liniti facilius
euellunt᷑. Sz tũc ꝑ crines cogitationes mentiũ deſignantur zent⸗
Nam ſiẽ crines qᷓnto lõgioꝛes fuerint tãto efficiunt᷑ mollio / . . t
res vt płᷣs dicit in li · ꝓbleu. Hoc aũt tenendũ eſt de crinibꝰ de
humanis non aũt ceteroʒe anĩalium crini bo vel capillis. Sic dA
nimix ꝑ omeʒ modũ cogitationes coedis nt̃i qnto in diuĩs
meditationibo fuerint lõgioꝛes ſeu ꝓ ſindioes tanto menti ne
eueniũit delectabilioes. Sꝭ tũc ↄſequent ꝓ ſanguinẽ xpᷣi paſ gie
ſio figurat᷑. Ram ſiẽ ſanguis extra ſuã naturalez &, ppriam d
regionẽ ↄtinuo denigrat᷑ & penitꝰ deſiccat᷑: in regione vero „ no
ſibi ydonea rubeſcit farur ir humeſcit quẽadmodum re DAi
fert. Ariſto· vnj amialiuʒ li. Sic reuera xp̃i felix paſſio extra ito,
regionẽ ſibi naturalẽ & ↄuenienter id ẽ extra mentẽ humi/ mnn
lem a feruentẽ ignoꝛãatia obliuioneq; totalit᷑ denigrat᷑ · ẽ ab *
vero mẽtis humilis a deuote ꝗᷓ xp̃o ſola credit᷑ ↄuenire ißa v m
xpi paſſio ſanguis ꝗdez moꝛe ru beſcit dilectionis diuine e
phumeſcit roꝛe ↄſolatõis eĩne. Et tũc applicet ſic Cogitatões H
itac; xpi paſſione vncte diuinit? a linite faciliꝰ ecarne radi
citè euellunt᷑. Ge in altudinẽ celeſtis lumĩs erigiin Ea R
mitate diſtillat ꝗᷓ oẽ;z doloeẽ coæpis ſedat a tumoꝛe quẽad/ u
— 1

6 △
Titulus tercius
tu h. „ Bẽ . * . „ „ . . .
enn modũ videmꝰ? in lignis Humidis ꝗᷓ vtiqʒ; ad pſe entiam ignis
qndã aòm ĩ extremitatibo excutũt a effundut. Sz tüc P lig
d nũ coꝛpꝰ domĩcũ deſignat᷑. RNã ſiẽ lignũ longo ſub aqᷓ iacẽs

ti tpe in lapidẽ trãſmutar᷑ vt oſtẽdit Ruicẽna liſuoe minera.
Re nimiz p oẽz modũ xpᷣi copꝰ diu ſub aꝗᷓ mans ↄtriti⸗

onis ee penitẽtie ĩ lapidẽ vtit & in petrã oſtantie foꝛtitudinis
rinig xvalitudiſc eine Er tũc ayplic? ſc. Ex vwo itae ſto igne
diz paſſionis ad exſtillat nẽe redẽptionis atq; wetue oſolatõis
Potini doloꝛẽ ſanãs ꝓpetue leſionis tumoẽq; ſedas ſupbe elationis
ſe .EHB a Galieſecre medili: iii. Lutũ ergo validũ ſamiz
ta⸗ tu red dit ipm coꝛpꝰ dũ aliq́; paſſionẽ ſuſtinuerit a vicerit aut
Neib languoz NMã dũ aliqd copꝰ coꝛruptõnis ᷣcqꝙ in ſe habue
umn trtit nunq; tutũ a ſupueniente lãguoe erit. Sz ſempꝑ debile a
inonnc,) inſanũ pmanere ip̃m neceſſe ẽ: donec per paſſionẽ aliꝙ aut
rulnm lãguoæẽ ipᷣm expurgatũ fuerit & mũdatũ e ſic ꝑ ↄñs tutũ
ehtiin efficit validũ atʒ ſanũ. Per pᷣhabita daĩ intelligi q& xp̃s foꝛ
lis fuert tioꝛ ẽ validiozq; fac ex eo ꝙ tà inmanẽ a innocent᷑ ſuſtinu
ntim erit a vicertit paſſionẽ vł alit hõ itaq; tutꝰ validuſq; ⁊ ſanꝰ
s Pne⸗ iẽ dũ ĩ codde ſuo patit᷑ id ẽ paſſionis dñice mẽoꝛat· G a·
on Bs ꝓbleu P deguſtatõeʒ amariſſimi poculi aut lidris
Di ſi liqr ẽ valde amarꝰ ĩmediate a incõſequẽter ſumptꝰ fuer?
ſaciugss dulc a ſapidꝰ apparebit ꝓpè amaritudiĩs etenĩ intollerãtiaz
mantur pmi pocuł ſeu liqrꝰ ſcds ꝗᷓ ſumit potꝰ ſuaueſcit aliꝗlit a dui
mollioog „ ceſcit Sʒ tũc ꝑ iſta dat᷑ intelligi ꝙ pð deguſtatõeʒ id ẽ medi/
ecüni tatõeʒ xpᷣi amariſſie paſſionis dulceſcit mox a leneſcit ama/
wlisde ritudo paſſiõis col cꝰſtibz dolord· Ha · Cõſtãa · li· de mel⸗Ca
o induin pitis ꝗ dẽ paſſio ſiue doloꝛ ẽ expurgatõ totiꝰ coꝛpis oĩmq;
mionmt mẽbrox.. Tendũt enĩ oẽs doloꝛes mẽbri natalit in capit re/
ieeyn gionẽ ibidẽ appetẽtes exitũ a meatũ. Sʒ tũc ꝑ caput intelli/
puin git pe xp̃s. Nã ſiẽ caput hoĩ s inclinat᷑ Atuo qʒz de cais Pri/
en mo qdẽ morthĩ tpe · ſcdo in ſe õno aut ſopoꝛe. tcio ex oſilio 6⁷
Pante deliberatione Irto auſcultãdi vł audiẽdi rõne. iuxta illud
ſpattt aait pps in. iij polliti li. Quatuo injt de cauy capita inclina
bumi⸗ mus viz dũ qs ad moetẽ plectendꝰ ducit᷑dũ ꝗs ſedẽdo ſopo
h rat᷑ duũ ꝗs oſilio agitat᷑ a dum js aut audit aut obſtupeſcit
e N aut vecundar ſup effec hi aliꝗᷓ aut euemtu. Sic nimix Boẽ
— modũ xps nob qdruplicit inclinauit ſe· Prĩo viz dũ ꝓ hu⸗
e mano genere patiebat᷑ ſco dũ in mente ꝑ deuotõeʒ anĩe ſa
dune prorat ·tercio dũ ꝓ redemptione humani generis debilitabat᷑
gnin⸗ . g9ſilio diuinit? fruebat qᷓrto ob audiendo dũ deuote & fil
deliter exoꝛaĩ. Sz tüc ↄſequenter ꝑ mẽbra fideles ꝗlibz deſig
nant᷑. Nã tpe moꝛtꝰ ᷣmo oĩa moiunt᷑ mẽbra anꝙᷓ vita tota
in cximinata fuerit copalis teſtante galieno in panch ꝗ ait
1 —
●
„

DM Wü ä

Pri inqt vita extioꝛ puta mẽbroe moꝛit ai

¶ Titulus

(tercius

—☛

ic vita interioꝛ
finiat᷑. Et ideo ait ↄmen ſup illud v. metha. Qoꝛ pmuz eit in
viuẽdo a vltimũ in moꝛiẽdo. icit motuo interdũ coꝛpore
exinſeciis adhuc ſcĩtilla vite latitat intnſecus Sic nimize per

locũ a ſimili ipſi fideles omes ꝗs mẽbra diximꝰ eſſe xpᷣide/

bent pus ſe moꝛti exponere añq; exterminet᷑ vita ſpirituialis
anie Et tũc applicet᷑ ſic. Paſſio itaq; & doloꝛ xp̃i debemt eſſe
paſſio a expurgatio cuiuiſſibet fidelis homĩs a deuoti Ia
¶Cõmen. ſup.inj.methe. Quatuoꝛ ſunt ꝗᷓ leuitatẽ efficiũt
in coporibo vniuerſis pmuz ẽ valida inflàmatioſcdm ẽ ae/
ris multa int᷑ copꝰ ↄmixtio terciũ eſt a tra valida elongatõ
ꝗrtum ẽ celi violẽta attractio. Nã ſiuirſuʒ tẽdit omis ignitio
ex nat᷑a. vt ait Theophra. Item aer ẽ omis leuitatis pᷣncipiũ
atq; cauſa· ateſtãte phᷣ̊o in:j de anĩalibo.Sʒ & copa vehemẽ /
ter a tra eleuata pᷣ leuitate cadere nõ poſſiint vt aſſerit pto /
lo.Ttem celeſti qdem vtute & aſpedtu gratuda quedã coꝛpa
leuia effecta in altã regionẽ aeris eleuant᷑ quẽadmodũ reci/
tat alcabiciꝰ in theo planetaʒe. Per pᷣhabita aũt dat intelli⸗
gi qꝙ. m qdez ſunt ꝗᷓ leuitatẽ pmtitudine; q; efficiũt imomi
Seono ope & vtute S& in ſufferẽdo ſupplicia ꝓpetua ꝓ ſalute
Primũ eſt vehemẽs amoꝛis inflamatio qᷓ ꝙ nobis miſericoꝛ
diter eſtuauit. Scgm ẽ aer paſſionis domiĩce:nã in aere paſ/
ſus fuit Terciũ eſt a trenis elongatio ꝗᷓ mentẽ in deũ eleuat
ſuſtollit. Quartũ eſt celi M'crucis ſancte attractio mediã
te ꝗ̊ᷓ ſe tractuze foe aſſeruit RK a Galie limedi·x. Nullũ

8⁹

ꝗdem venenũ pimit aut occidit niſi penetret ipᷣazʒ cutẽ. Exci

pimꝰ tn venenũ aranee. Cũq; quis ſan guine ↄtemplatus
fuerit vultuzʒ ſuũ circularẽ cõſpiciet pallidũq; && paruũ.iu:
xta illud qd ait algaʒel ĩ tractatu de foꝛma ſpeculi. Sa nguis
inquit facies repᷣſentat circulares pallidas & exiles quẽad⸗
modũ ptʒ in his qui ſanguinẽ ſpeculant᷑. Sʒ tũc per ſangui
nem xpᷣi paſſio figurat᷑tum dqa ſiẽ ſanguis moꝛtis in tempo
re totꝰ intrahit᷑ & inbibit᷑ intra:ↄcaua intima q; coꝛdis vt aſ
ſerit ꝓhᷣs vi.anĩaliũ li. Sic ni mi ꝑ omem modũ xpᷣi paſſio
moꝛtis nr̃e in hora maxime eſt fidelibo ammis inbibenda
purxis coꝛ dibo intrahenda. Cum qa ſiẽ ſanguis efficaciſſime
abluit ſoꝛdes cutis coꝛpiſq; totiꝰ.vt recitat philaretꝰ in tra
ctatu de iudicijs febriũ. Sanguis inqt vniuerſa polluit coꝛ /
pora:ſ a lauat & expiat vniuerſa. Sic reuera per omia criſti
aſſio feliciſſima efficaciſſime ſoꝛdes q peccata diluit vniuier
ſa. ũ quia ſiẽ ſanguis ẽ totius vite pncipiuʒ atq; moetis vt
aſſerit ↄmen·ſuꝑ de moæ G& vi. Sanguis quidẽ ſanus & tem
peratꝰ vitã efficit in hnmanisſanguis aũt corruptus vniuſ/

Ain
i
tudin
ſen:
pbii
treat
ſelict
malic
gllta
rio!
ader
tio
brat
tur⸗
enim
dünn
beunti
reue
menſ
bracte
ps ſe
span
doe⸗

mer

Crtins

nten
nape
mſer
ſewide
ſbrrmaä

dd.
di l.

aeffit
Aonge
sprpi
patehmni
ſſerten
edi ca
wütec
kmntell⸗
timonm
1
Smierta
are pal/
vüeleuat
do media

ate

Nemphen

arnid

iler

rarlign
in Mt
mE2
jipaſſo
berdrd

cſn

retdnti
wlutua
Giinain
mursNt
vam
Aunil

H

¶KTitulus ¶tercius

cuiuſq; moꝛtẽ efficit aut languoꝛẽ Sic nimi ꝑ ome modũ‚
xp̃i beata paſſio vitã ꝓpetuã efficit atq; moetẽ penes ingrati

tudinẽ a indignitatẽ ſumpta. Tũ ꝗa ſiẽ ſanguiſ copa excel

lent dura mollificat atq; liquat Tuxta illud qqᷣ refert theo
phi:in tctatui diner ar. Bx decoctione ꝗdez ſanguĩs vaſa vi
trea & ferrea molliunt᷑. Sic nimi ꝓ locũ a ſimili xpᷣi paſſio
feli ciſſima mollificat coꝛda huma na moee ferri atqʒ vitri in
malicia obſtinata Sic ergo ptz; ꝙ ꝑ ſanguinẽ xpi paſſio fi:
guirat᷑. Et tũc applicet᷑ Hõõ ita aliquis paſſione xpᷣi in
anio fideliter ↄtemplat᷑ cõſpicit è reꝑeriet ſe circularẽ qntuz
ad eternã felicitatem palliduz qᷓntum ad cõdignam ſatiſfa⸗
ctionę La Cõmenſuꝑ njmetha. Qunq; luna obum/
brationem aliqualẽ id eſt circulũ glaucũ ſe o btegentẽ pati
turmox pluuia a ymbriũ inundatio omitatur. Certiſſima
enim ſumũt aſtraperiti future pluuie atq; ymbris indicia
dũ quedã glaucedo apparuerit circularis lune climata obũ

brantis. Sz tũc ꝓꝑ lunam intelligit᷑ ip̃e xp̃s. Nam ſiẽ luna ter

re maculà atq; vmbram iugiter in ſe gerit · iuxta illud ꝙ ait
omen ſup.j de ce.a mun.Illa enim figura q; luna ꝓfert vm

bra credit eſſe t᷑re macula ee figura. Sic nimiʒe ꝑ oẽz modũ

xpᷣs ſem ꝓꝑ maculaʒ ee vmbrã in ſe ꝓfert in figuira cõpaſſio /

nis pariter & doloꝛis. Et tunc applicet᷑ ſie· Qunq; ita xp̃us

obtectus fuit palloꝛe paſſionis ſue mox pluuia cõſecuta eſt

miſericoꝛdie & ↄſolationis eterne M a Ruiceli font vi

te. QCũq; celeſtis regio oꝛzontis vehementer alterat᷑ & patit᷑.
mox cuncta coꝑpa humida puta qlia ſunt metalla ſudore;
vident᷑ quẽdam emittere ee humoꝛẽ. Qauſa tangi?᷑ de ↄtritõ/⸗
ne. Per iſta dat᷑ intelligi ꝙ ad paſſionẽ xp̃i qᷓ ẽ oꝛiʒõ ⁊ paſſio

beatoʒze debẽt. & ip̃i humidi qdem mĩa e frigidi malicia ſu /

dorẽ emittere ee humoꝛẽ cõpaſſionis gratitudinis ee amoꝛis
Na · Auctoe li de imp̃ſſionibo aert. Paſſiones Idem aeris
potioꝛa ſue actionis veſtigia relinquũt ĩ regione calida hu /

mida & ꝓpſiuda. Per ꝗᷓ dat᷑ intelligi ꝙ paſſio vulnera q; cri
ſti maioꝛa ſue vtutis veſtigia relinquũt in mẽte diuĩo amo/

re calida celeſti dulcedine e roꝛe humida · & in meditando
oꝓa xpᷣi ſedula àa ꝓfunda Oa; NKvo in hiſtona· Sunt
quedã aues ꝗᷓ qtienſcũq; aqᷓm nõ intuite fuerĩt excecant᷑ ee
moꝛiunt᷑ in inſtati. Sed tũc ꝓ aues homiĩes figurant᷑. Nam ſi
cut aues graues currũt an volatũ quẽadmodũ recitat am
bro in examerõ · Sic reuera ꝑ omia ipᷣi homiĩes auiuz quideʒ
moꝛe currere debẽt in bono oꝑe & vtute añ volatuʒ mostis
ſue. Sʒ tũc ↄſequenter p aq̃m xpi feliciſſima paſſio figurat

Nam ſicut aqᷓ in coporibus animat ẽ pncipiũ vite ſi bene

—

QTitulus kerciu.
ꝓpoxcionata fuerit & eſt pncipiũ coꝛruptõis a motis ſi in

fuerit & inſana:iuxta illud ꝙ ait platearius li inj· Bic
ſſio xp̃i eſt Pncipiũ atq; cã vite bte

eqta

nimi ꝓ oẽm modũ pa

dignis ho minibo atq; gratis a eſt cã mortis ꝓpetue peccato/
ribo & ingratis. Et tũc applicet ſic. Homĩes itaqʒ; qtienſcũqʒ
xpi paſſioneʒ nõ intuent ipſi mentalit excecant᷑ & eternalit

moꝛien? Pa Macrobi? li. de ſomno ſcipionis. Dũ quiſ

aliquez añ ſe occidi ferroq; viderit multas in ſequẽti nocte
viſiones ſomniarias fantaſticaſq; hebit. Per ꝗqᷓ docemur vt

dũ moꝛtẽ xp̃i aſpicimꝰ.& viſiones ſomniarias cõpaſſionis
G& doloꝛis iugit᷑ ſuꝑ eius doloꝛibo habeamꝰ Qa⸗ Con/
ſtan. li· vj:medi. Omes vulnerati lacteis melleiſʒ cibati nul

n/

lo obſtàte medicamĩe moꝛiunt᷑. Per qc inuit ꝙ xpᷣs ꝙ nobᷣ

*

letaliè vulner atꝰ lacteq; & melle nte deuotionis potatꝰ pari
ter. a cibatꝰ felicit. & in coꝛde nẽo moꝛit᷑ in ſalutẽ:eoq; modo
qꝗqᷓ ſupᷣ oſtenſuʒ ẽ · R a heo.in tracta diuer.arxti. Virga
cineribo calidis intinda faciliꝰ flectit& in reſteè tranſmutaĩ

Sic nimiz mens humana amarit udini intincta dñice paſſi

onis flexibilis efficit ad ome vtuoſe exerciciũ actionis* S.

a· Vpo in pnoh. Lacrima infirmi criſim indicat eueniſſe-
Per hoc intelligit᷑ ꝙ lacrima homĩs peccatoꝛis emiſſa ad do
loꝛez dñice paſſionis criſim eueniſſe indicat valoꝛis ꝓpetueqʒ
ſalutis ¶ a· Galie in panth. CQũq; ſanguis igni initinctᷣ
aut immiſſus fuerit fetoꝛẽ grandẽ validũc; emittit. Sic xpi
paſſio ꝓpter ingratitudĩez indignitatẽq; cupidi & auari fe/

toꝛẽ interdũ efficit ſupplici ſempiteni· Va

Ariſto. in vji;

pollitice.mmij.qdem de cauſis caput inclinat᷑ reqiurxe ſup̃ H a
õmen ſupꝑinjmethe. Pluma ſanguine illiata facilime q;

ardet. Sz tüc P plumã intelligit coꝛ humanũ. Naʒ ſiẽ pluma
flatu ſurſuz pellit ſ aꝗq́s difficilime humectat. Sic coꝛ huma
nũ flatu oꝛationis ſurſum eleuat᷑ ſj & difficult᷑ qntum de ſe

eſt aqs celeſtis gẽe humectat Sʒ tũc ↄuenienter ꝑ ſanguĩe;
xpi paſſio ſignat. Nã ſicẽ ſanguis ad interioꝛa deflues ſang⸗
uinei copis qᷓtuoꝛ effectꝰ efficit & relinquit: ſiẽ dicit phs in

ꝓbleu. Rã abſoꝛti ſanguĩe int᷑ vaſa & ↄcaua coꝛdis coꝛpꝰ ex

trinſecꝰ expalleſcit audacia ꝓuenit: coꝛpꝰ? caleſcit · pectus

aliquialiter intumeſcit. Cuiꝰ etiã ſignũ eſt ꝙ moꝛtui pectoꝛa

habẽt tumentia & inflata. qd qdem ↄtigit exflixu ſanguĩs
ad regionẽ pectoꝛis atq; coꝛdis. Sic reuera ꝑ oẽz modũ xpi

rit penalitatẽ· mentẽ incaleſcere facit qᷓntuz ad dĩnã caritatẽ

paſſio ꝓ memoꝛiã adueniẽs pie mẽti hos qtuoꝛ relinqt effe

aqtus N 43 hoĩeʒ expalleſcere facit foeinſecꝰ qᷓntum ad müdi
vanitatẽ audacẽ efficit qntũ ad ferendã ꝙ xp̃o oẽz ꝗq accide

—

4

lan
ten
us
ditf
dem
Eeſe
flux
paſt
paſt
toot
ſexte
aſſie
carn
dia;
mort

Ptr
ni
Utpin

uus
n De
ntebi⸗
Lend
8Miar
Nemery
on
gchan
Sl
toc
ti. Pin
anſinun
lce paſt

Crn S

naueniſe
Ma0
petue
rünmde
Dew
lauauife
Aoin

Robne

ſion

Necukun
umgl

„ 7

Plpl

QKitulus QKRuarius

—

Ipſumc coꝛ eleuat & dilatat qntuʒ ad diuinitatꝰ ꝓfundita

tem. Et tũc applicet ſic. Cũq; coꝛ humanũ paſſione xp̃ᷣi celi/⸗

tus fuerit illinitũ:igne diuini ꝓpetuiq; amoꝛis ſinceriꝰ accẽ⸗
dit᷑ feliciuſq; infläãmatur Xa · Ruicẽéna li vi- In loco qui
dem ad quẽ multꝰ ſanguis fluit dolo illatꝰ minus percipi
G& ſentit. Quiꝰ cauſa ẽ. Nam lociis ad quẽ multus cruo cõ /

fluxit inebriatꝰ in ſanguine & humoꝛe Qua apter doloꝛ &

paſſio minus in huius ſentiuntur. Sed tunc per ſanguine;
paſſio chriſti non immerito deſignatur. RNam ſicut in moæ/
tuo coꝛpore nullum ſanguinis veſtigium reperitur. Vt in
ſexto animaliũ li. Quius quidez cauiſã diuerſi diuerſimode
aſſignauerunt . Rit enm Galienus ſanguiinẽ poſt moꝛteʒ in

carnis ſubſtantiam trãſmutari. Pfus autem dicit ad pco /

dia deſtinari. Sic nimiz ꝓ locum a ſimili xpᷣi qdem paſſio ĩ
moꝛtuo ob peccata homie nullum penitus veſtigiuʒz reperit᷑
Et tunc axplicet᷑ ſic. In eo itaq; coꝛde in qd ꝓ deuotam me/
moꝛiã ſanguis domĩce confluxerit paſſionis:metus ſi accide
rit ginus ſentitur pene cuiuſlibet ſeu doloꝛis MVMV
Ce coꝛpore Chriſti ¶Littulus qᷓrtus A-
Linius in ſpeculo naturali Iſta ergo eſt conditio
balſami natura ꝙ ſi in ipſo coꝛpora putrida con
diantur penitus coꝛrumpuntur. Coꝛpora autez re /
centia ipſo linita a coꝛruptione atq; putredine totaliter cõ /
ſeruantur. Nam ſicut balſamum viſiim cl ariſicat a ſuo odo
re ſerpentes a buffones fugat· vt dicit yſidorus in hiſtoriis
naturalibus. Sic nimirum per omnem modum ipſa caro æ⸗
ſanguis chriſti viſiim mentis clari ficat a illuſtrat&& motiis
brutales ſeu ipſos ſerpentes infernales id eſt dem ones repel
lando terrendo quocq fugat. Sed tunc conſequenter ꝑ coꝛ/
pora putrida coꝛrupti a immũdi homines deſignantur. Nã
ſicut coꝛ ꝑa putrida amoꝛo puluere ſeu liqre exſiccari opor

tet an teq; ad ſanitatem priſtinam reducantur. Sic nimirum

per omnem modum ipſos coꝛruptos & immundos homĩes
amaritudine coꝛruptionis · & penitentie ab humoꝛibus vi /
cioꝛum deſiccari oportet antequam copus & ſanguinem
in quibus perpetua conſiſtit ſanitas percipiant vel deguſtẽt
Ged tunc per coꝛpora recentia pura ẽe munda. coꝛda deſcri
buntur humana. Nam ſicut coꝛpora recentia dum ipſa coꝛ!
pora putrida ↄtingũt mox a ipᷣa totalit᷑ ↄputreſcũt.Sic eo /⸗
dẽ mõ ipᷣa pura a mũda coꝛda hoĩm pᷣ̃uis hoĩto ↄmũicant᷑
2 coꝛruptis a ipᷣa totalit in mente in cope coꝛrũpunt᷑. Et

tũc appliceĩ ſic. Immũda itaq; coꝛda hoĩm ſi xpᷣi coꝛꝑe ptici

pauerint a ſanguĩe· ↄſtat q; eternalit᷑ corũpent᷑ mũda aũt

—

Quartus

Titulus

coꝛd a a copa a corruptione moꝛtis eine ꝓppetuo ↄſeruan

B AKudtoz- Qunq; pinguedo ali & igni inmittit᷑ flama ↄti:
nuo intumeſcit. Sʒ tũc per pinguiedĩeʒ coporalẽ celeſtꝰ pĩig
uedo id ẽ copus ſanguis dñi figurat᷑· Nam ſiẽ pinguedo
coꝛpalis ↄuenientiſſime ꝗ dem nutrit iuxta illud ꝙ ait Ga⸗/
lie · mag nutriũt pinguia ꝙ arida Omis enim pĩguedo lu
mis nociua ẽ. Ome lumen in humido pingui impiguedine

q;ʒ ↄſiſtit. Pĩguis etiã liquoꝛ doloꝛem copoe ſedat e tumo

rem. Sic mnimi ipᷣm copꝰ & ſanguis dñi mentẽ eĩnaliter re
ficit atq; nutrit· Lumen etiam intelleètus fouet abilitat di⸗
ſponit . G& omeʒ doloæ atq; ttimoꝛẽ mentis ⁊ coꝛpis abijcit
repellit. Sʒz tũc ↄſequenter ꝓꝑ ignẽ homo intelligit᷑ p̃ua ↄcu /
piſcentia inflãmatus. Nam ſiẽ omnis ignis velociter tiatur
obuſtibili nãq; deficiente deficit omis ignis. Sic nimix oĩs
mo pᷣua ↄcupĩa inflãmatus in tota vita ſua tã mentꝰ q;
coꝛporis citius terminat᷑ coꝛxrumpit᷑ & finit. Sic ergo ptz. Et
tũc applicet᷑ ſic· Coꝛpꝰ itaq; xpᷣi ſumptũ ab aliqᷓ homĩe ob/

lectamẽto & vicijs in flãmato ipᷣm magis inflãmari facſ da
„

tandẽ ad flãmam ꝓpetui incendii ptrahit a perducit
Cõmentaſuꝑ.j de gene:& coꝛ. Oꝑtet itaq; vt id qc nutrien
du ẽ mitrimẽto ſeu ip̃i mutrito ꝑ oĩa ↄfoꝛmet᷑ Nutrimentũ
etenĩ & nutribile ſunt ſimilia in natura. Oc; ꝗᷣdem intelligẽ
dum ẽ de nutrimẽto vltime digeſtionis. Tunc enĩ ↄfoꝛme e
ſimile per oĩa ipſi rei fit nutriẽde. Sʒ tũc per nutrimentũ coꝛ
porale copis nutrimentũ ipſius anĩe vicʒ copus a ſanguiſ
dñi figurat᷑. Namſiẽ coꝛpale mitrimentum nõ eſt ↄueniens
niſi cũ appetitu valido eſurieq; ſumat᷑· vt ait Auicẽna libro
medi. vi. Rutrimentũ inꝗt eſſe non dinoſcit ↄueniens nec bo
nũ nature ydoneũq; a aptũ niſi cũ valido & magno ſump
tũ fuerit appetitu. Sic nimi ipᷣm nutrimentuz celeſte id eſt
coꝛpꝰ dñi:nulli homĩ ↄueniens eſſe pt · niſi cũ toto feruidoqʒ
mẽtis deſiderio appetat᷑. Sʒ tũc ꝑ ipſum nutribile cõuenient
intelligi ipᷣe homo. Rã ſiẽ nutribile ſiue id q debet nutri⸗
re caloẽ hte intenſum validũq; opoꝛtet. Sic ꝑ locũ a ſimili
ipe homo ꝗ; ſumere voluerit coꝛpꝰ & ſanguis dñi dẽt priꝰ ĩ
ſe nutrire caloꝛẽ amœis diuini Et tũc applicet᷑ ſic. Optet ita /
q; ꝙ ipᷣe hõ qͥ voluerit nutriri taʒ efficatiſſimo nutrimento
coꝛpe vicʒ & ſanguĩe dñi nti ih̃u xpᷣi in omibo celeſti nutri /
mẽto in puritate & mũdicia ↄfomet᷑ & parit᷑ vnia D·
Conſtan · li.mel Neq q; cibo eſt ſumendꝰ· niſi veracit ſentia?

tota foꝛe digeſta a cõſi umpta cibi materia pcedentis· Qauſa

ſtat ĩ hoc qa qmdiu cibo pcedens indigeſtus fuerit cibo ſu⸗
periieniens digeri minĩe qdem ptᷣ. rahit autem tunc calo

—

unhe

tſi⸗
Nens

bus pee

Cpaleme
um ſiec
indmmo⸗
ſorffe,m.

ſnam men

otione
Peib

cKmule

one

B*1

ibumer

ſdicat

s dehe
Eſinple

ctariche⸗
Knmnircib

ürſorptu

giczgſus
Niſue

Hüntns

uonmddſen

krare

”M

y ſpecll

ſechuch
tonemi
Naloem

ndiſy 4
ſocarni

Nruntate
lre aczr

4
cuantur

Rnont
Unlmilit
ſes voli

Wüipſ

ceßind
Upolup⸗
Reg

tann

une
.
gs
gi
pigeddl
mpignndn
Daawn
Kamnlten
Psaret
puaz

locter ne

eninigds
ti ment
tgophb
vmieob
U“
Amutnien
tmmenti
intlige
KForme*
merth

Saſangni

eguenen
nücinnlin
Eennensn
magyo n
. AKrd
Nty nng
itnen
eurfum⸗
rſmnt
dap
ntunnd
alenn
,,
4 et
elſur

Titulus

„2,2
uſe

¶ Quartus
indigeſtũ ad indigeſtũ a multiplicat᷑ materia atz humoꝛ &
Poↄſequens inficit᷑ totũ coꝛpꝰ. Non ẽ exgo cibo ſumendus ſi
cibus pcedens cõſumptus nõ fuerit a digeſtus. Sʒ tunc per
coꝛpalem cibuʒ cibo miſticꝰ id eſt domĩcum cœpus figurat᷑
Nam ſiẽ cibo copꝑalis debet eſſe mollis humidus calidus
quẽadmodn dð᷑ in ſumma de regimine ſanitatꝰ. Sic nimiruz
pome; modũ cibo domicus debet eſſe mollis qᷓntum ad in
timam mentis delectationeʒ humidus qntium ad internam
deuotionẽ calidus qntuʒ ad diuinã dileètionẽ. Sic ergo pa/
tet ꝙ ꝓ cibuʒ temporalẽ copꝰ dni deſignat᷑. Et tũc axplicet᷑
ſic. A nullo itaq; Hoĩm coꝛpus ſumat᷑ do mĩcuʒ. niſi an per cõ
feſſionẽ aO penitentiã conſumptũ fuerit ome viciuj a pecca/
tũ · E Kuicẽna libro medivj. Os hominis q& ad tactuʒ
cibi humeſcit & liqueſcit valoꝛem totius vite in eſſe hommni
indicat & demonſtrat·. Sed tũc per cibum coꝛporalẽ cibo ce
leſtis id eſt coꝛpus domini figuratur. Nam ſicut cibo coꝛpo
ralis ſimplici modo abſq; condimentis minoris eſt virtutis
2 efficacis q; cibus ſpeciebo odoriferis aromaticiſq; conditꝰ
Sic nimix cibus ſpiritualis id eſt dominicũ copus ſimpli:
citer ſumptũ abſq; ſpeciebo odoribuſq; deuotionis a ſancti
tatis minus ꝓdeit id eſt obeſt. Sʒ tunc per os coꝑpis intelli

git᷑ os ipſius mẽtis. Naʒ ſiẽ os copis cibuʒ totũ coporalez;

qui ſumit᷑ ad debitã nutritionẽ oꝛdinat diſponit. Sic nimi
rum os ſeu guſtus ipſuis mẽtis totum cibũ ſpiritualem ad
dehitã anime nutritionẽ oꝛdinat a diſponit. Et tũc applicet
ſc. Guſtus itaq; pie metis que añ iſtiꝰ ſaluberrimi cibi fũp
tionem in dulcedine deuotionis humeſcit feliciè liqueſcit
valoꝛem vite eterne ineſſe indicat & oſtendit · E . Dlini?
in ſpeculo naturali. Rues cqquidem ille que cadaueribus pu/
tridiſq; carnibus veſcuntur:velut viutures coꝛui ſi recen
tibo carnibus veſcerentur cõtinuo moꝛerentur. Quiꝰ ratio
ſtat in hoc'quia carnes ſeu cadauera putrefacta facilius di
gerunt᷑ a tranſmutant᷑ in ſubſtanciã aliã carnes aũt recẽtes
diixe atq; indigeſtibileſq; ſunt. Sed tũc per aues homiĩes de
ſignantur. Nam ſicut aues in alto volantes circulariter mo
Aent᷑ non recto motu: nec volatu ſicut ptʒ in aqlis ceteriſq;
conſimilibo auibus que dum in altas puenerint aeris regi /
ones volãt toꝛtuoſe circulariterq; mouen?· Sic nimixe p oẽʒ
modũ ipſi homiĩes altitudinẽ pᷣſentis ſeculi tranſuolãtes nõ
recte ſz indirecte a obliqꝗᷓ circulariter mouẽt᷑. Et tũc applice
ſic. Tlli itaq; homies ꝗᷓ putridis coꝛruptiſqʒ carnibo ſquali/
dis voluptatibo veſcunt᷑ · cũ carne recentẽ ⁊a incoꝛruptaʒ id ẽ
coꝛpꝰ xp̃i & ſanguineʒ indigne ſumpſerĩt einaliter moꝛient?

Kirulos ¶Ruintus

,.G Pps in ꝓbleu. Homies cibati ſunt leuioes q́; ieiuni
Sz3 tunc ꝓ cibatões copaleʒz ſpũalis cibatio id ẽ copis q ſan
glinis xpᷣi ſumptio figurat᷑. Nam ſiẽ cibatõ coꝛpalis hoĩem
iocundũ facit ſic copꝰ dñicum anĩam deuotaz ineſtimabili
ꝗdam gaudio & dulcoe placit ãq; amabilẽ reddit coꝛã oĩm
ſaluatoꝛe. Et tũc applicet ſic Homiĩes itaq; coꝛpe ſanguĩe
xp̃i cibati ſpũaliter a refecti leuioꝛes fiũt qntuʒ ad omia P
xp̃i nomĩe ſuſtinẽda agẽda. q; illi qui a pdicta cibatione
abſtinẽt tam ſalutifera q́; beata H Phyla in ſũma de re
gimine ſanitatꝰ. Añq; cibus ſumat᷑ manꝰ a pedes in Pyeme
ad ignẽ optime calefiât. Sʒ tunc ꝓ cibũ coꝛꝑaleʒ coꝛpiis do⸗
minicũ deſignat᷑. Nam ſiẽ dulcedinẽ cibi coꝛꝑalis duo impe
diũt vicz moꝛbo nimiaq; ſaturitas. Dulcia nãq; amara vidẽ
tur his qui infitmati aut nimiũ ſaturati ſunt. Sic nimize ꝓ
ome; modũ dulcedinẽ atq; ſaporẽ & coꝛpis & ſanguĩs xpᷣi
duo impediũt ꝗ Pmiiz infirmitas in peccatis aliud eſt ni
mia ſaturitas ex reb trãſitoꝛis & muũdanis. S; tũc cõſequẽ/
ter ꝓ manꝰ opa & ꝑ pedes affectꝰ ſeu affectiones guran?
Naʒ ſiẽ impedibo ſtamo e gradimur in manibo tenemus &
opamur- Sic nimiz in affeétionibo ſeu affectibuſ ſtamus
gradimur ad interitũ ſeu ad vitã. Oꝑibus aut nos tenemuſ
6 aut vitã aut moꝛtẽ ꝓmeremur. Et tunc applicet᷑ ſic. Añqᷓ;
itaq; ille cibo celeſt id eſt copus dominicũ ſanguis a no
bis deguſtet᷑: neceſſe ẽ vt oꝑa noſtra parit᷑ & affectꝰ igne di/
uine caritat felicit attendamꝰ· ¶ Galie li ſecre · ʒ. Medici/
na ꝗdem taʒ nõ indigẽti ꝙ́; indigẽti ſumme cõfert. Indigen/
tem eniʒ ſanat. nõ indigentẽ ĩ ſanitate ↄſeruat.Sʒ tũc ꝑ me/

dicinaz ozpalem ipſa medicina celeſt' id ẽ copꝰ ſanguis

dyũi figuratur. Nam ſicut medicina coꝛpalis abſq;ʒ ſufficien //
ti ad hoc diſpoſitione copis minĩe ſũmi debet teſtãte oↄſtan
tino ꝗ ait Nulla abſq; diſpoſ itõe cœpis medicina ſumat᷑ eo
ꝙ ex hiiiꝰ moes celerrima ↄſequat᷑. Sic nimixe p omem mo/
duü medicina celeſtł id ẽ copus & ſanguis dni abſqʒ diſpoſi
tione ſparatione debita mẽtis & coꝛpis nõ ſũmat᷑.Et tunc
applicet᷑ ſic. Coæpꝰ itaq; ſumptũ ꝓdeſt tã non indigẽti &; in

„ „ „ „ .2 ℳ₰ ₰ „ *„ „ „ —
digẽti: nõ indigentẽ enĩ in ſanitate vite ↄſeruat meritũ q;ᷓ auꝰ

get. Indigentẽ vero ſanat eternaliterq; ↄſeruaat
C De ſancto ſpiritu
ARiſto in ꝓbleu.Hõ cibatꝰ leuioꝛ ẽ q; hõ cibo vacu
us. Sic reuera omeʒz mo duʒz mens ſpuali cibo ſen
ra ſpũſſancti piter paſta a cibata leuis reddit᷑ ad
ma ꝙ xpi nomie ſuſtinẽda B Egidi? in omẽto · ij. elen
co.Hõ viuus leuioꝛ cernit᷑ in ſtata ꝙ́; hõ moetuꝰ. Sic wimiz⸗
☚

(Titulus quintus A:

Ctulu
nb ſo

gina o
küpuum
Graibon
ſoipalr
nitisl
in deitn
tam feci
pus debi
ſtruz ſan
nt inftt
tem vlte
puůſſane
lerſation
lum flon⸗
wud M
xlecrict
ſenzms
Etone⸗B
ſripoſſun
tenfegran
Uumesded

eeende

Ne
Wed
uf
Auguu
yeraq
modun

bumi

mons,

in duche
radical
ſpüſſane
dine l.
figidat
ligere i
Pis calo⸗
ſiſline

une
scziin
wp 8 1ſen
uhlsboien
umnebi
min
hia dinn,
dchtie
ainſünxr
Werhn
lnenn
Gpalsi
rigemnuns
ſangii
Atisalinde

„

tüc cſc
ones gulti
nitenonet
buſſtamgt
itnos tenmnt
plcer ſc N
Aſangeas ſ

fecc igred

*

ſeen Dede

zcup ain⸗
is igiin
uttttit
miin imti
puinn ſ
agoſr

1e,/

* „

Titulus

¶ Quintus
pomo ſpiritu ſancto viuificatꝰ leuio ꝓmtioꝛqʒ; redditur ad
omia opꝑa bona faciẽda C: Augꝰ ſup pſal lx. Auis ha/
bẽs plumas leuioꝛ eſt &́; ſi plumis careat:ſ tunc ꝑ auem d
ſignat homo. Nã ſiẽ auis quec; ſuos claudit oculos cũ infe
rioei palpebraſic homo ſpiſſanchi gĩa alatꝰ claudit ociiloſ
mẽtis a pte inferioi ita vt ſemper reſpiciat & ↄtemplet in al
tuz deitat?;ꝭ D· Auicẽna in li. inj. de diluuijs Auſter flãs t
ram fecũdat floꝛes euocat:nubes obumbrätes generat coꝛ⸗
pus debilitat cũcta bumectat at ex mari flat · Sz tüc p au
ſtruz ſanctiſpiritꝰ? grẽa deſign a?· Ram ſiẽ auſter criſim gene/
rat infirmis vt dicit philaretꝰ in tractatu de criſim. Dic 2 P
omia Gpũſſancti gra criſim cauſat languoæis anime 2 ſ alu/
tem vite efficit ſempiine. Et tunc applicei ſic. Gratia itaque
ſpũſſanéti terrã coedis nẽi fecũdat qntuʒ ad honeſtam con/
uerſationẽ ſeu operationem floæes abintꝰ? euocat id eſt vᷣtu /
tum floꝛidã exercitationẽ niibes ſeu vmbras generat contra
mũdi eſtuʒ & tribulatõeʒ coꝛpꝰ debilitat qntuʒ ad carnalez
delectatõeʒ mentẽ humectat qᷓntum ad celeſtis gẽe largitio/

nem. mari flat id eſt nõ tribuit᷑ niſi ad amarã coꝛdis cõ

tritionẽ · E Ppus in ꝓbleieli. Omia qdem cœpa hume/

Ctari poſſunt dũ attingũt aquã aer vero minĩe. Sz tuc P ae/

rem figurant tumidi & elati. Nam ſiẽ aer inẽ omia elemẽta
plures habet intemperies & tempeſtates vt refert Albertus
libro de impreſſionibv aeris· Bic ſuperbi plures patiunt ani

me ê& coporis intemperies & tempeſtates: q́; aliqui alij PHo-⸗

mines cuiuſcunq; condititionis & ſtat? humedctari poſſunt
aqua ſpirituſſancti: preter ſuperbos pariter 6& elatos E-
Kuguſtinus libro confeſſionum Oleum natat e manet ſu
per aquam ſuper aerem vero minime. Bic reuera per omez
modum oleum ſpirituſſancti fertur & manet ſuper aquas
Pumilita tis: ſed non manet in aere elationis ſuperbie && tu/
moꝛis. Nota ꝙ ſpirituſſanctus comparatur igni propter
duodecim proprietates que conueniunt igni & ſpirituiſan/
cto. Bed de Poc require in capitulo de amoꝛe. Aſſi milat᷑ etiã
ſpirituſſanctus ipſi vite. Nam ſicut vita coꝛporalis conſiſtit
in duobus vt dicitur in libro de moꝛte ⁊ vita ſcz in humido
radicali & in caloe naturali. Sic ſpũſſanctus ſiue aduentus
ſpũſſancti ſemꝑ eſt cũ bumoꝛe celeſtis gẽe ee caloꝛe caritat

duũe Iohᷣ· meſue in p· pctica. NHec ẽ nata vmbre ꝙ copa in
frigidat exteriꝰ:h inflamat interiꝰ. Et iſtiꝰ rõnem phͤs vide.·
tãgere in ꝓbleu· Dit᷑ enĩ ꝙ frigꝰ ab extra circũſtãs ipᷣm coꝛ
Pis caloꝛẽ ad intioꝛa reuerberat a refrãgit. Sʒ tüc ꝓ vm bra
ſpũſſanꝰ? deſignat· Naʒ ſiẽ vmbra abulãtes a ſeſſos ↄfotat

dirigit & cõfoꝛtatſ & feſſos in bono opere conſolidat & re⸗

ſtaur at. Per vmbrã ergo ſpirituſſanctꝰ deſignat᷑. Et tũc abp
plicet᷑ ſic. Hec ergo eſt naturalis bonitas ſpũſſanctiq; homi
nem infrigidat exteriꝰ ↄtra eſtum tribulatõis miſerieq; fer⸗

uoꝛemſ interius mentẽ accendit quẽadmodiimm inturnam

dei dulcedinẽ & amoeʒ Nota ſpũſſanctus dẽł᷑ eſſe lumẽ· vn ·
de cauh. hm viij· 9ditõnes ́s habet ipᷣm lumen. Prima cau/
ſa eſt:qa ſiẽ lumen adueniẽs liiminiaut nõ lucet aut nõ lu:

cere vider· vt dicit Lhemiſtiꝰ in.iij· de ania Sic ſpũſſanctᷣ ad

ueniẽs coꝛdi mũdano lumine effulgenti neqᷓq emittit radi/

um cãdoris lumĩſq; diuini. Scc a eſt:qa lumen nõ lucet per
ſolida coꝛpa & cõpacta vt recitat płs in li. ꝓbleu · Sic ſpuſ⸗
ſanctꝰò nõ penetrat ſua immẽſa gratia coꝛda obdurata & in

malitia obſtinata Tercia eſt: qa ſiẽ lumen oẽz ignẽ cauſat

generat. vt ait ptoloꝰ in mi.almaieſti. Sic ſpuſſanc igne;

caritatis menti applicat ꝗ ipm diuinitꝰ illuminet & accen/
dat: Quarta eſt:qa ſiẽ lumen ẽ ypoſſtaß id eſt ſubiectu ſeu

ſubſtatia celoꝛ hm phᷣmſic ſpũſſanctus ẽ fundament᷑ũ om

niũ floꝛidoꝝe actuũ virtutũ. Quinta eſt qa ſiẽ lumen ẽ ca
principiũq; vidẽdi·ſic ſpuſſanctus ẽ tota cãà deũ in pᷣſenti

in futura prĩa ↄgnoſcendi. Sexta ẽ: nam ſiẽ hm platone: pu

ris ocuilis lumen eſt amabile:ß egris eſt odibile ſic ſpuſſan /
ctus delectat & amat oculuʒz pure mentis: ſj odit & fugit ad
intuitũ anime delinquentis. Septima eſt:qa ſicut lumen ad
ueniens aꝗᷓ & ſpeculo ꝓ refractionez magis lucet· Vt dẽ in
tercio methe:. Sic ſpũſſanétus adueniens coꝛdi aꝗᷓ tribulatio
nis & trition is humiliato a moꝛe ſpeculi depurgatomag-
ſplendet celeſti dono munereqʒ; diuine. Octaua eſt:qa ſicut
lumen excellens facit in aſpiciente lacrimationem & ſtrenu
tationem vt patet in aſpicientibo ſolemſicut recitat phᷣs in
ꝓbleumatio · Sic ſpũſſanctus adueniens menti elicit lacrxi /
mam felicis ↄtritionis e ſtrenuationem eſſicit ſalutifere con
feſſionis. Imiocanda eſt ſpiritus ſancti gratia vt ſupᷣ Phi/⸗/
loſophus in ꝓbleumatibus flatus hominis exoꝛe ꝓcedens
manus frigidas calefacit & cibum nimis calidum frigefac?
ac ad ſumendum abilem reddit. Sic ſpirituſſanctus a pa/

tre filioc; procedens opera noſtra infozmat caritate grata/
q; & acepta facit coꝛam altiſſimo creatoꝛe. Sed e cibum
gilitas ſ
Pams calidus grauioꝛ cernitur qᷓm panis frigidus. Cuius
caiiſa eſt: quia in pane calido quedã adhuc adſitateſ incluſe

Sic nimi ſpirituſſanctus ambulätes in via celeſtiſ patrie

pkaolie

celeſtem miſcet ee preparat & diſponit vt ipſum noſtra fra
itas ſumere quidez poſſit* G⸗ Philoſobus in ꝓgbleu.

ummnnit
tiq;
isgrann
intamnar
intus c⸗
beſcit ⸗
inflamt
aineſt
kerum
deimiſl
lection⸗
H
denuoq
ded tun
ſapis na
Olantum
inonmt
leept
Pleturſce
umndenuoe
worſerd
Cbartind

EStochan

s
N
titatis
konem

dit in m
gratia n

uußn eſ

tde ing⸗
dumm poc
piternid
in ſpecul

Arrame

is abiltt
ſenp ð
en re
iusſanc⸗
Ualtceib
Aerditp
à

luer Wnil,
eſpäſinch⸗
men näler
oburzni,
vignica
iſſanc
net oaa
ubiecd ,u

Nemerdem

elumeneci
inilenti
pane pl
t ſugt D
ctlumend
Ucet Viden
nueter
vonmülm
tentrt/e
myahbilun
aeteecon
ſcho
W n
dan flgt
ſindi
critg

Gdn .

B nohfi

QMNuintus
tremanẽt et vapores. Sic reuera coꝛ ſandti ho minis deuoti
qꝗ vtiq; eſt panis ſuauis altiſſimo creatoꝛi:moee calidi pa⸗
nis grauei· firmũ a conſtans efficit qñ igne ſpiritusſancti
inflãmatiir. Item panis durus cũ ad ignem ĩ caluerit· mox
intus caleſcit:exterius vero dureſciteſibilioꝛ quidem fit ru⸗
beſcit & fumeſcit. Sic nimirũ ꝓꝑ omnia mens ſpirituſanéto
in flammata intus liqueſcit & molleſcit ntum ad internaʒ
4 ineſtimabilem delectationẽ exterius dureſcit quãtum ad
rerum temꝓalium abdicatõem eſibilis efficit quuantum ad
dei miſticam cibatiõem.rxubeſcit quantũ ad dei α ꝓximi di
lectionẽ fumeſcit quantũ ad feruidam obſentinã ot̃oem
.F Comentator in quarto metheroꝛe Tapis ignitus
denuoq; extinctus in aqua ↄtinuo ſcindit᷑ a fetidus efficit.
Sed tunc per lapidem deſcribit᷑ cœ humanũ. Tum qa ſicut
lapis nataliter frigidus grauis q durus ſic coꝛ humanũ
quantum de ſe eſt ſemꝑ frigidum eſt in dei dilectiõegraue
in omni vittuoſa opatiõe duʒe in obſtinacia a obduratiõe
Ergo pt: ꝙ ꝓ lapidem intelligitur coꝛ Pumanũi· tunc ap
plicetur ſic. Coꝛ ergo humanũ igne ſancti ſpiritus inflãma
tum denuoq in aquis deliciaʒe ſuffocatũ pariter a extinctũ
mox ſcindit᷑ quantũ ad eternaʒ felicitatẽ· fetidum efficitur
quantũ ad eternam penalitatem Redte ut ſupᷣ. Notandũ ꝙ
ſpirituſſanctus cõpatur roꝛitũ quia ſicut in roꝛe ignis cele
ſtis deſcendit hm ꝙ ait auicebron li:fontis vite. Sic ꝑ omnz
modum ſpirituſancto mediante deſcendit in nos ignis ca⸗
ritatis diuine.tum quia ſicut ros omnem ſanat æa ſedat infla
tionem pariter a tumoꝛẽ ut recitat· Bartholomeus in ma
practica. Sic ſpirituſſanctus ſanat in nobis omnem ment?
elationem ſuꝑbieq; tumoꝛẽ. Tum quia ſicut ros magis ca/

dit in mane ꝗm in ſero ut dicitur in ; methe. Sic ſpirituſſcãẽi

gratia magis dat᷑ in mane iuuentiuitis qm in ſero ſenectutis

ſeu in veſpe. Tum quia ſicut qñ cadit ros ſereni tas ↄmittat᷑

ut dẽ᷑ᷣ in ꝭ· ꝓte ſimme naturalium. Sic reuera per omnẽ mo/
dum poſt aduẽtũ ſpirituſſancti ſequit ſerenitas gaudij ſem
piterni. um quia ſicut ros terram fecũdat · ut refert pliniꝰ
in ſpeculo naturali · ſic nimirũ ꝑ omnẽ modũ ſanctus ſpũs
terram coꝛdis noſtri fecũdã efficit· a ad omnem actũ virtu/
tis abilitat ⁊a diſponit · Z¶ Phus in ꝓbleu. Maioꝛ autem
ſemꝑ foꝛe ventus ſuꝑ aquas q́;; in arida cõprobat᷑. Quius
rõem require capitulo de vtilitate Sed tunc ꝓ ventum ſpi⸗
ritusſanctus figurat᷑. Nam ſicut ventoꝛũ generatio a mari
2 a litoꝛ ibus et frigidis regionibo incipit· quemadmodum
oſtendit phᷣus in qrto methe: Inquantum enim ventus ex

—

itulus CKRuintus. Unn
humoibus vaporibuſq; caũat᷑ hʒ gnari ex mari in ꝙq miti
Huũoꝛes reſoluunt᷑ pariter qa vapores. Inquãtum aũt ventiis
. . * 0 „ 7 „ .
ex impulſiõe aeris gignit᷑ hʒ in littore ghari. Nam aer inclu

interi
titet

ſiis in marĩs littoꝛibo aquiſq; ſupueniẽtibo cõcuſſus valide (Lo
q artatꝰ tãdem cum impetu expellit᷑ a totus aer foꝛinſecꝰ cõ lun
mouetur Inquãtum vẽtus eſt repcuſſio vẽtilatioq; aeris ab ſtra
aere puta frigidi aeris a calido·& calidi a frigido hʒ fieri in Sn
frigida regione. Quando enĩ aliqua regio vehement fuerit giti
inflammata cõſtat quia tunc aer frigidꝰ caloꝛem pᷣdicte nõ ſt
paciens regionis inde repellitur· repulſus aũt aerem obuiã cn
tem ſibi inuenit ꝗ a a ſe repellit᷑ a ſic tota aeris valde regio =ðD
concitatur a ideo dici cõmentatoꝛ ſuꝑ.ʒ. methe.in diffimitio aſpi
ne venti dñs ventꝰ inꝗt eſt reꝑcuſſio aeris a frigida regiõe ſprit
ptz ergo ꝙ gnatio venti ẽ a marĩs littoꝛibo a frigidis regi Pente
onibus. Sic nimirũ ꝑp omez modum ſpiritualis et miſtica miten
ſpirituſſancti gnatio eſt in mari cõtricõis & pñie a littoꝛib- oul
quietis interne a frigidis regiõibo puritatis cõtinentie Anni
Sed tunc cõſequenter ꝑ aquas afflictio ſeu aduerſitas figu tuhitt
ratut. Nam ſicut aque naturaliter et maxime reſiſtũt 2 re / gtattun
pugnãt ſiccitas ⁊a caloꝛ:teſtãte ꝓhᷣo ĩ li.ꝓ bleu:.qꝗ ait:q; aquã Agntu
naturaliter duo exterminatur. viʒ ſiccitas & caloz. Siccitas ſflumm
etenim attrahit et imbibit aquã ꝓ conſequenſq; dimimtit ichin
4 exterminatur aqua gic nimirum per omnem modũ ibi ·. Mi
afflictioni aduerſitatiq;ʒ maxime obſiſtunt ſiccitas carnalis rſin
concupiſcẽtie atq; caloꝛ dilectionis diuine ſͦ tunc conſequ?z ſahen
ter et VUtimo ꝑ terrã ſiccitas gẽe deſignat᷑. Rã ſicut in terra ds
naturalis regio eſt aà Eabitacio ranaxe a ſerpentũ. iuxta il/ ſiani
lud q ait yſido in hiſtoꝛus natalibo. Omniũ animaliũ re/⸗ „ du
gio habitabilis ẽ ſuꝑ terram pter piſces ranas ⁊ ſerpentes öon
Pin⸗ ciũ nãq; ꝓpria regio eſt in aqᷓranaxe vero ⁊ ſerpentũ re ivittilſ
gio terra ẽ Sic ꝓ locũu a ſili in ſiccitate coꝛdis ꝓria ẽ habi / imeg
tacio atq; gio natal canaʒe infernaliũ hpẽtinũ Sic ergo pa .⸗ liten
tet ꝙ puẽtũ ſpiritiſſanctᷣ deſcribit᷑ a ꝙ p aduã mꝗana af 1lwcza
flictio aut adũſitas intelligit ꝙ& terrã mẽtis ſiccitas ſig/ neme
nat᷑. Et tũc applicet᷑ ſic Naio itac; ſpũſſancti gr̃a a frequ? (eru
cia eſt in aq́s tribłlacõis aduſitatiſq; mũd ane ꝗm in nccita⸗ * leuitate
te celeſtis gẽe Et tũc recurrat ad phabita ſupᷣ. K . Bs nvynßepb
in li · p bleu. Digitus quidem in homĩe ieiuno maio cermit fact
qꝙ́ in homie cibato ſeu cibo paſto. Quius ratio tangitur c. auts ren
de vtute. Sʒ tunc ꝑ digitum ſpũſſanctꝰ ſeu ſpuſſancti grᷣa is erge
figurat᷑ Qſ̃ da ſicut digitꝰ flectit᷑ a articlat᷑ ad interioa ma aſmiht
nus õ aũt ad exterioa. Gic nimirũ ꝓ omez modũ̃ ſpiritus iac

ſantꝰ ſꝑ fert᷑ ad interiora nõ vſus ad extioꝛa homĩs: ſeper tenſito⸗
alums

Wunns
NNn
mrents
Remrine
gld.
K
luigmi
ſ,
gndohfen
Mhemmie⸗

len Pdahi

. . 4 1
Mend

8 Ren. Ma
ka tegs
14
Alis er mi

.

ea Nitn

1 cotnent
erit ſglu
cötate
aitgpali
Dninii
mn modüthl
6tscrnils
une ir
ſcutintr

„7 91 4

nbtnn
gniiti
* ip 4

¶Titulus

C Quintus.
interioa non exterioꝛa appetendo Tũ quia ſicut digito foꝛ /
titer omnia tenent?· ſic ꝑ omnẽ modũ mediante ſpirituſan /
cto omnia que beatitudinis ſunt eterne firmius retinentur
Tum quia ſicut omnia ꝗᷓ medicare volumus digito demõ /
ſtrantur · ſic reuera per omnẽ modũ mediante ſpirituſſancti
gratia nobis celeſtis patria demonſtrat᷑· Patet itaq; ꝙ pꝑ di
gitum ſpirituſſcts figurat᷑ Et tunc applicet᷑ ſic. Maioꝛ itaqʒ
eſt ſpirituſſancti grẽa in coꝛde abſtinencie pariter a ieiuno?
Im in homie guloſo delicijſq; repleto quẽadmodũ ſupᷣ ⁊c
DBPlinius in ſpeculo nat᷑aliũ. Flatus homiĩs in intenſo
aſpicit frigoꝛe qui in caloꝛe minĩe videbat᷑. Sʒ tunc ꝑ flatum
ſpirituſſanctus figurat᷑. Nam ſicut flatꝰ dulcis attrahit ſer⸗
pentem teſtãte ſolino li:rerũ ꝗ́ᷓ dicit ꝙ in quoſdam dũ dor
mirent ſerpentes ſiliebant indeſerto. Quod quidem acidit
ex dulcedĩe flatus eius qui in loco ſolitudinis obdormiuit.
Sic nimirum ꝓ omem modũ. ſpirituſſanctus ſua dulcedĩe
attsahit ſibi coꝛda ſerpentina intra fontes celeſtis gr̃e a flu/
enta ſ tunc oſequenter ꝑ frigꝰ ipa mẽtis et coꝛꝑis puritas
deſignatur. Ram ſicut frigꝰ copa anĩata infrigidat exteriꝰ·
ſſ inflammat interius · vt ondit philo in ꝓbleu:Quius cau
ſa tacta ẽ ſupra:ſic nimirũ ꝓꝑ omnem modũ puritas homĩs
homiem infrigidat exterius in cupiditate aQ concupiſcentia
a inflãmat intrinſecus in caritate diuina. Sic ergo pt: ꝙ pꝓ
flatum ſpirituſſanctus deſcribit a qa ꝓ frigus mentis et coꝛ

Pois puritas figurat. a tunc applicet᷑ ſic. Huicedoq; itaqʒ

ſuauitas ſpirituſſancti inflatu puritatis et mundicie felici?
deguſtatur ꝗᷓ in feruoꝛe a eſtu delicate aQ immũde vite men /
tis oculo penitus non videbat.· Rcẽ ut ̊ Rotandum ꝙ ſpiri /
rituſſanctus compat᷑ igni ob multas a varias rõnes. Dicit
ernim egeſippꝰ ꝙ; ignis mobilitatem in cunctis cãt coporib⸗
teſtãte pPᷣoin li / ꝓ bleu:qᷓ ait colerica coꝛpa mobilioꝛa ſunt
a hoc accidit ex eſtus vehemẽtia a caloꝛis. Sic reuera ꝓ om

nem modũ ſpiritiiſſanc? mobilitatẽ efficit cũctoʒe bonoꝛ

operũ ⁊ virtutũ. Item ſicut ignis eſt cauſa a principiũ oĩs
leuitatis· teſtante cõmentatoꝛe alexandro ꝗ;ᷓ ait in cõmento g
vijiphi· Aer inquit leuitateʒ efficit aerẽ vero ip̃e ignis leuẽ
facit. Cauſa er go ꝓxima leuitatis co ꝑpalis eſt ipe aercauiſa
autẽ remota leuitatis in coꝛpoꝛibo nõ ignitis ẽ ipᷣe igmis.Ig/
nis ergo ẽ cauſa a pnᷣcipiũ oĩs coꝛporalł leuitatis Sic ꝓ locũ
a ſimili ſpirituſſanctꝰ eſt pncipiũ atq; cauſa oĩs ſpũalis mẽ
tis a cœ pis leuitatis. Itẽ ſicut ignis omeʒz vitã efficit in rebo
tranſitoꝛis mundanis vt ꝓbat calcidiꝰ in thimeo RKit enĩ

.lumẽ celeſte vtutẽ ſuã ſumat ab ignea q́; trãſit a penetrat

¶Titulus ¶Quin tus. (ci

„ 22 „ . . . ttut
regiõeʒ ſic reuera ꝑꝓ omnẽ modũ ſpirituſſanctus totã ſpiri/
tuualem vitã efficit ĩ coꝛdibo mẽtibuſq; hũanis· Item ſicut ig ſuam
nis imnundacõeʒz aeris aꝗ a terre extermĩat a elemẽtoe qua
litates excedentes temꝓꝑat eorundẽquẽadmodũ aſſerit Rui
cẽna.· de diluuujs ꝗ ait ꝙ elementũ inundaret aeris perpe /
tuã euẽtationem Elemẽtũ aque ꝑ diluuioꝝ frequẽtacõem. un⸗
Elemẽtum terre ꝓ frigoꝛis intẽſiõz niſi ignis pdictoꝛe elemẽ er
toꝛꝝc maliciã tꝑaret. Sic nimiz? ꝓ omia ſpirituſſanct tẽpat re⸗
mitigat inundacõz aerxe vaĩtatis aquã m ane aduſitatis ſe⸗
trã pᷣue cupiditatis. Itẽ ſicut ignis agilia reddit coꝛpateſtã ſgn
te vſi:in ſcdo hiſtoꝛiaꝝe nataliũ li:qᷓ dicit ꝙ coꝛ ꝑa cõpleviõis len
ignee & nat᷑e ſuo motu agilia ſunt ⁊a curſu. Sic nimirũ per a
locum a ſili ſpirituſſanctꝰ agilitatẽ efficit qᷓ hõ aduenizꝛe q; tnes
celo poſſit. Itẽ ſicut ignis totũ celũ mouet cardiĩes q; celite/ mik
ſtante platone de immoꝛtalitate aĩe· vbi dicit qꝗ ignea nata te
mouet ipᷣʒʒ celũ ſperaſq; celeſtes Intelligendũ tñ ẽ hoc · ꝙ nõ uelin
de nat᷑a ignis coꝛpal ſy de intelligẽtia motrice celi qᷓ nat᷑es ig neih⸗
nis hre ↄprobat. Sic ꝑ locũ a ſimili ſpuſſanctus mouet to⸗ CicdO
tum celũ:i·totũ coꝛ homĩs aĩm q; totũ ad ꝓfectionẽ bẽorũ V
opꝑm et virtutũ N Item ſicut ignis naturaliter immita Demi
tur veneno quẽadmodũ ſup̃ᷣ dictũ ẽ ſic reuera ꝓꝑ ome mo/ Ps
dũ ſpirituſſanctꝰ natäaliter aduerſat᷑ ficto & immitat᷑ ſceleri . „im
peto. Itẽ ſicut ignis ſpũalis extinguit᷑ ab igne copꝑpali · ſic in
nimirũ ꝓ omem modũ ignis ſpũſſancti extingui ab igne a ſin
moꝛis illiciti àQ mũdani. Itẽ ſicut ignis celeſtis ſeu ſubſaris et
ſuã actiõz qa vtutẽ nõ extẽdit in ſurſum vᷣſus celũ· ſ̊ ĩdeoꝛſũ ſ
Vſus terrã teſtãte ptolomeo almaieſti pᷣmo qᷓ dicit ꝙ; ignis . be
eſt ſub cõcauo oebis lune nullã impmit in celeſtia actio min
nẽ ſj in infimis puta in regiõeʒ elemẽtoʒe ſuã extendit a por . mn
rigit efficatiã a& virtutẽ. Sic nimirũ ꝑ omem modũ ſpirit? ne
ſanctus ſuã vigoæẽ ineffabilemq; vtutẽ nõ extendit inalta e/ Gcon
lationis ſu ꝓbie ſ in infima humilitatis aQ recognicõis ꝙ/ . kuite.
prie. tẽ ſicut ignis ſua nat᷑ali actiõe mollificat coꝛpa in du / Aaſe
rata a indurat mollia & liquata vt oſtẽdit auicẽna li · ſuoꝛe ſard
mĩeraliũ q dicit ꝙ ignis ſua actiõe lapidẽ mollificat a reſol ſiß
uit ſi vehemens fuerit ignis a lutũ molle in lapidẽ cõuertit ttal
Sic nimirũ ꝓ omem modũ: ſpũſſancłᷣ ſua virtute mollifi⸗ ſuer
cat mentes a anĩos induratos ê indurat homines viribus ſpoel
infirmatos. Itẽ ſicut ignis tripliciter extinguit᷑· viz ex defetu chus
rei ↄbuſtibilis:ex nimio intẽſo frigoꝛe a ex aqua vt tecitat inſid
comentato- ſuꝑ:ʒ celi æ⁊ mundo ſic reuera ꝑ omnem moduũ ſüms
ſpirituſſancti gratia tripliciter in nobis extinguitur · ine
ſuffocatur. Ex defeétu videlicet rei combuſtibilis id eſt 0 , bem
₰
. 1

Untus.
Wſpti
Mati,
th
eſ
iirini
Mitn
torgutil
acöplni
enimtüg
Adlening
SgHcl
gnea nat
⸗ no
naigig
moued⸗
vne binu
rimmita
ne, mo/
i er
bclſ
nibge
u ſudiins
deta⸗ nne
alſuift,
endita
tiulael
prndil
alio⸗ **
fcat
ut roln
mes inn . .
e
. etu

t

Titulus ¶Quintus.
virtutum: ex frigoꝛe peccato. 2a ex aꝗᷓ carnaliũ voluptatũ
O Item ſicut ignis nataliter attrabit coæpoꝛa. videliz ad
ſuam regionẽ vt oſtendit auicebrõ li · fontis vite. Sic reuera
p omem modũ ſpirituſſanctus ſua celeſti vehementia ſur/
ſum trabi coꝛda humana ad ſuã regionẽ puta ad celeſtia a

ſupna. Item ſicut ignis verꝰ flammam ſuã ſ urſum iacet in

aereiſ deoſum videt flammam ſuã facere in aqua reſpectio
ne ignis etenĩ poſitus circa aquã flãmã ſuã videt᷑ eſtimat᷑q;

facere verſus aqua indeoæſum dilabendo. Quius cauſam aſ⸗
ſignat algaʒel in tractatu de foꝛma ſi peculi. Sic nim ꝓpPom/
nem modũ adtio ſancti ſpiritus in aere qdem ſanctitatis

. —„

deuotiõis ſurſum videt᷑ facere actiõem: in aqiia aũt cupidi/
tatis à damnabilis voluptatis deoꝛſumi.ſceleris in foꝛma a
malignis mentibo videt᷑ facere ſuã tam beatã ſalutiferã ſalu⸗
tis videlicet perpetue actionẽ Item ſicut ignis nõ hũs reſpi
raculum ſuffocat᷑ teſtante phᷣo ĩ li/p bleu.ac· a cõmentatoꝛ

⁶ *

ſup ini celi et mundo. Ignis non emittit flammà ſ fumum

cum̃ cooptus fuerit obtectus· in ſpecie tñ ignis Pſiſtere · ꝗ
dem potelt. ptz igit ꝙ ignis nõ habens reſpiraclin ſuffocat᷑

ℳ

ic nimirũ ꝓ om̃em modũſpirituſſanctus nõ Habens re/
ſpiracl'm oronis feruide atq; laudis in humano coœpoꝛe cõ

α

timio ſuffoca? P Atẽ ſicut ignis coꝛꝑa qꝗᷓ vehementer ĩ

flãmat rubificat copa aũt que diminute atq; imꝑfecte in

flammat diſeoloꝛat penitus et denigrat: quemadmodũ reci
tat cõmentatoꝛ ſupꝑ inj· metha· ſic nimirũ ꝓꝑ omnẽ modum?

ſpirituſſanctus ea que ex toto inflãmat coꝛda rubificat ru

boze celeſti amœe gẽe Ea que aũt nõ inflammat aut di

minute puta ꝓ ſolum celeſtis gẽe contactũ miſticũ inflam
m at.denigrat vtiq; Hoc nigredine penalitatis miſerieq; eĩ
ne. Item ſicut ignis ome copus a putrefactiõe cœruptione

q; conſeruat.teſtante Galieno ſecretoꝰ Pmo:ꝗ ait:ꝙ aqua

putrefactõis a coꝛruptiõis in rebo cauſa ẽ ſiccitatis autem
caloꝛ ſupplendo cauſa ẽ ſic mimirũ p ome; modũ.ſpiritus
ſandtus a putrefactiõe ac coxruptiôe moœtis pſeruat eterne
Ltẽ ſicut ignis maioeẽ facit flãmã in aqᷓ in ſi peciilo ut reci⸗

tat algaʒel ſic nimirũ ꝓꝑ omnẽ modũ ſpirituſſanct maioꝛẽ

☛ *°

ſue virtuitis flammã repñtat in aqua cõtritiõis 2 Phie ˖ ; in
ſpeculo felicitatis affluentieq; mundane Itẽ ſicut ignis ꝓfe
tus nunq eſt ſine ſtrepitu flãma 2 ſcintillis vt refert Drs.

in li.de mixtio nib elementoʒ. Sed boc intelligendu e
flãmis non ſolũ viſibilibo ſeu ſenſibiliboß etiã in ſenſibilibo

ac in viſibilibo ſm alexandzꝛũ ſuꝑ iceli ⁊ mũdo Dũ vapo/
flama ignis dẽ

1 emittit fla mmã emittè dẽ ꝗa vapoꝛ ignis

2

ss

cipue ⁊ ſine ſcintillis dilectiõis inene. Et ſicut ignis n

Titulus RQuintus.

ſIts ſcintille quedã ſunt inuiſibiles inſenſi bileſ- .- licet qdam

aſſerunt ignẽ nõ ſcintillare poſſe niſi in emiſſiõe qrundam
parciũ copis inflãmati. ptʒ ergo ꝙ ignis nunc ẽ ſine ſtre/
pitu flammaqʒ æa ſcintilla ſic nimixũ Pomem modũ ſpus
ſanclus nunq eſt ſine ſtrepitu diuũe laudis ſiue caritatis P
cint 0is 6 agit.
niſi in materiã diſpoſitã Voneãq; & aptã teſte 9mentatoꝛe
ſup 2. methe. ꝗᷓ ait ꝙ ignea vis nõ eſꝭ calida niſi in materia

Ddiſpoſita a aptata vt ſupᷣ. Sic nimirũ p omem moduũ ſpũs

ſanctus ſua virtute nõ agit niſi in mentẽ ad

ſpoſitã ⁊ aptatã penitus oedĩatã. Er

hoc miſtice di /
tſicut ignis ſu pinfu/

ſa aqua quendam emittit ſonitũ ⁊a fragoꝛẽ iuxta q ait cõ/

mentatoe ſip ʒ. poſterioꝛe. ꝙ tonitruũ fragoq; nubiũ cau/

ſat᷑ ex exſtinctiõe Sens in nubibo ꝓp ſup manacõem adꝗ atq;

aqueis vaporibo. Sic nimirũ p omem modum ſpirituſſcts
ſup infu ſa aqua lacrĩa⸗ 2 pñie fragoꝛe; ſtrepituc; emittit
Deuocoôis intne · laudiſe dine Et ſicut emns apit poros om

niũ copm ad exalandũq; vapores parit a kůozes teſfante

Pps in li.ꝓ bleu:ꝗᷓ dicit ꝙ ignis appertiuꝰ ſit poroʒe in cor/
pore vno q;· ſic nimize p omeʒ mod ſpuſſancto axpertid eſt

Poro métis re vt exalare valeat vapor otois 2 deuocõis

nre q Ltem ſicut ignis nunc aduenit ſine lumĩe calo
re vt ſup̃ dictũ ẽ.ſic nimize p omeʒ modũ ſpũſſanctꝰ nõ ad/

uenit menti hũane abſcq; luĩe ↄgnicõis diuĩe abſcq; caloꝛe

caritatis diuũe. Et ſicut igmis ſincerio inardeſcit oſparſꝰ ſale

Sẽaz ſinceriꝰ ex ardeſcit cũ ꝑ ſalẽ ↄſi Pgit᷑ coꝛrectiõis a prie ⁊

aqua ↄtticõis lacrĩeq; deuote. Et ſicut ignis nuu nip ẽ inqete.

ſi ignis ſem p ẽ in ſedula actiõeteſtante ↄmẽtate ſi uP illᷣ

ſcdo de gnacõe corrupcõe Ignis maxĩe hʒ de ſpecie · vbi di

cit ꝙ rõe ignis actio é ſic reuera ꝓ oẽz modũ ſpuſſand nũ

ardet omi fumo caret ignis aũt impfectus fumũ ↄmittãtẽ

gquã aduenit cũ quiete accidia tope ß bonoꝛe o pum vir/
tutũcq; ſedula actiõe Et ſicut ignis nõ lucet ĩ ſole·ſic ꝑ locũ

a ſimii ſpũſſanctꝰ nõ lucet dam ꝑ collacõeʒz ſue gre in ſo /
le felicitatis affluẽtieq; mũdane. Et ſicut ignis dũi perfecte

P bhʒ ſic nimirũ ꝓp omem modũ ſpũſſandus nondũ ꝓfecte

acceptus fumũ Habet vanitatis mũdane.a hoc ex parte pec
catticis anime. Spiritus aũt ſanctus Pfecte mentem poſſi⸗

dens hum anam omni fumo tri blacõis moleſtieq; caret. Et

ſicut ignis in magna copia vento magis acœenditur ignis

*,

auiit Puus a vẽto penit? ſuffocat᷑ · ſic nimiʒe ꝓp ome modum

.

pi
tei
ſan

ti

ti
til
Al
nu⸗
mnuls
dino
ois
iter
tet
cine
ſanch
eret
Cnlu
ſnd
We

ten
6ta⸗
s
in⸗

ſp⸗
48
tee

ſua
N
un

gwonen
ſrine,.
modn

e meſ
Nmſda⸗

ſpiriuiſs
igent
roson
Sichnte
nedr
Apperieſ
1 locdis
niezcalo
Hno ad/
Ngelloe
adde
dbüop
tmſpil
ſrueltin
inchni
cun /
ſcpbei
geeno
düerfik
ühnitſt
nduü ee
Kporkn
ten .
uegns
enodn

—
—

¶Titulus

Tuintus.

ſpirituſſanctus ꝓ gẽ̃am in coꝛde homĩs augmentat᷑ a vento

tribulatiõis et anguſtie magis accenditur. Spiritus autem
ſanctus in mente humana ꝓ maliciã diminutus vento tri

bulationis aduerſitatiſq;ʒ mũdane penitꝰ ſuffocat᷑. Et ſicut

ignis non tenet in manu abſq; leſione niſi ipᷣa manꝰ velocit

moueat᷑ q& quidẽ contigit exhoc qͥa ignis ſuã nõ ꝑficit ac/
tionem niſi in tempoꝛe ſucceſſiuo in inſ dan etenĩ non agit.

Sic aũt in ꝓpoſito eſt:manus enĩ mota ignẽ in vnũ locum
inferre actionẽ nõ pmittitſic reuera ꝑ omem modum ſpi/

rituſſanctus in coꝛde hoĩs nõ tenet᷑ niſi diuerſis virtutũ mo

tibus exercitet᷑ Et ſicut ꝑ fumum demonſtłat᷑ ignis: ꝓ ignẽ

autẽ fumus teſtãte the ſuꝑʒ poſterio ꝗᷓ dicit Demonſtra

mus aũt cauſam ꝓ effectũ vt ignẽ ꝑ fumũ. Quando enĩ fu
mus ẽ ignis foꝛe dinoſcit᷑ effectũ ꝑ cauſam ſicut fumus eſſe

dinoſcit᷑ ꝓ ignẽ. Sic nimirũ ꝓꝑ omnẽ modũ ꝑ fumũ deiioti /

onis in eẽ demonſtramꝰ ſpiritũſanctũ:a econuerſo ꝓ inha/

bitatiõez ſpirituſſancti fumũ in eſſe dinoſcimꝰ ↄſolatiõis at
refrigeri ſempiterni Et ſicut ignis cõſeruat᷑ in cinere ne
extinguat᷑ aut ſuffocet᷑ſic nimirũ ꝑ omnem modũu ſpirituſ
ſanctus in mente hoĩs retine?t᷑ ꝑ cinerem humilitatis ac ĩ ci/
nere recognitiõis ꝓprie vtilitatis. Et ſicut naturaliter ignis

conſumit extermĩat diminuit q exſiccat· ſic mmirũ ſpiritus

quoq; mala diminuit peccata. Et ſicut ignis natalit᷑ aug/
mentat aerem atq; aquã. Olla etenĩ impleta aq modo me/
dio ꝓ ignem ſemp ebullit R ltem aer accenſus cale /
factus nataliter augmentat᷑ vt ptz in veſica in ouo que ſi
valde incaluerĩt rumpunt᷑ a hoc aere auẽto ꝑ ignem ſe mi/
mium diſtendente. Et ſicut ignis auget hũoꝛes ac· Et ſicut
ignis terret cuncta anĩalia ſi accenſi fuerint· ſic nimirũ per
omnẽ modũ ſpirituſſanctus augmẽtat ĩ coꝛdib fideliũ ae /
rem pie deuotõis a aquã pñie q& cõtritõis. Et ſicut ignis cũᷣ
ctas beſtias feraſq; ac animalia terret· Si accenſus fuerit no
ctis hora/vt refert vyſi.in hiſtoꝛiis natalib dicẽs igne accẽſo
in ſolitudĩe ſecure obdoꝛmiũt hoĩes a leonibo ⁊æ ab vrſis ce /
teris quoq; beſtijs nemoroſis ſic nimirũ ꝑ omem modum
ſpirituſſanctus terret ſua virtute a fugat ſerpentes & beſti /
as infernales. Et ſicut ignis clariꝰ ardet circa aqm q́; abſen/
te omi aqua vt refert płs in li:p bleu Cuius cauſa tacta ẽ
ſupᷣ·ſic reuera ꝑ omem modũ ſpirituſſanctus clarius ardet
ſua gẽa & vtute circa aꝗs triblacõis & miſerie & in ſola tra
coꝛdis deſiccata ab hũoꝛe gĩe a vtutis. Et ſicut ignis extin/
ctus extnſecus ſinceriꝰ inardeſcit interius quẽadmodũ ait

QTitulus ¶Tuintus Au

auicebrõ li: fontis vite. ic nimie p om̃eʒ modũ ſpirituſſeti

defois extinctiõe carnaliũ voluptatũ ſuffocatꝰ piter et Qx ſuo
tinétus interius flamma diuĩe virtutis exardeſcit ſincerius SL
Et ſicut ignis flamma ſemp cedit aeri euentanti ferẽ a di 6
rigit hm motũ aeris cõcitati:ſic reuera ꝑ omem modũ ſpũſ i
ſanctiis· illuc fert qᷓ motus deuoti coꝛdis direxerit pia fidte·
S Pys in li. p bleu Ad Pmũ guſtũ cibi aut potus ſtu⸗ P
porem quendam interioes mandibuile ſentiũt a doloꝛẽ Bed 1
tunc ꝓ guſtũ cibi potus guſtus diuĩ ſancti ſpũs deſigna
tur Nam ſicut ex guſtu cibi et potꝰ ip̃e humoe ſaliualis de
interioribo lingue poris elicit e trahiturq; cibali hũido me .
diante teſtante phᷣo vbi ſup̃ᷣ qui ait. ꝙ; ad intuitũ cibia po/
tus lingua hueſcit?ad contactũ aũt & ad guſtũ cibi a potꝰ.
multo plus videntes enĩ potũ delectabilem atq; cibũ hüorẽ n
de lingua emittimus: deguſtantes aut miltomagis ſic nimi n
rum ꝓ omem modũ intam felici guſtu ſpũſſancti elicit ex/ GES
trahiturq; de interioꝛi medulla mẽtis nr̃e qdam ſ. apor miſti. A
cus conſolacõis dulcediſe diuĩe. S tüc cõſequenter ꝓ inte ſin
rioes ois cartillagĩes ſeu mandi:potentie interioꝛis anĩe fi⸗ Air
gurant᷑. Nam ſicut interioses mãdible ſeu cartilagies ampli Mn
ores latio eſq; dentes hñt q́; exterioꝛes ſuie anterioꝛes a hoc ron⸗
ĩ quolibet anĩiali ut recitat phᷣs in vinj anĩaliũ li. Sic nimirxii ſie
Pomnẽ modũ ip̃e interioꝛes aĩe potencie ſunt amplioes la nſe
tioreſq; ad ſumendũ roꝛẽ celeſtis gre qm ipᷣe potentie ſennuu·· ¶o
tiue Sic ergo pt; ꝙ ꝑ guſlũ ſpirituſſancti guſtꝰ diuĩe dul / An
cedĩs intelligũa ꝙ ꝓ interioꝛes oꝛis cartillagĩes ſeu mandi / N
biuulas interioes potentie anĩe figurant᷑ Et tunc applicet᷑ ſic. 8
Ad deguſtatiõeʒ itaq; ſpirituſſancti interioꝛes potentie anĩe n
quendã ſtuporẽ intus ſentiũt ſuꝑ q́dã ineſtimabili dei dul/ l
cedĩe a ſapore Rcẽ ut ſuß · ¶¶¶ Pps in li: ꝓ bleu· Ventus
quidem magis deſiccat terrã q; ſol. Quius cauſa ſuperiꝰ ta⸗ ar
da eſt. Sed tunc ꝓ ventũ ſpirituſſanctꝰ figurat᷑. Nam ſieut e
ventus nõ in ſurſum ſi indeoꝛ ſum circa terrã flat · iuxta il/ . o
lud ꝙ ait ↄmentatoꝛ in ꝭ methe dicens ꝙ; ventus nõ inſur/ iſte
ſum nec inteoſum ſy ſupficialiter vſus terrã. Sic nimirum NV
ſi ſupficialiter vſus tram huũiliũ anĩo. Sic ergo ptz ꝙ per tur⸗
uentum ſpirituſſandus figuratur· Et tunc applicetur ſic. J Vtſt⸗
„ Spiritus itaq; ſanctus magis exſiccat humes triblaciõis . or
anguſſie q́; ſol cuiuſcunq; fauoeis conſolationiſq; mun/ Sge
dane- tunc recurratur ad pᷣhabita immediate ſup. V fuer
Auicenna libro octauo de diluuijs. Sol trahit ad ſe vermes iü4
.

ntug

tuſci
küc
Mens
liusſn⸗
id
nsd
hüdane
bir ⸗
büͤhini
vſie nin
elct
emiſti
bie
WMe.
Sanmph
15 bwe
nimirũ
ees 4
neſenſe
nieda
umode
wira ſ
tenneane
üwidl
Verts
t
ti
zinſun
umwum
updorin
naf
centſi
tluis
y.
um

.

itulus WMuintus.
ranũculas a ſerpentes a alia ꝗᷓ dam grauia coꝛpa puta aqᷓs
ſuo radio lumĩe a virtute. Notandũ aũt ꝙ nullum graue

inquãtum graue ſurſum eleuatur mſi ꝓ motũ tranſmuta⸗

cõnũ inquantum viʒ terra aut aqua reſoluit᷑ et tranſmuta
tur in vapoꝛẽ vapor aũt ſurſum latus tranſmutat᷑ reditq;ʒ
P digeſtiõem ſolis in aq́; aqua etenim nõ aſcendit in quan/
tum aer vł vapor · ſiliter p̃dicta anĩalia ꝓut in terra iã actu
nata ſurſum non aſcendũt·ſ̊ quedã viſcoſitas ſemĩi aria ani
maliũ eorũdẽ virtute ſolis ſurſiim trahit᷑ & in talia anĩalia
tranſmutatur. Et ideo ſi aliquis obiceret cõtra phabita di⸗
cens talia nõ poſſe ſutr ſum vtute ſolis aſcẽdere aĩalia. Reſpõ
dendum 2a dicendu . ꝙ licet nõ aſcẽdant in foꝛma & in ſpecie
ſaltem anĩalia aſcendũit in foꝛma in ſpecieq;ʒ vaporis. Sʒ tũc
P ſolem intelligimus ipᷣm deum. Nam ſicut nil conſpicitur
eſſe q nõ a ſole aut quãtum ad ſuum bene eſſe dependeat-
aut cauſetur teſtante platone de immoꝛtalitate anĩe ꝗ dicit
ſolem gnaſſe celum pariter atq; terrã. Sed hoc intelligẽdũ
eſt inquãtum ipᷣm celum lumẽ ſuum recipit a ſolari coꝛpe
terra aũti.ea que in terris ſunt quantũ ad totalem ſui gůa
tionẽ dependẽt a ſolis lumiĩe a caloxe. Pt; itac ꝙ nil eſſe cõ /

ſpicit᷑ qe non a ſole aut qᷓntũ ad ſuũ bene eſſe depẽdeat aut

cauſat᷑. Sic nimirũ ꝓꝑ omem modũ nil eſſe conſpicit. ꝙ nõ a
deo immediate ntum ad totale ſuum eẽ dependeat ê cau/
ſetur. Et ſ ignãter dico immediate qa hm beatũ auguſtinũ.
Actio dei immediacioꝛ ẽ omni actiõe cauſe cuiulibet · ſeu a/
gentis.·iuxta illud q& ait ph&ᷣs in li: de cauſis. Cauſa inquit ;
maria plus influit ſuꝑ effectũ q́; ſecundaria Sʒ tunc conſe /
quenter ꝑ ſolis radium a virtutem ſpirituſſanctus figurat
Nam ſicut radiũ et virtutẽ ſolis qᷓtuoꝛ impediunt viz noxe⸗
clipſis nebula.atq; nubes· vt recitat auicebrõ li fontis vite.
Sic nimi ꝑ omez modũ aduentũ ſpirituſſancti qᷓtuoꝛ im/
pediunt & reſtringumt Primũ eſt vox ignoꝛantie. SRecundũ
eſt eclipñs peccati et malicie. Terciũ eſt nebula voluptatis.

Quar tum eſt nubes cecitatis. Conſe equẽter aũt a vltimo p

ſerpentes atq; ranas/ipᷣi au ari atq; luxurioſi hoĩes deſigna/
tur nam ſicut ſerpentes ſola veſcunt᷑ terra herbiſq;ʒ roe
vt frequenter hm ambro In exameron li vij. Sic nimiri P
omem modũ ippi auari ſolis terrenis ſubſiſlunt tranſitozus
q; rebus herbis voluptatis mundane ê& roe felicitatis ef/
fluentieq; mũdane Et ſic rane doloꝛis in tempore deglutiũt
eũ qᷓ in capite gerunt lapidẽ vt recitat Belinꝰ li.duicentorũ
lapidum. Dicit enim ꝙ in ranis ꝗᷓ ſub terris latitant bam
lapides in capite ſint reperti:ꝭ hos aũt lapides eo q ledantur

.

●⁵
°
CKTitulus Quintus. (i
tẽ pe degliitire videbant᷑. Sic etiã ꝑ omem modũ ipi luxuri uurt
oſi atq; impediti hoĩes tpe moꝛtis ſeu moꝛtifere leſionis de⸗ AAWAo
glutiunt eũ quẽ in ſe gerebãt ſuꝑficietenꝰ lapidẽ dãnacõis end
Ppetue a dolois Sic ergo ptz ꝙ P ſolẽ ipe deð intell git . e io
ꝙ ꝓ radiiim virtutemq; ſolis ſpũſſanctus deſcribit a ꝙ ꝓ Afkuun
ſerpentes ranaſq; ipi auari ac voluptuoſi hoĩes figurantur nmg.
& tũc applicet᷑ ſic Ipe itacq; deꝰ ſpirituſancto mediãte attra / aida
hit qdem ſibi vnũcſtq; genus hoĩm tam auaros & volu p/ Auss.
tuoſos. ⁊a oſiles quocuũq; viz ſcelere damnatos vt ſupb ·X· Pſ
Kri viij anĩaliũ li: Inbibit᷑ aũt ipe aer a piſcibo non ſolũ ꝑ iuiuiist
oꝛis attractio nẽif ꝑ auriũ a ꝑ eam que a brãtis fu inſpira/ itt
cõemxeſpirant enim piſces aerem ore a aure & tunc p ae/ O”ỹ
rxem ſpirituſſancti ſuauitas deſignatnam ſicut aer cũ ſit le / Aultt
uiſſimus molliſſimuſq; oĩim copꝑm acurrẽte tñ ventus fieri fAKine
eſtim at᷑ vt refert pł̊s li / bleu:ſic nimirũ ꝑ omez modum ati
ſpirituſſanctus ſeu ſuauitas ſpirituſſancti cuim leiuiiſſima D”Z
dulciſſimacq; fit ommũ reꝝ tam ſpũaliũ ꝙ cozporaliũacur t
rentibus auũt ꝓ diſcrimina Puius vite ſeu a mundanis go/ As
dibus acerba nimiũ eſtimat᷑. Oed tunc ↄſequẽter ꝓ piſces Atudo
Hoĩes figurant mnam ſicut piſces cũ aqua excocti aut igne 7
aſſi oclos duriſſimos acquirunt duriſſimaſq; pupillas vt cent
refert pliniꝰ in ſpeculo natali:ꝗq ait ꝙ piſces dũ viuũt mol/
les oclos hnt valde ſ dũ moꝛtui fuerint eorũ oculi indurã⸗ . hi
tur. Sic nimirũ p omnem modũuũ ipi homĩes & diu vinunt on
vita ſpirituali. vita inꝙ; anĩe tam diu ſunt ſpũaliter oculiii te
cogricõis pſpicatis facileſq; æ illu minati. CQunq; vero ipi
homies ſpualiter mœtiuii fuerint viz ob peccatũ in aꝗ q; de it
liciariim excodi et igne ↄcupiſcentie aduſti mox incogniti re
onis ſue oculo pemtus indurant᷑ Patet ergo ꝙ P aerẽ ſpiri / e
tuſſancti ſuauitas deſcribitur:a & p piſces ip̃ᷣi homies figu „.ent
rantur. Et tunc applicet ſic. Homĩes itaq; gr̃am ſuauitatem inne
q; ſancli ſpũs imbibunt miſtice nõ ſolum oeis ſ püͤali s Su⸗ RW ”M
ſuiſed etiam ex frequẽti vbi dni ſeduloq; auditu- Pe per „„„ r
omez moduũ ſicut ſip V Ps in li · bleu Inter onna 4. ſunt
tange a otrectare poſſiunꝰ copa- circls dem magis e ſt de / ſic
lectabiliter cõtrectabilis. Quiꝰ cauſam require de felicitate. ⸗ aa
SBed tüc pꝓ circulũ ſpirituſſanct nõ immerito figurat. N 4 De
ſicut circiilus piec nõ currit niſi ĩ terra recta plana ſic tid
. ip̃e ſpiritiſſan a pr̃e filioq; ꝓcedens motũ ⁊a curſum ſue . „
feliciſſime actiõis nõ facit ĩ terra coꝛndis indirecti a ob
liquatiif ĩ terra coꝛdis recti ab omi obliquitate métis 2 co/ i⸗
poris retroflexi. Et ſicut circulꝰ feliciſſtime meuet᷑ ad yma N⸗
magnos ſaltus faciendo Circulus nãcq; Piectus vſus valle lu
. .
*
6 .

.
“ itulus r .— VBextus
a currit 2 ſalit ſic mmirũ ponem modũu ſ buſſancdtus ſaltus
i validos celeſtis inſpiracõis facit a yma bumilitat!; nõ au
An8 tem vſus alta ſupbie a tumoꝛis. Et ſiciit circuliis piectus
in pHmo quidẽ rectã lineã incurſu ſuo facit. in fine aut curſuis
Grnn ſui motum circiularẽ deſe cribit videmus enĩ &⸗ cirels Piect?
Dõl Pmo ꝗdẽ recto modo tramite q; currit· poſtmodũ aũt cir/
Gac culariter quieſcit ſic reuera omem modũ puſſanct? miſ J
ſiis primo quidem motũ rectitudis in mente huũana efficit .
mith ptoſtmodũ auũt circlin ꝓpetue felicitatis eterneq; beatitudi /
ſtehe. nis effigiat et deſcribit. Et ſieuit circls aque difficulter imer
nene gitur niſi cũ impetu iniect? brachu atq; ſaltꝰ? vt reſert phᷣs
vbi ſup ſic nimirũ ꝑ ome modii ſpus quidẽ ſanctus diffi
rcün culter aquiis deliciaꝝ immergi?᷑miſi cũ impetu tẽpamẽti ab D
Mins in ſtinentiecq; ipᷣe violenter deuocõe q; anime virtutibo immer
odan atur ſeu deuotiõis violentia aqtiis midelis ammie impriat.
iſima Et ſicut circulus in aere quidem dele ctabiliter recitudĩali/
lüinar terqs defertur vt refert phůs vbi ſupᷣ qui dicit ꝙ delectat᷑ aſp-
ni / ctus hũianis in dilecacõe citclaris co pis in aetis regiõe re/
s ctitudo q; delationis in alta circlariũ coꝛpm a proiciente
t gne ab aſpiciẽte delectabiliè oclat᷑ ſie nimirũ ꝑ omeʒ modũ ſpi/
see ritꝰ quidẽ ſets deletabiliter defert᷑ mẽtis fideł aſpec tibo ocu
tad lis · vt ifra Sic ergo ptʒ ꝙ ꝓ cireulum ſpũs figuraĩ. Et tũc
indee „ applicet᷑ ſic. Delct abili itaq; mentis viʒ intima delectatiõe
NNhIt attingitur deuote anĩe miſlicoc; a tadu attrectattam feli⸗
r dellet citer q́ iocunde ad eèna reiiera adipiſcẽda felicitate ppetue
gveroſß q; ſalute Reẽ vt ſuß · ?Ze · Galienus ſecretoꝛe pmo infirmꝰ
gzäg itaq; qui puncturã ſenſerit in pedibus ea hora qua moꝛtis
RD rapitur extaſibus viuet vtiq; et millatenus moriet᷑. Sʒ tunc
Lri Dan per extaſes coꝛporis deuotio intelligit᷑ ipius mentis. Nam ſi
nisſpn cut ad ext aſim quatuoe reqinruntur vt oſtendit Galienus
turn in regiſtto videlicet ſenſuuum chetati · cœporis debilitatio
ge hominis a mundano trepitu lequel kratio . 2 ſaneta coꝛdis
cipet meditatio. De pri mo ſic ait plato inphedrone Hebetes fcti
ümi ſimt ſenſus a illumĩata eſt rationis tota virtus. De ſecundo
eſtd ſic ait Apuleius quem ſic pbiłin quinto pollitice aſſerit p
Uett⸗ . aſſe debilitato coꝛpore inquit obſ lupeſcim us tota mente⸗
eH De tercio ſic ait apuleiꝰ de morte platonis. SGtrepitũ inquie /
ſnurſ tudiemq; mundanã fugimꝰ vt eo ex bati melius pſpicia /
ime mus oclo mentis celeſtib⸗ inſiſtamꝰ?. De rto ſic ait auice- 2*
t in li fontis vite. Deuote ſum nũ mẽtes delecãt deũ ptz itaq
1n diligent arch ſollicite applieãtiq; ad extaſim coꝛ pis qtuoꝛ te
e ꝗrunt᷑ vt S. Sie nimixũ ꝑ oẽz mo du ad mét deuocoôe: ĩ Hoĩe
olal .
⁶
ι

CHTitulus L QRintus.
generandã quatuoꝛ requirunt᷑ viʒ virtutũ ſenſitiua extin/
ctio coporis infirmatio: homĩs a mundo ſepatio a ſcta coꝛ/
dis meditatio. Sʒ tunc conſequẽter ꝓ pundturã inſtincus
ſancti ſpiritus deſignatur. Na ſicut punctura in regalibus
Pfectis anĩalibo cauſat ſaltũ.in vermibo contractũ· in ſer /
pentibus remoꝛſum.in ociuilis lacrimã in inſanis et in fatuis
leticiam Dicit enĩ cãis adhibitis pᷣs in li. p bleu. ꝙ ſi Pfe⸗
cta anĩalia aliq acumie acu ant᷑ cõtinuo ſaliũt vermes con⸗
trahuntur ſeu contractum faciunt. in ſerpentibo remoeſum
punctura talis efficit in inſanis vero & fatuis leticie quẽdã
motũ. Inſani enĩ ac fatui ſignũ tempore eſtus alacritatis le
ticiec; emittunt. ſic nimirũ ꝑ omem modũ inſtinctus ſpũs
ſancti ipos ꝓfectos ſalire faciunt ſaltũ ad requiẽ vite eterne
Inſerpentinis coꝛdibus impaciẽtie ac in obediẽtie ĩ inſanis
ĩ peccato fatuis leticiã qndã friuolam atq; vanam. Brroꝛ
aũt ſoluit᷑ in hunc modũ. Erroꝛ inq́; exotusex eo ꝙ ſupra
dictum ẽé viʒ ꝙ ſpirituſſanct? leticiã quãdã faciat vanis aẽ᷑.
verum eſt ꝑmiſſiue eo modo ꝙq; ꝓphᷣa expoſtulat dicens. ex/

alta co populi huius. Sed tũc ↄſequẽter a vltio ꝓꝑ pedes in

tenciones affectiõeſq; hoĩm figurant᷑ nam ſicut pedes cot po
ris ante aduentũ febris penã quandã ſentiũt a doloꝛẽ quẽ/
admodũ refert. Galienus ſecretoxe li· pmo vbi ait. ꝙ antegᷓ
accidit ipa febris doloꝛ pedũ validus aſſenti? Sic nimirũ p
omnem modũ affectiones a intencõeſq; Humane dolere de
bẽt ip̃ᷣe homo · ſaltem hora tempeq; infirmitatis tem ꝑalis

ſeu ſpiritualis ipius moꝛtis doloꝛem intꝰ ſentiat pñie ac cõ/

tritionis amare. Sic ergo ptz ꝙ ꝓꝑ puncturã inſtinctus ſpiri

tuſſancti deſcribunt᷑ ꝙ p extaſim deuotio intelligit᷑ a ꝙq pꝓp

pedes affectiones intentiõeſq; nõ immerito figurant. Et tũc
applicetur ſic Homo itaq; ſi inſtinctũ ſpirituſſancti in ſuis
affectiõibo intentionibuſq; miſtice ſenſetit a interne extũc
vite celeſtis ſigna atq; iudicia cõmitantur ac Notandũ de⸗
niq; ꝙ lacrima multis modis emitti? viʒ ꝑ fumum a ꝑ ven
tum per doloꝛem et ꝓ motem ſeu hora mortis inſtantem ꝓ
reumatis affluxionem ꝓ oclo apoſtemationẽ ſeu languo/
rem: Pimmundarum manum 9trectacõem. P Pumidita/
tum in cope infuſionẽ: ꝓꝑ pulueris amari ſeu liqfris acetoſi

immiſſionem. ꝓ aſpe ctiõem ſolis.· ꝓ vehem entiã amoꝛis tpe

nebule ? mortis ex infirmatate ꝓueniẽtis in tempoꝛe. in ebrie

tate aũt infrigidi cibi a potus ſumpcõe. Productꝰ aũt pro

ſingtis in coreſpondẽtibo. CQapitlo requirat᷑ videlicz ĩ ca · de

amenitate ac.
Q[De Xrinitate Titulus ſextiis. .

Citu

ſenmus
ditater
tria co⸗
nortal
grui
kumpe
guud̃
rar
ca en
verit
enig
Jn
yjtats
ltitza
lorerit
mariq
Nedeteq;

Cuns

Ktkinnt

dute
NKp
loqun
pſtea
te cee
lere
aͤemu
de dinn
1pq̃d
mnsſep
ts Gen
mus
ſoailus
(andon
Ellent
latem
undit⸗
fine
finles

Gir

unetti
iten

mün
Ve

aninn
.
„Mnezen:
lwei
Ahutni
lilſtenr⸗
Stie iiſn
mam br
,upn
tvanis,
diene
pWn
edevchtw
abi
tga
rümiri
Derde

en

tmie i
ſhnahnaſe
ligtig
mmibrin
rneAlle
emide⸗
m2
ſtamemp

eulangin

hume”
is en
mmstp
v r
ip
vMgiad

QTitulus

Voniſius li · de celeſti ierarchia. Miſterium nimixũ
altiſſime trinitatis vmbrã tranſcendit eſtimaciõem
q; hoĩm flãmeã ⁊a limpidã noticiã angloꝛe Dama/
ſcemis li: vi· Ineſtimabilis ꝓueniet aĩabus leticia omi iocũ/
ditate excellentioꝛ Et hoc ex ãmiracõe quã ſancti hẽnt ĩ pa
tria cognicõe; miſterio feliciſſime trinitatis Plato li·de im⸗
moetalitate anĩe ꝓ hunc num tnarium ſoli deo vtutis ſue cõ
gruũ adhibuimꝰ nos magnificare vnũ deũ ſublimũ p̃cla/
rum pᷣeminẽtem omibo creatis. Cõmẽtatoꝛ in vi methaphi
quãdã mirã fablacõem factò eſt. ITohãnes x pianus:ſuꝑ plu
rali triplicitate ſeu trinitate ᷣme veritatis pncipij diuie Cir
ca cuius eſtimacõez mens humana deficit. Quiò autẽ in eo
veritatis ſit mercedis ſolis ꝓꝰ hanc vitã coꝛdibo explaneſcet
Hugo in gloſa ſuꝑ illud. Viremus aũt nunc ꝓ ſpeculũ in
enigmate Neceſſe nimirũ eſt vt in hac moetali coꝛxruptibili
q; vita ſolũ credamꝰ ⁊ nõ diſcutiamꝰ ſumme inco gnita tri
nitatis:in futa aũt patria ꝙ eina retribucõe acipimꝰ vt ve
ritatòdei facie ad faciem videamꝰ Bichardꝰ de ſcto victoꝛe-
Temeritatis quidẽ eſt aQ pſumpcõis humane ꝓfunditatem
rimari abiſſum inſcrutabilis trinitatis: ſperare aũt ſolum
credereq; oportet Et caſſio·ſuꝑ pſal. Abſoꝛpte ſunt petre iũ
i Cuncta quidẽ humana coꝛda ꝗᷓ iudicare a temè diffini
re trinitatis in viſa & incognita pᷣſu mebãtꝭ ignoꝛantia abſoꝛ
buit & foꝛſitã vmbra ꝓpetu a irretiuit. Augude trinitate li-
vi vt paulus. Da ꝗᷓ nõ licẽt pſumptuoſe aliqt ſcrutari aut
loqui cõſpicua bĩiſſime trinitatis: Cecus ꝗ dem ᷣmo in krã
ꝓſtratꝰ nobis effectꝰ eſt in exemplũ vt p mo quidem vtpo/
te ceca a ſurda.mentevanitatẽ declinemẽ felicitatis eterne.
Terre ſternamur pᷣcioſa a ſcta moete a tunc miremur qa dele
ctemur inuiſione trinitatis beatitudĩſq; eterne Dvyoniſi? li
de duũs nomĩbo Qum nõ poſſumus cognoſcere deũ ꝑ qᷣd ẽ
2P ꝗd nõ eſt Ideo dicendũ · ꝙ deiis in ſe non eſt diuiſus · /
uis ſic perſonatiuis. nõ eſt varius aut diuerſus vtpote trinita
tis eſſencie· ſed vnitate eſſencie trinitate perſone inet᷑nũ opti /
mus ⁊ beatus. Qõ mentato ſup 3 methaphiſice. Sicut ſe Hz
ociſlus nocticoracis ad limpiditudinem ſolaris luminis
candorem: ita intellectus noſter ad manifeſtiſſima pme ex/
cellentiſſimeq; natire. Quiuiss vnitatem et virtutis plurali /
tatem qui ſcrutati fuerint intellectus.quodam infmita pro/
funditate ſupꝑ eius mirabilitatem obruunt᷑. Magiſter pᷣmo
ſnĩaꝛc. In vna quidẽ ac indiuiſibili pte rõnalis virtutis tres
eẽnales potentie ſine diuiſiõe ac ꝓticipatiõe poſſumꝰ repire

„

Titulus Sextus-

videlic; memoꝛiã intelligentiã voluntatẽ. Non ergo mirum

ſi indiuiſibile deitate tres inueniant᷑ oꝛ dĩes ꝑſonales. pt᷑ fi/

lius ſpiritꝰ quoq; ſanctus ſine parcialitate atq; omimoda

diſtinctõe. Simpliciꝰ in cõmento ad aliꝗd Relatio a reſpe

ctio pſonaꝝ in diuĩs nulli pᷣdicamento aſtrĩgunt ſg ab om

ni huana a angelica rõe in infinitũ penitus elongant. Tho

mas de aquino in ſcda ſcde. rinitatis obſ’ curitatibo nulla/

tenus immergamur. Nulli enim creaĩe ꝓſectio adhuc inno
tuit vbi dei in diitinis ſumma generatio. Boetius li · ſuo de
trini· Perſcrutatio ſiquidẽ alte a incõprehenſe trinitatis im

poſſibilis eſt inaudita tam ex parte ſui:eo ꝙ nil altius nil

ſiiblimius ẽ ꝙ́; ex parte nti:qa virtus ntᷣa inaudita fragilis

4 nulla eſt. Origeli.de obhuantia mandatoꝛ. Ter quidem

ꝓpᷣa ipa beata cherubin ſandtus alterutre aſſerit cõclama
ſe· vt ſic trinitatẽ a miſteriũ trinitatis induceret ꝙ niſi ſub
tipo a figura nullatemis innoteſcat. Dyoniſius li de diuĩs
nonnboveritati trinitatis cõgruit deũ nõ dici triplicẽ dici
vero trinum eo ꝙ triplicitas attendit᷑trinitas vero lurali
tatem ſubſtantialitatẽ inferat aliꝗlem Augu · de trin omes
ergo perfectiões que ĩ deo ſunt puta intelligere miſereri ee
Huiuſmodi nõne idem ꝙ des eſt ſunt penitꝰ?. Cur ergo hũa/
na fragilitas pſumit ambigere pſonalitates diuĩas plurali

tatem aũt drnam penitus nõ habere Hilariꝰ li.ſuo de trini·

Sicut enim deus in ſua incarnacõe in vita a moꝛte miſera/

ilis incognitus apparuit ſic in fine eẽncialitatis veritate

infmite eſſe mirabilitatis omi intellectui innoteſcet. Augu
li. de trini · O immenſe deus nullus ſane ſi te ꝓfecte agnoſce/
ret viueret in Hac vita. Tu auũt dñe tue veriſſime vnitatis
altiſſime trinitatis abſcõdiſti veſtigia:quia homo ferre nõ
poſ diuĩtatis ignicula. Boecius li: de trinitate. Mentiunt᷑

nimirum Ebyon marcion: cherinthus: qui equalitatẽ ſin /

ceriſſime trimitatis inequalibo ſcrupulis hm exceſſiim ace/
perant 2 defectum dicẽtes hm oꝛdĩem ꝓꝑſonaxe maioꝛitatem

2 minoꝛitatem ipi ineſſe altiſſime deitati. Dyoniſuis de cele
ſti ierarchia capitlo/. Impoſſibile eſt nobis altiſſime trini /
tatis radiũ niſi aliqᷓ velamĩe nẽ̃e ignoantie obumbratũ in
tueri Geegot᷑. in dyalogo· ad petrũ dyaconẽ vt candorẽ ſo/

lis rutilantis poſſis inſpicere tua mami ſtudes intuitum ob

umbrare. vt ergo puritatem limpidiſſime trinitatis valeas

intueri manus applica diuĩ obumbraculi ac opis virtuoſi.
Hugo ĩ dydaſcolicon li vn. Qum triplex celum ſeñia theo
1 ogica ac phica conteſtet᷑ celũ viʒ ſtellatũ:empireum ange/
loʒe. Nichilominꝰ tñ ẽ ⁊a celũ bẽiſſime trinitatis in q null?

E
ſans
ſine
lon
dize

grun
cuni
quuin
Wend
moe co
ſe ft⸗
guchcn
ſumme⸗
Aemnde
camten
nitnh
uecu
Rad
Os
ſchr
gia
noc
De
mai
trin
cois
nem
dicit
heing
Muen,

dation.

entilit.
Platont
tecoedi
verbin
dum.
cato ſ⸗
s ind
hanne⸗

Bong
Puminn
pif
miindde
Gride
Ertutin
io Dhrm
etnabiun
onlliri
Menttcicr
ret nhin
l 5 & don
ero l lltzi
tnces
Kemieis
Uragpbin
isplun
ſuo deteim⸗
S eral
rsWd
cn dg
ſunenmu,
auiutin
4 n act
naiattaten
nihrsd
finan
Lunbiü
N onni

Gin

ites
mmim

Tituugss BSextus
ſanctorum pꝑſiſtere com pbatur. Magiſter in ſentencijs di /
ſtin ctioe ij li· de creatione angelo. Conſtat angelum in ce
lo nõ foꝛe creatũ eo ꝙ in puncto etin inſtanti ſue creacõis

dixerit aut nam Pruperit in hec verba. Celum conſcendaz
ſuper aſtra celi ac: Hec quidem dixiſſe ſibi nullatenus con⸗

gruiſſet ſi in celum potentialiter iam actualiter q; fuiſſet.In

cuius rei euentꝰ euidentiam celoʒe eſt diuiſio acquirenda-
quẽadmodum ſupᷣ patuit Celum etenĩ trinitatis appetiuit
aſcendere vſurpatiue a fraudulen? derilictus ſu ꝑbia & tu/
mæoꝛe concupiuit aut quia foꝛtaſſis hm egidium nõ loc alit

necqq; ſitualiter ſed vtualiter Adem· ꝙ ha bere non potuit:aſſe

qui cõ cupiuit. Augu:.de trini· En nunc dulceſſit miſterium
ſumme gaudiũq; trinitatis locutꝰ eſt dñs ut ait legiß latoꝛ.
aſcende in montẽ viſionis æ&. Beda ſi up illud iheremie. Du⸗
canm te in ſolitudinẽ a loquar tibi ad co⸗ dicit. Educit nãq;
mẽtem hoĩs in amenitatẽ perpetiu decoꝛis a ſolitudinis: duᷣ
ſuodquaſdam poñdit ſcintillas veſtigia dulciſſime diuĩta/

tis ⁊ feliciſſime trinitatis Augu·ſup geñ Aderant tres viri

quos videns abrahã vnũ adorauit ʒara poſt tergum oſtij.
ſubriſit aẽ. Aug?. li. de trini· dei. Repti ſunt enim fontes ĩ ach

aia qui in nodte frigent ĩ die calent. medus aũt horis inter

nochurnum et veſꝑm exſiccan:. Strabus ſuꝑ gen. ad litterã

Dicetur aũt in ſtatu patrie ſpeculum iſtud. Deus trinitat
maieſtatiſq; eterne. Ingredere ben edicte dne ꝓfundiſſimam
trinitatis deitatiſq; abyſſum vt ſuauitatis perpetue a dul /
cois ſolatium percipias infinitum. Auguſtinus ſuꝑ iohant
nem Egredietur 2 ingredietur a paſcua inueniet ê cetera
dicit. CGloeificati quidem a beatificati in ſtatu felicitat is eter
ne ingredientur abyſſiim trinitatis et egrediẽtux & paſcua

inuenient in chriſti beata humanitate· Auguſtinus li. xretra⸗/
ctationum. Tua immenſe deus vicuis dulcedine 2 virtute

gentilitatiſq; detectus erroꝛe verba agnoui vanitatis dudu
platonis ſentencia actenus prolata: ſed nutu dei G ſincerita
te coꝛdis mei feliciter emendata. In principio inquiens erat
verbum verbum erat apud deum totum proſequẽs mo/
dumodinemq; verborum vſquequo ad locum. verbum
caro factum eſt heccine quidem trinitatis ſe niſi ad verita/
tis indicia ex ip̃a ſenten cia phabita diuĩa Remigi. ſu Pio⸗

hbannẽ. diuidit verbũ vbi dicit᷑ Rogo Pr vt hi vn ũ ſint ſicut
GSe nos vnũ ſumꝰ Ex hoc ſabelliꝰ ſui exoꝛdiũ exhᷣ auſit erro/

ris ꝗᷓ auſus ẽ dic a tenere plalitates exceſſiue diunis. Qu
en dixit rogo vt vnum ſint ſicut a nos vnum ſumns ipe

*.
Titulus Dextus. lit
ſemꝑ exauditus fuerit ꝓpter ſuam reuerentiã ideo ipi vnũ eſtg
impartibile indiuiſibileqʒ; fuiſſent ex deſtru ctione igi conſe tipte⸗
quentis vt ipe aſſeuerit relinquit ꝙ deus non ſit vnus nec teſou
trinus ſ diſiunctus multiplicit a diuiſus. Quius quidẽ er⸗ ditere
roꝛis expotatiuã malic ã repies infra. Augu:li de trinitate ter o
ocut ẽ dñs ad am dicẽs. Añ me non eſt fomatus deꝰ nuitas
poſt me non erit hec verba falſe ſumens. Arrius dicit Si (lauſ
pater dixit mentitꝰ? ẽ. quia poſt eũ eſt deꝰ puta fiuiꝰ. Si filiꝰ in t⸗
dixit mentitus ẽ quia a veritate tranſiit? nam ante eũ erat Uis
pater deus. Relinquetur ergo vt ſatis fiat fidei xpiane ꝙ v⸗ qui⸗
ba diuini eloquij non interdũ vni perſonarũi ſᷣ totali conue phs!
niant trinitati. Tota nanq; inſimul ſumpta trinitas ꝓſona⸗ mina
rum contexit ſeriem ꝓſonarum vnde hec verba nõ huic ꝑ/ modl
ſone aut illi ſed toti comieniũi trinitati. Aucto lide cauſis. nitas!
NMonas gignit monadem & tamen ſuum in ſeipᷣm reflectit natr
ardorem. Ram pater in diuĩs generat filium gignitione na ſoutnu
turali in ſeipᷣm reflectens amoꝛem ſpirituſſancti Boec li· ſonn
ſuo de trini· Nam de aplis ipᷣa veritas ait. Rogo pater vt Hi aſontui
vnum ſint ſicut nos vnum ſumus/7 ſubiungit. Scio pat tacn
quia ſemper me audis Circa hoc therintus qui omnio plu mid
ralitatem extra feliciſſimã trinitatẽ poſuit in diuĩs ait enim Crari
ꝙ p̃ce xp̃ᷣi quẽ pater ſemꝑ audiuit diſcipuli vnũ facti ſunt . „Dnis
eadem videlicet ydemptitate ꝗ;ᷓ pater filius ſpirituſſanctus aw⸗
vmum ſunt eſſencialiter in diuũs. Nunc aũt ſic eſt ꝙ apli / A
uis caritate cõiuncti eſſent nichilominus tñ eſſ. encialit plu/ loſ
raliter q; diſtincti erant Er go ut ipe falſe arguit autumatc; oe
therinthus. Ipᷣe pater filius ſpirituſſanctiis eẽncialit plures pue
erunt. Cuius quidẽ errois euidentia videbit mox infra Aii DDdDim
guſtinus de trini: De trinitate aũt nil temerarie eſt dicendũ . fſfchn
ſe ſolum pie fideliterq; credendũ. Magiſter in ſentencus Ei t aſ⸗
lius quidem miſſus eſt et non pater· non enim adhuc diuiſi e⸗
ſunt ſ incarnationẽ ſue ꝓlis totũ confluxit oĩm vt creditiir ne
miſterium trinitatis Simplicius in pᷣdicamentis. Inertes iu a
re diximus qui ſubiectũ ſuppoſitumq; in diuĩs termis rela ten
tionis reſpectibuſq; coniungiint Cetera oma require capi U liczani
tulo de diuinitate. ¶ Item de trinitate. um
. „ Tato li. de oꝛdĩe vniuſi. Nume quidẽ t᷑nariu detri⸗
oẽs antiq aggreſſi ſunt dicere principiu 2 finẽ 0¹s . . nlitbu
☛ rei tam gnabilis & ingnabilis a corruptibilis ſecũ⸗ *
dum vniũſitatis oꝛdinẽ a natamOmes etenim res vt anax⸗ dezeo
mandus ait ẽ numerus tripliciter ſectus ſeipßm mouens ab ded
aliquo alio ente motus. Quoꝝ declaratio tangit᷑ infra capi- ſen
de veritate. In omni etiaʒ coꝛpe trinitatis quedam apparent . , in
* *
£ 4

latns.
Niini
Ken.
ace:
inn 8
mmnsd
mnsdetd
Wwän
ng
wlem
nins r⸗
röhiß
eliai⸗
ömifen
nnoen
Boeryl⸗
der hi
Or ii
mmiopl
Pterin
ſachilunt
cerchs
Napd
ſercclap
tamnt
oilgun
wkifal
Eedem
immli
Ohrhiti
It tedic
Slretii
uems 1
ecuinch

Titulus M Sextus.
veſtigia inquantũ omnis res ex tribus conſtat pnᷣcipijs e
triplex eſſe in ſe includit. a inquantũ in pncipioꝝ finaliter
reſoluitur trinitatẽ Quã obrem omes ſapientes conati ſunt
dicere ip̃ᷣm num eſſe principiũ mediumq;ʒ et finẽ vniuerſali
ter oĩs rei. Sꝭ tũc ꝓ numerũ tnariũ ſiue trinũ beatiſſima tri /
nitas deſignat᷑. Ium quia ſicut nũis trinarius ẽ aꝑtus nõ
clauſus quãtum ſunt alie ſpẽs numeri vt refert Calcidius
in thime.· Sic mmirũ ꝓomem modũ ipa beata trinitas ĩ di
uĩs ẽ apta a patilla ad fundandũ lumẽ perpetue viſiõis · ti
quia ſicut trinitas nualis eſt intermĩata: iuxta illud qd ait
pPhs li de ariſmetrica: numerus inquit trinarius non eſt ter
minatus nec obcluiſus aliquo ternmino nec finitus: quemad
modũ mimeri pares æ cõpleti. Sic reuera ipa feliciſſima tri
nitas nullo eſt fine termĩata ̊ ineterniim ꝓmanet vt ipe ex
nata diuĩtatis agnoſcit intellect remq; büanum. Tum q́a
ſiciit numerꝰ t᷑narius ẽ acutus ſicut a quilibet triangularis
ſigusa vt ait cõmentatoꝛ in:ʒceli a mũdo· ſic nimirũ ꝑ locũ
a ſimili ipᷣa trinitas beata miſterialiter qdem a ſpũaliter eſt
acuta.cuncta ſua immenſitate ſcindens coꝛda hũana in pre
ſenti qdem vita et maxime in futa. Sic ergo ptz ꝙ ꝓp nume
trinariũ ip̃a beatiſſima trinitas deſignat. Et tüc arplicet᷑ ſie.

Omnis itaq; ratio angelica viʒ a hũana ꝓfitetur ip̃am ſum

mã trinitatem eſſe pnᷣcipiũ quãtum ad creationem · finẽ ad
ſaluationem omis rei create ſeu cuiuſlibzʒ create B Phi.
loſo· in vi anĩaliũ li· Res ſiquidem aĩata ↄſiſtit ĩ tribo In ca/
loꝛe viʒ in vita & in aĩa. Ex aĩa nãq; ꝓcedit vita: a vita autẽ
ꝓuenit ipᷣe caloꝛ. Sufficientia auũt iſtnis dicti ſtat in hoc ꝙ
dum aĩa fuerit abſq; copis ſui vitã ipm coꝛpus aĩatũ imp
fectum erit. Siliter vita abſq; caloꝛe imbecillis et fragilis eſt
vt aſſerit conſtantius. Igit᷑ ut ipᷣa tes aliqua anmiata perfici
valeat a cõpleri neceſſe eſt vt hec tria phabita ↄueniãt a cõ
currant anima viz a vita a caloꝛ. Per phabita datur intelli⸗
gi· ꝙ vt perfectio trinitatis plenius eluceſceret neceſſe erat
tres perſonas concurrere in vnitatem eſſencieq; diuine vide
licz animatoꝛem patrem vitam filuum caloꝛem ſpiritumſan/
ctum Bcẽ ut ſup̃ Rotandum aũt ꝙ m boecium in lib· ſuo
de trinitate veſtigia trinitatꝰ beate in cunctis entibus coꝛpo

ralibus innoteſcunt. Quis eni ambigituin in vna quacg

re animata m in animata ſit triplex eſſe viʒz eſſencie exiſte/
cie conſequencie. Multiplicas tamen conſequencie eorũ
nec duierſificat nec variat vmtatem entis ſubſequẽtis. Eſſe

eſſencie eſt eſſe principale vnuiſcuiuſq; rei in ſe continens
„ Vir tualiter eſſe exſtencie a eſſe ↄſequencie Eſſe vero exñcie

Titulus Bextus.
eſt eſſe actuale qꝗ; res ipa actualiter ẽ atq; ſubſiſtit Eſſe con
ſequẽcie eſt eſſe q oſequit᷑ ad vtrũq;:videliczʒ eſſ. e accedẽtiũ
accentiim coporaliũ qualitatũ.a ideo ſubiungit boecius vt
ſup̃ᷣ. In vna quacq; re triplex eſſe euidentiſſime repitur vicz
q eſt. a q;d ẽ:a hm ꝙ ẽ⸗ Eſſe nimirũ eſſenciale eſt quo res ẽ.
Eſſe exñcie eſt ꝙ res ſed eſſe cõſequẽcie ẽ hm ꝙ& res ẽ his enĩ
tribus enciat᷑ pfici᷑ vnaqueq; res. Per Phabita intelligi
ꝙ ſicut ad ꝓfectionẽ trinitatis triplex eſſe pſuponit᷑· videlicz
eſſe ꝓſonale patris qc deſignat p eſſe eſſencie eſſe Pſonale fi

lij qc deſcribit᷑ ꝑ eſſe exñcie eſſe autẽ ſpũs almi q& figurat᷑

P eſſe adiacencie Beſpiciendo ſuß. ¶¶Płs in ᷣmo geo⸗/

metrie. Coepꝰ triangulare ſeu coepꝰ aliq; trigenatũ. tres hʒ

ſpeciales pᷣceteris coꝛpoxibo ꝗlitates nam difficulter quidem
in terra currendo mouet᷑ difficulter etiam in aere ꝑ iadum
Vẽtilat᷑· a remotis aſpicienti circulare totaliter eſ limat. Sʒ

tunc ꝓ cœpus trigenum ſiue triangulare trinitas pſonarũ
intelligit᷑ in diuinis. Nam ſicut magis leditur offen dit ad

copiis angulate ꝗm qui impingit ad copus circulate ſeu

concauum atq; planum. Sic nimiʒe ꝑ omem modũ magis
leditur in infinitũ qntum ad eternam penalitatẽ qui ip̃am
beatiſſimã offenderit trinitatem & qui quantũcunq; Huma
nam offenderit maieſtatem. Sic ergo ptʒ ꝙ ꝑ copus trian⸗

giilatum ipᷣa feliciſſima trinitas figurat᷑ a tunc applicet᷑ ſic.

XTrinitas itaq; in diuinis tres ſi fas ẽ dicere bʒ inefſabiles q̃li
tates. Nam nunq;; moueri poterit a perpetua firmitate. Ne/
quacuiã ventilatur in aere elationis e ſupbie . ſ intuentib⸗
in ſtatu ptime ad circulum verget conſolationis beatitudi
niſq;ʒ; eterne Bcẽ vt ſu D Vſidorus in hiſtoijs nat᷑ali/
bus. Qunq;ʒ leo venaturꝰ in mõtibo tres ſaltus poſt predã
facit qᷓ cum ſi feram aut beſtiam non apprehenderit eã am!/
pPlius infeſtare inſequiq; deſiſtit. Sed tunc ꝑ leonẽ homiĩeʒ
cõuenit deſignari. Nam ſicut leo moꝛiẽs amariſſime ploꝛat ·
QCignus aũt dum moꝛti appropiat dulciſſime quoq; cantat
vt recitat ambt examerõ liinj. Sic nimirũ ꝑ omnẽ modum
homo moe leonis mente tumidus elatus:cũ moꝛte p oc⸗
cupatus fuerit flebit eternaliter a lugebit: Humilis vero
depreſſus aquis ttibulationis et miſerie moe cigm immer

ſus parit᷑ a intinctus imperpetuũ exultabir. Sic ergo patz

P leonẽ intelligiẽ ip̃e homo Et tũc aꝓplicet᷑ ſic. Homo itaq;
in capiendo predã beatitudĩs eĩ᷑ne tres ſaltus facit ꝓ fidem
chedẽdo videlz trinitatẽ Pſonac in diuũĩspt̃em filiũ ſpiritũ
quoq; ſanctum per quos quidem ſaltus ſi felicitatem non

„

apprehenderit ipam ineternũ deſerit a amittit. Cõmentatoꝛ

õ

Cit
nnptt
zind
tutes
vege
uine
iisfe
ſpa
tetna
mart
ſen⸗
occẽ
alia
adn
ecu
pit/
ſnral
nund
Diuitat

rperte.

üggin
uwd
W
l
ti
tra
nar
tun⸗
dſ

gzn

inſub⸗
imme
ſübſ⸗
ipat
berue
nam:
plice
ſerit

rckenl
Aniatſr
culterquin
Aerepuan
ereſtina
tas pſonari
goſfenited
rolareſen

modaags

Mͦqui ian
cun hum
vepis trian:
caleaſi.
fomtte
nonis bentd

hnslſen

R
wontein
ine poott
o gonn
nrnind
ünardte
eog n
en

6

„„
n iſe⸗

Titulus

Zextus
in primo phi. Conſtat ꝙ anima intellectiua impartibilis ẽ
induunſibilis ex natura: nichilomimis tñ tres anima vir⸗
tutes eſſenciales implicat viz virtutem rõis. ſenſibilitatis
vegetationis Non ergo mirum ſi indiuiſibili deitate tres di
uine virtutes atq; perſone· diſtinde quidem hm ꝓſonalita/

tis foꝛmam vnite tamẽ in eſſencia hm diuĩe eſſencie verit atẽ

ipa quidem diuina vnitate ſalua a integra indiuiſibilitq; e
ternaliter Pmanente Recurrendo ſuß E Ptolomeus al
maieſti primo. In omni quidem copore luminoſo tria ineſ /
ſe naturaliter ſunt reperta viz quedam virtus inſenſibilis a
occultalucis ſplendencia:a caloꝛis vehemẽtia virtus quidẽ
alia nõ ſenti?᷑ lux aũt a caloꝛ luĩoſi coꝛporis ſentiutur Quẽ⸗
admodũ in ſole cernit᷑ ꝗ nimirũ tria hec in ſe habè demon/

ſtratut. Nam quedã vietꝰ occulta in ſole foꝛe oſtendit᷑ que
occulta agit in copora vniuerſa quã nemo ad ſenſum pci/
pPit nec ſentit. Sed lux a caloꝛ inſunt huic hox etiã nullũ

ſine altero eſſe poteſt · ſi vna cũ coꝛpe luĩoſo indiuiſibiliter
vniintur. Sic nimirũ ꝑ omnem mo dũ in dei limpidiſſima

diuiĩtates tres ꝓpſonales virtutes eſſencialiter a tealiter ſunt
reperte:viz paternitas quã nemo nunq vidit filialitas que

vtiq; in terra aꝓparuit:a ſpirituſſancti pietas que in ſpẽ ig/
nis viſa fuit. Pater nimirũ imuſibili ĩcogniteqʒ virtuti fuliꝰ
lumĩ ſplendor/ ſpũſſanctus caloꝛi nõ immerito cõꝑpãtur·
hee tres perſone vnitatem ydemptatatem q; eſſencie eterna
liter ſortuunur G Cõmentatoa t ractatu de ſubſtancia
oebis. Exraſſe viſe ſunt ꝗᷓ vnã a eandẽ rem numero plurifica
ri opinati ſunt. eo ꝙ trina dimenſio ẽ vel ineſt omni copꝑi
ex nat᷑a. ongitudo etenim ſuꝑficies τ ꝓfunditas potiꝰ cõ/

trahuntur qꝙ́; diuerſificant a variant ipam rem. Sʒ tũc ꝓ tri
nam dimenſionẽ ipᷣam deſignari cõuenit trinitatẽ. Nã ſicut

trina dimenſio cum ſubſtantia coꝛporis dimenſio naturam
ad ſubſtantiam que pertingit: Iuxta illud qꝙ ait magiſter h
degandauo inquit Quantitas quidem magis profundatur
in ſubſtantiam q́; aliq entium alio cum accidentia enĩ non
immediate ſed mediante quantitate dimenſionibus que ĩ
ſũbſtantia ſunt radicantur. Sic mmirũ per omnem moduz

ipa trinitas in diuinis vſq; ad fundum diuinitatis a abiſſũ
peruenit inſepabiliterq; pertingit. Sic ergo patz ꝙ per tri /
nam dimenſionem figurari conuenit trinitatem Et tũc ap⸗

plicetur ſic. Execra biliter igitur damnabiliterq; oberrant
hi qui vnã et tan tã indiuiſibilemq; diuinitatem plurificari

aſſerẽt · ex eo ꝙ dĩnitati incertũ credit᷑ miſteriũ trimtat? per

Tituluus Dextus.
omnia vt ſupra H Comẽtatoe ſuꝑ 3;. metheroꝛe vt aũt
fiat validum tonitruum fulmenq; iaceatur ſubitum per /
fectum neceſſe eſt vt plures nubes maxie aũt tres ↄueniãt
ꝙ concurrant. In vna aũt nube ſolus vapor difficulter accẽ/
ditur. a accenſus difficulter expellitur. Pluribꝰ aut nubibo
concurrentibus vapor intra nubes obceluſus valide inflam
matur quemadmodum videmus. Qopora pluribo tegumẽ
tis obtecta intus vehementius incaleſcunt vapor inſuꝑ ſic
accenſus velocius vehementiuſq; expellit᷑. Pluribus namq;
nmubibo confluentibo interior nubes valide exprimit᷑ a artat᷑
Et ideo in ſe contentum vaporem cicius exprimere cõpro/
batur pꝓtzʒ igit᷑ aũt ad hoc ꝙ ſic in aeris regione tonitruum
eueniat ſiue fulmen validum ꝓfectũ neceſſe ẽ vt ad minꝰ

—

tres nubes confluant concurrant. Ad cuius etiam mai osẽ

euidentiam notãdum eſt qꝙ; multiplex philoerat ſenia ſupꝑ

tonitrui a fulmĩs generatione. Quibo viſis principale ꝓpoſi

tum innoteſcet ait enim plato·Sequaces quoq; ionichi ap

pulegius demoſtenes a leucippus. tonitruũ nil aliud fœe q

terroẽ malignoꝛe ſpiritũ a hoĩm a deo ꝙ eoꝝe peccata ſcele/

req; immiſſum quã quidem opinionẽ reprobat. hemiſtiꝰ

ĩ digreſſiõe ſuꝑ m poſterioꝛe Anaxagoꝛes ꝓmeĩdes a mel⸗
lifus multũ aliter opĩati ſunt: nil enĩ tonitruũ foꝛe eſtimãt
quã ignem ſuffocatũ pariter a extinctũ Quem admodũ ad
ſenſum cernitdum aqua ſuꝑ ignẽ aut ſuꝑ lapidem aliquẽ
fundit᷑ et laxat᷑ tunc ſtrepitꝰ validus atq; fragoꝛ efficit· hãc
eni opinionẽ violat a reprobat phůᷣus in ; metherxoꝛũ Edo⸗
xus autem cicero pliniꝰ empedocles a epheniis tonitruum
nil aliud foꝛe eſtimant q́; ruptionem ipᷣius nubis.Et hij ve
ritati aliqualiter aſſenſerũt. Dicebant enĩ vt refert cõmenta
toꝛ ſuꝑꝭ/metheroe. Cũ enim ome humidũ incaluerit aug
mentat᷑ naturaliter quemadmodũ vides in olla ad ignem
applicata in quã modicũ cum aqua fuſum fuerit a ꝑ bulli⸗
cõeʒ incaluerit tunc mox in augmentatiõez effluit. Nũc aũt
ſic eſt ꝙ humidũ intus exiſtens cum incaluerit. ꝑ caloꝛem
augmentatũ:exitum quidem petit exire nequiens frigæe
ſe valide conſcendente ipᷣam nubem exitiin quo quidem exi/
tu fragoꝛẽ validũ ſtrepitumq; emittit quõz nimirũ fragoꝛẽ
ſeu nubis ruptionem pdicti philoſophi tonitruum appella
uerunt. Quemadmodũ patet in ouo igni appoſito cuiꝰ hu⸗

midum cum intus incaluerit. ipᷣm omino ſcinditur. ſtrepi /

tumqʒ emittit. Similiter in veſica aere qᷓdem plena pedum
conculcatiõe rupta hoc fieri ſpeculamur. Alterã vero Indã
tonitruum et fulminis gen eratiõem facit. Hugo ĩ dyaſcol

9d

(ttulis

Ntusn
Grildihin
Obiantin
Picoaiſt
Ariunt b⸗
dod tunc

Lempit

ſte aſſeri⸗
Pontinus
nitrun
ſchiturcn
wpitrm
coemo

ſationem

Plninsis
ſgeni Nub
Pedrandus
ifimſeno
usbebentn
(mowe
mtone
E er wwd
mumum:
tabe pa
baequi⸗
ſt validun⸗

nllxs njer

do⸗ nc p
lm ſc m,
teftt plat
Palabert
Nuuntan
tniney
Ngioneam
deigit pa

Dann.

4
emnſt ait
dene
taumi
Dchah
iit
Slaldent

Dürie

Durhesin
Apamitee

Weinancn

nonetontun
ſeitton
Setiam fu
erat biuſn
neipab no

Pionich⸗ n

luo ſecg
Neratſcel/

Theniſti

is a mcl⸗

ſoe elhmat

nadinedüd

nen iigt
gerckfe dr
etheton⸗
nis tnitun
nubis elt

trieteimnu

ralanis

AN

. ͤu 1:
4 ,Kne⸗
1t en
wt gclaen
ginil
o gunden

umiti

Titulus

Dextus

Iſidorus maxime a damaſcenus dicentes. TYonitruum fieri
atq; fulmen exconcuſſione ventoꝛũ ſibi obuiantium: ⁊a ↄtra
ſe validiſſime in aexis conflantium regiõe. Ex hoc em ꝙ ſi wi
obuiant imiicem concurrunt: ſtrepitum a fragoꝛem faciunt
Ex eo aũit ꝙ contra ſe vehementer valideq; impingũt: igne
elicint & emittũt quẽad modum videĩ in duobo lapidibus

colliſis a concuſſis ex quibo effertur a elicit᷑ quidam ignis.

Sed tunc quendã ſequuntut erroꝛem: Auicẽna: Ptholomeꝰ

Ruempice Alpharabiꝰ: a Albertus. qui tonitruũ nil aliud

foꝛe aſſerunt e dum vent? vehemẽs impingerit ↄtra nubes⸗
Fontinus vero Egeſippꝰ a Ambroſius in exameron li.xxj:

O◻

tonitrimi hoc modo diffiniũt & deſeribüt. Qunq; em nubes

vebituir contra nubem: aut dum nubes cecidert ſupᷣ nubem
tonitriiꝰ mox efficitur atq; fulmẽ Arcles vero in· nj· methe·
verioꝛem ondit tonitrui atq; fulmĩs generatiõez. Ex demon /
ſtratione nanq; ꝓcedens: dicit ad generation em tonitrui *π

fulminis tres nubes ſe in altũ ↄuenientes a conuementer ſe

habenteseexigi & requirividelicet nubem infimã: mediam 2

ſuptemã. Nubes em ſola nec ↄꝓprimitur: nec artat:vt vapotł᷑

igne? validus ꝗ eſt in nubibo exprimat᷑. Item nubes media
et infima ſe non imprimũt nec coartant da nubes media &;⸗
uis habeat nuibez ſub ſe reſiſtentẽ non tn nubem ↄprimentẽ
Oum vo tres nubes concurruint videlicet infima media:ni⸗

mium coartantur p nubem videlicet ſuperioz deprimentez:

et per nubem inferioꝛem valide reſiſ tentem: nubes ſic ↄpreſſa
nmimium a att ata: vaporem quein in ſe habet ignis aut ſolis

vt validum a perfectum eueniat tonitruũ at q; fulmen:tres

nubes videlicz; infima media ſup̃ᷣma neceſſario requirunt᷑

Sed tunc p mubes ipſas in dinitate pſonas ↄuenit deſignari

caloꝛe parit & virtute eicit ꝓ fragoꝛem validum & emittit½
Ece quia manifeſte habet pbatum & oſtenſum. ꝙ ad hoc

Nam fic omnis qiunde: nubes vnã & eandem regionẽ habent

vt refert plato de odine vniuerſi. Nonmm vna nubiũ altioꝛeʒ
&̊ alia babet regionem: ſedð in eadem interſtitione oẽs nubes
defluunt & mouen Sic nimirũ per omnem modũ omnes

atini tes Pſone equalitatis & equalis altitudinis Babent ex

regione: a nulla perſonase alia altio? vel inferio eſt credenda
Sic igit᷑ patet ꝙ per nubes tres in vnitate diuinitatis deſcri⸗
bimus: intelligimus q& pſonas. Et tüc applicet᷑ ſic. Vt ergo
perfect? eſſet ignis ꝓpetue diuinitatis ex abiſſi diuini inenar⸗
rabiliſq; miſterij decuit. vt tres nubes in trinitate perſone in
vnum ydriem indiruſibilemq; ↄcurreret hucuſq;. Auꝑꝰ de
trinitate li·vn cauſe quã prius dictũ eſt I Boecid liſuo

Titulus Sextus

de trinitate. Cunq; funiculum P aerem trahunt:in extremi
tatibuſq; parietibo aut ſtatuis alligat· ↄſtatq; extremitates
Put ligate fuerint:ſic ꝓmanẽt in ſuſpendio mediũ aũt funis
terre inclinat᷑. Per ꝗ nimirũ miſteriũ intelligit᷑ trinitatis: in
reuera vt ita dicam due ſunt extremitates puta pater:ſpi /
rituſſanctꝰ mediũ aũt ſolum puta ipe filiꝰò terr e inclinatur
per incarnatiõez. Extremitates ergo ſc; pater & ſpũſſanctus

quẽad modũ ab eterno vinculo indiſſolubilitatis affixi fu⸗

erant:ſic à ꝑmanſerunt & ꝓmanent ineternũ.Medium aũt
ſcʒ fulius: inclinatꝰ eſt in hunc mũdũ Reſpiciendo ſupß. E
Algaʒel in tractatu de foma ſpeculi. Speculũ geauim ee
cornnexiũi non plumbo:ſß ſtagno obtectũ tres facies intuẽtis
cuiuſlibet repntat:ita tñ ſi a remotis ipſum ſpeculum tenea
Quiꝰ qui dem effectꝰ a cauſa ſtat in hoc.ꝙ ↄcauitas ſpeculi
reſplendentia? vultus refrangit & reflectit in latera deoꝛſum Z

videlicet a in ſurſum.quãobrex & in medio ſpeculi vna a in

ſupficie due ſe facies repnt ant. Tres igit᷑ facies ipᷣm ſpeclin
oↄcauum repñtet cuiuſti bet intuentis. Sed plemꝰ ſuꝑ reꝗre.
Per ſpeculiũ igit᷑ ipᷣa trinitas ſeu diuinitas figurat. Nam ſiẽ
ſpeculũ non relucet niſi mediãtibo pice a plumbo.ꝗᷓ vtiq; ſi

abſterſa fuint:nihil ipᷣm ſpeculum repñtat.Sic reuera ꝑ oĩa

nequaq́; lucere poterit ſplendor deitatꝰ qntum ad ↄtempla
tionem ipſius mentis niſi mediantibo pice humilitatis nte
et plumbo grauis coꝛrectiõis & vindicte diuine. Iuxta illud
&d ait beatus augꝰ li. ↄfeh. Dupliciter quidez diuina pietas
innoteſcit · videlz dũ ꝗqs humilitatem verã habuit& dũ ma⸗

mum paterne corre ctionis ſenſerit. Sic ergo pĩz ꝙ ꝑ ſpeclin

diuinitas figurat Et tunc applicet᷑ ſic. Tres itaq; in diuinis
facies aQ pſone apparẽt eternaliter: ꝗᷓ exiſtũt vnum miſteriũ

trinitatis intuenti. Recurrendo vt ſuß̃ LCõmen ſup de

plantis axclis. Eſt aut hec ↄditio & nata radicis ꝙ in monte
petroſo & in petra lata fuerit arbor vt tres radices figat gbo
tripliciter petrã ſcindit. Et ideo ait pliniꝰ in ſpeculo naturali
Omnis quidem arbor radicatur in terra denſitateſcq; radicii
In lapide autem a in petra ſiue in turri valide eleuats .
catur lata arbor radicibus tribus. Quius etiam caui a tacta
eſt ſupra. Sed tunc per arborem diuinitas figurat᷑. Nam ſiẽ
arbor ſciſſa gummi emittit: mota vero fecunditatem ↄcipit.

Compluta autem ſtillas emittit. Sic nimirum per omnem

modum ipa altiſſima incomprehenſibilis diuinitas ſciſſa no
ſtre cognitõis vomere:gũmi emittit ſuauitat dilcediniſq;
eterne mota vo valide & pulſata vento ſedulitatis a ↄſtantie

fructũ cõfert vite ſempitne. ſed ↄpluta imbribo lacrimarum

tituli

coret
lenten
s. N
gnat
iſea. S
egrediil
ipfaate
eate S
prmis
2rlantt
tetspr
Cherureter
tigzvnaee
Unk Rin
inmaneai
dum ncne
itt
agefeche
enintöa
ſtrpont
blin
ninen

ae

Dme
unot
er bon
luxb⸗
gneeq
in pblau
bor ſen

umius

nentercri,
Gunsinn
dius fueri
men
t Amtt
ſdiuxta
calida
Nſerznd
bugiis
nreipii

7„
.*
●

n Litulus ZSextus

Senet pnie ſtillas emittit pietatis oe miſericedie infinite. Sz tuie
emnten aouenienter ꝑ radices arboris pſone deſignant᷑ altiſſime trini
clitfins tatis. Nam ſic dum radices arboze erumpunt extra terram
ſignat qa ipſa arbor in proximo areſcat. Cuiꝰ cauſa tangit᷑
Snuaſkrf inſra. Sic nimiz per omnez modũ: dum pſone diuine metas
II egrediunt fidei & memoꝛie noſtre ſignũ a indicium eſt quia
naſie ipſa arefiet ĩ nobis tota diuinitas quantũ ad fruitiõz viſiõſ
lt beate. Sic ergo patet ꝙ arborem diuinitas deſcribit: & &;
mühlont p radices diuine perſone conuenientiſſime figurant᷑. Et tũc
ſrrdi afplicetur ſic. Hec ergo conditio nata eſt ſumme dinitatꝰ
rnlen tres Pfſone tanc radices ſue arbori incozruptibili firmati
ttes funem inhereat eternalit ſuß M Ptholomeꝰ almaieſti: j. Stella
1 ſetlllntqau itaq; vna eademq; exiſtens in aꝓparitiones varias tranſmii
NilitI tatuł. Na in oente & occidente maioæz a ꝓparet in ſero rubea
nlatetadni in mane aũt alba: quẽadmodum in luna ↄſpicimus quem
ſxculimun/ dum in oꝛiente a occidente fuit maio latioꝛemq; oñdit. Ru
nes ifn ſl bet aliqũtulum i noétis initio: ſed albet tpe m atutino. Hoʒe
e ſuhe itaq; efectuũ cauſas ſigillatim duxime adducẽdas. Quãto
geri. Nn etenim ipᷣa luna remotioꝛ a nobᷣ fuerit: tanto maioꝛ vapor ſe

2ðòWDU—

gunwoee i¹interponit vt ſup ¶N Egeſippꝰ leroli:nj. Perfectõ qdem
Sierucigit neobilitaſq; & bonitas omnis rei oſiſtit in tribo viliz in caloe
umadten luqmine a amoœe. Circa cuiꝰ? euidentia adilerten dum c Pre⸗
Pumitstssn * dicta verba veritaté otrabunt ex vi mülti plicis rationis. Et
ine ottib primo Adem ex nata coniuncte eſſentie predicétoꝛuʒ verit as

innoteſcat. Dictũ eſt emm priꝰ ꝙ tria perfectiõz nobilitatẽ q;
bebutüng et bonitatẽ vniuſcuiuſq; rei argtiat oñdant videlicet caloꝛ
di fa lux e amœ. Cœpora ergo celeſtia ob poc quia ſunt pallide
igneeq; virtutisideo ꝓfectioꝛa atq; nobilioꝛa ceteris coꝛpibo
ſ ↄprobant᷑. Tum qa calidum magꝰ mobile credit᷑ vt ait ꝑhᷣs
een, *in ꝓbleu. C autẽ mobilius hoc eſt nobiliꝰ aſſerit: omnium
“ phBoʒ? ſentencia a doctoꝛuũ. Tum ꝗqa d calidius:hHoc eſt diii⸗
Trsn turnius diuciiiſq; durabit: vt ex intentione demonſtrat cõ⸗
mentatoꝛ in de ce& mũdo. aũt diut᷑nius hoc eſt nobiliꝰ
quis oim nẽm dubitare ambigereq; preſumet: vt refert atii
. . Elon in li fontis vite. um ꝗqa quanto aliꝗd coporũ cali
dius fuerit:canto mũuũdius puriꝰ? appatebit. vt ait auicẽna
etumd li vij medi. Quiꝰ etiam cã eſt. Quia calidũ deſiccat nat᷑aliter
et ↄſumit vapores viſcoſoſq; humoꝛes. Quius etiã ſignũ eſt
“ d iuxta verbü Galieni. Naʒ ſolũ hi qui ex frigida: ſed qui .
mnanſ ex calida cà fuerint humes: coꝛrupti caloe natali penitus
inte deſiccant᷑ qñto aũt aliqd coꝛpo puriꝰ mũdiuſq; fuerit:tan
iit n to longius diuciuſq; durabit. Eo ꝙ; ijm platonẽ purius ſit
principiũ atq; cauſa omnis incoꝛruptionis ſeu perpetuitaix

deduunn e

wdlorebh

„

.„

Titulus Sextus

Patet ergo ꝙ perfectio nobilitas & bonitas: omniſq; rei e
caloꝛe congriuuit a penſatur. Item ex luĩnoſitate ſeu luciditate
rei vniuſcuiuſq; Pfectio ↄprobatur. Nam copora luĩoſa ſũt
calidioꝛa vt aſerit ↄmentato ſuꝑ· nj. methe. Quanto autern
calidioa fint coꝛpora: tanto magis pfectioꝛa- vt ſup imme⸗
diate patuit. Et qnto luci
us. Iuxta illud qd Conſtantius dicit in metha. Loca inquit
tenebtoſa fetida nimiũ ſunt a coerupta.loca aũt luĩnoſa pu

ra ſunt nat᷑aliter atq; munda. aũt purius Poc & nobilius
Pfectius quidez eſt in genere omĩ.vt ſup̃̊. Item qñto res alii,
maioꝛis fêit amicicie ↄcoꝛdie aQ amoeis:tãto nobilioꝛ dignio⸗
q a potioꝛ apparebit vt aſſerit cõmentatoꝛ ſuꝑ primo celi ez
mũdo. Qꝗ& tantũ noteſcit triplici phᷣoꝛum ſentẽtia àQ do coꝛu
Kit em Endoxus. Perfectiõz nobilitatẽ bonitatemq; omnis

rei ↄſiſtere in acceſſu eius ad actũ primum ⁊a ad bonitatem

—

primã. Qui ni mirũ acceſſ

ex eo ſunt · qa ipſa entia ppetua:nulla contraria recipiũt · ſed

ꝓpetua tranquillitate pacificata a concoꝛdata ſunt:qᷣd ſignũ

—

Plenius innoteſcit. Omnes ine antiqui amoꝛẽ atq; amiciciã

omnis perfectionis ſeu nobilitatis dicebant eſſe principium

atq; cauſam. Ex phabitis auũt patuit euidenter · && perfectio
nobilitaſq; a bonitas omnis rei oſiſtit in caloꝛe luĩũe a amoe ·
Der ꝗᷓ intelligit ꝙ a ipſam ſumme pfectiõis bonitatẽ oſiſtè
in tribo videlicet in caloꝛe paternitatis: in lumine filialitatis:

in am oꝛe ſancti flãminis. Rce ꝓ omnia vt ſupᷣ O Aigazel

ni de oꝛma ſpeculi. Contẽplantibo nobis ſpeclin ad meridiẽ

in fontem clare limpideq; immerſum: apparet ſtella qᷓdaz int

ſolẽ tres ꝓpſetrens ſplendores. C? cauſa tanget᷑ infra. S tuinc
H ſpeculum beatiſſimã ↄuenit deſignari trinitatẽ. Nam ſicut
ſtella non eſt aliqᷓ alia res ꝙ ipᷣm celũ.Iuxta iꝰ ꝗd ait vomen

tatoꝛ ſup de ce:a mundo. Stella ingens nil aliud eſt ⸗

o pars ſui oꝛbis & ſpere celeſtis. Aò cuius dicti euidentiam
notandum ꝙ; celum ſcem Ptholomeum almaieſti primo-.

quamuis ſit vnifoꝛme in ſuo motu & curſu:nihilo minus ta

men hbabet partes rarioꝛes ac denſioes. umẽ ergo ſolis ad

eas adueniens celi partes que rare ſunt:tranſparentes petx

ſpicue ipſas mox penetrat:vlterioꝛem quoq; oꝛbem illum⸗
nat. Splendor autem ſolis perueniens ad partes celi ſpiſſas

dius aliced fuerit coꝛpꝰ:tanto puri

us eſſe nõ poteſt: niſi ↄcoꝛdibus &&
nutilv qualit atibo illiꝰ rei. Iuxta iꝰ ꝗd ait plato de immoꝛta
litate anime. Applicant᷑ entia: primo enti ꝑ concoꝛdianpami
ciciamq; eternã. Egeſippꝰ vero inqt. Perfectõe cuiuſlibet rei
ex ſui ꝓpetuitate cõijci a perpendi. Perpetuitas aũt 2 einitas

„
H

Linls
tſen
geneep
glumd⸗
fentis rey
ſtranſen
ſaap
ltur S
lnueſq;
zrtiwa
Ur tefra⸗
deella igi
ſn parte
tlaliude
lſter ergo
lttür ap
fonte ni⸗
ſorkertti
ſnemer
Noolt
Lahettege
Dangsnnt
fuun
odumnun
elgren
nechen⸗
lepoſtn
vonmnt.
direcle⸗
nodud⸗

eſe

llpeniten

ont

Kürbeet
A
ſt uß
mntiqnug
lſue ſ.
ſud ma
ſpiceü d⸗
ſepabil
tinitas
Emit P

I

de
Pamopn
. 1 Nei
1
nütlinn
. 4
Noli

4

maqſtotsli

orindcd
teta 1
temgonmt
40 bnitien
N wdibis

d immort
odiantani
aiullibettei⸗
Uitzeinitas

eigiütſ ed

ntadſgn.

gemiii
in
Ne uiea un
sbonttigi
mireflunnn⸗
30
urhrm
Rard
neuo
ui nſan
daOi en

Titulus Dextus

tt denſas eas non penetratſed reflectitur e radiũ eijcit poti/

oem. Rẽe ꝑ omnem modum vt videmus in ſpeculo in qud
ſcʒ plumbũi & pix detergant᷑. ipſum mox ſpeculũ vultũ in⸗
tuentis rep̃ſentat eo ꝙ radii viſualeſ non recipiant ſpeculoò

ſed tranſeant 2 penetrant ipm In ſpeculo aũt ſpiſſo a denſo

pice & plumbo obumbrato vulti conuenientiſſime otein⸗
platur. Sic nimirũ eſt in ꝓpoſito. Radui nanq; ſolares:rar as
tenueſq; partes celi penettant: quamobrem mind lucent. In
partibo alit celi denſis 2 ſpiſſis: ſplẽdor recipit & tenet᷑ et ſic
per refractiõʒ lucere cernit᷑: & talis pars celi ſtella nuncupaĩ:

B

Stella igit non differt a nata celi: ſed eſt ide; qd ipᷣm celum

ſm partem. Sic nimirũ per oẽm modum ipſa trinitas beata
nil aliud eſt ; celũ : id eſt beitudo ſelicitaſq; eterna. Suffici⸗

enter ergo patet ꝙ p ſtellaʒ ipſa beatiſſuna trinitas figurat᷑
Et tũc applicet ſic. Cum itaq; ſpeculũ diuinitatis intuemur
in fonte puritatis a mundicie ad meridiem cognitõnis eine
mox tres trium perſonarũ ſplendores in vVnit atẽ gueniẽtes
eſſentie enenti diuinit? apparebunt. Rce vt ſup P Fugo
in dydaſcobli ri. Vna dem & ſola luna: celeſtiũ obium
occupat regionẽ· plures tamen lune ſplendeſcere eſtimant᷑:

„ * 2 . —

Dum dꝗs in nouilunio P pannũ ſeric um lune radiũ conte⸗
platur. Quiꝰ cauſa ſuß eſt viſa. Sed t üc per lunaz ꝗqd aptiꝰ?
q; diuinam natam guenit deſignari. Nam ſiẽ luna nequiaqp
eclipſat in die ſed in nocte quidem ſolum:vt recitat phᷣus li:

metej. Cuiꝰ etiàm cã eſt. Quiia eclipſis lune accidit ex in⸗

terpoſitione terre inter coꝛpꝰ ſolis lune. An die ergo terra
non interponit eo ꝙ vtrunq; coꝛpꝰ? tam ſolis E lune ſit ĩ die
directe a ꝓppendiciilariter ſupꝑ terram. Sic reuera ꝓp omnem
modũ diuina nata nequaq eclipſat per gram ſuam in anĩa
in die felicitatis: ꝓſperitatiſq;ʒ mũdane: ſed in nocte otri tiõis
et penitentie. Sic igitur patet ꝙ per lunam natam diuinam
guenit deſignari. Et tiinc applicet᷑ ſic. Vna itaq; a ſola eſt di
uina ineffabiliſq; nata aſpicienti tn fideli anime ꝓ pannum
obumbrationis pñtis miſerietrinũ & multiplicemq; ſplen
R pſonalitatis:feliciſſime gignere cer nit & offerri. Rce
NPps in. phiſi. Tinitatẽ pncipioꝛum omnes
antiquii phi poſuerunt:ſine ꝗbo nulla res q; entiũ in entita⸗
tis ſue ſpecie conſeruat᷑. Qoꝛũñi quidẽ picipioũᷣ aliud foꝛma
aliud materia: vltimũ vero priuatio annexa qrum etiã prin
cipioꝛũ duo ſunt ꝓ ſe puta matia atq; fo materciũ piiatio
inſe pabiliter einalitêq; annexa. Sz tüc p trinitatẽ pnᷣcipio
trinitas ↄuenientiſſune dina?e deſcribit perſonarũ. Nã ſicut
trinitas principiozũ qñtũ ad abſtractiõʒ actũ rõis vnitatẽ

„
●
Titulus Sextupg Uin
inſeperabilemq; exigit & requirit vt oſtendit omentatoꝛ in ſit
primo methe. Nunqꝙ;; etenim foꝛma ſepatur a materia:neqg nlicn
materia ſepari poterit ab ipſa foꝛma realiter niſi hm intelle pdi
Ctum:ſed vnũ eſſe in numero ipſa habent qrum eſt vnũu ſetom
eſſe vnũ non ſeꝑpatur a relinquo. Sic nimi per oẽm modũ Ddnua
trinitas quidezꝭ perſonarũ multiplicem importat relationnis ltl
reſpectũ per ſonarũ vnitatem.non ſꝑ indiui ſibilẽ eſſencie di / lpiden
uine irrefragabilẽq; exigit & req́rit. Sic gꝰ pt ꝙ ꝓ trinitat? rment
ꝓrincipio intelligit᷑ trinitas perſonarũi. Et tunc applicetur ran
ſic. Oẽs itaq; ſanéti dei tam veteris q; noui teſtamenti ꝓpeſſi ſore
ſunt trinitatem perſonarũ exiſtere in dĩnis:ſine q́ᷓ nulla res Hun
milla creata ↄdita conſeruat᷑. Rẽe ꝓꝑ omnem modũ vt ſupra trelat
R Rxles ĩ ꝓbleu. Cunq; ꝗs ſolem eclipſatũ per crib patet
intuet᷑:plures ſoles vt aſtimãt ſpeculant᷑· ꝗ vero ſine cribro aut v
tunc ſolẽ clare & limpide intuet᷑ ſolem: lunã q; ſolũ:paruam Due;
q, nubeculam ſpeculat᷑ d quide; euidenter piz in eclipſi ſo kb%b
luminis a candoris Ponat᷑ nanq; cribrum inter nos ſolẽ minu⸗,
eclipſatũ: manifeſtũ eſt ad ſenſum: ꝙ nulle vt ita die appa dinrea
rent ſoles viſui intuentis:ſine cribro ſiquis ſolem inſpexerit: cdol
ſolem ſolummodo atqʒ lunã & aliam qndam nubeculã con Plenu
ſpiciet a videbit. Sed tũc per ſolem ipſa diuinitas figuratur · (kfande
nam ſiẽ ſolem nemo poteſt aſpicè contra ſplendorẽ videlicz dbie
ſolis radiantis: iaciens ipᷣm viſum:niſi manꝰ oculis apponat ⸗ iNe
aut lacrimas emittat: aut ſternutatõeʒ faciat: aut cecutiones 2
aliqliter ꝗdeʒ fiant. Iuxta illud ꝗd ait phᷣus in ꝓbleu. Qun/ 2““
q; ſolem aſpicimꝰ: hi nobis effectꝰ accidũt & ↄtin gũt. Nam aqͥqu
lacrimas facimꝰ: ſtermitainꝰ: & cecucientes aliꝗliter ſumus pren
Sic ꝓ omnẽ modũ diuinitatẽ in hac vita nec in futa nullus tum
poteſt aſpicè: niſi manus ſatiſfactõnis apponat aut lactimas ae
contritiõis amaritudiniſq; effundat: ſternutatõz pñie facaat ) ſemn
et qntum ad appetendũ tranſitoꝛia & miindana totalit᷑ cecꝰ Arns
fiat. Sed tũc ↄuenienter ꝑ cribrũ humanus ſtatꝰ ſeu fragi⸗ . Maud
litas deſignat᷑. Nam ſiẽ cribrum &τ quẽadmodum ſupᷣ. SZᷣic (illlt
ergo pĩtz ꝙ ꝓ ſolem ipſa duinitas deſcribitur:& ꝙ& p cribꝛo Knſ
preſens vita ſeu fragilitas deſignat. Et tunc applicet ſi ..
templantibo itaq; nobis immenſitatez:eſſenciamq; diummam - Aer
Plures mox contemplamur perſonas ,i — mn
. ¶ De Beata virgine ¶ Titulus ſeptimꝰ. A ſolism
Heophbraſlus li. commẽtoꝛum. Duo ligna actu ar⸗ n
dentia: adinuicẽ ↄploſa: q; ofricata pariter colliſa gbn
pulcre ardent & lucẽt. Sy tũc ꝓ duo ligna Maria 2 1 nre
peccatoꝛ deſcribit᷑. Nã ſiẽ duo ligna muilla vtute ↄtumari.pñt ſi
9⁹
9
U -

Nrönnd
Oetamtn
bliehe
Ptüert.
ero ſrean
lüpenn
Finerlpſ
er n ſil⸗
tadini aa
minſevertt:
ubeolli con
uskgurator⸗
dore wi
culis appont
. unctantos
n ppen En
Ceingitin
S iſtrin

4
NS

Titulus Heptimus

niſi ſub aqua putrefacta a ad inſtar lapidum comuerſa ad
inuicem connectan?. vt refert Belimus in tractatu de ſ igillis
lapidum. Dicit em ꝙ duo ligna otiguari q dem pnt: otinuari
vero minime. Veruntamen ꝗqdam ligna ſub aꝗs putrefacta
otinuata a coadunita vel coadunata vidimꝰ?: nõ tñ vt ligna:
ſed vt ligna in lapidez tſmutata. Lignũ etem putrefactũ iĩ n
lapidem ↄuertit.vt ait Auicenna li.mineralium. Et iõ refert
omentatoe Albert? vidiſſe ſe lapidem frondibo circũ flexiõe
ramoſq; oↄtinuatos toti illi maſſe: ſed a lapides cõ timiatos
foꝛeq; tranſſubſtatiatos predicto coꝛpori ſeu lapidi aſſerit
Hunc aũt effecti reducit ad putreſactiõz; ſeu virtutem pu
trefactiuã & tũſſubſtantiatiuã i pſius aꝗ. Ex predictis ergo
Patet ꝙ duo ligna nulla virtute ↄtinuari pñt miſi ſub aqua
aut virtute aquea:qa hm ↄmen tatoꝛ ſuꝑ li.de plant axelis
Due plante humide & adſe continuari pñt:⁊a hoc mediante
viſcoſitate hiũdit ateq; aqſa. Sic nimirum ꝓ omnem modu
maria a peccatoꝛ nulla virtute vniri a ↄtinuari pñt niſi me⸗
diarte aq lacrime deuote penitentieq; Pfecte. Sic ergo patet
ꝙ duo ligna maria & peccatos adinuicẽ per deuotiõez colliſa
pulcrius ardent & lucẽt. Maria ꝗqdem lumen celeſtis gratie
infundendo:peccatoꝛ aũt roꝛez celeſtis gte diuinit? imbiben⸗
do. Rẽe per oẽm modum vt ſũ B Pitholome? almaieſti
* mj. Rebula hiemalis totũ eſtũ ſolis infrigidat a obumbrat
Sed tunc p nebulã beatam virginẽ ↄuenit deſignari. Nã ſiẽ
nebula ſiue ſit ſerotina ſiue matutina: ſemꝑ pluuiaʒ aufert:
quã quideʒ pluuiã ſerenitas ↄmitat᷑ vt recitat auctoꝛ de im⸗
preſſiõibo aerxis. Cuiꝰ cã eſt. Qiua nebula indicat hu mecta
tum eſſe aere & iaz actualiter expurgari· vt in nj methe · qa
em aer humectatꝰ eſt ideo pluuia. qa vero expurgatai deo
ſerenitas ↄmitat᷑. Nebula ergo ſemꝑ pluuiã efficit&& ꝑ ↄns
ſerenitatem inducit. Sic nimrũ per oẽm modũ beata virgo
pluuiã gratie celeſtis efficit: a ex conſeꝗnti ſerenitatem vite
ſpũalis ꝓpetueq; inducit. Sed tũc ꝓꝑ eſtũ ſolis:ira dei figurat᷑
Nam ſiẽ eſtus ſolis mitigat᷑ & tꝑatur per frigus ipſiꝰ terre:
uxta illud ꝗd ait pliniꝰ in mappa mundi. Aeris inꝗt regio
AIC. e niſi frigiditate terre aqueq; eiꝰ tparetur caliditas:tota
q; mundi machinã penitus inflãmaret. Patet ergo ꝙ eſtus
ſolis mitigat᷑ ⁊1 temporatur ꝓ terram ſeu ꝓ frigus ipſiꝰ terre
Sic nimirũ per omnem modum:ira dei mitigat᷑ & tꝑatur ꝓ
ipſam terrã:.id eſt ꝓ coꝛdis inſimam huũilitateʒ. Sic ergo piᷣ
q; ꝓ nebulam beata virgo deſcribi & ꝙ ꝑ eſtũ ſolis ira dei
figur at᷑. Et tũc applicet᷑ ſic. Maria itaq; totã iram dei ſñiaʒ
ferẽdarm aiit latã ↄtra nos obumbrat:infrigidat: declinat

4

—

△

Titulus òM Septimus
Ree per omnem modum vt ſup QꝘ Phus in lib. phleu⸗

Oriẽtalibo occidentalibuſq; vẽtis 9flãti bo:diſſipat᷑ diſtra⸗

Hit᷑ oĩs temperies nubiũ ⁊ tẽpeſ tes. Et iſtius cauſa eſt. Quia
ocidentalis ventꝰ? humidus eſt. & ideo p ſuiã humiditatem
extinguit totũ ignez acenſum in nubilo: ex ꝗ quidem igne
tempeſtas & intemperies generant. Orientalis aut ventẽ fri
gidus eſt: qa exfrigida Pueniẽs regione. & iõ ſua frigiditate
nubez contrabit: conſtringit fulmina &q; & tonitrua gnůari
non ſinit. Patet ergo ꝙ oꝛiètali atqs occidentali ventis flan⸗
tibus tempeſtas diſſipat᷑ reſtringit omnis metꝰ?. Sed tüc
ꝑ ventum oꝛientalẽ beata virgo deſignaĩ. Nam ſiẽ vent? oꝛi⸗
entalis in bieme magis flat ꝙ; ineſtate vt refert phᷣs in. ij· me
the. Cunus cã tacta eſt ſupᷣ. Sic nim irũ per oẽm modũ bia
virgo magis ipᷣm homĩem perflat a viſitat atq; refrigerat in
Pieme aduerſitatis ſeii neceſſitatis: q; in eſtate mundane fe⸗
licitatis ac ꝓſperitatis. Sed tuc ↄuenienter p ventũi oceciden⸗
talẽ intelligiẽ ipſe hõ. Nam ſic ventꝰ? occidentalis vt freqnter
antec finiat: maxime ↄcutiat᷑ 2 valde pulſat. Et ideo ait phᷣs
in li. pbleu. Venti inquit occidentales magni finiunt: id eſt
magni exntes finiun dum em maxime irruũt:ſignũ eſt Aa

mox ceſſabunt. Q? etiam cã ſup̃ eſt viſa. Sic nimirũ ꝓ oẽm
modũ ipſe hõ ante finem atqʒ humiliatiõz ſui maxĩe eleuat᷑

et ſuggeſtionũ malaxe in curſibus ↄcitat᷑. Sic igit pt · ꝙ per
ventu oꝛientalem maria deſcribit᷑. 8& & ventũi occidentale⸗
ipſe bõ deſignatur. Et tũc applicet ſic. Maria itaq; ac ipᷣ: hõ
conflanti maria infuſione ue grẽe: bomo aũt tota mentis
deuotione: omnis mox tribulatio atꝗ; an xietas ceſſat aduer
ſitatis mundane. Rce vt ſu D Tharentinus li de effeccdti
bus in nata. PDinguedo ſiue aliꝗs liquo aderens mani bo:
interdiim nõ ſentit: niſi manꝰ aqua abluant᷑. Et ideo ait Ps
li. ꝓbleu. Pinguidines inquit ablote: magis augmentari vi/
deni: ſiẽ in manibo in quibo interdũ non apparet pinguedo
antei lauen? Quius cã eſt. Quia aduerſant᷑ pinguevo ateß
aꝗ. Ouius ſignũꝗa ſimul nullaten? permiſe cent. niſi bullies
fuerit ipſa aqua. Tunc em pinguedo ſeu pinguis liquoꝛ de
oꝛſum ferxtur. Sed tũc per pin guẽ liquoꝛem maria ſeu marie
gratia figur at᷑. Nam ſiẽ pinguedo fouet ignẽ omnem: ſedat
etiã tumoꝛem: coꝛporiſqʒ dolozem. Sic nimi per om modu
marie oſolatio tam ĩmenſa:fouet in nobᷣ ignẽ diuini amotis
temporat atq; mitigat omnem moleſtiam cuiuſq; ſupplien
et doloꝛis. Sed tunc ↄuenienter per ablutionem coꝛporalem
ſpiritualis ablutio figuratur. Nam ſicut perfecta alicuius
rei ablutio ↄſiſtit in cineroſitate in ſalſedine in amaritudine

——

*

Cit
Acil
marie
auten
blut
ſiledi
kitat
liquo
tuali⸗
imme
adlrr
minmt
trt
ineumet
ytrii
totesin
danturpe
Zturifft
Sfecnſen
Uaſtit
ſtliser⸗
ſgnatN.
duuetti
nirur
N
rtt
gurte
tune
fluüt
mün⸗
eſt de
philu
enet⸗
reſoliun
ligunt,
feſdentſ⸗
dähun
elendh

„*

cpr

Titulus è Deptimus
maris liquoꝛibo abluunt᷑ immundicie varie & diuerſe caloꝛ .
en autem ſuper omnia purgat. Sic nimirũ per omnem modũ
n ablutio rita & perfecta conſiſtit in curioſitate cõtritionis:in
W ſalſedine coꝛrectiõis:in amaritudine penitentie: i caloꝛe ca⸗
midtten ritatꝰ diiiine. Sic ergo ptz da per pinguedinẽ ſeu ꝑ pinguẽ .
udenge liquoꝛem maria deſcribit ꝙ per ablutiõz coꝛporalem ſpiri
tNf tualis ablutio figurat᷑. Et tunc applicet᷑ ſic. Maria itaq; fua .
ſeden immenſa pietate & geatia. licet ſemp tanẽ; pinguedo aſſit
trugin adhereat menti noſtre: nibilominus tñ a nobis intrinſecus
etsinn minime percipit᷑ a ſentit᷑ donec coꝛ noſtrum aqᷓ frigida con⸗ “
1n. Soti tritiõis & penitentie totalit᷑ abluat᷑. Rẽe vt ſu. E Amb:⸗

incit arbores itelligimus mios ſanc tos. Nam ſi arbores ſeriuin⸗
hrtt dankur peuffione Lentooli vt in li:deplantis. (an cauſa tan
5 giturxr infra. Sic nimirũ per omnem moòdũ ip̃i ſancti fecundiĩ
effecti ſunt. fructibuſq; onuſti celeſtis patrie per ventũ ad⸗
uerſitat tribulationiſq; mundane. Sed tunc ↄuenienter per
ſtillas ex arboribo decidentes ipſa pietas & miſericoꝛdia de⸗
ſignat᷑. Nam ſiẽ ſtilla non cadit ex arbore:niſi aut ſuperabũ
dauerit ipſa BPumiditas aeris: aut mota fuerit ip̃a arbor. Sic
nimirum ꝓ omnem modũ ipſa miſericoꝛdia & pietas celit?
non deſcendũt:niſi ex ſua ſuꝑpabundantia vel manuũ ntẽarũ
mitem operatione virtuoſa. Sic ergo pt ꝙ pꝑ arbores ſancti intelli⸗
t piſchſe guntur:a &ꝙ p ſtillas miſericoꝛdia & benignitas figurat᷑. Et
drdenili tunc applicet ſic. Miſericoꝛdia itaq; a pietas tribus horb de⸗
ie fluũt in hunc mundũ: videlicet tꝑe pluuie:id ẽ tribulatiõis
ttotamm mindane tpe roꝛis:id ẽ ↄtritionis a penitentie tpe nebule:ið
eſat N eſt deuotionis a oꝛationis ſacre. Et tunc vt ſuß E Tpeo
slaeſ Philus ĩ tractatu diuerſarũ artium.Omnia ꝗqᷓdem metalloꝛũ
nsunmmn N genera:ad acredineni alicꝰ amari q& acetoſi liquoꝛis: penitus
iyatp⸗s reſoluunt:& in molliciem ↄuertunt᷑ Sed tũc per metalla in⸗
mnmni telliguntur coda hiimana. Nam ſiẽ metalla ſonoæa ſunt dũ
tpigie . pendent:ſeð nõ ſonant dũ iacent. Sic nimirũ per omnẽ moõm
A coda humana in auribo dinis efficiunt᷑ ſonoꝛa: d ſi pendent ĩ
nabelis aete ſanctitatis: ſed non in terra illicite voluptatis. Sic ergo
lcedere P& & P metalla intelligunt᷑ coꝛda hũana:ꝗᷓ in miſericoꝛdiaʒ
abummt et pietatẽ reſoluunt ad amaraʒ & ꝓpriam miſeriã alijs puta
en ſc afflictis mente aut cope miſcerent quẽadmodiim ſi uß G
r . Alkabiciò in theoeica planetaze. Planeta itaq; aliqs duobus
oö modis aſſpedt habet ad iſta inferioꝛa:videlʒ in qntum ipᷣm
copꝰ infimũ diſpoſitũ a aptum fuit ad ſuſcipiendũ celeſtẽ

22ò

mnoaret⸗
ocricen⸗
fteljnter
s
wrd 8
ntühden

Aaiuns .

*

„
Titulus Deptimus 1
influxum. Secundo vero in quantum predidte planete: alia 7
quiedam ſtella aut planeta vicina fuerit & ↄiuncta. Sꝭ tunc
P planetam celeſtẽ ſanctoꝛũ aliꝗs figurat᷑. Nam ſic planeta
quilibet ſem ꝑ alicui climati ↄfert:teſtante Ptholomeo alma ſel
g ſti.mj. vbi dicit᷑. ꝗlibet regio ſuũ ꝓprium ſibiq; deputa e
tum habet planetã que regit᷑ in ſuis ꝗlitatibꝰ odinat. Sic (n
nimirũ per oẽz modum quilibet ſanc toꝛũ aut àlicui homini ſean
aut ꝓuincie aut regioni preponat᷑: mediante ꝗ ipſe talis hõ tepon
aut regio a ruina a periculo ↄſeruat᷑. Sed tũc ↄuenienter per cſlias
aſpectũ celeſtem miſericoꝛdia auit benignitas figurat. Nam faars
ſiẽ aſpectus celeſtis magis accidit nocturno tpe qin diurno wrtn
teſtante Alkoꝛak li.vni: qui dict. Influxii aſpectũq; celeſtem küf
virtuoſioꝛemq; eſſe in nocte q́; in die. Quiꝰ etiam cã tangit K””
infra. Sic reuera ꝑ omne? modũ:benigmtas miſ erxicoꝛdiaq g
dina magis ꝗdem accidit in nocte tribulatiõis:ꝙ; in die mũ/ mur
dane ſelicitatis & ꝓſperitatis. Sic ergo prz ꝙ ꝑ planetã ipſe ie
xpᷣc aut ſanctoũ aliꝗs deſcribit᷑ a ꝙ ꝓꝑ aſpectũ celeſtem mi⸗ eſtl
ſericoꝛdia aut pietas figurat᷑. Et tunc applicet᷑ ſic. Ohriſtꝰ ita dlc
qq; duobo mediãtib: ſuã in hũc mundũ miſericoꝛdiã influit uum
et pietatem. videlicet primo mediãte diſpoſitione:aptaudie vſa
q; mẽns. Scdo mediãte aliqꝗ alio ſancto inſtar ſtelle æ quẽ arer
admodũuũ ſuß H Albert?li. de impᷣſſionibo aeris. Cunqʒ; o ſu
aer roꝛé ſtillauerit in terrã: mox ſerenitas elementoꝛe ↄſequi Aeuup
tur· Cuius cã tacta eſt ſupᷣ. Sed tũc ꝓ aerẽ intelligit᷑ ipſe bõö cfumg
Nam ſiẽ aer quibuſcũq; elementis annecti: illoꝛum ſuſcipit H buſtel
ꝗlitates vt ondit pꝓhus in.nij. methe. Aer nanq; igni ꝓximꝰ2 cwäg
ſeu annex?: ꝓtinus virtute ignis inflãmeſcit. Item aer aque da
annexꝰ nimiũ aquoſitatibo humectat᷑ aer aũt terre vieinus: 1d
terreſtres a terra recipit litates. Sic ni mirũ ꝑ omĩa homo dete⸗
qualibuſcunq; ↄiungit᷑:illoꝛũ qualitates recipit atq; moꝛes diuin
Hõ nanq; cupidꝰ a ailarꝰ aſſiduus: & ipſe cupidꝰ et auarꝰ quud
effici? Item homo leuibo a diſſolutis ſeu carnalibo ↄiunct? ₰—eople
et ipſe talis reddit᷑ incunctãter. Sʒ tunc ꝑ roꝛẽ ↄuenienter ipᷣa inme
miſericoꝛdia deſignat᷑. Nam ſiẽ ros non cadit niſi vapor qui Vꝰ
in aere fuerit a ſolis virtute a radio dirigat᷑ quẽadmodũ in ſe .
ſumma naturaliũ dẽ. Sic nimirũ ꝑp oẽm modũ miſericoꝛdia icbi⸗
hoĩs ad ꝓximuim nequaq́; gignit᷑: niſi ipſe hõ moꝛe aeris in noch
amoꝛe dei penitꝰ? inflãmet᷑. Sic ergo pi ꝙ ꝑ aerem ipᷣe hſſtʒ. AWi
deſcribit᷑. a ꝗa per roꝛẽ ipſa homĩs miſericoꝛdia & pietas ad nöͤn
Pximum figurat᷑. Et tũc applicet ſic. QCũ itaq; hõ roꝛem ſue boie⸗
. Pietatis aQ mĩe pluerit: mox ꝗdem digna retributiõe ↄſequiẽt ... eun
vite ſerenitas ſempiĩne. Rce vt ſup dictu eſt I Coment. ee
ſuꝑ:nj methe Qunq; em montes fumigãt:nebulã eleuâtes Nar
. .
*
ſ .

Amed

binekeäln
itn
ſ⸗
epaaret,
in
hata
.
en
Aongnni
euz
umeng

SWieern
.

OAINRN
1 etd s
4
.

CeR

Pwdriinfut

neaptruie
i Cnq,
m ſſegi

üporin mm
iptnonmn
cid⸗ tau
zgenentr
iiwr un
nnodin
miercnde
mN Ars

n ipe

NNNN.
butie
4 nt

uie G

miib zinh

Titulus Septimus
protinus pluuia ↄſequit᷑. Cuius cauſa tangitur infra. Sed
tunc ꝓꝑ fumigatiõez montiũ:ipſa homĩs contritio aut penĩa
deſignat᷑. Nam ſiẽ fumigatio montiũ ↄt git triplicit. Iuxta iꝰ
ꝗd ait auctoꝛ lide imp̃ᷣſſionibo aeris. Primo videlicet ꝑ alicꝰ
ſtelle reſpectũ mediãte quo trahit᷑ talis vapor. Scdο ꝑ aeris
eſtum validũ. Tercio ꝓ apertiõz poroꝛũ montiũ. De primo
ſic ait Auicenna li:nj de diluuijs. Sepius igit᷑ noſtris euenit
tẽporibo:q; quedã ↄſtellatio apparuit: ꝗᷓ violẽter ad ſe traxit
aquas & flumĩa. Et ideo ꝗdam moti ſunt:vt dicerent ſtatõzʒ
maris & ioꝛdanis fuiſſe natalem. AT ales em aquas autumãt
virtute alicuiꝰ ſtelle ſeu planete:aut alicuiꝰ ↄſtellatiõis atit
fati ſurſum foꝛe latas:ſiẽ dudum apud nos apparuit. Refert

em Pps in lide nata locoꝛũ: quaſoam eſſe regiões in qbus

ſingulis annis aꝗᷓ flumĩa ſurſum in altũ ferri: a ad inſtar

muri alicꝰ ꝓglobari. De ſco ſic dicit Auicebron in li.fontł

Vite. Serenitas nat᷑aliter efficit pluuiã atq; imbrẽ. Cuius cã
eſt. Quia in ſerenitat? tꝑe aeris regio valde feruet: etiaꝛ licet
obte cta mubibo videat᷑. Regio aũt aeris eſtuans:vehementer

humoꝛes & vapores attrahit a maxĩe de montibo: eo ꝙ ſint

poſi · quãobrem ait Ptholomeꝰ almageſti.j. Qaloꝛ ſiccitas
q; aeree regiones:vapores maxĩe attrahunt humoꝛes. De
tercio ſic ait phᷣus in ꝓbleu. Apertis ergo por terre:neceſſe
eſt euaporatiões varias fieri:& exalatiões multas. Ptz ergo

qꝙ fumigatio montiũ ↄtigit triplicit: videlicʒ ꝑ alicꝰ planete

ſeu ſtelle reſpectũ: ꝑ eſtum aeris validũi:a ꝑ apertiõʒ poroꝛũ
Sic nimirũ per oẽm modũ ↄtritio hoĩs ⁊a pñia triplicit᷑ acci /

dit. Primo videlicz ꝑ diuine pietatis mieq; aſſpectũ. Secũdo

Pſtum timoꝛis amoꝛiſq; dini validũ. Tercio ꝓ apertionem
detec tionemq; oĩm vicioꝛu. Sed tũc ↄuenienter ꝓ pluuiaimm
diuina clemẽtia ſeu mĩa deſignat᷑. Nam ſiẽ pluuia nat᷑aliter
quidem geſcit in meridie & ĩ media nocte. eſtãte phᷣo in li ·
ꝓbleu.qꝗᷓ ait. Ceſſant aũt a euaneſcũt cũdte itẽpies a pluuie
in meridie a media nocte. Cꝰ cãm v ſupᷣ aſſign at. Oĩs inqᷣt
res tũc maxĩe gꝗeſcit:cũ vĩcit a vincit᷑ nẽ dũ victa qeſcè nõ pẽ
Sed cũ vicerit aut victa fuit. mox ꝗeſcit. Runc aũt ſic eſt ꝙ
cũde intẽperies vincunt᷑ ĩ meridie e& caloꝛe:a vincũt ĩ media
nodte. Et hoc iõ:qa tũc deeſt ĩ aere eiꝰ caloꝛ.gꝰ pluuie maxĩe

.ſcũt: e ceſſant ĩ meridie a ĩ media nocte. Sic nimiʒe ꝓ oẽ

mõm m'a clemẽtia q; dina tſic maxĩe ceſſant a euaneſcũt ab
hoĩe:cũ ↄſtitutꝰ fuit poſituſq; ĩ meridie voluptatis carnalis
ſeu mũdane affluẽtie atq; ĩ media nocte peti & malicie. Sic
ergo ptʒ ꝙ ꝑ fumigatiõez montiũ ipſa ↄtritio a pnia deſcri
bit: 6 ꝙ per pluuiã dei pietas a& miſericoꝛdia figurat. Et tũc

l èù

2
„
„

Titulus Septimus

applicetur ſic. Ciinq; itaq; coꝛda humana contritiõm fumi /
gauerint ad deũ penitentiamq; ↄdignam mox clementiam

percipient miſericoꝛdiamq; duuinã. Rcẽe per oèm modum vt

ſupß KR ARuctoꝛ. Diſtillatio quide; facta deoꝛſum verſus

terram:qtuoꝛ effectus efficit a relinꝗt. Nam petrã mollificat

et ſcindit:ſonitũ efficit:circulũ ſeu foueaʒ cireularẽ deſcribit

tunc ꝓ ſtillatiõem pluuie ipſa hoĩs miſericoꝛdia ad ꝓximũᷣ
deſignat Nam ſiẽ diſtillatio intenſo frigoꝛe non diſtillat: ſeð

tectis domilv ꝓ modum glaciei adheret in caloꝛe aũt a eſtu

maxime diſtillat᷑. Sic reuera per omnia:miſericoꝛdia hoĩs in

frigoꝛe & algoꝛe caritatis ad ꝓximum nõ diſtillat. in caloꝛe

autẽ diuini amoeis: maxĩe per 9ↄpaſſionis beneficiũ diſtilat.
Sic ergo ptʒ.ꝙ p diſtillatiõʒ imbris ſeu pluuie ipſa hoĩs mi
ſericoꝛdia ad ꝓximũ deſignat᷑. Et tẽ applicet᷑ ſic. Miſericoꝛdia
itacq; ho mis ad ꝓximum ſuũ ꝗtuoꝛ bona operat᷑. Nam petrã
xpᷣm ad miſerẽdũ mollificat a inclinat:ſonitũ laudis diuine
importat:circulũ ꝓpetuitatꝰ deſcribit: ſtillulas miſeras deo
tiſmittit. Rẽe vt ſuß ¶I. Axles lide plantis. Arbores igi
q;ᷓ gũmi effundũt:illo anno ſine fructu eſſe non pñtexhoc
em fecũditas dinoſcit᷑ arboꝝe cum gũmi emittere ↄprobant᷑

Quius cãm reqre ſuperius. Sʒ tũc ꝓ arbores hoĩes deſignat

Ram ſiẽ arbores ꝗᷓdam a ventis fecundant᷑:quedã vero tadi
citus euellunt. Sic nimirũ per oẽz modum:Alij q dem tribu⸗
lationis in tpe in bono opere virtute fecundant᷑ alij aute⸗
P impatientiã radicitꝰ euellunt. Sed tüuc ↄuenientet ꝑ gũůmi

ipſa hoĩs miſericoꝛdia ad ſuũ ꝓvimũ deſignat᷑.Nam ſiẽ güu⸗
mi habet ↄglutinare:ↄpingere & vnire.Sic nimirũ per omia

miſericondia hoĩs ad ſuũ ꝓximũ: oglutinat anime ipm deũ
et Hoĩem inſeperabiliter vniendo. Sic ergo piz ꝙ per arbores

deſcribunt᷑ hoĩes.a q; per gũmi miſericoꝛdia homĩs ad ſuit
ꝓximum figurat⁊᷑. Et tũc applicet᷑ ſic. Homies itaq; ꝗ gůmi

Pximo ſuo effuderint miſericoꝛdie a pietatis:nequaq; pote⸗

runt eſſe ſine fructu ꝓpetue felicitatis. Rcẽe vt ſup̃ dictum eſt

Nota de dictione iſtiꝰ exempli. Monas gignit monadem:

tune in ſeipſiim reflectit ardorẽa hoc in capitulo de pietate
Auicebron li. fontis vite. Cadit aũt ros maxĩe in regiõe cali
da hũida:valloſa: e ventoſa/ qa em calida ẽ:ideo aer illi · .
ro digeſtꝰ reſoluit᷑. q a hũida:ideo ex tali tegione aeris re⸗

gionis materia mĩſtrat᷑ qa valloſa ideo ipſe vapor reſolutꝰ

in roẽ maxĩe attrabit᷑. Qtlia vo ventoſad eſt vẽtis aſſdua

ido vapor roꝛidꝰ ꝗ antea ĩ qete mãſerat tũc diuellit᷑ a tfferĩ

Sed tunc per roꝛem diuina miſericoꝛdia deſignat᷑. Nam ſicut

Stul

nlkaregt
Fatet cli
inntel
gamunc
nodum
kſupert
miſerico
ncodia
lackima
Reevt!
warue
canſaa
ſanguen
gueis 4
lſt em 4.
naturam.
ogend
Clurt
gnnͤtfers
Uptacutan
negreſe⸗
Pr Ce
1eec
dede
.Aluern
gitur b⸗
brint at
nn interi
R natuta
tetmin/
dei pfſia.
ſterhaee
Antecälce
Abse
Dtun
ſeuaten
Coczel
Mr 9515
kereimn
Ranualt
olra 0
atenp

ma
Aehntiamn
ndumgt
mdebe
dad wi
ie firndn
iendaſit,
ai Nammi
audis diin
milſetas d
Arbotes gi
Kchrdeni
Wies Wgn
ndaetoti
nadentttt
dantalnn
ientezain
mitümon
vmnio4)ll
ii9s in
ruent
Pde glemt
er ſſe N!
reretot⸗

Titulus HW Deptimus

nulla regio expers eſſe poteſt roꝛis: quin ipſe ros cuncta hu

mectet climata infundat. teſtante gmentatoꝛe auerroe ſup
ijamethe. Quedam inꝗt ſunt ꝓuincie & inſule in quibo plu⸗
uia minq viſa eſt: ros tñ copioſus ibi. Sic nimirum per oẽm
modü null? hõ nlla regio exps eſſe potert dine miſericoedie
et ſupeffluentiſſume pietatis. Sic ergo patet ꝙ roꝛem dina
miſericoꝛdia figurat. Et tunc applicet ſic. Diuina itaq; miſe⸗

.„ *

ricoꝛdia maxime aduenit in mẽte in ame dei calida: imbre

lacrimarũ humida:humilitate valloſa: ꝓſecutiõibo ventoſa-⸗

Rẽe vt ſuß N Vpocras in pnoſtieis. Cuncq; manꝰ calide
apparuerint in acuta febre:criſim indicant mox futuraz. C
cauſa aſſignatur a phiſicis in hunc modũ. Criſis atq; valoꝛ
languentis homĩs accidunt ex eo ꝙ febris manifeſtaq; lan
guoris ab interioæibo coporis ad exterioꝛa expellunt᷑. Dictũ
eſt em a oſtenſum eſt ſupᷣ capitlo de caloꝛe· ; moꝛtiferũ eſt
naturam pati intrinſecꝰ. teſtante Galieno ſect etoꝛũ.nqui
ait. Tutius ꝗdem eſt naturam pati extrinſecꝰ? & intrinſecus
eo ꝙ nmembra interioza. delicata ſunt paſſionis doloꝛis in⸗

conſueta. Quamobrxẽ citius allibun?᷑ ꝗa paſſionibo qlitatibus

q; motiferis ſubſternunt. Qunq; ergo manꝰ? valde eſtuaue
rint: acutã indicant e deſignant febrẽ de interioꝛibo ad exte⸗

rioꝛa egreſſam foe penitꝰ & expulſam.ꝗᷓ quideʒ expulſa va-
por accidit atq; criſis. Quapropter ait Conſtãtius limedi.
nj. Certiſſima ꝗdem indicia ſumimus ſuꝑ fututa moꝛte lan

—

guidi ſiue vita: ex tactu manuũ atq; pedum. qñ etem manꝰ

caluerint ſiue pedes ſignũ eſt ꝙ tota febr ad exterioꝛa ver /

gitur ; & Pↄſequens ſanitas reperia?t Cum aũt manus frigu

erint atq pedes: ſignüũi eſt ꝙ tũc caloꝛ febrilis:imo tota febris
in interioꝛibo eſt detenta: ad interio ac; otr acta. æ per ↄſeqᷓns

natura valde patit intrinſecus. Ex ꝗᷓ quidem paſſione: vita
exterminat᷑ ſubito/eo mõ quo ſuß oſtenſum eſt. Et ideo me⸗
dici pſuadent in febre maxime tegi pedes pariter atq; man?

vt ex hac obtectione:manus pedeſq; incaleſcanta tali medi
ante caloꝛe: caloꝛẽ fehrilẽ de interioꝛibo ad exterioꝛa extrahãt

Ex his ergo omnibo euidentiſſime patiiit · ꝙ manꝰ calide τ

.tunc p manꝰ ipſa nĩa operatio figurat᷑. Nam ſiẽ man?
eleuate albeſeũt: dimiſſis vo vſus terrã rubeſcũt a nigreſcut

Cs cã eſt. Quia eleuatꝰ manibo: ſanguis defluit 2 deſcẽd·6e

per ↄns manꝰ ex palleſcũt & albeſcũt: manꝰ aũt inclinate

terre immiſſe:ſanguinẽ multum accipiunt:ob ᷣd nigreſcũt
aliqualiter a rubeſcũt. Sic nimirum per omnem modu ipſa
noſtra opatio celeſtibe apta a digna albeſcit puritate · trenis
aũt implicata: nigreſcit a rubeſcit ꝓpetuo ſupplicio a horroe

5
*

Titulus . Loeptimus
Sed tunc ↄuenienter per criſim coꝛporalem:ſalus ꝓpetua de⸗
ſignatur. Nam ſiẽ nullum infirmoꝛũ criſim ſoꝛtiri poterit:
ſua deſideria ſequi voluerit a implere teſtante Philareto in
tractatu de iudicis febriũ: qui dicit; deſideria infirmoꝛum
expleta criſim abnegant:e moꝛtẽ cauſant. C cauſa tanget᷑
infra. Sic nimitũ per oẽm modum ſalꝰ eterna nulli eoꝛum
tribuit᷑ qui deſideria carnis voluerit ad implere. Sic g patz
q; p manus opera: G ꝙ per criſim copalem ſalus ꝓpetua fi⸗
gnatur. Et tunc applicet᷑ ſic. Cunq; igit᷑ opera hoĩs ↄpaſſiõe
et miſericoꝛdia ad ꝓroximum fũint calefacta ſalutẽ ꝓpetuaz
indicant affuturã. Et tũc recurrat᷑ ad prehabita immediate
ſuß O Auicebron libro fontis vite. Lumen ſolis ire ad
ueniens: lu cere facit. Circa cꝰò euidentiam adutendum eſt: q
adueniente lumine:ipſa terra qndam ſplendorẽ ocipit:quẽ
quidem ſplendorez per refractiõz reuerberatiõzcq; ſolaris lu⸗
minis ſurſum iacit. Et ideo ait Algaʒel in tractatu de fo'ma
ſpeculi. Qumen copori adueniens lũioſo: ipᷣm coꝛpus effic?
luĩoſum. Ex pdictis ergo patz ꝙ lumen ſolis tre adueftiens
ipſam terrã lucere facit. Sed tũc ꝓ lumen ſolis ipſa dei miſe
ricoꝛdia figurat᷑. Nam ſiẽ lumẽ ſolis caloꝛeʒ imprimit in as
puta in nubes. non aũt in terrã nec in aerem:nec in ignem.
Sic nimirũ per omẽz modum ꝓietas miſericoꝛdiaqʒ diuina:
caloem ſue virtutis imprimit in aqs tribulatõnis æ miſerie
non aũt in terrã auaricie: nec in aerez mundane incõſtantie:
necq; in ignẽ voluptatis & ↄcupiſcentie. Sed tunc gueniẽter
per terrãa intelligit coꝛ; humanũ. Nam ſiẽ terra inthſecus eſt
umida: frigida: a nigraſic Pꝓ omnem modũ coꝛ humanum
intra ſe bumidũ eſſe debet humoee contritõnis && penitentie
frigidũ ab omni caloꝛe praueq; carnalis ocupĩe:nige vero
in buili ſui recognitiõe. Sic igit patet. ꝙ pꝑ lumen ſolis dina
pietas miſericoꝛdia deſcribit? && ꝙ P terrã coꝛ hũanũ ſigu⸗

ratur. Et tunc applicet᷑ ſic. Miſericoꝛdia itac; dina coꝛdi hii⸗

mano adueĩens:ipᷣm hoĩeʒ relucere 2 refulgeè p miſericoꝛdiã
qñitum aò proximũ facit. Rẽe vt ſupᷣ. P Pps in ꝓPbleu.
Nubes elongata a terra indicat ſiccitatẽ dñari illo anno.
cã tacta eſt ſup̃̊. Sed tũc per nubem intelligi ipſe xp̃c. Nam
ſicut nubes diſparet a ↄſumit᷑ tribo modis vt recitat oment.

ſup· ni. methe. Brimo viʒ ꝑ eſtũ nimiũ. Tũc.n· nubes eleuanẽ

— —

& ĩ aerẽ reſoluunt᷑. Scco ꝑ ↄcuſſiõʒ ventoꝛe ĩ qñtũ venti ipe
nubes diſſipant᷑ ad regiones alias ꝓpellunt᷑ T ercio ꝑ effu⸗
ſionez pluuie atq; imbris:a poſt pluuiã nubes otinuo eua⸗
neſcũt. Sic nimie æ Nota bꝛẽa vgo ↄpat ſtelle octo
attentiſſimis rõnibo atq; cãis. Quaxe prima eit ꝗa ſiẽ ſtella

Cit

lffei
modo
ſup 4
nihil
81
Plat
int
aeri
liun
vere
latu
in p⸗
Vittu
minn
pü
Mpla
Haurtide
Ntometa
pals
gſat
etſpun
drarn
Sler
Cuirn
impir
inter!
ligme
taleco
Auug
tus tot
denſum
ahene.
Jonte
dulide
ſumg
kefra
plumk
ſeelltt
ſdrit
po
Irſun

unrg Titulus Deptimus
aud⸗ efficaciam ſuã & virtutem non ondit in igne: ſedð aut ſolum
e modo ac mag qdez in aere:in terra: a ĩ aꝗᷣteſtãte Calcidio
Wi ſuꝑ thimeii Platonis: ꝗᷓ ait. Stella ꝗdem in igne ſupceleſte;
waee „0 ,.„₰ —— „ „— . .
Do nihil agit. Quiꝰ tatio ẽ. Quia nec ipm diminuit n adauget

Nrin. d
2 Mliee
. illr 4.
Wanllwnn
. . 1
Heyo N. „
AE „
. *1
Knds.
— . „
enianeeren
1 Anapen
R
4
Octendumgg
4
„ „„
regapegt

Sp:n. ignis celeſłe in eiſdem pꝓmanet qlitatib ee mẽſura vt
Piato phᷣoꝛum peritiſſimꝰ aſſerebat.ſuam aũt mag in aere
in tra: in aqᷓ ondit virtutẽ. In aere qdem: ꝗa vt ait auerrois
in.j. methe. Coniunctio ſtellarũ impreſſiones varias gnat ĩ
aeris regione. In terra itaq; qa hm Auicẽnam li. ſuo minera
lium. Conſtellacõ atq; fatũ cuncta gnant in terrenis. In ad

vero.qa hm phᷣm in:ni.methe.Scm oꝛtum 2 occaſum ſtel/
larum creſcunt a decreſcũt ipſe a. Sufficienter ita q; pĩz ꝙ
in primo pᷣſuppoſitum ẽ videlicet ꝙ ſtella nulla ſuam oñndit
vittutẽ in igneſed ſolũmodo in aere in terra a in aq̊. Sic ni/

lri mirum p omnemm odũ ipſa beata virgo nulla ſue immenſe
Atude in pietatis oñdit efficaciã a virtutẽ in igne cupiditat fexuoꝛis
crplbefte ↄcupiſcentieq; carnalis: ſe ed in aere intime deuotõnis:in tra
tendueſtens Huenilis coꝛdis: 4 in adl tritiomis penitentiecq; & afflictionis
Sipadimſe Recurrẽdo ad habita imediate ſi up̃. Scda ratio ẽ. Quia ſiẽ
npeimitinais ait ↄmẽtatoꝛ auerrdis ſup· · ce· mũdo. Stella E denſioꝛ ſt Piſſi/
mringgen. o pars ipſius oꝛb ſiue ipſiꝰ celi. Ad cꝰ euidentiã notandũ
Diag diin Aꝓ ſiẽ ait hemiſtiꝰ ſuꝑ ij de anima. Omne coœpꝰ denſumq;
ede et illin magis leuminis ſaſceptiuſi 2 tetentiu r ißtn
einchdre Ad rarũ fuerit atcq; ſparſum ſe eu dyaphanũ aut trãſp arens:
e Suſceptiuũ quideʒ magis eſt ipſiꝰ luminis opacũ a denſuʒ
e . Quius cã eſt hm ꝙ ait Auicebron li fontis vite. Qux magꝭ
i⸗ impingit atq; offendit in tenebrã &; in lucẽ ꝓpter mutuam
üc hr inter ſe oꝓpoſitionem. Retentiuũ vero:qa hm heophr aſtũ
insaͤſenn li· gmentoꝛũ. ¶ux vberata ↄtra coꝛpꝰ opacũ denſum ipm
D N tale coꝛpꝰ penenetrare nõ pt. T um ꝗa opacũ:tũ qa denſum
mnen LTux g in opaco a tenebroſo ſeu denſo aut ſpiſſo coꝛꝑe diu

ſ . ⸗ . ⸗ — „ E . . — 717
n hun tius retinet᷑. Sic aũt eſt ĩ ꝓpoſito. In ꝗqcunq; g ꝑte ipᷣm celi

nis coda

denſum fũit a opacũ:ibi lux recipit᷑ faciliꝰ ⁊ detinet diutius
et hanc celi partẽ ſtellam ↄuenientiſſime niuncupamus. Et

Im „ t 2 † 2
Pen 6 — Pnit exemplũ de hoc ipſe Algaʒel in tractatu de foꝛma ſp⸗

loenne uli dicens. Speculũ quideʒ in ea ꝓte vbi tenebroſum den
igeee ſumqʒ; feit:& opacũ tepreſentat: & reicit foꝛmã ſuazʒ vtpote
.mottini refractio tenebratioq; radioꝛum faciens:in ea aũt parte vbi
nmtln . plumbũ ateq; pix abolita fuint & abraſ. a:a p ↄſequens ipᷣm 2
ieftice⸗ ſpecinũ perſpicuum atq; rarũ factũ · ibi mula foem a repnta?
iRemtl ſed viſus nẽ ipſt um ſpeculũ Penetrat 6 Ptranſit. Sic ergo eſt
Gsuude in poſito. In quacuiq; em parte ipm celũ ſpiſſũ fuerit atq H
il, denſum abi lux quedaʒ ↄcipitur a retinet᷑ ꝗ ſtella mincupat·
iit . “ .
.

Sufficienter igit declarata eſt diffinitio atq; deſcriptio ipſi?

ſtelle videlicet & ſtella ſit denſio foꝛtioꝛqʒ a ſpiſſioꝛ ꝑs ipſiꝰ

celi. Sic nimirũ per oẽm modũ ipſa mater xpi eſt denſioꝛq;
et valentioꝛ pars totiꝰ celeſtis colle gij. Ipſa nanq inter oës

foꝛtioꝛq; ad defen ſandu a demonibo exiſtere ↄprob at. Rẽe vt

ſup dicum eit R Tercia ratio eſt. Quia ſiẽ ſtella ppendi
culariter a directe ſtans ſuꝑ aliquam nebulã maio⸗ lucidioꝛ
q; apparet. Quiꝰ cauſa ẽ vt ait ps in li- ꝓpbleu. Quia odenſa
tio media ſeu aeris ꝗ mediꝰ eſt inter nos a ſtellam ingroſſat
ipſam ſtellã: nebula aũt ipᷣm mediũ aerẽ q ingroſſat nimiũ
et condenſat. Quiꝰ ſignũ eſt vt recitat Keucẽéna li . imj de di⸗
luuns Quia exñte nebula neq; pluit neꝗ; ningit qd quidez
accidit ex 9denſatiõe ipſiꝰ aeris p nebulã ↄcurrentem ergo

ipſa nebula ingroſſat ipſam ſtellã· non in qntum ſtellazʒ: ſed

ipſius ſtelle lũioſitatem & claritatẽ. Sufficienter itaq; patet

ꝙ ſtella maioꝛ lucidioꝛq; apparet ſuꝑ nebulã poĩta ex oblic

Sic reuera p omnem modũ ipſa mater xpi maio quatum

ad auxilij q fauois maioꝛitatẽ lucidioc; quãtum ad gratie

ℳ *

collationem apparet ſuꝑ nebulam tribulatõnis ſeu moleſtie

terat a fecundat terr interius &; exetriꝰ?: vt ait Tharentinus

euentiiũi naturaliũ li. v. Cuiꝰ ſignũ. Quia hm Auicenamm li ·

ſuoũ mineraliũ. Omnia metalloꝛũ gna ipſarum ſtellaꝛe ſeu

ſiderũ ſunt effectꝰ?. Cõſtat aiit vt ait pᷣs. mi methe metalla
magis generari intiſecus & extſecus: in interioꝛb⸗ y in ex⸗/
terioꝛi terre partibo. Et ideo ait Plniꝰ in ſpeculo natali li ·
Vmij. Interioꝛ inꝗt pars terre aut es aut lapis eſt. Et propter
vehementis frigois ↄſtrictiõz ergo cũ metalla in intimis iĩre
partibo magis & in exte ioꝛiby generent a gnatio metalloꝛũ

ſtellarũ ſeu ſiderum ſit effectꝰ.ſequit neceſſario & ipſe ſtelle
magis alterãt & fecundant terta interius exteriꝰ. Et Hoc

eſt ꝙ in pnᷣcipio ſuppoſitũ eſ 1. Sic nimirũ p omnia ipſa mt

dei ſuo aſſiduo apud ſuũ filium interuentii magis alterat a
fecundat hoĩeʒ intuſecus extrinſec? · iuxta iꝰ ꝗd ait beatus

ciuies celicos: denſioꝛ eſt qntum ad cõſeruandũ a malis oibꝰ

co Palis. Rce vt ſupᷣ. Quiarta rõ eſt. Quia ſiẽ ſtella magis al-

Bernꝰ.Ipſa inqt mater xpᷣ iinteriꝰ? mentẽ viſitat · etiã ſi exte⸗

rius ipſe ſenſus nullatenꝰ apprehendat: & tunc recurrat᷑ ad

prehabita imediate ſup S Quinta rõ eſt. Quia ſiẽ ſtella
illi regioni a ꝗ magis diſtare a magis elongari videt magis
lucet. Iuxta iꝰ qd ait pps in li / ꝓbleu. Stelle inad qntomag?

*

a climate nẽo diſtant: tantomagis lucent. Et ideo ſtelle exi⸗

ſtentes in oiente a occidente maioes eſſe vident &ſ lelle que

directe ſupta nos ſunt. Qui ſignum atc; argumentum elt.

Ciuln
Dyuvt
ſortes
gluent
tiotal
nnter vos
maioten
ßaſtel
quen
gprob⸗
aſimili
interio⸗
his a
oprobe
Cumt.
eid ſumi
habitan
mund/e
latyoeta
pimattls
ulreme
trumd
Abcthno⸗
genonta
eas
ſond

.

ſoüsv
nioner⸗
Natur
cjonen
dufſei
ſtella me
Cognition
Tarſtmd
ducahu)
kerge
tranſer
fma ſtr⸗
ſuptert
teuolut
te ſu P
Demud⸗

ums

Nac

aTRN
NS

bäihie
ldlapen
uin det
duns
mingeoſt
toſſatnimin
li m ded⸗
tu
ntem erg⸗
1 lollaſed
tacp patet
wobli⸗

SNdN

D Fi

ſal wileſte
i magil
batentinus
icnaab
cheſen
ide mend
vaib dar
AEpryt
nitms 1
2 itlon
gelte
“l 6

Titulus Septimus
Quia vt ait Ptholomeus almaieſti primo. Sol & luna exi⸗

* V N . . . „
ſtentes in oꝛiente aQ ocidente: maioes eſtim an?: vehementiꝰ

qʒ lucent:q; dum ſtant ſuꝑ cenith capitis noſtri. Et iſtius

ratio talis vbi ſiip̃ a pſᷣo aſſignat᷑. Intẽpoſitio inquit vapoꝛ

inter nos & ipſam tellaz: ipſam qntum ad ſplendorez ſuum

maioꝛem apparere facit qñto autẽ magis a nobis diſtauerit

ipᷣa ſtella:tãto maio vapor interponit. Sequit ergo ꝙ ſtella
que a nobis elongari cernit: magè lucexe: maioꝛq; apparere
oprobatur.a hoc eſt ꝗᷣd in principio tactũ eſt. Sic ꝓꝑ locum
a ſimili. Maria mater xpi qatomag? ab ho mine qntum ad

interioꝛes coëporis ſenſus elongari eſtimat᷑: tanto ſincerius

bis a quibo elongata foe viſa eſt: lucere ꝑ lumen ſue gratie

ↄprobatur. Et ideo ait Anſhelmꝰ in pᷣrogatiĩs ſancte marie
Cum te extinctũ putaueris: neceſſe eſt vt ſi deuotꝰ ei fueris

eiꝰ lumine & gẽa ppetuo illuſtreris. Et tũc recurrat᷑ ad pre⸗
Habita immediate ſupᷣ. Sexta ratio eſt. Qruia lumen ſolis að

mundi pꝑtes non tñſfundit᷑: niſi ſtellla aliꝗᷓ mediante vt ꝓbat

quatuo rationibo Alkabiciꝰ in theoꝛica planetarũ. Quarũ
Prima talis eſt. Conſtat inquit virtutem ſolis eſſe ꝓpetuam
regularemq; ac vnifoꝛmẽ· vt dicit in tractatu de domibo pla

◻

netarum. Si em ſol vno tꝑe anni magis feruet qi alio tꝑe

Hoc tñ non eit ex irreglaritate ſolis: ſed ex nimia ſolis elon⸗

gatione a terre interpoſt tione conſtat ergo ꝙ virtd ſolis ſp

vegularis atq; vnifoꝛmis eſt. Qu o babito cõtingeret ſolem

ſemꝑ vnum & eundem effectũ interrenis facèé. niſi ipᷣa virt?
ſolis variatet᷑ & multiplicaret hm varietatem a multiplica⸗
tionem ipſarum ſtellarum. Et ideo ait Plato in phedrone⸗
Natura diuina circa que hoc efficit: vt ſtelle per participa-⸗

cionem ſolaris luminis effectꝰ ſolis varient & diſtinguent;

Sufficiẽter ergo pi ex pᷣhabitis: ꝙ lumen ſolis atq; virtus

celeſtis: ad mundi partes atq; climata nõ tranſfund unt niſt
ſtella mediante. Sic nimirũ per oẽm modum . lumen celeſtis
cognitionis gratie: mundanis atq; humanis coꝛdibus nõ
tranffiindit?: miſi per mariaz matrem omnis gre G& ſalutis te⸗
ducatur. Et ideo beatus Bernꝰ in ſermone de anunciatione⸗

. til ergo in nobis ſalutis eſſe poterit:qd non ꝓ manꝰ marie
tranlſierit. Et tũc immediate ſuß Septima rõ eſt. ſic

ßim aſtrologos ſtella omnis in die eſt ſub terra:in n octe vo
ſup terraʒ ſed hoc intelligendũ eſt de ſtellis fixis ᷓ mouent

reuolutione ipſiꝰ prime ſpere. De ꝗbuſdam vero ſtellis er⸗

ratic hoc ſecꝰ eſt videmus em ꝙ interdiim luna nocturno
tpe ẽ ſuꝑ terrã · ſiił aũt in die. Sic reuera ꝑ oẽʒ mõm maria ĩ

die müdane felicitatꝰ a affluẽtie moꝛe ſtelle nobᷣ taq̃ ſub ira

2
—

Titulus Septimus

occultatur.quia ipſa terrenis cupiditatibo ſubplantatur · in
nocte aũt tribulationis noſtre ſeu miſerie nobᷣ vtpote ſtella

ſiip terram coꝛdis noſtri clariſſima ꝓpalatur. Re vt ſupra.
Octaua ratio eſt. Quia ſiẽ ſtella non lucet in aqlone:vt ait
Klexander a pho in ꝓblei in hunc modũ. Qum em ocea⸗
num:mare:ſtagnaq; paludes:mlte ſint in ꝓtibo aquilonis
ideo neceſſe eſt multas ibi eſſe nebulas & vapores:quibo ex
ſurgentibe tota illiꝰ aeris regio obumbrat᷑.&& ꝑ conſequens
lumen ſtellaꝛe ibi penitus occultat. Quiia ꝓpter hoc accidit
in aquilonari ſeu ſeptẽtrionali plaga ſtellas minĩe apparere
Et accipitur hic aquilo ꝓ zona frigida ipſiꝰ mundi.Sic ni⸗
mirum ꝓꝑ omnia maria in aquil one:id eſt in peccãte homiĩe:
minime lucere qntum ad lumen gratie cõprobat᷑. Vnde ait
beatꝰ augꝰ. Ipſa ge maria ſapientia eo ꝙ; mater ſic ſapiẽ tie
nuncupat a ideo ipſa ꝑ lumen ſue gratie ĩ maliuola anima
nullateaus ↄſeruat᷑. Recurrendo ad phabita imediate vt ſup̃
V (Coõparat᷑ deniqʒ beata virgo ipſi celo octo de cauſis
Quarũ prima. Quia ſiẽ celum ↄtinet terrã:a caſu pᷣſerians
pariter à ruina vt ait Auẽpice:quẽadmodũ recitat ↄmenta
toꝛ ſup:njce-a mũdo. Int᷑ eos aũt ꝗᷓ aggreſſi ſunt aſſignare
cauſam a modũ:quomodo videlicet: aut ꝓ quid ipſa tetea
ſuſtentet᷑ in medio:qdaʒ dicebant hoc euenire ex ſemirotũ⸗
ditate: aut ex ſemiſperitate ipſiꝰ terre. Dicebant em terrã eſſe
diſpoſitam in modũ æ adin ſtar ſemicirculi:ad hoc vt natare
valeat ſup aquas. Quid am aũt hoc ex attractione ipſi? celi
et ſtellarũ euenire aſſerunt. Auempice aũt terram pendere ĩ
medio aſſerit ꝑ ſuſtentatõnem inqũñtum ipᷣm celum cõtinet
terram a caſu pᷣſeruãs pariter & uina. Sic nimirũ ꝑ omnia
ipᷣa beata virgo ↄtinet totum mundũ a caſu ruina preſer .
uans moœtis eterne. Vnde ait CQuido in ſermone. Tota mdi
machima inſimul rueret: niſi Marie gra ſuſtentaret.Et tũc
recurrat᷑ ad prehabita immediate ſup̃ᷣ. Secunda rõ eſt. Quia .
ſicut celii eſt cauſa oĩs motꝰ in inferioꝛibo:aſſerẽte 9 mẽtatoꝛe
in ni· phiſi:q ait. Omnis motꝰ copiliũ coꝛpoꝝ habet reduci
ad motũ primi mobilis. Sic nimirũ ꝑp omnem modũ beatz
virgo eſt cauſa omnis motꝰ ipſuis aĩe quo mouent᷑ ad ſuu
creatoẽatq; omnis motꝰ operationis bone qꝙ; quis vehitur
et mouet᷑ ao ſummam beatitudinẽ, Et ideo ait beatus Augꝰ?
Omne bonũ ꝗd a nobis agit᷑:marie interuenientibo precib⸗
nobis dat᷑. Et tunc recurrat᷑ ad phabita X Tercia ratõ
eſt. Quia ſiẽ celum ſemꝑ ſibi habet annexũ ignem teſtante
Sjmentatone de ſubſtãtia oꝛbis ꝗ; ait. Ignis ꝓpetualit alligatus
eſt ſpere celeſti & ↄcauo oꝛbis lune. Sic reuera per oĩa maria

—

Cin
lnvr

ffans
ſermor
et gea
Kung
ſemp
Qun

ſtell⸗
Mot
ien
eſt c
hoce
unen
omne
moue
eſtal
Pklſito
ti ſane
ntoeſtl
ſlante!
lunmnes
düted
cpemr
Wr
N
tum
die⸗
omm
toni⸗
littu
uot
Zic
lumten
ichnon
„„„Modüh
danet
manſt
Atdus
ſkabi
Atin g.
RNra .
Netur e
ketam

—

vinng

P Muree
Lemſl
latine
Emmnd. N
1criton
wbat Vren
Ner ſeſpit⸗
Niuola anim
Noite t ii
co de ca
Mpbrins
c tat oenta
lunt aſſggnre
diptte
Alemttotu⸗
etkerielſe
NNte
Krun hendti
lnont
t tumrck

77 .
1 nii he

l
.

ſemper habet annexum ſibi ignem diuini amoeis ipſum Puu
manis coꝛdibus influens & miniſtrans. Et ideo ait Bernꝰ in
ſermone de aſſumptõe. Maria inꝗt eſt mater omnis ſalutis
et gratie ipſa eſt fons caritatis diuine. beatitudiniſc; eterne ·
Nunq; n. maria ſine gẽ̃a nunqꝙ; ſine ame atq; beatitudine
ſempiterna. Et tunc teſpiciat᷑ ad prehabita immediate ſup̃
Quarta rõ eſt. Quia ſiẽ celum motu ſuo rapit ſecũ omnes
ſtellas aO planetarum ſperas vt ait Hugo in dydaſcol.li · ni /

Motus em naturalis & reuolutio ipſius prime ſpere eſt ab

oiente in occidentẽ. Motus aũt naturalis ipſoꝛũ planetari

eſt econuerſo. ; aũt ſol videt᷑ moueri ab oꝛiente in oœidentẽ
Poc eſt per actiõz in qutum ſol ceterecq; ſtelle violenter rapi
unt motu ipſi? celi. Et ideo ptz; ꝙ celũ motu ſuo rapit ſecu
omnes ſtellas. Sic nimirũ per oĩa mater xp̃i motu ſuo quo
mouet᷑ ad adiuuendũ aliqꝙ; hoĩeʒi: rapit ſecum oẽs ſtellas id
eſt collegia angeloꝛũ pariterq; a ſanctoꝛũ. Et iõ ait Amb in

„

prefatione. Nemo nẽm ambigat quin vbi maria aduenerit

toti ſanctoꝛũ collegiũ adexiſtat. Et tũc vt ſuß Quita
ratio eſt. Quia ſiẽ celum omnẽ virtutem influit huic mudo
teſtante Iſidoro ꝗᷓ ait. Celum qdem mediãte ſideru limpido
lumine & caloꝛe omnem vittutẽ influit huic mundo. Secus
aũt eſt vt ꝗdam autumant de celo empirreo vtrũ faciat ali
quem influxũ. Nihilominus tñ quidã hoc affir mant ꝗdam
negant quẽadmodũ recitat magiſter Heinricꝰ de gandauo
in primo ꝗlibeto. Primum aũt mobile id eſt ip̃m firmamẽ⸗
tum ſeu ipᷣm celum omnẽ virtutem influit in huůc mũdum:·
Sic ꝓ locum a ſimili Maria oẽm celeſtem virtutem confert
omnibo ſibi deuotis coꝛdibus in hoc nuindo. Et ideo ait Ihe
ronimus in epiſtola. Si virtuteʒ imitamur: mariã omnium
virtutum fontem oꝛginem amplectamur. Ipſa enim ſibi
deuotis totam mentis & coꝛporis virtutẽ tribuit a valoem.
Rẽe per omnem modum vt ſupra. Sexta ratio eſt. Quia ce⸗

lum tangi᷑ ab igne ſeu ſpera ignis: non tamen comburit vt

refert mentato primo ces mundo. Sic nimirũ per omẽm
modũ beata virgo ↄtarctum quidez paſſa eſt ab igne mun⸗

.Syane tribulationis a miſerie incombuſta tamẽ & illeſa per⸗

manſit ab oĩ ꝓrſus periculo a doloꝛe. Et ideo ait beatꝰ? Bern
ardus in ſermone. Non ſolum incõbuſta manſit mater chri
ſti ab igne carnalis copule:ſed etiam omnez ignem in nobis

extinguit praue cupiditatis concupiſcentie & tunc vt ſu/

pra Z Septima ratio eſt. Quia ſicut celum iugiter mo
uetux circa terram imo mſi moueretur G& volueretur circa
terram: totus mundus inſimul concideretur & coartaretuir

S =è”M

L .
titulus Septimus litu
Et ideo ait calcidiũs in thimeo:Surrexerunt qdam dicẽtes n
non eſſe celum id d moueri cernitur: aſſerentes rẽ incoꝛru⸗ hdlud
ptibilem nulli mutui nec tranſi mutatiõi foꝛe ſubiectũ. Dice / Koa
bant auũit terraz in ↄtinuo eſſe motu. Quapropi eſtimabant gato
celũ eſſe immobile: ſed moueri ſolam terrã a ꝙ ex motu ire etu
celum videret moueriſicut dũ quis currẽs circulariter eſti / mnitiet
mat circulariter moueri celũ a terram. Hoc autẽ falſum ettt yerſu
6ß celũ indefe ſum iugiter voluit᷑ circa terr a. Et n celũ iugirt teſtit
moueret᷑: totus mundꝰ coꝛruẽs rumpereĩ. Sic reuera ꝑ oẽm mun
modum maria om hora:tpe:a momento: mouet᷑ circa terra inger
id eſt nos inceſſanter cuſtodiens: protegens: & oↄſeruans. Et nmnitzai
niſi ipſa motu ſue pietatis ſuccurret:totus mũdus dudu in ccoh
nihilum vergẽét rediret. Et ideo ait fulgentius epus in ſer turo
mone. Niſi maria ĩmẽſitate ſue gratie ſuccurriſſet: tota inſi⸗ aaude
nmimdi fabrica coeruiſſet. Octaria rõ eſt. Nam ſiẽ celum eſt datoa
oſeruatiuum animarũ iuſtaxe teſ tante macrobio de ſommo catmin
ſcipiõis li primo q dicit. Celũ eſt receptaculũ aĩaꝝ iuſtaʒe Eßhin
in ꝗᷓ conſeruant᷑ a ſuis coꝛporibo exalantes. Sic ꝓ locũ a ſtli lerrime⸗
Maria eſt in ſe ſinuq; ſue materne pietat receptaculũ om/ nan
nium animarũ iuſtarum a ſuis cœporibo erutaze·2 ideo ait doulnaie
anſhelmꝰ in ſermone. Ipſa inqt eſt conſeru atrix animarum Autin
nollrarium: pſa ſpes: ſalus & vita omnium hoĩm ſibi ſerui⸗ mraint
entium in hac vita Na Notandum autè ꝙ beata virgo Reeiet
maria ↄpar at᷑ roꝛi ob ſex oditiones a natas que gueniüũt ipi oc
roi. Quarũ prima talis eſt. Sicut em ros cadens in regien s
calida:vertit in aquã · in regione aũt frigida:vertit in pruina 222
teſtãte philoſopho in· nj· methequi ait. Ros e pruina vnui nenie
ſunt in ſubſtantia: & diuerſificant hm frigidam 2 calidã re⸗ FJFgooné
gionem. In frigore nanq; ẽ pruina: in caloꝛe vero ros eſſe dẽ R tetaqhi
Sic nimirũ ꝓꝑ omnem modum. Maria quidem feruentibo in hyyluſi
amoꝛe:vertit᷑ in aquã celeſtis ſuauitatis gẽe · infrigiditatis iiteſn,
aũt eſt coꝛdibo ab eſtu carnalis ocupiſcẽtie: verti in pruina . mimi
refrigerij a ↄſolationis eterne. Et ido ait beatiis Bernhardꝰ ſntit .
Maria inqt eſt dulcoꝛ diligentiſſimꝰ? refrigeriũcß ipſis mü⸗ noſtaſu
dis mentilo ineternuũ. Sc&ᷣa eſt. Nã ſiẽ ros cadens fumigare „Htttt
facit montes:& nebulam ocitat circa aquas: euolareq; facit ⸗ tiecchi⸗
nubes varias diuerſas teſtante phᷣo in tractatu de impſſi⸗ ſavitt
„ onibo aeris:quui dicit. Ros cadens in terrã eu aporat p fumi⸗ WD ä
S=WM gationez montiũ: ꝓꝑ nebulam aquac: a per eleuatiõz diliſaxe ver önat
nubium. Hec etenim tria vt ait cõmentatoꝛ ſupꝑ eundeʒ locũ voblenn
roꝛem arguunt deſcendere ad terraʒ. Sic mmirũ beata virgo (ti un
maria menti adueniens montane ↄtemplationis fumigatoz Un ls.
inde elicit deuotiſſime or̃onis.ſed aꝗᷓ adueniens tribulatõis
.
*? 1

Nnns
cide
Nmmnt
leiac
Efling
zciͤi
Annpon
Kctatri
S
dusddin
etbiſſe
t wti
celumet
xſom
iuſtar
win ſt
tuolnon
edn
minatun
ſbiſetu⸗
rat titgo
zuenünth
iinpem⸗
arunn
rotwtid
tinerhn
itpinmn
Ginnum
ehmnd

funmege, .

are⸗ .

Titulus Deptimug

nebulam euaporate facit ꝓpetue ↄoſolationis tandem nulbes

trãſuolare facit fideliſſime ꝓtectionis ac obumbratõis. Et
ideo ait Crißde pᷣrogatiuis ſ. Marie ꝓ ipſam inquit noſtra

oꝛatio exaudit᷑ cõſolatio celeſtis tribuit᷑ hHomo ſub alis dei

ꝓpetuo obumbrat᷑ B a Tercia eſt quia fiẽ ros deſcendẽs
in terram ſerenitatem facit recedens vero a elongas a terra
verſus nubes in vndationeʒ ymbrium generat atq; cauſat

teſtãte ph̊o in:imethe:qui ait. Qũq; ros cadit ad terraʒz aer
mundatiir mũdato autem aere ſerenitas fi ros aũt manenſ

in aere iam aer humectatiiſ ẽ humectato aũt aere pluuia cõ
mitat᷑. Sic reuera ꝓ omia Maria mater xp̃ᷣi ſua deſcendẽs ĩ
coꝛ hominis pietate & gratia: ſerenitatem in preſenti e ĩ fu

turo efficit trãquillitatis eterne ſj elongata ab homiĩe in ſuo

laude tepido & ingrato ꝑ ſubtractioneʒz viʒ ſue gratie inun/⸗
datio cõſequenter penalitatis eterne Et ideo ait Sedulitis ĩ

carmine paſcali. Maria nanq; ſuo nobis adueniens lumine
S ſplendore pacem reddit& quietem ab omni inquietudi

ne timoꝛe. pſa abſens timoꝛẽ incutit & horroꝛem. Quar⸗
ta eſt nam ſicut in roe ignis deſcendit celeſtis teſtante pto/
lo· almaieſti tercio · qui ait ignis quidem celeſtis dupliciter
defluit in hunc mũdum viʒ in lumine in roꝛe. Sic nimirxuʒ
maria in nos deſcendit ignis duuine caritatis & ſplendor eĩt᷑

ne felicitatis. Et ideo ait Hieronimiis in epla ad paulam &
euſtochiũ. Mariam adeamus que eſt oꝛigo a fons totitis ce
leſtis dulcoꝛis & amoꝛis Ca Quinta conditio roriſ eſt

ꝙ ſi incluſus fuerit in teſta oui vacua exiſtẽte mox ſolis ad
ueniente lumĩe ipſam teſtam eleuat aliqntulum in aeris re
gionẽ teſtante ↄmentatoꝛe in tercia methe. qui dicit ꝙ de ra

refactione fit ipſius roꝛis coꝛpora mediocriter grauia cum
incluſus fuerit in aeris eleuare tegionem. Sic reuera maria

in teſta humani coꝛdis per ſedulam atq; deuotaʒ incluſa me

moꝛiam ipſum hominem ad celeſtia eleuat ſuoq; filio repre

ſentat. Et ideo ait Ambroſius in prefacione. Maria ergo
noſtra ſuo filio vota repreſentat. Maria inquam nos ſub/

pPortat e animat.ipſa in celeſtia eleuat & in celeſti ſublimi /
te celſitudineq; exaltat ¶ Sexta roꝛis conditio eſt · ꝙ ros

ſua virtute viſum clarificat illinitus tiimoꝛem ac inflaturã
ſedatvulnera quoq; ſanat. Uarificat quidem viſum prop⸗
ter cõnatum ſibi frigus ẽe algoꝛem · vt ait philoſophus in

pro bleumatibiuis libro. Sedat tumoꝛem quia ipſe eſt molli

ficatiuus vt dicit Galienus ſecretoꝛum libro. Tercio ſanat
vulnera recentia non inueterata vt teſtatur Iobannes me⸗
ſuein prima pradtica. Sic nimirum per omnem modum

„
2
₰☛
0°

Titulus Deeptimus itru
beata virgo maria viſum mentis noſtre clarificat tumoꝛem b
& elationez noſtram: ſed & vulnera peccatoꝛum noſtroum ſaf
quibus ſauciatur ama ſanat & reparat. Et ideo ait ignaci / une
us in epiſtola ad beatam virginem O beatiſſma noſitri inte ſ
rioꝛis homis medicina nos cecos illuminas tua claritate tu is,
midos deprimis elatos tua ſaluificas Hu militate vulnera
tos ſanas tua inuiolabili pietate Da Comparatur in⸗ eſn
ſuper nubi ob qtuoꝛ ratio nes. Prima ratio nubis eſłquia KWK5”
ſicut nubes terram infrigidatteſtante philoſopho in librro S”
probleuma.qui dicit ꝙ; nubes aerem infrigidat aer vero ter lnſ
ram. Sic per omnia beata virgo hominem eſtuantẽ in hac ”äâ
vita infrigidat refrigerio oſolationis & obumbrationis eter K
ne. Et ideo ait Anſ helmus. Si eſtuas refrigerium ipſa eſt.· ð
ſi egrotas ipſa medicina eſt ſi ſuccumbas fotitu do eſt. lp⸗ AEtur
ſa in omnibus omnia eſt. cunctis noſtris languoribus ſalu ſme
tem tribuenſq; valoꝛem ¶ Secunda ratio eſt. quia ſicut nu/ fu
bes tonitruum generat a euerberat ipſiuim fulmen teſtante tranſitu
philoſopho in tercio metheroꝛum qui dicit ꝙ quamitis ab een
etadio & leucippo tonitruum fieri extra nubes eſtim er. pu⸗ ol
to excolliſione ventoꝛum nihilominus tamen id quod toni dſeitn
truum dicitur e mibibus verberat᷑. Sic beata virgo tonitru = tſene
um euerberat a effulminat ipſum fulmẽ quibus terret Pn MWe
cipem infernalem · Et ideo ait ſedulius in carmine paſcali· ? dopear
Maria adiuuante nullus timoz millus horro boſtilis eue ui
niet in morte quia totam inſultationem in fernalis princip? hſope
iam ſua virtute maria iam euciet & euellet Ea Zerecia is
ratio eſt:quia ſicut nubes eſtu magno a terra elongatur cõ io
ſumitur & de nigratur atq; in yridem permutatiur iuxta il/ 14 infri
lud ꝙ ait ↄmentatoꝛ in tercio methe. Eſtus quidem magnoe nik
nubes euolat & cõſumit de nigrat in yridem permutat ex, Z nn
vehemẽti nanq; eſtu leuis efficitur e ꝑ cõſequen s eleuatur ar 4
calida fit: a ideo exſiccatur quia hm philaretuʒ. Omne cali ⸗/ luum
dum ſiccum vebementer exuritur a ↄſequens denigratur oda
ꝗa hm ſimpliciũ in cõmento qui dicit ome humidum vehe rwndb
menter aduſtũ nigreſcit. Nimiz etiã nubes tũc inflãmq h· dwmemm
ob hoc coloeꝛe ydria to depingi? : qa hm & ait gmen ſupin S ſhaln
metha ca. de yride. Ignis in humido viridis eſt in ſicco ru knent
* us in aere luminoſo al bus. Et iſti ſunt prin cipales coloes mbra
yridis. Patet ergo ꝙ; in eſtu magno nubes a tra elongat ob . . kaekg.
umbrat᷑ & in yridem ꝓmutat᷑. Sic reuera p omnem modevu; ſen in⸗
beata maria in cupido prauoq; & eſtuante anĩo ſua gratia autat B
elongat᷑ ſuo lumine obumbratur a yridato id eſt vindica/ dquoſt
tio coloe coloꝛat. Et ideo ait beatꝰ aug. Hoc deus ſeueriuu beſaeſt
WM nent
% 1

—
5õ
2

eenns

4

4
aiſe tee

guonbist
ua ſcuti
nen teltane
lum 44b
SAlinei pi⸗
ndqtod ton
litgo tonitl
dus terlet hn
miretr

foRiser

Croas dr

Jononted
MrA8N n

4 ℳ1
emd
*

Titulus

omnibus vindicabit dum quis matri ſue indeuotus ingra⸗
tuſq; fuerit mediante qua tanta beneficia· tanta bona dona
muneraqʒ; accepit. Quarta ratio eſt quia ſicut nubes in ſuo

tranſitu a volatu ſemper declinat verſus ſolitudines atz val

les ſicut dicit Auicenna de diluuijs libro quarto. Nubes vt

frequenter cadunt diluuiac; multa accidunt in vallibus &
in ſolitudinibus nemoꝛoſis. Quius cauſam aſſignans dicit
ꝙ in vallibus aer quietus eſt nimium & tranquillus tran/
quillo autem exiſtente aere nubes pluit diluuium accidit

In ſolitudinibus autem terra poroſa eſt & per conſequens
magis nubium adtractiua. Aliam autem cauſam videtur
aſſignare velle T harentinus libro quarto de effeatibus in
natura qui dicit ꝙ aqua naturaliter appetit dilabi. ad locuʒ
ſimile concauum profundum. Nnbes autem aqua eſt val

lis vero vaſi ſimilis concaua profunda ergo nubes in ſuo

tranſitu & volatu ſemper vergit & declinat verſus ſolitudi⸗
nes atq; valles. Sic mmirum beata virgo maria mater dei

in ſũo felici tranſitu ee volatu ſemper declinat ac ſe applicat
ad ſolitudinem caſtitatis & ad vallem Humilitatis. Et ideo

ait beatus Bernhardus in ſermone de conceptione beate vir

ginis. Qaſtitas & humilitas ſibi placent quia ex caſtitate
deo placuit ex humilitate vero concepit. Et ideo in caſtis G
humilibus mentibus oblectatur Ea
inſuper beata virgo Maria ipſi vmbre. Ram ſicut vmbra in

Qomparatur

frigidat in ſe reſiſtentes. & hoc intelligendum eſt de infrigi⸗
datione interioi. icet enim vmbra ipſum copus exterius
infrigidattamen ad interioꝛa repercuciẽdo caloꝛem coꝛpus

interius magis inflammat. Sic nimirum beata virgo a/
ria refrigerio conſolationis eterne refrigerat eſtuanteʒ. Et
ſicut vmbra humectat. teſtante philoſopho in libro pro/

bleuma · qui dicit ꝙ cœpera obumbrata bumidioꝛa ſunt.
Quod quidem non cõtingeret:niſi vmbra bumida quidem
eſſet· vmbra ergo humida eſt ideo humectat. Sic reuera P
omem modũ mater chriſti humectat hominem ſedulum in

ſua laude roe atq; humoe celeſtis gratie. Et ſicut vmbra

recreat confotat · iuxta illud q& ait philoſophus vbi ſußp
Vrmbra inquit rep

aratiua ẽ virtutis perdite & valoꝛis vm/
bra ergo roborat ⁊a confoꝛtat. Sic & ipſa beata virgo homi
nem in virtute a valoꝛe mentis ſpiritualiter recreat & con/
fotat· Et ſicut vmbra illuminat lumẽ quoq; cauſat eo mo

do quo ſupra tactum eſt videlicet inquantum vmbra tene/

broſa eſt a opoca.& ideo ſplendorem ſibi obuiantem mag?
augmentat per reueberationem itaq; a refractionẽ radio⸗

Deptimus

l

.
Tituaiuiiuas“ HDeptimus iins
Sic per locum a ſimili beata virgo mentem n oſtram celitus hicl
illuminat-lumenq& celeſtis cognitionis:a gratie ĩ nobis ge/ pul
nerat atq; cauſat. Et ſicut vmbra prope ſe exiſtentem aerem n ela
vehementer valideq; inflãmat ſicut ait philoſophè in libro itach
probleumatum. Qer inquit qui proximus vmbre fuit ma mse
gis eſtuat. Sic mater xpᷣi aerem id eſt homiem ſibi aſſiſten / nüs
tem in caritate in flãamat ignem q; diuini amoris in nobis gur
generat atqz cauſat Ga Gomparatur etiaʒ beata vir / lne
go maria nebule multiplici ratione. Primo quia incendiũ ipſt
in nebula videtur:ac ſi ſol oꝛiatur · vt refert Auicebrõ libro mul
fontis vite. Quiꝰ cauſa dicetur ca: de cate. Sic per om̃em mo quẽ
dum omne incendiũ noſtre afflictionis & miſerie pia men/ AQus
tis fiducia proiectũ in mariam apparebit· ac ſi xp̃o ſua im⸗ tato
menſa gratia ſpiritualiter oꝛiat. Secudo ſicut nebula habet wwectt
pumectare coꝛpora. ſicut dicit Auicebron libro fontis vite. frigu
Omia inquid copora nebiua humectari vident᷑. Sic reuera Soot.
mater xpᷣi humectat Pumoee celeſtis roꝛis a gratie ſpiritua w n
liter & impinguat. Et ſicẽ nebula habet expurgare onia ele Vrruket.
menta. teſtante phᷣo in tercio methe qui dicit ꝙ ignis expur tquia
gatur inntuz eum quẽ in ſe otinet vaporem p effluxionez denim
aer eicit & effũdit. Ner ᷣdẽ ꝗa nebula fit defux? a deciſio eauuidun
vaporum q humoꝛũ ipſius aeris· & ex cõſequenti expurga loe
tur ip̃e aer. Sed & hoc de terra & de aqua intelligenduz eſt Prad
Nebula habet ergo expurgare omnia elementa ſic beata v/ a
go maria habet expurgare omnes bomies elemẽtatos FAI dos
a Notandum aũt ꝙ beata virgo maria dẽĩ eſſe lumen ob terci
xvi effectus quos in copibus ipſum lumen efficit & relin⸗ ſeat.
quit. Quoꝛũ pmus eſt quia ſicut iumen in alta aeris regio tos
ne nõ lucet vt ſup̃ patuit Dicebat enim ptolo alma/iat; „ pei
AXuicebron li· ſontis vite. ꝙ in ſupremo interſticio aeris eſt AAs
ſempiternu frig? & ſempiterna nebula. Qui? etiaʒ ratio eſt bon
da im ↄmentatoꝛem ſup· ix.metha. Dumen G& caloꝛ nõ ſunt ne
niſi in cope dyaphano diſpoſito receptiuo. Nunc aut ſic eapen
elſt ꝙ; aer ninns altꝰ non ẽ lumĩs ſuſceptiuꝰ eadẽ cauſa que allat
ſup; tacta . Neq; caloꝛis retentiuꝰ vt ſupᷣ patuit qᷓmobrem. . aalſan
accidit in ſupremo interſticio aer? tenebrã ſemp eſſe e & per⸗ e turd
ↄſequens lumẽ in alta aerꝰ regione nõ lucet. Sʒ tũc ꝓ altam ſtr
aer regionẽ Hintelligi Relatũ. Ram ſicut al
* egionẽ coꝛ ſupbum intelligitur & elatu. Ram alte
ta aeris regio moꝛtua dẽ. teſtante plinio in ſ peculo naturali —. n
ꝗ dicit. Supreme regiones mortue ſunt & vita caret. da mit hum
la animalia nullumq; animatũ ibi eſt. Et ideo ait pps in vi nan⸗
anialium li. Mentiunt dicentes anĩalia ſoꝛe aerea 2 coporea in⸗ .
ſuꝑ quibo platonem arguimꝰ. Nulla enim vita in altiſſimis oned
””
0.
* . 4

nors ncn
uainemi
ſtxpoſurn⸗
nebuliker
, ontiſt
ni Sic wue
atie ſplntun
Peſtrwiore
mdn denſ
entilpulg⸗

1
NAN RaN

(NAEN

2

chelumen 6

ee oe

nanarrsti
oalnrien
MR s
ce
aluniſn
. ue nitſt
ichlal

„woote

ſeng eiſt
„Gtcin

—

Titulus HSeptimus
aeris regionibo inuenit. Sic nimi pꝑ ome; modũ coꝛ huma
nũ eleuatum ſuperbũq; pariter a elatum ꝗqntum ad ea que

ipſius anĩe ſunt penitus eſt moꝛtuũ a nõ viuumimo nulluʒ

in elato coꝛde vite eſt veſtigiũ. Et tunc applicetut᷑ ſic.Maria
itaq; nõ lucet lumĩe ſui celeſtis doni e gratie in coꝛde homi
nis elati pariter & ſuperbi.Seciindus effectus lumis eſtꝗa
nil velocius eſt quã ſit lumen · teſtante ph̊o in pᷣmo de anĩa

qui dicit. Aparet aũt lux ab oꝛiente in oœidente in inſtanti
In eodem nanq; punéto cuʒ cœpus fuerit lumioſum eſt
ipſum lumen.& nihil velocius eſt quã lumen. Sicut reuera
nullus ſanctoꝝe velocioꝛ ad adiuuandũ atq; ſuccurrendum

quã beata virgo maria eſtima? T a Tercius lumiĩs effe

ctus eſt:quia ſicut lumen nõ lucet in aquilonevt dicit ↄmẽ/

tatoꝛ ſuꝑ tercio metha: Quius cauſa eſt:quia in aquilone ẽ

petua nebula ꝓpter ſtagna innuimera & palludes· 6e ꝓpter
frigus denſiſſimiim qd occupat & obtegit altam regionez.

Sed tũc ꝓ aquilonem homo immũdus intelligit᷑ ſeu pecca
toꝛ Nam ſicut ad aquilonem natiiraliter tendunt omes aqᷓ

vVvurefert auicẽna libro qnto dediluuis. Cuius etiam cauſa
eſt.quia hm aſtrologos aquilo eſt inferioꝛ pars totiuſ terre

Sic nimi p omeʒ modum ↄtra homĩem peccatoꝛem & im⸗
mũdum cõfluunt aque om̃is miſerie oĩmq; malo. Et tũc
applicetur ſic. Maria itaq; neqquam lucere poterit homini

peccatoia immuiido niſi ab immũdicia ſua ceſſauerit lec

cato. Quartus lumiĩs effectus eſt quia ſicut lumẽ nunqᷓm
aduenit abſq; cœ pe lumiĩs cauſatio.vt dicit ↄmentatoꝛ ſuꝑ

tercio metha. reprobando erroꝛem uloʒe qui dicebant coꝛu!—

ſcatõem nil aliud fo e quam radios ſolares relictos & detẽ/
tos intra nubem. Nulla inquit lux abſq; lucente ſibi apro/

priato coꝛpore eſſe poteſt. Sed cum cernitur lux neceſſe eſt
eeolſe & cope exiſtente lumĩoſo hix etenim cum ſit ꝓpria paſ
ſio coꝛpis lumĩoſi a luminoſo cope ſepari non poteſt ſ ex
iſtente luce eſt · & ipſum coꝛpus lucens & exiſtente lucente
coꝛ pe coexiſtit ipᷣa lux. Sed tũc ꝓ cœpus lucẽs ſeu luminis

cauſatiuum intelligit᷑ ipſe xpᷣs. Naʒ ſiẽ coꝛpꝰ lucẽs ſeui luĩs

cauſatiuũ nunqꝙ́; ſine lumĩe eſt etiã ſi a nobis minime videa
tur defectus tñ lum inis non eſt ex pte lumiĩs ſj ex parte no
ſtri: quia fortaſſis aduidendum drifficiles inabiles q; ſumus
aut foꝛtaſſis aliquod aliud coꝛpus ad opacum interpoſitiiʒ

cernimus. Sic nimirum per omnem modum chriſtus mẽti
humane per gratiam ſuam ſemper lucet etiaʒ ſi a nobis mi
nime coxporaliter ſentiatur· Sed hoc quidem cõtigit non ta

tione diuini luminis ſemꝑ preſto eſt: ſj ratione peœ atricis

=
2
M
4
“

4

Titulus Seꝑtimus

anime que inepta & indiſpoſitaqʒ e inabilis eſt aut ratione
peccati ꝙ velud nubes inter chriſtum & coꝛ noſtrum in me
dio vt impediat poſitum eſt. Sic ergo patet ꝙ per coꝛpus lu
minoſum ſeu luminis cauſatiui intelligitur ipſe chriſtus.

Et tunc applicetur ic. Maria itaq; numq; eſt abſq; chriſto

ſed dum ipſa menti aduenerit aduenit. & ipſe chriſtus per⸗
petuam ad ſalutez R a Quintus effedus luminis eſt ꝙ;

ipſum lucet in luna ſed ſine caloꝛe · vt euidentius ſupra pa/

tuit. Cuius etiam ſignum eſt.ꝙ lucente luna nix nec ſolui⸗

tur nec liquaturquemadmodum accidit lucente ipſo ſole
cuius ratio habita eſt ſupra. Sed tunc per lunam coꝛ muin/

danuz deſcribitur: nam ſicut luna quantomagis elongatur

a ſole tantomagis lucet verſus mundum: minus autem ver
ſus celum. & qntomagis apropinquat ad ſolem tantoma/
gis lucet verſus celiim. minus autem verſus terram cuius
demonſtratio patebit infra. Sic nimiruʒ coꝛ humanum n
tomagis elongatur a deo tantomagiſ lumine ſue mentis lu
cet verſus terram terrena magis cupiendo minus autem v
ſus celum celeſtia penitus contemnendo ſed quantomagis

apropinquat ad deum cognitione & amoe: tantomagis lu
cet ipſi deo minus autem ipſi mundo. Et tunc applicetur ſic
Maria ergo lucet nnũdano coꝛdi lumine fame excellentiſſi⸗

me laudis preconij & honoꝛis. ſ ſine caloe pietatis ſeu cle:

mentieq; immenſe .a Sextus effect luminis eſt: quia
limpidiẽ lucet in tenebra & in vmbra m in alio lumĩe. Et
ideo ait plato de immotali anĩe. Actus inquit lumĩs actꝰ

tenebre eſt id eſt actio luminis debetur ipſi tenebre & nõ lu /
ci. Lux nanq; lucis ſuſceptiua non eſt ſed tenebra recepta⸗-
culum dicitur ipſuis lucis. Cuius cauſa euidentiſſime ſuß

patuit vbi diétũ ẽ ꝙ hm platonẽ lumen lumie oblectat᷑. S⸗

p tenebrã ip̃a humilitas figurat᷑. Nam ſiẽ tenebra ſũme va /

let cecis atq; infirmis dormientibo qa minutis De iſto ſic ait

phila tractatu de dietis. In becillibo oculis & infirmis tene-

bras ꝓſuadere eo ꝙ lumen cecutientibo oculis noceat. ſaniſ

vero ꝓſit. De ſcdo ſic ait galie· li ſecrxe· vnj. Claudẽtes indt
feneſtras ſuꝑ languidũ infirmũ ne lumẽ videat qlecũcq;
De tercio ſic ait pᷣ̊s in ꝓbleu· valde aũt periculoſuʒ ẽ in ca-
loe a in lumĩe obdormiſſe. In tenebra aũt ip̃a dormitio cöo⸗
ueniens naturalis eit. De ꝗrto ſic ait philaretus in tctatu

de dietis. Multa copori humano accidũt incõmoda du mi/

nuti ad ſplendorem luminis cõtemplamur tenebra autem

minutis valde cõfert. enehra igit᷑ ſumme valet cecuicienti /
bus & infirmis atq; dormientibo a minutis. Sic reuera ipᷣa

gahc
nubus
tilo vnt
Ntemcde
kechori
ſugprwt⸗
bemdete
mumeap
r tnrb
ſttoſten
N
se
nitatis
ſihlun
taviri
in hum
floes n
lo arpar
eſtimant
loemn ſoh
remagi⸗

Reit er

lende
ſontis y
dis nof
ns gran
ſtunis v

üms
ndore
.
gen
ummnsch
usſen
nneſ
mteſpſoſte
nancemn
gos ongin
us atemi
emtetont
ertam aun
manum
ementisli
sautem
mtomagi

wgsn

plonnnſe
cclenuiſt
tuns ſeucke
niseſtquin
olumiet
ucis 100
wöröl
brarcept⸗
jechlii
buſn
eTrihnte
unmoh⸗
Emuh
driug
coigind
4 dnhol⸗
tensnin
—„êSLZ
—RSZ
Crunß.

—

Titulus DSeeptimus
ſancta humnilitas maxime expedit excecatis inſcelere infix /
mis in omni virtuoſo atq; bono opere dormientibus a qui
eſcentibus in pecato:minutiſq; & abſolutis per ofeſſionem

a ſatiſfactionem ab omni inquinamento.Sed tunc conueni /

enter per vmbram caſtitas figuratur. Nam ſicut vmbram
fugiunt ſerpentes a tranſferunt ſe ad ſolem teſtante philo⸗
ſopho in ſexto animalium qui dicit. Serpentes inquit niſi
ſunt grandes tranſiſſe aquas de vmbroſis ſcilicet montibuſ
verſus valles. Cuius cauſam reddimus:quia foꝛtaſſis vt ſu
pra euidenter patuit in montibus frigus intenſum eſt val/
de ſerpens autem naturaliter fugit feigus: vt recitat ſolinuſ
libro rerum. Sed tunc dubitatur cur ſerpens qui fugit fri⸗
gus ſerpendo de monte ad vallẽ cum intenſius frigus maioꝛ
qʒ algoꝛ ſit in vallibus propter roꝛem quam in montibus
in quibus nõ cadit ros. Ad qq dicen dum ꝙ fotaſſis in mõ
te illo vmbra valida eſt · & ſol accedere non poteſt in valle
autem caloꝛ eo ꝙ ad vallem ſol additum habeat a acceſſuzʒ
Et io nit prohibet nec repugnat ſi ſerpens & cetera. Sic
itaq; patet & ꝙ ſerpentes naturaliter fugiunt ipſam vm⸗
bram. Sic reuera per omnem modum ſerpentes in fernales
maximea principaliter fugiunt caſtitatem. Sic ergo patet
ꝙ per tenebram humilitas deſcribitur · & ꝙ per vmbram ca
ſtitas figuratur. Et tunc aꝓpplicetur ſic. Maria itaqʒ; ſinceri /
us limpidiuſq; lucet in tenebra humilitatis · & in vmbra ca /

ſtitatis quam in quocunq; lumine mundane E illicite va/

nitatis Ma Septimus effectus eſt luminis:quia ip/
ſuʒ lumẽ elicit floꝛes herbaſqʒ & gramina inſentes & virgul
ta viridaq; de terra· vt probat Auicebron libro fo ntis vite
in hunc modũ. Videmus inquit auicebron. in calida nocte
floꝛes non elici de radice ſed in frigido die conſequente flo /
res apparuere multi Ecce habes quia non caloꝛ vt quidam
eſtimantſed lumen cauſat hoc. Neceſſe eſt enim vt aut in ca
loꝛem ſolis aut in radium reducatur hoc. Non enim in calo
remquia vt preſuppoſitum eſt caloꝛ noctis floꝛes non pro
dcit ergo in lumine quia vt dictum eſt · In frigido die
ſplendente lumine floꝛes apparebant huc vſq; Auicebrõ li
fontis vite. Bt tũc applicet᷑ ſic. Maria itaqʒ elicit de terra coꝛ
dis noſtri floꝛes celeſtis amenitatis herbas miſtice volupta
tis· gramina interne ſuauitatis· & ſentes boni oꝑis virgulta
vtutis viridaq; ꝓpetue ↄſolationis ſalutis. Octauiꝰ lumĩs

Titulus Deptimus
effectus eſt:quia non lucet interueniente alio lumine qua/

licunq; vt refert ¶ heophraſtus ſuper tercio de anima. Sed
tunc per lumen impediens ſeu interueniens mundana felici

tas. ſeu voluptas damnabilis ipſius hominis ſiguratur.

Naʒ ſicut lumen quod impedit aliud bumẽ oĩo in parte op
ponitur illi lumini. Sicq; patet dum ignis ardet in die vel
in ſole· lumen enim ignis tunc & lumen ſolis aliqualiter op
ponuntur · alterius nanq;· alterius nature ſunt· Sic nimi/
rum per omnem modum lum en felicitatis mundane ꝑ om
nia contrariatur atq; opponitur lumini celeſtis gratie mu /
neriſq; diuini. Et tunc applicetur ſic. Maria itaq; tunc non
lucet alio liimine puto voluptatis carnalis & mundane af/
fluentie prohibente Na Nouus effectus luminis eſt.
quia ipſum lumen non penetrat nec lucet per ſolida coꝛpo

ra aO compacta · teſtante philoſopho libro probleumatum

qui ait. Audimus quidem per fuma ſolida coꝛxora.vide-
mus autem minime eo ꝙ ſonus tranſeat.minime autem ip
ſum. Quius ratio tacta eſt ſupra. Nunc autem per ſolida

compacta coꝛpora coꝛda intelligimus obſtinata. Nam ſicut

firma ſolidaq; coꝛpora aut conpacta valde ſunt grauia· te/
ſtante cõmentatoꝛe ſuper ſecundo de celo mundo qui ait.
Grauioꝛa inquid ſunt dura ẽe conpacta atq; coartata coꝛ⸗
pora ꝙ́; coꝛpora mollia a poroſa,. Q& enim ſunt parua 2 ex
igua dimenſione ſeu quantitate in conpactis ſtat cœporibo
Hoc ſub multa dimenſione parat occupatio coꝛporis. Et
ideo ait Egeſippus Hieronimi. Omne coꝛpus vnitum ⁊ cõ /
pactum grauius atq; firmus eſt: quẽadmodum omnis
virtus vnita· Aliam tamen cauſam predicti effectuſ videtur
tangere philoſophus in ꝓbleumatibus ſed obmittitur cau
ſa breuitatis. Patet ergo ꝙ copora firma ſolida ê ↄpacta

grauia valde ſunt. Sic nimiz ꝓ omez modũcoꝛda humana

in malicia ob ſtinata ad oĩa ꝓ gloꝛia dei ſuſtinẽda a augen/

da reddunt᷑ grauia ſegniaq; & accidioſa tepidaq; &e topo⸗/

roſa. Et tũc applicet᷑ ſic. Maria itaq; ſuo celeſti lummĩe a can
dore neqq́' penetrat coꝛda obdurata a in malicia obſtinata
Decimꝰ effectus lumiĩs ẽ: qa lumen oẽz ignẽ cãt e generat
coꝛruptibileʒ teſtante ptoloalma.iij qui dicit q; omis ſpe/

cies ignis copalis ex lumie ging nit᷑ & cauſat᷑. Sʒ tunc p ig/

nem intelligit amoꝛ dei. Nazx ſiẽ ignis maioꝛes flãmam videt
repreſentare in aq̃ quã in ſpeculo. ſiẽ dicit algaʒel in tctatu
de foema ſpeculi.ꝗᷓ dicit ꝙ flãma ignis larga eſt in aꝗᷓ:modi
ca auũt & exigua repreſentata in ſpeculo. vt ad oculũ apparzʒ
aſpicientibus in ſpeculum & in aquam circumardente ipſo

Ctulu

gndie
ſeviti
tequn
ſen app
ſtigne
Vndeci
ſpſis o
hmph
ſundar
ſubieck
per col
coloe y
colores
ilud q.
quid in
mitum,
Ueranter
wfmu
in i
ſetmutant
Pentare
Opera deo⸗
loamen
WDN
Nt
prod
inſun
plex
cut eſt
2 cona
wte
idnt
bitün⸗
Gonner
demdeh
clune
onewe
cut viſ⸗
„Poraler
Vueng

Depinnn
lrn
mdn
Rone
Mn
problan
cρναα
mme ung
em weuhe
ſuntgant
g coaud
untpautt
sſtat and
ngn
us Witunt
nmoduntumd
Dobnith
binnih
wabu unm
niunagt
dagitnm
filunitaen
ſcachinz,
iragre
Gtgyonn
nnl
gtünm,
Ani
1atn ine

Titulus Septimus

igne. Sic reuera per omnem modum amo celeſtis maioem
ſue virtutis flammam facit in aqua contritionis· & peniten /
tie quã in ſpeculo felicitatis affluentieq; mundane. Et ta⸗
men applicetur ſic. Beata itaq; virgo omnem in nobis gene⸗/
rat ignem diuine conſolationis perpetuiq; amoꝛis O a

Vndecimus effedus luminis eſt · cuia habet repreſentare
ipſis oculis omnes ſimilitudines ſpecies & coloꝛes. ¶ ux enĩ

hm philoſophum eſt ypoſtaſis coloꝛum id eſt ſubiectuʒ

fund amentum coloum. In ipſo lumine etenim tanqꝙ; in ſuo

ſubiecto ipſi coloꝛes ſubſiſtunt ſpecieſq; coloꝛum. Sed tunc
per coloꝛes noſtre oꝛationes ſeu opera figurantur. Nam ſiẽ
coloꝛ vnus ſolus permanet in ſua perſpicacitate & virtute

coloꝛes vero multi inſimul mixti penitus denigrãtur iuxta

illud qd ait cõme ntatoꝛ ſuper de ſenſu a ſenſato. Coloꝛes in
quid inſimull mixti nigredinem efficiunt & palloꝛem. Sic ni
mirum per omnem modum vna oatio ſeu actio cui perſe⸗
ueranter & inceſſanter inſiſtimuis obtinet q& appetit & ex
poſcit multe vero inſimul permixte bone ſcilicet a male acti
ones in nigredinem erroꝛis:& tenebras ignorantie penitus
permutantur. Et tunc applicetur ſic. Maria itaq; habet re /
preſentare oculis diuinis cuncta noſtra vota oꝛationeſq; E&
opera deo grata ¶ Duodecimus luminis effeétus eſt. quia
lumen eſt cauſa a principium omnis viſionis ſeu actus vi:
dendi vt ait cõmentatoꝛ in ſecundo de anima. Nihil enim vi/
detur niſi in lumine. Illis autem qui inſtantiam ferunt ad
predicta dicentes ꝙ quedam ſint animalia que vident non
in lumine ſ̃ in tenebra. Dicendum ꝙ lumen poteſt eſſe du⸗
plex videlicet ſeparatum & conatum ſeparatum quidam ſi
cut eſt lumen id mediante quo vidennis conuinétum vero
cõnatum ſicut ſunt illa coꝛpora que nocturno lucent tem
pore.Et illa coꝛpora ſeu animalia que in nodte in tenebra c;
vident. Habent enim talia animalia lumen ſibi cõnatum & ĩ
bibitũ naturaliter mediante quo cõtemplantur. Patet enĩ
ꝙ omne qcᷣ videtur mediante lumine videtur. Ex quo qui
dem habetur probatum· ꝙ ante preſuppoſituʒ eſt videlicet
q; lumen ſit cauſa principiumq; videndi. Sed tunc per viſi /
onem coporalem beata atq; ꝓpetua viſio figuratur. Nam ſi
cut viſio coꝛꝑalis maxime cooperatur ad ipſam vitam coꝛ
poralem imo ↄſecuntur ſe:quia omne videns viuit & omne
viuens videt · vt aſtruit cõmentatoꝛ ſuper prohe.metha. Sic

Titulus Deptimus
nimiʒe per omez modum ipꝑſa viſio beata maxime cooperat᷑
ad vità eternalem imo cõſecunt᷑ ſe:qa hec eſt vita beata vt mur
ↄgnoſcant a videãt eum in quẽ deſiderant angeli proſpicere 1
Sic ergo patet ꝙ ꝑ viſionẽ copalem beata viſio ſeu diuina ten
ↄgnitio figurat᷑. Et tũc applicetur ſic. Maria itaq; eſt cauſa A
principium & oꝛigo totius felicitatis eterne viſioniſq; beate cel
Pa Tredecimè effectus luminis eſt quia egros oculos er
magis ledit ſanos vero ſanioꝛes efficit teſtãte platone in thi ei
meo qui ait. Eſt auũt egris oculiſ odioſa lux ꝗᷓ puris ẽ ama “”
bilis. Oculos nanq; inſanos coꝛrumpit ſanos autẽ delectat tio
& allicit ip̃a lux. Sed tũc per oculos co ꝑales coꝛpis oculi cin
mentales intelligunt᷑ ipſius mentis. Nam ſicut oculi copa/ op.
les nullatenus ſuſtinere valent contactũ cuiuſcunq; coꝛpo⸗ te⸗
ris etiam vſq; ad minutũ pulueremteſtante phᷣo libro pro opi
bleumatum qui ait · Oculus quidem interioe. caro cute eten
depoſita contactum cuiuſcunq; copis·qᷓntumcunq; molliſ r⸗
ſuſtinere non poſſunt. Sic reuera ocu lus ipſius mentis cõ/ ſbror
tactum coꝛporalis cõtrectionis & amoꝛis ſuſtinuere abſqqʒz r
ſii totali coꝛruptione nunqꝙ; poteſt. Et tunc appliceſir ſie Unſe
Maria itaq; ſuo immenſo luiimine ſplendore egros valde ſape
ledit & coꝛrumpit mentis oculos. ſanos autem a peccatis et ta⸗
naliter allicit & delectat. Quartuſdecimus luminis effectus D
eſt- quia adueniens aque aut ſpeculo aut criſtallo ſeu cuica tidein
q; copori alteri luminoſo magis lucet. Et hoc cõtigit ꝑ re⸗ dimag
fractionem reiectionemq; · & reuerberationem lumims in CnN
dyaphano concepti conpore hm ꝙ ait algaʒel in tractatu de Kpr
foꝛma ſpeculi lux inquit m agis lucet a coꝛpore lucido dya/ tum
phanoq; reiecta. Sed tũc per aquã cõtrita per ſpeculũ pura zn
P criſtallũ caſta anima figurat᷑. Nam ſiẽ aqua ↄuenientius eonte
& naturalius nutrit quã vinuʒ vt ait philoſophꝰ in ꝓbleu / (Kin
matibo· vinũ inquit nimis dominat᷑ nature. ſicut ſpeculuʒ dia
ex fumo venenoſis aſpectibo obtenebratur a maculat᷑ vt tee
patet in aſpectibo mulieriſ menſtruate.quẽadmodũ recitat an

ↄmentatoꝛ ſuper de ſenſu ſenſato.Et ſicut criſtallus dum Panufi
conburitur· cum tinctura debita permiſcetur coloꝛem ꝓ⸗ er
fert auri· vt dicit Q Peophilus in tractatu diuerſaʒe artiuꝛn. D die
Sic nimiʒ⸗ per omem moduʒ mens penitens & contrita ſeu is
aqua contritionis & penitentie cõuenientius animã nutrit
quã vinum alacritatis & vane leticie. Sed a ipſa pura mens
maxime obtenebrat᷑ fumo mundane ſolicitudinibus q aſpe libe
ctibus illicite cupiditatis· Caſtus autem homo in coloꝛem .
auri & omnium virtutum generis ꝓmutatur. Et tũc appli⸗/

Mhumn
tern
gadttt
Amhine
anin
Miignt
eplumert
üpiinn
Rntidlc
Aesca srl
toale
nilangen⸗
epholben
Fe aet
mrunqyl
us mentsch
mnuere alſcy
Aplcetir ſe
Re
manht
umineſtons
iſtallo euni
voc cotgtyt⸗
nem lummen
Alintmam
Porelueni
Ar ſeelipt
Mugenett⸗
ſuuſeul
rrtmulirht
Onooiteltit
nitalus dum
urcen
erſu Artiſt/
Grcontut
8 mimi nun

=

e .
plaprem —

udinti /ln

N
ur l

Titulus Depxtimug
cetur ſic. Maria itaq;ʒ magis lucet ſuo dono e gratia in ho/
mine penitente & contrito in coꝛde puro: in animo q caſto
& hoc ꝓ refractionem ſpiritualis luminis: lumen ſcʒ in men
te noſtra generans atq; celeſtibus repre ſentans Qa
Quintuſdecimus luminis effectus eſt:quia ipſuʒ lumen ex⸗
cellens in aſpiciente: quidem ſternutationem & lacrimatio/
nem efficit ˖ vt patet in aſpicientibus ſolem & niuem ſicut di
cit philoſophus in libro probleumatum. Sic beata virgo
maria menti humane adueniẽs lacrimã elicit felicis contri
tionis ſternutationem efficit ſalutifere confeſſionis. Sede

cimus luminis effectus eſt: quia ipſum lumen clauſis & co/
opertis oculis adhuc lucet teſtant e platone de immotalita

te anime· qui ait. Quantumcunq; oculos claudimus ê co/

opimus:adhuc tamen apparentia luminiſ nobis ineſt lumẽ

etenim copioſum ſua limpiditate penetrat aliqualiter exte⸗

rioes cutes ipſius oculi. Et ideo recitat philoſophus in vj.

libro rethorice · ꝙ quibiiſdam cecis apparet in meridie ipſa
lux. Sed tunc per oculos coporales intelligimus mentales
NRam ſicut oculi coꝛpales ꝓfundi nõ tumentes:nec ad exte
tioa ꝓrumpentes acutius vident quã oculi magni & ad ex
terioꝛa ꝓminentes vt recitat oxus in phyſonomia. Cuiuſ
etiam cauſa eſtquia quanto aliquid oꝛganum ad interio⸗
ra declinauerit tanto vigoꝛioſius ipſum eſt oculi aũt ꝓfun
di magis declinant & a, pinquant ad concauum ad ſon,
tem viſionis: ergo oculi ꝓpfundi melius aſpiciunmt quã ocu/
li ꝓminentes Oculi etiam parui limpidius vident quã oculi
tumidi atq; magni: quia in oculo puo magis contrahitur
vnitur ipſa virtus viſiua quam in oculo tumente promi
nentec; & magno in quo vtiq; ipſa virtus viſiua diſpergi?
& in ſuo actu penitus diſſipatur. Patet ergo ꝙ oculi ꝓfun/
di parui limpidiuſ ↄtemplant᷑ quã oculi magni ſeu tumẽ
tes a exterioꝛ a prominentes. Sic nimiz xer omer modum
oculi in ſanctis meditatiomibus profundati humileſq;
parui limpidius celeſtia contemplantur quiam oculi decli/
nantes ad exterioꝛa & ad mindana tumidi elati. Et tunc

afpplicetur ſic. Maria lumine ſue celeſtis gratie lucet nobis
imuiis quantumcũq; oculos obclaudimus mentis noſtre
ipſa tamen nobis ſemper lucet collatione celeſtis gte Ra

AQAuicenna libro ſuorum mineralium. Metallum q
libet generatum in terra non ſplendet ·˖ niſi aut igni con:
buratur · ſeu qualicunq; re alia poliatiir. Cuius cauſam

Titulus Deptimus
ſubiungit. dicens. Met alla inquit reperta ſub ſpecie ſtante
ipſoꝛum lapidum diſpoſitioneſq; & foꝛme metalloꝛum lati⸗
tant. Quemadmoduz exem plificatus eſt Auicebron libro
fontis vite cum de latitatione foꝛmarum tractatum faceret
Sed tunc per metallum intelligitur mater chriſti · Nam ſi/
cut metallum igne vehementer euaporatur reſoluiturq; in
fumum iuxta illud ꝙ ait cõmentato ſuper tercio methe. ꝗ,
omne metallum vehementer igni vſtlum fumus fit· eo ꝙ ex
duplici fumo ſed ex ſulphure & mercurio omne metallum
conſtitutũ ſit · vt in quarto metheroꝛuʒ ad literam dicitur.
Sic nimirum per omnem modum maria igne noſtre deuo/
tionis exco cta ac aduſta: reſoluitur in fumum oꝛationis ac
interceſſionis pro nobis ad ſuum filium predilectum. Sic
ergo patet ꝙ per metallum beata virgo deſignatur. Et tũc

app licetur ſic. Maria itaq; in mente hominis per piam medi

tatio nem reperta concepta.Ge generata non ſplendet ſplen/
dore ſui auxilij. & gratie niſi igne deuotionis a amoꝛis igni
atur· & deuotiſſimis atq; inſtantiſſimis precibus poliaur
S a Plato in phedrone. Montes exaltati·G& eleuati ma
gis ſunt celeſtis luminis ſuſceptiui. Cuius ſignum eſt ꝙ re
citat Auicenna libro ſuo mineralium. In altis inquit mon/
tibus aurum reperimus ê& lapides precioſos: quia celeſtis
conſtellatio magis agit in hos. Sed tunc per celeſte lumen
mariam conuenit deſignari. Nam ſicut lumen celeſte ſuum

effectum efficacian- & virtutem oſtendit tam in tenebra q́;

in luce· ſicut dicit cõmentatoꝛ ſuper librum de pomo ariſto⸗
telis. Tenebra inquit celeſtis luminis expers non eſt · Vide/
mus inquit ꝙ ſub terra atq; ſub terraneis. && proſundiſſi⸗
mis locis terre & partibus maioꝛ eſt celeſtis luminis parti /
cipatio a influxus. Ciuius rei argumentum eſt quia ſcům
Auicenna libro ſuo de mineralibus ſecundum plinium
in ſpeculo naturali · Eundus terre precioſiſſimus eſt id eſt
precioſiſſimis gemmis metallis conſitus ê& refert. Quod
quidem non contingeret niſi ſpecialis influxio ibi eſſet · Item
ait calcidius in thimeo· ꝙ maioꝛ ſemper ſit celeſtis influxio
ipſis cecis quam ipſis videntibus. Item apulegius libro de
moꝛte platonis. Eruerunt ſibipſis quidam oculos vt alta
conſpicienda lumina ſe abiles promptoſq; facerent atq; ap
tos. Patet ergo ex predictis ꝙ lumen celeſte virtutem ſuaʒ
porrigit && extendit tam in tenebram quam ad lucem Nil

5

Cit
gim
voſt
mol
ibus
do be!
ſetuan
Peata
in ten
eis in
tour
pern
tep⸗
ſivt

ſſtiut

lemi
it
lsg
te er
Rlon
Gut
goſent
gelong
nutia⸗
o
Parad
derad
loquu
tra b
mox
neme
tayig
totuo⸗/
lumvif
tweſt

Xpl

gfortz
cuius
dicte
be inſe
pretere
kam re
tius

4

hmud
wiſnt
RZ
eftct

Reramde

d I W
henoſtre
dlrün
vtmnmoͤ
chs wlr
RdeNN
SInuit nor
uuucchel
Llette lumen
4
cleſteſaum
nin dnedeg
eondaſr
nonelt -
s luninopan
mc ul⸗
m lin.
lN
ob Aolm
Nsinfnd
lerslbe
eer ü
talven
urmmtil)
1 A
no⸗

0

Titulus

Deptimus

enim eſt in rerum natura quod celeſtis luminis expers eſſe
poſſit. Sic reuera per omnem modum beata virgo maria ſu/
am oſtendit potentiam & virtutem tam in tenebris inferna
libus ipſos demoneſ tenebrarum principes terrendo fugan
do & moleſtando quam in liice piarum mentium ipſas cõ⸗
ſeruando protegendo iugiter & tuendo. Vel ſic pulchrius
Beata virgo maria ſuam oſtendit gratiam & virtutem tam
in tenebroſis coꝛdibus peccatoꝛum ipſos conuertendo & p
eis intercedendo quam in lucidis coꝛdibus hominum deuo
toꝛum ipſa eternaliter conſolando. Sed tunc conuenienter

per montes homines ſigurantur. Nam ſicut inter ceteras ter

re partes ipſi montes ſoli maxime ſunt intus vacui & poro
ſi . vt probat conmendatoꝛ in tercio metheroꝛum. Qauſa etiã
iſtius accipienda eſt penes cauſam eſſencialem & accidenta
lem ipſoꝛum montiuz . Sic nimirum ipſi homines ſoli inter
creaturas coꝛporales maxime intus ſiit vacui a poroſi ce/
leſtis gratie beatitudiniſ q; perpetue ſuſceptiui. Sic ergo pa
tet & per lumen celeſte maria intelligitur · & ꝙ per montes
ipſi homines figurantur. Et tunc applicetur ſic. Homiĩes ita
q; eleuati aQ marie ꝑ deuotionis amminiculũ applicati · ma/
gis ſunt marie gratie ac influxionis ſiſceptiui. Notandum
ꝙ exempla de chriſto marie cõueniunt. Cetera exempla de
maria. require in capitulo de martiribo ee maxime in regi⸗
ſtro Ta Notandum autem ꝙ& beata virgo maria com/
paratur ſpeculo. Nam ſicut ſpeculum occidit baſiliſcum ce
tera quoq; animalia venenoſateſtante heophilo in breui/
loquio diuerſaꝝe artium qui dicit ꝙ ſi ponatur ſpeculũ con
tra baſiliſcum ſeu qmcunq; ſerpentem· & hoc in oetu ſolis
mox ſplendor qui egreditur de ſpeculo totam virtutem ve/
neni extrabit a elicit de venenoſo animali Sic nimirum bea
ta virgo ipſum baſuiſcum pimit infernalem ⁊ occidit illuz
totuoſum motis damnabilemq; ſerpentem. Et ſicut ſpecu
lum viſum coꝛꝑalem illuminat a confotatteſtante cõmen/
tatoꝛe ſuꝑ de ſenſu a ſenſato. Sic nimiʒe ꝑ omez modũ mat
xpᷣi lumine ſue gr̃ᷣe noſtre mentiſ oculũ miſtice illuminat a
gfoꝛtat. Et ſiẽ ſeculũ poſituʒ in aqm repreſentat effigieʒ ali /
cuius ſtelle.hm ꝙ dicit algaʒel in tractatii de foꝛma ſpeculi q́
dicit ꝙ ſi ſpeculiim ponatur in aquam limpidam in lumine
G& inferuoꝛe ſolis videtur continuo intuenti ꝙ ſtella aliqua
pretereat ipſum ſolem · Sic reuera maria mater chriſti figu
ram repreſentat ê deſcribit in mente fidelis hoĩs effigiemcq;
totius felicitatis beatitiidiniſq; celeſtis. Et ſicut ſpeculuʒ ex

.?ẽſ 2-ðð,
l

Titulus

poſitum ipſi ſoli accendit ignem e coꝛpus inflammat obie/
ctum. Hoc etenim ex refractione repercuſſioneq; luminis a
ſplendoris prouenientis eſpeculo accidit coꝛporeq; obiecto
Vt teſtatur Auicebron libro fontis vite. Sic nimirum per
omnem modum beata virgo maria ignem accendit diuini
amoꝛis in coꝛde ſibi hominis ſeruientis Va Piinius
in ſpeculo naturali. Terra quidem de foꝛis diuerſis conſita
eſt herbis arboribus & virgultis- Intrinſecus vero tota ter⸗
ra lapis eſt. Et iſtius cauſam volens aſſignare Auieenna

ſeptimo libro ſuorum mineralium qui dicit. Terra quideʒ

foꝛ inſecus terra eſt inttinſecus vero lapis. Quod quidem

contigit ex hoc quia terra defoꝛis caloꝛe ac feruoꝛe ſimul ve /

hementer exſicœata conteritii: necnon a aquis diuerſis pre
terfluentibus Pumectata ê liquata flectitur & in terre ſpe
ciem permutatur. Intus autem vehementiſſimo frigoꝛe cõ/
denſato in lapidem permutatur. Quam ob cauſam plinius

in tractatu de ſeptem mirabilibus mundi agreſſus eſt affir

mare vnum & continuum eſie lapidem ſubterraneum trãſ

euntem totum mundum. Qui etiam conſentit Abertus cõ

mentatoꝛ ſuper mineralia Auicenne dicens· Vmnis quidem
G& contimius eſt lapis qui occupat totam terram:ſed colo/
ribo varijs ſic depiétus. Prorumpit itaq; plimius in hee vba
Terra dicitur defoꝛis mollis & conſita omni genere floꝛum
& herbarum: intus autem lapis eſt · Sed tunc per terram
Mariam conuenit deſignarinam ſieut per terram cołlantiir
omnes fontes atq; omnes aque. teſtante philoſopho in ſe /
cundo metheroꝛum qui dicit. Colatur autem per terram ip
ſum mare. Quam ob cauſam ê& ipſum mare ſalſum ſalſedi/
nem exterra concipit. Colatur quoq; omnis fons omnis
aqua per terram. Sic nimirum per mariam tranſeunt co
lantur omnes fontes eterne dulcedinis · & omnes aque diui
ni amoꝛis gratieq; celeſtis. Et ſicut ter ra naturaliter eſt fri
gida & bhumida generatiuaq; omnis germinis atq; fructus
frigida quidem eſt ſecundum platonem in thimeo. Terra

Septimus

atq; aqua cuncta infrigidant elementa. Humida vero quia ./

vt refert philoſophus tractatu de impreſſionibus elemen/
ni quoq; germinis. Ipſa eſt generatiua · teſtante yſidoro in
hiſtoeijs naturalibus qui dicit ꝙ ſola terra fructificet plan/

tarum genera varia & diuerſa · Cetera autem nõ fructiſicat

00

Cule

ſeenti
us/n
lna bl
um ca
ſigo ma
gde eſt⸗
inisen
n Ett
aeſtort⸗
m inh
rernebi
Cunetche
Pteom
umede
n candor
odumm
npisintt
cirnte
Cimreio⸗
dopktovee
(Nduusin
Anpkocete
Altemſee
ſcerdrun
V
wud
ſerucs
te Plat
eternal
nionia
ſic eſt.
bſpi
tenta ph.
eritati
ſueignis
0 Nlan
Caritatis
ler terr⸗
itch fruc
ſiſßa⸗

ι
dein Titulus HDHeptimus
V elementa & ſi alique perbe aut floꝛes nati aparuerint ſuper
unmi aquas. hoc tamen non ratione aque · ſed ratione eſt terre.
gmn Zerra igitur naturaliter eſt frigida humida & omniuz fru⸗
ctuum collatiua. Sic nimirum per omnem modum beata
eninn; virgo maria ſemp de ſua maternitatis ac pietatis natura fri
R, gida eſt · quia ipt 3 celeſti refrigerio refrigerat mentem ho
1 N minis eſtuantem & extinguit ignem atq; ſuffocat inferna/
dusen lem. Eſt humida: quia omnes roꝛis celeſtis & gratie diffuſi
da ua eſt & fructificatiua: quia fruẽtum vite genuit · atq;ʒ om/
n hig mnem in nobis fructum vite perpetue meritozium & condig/
dtenge num e nobis elicit & in nobis gingnit. Et ſicut terra eſt pᷣn
Qudet cpium atq; cauſa omnis nigredinis. ſicut ait conmentatoꝛ
RMM in tercio metheroꝛum capitulo de yride qui dicit terram &
is dila e aquam eſſe principia om nis nigredinis coporalis aere; ait
rnte tem candoris ignem vero ru boris. Sic reuera per omnem
int modum mater dei eſt fundamentum principium & cauſa
lim piin omnis in nobis humilitatis que quidem humilitas per ni/

ſisaltac gredinem figuratur. Et ſicut terra in ſe incluſum habet in⸗

rmeun teil cenſune valde feruidum quocq ignem atteſtantibus Qalci⸗
i rrwsci dio platone ceteriſq; viris ſapientibus & peritis. Ait enim
insqunn CQCalcidius in thimeo. Omnes ſtellas lumine virtutem ſu/
mmbcl am proicere maxime verſus centrum angis terreſtris. Nũc
rinterrd autem ſic eſt · ꝙ anx terreſtris nil aliud eſt quam medium
une .ſeu centrum ipſius terre- ergo ſequitur ꝙ omnes ſtelle lu /
Knerffollmm maen virtutemq; ſuam figant verſus intima ſeu verſus cen⸗
eerdn trum ipſuis terre. Relinquitur ergo neceſſario ꝙ maximus
Gnmtdat feruoꝛ & eſtus cont ineatur in centro & in medio ipſuis ter
Plokptor re. Plato autem ait ꝙ locus maloꝛum hominum quo valet
nertem eternaliter puniuntur ſit in medio ipſius terre. Et huic opi
lim do nioni conſentit Augnſtinus in de ciuitate dei· Nunc autem
mis NNn ſic eſt· ꝙ locus maloꝛum abſcq; igne eſſe non poteſt:ſaltem
vtmlmig abſq; igne cruciatus ſuꝑplicij & doloꝛis· vt tota aſſerit ſen⸗/
msalehl tentia philoſophorum. Opinio poetarum & fides theoloy⸗
GtarrAn . ce veritatis · Patet ergo ꝙ terra in ſe habet incluſum ignem
tifuiens ſiue ignis ſpeciem vehementem. Sic nimirum ipſa beata viri
ine⸗ dnn g0 Maria in ſe continet · & includit omnem ignem diuine
drerd, caritatis carbonem ardentiſſime deitatis. Sic ergo patet q
dosem per terram intelligitur mater dei. Et tunc applicetur ſic. Ma
ucern tia itaq; defoꝛis intuenti hominẽ plena ẽ omnis amenitatis
an w . . atq; fructus.ſed & amplectanti ſe mollis & vt terra flexibi /
Amr / lis apparebit. Sʒ ei qᷓ marie laudibꝰ tota deuotõe inheret 2ai
z ſiſtit ipᷣa foꝛt vt petra ↄtra mala oĩa apparebit Xa Axe-
HZ

—

Titulus Deptimus

in li· ꝓbleu. Nubes ſiiꝑ ſolitudinẽ a deſertum ſuꝑ perpẽdi /

cCiullariter ſtans alba videt᷑ ſuꝑ terrã aũt aut aqua nigra eſti
mat᷑. Quiꝰ ratio eſt qa hm phᷣum vt ſupᷣ ome copꝰ lumĩo/
ſum coꝛpi tenebroſo oppoſitũ magis luceſeit meliuſq; albe/
ſcit. Coꝛpꝰ aũt diaphanũ trãſparens coꝛpi magis lumĩo/
ſo oꝓp oſitum minus luceſcit ſ̊ totalier penituſq; nigreſcit·
Nunc aũt ſic eſt.ꝙ nubes ꝗntum de ſe eſt.eſt q dam vapor
luminoſus ſeu lumiĩs ſuſc eptiuꝰ.vt ait ↄmentatoꝛ ſuper· nj.
methe· ſolitudo aũt & de ſertũ eſt locꝰ tenebroſus & vmbro
ſus ꝓpter viroꝛẽ ꝙ pᷣ̃fert ratione virgultoꝝe hm ꝙ ait alga⸗
ʒel tractat u de varietate foꝛmaxe. Viridis inꝗt coloꝛ a remo/
tis in nigredinẽ ↄmutat. Ergo nubes ſtans ſup ſolitudineʒ
aut deſertu m alba & lucida cernit᷑ econtra aũt ipſa aq̃ atc;
t᷑ra habẽt rationẽ albedinis. licet pncipia ſint nigredinis vt
ſup̃ᷣ didũ eſt.viʒ ꝙ terra ſit principiũ omis nigredinis h̊ au
tem dẽ ꝙ habeat rationẽ albedinis vnum nanq; oproſitoꝛe
poteſt eſſe cauſa ſui oppoſiti: ſj ꝑ actiones injntuz hm caloꝛ
cauſat frigꝰ: & frigus cauſat generatq; caloꝛzẽ. Terra itaq; in
aſpectu lon ginque regionis alba eſtimat᷑: qua ꝓpter nubes
oppoſita t᷑re albedinẽ ipſuus t᷑re debita hoc efficiente qlitatis
mutue oppoſitione in nigredinẽ aliqſliter Pmutatur qᷓmob/
rem mibes ipſam terrã tranſuolãs atq; acm nigra eſtimat᷑.
Sed tũc ꝓ nubesʒ Maria ſigurat᷑ nam ſiẽ nubes de geſta ob
aere circũſtans mullatenꝰ aqm in ſe ↄtinere p⁊ qn ipſam ef:
fundat ꝑ pluuiã atq; vymbrẽ teſtãte ph̊o in tctatu de imp̃ſſi

onibo elemẽtoꝛe ꝗᷓ dit. Mox cũ nubes in aqm digeſta fuerit

S red acta ipᷣa nubeſ ntuz; ad eas que digeſte ſunt pticulas
ingrauat᷑ ꝙ aũt graue ẽ neceſſario fert deoꝛſuʒ oꝑtet igit ꝙ;
nubes digeſta ab aere circũſtante mox eã qm in ſe ht effun
dat pluuiã atq; roẽ. Sic nimi ꝑ oẽz modũ beata vgo mox
cũ oꝛatione deuoti homis liquefacta digeſta fuerit otine/
re ſe nullatenꝰ po terit n ip̃ᷣm roæẽ celeſtis gr̃e tribuat ⁊a in
fundat. Sʒ tũc ↄſequẽter ꝑ ſolitiidinẽ humile & deuotũ coꝛ
homĩs deſignat᷑· Nam ſiẽ caſtra ſita in ſolitudine ⁊t᷑rent aſpi⸗
ciẽtes.ſiẽ ait płᷣs in tctatu de vijmirabililp mundi alta inqjt

in deſto loco edificia & ſtructure nigre in ſolitudinibo eſti-
mat᷑. Sic nimixe ipa caſtra vtutuʒz id ẽ coꝛda humiliũ a deuo-½

toꝝe hoĩm terribilia aſpicientibo hoſuibus eſtimanẽ · ſic ergo
ptz ꝙ ꝓ nubẽ deſcribit mater xp̃i e tũc applicet᷑ ſic. Maria
ergo ſuꝑ ſolitudinẽq; ſctãzʒe ſibi &e deuotaꝛe mentiũ alba ẽ
Intuʒ ad celeſtꝰ amemtat & grĩ̃e collatões.ſuꝑ terraʒz auteʒ
mũdani & immundi codis atq; ſemper aqm carnalis & illi

cite voluptat nigreſcit qᷓntum ad auxilij ſui ſubtractioneʒ

— —

Uti
n.
ſipeſ
bide:
lblluer
ſas
phs:
tis fe
max
fluen
ex lit
dices
cuſſic
Eeinu
hentũ
Et ſẽ⸗
ria /
atisa
ſunwit⸗
brlatrs
nitcere⸗
ſgnant
untextr⸗
ende⸗
mnu
dumor
Pma
lem
mox
ria ibi
ter oe⸗
nie Ne co
um eſti.

lienpon

nddos
ſigran

Urtute

illiſtr,

cantinn
hoctes
diti m.
ey
lee

Dumn

Amh
Wunnin
nlee

1

mnin,

mngutg
taaiti
i Tenin
a pien
pmnenrnob
nngtl Aſtimi
ſn
ei do er⸗
icnde
ndigbi⸗
geeſute

11

—

6

£

rAdübutn cin
nimn
gitiun,
shemün ,
eore tetap,

vmmilun

—
EE
—
S.
☛ =
—
Zn
— ⸗
⁶

4

Titulus Deptimus
cè ſui a peccaeoibo oœultatöe; V a Pps in vianĩaliũ li.

Tẽpeſtate ingruẽte marina m arine belue ad lit? gfugiũt ſe
ibidẽ a marꝰ impetu ↄfuanteſ. Quiꝰ cauſa ẽ. Marine nanq;

belue in mari petroſo habitãt ſolo appetunt enim nataliter
ipas petras ſub quibo latitare valeãt è cubare ſicut recitat
płs vbi ſupᷣ. Iẽpeſtate aũt maris ingruẽte totus impetò ma
ris fert in ꝓfunduz arenã multà accũmulans ſupᷣ petrã q&
maxime òdem agnoſcẽtes belue ad lituſ vergũt ne arena cõ

fluente ſubtegant᷑.Sed tũc ꝑ litus maria figurat. Nam ſiẽ

ex littoꝛe marino ventꝰ ꝓuenit · ſiẽ ait pᷣus in tercio metha
dicẽs. Ner inꝗd incluſus in littoꝛibo portibuſq; marinis cõ/
cuſſionem vndaze foꝛtẽ patiens cuʒ impetn magno egredit.
&S inuenti ſpeciẽ ꝓmutat᷑. Sic reuera mater xpᷣi ex ſe emittit
ventũ dulciſſĩe dei ſuauitat refrigeriiq; a oſolatõis celeſtł
Et ſiẽ in littoe ſunt aꝗᷓ dulces ſic reuera ꝑ oẽz modũ in ma/
ria ↄſiſtũt font oĩs celeſtis gẽ̃e a dulcoꝛis. Et ſiẽ ipᷣa littoꝛa
maris aliax q; aqze repᷣmunt vndaze ſtrepitꝰ impetuſq; re⸗

ſtringũt. Sic nimize ꝑ oẽz modũ beata vgo fluctꝰ inundane
bulatõis & vanitat' ſue poteſtate a deuotis mentibo repri⸗
mit reſtrigit. S tũc ↄſequẽter ꝑ marinas beluas hoĩes de
ſignant᷑. Naʒ ſiẽ marine belue añ aduientũ tẽpeſtatis altũ ſali
unt extra aèjs vt recitat ſolinꝰ de ꝓprietatibo rexc. Per ſaltuʒ
eterĩ beluaze extra aqm futurã cernimus tempeſtatẽ. Sic ni /

miʒe xpi homies añ tempeſtatẽ ſui caſꝰ.a ruine ſaliũt ĩ altũ

tumoꝛd & ſupbie. Sic ergo ptz ꝙ P litꝰ maria deſcribit᷑ ꝙ

p marinas beluas ipᷣi homĩes figurant᷑· Et tũc applicetur ſic
Tempeſtatib itaq; & periculis ingruentibus huius mundi
mox bomiĩes ↄfugere debẽt moe beluae a exemplo ad ma
riã ibi ſe vtpote in littoꝛe ab omni timoꝛe & periculis etnali /

ter ↄſeruantes Za Coõmenta ſuꝑ primũ de generatio/

ne & co. Adueniente ſole ad equinoctialem verſus ſolſtici

um eſtiuale prope oꝛizonta mundi tunc omnia que hyema/
li tempore moꝛtua erãt viuacia fiunt tũc & ira fructificat &
motus delectabit᷑ ſupꝑ terrã. Sʒ tũc ꝑ ſolem mariã ↄuenit de
ſignari. Nam ſicut ſine ſole nullꝰ? planetarum illuminatur
vt demonſtrat᷑ in theoꝛica planetax. Sic reuera abſq; marie
virtute. & gratia nullus ſanctoꝝe lumiĩe eterne beatitudinis
illiiſtratur. Sed tunc conſequenter per hyemem ſtatus pec/

cantium figuratur: nam ſicut in Hyeme ſunt dies breues
noctes vero longe:ſic in ſtatu peccatricis vite dies gre vt ita
dicã nulle ſunt noctes vero penalitatis & miſerie prolonga

tur vtpote qa durare imppetuũ com ꝓbant. Et tũc applicet
ſic. Maria itacq; adiuieniẽte ſua immenſa gra vſus emiſperiũ

Titulus QA,AOAQOQOC
coꝛdis noſtri mox illa que inflatu peœatricis vite moꝛtua

Septimus

fuerant reuiuiſcunt a viuacia fiunt tunc & terra coꝛdis no/

ſtri fructificat a motus virtutium eſt delectabilis ſuper ter⸗

ram &A b Philoſophus in libro ꝓbleumatibo-Nauis
profundius immergitur ipſi aque quieſcenti quam fluen/
ti. Quius cauſa eſt.quia ex motu aque concitatur a mouet᷑

ipſum coꝛpus delatũ in aqua · copus auitem dum fertur in

aquã mimis immergitur. Secus aũt in hoc eſt de aqua qui
eſcer.te in aqua dum coꝛpus minus defertur magis profun
diuſq; immergitur. Sed tũc per nauim beata virgo deſigna
tur. Naʒ ſicut nauis ad alta aperitur ſed ad infima claudi

ꝙ artatur Nauis enim ſuperius aperta eſt inferiꝰ vero clau/
ſa arta: ſic beata virgo adò coda alta a terrenis voluptati⸗
bus elongata dilatatur atq; aperitur ſuo munere & fauoꝛe
ad coꝛda autem terrena & immunda mundi cupiditate de
preſſa clauditur penitus a artatur. Et ſicut nauis dum ſcin

ditur · non in parte ſed in toto id eſt in medio ſcinditur in

qua arenam ſeu fundum aque cõtingere com ꝓbatilt. Cõ/
tingit autem ipſa nauis in medio punéto ſui ipſam terraz

quia circa mediuʒz inpingit. Nauis ergo ſcinditur in medio
ſic per locũ a ſimili beata virgo non in ꝑte· ſed in toto in

medio ſui tota ſcinditur & apperit ad effudenduʒ ex ſe dona
gratiaʒe & ad recipienduz in ſe aquas votoꝛe oꝛationumcq;
noſtrare. Bt ſicut nauis vento regitur-a vebit ſic maria ven/
to noſtre deuotionis a pᷣcibus regitur & fleétitur cogitur /

q; inducit᷑ ad cuncta nobis pietatis opa exercenda, Nam

per aquãa ſtantem & quieſcentẽ noſtre mentis deuotio ꝑ na/
uim de maria virgine meditatio figurat᷑. Nam ſiciit in aqua
ſtante 2 quieſcente optime cõtemplari poſſumus vultꝰ no
ſtros vt ait algaʒzel in tractatu defoꝛma ſpeculi. In aqua in/
quit ſtante verius noſtros ↄtemplamur vultꝰ qᷓm in aqua
mobili & fluente. Sic nimirum in deuota mentis noſtre me

ditatione ſuper maria excellentiſſima a digna cõuenientiſſi
me quidem contemplari atq; cognoſcere a rim ati poſſumꝰ
vultus interioꝛis hominis noſtri. Sed tunc cõſequenter per
aquam fluentem mens inſtabilis miltiſq; ſubiedla vanita/

tibus figuratur. Nam ſicut aqua fluens in continua pmu/

tatione eſſe conſpicitur nunc enim augetur nunc decreſcit

m motuz lune & influxionem aliaxe aquaze. Sed aqua
uens nullaʒ in ſe herbã generari ꝓmittit. Sic nimi ꝑ om /
nem modũu mens homĩs inſtabilis multiſq; ſubiecta vani/

tatibo motu lune id eſt fortune ſeu mũdane af fluentie nũc

aucta:mu ne diminuta mouet? millãcq; herbam in ſe gingnit

=
,=
—
—
6
— —
. —

eſpicit
lellanter
nec reſpi
volatu d
eata vi

doeſum

nlate ſi
merſa al⸗
vi immt
dit dinini/
pe
tolbate pe
npomm
Rteckeint
6Oartar

teNnad

Wc
Nam W
cteco⸗
Db
dulcis
randun
pectorjs
tu ddie
lide wtro
utem fun
Giamen

mitcten:
1. . e.
Kdüſtlu

ſcao ſee
lunt 7
ſc ait g
fficatin
t Ane
Neius
dſend

ewimns
knatun
s ie te
unfen
tatur nane
dum ſerne
Nan
maguptin
Wg wn
irfimcut
fer verock
ns vonpe⸗
mneretefuin
cupiditzud⸗
lis dumn
ſandttur n
pbark, C
plam tertay
tur in medio
in toto e in
ſedon
Nandd
Ke matiae
dütur cogn
renda

7

t Nuto

am ſatinin

tmmusulke⸗
4
Gll. MMigu

0

—

—*

82

Titulus Beptimus
ſpſialis valoꝛis etutis aut ſalutis. Sic ergo ptz per nauĩ ma/
ria deſcribi? & p am fluentem noſtri coꝛdis vanitas ac in⸗
ſtabilitas figurat᷑. Et tũc applicet᷑ ſic. Maria itacʒ Pfundiuſ
immergit᷑ meditati oni ſan cte noſtre mentis qꝙ; vanitati atqs
inſtabilitati mẽtis ad illicita defluentis Bb Notandum
aũt ꝙ beata virgo maria comparattuit ain ob quatuos ra/

tiones Ouarũ prima eſtquia ſicut auis in ſuo volatu non

reſpicit ſurſum nec ſiniſtroꝛſum ſz deoꝛſum verſus terram.

teſtante ſolino in libro reꝝ qui ait. Auis inquit dum volat.

nec reſpicit retro ſe:nec a latere: nec in ſurſum ſed ſemper in
volatu deœſu m iacit viſum. Sic nimi per omem modumm
beata virgo oculos ſue miſ ericoꝛdie a pietatis ſemp dirigit
deoſum ad terrã humilitatis nõ aũt in ſurſiun elatõis neqʒ;

in latꝰ ſiniſtre opationis. Scca ratio ẽ. Naʒ ſiẽ auis aꝗᷓ im/

merſa alas diſtendit ſuꝑ aquã. ſic per locum a ſimili mater
dei immerſa ꝑp gẽam deuoto homini mox alas deſuꝑ exten
dit diuini ſubſidij b Tercia ratio ẽ: qa ſicẽ ꝓpriũ auis
ſupeedes quieſcere · vt dit pliniꝰ in ſpe na ꝙ auiũ ꝓprium
ſit cubare pedibo. nõ aũt in latere ſiẽ cetera anĩalia. Sic nimi
rum p omia ꝗpriüũ eſſe oſtendiè matris dei ꝗeſcere ſuꝑ pe⸗
des recte intentõis ſeu affectionis in homĩe atq; oꝑis vtuo/
ſi. Quarta ratio ẽ: quia ſiẽ auis erxecto verſus celũi capite bi /
Pit ex natura ſiẽ refert pps in vi. amalium li. Ipſis aũt anĩa

libo quadrupedibo hoc minime ineſt. Sic reuera ꝑ oẽm mo

„ .*

dum maria ſibi inbibit aquã noſtre deuotionis ac oꝛatõnis
erecto ad interpellandũ ꝓ nobis capite ad ſoliũ ſue prolis
D b PDyꝑus in libro ꝓpbleu. Dulcedo aliqua ſiue liquoꝛ
dulcis oꝛe aſſumpta humoꝛem de lingua extrabit aduocife
randum abile guttur fa cit.interioꝛa molli ficat vicia quoc
pectoꝛis valde ſanat. De primo ſic ait ꝓhylaretus in tracta/
ru de dietis In febribꝰ ſepe aœidit linguaʒ nimium deſicca/
ri & perconſequens debilitari languidum & infirmũ. Tunc
autem ſumme valet aliquem dulcoꝛem linguam attingere
non tamen maſticari aut edere ſeu bibere: quia dulcia infir /
mitatem augent ſumptio autem dulcedinis extrahit humi
dũ ſaliuale delingua q vtiq; ↄfortat recreatq; infirmu. De

ſecto ſic ait Bartholo. in ᷣ practica Dulcia raucedinem pel⸗

lunt a vociferationẽ vociſq; dulcedinem faciunt- De tercio
ſic ait ↄſtantinus de ypoc paſſione· Dulcia pinguiaq; mol!
lificatiuia quidem ſunt omnium paſſionum. De quarto ſic
ait Ruicenna. Vicia pulmonis amaris liquoꝛibus ledimus
dulcius vero continuo reparamus Patet igitur ꝙ& dulce/
do ſeu dulcis liquo oꝛe aſſumptus tres eſfectus facit. Nam

Titulus Deꝑtimus
humoꝛem de lingua extrabit vocem dulcem efficit interioꝛa

mollificat ſed & pectoꝛa leſa ſanat. Sed tũe per dulcedinem

ſeu dulcem liquoꝛem maria deſcribitur. Nam ſicut dulcedo
omnis maxime eſt copis nutritam teſtante phᷣo vt ſ upra
qui ait. Vnicuiq; dulcia cõſerunt nutrimentũ.Sic nimiruz
beata virgo maria ſola eſt mentis & coꝛpis miſtice nutritaz
nutrimentũ vite perpetue cõferens & adducens Et tunc ap
plicet᷑ ſic. Maria itaq; oe ſeu guſtu deuotionis ſeu deuoti
ſibi coꝛdis memoeialit aſſumpta piter è guſtata humoꝛe;
ineſtimabilis duilcoꝛis & gre elicit de interioi medulla men
tis noſtre Eb CQõmenſuꝓij: methe. Auroꝛa a nołᷣ elõ/

gata circa fines exiſtentes mũdi ſemper ſiccit atem affert au

roꝛa aũt facta circa emiſperiiim regionemq; noſtram ſemꝑ
ymbrem indicat affuturã. Cuius cauſa talis a cõmentatoe
aſſignat᷑. Dicit enim q; auroꝛa a longinquis facta partibus
bene qͥdem humiditatẽ nubibo indicat eſſe. Nibilominus tũ

anteq; nubes ille verſus emiſperiũ noſt preueniãt penituſ

deſiccant᷑. Deſiccatis aũt nubib ſerenitas fit. Qua gpyter ac
cidit poſt auroꝛã in longinquis facta ꝓptibus in funbus q;
mũdi conſequi ſerenitatem valde magnam. Contra autem
accidit in auroea facta circa noſtram aeris regionem. Hec
inquam auroea bene quidem humiditatem in eſſe magnam
nubibus indicat. Verumtamen anteq talis humilitas exſic
cetur ventis motibus & caloꝛe terram noſtri dlimatis ac re/
gionis infundit pariter & humeèétat Qua propter be ne di
ctum eſt ꝙ auroꝛa facta prope noſ adducit ipſum vmbrem
& eſt q ſupra dictum eſt. Sed tunc per auroꝛam beata vir /
go intelligitur. Ram ſicut apparente auroa aues garriunt-
Vt ait Ambroſuis in exameron libro vji: Infirmi leuius ha
bent atq; melius vt ait ypoc.libro de criſijiaque diminuun
tiuir· vt ait Auicenna libro de diluiuis tercio. Sic nimirum ꝓ
omem modũ beata virgo in coꝛde hominis ꝑ gratiam exur
gente mox ipſe virtutes anime deo ſpiritu aliter iubilando
garriuntlanguoꝛ ſanat᷑ mentis copis:ſj̊ & aqiie minuũ/
tur totius preſentis miſerie doloꝛis. Et tunc applicetur ſic
HMaria itaq; a nobis ſeu a regione coꝛdis noſtri elõgata ſic
citatẽ infert celeſtis dulcoꝛis & gratie. Nobis aꝓpinquans a
ſuꝑ nos ſtans vymbrem nohis infundit totius celeſtis gr̃ᷣe
vt ſuß H b Pps intradtatu de impreſſio mbo aer?.· Cun
q; ſol aduenerit emiſ perio noſtro tůc nubes humeſcunt
rubeſcunt. Humeſeunt quidem quia tunc digeſte ſunt · ru /
beſcunt autem ꝓpter penetrationem p nubem ipſius ſolar?

—

Ctulu
ſminis4
ſarſeln
doklit
cestenee
bſtacuie
zclore⸗
Pgrutio⸗
guenient
cutn ſit
te philo

dem nil
ſem ym

caloꝛe.

dic nimi

nitentie /
tualiter d

tur ſic Cii

ſekit pit
ehenelea
Urtqgin de
cophiſie
Konembr
Pacientisim
5 Woo
Ndwn
RdaR
dum
keueran
durzri,
lenitaten
frigid P.
leuer⸗ p
todi falg⸗
midilecl
cOneitatin
pbleumn
mum flär
niSie reu⸗
de coede

lſeo vn

imip cor
tenus ri
gureſe

1

Nrinna
Danmmetin
Aeediren
udllecd
awſapr

ti Ainn

nnsſeudnee
Muhne
umedlhr
atatemi
woſemt
Sacömnent
ſacdaparr
ua pptet ’
nfimbus q
Ontra autem
vonem. He
ſemgnam
milits exſi⸗
lumads te
õ B
pum Uniur
am beatrmt
nes gnin
femiknüs
Wedininun
Genmiump
atimn Aut
trübhlud⸗
ſe wirwn
awpeedn .
m Pogiut

ntul
b ninte
gre,
pioſi

Titulus Deptimus
luminis q ſplendoris Sed tũc ꝑ ſolem maria deſignat᷑ na⸗

ſicut ſol nunq́; aduenit ſine lumine a caloe vt ait Hugoò in

diaſcollibro tercio. Licet enim interdũ ſol adueniens nec
luceat·nec inflaãmat: ſ̊ hoc eſt per accidens aliquo videlicet

obſtaculo ꝓhibente. Sol ergo nunqꝙꝙ aduenit abſq; lunnne
caloe. Sic nimi maria nunq; aduenit menti ſine lumine

cognitionis diuine-a ſine caloe caritatis interne. Sed tunc

guenienter per nubes homines figurantur. Naʒ ſicut nubes

cum ſit vapor non effundit aquam niſi a ſole digerat teſtã /
te philoſopho in tercio metheroꝛum qui dicit. Nubes qui⸗

dem nil aliud eſt quam vapor. Vapor aũt non habet ratio/

nem vmbris aut pliiuie:niſi digeſtus fuerit ſolis lumine a

caloꝛe. Nubes ergo non effundit aquã niſi a ſole digeratur.
Sic nimirum ipſi homineſ nequaq ex ſe fundunt aquam pe
nitentie ſeu oationis effectus cuiuſlibet optentiue niſi ſpiri
tualiter digeratur virtute gratiaq; marie· Et tunc applice/

tur ſic. Cunq; itac; Matia emiſperio mentis humane adue

nerit ꝓ infuſionem ſui iuuiaminis & gratie: mox ipſi homi/

nes Pumeſcunt miſtice & diuina ſuauitate & dulcoꝛe rube⸗

ſcuntq; in dei dilectione e amoe G Comentatoꝛ in
tercio ꝓhiſico. Duo ſunt que cuiuiſlibet agentis impediũt
actionem. Primũ eſt ab agente nimia elongatio. Scům eſt
pacientis indiſpoſitio. Et tunc applicetur ad mariam H
b Notandum autem ꝙ beata virgo maria comparatiir
oleo multiplici ratione. Primo ſicut oleum nullatenus con
gelari aut indurari poteſt: ſemper enim vnctuoſum eſt. liq/
dum & pingue vt ait philoſophus in ꝓbleumatibus. Sic
teuera maria ad initantiaʒ peccatoꝛis nullatenus poterit ob
durari ⸗/ ſemper enim ad quenilibet hominum ſuam retinet
lenitatem mollitiem q; & pietatem. Secundo quia ſicut oleũ

frigide non aðmiſcetur aque:ſed aque calide & feruenti Sie

teuera p omenm modũ maria nequaq; applicat ſe nec vnit
coꝛdi frigido in amoꝛe:ſed feruido & bullienti in dei & pro/
ximi dilectione. Tercio quia ſicuit oleum fläamam magnam
concitat in lumine ê in igne teſtante philoſopho in libro
ꝓbleumatum qui ait ꝙ oleum pinguedo pariter & vene/
num flãmam magnam concitant ſi immiſſa fuerint ipſi ig⸗
ni. Sic reuera per omia beata virgo flãmam elicit grandem
de coꝛde hominis dei dilectionis & amoeis. Quarto quia ſiẽ
oleo vnctua copora rubigine niilllatenus conſumunt Sic
nimiʒ coꝛda humana marie nom ine inſignita ledũtur nul/
latenus rubigine ſempiterna. Notandum ꝙ beata virgo di
citur eſſe octilus noſter octo rationibus infra poſitis hm

Titulus Deptimus
odcto qllitates ↄditioneſq;.ẽe naturas que beate marie ↄueni/
unt ac oculo coꝛꝑali. Comparat᷑ etiã aliis rebb multis T
b Cõmenta auerrois ſuꝑ methe dicit QAuſtro flãte terra
apperit · vt ipſe qᷓ in terra incluſus vapoꝛ feruat penitꝰ eua
ret. Quiꝰ ſignũ eſt. Nam auſtro flante nubes multe trãſuo/
lant aeris regionẽ qd quidẽ non eſſet niſi exalatio vaporuz
valida ꝓceſſiſſet. Sed tũc ꝓ auſtze rite & ↄuenienter intelli /
git᷑ mater xpi. Nam ſicut auſtro flante regiones igneſcunt
herbe floꝛeſcunt coꝛꝑaq; dulceſcunt. Sic nimiʒ ſuœurrente
maria regiones humanox coꝛdiũ. igne caritatis igneſcunt
herbe virtutũ floꝛeſcunt·omiaq; huius mundi aſ ꝑa grauia
ac importabilia ꝓ amoꝛe xp̃ᷣi cõplacent a dulceſcũt. Et tũc
applicet᷑ ſic. Flante ergo ac a ꝓpinquante maria mox terra
coꝛdis nti aperit vt totũ vapoꝛem intime ſue deuotionis ſur
ſum in celeſtia dirigat & trãſfundat vt ſũ ER b Aui
cẽna de diluuijs libro tercio. Kontes turbidi ꝑ infuſionem
faui mellis & ſalis clari & limpidi ſunt effeéti. Cuius cauſa
tanget᷑ infra. Sʒ tũc ꝑ fontes deſignant᷑ homĩes.Nam ſiẽ fon
tes ſpumãtes e in ſe ranas ꝓcreantes immũdi ſunt natira
liter infecti & coꝛrupti. Sic nimize ꝓ oĩa ip̃i hoĩes ſpuimaʒ
vicioꝝe emittentes&& ranas maligne ſugeſtiones ꝓcreantes
mũdi foꝛe dinoſcunt᷑ penitꝰ e coꝛrupti. Sed tũc ↄuenienter
P fauũ mellis beata virgo deſcribit. Nam ſiẽ fauꝰ mellis ha
bet opilare poꝛos atq; meatꝰ interioꝛis coꝛꝑis: dulcia nanq;
opilatiua ſunt ſplenis a epatis fauus aut mellis plus. Sic
reuera mater chriſti opilat comprimitq; & claudit meatiis
ac poꝛoſitates ſenſuum noſtroꝛe:ne quicquã quod illicitum
eſt ſibi attrahant e aſſumant. Et tunc applicetur ſic. Ho/
mines itaq; mente ſeu coꝛpore turbulentiper immiſſionem
beate marie memoꝛiaz; clari ac limpidi penitus ſunt effecti
Lb Cõmentatoꝛ ſuꝑ qrto de celo & mundo. Luna qui⸗
dem dominiũ habet ſuper aquas.Et ideo ait philoſophꝰ in
mirabilibo mundi. In nouilunio diſparent aque .ſed in ple
nilunio augmentantur. Creſcente nanq; a decreſcente luna
humoees creſcũt in coꝛꝑibo a decreſcũt. Sʒ tũc ꝑ lunaʒ intel/
ligit᷑ mater chriſti:· Nam ſicuit luna eſt eclipſatiua ipſius ſo⸗

is:inquantum interponitur inter nos· & ipſum ſolem cau⸗

ſat procreatq; eclipſim. Sic nimirum mater chriſti eclipſat
obumbrat· & placat iram veri ſolis iuſticie iheſu chriſti ·
Sed tunc comuenienter per aquas. mundi huius tribulatio
ſeu afflictio figuratur. Nam ſicut aqua dum circa ter-
ram eſt groſſa atque grauis valde eſt· ſed exiſtens in alta

aeris regione leuis eit ſterilis ſimiliſque vapoꝛi¶ Sic

—

Tit
uer.
preſe
matun
to
ſch
ſicie
come
tam.
lis a
dit
g9 nii
ene

celupat
N

aitywoe
fegode

copo

aüt p
ſigus
infli
letimit
laevcef
fimma
ſadon
Nert
ſi
—
pern⸗
ded
trui
nön
ſcco⸗
audit
lcet ſ
dicebit
tuppor
nem
adme
aeſci
30 ex
diceb⸗
Afaran
Kurkio

t

depümn
wnaneste
om k 1
n 1
e⸗
nhn
num
duerigtan
1 ſunmm
uatis er
nlacitdi
Naria wod

W

edeuotond

ſ

5 Kb HE

ipinfuſon
i. Cuüsut
. Nam ſin
diſunt ntin
vies ſoum
pekeuntes
egllenienter
ud melishe
dulca nang
lis us
Auditmend

guod llou.

ccetur ſe 1
erimniſim
ſunt ſſn
w. Lunugu⸗
vibyt⸗
gelt npe⸗
maenteluna
lunzind-
aipusſ
mnſcleman
briſt eſi
chi
iustin

Titulus OSeeeeoeeptimus
reuera per omnia mundi huius tribulatio in terreno de⸗

preſſo exiſtens homĩe ꝓ peccatagrauis impoꝛ abilis eſti
matur: ſᷣ tribulat io adueniens homini a terrenis ſequeſtra
to ac eleuato-leuis & vapoꝛi ſimilis reputat᷑. Et tũc applicet
ſic. Maria itaq; dominiũ habet ſuper omes huius mũdi af⸗
flictionis miſerias & doloꝛes· vt ſu N b Albertus in
cõmento ſuꝑ tercio metheroꝛũ. ILonitruũ itaq; ex ſui na tu /
ra maxime adiierſatur anĩalibuis venenoſis. Quius ratio ta

lis aſſignat᷑. Excellens frigiditas ineſſe anĩalibus venenoſis
dici?᷑. vt ait Alkuinus libro q̃rto celi & terre. Nunc aũt ſic ẽ

ꝙ anialibus exceſſiui frigoꝛis naturaliter abelſt ignis ſicut

ait phs in libro ꝓbleumatum dicens. Erigus inquit magis
exaſpat coꝛpoꝛa calefacta quã coꝛpoꝛa frigida. Quiuſ ſignũ
eſt ꝙ aqua calida citius cõgelatur quã frigida · Qua pter

ait ypocras· ; Piculoſius ſit copoa calida infrigidari quã
frigida calefieri. Econtra aũt frigus magis ledit && exaſꝑ at
copoꝛa calefacta ſi calo ille extrinſecus aduenerit magis

aũt ꝓdeſt copoꝛibus calefactis a natura inꝗntum ipſum
frigus circũdans calida coꝛpoꝛa ipſa validius vehementiuſ⸗
q; inflãmat. Qaloꝛ auteʒ adueniens frigido coꝛ poꝛi maxime
perimit & coꝛrumpit. Quamobrem cötigit ˖ cun cta ania/
lia exceſſiui exiſtentia frigoꝛis naturaliter timẽt ab igne ete
nim magis patiuntur quã ea que igne plena fuerit anima /
lia. Tonitruũ autez ↄſequenter ipſe ignis ſeu ſplendoꝛ ap /
parentia ignis · exquo accidit animalia venen oſa in natura

frigidiſſima fulmĩe valde tonitruocq terreri. Et ideo ait phi

lophus in: vij animaliũ libro. Tempoꝛe inquid tonitrin ſer /
pentes ra ne atq; piſces querũt & appetunt fundu terre.
Sed tũc per tonitruũ intelligit᷑ mater dei cũ quia ſicut toni
truũ ſemꝑ precedit ipᷣm fulmen ſeu fulmĩs ignẽ tempe ſed
néô natura-ſimul enim fiunt in eodem tꝑe & in inſtanti vt ĩ
ſco me he: ꝓbat płᷣs· illud tñ prius videt᷑ iſtud poſterius
audit᷑. Scm veritatẽ tñ ipᷣm tonitriiũ pus fit quà fulmen
licet fulmẽ pus videat· Ad cuiꝰ euidentiã notandũꝙ qdam
dicebãt fulmẽ aliud nihil foꝛe quã igneʒ; qui creat᷑ ex nubis
ruptione. Tonitruũ vero eſſe aſſerũt ip̃aʒ met nubis ruptõ
nem. Quiꝰ ꝗᷣdeʒ opinionis erat democritꝰ & leucippus quẽ
admodũ in ij. methe dẽ Nuc aũit cõſtat nubem priꝰ rumpi
ac ſcindi añquã ignis ex tali ꝓueniat ruptione. Sequit᷑ ex/
go ex pᷣmiſſis ꝙ tonitruũ precedat ipᷣ m fulmen. Item eos ꝗᷣ
dicebãt tonitruũ eſſe ↄcuſſionẽ ventox ſiẽ heophraſtꝰ ac
alfarabius hoc idem dicere neceſſario aſſerereqʒ optet vizʒ ꝙ

9cuſſio ventoʒe prius fiat añquam ex tali concuſſione ignis

W

Titulus Septimus

ꝓueniat.ſ & illi qui dicũt tonitruũ nil aliud foꝛe qm ex tĩ /

ctionez ignis ĩ nube: hoc idẽ aſſerũt a affirmãt Niſi enĩ ign
Pus extinctꝰ eſſet flãma de nube nullatenꝰ euolaret. Ex p /
habitis ergo ſufficienter patet tonitruũ pᷣcedere ſaltẽ natu⸗
ra ipᷣm fulmen.licet fulmẽ priꝰ videat᷑ quã tonitruuʒ Hoc
enim accidit vt ait ↄmenta: inij· methe· Ex eo ꝙ viſus ẽ no/
bilioꝛ quã auditꝰ. Qũ enim tonitruũ ſit cauſa naturaliter pᷣ
cedit effectũ·ſi non tpe ſaltem natura vt ſol ipᷣm ſplendoreʒ
precedit ꝗdem non tꝑe quia ſimul tꝑe ſunt ſol atq; ſplen/

doe: qndocunq; enim eſt ſol neceſſe eſt & ipᷣe ſplendor · i p/
cedit natura:quia ſol naturalit᷑ prioꝛ eſt quaʒ ſplendor. Sic
p omem modũ beata virgo maria ſemꝑ precedit ſua gẽa &

fauoe ipᷣm igneʒ caritatis diuine inꝗntum nil muneris gr̃e
celeſtis percipit᷑ niſi marie gratia ꝓPueniente nobis miſericoꝛ
diter imploꝛet. Sed tuc ↄuenienter animalia venenoſa ipſa

demonia figurant᷑ Nam ſicut animalia venenoſa difficulter
ꝗdez occidunt᷑: ſed & cum moꝛtua eſtimant᷑: tunc aut diu vi

uũtaut ↄtinuo reuiuiſcũt. Sic ni mi ipſa demonia difficul
ter in mentibo hoĩm occidunturſed a cũ exſtirpata eſtimã/
tur penitus & occiſa adhuc tamen ſepe in mente bhomis lati/
tando viuũt:vel fotaſſis ꝓ pecati ꝓpettationeʒ ↄtinuo reui
uiſcunt. Et tũc applicet᷑ ſic. Maria itacq; ex ſue pietatis natu

ra maxime expugnat & fugat ipſa demonia pellens ad inti

ma inferni cõcaua intra ſupplicia ſempiterna N b Plini
us in ſpeculo naturali. Conuerſio coꝛꝑm ad ſolis radiuzʒ &
ſplendorẽ ſemper inde maioꝛẽ nobilitatem ↄtrahunt atq; eſ/
ficaciã a virtutẽ. Vinea nanꝙ ſoli obuia dulcem vuam facit
Mons ſoli oppoſitus aurum producit aqua in ſuo fluxu
ad ſolem vergens nobiles margaritas gignit arbor ad ſolez
reſpiciens in folijs fructibuſq; rubeſcit. Sed tunc per ſolem
Maria conuenit deſignari. Nam ſicut ſol totum ignem ce⸗
leſtem influit in hunc oꝛbem. teſtante platone in pheorone
qui dicit. Totus ignis noſter coꝛporumq; omnium ex ſole
defluxiſſe viſus eſt. Vnde & ipſe ſol ab antiquiſſimis ignea
dictus eſt. Et ſi in ceteris ſtellis aliqua vis ignea apparuerit.
banc tamen a ſolis bauſerunt lumine & calœe. Sic nimiruz
maria mater dei totum ignem celeſtis conſolationis aQ amo
ris diſtribuit in hunc muin duz & ſi in aliqua ſanctoꝛe aliqᷓ
8 ſit repta hãc tñ ex marie miſericoꝛdia nouimꝰ pueniſſe
3tuc ↄuenienter ꝓ vineã actiui pꝑ montem contemplatiui
figurant᷑. Nam ſicut vinea deſtruit exfrigoꝛe mons fterilis
efficit ex caloꝛe: aqua coꝛrum pit᷑ ex aliaze affluentia aquaʒe

=ð
ð
ðð

.
1a⸗
hl⸗
vol
mi
inr
ſ
oten
huji
Attn
etere
ttitst
dautes
Kort
dend
Gin
cong
phrar
iua
Auenp
nicone
Aſerat
Re
V
W
gin
tri
eo⸗
15
glle⸗
uſt
lenie

taſe

Wer
die
Sier
chrij
culdꝛ

am
t tu

uumns
rb
Wnh
wuh⸗
Alr;
nſpermn
lanh
Nedef,
Plendnde
dtſun gu
munerön
ds mien
nenoſant
difftcuin
autdiun
ladiffan
neſtini/
onis lati/
zinco
tats nan
ns a0 ati
b Ulini
radinb⸗
urt tge
Vuamn ſuet
n ſuofiunn
tor Di
ne erſolen
igen C⸗
phyn e
umerſol
insg
mperugtt⸗
c rummnru
Nnis 7an
RR
nd wen⸗
tennnn
1 065 V is

ti

—

Titulus Deptimus
& arbor areſcit ex defectu humiditatũ & pluuiaxc. Sic reue
ra actĩ deſtruunt᷑· & ſiſtunt ex frigoꝛe caritatis diuine ↄtem/⸗
platiui ſteriles fiũt ex caloꝛe mũdane cupiditatis ſeui illicite
voluptatis.T ribulati a afflicti ſubſiſtũt ꝓpter cõfluxũ aq̃e
mũdane vanitatis. Diuites huiꝰ ſeculi areſcũt ex defectu qᷓ
in recognitione ſui fit flebilis humiditatis. Sic ergo ptʒꝭ q;
p ſolem maria deſcribit & ꝙ; ꝓ vineam adtiui per montem
ↄtemplatiui per aquã tribulati & afflicti ꝑ arborem diuites

huius ſeculi figurant᷑. Et tũc applicetur ſic · Actiui itaq re/

currentes aO ↄuerſi ad mariã matrem dei dulcedinẽ faciunt
eterne ſuauitatis cõtemplatiui auʒ ꝓducunt melliflue ca⸗
ritatis tribulati · & afflicti gẽmas thezauri ꝓpetui ꝓmerent
diuites rubere in fructibus flozereq; in cunctis operibus

actionibuſq; vident Ob OConmentatoꝛ in qrto methe.
dicit Galaconuerſa ad auſt ſerenitatem ꝓmittit in ea ſu/
per quam extenſa fuerit regione. Circa qd aduertendum

quia diuerſi de galaxie impreſſione diuerſimode ſunt locu /

ti. Ait enim plato in phedrone. Galaxiam nil aliud foꝛe qm

congregationem partium ignis in etherea regione. Theo/
phraſtò vero aliter opinatus eſt · dicit enim ꝙ Galaxia ſit
aliquia pars aeris accenſa apparens in ſibi ſuppoſita regione
uenpice autem ait ꝙ ſit refractio cuiuſdaʒ luminis in ter /
ra concaui occultanti. Sed conmendatoꝛ cum philoſopho
aſſerũt ipſam eſſe ↄgregationẽ ſtellaꝛe fixaꝛ infirmamento
& Panc opinionẽ duximus verioꝛẽ. Sed tunc per Galaxiam
beata virgo figurat᷑. Nam ſicut galaxia eſt ductrix omniuz
eoꝛ qui marinis fluctibo ſe ↄmittunt. teſtante virgili yma/
ginũ:iqui dicit. Rauente galaxia nauigio inſiſtimuis nuilo
tribulanti timoꝛe. Sic nimie ipſa mater dei duétrix eſt oim
eoꝝ qui huius mun di naufragijs & piculis immergunt᷑ qs
perducit in poꝛtũ voluptatis ſue & quietis eterne. Sʒ tunc
ↄuenienter ꝑ aiiſtze xpᷣm ↄuenit deſignari. Nam ſicut circa
auſtzxc.G ſub auſtro eſt habitatio Poĩm ſana a ſecura a con
ueniensteſtãte All:abicio in theoꝛica planetaxe qui dicit. In
tra ſeptem climata mũdi declinantia verſus auſtʒe debita a
9ueniens habitatio hoĩm reꝑitur. Et ſub quinq; zonis mũ
di excepta zona toꝛrida directe & perpendiculariter auſtro
ſuppoſita: ſed a zona frigida ſub quibo non oↄuenit habitare
Sic nimie ꝑ omnia circa xpᷣm: cum xpᷣo aut ſub vmbra
chriſti ſoliimodo tutum eſt e ↄueniens habitare: omni ꝓ/
culdubio & periculo a timoꝛe. Sic ergo patet ꝙ per Galaxi

am Maria deſcribitur a ꝙ per auſtrum chriſtus figutatur
Et tunc applicetur ſic. Maria itaq; ↄuerſa ad chriſtum pro

Titulus Deptimus

iniquo interueniẽs peccatoꝛe mox ſerenitatẽ efficit preſent?
vite & felicitatis ſerene Pb Cõmentator ſuꝑ li de plan
tis ariſto· ꝓpriũ hoc vniuſcuiuſq; ẽ floꝛis natare ſupꝑ aquaʒ
ſßz immergi in vino valido atq; foꝛti. Quiiꝰ cauſaʒꝝ aſſignat cõ
mentatoꝛ in hiinc modũ. Dicit enim multa coꝛꝑa ſunt que
nõ immergunt᷑ in aꝗᷓ niſi pus fuerint humectata vt patet ĩ
pãno qᷓ aque nõ immergiẽ niſi antea humectet᷑· Sic & de qui
buſdã floꝛibo cõptum eſt qᷓ difficile ſubmergunt᷑ niſi intrin

ſecꝰ Pumectent᷑. Vinũ igit penetratiuũ ẽ intus exteriuſq; hbu

mectãs qua ꝓpter flos ſepe in vino mergit᷑ ſuper aqᷓm vero

natat. Sʒ tũc ꝑ floꝛez intelligit mat᷑ xpᷣi:nã ſiẽ flos narib ap

plicatꝰ ſitim aufert vt recitat pliniꝰ in ſpe · na. In manu deten

tus laſſum recreat. vt teſtat? Solinꝰ li rxex. Sʒ e hoc ꝓprium
floꝛis eſt vt nõ niarceſcat ſ diu maneat in loco frigido & hii

mido in loco aũt ſico a calido ↄtinue coꝛrumpit. Sic reue⸗

ra per omeʒ modum ipſa beata virgo mentis naribo: ſeu frej/

quẽti memoꝛie applicata ſitim omis mundane vamtatis ex-
tinguit manibuſq; bonoꝛe opex per tractata laſſum in via

Huiꝰ vite reficit. Sʒ && hoc ꝓprium beate marie combat᷑vt

nõ marceſcat ſua gratia & fauoꝛe in eo homie qui ab omni
carnali extincétꝰ frigefactuſq; fuerit concupiſcentia ardo
re. Sʒ tũc ↄuenienter p vinuz deuota mens homis deſignat᷑.
Nam ſicut vinũ hm ph̊um nõ bibitur inntum vinum ſed
inquantuʒ dulce ſic mens deuoti homĩs a criſto nõ inbibũ

inquantuz mens homĩs ſed inquantum dulcoꝛata dulcoꝛe

ſiiauitatis interne ac ſuauitate celeſtis roꝛis & gratie. Sʒ tũc

guenienter timo per aquam mens iniqui hominis figu

ratur. RNam ſicut aqua exſiccaĩ in igne cadit in aere & fluit
interra nunqꝙ eniʒ fixa eſt aut ſtabilis ipf. a aqua vt ait Cal/
cidius in thimeo. Sic per omnem modum mens peccatoꝛis
nuſquam poterit eſſe tuta fixa ſeu i ſtabilis. Deſiccatur nã

q; & exterminatur in igne concupiſcentie: caditt in aere fe /

licitatis affluentieq; mundane.a defluit in terra preſentis vi
te in terram miſerie ſempiterne. Et tunc applicetur ſic. Ma⸗
ria itaq; natat extrinſecus:imo ſeparatur a mente peccatoꝛt
hominis. ſed immergitur feliciterq; inbibitur a mente ho⸗
mine deuoti ſpiritualiter dulcis ſanctitatis Qb Ari⸗

ſtotelis libro probleumatũ Dulcedo vnius rei cauſatur ex
humido tꝑato pariter a digeſto. Et ideo volẽſ diffinir e dul

cedinẽ Galienꝰ ait. Dulcedo quidẽ fit ex humido temꝑato

valideq; digeſto. Sed tũc ꝓ dulcedinẽ Maria intelligit mat

dei · Nam ſicut ſola dulcedo mitritteſtante Auicenne libro

minera vñj. NWihil nutrit niſi dulce aut inqntuʒ dulce 6 ſicẽ

it
gi
lun
ſet.
int
inſt
nus.
li⸗
önn
(vide
inno
Andee⸗
obſcur
Wd⸗
ſuct
Wr
con

nö
ſaſt
tiun
Glu
ciue
K
mi
brot
min
tem.
gſegn
pater
caleſ⸗

lc Z DZð HZ
ı
Titulus JMBĩ Deptimus
n dulcedo humoꝛem liremʒ de lĩgua elicit· iuxta illud ꝙ; ait
płᷣs vt ſup̃ᷣ. Deguſtate lingua aliq& dulcedinis. aut ſaporꝰ
W mox liqueſcit & fluit humidũ ſaliuale. Et ſic dulcedo vniuſ
cuiuſqʒ rei ẽ eſſ⸗ e viuere c ſi uũ. teſtãte gmen · ſi uꝑ de po. qui
Ue dicit. Eſſe inꝗd coꝛpox in ſui naturali ſinceritate dulcedine
i q; oſiſtit.· Eſſe nanq; vniuſcuiuſq; rei vnũ ei t· veze dulce a
l bonuz eſt · vt dẽ in tractatu de· iñ trãſcendentibo. Sic reuera
ae per omnem modum. Maria mater xp̃i ſola nutrit mentem
in homiĩs nutrimẽto cibi potuſc; ſpiritalis. Ipſa etiam lingua
mdp mẽtis nẽe liquoꝛe replet celeſte plenitudinis & gre. Ipᷣa etiaʒ
D noſtʒe ẽ viuere ppetuũcq atqʒ eſſe. Et tũc applicet ſic. Maria
n itaq; mater xp̃ᷣi effecta ẽ ex hu mido celeſtis gre ex eo quia
nd gẽa plena:ſj ex ſpũs ſancti digeſtione:qa ſpiritu ſancto ob⸗
D umbrata vt ſu R b Pitolo. almageſti:j. Si luna non eſ/
Dere ſet:ipſe ſol nullatenꝰ calefaceret:nec luceret. Cuiꝰ ratio ſtat
hſuft in hoc: ꝗqa hm ꝙ ait Alkurak:ipſa ſpera lunaris deducit ad
atsr infima virtutẽ ſolaris liimĩs calois Scimus etenĩ ex dog
innn mate. Bemonis ꝙ; duo impediũt alicuiꝰ luminoſi coꝛporis
dhait. radiũ & ſplendorẽ· Primũ eſt illuminãtis q illuminati coꝛ⸗
bomm ꝓpis mutua elongatio Scdm alicuiꝰ alieni lumĩſ interpoſitõ
Quãdo enim aliq copus luminoſuʒ a nobᷣ valde diſtat ibp
ger ſum nobᷣ minꝰ lucet. Item qñ aliqd aliud lumẽ inter nos· G
nun ſ aliudò coꝛpus luminoſum poſitum fuerit ipſum tale coꝛpus
öinbibi . obſcurius difficiliuſq; lucebit. Nunc aũt ſic eſt ꝙ ſol a nobᷣ
adure valde elongatur· ꝙ aliarum ſtellaꝝe lumen inter nos a ip
te Iit ſum ſolem ponitur quãobrem ipſe ſol inquantũ in ſuo lu ⸗/
ninisfi mine quo ad nos totaliter impeditur Luna ergo adueniẽs
eafu conceptũ in ſe lumẽ ſolis ꝙ ad tantam diſtantiã per venire
tat01 nõ poſſet ad nos tranſmittit ipſa ſpera lunaris.cũ tenebro /
rung ſa ſit opoca lumen aliaxe ſtellaʒ ſplendorẽ ſolis imxediẽ /
rineni tium obtenebrat a oœultat. vt ipſe ſol limpidius ꝑfectiuſ/
rn qʒ lucere valeat. Exemplũ ergo refert Apuleius tercio ꝑſpe/
gensn ctiue ꝙ nocturno tempore ſepe nubes tenues & poroſe aer?
ſe r . tranſuoſãt regionẽ que ipſam terram illuminãt tanq luna
retn Oc quidem cõtigit ex eo: quia tales nubes ſuſceptiue ſunt
gtebe⸗ ſtellei lumĩs è ſplendoris · ſuſceptumq; ſplendorem tranl /
Ne, e mittunt intra climata mundi. Luna etiam eſt corpus tene⸗
linre broſum 2 opacũ vtpote vmbra terre. Quius aut nigruz lu⸗
nren minoſo coꝛpoꝛi applicatũ maioem efficit radium a ſplendo
Aamsr rem ꝙ quidẽ otigit ex eo ꝙ lumen a tenebra refrangit᷑ ꝑ .
d ↄſequens in ſuo climate augmentatur. Ex prehabitis ergo
n patet euidenter · ꝙ ſi luna non eſſet: ipſe ſol ſua virtiite nec
uae calefac eret nec luceret. Sic reuera ſi Maria nõ eſſet: nec xpᷣs
ı
1

Titulus Otctauus .
ſol iuſticie tantũ homĩes ſue intime caritatis caloꝛe caleface Ctn
ret: nec ipſis intantũ ſua gra luceret. Reddamd ergo grates fin
marie.que tanta operat᷑ in nobis opera miſ⸗ ericoꝛdie en
¶ De angelis auctozitates C Titulus Octauus .Z
. Voniſius de celeſti ierarchia.Angeli quidem pacis
ſunt. Angeli in pace ſunt perpetua con firmati qui
inimicos pacis in hoc mũdo diuina permiſſione tri⸗ 1
bulant ipſoſq; coꝛ'am deo acœuſant iugiter a inciipant. Da nnel
maſcenus libro ſexto. Credimꝰ ſane ꝙ; nec ipſis angelis ſan pnei
ctis eterna felicitas abſq; merito ſit donata. Auctoꝛ libro de ſunt
cauſis. Opus natiire ẽ opus intelli gẽtie Origenes li. de veri⸗ finis
tate doctrine. Sepe homo ꝑ ſuã ingratitudine; pecatum “
angelica ſe reddit ꝓtectione cuſtodiaq; indignũ. Seneca in pſi
epiſtola. Sʒ intra ſpirituſſanétꝰ qͥ ꝓut a nobis tractatꝰ? fue⸗/ ſnee
rit: ita & nos tractabit in cope & in mente. H ylarius ſuper nem
mathe. Angelus felicitatẽ ſuâ meruit in inſ lãti creatõis ſue denti
qndo ſe maieſtati humiliter ſubſtrauit ſub diditqqʒ diuine ſ ſne⸗
etiaz cottidie mererent angeli nos ſedule ꝓtegendo diuinis temta
mitibuſq; parando· Albinꝰ in epᷣ ad caru iũ. Qiiacuncq; die tet N
ſanctis angelis laudẽ condignam impenderis. eoꝛcνO te cotti Prioal
die cuſtodia cõmiſeris· nullo ꝓrſus piculo aut re noxia int lunſe⸗
ibis. Beda li de ritu fideliũ· vnuſſqʒ fideliũ ad hoc obliga⸗ r
tum ſe nouerit aſtrictũ.vt ipſum veneret laudibo collegi uent
um angelox· & aliquẽ apoſtoloꝛ prefacit laudibe elig at . eise
ſanctoꝛc. Durandꝰ in tercio qqlibet ſuo. Cũ dẽ angelus bo / iiſaci
nus cõfirmatus eſt in bono/& angelꝰ malus obſtinatus eſt WK
in malo· ergo vtq; libro caret arbitrio angeloʒe. Damaſce,
nus li v. Hoc ipᷣm ergo firmiter & impterrite teneamus nin
anime ad purgatoꝛiũ non a demonibo: ſed a ſanctis angelis gio
deducant᷑. Aug?.i ·de · · duabo queſtionid. Sunt quidem an nin
geli qui maloꝝ verſucie in ſuo caſu non plenarie conſenſe / pien
runt · & hi homĩeʒ non moleſtant:ſᷣ in bono potius promo⸗/ “,
uent con foꝛtãt. Gregꝰ in dyalõ · Vnuſqſq; hoĩm vnũ ha/ Hae
bet angelum ſibi ad cuſtodiam iugiter deputatũ. Dyoniſiꝰ? . boe
libro de diuinis nominibo. Maioꝛes inquit angeli minoꝛibuſ wi
ſeu inferioꝛibus angelis voluntatem diuinam minctiant 62 den
demonſtrant. Magiſter in ſententijs. Angeli creduntur in „ 8*
celo non eſſe creati. Inpuncto enim ſue creationis dicebät “ inan
illud yſaie. In celum con ſcendam. Diſtinguendum tamen ẽ ſ n
de celo angeloꝛum a de celo trinit atis. Dyoni ſinis libro de ce l dun
. leſti ierarchia. Supremum quidem angeli que inferioꝛibus ſon
choris eueniunt noꝛunt vtiq; Anferioꝛes vero angeli ſcien / naͤen
tiam a ſummis accipiunt aliqualem. Magiſter guilpelmus d
.Y ſen
.

uns
Ne. . —
Nut Titulus ”MM Octauus
in ſumma ſuper ſententias dicit Non ſolum homo ad yma/
nn ginem dei creatus eſſe dicitur · ſed & angelus R
nnrs Exempla de angelis A
nün Vicebron libro fontis vite. numq q; nimize coꝛ
l poꝛe ſpũalem vtiq; habet & ſibi a cauſa pᷣma depu
hen HAatã alicuius ſtelle oſtellationez; & fatũ:mediante ꝗᷓ
ngas in eſſe ꝓducit᷑ ↄſeruat᷑. & a ſuo eſſe exigentibo coœruptionis
albhed pncipis terminat᷑. Circa ꝗᷓ aduertendũ. ꝙ hm Calcidiũ ta
lde ſunt in ꝓduetione rexꝝ natur aliũ viʒ Pncipium mediũ atqʒ
kerten finis. Ad principium ꝗdem ſui eſſe difficilime mouent᷑ ipſe
Srenn res ꝓpter enozmitatẽ piacentis materie. In medio difficulter
l ꝓſiſlunt res ꝓpter vanitatẽ inhibitã ipſis rebo/finem autem
nini ſue corruptionis appetũt omes res pter nati iralẽ inclinatõ
anil nem reze oĩm ad ſui coꝛruptõez. Et ideo diuina diſpoſiuit /
Sõ lenter principiũ rei ↄſtitrierit mediũ oſ⸗ eruaret tandem ipſa
n rem ſuis exigen tibꝰ qualitatibo fini & corruptioni permitte /
* ret. Et ſignanter dicit coꝛruptioni permitteret. Nam m
rcoc Ptolo.almageſti.ij. Celum nullius rei eſſe poterit coꝛrupti⸗/
. uum:ſed tũc coꝛrumpere dẽ· aut tunc coꝛrrumpit cum ipſaʒ
igel rem corumpi deſinereq; pmittit. Plato autem loquitur in
nooligi bunc modum. Materia rex coꝛruptibiliũ eſt de genere nõ
llgang, . entis puationem habens ipſum nihilominꝰ annexũ iugiter
lnso⸗ infoꝛmis moꝛtuaq; exiſtens· foꝛti ergo mouẽte indiget quo
ausedh in re natura ↄſtitui valeat & in eſſe. Item res quidem omes
hamalce mox a primoꝛdiali ſui exoꝛdio in id labi appetũt exquo pro
umns 9 uenerũt. Proueniunt aũt ex nihilo: quiãobrem in eſtimabili
s angtls quodã deſiderio naturali annihilari res ipſe appetũt & cox/
iden n rumpi. Et ideo neceſſe ſũmo opere eſſe ipſa diuina duxit ſa
cne pientia aliquã celeſtem deberi pexiſtereq; virtutem· que re-
sptong bus ab huiuſm odi deflixu in non eſſe violenter ꝓhiberet .
wmübs Preterea && ipſa celeſtis virtus omnes res in debito hm phi
oſh 4 loſophum oↄoſtituerit numero õe menſura finem certuʒ im⸗
iwabul ponens eiſtem ſue durationis pꝓmanentie atq; eſſe. Sed tũc
Aiart p ſtellam ipſe angelus aut per ipſius ſteile fatum angelica
Unturin 8 cuſtodia deſign at. Nam ſiẽ ipſa ſtella virtutẽ ſuam nequaqᷓp
dicbi influit in coꝛpus indiſpoſitũ & ineptum ſ̊ ſolũmodo in ſub

1tumene iectum ſui virtuti ydoneum a aptatum. teſtante Auicenne
1 B li.minera:qui ait. Diſpoſitionẽ in materia exigit virtus celi:
ℳ

ninhn ſuã enim virtutẽ ipᷣm celũ relinquit in lapide duro E& nõ li /
n quido luto. Sic reuera ꝑ omnia. Angelꝰ diuine virtutis nõ
eehnn effectum efficit: niſi in homĩe grato ydoneo atq; digno. Et
. tũc applicet᷑ ſic. Vmiſquiſq; itaq; homĩm aliquem angeluʒ

Titulus S Oetauus

habet ſibi ad cuſtodiã deputatũ mediãte qͥ ad oꝛtũ ꝓduciẽ
ſine ſu ffocatõe in vita ↄſeruat᷑ ſine moleſtatõe tandẽ fineʒ
imponit homiĩ ſua ſedula viſitatõe ſeu fraterna de hoc mun
do ad ſeculiũ futuʒ deductione B Macroli de ſomno

ſcipionis. Celeſtis qdem vtus ꝗᷓ cũctos euentꝰ ꝓducit in re

bus trãſitoꝛis mũdanis·ᷓſdam ſuis mediantibo impᷣſſio⸗
nib viſiones immittit humanis ſenſibꝰ in ſopore qͥb ipa ĩ
terdũ humana premit᷑ fragilitas a a noxis preſeruat᷑. Cir /
ca qů notandũ ꝙ tria ſunt genera ſomnioꝝe ꝗᷓ ſepe deueni⸗
unt ad effectũ vt oſtendit Hugo in dyaſcoljli.qrto. Primũ
ſomnioxe viſionũ q genus eſt dum docet᷑ induſtria ſuꝑ ali

quo futuroʒe euentu ꝑ diuine ſeu ꝓphetie viſioniſ immiſſio

nem. Sepe enim homo vt augꝰ inquit inſpirat᷑ diuino miſti

codq; inſtinctu. Et tũc eaque ſomniare ſibi oſtendun? poſt⸗

modũ ad effectũ irreuocabiliter ꝑducunt᷑. Scm genus vi /
ſionũ eſt ipſa vtus ymaginatia ſeu eſtimaria anĩe deputa⸗

ta que interdũ aliqliter & in pte fiitiixe pcognoſcit & pᷣſen

tit percipitq; euentũ. Ex ſui nãq; nobilitate vt ait Damaſce

nus humana aĩa obliqlem interdũ ↄceptũ euentũ futuro/
rum habet quẽ vtiq; ꝑ ſomnium oꝛganis indicat ſenſitiuis
Circa hoc eſt videndũ.ꝙ plato li·de immoꝛalitate aĩe ĩ quẽ
daʒ ãmirabile; ꝓrumpit inopinabilẽq; ſermonẽ in hũc mo
dũ. Antiꝗqzc nobᷣ innotuit ex doctrina duo foꝛe hoĩm gene⸗
ra.largos viʒ atq; parcos. largos ditatos foꝛe ex natura ege
re aũt parcos ſemꝑ penes quẽ ſermonẽ ſic ꝓcedit. Humana
inꝗt anĩa ex nobilitate ſibi innata & limpidare aliq́; hẽt nõ
ſcientiã.ſj impfectam eſtimationem euentuũ futuroꝝe ꝓpen/
dens igit ipſa anĩa futuras affluere diuitias & honoꝛes in⸗
ſtigat copus in hunc modũi ac ſi diceret futuxe enim eſt vt
diteris elargire q habes. Quãobrem accidit eos qui largi

fuerint ditari in poſtex ex natura. Cõnitiens aũt anĩa ꝓpen
dens coepꝰ adhuc in poſtexeq; egere ipᷣm mox q; dem inſtin/

ctibo ſuggeſtionibuſq; ocultis ãmonet. vt qct habet facul /
tatis a ſcientie diligent᷑ retineat a ↄhuet hoc itaq; interſerit

& ſaltẽ minꝰ lateat indagatoꝛes veritatꝰ aut tñ humanam
aliꝗlez futuroꝛe euentuũ hre ſcientiam ſeu eſtimatõeʒ nihil
omin tñ in ꝓfectax· iuxta illud qt refert Egeſippus Hiero
nimi. Cõſuetus inꝗt atq; vſitatꝰ e verꝰ loquẽdi modus in /
crebruit ad modernos. ꝙ důᷣ aliq; ꝓiculoſuʒ. aut timoꝛoſuʒ
imminere dinoſcit᷑ dicimus hec mea mens pᷣſciuit:ac ſi ipſa

hüuc talez euentũ alijliter pᷣſenſiſſ. Tali ergo modo ipſa nẽ̃a
rationatio ↄiecturã habẽs aliqle⸗ ſeu eſtimationẽ in ſomn

oſtendit euentũ alilem ſcientie futuroꝛe & ̊ ip̃a ſomnia ĩ

7

— —

indo⸗

Lit
terd⸗
nus
itgy
buſd
hun
tus
nis
hur

tur
9.

mib⸗

rati
qui
vent
ſtter
mene
ſus tn
ſom fl⸗
lgnüa
nond
Uentgr
Lſläte!
munao
ſüre
ſpeer
tur
grot
gp
uas
zit⸗
ſeig
br G
tis ao-
Den.

lum
Hie
ipſe
ſic ai
Ruot
binei
nu

1

ug

pduct
Ne ing
Amn
Wmno⸗

1

h:
ſ⸗ e.
roleni
ſtraſnl
miimm
diunnoni
ndunenn
1gennai
ie deputn
eit ſn
Damate
fututo/
ſenſttuuis
ieie
nbücmo
im gene⸗
Atura ege
umana
vani
op pen
honarssin
emimnet,
qiuilen
it mü e
mittin
litnen
bumarann
toegnni
ws H
mods
ntr h
weiti
ſoma

4

„

Titulus Octauus
terdũ aliq pᷣſignare vident᷑ aliq̃ᷓntule veritatis Terciuʒ ge/
nus ſomnioʒꝝe atq; viſionũ eſt ex celeſti impſſione eueniens
atqʒ fato. Celeſtis nanq; vtus eoſde qs ꝓdiicit effect? qui /
buſdaz impᷣſſionibo inſpirat & immittit oꝛganis ſenſibuſq;
humanis.& hoc in pᷣncipio pretaxatũ eſt.viʒ ꝙ celeſtis vir /
tus ꝗᷓ cunctos euentus ꝓducit in rebo tranſitoꝛijs a múda
nis ſdam mediantibo ſuis impreſſionibo viſiones immittit
humanis ſenſibo in ſopoꝛe quibo ip̃a interdũ humana pᷣmi

tur fragilitas & a noxijs preſeruat᷑. Per iſta aũt dat᷑ intelli /

gi. ꝙ ipa virtꝰ diuina qſdaʒ qs ꝓducit euent ſuis impᷣſſio/
nibo hoc eſt angelis mediantibo humane reuelat & indicat
rationi ꝓ q& nt̃a ſepe premit᷑ fragilitas· & a noxijs ↄſeruat᷑

Auẽpice cõmentatoꝛ ſuꝑ tercio methe. Deſcenſum

„ %S% % „

quippe flumĩs extra nubem.iijimpediũt a obſtringũt. viʒ
ventꝰ:pluuia.ſplendoꝛ ſolis a& fragoꝛ deſurſum aſcendẽs ſeu
ſtrepitus aliꝗlis hec qᷓtuoꝛ a enim aut nubẽ claudũt ne ful
men exeataut fulmen exiens reuerberãt & reſtringũt & v⸗
ſus terrã deſcendere nõ ꝑmittũt: ſi a latere e ſub nubibus
ipm flectunt. De pᷣmo ſic ait cõmentatoꝛ in tercio methe.Si
lignũ ab alto ceciderit vento flante ↄſtat ꝙ; impulſione ven
ti non directe· ſed a latere quidem cadetSic & ſi fulmen tꝑe

venti grandis euenerit ipᷣm nõ directe:ß a latere qᷣdem ferit

teſtãte Aberto ↄmentatoꝛe qui ait. Mimis nociua ſunt ful
mina que vento fuerint puentata eo ꝙ ventus fulminis re

ſtringit ꝓhibeatq; deſcenſum. De ſecũdo ſic ait Plinius in

ſpeculo naturali. Pluu ia diſtillante grandi fulmĩa nõ timẽ/

tur magis nanqʒ ictui reſiſtit fulminis groſſum qm ſubtile

groſſum nanq; minꝰ penetrat ipᷣm fulmen. Nũc autẽ ſic eſt
ꝙ pluuia groſſa dt᷑ ipᷣe tñ ſubtlioꝛ extat aer qmobrem plu
uia deſcenſum fulminis prohibet && reſtringit. De tercio ſic
ait Auicebron libro fontis vite. Ignis inquit natura && di⸗

ſpergi in caloe & in ſplen dore colligi vero & vniri in tene⸗
bra & in frigoze. & hoc propter oppoſitas qualitates frigo⸗

ris accidit & caloꝛis. Et ideo ait philoſophus in libro pro /

bleu. Diurna fulmina non timent᷑· Nam ignis fulminalis

in lumine concipit gignit᷑ & lumine in ↄſeruat· ¶Q/ umen aũt
lumine diſtrahitur & aliqualiter impedit᷑· vt ait Egeſippus
Hiero.Ergo ipᷣm diminuit᷑ preſciditq; ſplendore: quiãobreʒ
ipſe ſplendoe ſolis deſcenſum ꝓhibet a reſtringit. De q̃rto
ſic ait ↄmentato in tercia ꝑte ſũme naturaliũ. Cunq; nubes
deuolauerĩt caſumq; mĩte fuerint & ruinam mox ↄcitentur
hinc inde inferius ſtrepituſ a fragoꝛis concuſſione ſeu com
pulſione linguoʒe vociferatione vocũ hũanaʒe a murmure

Titul1liaẽiaaas“ Octauus
campanaxe· & nubes ꝓtinus diſſoluunt᷑ a fulmina tonitrira

q; deoꝛſum ferri ꝓhibent᷑& huius ẽ cauſa. Nam voces ſtre
pitꝰ & fragoꝛes facti inferiꝰ aerezꝭ ſurſum pellũt vt oſtendit

płs in ꝓbleii. ARer aũt ſurſum impuilſus obſtat & obuiat ẽ?

tempiei a fulmini deſcendenti. Sed tũc per fulmen angelica

cuſtodia figurat᷑. Nam ſiẽ fulmen ſuis ictibo maxime terret

piſces vt ditit pliniꝰ in ſpeculo naturali. Sic ꝓꝑ omes modũ

ipᷣa angelica cuſtodia qua ↄſeruant᷑ homĩes maxime terret
turbat piſces id eſt demones infernales. Et tũc applicetur

ſic. Quatuoe itaq; angelicã cuſtodiã impediunt a diſcindũt
viʒ ventꝰ vanitatis mũdanepꝓluuia voluptatis illicite · ſplẽ/
dor felicitatis mũdane.& ſtrepitus impatientie inquietudi

q; ntẽe D Cõmentatoꝛ ſuꝑ tercio de celo & mundo

taret in medio aeris abſq; caſu. Dicebat ergo ptolomeus.

Tanta ineſt motus firmamẽti vehementi vehementia.q; nõ
ſinit moueri cadere:aut cõcuti ip̃am terrã Aliter auũt aſſerit
Alexanderqui equaliter ex omni ꝑte celum && ſtellas trabe
re autumãt ipſam terrã. ita qc terra ſtellis vndiq; attradta

nuillatenꝰ? poterit declinare Duo ergo ſunt que terrã cade /
re nõ ꝓmttuntviʒ firmamentũ · a multitiido ſideʒe & ſtella⸗

rum. Sed tũc per firmamentũ multitiido angeloꝝ ſeu cele/
ſtis militia figurat. Nam ſiẽ firmamentũ a ſuo motu natu⸗/
rali impediũt ſtelle in cõtrarium ↄcurrenteſ vt oſtendit Sin
denſius in ꝓhemio aſtroloyce ſcientie. Circa qd notanduzʒ
ꝙ tanta velocitas eſt motus celi ꝙ totã mundi machinam
coartaret in niłil:niſi motus aliaʒe ſperarum ſeu planetarũ

motum eius aliqualiter impedirẽt. Sic reuera celeſtis ꝗdez;

militie cuſtodiam. & decurſum impediunt ſibi ipſi ſieri ho/
mines prauis moꝛibus ſandis angelis obſiſtentes. Sed tũc
ↄuenienter per ſtellas ſanctos dei ↄuenit deſignari. Nam ſiẽ

ſtelle magis lucent in tenebra q́; in luce vt ait T heꝰ.in con/

mento. Tenebra receptaculum luminis eſt miſericoꝛdie vo
lumẽ. Sic nimiꝛe ipſi ſancti ſuo auxilio ẽe vtute mag lucẽt

in tenebra humilitatis tribulationis & miſerie quã in lumi
ne felicitatis ſpei foꝛtitudiniſq; humane.Et tunc applicet᷑ ſic.
Ipſum itaq;ʒ mundum totum a caſu preſeruant moꝛtis per
Petue a riuna celeſtis militia angeloʒe collegiumq; ſanco/
ruz omniũ vtutũ E Auicẽna libro qrto de diluuijs. Sol

ſi urſum trahit vaporis ee in flãmat ipſam terram medianti /
bus ipſis ſtellis ſuam virtutem participans influenſq; eiſ⸗/
dem. Per que datur in telligi ꝙ virtus diuina in fundit vir

tutem gram humanis mentibo ſanctis angelis mediãtibo

uplex olim opinio:increpuit atq; fama: quid terrã ſuſtẽ

datu diſe

ſul
intere
gdiuin
ſottent
(üſen
danis
Ure. V.
nüdar
ſeu con
region
galaxi
dickis.
cauda
opina
concat
muüdar
mediat
princip
Qudii
larum /
lappus
eGpto
ſoneigni
Pediculan
dunſign⸗
itchigie

.

Nü
1
imf
minan
ipſeho
hſenſer
natura

ſelac
diechin
tue

micli

bem alie
Noedio
Untens
hiſfacn
duſteſ

Kanne
tmtng
sſe
miͤri
Omi
ofhi
Wüneten
üeipien
t2 nti
Silarß
feinguien
lo&
dterriſ
ptolonen
entiagii
autaſſeit
Ilas tral
Pattrach
trri cade/
6 ſtella⸗
ſeu cae
notu natu
Nendidin
A votarde
imachinn
eupanati
ccletoc
ppifeiſn
nts di
i n’
Mum/
nende ſ
englic
uͤnn
Z 4

Titulus . Octauus
& intercedentibo: qbus nimize cõtulit ſapientia ꝓpuidentia/

q; diuina vt cuncta vota atqʒ deſideria inentis nre oculis p̃
ſentent maieſtati excelle E Hugo in dyaſcolis li rto
Celũ ſemꝑ prefert in ſe indicia atq; ſigna peſtilentie immũ /

danis · vtpote ac ſi inſtar homĩs peſti cõdoleat miſerieqʒ fu /

ture. Videmꝰ enim ꝙ aduentũ peſtilentie ſuper aliqd clima

mũdans celũ triſtia prefert ſigna puta galaxiam pallidam
ſeu cometam quibo grandis peſtilentia d inoſcit᷑ miindanis
regionibo ꝓuentura. Vtʒ aũt cometa ſit ſtella an nõ.a vtie
galaxia ſit ↄtigua ipſi oꝛbi celeſti: valde dubitat᷑ a phis ſi

dictis. Dicit tamẽ Damaſcenus cometã non foꝛe ſtellam ſcʒ
caudatã· quemadmodũ Alexander Auicẽna atq; theo · ſunt

opinati: ſ qᷓndam collectã eſſe ignis in etherea regione.ſub
concauo oebis lune qui peſtilentiam huiuſmodi efficit in

mũdanis. Origenes nibilominꝰ dicit cometã ſtellam eſſe in

mediate adeo ꝓductam ad deſignandã peſtilentiã ſeu moꝛtẽ

principũ atq; regũ Item de galaxia ſic ait pᷣs in.nj.methe.

Quidã inꝗentes arbitrati ſunt galaxiã foꝛe ↄgregationẽ p/
uarum ſtellax in longitudine firmameti vt anaxauẽpice a

leucippus· Hoꝝ aũt opinione; re ꝓbat gmentatoꝛ in ni me-
the. S ptolomeus auerrois allex. galaxiam eſſe dicũt accen
ſioneʒ ignis ſublimaris ſub cõcauo oꝛbis lune in longũ per⸗
pendiculariter dyametralit ꝓtenſam. Talia nanq; triſtia qᷓ⸗
dam ſigna p̈fert celũ peſtilentie aduentuz. Sʒ tũc ꝓ iſta da
intelligi ꝙ chorꝰ celeſtis militie quedaʒ ſigna in ſe p̃fert cõ⸗
pPaſſioms a triſticie ſuꝑ tribulatione noſtra miſeria ee dolo
re G QConmentato ſup liide pomo ariſto. Vnuſquiſq;

hoĩm ſibi qᷓndam a ꝓpriataʒ habet ſtellã ſuis q̃litatibus do/

minantẽ cuius ꝗdem ſtelle ſeu planete aut fati exigente.ſi a
ipſe homo debitis paſſibo coreſponderit· aut ſatiffecerit. aut

oſenſerit pacifica: & ſana viuet incolomi q; vita. Si vero a

natura ſue ſſelle ſibi ab ipſa intelligentia naturaliter depu/

data diſcoꝛdauerit cõſtat ꝙ mox ſua deſtituetur oꝛbabit᷑ q;

ſtella· ſic homo a ſua ↄoſtellatione e fato derelictꝰ piter a

abiectꝰ ſubito moꝛiet᷑. Iſtius aũt declaratio ſtat in hoc. Di⸗

cit Auicẽna libro medici vnj. quia natura non deficit in ne
ceſſarns e maxime celeſtis influentia ſeu natura prouidit
vnicuiq; de neceſſarus nec deficit. Stella itaq; ſuper natiuita
tem alicuius habens aſpectũ ipſum hominẽ a pmoꝛdiali ſui
exodio ineſſe conſtituit in vita eſſe ſemper exigens re/
quirens. Quãdiu ergo homo viuit a eſt tamdiu conſentit a
ſatiſfacit ſue ſtelle ſeu celeſti intelligetie alias exigẽtie a quã

diu ſue ſtelle cõſentit a equat᷑ tamdiu res illa ſeu homo ille

Titulus
in ſua ſpecie perſiſtere demonſtrat᷑. Homo aũt a diuino eſſe
iuigiter ꝓſiliens & declinãs ſue celeſti exigentie non cõſentit
que nimix exigentia hoc requirit vt homo in eſſe ſuo pma

Nonus

neat ↄſiſtat. Homo itaqʒ celeſti & ſue ꝗꝓprie nõ oſentiens

exigentie a virtuti ſue deſtituit àQ priuat᷑ ſua generali ſtella
ad generationẽ atqʒ ↄſeruationẽ ſui eſſe naturaliter deputa
ta· ẽ pcõſequens coꝛrumpit᷑ & moꝛit᷑ ipſe homo. Sed tunc
Piſta dat᷑ intelligi ꝙ vnuſqſq; hoĩm aliquẽ habet angelum

ſibi ad cuſtodiã deputatũ qui ſemper a nobis bonũ exigit a

virtuteʒ. Cuius qdem felici exigentie ſi ſe obtemptauerit
oſenſerit ipſe homo ab omni anguſtia ê periculo liberatur
Q ſi diſſenſerit ab angelo derelinquit᷑ mox ſuo ꝓrſus di⸗

mittitur nuttimento & ſic morit᷑ in inſtanti vt ſuß H
Conſtantius libro de naturis moꝛbo. Nubes noſtre regio

nis & climatis ſuꝑ ducta quoſdam ex ſe tranſmittit ſpirituſ

& vapores qui ſanguineʒ turbant in cœpoꝛibo humanis. 6
tranſmutãt futurâq; ad eſſe pluuiam hHumanis ſenſibus re

preſentãt. Cuius etiã ſignum eſt ꝙ añ aduentuz in tempiei “
alieuiꝰ ſeu aure turbulente tota fantaſia perturbat᷑.& ſang

uis in humanis coꝛpibus permutat
gio aeris nubilata nubibuſq; obtecta qſdam quas in ſe ha

Qd accidit ex eo ꝙ re⸗

bet ſpecies & vapoꝛes tranſmittit intra concaua coꝛpm hu/
manop.. Per iſta auteʒ dat᷑ intelligi ꝙ ꝓuidentia diuina ſua
miſericodia pietate regioni ſu ꝑueniens noſtre ment qᷣſ/
dam trãſmittit ſpiritò id eſt angelos qui noſtrã voluntatezʒ

immutãt diuineq; voluntati ſalubriter feliciterq; ↄfoꝛmant
tirant ca de cuſtodia τ tectione & in regiſtro

Cetera requ

(De apoſtolis (NTitulus Nonus ͤͤ

uia deſcendere com ꝓbant᷑ que vtiq; nõ deſcenderẽt niſi vtu /

te ſolis aſcẽdiſſent. Sed tũc ꝓ ſolem xp̃s deſcribit᷑. Nazʒ ſicut

Tolomeus in inj almageſti dicit. Sol trabit ad ſe v
mes rantinculas & ſerpentes-& alia queday grauia
puta aꝗᷓs.ſua virtute radio lumine ⁊ coloꝛe. Cuius
ignũ eſt quia eſtiuo tempore pᷣdicla anĩalia mediante plu/

iſte materialis dẽ eſſe oculꝰ celi · vt dicit plato in phedrone

ſic a& xp̃s eſt lumẽ ſplendoꝛ totius celeſtis patrie. Sʒ tunc
ↄſeqiuienter ꝓ virtutẽ ſolis caloꝛẽ piter a vigoꝛeʒ ſancti apłi
figurant᷑· Nam ſiẽ tota celoꝛe actio a impᷣſſio atq; influxio
mediantibo caloꝛe ſolis lumĩeq; a virtute defluit in hũc mũ
dum. Sic nimi pꝑ oẽz modũ donũ atq; munus celeſte me/
diantibo ſanctis apoſłolis nobᷣ dat᷑. Et tũc applicet᷑ ſic. Xpᷣs
ergo nos ꝗ́ᷓ ob noſtrã noxaz ſerpentibo ſimiles ſumus atq;
ranis ſibi attrahit mediantibo apoſtolis ſuiis ſanctis B

—

ſitlu

Pinc⸗
Hiten 9t
frgnan
. apiii
egtigrt
ſcrupt
Cciitae
izim
les qui
ti nt
dments
ſoli dent

ſuper

deitami
na Et ti
mies peaa
dinantes
Gpiuntſ

conlifn

doticpn.
nadilun
Pintesad
ſto nidan
Gtuunthal
nti
Nunkos⸗
torum
ter er
ſicut ven
midis ſi
Acidunt
eronne
cidrnti
leitmee,
imud a
nbig

nmald

declinart
wentato
platert
ſeſtelt
Umittüt
Kyirtut

ſons

lino eſſe
tölentit
lopma
Nrtens
prliſlela
Aunhhtn
noanne
Adetengen
dni Kpt
emptauerte
eul⸗ lbn
tſup R
Snoſteig
tttitſprt
humans
ſenſibuste
in tempel

t ſing/

Xeo ꝗte⸗
in ſe bha
topmpul
diuina ſun
temente⸗
1Volunt
foene
Kintegitn
5S à3
tabitedben
nedangenin
clor Cuns
biantepie/
tniitu/
pbedtone
. Stun
ſnc P
infwno
in hüͤem
alſend
l is
nbs tch

declinant Parietes ſunt apoſtoli applica vt ſcis E

Titulus Nonus

Pꝑs in ꝓblen. Cecꝰ omis aut nõ videns duʒ accedit ꝓpe ad.
pietem ↄtinuo ſentit quietẽ qui aeris pieti ꝓximus eſt. Sed
tũc per cecũ copaliter cecꝰ ſpiritualiter deſign at. Nam ſiẽ ce

ci coœpaliter pinguioes ſunt fetidioeſqʒ immũdioꝛes·
hoc ↄtigit hm Galienũ:ꝗqa quies coꝛpꝑis pinguedinẽ efficit.
2 coerruptiones co pm quẽadmodũ ipſe motꝰ nõ cõſumit.
Ceci itaq; in quiete ↄtinua ſuntqua pter pingues ſunt fe
tidi immũdi. Sic reuera ipſi qui ſunt ceci ſpiritualiter pin
gues quidẽ ſunt. & hoc qᷓntum ad carnaliũ oblectationem
fetidi qntum ad ſui ꝓpetuam obhorrationẽ immũdi qntuz
ad mentis coꝛruptionẽ. Tũc ↄuenienter ꝑ parieteſ ſancti apo
ſtoli deſignant᷑. Nam ſicut ſuper parietes fundat᷑ tota dom?
ſic ſuper ſanctos apoſtolos ſtabilitur a fundat᷑ tota donmmnis
dei· tam in preſenti ſq; ecœleſia: quã in futura viʒ patria ſuꝑ⸗
na.Et tũc applicetur ſic. Ceci itaq; qui in hac vita ſunt Po/
miĩes peccatoꝛes dum ad ſanctos apoſtolos pia deuotione de
clinantes cõfugiunt mox quietẽ aeris id eſt vite preſentis ꝑ
cipiunt & trãquilitatem vite ꝓpetue aſſecunẽ & Auice/
bron li·fontis vite. Dum acedimꝰ ad montẽ ceſſant venti.

Sed tüc ꝓ montes apli figurant᷑. Nam ſiẽ in montibus tuti

ſumꝰ a diluuijs vt dicit Auicebrõ lide diluuii · ſic in ſanctis
ſperantes aplis tuti ſumꝰ ab immũdationibo ac tribulatio /
nibo mũdane vanitatis. Tum quia ſiẽ ipſi montes ꝓtegunt
tuunt habitantes ſub ſe· ab ymbribo temptationuz a cau
matibo è a niue:ſic a apoſtoli ſi deuote exoꝛati fuerint ꝓte /
gunt nos ab ymbribus temptationum a caumatibo tribui/
lationuma muibus eternoꝝ ſupplicioʒe. Sed tunc ↄuenien /
ter per ventos huius vite deſcribunt᷑ pericula & timoꝛes. Na
ſicut venti maxime habent fieri in regionibo frigidis & hu/
midis.ſiẽ dicit ꝓhᷣus in tercio methe. Venti inquit maxime
accidunt in regionibus Humectatis frigoæeq; cõſtrictis · Sic
per omnem modum mundana pericula & timoꝛes maxi me
accidunt in hominibus in amoee dei & proximi frigefactis
Et tunc applicetur ſic. Dum itaq; deu oti confugimus ac
cedimus ad ſanctos apoſtolos mox ceſſant venti omnis ti⸗
moꝛis e periculi D Item notandum ꝙ omnia ani /
malia domeſticata dum anxiantur verberibus ad parietes
S Con
mentatoe auerrois ſuꝑ quarto metheroꝛuʒ. Tota cauſa qre
ipſa terra ſuſtentat᷑ pendens in medio aere & nõ cadit ſunt
ipe ſtelle que ſua virtute terrã vndiq; attrahendo cadere nõ

pmittũt. Sed tũc ꝑ ſtellas apoſtoli figurantur. Naz ſiẽ ſtel

le virtutẽ ſuam a ſole accipiunt eamq; terrenis regionibus

Titulus Nonu g
infundũt.vt dicit ptolo.in.nalmageſti:ſic reuera totaʒ ce/
leſtem virtutẽ a xpᷣo ſole iuſticie apłi accipiũt nobiſ. qz trãſ/
mittũt celituſq; infundũt Sed tũc ↄuenienter ꝑ terram ho
mines figurant᷑. Nam fiẽ ex ſolo elemento terre fructꝰ gin g
nit:non aũt in ceteris cernit᷑ elementis niſi mediãte terra vt
dicit Egidius ſuꝑ deplantis ariſto. Sic in ſolo homine fru/
ctus celeſtis vite plantat᷑ & gignitur: non aũt in ceteris ſub
homie creaturis. Et tũc applicet᷑ ſic. Tota itaq; cauſa ꝙ; ho⸗
mo ſuſtentat᷑ ne precipitat᷑ in vanitate huiꝰ ſeculi ſunt ipſi
ſancti apoſtoli qui bonã multitudinẽ ad ſe moꝛe ſtellax vn
dicq; attrahentes· & in moꝛtem cadere non pꝑmittunt
N otandũ ꝙ; apoſtoli comparant᷑ ſerpenti. Nam ſiẽ ſerpens
dum incatatur vnã aurem cauda ſua obſtruit aliaʒ vero ad
terrã conſtringendo premit. Sic & ipſi apoſtoli dũ deuotis
oꝛationibo incantant᷑ claudunt aurxẽ obdiirationis.G apperi
unt nobis aurẽ largiſſime pietatis. Et ſicut ſerpentes in ple
nilunio nõ habent coſtas: ſj nec ipſa oſſa caxtillagine; vero
vt teſtat᷑ phᷣs in xv animaliũ libro. Sic ꝑ ome moduz ipſi
ſancti apoſtoli qndo pfecte exoꝛant. & ipſi nobis ſua gratia
plenelucentes & perſecte mox nulla habent ad inſtar oſſis
aut coſtẽ duriciem:ſed ſuã ſuauiem omnibo influnt pietate⸗
Et ſic nullũ anĩalium adeo expetitiuum eſt vindicte ſiẽ ſer
pens vt refert Ambroſius in exameron libro. vnj. Sic && ip /
ii ſancti apoſtoli de eis qui ſe non honoꝛãt vindictam a deo
expetunt e imploꝛãt. Et ſicut flatus homĩs dulciſſimus eſt
ſerpenti. vt recitat Solinus libro rerum. Quius etiã ſignum
eſt: quia in homĩes ſerpentes ſiliũt · non aũt in cetera animan
tia eo ꝙ dulcioꝛem quam cetera animalia habent flatũ. Sic
p omnem modũ oꝛatio noſtra que ꝑ flatũ deſcribit᷑ atq; de/
uotio dulciſſima eſt oĩm ſanctoꝛe aploꝛe collectõ.Et ſiẽ̃ ſibi
lus qui fit in viridi folio aut in tybia euocat ſerpentes de ca
uernis. vt recitat yſidorꝰ in hiſtoriis natura. Sic nimixe per
oĩa ſibulꝰ virtutũ ꝗᷓ ꝓ virida deſeribunt᷑ folia. ẽ humilitas
P tybiaʒ deſignat᷑ euocãt eliciuntq; patrocinia aploꝛe au/
xilia q; ſanctoꝛc. Et ſiẽ caprinũ maxime attrahit ſerpentem
vt dicit Ioh̊.meſue in pᷣma pᷣdtica. Sic reuera mũdicia coꝛdꝰ
noſtri ꝗᷓ ꝑ lac deſcribiẽ caprinũ maxime ꝗdem ſancto apo
ſtoloʒe ſuſfragiũ ſignificat ¶Notanduʒ ꝙ ſancéti apli
Comparant᷑ colũbis ꝓpter decẽ rationes. m decẽ prietates
ꝗ ipſis in eſſe colũbis com pbant᷑. Prima ẽ ꝗa ſiẽ colũbe pꝰ
volatũ de alto dũ terre inſidẽt· mox quẽdam motũ faciunt
circularẽ vt recitat ps in. x anĩ aliiiz li. Sic nimix ſancti apo
itoli reſidentes ac quieſcentes in domo deuote anime poſt

JJJ————— .

ul

noletu
genc
ſtioe.
abland
dam ter
iſe
Nuotis
tſue,
malign
bomies
omes ſ

bſiud
llomun
ophiitt

Caunties

etöte

ſtoluntr

(sſaunet
(Eipei

ſeſpetuu
ſntar
Müttendr
Giapoſt
us
sluepe
cohumd
gluinent
lid vitg
rem di

ſngunn

humam6

Unbaon⸗

itgtteeit
nüben
1doen
tatio eſt.
Pranig
c e i

collo

Nationi
ddshal
bros in

4

Nahht⸗
omope(.)
ſkendeſcllen

, .„1 .
A Nnſiſen
8

ſeut auſen
tatonsän
tſerpntangl
Ntilagenſe
iey modiji
bisſngeit
1dinſtaroſe
niunt pietate
indick ſĩ ſet
n, die eip⸗
ndidam a d

dulcichemus eſſt

uSaſignun
ncraammn
hetfiti
Merbirtgd
lesbſitt
1Knn.
yalumlits
nmuphorau
lrſreten
nüdicad
nſmäſe
⸗ gonm

Titulus Nonus
euolatũ ex gremio ↄſolationis eterne: ꝓ collationẽ celeſtis
gẽe· mox circiilũ motu ſuo faciũt felicitatis eterne. Secũda
tatio ẽ. Ram ſiẽ columba eſt animal valde leue manſiietuʒ
G& blandumſed tamen in volatu ſuo concuſſione alaʒꝝ quẽ
dam terrozem ê& ſtrepitũ facit magnũvt ait Ambroſuis in
vni examexõ. Sic & ipſi ſancti apoſtoli ſibi ſeruientibus
deuotis blandi apparẽt:leueſq;ʒ piter & manſueti: ſ in vola/
tu ſue ꝓtectionis terroꝛem inferunt demonibo ſpiritibuſq;
malignis. T excia ratio ẽ. quia ſiẽ columbe que habitãt circa

homĩes ſeu in do mibo humani hoſpicij:ſeʒ domeſtice e arent

omes felle.colũbe ab habitatione hoĩm ſequeſtrate · ſcʒ colũ /
be ſüueſtres abundãt ꝗdez felle · vt recitat Pliniꝰ in vnj. ſpe /
culo naturaliũ. Sic reiiera ſancti apoſtoli deuoti qdem re/
cepti intra domum hoſpitalitatis humane mox fellis obli⸗
uiſcunt᷑ ire & vindicéte ꝓprie. Apoſtoli vero a domo coꝛdis
noſtri habitaculi elongati: vel in ſe habere com ꝓbant᷑ vin /
dicte cõtra nos iudicij q; auſteri H Quarta ratio ẽ. Naʒ
ſiẽ columbe voce ſua lugent veluti euentui alicuiꝰ triſti do/
loꝛis ſeu meſticie ↄdolentes vt recitat Caſſiodorus ſuper pᷣs
Sic etiã ꝑ omeʒ modũipſi apoſtoli vocem quodãmodo ſu/⸗
ple ſpiritualẽ emittũt compaſfionis miſerie generis huma /
ni. Quinta ratio ẽ. Nam ſiẽ columbe circa aq́s naturalit ap/
petüũt reſidere· vt ait beatus Gregoriꝰ ſuꝑ cañ.Sic a ipſi ſan/
. cti apoſtoli deſiderant reſidere circa aꝗs id eſt circa coꝛda
aquis tributationis afflictioniſq; & penitẽtie humectata ip /
ſis ſue pietatis poꝛrigentes auxiliũ Sexta ratio eſt:quia ſiẽ
columbe pceteris auibo multum validumq; effundũt ſan /
giiineʒ ingulatevt refert Belinꝰ libro vij naturaliũ iuxta il
lud virgilij in bucoli.heccine columbe multũ miſeʒe cruo⸗
rem.Sic reuera & ipſi ſancti apł'i multum cruoꝛẽ effunderũt
ſanguinis ſui ꝓ gloꝛia redemptionis nre&& ꝓ ſalute generꝰ
humani.Septima ratio ẽ. Nam ſiẽ oↄditio & natura hec ẽ co⸗
lumbax vt ad nidos ſuos ceteras colũbas attrabãt a addu
cãt· vt recitat yſidorꝰ in hiſtorijs naturalibo. Sic ꝓ locũ a ſi/
mili hec eſt ↄditio ſanctoʒe apoſtoloʒe addiicere viʒ ſua gẽa
doctrina alios homines ad regna celeſtia. Octaua cauſa a
ratio eſt · quia ſicut columbe ſplendent circa collum ad in⸗
ſtar aliquantulum pauonis.ſicut dicit Solimus libro reruz
Sic ipſi ſancti apoſtoli maxime ſplendent quo ad deum
in collo venerationis ſancte.a quo ad nos lucent in collo p/
dicationis ſalutifere. NRona ratio eſt. quia ſicut columbe lim /
pidos habent oculos && ſplendentes rubicundos in ſuꝓficie
nigros in medio regione ſicut dicit phᷣs in xij· li anĩaliuz · ſic

Titulus NHonus
ê ipi apoſtoli ſplendentes habebãt mentis oculos limpi⸗
dos.qa deũ limpidiſſime ↄgnouiſſe com ꝓbani 9templan
tur. Decima ratio ẽ. ꝗqa ſicut qndam typice colũbe in ſacrifi

ciũ aſſumi iubeban?᷑ vt legit᷑ in li: cerimonia legalium. Sic

reuera ꝑ oẽz modũ:ipſi ſancti apoſtoli deuotis oꝛationibus
aſſumi p̃cipiunt᷑ in ſacrificiuim q offerre volumus oculis
omnium conditoꝛis. Non in merito ergo colũbi ſancti apo
ſtoli comparant I Cõmentatoꝛ T heꝰ· ſuꝑ tercio de aĩa
Eſt aũt lux vypoſtaſis ſcʒ ſona & ſubiectũ oĩm coloꝛe.In lu/
ce nanq; omes coloꝛes tanq́; in ſuo ſubiecto radicant᷑ piter
& fundant᷑ Sʒ tũc per lucẽ apoſtoli deſignant᷑. Ram ſiẽ lux
natur aliter letificat inflãmat & exſiccat ẽee purgat. Metificat
qdem quia hm Calcidiũ in thimeo platonis. Qux eſt ani⸗
matis leticia illuminatiua. Inflãmat aũt:quia hm ptolome
um almageſti.mij. Ignis celeſtis influit iſtis rebo lumine me
diãte. Exſiccat etiam· quia hm phᷣum libro ꝓbleumatum:
WMoca lucida ſunt ſicca a arida:loca vero tenebroſa ſunt hi
mida putrida & viſcoſa. Expurgat nanq; qa ipſam lucem
naturaliter fugiũt ac abhominant ea ꝗᷓ ſunt immunda ve/
nenoſa piter & coꝛrupta vt ait algaʒzel in tractatu de foꝛma
ſpeculi. Sic etiam ꝓ locũ a ſimili ipſi ſancti apoſtoli luici ob
hoc merito cõparati letificãt coꝛ celeſti pinguedine & dul/
coꝛe· inflãämant mentem in diuino amoꝛe exſiccant a ſcelere
expurgãt ab omni vicio atq; labe. Sed tũc ↄuenienter ꝑ co
loꝛes deſcribunt᷑ bonoꝝe operum voces ſeu virtutes. Nam ſi/
cut hm philoſophũ in ſecundo de anima coloꝛes ſunt cauſa
principiumq;ʒ videndi teſtante phᷣo ibidem qui dicit. Omne
enim qce videtur aut eſt coloꝛ aut habens coloꝛem. Sic reue
ra p omem modũ. Ipſa noſtra bona opera virtutes ſunt
cauſa videndi & ↄgnoſcendi deum in preſenti pariter & in
futuro. Et tunc applicetur ſic. Sancti itaq; viri dei apli ſunt
fundamentũ omnium noſtroꝝ bonoꝛum operum & virtu/
tum. In ipſis nanq; tota noſtra ſalus & virtus radicat Pari!
ter & funda? EK Comparant etiam ſancti apoſtoli ip̃i
ſali · Nam ſicut ſal a viſcoſitate exſiccat a corruptione oſer /
uat ſic ſancti apli viſcoſitatẽ ſcele in nobis exterminat.a a

coꝛruptione moetis eterne incolomes cuſtodiũt & ↄſeruant:

ERt ſiẽ ſal occidit venenoſa anĩalia vt ait phᷣs in ꝗnto aĩaliũ
li. ſic & ip̃i apli ſua virtute occidũt anĩalia infernalia malig
ne venenoſitatis pleniſſima. Sicut etiã ſal ſparſuʒ ſuper ver
mes ipſos otinuo liquefacitvt dicit ↄmentatoꝛ in ꝗrto me/
the. Sic etiã ipſi apli homĩes qui vermibo comparant lique
faciũtqa ipſos reſoliiũt in liquoꝛẽ cõſolationis diuine· Bt

ſitu

ſeutdt
ne t
ii dic:
palu
ſrepitt
lo de a⸗
l ſuo⸗
niente
cerid.⸗

oues
teſtat
interce
deum

1

1
idimarh
ſeaͤrniine
Vultitu
Ron Thin
Ctüin wun
dumcVtait
NN
Tend
1tinna
mdece
tioilyſ
dienimn
nite fety
leen toti
Neruant
iſamS,
rißeh
na dlemen
reducede

wur. die
m duͤr

hatet p
machin.

1

Nun
ainelnp
Rneknen
Arnſmnf,
Nheimbs
ingnls
cirn
–
Oinct
eni
Apurgnde
ons LCadn
Aiaßnnn
ntirmunda
catn d fon
Puolilucio
guedine ddl
ant aſcdn
üerienterpn
Nores ſuntun
nquiditn
cclom et
naſittzu

1 9

Lenn pete ann

N ,
rMiimigiin
„ At
2 4 4
mnsmpit,
imſhlib
unptane e
gtrninchl

7

: nte ini

E

Titulus Decimus

ſicut dũ ſal immittit᷑ ſtagno & paludi mox concitent᷑ om̃eſ
rane. vt teſtat᷑ Abertꝰ ↄmentatoꝛ de impreſſionibo elemento
rũ. Sic ꝓ omeʒ modũ ſancti apoſtoli cũ aduenerint ſtagno
G& paluduoſo coꝛdi mox cõmouere faciũt inſultationem. G
ſtrepitũ huius mundi. Et ſiẽ ſal miſſum in ignem cũ modi/
co de aqua ipᷣm ignẽ ſinceriꝰ exardeſcere facit.vt teſtat᷑ phᷣs
li. ſuo qᷓrto diluiuo. Sic & ipſi ſancti dei apoſtoli ſua adue
nientes grẽa coꝛdi flãmeo ⁊ ardenti:mox ipᷣm inflãmant ſin
ceriꝰ.& accendũt in igne amoꝛis diuini deſiderijq; ſuꝑni
L,Comparant⁊᷑ itaq; apli ouibus ſuie agnis. Sicut enim
oues balatum ſuũ vtpote flebilem verſus terram faciunt vt
teſtat᷑ Ambᷣin examerõ li.vnj. Sic ipᷣi apoſtoli voceʒ ſue
interceſſionibo in hac terra degentibus dirigunt & ꝓ eis ad
deum voce vt ita dicam flebili iugiter intercediint
¶ De ſanctis Titulus decimiis
Audem creatoꝛẽ oĩm ob diuerſitatẽ celoʒe a multi
tudinẽ ſidexe a ob innumeroſitate; diuinoze numiũ
celeſtiũq; virtutũ qͥlb nõ eſſentibo om̃is in nihiluʒ
mũdi machina reduſſet. Diuerſitas nãq; celoꝛe diuerſitateʒ

effectuũ in eſſe ↄſeruat· vt ait Buentius lſi. re c. Multitudo ſi

deze multitudinẽ infert effeduũ mũdanoꝝe aſtruentibo cal/
cidio himeo. Innumeroſitas deniq; celeſtiũ numinũ *
tutũ in numer reſiſtit coꝛruptionibo defluẽtibo in hũc mũ /
dum. vt ait Endox in zinzimeo. Sʒ tũc ꝓ diuerſitatẽ celoꝛ

ac mltitudinẽ ſideꝝ intelligit mititudo a diuerſitas ſctõꝛe ᷓ

totã vtutẽ vitalẽ atq; eſſenciatiuã ĩfluũt huic oꝛbi. vt refert
The.ij·de anĩa· Et ſiẽ ſdera ↄhuant t᷑raz in medio aerꝰ a caſu
ruina ꝑ ſuã viʒ ad ſe attractõz vt ꝓbat auẽpice ↄmentain
nide ce:⁊ mũ.Et ſiẽ celeſtia niimina a vᷣtutes ſe coꝛpibo infe
rioꝛibo ſua vtute iugit᷑ intermiſcẽt vt refert Calcidiꝰ in thi.
Sic nimiʒ ꝑ omeʒ modum ſandti dei totã virtutẽ e valoꝛeʒ
vite perpetue deuotis ſibi mentibo influiũt in hoc mundo

Item totũ genꝰ humanũ a caſu moꝛt ꝓpetue cuſtodiunt ee
oſeruant Item de ſua gẽa a vtute anĩabo oĩm fidelium inter

miſcent. Sʒ tũc ↄuenienter ꝓꝑ mundialem machinã intelligi
tur ipᷣe homo qꝗlibet. Nam ſiẽ tota mundi machina ex diui /
na clementia defluxiſſe emanaſſeq;· a in ipᷣa tandẽ finaliter
reducẽda foꝛe firmiſſimis ab Apuleio rationibo demonſtra
tur. Sic ꝑ omeʒ modũ omis homo a deo defluxiſſe oſtendit
⁊ in deũ reduci ꝓꝑ vnionẽ viſionis beate com ꝓbat᷑. Sic ergo
patet ꝙ; ꝓ diiuierſitatẽ celoʒe ſancti dei deſcribunt᷑. ꝙ ꝓ mũ
di machinã hoĩm qlibet figurat᷑. Et tũc applicet᷑ ſic. ¶ aude /
mꝰ ergo dñm oĩm ſaluatoꝛẽ ob diuerſitateʒ miltitudinẽq;

.

Titulus Decimus
& imuimeroſitatem ſanctoꝛe oĩm quibus non eſſentibuſid

eſt qui ſi non eſſent in nibilum dudũ vnuſquiſq; hoĩm per

peccatũ atq; motis pᷣcipicium deueniſſet B Plinius in
ſpeculo naturali. Omia animalia que viſu ſiue oculis carẽt
aut in quibus oculi non apparent naturaliter appetunt no/
ctem atq; terram. Sed tunc ꝓ animalia oculis carentia ſan /
cti dei non immerito figurantur. Nam ſicut predicta anĩia /
lia licet oculis priuata &e obata videant᷑. tamen ntum ad
tei veritatem oculos habent optime q; ſub terra in nocte
videntteſtante Ariſto/inx/ animaliuz libro:qui dicit ꝙ om /
nia animalia oculos habent aut aliqd membruz loco oculi
oculo ſimile. Et reuera Oℳúο Hbabere non vident nibilomi /
nus tamen aut in nocte aut terraaut determinato loco etiã
non apparentibo oculis valde contemplant᷑. Contra dicenti/
bus autem deinceps reſpondenduʒ illud fermiſſimum con'
mendatoꝛis. Alexandenverbum qui dicit ꝙ natura non de⸗
ficit in neceſſaris. Vnicuiq; enim naturali coꝛpori ipſa na⸗

tura in neceſſarijs contulit & preuidit. Sic nimiʒe per omia
ipſi ſancti dei ſemper nobis apud deum pus interceſſionbꝰ
ſuffragantur . a oculis ſue pietatis clementie nos miſeri⸗/

coꝛditer intuentur licet a nobis coꝛporaliter minime ſentian
tur. Et tunc applicetur ſic. Sancti itaq; dei naturali ſue pie /
tatis inclinatione appetunt diliguntq; noctem tribulation
4 terram interne bhumliationis. Iuxta qd ait Criſoſtomus

Sanctorum non eſt ſuccurrere in ſtatu proſperitatis: quia

nõ eſt opus valentibus medicus; ſed in ſtatu anxietatis ac
umilitatis: quia opus eſt male habentibus Q Ptolo
meus libro tercio de theoꝛicis planetaze. Coœpora ergo que
ad ſtellatã virtutem caloꝛis eleuata fuerint regionem. violẽ/

ter ſuſtentan? a eadere nũq; poſſunt · Quiꝰ ſignum tale phi

loſop hi applicabãt ſieut Calcidius aſſerit in thimeo. Nam
ſuſppoſito ex ypoſtaſi datoq; & conceſſo per impoſſibile. ꝙ
mons aut turtis aliqua eleuata eſſet ad ſtellatam celeſtiuʒ

numinũ regionem: iam quidem p̃dictus mons aut turris

pfata cadere nmulla poſ virtute. Sed reuera penderet in ae /
re a hec duplici ratione quẽadmodum plato aſſeruit ĩ phe
drone. Qua prima eſt: quia attracta attr ahbenti virtuti ꝓ⸗
xima a vicina maxime attrabuntſed nũc ſic eſt ꝙ mons p/
dictiis preuataq; turris ipſi ſtellate regioni coꝛporuʒ attra/
cte ſunt ꝓxima a vicina ergo maxime attrabunt᷑ a nullate⸗
nus poſſe cadere oftendunt᷑. Scd a eſt:quia eoꝛpa vehemen?
eleuata cadere nõ poſſunt: qa ome q& cadit ſolum non ca/
dit qa graue:ſed qa a terrena attrabitur regione. Ateſtante

ſenteſun
nn auxli
nem toti
ſncdr

tonarat

no Ltern
lciul

Autlirt

alſinbi
ne Kunſe

elenaden

ſaſpeen
Cepetmnedia
d cupid
Pnt Kſa
Yucne
Pehed⸗
ellunip
ſancti de
bus in al
duleius

ſee mediz

tones at⸗

Nae ener⸗
ſintvtſu

tn 1
ſeitur ⸗
biles inte
limü bi
tho.cdic
ſimili
nunode,hal

d.
Dum
6 Unui
nunhen
et
tpenddi
bter nn
n dotcn
ndrmlewel
minztolont
Contader;
miſſimun e
pnaturanmd
xwripſir
nmi ofn

irerueſſonte

te wo mer
nimmeſentan
uralſuepie
trbulatiord
Ooſtoms
rtats duin
wetatst
8 C P-
por⸗ Apo
egonen ili
ignmnizi

ntinn M
lemaltiy
8 Atturrs
Nretin 1
gnſeruripke
Etirnn,
Nt nn,
mmn,
unrul,
N

3
nm
I tane
N

1

Titulus Decimus
omentain tctatu de naturꝰ locox. Nũc aũt ſic ẽ/& coꝛpuis
eleuatũ puta mons aliqᷓ q; turris dato ꝓ ypoſtaſim a aceſ⸗
ſo valde eleuant᷑ & elongant᷑ cuiꝰ elogatõis ob cauſaʒ a ter/
reſtri non poſſunt attrahi regione· ergo nec ꝓconſequẽs ca
dere. Sed tüc pꝑ ſtellataʒ regionẽ ſanctoꝛe collegiũ figuratur

Ram ſiẽ vna ſtella hm ſuã a Pmo ente impoſt itã actionũ cõ
plente && ꝓficiente actionẽ tota ſtellaꝝe ↄgeries ceſareſqʒ cõ /

uenit & geurrit vt trib demonſtrat augmentationibo. Aka

biciꝰ in theo planetaꝛe. Sic nimixe ꝑ omeʒ modũ vno ſubue
niente ſanctoꝝ fideli hoĩm: & deuota tota ↄuenit & ↄcurrit

in auxiliũ celeſtis concio. Sic patet ergo ꝙ ꝑ ſtellatã regio/

nem totũ ſanctoꝛe collegiũ figurat᷑. Et tũc axpplicet᷑ ſie. Coꝛ

da itaq; bumana ꝓ deuotionis ac oꝛationis frequentiaʒꝭ ad

fanctoꝛe collegiuʒ eleuata. violenter ſ. anctoze oĩm ſuffragio

Ge tenoe atq; auxilio a fauoꝛe a caſu & ruina in peccatuzʒ ac
in moꝛt? eterne ſuppliciũ a calũnia oſeruan? D Ariſto

in li / ꝓpbleu· In domibo in quibo in alto repoſita fuerint vaſa

vacua valde reſonãt ipſe voces. Quiꝰ cauſa eſt: qa vacuuʒ ẽ

cauſa mediũcʒ audiendi. Sz tũc ꝓ vaſa vacua ſancti dei figu

rant᷑ Nam ſiẽ vaſa vacua crepãt frangunt᷑q; ſaltãt in ig⸗

ne· quemadmodũuũ patet in olla vacua poſita circa ignem qᷓ

vtiq; ſi plena aqᷓ fuerit integra ꝑmanet illeſa vacua autẽ
crepat media circa ignẽ poſita. Sic reuera ꝑ oĩa ſancti dei in

coꝛde cupido & auaro admodũ ignis valido inflãmato cre/
pPant G ſaltant qntuz ad cõdignam abhominationẽ 2 ꝓPfu/
gationẽ in qᷓntum ipſi ſancti ab immũdo cupido q; homiĩe

ꝓ erepationẽ a ſalutationez ingratitudinis & ↄtemptus re-
pellun? pariter a& fugan? Sic ergo patet ꝙ per vaſa vacua
ſancti dei figur ant. Et tũc applicet᷑ ſic. In codibo itaq; in qiu
bus in alto id eſt honoe habent᷑ ipſi ſancti voces mentales
dulcius reſonãt. Nam ſiẽ in vaſis magis reſonãt ipſe voces

ſic mediantibo ſanctis in dei auribo magis intonant nr̃e oꝛa/
tiones atq; voces a bene ꝗtem dicunt᷑ vaſa vacua:ꝗa a iau/
de ac veneratione nta ↄdigna penitus alieni vacui & inaneſ
ſunt vt ſuß E Auicẽna ſuoꝛe mineraliũ li. In altis mon

tibo & in aquis ad auſtze fluentibo.& in valde ꝓfundis fon/

tibo ac in locis PDumentibo ſ & in vallibo & in oꝛtis auxꝝ na/
ſcitur & nobiles margarite. Sed tunc ꝑ aux ac gẽmas no-
biles intelligimꝰ ſanctos dei. Nam ſic̃ aux in igne coloꝛẽ ᷣ

fumũ hẽ blauiũ & celeſtẽ teſtãte ↄmenta.Alberto in li. ſemi

tazc. òᷓ dicit ꝙ fumè auiri ꝓꝑ ignẽ reſoluti blauiꝰ eſt coloꝛi q;

celi ſimilis: a ſiẽ ipſe gẽme nobiles in vna terra:a in vno tꝑe

maioez habẽt efficaciã virtuteʒ in alio vero terra a in alio

Titulus B
tpe minoꝛẽ. vt dit 9mentatoꝛ de natura locoꝛe· Si nimize ſan /
cti dei igne deuotionis nr̃e aduſti in fumum reſoluunt᷑ atq;
2 ipſi ſancti vno tꝑe·a vno loco maioæẽ in nobis oſtendunt
efficaciã é vtutem ꝙ in alio tpe atqʒ loco. Sic ergo patet p
P auꝛe a nobiles margaritas ſancti ſigurant᷑ Et tũc applice⸗

coloꝛẽ celi & blauiũ id ẽ celeſtis gaudij nobᷣ obtentiuũ · Sed

tur ſic. Sancti itac; dei ocipiunt᷑ ꝑ deuotioneʒ. && naſcunt᷑ p

ↄdignam laudis·e obſequij executionẽ in ſolis coꝛdilo mũ

dis & puris altis montibo cõpatis. In flumibo ad auſtze id
ad deuotionẽ atq; ad amoẽ vergentibo in valde pfundis

& humilibo fontibo id eſt coedibo in locis roꝛe celeſti humẽ/
tibo · in vallibo penitentiũ in oꝛtis ꝓficentiũ vt ſup B

Phs in ꝓbleu. Vnus homo in nocte timidiis- plures vero

ſimul cõſtantes audaciſſi mi nocte ſunt. Per que dat᷑ intelli
gi ꝙ vnus ſolus in nocte pᷣſentis vite homo timidus eſt. &
merito timidus eſſe dẽt· ꝓlures vero hoĩes id ẽ hõ pia deuo/
tione ſanctis firmiter in ſeꝑabiliterq; cõiunctus· bic inq; hõ
audaciſſimus eſſe debet G Amð. in exameron li.x. Sepi
us hoc noſtris euenit temporibꝰ ꝙ; auis ab aue anxiata cõ⸗

fugit ad hominem in nemoꝛe tranſeuntem. Per que datur ĩ

cum anxiatus fuerit malis vanitatis & miſerie a quocunq;
ſibi aduerſario homine atq; hoſte mox· vt fugiat ad homi⸗
nem id eſt ſanctoꝛe aliquem pia mentis deuotione neceſſe ẽ
& declinet HNotandum qd vt refert Piinius in ſpecu
lo naturali. Canes aduenientes poſt ſe voces hominum
clamoæes ipſam mox ſeram velocius ac auidius inſecuntur.
Per que datur intelligi: ꝙ canes predam celeſtem inſequen
tes cum voces fauoꝛeſq; ac oꝛationes ſanctoꝛum ſuffragari
nouerint: mox audacius inceptum vite eterne meritum cõ⸗
mitantur I Tharentinus in tradlatu de effectibus in na /
tura. Cunq;ʒ mirice flozuerint in deſerto:annus bonus fer /
tilis conſequetur. Cuius cauſa in hunc moduz a predicto
philoſopho aſſignatiir. Mirica inquit herba eſi ſicœa ſteri /
lis atq; arida:a ideo nunqᷓ; floꝛet niſi exſiccat ipſa fecunditaſ
ſterilitas quoq terre. Cuius ratio eſt:quia hm conmenta/
toeem ſuper tercio de celo & mundo. Atus exceſſiuus non.
ſolum in materiam ſubiedtam: ſed etiam in materiam alie/
nam ſuam actionem exercet nimium vehementem. Nune
ergo ſic eſt. ꝙ dum fertilitas ſeu bonitas in terrena habun //
dauerit regione. non ſolum in materiam ſubiectam id eſt fe
cunditatis ac fertilitatis ſuſceptiuam: ſed in materiam alie /
naʒ atqʒ feciinditatẽ a fertilitatis exꝑptem ſiiãq; abũdanter

telligi ꝙ homo qui in oꝛe auis adeo euolauerit per pecatuz

Decimus

—

Citu
goen
ſi ſceu⸗
ſcpmt
incetnl
tideſtn
etra nar
Atut
di ſuch:
urinaaex
n pumo
Goltutin
einctie
Dpoltio
ntado⸗
P
les ſech.
lrſttle⸗
nisſeurn
toſeulo⸗
6dum vend
uchplt
ſdiipa
afficie
ſtnkacſas
ſdad
1on
mumnng
dand
crimoſ
foeatio⸗
(lis vir
piter .
re fertile
ſöflanti
aduple
fandſ⸗
ſlate ne
in 46 m
recitat
kapti fl
teealid a
entis n
duſism

eei
wrofminst
naummmdi
Staemud
megrdnti
uueri,
Nrtlqoon
tigited dont⸗
aonore nertſe
tDimusinfun
ess onnnuni
udusirſeun
ndeſtmninr
Qrnmm üftnn
vinhonn
Imnp ali,
rooipteoa
rlliriſteti
rpaſeundit
umconmen
1 autſunn⸗
nin mutemn

SS

W .

Titulus —r Decimus
vigoꝛem ꝑpiter a virtutẽ. Patet itaq; ex p̃habitis ꝙ dum mi

rice floꝛuerint in deſerto annus bonꝰ & fertilis ↄſequat᷑. Sed

tũc ꝓ miricas intelligunt᷑ non immerito ſancti dei:nam ſiẽ
mirice naſcunt᷑ in ſola terra ſicca calida mõtana in ſemĩa
ta id eſt nõ culta. Teſtãte plinio in ſpeculo naturali ꝗ dicit
Terra nanq; ſicca & calida montanaq; & inculta miricaxe
& eſt herbarũq; inutiliũ ꝓductiua. Sic nimiʒ ꝓ omeʒ mo /
duũ. ſancti dei ꝓ fauoꝛẽ ſui auxilii. maxime radicant᷑ & naſcũ
tur in coꝛde ſieo ab humoæe vicioꝛe. calido in dei dilectione
oĩm ꝓximoe mõtano id eſt eleuato a ↄcupiſcentia terteho
in cultu nõ ſemĩato ſemine vicioꝛe. Sic ergo ptʒ ꝙ ꝑ miri
cas ſancti dei ſignant᷑. Et tũc applicet᷑ ſic Cunq; itaq; ſancti

dei P collationẽ ſui auxilij in coꝛde deſerto a peccato floꝛue

rint & deuoto· iam ex hoc ipſo felicitas vite ꝓpetue ↄſequet
K Coõmentatoꝛ auerrois ſuꝑ li· de plantis ariſto. Arbo

tes infructuoſe fructuoſis arborib⸗ cõplantat e mox efficiũ⸗

tur fertiles a fecũde.Sʒ tũc per arboꝛes fructuoſas ſancti ho
mes ſigurant᷑. Nam ſiẽ plante fructuoſe fecundan⁊᷑ per ven
tos ſedulo ſe ꝑ flante ·teſtãte phᷣo in vi:anĩalium li:qui dicit
ꝙ dum venti cõcuſſerint valde & mouerint ipſas palmites
fructꝰ plantaʒe atq; arboꝝe multi erũt. Sic nimiʒe per omeʒ
modũ ipſi ſancti a deo grati facti ſunt ꝑ ventos tribulatio⸗
nis afflictioniſq; varie & diuerſe. Sed tuc ↄuenienter per in /
fructuoſas arboꝛes homĩes figurantur. Nam ſiẽ arboꝛes in
fructuoſe feciindant ꝑ fumi appoſitionẽ: per aꝗᷓ influxionem
Pfo ationeʒ vt recitat heophilꝰ in tractatu diuer ar. Sic

nimize ꝓ ome: modũipſi peccatoꝛes homiĩes diuinitꝰ fecun⸗

dant᷑ p fimi feditatis ac vilitatis applicationẽ per aꝗᷓ ſeu la-
crimoſe ↄditionis a deo influxionẽ.& ꝓ coꝛdis triplicez per/
foationẽ. Et tunc applicet᷑ ſic. Peccatoꝛes itaq; homiĩes ſan⸗
ctis viris ꝓ deuotio nis vinculũ ſeu ãminiculum cõplantati

Piter ee annexi mox ſpiritualiter efficitint puta in bono ope

re fertiles & fecůdi .ρPs in li ꝓbleu. Ventis penitus
nõ flantibo eo ãno naufragia accidũt varia & diuerſa. Quiꝰ
cã diiplex a phis aſſignat᷑. Ait enĩ Hermogẽs ꝙ; ventis pce
flantibo mare ꝗeſcit a ſtat In mari aũt ſeu in aq qᷣeſcente a
ſtãte naues ꝓfundius & citiꝰ ſubmergunt. Quiꝰ ratio ẽ:qa
in aꝗ mota & fluẽte violenter rapit᷑ & deducit ipᷣa nauis· ſic
recitat Auẽpice in tractatu de ſpecie mũdi dicẽs. ꝙ in aqua
rapti fluente tardiꝰ ſubmergi? lapis iniectꝰ quã in aꝗq́ᷓ ſtan
te· alit aut argumentatꝰ ẽ Auicebrõ li:fontis vite qui ait. q
ventis nõ flantibo mare nõ expurgat᷑ a vapoꝛibo: ſ intraſe
cluſis mare aũt cũ expurgatũ minꝰ fuerit mag itumeſcit

R N—n b

Titulus Decimus
eo ꝙ cũcta elemẽta expurgata quieſcãt. Coꝛ aũt ↄtimie intu
meſcat aτι quẽadmodũ in:ij: methe. dẽ mare aũt intumeſcẽs
naufragiũ efficit. Sʒ tũc ꝑ ventos ſandos cõuenit deſignari

Tum qda venti ex mari ſeu ex littoꝛibo marinis euentant᷑. vt

ꝓbat ↄmẽtatoꝛ auerrois ĩ ni. methe. Sic nimize ꝓ oĩa ſandi
dei ex mari tribulatõis afflictionis q, varie deuenerunt ad
littoꝛa & ad gaudia felicitatis eterne. ũ qa ſiẽ venti ymbreʒ
efficiũt a adducũt . teſtãte ꝓh̊o in ꝓbleu:ꝗ ait. Einis vẽtoʒe
ymber ẽ. Sic reuera ꝓ omia ſancti dei adducũt ymbrez oſo /
lationis ac refrigerij ſuperni. Tũ qͥa ſiẽ venti iugiter flãt cir⸗
ca terrã teſtante plinio in ſxenatu: qui ait ꝙ venti nec flant

ſurſum vſus celũ nec deoꝛſuzʒ verſus terrã:Sic ꝓ locũ a ſimi /

li ſancti viri ſua interceſſione fideli ſemꝑ verſant᷑ circa traʒ
vite ac ſtatꝰ nr̃e. Tuz qꝗa ſiẽ venti valde exſiccãt iuxta illud
ꝙ ait ariſto/in ꝓbleu. Exſiccant inquiẽs venti magis q́; ſol
Sic nimie ꝑ ome modũ ſancti dei exſiœãt in nob humoꝛẽ

omis puitatis & malicie ac aquã tribulatõis afflictioniſq;

mũdane Sic ergo patet ꝙ ꝓ ventos intelligimꝰ ipſos ſan⸗
ctos.Et tũc applicet᷑ ſic. Sanctis itaq; dei ſua nos immenſa
gẽa nõ ꝑ flantibo naufragia accidũt coꝛpis e anĩe varia
diuerſa τ+ vt ſuß M Nota ôdem ſunt qui dium ſemel

aut bis aut tercio ſanétos inuoc auerint nec exauditi fue⸗

rint ampliꝰ inuocare & exoꝛare deſiſtunt & tales aſſimulan
tur leoni qui p̃dam quã tribo nõ apprehendit ſaltibo dmiit /
tit · & ampliꝰ ꝓſequi venariq; deſiſtit.vt refert yſidorꝰ in hi/
ſtoꝛis naturalibo. Qu ãobrem & tales moꝛe leonis moꝛiunt᷑
qui vtiq; dũ moꝛit᷑ amariſſime ꝗdem ploꝛatatteſtãte Amb᷑ᷣ.

in ex amerõ:qui ait ꝙ cignꝰ moꝛiẽs ameniſſime cantat. Leo
aũt moꝛiẽs amariſſime ploꝛat· Sic nimize homo ſancctis in,

gratꝰ in oatione ꝓfiindenda ad ſanctos nõ pſeuerant · ſ̃ in
ipſoꝛe auxilio intercedentibo deſperans tandem moꝛiẽs ama

riſſime eternaliterq;ʒ ploꝛabit NThemiſtius ſuper cio

de anima. Vox humana verſus altos mõtes repercuſſa va/
lida efficitura tanq́; plures voces ſibi coꝛeſpondent es facte
ſint ab omnibus eſtimantur. Cuiꝰ quidem effectus a echo
mis vna eſſe cauſa ac eadem comprobatur. Sed tunc per al/

tos montes ſanctos ↄuenit deſignari. Nam ſiẽ ad altos nobᷣ

puenientibo montes ceſſant vẽtiſic ꝓomia. Cũq; tota mẽ
tis deuotõne ad ip̃os venerimꝰ ſanctos dei:mox ceſſant ven
ti tribulatõnis periculiq; mũdani. Et tũc applicet᷑ ſic. Vox
itaq; nt̃e metis reꝑpcuſſa vſus ſanctos ad ſoliũ creatõis va
lida obtẽtacq; efficit᷑ a ac ſi multe ſimul facte ſint miſercoꝛdie

(nl

ſpckor
iCn
ncot
gih
leenp⸗
pldie te
h ti
ſeſweſe
ſeckeli
ſin .
wmbii
t aeedi

popt

nteſtg⸗
flans20
tewltoſ
niteſi
ſtokymh
nndoffnun
Gtümadr
iskegoon⸗
litenſaig

Rdümagl

Ndew
Nhd
Intenſun
dia noc
gis alge
iamintr
pfeden
ſuperter
80 wiete
btüfrig⸗
ehadi

2 fugti⸗
dund Ji⸗

eleſtes
ri. Gjĩ
Häſeg
nec & 46
ſpi der

1

lmrs
icher⸗
n
Aimi ctan
ratumni

—L .
in nobbong;

. 4 „☚ 16
Safflictonge.

inposſr⸗
nos immenti
nie varia &
ldum ſenel
Nuuditifue⸗
SAumulan
Atio dumt
orismwoin
cMite
recanttli
noſmansn
Naumm
nmani
nsſiin
Gnnuli
mmsfoͤr
187
wne. N 1
O Atosno
icgtoun
Nevr
ceiſe
ieuin
rnim

Titulus Decimus
ſanctoꝝ aure felicit inualeſcũt O Auicẽna de diluiiijs
liij. Cunq; ſtelle in aqs dominan?. accendunt diluuia illo
ãano accidit moꝛſ q; ĩ cũctiſ viuaticiſ ſeu vegetabili bo nature
Sʒ tũc ꝓ ſtellas dnantes aꝗs ſancti dei figurant᷑ Nam ſicut

ſtſelle ſemꝑ agũt in iſta inferioꝛæa a copalia niſi iſta copora
ad actõe; ſtellaxe in diſpoſita fuerint a inepta. Tũc enim ipᷣa

coꝛpa celeſtia nõ agunt in inferioza. a hoc nõ eſt ex defectu
ſtellaꝛo ſeu coꝛꝑm celeſtiũ:ß in diſ poſitõne inferioꝛe coꝛꝑpm

vt oſſẽdit ptolome alma imj. Sic nimize ip̃i ſancti dei ſemꝑ
ſtia celeſti vtute agũt in ſubiectũ mentis nr̃e·niſi ſubiectuʒ

nẽm indiſpoſitũ ad tã feliceʒ ſanctoꝛe actioneʒ fuerit & inep /
tum. Et tũc applicet᷑ ſic. Cunq; itacq; ꝑ ſubtractionẽ gr̃e ſue
nobis occidũt ſancti dei mox diluuia tribulationis imo
ris accidũtmoꝛſq; peſtilentia aĩe a coꝛ piſq; ↄtingut PB
Theophrali· ↄmentato. Regiones celeſtes valide inflã⸗/
mate frigꝰ magnũ efficiunt circa terrã. Quiꝰ cauſa eſt quia
frigus a caloꝛ ſibi naturaliter olierſant᷑ atq; vnũ ab altero
repelli? & ſigurat Begiones itaq; celeſtes vehementer inflã /
mate frig? aeris pellunt verſus terrã ſua caliditate. Et ideo
ait płᷣs inij meihe. ꝙ frigoꝛa & venti idem finiũt id eſt eodẽ

modo finiun?. Frigoa etenim valde mox finiũt: quia indi⸗
cant iam actu eſſe reſolutionẽ frigoæis. caloæẽ in ſuprema

2

aeris regione ꝗ quidẽ caloꝛ frigus ad interioꝛa reuerberat.
Intenſa igit᷑ vaide frigoꝛa caloꝛẽ adeſſe ſignãt· & ideo frigoꝛa
du magis ſunt intenſa magis ceſſant quẽadmodum & ipſi
venti. quia hm phᷣum magni finüt id eſt dum magni ſunt
otinuo finiunt. Quiꝰ etiã ſignũ eſt: q ait gus in li.· ꝓbleu
Intenſius inquit frigꝰ eſſe oſtendit᷑ oꝛiente ſole quã in me⸗
dia nocte. Cuiꝰ duplex ratio aſſignat᷑. Prima eſt:qa dũ ma
gis alget magiſq; friget qd pfecte infrigidatũ eſt: qua: qc
iam intrigidari incipit. Oriente aũt ſole ipᷣa terre regio im,

pfecte infrigidata eſt· hoc ꝓpter diuturnioꝛẽ lationẽ ſolis

ſuper terr ã. In media aũt nocte infrigidat᷑ ergo intenſi? fri /
gꝰ oꝛiẽte ſole ẽ qm media nocte. Scd a ratio ẽ: ꝗqa ſole oꝛiente

totũ frigꝰ ab oꝛiẽtali regione caloꝛe oꝛiẽtis ſolis ad regiones

nte habitatõnis vſus oeizõta atq; climata emiſperij nti pellit
a fugat᷑.a pꝓcõſequẽs tũc frigoꝛa nĩ̃e regionis validiꝰ inten/
dun=. Sic nimixe ꝓ oẽz modũ ẽ im ꝓpoſito. Regiones nanqʒ;
celeſtes vehement᷑ accẽſe:frigꝰ intẽſuʒ valde efficiũt circa t/
rã. Sʒ tũc ꝓ regiones celeſtes ipos ſanc tos ↄuenit deſignari
Nã ſiẽ celeſtes regiones : nec ꝓticipãt nec de aere nec de tra
nec de aq̃:ſ ſolo ⁊ petuo infoꝛmant᷑ igne Vt ꝓbat ↄmenta
ſuꝑ·ij de ce. a mũ · di. In regione etenim celeſti aer nullus eſt

„ n
X

Titulus Decimus
inꝗntuʒ aer niſi ſub ſpecie ipſiꝰ ignis repugnat etiaʒ nature
Pſiꝰ ire ad tantã diſtantiã eleuari. puta ad ſublimitatẽ cele
eſtiũ regionũ. Sʒ nec ipᷣa aqᷓ vlla vtute eſſe poterit ĩp̃dicta

regione/ergo ptz ꝙ vbi aq & ignis ibi Pugna natural. In ce

leſti aũt regione pax a trãquillitas ſempi᷑na. vt in de pomo

ps aſſerit. Relĩquit᷑ ergo· ꝙ ſolꝰ igniſ maneat in celeſti regi

on e. Sic nimix ipi ſancti ne ia; ꝑticipãt de aexre mũdane
inſtabilitat? a vanitatẽ: nec de tra cupiditat ſeu Sraiutate:

neqz de aqᷣ cuiuflibet illicite voluptatis.ſed ſolũ modo infoꝛ
mant igne diiune & ppetne caritatis. Sic ergo ptz ꝙ p cele/
ſtes regioneſ ipᷣos ſanctos dei ↄuenit deſignari. Et tũc appli

adaIUEä?9 —2 „ * — „ . — * . . 6
cet᷑ ſic. Sancti itaq; igne nẽ̃e deuotõis ac œatõis miſtice in.

flãmati ſua adeo collata vtute in tra coꝛdis nt frigꝰ effici /

unt oſolatõis refrigerij ſempi᷑tni Q Notandũ aũt qᷣ
vnũ ſolũ lignũ difficuli acendit difficulter ardet plura ve

ro ligna applicata ſimul ignẽ efficiũt copioſuʒ. Per ꝗᷓ dat᷑ in
telligi ꝙ hõ ſolꝰ difficullter in amoꝛe dei aæẽdit᷑. difficulter
ardet · niſi ip̃e ꝑ mẽtis deuotõeʒ & ſanctoʒe per ſediilaz apud

deũ interuẽtioneʒ felicit moꝛe lignoꝛ pluriũ cõplicenꝛ B

Notandũ ꝙ ex vẽtis ſibi obuiãtibo in alta aeris regione ge⸗/
nerat᷑ tonitruũ atq; fulmẽ vt ꝓbat ↄmẽtatoꝛ ſu P nj met he·

Per ꝗᷓ dax intelligi ꝙ hoĩe a ſctõꝛe aliq;ᷓ illo ͥdẽ p laudẽ fre//
quẽtiaʒ iſto vero ꝑ interceſſionẽ a ꝓtectionẽ ſedulã ſibi min
tuo a felicit᷑ obui atibo:mox tonitruũ ſpũale effici qd qde
tonitruũ ex pte homĩs ẽ intonãs in celis oꝛatio& ex parte
ſancti terroꝛ incuſſus hoſtibo:ß fulmeʒ emittit ex ꝓte qᷣde;
ipſiꝰ ſancti ſubueniẽtis mĩe & ↄſolatõis ex pte homiĩs ad
ſanctũ accedẽtis vere a pfecte dilectõöis S Notandũ au
tezꝝ ꝙ ex colliſione excuſſioneq; lapidiſ ↄtra lapidẽ aut ferri
otra lapidẽ elicit᷑ ip̃e ignis. Pec ꝗᷓ dat᷑ intelligi:ꝙ; ex colliſio⸗

ne ſpũali ꝗᷓ fit ꝑ tactũ deuotõis & oꝛatõis ipſius peccatoꝛis

homĩs ad ſanctoꝝe aliquẽ beatitudinis patrieq; celeſtis eli⸗
cit᷑ ignis et᷑ne ↄſolatõis diuine dilectõis ¶ Notandũ au

tez ꝙ vt teſtat᷑ płᷣs in·nj.methe.Fulmẽ factũ in auroꝛa id eſt

oꝛiente ſole piculoſiſſimum ẽ. Quiꝰ ratio eſt:quia talis igniſ
diu in nubibus latuit. & ip̃m tale fulmen ipᷣa nubes accẽdit
toto noctis tempore a gignit᷑qua ꝓpter foetiſſume dem fe
rit Per que dat᷑ intelligi ꝙ peccatũ cõmiſſum in auroꝛa id ẽ
in nocte aut in die ſantoꝝ quoꝛocũq; piculoſiſſimũ ẽ. Nox
aüũt ſeu dies ſancto feſtoꝛq; ſacroʒe auroꝛe non immerito
con pant᷑ quia in auroꝛa ſol oei tur pluuia ſequitur langui/
dus releuat᷑. Sic & in nocte ac in die ſanctoꝛum feſtoꝛumq;

ſacrorum xp̃s cum tota ſua oꝛitiix gratia. pluuia ſequiturx

—

Citul
it,
tiin
gmid
co de
beqda
reire
paſen

rußt

niente.
mpyt
plie ſi
turputa
(Aectia
matsc
obſtat
Kuerunt
pitci al
dp mos
Gleſtino⸗
☚
ſücon⸗
RAA
ddit
ſtium
de ger
togi
plone⸗
Siem,
nemn ve⸗
Uttu
Pkatitud
ſen
ng
ad ſed⸗
cptin

elt 1
pis
ſautin
dee mim.

Luinn
tinnnn
intt: c
Dnt ödi

Nnne

e
N .

d Nnn
A ſagnng
tgophonn
mnüibtüig
öisnitn
ſotmndüi
tardtoine
iyeini,
dit diffialer
lellng
pcnt N.
Nungonege
areaknt
ulydiatn
lggaroli
piuswrrutns
nugebi 4
erla
zurmnde
utlign
ubes Modd
ſme Shnn,
uin utenh
hmüe
enon mih

un l

Anetrunch
uin glutt

—

—

=ͤ

—

=
—

Titulus

Decimus
id eſt oſolatio ꝓtectioq; diuina languidꝰ ſeu peccato cu
tat᷑ iniceſſione ſanctoꝝe ab omi coꝛꝑis a aĩe moleſtia miſeria

q; mũüdana V Tharen. in tctatu de effectibo in nat᷑a. In

loco deſerto & incẽdioſo idð ẽ in qᷓ factũ aliqñ ẽ incendiũ her

be ꝗᷓ̃daʒ naſcunt᷑:q̃ᷓ ſua vtute aptiue ſunt oĩm ſeraxe. cuiꝰ cãʒ

reqre ca de veritate. Sʒ tũc ꝓ herbaſ huiuſmodi intelligunt᷑
ipſi ſancti. Naʒ ſiẽ p̃dicte herbe nõ flœẽt nec fruètificãt int⸗

raʒ.ſ folia ſiia inclinãt & ponũt in tetrã. & radices lõgas fi/

gũt in terra vt recitat pᷣdictus płᷣs. Sic ꝓ oĩa ipſi ſanèti nũ⸗

ꝙᷓꝙ in hoc mũdo appetitu a deſiderio floꝛuerĩt:h folia ſue ꝓte

ctionis inclinãt mẽti deuote homĩs radices ↄſolationiſ ꝓp

fundiſſime largiſſime q; figũt in aĩaʒ peccatoꝛis. Sʒ tũc ↄue/
nienter ꝑ locũ incẽdij deuota anĩa figurat᷑.Tũ qa ſiẽ locꝰ in /
cendij rubeſcit:fumeſcit caleſcit:ſic deuota aĩa c. Et tüc ap
plicet᷑ ſic. Sancti itaq; dei in deuota a grata ſibi ania naſcun
tur puta ꝑ graʒ:qꝗᷓ vtiq; ſancti nobᷣ ſunt ſuis interceſſiomnibuſ
celeſtis ianue apertiui X Galieſecre. li.i.Eſt q das genꝰ
moetis qꝗ a coꝛpibo celeſtibꝰ impmit᷑: huic nulla medicia
obſtat. Et ideo ait ↄmenta.ſuꝑ de moꝛte a vita. Oc in firma
ti fuerunt ex vicio moꝛbi qliſcunq; medicine bñficio curari

pñt:cũ aũt infirmitas aduenerit ex impᷣſſione celeſtiũ coꝛ/
poꝝe moꝛs nequaꝙ poterit declinari Et iſtius cã ẽ qa coꝛpa
celeſtia oẽs res inferi oꝛes in certo ↄſtituerũt numero ẽe mẽ

ſura. Sʒ tũc ꝓ copa celeſtia intelligimꝰ ipſos ſanctos. Naʒ
ſiẽ copꝑa celeſtia a cœruptibilibo inferioꝛibuſq; coꝛporibo ni
hil aliud recipiũt niſi ignẽ. teſtãte ↄmenta · ſuꝑ de ce:ee mu·

dicit · ꝙ nullũ elementoꝝe aut elemẽtatoꝝe in regionez cele/

ſtium ferri pĩ: niſi ignis eo qdem modo ꝗᷓ oſtẽdit płs in ii:
de gene cœrup. di. Ex terra qdem aq ex aꝗᷓ aet. ex aere ve /

ro gignit᷑ ipe ignis: ꝗ quidẽ ignis in infima nõ pmanet re/

gione ſj ad igneʒ naturaliter fert verſiis celeſtiũ regionum

Sic nimix ſancti dei nil a nobis deſiderãt · nil recipiũit miſi ig
nem venerationis deuotioniſq; adð ſanctos ſedule cõſtantie·
Et tũc applicet᷑ ſic. Moꝛs itaq; ſeu vindicta homĩibus ob in /

gratitudinẽ illata ſanctis pariter & inflicta irrecuperabilis

cenſeat᷑ nulla ſanabilis medicina V Ariſto in ꝓbleumia
CQunq; valde ledimur qcunq; leſione coꝛporis q; doloꝛe tria
ad ſedandũ doloꝛem facere com ꝓbamur.Primũ ẽ ꝙ dentes

cõprimimꝰ. Scdm qꝙ oculos claudẽdo oſtringimus. erciuʒ

eſt ꝙ faciẽ verſus celũ leuamꝰ.Sʒ tũc per leſionesꝭ coꝛpalem
co ꝑpis leſio puta ſpiritualis intelligit᷑ ipſiis mentis. Nam
ſicut in leſione coporali ſanguis cõfluit & caro intumeſcit.
Sic nimiʒe per omeʒ modũ in leſione ſpirituali ſangiiis pctĩ

confluit & tumo elationis & ſuperbie intumeſcit. Et tunc

ↄuenienter per celũ ſanctoꝝ collegium figuratur. Nam ſic
celum vndicq; reſpicit ipſam terram niſi achia interpoſita fue

rit obtegens ipſam terram · Sic reuera per omnia ſanctoꝛu;
collegium omniũ vndiq; pietatis oculo reſpiciunt coꝛ hu-⸗
manum.niſi aqua interpoſita fuerit vicioꝛe. Et tunc applicee
ſic. Cuncq itacq; ledimur doloꝛe coporis ſiiie mentis:tria fa-/
cere nos opoꝛtet· ad ſedand am omnem leſionem pariter ez
doloꝛem. Primum eſt vt dentes coꝛdis in oatione atq; lau /
de ſanctoꝛtim comprimamus ſpiritualiter & fotiter. Secun
dum eſt vt ocillos deuotis ad ſanctos lacrimis conſttinga,/
mus. TWercium eſt vt caput atq; totam mentis intentionem
ad ſanctoꝛum viroꝛum collegium erigamus Z Plinius
in ſpeculo naturali. Cunq; arbores que in fundo maris ſüt
gummi ſurſum iecerint. Hoc quoq; ipſi conſpexerint piſca

toꝛes mox ad piſcandum exeiint ſciẽtes ſe piſces in copia pi/
ſcaturos. Cuius cauſam aſſignat plinius vt ſupra di. Degu

mi inquit talium arboꝛum piſces veſcuntur. ideo quam
diu guümi adheret arboribus. ipſi piſces confluũt illuc·e in
fundo ſedulo qᷓdem manent. Piſces aũt in fundo exiſtentes
piſcatoibo rari ſunt. econtra aũt dum gũmi predictare ar/

borum defluens ſurſum fertur:mox piſces inſecunt ſupe/

tioꝛem aque ſuꝓficiem petũt& percõſequens facilius capi/
un⁊· Hunc igit᷑ piſcatoꝛes per expientiam agnoſcẽtes effectũ

G& ̊ in ſuꝑnatatione gũmi marina?e arborum ſuꝑ aꝗs ad

piſcationis actum accelerãt & feſtinant Sed tunc per mati/
nas ar bores ip̃i homĩes figurant. Nam ſicut marine arbo/
res in fundo maris non naſcunt᷑ in terra ſeu ĩ fundo terreo

ſed ex ipſis que in fundo maris ſunt fontibo vt oſtendit cõ
mentatoꝛ ſuꝑ libʒe de plantis ariſto in ↄmento vbi ait. De
plantis natis in aqua ê& in terra a quibuſdam impoſſibile

tamẽ crediẽ plantas in aqᷓ qualibet generari: quid tñ in hoc

ſit veritatis requirat̃ infra. Sic nimi per omia ipſi homies

non debẽt moꝛe marina arboʒe concaleſcere & cõnaſci ter,

renis tranſitozis q rebus vanitatis mundane:ſed fontibus
immergi debent ↄtritionis ee penitentie. Sz tunc ↄuenienter
per piſcatoꝛ es ipſi ſancti defigurantur. Nam ſicut piſcato/
tres naturaliter gaudent ſole teſtante phᷣo in libro ꝓbleu 4
ait· ꝙ ebrii a piſcatoꝛes: & hi qui circa mare ſunt naturali /
ter gaudent ſole. Sic xer omnem modum ipſi ſancti de natu
ra & ratione ſue beatitudinis & ſanctitatis gaudent ſole ppe

tue a lucidiſſime viſionis ſole ſplẽdide deuotõis. Et tũc
applicet᷑ ſic. Cũqʒ itaq; hoĩes ip̃i gũmi ſue deuotõis ſurſuz

4

Ctuln

erinti⸗
es ee
Seiſto⸗
ity gaud
oibys
aleſcere
tehmone
appati
. amvat
aleltree
ndinirer.
ode ſuas!
Prmitt
lsſpuma
Nesdedere
nle⸗
aeresin
tiniſenp⸗
Anetna
nitpsf⸗
leartbote
ginqut
djekeue
Agrunt
interdüm
ReW
N
des weᷣ
tant.
flucta
Oind
bomie
eſpled
doloer
de guer
Pbate
fhoe
main
iime
liqu
le b
osin
Nlieet

conſterer

imtentonen

2 Piris

domarsſt
elerntpi
incpu
14 diDon
do lan
Nilucnn
Nerſtents
n
Rrid
nsſwimud
Claneti
migt
turxern
ifundo een
toſtndti
obiat.
m imſhn
cimitr
Pfontus
eglerionte

ſutpſenn
1¹

hogha
rtnannt
rCide
. tie

Titulus Decimus

iecerint ſanctoꝛ ſuffragia imploꝛãdo mox ip̃i piſcatoꝛes ce⸗
leſtes exeũt ad actũ piſcãdi a vota nt̃a dno pſentandi Aà

Kriſto · in. vi· polliti. Delectabiles audire hmones ſuꝑ euẽ
tibo gaudioſis letis parit & iocũdis geſtaꝛ & pncipũ anti/
q oĩbo ↄuenit tã ſanis qdẽ vt ſanioꝛes ſint q; infirmis vt cõ
ualeſcere cito poſſint. Per ꝗqᷓ daĩ intelligi · ꝙ delectabiles audi
re hmones ſuꝑ euentibo geſtiſq; a virtutibo ſanctoꝛe & anti
ne patze omibo ↄuenit ta bonis · vt in ſua bonitate ſtabiles
q; maneãt atq; firmi. ꝙ lãguidis pecœ atoꝛibo · vt eo citiꝰ cõ
Uialeſcere valeãt a languoe ſui ſceleris a peccati Ba So
linꝰ in li·rex. Salices marine in marinis nate littoꝛibo dum
frõdes ſuas maris ſpume applicãt & inclinãt ipſas ſpumas
q̊s attingũt ſibi adherẽtes motu ſuo ſi urſũ pertrahũt· mox

talis ſpuma vtute ſolis viuificat᷑. & ad inſtar auis albe deci⸗

dens natare in marinis fludibo com ꝓpbat?t Ca Notandũ

hm Galienũ ꝙ agnꝰ caſtiis ẽ ſalix marinꝰ. Sʒ tũc ꝑ ſalices

marinos ſancti viri figiirant. Nam ſiẽ ſalices vbicũq; plan/
tant ſemper ↄcaleſcũt radices ꝗᷓ & frondes emittũt teſtante
gmentatoꝛe.Alberto ſup li · de piantis ariſto· ꝗ dicit. Per mi/
nia tpis ſpacia incaleſcũt ipſi terre ꝗdaʒ arbores atq her⸗

be:arbores qdem vt ſalices · herbe aũt vt cepe lilia q; e allea

in quibuſſibet humido loco repoſita radices effundunt.
Sic reuera p arbores ſancti figurant᷑. & per ſpumã homiĩes

deſignant?᷑. ¶ ũ quia ſiẽ ſpuma maris adherẽs littoꝛi ſiue tre
8 2 P

interdũ in lapidẽ permutat᷑ vt refert Auicẽna li.ſnoʒe mine ·

Sic reuera ꝑ omia homiĩes littoꝛibo accidie inſiſtẽtes ac ſo /

lis terrenis atc trãſitozis a caducis rebo adherẽtes in lapi

des vertunt᷑ id eit in obdurationes & obſtinationes permu
tant. Tum qa ſiẽ ſpuma in die albeſcit in nocte vero rubeſcit
flu ctante mari · vt dicit ph̊s in ꝓbleu:· Spuma inquit maris
ᷓ in die albeſcit in noẽte rubeſcit. Sic per locum a ſimili ipſi
Homĩes ꝗᷣ in die pᷣſentis vite albeſcũt mũdano decoꝛe lumĩe
& ſpleẽdore/ in nocte ſequẽtis vite rubeſcũt penalitate ꝓpetua
& doloꝛe. Vel modo oppoſito a hoc ſic. Ip̃i inꝗ; homines in
die guerſationis a vite vi
puritate in noéte aũt tribulatõis a anguſtie rubeſcüt in dei
feliciſſima caritate. Lũ qa faciliꝰ diſſoluit᷑ liqᷓſcit ip̃a ſpu
ma in frigoꝛe. difficiliꝰ aũt in caloꝛe vt recitat ↄmenta·ſuper
nj methe. Sic homo facilime in mortẽ in peccatum reſoluũ
2 liqueſcit in frigoꝛe dilectionis diuine· difficulter aũt in ca/
Ioe & eſtu intime caritatis. Sic ergo patet ꝙ p? arbores ſan,

Qcos intelligimꝰ·a per ſpumã ipſe homo figurat᷑. Et tũc ap/
plicet ſic· (unc; ergo ſancti dei frondes inclinant ſue gẽe æ

te ſancte albeſcũt in mũdicia 6&

E

Titulus Decimus
pietatis hHomĩbo exiſtentibo in mari huiꝰ vite mox ipſos ele
uare & mediãte dei vtute ſpiritualit viuificaret co mꝓban? A
Da Auicẽéna li:mineraliũ. Vapoees incluſi in terra ap/ Ato
petẽtes exitũ.ↄſtituũt altos mõtes Quiꝰ cãm aſſignat ppᷣs t
2. in ij· methe. di. Excluſione enim tre ipſiꝰ vapoꝛes ↄſtringun uI
tur a valide coartant: coartati aũt a compreſſi exalari appe/ iin
tuntcõprimentibo aũt ſe lateribo terre expcuciunt᷑ & exire züͤſe
nõ ſinunt?᷑· Inualeſcẽte aſit vapoꝛe tra violent eleuata in mõ/ wvodl
tem oſtituit᷑ a in collẽ. Et ideo ait ↄmentatoꝛ in ni methe iin
in quibuſdaʒ ꝓiicijs flumĩa exſicc ata viſa ſunt vno in ano Nleni⸗
2 fluiſſe in aiio. Cuiꝰ cauſaʒ aſſignãs dicẽs:q; interdũ exelu ng
ſione vapoꝝe terra eleuat᷑ eleuata aũit terra neceſſe ẽ aquã ſeu oden
fluuiũ declinare & ꝑ loca alia fluere.Sꝭ tũc ꝑ vapoꝛes inclu ð.
ſos in terra oꝛationes ſanctoʒe ſeu ipᷣos met intelligimꝰ ſan ep
ctos dei EBa Nam ſiẽ vapoꝛes incluſi in ſuo exitu vẽtoſ ſfſon
cauſant · vt ꝓbat płs in.nij.methedi.ꝙ; vapoꝛes incluſi dum ſtab
exeũt aerez cõmouent & cõcitant vehement᷑ aer aut ↄmotus fone
Vlterioꝛẽ concitat aereʒ aer aũt alteratꝰ in longũ & in latuʒ glltr
in ventũ ↄuertit᷑ Sic ꝓ omes modũ ſancti dei in terta coꝛdis erni
nti incluſi ventũ faciũt refrigeri ſempiterni. Sʒ tũc guenien rvy
ter ꝓ terrã intelligit᷑ co humanũ. Nam ſiẽ terra vndiq; na⸗ ghep
turaliter trahbit᷑ ad ſuũ centrũ id eſt ad ſinũ interioẽ ſuum enmate
q e& ꝓbat płs in de natura locoꝝ di: ꝙ tota cauſa ſolidi⸗ inge
tatis & firmitatis terre ẽ ꝑtium terre verſus cent iugis ſe: uor
dulac; attractio. Naturaliter nãcq; omes pꝑtes terre tendunt
ferunt᷑ a trahunt᷑ ad ſuũ cent. Sic nim ꝑ omez modũ co äczr
humauũ ſemp debet diuinitus trahi atq; allici ad centruʒ Necnd
beatitudinis eterne ſue ↄſideratõis intime. Et tũc applicetur mai
— ſic. Sancti igit᷑ coꝛdi nto per deuotione: inciuſi pariter & af⸗ deac⸗
2 fixi mõtes ↄſtitiuint premij ſempiterni RBa Ppus in nj. iedr
methe. Vapox exalatꝰ e mari verſus aeris regionẽ:niueʒ de⸗ woni⸗
ſcendente m liquefacit: in ſpeciem aque totaliterq; reſoluit H
Quidẽ ſignũ eſt ꝙ in mari occeano & mediraneo nuncq ca/ niy
dit nixteſtãte ↄmentatoꝛe vt ſup̃ qui dicit ꝙ nunqꝙ in mari a
ningat atq; pluat. Predidte aũt cauſe effectꝰ tangit in tcta / ſch u
tu de impᷣſſionibo aeris vbi dẽ ꝙ nix reſoluit᷑ a duobo· viz a “
calido & humido. Vapoꝛ aũt euaporatꝰ e mari calidꝰ eſt ꝑ “
obuiationẽ atq; cõcuſſionem ꝓcellaꝛe:eo ꝙ cõcuſſio ẽe mo/ · dd
tio caloꝛem generẽt.Eſt humidꝰ ꝓpter colligatõeʒ aer na/ ſr
turalit ipſi aꝗ. Vapoꝛalitas ergo cũ ſit calida & humida ni r cun
. uem in roꝛẽ plimuiã q; reſoluit. Sed tũc ꝓꝑ vapoees oꝛation es au
ſfideliũ ſigurant᷑. Nam ſiẽ vapoꝛes muibes efficiunt pluuiãqʒ dene
ces ſ

roꝛemiuxta pꝓhůᷣm in.nij. methe:qui ait pluuia dem ceticus

duin
ia
Kanghr
l,

tenon
Nnapaaſ
nocutntin
Sinclin
düit onen
i & inl
terra cod
tic guenen
yndicynal
erceKum
caulaſde⸗
trilgoſ⸗
erre tendun
modücr
e d cet,
üic latn
pemit⸗
Phenn.
ore uede⸗
eg hn
vnnj,
75 7 naͤt
ginichl
cboN
1Re
ſoN
pumd
snnd

1

1 eus

Titulus Decimus
at; res ſubſtantialiter extat vapoꝛ. Sic nimiz⸗ ationes fi⸗
deliũ vmbram efficiũt ꝓtectionis diuine: ↄſolationis eterne
& roꝛẽ caritatis pᷣcipue. Sed tũc ↄuenienter ꝑ aeris regioneʒ

ſanctoꝛc deſcribi multitudo. Naʒ ſiẽ aeris regio ex ꝓuiden⸗

tia nature inter ignẽ a noſtrã regionem interponit᷑: ne mun
di machina a tam magna ignis vehemẽtia penitus coꝛtum/
pat᷑ ſicut ꝓbat ↄmentatoꝛ in de ſubſtantia oꝛbis. Sic ꝓ omezʒ
modum multitudo ſanctoꝝ ex ꝓuidentia diuina interponi
tur inter nos e ignem vindicte iracundieq; diuine. Sz tunc

oↄuenienter & vltimo per niuẽ ira dei intelligit᷑ aut vindicta

Nam ſicut nulla ptranſit yemps abſq; niue·teſtante Alber
to de impſſionibo aeris qui dicit ꝙ qntumcũq;ʒ ſit regio ali
qua ſemꝑ hyemali tempore cadit nix. Omnis nancq; regio
impᷣſſionum aeris eſt ſuſceptitia nix aũt vna a maxima im
pCãſſonum eſt. Sic reuera ꝑ omia millũ vnqᷓ; peccatũ pertrã⸗
ſit abſq; vindicta iudicioqʒ diuino. Et tunc applicet᷑ ſic. Ora

tiones itaq; noſtre ad ſanctoꝝ regionẽ ꝓlapſe vindictam li

quefaciũt ſententiam q; diuinam Ga Auicéna libro mi
neraliũ Qutum adherens lapidi in lapidem trãſubſtantiali
ter permutat᷑. Et ideo ait ppᷣs libro ſuo de inundatione ig /
nis ꝙ lapis qtuoꝛ modis generat᷑. Vno modo ꝑ induratio/
nem materie liquide aliciuꝰ. Alio modo ꝑ extinctionem ig/
niti coꝛpis.Tercio modo ꝑ ↄiunctionem aque & tre. Quar/
to modo ꝓ ↄiunctionem luti & lapidis. Sed tunc ꝑ lapides
ſancti figur ant. Nam ſicut lapides cũ igniiint ſcindũtur ru
beiq; reddunt᷑ vt recitat ↄmentatoꝛ ſuꝑ·nij methe. Sic ꝑ om
nem modũ ſancti dei cũ igne nt̃ᷣe deuotionis fuerint in flã /
mati mox ſcinduint᷑ & aperitint᷑ ad effundendũ ex ſe ſolamẽ
ſue ↄſolationis & ad recipiendũ ſeu ad imbibendũ aquam
nte deuotionis a oꝛationis. Sed tüc ↄuenienter ꝑ lutum ipᷣi
homies figurant᷑. Naʒ ſiẽ in litũ reſoluunt᷑ omes aq iuxta
illud ꝙ ait Auẽpice di. ¶apis eſt fex aque de ſicate. Sic ni
mix ꝓ omez modũ ipſi homĩes ſunt in quos cõgreg antur
& cõfluũt omes aqᷓ miſerie ꝓpetue a doloꝛis. Et tuc applicet᷑
ſic Homies itaq; peccatoes viris ſanctis adherentes & ipſi
in ſandos feliciter permutantur H a Plinius in ſpe/
culo naturali. Multa animalia moꝛientia ſurſum ſaliũt· qui

dez effectus cauſatur ex vehemẽtia doloꝛis ꝗᷓ in moꝛte aci⸗

dit cuiuſlibet anĩalis. Per ꝗᷓ daĩ intelligi· ꝙ ipi hoĩes ſaltẽ in
ſtatu tpe q; moꝛt ſaltũ faciũt ad ſanctos oꝛatõis deuotõis
qʒ ſancte I a Solinus in li rerum. Aues mergule 2 que
voces ſuas in aquam faciunt ſui pedibo naturalit attrahunt

Titulus Deecimus
ad ſe piſces. Quiꝰ ratio ab Alberto taliter aſſignatut. Aues
nanq; ꝗᷓ aqs immergiuint a ᷓ voc es ſuas ſub aquiis faciunt
dulcis carnis ſunt ad dulce dinẽ aũit carnis a vine naturalit᷑
9ueniũt ipſi piſces. Sʒ tũc ꝓ aues merglas ipſi ſancti figu/
rant. Nam ſiẽ aues huiuſcemodi in eſtate figoꝛe maxime cõ
ſtringunt. In hyeme vero maxime eſtu inflamant᷑. teſtante
Plinio in ſpeculo naturali ꝗᷓ dicit ꝙ aues ille ꝗᷓ aquis ſe im
mergũt eſtate frigoꝛe tremũt hyeme aũt caloꝛe eſtuãt valde
magno.Sic per omez modũ ipſi ſancti : in eſtate pᷣſentis vite
frigoꝛa tribulatõis ac ꝓſecutionis ſunt paſſi. in hyme auteʒ
moꝛtis caloꝛẽ r ecipiũit ꝓpetue ↄſolationis. Sʒ tunc ↄueniẽter
piſces ipſi homies figurant᷑ Nam ſiẽ omes piſces natura
liter qdem habẽt capita venenoſa. vt refert vbuliꝰ in tra⸗
ctatu viaꝝ vite. Sic nimie ꝓ omeʒ modũ ipſi homĩes qntũ
de ſe eſt capita id eſt intentiones affecti oneſq; pecati cõta/
gione & ſceleris venenat as habẽt. Et tũc applicet᷑ ſic. Sancti
itaq; ipſos in aꝗqᷓ huiꝰ neceſſitatis & miſerie homĩes ſaltem
moꝛe pᷣdictaꝛ auiũ attrabãt & hoc ꝓ pedes ſue miraculoſe
a ineffabilis opationis E a Vſidorus in hiſtozijs natu
ralibo. Lupus itaq; repertũ homiĩe; dormientem nõ imiadit

nec euigilantẽ ꝗᷣdem niſi cũ ſe erexerit. Vnde notandũ ꝙ luii

pus aſtutiſſimũ quidẽ ẽ anĩaliũ. Sciẽs enim:ꝗa hõ expᷣrup

to audacioꝛ ẽ ꝙ homo ante ſe multis conſpectis timoibus

Nũc aũt ſic eſt ꝙ homo repente euigilãs nullũ ante ſe con/
Du auũt euigilauerit iam expgefactus exꝗ quide; cõſpectu
tremefact? eſt· a ideo ait phᷣs in vnjrethorice. Prolocutoꝛibo

rethoribuſq; & oatoιυο pſuademus vt Picula & timoeoſa

nõ aſſpiciat:ᷓ Poꝛare voluerint hora. T emptantibo aũt a de
cipientibo intẽtione incutimꝰ pie data. vt añ ſe conſpectis ti/
mooſis euentibo ac actis de nullo actu rationis exercendo
lingua ac ope ſe aliqualiter intromittãt eo ꝙ om̃es foꝛtes ti
mooſis a Horrẽdis viſis ſpectaculis naturaliter ptimeſcant
homo itaq; dormiẽs ac mox euigilãs timoꝛis inexpertus eſt

Qo⸗

q̃ ꝓpter audax ẽ ſi aũt euigilatꝰ fuerit· a lupũ viderit mox

terret᷑ vt ait Amb li·vij· in exam eron. Lupus itaq; naturali

bus indicijs hoc agnoſcẽs dor mientẽ homĩem aut mox cuʒ

euigilauerit nõ inuadit: ſ̊ cum ip m homĩem expgefactum

2 ſe vidiſſe agnouerit. Sʒ tũc ꝑ prehabita dat᷑ intelligi ꝙ no

ſter antiquꝰ inimicus dyabolus maxime tunc cũ erexiſſe ſe

viderit homiem verſus ſanctos temptamẽtis varijs obruere
obluctat᷑ minime aũit obdormientẽ in ſcelere & peccato

a Theophilꝰ in tract atu diuerſaxe artiũ di. Ebur quide:

ſpexit periculũ nec timoꝛem:& ideo audaciſſimꝰ eſt ipſe bõ

oliſca
zülti
10 ſno

Enatura
Miltoſe
lter vtt
g6e Arn
nufigun
Iteſti

e eni
6ſretm

Usrcrune
fnwate
Gerdude
ete
noda
eogi
ſe Sand
Pba
ſentato⸗
disiren
ſuckni
utiub
ſptüfto
oma
WMaW
tural.
in ſe ob⸗
dicit
ploqu
tue cod
clnate⸗
ſcaitA
Wreinc
Aruma
poſto
mnen in
tuo ref
ancti
pinoeen
ſttes
Uidiei

duin
Dhr e
An
wunrle
irifen
mnic
Ne An
trßi

J. 1
tahtulert

„* „ „
ANE .
Dübonnean

e meabe
hmunsnt

mümadt

mmigl

chis inann
Manteſtpt
D
eidez döft
Drohur
hatmn
Dtuntittd
tonseutem
iic iihil
ermnt
. tbs
ng Cuni
und
nalan
Eeitelp
necitmn

uen

M.

DEuad

= —
S= =

—
—

Titulus Decimus
mollifica? dupliciter aut in foꝛti aceto viniaut in oleo bene
dicti· Et ideo ait Tharenti. in tractatii de effectibo in natuira
ꝙ ad mollificãdũ ebur decodctio aceti ſũme valet 2 olei bñ
didi. Sʒ tũc ꝓ ebur ſiue eboꝛa intelligimꝰ ipos ſanctos. Naʒ
ſiẽ naturaliter ebur reſiſtit ipſi igni: vt recitat in hiſtoꝛijs na

turalibo ſanctus yſidorꝰ.Sic ꝓomeʒz modu ipſi ſancti natu

raliter tute ſue grẽe obſiſtunt igni voluptatis aduerſitatis

q; & ↄcupiſcentie· Sed tũc ↄuenienter ꝑ acetum vini penitẽ

tia figurat᷑. Nam ſiẽ ꝑ acetum vini venenũ abluit᷑ vnumq
q; teſtãte Magiſtro Bartholo in prima pᷣctica qui dicit
ome venenũ ↄſumit᷑ ſuꝑ infuſione acetoſi. Sʒ a ipſi ſerpen/

tes ſine timoe piculo q; educunt᷑ dum in aceto a vini licri

bus acuunt᷑. Sic nimi? in ipᷣa penitentia vmuſcuiuiſq; vene
num malicie abluit᷑ & pecati. Sed tũc ↄuenienter ꝑ oleum
benedicti humilitas figurat᷑- Nam ſiẽ oleum benedicti ex la /
teribo conficit᷑ vt dicit᷑ li· Galieni: oleoq; oliue. Sic per omnezʒ
modũ ipſa ſancta humilitas gignit᷑ a cauſat᷑ ex lateribo ntẽ̃e
recognitionis ꝓprieq; vilipenſionis· piʒ igit᷑. Et tũc axpplicet᷑
ſic. Sancti itaq; ad miſericoꝛdiã pietatẽq; flectunt᷑ a duobuſ
viʒ ab aceto penitẽtie & ab oleo humilitatis nẽe Ma Cõ⸗
mentatoꝛ auerroiſ ſuꝑ de plãtis ariſto. Arbores qdeʒ ſex mo⸗
dis tre inclinant. Primo ꝑ pluuiã. Sco ꝑ niueʒ. ercio per
fructuũ onuſtatõe:. Quarto ꝑ vẽtoꝛe ↄcuſſionezꝭ· Quiĩto per

autũnalez aduentũ. Sexto ꝑ cõnatã rigiditatẽ & cõflexuraz

ſtipitũ frondiũ a radicũ De pᷣmo ſic ait Auiceb· li. fõtis vi⸗
te. Poma & pluuia arbores iã inclinãt· hHumanũ aũt genus
nulla tribulatio cõmoleſtat. De ſcd dicit pliniꝰ in ſpe· na/
turali. Nix grauat qa arbozes tre inclinat alleuiatq; ligna
in ſe obtecta vẽto ac alleuiatis coꝛpibo coadequat. De tercio
dicit Amd. in examerõ li x. Arboꝛes onerant᷑ cui ritui exem!
plo qui ↄotra dixerit iuſto dei iudicio extra fructũ vite ppe/
tue cõdemnamur. De quarto ſic ait ſolinꝰ lirexe. Ventis in /
clinate arbores fertilitate ſe offerunt aduentu re. De quiĩito

ſic ait Apiileiꝰ de moꝛte platonis· Autumnali adueniente tẽ

pore inclinatio ſe arboꝝ intellectio animarum impugnatio
animaliũ a infirmitas coꝛꝑm humanox. De ſexto ſic ait ex
poſitoꝛ ſuper illud de cauſis. Monas gignit monadem a ta/

men in ſeipſum reflectit ardorem . Dicit oꝛiunt᷑ e terra mu /

tuo reflectũt dirigũt q; frõdes ptz aτ. Sed tunc pꝑ arbores
ſancti figurantur. Nam ſicut arbores in ſolitudine poſite
minoꝛem fructũ faciunt qꝙ; arbores que in oꝛtis reponunt᷑-
teſt ate mentatoꝛe Alberto ſuꝑ libro de plantis ariſtotelis
qui dicit ꝙ magis fructificant arbores oꝛtenſis & ſiluieſtres

Tituluius xi ri

de a honoꝛe fuerint millũ fructũ in mente homis faciunt:h
ſancti in otis deuotionisa ſanctitatis plãtati fructũ maio

rem efficiũt.Sʒ ↄuenienter P terrã ipſi homĩes figurantur.
Nam ſiẽ terra vehemẽter inflãmata inflãmatione i ncluſoꝛe
vapoꝛe ſubterraneoꝝ tremit ↄcutit᷑ e quaſſat᷑. ſiẽ in nj. me.
caritate tremũt ad ↄtactũ oſolationis viſitationiſq; diuine.-
Et tüc applicet᷑ ſic. Sancti itaq; P collationẽ homĩbo ſui fa /
uoꝛis auxilij c;. & gẽ̃e ſex modis inclinan?. Primo p pluuiaz
atq; ymbrẽ deuotionis a lacrime. Scdo p miue afflictionis
aduerſitatiſq; humane ercio ꝓ onuſtã fructiſicationẽ opa
tionis ſeu actionis vtuoſe. Quarto ꝑ ventu oꝛationis deuo/
te. Quinto ꝑ autũnalem aduentũ moꝛtis territoie. Sexto p
cõnatiim ꝑ gr̃am miſtice rigiditatẽ ↄflexuram ſtipitum &

frondium ac radicum. Recte vt ſupra
e abſtinentia Titulus.xji.
Riſtotelis in li ꝓbleu. Duz flumina ꝓce fluũt ſon /
teſq; exſiœantur: ſanitas coꝛpm fit hoc anno larga
Quiꝰ cauſaʒ volẽs aſſignare dicit. Moꝛbi inquit ex/

fontes 2 fluĩa exſiccata ſunt. Qua ꝓpter exſiccatis fluuijs 2
fontibo ſanitas in coꝛporibo magna erit. Per phabita aute;
dat intelligi:ꝙ du flumĩa ventris Pce in gidã defluerint fõ/
teſq; ſuꝑfluitatis per abſtinentiã ſacrã exſic ati fuerĩt mox
ſanitas mẽtis & copis magna erit. Cetera de ieiunio a ma/
ceratione querant B Notandũ auũt ꝙ oẽs aues vt pul⸗
los ſuos ad volandũ inſtruãt ad nidum inſuiũt nec eos pa
ſcüt · ſ abſtinere faciũt· ſic ꝑ abſtinentiã debemꝰ coœpꝰ a ani
maʒ docere euolare. No ta ꝙ per hũc modũ leo lenunculos
ſuos venari docet. Sic etiã pater celeſtis p̃dam celeſlẽ vena
ri ꝓ abſtinentiã facit. Per hoc idem ꝓuocant᷑ aues ad pᷣdaz
capiendã Q Amé. in examerõ. Baſiliſcus neqᷓꝙ; inuadit
muſtelã ieiunã a ruta vallatã · Sic nec dyaboiꝰ hoieʒ abſti⸗
nentẽ & ↄtinentẽ ¶ De abiectione (Titulus. xij· X

Nquẽtes abijcit . & ip̃os p ↄſequẽs perimit & occidit-
Sʒ tüc pꝑ ſpinã dorſi deſeribiẽ ipᷣe Fõ. Rã ſiẽ hm huguitõem
ſpina dorſi ẽ aĩal habẽs aculeos atq; ſpinas in dorſo ſere
mtatis in tꝑe ſedet. tẽpeſtates aũt tꝑe in interioꝛibo mariniſ
fluctibo occultar. Sic omia ipᷣe homo aculeos ſolicitudĩs

alieno & extraneo Humido grnerant᷑. Tũc aũt extraneũ hu⸗
midum nõ eſt. & ea ꝗᷓ ſunt humidi extranei principia puita

Linis in ſpecunatu. Cũq; ſpina dorſi venatoꝛes vi.
derit inſequẽtes. mox ſpinas ꝗs in doꝛſo gerit in inſeꝰ

Titu
rieſ
Gtr
laree
dichin
toeder
twr
diuiti
detle
umo

7 qu
phosin
mergi
ſtigidal
ſc Coi
ſſouun
vommabi
inocult
bisickatn

msceri
acond
Amenſe

ſwdn
MRa
dem⸗
dataſe
ſte fulm
Vtteeit⸗
tura Si⸗
denmiſt
tno züt
ns Eſalu
n

amna

tkitionis
ph b
diüamo
ttetie ſe
lto aua

fnguun:

N
. 1
Wbaii
mneint
ennſe, de
Antüme
ngctſn
irmine
t.Nucſi
3 4 . . 4
Umnebandi
bmmonl
rniſenne

=

nt
MWrimſhan

Lituinse.
na per ſlite
tkwranno hr
lobiimute
itexrarelt h
ipinepapt
ſicrats kuue,
er öhabinu
lädeftentti
1atifuentnn
adeieiuntn
Paus l
inſtlütnetsn
xendantin
nülobennun⸗
unctlim
tais o
nueiiinudit
obkeigebſi⸗
(Uulrs N
NN verattoſ,
daſo getiiſ⸗
zimt samdt
Sinmh⸗ e
ntmmhnn
leobend

Titulus xii xiij
varie ſpinaſq; diuitiaꝝ mundane affluentie habet in bac

vita· Proſperitatis q; & mũdane ſerenitatis tꝑe in littoꝛibuſ

Varie ſecuritatis habitat:ſj tꝑe moꝛtis t empeſtuoſe atq; iu
dicij in ꝓfunduz ppetue miſerie dimerget: ita cũ ſi in pᷣſenti
tꝑe demeret. Ptz igit᷑ ꝙ per ſpinã dorſi intelligit ipſe homo.
Et tunc applicet᷑ ſic. Homo itaq; moꝛe pᷣdicti anĩ alis ſpinas
diuitiaxe e ſolicitudinũ mũidanoꝛe dẽt abucere ex hoc ipſo
dẽt ledere demones ſe moe venatoꝛe hoſtilibb impugnanti
um omibo inſequẽtes vt ſupra
¶ De acenſione

¶ Nitulus xnij. X

lucet:ſ extinctũ fetet. Sʒ tũc per oleũ coꝛ hu manuz

ſi aque ſ etiã impoſſibile eſt ꝙ ipᷣm oleum cõgeletur vt ait

pphs in ꝓbleu. Sie ee ipſum coꝛ homĩs nunqᷓ́; miſſceri nec im

mergi debet in aquis illicite voluptatis: ſj nec moꝛe olei in /

frigidari debet in feruore feliciſſime caritatis. Et tũc applicet

ſic. Coꝛ itaq; homĩs accẽſum diuinituſ pulcre lucet ſibi ocu

liſq; diuinis·ſᷣ extinctũ mox fetet id eſt execrabilis atq;ʒ ab /
hominabilis efficit᷑ incõſpectu dei oĩmq; ſanctoꝝ deteſłabi⸗
lis in oculis oim principũ infernox vt ſu B Alpbora
bius tctatu de imp̃ſſionibo aeris. Iſta eſſe natira ignis fulmi

naris cernit᷑ꝙ coꝛpa accẽſa igni fulmĩs humectata magis ĩ

aꝗᷓ accendunt᷑.ſj perfuſa luto ↄtinuo extinguunt᷑. Sʒ tunc p

fulmen ſeu fulmiĩs ignem celeſtis amoe deſcribit᷑. Tum qa ſiẽ

ſulmẽ accendit tetia in aq: nõ aũt extra aquã vt teſtat᷑ ↄmẽ/
tato auerrois ſuꝑ. ni.methe. Sic ipſe amoꝛ celeſtis. bene

dem accendit coꝛda humoꝛe ↄtritionis & penitẽtie hume⸗

ctata.ſed nequaq;; accendit ab aquis celeſtis grẽe. Tum quia

ſiẽ fulmẽ liquefacit denariũ in burſa:non aũt extra burſaz·

vt tecitat ↄmentatoꝛ Albertus in tractatu de euentibo in na

tura. Sic nimꝝ per ome modũ amoꝛ celeſtis liquefacit Qiii /

dem miſtice homĩeʒ exiſtentẽ in burſa ſacre cuſtodie vtu/

tis· nõ aũt diuagantẽ extra metas & terminũ ſue ↄuerſatio
nis ſalutis. Tum quia ſiẽ fulmẽ magis lucet & inflãmat

in nocte q; in die. vt dẽ in tctatu ꝓte ſũme naturxaliui ſic
am celeſtis magis illuminat q inflãmat homieʒ nocte cõ /
tritionis a penitẽtie q́; in die felicitatis affluentieq; mũdane
ptʒ cτι. Et tuc applicet ſic. Hec ergo natura oſtendit eſſe coꝛ/

diũ amoꝛe celico accẽſoʒe. ꝙ humectata aqs tribulatõis pel
nitẽtie ſeu celeſtis gẽe magis accendunt᷑ diuinitꝰ: ſᷣ polluta

luto auaricie ſeu voluptatis affluentieq; mũdane penitꝰ ex
tinguunt vt ſuß ορ Fontinus in tctatu de mixtionibus

NMbroſius li vii in ex amerõ. Oleũ accenſuʒ artet a

intelligi. Nam ſiẽ oleum neqᷓq́ miſcet᷑ nec vnitur ip

K

Titulus xiij
elementoꝛe. Cũq; candela al ieᷓ cineribe intingit otinuo citiꝰ
accendi & ſinceriꝰ inflãmat᷑. Sʒ tunc ꝓ candelã intelligit᷑ coꝛ
humanuũ. Naʒ ſiẽ dũ candela nimis inclinat᷑ vel trãſuertitur
otiniio extinguit᷑ · teſtãte ↄmenta auerrois ſup njmethe · ꝗ
dicit· ꝙ cũ candela mediocriter inclinat᷑ validius accendit ſ
dum nimiüu euerſa vel inclinata fuerit ↄtinuo extinguit. Sed
tũc ꝓ locũ a ſimili coꝛ ho mĩs ꝙ dum moꝛe cardele ad terre
na nimiũ inclinat· mox in dei amoœe penit? ſuiffocat᷑. Sʒ tunc
ↄuenienter ꝓ cineres amaritudo vite ſeu oↄtritionis vel peni
tentie deſignat᷑. Nam ſiẽ cineres ſibi inbibnit de aꝗᷓ hm ꝙ
ait ¶ incomẽſis ſuꝑ li ſex pncipioꝝ. Qineres inᷣt fuſi in ol
la tantũ de aèᷓ capiunt qntum ipſa ẽ olla etiã ſi in ipᷣa cine/
res nõ fuiſſent. Cuiꝰ cauſaz boecius aſſcribit poꝛoſitati cine
rum ↄmentatoꝛ ſicitati eox Sic nimix ꝑ oẽz modũ amari/
tudo pᷣſentis vite ſeu aſperitas penitẽtie multũ ſibi de aꝗᷓ in/
bibunt celeſtis roꝛis & gẽe pt: ergo ac. Et tuc applicetur ſie
Quantũcunq; co⸗ homis am aritiidĩe penitẽtie vel aſperitati
Ate intingit᷑ mox amoee dei ſinceriꝰ inflãmat᷑ vt ſi u5 D
Ioßh̊. meſue tractatu de dietis. Qunq;ʒ aliꝗs igne vſtus aut

*

leſuſfuerit· mox illud memb ſic accẽſum maioꝛi igni appli

cet vt fauet᷑ maioꝛ nanq; caloꝛ minoæẽ detrahit de mẽbro ta⸗

liter inflamato. Per hoc dat᷑ intelligi:ꝙ; quicũq; diuino amo

re ſe tacũ accenſuʒ ſenſerit· mox animũ ſuuz debet igni di
uini amoeis perſectiꝰ applicare vt ſic poſſit in caritate dei per

petue eſtuare Vel aliter pulcriꝰ. Duʒ itaq; Pomo igni amo

ris illicit à1 mundã ſe leſuʒ ſenſerit mox ad ignẽ diuni amo /
ris qui in infinitum maioꝛem ſe tota deuocatione cõuertat
vt tandeʒ mente & coœpe eternaliter ſaluꝰ fiat B Gi
bertus in practica. A hoc aũit vt quis rite debite 2 perfe
de in caloꝛe naturali intrinſecus accen dat neceſſe eſt vt ex/
terius infrigidet᷑ vt coꝛpꝰ? eius frigoꝛe cõſ lringat᷑. Quiꝰ mimi
rum dicti quãuis diuerſe & varie rationes valeãt aſſignari
Vna tñ pceteris ꝗᷓ eſt ipſiuis ariſto· eligat· & in mediũ Pdu /

catur: ait enim ꝙ ↄtraria a ſe mutuo naturalit expelluntur

& fugant᷑ Per ſe augmentant aut ꝑ accidens. Inntuʒ vnuʒ

oppoſitoꝝe a reliquo ↄſtrictuʒ; atq;ʒ vinétum validius a vir /
tiioſiuſq; & fotius efficit. Rrigus itaq; exterius cũ ſit otra /
riũ caloꝛi q abintra ẽ ideo ip̃m caloæem ad int erioꝛa reuer
rat repellit: & ſic ꝓcõſequens:q;uis ꝓ accidens ip̃m foꝛtio/

rez efficit frigꝰ vt ait Auicẽna. Poꝛos coꝛpis aut claudit aut

ↄſtringit: ne ip̃e caloꝛ ꝗᷓ intrinſecus eſt exalare ⁊ euapoꝛare
poſſit. Per hec dat᷑ intelligi ꝙ adhoc Homo intus in ania
celeſti amoæe diuinitus accendat᷑ neceſſe ſůmo opere eſt vt

ſtulus
gtrd in
epue ll
6 lodiuss
leiſ⸗
mis eon⸗
6diuini
nachinunit
tatradl

—

ceceſtü
(awde
itrmoxdur⸗
boneinte

perinopt⸗
tone vide
nm aCtio!
ſdeiactin.
epoſſe:

uinde diue

mgeipier
no amoe
mergim
plius reze
Om̃ia co
lis nanqy.
Der wraj
kereratat,

Nim N

iſiags can

Mahtglien
ſbifupenhn
ſec, e
üaliter n
imor aece⸗
uiſe diun
lref mdi
ſtisNe

,
NrRnnoctt
tilunttu
Os N
rde Nen
Winctnind
tparoſttticn
og nodüm
ltüſbideiin
icaplcent
fevelapern
vtſu D
eſtusan
ni igni appli
txemebro ti⸗
diumn And
ndbetignd
caitate deg
nd igin
We diumieno
atone köl
rne, Nbt

1perekeetta

ui C
aliren
4 chĩ 6 duß
arntut
uscüſ L
tencn ne⸗
rsin n

tCu,lt

prre

Titulus etxiz
exteriꝰ id ẽ in amoꝛe exterioꝝ ac mũdano frigidet᷑ ac ĩ ax/
dore pᷣue && illicite ↄcupiſcẽtie penitꝰ extingiia? E Aiga
zel in tctatu de foema ſpeculi. Si ſpeculũ aliq; aut vitx aut la
pis lucidius trãſparens ſolis radio oꝓponat᷑ otinuo ignis
accendit᷑ & coꝛpꝰ aliq molle inflãmat᷑. Sʒ tũc ꝑ iſta dat᷑ in/
telligi · ꝙ ſi coꝛ bumanũ lucidũ deuotuʒ ↄgnitione diuini
lumĩs exponat᷑ mox inde igne amoꝛis diuine celitꝰ accendit
& diuinitꝰ inflãmat᷑· vt ſuß G Fontin in tractatu de

machina mũdi.Aer omis in trãquillitate ſeu regio ꝗᷓlibet ꝗᷓ

eta a tranꝗlla citiꝰ accendit᷑ & validiꝰ inflãmat᷑ Quiꝰ ſignũ
ẽ: qa ventis flantibo aerea atq; mũdialis regio frigoꝛe ↄſtri/

git᷑ tranꝗllo vero exiſtẽte aere validiꝰ inflãmat᷑. Ber qᷓ dar ĩ
telligi ꝙ coꝛ ꝗete trãquillitate pollens q& viz a midanis

ſtrepitibo & tumultibo ſequeſtrat᷑ citius vehementiuſq; in

amoꝛe celeſtiũ inflama? H Egidiꝰ expoſitoꝛ ſuꝑ de ſub

ſtatia mũdano? ariſt· Qarbo ignitꝰ q accẽſus ſi in aqᷓ extĩg
uit mox durus ꝗdem efficit᷑ a difficulłẽ reaccendit. Sʒ tũc p
carbonẽ intelligit coꝛ humanũ.Naʒ ſiẽ carbo ignitꝰ in manu
teneri nõ pẽ niſi moueart a ventilet᷑ velocit᷑ hinc inde. Cuius
rationẽ videt᷑ aſſignare phᷣs in ꝓbleu · in hũc modũ. Omnis
enim actio in aliꝗnta moꝛa fit a tpe. Cũ vero carbo hinc a
inde iacit᷑ in vno loco ſue actionis nõ moꝛat᷑: q̃ ꝓpter nec p
fecte poſſe agere com ꝓbat᷑. Sic reuera ꝑ omia coꝛ Homſhĩc
a inde diuerſis vtutibo a bonis exercitus agitatũ igneʒ pene
nõ ↄcipiet ineternũ. Et tũc aꝓplicet᷑ ſic. Coꝛ itaq;ʒ homĩs duui

no ame inflãmatuʒ pariter a accenſum.ſicuis delitijs im

mergit᷑ mox duꝝe & obſtinatuz efficit. & nunq́;ᷓ aut vix am⸗
plius reaccendit᷑ vt ſu I Auẽpice ſuꝑ n phiſi· dicens
Omia coꝑa vehemẽter accendunt᷑ a valide inflãmant᷑. mo/
tus nanq; caloz generat tam in animatis qm in inanimatis
Per hoc aũit dat᷑ ĩtelligi:q coꝛda humana in virtutibo ſedu/
le exercitata & mota mox accendiimt in caritate dulcedĩeq;
diuina K Ariſto-in li ꝓbleu. Semineces atq; apoplexi/
tati ſi aqs calidis immergant᷑ viuacioꝛes fiũt extuc. Et ideo
pᷣcepit galienus coꝛ ꝑpa apoplexijs moebis variſq; pcuſſa in
aꝗs calidis balniari· Huiꝰ aũt rationẽ videt᷑ ariſlo tangere
vbi ſupᷣ in hunc modũ. Viuere inqt calidũ ẽ·ſj a caloꝛe vita
Pleꝛeq; dependens ẽ Per p̃habita ꝗtez dat᷑ intelligi ꝙ qcũcʒ
ſpũᷣaliter moꝛtui ſeu moꝛbo peccatoʒe Peuſſi fuerit a plaga/
ti:mox accedi calefieri debent calidis aqs celeſtis gẽe cari
tatiſq; diuine a vt ſic vite reſtituant᷑ pᷣſtine M Auicen
na li vi mdicine. Accſio cœpis nimia tria facit in co?pibiuis
anĩatis. Naʒx coꝛpus inbecille reddit ſommim in hominibus

16

Titulus xiij
nociuum efficit. ſenſus cerebe coꝛrũpit. Sic ꝑ ome; moduz
accenſio in homine nimia carnaliũ voluptatũ.tria incomo
da facit in mente humana. Nam homiez; inbecillẽ ad vtutes
reddit:ſomnũ moetis eterne efficit vtutes q; ipſuis animi de
bilitat ob nubilat & coꝛruůpit N Auicebrõ li fontis vite
Omia copa calida ê accenſa magis ſunt liqris cuiuſilibet
ſuſceptiua. Quiꝰ cauſaʒ aſſignat pᷣs in pbleu dicẽs. Dum
ex accenſione nanq; coꝑa poꝛoſa facta ſunt & humiditatis
magis ꝑ ↄſequens ſuſceptiua. Aliter vero aſſerebat Iohãni
cius. Copa inquit valide accenſa ſua ſibi innata 2 cõnatu/
rali humiditate euacuata & puata ſunt. Omne aũt cœpus
euacuatũ atq; exinanitũ liquoæis naturalit eſt attractiuum
Qoepa deniq; vehementer accẽſa ob hoc humoꝛẽ ſihi attra/
hunt & inbibũt:qᷓa ſuo naturali humoꝛe oebata ſuntce no/
uum ſibi liquoꝛẽ appetũt haurire.Sʒ tunc ꝑ prehabita daĩ
intelligi· ꝙ coꝛda diuino amoꝛe inflãmata valide accenſa ma
gis ſunt celeſtis gre ſiſceptiua quazʒ ſi eſſent in caritate dei
ſalutifera frigefacta Reſpiciẽdo ſuß O Amłᷣ in exameſ
ron livij. acerta qdem duʒʒ a ſerpente ſeu vippera infeſtata
fuerit mox caudã abicit· & ſic alleuiata effugere qde; poſſit
8S,l tüc per lacertaʒ deſcribit ip̃e homo. Ram ſicut lacerta in
eſtate roꝛe paſcit᷑ atq; herbis.in hyeme vero ſola terra: ſicut
& cetera animalia venenoſa vt refert mentato? Albertus li·
de vegetabilibo. Sic ꝑ omez modũ ip̃e homo in eſtate ſancte

G& meritoꝛie vite: roe paſcit᷑ celeſtis gẽe:herbiſq; virentibus

amenitate eterne. In hyeme vero praue ⁊a pecca triciſ vite· pa
ſcit᷑ terra felicitatiſ miſerieq; mũdane.Sʒ tũc ↄuenienter per
caudã lacerte voluptas ſeculi figurat᷑. Nam ſiẽ cauda lacer/
te fois aurei:intus vero argentei ſit caloxis. Eſt quide: pun
tiua viuereq;ʒ a moueri videt᷑ abiecta ſeu abſciſſa huc vſq;
plinius in ſpeculo naturali. Sic ꝓ ome modũ voluptas ex/
terius qdem videt᷑ aurei coloꝛis ꝓpter apparentem quẽ in ſe
habet vigoæeʒ. candorẽ: piter êe ſplendore; argentei ob eam
quã intus homo ſentit illicitã delectationem · Eſt pi inctiua
finaliter coepis ê& anime ꝓpetua punctione · & iam abiecta
pPiter contempta: adhuc tamen in coꝛdde homĩſ videt᷑ ẽ ſuo

motu circulari: & ſibi mentem per conſenſum attrahere. Et-

tunc applicet᷑ ſic. Homo itaq;ʒ cũ a ſerpente infernali ſe infe⸗
ſtari cõperit · mox voluptatem ſeculi abijciat & contemnat
vt ſalte; ſic effugiat laqueuũ dyaboli iudiciũ dei a toꝛmentũ
inferni ſempiterni P Ariſto.ii·x· de anĩalibo. Ome anĩat
iuuenile naturali qᷓdam inclinatione pentem diligit & dili /

9/2

git a parente:ſeneſcens abijcit vero paren temiſ a abicitur

Stuln

4 Urent
iuenes .
glome
leſteme

(celcetes

.
plumas
Poiesi
Ytdiet
tinilt
nattetüm
bonete⸗
zpltonin
nfamnvol
Dirtee
pben
lleuarer
nnorebt
eguen
ſebe natur
Usened
fumigni
sc Wu
dnad
Wmnner
Mrct
nemm
in hoe

te coxt

dinined
letut ſic⸗
flentiam
ſuteeter
Perbhe⸗
tempore
in eſtat
nio diue
lui pſor.

—

.
Rehnihni

G 1534
nnun
nlitiuſe
Onſ
Tdeä

lnte Mmis

— S=

☛, S=S

Lnaſehti.

diimmnig
0miü
Nehmniſßt
eabmren
Wepneihld
MaMinin
ernrun
0 Urbnane
anpetibtrt
Nmianwran
vrbiſch wintt
erutillin
tüc guemmer
am ſehllr
slamhdn
Aaſthren,
rwoi olptpi
peumtmn eͦhn
minnchen
n Plyincu
,Sin idie
Gni wdarr
uun mund,
efanmii⸗
tän
nmnntil
üdinm 1
,mhiemia!
fiit.
igtüd

mmfthein

a parente Et ideo euax de euentibo in natura. Ome animal

iuuenes ſuos diligit ſeneſcẽtes ſpernit. Per que dat᷑ intelligi

ꝙ homies iniuenes id eſt in ſtatu ſue innocentie pſiſtentes
celeſtem parentẽ diligũt a ab ipſo ꝓ ↄſequens diliguntur

ſeneſcẽtes aũt in ſcelere inuerati mox ipᷣm parentem deum

abijciũt ſ a deo abijciunt᷑ & eternaliter temnunt· vt ſi upra

Q Anſhbroſius in examerõ libro vnj. Omnes aues dũ
„„ „ 0
plumas abijciunt ꝗdam modo renouantur. Sʒ tunc ꝑ aues

holies deſignantur· Nam ſiẽ aues volando pedes cõtrabunt

vt dicit Ariſtotelis libro.x. anialium.oculos ſuos cum infe

rioꝛi palpebra ſurſum leuando claudunt. vt ait yſidorus li.

naturalium hiſtoꝛiarum:ſed & hyemali tempore minus bi /
bunt vt refert Solimis libro rerum. Sic per omnem moduz
2 ipſi homines criſtiani moꝛe auium debent pedes id eſt ope
ra ſua in volatu p̃ᷣſentis vite a terrenis appetitibuſ elongarxe
G& ad interioꝛa mentis indicia contrahere · && illuc diſit cutere

G& ꝓbare. Debet etiam palpebram cosdis ad celeſtia ſurſum

eleuare: debet etiam in Hyeme preſentis vite nil dulcedinis
mundane bibere nec guſtare. Sed tunc per plumas ſeu pen

nas ↄſequenter mundane diuitie figurantur Naʒ ſient plu⸗
me & nature ariditas. a ſubtilitas in auibus ſunt cauſa vo⸗
latus eaxse vt ait ↄmentatos ſuper qrto de animalibꝰ: plume
etiam igni vſte fetoꝛem faciunt qui inficit ipſum caput ma/
gis ꝙ aliud genus ſpecieſq; ſetoꝛis · vt dicit Conſtantinus

monachus in prima practica. Item plume difficulter aquis

immerguntur: ſed & difficulter humectantur niſi calefiant
vt recitat Buax de effecétibus in natura. Sic nimirum Pom

nem modum ipſe mundane diuitie ſunt cauſa alte volandi
in hoc ſeculo & arrogandi. Igne amoꝛis aduſte vel ad ama /

te corruptionem generant perpetuumq; fetoꝛem. Difficilime
quoq; aquis celeſtis humectantur: ſed & nullatenus aque

diuine dulcedinis immerguntur: ſic patet c& Et tunc appli
cetut ſic. Homines itaq; cum mundi diuitias abijeiunt af

fluentiam rerum temporalium aſpernantur:mox in chriſto
ſalute eterna renouantur B Conmentatoꝛ auerrois ſu /

per libro de plantis Ariſtotelis. Arbores qui autumnali in

tempore citius abijciunt folia citius & vberius fructificant

in eſtate· Sed tũc ꝓ arbores homĩes figurantur. Nam ſicut
arbor ꝓfoꝛata fecũdioꝛ efficit vt recitat Theophi. in breuia /

rio diuer · arti. Sic ipſe homo dũ paſſione xpᷣi ↄgnitione cᷣ
ſui ꝓfoꝛatur & gladio duum amoꝛis trãſfigit᷑ fecũdio:ꝛ mox

Titulus xiiij
in virtute & in adipiſcentia eterne ſalute efficit· Sʒ tũc ↄueni
enter per folia cogitationes deſignantur. Nam ſicut in pri/
moꝛdiali ſuo oꝛtu ipſa folia ſunt inſimul multum minuta æ
pua.vtpote viſco colligata· ſuccedente vero tꝑe clibet illo
rum dilatat᷑ & locũ ꝓprium ſibi ocupat. Sic ꝑ locũ a ſimi/
li ipſe cogitationes in ſuo exoꝛdio multe ſimul incidunt. G&
diſtincte cõplacentes aut & pſiſtentes in anĩo quelibet eaʒe
ampliꝰ a ſpecialiter radicat᷑ ptʒ æc. Et tunc applicet ſic. Qui/
cunq; ergo homĩes in autũ no huiꝰ vite cogi ationes abie /
cerint vanitatis mũdane. vberius fecũdiuſe q; fructificabũt
in eſtate ſequẽtis vite ꝓpetue & eterne S Auicẽéna li.mij.
de diluuijs. Sepe nẽis ↄtigit tpibo ꝙ; lapis caſu aliq aut to /
nitruo a monte abiedtus abſciſus.ab eo loco fontẽ ꝓpetuuʒ
ſcaturire fecit. Sʒ tũc ꝓ montez; intelligit᷑ ipſe pomo Nam ſi
cut montes humiles fertiles ſunt a fecundi, montes vero al/
ti nimiũ æ eleuati ſunt ſteriles. vt recitat plim de vij mira/
bulibo mundi Sic nimi? homĩes quidem humiles a depreſ
ſi roꝛe ſunt celeſtis gratie fertiles a fecundi:homiĩes vero al /

ti in hac vita tumidi & elati ſteriles ſunt ingignitione fru/

Qus eterni. S tũc ↄuenienter ꝓp lapidem peccatum deſcribit
Nam ſiẽ lapis cadens in aqiiã ſpumam gignit. ſtrepituʒ eff

cit· a circulũ deſcribit vt refert Auicebron li fontis vite. Sic
reuera ipᷣm pecatũ cadens in mentem ſpumam generat illi

cite voluptatis ſtrepitũ efficit mundane vanitatis:& circu⸗/

lum deſcribit eterne penalitatis. Et tunc applicet᷑ ſic. Erequẽ
ter itaq; accidit ꝙ dum per tonitruũ diuini timoꝛis ipᷣm pec
catum a coꝛde homĩs abiectum fuerit in ipſo fonte ꝓpetue
ſaliuitis a gratie ſcaturire facit vt in principio ſupra
(HMDe accidia ¶ Nitulus· xiij· R£½

Mbroſius in examerõ li vin. Teſtudo tardi acci
otinuata terre cõpingitur ⁊ adheret. Sz tũc ꝓ teſtu

eſt mane aſcendere arbo res in meridie vero inde recedere · vt

reſert Ariſtoteles vn'r amialium li. Quiꝰ cauſa eſt:quia cum

ſit anĩal frigidum e humidum ſoli ſe niti᷑ applicarein meri
die aut liquefa ctum & diſtenſum ſe non poteſt in arboribo
oti nere: ſic a ipſiꝰ homĩs nanqʒ priũ ſolet eſſe in iuuẽtute
altos honoꝛis gradꝰ? oſcendere in veſpe aũt ſenectutꝰ aut me
ridie etatis inde recedere a Piclitare in terrã miſerie ſempit /
ne. Et tunc applicet᷑ ſic. Homo ita q; tardi ac accidioſi mot?

eſt in via celeſtis patrie ꝓpter hoc quia ſiie voluptat lubri

citate vtpote alicꝗᷓ bitumine intrenis appetitibo detinet

dioſi motus eſt ob hoc: quia ſua viſcoſitate velud

dinem intelligitur ipſe homo. Nam ſicut teſttudinis ꝓriũ

3

Cpplus
lX
gorſſimen
enN crib
5 toto
ngä qus
tnusb
noinhe
chilomin
ierie ? n⸗
Nglwiunf
wotus ven
heu ſc per
niſſum ſen
1d vulnus
liem ſuam
tdicit g⸗
ſam aſplet
e onom
oren
dooſun.

pootiemage

—

Sctandereo)

1oraerdens
NRN
reper Ae
terumſer
crimarum
hocpgalli
os imentis/
ſos dgener
ſposabicite
doſeuboni
Juand
lie paule
gue datu
Nfluente
um dinun
NAmox ip
iggeſtion
nſ uper

1

Rtegheni
n ltin he,
Ntrio
Npiſn
Mo eid.
capirs
uicgtmnctirz
pebono
Amontes l

n benwen
Mumiles At

veies vetoi⸗
ganitone ,

catum delctibt

nitcwpngeſt
ifondswne
mam genertli
mitatis tin
Piciiſehini
moniszihr
po ſonnn pen
capoo ſupe⸗
isui
Auovtrid

icvtr⸗ xH

nonsgll
etretn
icſtauacun
Pplenennn
Kinandan,

lios degeneres eſſe a celeſti heredi

*.
$
Titulus xiiij.

Euax li. x. de eſtectibo in nat᷑a. Stellio eſt animal tardiſſinmũ
ß velociſſimum ad gladium ad ignem. Sed tunc ꝑ ſtelli/
onem deſeribitur ipe homo. Nam ſicnt ſtellio aurei eſt co/
loris in toto tamen nigerrimuis maculis ſpeculis eſt reſꝓp
ſum qd quitem cõtigit ex malicia ſui veneni · vt recitat Tai⸗
rentinus li de turnis phᷣoꝛe. Sic ꝓ omnem modum q;uis
bomo in hac vita mundana eſt aurea felicitate coloꝛatus:

michilominus tamen reſperſus eſt maculis ac ſpeculis pñtis

miſerie nigredine interdum motis. Sed tunc conſequent
gladium figuratur peœcatum. Nam ſicuit gladius foꝛtiter
motus ventilatuſq; a fbratus foxtius ferit · vt dicit phᷣs ĩ
bleu ſic pꝑer omnem modum peccatũ ſedule per acum a cõ

miſſum ſeu exercitatum atq; iteratum magis ferit quantũ

ad vulmis anime ſempiternum Et ſicut homo in gladio fa

ciem ſuam contemplatut ſed curuam de foꝛmem q diſtoꝛtã

vt dicit algazel de foꝛma ſpeculi Sic et ip̃e in pecato faciem
ſuam aſpicere poteſt defoꝛmem & diſtotam vtpote defoꝛmi
date horridam a coruptam. Suſficienter igitur patet ꝙ per
ſtellionem homo deſcribitur quantum de ſe eſb eſt animal

accidioſum a tardum

ad gladium ſerientis peccati

cit catereq; ꝑmittit quando ipᷣm in motu tardum 2 ſolem
nõ valentem aſpicere repit. Sed nũe per acquilam pater no
ſter celeſtis figura?. Nam ſicut aquila habet renouari fon

te per alliſiones proprij oꝛis ad petram vt refert Solinus li ·
rerun ſic reuera pater noſter celeſtis in fonte renouattit la

crimarum penitentie per collationem ſue celeſtis gratie a

Poc ꝑ alliſionem ſeu applicationem ſue pietatis paterne ad

os mentis nolſtre. Et tunc applicetur ſic. Deus ergo illos fu
itate agnoſcit · h et t hoc
ipᷣos abicit cadereq; pmittit quando ipos in motu ſue lau/
dis ſeu boni operis a virtutis tardos accidioſoſq; inuenit.2
quando ipos lumen vere agnitionis non habere repit

heophilus in breuiario diuerſarum artium. Ipas aquas
que paulatim atq; tarde fluunt tranſ natant ſerpentes. Per

que datur intelligi ꝙ ipi homiĩes in moꝛtẽ moꝛe aque iu git
defluentes dum ſegniter toꝛporoſe accidioſeq; qntũ ad mo
tum diuiine laudis a ſancte opationis vixerunt in hoc mũ⸗
do mox ipᷣos inhabitant penetrant 2 tranſnatãt ſerpentes
ſuggeſtionis maligne ſeu penalitatis eterne E Coömé/

tatoe ſuper librũ de plantis ariſtotil,· Ho anno quo arbores

n via regni perpetui: ſed velociſſimũã
et ad ignem ſupplicii ſempiter
ni C Kn bro. in exameron lix. In hoc aquila puliiuumn
ignobilem a generem eſſe agnoſe cit? ſed ꝓpter hoc ipᷣm abi

Titulus xiiij.
quiete fuerint aO non mote ſeu vẽto agitate aut concuſſe no
frucétiſicant Sed tunc P arbores homines deſignatur· eo
hm beatum auguſtinũ homo ſit arbor euerſa. Et tunc ap /
plicetur ſic. Quando itaq; bomines in accidia manſerint 7
topore fructum dignum nun q; facere poterunt vite ſempi /
terne quemadmodũu vt ipe arbores 3 uicenna li.imj.
de diluuijs. Aqua tarda aut eſt lutuoſa aut putrida: aut v/
midbus plena. Sed tunc per aquam intelligitur ip̃e homo .
Nam ſicut aqua nullum liquorem pinguem in ſe retinet?
ſed mox reicit niſi i pa aqua bulliat ſeu coquatur · tũc enim
bhic inſimul commiſcẽtur· vt oſtendit ariſtoin li. ꝓbleu. Sic
nimirum per omnem modum ⁊ ipe homo nequaq; pingue
dinẽ celeſtis liquoeis a gratie in ſe ſuſcipe nec retinere nec
incoœporare miſtice poterit niſi mens eiꝰ tota deuotione bul
liat ⁊ amoee celeſtium decoquatur. Et ſicut ipius aque pro
prium eſt teoꝛſum fluere nunq vero ſurſum aſcendere niſi
foætaſſis virtute ſolis attrabatur: ſed q tune neceſſe eſt ip az
aquã reſolin in vaporẽ.vt oſtendit philoſophus in.ʒ· methe
rorum. Sic reuera per omnem modum quaſi ꝓprium iam
eſſe ſolet ipius hominis ſa emper deoꝛſum fluere ver ſus moꝛ/
teminunquã aũt de ſe aut vix verſus celum 2 patriam cele⸗
ſtem niſi foætaſſis xp̃o ſole uiſticie attrahatiir. Sed a tuc añ

. neceſſe eſt vt ipe in vaporem deuotiõis oratiõis· atq; diuĩie
dulcedinis miſtice reſoluatur. Et tũc applicetur ſic Homo

itaq; in motu virtutum accidioſus G tardẽ aut eſt lutuo /
ſus quantum ad peccati defomationenmaut Putridus qn⸗
tum ad anime aut coporis corruptionemiaut vermibo ple

nus quautum ad de monum inhabitacõem vel foꝛtaſſis qᷓn /

tum ad eternam damnationem. Et tunc ad habendam ple
nitu dinem intellectus verborum precedentium reſpiciatur
ad predicta G Plinius in ſpeculo naturali. I pa anĩalia
qile tarda fuerint verſus montes ipᷣa valde leuiter capiunt
vVenatoes. animalia aũt velocia verſiis montes millus vena
toꝛ capit. Sed tunc ꝓ mõtes celeſtis pPatria figuratur. Ram
ſicut in montibus eſt longeuitas & ſanitas agilitas coꝛpo
rum &e contemplatio oculorum ut dicit cõmentatoe auer⸗.
rois ſuꝑ libᷣ.ariſto·de pomo. Homin es nanq; inhabitantes
ipos montes dui viuunt vt ait plato in phedrone li.pᷣmo.
Item eoxe qui montana inhabitant ſanitas diutina eſt a foꝛ
tis: vt recitat Ioannicius Vʒagoge.ʒ.· Inhabitatoꝛes nionti⸗
um agiles ſimt in cœpore mobileſq; et naturales pupilla/
toꝛes curſoes vt reſert ſimplicius ſup predicamenta. Ti/
bPerã etiam contẽplacõem bnt ociili eorum qui in montibo

Ctuln

ctetai

dum . be
anitas e

contemp

patrim
capunt,
pitateau.
liusnte

Ihiulins

Kultrung
Nochen
NCwwen
(Gewe
N⸗

t

otn
lgnein
inde
Saun
inſpen
cutſun.
ſamast
mwas
VW
gulan
men:
uere:
Etti
molet
ſacan
K §
Graign⸗
Weet
1
ermm 8
niſtin
ens pr
tibuse⸗
womoe
daneai
neande
Penter

—

— M 11
9
WR Tit H „ , „
aMd Tuumns . . Eiuj.
rae Au ſunt · vt ait auicenna.nij· ſue m etha Sic mmiriũ ꝑ omnẽ mo
rn te dum ĩ beata patria longeuitas erit: diuturnitas vite eterne
–W ſanitas coporis et anime agilitas mobilitatis precipue. 6
Fe contemplatio diuĩe eſſencie· Et tunc applicetur ſic. Illos ita
Ruu q; homiĩes qui tardi atq; accidioſi fuerint verſus vitã beatã
Rk patriamq; celeſtem venatoes anĩ arumid eſt demones cito
R capiunt perdunt a occidunt:illos autem qui abiecta ſeg⸗
Dn Kundin nitate accidia & toꝛpore? ad montes eternos veloces fuerint
nſcie nullus infernalium venatorũ cape poterit nec venari H
Een nlog Thibullius libro de viuendi modo.EFeneſtras illas que ra/
, ro aut nunqᷓ; apiunt᷑ aranee circumueniunt occupant reti /

opbusn,
1ual penn
frs

buſq; obcludunt. Sed tunc per feneſtras ipᷣi ſenſus per ara

neas autem cogitationes punctiue:amare voluptuoſe vi⸗/
ſcoſe; venenoſe· lubrice et mundane· ſeu ſuggeſtiones praue
atq; dyabolice deſignantur. Et tunc applicetur ſic. Senſus
itaq;ʒ humani:qui accidioſe ſegniterq; a raro a tarde aperi /
untur in laude mox abſtringũtur retibus cogitationis ma
ligne ſuggeſtioniſq; a fraudis dyabolice· vt ſuß Płps
in x de animalibus li · Omne animal tardiꝰ mouetur æ cur⸗
rit cum cauda priuatum fuerit e oꝛbatum a ideo Plinius

t Zedan in ſpeculo naturali. Qauda inquit in caudatis animalibus
“ curſum ac motũ valde confert. Sed tunc ꝓ caudà ipa moꝛ/
NceruriNe . ſa mos ſiue motus memoꝛia deſignatur. Nam ſicuit cauda
N nt an animali ablata aut abſciſa ad huc tamen aliquialiter moue /
Nun, ri cernitur vt ait phs in ꝓ bleuma· Sic per locum a ſimili?
wed quantumcũq; mortis memoꝛia a coꝛde noſ tro dylabitur · ta
mlinſen men adhiic ipa mors pre ſui amaritudine aliqualiter amo /
, uere a peccatoq; retrahere nos conatur-Patet ergo æ cetera
. Dini Et tũc applicetur. Omnis itaq; homo accidioſus tardiuſqʒ
Anmum vy mouetur quantum ad laudem diuinam ac operationem
nri lunin ſanc tam: dum abicit poſtponit moꝛtis amaram memoꝛiã
Hrlung n K Solinus libro rerum. Tigris animal eſt velociſſimii
dn . circa ignem autem adeo tardum efficitur ꝙ crematur Sed
cyrmn tunc per tigrim intelligitur ipe homo. Nam ſicut tigris ſo⸗
taglins on lo capitur ſpeculo vt reccitat Ambroſuis in exameron ait-
wentngant . enim tygris animal velociſſimum ſit. a ideo capi nõ poſſit
ginbehtnt niſi in via ſpecula exponantur. In quibus dum ſuam intu⸗
Pedrorelfo⸗ ens pulchritudinem moꝛatiir mox venatoibus ſupueniẽ/ „
8 utmiifn tibus capitur a necatur. Sic reuer a per omem modum iße
bitrasnoſt⸗ homo capitur eternaliter necatur dum ſpeculum mun/
nnunpl dane affluentie cum deſiderio illicito contemplatur a dum
eitn 1 in candore felicitatis tranſitorie delectatur. Sed tunc conſe
ginnon quenter per ignẽ amoꝛ mundanus ſeu carnis concupiſcẽtia

Titulus rrüüiiiz

figuratur. Nam ſicut ignis minqꝙ; aduenit coporibus ania/

tis abſq; leſione vt oſten dit alexander libro ſuo de mrabi-
lihbus mundi. Mentiuintur inquit qui dicumt quedam ania

lia ſpirare ignẽ in ſe ante habitum a cõceptum. Ignis nãc

ſine leſione et coꝛrupcõe nunq eſt: ſed fotaſſis talia amialia

expirant flatum ⁊a vaporem igni vel fumo ſimilem. Sic ni/
mirum ꝑ omnem modum ipe amo mundanus aut carna
lis concupiſcentia ſeu voluptas minq; aduenit nec preſenti

vite abſq; penalitatibus cruciatibo & leſionibus motis eter

ne: Et tunc applicet᷑ ſic. Homo itaq; qᷓmuis in ſumma celeri

tate agilitate ſit dotatus tamen adeo tardus accidioſi uſq;
in amoee ſeu concupiſcentia mund anoꝝ efficitur ꝙ tandem
finaliter ignibus eterni ſupplicij cõcrematur Egidiꝰ?
in expoſicõibuis libro de dſuuijs auicenne. In aqua fluente

rane ſunt in littoꝛe ſolummodo in aqua vero ſtante ſunt in
medio. Sed tunc ꝓ aquam ſtãtem homo accidioſus q ĩ ſer⸗
uicio dei tepidus deſignat᷑ Nam ſicut aqua ſtans citius cæ
ruqpitur a putreſcit vt ait pꝓhᷣs in ꝓbleu.& ideo ait poeta.
Et putrefiunt immoueant᷑ aque ſic nimige ꝓ omnia homo
accidioſiis tepidus atq; tardus citiꝰ putreſcit quantum ad

peccatricis vite vilitatem atq; feditatem ſ a vehementius
corrumpitur ntum ad ꝑpetue & infernalis ſentine penali⸗
tatem. Sed tunc ↄuenienter ꝑ ranas demones figurantur.

Nam ſicut rane q́;' diu viuunt a ſunt nunqꝙ; in cute exſicca

ri poſſimt. vxt recitat ariſto·vni.anĩalium li. Sic nimirum pꝓ
locum a ſimili ipᷣi demones qm diu ſunt nunquã exſiccari
poſſunt ab humoꝛe iehennalis penalitatis miſerie: nec a vi

ſcoſita te ſeu lubricitate moꝛtis eterne·ptz ergo &ε¾. Et tunc

aꝓplicetut ſic. In homine itaq;ʒ fluente de virtute in virtutez
rane in fernales ſolũmodo ſunt extra in littoꝛe non puenien

tes ad conſenſum anĩe in homĩe aũt ſtante accidioſo a tepi
do. demones ſunt in ipᷣo medio ip̃m cruciãtes & cruciaturi

ſupplic io ſempiterno. M Amphites tractatu de cõme/

moꝛatione antiquo. Veſpertilio circularem motum facit
diſtloꝛtum:f ad gladium velociſſimo volatu redto tra⸗
mite inſilit. Hic aũt nota aſſertionẽ poetarum ſcʒ iuuenalis
oaα de natura veſpertilionis vt infra. Sed tunc ꝑ veſper
tiliõem ipᷣe accidioſus deſcribitur Nam ſicut veſ pertilio vo
lat ſolũmodo in nodle nõ autem in die . q; quidem contigit

ex imbecillitate virtutis viſiue · Vt ait commentatoæ ſuper

illud Methaphiſice. Sicut oeulus nocticoracis & cetera.

¶ Sic & ipſe homo Accidioſus et tepidus ſolummo do

ſit
ſece
itin
ſoan
linde
ſtatun
dioſin
de inen
ſeſs
aporis
ſovelo
tuncar⸗
nismo
curſur
lit ain
uuete
ammbul⸗
tinglt,
ba
owoſtn
Urrac⸗
Cphinsn

sin

morurn
guunib
nicele
bomin
ſegnita
tur int

.

le⸗

dacem

alidn

ktemus.
ſionen
ſentis.
ttator
itCoar
ſonattn
teninte
Dienda

ia
Ane
4

eee

NS

entine end
Sſgurantu.
n cuteexſia
NNWN
eN lumm
whrtp
amcmnn
„ woni
ngie
tune
eipehri

—.—
—

ertt
e Satetl.

al

1

Titulus xuiz.
ſe exercitat in prauis actibus que ꝓ noctem deſcribunt. nõ
aũt in virtutibus que ꝑ diem figurantur. Et ſicut veſperti⸗
lio ⁊ no ctua nõ bibũtia ſi bibũt puta aqᷓ alicui ĩmerſe: uõ
tñ inde aliqᷓd recreamĩs conſecunt ſj continuo moꝛiunt?᷑ vt te
ſtatur Ambro in vnj. exameron li Sicꝑ omnẽ modũ acciſ

dioſus homo in ſua perſiſtens accidia nunqᷓ; ineternũ bibet

de ineſtimabili ſuauitate dulcedineq; diuine ſi alicuid ce
leſtis doni ſumpſerit muneriſq; diuini puta in ſumptione
coporis ſanguinis domini non tñ inde ſpũaliter recreat᷑.
ſed velocitur ex hoc ipᷣo moꝛitur eternaliter damnatur. Et

tunc applicetur ſic. Homo itaqʒ accidioſus tepiduſq; a ſeg/

nis motum diſtoꝛtum in tota vita ſua facitiſed velociſſimo

curſu rectoqʒ tramite & volatu gladium moꝛtis eterne inſi/

lit a incurrit N Pys in ꝑ bleu. Qui raro mouentur· V
quiete ſeu captiuitate detinentur diutina: cum incedere vel
ambulare volunt ob hoc leſionem magnam in cruribo ſen
tiunt. vt ptz in captiuis Per que datur intelligi:ꝙ; hi qui in
accidia diu topuerunt cum ad virtutes moueri voluerint
non poſſunt hoc ideo: quia reſitentiam a praua conſue/
tudine a carne a mundo & a demone ſentiunt O The
ophilus in breuiloquio diuerſaꝝe artiũ. Canes ergo vena⸗
tionis in tempore dum eſuriunt a voces inſequentiũ ſe ve⸗
natorum audiunt: mox tarditate ſui motus depoſita toꝛ/
pore feram velocius inſecuntur. Per que datur intelligi · q;
quilibet homo in pñti tempore ſi deſiderium atq; eſuriẽ reg
ni celeſtis feruenter habuerit:a voces id eſt oꝛationes ſctoꝛ

hominum ſibi ſuſfragantes cognouerit. mox depoſita omm

ſegnitate accidia a toꝛpore predam celeſtem velocius inſeqᷓ
tur intrepide audacter.
¶ De actindtione. Titulus xvyv. N
Hiloſophus in ꝓ bleu: Q indtura quatuoꝛ hʒ virtu
tes in coꝛpore.T emperat enim frigus: exaciut vocẽ
accelerat motum· & foꝛtem reddit hominem a au⸗

dacem. Ideo inquit accingimur vt frigoꝛi obſiſtamus. vocẽ

— validam faciamusvt motum ſeu curſum noſtrum accele /

remus.a ut audacter a fortiter pugnemus.Sed tunc ꝑ adĩ
ctionem coꝛporalem coꝛporis intelligitur actio ſpũalis ipiꝰ?
mentis: nam ſicut coporalis actinctio coꝛpꝰ contrabit a co/
artat optimeq; diſponit.teſtante philoin 2 pollitice qui di⸗
cit Coartanda ſunt coꝛpora a cingenda vt copora meliꝰ? di
ſponatur.Sic etiam per omnem modũ accinẽtio ſpũalis mẽ
tem intea ſe feliciter contrahit a coartat ad celeſtia q; perci
pienda debite optimeq; diſponit. Et tunc applicetur ſie ;

.

2 .

Titulus xv
Acinétio itaq; mentis noſtre quatuos in nobis effectus ef
ficit virtutes. Nam frigus temperat tribulationis- vocem
exacuit ſacre orationis motum accelerat bone operatio
nis fotemq; audacem reddit ad actum mutue cum car/
ne a mundo Dyabolo colluctationis. Vt ſupra. B

Theophilus in breuiario diuerſarum artium. Eqiuuus ac⸗

cingitur duplici de cauſa videlicet propter inſeſſoꝛem. Vt
ſic ipſe equo foetius inſedeat & vt curſam velociorem faci/
at. Sed tunc per Equum intelligitur ipſe homo. Nam ſi-

cut naturale odium naturalis quoque pugna eſt inter E/
quum Griffonem · Equus autem proſtratus terre pedi
bus ſe defendit. vt dicit Plinius in quarto naturalium ſpe⸗
culoꝛum libro. Sic etiam per omnem modum naturale

iuge odium eſſe debet inter hominem a hoſtem infernalem
Homo tamen humilitate proſtratus pedibiis bonoxum
operum ipſum vincit. Sed tunc conſequenter per actincti/
onem coporalem accinctio ſpiritualis intelligitur. Nam
ſicut accinéti conſueuimus ad opandum ad ambulandum
G& pugnandum ire. a hoc coporaliter. ſic a ſpiritualiter ac!/
cingi conſueuimus ad operãdum opus virtutis ad ambu
Nandum in via ſalutis α ad pugnandum cum infernalbe?
inimicis. Et tunc applicetur ſic. hHomo itaq; duabus de cau⸗
ſis ſpiritualiter accin gatur videlicet propter inſeſſoꝛem ipᷣʒ
deum. propter curſum verſus celeſtem patriam velocias
per agendum vt ſupra Q lIulius celſus libro quinto de

geſtis antiquoz Quatuoꝛ inquit elephantem foztem faciũt

Ge audacem videlicet accinétio fotis oſtẽſio ſangiiinis eſtꝰ

foꝛtis. a punclura in pedibus vltimis. Sed tunc ꝑ elephan/
tem intelligitur ip̃e homo. Nam ſicut elephas timet ea que
non ſunt timenda:a appetit ea que timenda ſunt. Timet enĩ
naturaliter iſm murem. ſed non timet nec abhorret ſerpen

tem teſtante Ambroſio in libro octauo:exameron. qui di⸗
cit. ꝙ; eo naturaliter timet album Gallum 2a Elephas ti/
met murem. Sic & per omnem modum ipſe homo timet
que timenda non ſunt que plus appetere deheret Vt ſunt
ea que ad deum pertinent · a non timet nec veretur ea que?
ſumme timenda ſunt qualia ſunt vicia & peccata que ad
perditionem hominis pertinent ſempiternam. Et ſicut Ele/
Phas capitur & precipitatur dum arbori alicui innititur ·
Aduenientibus autem iuuenibus Elephantibus e roſtra
ſua ſubmittẽtibus a ipſiim adiuiuãtibus releuatur· vt dicit
Pliniꝰ in ſpeculo naturali. Sic nimirum per omnem modu

] slrſum
etun ſols
igetarN.

ſtvlua

ielomo
Pnpita
Ninnti
uam
noſtrat
famſalun
tceitacy
ongredie
peimum
dum eſt
vminice
uta in
ſtoein de⸗

us faltt

IeDeri⸗
ndy ſn
1 Der
Ctaſc
Vöyacutas
ustlc
ukqmum
cen
We
Hentris e
ttimo⸗

3

pu

elitee

dsſſe

Tone e
echert,
an

Nebadent
bond Nnt
gnaeſi
ketng
nähriünte⸗
dumnnte
ſtennen
ibiss bre
er perachd
ligitur. N
mbulandin
DUritualitet
uns Dantn
uminfeni
ahsarll⸗
rineſeniß⸗
rum Wod
WDrn
olrgimne

uurgtn
Hu fnmteict

unt mtei
bbontirnt
mnronguid⸗
oimno dmnet
et Veſ.
rewrue
wern 11n
arintin
ſtden

S=S=S
mm

1

Titulus H xvj.
ip̃e homo a perditoꝛibus ſuis demonibo capitur & eternalit᷑
precipit atur quando arbori mundane felicitatis nimis aui
de inniti comprobatur adiuuantibo autẽ ſanctis viris qui
ob ſuam puritatem a innocentiam iuuenes mincupantur
roſtra ſanctarum orationũ ſubmittentib releuatur 2 in
viam ſalutis priſtinam reꝑatur Et tunc applicetur ſic. Qua
tuoꝛ itaq; ſunt que hominem ad reſiſtendum peccato ad
congrediendum cum dyabolo foꝛtem faciunt ẽ& audacem:
primum eſt actinctio mentis in ſancto oꝑe a virtute ſecun
dum eſt ſanguinis oſtenſio/i.memoꝛia ſanguĩs ſeu paſſioĩs
dominice tercium eſt eſtus in diuino amoꝛe quartũ eſt pũ
ctura in contritione ſuꝑ malo cõmiſſo opere· D AKri /
ſto· in de animalibo li:xi· Canis cunq; aliquo ligamine acci /
Ctus fuerit ſuie ſona continuo vomit a cibum ſumptũ rei /
cit. Per que datur intelligi ꝙ cum peccatoꝛ accinctus fuerit
modo ſpirituali mox venenũ ex ſe euonit ſceleris pecœati
E Pps vni pollitice nii ſunt que omem motum acce⸗
lerant & feſtinant. Primum eſt coporis leuitasſedm ẽ vẽ/
tris vacuitas tercium eſt coꝛpis cinctura quartũ eſt timoꝛ
vel tes aliqua neceſſaria. Per que dat᷑ intelligi:q; quatuor
ſunt que motum ſpiritualem ſcʒ ad patriam celeſtem ſiue
ad virtutem ꝓmouent accelerantq; in cunctis· Primum eſt
mentis a terrenis affectibus alleuiatio ſcm eſt per ieiuniũ
ventris euacuatio tercium eſt ſpiritualis accinctioquartũ
eſt timoꝛ de ſupplicio ſempiterno.
¶ De adoleſcentia Tytulus xvi· A
Alienus medicinalium li vi. In meridie totus ſan⸗
guis qui eſt in homine nititur aſcendere verſus ca/
puta hoc ideo accidit quia tunc ſanguis virtute ſo
lis ſurſum trahitur eo ꝙ ip̃e ſanguis naturaliter ſequatur

motum ſolis. Sed tunc ꝓ meridiem ſtatus adoleſcentie de-
ſignatur. Nam ſicut in meridie atq; in media node magis
reſiſtitur in temꝑiebus ymbribuſq; a ventis · ceſſant enim
t frequenter in temperies in meridie a media nocte· vt diẽ

ph̊s in ꝓ bleu. Quius etiam cauſam aſſignãs dicens. Vnũ
qsO enim tunc magis acquieſcit ciim vincit aut cum vinci
tur. empeſtates autem vincũt in media nocte ꝓpter abſen /
tiam ſolis a vincuntur in meridie propter preſentiam · &

hoc propter feruorem ſolis ideo magis ceſſant a quieſcũt

in media nocte a in meridie.Sic etiam per omnem modum

omnes motus noſtri tempeſtuoſi a omnes intemperies coꝛ

dis no ſtri maxime debent ipi homies reſtringere a exting⸗
uere dũ ſunt in meridie hꝰ vite i.in ſtatu adoleſcentie · Sed

.
(i
B “ liu
Titulus M rxvj. n
tunc ↄueniẽter ꝑ ſanguinẽ moꝛs carnis deſcribi? aut pcẽm LH
Naã ſicut ſanguis latitat a nõ apꝓparet in co pibo moꝛtuis. pl
vt dicit Iohßes meſue medicĩalium li:vi. Quis etiã cauſa eſt effi
ꝙ tunc foꝛtaſſis ip̃e ſanguis frigoꝛe coagulatus vertit ĩ ſub doer
ſtanciã carnis vt viſus ẽ dicere Galienꝰ: aut quia totꝰ ſan/ itn
guis cõtractus eſt ad ipᷣm coꝛ Quis ſignũ ẽ qa hm conſta/ ſodi
cium poſt moꝛtẽ pectoꝛa intumeſcunta hoc pter confluxũ (guep
totiꝰ ſanguĩs verſus coꝛ. Sic reuera ꝑ omeʒ modũpeim la⸗ (c
titat cõmiſſiim nec apparet in coꝛdibo Pctoe moꝛtuis:ſed et tatun
ipa moꝛs ꝓpria ab ipis ſuis pctoribo ignorat᷑ nee ad memo Ztil
riam reducit᷑ vt ſciatut. Et tunc applicet᷑ ſic. Maxime itac; ĩ ibbto
ſtatu adoleſcentie moꝛs nr̃a debet ꝑ ſui amaram memoꝛiam Vvt
caput noſtri coꝛdis aſcende ſed ipᷣm pecatum noſtrũ tunc neme
maxime debet mentẽ per contritiõis amaritudĩem penetra yrun
re B QAuicenna li. ſuo de d: luuijs. Cauſa diluuij triplex Senſi
eſt:aut enim aliqua ſtella ocidit que dñabatur illi regioni cuuſti
aut quia nubes graues ſunt. aut quia aer nimiũ ſoporatus tiertt
tranquillus et quietus eſt: De pri ma diluuij ratione ſic ait (Gcapal
cõm entator in tercio methe onſlat quaſdam ſtellas nu⸗ (luun
bibus dominari que occiduntèmox nubes eam quã in ſe ha tsc
bent humiditatem effundunt De ſecundo ſic ait philoph? . tun
in tercio metheroe. Nubes inquit valide agrauate humoxe (cchtin-
diluuium efficiunt æà aquarum. De tercia ſic ait Albertus W
in tractatu de impreſſionibus aeris. Timoroſe itaq; ſunt eᷣ cilsl
Horrende ille nubes que tranquillo aere e iſlente conueni⸗ igt!
unt & concurrunt. Sed tunc p diluuium ſenſibille & corpo fum!
rale· dilulium ſpirituale ſeʒ moꝛtis perpetue figura ur. Nã me
ſicut proprium eſſe ſolet diluuni materialis vt accid⸗ t in va guni
ſtis ſoliudinibus in vallibuſq; profundis vt dicit Aikara. .
quarto. Quiiis etiam cauſam reddit Alkabitiꝰ in hüe mo⸗/ dtuam
dum. Solituidines inquit ſunt poroſe ideo ymbrem magis dhtim
attrahiint in vallibus autem aer quietus eſt quamobrem niisa
in vallibus nubes citius cadunt. Sic etiam per omnẽ mo⸗ C
dum proprium eſſe ſolet diluui ſempiterni ſupplicuq; etet „ Arid
nivt in ipis deſertis vaſtiſq;ʒ coꝛdibus accidat a vallo is vi gensi⸗
delicet gratia aridis q deſertis. Sed tunc conſe. equenter p ae tuden
tem adoleſcentia deſignatutr. Nam ſicut in aere plures fiunt kecipie
imnpreſſiones et tempeſtates atque pericula qᷓm in aliquo woraae
alio elemento Vt dicit Auicebron libro fontis vite . Qu⸗/ hnein
ius etiam rationem aſſignans dicit. Aer nanq; ceteris ele⸗ Rtur
mentis nimiuim eit permixtus. Plenus enim eſt vapori⸗ Wkalite
bus terreis aqueis fumoſitatilo & igneis caloꝛibiis: ⁊ ideo

icune ign⸗
tumiAE
utinore ſc a
ſun ſelnsme
nquinehr
Eutpbiopb
guas hunn
Rerr
Netig
„etecnor
engein
8sCtANAN
tnir ln
Garirkir no
nbren naͤgt
pe ocgneſ⸗
ſuglo
dau 181 1
Dne
um
eliid
igi⸗
8 , Cr
ſtnlle..
(aGris el⸗
ln 6
bis4

. *
ſonſch⸗
on

Titulus M xvj
plures in ſe concipit a generat tempeſtates. Sic reuera pet
omnem modumin ipᷣa adoleſcentia plura accidunt ꝑieła.
ac intemꝑies ſeu tempeſtates ꝗm alio aliquo ſtatu. Et tũc

applicetur ſic. Tres enim itaq; ſunt cauſe que ipᷣm diluuiũ

eff iciunt iehennale. ¶ Prima eſt? quia fotaſſis aliquis ſan⸗
ctorum ſeu angelus qui per ſtellam predominãtem deſcri

vitur occidit ipi homini ꝑ peccatum per ſubtractionem cu
ſtodie penitus occultatus. ¶ Secunda eſtaut enim peccata
que per nubes intelligũturſunt nimis aggrauata. ¶ Tercia

eſt quia ipᷣa adoleſcentia vt aer mollis a labilis mmium qꝗᷣe
tatux·nec in virtuoſis motibus exercitatur vt ſupra. C

Ariſtotiles in epiſtola ad alexandrũ de regimĩe principũ

libro inj. Valde confert ad vitam hominis prolongãdam.
vt vno tempore euocentur ſenſus: per motus delectabiles ĩ
nemoꝛibus ac ingraminibo & in pratis. a p inied tiões ocu
lorum in res delectabiles & amenas. Quius ratio talis eſł.
Senſus noſtri nanq; hyamali quidem tempore in ipis cõ⸗
cauitatibus coꝛpm tanqꝙ́; mortui in ſepulcris latitabant di
utine a torpebant. Rerum ergo aſpectibus venuſtaꝝe virtu
tes copales partis ſenſitiue de ꝓfundis cauernulis latiblo
q; ſenſuum euocantur & a fumoſis nebuloſiſq; concainta/
tibus coꝛpm excitantur q ad actus ſuos denuo reſtaurant.

Sed tunc ꝓ vernum tempiis ipᷣa adoleſcẽtia figurat᷑. Nam
ſicut in vere ſeu in verno temꝑe maxime ſunt ipis coꝛpibo
cautele diete medicine adhibende a cuſtodie vt ait. Conſtã⸗

cius li·de melancoł maxime enim tunc cœpa languere con

tigit. Et ſicut tunc copus diſpoſitum fuerit ſic ꝑ totum an

num ſe habebit. Sic nimirum p omnem modum. ſtatui hu
mane adoleſcentie omnis cautela eſt a cuſtodia adhibenda

quia qꝗ in adoleſcentia molleuerit · iugiter impoſterũ Pma
nebit. Et tunc applicetur ſic. Siimme itaq; valet ad vitã p/

petuam acquitẽdam ⁊a ad vitam preſentem vſq; ad etatem

debitam prolongandam vt in ſtatu adoleſcentie.ſenſus ho⸗

minis ad celeſtes amenitates a virtutes euocentur a in ſa/
cris actibo diuiniſq; laudibus exerceantur vt ſupra D
Ariſto in li:/ ꝓbleu Aer attingens aquã non humedtat᷑ attin
gens ignem non inflamma:. Et ideo alpharabius in tracta
tu de mixtibilibo a mixtis Si veſtem applicaueris aque nõ
recipies niſi madidam humidãq; effectam ſicq; q cetera coꝛ
poraaer aũt aque contiguus minime humectat?· ſed nec ab
igne in flammat᷑ attingens aũt terram continiio infrigidat᷑
Sed tunc ꝑ aerem adoleſcentia figuratur. Nam ſicut aer na
turaliter ſemper appetit expurgari · quod patet ineffuſione

") *)

ðò

2 .

òð

vymbri s a ſubis tonitrui a fulmĩs roꝛis pruine niuis a grã
Ddinis:que quidem impreſſiones ſunt purgamenta aeris ele
maenti. vt aſſerit plato in tractatu de oꝛdine vniuerſi. Sic
ipa adoleſcentia maxime debet appetere expurga a immin
dicia et puritate continenciaq; decentia ac in caſtitate iu /
git᷑ 9ſeruari ptz ergo ⁊D/ Et tüc applicet ſic. Adoleſcẽtia itaq;
immixta aquis deliciarum conſtat qa nunq́; Dumedlabitur
roe celeſtium gratiarum · ſimiliter attingens ſeu appetens
ignem carnalis ↄcupiſcẽtie · nequaq́; inflamabit᷑ in ardore
catitatis diuine.ſed adoleſcentia attingens terram humili⸗
tatis:mox refrigeratur refrigerio perpetue voluptatis ſeu vi
te preſentis honeſtatis E Notandum & dum bacul?
aque fluenti immititur quaſi confractus in medio mox vi
detur. Sed tunc ꝑ aqua fluentem adoleſcẽtia figuratur. Tũ
quia ſicut aqua fluens lapideſq; rotuindos ad edificandum
inabiles indiſpoſitos et ineptos reddit vt ait cõmentato ſu
per 3̊ methero. Sunt inquit lapides aquarum raptim fluen
tium ſperici et rotundi & hoc acidit ꝑ colliſionem quã in

ſe inuicem lapides habent lapideſq; & aqua. Sic er omnia
ipᷣa adoleſcentia quantũ de ſe eſtopera habʒ diſtoꝛta a ad

celeſle edificium conſtruendũ inabilia pemtus a inepta in
diſpoſita a indigna. T um quia ſicut in aqua fluante naues
magis eleuantur quã in aqua ſtante. quia hm philoſophũ
libro ꝓbleumatum dicit qꝗd contigit ex raptu preter fluẽ⸗
tis a que. Sic nimirum per omnem modũu ipi honnies moꝛe
nauium preter euntes in adoleſcentia magis in elatio nem
atq; tumoem animi eleuantur. Sed tunc conſ. equenter per
baculum ipam ſpem conuenit deſignari. Nam ſicut ipo ba⸗
culo vtin ur in aqua ad tranſnatandũ in via ad ſuſtentan⸗
dum 2 ad remouẽdum beſtias a canes ſuie ad deſendendũ
Sic ꝓ omnem modũ vtimur ipᷣa ſpe ad tranſnatãdum aqs
mimdane mijſerie ad ſuſtentandum contra caſum impaci
entie a ad defendendum nos contra inſidias fraudis dyabo

lice mu ndane Et tunc appli cet᷑ ſic. Spes itaq; noſtra ſi in

ipᷣa adoleſcentia poſita fuerit confracta vana apparebit.
Piolomeus almageſti tercio. In die ſiquidem nõ ap
Parent ſtelle niſi aliquis ſpeculum in aquã limpidam repo/
ſitum intuitus fuerit: aut in fonte ꝓfundo ſteterit? aut foꝛ⸗
taſſis in aliquibus partibus aquilonaris regionis collatꝰ
fuerit. Vnde etiam ait algazel in tractatu de foꝛma ſpeculi.
Stelle inquit videri ĩ die tripliciter quidem poſſunt. Siquis
enim ſpeculum in meridie limpido aque impꝑoſuerit a intro
ſpexerit diligenter videret quandam ſtellam preterire ipm

Titulus xvj

pu
diſ
colt
Us
nos.
cltn
ttont.
ſeotis
bertat

Ducer

oce

ſtitina

(vdr

KCNN

Reiſ
pugr
ißis
claud
dolee

dortum
munec

Onemn
mare⸗
miar
etiam
applic
cumc.
neid e
ſundin
ntom
Audi⸗

2 X.

△
rxvj.
. orie velut
Titulus fonte ſteterit ip̃e ſtelle is
Ne lks,⸗ It m ei qui i J P uibu 0 ſi⸗
nutieen nocturno tempore⸗ nſtitutus fueri . Sed tunc p diẽ
g., ilonis ſiquis co it intueri. Sed
id. usS aqin on ionis ſlellas Poteriti biloſa phum in ſe/
Gunmn tatem illius regi atur. Nam ſicut hm p dani luminis
HZ adoleſcentia figurat eſt ſtatio ſolis ſeu mun leſcentia di
N . theroꝛ Dies e m et ipa adol
wic prmo mettere romnem modume luminis ſuper ter
zuch ſup terra m. c luſdamn naui a mreſte 1. aat ergo adole
nſne ci pote t latio E tunc applicetur ſic. rſtelle celei lis pul /
mihige ra noſtri cordis f. t vix apparere erne telle mundicie 2
amg ſcentie mundua tie niſi ip̃e adoleſcens e te τ ſtatu ꝓPfun
Wupen critudinis 2 gran t et dilexerit niſi in on liqua regione
ngdent puritatis inſpe e terit. & niſi fotaſſis in † omi⸗ no
“ diſſime ſtta id e Ariſdotiles in blen An dor per do/
SC uis atq; tabulatis a deſcribuntur adoleſcente s ; ve/
1dedine . tabulatas de ranſit nouas domos q́;
ie mos nouas 7 rat a pertranſit n is rois & gra
tcömenn 1 ber crtius penetra ber celeſtis ro: S
menptinte teres · vt ait phᷣs vt ſupᷣ. trat coꝛda deuote adole dorum
/, i *Tes „.* 4 ert Mmiuin
onem qun —R——. velociuſqʒ; Pen ſit mentes .
tie citius vei l! iliuſq; pertran applicetur
ARatom itate malicie faciliuſ um. Et tunc appli
in veritate m i in ſcelere vetuſtoꝛum. E ionis acutius ſo
Mri/140 L ſcentium · &́ in ſcelere fidelis orationis acu 6
Ri adoleſcenti iuine laudis ac fidelis is domilbo id ẽ
S1nepte in ſic V 6 itacqʒ diume i⸗ fuint in puris domit .
Cc VWoces! itoꝛis dum fur iporum adule/
Uuante naus nãt in aurihus conditoꝛis iſqz virtute 1P0
1 nat in a . tabulati G 2 H
d ät in d tcib enioße Kelte⸗ Geiatses see
uprek ſcentuloꝛe in rd roblei ad hoc itac; fentis in mane
Wonis Kriſſotiles in nir aces efficiantur validiq; s ociilus eorũ
in dunn ugillatoꝛes a frigida loca du ne a⸗
. . 3 „ . . er ma .
nirß Fi Enum 5 ginnem oſtendimus. Sed rene Siet langui⸗/
1iſ doleſcẽtia t valde o m moꝛ/
e infirmorum vt v t etiam in terdur
NN dorum ac in fir in tantum vte e. Sic per
mnus „ irca ſolis ortumi Hannicius Vasgog
nnn maneciret tur vt recitat Iohanniciu

. . ctonum Ho
raſtin

. * . P
is luminis obdo
ione celeſtis lu .
ane ſi adoleſcentie in Pceptior uieſcant in tantum vt
mane liie bono opere pemtus conꝗ lis videantur. Et tũc .
. iant aO a i in diuims ocu aturi ſumt
mw m oꝛtui in die m pugnaturi
dm⸗ etiam ir ſtis itaq; qui imp do. in ma
dan applice n vicio cum Dya ſorumqʒ in
un crun cain Etia vinum virtutur tincti onem inte /
eteti id eſt in adoleſcẽti id eſt ad extindti
l id eit i a id e . na
, , mndirnus põos ad ſig e⸗ coze.id deſideria i terne
ns nn un nis dirigimꝰ ocłos eoʒ 1di moeti
nd tõmq; carnis dir Sine m. id eſt vĩidictam
: on s ipᷣiſq; ſanguine
eſto udimu
– clar . —
2

vt timeant ante oculos eoꝛ oſtendimus a monſtramus. 4
Hoc in mane id eſt in adoleſcentia fieri comprobatur.

C De adulatione ¶ Iytulus xvij. A
Olinus in ſpeculo naturalium. Natura ſyrenarum
eſt cantu ſuo dulciſſimo ſomnũ inducere ipᷣis nau
tis: qui cum ſoporati ſunt loca incauta declinare negligunt.
4 ſic ꝑiculum naufragiumq; incurrũt. Sed tunc p ſirenas

intelligiitur detractoæes. Nam ſicut ſirene facies habent blã

das:·vtpote virgineas: caudas aũt acutas a pun gentes· vtpo

te piſcinas aut ſerpentinas vt dicit Ambro. in exameron li
Irto. Si c ꝑ omnem modum detractoees in faciem quidem
delectabiliter leuiunt a blandiunt finaliter aũt retro homi/
nem acute ledunt pungunt et perimũt. Et tunc applicetur
ſic. Cõſuetu do itaq; æ natura adulatorũ eſt ſuo colloquio
dulciſſimo & affatu ipos audientes ad ſomnum deledctatio
nis & conſenſus ac ſecuritatis inducere vt ſic eos minꝰ cau
tos in extremam ignozantiam atq; miſeriam valeant preci⸗

pitare B Solinus in li rerum. Scorpio quidem blandi

tur in facie:ſ in cauda pungit amariſſime borrende. Sed
tunc per ſcœpionem intelligimus detractoꝛes. Ram ſicut cõ
tra puncturam ſcopionis mil obſtat efficatius qm ſcoꝛpio
tritus a cum oleo oliue poſitus ſupꝑ locum vt dicit ambro
ſius in exameron livij· Sic ꝑ omnem modum nil valet cõ/
tra venenum adiuilacõis &; ipe adulatoꝛ oleo diſcretiõis ag/
nitus a de cetero ſumma diligentia refutandus Et tunc ap

plicetur ſic Adulatoꝛ itaq; moꝛe ſcoꝛpionis auſcultantem qꝗᷓ

dem et conſentientem dulcibus dimulcet verbis· in ſacieq;
blanditur a tandem retro in abſentia peſtifero moꝛtiferoq;
attactu contra honoꝛem hominis cõproba? Q Ambr
in exameron. Apis mel gerit in oe ſᷣ in cauda veneno pol⸗
let. Sic ꝓ omnem modum adulatoꝛ quilibet in ore quidem
melliflua gerit verbaſj in cauda ſiniſtre a praue intentiõis

venenoſa continuat machinatq; malefſicia D Vſidor? liſ⸗

in hiſtorijs naturalibus Comptum eſt ꝙ lupus ꝙ;diu ho
mo habet ſibi amminiſtrare cibũ ipm non ledit ſed applau/
dit tandem vero cum cibus amminiſtrantis defecerit ipm
Qʒ deuoat a occidit. Sed tunc per lupum intelligitur adula
. tor. Nam ſicut lupus fetet in anhelitu ſuo vt ait ambro. vbi
ſup̃ ſerpentes geitlat in aluo · vt ait ꝓłs li.x. animaliũ a ſub

viridibus ſalicibus latitat vt eo facilius capram venari va
leat. Sic reuera per omnem modum ipe adulatoꝛ fetet · ſ

fetere nobis de bet propter coruptionem ſuorum ſubdolo/
rum colloquioꝛum · ſerpentes in ſe geſtat · ⁊a hoc refertur

—

—

—

7t

fla!

enns
mode
kett⸗
pe
lr
n
ts.
lug
Ww
W

Durorees
NEIN
NW

1
Wn
i en

4
Ulwe, 4

in
Umlcuteß
sinſe
dictambro
nilvalrci⸗
eiw
Nllenmnj
In
umtnn
wrWN
ritntis
T
s Guto⸗
td mhn
Mecent
Wet
nitntol
Minalen
AN ni
,ſto

eteeeu

,/
1.

——

Titulus xvij

quantum ad inhahitationem in ſe omnium demoniorum
& ſub viridibus verbis latitat vt obſeruetur a capiat·ſiqs
verborum preferat ſententiam aliquorum. Et tunc appii
cetur ſic. Adulatoꝛ itaq; moe lupi q̃m diu vtilitatẽ aliquã
ſe poſſe conſequi a bono homĩe a fideli arbitratur ipᷣm non
ledit· ſinaliter tamen ipᷣm faucibus execrabilis deo odibiliſ
q; detractionis deuoꝛat perimit àQ oœcidit E Kriſto-X.
animaluim li. Serpens quidem habet mollem linguam ſed
acutam venenoſam & triplicatam. Sed tunc per ſerpentẽ de
ſcribitur ipe adulato. Nam ſicut ſerpentem naturaliter om
ne animal abhominatur a fugit preter capram cyconeãqʒ
ceruum teſtante Plinio in ſpeculo naturali dicente a Ca/
pra inm naturaliter ſerpente affricari appetit cyconiaq; a

gnis- cetera vero animalia minime. Sic reuera per omnem
modũ adulatorẽ omes fugiunt preter ipos fatuos mere⸗

retrices que p capras unportantur. Et preter detractozes
P cyconias figurant᷑ a preter ſuꝑbos qui ꝓ ceruos deſignã
tur Adiilatoꝛ nanq; omnibo hominibus abhominabilis eiſt

ſolum aũt acceptabilis eſt ip̃is fatuis detractoꝛibus a ſuper

bis. Et tunc applicet᷑ ſic. Adulatoꝛ itaq; mollẽ et blandam
linguam habet nichilominꝰ tamen acutam quia oculte aſ
mariſſime ledit et pungit venenoſam quia famam homĩs
inficit a infringittriplicatã: ꝗa ſeipm. a audientem a eum
cui detrahbit deptimit a occidit? quemadmodum in princi/

pio prelibatũ eſt E Iohannicius yſagoge libro primo

proprium eſt eoꝛum qui dulcem habent anhelitum vt in
ipſos ſerpentes inſiliant· & in aliquo prato nemoees a oto
obdormumt. Quius cauſam reddit dicens. Didcedinem nã

q flatus ipᷣi ſerpentes naturaliter appetuntꝭob qm cauſam

tales homines ſerpentes inſiliunt. Per hoc datur intelligi-
ꝙ in ilos homines qui dulcem adulandi habent flatum
ſerpentes in fernales inſiliunt per inhabitationem damna/
bilem a nociuam G Kriſtotiles xanimalium libro.
Serpentes quidem noſtris apparuere temporibus qui vir⸗

gineas habebant facies et hi viſu ſuo plurimos occiderunt

Sed tunc per tales ſerpentes intelliguntur dett actoꝛes ſeu

adulatoꝛes Et tunc applicetur ſic. Ipſi itaq; adulatoes qm /

uis in facie blandiant viſu cum ſue praue a callide intentio⸗
nis Hominem perimunt a ocidunt H Solinus lirerũ

Arpea habet ſaciem humanam naturaliter inſidiat᷑ a inimi

catur homini voratrix hominis ipᷣa ẽ Per ꝗᷓ dat᷑ intelligi · ꝙ
△

3
6
Titulus ́”MVMV xv.
ip̃e adulatoꝛ in faciem quidem ſimilis·i: conſentiens eſſe ap
petit ipi homini audienti ſ in ſecreto inſidi atur vite eiꝰ pa/
riter g honoꝛi I Pßus in ꝓbleu . Quando rane rubee ĩ ib
facie apparẽt· eo anno peſtilentia futura foꝛe dinoſcitur. PDer 8
q intelligitur· ꝙ diim adulatoꝛes in facie moe rane rubee tt
blandientes quãdo ſimplicibus hominibo a incautis ſe obi ”
ciunt. mox dolum fraudulenter moliunt᷑ peſtilenereie. rve
¶ De aduẽtu ſpirituſſancti ¶ Titiilus xviij. A
Ontinus li de viciſſitudine naturali. Aduẽtũ quidẽ
venti quatuoꝛ hec precedere cõprobantur natura⸗
liter. Primũ eſt ſtellarum concurſus commotio·ſecundũ
eſt aeris humectatio tercium eſt aeris accenſio: quartũ eſt
maris valida ebullitio. Quorum effectuum principia atq KWK
cauſe aſſignabuntur in preſentibus ſigillatim. De primo di cin
cit ꝓh̊s in ꝓbleu· Quaſdam in aerea fieri regione accenſiões K*“
moꝛe ſtellaꝛ ſcintillantes ſplendoremq; ad inſtar ſteile ef⸗ . ,
flãmantes. Quarum quidem accenſionem concurſus aduz d 8
tum nunciat pluuie atq; venti. Quius ratio ẽ quia teſtante Kat
philo vbi ſupra. Ommis ventus prius ẽ ſuꝑius in aeris re/ niche
gione q́; hic inferius circa nos. Nunc autẽ ſic eſt · ꝙ p̃dicte d
exalationes accenſe in aerea regione ventoꝛe ſuperius exiſtẽ . L e
tium temꝓe concurrere a contra ſe moueri ꝓꝑ modum ſide Kͤ
rum eſlimantur · ventum itaq; ad venturum naturalibus
quibuſdam indicijs concurſus huiuſmodi apparentium in d
dicat a demonſtrat ita viʒ ꝙ tales iam predidle accenſiones ebi
non ſtelle ſᷣ ſtellis ſimilime ſint a hoc quo ad primũ B
Secũdi vero effecł cauſa eſt qa hm ꝙ in ʒ methero ait ·
pBs. Ventus nil aliud eſt quã aeris impulſio atq; humecta
tio aucta in aeris regione. Tota enim cauſa ventoꝛc ac ym/
brium eſt ip̃a precedens hũectatio aeree regionis. Qunc; rht
ita vẽtus cauſet ip̃a aeris humiditas:ſequit neceſſario ꝙ na — tum
Zaliter aeris Hũectatio precedit ipᷣm ventũ·a hoc quo ad ſe/ enee
cũdũ Tercij cauſa eſt òa calidũ tria efficit in cunctis M
coꝛporibo: nã hʒ attrahere augere & cũcta corpora ↄmoue⸗ „ aà dua
re· vt ait cõmentatoꝛ ſuꝑ methe. aer ergo calefactus alium ſatun
. vicinũ ſibi aerem attrabit ꝗᷓ attracto ip̃e aer in ſe augetur æ ment
valide cõmouet᷑ calido viʒ hoc augente. Cũ ergo valde accẽ ſccet
ſus fuerit ipe aer ventus cõtinuo conſequetur: precedit na am
turaliter ip̃os ventos accenſio aeris· ẽe hoc quo ad tercium in
D Quuarta vero cauſa eſt ? quia iuxta ſententiam oim endu
phᷣoꝛe ventoʒꝝe cauſa precipua videtur conſiſtere in violenta anc
expreſſione aeris concluſi intra concaua viſceraq; marinæ? t

eo viz modo in quantum aerem in ſe concluſum? ipᷣe vnde

.1
Wy
end
Nnn
edh
ske
Nttüg
naſendt
artic⸗
neipia
bprinod
cenſoͤes

ſtelleet⸗

s aDls

ſtante
Aeus tel
cpidiet
as
oNN
nWds

rentumn

primit 5
ctheroe:
nkunii
ntr 4 n
ns Cu
Aro
zin cunas

moe
sin

Titulus xix
marine violenter imprimant et expirãt. Ex qua quidem ex
preſſione ſuper ebullire a concitari cernitur totum mare.
Mare ergo ſuper ebullit naturaliter quidem priꝰ antequã
adueniat ip̃e ventus:ebullitio ergo maris pcedit naturalitè
ipᷣm ventũ a hoc ꝗ ad quaxtũ.Sed tunc ꝑ aduentum venti

aduentus ſpirituſſanéti deſignatur. Nam ſicut aduentũ vẽè/

ti tria precedere comprobrobantur. vt ait pliniꝰ in ſpeeulo
naturaliquorum primũ eſt infirmoꝝe cõſotatio:ſcm dor
mientium excitatio tercium galloꝛum vociferatio ſeu canũ
collatratio. De primo ſic ait ypocras inprenoſticis. Cõfoꝛ /
tantur autem languidi vento ſuꝑueniente frigoꝛe conſtrin
gente. De ſco ſic ait phᷣs in ꝓbleu · Aſſueta ſunt coꝛpora a
natura inſtantibo ip̃is ventis confoꝛtari. De tercio ſic ait ſo/
linus libro rerum proprium itaq; eſſe nõ ambigimus ip̃is
canibus atq; gallis moueri a celeſti conſtellatiõe maxĩecʒ
a vento·ſuo enim vomitu ventum ꝓnũciat eucẽturũ. Sie re
uera ꝓ oẽz mod aduẽtꝰ ſpũſſeti hec tria in nobis necſſario
de bere precedere cõprobant᷑ videlicet mẽtis languentis nt̃e
cõfoꝛtatioecce primũ· coꝛdis in ſcelere ſoporati miſtica ex⸗

citatio.ecce ſcm ſanctoꝛũ viroꝝ valida vociferatio: ecce tè/

cium et tunc applicet᷑ ſic. Aduentũ itaq; ſpirituſſancti qua⸗
tuor hec conſequentia miſtice precedere comprobãtur vizʒ

celeſtium ſiderarũq; virtutum intra mẽtẽ homĩs cõcurſiis

ſeu frequẽtatio coꝛdis humani roe celeſtis Pumectatio. in
dei amoꝛe inflammatio in coꝛdis ſui contritione a penitẽtia

ebullitio ¶ De aduentu iudicis

— ¶ Titulus xix. A
Harentinus li · de effectibo in nata. Adueniente igni
coꝛporali hi ↄtingunt effectus: nam lingua ꝗᷓ viciĩa
fuerint naturaliter incuruant᷑ terra ſcinditur. && /
dam vapor ſeu fumiis exalare aſpicitur. Sed tunc ꝓ aduen
tum ignis aduentus iudicis figuratur. Nani ſicut aduentũ
ignis coꝛporalis naturaliter fugiunt a abhorrent ſerpentes

maxime vero aues teſtante yſidero in hiſtoꝛijs naturalibus ·

qui ait. ꝙ ſerpentibus atq; auibus ignis natiuiraliter aduer /
ſatur. Sic nimirũ ꝓꝑ omnem modum aduentum iudicis ti-

ment maxime a abhorrent ſerpentes infernales. Et tunc ap

licetur ſic Adueniẽte ergo diſtricto iudice tria hec ↄtingẽt

tuo incuruan᷑· auari ſeu treni ꝗ ꝓ terrã intelligun? · hoĩes
ſcinduntur tunc a ſanctoꝝe numero eternaliter ſepantur
ſancti autẽ viri moꝛe vaporis a fumi ad gaudia celeſtia ele/
uaytur.

„

Ram cosda humana moꝛe lignoꝛe arida inclinant a perpe/

.titutueueubʒ

Titulus X xxi.
¶ De aduentu dyaboli Titulus x. A hln
ire.
linus li·rerum. Qunq; aues diuerſe aduenerint a mol.
maxime volucres in aliquã regionem? eo anno pe/ uti
ſtilencie neceſſeq; varie accidunt a diuerſe. Quius ſro⸗
i cauſa eſt quia aues huiuſmodi ex longinqua parte ſiue di uiglu,
C ſtantia ſentiunt infectionem a coꝛruptionem alicuiuis regi/ vVſ⸗
onis naturali enim inſtinctu ſentiunt ꝙ in ea terra que coꝛ 22ð
rupta fuerit multa cadauera ſunt ꝓpter cadauera ergo vo⸗ (ottt
lucres a aquile terras coꝛruptas petunt. Per que datur in⸗ uſene
telligi. ꝙ dum maligni ſpiritus quos per aues intelligimꝰ fürer
alicuius coꝛdis viſitauerint regionẽ? mox mentis copis ander
ſtragem peſtilenciamq; perpetuam indicant euenire. iit
De aduentu xp̃i Tytulus xxi. A· eſee
¶bertus cõmentatoꝛ ſuꝑ ʒ methe · Adueniente ſole Ylur
ſup aquã cõtinuo nebula eleuat quemadmodum Grtits
ſpicimus in mane oꝛiente ſole fumigant ipᷣe aqᷓ cdlſil
Saed tunc pꝑ ſolem intelligitur ipᷣe xp̃ᷣs. Nam ſicut ſol habet nmnmnea
attrahere omnia que qualicunq; virtute trabi poſſunt ſur ehmnun
ſuim.iuxta illud q& ait phs in ʒ. methe.Sol inquit eſt princi unſar
pium omnis in ſurſum lationis. Omnia enim que ſurſum Smmp
aſcendunt ideo aſcendunt? quia alleuiata aut inflãmata ſũt tuspe
Alleuiatio aũt omnis atq; caloꝛ a ſole deriuatuxquapropè tech
ſol eſt principium omnis lationis in ſurſum:a ꝓ conſequẽs WW
ipe ſol hz attrabere omnia que qualicũq; ſurſum trahi poſ cEccN
3 ſunt virtute ˖ Sic nimirum ꝑ omnem modum ipße xp̃iis ſua tnan
immen ſa gratia et virtute attrabit ad ſe cuncdla coꝛda hoĩm fim
que qualicunqʒ virtute aſcẽdere ad celeſtia ſurſum poſſunt fens
Sed tunc conſequenter ꝑ aquã intelligimus coꝛ humanũ ilis j
ſiue mundanum. Nam ſicut aquia facilime deſiccatur coe oaſa
rumpitur in calido · difficilime aũt in frigido. vt oſtẽdit phᷣs bnonn
in ꝓbleu: Sic nimirum ꝑ omnẽ modũ coꝛ humanum in ca . iitusan
lido voluptatis et concupiſcentie velociſſune coꝛrumpit :· æↄꝰ ritusn
in celeſti gratia deſiccaturin frigido aũt caſtitatis a müdi / Pris
cie a corruptione moꝛtis ppetue eternaliter conſeruatur. Et — Ati v
tinc applicetur ſic. Adueniẽte igitur xp̃o ſole iuſticie in m iore
tem homĩs:tunc mox nebula extollitur amoꝛis iubilatio ſehon
nis eterne B FEpus in libro ꝓbieu. Cunq; aliquis in é cwiit
/ funda ſolitudinis venerit? mox onmis garritus auium ob⸗ RAusc⸗
ticet & penitus non garriunt ipe aues. Sic ni mirum ꝓ omez erumt
modum dum xp̃us ſuo felociſſimo aduentu interioꝛa pene Genm
trauerit mentis humane neceſſe ſumme eſt mox omem muũ iinte

dane inquietudinis a leticie ſtrepitum et garritũ euaneſcè

4

Annt,
d
Ain
Nen
d
ededen⸗
n
4
N
Nenenl
mado
mnr jei
tſol u

plluntſu
tetpeing

ne urſun

amataſte

rqnupen
Renchi
N 4
Handeſin
ninint
Sarbunme
amerti

Neaen

mmnn
zunpit,

61i
wayr, 9

1

wcen

.1e
8tilin
n

in hac vita Q Phus in libro animalium vi. In oꝛtu igi
tur in aduẽtu ſolis luminiſq; ſolaris:cuncta animalia ve/
nenoſa de cauernis egreſſa viſum ſuum clarificant emun

dant in ſolis liimine a ſplendore a ideo ambro in examerõ

libro vni dicit. Serpentes inqt mane in ſolis oꝛtu capita ſua

erigunt ad ſplendorem ad hoc vt viſum ſuum clarificent &

deſiccant. Sed tunc per aduentum ſolis materialis aduentꝰ

xpi deſignatur. Nam ſicut aduẽtus ſolis materialis terre fe
cunditatem efficit in mibe pluuiam gignitinauroꝛa yridem

q; deſignati in aere ſerenitatem efficit vt recitat Kuicebrõ
li: fontis vite. Sed nimirũ ꝑ omnem modũ aduentus criſtli

fecunditatem in mentem efficit vite perpetue pluuiam gig⸗

nit celeſtis gratie aurozam yridemc; deſcribit ꝓtectionis di
uine ſerenitatem quoq; inducit trãquillitatis eterne. Et tũc
aꝓplicetur ſic. In aduentu itaq; criſti in mentem mox cũdte
virtutes de cauerms ſuis egreſſe clarificari a mundari debẽt
in celeſti lumine a ſplendore D Ppus in li: pbleu. Ad⸗
iieniente aũt zephito omnia que ſunt coꝛpora minoꝛa ſolito
eſtimantur. Sed tunc ꝑ zephirũ celeſtis gratia deſignatur
Nam ſicut flante zephiro canes nullatenus venari poſſunt
ait enim ꝓph̊s. nullam dandam foꝛe operam venationibo dũᷣ

ventus per flauerit zepherinus. Sed reuera ꝓ omem modu.

flante celeſti gratia ipᷣe canes infernales nullum hominem
venationis ſue laqueo potuerint irreticere Et tunc applicet
ſic Adueniente itaq; celeſti dono a gratia cuncta coporalia
tranſitta a mundana vt parua atq; minima reſpeãtu cele
ſtium eſtimantur· pro criſto cuncta penitus refutãtur Ga
lienus libro ſecreto primo Ante aduentum moꝛtis coꝛpo

ralis ip̃i ſenſiis penitus coxrumpuntura ideo ait Hugo in

dydaſcolili mij. In mote etenim oculus obtegitur? lingua

ſcinditur· tactus perditur· auditus interci pitur olfactus pe

mitus annichilatii· Sed tunc per moꝛtem coporalem moꝛs
ſpiritualis ſeu moes anime deſignatur Nam ſicut moꝛs coꝛ
poralis adducitur admiſſione febris intra nimia ip̃ius inte /

rioꝛ a vite.teſtante. Auicenna libro vi:qui ait ꝙ qm diu lan/

guior exterioꝛa occupauerit coporum nequaqm moꝛitur
ipe homo ſed dum interioꝛa vite ip̃e languoꝛ penetrauerit

moꝛitur ipe homo? nullo valoꝛe medicannneq; obſtante.

Quius cauſam ponit philaretus in tractatu de iudicijis fe⸗
briumtutius eſt inquit pati exterius m interius. Sic per

omem modum moss ſpiritualis inducitur per admiſſiõem

peti intra ĩtima ↄſenſus noſttri B FEᷣus ĩ ꝭ. metheroꝛum

W–

it

4 Titulus xvxi.
Nubes quidem magna & ſpiſſa nunquã aduenit niſicũ tur nd⸗
bine aut cũ vento ⁊ cum vmbra. Et ideo ait pᷣs vbi ſupra t.
Tempore ergo tempeſtatum ventus validus atq; turbo ad uu0
uentus alicuius nubis precedere comprobatur. Quius ꝗ/ nten
dem effectus triplex a phis ratio aſſignat᷑. Ait enim alphara utd
bius in tractatu de mixtibili et de mixtis ꝙ nubes grandis AAFukt
multum habet in ſe aerem incluſum? qui quidẽ aer violent cche
expellitur inuenti ſpeciem tranſmutatur. Aliam autẽ cau/ Auuuu
ſanm viſus eſt dicere auicenna liᷣ· ſuo de diluuis vbi ait · Aunel
adueniente mube grandi aer cõprimitur ꝙ artatur. Coarta Aſe
tus aũt compreſſus ipe aer inuenti ſubſtantiam vertitur Ddum
2 mutatur:eo ꝙ hm philoſop· in ʒ: methe ventus non ſit ali / ln
ud niſi aer valide concitatus. Aliã aũt cauſaʒꝭ ponit cõmen⸗ utini
tatoꝛ ſuper methe:qui ait nubem frigidam valde foꝛe a fri r
gore aũit aer impellitur vnuſquiſq;- adueniente ergo nubi inne
grandi et tempeſtuoſa precedere oſtenditur ventus qdam fuupe
Sed tunc ꝓ nubem intelligitur ip̃e xp̃s. Nam ſicut motus r
mubis ſequitur motum venti· vt dicit pꝓhᷣs in. ꝭ. methe. Sic unn
per omnem modum motus ſiue aduẽtus xp̃ᷣi in cor noſtrũ ihnmet
conſequitur ad modum venti id eſt deuocõis deſiderij quo mnnr
q; noſtri Et tunc applicetur ſic. Nunquã itaq; xpᷣus menti
humane aduenit abſqʒ; vento celeſtis refrigeri êe abſq; vm e
bra protectionis auxilij q; diuini. Rcẽ per omem modůuvt “ (ern
in principio tadum eſt E Ambro in exameron li. vnj·
Teo ergo a vrſus hominibus tranſeuntibus ꝑ viam adue W
niunt accurrunt ſaliendo pedibus quoq; ludendo . a ideo ſfſec
ait yſido.in hiſtoꝛijs naturalibus. Vrſus itaq; dum honne; ttrube
aggreditur primo ſecum colluctari videtur. Item ſolinꝰ li iu
rexum. ¶eo ergo ſaltat et ludit pedibus capta preda. Sed ied
tunc per leonem a vrſum quid aptius q;m ipi demones fi⸗ Catoq
gurantur. Nam ſicut leo moꝛiens valde ploꝛat a febrẽ ſibi co olsn,
natam perpetuãqʒ habet · vt refert philoſoſphus in quinde (ta
cimo anĩalium libro-Vrſus etiã naturaliter ſitit ſanguien “ ſctlcut
voꝛat fomicas. vt teſtatur Ambro in exameron libro vij· –
Sic reuera principes infernales viz demones vlulabũt eter nGetd
naliter a ploꝛabunt febremq; ſupplicij perpetui ſ uſtinebut* Qà Pnnm
tanq́; leo. nam moꝛe vrſi iugiter ſanguinem martirũ ſicier̃t feacn
nos crudeliſſime vtpote foꝛmicas deuozarunt. Et tunc ap / Prieg
pPlicetur ſic. Sic demones humani generis inimici menti hu/ D
mane ꝓ conſenſum adueniunt ludendo vtiq; & homimbus ecet
deceptoꝛie blandient vt ſũ G Archita tharentinus li⸗. 22
de effectibus euentibo in natura. Aduentus quidem ſolis 4 e
in mane terram nocëte infrigidatam reperat & illuminat: . Pdie
.

tNmug
mns a⸗
ſKtutme
turentsen
Snpmette
bincor oſtt
8 Mern ov
wpasmert
naibſg
fnem mddi
NNNRNi
ASViNN
lpem/
cuged

reNNN

5 alcͤie,
n Gurtin
nmki⸗ .
mucen
n nitbus
IG* 4
bnmm

lt.

Titulus xxij
inflammat. aduẽtus aũit ſolis in meridie terram fertilem ef
ficit et fecundat aduentus autẽ ſiquidem ſolis in occidente
auroram gignit. Aduẽtus autem ſolis in aquilone cũctas
intemperies ac tempeſtates turbines ventos facit.Sed tũc
per aduentum ſolis in oꝛientem aduentus xpi in carnem fi/
guratur. Nam ſicut aduentus ſolis in oientem diuerſis vo
cibus animalium nunciatur vt Patet in galloꝛum cantu in
auium ſilueſtrim ſtrepitu a garritu: teſt ãte Ambroin ex
ameron:qui ait. Nunciatur autem dies in locis ſolitarijs a

deſertis vario auium ſtrepitu a garritu. Sic per omnẽ mo

dim aduentus Xpi in carnem diuerſis bhetarum vocib?
prenunciatus quidem fiierat longe antequã inſtaret hora
natiuitatis beate. Sed tunc conſequenter per aduentum ſol-
in meridie aduentiis xp̃i in mentem deſignatur. Nam ſiciit
ſol in meridie muilltos de terra vapores eleuat a Pumoꝛes te
ſtante philoſopho in ij. methe.qui ait ꝙ; vapores magis ele
uantur cum terra aperitur a ſcinditur. Nunc aũt ſic eſ 1α
terra in meridie maxime aperitur qᷓmobrem in aduentu ſo
lis in meridiem vapores maxime eleuantur. Sic nimirũ per
omnem modiim aduentus criſti in mentem multos in vak

pores elicit a in ſurſum ducit oratioms ſalutifere deuotio⸗

niſch eterne Sed tunc p aduentum ſolis in occidentem con

ſequenter aduentus criſti in moete deſignatur. Nam ſiẽ ad/
Uentus ſolis in occidentem mubes leues aitrabit graues ve/
ro repellit teſtante philoſopho in libro ꝓPbleii. qui ait. Exi

ſſẽte ſole in occidente nubes temies atqʒ; leues ferũtut illuc

nubes autem graues ab occidentilo talibus partibus repel

luntur. Sic reuera adueniens criſtus in moꝛtemhomies le/
ues a peccato ſibi miſericoꝛditer attrahit. graues aũt in pec

cato abicit a repellit. Sed tunc conſ⸗ equenter per aduẽtum

ſolis in aquilonem aduẽtus xpᷣi in iudicium figuratur. Nã
ſicut aduentus ſolis in aquilonem mare intiimeſcere valde

facit. ſicut ait commentatoꝛ in 3. metheroꝛe. Aſſcribimus aũs

fluxum & reflixum maris ipſi lune. Qd autem mare intu
meſcit hoc ideo accidit quia virtus ſolis ſuper ebullire facit

ip̃m mareleo modo quo infra patet ergo ꝙ aduentum ſolis

ibeſu ctiſti in aquilonem hoc eſt in iudicium cunctas intẽ⸗
peries 2 tem peſtates generabit horroris & timoæis 2 priu!

nam ſuſcitabit maledictionis a penalitatis eterne. Et tune
afpplicetur ſic. Aduentus itaq; criſti in carnem mundauit

reparaiut illuminauit P&c vt ſupra H Ariſtotiles in
li· p bleui In aduentu noſtri ſubẽ montes mox cũcte ceſſant

Titulus xvxij.

intemperies atq; venti. Quius cauſa eſt: quia vt in aqua cer

nimus ſic a in aere fieri eſtimamuis. Nunc aũt ſic eſt. ꝙ aqᷓ

impingentes in lapidem intra ſe poſitum ſeu in inſulã aut

4 „

in montem velocitatem amittunt neceſſario ſui fluxus. hoc
alit accidit ex cœpe interiecto. Cunis ſignũ eſt: quia talia

coꝛpora interpoſita fluxum a motum aqua a qu alit᷑ faci/
unt circularẽ. Sic ꝓ omem modum fieri in aere eſtimamus.
Nam ventus cum nil aliud ſit ꝙ; aeris concitatio· ſequitur

neceſſario vt venti im pingentes ſeu aer in obuios ſibi mon

tes a ſuo motu a incurſu aliqualiter reſtringũtur. Per hoc
aũt datur intlligi ꝙ in aduentu noſtri ꝑ piam mentis deuo

tionem ad montem qui dicitur eſſe xps. mox ceſſant om̃es
intem peries atq; venti tribulationis miſerieq; Huius vite.
IGalienus in libro 3· ſecretoe Aduentus ſanguinis vſus
capitis regionem ſompnia varia accidũt a ſopores Caput
nanc; aggrauatum vergit ad ſoporem Sed tunc ꝑ ſangui⸗

nem intelligimꝰ? peccatum Nam ſicut ſ. anguis ſuo incurſu

a egreſſu efficit ißam moꝛtem teſtanie Auicenna quii ait ꝙ&
mors coporalis dupliciter in humanis accidit coæporibus:

Videlicet in fluxu & receſſu ſanguinis a coꝛde vt ptz in vali⸗
de vulneratis· & in confluxi ſanguinis intra coꝛ. Inquantũ
ip̃m coꝛ nin is in fluxu ſanguinis ſuffocatur. vt ptz in qui/
bpuſdam mortuis Sic per omnem modum ipᷣm peccatum

lapſum in animam moꝛtem efficit ſempiternam Sed tũc cõ

ſequenter per caput ipa ratio figuratur aut conſenſus Nã

ſicut caput tranſeunt omnes veneteſtante Iohannicio ꝗᷣ ait

Omnes quidem vene & arterie a coꝛne incipiunt in extre
mitatibus terminantir omnes vero tranſeũt ꝑ ip̃ᷣm caput
Sic reuera ip̃am rationem hominis conſenſum penetrat
tranſeuntq; omes vene a vie aut moetis aut vite ſempitene.
Et tunc applicetur ſic. Aduentus ergo peccati ſupra racõe:
hominis et conſenſum· mox ſopor irruit et ſomnus ingruut
ſempiternus. ¶ De affluen tia mundana.
Titulus xxij.
inius in ſpeculo naturali. Tigris eſt aĩmal velociſ/
ſimum. q; nimia etiam ſui velocitate nulla arte capi
poteſt. Prudentes autem venatoes ſpecula animali
proiciunt vt in ipis ſpeculis delectatim moꝛam fſaciat

ſic ab inſequentibo ſe venatoꝛibus capiatur· Sed tunc per

tigrim deſcribit ipᷣe homo. Nam ſicut tigris ad valles ẽ velo
ciſſimum ad montes vero tardumvt recitat phᷣs vbi ſupra

Sic reuera ip̃e homo quantum de ſe eſt. ad valles müdane
vanitatis a miſerie penalitatiſq; eterne eſt velox atq; pme

Ce

wont
in i⸗
Np
ſisfi
unte
ofſpe
llag,
benaſ⸗
lls th

mMln

ſummibe
ſed
ſagnss
venudu
Venetio
vobente
Ntenſe
ppleen
io ſalie
ynonte
lntol
chens
ſcrtueS
Onmaqv.
fvertia
de
WW
Reros
Gütun
plie
mund
pitern
omnis

Contt⸗

fonitru
Usreter

GR Was
Raua
aquã⸗
omme

kikn S.

Atmar
de reu

nne
n un .
lari
reeltmm
tnid en
uids ſhnn
günrdben
mmontsd
Ncſiron
busi
anglinißfl
potes n
Svo iw
naii,
taamntus
tgeed
Cxlhin

tptyn n
n ecatum
n SNc

8 1
V Elu 7
Ommmwe⸗
Guure
, 7 H
Gtoöncn

rümmenn
tieſyde⸗
Süpetus

miongn
N .

Gralvoo

alunin
B nun
180 uſt
.
7 GC

al e
prmh

Titulus xxij

ad montes vero eterne felicitat tacdiſſimus. Et ſiẽ tigris in
curſu ſuo magnos facit ſaltus. vt dicit libro reruũ. Sic nimi⸗
rum ꝓꝑ omnia-homo in curſu huius mundi vel vite multos
ſaltus fact ſuꝑbie a tumoꝛis. Sed tunc p ſpeculũ mundana
affluentia deſignat᷑. Nam ſiẽ ſpeciilum adᷓ immerſum & luĩe
ſolis oppoſitũ in ſe videt᷑ a apparere facit. verũtamen ſtellas
nulla qrmiis ſtella eſſe appareat vt refert algazel tractatu de
ſoꝛma ſpeculi. Sic per omnem modum mundana affluentia
aquis voluptatum atq; deliciarũ immerſa:& ſub venuſtate

mundani luminis cecis mentib oſtentata facit in ſe vtpote

ſummã beatitudiez aꝓparere veruntamen felicitas vera non
ell.: ſed ficticiũ a deluſio eſt. Sed tũc ↄuenienter ꝑꝓ venates
ſagaces qui nochũ & eurum 2 zephirũ obſeruant:qui ſunt
venti dulces a humidi vt dicit in li pbleu. In his inꝗt venty

venatio facienda eſt. Sic ꝑ locũ a ſimili. Demones inſidiari

volentes:obſeruant tꝑa ſeu horã voluptuoſam ſeu lubricã;
It eo faciliꝰ ſue ſuggeſtõnis intentũ valeant adipiſci. Et tũc
applicetur ſic. Venatoes ergo ani marũ videlicʒ demones vt
eo facilius hoĩeʒ irretiant: affluentiã ſibi mundanã in curſu
hiuus vite offerunt & gpinant B Egidius ſup de ſenſu
et ſenſato. Cũ quis tenebras ingredit᷑ mox aliqualiter exce⸗

catur viſus q; quodãmodo obfuſcatur qrmmuis tñ in tenebrꝰ
videatur. Si aũt aliquis in loco obſcuro moꝛa fecerit ↄpetent

.

omnia ꝗᷓ voluerit conſpicit. Et tũic per tenebram mundana
affluentia deſignat᷑. Ram ſiẽ naturaliter frigida Pumida 62
fetida: vt recitat Philaretus de iudicijs febriii·ſit affliien tia
mund ana: frigida quideʒ; eſt qntum ad feruoꝛẽ a deſiderium
eternoꝛũ humida qnñitum ad lubricitateʒ peccatoum fetida

qitum ad deteſtationem dei omniumq; ſanctoꝛũ . Et tune

applicet᷑ ſic. Cüq; ergo quis felicitatẽ amplectit᷑ affluentiãqʒ;
mundanamanox mentis & coꝛporis cecitatẽ oſequitur ſem
piternaz QAuicebron li fontis vite. Eſt aũt ipſa aqua
omnis tempeſtatis a temperieiq; oigo principiũ atq; cauſa
Conſtat em:qa ros pluuia:grãdo pruina:mix ventẽ: turbo

tonitruũcq: & fulmen aſi ub. galaxia: cometa: eyrich: terremo

tus:cetereq; elementoũ impſſiones:bubatꝰ:coꝛee & oſimilia

ex aquoſis vaporibo gnantur. Et ideo ait Plato ĩ phedrone ;

Aqua inquit pugnã infert omnibo elementis. Sed tunc per

aquã mundana affluẽtia deſignat. Nam ſiẽ aqua eſt cauſa

omnis cœruptionis a putrefactionis vt dicit auctoꝛ veteris

lili. Sic ine; coꝛpora ſicca:humida ꝗdem ſunt diuturnioꝛa:

permanentioa humida etenim multe corruptioni ſubiacent
Sic reuera ꝑ omnia ipſa mũdana affluentia cauſa eſt omĩs

Titulus 1Ki
pPutrefactionis coꝛruptioniſq; ſpiritualis. Et tũc applicetur
ſic. Mundana ergo affluentia ommis intemperiei ſpiritualis
ac coꝛporalis atq; ꝓpetue tempeſtatis: oꝛigo eſt pncipium e
cauſa D Alſzabici? in theoica planetarũ. Hec nata eſſe
dinoſcit coꝛpalis ſeu ignei luminis a celeſtis:qd lumen ignis
non apparet ad preſentiã ſolarꝰ luminis.Sed tũc per lumen
ignis:lumen cele ſtis gratie deſignat᷑ RNam ſicut lumen ignis
luq; die ac nocte:ſic lumen dine gratie lucet ipſi aĩe etnaſiter
ſine finetam in nocte pñtis vite miſerie: &; in die felicitat?
eterne. Sed tunc ↄuenienter ꝑ lumen ſolare:lumẽ mundane
affluentie deſignat᷑. Nam ſiẽ lumen ſolare lucet in die & non
in nocte: a hoc ꝗ ad nos lucet . ſed tñ accendit & deſiccat:vt
pPatet diligẽter intuenti. Sic ꝑ omneʒ modũ limen mũdane
affluentie in die ꝗdem lucet pñtis vite:ſed nõ in nocte tribu⸗
lationis ſeu moꝛtis aut vite futurea licet lucere videat᷑ coœpo

raliter: nibilominꝰ accẽdit hoĩem in ardore praue ↄcupiſcie

et deſiccat in huũoee celeſtis gratie. Et tuc applicet᷑ ſic. Hec g
nata eſſe dinoſcit᷑ luĩs celeſtis gẽe: & lũis mundane affluẽtie
ꝗd nequaqin apparet lumen celeſtis gratie:ad appreſentiam
luĩs felicitatis affluentieq;d mudane. E Cõment aueèrois
ſuꝑ de celo a mundo. Qelũ nullius eſt coloꝛis: nec tangi nec
videri poteſt. Coloꝛ nanq; qui videt᷑ ineſſe ipſi celonon ipſiꝰ
celi eſt:ſed medij. Sꝭ tũc ꝓ celum:coꝛ iuſti hominis deſigna?᷑-
Nam ſicut hm Calcidium. Coꝛ ſancti hoĩs: ſedes eſt ſumme
et altiſſime trinitatis. Sed tunc ꝓ coloꝛem mundana affluen
cia deſignat᷑. Nam ſiẽ hm Phum.ij. de anima. Omne ꝗᷣd vider
naturaliter vel coꝛporaliter: aut eſt coloꝛ: aut eſt habens hũc
Sic reuera omne d coporalibus oculis appetit᷑ nihil aliud
eſt ꝙ; ipſa affluentia: aut ip̃a habens hanc. Et tũc applicetur
ſic. Coꝛ ergo humanũ nullo ſplendore debet mũdane afflu⸗
entie coloariſed nec allici ꝑ illicitum deſideriũ: neq; tangi ꝑ
oſen ſum E Alipharabiꝰ tractatu de ꝓmixtiõib elemẽ⸗
toum. In mari occeano: nunq cerni?᷑ nix. Quiꝰ ratio eſt qa
vapor quidem humidus aſcẽdens e mari:liꝗᷓfacit niuem ab
aere deſcendentem vt ait Auicenna libro:mij. de diluiuis. In
mari occeano nõ cadit nix: ſed plimia loco eiꝰ eſt Sed tũc ꝑ
niuem munæ celeſtis gĩe figurat᷑. CQunq; ſic nix hm ARzolem
in li. bleu. Diſpoſitiõz effigiẽ habet ſtelle vel cadens loquẽ
1Do. vulgarit᷑: ſic munꝰ celeſtis gr̃e in ſe habet foꝛmã felicitatis
eterne. a um qa ſic nix non liꝗſcit ĩ altis montibus.eo ꝙ ibi
Zer ſubtilis frigidꝰ ſit vt dicit Albertꝰ in li:de nata locoꝛũ
c per om modũ munꝰ celicũ nõ fruſtrabit᷑:ne marceſcit

.

in homiml moꝛe montium excellentibo ceteros ſanctitate·

Ceun

dobtune.
nrdſge
umt
liocce⸗
gn acc⸗
ſtiſuep
ch fer cl
eoInm.
ulyſnn
ſingeros
arati
ſoüogen
wenede
tens
eſtsg
biſon
Nemoeu.
emme
Miagtut
tigda
thkittte

W1

ſigtiehe

lilterd
Enmindo

d e
Woa
ſetoſttati
deſignatt
ſcendere
nature S
gnem 0
lloroit⸗
Pententie
enittd vene
GGwwdde

Aadens in

ribit.
ummsla
icena
feineret⸗
Naclua,
ns imm

.
RN
1

uſuti
AERnltläl,
DNopiumne.
Nkemineſ.
Wunlmn
lurenn

ſ

.
1

5 1
ptnegane

D4tpteſatn,
ment auenan

nec kangi.
lonon ipſi

nisdeſgnar
Seſtſumme
dana afluen

meédede
XDarersdir

41 1
ün d⸗
ttcupl
noe⸗
nitüben⸗
7
ïtto
. 7
EMlNs A
. 6
ſdedtieh

,S NNR

KTYEBm, 5

Mes l 4

((A
mͤfeni/
mo
rbrso,
8 WI
id⸗ P
inenkit

1

eplote

Titulus l xxij

Sed tunc ↄuenienter p mare occeanum:mundi huiꝰ afflu⸗
entia deſignatur. Tum ꝗa ſicut mare occeanum: nullꝰ hoĩm
poteſt ab ſq; naufragio ptranſixe vt dict Plinius in ſpeculo
natalium. ¶ cauſaz aſſignãs Auicebrõ li vite fontis ait. In
mari occeano gurgites validi ſunt: quãobreʒ ibi multa nau/⸗
fragia accidunt. Sic nimirũ per omnez modũ nullus hoim
pertñſire poterit ſtatũ mundane affluentie abſ. naufragio
atq; periculo moet eterne. um ꝗa hm phum in· x aĩalium
libro. In mari occeano latitant monſtra belueq; marine. C
cauſaʒ ſignat in hunc modũ. Mare inquit occeanũ petroſũ
eſt in petroſo aũt mari monſtra ſunt:eo ꝙ intra petras lati⸗
bula multa ſint. Sic reuera per omnem modumꝛ:in felicitate
affluẽtiaq; mundana: latitant monſtra peccatoꝝ ac belue id
eſt turme oĩm demonioꝛũ.Et tunc applicet᷑ ſic. In ſtatu ergo
ꝓſperitatis affluientieq; mundane: nequaqꝙ; cernitur minus
celeſtis gratie: neq; donum ↄſolatõms eterne G Tſidorꝰ?
in biſtoꝛus natalibo. Serpens tranſiens fontem aut aquam:
prirno euomit & emittit venenũ. Quiꝰ cã ſtat ĩ hoc · ꝗa ipm
venenum eſt frigidũ in xgradu. vt ait Conſtantinꝰ: ſed
ipſa aqua frigida eſt teſtante phᷣo dicente. Aqua magis
eſt frigida ꝙ; humida. Serpens ergo frigiditatem ſui veneni
emittit: vt frigus aque ferre poſſit. Sed tunc ꝑ ſerpentem in⸗
telligit᷑ ipe homo. Nam ſiẽ ſerpens hm Ambro in exameron
naturaliter delectat᷑ in ſibilo viridis folij.& hm Solinũ in li.
rerim. in dulcedine lactis caprini:ſic a ipſe homoſed infeli⸗
citer delectatur in apparente: ſed fallente ſuauitate virentis
voluptatis. Et in falſa dulcedine lactee ſeu capree viliſſume
fetoſitatis. Sed tũc ↄuenienter ꝓ venenum mundi affluẽtia
deſignatur. Nam ſiẽ venenum in ignẽ miſſum:tumeſcere e
aſcendere ipſum facit. vt ait Euax li·de virtutibo effeétibꝰ⸗
nature Sic ipſa mundana affluentia atq; felicitas huiꝰ vite
ignem adauget penalitatis ſempiterne. Et tũc applicetur ſic
Homo itaq; inſiliens fontem dulcedinis diuine ſeu aquam
penitentie vere a perfecte. Primum debet ſerpentis moe ex ſe
emitte venenũ id eſt venenoſũ deſideriũ felicitatis affluentie
q; mundane H Thibulius de moꝛibo ſancte vite. apis

cadens in aquã ſtrepitum efficit: ſpumã gignit: & circiſum

deſcribit. Sed tunc ꝓ lapidem intelligit᷑ ipſe homo. Nam ſicẽ
omnmis lapis ex luto generat᷑: & in lutum reſoluit᷑vt oſtẽdit
Auicẽna libro ſuoꝛũ mineralium. Sic & omĩis homo ex luto
et cinere factꝰ eſt: a in lutũ finaliter reſoluendꝰ eſt. Sed tũc
per aquaz: preſentis ſeculi affluentia figurat᷑. Nam ſic aqua

ſtans immobilis atq; fixa: mox coꝛxrumpit᷑ a putreſct. Iuxta

—0N— * ,
CLitulus “ xxij

illud Ouidi. Et putreſiunt immoueantur aque. Sic & ipſa
huiꝰ mundi affluẽtia immobiliter a fixa adherens homini.
mox in coꝛde putreſcens coꝛruptioni ſupplicij ſempitèni. Et
tunc applicet᷑ ſic. Homo ergo itaq in affluentiã tſitoꝛiã in/
cidens & muindana: ſtrepitũ ſibi gůat mũdane inqetudinis
et vanitatis. Spumã carnalex; & illicite voluptatis:& circulũ
eterne penalitatis. Conſtantiꝰ libro de melãcolia dicit. Apo⸗
plexia feriens hoĩem:tres in ipſo relinꝗqt effec?. Nam hoĩem
percuſſum muitũ reddit:pallidum efficit:& ſeminecẽ relinat
Per apoplexiam aũt mundana affluentia deſignat᷑. Nam ſiẽ
hm Auicennã li vn medicinalium. Apoplexvia maxiĩe ferit
in ſomnis:in balueo:a in menſa. Quiꝰ cauſa eſt:qa tunc im⸗
becillioꝛ natuta eſt. Sic ꝑ omnez m odũ mundana affluẽtia
ſua plaga peſtifera maxime ferit amĩam in ſomno cecitatis:
in balneo voluptatis:a in menſa guloſitatis. Et tũc applicet᷑
ſic. Affluentia itaq; mũdana coꝛ humanũ ſua dãnabili peſte
feriens:tres in hoc tpe moꝛtiferos relinquit effectꝰ. Namq;
ipᷣm coꝛ mutum facit in laude diuina: pallidum id eſt aptũᷣ

et ydoneum ad eterna ſupplicia: & ſeminecẽ qntum ad bona

opera facienda- I Tohannes meſue in prima practica.

Valet autem & confert ſummo opere ſanitati: vt nocturno

tpe vigileturꝓaululũ os teneatur apertũ: æ coꝛpus maneat
veſtibo bene tecti. Vigilia etem ſuꝑflua ſicat:a oꝛis apertio
vapores malos de interioꝛibo pectoꝛis expirat.ſed tectura ve⸗
ſtium cibũ bene digerit a inflãmat. Sed tũic per noctẽ: pñtis
ſeculi affluẽtia deſignat᷑. Nam ſiẽ nox nat᷑aliter frigus indu /

cit & ſomnum. Iuxta iludò Platonis in phedrone. Nox inqt

plus ſomnolenta eſt frigida a quieta. Sic etiã ipſa preſentis
ſeculi affluentia:frigꝰ inducit caritatis diuine:a ſomnũ per⸗
petue cecitatis. Et tunc axpplicet᷑ ſic. In node igitur mundane
affluentie ſuie in coꝛꝑe:neceſſe eſt aſſidua vigilia:oꝛis freqᷓns
confeſſio & laudatio: atq; virtutũ decoꝛatio a obumbratio:.
K Ambł in exameron livj. T Pe eſtatis validi & feruoꝛis

— * ₰ * , — 7 —
hoĩes infirmant᷑ nubes e t᷑ra elongant᷑:coꝛui aqs ſe immgũt

ſcʒ a tẽpeſtas tonitrua & fulmĩa gnᷣant.Per eſtũ igit᷑ validũ
aut pnjlis vite feruoꝛẽ affluẽtia deſignat᷑. Nam ſiẽ tꝑe eſtatis
validi a feruoꝛis aꝗᷓ exſiccan? cõſolationis gõ eq; celeſtis. Et
tunc applicet᷑ ſic. Tempore igit᷑ felicitatꝰ affluẽtieq; mũdane
ĩes in bonis opatiõibo infirmant᷑ nubes: id eſt ſancti apli
a nobis elongant?᷑ cœui id eſt peccatoꝛes aquis voluptatum
ſe immergũt:& tandem tempeſtates moꝛtis ꝓpetue ↄſequunt᷑
heophraſlus libro de virtute & potentia aĩali. pe
lumĩs excellẽtis: aK hora debilitatis:minꝰ viſos nos ip̃i ſumꝰ

Peto

iuis
ſeutn
gcella
dic in
mnus 6
et mun
deſgn⸗
lelintn
ſwolim
cbzin
unde
getaot
Gbit⸗
Ptuue
danein

I

Unumo
lomist
ltebiu
Uutirte
lmnden
Ktded⸗

modun
et hct,
lt mu

ſcoppor⸗
Nlcirzn
docby
er Gn
tioms
ils ea
bleriee
beipitu
dihi
todeſt
l enin

Kape
onn⸗
Pie
aiin

Nek:

mol
Wunie
Raatnn⸗
ndanneſti
onnocrte
Dtirm
1dünbii
fh n
midelgi
m odbe
na ptydin
tockurn⸗
us manezt
s apertio
duta ve:
nodepiͦts
ð
AWoug
eſonni⸗
trmnen⸗
lusut
okuntrtr
atun
imgit
iginldi
des
Ggnimm,
roi
obpen
e en

mün

;

— —

Titulus xxvxiij
Et hoc ideo.qa viſus noſler diſtrahi candore luminis atq;
niuis. Et tunc ꝑ lumen humana affluentia deſignat᷑. Nam
ſicut nihil inſaniꝰ cecutientibo oculis: ꝙ; lumen & ſplendor
excellẽtis albedinis ſeu candoris vt ait Calcidiꝰ in thimeo·
Sic in cecutientibo noſtre mẽtis oculis nil peſtiferiꝰ eſſe dixi
mus q; lumen pntis affluentie candorẽ felicitatis trãſitoꝛie
et mundane. Sed tuc ↄuenienter ꝑ niuem affluentiã aſtruo
deſignari. Naʒ ſiẽ nix citiꝰ penetrat tecta a domos:q; pluuia
vel imber. vt recitat Phus in ꝓbleu. Sic nimirũ per omnem
modũ mundi bᷣ affluentia citiꝰ penetrat domũ anime mali
uole: ꝙ imber gratie dulcediniſq; diuine. Sed tũc vltimo p
viſum dei beatiſſima cognitio figurat᷑. Nam ſiẽ hm aʒlemj·
methaphi. Viſus maxime videt᷑ deſeruire ad vitã · ſic ipſa dei
cognitio videt᷑ deſeruire atq; cooperari ad vitam ſempiternã
Et tunc applicet᷑ ſic. empore itaqʒ; gloꝛie affluentiecq; mun /
dane infirmioꝛes atq; debilioꝛes ſumꝰ in dei a nti cognitiõe
M Kriſtotiles in libro ꝓbleu. Vt limpidius videamus
vnum oculũ elaudimꝰ:a viſum obumbrando qdammodo
tegim us. Quiꝰ cauſam aſſignãs dicit. C vno ſenſu clauſo:
otigit alium ſenſum ꝗᷓ vicinioꝛ fuert meliꝰ roborari. Per qᷣd
datur intelligi ꝙ ad hoc qd deũ in hac vita & in futᷣa patria
limpidius videamꝰ: neceſſe eſt vt oculum mentis noſtre:idð
eſt deſderium a preſentis vite affluentia obtundamus peni
tus & claudamꝰ. cetera exempla Require in regiſtro.-

CD

e Amaritudine. ¶ Iytulus xxnj.
Irra eſt amara:a oſeruat a putrefactiõe vt ait Ioba
nes meſue in ᷣma pᷣdtica. Occidit miiſcas ſuo odore
vt recitat Plinius ĩ ſpeculo natali. Bibita valet ↄtra
moꝛbum taducum: vt aſſerit Galienꝰ. Sic teuera ꝑ oimnnem
modum:amata moꝛtis memoꝛia:ſeu amara moꝛtis contritio
et lacrimoſa: ↄſeruat hoĩem a coꝛruptiõe moꝛtis eterne:oci⸗/
dit muſcas ſuggeſtionis maligne obſtat caſu s ruine anĩe
. et coporis ſe mpiterne · B Axeles libro ꝓbleu. Excelleter
dulcia: amara eſſe vident᷑. Cuius rõz aſſignans Phus v ſup
dicit. Excellent dulcia nanq; obſtupere faciunt m ſenſum
er que datur intelligi · ꝙ illa excellentiſſima dulcedo viſita/
tionis eq; celeſtis pre infmita ſui dulcoꝛis ſuauitate:m ali
giis coedibus amara eſſe videẽ? QC Dum linguia humoꝛe
colerico humæctata fuerit a infecta: omne ꝗd guſtatur aut
Pcipitur:amarum vtpote eſtimat᷑. Per ꝗd datur intelligi · q
coꝛdi humano amaritudine vicioꝛũ infeto pariter a coꝛrii
Ppto:deſipit a amareſct dulcoꝛ dine ſuauitat gratiec; celeſtis
Nil enim dulce aut ſuaue tam cernitur: quod nõ peccatrici

Titulus xxiz;
anime amarum eſſe videatur- vt ſupra. D Philoſophe
in lbro methe. Mare quidem ſalſum eſt: fontes vero qui in
littoꝛe fuerĩt valde dulces. Per mare amaritudo intelligitur
buius mundi. Nam ſiẽ mare nigreſcit: ſere nitatem mox fu⸗
turam indicat teſtãte Ariſtotile libro ꝓpbleu. Sic nimirum
quãto amaritudo preſentis vite magis terrere nigreſcere &
tumeſcere videt tanto magis ad eternam trãquillitatem ille
adproximat: qui amaritudine huiꝰ mũdi vapulat. Sed tüc
oueniẽter in littoꝛibo future vite refrigeria figurant᷑. Nam ſiẽ
fontes prelibati ex mari cauſant᷑: & ꝑ terre ſiue arene meat?
cauernulaſq; colantur vt in. nj. methe · dicitur. Sic ꝑ omnez
modũ vite refrigeria ſempiterna ex amaritudine penitentie
mereãtur. Et tunc applicet᷑ ſic. Vita ergo preſens bic amara
dicitur: ſeu amaritudo huid vite inanis eſſe oſtendit · ſed non
diffinitur quia mox in vicino tanqꝙ; in labore vite ↄmitant᷑
refrigeria ſempiterna. E Albertꝰ ſuꝑp:mi methe. Muſce
moetie cineribus immerſe: cõtinuo reuiuiſcunt. Per muſcas
pomiĩes deſignant. um qꝗa ſicut muſce naturaliter inſident
ſqualoꝛibus viſeoſitatibo ſeu coꝛruptionibus delectant᷑. Sic
per omnem modũ homines quantũ de ſe eſt vt ita dicaz na⸗
turaliter in ſqualoꝛibo vicioꝛum delectant. Sed tũc ꝓ cineres
amaritudo vite aut penitentie figurat᷑. Tum qa ſicut eineres
multum imbibunt de aqua frigoꝛe obſiſtunt:ignem fouent
et 9ſeruant: & otos fecundant. Sic reuera ꝑ omnem modiu
amaritudo preſentis vite ſeu acerbitas gtritiõis ac penitẽtie
aquam & roꝛem celeſtis grẽe ſibi inbibit: frigoei q perpetiu:
ac iehennalis algoꝛis obſiſ tit · ignem fouet 2 9ſeruat diuine
caritatis: G& fecunditatẽ efficit Honeſte 2 virtuoſe operatiõis
Et tunc applicetur ſic. Homineſ itaq; ſpiritualiter moꝛtui ſi
amaritudine ſeu penitents vite ſe immerſerint. mox ſpiritii⸗
aliter reuiuiſcumt: & vite perpetue apti erunt E AKvxles li
ꝓbleu. Omnis medicina amara magis purgat. Sed tunc per
medicinam:ipſa ſaluberrima cõfeſſio deſignatur. Nam ſicut
medicma ſummenda eſt in mane cum ieiumo ſtomacho mo
tu conſequente. In oꝛtu nanq; diei medicina ſumpta: magis

operatur vt ait Auicenna. Item medicina ieiun antibo dan⸗

da eſt. vt ait Philaretus in tractatu de iudiene ſanguinum
Item Galiemis dicit. Poſt ſumptam medicinam: motum &
deambulationem perſuadet. Sic reuera per omnem modum
ad veram a perfectã confeſſionem tria requiruntur · videliez
vt in mane iuuentutis fiat: ieiunio mediante aſſiduo be fre⸗

quenti: & vt ipſam confeſſioneʒ motus boni operis ↄſequat.

tar
imt
fet⸗

fel

ms
vabi
Upbu⸗
mndu
zrede
kertin
s
W
an
ceb
vtr
die
ick⸗
ſeter

mud

ile
duc)
Ama

ratut

ga a⸗
Cffer⸗

mente
Kene
unſe

lpt⸗
tmchin
Nwan
le ait
urni
eennt
dine nient
ens beimnn
dſn
eitegni
nette Hin
eDermmias
llter inſnn
lchmi d
aocyna⸗
ep enetes
at eneres
em fovent
rem mdd
Wiien
nchwnn
gerutdu
begrti
Ultrnmm
trorſet⸗
Vungt
tmmſat
mp
ermns

mid⸗
nnme
mmn
nmmn

4 4 e⸗
i
u

Titulus xxiij

Et tunc applicetur ſic. Sola ergo ↄfeſſio atq; cõtritio valida
et amara:citius efficatiuſq; ſanat coꝛda ſcelere ſauciata & in
bono opere ↄfirmata G Euax lide virtutibo li quidorũ
Omnis liquoꝛ in quẽ mittitur ferrũ cãdens: vehementiꝰ ex⸗
urxit q́; ipſe ignis. Sic a ipſe damnabilis amoꝛ mundi:acutiꝰ
ferit a exurit mentẽ q́ quantũcunq; caloꝛ cuiuſcunq; incen
dij. Et tunc applicet᷑ ſic. Coꝛ ergo hiimanũ cum amoꝛ vanus
immittit᷑ huiꝰ mundi:amarũ mox a acetoſum efficit᷑ celeſtis
dulcedinis nullatenus perceptiuũ. H AKxeles li · methe·
Dum glaucus circulus circuire videt᷑ ip̃ᷣm ſolem aut lunã:
pluuia mox ſoꝛe ſeqᷓns indicat᷑. Per q;d datur intelligi ꝙ dũ
amaritudo ipᷣm coꝛ homĩs circundare ↄꝓprobat᷑ mox ↄcomi
tari pluuia celeſtis roꝛis a& gratie indicaꝛ⁊ I Cõmentatoꝛ
in:n methe. Mare quidem ꝗd ſalſum a amax eſt:dũ colat᷑
pet ceraʒ vel ꝓꝑ coꝛeum hircinũ: mox dulceſcit. Per ꝗd datur
intelligi: ꝙ omĩs amaritudo pñnñtis vite colata per cerã moꝛt
chriſti:a ꝑ coꝛeũ æ& Applica ſcʒ tũc dulceſcit K Boeciꝰ
de oſolatione. In templo iouis duo fuerunt dolia vnũ plenũ
ſulphure:aliud plenũ melle. Sed tunc ꝓ templũ iouis: iſte
mundus deſignat᷑. Tqum ga ſicut in teinplo ioui s: triſtes ſi⸗
gure depicte erant ad coꝛrigendũ malefactoꝛes· vt dicit ha
rentinus li.i·de machina mundiali. Sic ꝑ omnem modum
nobis in hoc ſeculo triſtes ac cirenoſe effigies moet & pene
ſequẽtis a ſanctis pᷣdicatoꝛibo explicant᷑ qre territi a prauis
actibo reſtrĩgant᷑. Tum qa oſtium templi iouis: in anterion
ſiue in exterioꝛi parte fulgebat: oculoſq; aſpicientii demul⸗
cebat. intꝰ vero terrebat:ſqualoꝛemq; a nigredĩeʒ pᷣferebat.
vt refert Caſſiodorꝰ in hiſtoꝛia tripertita: in editione ſocrat
Sic etiam in exterioꝛi ſui apparẽtia: mundꝰ hoĩem in tantũ
attrahit a delectatingreſſum vero hoĩem & att ractũ intra
ſe:terret etnaliter ee denigrat. Et tũc applicet᷑ ſic. In hoc itaqʒ
mundo duo hec vnita ſunt:ſibi ſunt inſeꝑabiliter ẽe annexa
videlicet ſulphur pñtis amaritudinis: e mel fallentis dulce
dinis. Vnde boeciꝰ vbi ſupᷣ. Dulcedo inqt huiꝰ vite multis
amaritudinibo eſt reſper a οι& Ambin exame. li vnj. Co/
lum be felle carẽt. qinobrem precipi vt in libamñe dño offet
rãtur Per que dat intelligi. ꝙ iuſli ac ſimplices viri. ob hoc
qa amaritudine ac felle carent doloſitatis e nequicie· a ideo
offerunt᷑ loco victime ĩ templũ gloꝛie ſempinne M Cõö⸗

mentatoꝛ in:ij methe. Aqua pluuialis vehementi caloꝛe vſta:
valde amara efficit. Et ſic amaritudo pluuialis tres generat

efficitq; effectꝰ?. Nanq; infirmos ſanat releuat eꝛ ↄfoætat.ter⸗
ram fecundat: ranaſq; a ſerpentes q in mibibo generantur:

effundit: deſcendere c; facit. De primo ſic ait Conſtantinꝰ
libro de ypotundriaca paſſione . Aqua inꝗt pluuialis ob ſui
amaritudine diſſentitis 'alet debiles ſi bibitur releuat & eõ
foꝛtat. De ſecundo ſic ait Auicẽna libro ſuo de diluuns. Aqᷓ
pluuialis am ara terrã facilius penetrat a fecũ dat. De tercio
ſic ait Axles libro methe. Brroꝛ inquit multoꝛũ eſt dicentiũ
ranas ſerpenteſqʒ altius ſurſum attrahi ipſo ſole ſecus autẽ
pocip̃m eſt. Virtute nanc; ſolis aĩalia nubis ghantur: ſalſe⸗
dinecq; amaritudine ipſi? pluuie e nubib⸗ expellunt. Sed tuc

per pluuiã ipſa coꝛdis coꝛtritio figurat. Nam ſicut plu uiam
mag? comitat᷑ ſerenitas: auiumqʒ; garrit?: validũ refrigeriuũn
rca illam. Poſt pluuiã

circa terram: & motus delectabilis cir
etem nubes expurgantur: 2 ex ſequenti neceſſario ſerenitas

fit vt ait PBus in pro bleu. Garritus etiã auium naturaliter

magnus eſt: pluuia precedente . vt ait Ambroin exameron

*„

Item tempore pluiuie: ea que circa ter rã eſt regio:infrigidat

terrã pluiiã Galienus precipit. Sic reuera ꝑ omnem modũ
poſt coꝛdis otritionem: ſeqtuii ſerenitas celeſtis amenitatis
gratie: garritus laudis diuine: refrigerium oſolationis intne

Ea aũt regio aeris: validius i flãma?· ſed & ipᷣm motũ circz

motus delec tabilis oper ationis virtutũ. Et tunc applicet᷑ ſic

*„

Kmaritudine ergo cond' noſtri ↄtritio:tres virtutes relingt
ſalutiferoſq; effect?. Nam ipſos languidos mente & coꝛpore
ſanat:xeleuat:a ↄfoꝛtat terr am q coꝛdis nii fertilẽ 2 fecundã
efficit: ſerpenteſq; & ranas ſuggeſ lionis maligne foas eijcit
N Bßs in li·x. aĩ alium. eſtudo liquat᷑ reſoluiturq; in
aquã ſi aſpergat᷑ ſe ale. Sed tunc pP teſtudĩez ipſe homo figu⸗

ratur: quando pungit᷑ diuino ſermone timoꝛe aut otritione:

mox moꝛe teſtudinis 2 exemplo ↄtrabi debet intra ſe intima
ſuoũ actuũ diſcuſſione: pedũq; ac manum à prauis operib⸗

retractione. Sed tüc ↄuenienter ꝑ ſal ipᷣa amaritudo ſeu aſpe
ritas ſalutifere penitẽtie deſign at. Nam ſiẽ ſal ſ parfum cum
modica aꝗqᷓ fuper ignẽ feruentiꝰ? validiuſq; exardeſcere ipm

*

ritudo aſperitaſq; penitẽtie:cũ aquia lacrime ĩtime & deuote
ignem validiꝰ? accendit caritatis dine & ſic in mediocri qnti
tate Piectii in ignem:ſtrepitum ſonitũ &; facit. ſed non ſalis
valida maſſa a magnavt oñdit Theophralte li · de dil kinen
onibo elementoꝛc. Sic a ipa aſperitas penitentie tpata ſonitũ
dunne laudis efficit. Aſperitas vo penitẽtis indiſcreta irrona
. bilis inde bita milli ſtrepitũ effic? abilẽ & aceptii ĩ laude
diuina. Et tũc applicet᷑ ſic. Hõ ergo moꝛe tel ludinis: 9feſtim

*

reſoluit᷑ in aquiã gratie: dulcediniſch dinine du aſperſus lut
. . ⁶

acit. vt dicit Ps in ꝓbleu. Sic etiã per omnez modũ: ama⸗

Perd
forroen.
inovien
dyedoin
goditl
mwebe
lerushi
Wua
ſden
WO
We
Wo

tDn
ſs
Anur Re
n ⸗
autphuun
ünigei
Doſtpiun
roſemnn
naturi
EMametol
inftigdi⸗
notü citet
em mooi⸗
enitatis
tes kelnt
Kc
aKeo
e W

.D

ſoluitwn

tnkenmn
.us
wer 4
teſin
D
„ädangt
4

,
rN

Titulus iii

ſale aſperſe penitentie amare O Iobhãnes meſue in tra
ctatu aridorũ & liquidorum. Poſt dulcẽ cibum:potus etiã
qui dulcis eſt:aliqualiter amareſcit. Per qd datüur intelligi
ꝙ poſt cibũ ſumptũ dulcedinis coꝛporalis amareſcit:ac de-
ſipit potꝰ atqʒ dulcoꝛ roꝛis dulcediniſq; celeſtꝰ.Vel ſic.Poſt
cibum dulciſſimũ dominimox amareſcè nobiſ debet potus
Dulcoꝛis ſolaci mundani P Plinius in ſpeculo nat᷑aliũ-
Eumus reſolutꝰ a lignis: amarꝰ eſt & oculos ledens:ſed fu/
mus reſolutus de floeibo:dulcis. Sed tunc ꝓ ligna homines
virxtutibo aridi:per floꝛes vero vita a fama floꝛidi figurantur
Et tunc axpplicet᷑ ſic. Oratio itaq; amara eſt ipſiꝰ aridi :ĩ vix⸗

tute hoĩs in oculis omniii 9ditoꝛis: ſ̊ dulciſſima vox floꝛidi

ac virtuoſi hominis in auribo ſaluatoꝛis Q Albertus li-
de natura locoꝛũ. Dum ſal ꝓnicitur in paludes:tacent rane·
Per ꝗd datur intelligi · ꝙ dum ſalſedo ſeu amaritudo moꝛtꝰ
Horroꝛiſq; eterni paludo ſe mẽti immittit᷑ mox ↄ icent rane
inquietudinis a vanitatis mũdane:ac fraudis ſuggeſtiõiſqʒ

yabolice. Solinꝰ libro rex. Odor amarus rute: baſſiſcuimn

occidit. Per qd datur intelligi:ꝙ; odor amari coꝛdis aut me⸗
moꝛie:baſiliſcũ atq; actoꝛeʒ occidit motis etenne B Ga⸗

liemis liꝰ vſ. Ex accenſione amari colois: in ſer pente fumus

reſoluitur in dentes & in linguã: a venenum eiꝰ diuidit. Per
ꝗd datur intelligi.ꝙ ex amaritudine & infectione ipſiꝰ anie
reſoluit᷑ venenum ad dentes detractõnis maligne:a hocipm
venenum foe crediẽ᷑ moꝛtis ꝓpetue. Cetera Require in capi⸗
tulo de confeſſione:contritione:&& pemtentia
¶ De Amiſſione. Tytulus-XXinj.
Riſtoteles libro·xj de animalibo. Quedaʒ aues ſunt
que duũ ſua amiſerint oua:querũt aliena. Nat᷑a nãq;ʒ
uod non in ſuo: hoc in alieno ſtudet ꝑficere vt ait

Ambꝰ.li vnjexameron.Sed tiic per aues hoĩes deſignantur

Nam ſicẽ aues claudunt oculos: palpebrã ſurſum eleuando
Palꝑpe

vt dicit Phus de animalibo. Sic ꝑ omnem modũ a ipſi ſan=

cti claudere debent oculũ mentis a terrenis eleuando ad ce⸗

leſtia palpebraʒ valide deuotionis a ſancte intentionis. Sedò

tunc ↄuenienter ꝑ oua: merita deſignant᷑. Nam ſiẽ oua ſunt
rotũda. fois alba: intus dulcia & mollia: a coporis cibatiua
Sic a ipſa anime noſtre merita ſunt rotunda qa eternit ateʒ
vite conferunt. Per rotunditatẽ nanq; que hm Philoſophũ
fine caret principioquemadmodum etenim vt ſupra eter
nitas figurat᷑. Sed tunc itaqʒ; merita noſtra ſunt alba deſoꝛis
vatione amenitatis perpetiie & decoꝛis:dulcia ratione celeſtł
Eratie: mollia quantum ad lenitatem conſolationis diuine:

Titulus “ xXxxuij

cibatiua eo ꝙ conferunt fructũ e dulcoꝛem luauitatis eter
ne. Et tunc axplicetur ſic. Homines itaq; cum ſua per pecca⸗

tum amiſerũt merita: mox reꝗrere debent: vt ſeruare poſſint

merita aliena B lobãnes beleth libro tercio ſermonum
ſuoum opuſculo. Romica ceciitiens eſſe de monſtratur. 6Z&
ideo quando perdit veſtigia vie ſue: querit ea mox guſtu ee

oꝛe. Sed tũc per guſtum deuotio intelligit. Nam ſicut guſtꝰ
coꝛporis coꝛporalis coꝛrũpitur ab infir mitate: a ſenio: a cibo
fetido: ab oe:humoꝛe colerico: pariter & infecto. Infirmitas
nanq; guſtum ſicut & ceteros ſenſus inſicit: decipit: a coꝛrũ⸗
pit vt ait Apharabius in tr actatu de potentijs anime. Item

ſenſus quilibet q; guſtus: licet guſtus quilibet q ſenſus hẽt

et amplius infirmatur.vt dicit expoſitoꝛ ſuꝑ de mote a vita
linconenſis. Item cibus putridꝰ & fetidus ipſius guſtus eſt
nimium corruptiuèꝰ. vt dicit Pus in probleu. Os etiã coleri
co hum æe inſecum crumpit & dirimit omnem guſtum
vt dicitur in epichimijs Ipocratis. Sic per omnem modum
guſtus ſpiritualis id eſt deuotio noſtre mentis:anichilatux
atq; dirimitur ex languoꝛe anime delinquẽtis ex ſenio:id eſt
ex veteratõne hominis in peccatis ex cibo ſpiritualis peccati
putredinis: G fetoꝛis ex infecto: anime et coꝛporis. Sed
tunc conuenienter per lotionem oꝛis: confeſſio deſignatur·

Nam ſicut os humidum naturaliter eſt in quolibet anim ali

dicit Pus in mi- animalium libro. Sic etiaz per locum a

ſimili: ipſa confeſſio humida eſt roꝛe ſeu humoee celeſtis gẽe

vel humida eſſe debet hume ↄtritionis lacrimoſe.Et tunc
applicet᷑ ſic. Homo ergo fomice conuenientiſſime ↄparatus

6 . 1 „ . . . 6 . „ 9
cum veſtigia celeſtis amiſerit patrie: gfeſtim in quirẽ debet

guſtu & oe:id eſt deuotiõe valida a ofeſſiõe. Q Am

in exameron libro.x. Turtut cum cõparem ſuum amiſerit:

nunq; ſedet in viridibo ramis: ſed ĩ aridis ſepibus. Hec ergo
applicanda ſiint ad animã que deum amiſit ob peccatũ: quie
nunq; cubare debet in viridibo voluptatis ſeu quietudinibo
mundane. ſed in aridis ſepibus triſticie dolois meroꝛiſq; &
Enitermie vone requieſcat denuo ĩ ſuo dulciſſimo ſaluatoe
el applica ad viduas D Kxeles libro ˖ m de animalif
Quãdo itaq; aues aquatice ſuos pullos amiſerint: rerunt
eos in aquis:ſe ibi inuenire ſperantes. Sʒ tunc p aues aqua-
ticas mundani ac peccatoꝛes hHomiĩes deſignät ur. Nam ſicut
aues aquatice fetidi ſunt anhelitus & immũdis cibis: puta
ranis ſerpentibo veſcunt᷑: a aquis iugiter ſe immergũut: oua
ſua ponunt in aquã· vt recitat Pliniꝰ in ſpeculo natali. Sic ꝑ
omnem modum peccatoꝛes hoĩes mundanifetidi ſunt ac

.

lecl
Uta
veſen
fonis
dum
ana
ad a
ret

qum
celi.
ipſun⸗
vſder
omyen,
dfech
zbeler,
lerpi
dtgeri
Teurum.
lene. S
☛
WNN
RW
appr
gis!
celen
mag
abren
lium

cia lon
ueit

Non.
dauum
oleo

ferdi.

Tbo
ſſe (
ntatis
usſi
tſſe r

ua.
N

4
N

3

.5
„₰.
*
8
„
1
R

. 134
us gllſti

nem guſtn
en modan
mohiute
ſoN
1 rtti
wes ed
Eignatur
t ninalt
NAWCNN
clsg
wiebetu
ummden
MrN
rtiie
toin
ccaſche⸗
ouade
eninn P
Gntten⸗
entu
151
i
e in

1

—

Titulus xxb

execrabiles in oculis omĩpotentis dei cibis ĩmundis veſcunt?
puta ſceleris a peccati aquis voluptatũ ſempiterneq; miſe⸗
rie ſe immergũt:& ſua oua id eſt merita aꝗs ꝓpetiie tribula/
tionis immittũt. Et tũc applicetur ſic. NHumani itaq; homies
dum aliquos de ſuis amiſerint parẽtibo ſeu rebus tñſitoꝛus:
aut amicis:mox ad aquas carnalis ↄfugiunt voluptatis:ſu
ad aquias mundanarũ deliciarum in talibo ſe ea ꝗᷓ amiſerãt
reqrere poſſe eſtimantes vt ſupᷣ. Requirant᷑ cetera in regiſtro
¶ De Appropinquatione ¶ TytulusxxVvy. AQA
Tholomeꝰ almageſti libro nj. Quanto magis luna
elongatur a ſole:tanto mag lucet verſus terram:⁊
minus ↄtra celum. Sed qũto magis luna appropin⸗
quare videt᷑ ad ipᷣm ſolẽ: tanto magis ipſa luna lucet verſiis
celũ:minus vero verſus terrã. Sed tunc ꝑ ſolem intelligimꝰ
ipſum xpᷣm. Nam ſiẽ ſol ſuo lumĩe minutiſſimos athamos
videri facit6e hoc intra domũ:non aũt extra do mum.Sic ꝓꝑ
omnem modũ chriſtus ſuo luĩe & ſplendore minutiſſumos

defectus apparere facit: & hoc intra domum coꝛdis: non aũt

ab extra in patulo mindane diuagationis. Sed tunc ↄueni /
enter ꝓ lunam intelligitur coꝛ humanum Nam ſiẽ abſcon⸗
dit & eclipſat ipſum ſolez vt recitat Alkoꝛab in theoꝛica pla⸗
netarum. Luna etiam maculam a vmbram in ſe gerit ipſius
terre. Sic per omnem modum coꝛ mumdanum eclipſat &
obumbrat:ne ſibi luceat diuinitus Hieſus Chriſtus: ſed q3
maculam iugiter in ſe gerit atq; vmbram pr eſentis miſerie
Et tunc applicetur ſic. Coꝛ itaq; mundanuin quanto magis
appropinquat ad terrena & elongatur a Chriſto:tanto ma
gis ſue mentis intentione lucet ad terrena: minus ve ro ad
celeſtia. Sed quanto magis appropinquat ad Chriſtũ:tanto
magis lucet deo ꝓ puritatem. minus vero mundo:a hoc per
abrenunciationem B Auicenna libro ſuoꝛum minera⸗
lium. Magnes non trahit ad ſe ferrum quantaciinqʒ; diſtan
cia elongatum: niſi ipſum ferrum magneti approximatum
fuerit & propinquum. Magnes ergo ſignat ipſum Chri⸗
ſtum. Nam ſicut ſagaces inſculptoꝛes magnetem per tri⸗
duum terre immergunt: & in coꝛio hyrcino includunt: aut
oleo lini liniunt · Ob hoc vt magnes eam quam interdum
perdidit efficaciam: & virtutemq; valeat rehabere: Vt refert
Theophilus in breuiario diuerſarum artium. Sic nimirum
ipſe Chriſtus per triduum ſub terra latuit: Coꝛio huma⸗
nitatis incluſus fuit: Oleoq; pietatis & miſericoꝛdie inun⸗
Ctus fuit pariter a linitus. Et ſicut magnes nullius virtutis
effeétum oſtendit: niſi in argento geſtatus fuerit & auro:

.
4
e
* 2D
.
4
1
.
2
3
RꝰyZ

Tituuus xxv
In auro nempe incluſus:coꝛda confoꝛtat debilia vt dit Am⸗
phites de turmis phoꝛum. In argento vero geſtatus:viſiim
clariſicat: ſenſus q; ceteros illũiat & ↄfoꝛtat. vt refert Belinꝰ
li. de virtutibo lapidũ. Sic etiã ꝑ locũ a ſimili. Ohriſtè nullũ
ſue celeſtis gratie oñdit effectum:niſi in coꝛde virtutibo deau
rato: & tũc coꝛ ofoꝛtat celeſti robore & valoze. Et niſi in cæde

mundicia deargentato: a tũc viſum mentis clarificat & illu⸗

ſtrat. Sed tunc ↄuenienter ꝑ ferrum intelligit ipſe hõ. Nam
ſicut ferrũ ignitum ↄtinuo non ꝓducit ſonum:ſiẽ ait com
mentatoꝛ ſupꝑ methe. Rerrũ inquit extinctii acutius ſonat:ꝙ;
terrum ignitũ. Sic reuera ꝓ omnẽ modũ: homo ignit? igne

praue ↄcupiſcentie: non ꝓducit ſonum laudis iubilatiõiſea 3
diuine: ſed extinct?. V ſic pulcriꝰ ſed ex oꝓpoſitis. Homo

itaq; ignitus in amoꝛe dei: mox amittt ſonũ ſolaci gaudijqʒ
mũdani. Et tunc applicet᷑ ſic. Chriſtus itaq; nequaqꝙ; hoĩem

ad ſe trahit niſi ipſe homo tota mentis intentione pariter E
amoꝛe ad xp̃m fideliſſime appropinꝗ̃t. Iuxta id. Accedite ad

deum & iluminamini Q Axles li de moti aquarum

Omnes piſces nat᷑ali quodaʒ inſtinctu nitunt᷑ appropinꝗte

ad oꝛiginem ſcʒ pnᷣcipium ſcaturiginem aduac. Quiꝰ cauſa

ab eodem reddit in hunc modũ. Quanto em aque ꝓpinqui
oes ſuerĩt ipſi ſuo pᷣcipio: tãto ſunt dulciſſime piſces itac;
naturaliter ad dulcedinẽ appetentes appropinꝗre tendunt:
et nitum ipſi aquarii principio. Sed tunc ꝑ œiane aquarit

intelligit ipſe chriſtus. Nam ſiẽ aquarum reg aliũ igo:aut
eſt fons: aut mons vt oñdit PBus in libro methe. Ex monti

bus nanq; & ex largis fontibo aque huiꝰcemodi deriuãtur

Sic per oẽm modum xpus eſt mons ommis tuitionis reſu⸗
gucqso— & ſecuiritatiſq; noſtre: eſt a fons omnis celeſtis gratie:
duilcediniſq; diuine. Et tuc applicet᷑ ſic. Homĩes ergo quiq;

fdeles:in hoc mundo nunq; deſiſtere:nunqꝙ quieſcere debent

donec mone piſcii: chriſto ꝗ eſt oꝛigo oĩm bonoꝛũ inſepera⸗
buliter apropinquent D Axles libro de naturis locoꝛe
Aque que in fluxu ſuo appropinnt ad meridiem: aurum
oucunt ac nobiles margaritas. Sed tunc P meridiem xpe
deſcribit. Nam ſiẽ meridies eſt dexia pars celi vt demõſtrat

Pßus a Dtholome? almageſti-mi nõ obſtãte eo ꝗd de celo

et mundo dtᷣ ꝙ& quilibet meridies ſit anterio? pars celi u⸗
nanzʒ in vti iſq; ſentẽtijs latitat intellectꝰ. Sic p oẽin mod

chriſtus eſt detera pars celi: q reſidentis dei viui. Sed tunc

uenienter ꝓ aquam fluentẽ intelligiẽ ipſe homo. Nam ſicut

aqua fluens omnis: naturaliter quidezʒ fluit deoeſum verli⸗
valles:minĩe vero ſurſum.Sic ipſe homo qñtum de ſe eſt:

ſi

nt
zlt
ftun
M
tse
Prin
Dün
noxi
ittra
tur
iune
verſe
omm
niten
buub.
iste
guene
Arlis
ntu
Noenat
ſtchccl
dcoee
e
ſu
1
Vd
ketun
Nar

nust

i 0
lum gt

mnne
nre
Apos
ſerier
bus
Ipr
ſolſti
lemp.
ma

enin
vekhn
Nirn
end
Nuiien
ne parte
credten
auuarun
vropini
Diidcanſ
nepngii
pllces in,
otendumt.
N
odidnu
Wironin
aeſirne
sanguc
tiilte
akuf
dem .
wrüti
da

õõz

Titulus vXxp

ſemper defluit ad valles mortis miſerie· nune autem de ſe
mſi miraculoſe aſcendere poterit ad requiem vite ſempiterne
Et tunc appli
coꝛde appropinquauerit ipſi xp̃o: hic aurum in ſe genat vir /
tutis pariter a amoꝛis:ſed é& margaritas producit pe rpetue
retributionis B CQõmentato auerrois ſuꝑ.njmetherxo·
Dũuũ naues appropinèqnt ad abiſſum vbi mare fluit ee refluit
mox ipſe naues ꝗdam virtute occulta ipſiꝰ abiſſi: violenter
attrabunt᷑: ac a mari imbibibunt᷑: a per ↄſequens ſubmerguů
tur. Dicit᷑ aũt hic abiſſus: fons maris· vt Papias aſſe erit · Sed
tunc per nauẽ deſeribit᷑ ipſe homo. Nam ſiẽ nauis vt frequẽ/
ter ſcindit in medio:& ſcelerius mouet᷑ de mari ad littꝰ: q; de
littoꝛe intra mare· vt ondit phus in ꝓbleu. Sic nimirum per
omnia ipſe homo ſcindi debet mox in medio etatis ſue pe
nitentiam: ſed a magis acceller arxe debet moꝛe nauis de mari
huiꝰ ſeculi: ad littoꝛa gaudii ſempiterni: q; de littoꝛe ſecurita
tis eterne: ad mare tribulationis miſeriec; mũdane. Sed tũe
ouenienter ꝑ abiſſum moes deſcribit᷑ aut peccatum. Nam ſiẽ
abiſſus teram penetrat ſine vllo fine. vt recitat EHontinus in
tractatu de climatibo a zonis mundi. Sic a ipᷣm peccatũ ſuo
veneno terrã mentis ne penetrat ſine vllo fine ipſaz pungẽs
atq; crucians ineternum. Et tunc applicetur ſic. Iuſto dei iu
dicio:contigit vt hi qui tam auida ſiti ad moꝛtẽ ac ad peœa⸗

tum approximant & feſtinant: cũ voluerint ſtare a non poſ⸗

ſunt. ſed moꝛe nauis ad abiſſum appropin quant violenter

intrabuntur: & a mari perpetui ſupplicij imbibantur.
Plinius in ſpeculo naturali Hec natura eſſe vrſi oſtendiẽ
vt dum ad aquam aliquam appropinquat:in aceeſſu volu⸗
tetur continue circa terram. Per vrſum i ntelligitur hHomo·
Nam ſicut dum vrſus excoꝛiatus fuerit. videtur habere ma/
nus & pedes humanos: ſed nequaquam dum eſt viuus. Sice
per omnem modum ipſe homo impenitens dum viuit: nul⸗
hr greſſum humano nomine dignum facit. Sed dum in

morte excoꝛiatus fuerit: mox volũtatem pariter 2 affectiimm

pumane & virtuoſe actionis in ſe prefert a oſtendit. Et tuc
applicetur ſic. Homo itaq; quando aque moꝛtis a eterne mi
ſerie apxpropinquare cernitur: mox in terra: terrenis appetiti
bus volutatur- G Alkabicius in theoꝛica planetarum-
Appropinquãte ſole circa zodiacum equino Ctialem verſus
ſolſticiũ eſtiuale inter oꝛizonta mundi:tũc omnia 3 hiemali
tempore moꝛtua fuerãt:viuacia fiunt. tũc texra fructificat
et mots eſt delectabilis ſup terrã. Sz tũc per ſolẽ xp̃c figuraĩ

.

aic

cet᷑ ſic. Homo itaqʒ; qui in fluxu huiꝰ vite toto

t

Tituaiuois rxrbz. cs
Nam ſicut ſol eſt cauſa omnis luminis a ſplenvoris teſtãte mNd
Ptholomeo almageſtimijqui dict. Nil luminis eſt.ꝗ d non brs
a ſole deſcenderit. Sic & xpc cauſa eſt in nobis toti? ſue feli / nd
ciſſime ac beatiſſime viſionis. Sed tũc ↄuenienter ꝑ hiemem Aiuite
peccatũ deſignat᷑ Nam ſiẽ in hieme dies qdem ſunt breues üiur
longe vero noctes. Sic etiaʒ dies vite peccantis hoĩs breues B
noctes vero eiꝰ pene & miſerie:longe ꝓpetue a eterne. Rt tũc floret⸗
aꝑplicet᷑ ſic Appropinquante ergo chriſto ad regiõʒ habita-⸗ Mam
bilem mentis humane:mox coꝛda ꝗᷓ peccato moꝛtua fuerãt diat.
reuiuiſcũt tunc a terra id eſt coꝛpus homĩs: bonis operibo apor⸗
fecund at᷑:ſed a motiis virtutũ delectabilis efficit᷑· vt ſupra ſinete
H AlRoꝛat li.ij. Quando ſol appropinq́t emiſperio noſtro tagbon,
verſus climata & zonas habitabilis regionis:tunc nubes ni/ gud⸗
greſcũt a rubeſcunt. Per ſolem ergo xpᷣc deſcribit᷑. Nam ſiẽ Kanin
ſol minqß aduenit ſine lumine & caloꝛe: ſic etiam xpc nun Rtumm
menti hiimane aduenit abſq; lumine cognitionis 2 abſq; ca Apen
lœe celeſtis amoꝛis. Et tunc appropinqñite ergo xpᷣo ad emi’ Autr
ſperiũ coꝛdis noſtri:mox denigramur qñtum ad nigredieʒ tran
vere humilitatis: & rubeſcimꝰ? qũitum ad ruborẽ diuine ca⸗ ntuct
ritatis I Pps in ꝓbleu. Dum naues appropinquant ad indic
littus:mox naute mag timent a exploꝛant ꝓfundum. Quiꝰ lann
cauſa eſtqa in littoꝛe naues citius impingũtc ꝑ ↄſequens unphe
ↄſtringunt᷑. Sed tũc per naues hoĩes deſignãtur. Nam ſicut · se
naues ꝓſundius vident immergi aque exñntes circa littus: WE
qim̃ dum ferunt᷑ in aqua· vt ait axeles vbi ſupᷣ. Quiꝰ cauſam
aſſignans dicit. Aqua etem que circa littus eſt: quieta eſt ce ſoe
dens grauedini ipſiꝰ nauis aq vo in medio ſui tumultuoſa ſee
eſt: violenter ꝓferens a ſuſtulens ipſaʒ nauẽ. Sic reuera ipſi aun
HPomies magis periclitant᷑ in littoꝛe a in ſtatui ſecuritatis qm̃ bru
in fluctibo ſolitudinis a timoꝛis. Sed tũc ↄuenienter ꝑ littus mal
ipſa moss deſcribit᷑. Nam ſicut in littoꝛe maris ſonitꝰ magis guer
audit᷑ q́; in mari.vt refert Axeles vbi ſupᷣ. Sic per oẽm mõom
tumultus vanitas huiꝰ mundi- moꝛtis tpe cognoſcit᷑ a ſen üa
titur · que vtiq; in ſtatu ſecuritatis huiꝰ vite penitus ignoa⸗ Kod
bantur. Et tune applicet᷑ ſic. Dum ergo appropinquamꝰ ad pertt
littus moꝛtis noſtre: magis eſt vt timeamus: a vt profundi⸗ ſere
tatem imminentis periculi exploꝛemiis.· linus
¶ De Alacritate. ¶ [Nytulus xxv lume
Riſtoteles in libro probleumatum. In riſu ſanguis datur
recedit a coꝛde:a ex valde riſu ſepe homĩes ſuffocant mun
Sed tunc ꝓ riſum alacritas figurat᷑. Nam ſic in riſu galt
voces ſunt obtuſe & groſſe os aperit: a pectoꝛa ↄquaſſantur peln

vt ait Pfs vbi ſupra. Riſus inqt voces obtuſas efficit: hiatũ
7

Aaſi
dm
nnde
nſe
umenh
umn en
Gnis uͤg
Wonn
ngreg
tibuumeca⸗
inqnant .

wen ud

PNegvers
Ww
W
ſraren 4
Nemmm
ſontrn
nimyin
. enwoen
einſen
usign
NN 6
Pofmn

5„* „

Titulus xx vj

oꝛis facit pectoꝛa contert. Sie per omnem modum in vana

mundi alacritate voces mẽtis ac oationis noſtre in dei au⸗

ribus obtenduntur: os cœdis ad illicita aperit: mens varus
mundi vanitatibus conquaſſatur. Et tunc applicet᷑ ſic. In ala
critate ergo vana hHuiꝰ mundi ſeculi tota virtus anime detra

hitur e homo ſepe mente a cœpore ſpiritualiter ſuffocatur-

B Belin? in tractatu de iudicijs futuroꝛũ. Quãdo mirica
floꝛet catiſtia hoc anno fit. Per miricam intelligit ipe homoò
Nam ſiẽ mirica eſtatis tem ꝑe areſcit:in hieme vero vireſc vt
dicit Pliniꝰ in ſpeculo naturali. Sic aQ ipſe homo ꝓſperitatis
tempore areſcit mente & copore tempore aũt aduerſitatis:
Vireſcit celeſti virtute a vigoꝛe. Et tunc applicet᷑ ſic. Quando
itaq; homo in hac vita vana atq;ʒ indebita floet alacritate 6
gaudio:tunc mox cariſtia celeſtis gratie: a peſtilenc ia ment
et anime oſequit᷑ in futuro QTheophilus li:diuerſarũ
artium. Qualitercuncq; vitrum ſuerit depictũ per qd videtur
vel pannꝰ eiuſdem coloꝛis omnia vident᷑ eſſe: que ꝑ vitrum
aut per pannum ↄſpiciunt᷑. Per q; d datur intelligi· ꝙ quali⸗
tercunq; diſpoſitus fuerit ipſe homo: talia & oĩa ꝗᷓ in mũdo
ſunt eſtimant᷑ ab pſo. quẽadmodum homo alacritate huiꝰ
mundi coletatus:om nia leta foꝛe que in mũdo ſunt:eſtimat:
et alacritatem eſſe in omnibus arbitratur · & ideo ait Plato
in phedrone. Nil alacritatis & veritatis ex parte rerum in ſe
ipſis: ſed qũtum ad diſpoſitionem intellectus D Archi⸗
ta Tharentinus. Homo'cuin interdum ex code letatur: plo
rat. Per quod datur intelligiiꝙ alacritas huius mundi mi
ſcenda eſt timoꝛe lacximis & doloꝛe. Philoſophus in
ſecundo politice. Animalia oſtendũt ſigna alacritatis ſue in
auribo: in motione capitis: & in cauda. Sic a ipᷣi mundani et
brutales homines ſigna preferunt ſiie alacritatis in auditu
maloꝛum colloquioꝛũ que per aures: in mundana dignitate
que per caput in fine vite ſue que per caudam deſignantur ;
E Ppus in pbleu. Ex titillatione ſub aſellis aut pedibo
tiſus concitatur ſed talis riſus interdum hominem ſuffocat:
et occidt. Per ꝗᷓ datur intelligi:ꝙ vana mundi alacritas que
per titillatonem ſub pedibus aſellis intelligitur: hominem
ſepe ſpiritualiter mẽte perimit: ſuffocat e occidit G So⸗
linus libro rerũ. Dum rana virid is que pronoſtica dicitur
lumen videt:clamat ad ipſum reptat: & crem at. Per quoð
datur intelligi: ꝙ homo alacer atq; vanꝰ.dum leticiam huiꝰ

mundi: ſeu lumen preſentis ſeculi proſpexerit: mox vocem

exaltat: manibuis 2 pedibiis ad ipſaz reptat: 6 tandeʒ; ignibv
ppetuis ↄcrematir H Albertus ſuꝑ mineralia Auicẽne·

4

Titulus xxxij
Dum proijcit᷑ ad os canis rana vitidis: que pronoſtica dici
amplus non latrabit. Per viridem ranã vana mundi alacri
tas deſignat᷑. Nam ſiẽ rana viridis ſuo dlarnoꝛe pluuiã preſi-
gnat:vnde &οα Pnoſ tica dicitur. Sic reuera preſens alacritas

pluuiam indicat imminere perpetue tribulationis a miſerie

Sed tũc ↄuenienter ꝑp canem intelligit ipſe homo. Nam ſan
guis ipſiꝰ canis natᷣaliter appetitur ab omnibe beſtus teſtãte

Ambro: qui dicit. Omnis inꝗt fera. curat᷑ canis hauſtu ſan⸗

guine. Sic ꝓ omnez modum maligni ſpirit? valde appetunt
et ſitiunt ſanguinem & pditionem oĩm peccatoꝛum. Et tũc
applicetur ſic. Qunq; igit᷑ vana a inepta hꝰ mundi alacritas

oꝛe ment ↄcipitur:mox latratꝰ omnis diuine laudis penite

anibilatur· I Abibulli? li. de actionibus aĩatoum. Ante
aduentum pluuie clamant rane & ſibilant vipere. Per ꝙ dat
intelligi ꝙ ante aduentũ tribulationis mortis & miſerie:ma
gis tũc alacres hoĩes ſunt laſciui atqʒ mun dani ꝗ per ranas

intelligũturcupidi a auari qui ꝑ ſerpentes deſcribunt K
IAImb in evameron li- vi. Aues in magna ſerenitate minus
garriũt:poſt pluuiã magis. Sed tũc ꝓ aues hoies deſignant?
Nam ſiẽ aues in volatu ſuo pedes ad ſe cõtrahunt: ſic 2 ipſi

omies moze auium & exemplo: intentiõz a affectiõz q; ſuaʒ
aà terrenis debent illecebris elongare: operaq; ſiia ad memoi

am mentis contrahere a diſcuttere & examinare-

es adiungunt ſe noctue non vt diligant: ſed vt la
fficiunt ad aliquos: non ad ipſoꝛũ ꝓfectum 2 ſalii

dorus in Hiſloꝛijs natalibv. Viſum eſt ſepius & ↄpertum:
gallus ſilueſter vingebaĩ & applaudebat couo- couus auit

eo verſo ſcindebat oculos. Per ꝗd datur intelligi: ꝙ intèdum

aliquis afficit᷑ ad alium ꝗ poſtmodum ipm ad ſupremum
pPtraxit periculũ Q Pliniꝰ in ſpeculo natali. Ad puillos
ſuos aues ſpectandos:dũ ſcʒ prolez ignobilẽ de nido abuciüt
fertilitas hoc anno magna erit. Per que daĩ intelligi. ꝙ dum
homines in affectionibo ſuis:iuſ liciã ritam debitàq; ſeruant
eoipſo in fructu bonoꝛũ operum vberius fecundiuſ. q; abun
dant D Amb-ĩ exame. Aquila auis egregia · pullũ altiꝰ
duces ibhm cadere permittit: ſi ipm eſſe reperit degenerem in
hoc iuſticiã ſeruans natalem: non aũt ſiniſtram indebitã
affectionem. Sed tunc applicetur ad propoſitum in preſenti ·
Notandum hic:ꝙ eſt quedam affectio iuſta ſi ad parentes
quãtum ad obſequendũ Hoc require de affectu. Et qdam
QN

¶ De Kffeétione. ¶ Tytulus xW X.
cerent & diſcerpãt. Per ꝗd intelligitur · ꝙ ſe homĩes

: ſed ad ipſoꝛũ extremam ↄfuſiõz ac pditionem. B Iſi

Neme⸗
ſtle
Wn
Juer
Peer
ind
ſedun
wati
ſeh⸗
aſſo⸗
ſorun⸗
ſneſce
Pore
W
ytdie
pugn,
deſts;
yp⸗
ſoatu
ſus 1b

mudc,
Wil
minf.

mmd r
eludaf
en Deg
migartu
Mribent
mit mi
ilgnn
tſeꝛipl
izchlus
Dwe
ISWW⸗ 4
ſemm
Plp
0 , „„ 4
co

.
“

üige

Titulus xxvii
eſt affectio ex ignoꝛantia: vt perditis obliuioſe ad aliena oua
¶ De Affectu. ¶ Tytulus·xXvij· AR

Olinus libro rerum. Cum ſtrucio ſeneſcẽs:ſerrum
nequit edere: roſtrum tamen acuit & collidit cõtta

ferrum. Sed tunc per ſtrutionem deſeribit ipſe homo. Nam
ſiciui ſtrucio oua ſiia inueniens a beſtijs cõculcata validum
lamentum emittit. Per oua intelligũtuir merita. Sic per om /
nem modum homo rediens ad coꝛ a inueniens merita ſua a
beſtus infernalibus conculcata:mox moꝛe ſtrucionis eitila⸗

tus debet emittere validos & lamenta. Et tunc ſic applicetur

Homo itacq; cum ad actum ſit deputatus ex naturxa aliquo
interueniente obſtaculo: non poteſt perpetrare roſtro eque
valentis effectus debet attemptare/& oee intentõnis faciendo
ſe humiliter excuſare B Ii dorus in hiſtoꝛijs naturalibo
Viſum eſt interdum ꝙ vulpis cum non poterat auem cape
te curſu: tamen nitebatur capere ipſam ſaltu:faltans in aere
verſus auem. Sed tunc per vulpem deſignantur homines·
Nam ſicut vulpis nequaq́; glaciem tranſit: dum ſtrepitum
ſubterfluentis aque audit cum impetu.ſic ipſi homĩes moꝛe
vulpium nequaq; debent glaciem mundane ſelicitatis cum
impetu tranſire:ex quo ſciunt a audiunt in ipſis latere aqs
mortis perpetue miſerieq; eterne. Sed tunc comienienter per
auem celeſte premium figuratur. Nam ſicut auis non capit᷑
niſi laqueis: xetibus & ſagittis. quibuſdam odoribus etiam
aromaticiſq; & herbis:ſicut aſtrut heophilus in breuiario
diuerſarum artium. Sic reuera per omnem modum celeſte
premium non attingitur niſi laqueis meritoꝛie & prudent
in dei oculis actionis retibus virtuoſe operationis: ſagittis
ſedule ad celeſtia aſpirationis: odoribus aromaticis feriide
ationis: ⁊a herbis melliflue deuotionis. Et tunc applicetur
ſic. Hoies itaq; cũ non poſſunt celeſtia ſequi pmia p curſũ
aſſidue oꝓationis ſalti m capiũt ꝑ volatum pij affect? vices
operum adimplentis Q Pliniꝰ in ſpeculo natꝛali. Griff o
ſeneſcens cum iam volare nõ poteſt:nihilominꝰ tamen alas
in ꝓgrediendo leuat. Sed tunc per griffonẽ intelligitur ipſe
homo. Nam ſiẽ inter griffonem a equum naturale eſt odiũᷣ
vt dicit Solinꝰ libro rerum. Sic nimirum maxima debet eſſe
Pugna ⁊ odiũ inter hoĩem quemq; fidelem a inter equum
id eſt demonem vel hoſtẽe infernalem. Et tũc applicet᷑ ſic. Hõ
itaq; preuentus ſenio: aut languoꝛe.cum iam volare non pr
volatu ſeduille ⁊ Pfecte opatiõis ſalteʒ dẽt leuare alas pij affe
ctus ⁊ bone intentiõis vt ſu D Ambᷣ in exameron li:vj·

5

.

ferrum. Natura quidem ſtrucionis eſt manducare

Titulugs xxvuj);
Vniconis dum viderit ſibi predaz auolaſſe ad arborẽ: ipſaʒ
arborem cornu pulſat foꝛtiter. Sed tũc ꝑ vnicoꝛnẽ intelligi
ipſe homo. Nam ſiẽ natura vnicornis eſt venari in vallibo ſu
peruenientib aut venatoꝛibo: cõfugere ad ipſos montes ſiẽ
ipe leo vt refert Philoſe oph' in ſexto aĩalium libro. Sic per
omnem inodũ natura hec homiĩs eſt neceſſitatẽ ſuã querere
et venari in infimis vallibo Hui? mundi ſed ingruẽte neceſſi/
tatis tempore: cõfugere ad montes celeſtis ſubſidij. Et tunc

applicet᷑ ſic. Hõ itaq; moꝛe vnicoꝛnis duũ ſibi preda auolauit

virtuoſi effectus ſeu oper:m ox applic ari debet coꝛnu fidelis
affe tus 2 intentönis E Plini? in ſpeculo natali. Quãdo
thaurus ſilueſter coꝛnib⸗ vrſum nõ poteſt euadere:tiic terit
ipſum pede. Sed tũc per thauxꝶ deſcribit ipſe homo. Nam ſiẽ
thaurus inſtante moꝛtis tpe: aquas petit. vt videlicet moꝛiat᷑
in aquis: quemadmodũ vt ipſe cignus: vt refert Plinius vbi
ſup. Sic per oẽm modum ipſe bhõ moꝛtis inſtante tempore:
declinare debet ad aquas ↄtritionis penitentie: vt ſic & ipſe
ſecure moꝛiat᷑ abſq; moꝛtis eine metu periculo timoꝛe. Sed
tunc guenienter p vrſum inimic? noſter videlicet dyabolus
deſignat᷑. Nam ſiẽ cibus Vrſi: ſunt foꝛmice vt dicit Amb. Sic

roẽm modum ipſe dyabolus paſe cit foꝛmicis per petue pe-
nalitatis & moæſus oſcientie eternalis. Et tiinc applicetur ſic

Homo itaq; dum dyabolꝰ coꝛnib⸗ aſſidui operis nõ poteſt

euadere: ſaltim terat ipᷣm pede id ẽ fideli & deuota intentione

E Kmb in exameron. Quado muſtela b aſiliſcũ inſeꝗt
aut ſerpentem a ipſe baſiliſcus euaſerit: ſuie ſerpens intrant
caueam moꝛantur: tũc mox muſtela circuiens caueã: lacri
matur. Ber ꝗᷓ dat᷑ intelligi· ꝙ bõ dum effugiſſe d optabat
oſpicit:mox moꝛe muſtele patiè a exemplo &riiloſis nuti
et affectu ſuum debet oſtendere a p̃ferre CPpus in. nj⸗
de aialibo. Cunq; canes inuenerint taxones aut vulpes ſub
terra latitãtes: a ipſos venari nõ poterũt: mox pedibo quodã
modo fodiũt:a ſe predã appetere indicant & oñdunt. Sʒ tũc
P canes hHoĩes deſignant. Nam ſiẽ in ſanguine canũ:delectant᷑
omnes fere:ipm nat᷑ali inclinatione ſitientes · teſ lãte Amb· in
exameron ꝗ dicit. Delectat᷑ aũt atq; curat omnis fera:canis
hauſto ſangiune. Sic ꝑ omnem modũ in ſanguine: id eſt in
perditione hoim omnes fere infernales: id eſt demones plexe
ꝙ; delectant vtpote in pditione bumani gnis nimiũ ſiciẽtes.
Sed tunc ↄuenienter ꝑ pedes affectꝰ? ſeu intentiões deſignant
Nam m beatum Auguſtinum ſicut cœpus pedibo: ſic aĩa
diuerſis vehitur ee mouetur affectibo Et tunc applicetuir ſic
Hoĩes itac; dũ terrena cupiditate occultante ſeu ꝓhibente

R

it
od
Aent
Unisti
vne⸗
ſmtat
ſust
doneci
idt
bonun
tatum
malum
llepkun
lupodi⸗
Nltuntur
dun circt
ume
laſcbine
ſenker
dpkee⸗

yon
Nr
W
repe
den
conſ.
er o
prime
ollec

62 tn⸗
nnier
uae
e cn
An

ſum⸗
nuſtel

Entcle

:
miusſe
d.
eNr
ſtdn Let.
DC.
4.,,6
Rreuce
,
, 1
Plimat
te teme
tſic &⸗
imoe
dpalols
eptehe⸗
glerurſt
nöͦytt

ntentone

ſchirſege
st
zenliln
6 openn
loſsntd
Ppusnn
uſe 6

eͤ„

„

ſenend
ged .
nonsh⸗
nüſve
ae⸗

ent
pen

)

to

Titulus xxbinij

Juod appetunt perficere non poſſunt continuo moe canum
debent pede voluptatis & affectus fodere:q vices peragé acti
onis faciende vt ſu H onſtantinꝰ monachus libro
de melancolia. Qui infirmꝰ eſt valde adeo poteſt cogitare de
ſanitate vel ſperare qd pfede ſanat᷑:ſed econeiſo qntumcũqʒ
ſanus fuit: tandiu de languoꝛe poterit cogitare vl imaginari
donec infirmet᷑ſic aliud cogitare poterit ad bonũ faciendũ
alicd ſeu virtutem gerere. & vtiq; voluntas ſeu affectꝰ ipᷣm

num opus poteſt excedere vel equiualere: ſed & econſo

tãtum affectũ habere poterit q́s ad malum s in dei oculis
malum eqiii pendit᷑ perpetraſſe. I N ota hic de iuuenib⸗
elephanti bo qui dum ſenes elep hãtes ceciderint:roſtra ſua

ſuppodiare videntur. Et ſic parẽtes ſuos erigere ſuſtollereq;
nituntur K Item nota de cete grandibo: qui gdem cete

dum circa maris littoꝛa in ſicco poſita fuerint: mox iuuenes

eoꝛum aquã roſtris afferentes:ſup parentes fundüt · vt pſti
ta ſibi aqua: ad mare valeant inſilire. Item nota de ciconeis
ſeneſcentibus a earum pullis:que quidex applicare poterũt
de preſenti ſcilicet de affectu·

¶ De Aggreſſione · Tytulus xxix X

Riſtoteles li, de animalibo. Vrſus nequaq; aggredit
ſedentem aut ſtantẽ in aqua. Quapropter Ambroꝰ
in li: exameron perſuaſit nobis dicen s. Cum videris
lupuim:tolle lapidem a circunduce veſtẽ: & fugiet & ſi vrſũ
ↄſpexeris: ſede in terr am: aut fuge in aquã: a reſiliet a te. Sed
tunc per vrſum nẽ hoſtis deſcribi?t infernalis. Nam ſiẽ vrſus
reperiens hoĩem:primo cum ipſo aliquantulũ colluctatur.
deinde ſanguinem ſibi exugit. vltimo vero ipſum deuoat
conſcindit vt recitat Pliniuis in ſpeculo nat᷑ali. Sic nimirum
per omnia hoſtis noſter antiquꝰ hominem appetens perdere
Primo cum ipſo diuerſis ſuggeſtionibo temptationibus
colluctaturx· deinde totam ſibi virtutem mentis: G intentio⸗
nem xugendo extrahit ad mindana vltimo vero fin aliter
7 tandem ad eterni & infernalis moſiis ſupplicia ptrahit
ſempiterna. Et tunc applicetur ſic. Hoſtis noſ ter antiqud ne/
Juacq aggreditur hominem ſedentem in terra Humilitatis:
6e confugientem ad aquas pemientie àa ſatiffactionis. B
Ambroſi? in exameron libro/vnj. Muſtela ſeciirxe baſili⸗
ſcum aggrebitur: dum circumuallerit ſe ruta. Sed tunc per
muſtelã quilibet fideliũ deſignat᷑. Nam ſiẽ muſtela alledinẽ
geſtat in pectoe a viſo ſibi imn minẽte periculo mox ĩ nivum
ofuigit: & ibi latitat longa hora vt dicit Ambroꝰ vbi ſupra

4

Titulus

Exx
Sic per omnem modũ homo quilibet chriſtianus albedine:
puritatis mũdicie ĩ coꝛde ſuo geſtare debet iugit a ſeruare
ſed a imminẽte ſibi tribulationis tẽpore · mox debet ad nidũ
ſui coꝛdis ↄfugere: & ſe ibi diſcutè querẽé a ſalubriter imueire
Sʒ tunc ↄuenienter ꝑ baſuiſcum dyabolus figurat᷑. Nam ſiẽ
Paſiliſcus ſpeculũ aſpiciens: otinuo necat᷑ vt recitat Algaʒel
tractatu de forma ſpeculi: ſic & ipſe dyabolus ſpecularè caitãa
q; mentis puritateʒ intuens a reperiens· 9tinuo inde repellit:
perimitur: & fugatur. Et tunc applicet᷑ ſic. Homo itaq; dya⸗
bolum ſecure aggredit᷑ dum ruta id eſt caſtitate & ↄtinen tie
circumualla? Solinus lirerum. Leo non aggreditur
predaz:ꝗᷓ inter tres ſui ſaltus euaſerit. Ter nanq; poſt feram
ſalit: a ſi ipſam nõ apprehenderit: amplius non inſequit ſed
Dimittit. Sed tũc ꝓ leonem peccato libet deſignatur. Nam
ſicut moꝛiens leo amariſſime ploꝛat · teſtãte Plinio in ſpeculo
naturali ́ᷓ dicit. eo inquit moꝛiẽs amariſſime ploꝛ at: cignꝰ
vero moꝛiens ameniſſime cantat. Sic nimirum peccatoꝛ ipſe
moꝛiẽs.amariſſune pꝓlœat: ꝓ quem ploꝛatũ perpetuum fletũ
ſibi imminere indicat. Et tunc applicet ſic. Peccato itaq; Hõ
dum predam celeſtẽ ſemel aut bis vel ter impfecte debiliẽ
inſecutus fuit amplius nõ curat:ſed mox deſiſtit & ſibi tam
teatam ſalutiferam q; predam: auolare recederec; permittit
D Iidorus in biſtous natᷣalibꝰ. Lupiis non aggredi
Pominem:quandiu poteſt ſibi panem VAlcibũ proncere. Sie
nec dyabolus hoĩem aggreditur: nec inu adt quem oſpexerit
pane vbi celeſtis cibo dine gratie paſtũ foꝛe aQ mãdere 5
Pliniꝰ in ſpecło naturali. Canis lupũ audacius aggredi

uando venatoꝛes viderit inſequẽtes: a eoꝛũi audiuerit voces
Et ſic ipſe homo foꝛtius aggredit ipſum dyabolũ: qndo pᷣ

ſe habuerit in auxiliũ oααiones G& ſuffragia ſanctoꝛũ patru

.

R Iſidorꝰ? in hiſtoꝛis nat᷑alibo. Vulpis non aggreditur
tranſire glacie: ſub ꝗᷓ audierit gurgites aque defluẽtis. Sic
nec dyaboluis illum hominem per quem tranſire conſpicit:
aquas penitentie celeſtis quoq; gratie·
¶ De Aſcenſione Cbriſti auctoꝛitates. ¶ TytulusxxXX-
broſius ĩ exameron linj. Quendam xp̃c miſticũ
in mente facit aſcenſum: dum totũ in ſe noſtrũ ab⸗
condit a ſubtrahit: in altaq; erigit cogitatũ Aug?
ide nata q gẽa. Ex deſcenſu celeſtis gratie:& aſcenſu in den

.

/ * „ „ . *
mentis bumane fructꝰò gignũt felicitatis: beatitudiniſch; eine⸗

Athanaſius pater noſter in ſermone. Crede inſane o homo
chriſtiane q; omnis aſcenſus culminis: altitudiniſq; mir da
ne: deſcenſus ẽ totꝰ in oculis maieſtatis dĩne: caſus motis

N

ſtilus
npt. be
aeula de
ſin
esteattus
nfmd
ſatcünet
ſconſorent
Ggickum
pemunp
Gfunckioumt
Gnhlen
nudtſcken
Nonſte
Muyrenh
Cpondrnr.
Vartur dac
in dun ne
coftenpen
Cgemerd
erfur

lapn
maui
patce
mane
ſſtae⸗
tetmmitt
mmsD

Alpune,

Naſenns
1WN
prinon⸗
no cor
ſuum!
Necha
Hiblent
Mhen
War
c

.
ummid
Anrt
murn

—

—
—

.
in
Kiorote⸗
RRZ
rornſ-
t iger)
tiſumepote
nitungaut:

—

—
—

büptoncet
equem N
ADaris

7
/

Titulus xxx

perpetue Bern in epiſtola ad karolum·. Tunc vero in mille
pericula decidiſti quotiens in tumoꝛẽ mentis inaniter aſcẽ⸗
diſti Oroſius·ſ‚ illud cañ· Aſcendam in palmã ac· dicit EFru

dus beatitudinis nõ acclinat niſi mens noſtra in deum ſur

ſum fide deſiderioq; aſcẽdat Ambro.li. de officijs Sicut xpᷣs
ſua reſurrectione reſurgendũ eſſe a pecatis edocuit ita ſua
aſcenſione aſcenſionẽ quandã eſſe anime indicauit Haymo
ſcʒ adus apoſtolorum. Aſcendit iheſus in altum ad ſynum

gremiumq; paternum vt interpellet deum et tranſmittat do
num celicum & vt ſibi attrahat coꝛ PHumanũ. Bernhardus

ſup can. Mente ergo in contemplatione celeſtium aſcenda

mus vt ſaltem aut ſic noxia videamus timentes eadem ad

deum fideliter accedamus Beda ſuper actus apoſtolorum.
Proprium hoc eſſe ſolet abeuntis amici vt poſt ſe conſolati

onem dimittat· In xpᷣi itaq; aſcẽſiõe fideles ſpicitu aliter ele/

uantur dei conſolatione. Ieronimus ſuper regum. Aſcenſio

in deum mentis noſtre duo facit videlic; ut deum ſincerius
contemplemur. vt a mundanis magis inquietudinibus e
longemur· Gregoꝛius in regiſtro. Deſcendas coꝛde humili
vt aſcenſum facias culminis ſuperni.

¶ De bonitate
¶ Titulus xxxi. &
Vdonius in epiſtola. Bonitatis noſtre ſigna ſunt
Ddilicis affabilitas humilitaſq; pudor. Hugo de
ſancto victoe. Inter omnia de quibus ammirare ſo
let humana fragilitas duo maximie ammiratione digna eſti
maui · primũ eſt immenſitas diuine bonitatis que tantum
parcere poteſt omni peccatoꝛi ſecũdum eſt magnitudo hu /
mane audacie & preſumptiõis que tanto ſuo preſumit re⸗
ſiſtere creatoꝛi Baſilius in regula Bona interdum uiſte pre
termittimus ne mala grandia ſeu ſcandala enoꝛmia incida
mus Dyoniſius in celeſti yerarchia. Omnia appetunt bonũ
vt principium a quo ſunt ⁊a vt finem ad quem tẽdunt Da/
maſcenus libro octauo. Eſt bonum apparens voluntas
a non eſt aliud bonum primo bono confoꝛmatuz quod
principium mtellectuum dicimus et bonum eſt omniq; bo
no copor ali dignius ſublimius eſt. Auguſtinmus contra fau
ſtum Bonitas itaq; maioꝛ eſt omni eius potentia a virtute.
Rychardus de ſancto victoꝛe · Eſtimo ꝙ nil ad penitenciam
violentius nos inducit ꝙ; noſtri bonitas ſaluatoꝛis. Grego-
nazazenus libro ſuo app ollogeticõ tercio. Quatuoꝛ ſunt qᷓ
delekant omnium cõditoꝛem Primum eſt bonitas atq; vir
tus codis . Secundum eſt pemtencia peccatoꝛis Tercium ẽ

Titulus xxxj· xxij
mundicia mẽtis Quartum eſt cõtemplatio anime diligẽt?
leronimus in epiſtola ad voluſianũ. Si recte agnoſceret fa
cilius deſiderabiliuſq; eſſet & honeſtius o ꝑpari bona quam
mala.Sed heu multi ſunt qui cũ pecatrici labore penas in /
cuirrunt miſerie ſempiterne. Boecius in epiſtola ad reginã
virginem In omni bono ope tria acidunt primum eſt pre
mia ꝓmereris eterna deum honas proximum edificas
Ariſto·libro quinto ethicoꝛum. Nullus bonus qui non de/
lectatur bonis operibo neq; iuſtus ꝗᷓ non delectatur in opa
tione iuſta· Plato in phedro. In multis humanis intellect
laborat erroꝛibus nam frequenter ea que bona non ſunt ap
petit· bona aũt que ſunmt abicit. T heꝰ. cõmentatoꝛ.ſ.de genere
coru· Primum bonum ſimplex a bonum eſtali a autem
bona ſunt bona oꝑatione premi Plato in thimeo. Si foꝛma
illius ſummi bomi ocuiis videri poſſet omnes ad amoœ ſui
violenter attraheret Endoxus li de geſtis phoʒe T antã dul
cedinem tantam ſuauem a inexpertam ſuauitatem ſummo
bono ineſſe poterit tali nomine dyogenes ꝙ; mortem ſui na
tiiralem expectare nequiens igni ſe miecit ꝙ illiꝰ boni effice⸗
retur particeps quod ſibi videbatur tam dulcis a amena
tres. Seneca in epiſtola ad ucillum. Velle eſſe bonum bo/
nitatis indicium eſt Tremagiſtus Qontemplari ſummum
bonum ſeu bonitatis ineſt iugiter omnibus creaturis.
¶ De benignitate Audtoꝛitates
¶ Titulus xxxij.
BRigenes ſuꝑ y ſaiã. anta eſt benignitas ſaluatoꝛis
vt magis crucietur in dampnatione pecatoꝛis q́;
1 ip̃e peccatoꝛ in multitudĩe ſue miſerie ⁊a doloꝛis Ari
ſtotiles in de tegimine principum Benignitas maxime decz
reges tyrannides enim cum ſubditis inferãtur regnim q
libet diſſipatur. Criſo· ſuper matheum Neminem dampnat
deus conuicijs quia benigmis eſt Plinius in ſpeculo natu/
rali vi. Motus feminarum tardus eſt vox acutio ſomnus
breuis· cito lacrimantur a benignitas in eis magis viget
in viris. Dicimus in epiſtola ad alexandrũ Benignitati ope
ram ſemper damiis neminem turbamus caſtitas placet tẽ⸗
perantia nobis ineſt has deo viéctimas ymolamꝰ Ieronimꝰ?
in epiſtola ad nepocianum de vita clericoꝛum Crede veraci

ter ꝙ benignitas prelatoꝛum ſalutem ſubditoꝛum efficit Ba

ſilius in regula. Sepe mmia benignitas prelatoꝛum moes
corrumpit in ſubditis quos rigoꝛ && aſi peritas refo?mauit.
Rychardus de ſanc to victoꝛe. Ideo quidam benigni eſſe Vi/
dentur vt fauoem afſecdtionis humane obtineant quidã enj

Citllu

ſntmſen
ſedit 3
ſrtben
ſugindan
benigntta
hebete

0
un
1
Paqid
eſte⸗
datk
perdia
ledine⸗
ginsden
1tmmien
Mr vo
sane
ſateade
0b
pog
VNWN
WoN
kern⸗
Vlita
oCta⸗
poſtn
tuir ſe
diuin⸗
ſis dar
ſuntni
ſon
delis
Atbe
buntt
pbor
itus,
Phom
mehe⸗
Dbſo
inaluur
.

N
e,
ad Nons
e

Ode!
hr

nde,

= —

3

=

S,=ͤ=

—

=

1*

—

„*
Nte
Noate
Deonge
N
dumanene
7 4
4

4

=
=

—
—

mnes Deg

ſiainmi
glrte
m ducwe
npliriſum
Scteatuls.
s

griusſ

ione ectnn

ſeezmil
Gitsmmnn
Ninrtying
Grſeubnnl
rruS
rsg
huigitnig

1

Crwte

undlaum

Titulus xxxxiij

ſunt aſperi & auſteri ꝙ ſe eſſe fautozes rogoꝛis iuſticieq; o⸗

ſtendãt qd quidem vnicuiq; abhominabile eſt coꝛam deo h
ſincera benignitas deo grata dinoſcitur acepta. Gracia/

nus in copore iuris in cunctis cauſis a caſibus ꝓ tractãdis

benignitas diſcretio· atq; matura deliberatio maxime locũ
habent Cetera quere de pietate miſericosdia & clementia.

¶ De Caritate
R ¶ Titulus xxxij. A
Ommẽtatoꝛ ĩ tercio metheroʒe Ome metallum quã
tumcũq; graue fuerſt ſi igniatur mox leue aliquã
tulum efficitur ſonum perdit molleſcit a rubeſcit.
Per quod datur intelligi ꝙ coꝛ humanum quãtiſciinq; fu
erit anxietatibus aggrauatum ſi in amoxe dei celitus accen
datur mox leue efficitut in omni ſaluitifera actione ſonum
perdit conſolationis leticieq; mundane molleſcit in dei dul⸗
cedine.a rubeſcit in dei a proximi dilectione B Apule/
gius de moꝛte platonis. Grauiſſimum mietallum eſt aurum

tamẽ ex hoc ſua nobilitate nõ orbatur. Per quod inſtru/

endos viros duximus ſapientes:qui licet interdum anxieta
tibus a molleſtijs aggrauentur non tamen ex hoc ſua nobi
litate dignitate ſeu celeſti adeo retributione defraudãtur
QꝘ P atearius li v Dum ſerpens aggrauatur a anxiatr
aliquo graui coꝛpore aut lapide ſuper ſe iaco mox vt exili⸗
re poſſit cutẽ abicit a dimittit. Per quod datur intelligi ꝙ
homo mole mundane vanitatis aggrauatꝰ mox vt penam

eterne miſerie a iehenne poſſit eiadere debet abicere cutem

vilitatis vanitatis affluẽtieq; mundane D Euax lbro
octauo de euẽtibus in natura Qunq; lapides igniti fuerĩit

poſtmo dum aque immergiuintur continuo magis aggrauã

tur ſcin duntur ⁊& fetidi efficiuntur.Sic et ipße homo cum in
diuina inflammatus fuerit caritate denuoq; extinctus car/
nis damnabili voluptate mox quantum ad omnia qiue dei
ſunt nimium aggrauatur a ſanéctoꝛum conſoꝛcio ſcinditur
ſeparatur τ vt fetens abhominabilis in omnium btoʒ
oculis refutatur ;B Ambroſuis in exameron libro xi.
Arbores onuſte fructibus terre inclinantur alias confrin⸗
guntur aut frondibus diſſipantur. Per q& datur intelligi
ꝙ homo bonis operibus fecundatur aut humilietur auit pe
nitus annulletur. Vel ſic & pulchrius Neceſſe nimirum eit
qꝙ; hominem fructibus mundane felicitatis onuſtum aut ĩ
fine humiliari aut a terrẽa felicitate penitus diſſipari E
Philoſophus in duodecimo animalium libro Ridlum ani

malium grauioꝛem molem ferre poteſt ; foꝛmica q& ꝗdez

6

Titulus xryxiiij.

paatet per hoc quia in duplo maioꝛem maſſam plum bi m

ißa ſit geſtare poteſt. Sed tũc per foemicam intelligitur ipe
homo ſperans. Nam ſicut foꝛmica grana aggregat pro fu⸗
turo Vt ſupra patuit ita ſperantes in domino. Applica vt
noſti. S

¶ De Caſtitaat
¶ Titulus xxxiij. A—
Vicebron libro fontis vite. Rer ſi in ſua ſiccitate Sᷣ
in creata ſibi puritate perſiſteret nullas proꝛſus im
4 reſſiones gigneret ineternum. Cauſa nãq; tranqᷣl
litatis aeris eſt ſiccitas atq; puritas aeree regionis· Sʒ tunc
Per aerem intelligitur ip̃e homo. Nam ſicut in aere mullate
nnus ſuſtentatur nec manet ipᷣa terra:ignis aũt & aqua con
ſeruantur in aere vt recitat Abertuͤs in mineralibus auicẽ
ne. Sic per omnem modum nil homini manet poſt hanc vi
tiam terrene ſubſtancie ſed ſolummodo in ipᷣo manere po⸗
terit ⁊ conſeruari ignis caritatis diuĩe a aqua felicitatꝰ dul
cediniſq; interne Et tunc applicetur ſic. Homo itaqʒ ſi in ſic
citate puritateq; perſiſteret caſtitatis mimq; in ſe concipet.
nec gigneret peſtilencias a intemperies mundane vanitatis
Philoſophus in quarto metheroxe. In mari occea⸗
no nunquã cernitur nix. CQuiiis rationem aſſignans dicit.
Ex mari vtiq; exalatiões valide ſunt humide calide a ma
xime in mari occeano humide quidem ꝓpter aquarum im/
manitatem calide vero & hoc propter vndarum procella/
rumq; conquaſſationem Hee ergo exalationes quia humi
de quia calide ideo muem liquefaciunt ante caſum. Et hoc
eſt quod ſubiungit philoſophus vbi ſupra In mari inquit
occeano tempore niuis pluuie accidunt tunc. Sed tunc per
niuem caſtitas deſignatur. Nam ſicut nix non corumpit
nec liqueſcit ſed diu manet in ſublimibus montibus atque
locis altis vt dicitur in libro de impreſſionibus aeris · ſic et
ipſa caſtitas obeletur minime nec liqueſcit nec euaneſcit in
altis hominibus quos conuerfatio honeſta ſublimauit 2
quos amos dei a terrenis & tranſitoijs eleuauit. Sed tunc
comuenienter per mare occeanum intelligitur ip̃e mundꝰ?.
Nam ſicut mare occeanum nullus abſq; naufragio pertrã
ſire poteſt vt dictũ eſt ſupra Sic per omnem modum mun
Dus ir remeabilis imptranſibilis eſſe oſtenditur ipm nãq;
millus ſine timoꝛe a periculo poterit pertranſire. Et tunc
applicetur ſic. In hoc igitur ſeculo vel in ſeculari homine 2
mumdano nequaq́; nitoꝛ ſeu candor cermitur caſtitatis vt 5
Q ⅔HAntho oeatoe ſu p vi pollitice QCaſtitas quidẽ ↄſeruat

(ituin
em .
coruer
nuntut
cEi
ſoſttio⸗
prelert
in tract
tes un
ſclef
mmrarituot
Kedupee
edtade
Lalts
tudemen
eurie⸗
ſeiteoe
nedl
eiibis.
enens
ſtut So
Ommcſ

etners

Kak

Nacck
Lrr

tunc

ruta
nini⸗
quia
copot
Tipat
ſicat 0
dallic
N
liswt
tingit
uis ei
hoſtis
rit me
moita
1
di⸗
1

.

tmulk
CAAe
mn ri Klne
nnponnmenn
N otre,
mtlnt
WNrwS
igrand
ezalden

N auare

rum prot
ones guun
ahnmint
ue enmnf
wramt
rorthusnne
s ai et
uumcti
itraut4
t ed dur
ienun
Kope
modumm

1

Ptninid

N

.

ſan

, Nen
i⸗

SS

—

Titulus xxxiiij

coloꝛem diſpoſitionem atq; effigiem iuuẽtutis. Coloꝛati na/
q; conuementer ſunt hi qui caſti ſunt ſed optime diſpo⸗
nuntur 4 ſigna iuuentutis preferunt. Per que datur intelli
gi ꝙ; & ipa caſtitas coloꝛem conſeruat venuſtatis eterne di /

ſoſitionem quoq; bonam copoꝛis a anime ſed & effigiam
prefert iuuentutis miſtice a vite ſempiĩne D Silu et?
in tractatu de deſcriptionibus tẽpis a etatis Guſtum cerci

oꝛem habent virgines ac caſti homines· ꝙᷓ hi qui incontinẽ⸗

tes ſunt. Sed tunc per guſtiim coꝛporalem guſtus ſpũalis

ſcʒ celeſtis gratie figuratur. Nam ſicut guſtꝰ coꝛporalis ex
amaritudine colle ſeu ex infectione lingue de aliquo malo
et coꝛupto amoe corrumpitur vt teſtatur Conſtancius in
tractatu de ypotumdriata paſſione. Sic per omnem modũ

guſtus celeſlis gratie cœrumpitur ſeu denigratur ꝑ amari
tudinem feditatis turpitudiniſq; mundane Et tunc appli⸗
cetur ũc Caſti inq; homines puritatis viz amatoꝛes a conti/⸗
nentie cercioꝛem habent guſtum quantum ad pceptionem

gratie dulcediniſ; diuine· EB VIſidorus in hiſtœijs na⸗

turalibus. Muſtela inuadere appetens baſiliſcum ruta ſe in
ueniens circumuallit. Quiꝰ ſigmim eſſe videtur quia ruta
vt ait Solinus li rerum veneno naturaliter obſtat. Sed tũc
P miſtelam intelligitur ip̃e homo. Nam ſicut muſtela rem
cernens aliquam timoꝛoſam continuo terre cauernulas in

ſilit ſe abſcondens. Sic a ipße homo timoꝛoſa a horrenda ſpe
Cctaciula ſibi conſpiciens imminere mox Humili quidem ag

greſſu confugiat ad cauernulam conſcientie coꝛdis ſui. Sed

tunc conſequenter per rutã caſtitas deſignatur. Nam ſicut
ruta naturaliter habet deſiccare capita a ſanare inferma a

nimium deſicata teſtante Galieno tercio med: cinarum li ;
qui ait. Ruta aũt nociuis obſtat humoibus humiditates
coꝛporis capitiſq; deſiccatis. Sic reuera per omnem modũ
ipa virtus caſtitatis a continentie humoes eradicat a ex
ſicat coꝛrupte intentionis noſtre. Sed tunc conſequenter ꝑ
baſiliſcum dyabolus figuratur. Nam ſicut baſiliſcus incine

ratus apparentem ſplendoꝛ em habʒ inducere omnibo metal

lis vt dicit T heo in breuiario diuerſax artiũ. Quprũ enim

tingit in aurum 2 ferrum in argentum ſi ſperſus fuerit pul
uis eius ſuper lannas calidas & cãdentes. Sic ninnrum ipe

Hoſtis noſler antiqinis vanum atq; fallacem mtoꝛem inge/
rit mẽtibus coꝛdibuſq; humanis. Et tunc applicetur ſic Ho

mo itaq; volens aggredi atq; inuadere hoſtem conditionis

geiſq; bu mani prius moꝛe muſtele circumiiallat ſe caſtita
te ac puritate coꝛdis ſui E Ariſto ĩ li ꝓbleu: Animalia

6

. S

Titulus
caſtrata citiis & auidius impinguantur. Cuius ratio eſt.
Qiia in his vis ſeminaria vertitur in carnis ſubſtanciam
Per qc datur intelligi ꝙ coœda humana caſtrimargiata 2
caſtitate predita mox auidiuſq; impinguantur roꝛe celeſti

pinguediniſq; diuine. G Jeronimus contra IJouinianũ
Virgines quamdiu virgines ſunt. ip̃i quoq; viri quamdiu
continentes ſunt abſc; rugis lenioꝛes atq; placidioꝛ es ma⸗
nent in facie. Per quod datur in telligi ꝙ quamdiu homo
caſſtus fuerit ſeu pudicus ipe in facie mentis ſue ſuo cre ato
ri lenioꝛ delectabilioꝛq; a placidioꝛ apparebit H Tharẽ/
tinus in editione excurie. Q actus delectabiles atq; molles
virginibus atq; caſtis conueniunt hominibus 2 pudicis.
Sed per tactus coꝛporales ip̃i tactus miſtici figurantur Nã
ſicut tactus coporales optime diſponũtur ex puritate ſan/
guinis ſed obcecantur ex impuritate ſanguĩs vt recitat Tu

lius capitulo de optatis. Dicit enim Ignobilitas complexvi/

onis impuritaſq; ſanguinis ipm tactum ſicut et ceteros ſen
ſus diſſipat ⁊ coꝛrumpit. Ex puritate aũt ſanguunis ſenſus
bene diſporuntur Sic nimirum per omnem modum ip̃i ta
ctus miſlici quibus attingimus ip̃ᷣm deum optime quidem
diſponuntur ex puritate conſcientie a affectionis humane

Et tunc applicetur ſic. actus igitur delectabiles æ molles
ipm deum miſtice delectantes ſolis caſtis hominibus cõue

niunt pudicis I TXulius contra cathelinam Virginũ

caſtoꝛum ⁊a pudicoꝛum hominum vox leneſcit anhelitꝰ dull

ceſcit gene floꝛeſcunt labiaq; rubeſcunt. Per que datur in /
telligi ꝙ eorum qui caſte vxerunt a pudice vox quidem le
neſcit in auribus ſaluatoeis anhelitus dulceſcit pie oratio/
nis gene floꝛeſcunt. Mentis deum allicientes a deledan⸗
tes labiaqʒ; & fauces coꝛdis rubeſcunt ipᷣm ſinceriſſime dili⸗
gentes. Philoſophus in quinto pollitice. Omnis pudor a
virtus cœporalis in caſtis hominibus floere cernitur & vi⸗
gere K Algazel in tractatu de foerma ſpeculi. Cunq; ꝗs
aquis immerſus fuerit ſuoſq; apparuerit oculos aduiden⸗
Dum mox tam aquã quam ea que in aqua ſunt valde foꝛte
virida eſtimantur Sed tunc per aquam caſtitas deſignatur

Nam ſicut aqua excedentias ele mentoum temperat ad me/

diumq; reducit vt ait Qalcidius in tractatu de odine vni⸗
uerſi. Sic per omnem modum ipᷣa ſacra caſtitas cunctoꝛuzʒ
excedentias temperat imperpetuum a maloum mediumcg
efficit eternorum iugiter premioum. Sed tunc conue⸗
nienter per Virida ipſa celeſtis Venmuſlas ſeu Amenitas

4

4

Ceulus

ſgnntu
retehie
ſotundt
ſlum rec
ſtss armn
lando e
tune?
ſis uun
le arpate
8 1
atſcatiun
6lonntt
lsergoedr
nencn
dstenchr
gretiodi
binſ⸗
Uiscatt
ſetmitie
ſpnelee
sNr
Prlieer
ſtees an
WN
lardre
tasom
ſtis lun
in natu
lquis e
ſam pen
eſtemn
nacricre
itnanni
laad
munuse
uneia
S ital
Mutet 41
Netaſus
flepman
iſols r
ſt netg

4

.

S dn

ſein
nair
emalſ
lnii
Uuquemen
d S.
eſ
n
S1
Zutmtrh
puntunin
Ntreotrl
conpen
k ateros ia
unis ſnſs
dumtit
neqidem
isbumant
57 molle
buscöue
Vigi
dd
vedanttf
Nqudn
tpe onno
4 Mlim
erilhneol⸗
t:
nurdt vi⸗

Se

„53
Cunq s.

DDulden:
ade ſoſe
Nſegnit
Latad
nne ſi⸗
tunctug
noun
nue:
Gnentis

Titulus xryvxxiiij
deſignatur. Nam ſicut q& viride eſt viſum imbecillem ma⸗
xime reficit confoꝛtat· Iuxta illud ꝙ ait conſtantinus de

ypotundriaca paſſione. Viridis inquit coloꝛ cecucientium

viſum recreat vefoꝛmat ſic ninnrũ per omnia nitoꝛ venu⸗
ſtatis amenitatiſq; celeſtis oculũ mentis noſtre in contem/

lando celeſti lumine valide vigit allicit attrahit & aſtrigit
t tunc applicetur ſic Cũq; igitur aliquis feliciſſime imm&?
ſus fuerit aquis caſtitatis mox ſibi annuẽte omniũ ſaluato
re apparebit diuinitus.viret celeſtis ac ameniſſime venuſta

tis I Hugo in didali:iij. Caſtitas humectat alleuiat·
viuificat iuuentutem renouatſenſus confoꝛtat· coꝛpuſq; in
in colomitate tetinet conſeruat Et tunc applicetur ſic No
bis ergo ad pratum caſtitatis iugiter declinandum ẽ quia
amenitatis eius dulciſſime lenitatis ſenſus noſtri de profũ
dis tenebris euocantur a ad contemplandũ lumen celeſtis
gratie oꝛdinãätur M Ieronimus contra iouinianum To
tus in ſeipᷣo floꝛet homo ad contactum coporaliter delecta
bilis caſtitatis. Per que datur intelligi ꝙ totiis in ſe floꝛet a
viret miſtice ad amplexum feliciſſime caſtitatis N Ege
ſippus Ieroni Quis ſtultus non intelligit quoniã ipᷣa caſti /
tas deoꝛe amiciſſima omnem puritatem inferat ſtatui coë/

porali Sic reuera æ nullius ambigat quin ipa ſalutifera ca

ſtitas ommem actum puritatis precipue inferat atq; ingerat
ſtatui vite noſtre. O Egidius in cõmento ſuꝑ de conſo
latione phᷣie. Caſtitas depiir at et illuminat omnes ſenſus ĩ
actuſqʒ ſuos dirigit & diſponit Sic & ip̃a ſaluberrima caſti
tas omes depurat illuminat intellectus ip̃os in adtu cele/
ſtis luminis dirigens a diſponens. P Eiiax de effectibꝰ?
in natura Camphora omis perditur ab incaſto. Si enim a⸗
liquis exiſtens incaſtus camphoram ſecũ portat continuo
ipᷣam perdit continuoq; euaneſcit· Sed tũc per Camphorã
celeſte munus ſeu gratia importatur. Nam ſicut campho/
ra clarioꝛem flammam facit ſub aqua a in aqua ardet etenĩ
intra aquã vt patet ad oculum cuiuſſibet intuẽtis · ſi cãpho
ra ad aquã proieda fuerit & accẽſa. Sic per locum a ſimili
munus celeſtis gratie clarioꝛem flammã efficit caritatis di⸗
uine ĩ aquis contricõis a penitẽtie Et tunc applicet᷑ ſic u
nus itaq; celeſtis gratie ammittitur ab incaſto pectoꝛe ore
pariter atq; coꝛde ꝗq Belinus li· de ſigillis lapidum Mar
garita ſua oꝛbat᷑ efficatia a virtute niſi in auro recondat᷑ Sʒ

tũc ꝓ margaritam caſtitas importat᷑ Nam ſicut margarita

ĩ ſolis aquis naſcit que fluũt verſus meridiẽ vel ad auſtrũ

vt recitat Plinius in tercio libro ſpeculi naturalium. Sic ꝑp

4

Sen

cäo
ä

Titulus xxxiiij
locum a ſimili Caſ titas proprie eſſe habet in coꝛdibus adqs
contritionis HDumectatis & penitentie æ appropinquãtibus
verſus ſ. olem iuſticie im criſtum. Sed tuinc Per aurum vir
tus a caritas deſignatur in qua debʒ caſtitas conſeruari. iñ
aurum dicitur anni cum a platone in phedrone tercio au⸗
rum inquiens eſt ignis amicum eo ꝙ ab inuicem nec exter
minentur nec penitus coꝛrumpantur. Sic nimirum ꝑ omia
ip̃a virtus amica ſemꝑ eſſe ignis diumi amoꝛis dinoſcitur
2 probatur· eo ꝙ vmuim ab reliquo foueatur. Et tunc appli
cetur ſic Caſtitas itaq; ſuo merito virtute efficatiaq; priua
tur niſi diligenter omnium virtutum genere muniat R
Philoſophus in libro ꝓbleu. Oleum mixtum aque frigide
ſuperfertur ſed in aqua bulliente deprimitur petens fundũ
Sed tunc ꝓ oleum dulcedo ſeu pingiiedo celeſtis gratie de
ſignatur. Nam ſicut nunꝙᷓ ſua leuitate a mollicie priuari po
teſt iuxta philoſophum vbi ſupra qui dicit ꝙ oleum nul⸗
latenus congelatur. Sic per omnem modum dulcedo pin /

guedoqq celeſtis gratie priuari poterit ſua miſtica leuitate

mollicie virtute Sed tunc per aquã algentem a frigidam
ippam intelligimus caſtitatem Nam ſicut aqua frigida vul
nera ſanat iuxta illud Philareti:ʒ. Vulnera ſi ex aqua geli⸗
da frigidaq; lauantur Item a putrefactione conſeruat. Vñ
ait Q ophannicius in practica Putrefacta membra aqua fri/
gida abluantur a putrefactione de cetero conſeruantur.
Item caloꝛem interioꝛibus augmentat. Et ideo ait plateari /
us libro ſuo de naturis. Aquis inquit frigidis immergant

coꝛpora et intrinſecus vehementius inflammãtur. Sic nimi

rum per omnmia ipᷣa caſtitas tam ſaluberrima tam beata vul
nera ſanat interioris hominis a putrefac tione ↄſeruat ꝓpe
tue coꝛruptionis interius nos inflammat igne diuine di⸗
lectionis gratie. Et tunc applicetur ſic. Dulcedo ergo ac
ſuauitas celeſtis roꝛis a gratie ſuperficialiter & feliciter ma
nat natatq; ſuper aquam frigidam vberrime caſtitatis ſed
ad fundum iacitur perditur in aqua biuillientis eſtuã⸗
tis illicite voluptatis S Conſtantinus libro ſuo de me
lancolia capita frigoꝛe aſuefacta fotia ſunt valde Quius
ſignum eſt ꝙ ait Ariſtoteles in libro ſuo probleumatum-
Membra inquit doloꝛe aſuefacta doloꝛem non ſentitint. Vn
de ⁊ nobiles tyranni filios ſuos iuuẽs foꝛtes validoſq;ʒ effice
re ſatagunt per immerſionem eorum in aquam frigidam

& in in niuem · Sed tunc per frigus intelligitur ipſa ca⸗

ſtitas. Nam ſicut in frigoꝛe audaces ſumus tremimus G&
0

Uitul

nagis
dume
ſtende
depr
tes pr

90 ſel

ptedit
busva
Cotus
Woreg

Wre⸗

W

r

Mwe

e!

nneaſ
mule
ſortg
9dlata
ntrn
dnsar
Setw
We
WWo
fite
mef
ſen⸗

.

ſus n
fluvie

hiza
durt⸗
ten
Np
Med
end
gigni
ſcior
une 4
ſite
Cmf

voſe
tte

thii
Whg
Nöͤtb
uni
ini
deg

„

rnnn

emumg)
m Wneſ⸗
rpetngſn
cepnnn
tgounn
1dulecn,
ica lin.
12 kggr
ftigida
aa ge
alruat
Aaa
wheruant
aſtpain

=-

—

sinnch

niae um
untanrl

nen

1

gehunen

aveg⸗ 4

ſatermi
ſs ſe
sali⸗
iod
RN 0
Phermun.
ſnng
luieft

. GDan

uhtn
mnimss

4

Titulus xxvxxiiij xxxv
magis eſurimus vt dicit phᷣs vt ſu pra. Sic per omnem mo
dum caſtitatis in tempore exiſtentes audaces ſumus in reſi

ſtendo cõtra vicia in agendo oꝑa virtuoſa tremimus ad

dei precepta pariter c mandata a magis eſurimus a peten

tes premia ſempiterna. Et tunc applicetur ſic Intentiões er⸗
go ſeu affectiones noſtre qiie ꝓ capita figurantur caſtitate
predite et munire foꝛtes fuimt in onmibus ſalutiferis actiõi
bus valide a robuſte Solinus in hiſtoꝛijs de natuiris
otus coloe atq; decoꝛ vultus noſtei ex confluentia ami⸗

xtione gignitur albedinis a ruboris. Rubor enim ſolus ſine

albedine ad lepram vergit a albedo ſine rubore flegmatoꝛe
atq; egrotãtium eſſe ſolet. Sed tunc per albedinem caſlitas
figuratur. Nam ſicut in albedine etiam minutiſſime cernun

tur macule. & viſus noſter penitus diſgregatur iuxta illud

boecij Albedo diſgregat ipm viſum Sic ꝑ omnem modum
in caſtitate a in caſto homine etiam minutiſſimi defectus
macule aduertuntur reprehenduntur 2 coeriguntur ſᷣ vi
ſus atq; intuitus caſli coædis G anime diſgregatur penitus

2 dilatatur Et tunc applicetur ſic Totus itaq; coloꝛ a decoꝛ
noſtri interioris hominis ex confluentia cõmixtionecq; albe

dinis a ruboris vel ex albedine caſ bitatis riibore caritatis
Figmitur & cauſatur V Pps in ꝓbleu. Egris oculis e/

longandũ eſſe a ſole a cõmoꝛandum in frigoꝛe perſu adent

medici diligenter Ignis nanq; viſui obſtat· frigus vero ca/
ſtitatem cõfert Per qd datur intelligi ꝙ ſulutiſerum ſi um⸗
me foet cecis mentibus hominũ elongari ab igne concupi
ſcentie a voluptatis ac aproqiinquare ad frigoꝛa caſtitatis.
XPlato li.de immoxtalitate anime Qlaudendi ſunt ſen
ſiis noſtri ad candorem luminis huius mundi vt celeſtis in
fluxionis eo ſint aptius ſi uſceptiui Applicationẽ tequire ali
bi applica V Aharentinus libro veritatis a fidelitatis
uritas coꝛporis ſapientie a artibus eſt aptanda. Sed ꝑ pu
ritatem coporis caſſitas importatur Ram ſicut puritatem
coꝛporis cauſat ſiccitas motus. Iuxta illud Galiem libro
Medicinarum ſexto Deſiœanda ſunt inquit coꝛpora e mo
uenda quia ſiccitas puritatem efficit motus vero ſiccitatez
gignit Sic reuera ꝑ omnẽ modu caſtitatem cauſat ſiccitas
vicioʒe motus ſiue mocio bono operum virtutum Et
tunc applicetur ſic Caſtitas itaq; vere ſapientie a artibo dei
ſciẽtie ſoli modo eſt aptanda Z pocras in epichimis
QCum fontes exſicati fuerint in eſtate grandis peſtuencia
conſequetur. Cuius cauſa eſt- quia deſiccatio fontium ſteri
litateyn hariſtia mc; preſignat ex nimia ſiccit ate Protinuis

Titulus xxxiiij ·
euenire Sed tunc per fontes caſtitas deſignatur· Nam ſicut
fontes naturaliter quidem omnes in eſtate ſunt frigidi in
Py eme vero in parte feruidi calidiq; apparẽt vt recitat Aui
cenna lide diluuijs. Sic per omnem modum & caſtitas in
eſtate preſentis vite refrigerat hominem refrigerio celeſtis
gratie in hyeme vero motis calefacit ipm caloꝛe conſolatio
nis eterne. Sed tunc conſequenter per peſtilentiam copora/
lem ſpiritualis peſtilentia figuratur. Nam ſicut peſtilentia
coꝛporalis maxime habet fieri ex coꝛruptione ignis aque
Vt dicit Alphorabius vi Igmis nancq; inundans aqua traʒ
ꝙ aerem madidans peſtilentiam generant corporalem Sic 2
peſtilentia ſpiritualis maxime habet fieri ex igne praue cõ
cupiſcentie a ex aqua delectatioms humane.Et tunc appli /
cetur ſic Cunq; ergo fontes in homine exſiccati fuerint ca⸗/
ſtitatis peſtilencia conſequetur mox perpetue penalitatis.
AX a Themiſtid? ſuper tercium de anima. Aiuiditis caſto
rum 2 pudicoꝛum hominum certiſſimus perhibetur Sʒ tüc
per auditum coꝛporalem hominis audit? ſpiritiialis intelli⸗/
gitur ipius mentis Nam ſicut auditus cauſatur ex eo me/
dio q&ᷣ eſt aer vt dicitur in ſecundo de anima. Aer inquit
pꝓhiloſophus medium eſt auditus Sed reuera per locum a
ſimili auditus ſpiritualis ipius mentis ex aere celeſtis ſua⸗
uitatis roꝛis a gratie gignitur cauſatur. Et tunc applicet
ſic Audituſq; itaq; quo intus anima percipitur verbum dei
in caſtis a pudicis hominibus certiſſimus demonſtratur.

C De caſu Exmpla
¶Titulus xxxvy.
Tato in phedrone libro quinto Hec eſt natura ae/
ris infirmi a ſupremi. vt aer qui infimus eſt ſemxꝑ
urſum aſcendat ˖ Rer autẽ excelſus deoꝛſum ſemper cadit.
Guius cauſam ibidem plato aſſignans dicit ARer inquit qui
circa terram eſt frigoe ſurſum iacitur pellitur fugat Eri
gus enim magnum a ſe pellit coꝛpora cuncta vt 3 methero.
dicitur Econtra aut ignis qui in celeſti ſpera continetur vi
delicet ſub concauo obis lune eum qui ſibi ꝙ imus eſt pe

lit aexem deiciens verſus terram Nec mirũ quidem hoc da
cum omne coꝛpus calefactum vel per conſequens arefactũ
augmentetur ipe aer qui continet ipm ignem calefactus
ſic nimium a accenſus Ideo contigit ipᷣm augeri perconie
quens verſus terram proici. Sedò tunc per aerem infimum
Pomo deſpectus atq; humilis deſignatur Nam ſicut aer in

ferioꝛ eſt humndus frigidus mobilis a vmbroſus Humid

Fotus
ſsat
Vod
W

D
0

g.

miat
Rdin
h
da
on⸗ 9

R

8

=

=
==

1un
ende

S

epeed

* .
.

fllekime d.

enaltri.
ditsci
Ur ui⸗

Sintell

eo me/

inquit

ocuma
lss ſua⸗
Ahecn
Wondi
Aran.

tneOH

N.

utclu

ü e
he⸗

Titulus xxxv
quidem eo ꝙ& attingat ipam aq; frigidus eo ꝙ vieind ſit ipi
terre mobilis quia ventus mouetur a agitatur vmbroſus
quia nubibꝰ obumbratur · Sic nimirum ꝑ omnem modũ
Pomo bhumilis a depreſſus eſt humidꝰ humoe ſeu roꝛe ce /
leſtis gratie frigidus refrigerio conſolationis ſalutifere. Sʒ
tunc conſequenter per aerem ſublimem a ſupremum ipi in
celſitudine poſiti homines deſignantur. Nam ſicut altus
atq; excelſus aer expers eſt omis vite ſtante Apulegio Cal
cideoq; in thimeo qui dicunt. In aere excelſo nimium atqʒ
alto müla eſſe nec viuere poſſe anĩalia eo ꝙ talis regio atq;
aer ſit expers omnis vite Sic nimirum per omnia homines
in alto poſiti huius ſeculi expertes ſunt omnis vite tam mi/
ſtice qᷓ; eterne Et tunc applicetur ſic. Natura igitur hec eſt
Pominis humilis & ſuperbi vt homo humnlis ſurſum aſcẽ⸗
dat ſpiritualiter eternaliter feratur. Homo vero tumidꝰ a
elatus cadere in terram moxtis perpetue compellatur B
Philoſo phus in libro probleu:Sagitta ſurſiim iactam pri
mo quidem moꝛam ſacere videt iz tũc mox velociſſime rece/
dit a deſcendit Mora autem illa cauſatur ex defectu virtu⸗
tis impellentis. eo ꝙ hm philoſ. ophum in octauo phiſicoꝛũ
motus violentus in principio ſui ſit velox ĩ fine vero remiſ
ſus a tardus Econuerſo atem motus naturalis in princi
pio quidem ſit tardus in fine vero velox Sed tunc per ſagit
tam intelligitur ipe homo. Nam ſicut ſagitta membranis
pluma compingitur vt eo rectius in aere verberetur ſic ꝑ

omnem modum bomo plumis ſeu peris celeſtis amoꝛe ſeu

gratie hic in preſenti acintur vt eo facilius recto calle ac tra
mite ad celeſtia puehat Et tunc applicetur ſic. Homo itaq;
in altitudinem ſublimatus primo quidem mœam quandaz
in ſtatu honoꝛis mũdani a gloꝛie facere videtur a tũc mox
velociſſime cadere compellitur in teeram motis perpetuiq;
doloꝛis ◻ꝘℳAuicebron libro fontis vite Athomi dum
in inferioi aeris regione fuerint videlicet circa terram aſcen
dunt a deſcendunt inter ſe ventilati hinc et inde Qum vero
ad celſioꝛa aeris loca peruenerint inde continue cadunt a ac
ſi graues ſint feruntur continuo verſus terram Cuius ſig/
num eſt ꝙ& in altis domoꝛum ac turrium atq; montium a⸗
homi non videntur · Sed tunc per athomos homines deſig
nantur. ¶ Nam ſicut athomi extra domum aliquam videri
minime quidem poſſunt vt refert Phdoſophus in ꝓbleu.

Extra domũ inquit aliquã athomi nõ vident ſ̊ ſolũmodo

oſpicimꝰ hos in domibo & in vmbris Quiꝰ cauũaz reddit di
cẽs Lux inꝗ́t circa vmbras atq; tenebras maio eᷣ/ᷓ ꝓpt luĩe
.

pinquat iſtis bonis tranſi

Titulus L
ingrediente per feneſtras in vmbro ſis domibus ho
Extra domum itaq; athomi minime videri poſſuint Sic per
locum a ſimili homiĩes a ſeip̃is niſi in domo ſui coꝛdis q cõ/
ſcientie minime videri poterũt aut agnoſci. Et tunc applice
tur ſic. Homiĩes itaqʒ qui in inferioꝛi ſeu ſeculi tatu ſunt pᷣ⸗
ſentis vite ſurſum ſemp ferunt ad celeſtia ſed hi qui ad ſu/
Premum venerĩt honoꝛis mũdani ſtatum aut gradũ mox
inde cadunt eternaliterq; deſcendut D

Comẽtatoꝛ ſup
tcio de celo mundo Aut enĩ difficulter aut

leuia planaq; copora aut acenſa. ¶euia etenim ſi cadunt
difficulter cadunt indirecte & a latere vt ptz in pluma. Pla
na etiam difficulter cadere poſſunt a ſi cadũt quia aere ob/
uiante a motu ſuo a a caſu impediuntur. accenſa auũt coꝛpo
ra nunquã cadunt niſi indirecte vt Ptz in aſub ꝗᷓ dum cadit
indirecte nõ ꝓpendiculariter vero cadit qc acidit ex eo 2
aſub cõponitur ex duab⸗ naturis viʒ ex terra a igne. Aſub
nancq; vapor quidem eſt acenſus qui de terra reſoluitiir ꝗ́;
vero ratione ignis nititur aſcendere ideo accidit ꝙq motum
atq; caſum nõ redium ſed indirectum & obliquum facit·

xxxv.

s vidẽꝰ.

prehabita aut datur intelligi ꝙ homines leues:.id eſt agra⸗

uedine coporis a copore alleuiati 4 homines plani.id ẽ ad
ſuſcipiendam influentiam ſpiritualiter cõplanati.homines
quoq; diuinitꝰ inflammati aut difficulter aut indirecte ca
dunt in peccatum a oblique eo cadunt in parte cum ſta
tim poſſint reſurgere B Phbilo. 3·de celo a mũdo Vnũ
qd q; coꝛpox quantomagis appropinquat terre tanto gra/

uiiis ſcelerius cadere comprobatur vt tactum eſt ſupra. Sʒ

tunc per terram terrena caducaqʒ; bona ſeu temꝑalia deſij
Snantur. Nam ſicut terra proiuit eſt terra vel ſimplex terra
nullum animalium nutrit niſi vermes ſerpentes talpas et

ranas iſta enim animalia vt ait Philoſophus in quarto aĩ/

malium libro de terra veſcuntur nutriuntur. Sic reuera
Pomem modum iſta bona tempalia tranſitoꝛia caduca
neminem paſcunt vel nutriũt niſi auaros qui per talpas de
ſignantur luxurioſos qui per ranas deſignantur . vt mox in
fra patebit. Sed tiuinc conſequenter per caſum coꝛporalem.
ρρaiâä caſus perpetuus ipius hominis figuratur. Nam
caſiui coporali moꝛitur et ſi uffocatur ipſe homo Exaltis nan
decidentes homĩes prius ſuffocantur in aere antequã ad
terram perueniant. Sic reuera per ommẽ modũ ex caſu ſpi
rituali ipius mentis ipᷣe bomo ſi uffocatur a moꝛitur ineter⸗
num Et tunc applicetur ſic. Quanto itac; magis homo ap/
toeijs é muũdanis. tanto graui?

indirecte cadut

r
6

u
chi

Mo.
nr
e
W

— —
—

ne
nor
R

mmſ de⸗

Ie. N

naaten
Odunen

dtat

gre Iin
Abluinr⸗
otim
nſai
Atagrr⸗
nidead
worines
deedaet
weCnſ
mido i
etn
Atin
npu
npertn
npyt
ura
Getmer
1cduca
ulpesde
tRin
worier
mu Nr
lem
nmmin
uuh
nenen⸗
onoup
genn

Titulus H xxxv⸗

cadit ad terram moꝛtis perpetuiq; dolozis E Commen
tatoꝛ ſuper tercio celi æ muindo· Ex caſu itacq; copus ſcin/
ditur vnum quodq;. Ex vehementia etenim obuiantis ae/
tis cadenti coꝛpori lapis qui ab alto cadit aeris ſepe ſcindit᷑·
rumpitur. Sed tunc ꝑ caſum coꝛporalem alicumus coꝛpo /
ris caſus ſpiritualis alicuius hominis deſignatur. Nam ſiẽ
caſum copoꝛalem alicuius coꝛporis premittitur prepellit
quidam aer vt patet in lapide grandi a graui ſurſuni a ma
china ab inſtrumentoq; aliquo proiecto qui antec ad ter⸗
ram veniat ipᷣa terra apꝓperitur a locus vt ita dicam in quo
iaceat lapidi preparatur quam quidem ſciſſionem a ruptu
ram nõ lapis ſed aer precedens lapidem efficit. Et tunc ap /
plicetur ſic. Ex caſu itaq;ʒ hominis in pecatum homo ſcin⸗
ditur 2 diuiditiir a conſortio beatitudine angeloꝛum a om
nium ſanctoꝛum G Philoſophus in probleumatibus.
In actu quidem cadendi vnumquodq; ammalium delectat
Hoc eſt dum iam aliq& cadit animalium in ipo caſu dele⸗
ctationem quandam ſentit animalium quodq; Quius ſig

mum eſt. Nam dum aliquis hominum rotatur aere ſe pene

trante delec tatur valde ſic in ea qua quis cadit hora homo

valde delectatur a hoc contigit ex eo ꝙ aer cadentia coꝛpoꝛa

magis penetrat ⁊ perconſequens pruritum ι horripillatio⸗
nem maioem efficit Sed tunc per caſum coporalem caſus
ſpiritualis puta caſus in moꝛtem deſignatur Nam ſicut in
caſu coꝛ porali ipᷣe homo cadens nec reſpirare poteſt nec ex⸗
pirare vt ait philoſophus vbi ſupra. Cuius etiam ſignum

eſt ꝙ homo cadens ab alto pruis ſuffocatur a moꝛitur an/

teꝗꝙ; ad terram perueniat qd quidem non accideret niſi ho,
mo cadens reſpirare aut expirare non poſſet Suffocatio ete
nim ex duobus his proueniũt cum vʒ homo nec expirare
nec reſpirare poteſt Patet ergo ꝙ in caſu coꝛporali ipe ho/
mo cadens nec reſpirare nec expirare poteſt. Sic reuera per

omnem modum in caſu ſpirituali homo qui in peccato de
cidit nequaquã habere poteſt reſpiraculiim vitale celeſtis

rois gratie · ſed nec expiraculum laudis diuine ſeu con/
feſſioms aut orationis fructuoſe. Et tunc app licetur ſic Hec

ergo eſt conditio ipius caſus damnabilis a ruine ꝙ in ſuo

caſu vnuſquiſq; peccatoꝛum hominum maxime delectatur
H Kriſtoteles in tercio celo à mundo a commentatoꝛ
in eodem. Vehementer eleuata & elongata a terra cadere
non poſſunt ſic · comtemplatiui Applica I Phüoſo/
phus in tercio metheroꝛum. In intenſo frigoe nullatenus

cadit nix Sed tunc ꝑ niuẽ intelligitur ipe homo Nam ſicut

Titulus xxxv· xxxvj
effigiem a diſpoſitiõem habent ſtelle ſic per omnem modũ
ip̃e homo effigiem diſpoſitionẽc; a figurã ĩ ſe gerit beatitu
dinis patrieq; celeſtis Sed tunc comienienter per frigus in
tenſum extinctio carnalis cõcupiſcentie a libidinis deſig⸗
natur. RNam ſicut in intẽſo frigore voces ingroſſantur & re

motius audiuntur vt ait philo libro ꝓbleu. Ingroſſantur

quidem pter groſſiciem aeris qui in intenſo frigoꝛe valde

ingroſſatur ſed remotius audiuntur ex eo ꝙ ex intenſo fri⸗
goꝛe pori terre clauſi ſunt pariter a obſtructi æ perconſe⸗

quens vocum ſunt nullatenus ſuſce ptiui ſic nimirum per

omnem modũ in extinctiõe libidinis concupiſcentieq; car⸗

nalis voces mentisid eſt deſideria deuoti hominis in diuĩs
auribus ingroſſantur citiuſq; a velotius audiuntur Et tũc
applicetur ſic. In extinctione itaq; carnalis eſtus concupi/

ſcentie id eſt puritatis ſeu caſtitatis tempore nequaquã ipᷣe

homo ydoneus eſſe poterit cuicũqʒ; moꝛtali caſui aut ruine
Rcẽ vt ſupa ¶ De cecitate coꝛdis
¶ Titulus xxxVi· A

omnis nõ videns dum accedit ad parietes ſentit
quietem aeris. Sed tunc per cecum coꝛporaliter ce⸗

cus ſpi
Prum eſſe ſolet pemtus nil videre nichilominus tamẽ elõ/

gatiſſime optimeq; audire teſtante philoſopho in probleu·

qui ait Ceci optime audiũt certiſſime q tangunt Et huius

, „ V . *% „ . .
Gidius in expoſitiõe libri de ſenſu a ſenſato· Cecꝰ

ritualiter deſignatur. Nam ſicut ceeoꝛum coꝛporalit

ratio eſt quia ille virtutes radioꝛum viſualiũ que per ocu⸗

los effundi deberẽt reuertantur æ reflectuntur ad aures to⸗
taliter ſe diffundentes a actum ſuum faciẽtes. Et hoc eſt q

ait Apuleius li· de moꝛte platonis. Plato inquit ſequaces
ſui ſibi ipᷣis oculos eruere ſcientes ꝙ dum virtus viſiua ad
exterioꝛa nõ diffunditur tota interioꝛ homĩs ratio validius

confoꝛtat᷑ Et ideo ait phᷣus vbi ſupra ꝙ ceci aſtutioꝛes ſunt

ipᷣis videntibus. Senſus nanc; ↄmunis a fantaſia atq;ʒ yma

ginatio roborantur ex refractione a cõfluxu radiorũ atq;
virtutum ſpirituum viſualium Sic pʒ ꝙ ꝓpriiim eſt cecoꝛe

c. vt ſupᷣ Sic nimirum ꝓ omnẽ modum prium eſſe ſolet

mentaliter a ſpiritualiter excecatorũ hoĩm verba veritatis

large optimeq; audire nil tamen eorum que ad ſalutem ꝓ
tinent conſpicere & videre Sed tunc cõuenienter per parie/

tes confeſſoresſcʒ ſancti homĩes deſignant᷑. Nam ſicut pari

etes totam fabricam alicuius domus ſuſtentat a ſuppoꝛtãt

ſic a ip̃i ſancti viri totam fabricam domus celeſtis ↄſtruẽdo
ſuſtentant a ſuppoꝛtant. Et tunc arplicetur ſic. Ceci itaq;

dentt
iumg
ntece
indii
uebeti
coe
luttunn

C
ſt
Amd:
mwrit
meco
toder
Wons
eron
Autest
torelch
tſeguus
niuan

Tituius xxxvj
vel excecati coꝛdis homines dum ad ſanctos viros deuote
confugiunt acedunt. mox quidem intereſſe ſi uauitatis ſenti
unt vt ſupra B Piato ĩ thimeo Ineptitudo ingemj ex

diuagatione a tenebra prouenit ſenſus noſtri Cuius ratio

eſt quia ex ſenſibus actus intelligendi dependet ob nubi /
latis obtenebratiſq; ſenſibus a per eonſequens obſcuratur
intellectus. Sed tunc per diuagationem ſuie tenebram ipo⸗
riuim ſenſuum mentis cecitas figuratur Nam ſicut diuaga⸗
tio obtenebratioq; ſenſuum eradicant & extermĩant de coꝛ
pore ipam vitam · ſic reuera ip̃a mentis cecitas vitam pre⸗
ſentem abreuiat vita beata ineternum perdurat. Et tunc
applicetur ſic. Ineptitudo ergo ſancti ingemij quio deus ag/
noſcitur a tenetur hic inqᷓ; talis diſ, poſitio prouenit ex obce
catione ſeii cecitate coꝛdis noſtri. Themiſtius ſuper
ter cio de anima· Quatuoe modis cecitas ſuper inducitur
co poralis:videlicet primo per tactum:ſecundo per immiſſ/
onem pinguium in oculum tercio per ſimum hiriindinum
quarto per ſanguinem animalium quoꝛundam. Sed tunc
per cecitatem coporalem mentis cecitas deſignatur. Nam
ſicut cecitas cœporalis nulla proꝛſus vtute ſanari reſtau
rari poteſt niſi diuina virtute ſic ip̃a cecitas codis humani
nulla humana virtute poterit reſtaurari niſi cum auxilio

2 fauoe diuini auxilij.a tũc applicetur ſic Cecitas itac coꝛ

dis humani quatuoꝛ modis inducitur· primo per tadũ ma
lorum operum ſecundo per pinguedinem carnalium volu/
Ptatum tercio per fimum hirundinum quarto per ſangui /
nem pecatorum D Philoſophus in probleumatibo
Ex aſpectione ſolis diuturna excecamur. Sed tunc per lu /

mẽ ſolis ſplendor mundane gloꝛie figuratur. Nam ſicut lu/

men ſolare quatuoꝛ modis obumbraturvidelicet per eclip
ſim. per nubem ꝑ nebulam ⁊ per vmbram ſic a ipe decoꝛ ẽ

ſplendor mundane gloꝛie a honoꝛis quadrupliciter obiim/
bratur· primo per eclipſim motis ſecundo per nubem tri⸗/

bulationis tercio per nebulam ignoꝛantie · quarto per no
ctem aduerſitatis mundane:a tunc aꝓplicetur ſic. Ex eo ita
q; ꝙ ſolis ſplendorem felicitatis mindane 2 gloeie tamdiu
2 tam deſideranter a delectabiliter aſpicimus contempla/
mur totaliter in mẽtis noſtre intuitu excecamur E Al/
ber · ſiip ꝓhemimetha· Qui in altis cõmoꝛantur montibus
ſubito excecãtur ꝓpter aeris ſubtilitatẽ Sed tu ne P mõtes
alti gradus a ſtatus mũdani honoeis a culmis deſignãtur.
Nam ſicuit alti mõtes ſteriles penitus ſunt a infecũdi ſic p
omeʒ modũ alti gradus æa ſtatꝰ mũdam culmĩs a Ponoeis
* 1

Titulus xxxvj.
ſteriles penitus ſunt 2 inanes omnis fecunditatis fructuſq;
celcſtis Et tunc applicetur ſic. Homines itaq; in altis mon/
tibus id eſt honoꝛibus & gradihus cõſtituti in lumine cele
ſtis roꝛis penitus excecantur E Phs in libro ꝓbleuma.
Quatuoꝛ viſum cœporalem debilitant excecant primum
e alicuius lumĩs excellentia· ſecundũ eit ignis vehemen⸗
tia tercium eſt vẽtoꝝ valida impulſio quartum eſt pulue,
ris conſperſio nimia. Sed tunc ꝓ viſum coꝛporalem copis
viſum ſpiritualem intelligimus ipius mentis. Et tunc ap⸗
plicetur ſic. Quatuos itaq; viſum mentis quo deus agno⸗
ſcitur a videtur debilitant a excecant. primũ eſt mundani
luminis excellentiaſecundum eſt ignis a eſtus ſeu cõcupi/
ſcentie carnis vehementia tercium eſt ventorũ afflictionuʒ;
impulſiua quartum eſt pulueris auaricie cõſ perſio nimia
G AKriin ſeptimo animalium libro. Natura eſt illarũ
auiũ que ad lumen diei excecantur vt longe anteꝙ moꝛian
tiir pemitus excecantur Sed tunc ꝑ tales aues mente exce/
cati homines deſignantur. Nam ſicut aues ille in nocte ſo /
lũmodo actum ſui volatus faciunt a non bibunt Sic nimi

rum ipi mente exſicati homines in ſola nocte vite tenebro
ſe ambulant & mouent a nequaq; bibunt aquã celeſtis ro/
ris a gratie Et tũc applicetur ſic. Natura ergo hec eſt eorũ

qui mentaliter excecantur vt antecqß moꝛiant᷑ totaliter quã
tum ad lumen arĩe excecentur H Theopk Uus in bre⸗
uiario diuerſarum artium Proprium eſt cecoꝝe vt ſemper.
ſint pinguioes ſetidiores a aſtucioꝛes. Sed tunc per cecos
coporaditer ceci ſpiritualiter figurãtur. Nam ſicut qui co/
poralit ceci ſunt naturaliter gaudent ipo ſole vt refert Phi
loſophuis in libio ꝓbleumatum. Sic reuera ipi mentaliter
excecati maxime a ſolumodo gaudent ipᷣo ſole mundane
felicitatis ex affluentie. Et tunc applicetur ſic · Spiritualiter

ergo ceci pinguioꝛes ſunt ceteris quantiim ad preſentem fe
licitatem. fetidioꝛos quantum ad perpetuam feditatem a a

ſtucioꝛes quantum ad mundanam ſapiẽtiam vanitatem.
I Bartholomeus in ſecunda practica Quatuo viſum
deſtruunt a excecant videlicet ſenium infirmitas ignis hu/
miditas Sed tunc per viſum coporis viſus ſeu cognitio de
ſignatur mentis. Nam ſicut coæporalis recipit ſi peciem viſibi
lem intus ſuſcipiendo nil extra emittendo teſtante philoſo ·
in2 de anima Sic per omnem modum viſus mentis nil fo

ras emittit ſui vigoꝛis ſeu virtutis ſed intus ſuſcipit ſpeciem

vigoris perpetin ac ſalutis. Et tunc ap licetur ſic · Viſum er
go ae cognitionem mentis quatuo diſſipant & excecant

4

1

Nn
ſean

10
Uel

the
rn
deſi
ſoor
dic
one
ſent⸗
epo
nobſl
N
e
(n
(Mo
les4
18S
lbor
elat
keleu
Wd

tbus
onue

ibole

Gac⸗
ſpaͤ⸗
ſtiei
ſebin
ſont
deo
len

4
4

lep⸗
ini
o
nncde
n
ehn.
niple
Almen
he 9
s
tmun
ſutian
afcon

Nrſio ni

aeſt i

tg nain
jente e
nockeſo
diemini
ceree
esr
ekani
liter gua
s id⸗
N NCNN
ſalc⸗

ſnte

o noni
Gemmn
Gyenue
tit .
laten43
uiten
naeſn
8 is
Accgtiin
cwmnh

60
“

primum eſt ſenium a vetuſtas ſceleris ſeu hominis in pctis

ſecundum eſt infirmitas mentis a coporis in exercitio bo⸗

ni opis et virtutis tercium eſt caloꝛ atcq; eſtus carnalis a /

ue conſcientie. Quartum eſt Humiditas nimia deliciarum

voluptatis affluentieq; mindane K Pßꝑps in ſecüdo me
theroe Per ictum fulmimis ſepe homines excecãtur S: tũc
Pictum fulminis vindicta diuina ſeu iuſtum iudiciũ dei
deſignatur. Nam ſicut fulmen ex nimia cõpreſſione concuſ
ſione a coartatiõe mutua inter ſe nubium generatur Sic vĩ
dicta diuina ſeu infallibile a iuſtum iudicium dei ex coacti/
one petoꝝ hominũ inquantũi deꝰ per peccata deferendum
ſentenciam cogitur a vincitur Et tunc applicetur ſic. Sepe

ergo vindidla diuina iuſtocq; dei iudicio homines excecant᷑.

2 obſtinantur propter multitudinenm ſuoꝛe ſcelerũ in pecca

to vt ſupra .ι AKriſto in li. pbleu. Noſtris ſepe contin⸗

gebat tẽporibb quoſdaʒ homĩes dum obdormiſſent fore ex

cecatos Sed tunc ꝑ obdormitionẽ ſtatum intelligim? pec⸗

catorum Rã ſicut obdormitio cauſat᷑ a anticipatur ꝓꝑ labo

res 2 ebrietates· qui enim feſſus eſt et ebrius obdormit citi⸗

us Sic reuera ꝑ omnia ipe ſtatꝰ peccatricis anime ex vano

labore circa tranſitoꝛia a ex ebrietate quã inferunt ſcelera a
peccata Et tunc applicetur ſic. Contigit itaq; ex ſtatu 4 ꝗe

te ſeu obdormitiõe in peccatis homĩem in perpetuum ceci⸗
tate damnabili coporis a anime obumbrari.
¶ De confeſſione.
Titulus xxxvij · H
Riſtotiles de regimine principum libro quarto Sa
na eſt nocturna vigilia oris apcio Sed tunc per
orõõrtis apertiõem confeſſio deſignatur. Nam ſicut oeis
apertio ꝓprie conuenit dormientibus cõmedentibus curren

tibus a infirmis· ſic per omnem modum confeſſio m axi me
conmuenit eis qui dormiunt in peccato 2 eis qui veſci volũt
cibo beato & eis qui currunt preſentis vite in ſtadio. G eis
qiui ſpirituali quocunq; languoe detenti fuerint ſiue mo

2 tunc afplicet᷑ ſic Sana eſt ergo viteq; ↄferens ſempitne

2

ipa va mẽtis a oꝛis aptio ofitẽtis B pocras in preno

ſticis. Qunq; infirmus ſe erexerit ad medicum venientẽ cõ /

fabulatuſq; ſecũ fuerit ſalutis et criſis in ꝓximo accedentis
„ℳ„ .— . . — q¶
ſigni erit Sed tune per confabulationẽ languentis cũ me⸗
dico ipᷣa ſacra confe ſſio figuratur. Nam ſicut confabulatio

illa mil aliud eſt & querela langiidi cum doloꝛe a oſilin me
Dici cii terrore vt teſtat᷑ philaretꝰ Sic ꝓꝑ omem modũ ipᷣa ſa

luberrima ↄfeſſio mil aliud debz eẽ q querela flebil ſuꝑ ſuo
£

Titulus xxx vij
execrabili languoze a doloꝛe a conſilium preſpiteri valido
cum terroæe. Sed tunc per criſim coporis intelligitur criſis
ſpiritualis ip̃iiis mentis. Nam ſicut criſis nichil aliud eſt &
victoia nature ſuꝑ lãguoꝛẽ coporis a doloꝛem vt ait Aui⸗
libro medi· Sic reuera per omnia criſis miſtica pie mentis
aliud non eſt quã cum ipᷣa anima que ratio et natura dicũ
hſm commẽtatoꝛem victoꝛiam obtimierit cõtra ſcelera ſiue
carnem. Et tunc applicetur ſic Quando ergo pecator ad cõ
feſſionem ſe erexerit confidenter confeſſus fuerit cuncta ꝗᷓ
fecerit penitẽter mox criſim imminere eterne ſalutis indicat
ↄſequenter Q Solinus li rerum. Piſces reſpirant aquã
ſed expirant ſpumam. Sed tunc per piſces homies deſignã
tur. Nam ſicut piſces nituntur aſcendere ad oꝛigine m a prĩ
cipium ſue vt ait Ambroſius in exameron li.vi · ſic per om /

nem modum 2a ipi homies niti debent ad oꝛiginem atq; ſca

turiginem ſalutis eterne dulcediniſq; diuine piſcium equo
moꝛe Et tunc applcetur ſic Homĩes ergo qui vt aquam ſoꝛ
buerant biberantq; peccatum ipᷣm expirare debent pꝑ cõſfeſ⸗/
ſiõis remedium vt ſpumam cum fletu lacrimarum atq;ʒ lu/

ctu D lohannes meſue in prima practica. Cum quis

a ſerpente leſus fuerit a percuſſus continuo ipᷣm venenum

foeꝛtiter exſugatur & percuſſus continuo refoꝛmat᷑· Sed tũc
per exſugatiõem veneni confeſſio figiiratur. Nam ſicut pre
dicta exſugatio conſiſtit in ea que per linguam fit aeris at⸗

tractione & in veloci ipius venenoſi humoꝛis exſpuitione.

Sic a ipa confeſſio conſiſtit in ſuſpirioꝛum ſeu ſuſpirabilis
aeris attractione & in frequẽti ſuoꝛum ſcelerum cum fletu
valido extractione Et tunc applicetur ſic. Cunq; peccatoꝛ le
ſus fuerit aut percuſſus a dyabolo mox peccatum conſiten
te ore ſtudeat exſugere vere poterit conualere. E lo/

Pãnicius yʒagoge primo ad medicum pertinet bonum au/
dacter intet ficere ſupple moꝛbum. Sed tunc ꝑ medicum ſa/
cerdos intelligitur aut cõfeſſoꝛ. Nam ſicut medicum aſtra

celi in arte medendi obſeruare oportet teſtante Hugone in
didaſcolicõ. Sic ꝓꝑ omnem modum ip̃m confeſſoꝛem in ſciẽ

tia celeſtis vite ſeu patrie ꝓpitum eſſe conuenit edo dum
Et tunc applicetur ſic. Perfecto ergo a bono conuenit con /
feſſoꝛi vt audacter ſine vllo timoꝛe moꝛbum anime perimat

petm E AKriſtoin li. ꝓpbleu:. Poſt lacrunas moderate

emiſſas clariꝰ limpidiuſq; videmus. Sed tũc per viſum coꝛ

Poralem viſus ſpiritualis ſc; diuinoꝛum cognitio figuratur
Nam ſicut viſit us quatuoꝛ modis coꝛrumpitur primo per

tactum a vt ſupra. Sic per omnem modum viſus ſpũalis

it
debel
ta.
videl
fiem
nor
Rar
tus
tute
mes
nat
bi
Par
per⸗
con
(a
ed
ℳlG

lupo

lſack

Nntus
1E
Whecer
WR
Wd⸗
lio⸗
cont
ymd
teco⸗
Pt tl

1 loli
nſorin
Thedi

en

ribos

ſoqn
lbro

crint.

ſodef
itoſt,.
cr
map

gnenet
lincr
ſtauun
enpoo
rum
a s
ömunenn
nai Ktin
mn ſautpe⸗
t es
Whoton⸗
aſuſptti
um undn
nnt
Atuncnntme
e 5
etwn 4
güunat
Agcnn
ſeninſti

onuen
nineprtl
nunon
prumn
=
is in

4

4*

Titulus xxx viij

ſcʒ cognitio dei quatuoꝛ modis impeditur Deducas vt ſup
de cecitate xxvi. E ⁊a I Et tunc applicetur ſic. Poſt lacrĩas
itaq; in confeſſione emiſſas clarius limpidius itaq; deus
videtur et agnoſcitir G Galienus libro medieiñ vi. In
firmus querat medi cum quẽ in aſtrologica ſciẽtia edo cũ
nouerit et peritum Sed tunc ꝑ infirmum peccatoꝛ ſigurat
Nam ſicut in infirmo peccant omes ſenſus· vt dicit philare/
tus de iudicijs febrium Sic in peccatoꝛe homine omnes vir/
tutes anime deficiunt atq; ſenſ us Sed tunc conſequenter p
medicum confeſſoꝛ deſignatur. Nam ſicut medicus omnis
naturaliter eſt pallidus triſtis luceiq; colois vt refert płᷣs
vbi ſupra quia ex viſu & cõpaſſione infirmi inficitur vt ait.
Pandulfus ⁊ ſic pallidus efficitur luteiq; coloꝛis Sic reuèa

per omnem modũ ip̃e confeſſot palludus a triſtis eſſe debʒ

compaciens a odolens peccatoi Et tunc applicetur ſic Pec
cator itaq; querat confeſſoꝛem quem in omni ſcientia & ma
xime dimna edoctum nouerit et pittum H AKriſtoti. in

ꝓbleu. Omnes muti naturaliter ſunt ſurdi ſed nõ ecõuerſo
quia nõ omnes muti ſurdi ſunt Per qꝗ intelligitur ꝙ Bi J
muti facti ſunt in confeſſione a ſui accuſatiõe ſunt etiã ſur/
di intus in mẽte quantum ad perceptiõeʒ celeſtis roꝛis a gẽe

I Hugo in didaſco· Mutoꝛum propriũ eſſe ſolet pro/

phetare a ideo contigit ꝙ ceci aæ muti maioꝛem habent a ce
lo influentiã q́; ceteri homĩes vt ondit cõmẽtato⸗ ſuꝑ de po
mo ariſlo· K Alberte li de impreſſiõibo aeris. Nubes ſo

li oppoſite nigre videntur. Sed ꝑ oppoſicõeʒ nubis ad ſea olem
conſfeſſio figuratur· Nam ſicut talis oꝓpoſitio yridẽ facit a
ymbrẽ vt dicit in 2· methe ſic p oẽz modũ ↄfeſſio yridẽ ſacit

recõcili atiõis diuine ymbrẽ adducit oſ. olationis eterne.
Et tunc applicetur ſic. In confeſſiõe itaq; ꝓ quã homo ſe ve

ri ſoli iuſticie applicat exponit debemus more nubiũ eſſe
nigri per recognitionem nt᷑i humilẽ è contemptum ,
Theo . in tradt· diiarci.NHoc medicoʒe eẽ ſolet ꝓpriũ vt ſint
loqces celeriterq; loquãt ur Per q intelligitur ꝙ; confeſſo
ribus mavime cõuenit vt confeſſis celeriter obuient æ ine⸗
loquentia ſint celeres atq; prompti. Philoſophus ĩ

libro probleumatum Qui raro infirmãtur cũ infirmati fu

erint continuo moiuntur Sed tunc ꝑ infirmationẽ confeſ/
ſio deſignat᷑ Nam ſicut in infirmitate moꝛbus degeritur · vt
ait ↄſtantinuis a humoꝛ moꝛbiferus expurgatur vt ait ſilue/

tus ſic ꝓ oẽm modũ in ofeſſiõe moꝛbo digerit aĩe a humor
vicioe penitus expurgat᷑ S ed tunc ꝓꝑ moꝛtem temporalem
moes perpetua deſignat᷑. Nã ſicut in moꝛte tem pPali ipᷣm coe

Titulus xxxvij·

ſceinditur & totus ſangiiis intra ipᷣm diffunditur vt recitat·

Pyus in xvi- animalium libro. Sic per locum a ſimili ĩ moꝛ
te perpetua coꝛ hoĩs ſcinditur a inenarrabili miſeria penali

tate & ſanguis diffunditur cõdigne retributionis 2 vindi /
cte Et tũc applicet᷑ ſic Qui ergo raro infirmãtur cito moꝛe
miſerabili cum minuis ſperauerĩt mosiẽtur N Amphi /
tes libro quarto medicinalium. Quicunq; ergo pingues a
coꝛ pulenti apparuerint poſt languoꝛem conſtat ꝙ languoe
nõ dum extricatus eſt in his ſed huiuſmodi carnoſitas re⸗
cidiuationis a moꝛtis inſtantis indicium eſt. Per quod in⸗
telligitur ꝙ illi hoĩes qui poſt lãguoꝛem ſeu cõfeſſiõem ſui
nec ieiuĩo nec abſtinẽtia macerantur ſed carnoſi delicioſi⸗
q; fuerĩt nõ ex toto ſanati ſuntſed recidiuantes ſi ubito mo
rientur O Ariſtotiles in tractatu de qualitatibus coæ⸗
porum ſenatoꝛum Semineces ſeu appoplexati homines ſi⸗

aquis calidis ſe immerſerint. cõtinuo viuatioes fiut extũc

Sed tũc per ſemineces intelligimus pecatoes. Nam ſicut
tales perdũt vſum lingue & eſt proprium eoũñ Vt recitat
Archileus Sic reuera per omia ip̃ᷣi homies peccatozes per
dunt vſum lingue deum laudandi ⁊ ſe ſuper ſuo ſcelere ac/

cuſandi. Sed tũc ꝓ immerſionem in aquas ealidas cõfeſſio
deſignatur. Nam ſicut talis immerſio delectat inflãmat ſa/
nat ſubitãciãq; augmentat vt dicit Cõſtantius Sic ꝑ oẽm

modum ipa felix conſeſſio mentem delectat ineffabiliter in /
flammat ſalubriter ſanat efficaciter a ſubſtanciã ad auget

eternaliter Et tũc applicetur ſic. Peccatoꝛes ergo hbomines

ſi ſe aquis calidis aQ amaris immerſerint confeſſionis mox
viuaces fiunt tũc a in gradum priſtinũ vite perpetue refoꝰ/
mantur P Egidius ſuꝑ de ſenſu a ſenſatu Ambulanti
bus per viam rectã apparent linee in agro curue ·ſᷣ tũc ꝑ vi
am rectam cõfeſſio deſignatur Nam ſicut via recta cauſat ve

locitatẽ motus a curſus ſic ⁊ ipa cõfeſſio efficit velocitatem

curſus noſiri verſus gaudia regni ſempiterni Et tunc appli
cetur ſic Ambulantibus ergo nobis viã ofeſſiõis a pñie li⸗
nee que ſunt a dextris a a ſiniſtris pᷣue vite ac ſi curue ſint
debent penitus diſplicere ꝗ Kriſtotiles libro probleu.
Qum ſternutatio iterata ſeu frequentata fuerit valoꝛẽ ho/
mĩs demõſtrat Sʒ tũc ꝑ ſternutatiõem cõfeſſio deſignatur.
NRam ſicut ſternutatio illa delectabilis eſt que fit in ſole . vt
dicitur in vnanimalium li ·ſic illa confeſſio delectabilis eſt
que fit in dilectione dei ⁊a in cogni
tur ſic Confeſſio itaq; iterata a frequẽtata valorem ſpualẽ
premõſtrat anime virtutem R Vpocras ĩ pᷣnoſticis.

mntasl

tione ſui Et tunc applice

Cinls

Uſnlrc⸗
ſoum el
lulum
fot, letmit
ſensu⸗

t coleſto

Vculſator⸗

tepetue

inducer?
ſereticar
taſſis g
Veltime
nemitan,
Haimmas

Greſtnt

ualutr
ſetrte⸗
kurteg
geelnornot
Prilenſsa
bene Ged
s
i
naͤtütal
natutal
dumc
neribis
iplepe⸗
ſeckus ſa

Wrtrni

tindan
Kabi
Pccatun
detur⸗

krtn
inline
i
n
NLA
Nopign
tnglen
ſcarneſtbr
Daqn
rndſ M
tes ſubinn
litanibis 8
Abomminet⸗
8 ſüteni.
NVam ſon
itmutt
inſcmn
des ihi
infiinnf
8ee poin
Kebian
ncada
mnan⸗
fſeben
run
tin
urfti
tualte
tlutten

unil

apniet⸗
Uope

8*

Titulus xxxvij

Puſtula oꝛta ſub lingua que loqui hoĩem non ſinit: moꝛtis
indicium eſt, Per quod intelligitur: ꝙ impedimentum ob⸗
ſtaculumq; factum:hominem oↄfiteri a accuſare ſe de crimĩe
non permittunt:ſignũ eſt moꝛtis ꝓpetue affuture S Ga⸗
lienus. Quando moꝛbi erũpunt ad exterioꝛa coꝛpotis mẽbra

ſanitas & longeuitas comittant᷑. Per que dat᷑ intelligi: q; qnñ

per cõfeſſionem pecata eiecta fuerint: vſc; ad exterioẽ oꝛis

accuſationem: mox ſanitas coꝛporis & anime: a longeuitas
vite ꝓpetue conſequent Auicebron libro fontis vite.

d preſentiam occiſoris ſanguis emanat de vulneribo occiſi
hoĩs. Quiꝰ cauſaʒ diuſi diuerſimode aſſignauerũt. Dicit em
Thomas in ſuma otra gentiles ꝙ demones hoc efficiant:vt
inducere valeant aliquam falſam a ſimſtram opinionem &
hereticam prauitatem. Sed durandꝰ hic aſſerit. Ex eo foæ⸗
taſſis quia alique ſanguinis gutte de occiſo remanſerunt in
veſtimentis occidentis.a ſic ſanguis nitit᷑ moueri ad ſangui
nem:tanqꝙ totũ ad partem:aut pars ad partẽ. Sed magiſter
FHeinricus diſcrepat ab his. Dicit em ꝙ de oculis occiſoꝛis
egreſſi ſunt quidam tadij viſuales:quoꝛum quidem radioꝛũ
viſualiũ:tota virtꝰ remanſerat in occiſo. Cunq; ergo ſupue
nexit occiſo' mox pdicti ſpũs & radij viſuales relicti ĩ occiſo
appetunt egredi: ↄſimilibus ſibi radis in o ccurſum in ſuo
egreſſu gmouent ſanguinem q cunturbant. Iohannes autẽ
pariſienſis aliter ſentit de hoc. Dicit em ꝙ demones efficiũt
hunc effectum vt eum qui innocens eſt: reum faciant.& vt
magis peccent: qui talem detineant. Sedò tunc per cciſoꝛem

intelligimꝰ confeſſoꝛem. Nam ſicut ociſoꝛ conſpectu occiſo

naturaliter concaleſcit:pro vt ait Philoſopꝰ. Omnis homo
naturaliter viſo moꝛtuo homine exhorreſcit. Sic ꝑ oẽm mo⸗
dum cõfeſſoꝛ horreſcere atq; ↄtribulari debet patentib vul
neribus moꝛtui peccatoꝛis. Sed tunc ↄuenienter per occi ſum
ipſe peccatoꝛ deſignat᷑. Nam ſicut in occiſo valde intumeſcit
pectus:ſic etiam ꝓ coꝛ peccatoꝛis in otritione ſui intumeſcere
debet penitus a dilatari. Sed tunc ꝑ ſanguineʒ figurat᷑ pe cca
tum. Nam ſiẽ ſanguis in moꝛtuo hoĩe non videt᷑ nec apparet.
vt ait Pliniꝰ in ſpeculo natali.vt patet ſupra. Sic per omnia
Pecc atum ab homine ſpiritualiter moꝛtuo: nec aduertit᷑ nec
videtur. Et tunc applicet᷑ ſic. Ad preſentiam ergo conſeſſeis
totuim peccatũ emanare debet de vulneribo pꝑccatoꝛis: V
Tharentinꝰ li:de viuendi modo. Quidam ſunt q noctur/
no tempore ſuffocatiõz patiunt᷑ ⁊a loqui non pñt: quibo etiã
Videtur ꝙ graui pondere ad inſtar magni montis premant᷑·
Sed tales ſi linguaʒ ſuã mouerint:cõtinuo tam grauis viſio

euaneſcit. Sed tunc conuenienter per motionem lingue:
confeſſio figurat. Nam ſicut motio lingue conſiſtit in hu⸗
mido ſaliuali:in Pumidoq cibali. Sic ipſa ſacra confeſſio cõ
ſi ſit in Pumido ſaliuali abſtinentie: & in humido cibali ele

moſine elargite. Et tunc applicet᷑ ſic. Sunt ergo quidam qui

in ſomnis preſentis vite quaſi ſuffocationem a extinctiõem
mentis a coꝛporis patiunt᷑ qui vtiq; ſi aduerterent: grauius

& ſi celum ſufferrent ſpiritualiter aggrauantur: & talibo nil

foꝛet vtilius q́; motio lingue per quam confeſſio figuratur

X Lohãnes meſue libro perſpicationũ ſexto. Fetoꝛ oꝛis

quatuoꝛ preſignat homini imminere:ſcʒ; aut pectꝰ apoſtema
tum:aut ſanguinem coꝛruptum:aut cibum ſtomacho indi⸗

geſtum: aut moꝛbum in proximo futurũ Dulcis aũt expi⸗

tatio indicat ſanitatem. Sed tunc ꝑ fetoꝛem anhelitus:ficta a

imperfecta ofeſſio figurat᷑. Nam ſiẽ fetidus anhelituſ cibum

impedit ne cum appetitu delectatiõe ſumat᷑· vt ait Augꝰ l⸗
ofeſſionum.v.Sic æ ipſa imperſecta fictaq; confeſſio:cibum

celeſtem: id eſt carnem chriſti à ſanguĩem impedit & abijcit
ne rite ſalubriterq; ſumat᷑. Sed tũc ↄuenienter ꝑ dulcẽ expi⸗
rationem ſeu anhelitũ: ipſa a integra cõfeſſio figur at. Nam

ſicut talis expiratio caput ſanũ æ incolume derelinꝗt iuxta
Conſtantinũ. Sic per omnem modũ vera & pfecta cõfeſſio

ſanam hominis intentiõz atq; affectionẽ derelinquit. Et tũc

applicetur ſic. Diminuta ergo ſeu imperfecta confeſſio qua⸗
tuoꝛ mala incomodaq; preſignat· aut em indicat ipſum coꝛ

ſceleris apoſtemate viciatum: aut ſanguinem interioꝛis vir⸗
tutis ſubſtancieq;ʒ coꝛruptum: aut cibum ſpiritualis gratie
indigeſtum:aut moꝛbum moꝛt eterne in proximo affuturũ

Perfeda autem a vera confeſſio infert vite perpetue ſanitatẽ
V Auicenna libro:vnj. Niſi ſubito eſtus in cœpore ni⸗

mius extingua?᷑: tota celeriterq; moꝛte preuenta ſubſtantia

ſuffocatur. Qoꝛrumpit nanq; ſubſtanciam calo nimiis: ſan

guinemq; deſiccat. Sed tunc per eſtum nimium intelligimꝰ

pecc atum. Nam ſic eſtus nimius: tria efficit in humanis co⸗
poribus. Oerebrum nanq; atq; ſenſus corumpit: cœpus im
becille reddit:a ſomnũi nociuum effict. Sic reuera peccatum
omnes virtiites tam ſenſitiue q; intellectiue partis deſtruit 7
corũpit: cœpꝰ ad bene operandũ imbecille & debile reddit.

et ſomnum damnationis anime & coxporis efficit. Sed ſunc

9uenienter per extinctiõe; nimij eſtus ſeu caloꝛis: ip a ſacra
ofeſſio figurat. Nam ſiẽ omnis eſtus vel ignis extingint iſt

modis:/ſc; p ſuffocatiõz ignis non habens expiraculũ: extin

guitur in ſeipſo:&& ꝑ aque infuſionem ꝗ repugnat nataliter

tuls

giſer fi
orend
Eicetun
cineinfu
eran
ſturichl

anninö

itepen
foltolte⸗

ſultyenan

ertäidor

SOeN
dednen
Namſor
pferlure
teuerape
Nobis re
Alvahut
rtmne
Pteſſo
bitane
obe. V
Adum dor
rndfurt
Woriadd
(waſeret
dnones
deſt Pe
ne per!
prinume
Ut viſim
lſo aji⸗
Vtes 10
rfenczen
Melorum
Haisſt
klanthr.
Ur⸗ mno
Mraco
nntue;

P

tameſoe⸗

mittiie⸗
damg
7 Ach
urab
ſofgrn
Kobet
4wn
listiten
Yltuſcber
ſſtocben
dite Anen
lceyt
emindw
iutaciſtt
uit Etti

44

nſeſto qau

triame⸗
ienerins
itualin
Rinnitti
n cobe 1
trilln⸗
lenmieſi
inton
muns⸗
Ctceprön
4 mnn

.

Titulus xxxbij

igni per frigoꝛis intenſionem: & per coꝛporũ accenſoum di⸗

ſperſionem. Sica ipa ↄfeſſio habet fieri iſtis modis videlicet

per ſcelerum ſuffocatiõeʒ: per aque celeſ tis gratie vel deuote
lacrime infuſionem: per coæporalis frigoxis intenſionem: & ꝑ

ſaliitiferam vniuis ab altero ſequeſtratio nem. Et tũc appli⸗

hominis ſubſtantia corumper Z Areſtoti de regimine
principum li inj. Neceſſe valde eſt:vt hi qui ſupino coꝛpore

et difficili reſpiratiõe dormire viſi fuerint: velociter exciten

TLalibo em apoplexia accidit: ex indebita ſ, anguinis fluxiõe
Per talẽ dormitionem intelligit dormitio peecatoꝛis in pecca

tis: que prouenit in eo ex vapore ignoꝛan tie mentis coꝛpis

Sed tunc per excitationem coꝛporalem ipſa ofeffio figurat᷑

Ram ſicut poſt excitatõz a ſomno coporali:triſticia magna
infertur cunctis animalibo hm Phum in.xj. animalium. Sic
reuera per omnem modum: ipſa ↄfeſſio triſticiam magnam
nobis inferre debet · qa poſt ofeſſione per penitentiã de bemꝰ
valde oturbari. Et tunc applicet᷑ ſic. Neceſſe ergo valde eſt:vt

hi qui tanto ſopore dep̃ſſi: ſ piritualiter dormiũt & ꝗqeſcunt

per confeſſionis beneficium celeriter excitent:ne moete in ſpi /

tata ſubitanee occupent A a Plini? in ſpeculo naturali

libro xxv. Vidimꝰ quoſdaʒ in ꝗs inſilierant ſerpentes & vip
pere dum dormirent: ꝗ tandez ꝑ ſu mptionem lactis caprini
liberati ſunt. Sed tunc ꝓ ſerpentes ipſi demones vel actus de

moniaci figurant᷑. Nam ſicut ſerpentes in magno feruoꝛe ee

eſtii ſe toto rotulã circulumq; deſcribũt. Sic per oẽm mõm
demones ſiue actus temonibo abiles: circulum ſi ibi faciunt:
1 eſt ꝓpetuitatem iehenne ſibi ꝓreſcribunt & p̃ſti tuũt. Sed
tunc per lac caprinũ conteſſio deſignatur. Nam ſicut lac ca⸗

prinum cum caloœe ſumptũ doloꝛem curat dentium: clarifi

cat viſim vt dicitur in practica themonis. Sic ipſa ſacra cõ
feſſio oꝛi immiſſa cum caloꝛe dei dilectionis: continuo ſanat
dentes ad actum diuine laudis: & ad guſtũ cibi celeſtis:cla⸗

rificat q; viſum & oculum fidei q; mentis. Et tũc applicetur
ſic. Ipſi ergo qui per habitatronem demonum: aſſiduitatẽ

maloum operum detinent᷑ ſumẽdo felicꝰ confeſſionis verba

ad ois ſui labia: mox ab omni peticulo mentis coxporis li /

berantur Ba Galienus in tractatit ſignoꝛũ & indicioꝛũ

Vite mœtis. Sanguis extractus ſub lingua:ſquin ancias ſe

Dat: apoplexiam curat. Sed tunc per talem minuti 63 ſub
lingua confeſſio figurat᷑. Nam ſiciuit talis minutio nõ fit niſi
cũ callida ↄſtrictione a colligatione ipſiꝰ colli. Qõſ tringunct
em tunc ipm collũ:vt vene lingue ꝗᷓ antea latuerãt appareãt

. .

M . 8

ä

Titulus xrxxvi

Sic per omnia ipa confeſſio facienda eſt cum calida toꝛtura

imo ruptura colli:d eſt totis viribo mẽtis a coꝛporis noſ tri.
Sed tunc ↄueniẽter per ſquinanciã vel apoplexiam:damna/

tionis ſtatum intelligi ↄuent. Nam ſiẽ tempore ſquinãcie æ

apoplexie nec ſummi poteſt cibo nec vocis aliquis vſus aut
acte eſt.ſquinancia nanq; collũ inflat a deſcendit:apoplevia

aũt hominem mutim reddit. Sic per locũ a ſimili: in tẽpore
et in ſtatu damnationis: minime dat᷑ deguſtari cibo celeſtis.
ſed tunc omnino ipſe homo ad meritoꝛiaz dei laudem reddit
inabilis. Et tunc applicet᷑ ſic. Confeſſio itaq; facta:veraciter

et pfecte:a moꝛbo precauet damnationis eterne Ca Cö⸗

ſtantinꝰ libro ſuo de meł. Quibuſdam videt᷑ ꝙ capitibo ca⸗
reant:vel habeãt capita nimis magna: quib etiam ſe tangè
eſtimant ipſum celum. Item apparet eis ꝙ ſerpentes ſe inha⸗

bitent: & ꝙ voces horribiles in aere audiant: opinantur in ſe
audire muiltitudinem hominũ inſequentium armatoꝛũ to⸗
nitrua etiam in ſomnis a fulmina iſti multa audiunt: quibo
vt ait Galienus nil meliꝰ foꝛet ꝙ portare mitras plumbeas
frequentare cantilenas a loqui rumoes fabulaſq; diuerſas

Per que dat᷑ intelligi ꝙ peccatis onuſti. homines peccatoꝛes

quibo fantaſmata a illuſiões multe dyabolice apparẽt varie

et diuerſe. Nil ſoꝛet melius q́; patienter ferre grauedinẽ ſa⸗
tiſfactionis & penitentie: a frequentare confabulationes cõ⸗
feſſionis integre a perfece Da Commentato ſuper li⸗

brum de plantis Areſtotilis. Quatuoꝛ modis terra aperitur
Vvt efficiatur fertilis ée fecunda. Primo per caloem. Secundo
per ventum. Tercio per tonitruum. Quarto per ſiccitatis do⸗

*°

minium. Per que datur intelligi ꝙ quatuoz modis coꝛ hoĩs
in confeſſione aperi?· videlicet per caloꝛem diuine dilectionis
per ventum vane afflictionis: per tonitruum dei timois
ſiccitatem: id eſt amaram interpoſitiõem confeſſionis· Ea

Io.proſcida in libro narrationũ. Conuenientiſſimus me

dendi modus eſt: vt medicus alidd terribile languido prebe
at & oſtendat: puta ranam a huiuſmodi et ipſe infirm? me
dico per oꝛdinem ommia recitet

& enarret. Sed tunc per infir

mum intelligimus peœatoem. Nam ſicut infirmꝰ? figuram

habet luteam atq; triſtem. pallidi etem naturaliter ſir unt in⸗
firmi. Sic nimirum per omnem modum ipe peccatoꝛ figurã
in ſe tenet luti & triſticie ſempiterne. Sed tunc conuenionter
per medicũ intelligitur cõfeſſoꝛ. Nam ſiẽ medicus aſtra celi
oſtellationes & vata obſeruare oportet iuxta iꝰ Iſidori·xvj.

Nedicꝰ non eſt cuiꝰ ↄſiderationi ↄoſtellatio celi p̃ſto non eſt

Ciuln

num
eVa⸗
chor
tdemnon
lonfeſco⸗
mimgli⸗
abieckon
queume
ſmte⸗
uldewr
ſtonemee
geſtion
Ceharuaſ
miveper
gonque
Pbusd
eſtqvol
leturſc.
Nis 7den
genti,
iſubi
nlig⸗
ſes
NWdN
Werke
libn
lenita
Neccat
Plato
Mane
Nhetbis
lotenen
ſerian
in temp
Entq⸗
J tcalor⸗
ona
dinpei
iſin

m

na tmn
ehrelt.
Nadamn,
cfane
demgen
ſminn
bricbdclin
giren
ne (10
wetimtt
twntain
opinanut;
murmatmi
Audont
nempunt
miannnd
beerpii
egkalenit
bulatior

entator ſad⸗

isvra
cloem un
indbini
nntmdi
geſong 1

umſinsſ

nmnivniih
lrfmen
lunee
end g
rliteriu⸗

Titulus xxxxij
Sic per omnem modum medicum id eſt ofeſſoꝛem ipſa cele
ſtia numina obſeruare imploꝛareq; oportet. Et tunc applicet᷑
ſic. Valde itaqʒ; neceſſe eſt vt cõfeſioꝛ peccatoꝛi illa tremenda
atq; horrenda ſpectacula ante mẽtis oculos oſtendat iugiter
et demonſtret · & vt infirmus ſc; peccatoꝛ omnia per oꝛdinem
confeſſoꝛi explicet a enarret Ha Rotandum ꝙ quedam
animalia renouant᷑ abſterſione cutis vt ſerpens:quedã vero
abiectione caude vt lacerta:qᷓdaz abuciendo coꝛnua vt ceruꝰ-
quedam contũdendo roſtra vt aquila. Per ꝗᷓ dat᷑ intelligi q;
q dam regenerant᷑ a renouant᷑ per abſterſiõezs cutis ignoꝛãtie
quidã per abiectiõz caude pungentis auariciaquidã ꝑ depo
ſitionem coꝛnuũ ſuperbie:quidam aũt per cõtuſſionem oꝛis
in ↄfeſſione Ga Axeles in vij· politice. Colluctantibo ne⸗
ceſſaria foꝛet eloquentia qua ſe mutuio in certamine a lucta
mine pertertent. Per eloquentiã ↄfeſſio deſign at. Nam ſicut
elonquentia neceſſaria eſt illis qui debent principari vt ait
Phus de regimine principũ li:inj. Sic ↄfeſſio illis neceſſaria
eſt q volunt pncipes in eterna patria oꝛdinari. Et tunc appli
cetur ſic. Colluctantibo itaq; in exilio huiꝰ mundi ↄtradicti
onis a demoniſ maleficia neceſſaria ſumme foꝛe confeſſionis
eloquentia. Axcles in ꝓbleu. Periculoſum moꝛtiſerũ eſt:
ſiquis ſubito poſtqimn incaluit:vt iterũ infrigidet᷑. Per ꝗᷓ dat᷑
intelligi ꝙ periculoſius eſt & moꝛtis ꝓpetue ulatiuum: cum
aliꝗs poſtqin in ofeſſione celitus incaluerit vt iterũ peccato
vario gelefiat· H a Anthoꝰ? oꝛatoꝛ ſup. vji. politice. Doꝛ⸗
mientes excitari debent ſub miſſis dulcibo verbis: non ta⸗
ctibus vel tractibo. Ratio.qa omnis ſubita pmutatio:cum
lenitate facienda eſt. Sed tunc per dormientes intelligimus
peccatoꝛes. Nam ſicẽ dormientes ſemineces dicuntur.teſtante
Platone ꝗ ait. Sommum eſſe mediũ inter moꝛtẽ q vitam. Sic
ipi peccatoes ↄuenientiſſime ſemimoꝛtui dici pñt.quia licet
viuant coꝛpore:moꝛtui tamẽ ſunt ipſa mente. Et tũc awlicet
ſic. Ipſi ergo peccatoꝛes a conſeſſoꝛe ſuo ſub miſſis dul ibus
q verbis & leni bo excitari debentnon tactibo vl'tractibo vio
lentie:ne in deſperatiõz lapſi ꝓtimis moꝛian? ILa Pliniꝰ
ſpeciouma natalium in prima parte. Omnes medici eſtat-
in tempore immerſiõz in aquam frigidã precipiunt a pſua⸗
dent. ꝗa frigus exteriꝰ coꝛpori inductũ: eſtum interiꝰ efficit

et caloꝛem. Sed tunc ꝑ eſtiuum tempꝰ ſanitas preſentis vite

deſignat᷑. Nam ſicut ĩ eſtate infirmati defacili curari poſſunt

ſed in hieme infirmati difficulter poterunt refoꝛmari vt ait

Auicẽna li medi.vj. Sic reuera ipᷣi peccatoꝛes facillime qdem
ſpiritualiter poſſunt ſanari: dum ſunt in ſtatu valentis vite

— . .. .
Citulus xxxviz

et iuuentutis q; ſi infirmati fiierint in tempore ſeu in bieme
moꝛtis æ ſenectutis. Et tunc applicetur ſic. Medici itaq; cele
ſtes ſumma exhortatione pᷣcipiunt:a perſuadent immerſiõʒ
in aquas ofeſſionis & penitentie in tempore ſanitatis a ꝓſpe
ritatis felicitat? inuentutis huiꝰ vite R a Albertè ſuꝑ
nji. methe. Si modicum de aqua ſpergat᷑ in igneʒ ↄtinuo ipſe
ignis ſincerius exardeſct. Sed tunc ꝑ ignem sgfeſſio deſig nat᷑
Nam ſicut ipſius ignis ꝓpria regio eſt ipᷣm celum:vt Plato
aſſeritſic ꝓprius locus ↄfeſſionis & penitentie:eſt manſio ce
leſtis patrie.Et tunc applicet᷑ ſic.Si ergo ipſa confeſſio cum

aqua lacrimarũ aſpergatur:ſinceriꝰ in ſuis ſacris actibus a
fructibo infläãmatur a Aug li·de ciuitate deix. Sunt

ſontes in achaia qui nocte ardent: a die frigent. Sed tüc per
fontes achaie:munꝰ celeſtis gratie conuemt deſignari. Nam

ſicut lignum extinctũ in predictis fontibo accendit: a accen/

ſum extinguitur vt dict Augꝰ ibidem. Sic coꝛ humanum in

amoꝛe mũ dano illicitoq; extinctum fonte celeſtis gratie in⸗

flammat᷑ coꝛ aũt amoꝛe cõcupiſcentieq; illicite inflamatum
etern aliter ſuffocatur. Sed tunc ꝑ noctem confeſſio deſignat᷑

LAum quia in noctis tempore ſolũmodo cadit ros aut pru⸗
ina. Sic reuera ſolummodo confeſſionis in tempore rosdeſcẽ

dit celeſtis gratie & caritatis diuine. T um quia in nocte ex⸗

eunt animalia ad paſcua de cauernis. Sic in confeſſione coꝛ⸗

da humana exeunt miſtice ad ſumenda vite paſcua ſempi⸗
terne. Sed tunc conuenienter per diem humanam ê& vanam

intelligimus leticiam Huius miuindi. Nam ſiẽ in die ſanguis

recedit a coꝛde: a in menbra diffunditur & in venasteſtante
Galieno ſuo libro primo ſecretoꝛum. Sic per omnia tempo⸗
re inepte & vane leticie huius mundi: ipſa memoꝛia moꝛtis
ſanguinis a vindidte recedit a mente penitus & a coꝛde. Et

tunc applicetur ſic. Eontes itaq; celeſtis gratie: ardent a lucẽt
in nocte confeſſionis a penitentie: ſed frigent in die alacrita⸗

tis letic ieq; mundane M a Albertus in tractatu de im⸗
preſſionibus aeris. Dum vapor incluſus in terra vehemẽter
accenditur:terremotus protinus comitatur. Sed tunc ꝑ va
pores:intentio hominis deſignatur: & per terremotum con⸗
feſſio figuratur. Nam ſicut in terremotu:terra mouetur ap⸗
peritur: a fontes proueniũt.teſtante Philoſopho. Sic etiam
per omnem modum in ipſa confeſſione: terra coꝛdis noſtri
mouetur ad bene operãdum: apperi ad laudandum: fontes

celeſtes proueniunt ad hominem eternaliter conſolandum.

Et tunc applicet᷑ ſic. Qunc; ergo intentio noſtra vel affectio

Auisim
Airuoten
annſen
ornomn
dedton
iltinch.
rum ge⸗
ſacllus⸗
eſſoen
s Mrt
ſeſo n
Ingy
mn nge
un 1
chtneper
AAbrurid⸗
Kue

ſadre

ReNoces
lius audi

nrptenol

crilis init
ſingllns
Pplieetur.

Nindtcitn
. cris d

Caſtule
Rrundeeneg
tll tbulet⸗
Confeſo
wobis int
nnamnp
nurali⸗
tuen ann
lrwis,

Nbi
bene
geele
naſch
in
n die
digni
ltbl
mmnſoe⸗
ſeſnan
he
I
edtüe rſt
mar n
eaen
anumin
gratein
imatum
deſgnat
WMyeb⸗
teroddi
noctee

ſone co⸗

aſorhi⸗
AKWWa
dieſangun
rustm
mutenp⸗
non norc
14
myrluit
rtr
udein⸗
ſemoter
uncN
um
uentin
S Mt
o Mtel Nri,
n Hntes
endont
Aiike

Titulus xxxbij
in dilectione dei vehementer valideqʒ accenſa fuerit:mox tex
remotus coꝛdis: id eſt perfecta mentis contritio & confeſſio
comitatur Na Vpocras in prenoſticis. Cunq; infirmꝰ

moꝛti vicinꝰ fuerit: rubent oculi e nigreſcit lingua. Per iſta

aũit dat᷑ intelligi:dum ꝗs moꝛtem ſibt viderit imminere: mox
eius debent rubere oculi: ex valido fletu a lacrimarũ effuſi⸗

one:& lingua eius nigreſcere in ſui accuſatione ſinceriſſima
et ↄfeſſione O a Q mentatoꝛ in ni:methe. Dum muſce

aquis immerſe moœtue fuerint: ſi cineribo calidis imponan?᷑:

otinuo reuiuiſcunt. Sed tunc ꝑ muſcas homines deſignan?·
Nam ſicut muſce ſunt cibo aranee canis volucris: ſic ipſe
homo uimmundus cibo aranee erit canis a volucris infernal

Sed tunc pꝑ cineres ofeſſio figurat. um ꝗa candela cineribo

intincla: facilius inflãmatiir · vt ait omentatox. Sic coꝛ huma⸗
num oↄfeſſioni intinctum ↄtinuo diſponitur vt diuino amoꝛe
faciliuis accendat᷑.T um a ſicut cinis cõſeruat ignem: ſic e
ofeſſio amoꝛex nutrit q ↄſerat celeſtem. Tum ꝗa ſicut cine⸗
res valide ſuſceptiiii ſunt ĩp 1² aꝗᷓ eo ꝙ poroſi ſint: ſic ſacra

ofeſſio ſuſceptiua eſt celeſtis gratie. Et tunc applicet᷑ ſic. Ho

mines ergo in aquis dellciatũ ſpiritualit motui & ſubmer⸗

ſi: cum in ↄfeſſione caluerint:protinus reuiuiſcunt P a

Phus in ꝓbleu. Voces in nocte melius audiunt᷑ ꝙ; in die-

Sed tunc per noctem ↄfeſſio deſignat᷑. Nam ſicut nox eſt qui

eta & humida a frigida: ſic ipſa ofeſſio eſt quieta: quantum

ad vite ſecuritatem Pumida: quantũ ad gratie infuſionem.

frigida:quantum ad ꝓpetuam 9ſolation em. Et tunc applice
ſic. Voces ergo oꝛationis humane in tempore ofeſſionis me

lius audiunt in auribo maieſtatis diuune Q a Vpocras
in prenoſ ticis. Fluxꝰ ſanguinis extra nares: ſignũ eſt ꝑfecte
criſis in infirmitate qualibet a languoe. Sed tũc ꝓ fluxum

ſanguinis ꝓfeſſio: a ꝑ languoem pecc atum figurat᷑. Et tũc
arpficetur ſic. Confeſſio itaq; fluxa ex naribo coꝛdis oꝛis:
elt indicium totius ſalutis eterne:a criſis ab omni ſpirituiali

cœpòris && animeq; languoze· Ra Egidius in cõmento-
Conſfabulatio imaginatioq; & fantaſia . cruentatis a ſan⸗

guinolentis rebus triſticiã validaʒ g generat: 6& ſomnia efficit

turbulenta. Per hec omnia ofeſſio fig gurat᷑ Et applicetur ſic-

Confeſſio itaqʒ triſticiam validam: 6 viſion es turbulentas
nobis inferre debet:vt iehenna videlicet timeat: a tunc pecca-

tum amplius nullatenus omittatur S a Pliniꝰ in ſpeclo
naturali. Cum accedimꝰ ad mõtes:ſtatim ceſſant venti. Sic
reuera cum ↄfugimꝰ að confeſſoꝛes:mox ceſſant venti omĩs
timoꝛis e periculi. T a Theophrain omentoꝛum libro-

Titulus xxxvi
Quanto coꝛpora fuerint puxioꝛa: tanto minꝰ aliquid quod
ſibi cõtrarium eſt:in ſe ſuſtinere poſſuntvt pʒ de oculo. Perx
d intelligitur· ꝙ qñito mundios fuerit ipe homo:tanto ma
gis id ꝗ;d ſue ſaluti contrariũ eſt per ↄfeſſionẽ debet a ꝑ peni
tentiam expurgare Va A heoꝰz in breuiario diuerſarũ
attiũi. Perfecta vniuſcuiuſq; rei lotio:oſiſtit in amaritudine
et in cineroſitate: in ſalſedine & caloꝛe. Per que dat intelligi:
ꝙ lotio ↄuenientiſſima ipſiꝰ mentis: conſiſtit in amaritudine
otritionis:in cinere humilis ↄfeſſionisi ſalſedine ſatiſfactiõis
et in caloꝛe dei a proximi dilectionis Xa Galienꝰ libro
ſecretoꝛũ ſuoꝛum. Quando pedes frigeſcunt:a puncturã non
ſentiunt:languidꝰ moꝛitur in inſtanti. Per pedes affectiones
per languidum peccatoꝛ figurat. Et tunc applicet᷑ ſic. Quãdo
itaq; in peccatoꝛe homĩe pedes & affectiones frigeſcũt:a pun
cturam in contritione ſui a ofeſſione non ſentiũt :ipſe ꝓcul
dubio moꝛte eina moꝛiet? Va Theophraſt? li. ↄmentoꝛũ

Ocul tripliciter igneſcit. Primo ex valida percuſſione:ſcdo

ex nimio timoꝛe:tercio ex foꝛti inter dentes alicuius lapidis
comminutione vel ↄtritione. Sic itaq; oculus mentis noſtre
in caritate dei tripliciter accendit᷑ & igneſcit. Primo ex alicꝰ
coꝛrectionis percuſſione:Secundo ex dei atq; iebenne timoꝛe
et horroꝛe.Tercio ex dentium in confeſſione validiſſima col⸗
liſione Za Albertus de impreſſiõibo aeris. In fine ligni
ſemicõbuſti:quedam videt᷑ extillare aqua:tumoꝛum & vul⸗
nerum ſanatiua. Per lignũ intelligimꝰ ſoꝛe ſumptum peca⸗

toꝛem. Nam ſicut lignum exuſtum fumo caret:ad cinereſc;

vergit:& ad carbones declinat. Sic ipſe peccatoꝛ fumo caret
deuiotionis: ad cineres vergit mortis: & ad carbones declinat
cruciatus perpetui a horroꝛis Et tunc applicet᷑ ſic. Si homo
pecc atoꝛ ſaltem adhuc in fine ſue moꝛtis emittat aquam peni

tentie & confeſſionis a lacrimas: illa ert omnium vulnerum

anime ſanatiua. Ab Theophilus in breuiario diuerſa⸗

rum artium. Nullum eſt adeo graue metallũ:quin lamina⸗

tum & ſubtiliatum natat ſuper aquas: ſed in aere minime.

Per hoc intelligit᷑ ꝙ nullus eſt adeo malus ⁊ peccato quin

laminatus & ſubtiliatus confeſſiõe a contritione et peniten //
cia:feratiir ſuper aquas:id eſt non mergatur intra tomenta
a ſupplicia ſempiterna B b Ppus in tercio metherorum
Wapor reſolutꝰ ex mari:reſoluit niuẽ in aquam.Per vaporẽ
ofeſſio figuratur: G per niuem ira dei deſeribit᷑. Nam ſiẽ nix
tripliciter ſoluiĩ a liquat᷑ videlicʒ a caloꝛe:a vento:a ab aqua
vt recitat Albertus de imp̃ᷣſſonibo aeris. Sic vindicta & ira
dei tripliciter extinguit᷑ & penitus anihilat᷑ videlicet a caloꝛe

pllu

Un
v
uum
(ſen
ſumd̃
etclem⸗
ſedros

7

feiger⸗

ſiraſan
ullum
Eteri
mninema
Mnrälite
vonta
ſargun
ſigorat
vtdiat
ſalert
nrali
amx
☛☚1
norcend
ihut
(am
fondds
CCelterent
ſusinai
miligrecn
And
patriam

lens no

vrneſte

lens 14

ſllas
alode⸗
anteine
cadad
mtii
ſceen
Vslene

nn

Oquod
lobe
Moma
nen
i
nundie
1 ntd

ungn

ſanſfcii
Alenibe
nchric
afechonn
ſein
itipr
tipſezel
gmental
ſoreſc
lapidi
tio noſtt⸗
alc
eWNRe
iſmacd
nfyelgni
mnavul⸗
umen
D owerd
fumo can
nes in
1e Simm
ulnetun
hiuni⸗
1 lnme
emmmnime⸗
tabun
tpenten
Cmnet
ceromn
Driuis
Sart
iclor

Titulus xxvij

dei dilectionis a vento tribulatiõis & afflictionis a ab aqua

lacrim abilis contritionis ofeſſionis. Et tunc applicetur ſic-

QCfeſſio itaq; reſoluta a facta ex mari humidi coꝛdis ipaʒ

iram dei pariter a vindictam reſoluit:& liquefacit impietatẽ
et clementiã. Vnde ſuꝑ contritos && ↄfeſſos ira dei non cadit
ſed ros celeſtis gratie:pluuia dulcedinis diuine:a pruina re
frigerationis & cõſolationis eterne. Q b Ppus in libro
ꝓbleu. Crines euulſi cum renati fuerint: mollioꝛes fiunt: q;
ſi raſi eſſent. Per crines peccata figurant᷑. Naʒ ſicut crines adð
nullum valent vſum: niſi vt ex eis fiant ligamina atq; jone
Sic peccata ad nihil oꝛdinant᷑: niſi vt ex ipſis laquei fiãt q bo
anime mancipent᷑ intra ſupplicia ſempiterna. Et ſicut ipſos
naturaliter omnis homo abhorret in cibo ê in potu: ſic ipſa

peccata omĩs homo vereri debet a abhorrere in cibo potu

ſanguinis & coporis hieſu xpᷣi. Sed per euulſionem cõfeſſio
figurat᷑. Nam ſicut euulſio eſt ecꝛũ que radicitus extirpan?᷑
vt dicit Iſidorꝰ ethi. Sic a ipſa ↄfeſſio nil aliuid eſt:q; ipſoꝛũ
ſcelee radicitꝰ extirpatio. Et tunc applicet᷑ ſic. Peccata itacq;
per ↄfeſſiõem eradicata & euulſa cum ꝓ recidiuatiõz renata
in coꝛde hominis fuerunt mollioꝛa & delectabilioꝛa decetero
erunt. Db Solinꝰ libro rerũ. Leo montes tranſſiliens
mox cauda ſua detergt veſligia ſui itineris in niue ne vena

toꝛibus pateat ſua via. Per caudam ofeſſio figurat᷑quia per

caudam vnumquodq; aĩalium a muſcis:a vmibus atq; ab
incomodis ſe defendit: a cum cauda applaudit & ↄgratula?
occurrenti: cauda eſt principiũ & cauſa omis velocis cur/
ſus in aĩali. Sic homo per confeſſionem defendit ſe a muſcis
maligne cogitati onis:a vermibo dyabolice legionis: ab inco
modis doloꝛis ꝓpetui q; moꝛt:a applaudit ſuo altiſſimo cre
atoi. Eſt etiam cõfeſſio principiũ a cauſa velocis curſus adð
Patriam curie celeſtis. Et tunc applicet᷑ ſic. Homo itaqʒ tũſſi
liens montes a colles hiuꝰ ſeculi ſua ↄfeſſione abſtergere de
bet veſtigia ſui ſceleris a peccati: ne a venatoꝛe dyabolo nul⸗
latenus valeat inuemri E b Iſidor? in hiſtoꝛijs natᷣalibo
Baſiliſcus veneno priuat᷑: imo occiditur ex oppoſito ſibi ſpe
culo.Per baſiliſcũ dyabolus interpᷣtatur. Nam ſiẽ baſiliſcꝰ
ante in facie blanditur:vt auis pulcerrima · in fine vero & in
cauda:deſoꝛmatur cauda ſerpentina vt dict Ambᷣ· in exame
ron li·vi. Sic dyabolus hoſtis noſter: nunc qdem blandii vt
in facie:poſtmodum in fine moꝛtis apparebit:pungens æ le⸗
dens veneno moꝛt eterne. Sʒ tũc per ſpeclm ↄfeſſio deſignat᷑
Nam ſicut ſpeculum clarificat viſum:ignem efficit ſibi oppo
ſitum: & ſtelle figuram prefert:ſi fonti fuerit immerſum: e

Titulus “ Xxxvij
maculas repreſentat inſpicientium. Sic ipſa confeſſio clari⸗
ficat mentis oculũ:ignem elicit caritatis melliflue: & figurã
Prefert beatitudinis eterne: maculas declarat iniquitat? a

malicie. Et tunc applicet ſic. Dyabolus itaq; veneno ſue cal⸗
liditatis priuat᷑: & occiditur omni mortis penalitatis genere
per ſpeculum ofeſſionis puritatis æ mundicie Eb Phßs
in li ꝓbleu. Cum aliꝗs ex ſuffocatione moꝛtuꝰ fuerit:niger
in facie apparebit. Sic qñdo aliquis ſpiritualiter moꝛit᷑: non
reſpirando:id eſt accuſando confitẽdo peccata mox niger
videbitur a defoꝛmis in oculis omnipotentis dei G b Iſi
dorus in hiſtoꝛijs natur alibo. LQupus nõ accipit pecudes per
aurem: qa clamarentſed per guttur: ne vocẽ emittere valeãt
aut clamoꝛẽ. Per lupum dyabolus intelligit᷑. Nam ſic lupus
raucedinem inducit occurrenti vt dicit Ambꝰ in exameron
Sic dyabolus hoſtis noſter antiquꝰ ſue praue ſuggeſtiõis
raucedinẽ infert homini laudis diuine a ofeſſionis ſalutifere
Et tunc applicet᷑ ſic. Dyabolus itaq; nõ tenet hoĩem peccato
rem per aurẽ quia ip̃m verba dei audiri permittit: ſed tenet
eum P guttur ne vocẽ ↄfeſſionis emittè valeat aut clamoeʒ·
HH b Auicẽéna libro medicinaliũi. Medici diligenter per
ſuadent infirmis cuſtodiri q tegi ipos pedes:a aperiri a ad
reſpirandum. Sic ↄfeſſoꝛes medici ſpirituales ĩ infir mitatibv
noſtre mentis tegi precipiunt pedes operis: & aperiri oꝛa in⸗
tegre a pfede confeſſionis Ib Conſtanti? li de melanco-
Ad medicinam copor alẽ ſumendam: tria neceſſaria exigunt
Primum eſt vt calidũ coꝛnpus preexiſtat·. ſecũdiim elſt. vt in
oꝛtu diei languidus ipſam ſumat. Tercium eſt: vt ea ſumpta
infirmus lente ſe moueat: ac hinc a inde pergat. Sic ad con⸗
feſſionem tria itaq; neceſſario exigunt᷑. Primum eſt:vt co in
dei amoꝛe incaleſcat penitus & vt in mane iuuentutis fiat.2
vt homo poſt ſumptã medicinam in bonis actibo motibo⸗
ſe exerceat E b Cmentatoꝛ ſup de plantis. Arbores nõ
faciunt fructũ: niſi ſcinduntur & aliꝗᷓliter perfoꝛuntur. Sic
homines ſpirituali fructu nõ fecundantur: niſi ↄtritione ſcin
dantur & penitentia: perfoꝛant confeſſione valida a perfecta
L b Ppus in.x. de aĩali b. Omĩa animalia que ſpirant
ignem:habent caudas ſerpentinas vt draco. Per talem flatũ
igneum & venenoſum: ipſa ficta a ſimulata oↄfeſſio deſignat
quia talis flatus apparet ignis & nõ eſt. Et tunc applicet᷑ ſic⸗
Illi hoĩes qui imperfe7 tam falſam a ſimulatã ↄfeſſionem
faciunt: caudas id eſt finem ſoætiunt᷑: ſerpentum id eſt demo
mum Mb Auicéna libroviij. Ratura ergo infirmi elt:
ſi moꝛbum foꝛas extra coꝛpus eiecerit: per ſudorẽ viuet vtiq⸗

ont
net
rſim
narun
natus
ternel
s
gp
unt
iſtretu
guce d
babent
opetar
et nea
gaheli
eit ſe
tummn⸗
nita
rn
ſancpin
Certte
adiuauu
lkralter
Etrpimin
A
droe
ſpirimn
conſel
atte o
inficen
lrrano
ptobler
receſſar
flatio V

quatt

eſt den
luing
bine⸗
dente ſ

dcler:
ſourz
ada
dincal
Gpne
d R
ertig
t
Amnoenig
6 b
twende
ſtten wii
mſelne
nexameo
ſuggetit
ſallute
n er
Eo tenet
clamover.
eutet per
tia ad
mitatib⸗
ti a in⸗
danco⸗
aeaguni
cned Kin
tea unpe

Sie e

neſtitch ſ
ertutonitt
bonmth
Nwrſß
nt 6e
nthreſen,
nufth⸗
ue ſPie
ten N
ſomn
rplill
ſnen
Nan
fem

Titulus

quantumcunc; infirmatus fueritſi autem intus retinuerit:
moꝛietur vtiq; languidus nulla virtute obſiſtente. Sic pecca
toꝛ ſi moꝛbum peccati foꝛas eiecerxit:per confeſſionem & lacri
marum ſudorem:viuet vtiq;: etiã qtumciinq; peccato infit
matus fueritſi vero intus occultauerit pecata: ꝓcul dubio
eternaliter moꝛietur N b Philaretus in tradlatu de iudi⸗
cijs febrium. Infirmis quidem tempore infirmitatis cũ lan
guoꝛe pugnantibo:a cũ moete inhibemus ne aliqd tangant
videant vel audiant:ſed & cibus infirmis tunc modicus mi
niſtretur. Sic peccatoꝛibus itaq; hominibus qui cũ ſuo lan
guoe 6e moꝛte in ofeſſione conflictum a pugnam grandem
Habent · inhibet᷑ ne tali ſcʒ tempore aliquid tangãt ad illicite
oper andum:ne videant quantum ad praua concupiſcẽdum
et ne audiant malum aliquod aut turpiloqum Oνb Al/
gazʒel in tractatu de foꝛma ſpeculi. Siquis poſtqim̃ introſpex
exit ſpeculum:ocłos valde claudit aQ manu comprimit: ite⸗
tum inſpiciens valde claudit· ſtatim contigit talem tandem
penitꝰ excecari:hoc facit permutatio. Sic reuera qñdo quis
per contritionem a ↄfeſſionem in ſpeculũ ſui coꝛdis ſe diſcu⸗
ciendo inſpexerit:& tunc iterato oculos ment per pecatum
clauſerit: a iterum ſe in ſpeculo coꝛdis reſpexerit: & tandem
recidiuauerit: contigit ad vltimum talem hoĩem penituis
eternaliter in anima excecari · Pb Conſtantinꝰ in ſũma
de regimine ſanitatis Nullum copus perfecte ſanari poteſt:
niſi tota coꝛruptio de vulnere erũpat:a nihil man eat. Qua⸗
propter bonum eſt vulnera tatde ſanari. Sic nullꝰ peccatoꝛ
ſpiritualiater ſanari poteſt: niſi tota coꝛruptio vicioꝛum per
confeſſionem erumpat:a nil fetiditatis intus permaneat:ſeð
arte confeſſoꝛis omne quod in poſterum vulneratum poſſet
inficere extrabat᷑. qu apropter bonum eſt cum matura deli⸗
beratione a ↄſilio facere confeſſionem Q b Pßs in libro
probleu. A ſedandum aliquem doloꝛem in copore:quinq;
neceſſaria requirũtur. Primum eſt:oculoꝛũ hinc a hinc ven
tilatio videndoſecundum eſt: cum aſſedente ↄfabulatio ter⸗

cium eſt᷑: alicuius rei vel euentus delectabilis auſcultatio-
quartum eſt ſpei ꝙ conualeſcere debeat roboratioquintum
eſt:dentium compreſſio. Sic ad ſedandum doloꝛem anime:

quinq; neceſſario exiguntur. Primum eſt. oculoꝛum mentꝰ
hinc a hinc in diſcuſſiõe ſui ventilatio:ſecundũ eſt:cum aſſe
dente ſibi ofeſſoꝛe vtilis ſuper ſaliite anime ↄfabulatioterciũ
eſt rerum ſpixitualiũ diligens auſcultatio:quartum eit:ſpei
eius ꝙ ſaluaxi debeat roboratio.quintũ eſt dentiũ ↄpᷣſſio:id
eſt vera a perfecta omnium ſcelerũ ſuoꝛim confeſſio R b

.

Titulus xxxbi

Galienus libro ſecretoꝛum mj. Poſt curationẽ mobi ſanatꝰ
quandam delectationem ſentit in ſe: q; antea dũ ſanus eſſet
non aduertit: qa bonum ſanitatis poſt languoæ meliꝰ agno/
ſcit. Sic poſt oↄſeſſionem vera m:ↄfeſſus quandã ineſtimabilẽ
intus ſentit dulcedinex: ꝙ antea dum in peccato detent eſſet
penitus nõ aduertit S b Auicẽna libro· xj. Perſuademꝰ
aũt diligentiꝰ & hortamur: vt infirmi oculos ſuos recid iua
uerint cum iaceãt hinc & inde. Sic perſuadendũ eſt infirmis
peccatoꝛibo vt oculos coꝛdis ſui: cum ad ↄfeſſionem venerint
iaceant hinc & inde omnia que egerant:diſcutientes diligen
tiſſime a taxates ¶H b Auicẽna li· vj. Medicina debet eſſe
amara:humida: calida:expiuillſiua:æ ↄfotatiua. Qutia amara
magis lauant vt ait Pus in ꝓbleumatibus. Humida bene
laxant.vt dicit Conſtantinus. Calida exſiccant. Expulſiiia
extminant. Confſoꝛtatiua reſtaurãt naturam hoĩs languidi
et infirmi. Sic ↄfeſſio debet eſſe amara:vt purget.humida
lactimoſfa: vt lauet.calida in amoꝛe. expulſiua totius iniqui
tatis a malicie ↄfoꝛtatiiia:omnium virtutum coꝛporis a aĩe·
V vb Philoſophꝰ in li ꝓbleu. Poſt amaros a acetoſos
cibos:potus dulceſcit. Sic poſt amarũ cibum gfeſſionis ⁊a pe
nitentie: dulceſcit potꝰ celeſtis dulcoꝛis ⁊ gratie Xb Ga
lienus inꝗt in probemio anthidotarij. Medicina ꝓpdeſt tam
non indigenti: ꝙ indigenti. Non indigenti quidem vt ſanita
tem augeat a oſeruet.indigenti vero:vt ipſum ſanet a curet

Sic oↄfeſſio prodeſt tam non indigenti ꝙ; indigenti · non indi

genti quideʒ: vt eius meritũ augeat acceleretc; ſalutem indi⸗
genti vero vt ipᷣm ↄſeruet a ruina motis ſempiterne· Y

Phus in ꝓbleu. Velocem curſum hominum ſex impediũt.

videlicet frigus: vie aſperitas: coꝛporis grauitas: mititudo ve⸗
ſtium:cecitas a infirmitas. Sic reuera gfeſſiõz ſex impediunt
incomoda a reſtringũt · ſcilitet. Erigus in dei dileckione: aſpe
ritas preſentis vite:grauitas e toꝛpor hominim:multitudo
veſtiumid eſt abundantia facultatum:cecitas mẽtis a infir⸗
mitas delinquentis Z b Conſtantinꝰ nj.medicinaliu m
Poſt medicinã ſumptam:neceſſe eſt languidum ambulare:
et in caloꝛe debito pdurare. Sic poſt ↄfeſſionem factã neceſſe
eſt pecatoꝛẽ in motu bonoꝛum operũ ambulare.& in calœe
caritat diuine iugiter permanere AQc lIohannes meſue
in tractatu de liquidis medicine. Vt infirmus eo facilius cu
retur:neceſſe eſt ipſum totaliter ſubici imperio medici: a reget
conſilio & mandato. Sic vt peccatoꝛ ſaciliiis curetur:neceſſe
eſt vt ſe totaliter ſubijciat confeſſoꝛis conſilio & mandato.
B c Ph's in. i. metherozũ. Ex amaro liqre mollificant

ſlicite
us fue
ltense
zumidat
ſctos n
tdſcarm
letur ſic.
cioſuee
bonaa
ſeu nob
lloouen
ſtonoy
difolto⸗
wapertu
Ednimue
ur deae
NAra
tninrct.
ſdkirudin
KnKhn
durtd
koees daf
tem ſele
nescland
Perantd
eatoe
ſetels in
Wineſ
Nud⸗
radede

(De

gſnng
nleſſe

An

ſinds
ihn
0stordin
Ainim
mmnent
Nsdlen
m Nnet
Quuunmn
umidabe
Pipalli
slingii
bumde
Einili
tis 1ait.
Acetobos
oris7
Xb C
. tam
vrt ſinita
47 autet

dande

emunde

ene

ginw⸗
mlttudoe⸗
dnd
multinev
tynift⸗
enlum
Chulm.
danee

Titulus xxxviij

omnes res.Sic petx confeſſionem cõtritionem amaram & la⸗
crimis humidam: mollificantut coꝛda humana ad imbiben
Dum ſibi dulcoꝛem gratiamq; celeſtem. Q Albertd de
impreſſionibo aeris. Pannus humectatꝰ & poſtmodum ex⸗
ſiæatus:durioꝛ efficitur. Sic homo confeſſione & penitentia
feliciter humectatꝰ· ſi denuo in amoꝛe celeſtis gratie exſicca⸗
tus fuierit: continuo induratur in ſcelere & obſtlinatur De
Ariſtoteles in-x: aĩalium libro. Os in cunctis aĩalibo nul⸗
latenus exſiccatur. Omnium nanq; aĩalium oꝛa ſeu roſtra:
humida ſunt lubrica a viſcoſa. Per os ofeſſio figura?t. Nam
ſicut os nulli aĩalium denegatur ſicut dicit Simpliciꝰ ſuper
predicamẽta. Sic ↄfeſſio nulli hoĩm denegatur. Et tũc appli /
cetur ſic. In nullo itaq; hoĩe exſiccari debet ↄfeſſio & accuſa
cio ſue cule Ec Ariſtoteles ĩ. vnjpolitice. Ex eloꝗntia
bona a facunda perpendimus hominis alicuius dignitatem
ſeu nobilitatem: ẽ bonam naturalium diſpoſitionem. Sic ex
eloquentia confeſſionis perpendimuis alicuius hominis cele
ſtem dignitatem: nobilitatem & bonam interioꝛis hominis
diſpoſitionem.· Ece Pus in ꝓbleumatibo. Cuncq; os ex
toto apertũ fuerit: aer calidus inde exijt· cũ vero imperſecte
et diminute aperit᷑:aer qui effunditur: frigus geliduſq; ſen⸗
titur. Sic confeſſio vera a integra flatum ſeu aerem emittit:
valide deuote dei laudis a feruide oꝛationis. Confeſſio au⸗
tem imperfecta: ſimulataq; atq; fica: aexem facit frigidum:
id eſt fructũ omni ſalute a gratia defruſtatum Gc Ga
lienus in anthidotario veteti. Omnia aĩalia venenoſa:clau⸗
dunt & obſtruunt oꝛa ſua ad contactum thiriace. Sic peœa
toꝛes oa ſua claudunt a obſtruunt ad contractum ſeu odo
rem feliciſſime confeſſionis. Vel ſic z melius. Omnes demo⸗
nes claudunt obſtruunt ſua oꝛa:quibo praua nobis ſug⸗
gerant perſuadent: quibus animas deglutiunt hominum
peccatoꝛum: a quibo nos accuſant & fratres noſtros ad con
tactũ ſeu odorẽ confeſſionis ſalutifere & beate He Ari⸗
ſtoteles in decimo politice. Verecundia quidem omnes vir⸗
tutes ineſſe demonſtrat:eo ꝙ cunctas virtutes foueat a con
ſeruat. Sic ofeſſio verecunda omnes virtutes ineſſe demon⸗
ſtrat: eo ꝙ ipſa cunctas virtutes foueat & conſeruat.
¶ De Contemplatione Tytulus·xxxvii:· £

Reſtotiles ĩ ꝓbleu. Vt ergo limpidiꝰ videamꝰ:vniũ
oclm claudimꝰ. Sic teuera vt limpidiꝰ ↄtemplemur
neceſſe eſt vt vnũ oculũ:id eſt deſideriũ a affec tum
ad tñſitoꝛia a caduca obclaudamꝰ. B Theophraſt? libꝰ

. „ „ 7
9 —

„

Titulus . xxxviijz

commentoꝛum. Dum in intenſo fuerimus frigoꝛe cõ ſtituti:
lacrimamur citiꝰ: acutiuſq; videmꝰ. Sic reuera cũ in frigoꝛe
id eſt in extinctione praue ↄcupiſcentie fuerimus cõſtituti:
atinuo feliciẽ ꝓ nẽ̃o abluendo ſcelè lacrimamur:a limpidiꝰ
clariuſq; dei ſpeciem ↄtemplannir QꝘAlpharabiè in tra
Hatu de virtutibo partis animate. Ad hoc ergo vt videamꝰ?
limpidius certiuſq; rem intueri aliquã valeamus: vmbram
nobis per manus applicatiõz ante vultum facimꝰ. Sic vtiq;
vt limpidius maieſtatem dei ↄtemplemur:vmbrã nobis ma
nuum ſacra actione faciam9 D Plinis in ſpeciilo naĩali
Piſces in ſero a in eſtu valido reſiſtunt in aerem extra aquã
Sic itaq; hoĩes moꝛe piſcium in ſero moꝛtis: & in eſtu pnñtis
miſerie a affliétiõis debent exilire de aquis preſentis miſerie
in aerem ſuauitatꝰ ↄtemplationiſq; diuine B Coment.
ſup:ni methe. Quicunq; altos ↄſcendunt montes: neceſſe eſt
valde vt ſaccellos ſuos fimo vel aliquo liꝗre fetido: pꝓlenos

naribo applicẽt ne ſubtilitate aeris montani ſubito ſuffocen
Sed tunc per aſcenſum ↄtemplatio figuratur. Aſcenſus talis

querit tria. Nam ſicut in tali aſcenſu tria facere nos oportet:
Videlicet. Quruo q inclinato coꝛpore pergere:ſepe Pauſare:ce&
ſuſpiria valida facè Sic reuera in ↄtemplatione diuina tria
facere nos oportet. Primum eſt vt non erecti vel elato c oe
in tumoꝛem pergamꝰ:ſed curui a humiliati aſcendamꝰ. Se⸗

cundum eſt vt pauſam a pe cato: & quietẽ in deo faciamꝰ.

Tercium eſt vt ſuſpiria magna pre amoꝛis deſiderio iugiter
emittamus. Applica vt ſup · E Solinus li rerum. Aues
in altum volantes ↄtralunt ad ſe pedes. Sic homies in ↄtem
platõnis altitudi nem euolantes: debent moꝛe auium intra ſe
otr ahere pedes affectionis: & operatiõis ſue ſumma diligẽtia
diſcutere G Azgles in x aĩalium libro. Piſces quide; ſpe

culantur valde dim in aqua ſunt minime vero extra aqua

Sic itaq; homines verius ↄtemplantur celeſtia:dum ſunt in
aqua afflictionis penitentie: q dum ſunt in tetra felicitat?
affluentieq; mundane. H Iſidorꝰ in hiſtoꝛijs naturalibo
In tempore nimiũ eſtuante aues regales in altioæes ſe ſuſtol
lunt aeris regiones. Sic itaq; homines regales pñtis vite in
eſtu ſeu afflictiõis pñtis in tempore:ſe moꝛe regaliũ artium
debent in altiſſima otemplationis aera eleuare vt ſic refrige
rium ꝓpetuũ poſt eſtũ huiꝰ ſeculi ſumere valeant captare
I Azples in. v. aĩaliũ li, Quanto aues magis a terra fuint
elongate:tanto limpidiꝰ ↄtemplant᷑ Sic itaq; qñto homies
mag a terrenis caducis & tiſitoꝛis elongant᷑: tanto claritate
celeſtem limpidius cõtemplantur· K Auicebron libro

in
yt
Eace
ſomnu
ſter
Aſcend
Pofn
in ol
Mns
ntoma
Dynneti
rorerin
norin
ſmndis⸗
rchrr
sfur
Dfüant
Mito
duste
lgoyte
Cdeſta
Uutsfi
ng 0
Gllpul
tdäeo
N
Peedde
ſpernit.
P
us fue
in men
ſertt⸗
Ntatean
llen aſe

Maus

lerpen
henerd
quami
uã tur
Ax⸗
ſdetur
fleſeri
Wgrat
le p

kint
tt
npdd
e 4
N
ndn
doſt
wosp;
lor
Ntamgi
ſtupen
mier
(önn
vcelte
plens
nocen;
us tals
oportet
nlares⸗
NwN
Andrg
ndmdd
eoſung
Herunu
misno

numiri

mtolgine
sauc
entrr M
t
Ceun
ech⸗
W
nauum
n

Titulus HM xxx viij
fontis vite. Diligenter itaq; intuenti facilius a delectabilius
eſt aſcendere ꝙ deſcendere · qa aſcendendo locum vbi pedes
figimus:vide mus.deſcen dendo vero minime.Sic itaq;ʒ ꝗ dili
genter aduertert᷑ multo magis:imo in infinitum delectabiliꝰ
aſcenditur in dei feliciſſima contemplatione:q; deſcendat᷑ ad
profundam vallem vanitatis miſerieq; pPumane Pßs
in ꝓbleu. Qitãto altius aſcendimꝰ:tãto magis imaginamurt
caſum.Sic qñto aliquis in diuina ↄtemplatione aſcenderit:
tanto mag debet imaginari & cogitare de caſu illo a ruina

damnabili mortis a penalitatis ſempiterne M Solinus

libro rerũ. Omnes aues predones a alte volantes dum arbo
ribus inſident: contemplant᷑ pedes. Sic itaqʒ omẽs peccatoꝛes
ſuperbi & arrogantes dum arbori inſident huius vite:con⸗

templantur 2 aſpiciunt iugiter pedes affectionis e operati⸗

onis ſue ipſarum auium moꝛe N Pyꝑs in ꝓbleumatibo ·

Difficulter ſurſum aſpicit: niſi caput facies coeleitentur ·

Ratio·ꝗa dũ oculi ſurſum iaciunt᷑: ipᷣa pupilla viſiua palpe
bris tegitur: & viſus in ſuo actu in ſurſum impedit᷑ oportet
ergo vt caput cum facie eleuet. Sic reuera difficulter homo
celeſtia ↄtemplari poterit a dina:niſi intentione mentis alle⸗
uiatus fuit ad ſuꝑna:& elongatꝰ a vamitate miſeriaq; mun⸗
dana O Amb? in exameron libro ix. Propter hoc ergo
aquila pullũ degenerem agnoſcit. ꝓpter hoc etiam ipm ab⸗
iiecit dũ eum nõ poſſe aſpicere limpiditatem ſolaris luminis

conſpicit. Sic reuera xp̃e per hoc hoĩem degenerema celeſti
hereditate eſſe ondit: ẽ ꝓpter hoc hoĩez eĩnaliter abijcit atqʒ
ſpernit:cũ ipᷣm non poſſe ↄtẽplari inueit celeſtia a agnoſcit
Auicẽna li:imii de diluuijs. Qui in ꝓfundo fonte poſi/

tus fuerit: ipſam celi miliciã: id eſt ſlellas ⁊a ſidera certiꝰ:etiã

in meridie ↄtemplatur. Sic itaq; quicunq; in fonte ↄſtitutꝰ

fuerit:ſancte vite ẽ&e conuerſationis clarius ↄtemplatur ame

nitatẽ curie milicieq; celeſt- QOFpus in ꝓbleu. Cunq;

ſolem aſpicimus:tria nobis contingunt. Lacrimamur:ſter⸗

mutamus:æ cecutientes ſumus. Sic reuera cum celeſtia con/

templamuir:tria nobis accidunt lacrimamur etenim tũc ve⸗
hementi deſiderio celeſtis curie: ſternutamꝰ pre ineſtimabili
quam intus mente percipimis dei dulcedine: a obcecamur
quãtum ad ſplendorem decoꝛis venuſtatiſq; mundane R
Axles in li pbleii. Incendio grandi facto:ventꝰ quidem
videtur moueri contra ignem. Cuius ſignum eſt.quia ſcin/

tille ferũtur verſus ignem. Per ignem grandem ↄtemplatio
deſignatur: per ventum interna mẽtis delectatio ſigurat᷑. Et

tunc applicet᷑ ſic. In ↄtemplatione itaq; pie mentis ſeu anime

3
●

WWWWEEI

*
ð ð êð

5* M
ööööööööööööööööööö E.

è

Titulus xxxxin

diligentis quedam interna & ineſtim abilis delectatio atq;

iubulatio cernitur ipſum hoĩeʒ refrigerare fel cter a pflare·

S Theꝰ ſuper.nj.poſterioꝛum. Si in aere:hoc eſt in ſole

eſſemus:aerẽ minime videremusſed nec in igne nec in aqua
Sic reuera ſi ſumus in aere mundane vanitatis:nullatenus
lumen poſſumꝰ ſumme ↄtemplari veritatis: ſed nec in igne
mund ane cupiditatis nullatenꝰ aũt in aqua carnalis æa düᷣli⸗
cite voluptatis:ſed ſolũmodo in terra humilitatis 9templari
poſſumꝰ ſpeciem altiſſime diuinitatis. Rꝛeles de nata
locoꝛũ. Qunq; terra vapores quos in ſe habet ſurſum exal a
uerit.iĩlliq; reſoluti in roꝛem: econtra deſcenderint:ſerenitas
maxima cõſequet᷑. Sic nimirum cũ coꝛ humamim vaporem
celeſtis contẽplationis ſurſum emiſerit ad ſuꝑnaindeqʒ de⸗
ſcendentem roꝛem celeſtis gratie imbiberit dulcoꝛemq; ↄſola
tionis diuine: mox vite ↄſequetur ſeremtas ſempiterne
Ptholomeꝰ almageſti li. Dum ſtamꝰ in tenebra: omnia

ea que fiunt in lumine ↄtempla mur ·ſed dũ ſumuſ in lumĩe
ea que fiunt in tenebris valde latent. Sic reuera dum ↄtem⸗

platiui ſunt in tenebra preſentꝰ vite: ↄtemplantur ea ꝗᷓ ſunt
in liimine celeſtis patrie. Et vt dum iam ſunt in lumine con
templationis diume nequaqꝙ́; ↄtemplant᷑ vt iudicent ea que
fiunt in tenebra fragilitatis humane X Alpharabiè in

tractatu ſenſitiue partis. Cunc; ſumꝰ ſub nube aliꝗᷓ: remo⸗

cius cõtemplamuir q́; in ſerenitate nimis magna. Sic reuera
cum ſumꝰ ſub nube celeſtis q ſpiritualis refrigeri: remotiꝰ?
in celeſtia ↄptemplannir:ꝙ dum in ſerenitate mũdane felici⸗
tatis afflu entie detinemuar Pbus in ꝓbleu. EBbri a
iuxta mare ſunt:nataliter gaudent ſole. Sic reuera iſti itaqʒ;
qui diuinitꝰ inebriati fuerint tribulatiq; pariter & afflicti:
ↄ9ſolationem ꝗᷓrant in ſole ↄtemplationis.a in caloꝛe dulciſſi
mi amotis Z Axles in vi anĩalium li. Omnia anĩalia in
eſtiuo tpe peius ↄtemplant᷑:in frigoꝛe aũt meliꝰ. Sic ꝓ oẽm
modũ: omnes iĩtaq; hoĩes in ſtatu exntes ↄcupiſcentie peius
celeſlia ↄtemplant᷑ a ſpeculant᷑ſed ꝓmanentes in frigoe ca
ſitatis a ↄtinẽtie: limpidiſſime ↄtemplan? A a Iſidoꝰ in
in hiſtoꝛijs natalibo. Ome animal vini bibulum pſpicaciter
9templatur. Sicut patet in lince. ¶inx nancq; aĩial vini bibu⸗
lum eſt. quãobrem acutiſſime limpidiſſime q videt. Sic ho
mines bibuli celeſtis dulcedinis a amoꝛis: pſpicacius ⁶& cla-/
rius celeſtia cõtemplan B a Ppus in n- methe. Flante
auſtro nubes altius elenant᷑ velociuſq; mouent᷑. Sic reuera
flante aura celeſtis amoꝛis & gratie: mox ipſi homines moe
nubium a exemplo altiſſimas ↄtemplatiõis regiones mẽtis

õ ä N00——— õ .

unt
dii
uat
diun
hen
ſaera
uin
Clan
onpen
ſoncop
steg
rapor
tanene
invape
Foonen
Felytn
Cnp
Piemin
Crdies
Ncdiante
ſyts vit
Kamene
Kin
Cnnz
tem
manike
luſticie
gueaxe
Auice
feturi
thalta
Wbn
Wnis
Ac
indn
alma
poſſtu
diſtar
nusce
Pſun
eren

nu
Uens
enie
J..
As
Mhndl
Sde
Kimertt
tſantn
nyage
indegd
engg Nn
tetre
ka: oni
iin luni.
moten⸗
nſunt
necon
Muce
brrabiin
icfteno⸗
cteuera
emo
dne Wic⸗
aoe
raiſtitig
efck.
weeduliſt
1 niaucl
Nep in
nre eis
igce c
win
ſrntie
nibdn⸗
de⸗
uss 6
le
nuea
nese
Gnis

Titulus xxxviij
intuitu eleuantur: & a terrenis moleſtijs penitus elongãtur
Ca Areſtotiles in. inij metherorũ. Quatuoꝛ ſunt que ſo /
luunt liquant coꝛpora:cunctas etiã tincturas liquoꝛes:
videlicz amaritudo: ſalſedo: caliditas & humiditas. Sic itaqʒ;
quatuoꝛ ſunt que coda humana in liquoꝛem atq; tincturã
diuine contemplationis liquefaciunt e reſoluunt: quoꝛum
primum eſt amaritudo penitentie. ſecundum eſt ſalſedo di⸗
ſcretionis ſeu cognitõnis intime. terciũ eſt caliditas caritat
diuine:quartũ eſt humiditas celeſtis roꝛis æ gratie· hec in⸗
quatuoꝛ mentem reſoluunt a liquefaciunt in dulcedineʒ cõ
templationis interne Da Auicẽna liv. de diluuijs. Rul
lum copꝰ quantumcunq; leue:ſurſum aſcendere poterit in

aeris regionem: niſi tranſmutet in exalationem ſubtiliſſimã

et vaporeʒ: ſicut aqua:quãuis ſit flexibilis & leuis: naquaq
tamen eleuari poterit in ſupremã aeris regionem: niſi priꝰ
in vapores tranſmutet᷑. Sic reuera nullus homo digne in re
gionem celeſtis patrie eleuat᷑: niſi in vaporem ↄtemplatiõis
melliflue feliciter reſoluii E a Ptholomeꝰ almageſti · ni ·
Qunq; in plenilunio ↄtemplati fuerimꝰ per pannũ ſericum
ipſam lunam:mox luna in numero augmentat᷑ tot em lune:
quot dies lune fuerint eſtimant. Sic nimirum cum aliquis

mediante puro coꝛde contemplatus fuerit in nouilunio pre

ſentis vite celeſtẽ amenitatem e candorẽ ipſi celeſtis milicia
et amenitas quantum ad preguſtatiõem ſui multiplicatur:
et in perpetuũ augmentat᷑ B a Ppus libro ꝓbleu. Qui⸗
cunq; tempore eclipſis ſolis aut lune:ipᷣm ſolem ꝑ cribrum
ↄtemplatꝰ fuerit:omnia que circa ſolem accidunt:clariſſime
manifeſtiſſimeq; videbt. Sic reuera qcunq; chriſtum ſolem
iuſticie:p cribʒe pure e mũde oↄſciẽtie cõtemplatꝰ fuerit oĩa
que circa ipᷣm ſunt clariſſime limpidiſſimeq; videbit Ga
Auicebron li:fontis vite. Vapores qñdiu circa terrã deti
nentur:ipſaʒ occupãt a obtenebrãt · ſed dum in alta eleuati
et exaltati fint nubes:ↄdenſanẽ continuo:a in imbrẽ penitꝰ
reſoluunt᷑. Sic nimirũ cogitationes noſtre quandiu in coꝛde
bomis detinent: occupant:obtenebrãt 2 inꝗetant · ſed dum in
alta celoʒe eleuant᷑: mox in nubes ꝓtectiõis celeſtis odenſan?
in dulcedinem roꝛis & gẽe reſoluun? Ha Ptholome?
almageſti mj. Coꝛpora in altũ vehemẽter eleuata: cadere nõ
poſſunt · ſed ſurſum violenter in aere detinent᷑: ẽ& ꝓpter nimiã
diſtantiã a terra nõ trabunt᷑. Sed tũc ꝑ talia copꝑa intelligi
mus coꝛda hũana. Naʒ ſiẽ coꝑa grauia tripliciter alleuiari
poſſunt videlicet ꝑ ignem: per reſolutionem:per diminutiõʒ:
Sic reuera ꝑ omnem modũu: coꝛda humana tripliciter a ſua

Titulus xxxbiij
graiiitate alleuiari poterunt videlicet per ignẽ celeſtis amoe
per reſolutionem lacrimarũ atqʒ; 9tritionis:& ꝑ diminutiõz;
infime humilitat?. Applicetur ſic: Coꝛda itacq; humana vehe

menter in ↄtemplationis celſitudineʒ; eleuata:adeo in tobore nnns J
atq; ſtatu gratie ↄfirmant᷑: ꝙ de ceco nullatenꝰ poſſe cadere W
ↄprobant᷑ Ta Axles ad alexan drũ de regimine princi⸗ ndios⸗
pum li:immj. Maxime aũt decet prĩcipes atq; reges freqntare unlb
toca pratoſa virida & amena vt dum viſus res delectabiles dehn
intuetur: intus in fuo vigoꝛe a viribo cõſoꝛtetur. Sic reuera jafein,
maxime decet eos qtu pncipes atq; reges volunt effici in re⸗ .
gno premij ſempiterni:vt mẽtis ſue ↄtemplationis interſint Ii
viſitentq; mentaliter amenitates celeſtes a gaudia ſempitna unnofi
K a Notandum ꝙ aliter & aliter templat᷑ ſe homo in Imibt
ſpeculorin oleo:in aqua:in ſanguine:in gladio:in lapide po⸗ Imncnut
lito. In aqua qui ſe ↄtemplat fuerit certiſſime ſe veluti eeft kuind
in facie ↄtemplaturin ſpeculo aũt fallit contemplatio ꝗ deʒ enſnii
omnis vt aſſerit Algaʒel in tractatu de foꝛma ſpeculi. In ſan llkne⸗
guine homo ↄtemplatur faciem ſuã: vt pallidam atqʒ nigrã netgin
in gladio vt laram & longam:in oleo vero ↄtemplat᷑ facie m Vnnnunn
ſuann vtpote amabilem & iuuenilemin lapide aũt polito vt thlliſ
nimis paru am. Hucuſq; ↄmentatoꝛ ſuꝑ de ſenſu a ſenſato. fbiſtoia
Per ꝗᷓ datur intelligi ꝙ ſex modis ſe homo poterit ↄtempla ponſe
ri. Primo modo in aquia diſcuſſionis penitentie ſeu otritiõis muhlonsc⸗
et tunc qualis eſt ſe certiſſime ↄtemplat᷑. Secundo in ſpeculo umnus
felicitatis mundane tunc omnis cõtemplatio fallit a fru⸗ a
ſtratuir: ao omnis exns in mũdana felicitate & affluẽtia ſibi ſerſ
complacere ↄprobat᷑ Tercio in ſanguine ſceleris ee peccati -⸗ mart aul
tunc homo niger a pallidus qñtum ad horroꝛẽ et palloꝛem larer
mœtis ꝓpetue apparebit. Quarto hbomo quiſq; ↄtemplari po nionang
terit ſe in gladio dine ſentencie a vindicte. && tunc ſe dilatatũ peinno⸗
et ꝓrolongatiim ↄtemplat in terra cruciatꝰ a ſupplicia ↄtem Deinderl.
platur ſempiterna. Quinto in oleo roꝛis dulcedinis gratieq; Muitrato
diuine:a tunc amabilis in dei oculis a delectabilis apparebit iglrotſiel
Serxto in lapide polito:id ẽ in chriſto.& tunc homo ſe nimis Gitcſec
Paruum aſpiciet & dininutum ad refundendũ a ad retribu llad
endum quicqᷓ; ipſi chriſto aàa Auicebron libro fontis Nnin
vite. Dum ſtamus in vallibb limpidius contemplamur con et ſignria
tra mõtes:q́; de montibo verſus valles. Sic reuera cunq; in “
valle humilitatis ſtleterimus: limpidius contemplamur ad ib 4 de
alta celoꝛum ſeii ad celeſtlia:& ſi in montibus ſtaremus ſi
ouοa ſeit ad celeſtia: q́; ſi in montibus ſtaremus ſuꝑ/⸗ nittus h

bie:contemplari poſſemus infima e caduca. itteexti

ð

ki
anied
hnutiö⸗
iebe
niine
lede
mepN⸗
Saht
Butti
detner,
nine
ſenpgin
lebonet
lapinr
pelutie
ltogn
Aln ſen
ngri
lfaciem
Nlito vt
tſenao⸗
gtenpla
otkitiois

aſpecalo.
Maku⸗
fuenaſt

arzi
et pilemm
enphenn
ſſedirti
planam
grin
pnht
Vepums
tenibu
0 ſonts
Pmur cef
anmi,
bim
el

Citulus . xxxix
Riſtoteles in libro ꝓbleu. Talis tenebrarum natura
foꝛe dinoſcit᷑:ꝙ qui ſtat in tenebra:omnia ea videt:q
int in lumĩeſeipſiim aũt ea que ſunt in tenebra
minus videt. Sic nimirum hec natura & ↄditio culpe dino⸗
ſcitur.· ꝙ quicunq; in ipa ſteterint:omnia ꝗᷓ ſunt circa viros
ſanctos aduertunt & oſpiciuntſeipſos aũt a ea que ſunt in
tenebris igno? antie æ peccati:nequaq; cõ ſpiciunt minimeq;
aduertunt B Auicebron li fontis vite. Proprietas ꝗdez
nodtis:ſunt ſommis & moæs. In nocte nanq; cuncta dormiũt
aĩalia: ſed & in nocte vt frequẽter humana moꝛit᷑ conditio aæa
natura iuxta illud ꝗ d ait Galienꝰ ſecretoꝛũ· nj. Saluis ſignis
in infirmo ſi ꝑ noctem vixerit:a ꝑ diem viuet. Applicetur ſic
Proprietas itaq; ipſius culpꝑe:ſunt ſomnꝰ perpetuus a moæs
Petua quaʒ timemꝰ Philaretè in tractatu de iudicis
febrium. Proprium eſt veneni in ꝓprio ſuo loco ſeu coꝛpore
non ſentiri.venenũ nanq; ſerpentis:ſerpenti minime quidenn
obeſt: nec a ſerpente ſentit᷑. Imo ſi ſerpens veneno priuatus
fuerit:ↄtinuo ſuffocatur. vt pi᷑z ad oculum in baſiliſco q eſt
rex omnium ſerpentũ:cui dum venenũ per ſpecula oppoſita
extrahit. baſiliſcus ↄtinuo necatur occidit᷑ vt dicit Iſidorꝰ
libro hiſloꝛiaxe. Applicetur ſic. Propriii itaq; eſt culpe a ſuo
actoꝛe non ſentiri: nec penitꝰ recognoſci D Solinꝰ libro
verũ. Moꝛs coꝛporalis tres de; in moꝛtis tꝑe relinꝗt effectꝰ
Primus eſt:quia ſcindit ipm co. Secundus eſt: quia venas
omẽs a ſanguine euacuat a cruoꝛe. exciꝰ eſt: quia in cũctis
ſenſiw veſtigia relinquit ſua malicie aich pene. Sed tunc per
moꝛtẽ culpa deſignat᷑. Nam ſicẽ̃ moes tripliciter accidit· vide⸗
licet ex vulnere: ex languoe: & ex debita oſtellatiõe. Conſtet
latio nancq; finẽ imponit neceſſaris cunctis rebo. Sic reuera
p oẽm mo dum ipſa culpa ꝗᷓ eſt moæs aĩe tripliciter accidit.
Primo ex letali & moꝛtali vulnere. Sco ex mẽtis languoꝛe
pariter a topore.a ercio ex dina & iuſta ꝓmiſſione. Et tunc
applicet᷑ ſic. Qulpa itaq; ↄmiſſa tres moꝛtiferos ĩ hoĩes relin
quit effectꝰ. Primꝰ eſt:qa ipſaʒ mentẽ a deo atq; ab eĩ᷑na feli
citate dirimit atq; ſcindt. Sc us eſt qa oẽm vigoẽ a virtiitè
de venis aĩe extrahit. Terciꝰ eſt qa in omĩbo ſenſibo veſtigia
et ſigna ſue malicie miſerieq; relindt B Pps in. nij· de aĩa:
Ignis augeri pt & extendi in infinitũ:diimodo materia ↄbu
ſtibilis applicet. Per ignem culpa ſigurat᷑. Nam ſiẽ ignis ad⸗
mixtus Hũano ſanguine:se in vaſe cupreo reſeruatus: nulla
Vtute extĩguii pt vt recitat Pliniꝰ ĩ lide·vij· mirabilibv mdi⸗
Sic elpa admixta hũano ſanguĩe.id ẽ coꝛdi qd fons dẽ ſan⸗

9

guĩs:ꝓpetuũ a inextĩguibilẽ ignẽ effict:q nila niſi dina vtute

.

61* e ð .
Citutns kkEIX
extingui poterit & deleri. Applicetur ſic. Culpa itaq; quan⸗
tum ad condignam ſibi penalitatemin infinitum extẽditur

et augetur:eo ꝙ ille contra quem culpa ↄmittitur infinitus

ſit & imenſus E Notandũu ꝙ culpa ↄparatur ſanguini
ob tuoꝛ rationes. Prima eſt: Quia ſicut ſanguis adherens
cuti. denuoq; abliitꝰ?: mollem reddit ipſam cuteʒ. Sic reuera
culpa adherens menti: ſi per ofeſſionem & penitentiã abluta
fuerit: mox ipᷣm hominem mollem abilemq; reddit & aptũ:

ad ſuſcipiendum munus celeſtis gratie dulcediniſq; eterne ·

Secunda cauſa ẽ. Quia ſanguis non indurat᷑ in vitroteſtãte
Theophilo ĩ tractatu diuerſarum artium. Sic reuera culpa
immunda vitreaq; a pura oſcientia nequaẽ; obdiirationis
ſeu obſtinationis periculo poterit cõdenſari. T ercia ratio eſt.
Quia ſicut ſanguis quoſdam habet terrere:quoſdam aĩare:
quoſòam debilitare:& quoſoam dementes facere. Sic reuera
per omnem modum: ipſa culpa quoſdam terret puta viros
ſanctos:qu oſdaz vero animat & ſtimulat ad maioꝛa ſcelera
et peccata:videlicet ipſos malos:quoſdam auitẽ debilitat ad
omnem adctum virtuoſum pariter & ſalutłquoſoam etiam
amẽtes moꝛtuos ſeu moeti aptos effieit: videlicet obſtina⸗
tos. Quarta ratio eſt. Quia ſiẽ ſanguis ſequit᷑ motum lune
in quantum deficiente luna:ſanguis deſicit: æ creſcente luna
ſanguis auget᷑ & creſcit vt aſſerit PBus in. v. aĩalitim libro-
Sic nimirum ꝓpetratio culpe: ſequit᷑ ambitionem gloꝛie vani
tatiſq; mundane.In qñitum deficiente ſeculo: ſeculiq; amoꝛe
deficit negat᷑ actio ipſiꝰ culpe:a creſcente voluptate luna⸗
ris ſeculi: augetur inanitas culpe ſceleris & peccati G
Notandum ꝙ culpa oↄparatur aque ꝓpter quatuoꝛ ratõnes
Quarũ prima eſt. Quia ſiẽ aqua eſt ſupᷣ celũ:ſic re uera cul⸗
pa eſt vſq; ad celos:etiam ſe extendit in qntum angeli culpe
obnoxij depreſſi ceciderunt. Circa âd aduertẽdum: ꝙ aqua
tripliciter poterit eſſe ſupᷣ celos ſcʒ per modũ diuine virtut

per modum vaporis 6& p modum aeris. Primo modo tales

aquas ſuſtentante diuina virtute:ne inde defluent aut deſcẽ/
dant vt oſtendit magiſter in primo ſentenciarũ. Secundo ꝑ
modum vaporisaiebant em ph̊i quendam vaporem ſabti⸗
liſſimim occupaſſe ipſos celos:quem quidem vaporẽ antiꝗ
aque habere ſpeciem autumnabant vt refert Theophraſt?
libro om ent atoꝛum. ercio per moduim aeris: in qnñtum per
aerem hic in pñti ſumitur ipᷣm celum: & tunc ↄſtat aq́s eſſe
ſupra celum. Secunda ratio quare culpa dicatur: aqiia eſt ·
Quia ſicut aqua eſt principiũ omnis putrefactionis a coꝛ⸗
ruptionis in rebus generalibus a coꝛruptibilib · vt oſtendit

.
„ .

Ceun

cmmel
alp⸗
uptior
glia ſu
dinata
pſalno

fubter n

ktoſtr⸗
tuteſyynea
Contraria
ingnita⸗
fatlennag
taus aen
coneup
tis aten
ſalet e
blnga
ſyhic
hrneme
fumeſte

iram vero

ſenendse
Wam
Gda
terrampve
iſtosad
ſtuglite
ſtentatne
mugeſet
inpulleere⸗
ltndo rſd⸗
dnontir
Ricn ed
eanere
ſiderigag

mine cup

dnat imn
Nus eſt
ndtis fi
mnn pbie
Pſtureval
iitsit

ſigdiſi

RA

Pagar⸗
idiu
lntus
mgln
Nnr
wüſh

toarmnec
oſdamiir
edetae
tputavrs
nairnſeln
tta
ametun
uebſtna⸗
ree⸗
trvin
Ziumdrn
gloent
Gliozaue
apiatelnt
H
ucrtig
runal.
ngA
Imenine
er 11 8
ur d
wang
wop⸗
ciune⸗

rſe

eſt
is ⸗

“

Titulus xxxix ·
commentato ſuꝑ pᷣmo de generatione coꝛruptione ſic ip̃a
culpa eſt principium atq; cauſa pariter & oꝛigo omis coꝛ/
ruptionis ꝓpetue & putrefactionis ſempitne Tercia ratio ẽ
quia ſicut aqua eſt ſua naturali diſpoſitione a ſituatione oꝛ
dinata ſubter terram non autem ſuper terram. iuxta illud
pꝓſalmo Fundaſti ſuper aquas Sic nimirum culpa omnio
ſubter nos ſeu ſubter terram coꝛdis noſtri· id ẽ ſub poteſta/⸗
te noſtra eſt:nullatenus aũt ſup̃ nos:id ẽ excedens vires vir
tuteſq; noſtras. Quarta ratio eſt:nam ſicut aqua naturali?
contrariat᷑ igni atq; aeri minime aũt terre·ignem nanq; ex⸗
tinguit aerem peſtilentem efficit terram autem fecundam
fertilemq; facit. Sic nimirũ culpa contrariat᷑ igni diuĩe cari
tatis· aeri celeſtis ſuauitatis ſeu piuiritatis non aũt terrene
concupiſcentie a voluptatis ignem nanq; extinguit carita/
tis aerem puritatis infici t ſ terre id eſt voluptatis terrene
fauet & applaudat. H Notandum autem circa preha⸗
bita ꝙ de ſitu terre aliter ſentiunt theologi aliter aũt philo
ſophi heologi dicũt terram eſſe poſitam ſup aquas a tũc
oꝛdinem elementoeum aſſer᷑̃t eſſe talem Ignis inquiunt ſupᷣ
mum eſt elementum poſt ignem aer poſt aerem terra. poſt
terram vero aqua. Philoſophi aũt aliter oꝛdinant elemẽta
ſtatuentes ea ſic · Primo ignem demde aexem tandem vero
aquam vltimo autẽ terram Ex quibus iam patet intuenti
ꝙ aqua eſt ſuꝑ terram. vt philoſophi autumant a eſt ſube
terram/vt theologi affirmant vn controuerſia magna ẽ int
iſtos.a ideo ſoluendum er dicendũ eſtꝙ aqua ſuper terraʒ
ſitualiter eſt a ſub terra virtualiter viz inquantum terra ſu
ſtentatur & fundatur ſuꝑ aquas· vt ſupra patuit Quod nᷣ
aqua eſſet que adunat è& compingit terram ter ra redacta
in puluerem penitus ſolueretur Vpocras in p̃ᷣnoſtic: MulI
titudo deſiderioꝛe infirmo moꝛtis ſigna imminentis indicat
& demonſtrat Quius cauſa eſt quia quiãto languoꝛ fuerit
grauioꝛ et deterioꝛ. tanto ipᷣa natura magis ob errare com/
probatur ertoꝛ aũt nature languoꝛis tẽpe conſiſtit circa de
ſideria appetitus cibi illiciti atq; potus Sic cupiditas ĩ ho

mine cupido a auaro motem ppetuã mentis a coeporis ſi⸗

gnat imminere in deſiderio diuerſarum rerum I Pꝑßs
Situs eſt afpetitus humidi a frigidi Sed tunc ꝑ ſitum cui⸗
piditas figuratur Nam ſicut ſitits exſicœat linguam vt ait
ariin ꝓbleiu ſic cupiditas exſiccat linguam mẽtis noſtre ne
guſtare valeat dulcoꝛem ſuauitatis diuĩe Axpplicetur ſiec Qu
piditas itaqʒ; eſt appetitus humidi omis miſerie a adũſitat
2 frigidi ſupplicij perpetui aO penalitatis R Xri. Pbleu.

Titulus xxxix xi
Rer qui proximus alicui vmbre fuerit validũ eſtum habet
Daloꝛ talis cauſa? aeris ex reuerberacõe radioʒe vbi maioꝛ
eſtus reperitur. Cuius ſignum eſt. quia iuxta littoꝛa maris
eſtus validus reperit Applicet᷑ ſic Homo ergo ille qui moꝛ
ti proximus fuerit ſemꝑ magis ac magis in cupiditatibus
eſluabit qnto enĩ quis morti vicinius fuerit tantomagis in
cupiditatibus illicitis eſtuabit IAuicebron li fontis
Vite Vitrũ a paruo igne frangit᷑ in magno aũt conſolidat᷑
4 liquatur Sed tunc ꝑ vitrum intelligi coꝛ humanũ. Naʒ
ſicut vitrum eſt ꝓſpicuũ æ in ſe liquoes cõſeruat abſq; cor
ruptione a putrefactione· ſic coꝛ hominis debet eſſe ꝑſpicu
unm atq; paruũ diuie caritati· ſj a liquoꝛes celeſtis muneris
a gratie debet intra ſe recondere a conſeriiare abſq; vlla mẽ
tis ↄtamĩatõe· Sedò tunc ↄuenienter ꝓꝑ paruũ ignẽ cupiditas
deſcribit᷑ ꝑ magnũ vero ignem amo celeſtis gratie figurat᷑
Nam ſicut ignis paruus vna cum coꝛpore intra ſe proieâto
extinguitur a ſuffocatur. I gnis aut magnus coꝛpus ſibi in
iectum tranſmutat penitus & inflammiat ſic cupiditas vna
cum cupido coꝛrumpitur finitur ignis vero magnꝰ amo
vis deſiderijq; ſupni Hominẽ ſibi ex toto inc oꝛꝑat tranſſub/
ſtarciat et inflammat. Et tunc applicetur ſic. Homo itaq; a

patuo igne cupiditatis ſpiritualiter quidem fràgitur a ma/

gno aũt igne conſolidat᷑ aĩ interna mẽtis dulcedinem reſol
uitur & liquatur. J
¶ De detractione.
Linius in ſpeculi naturali. Qunèta amm alia que
ignem expirant ſeu igneum flatium- caudas habent
ſerpentinas. Sed tunc ꝓ flatum igneum ipᷣa detra⸗
ctio figuratur. Nam ſicut flatus igneus animalium combu
rit copora inuiſibiliter ac inſenſibiliter· teſtante plinio in li.
de ſeptẽ mirabilibo mimdi. Sic ip̃a detractio malorum inui
ſibiliter quidẽ a occulte homĩes minus cautos pimit oc
cidit. Et tunc applicet᷑ ſic. Omnes itaq;ʒ homiĩes detractionis
verba a verbera moꝛe ignei venenoſiq; flatus atq; anhelitꝰ?
expirantes in caudaid eſt in fine ſeu finaliter ſerpentibo in⸗
fernalibus id ẽ demonib ſunt ſiles. id ẽ finem damnatiõis
Ppetue ciim demomibo ſocientur. B Plinuas in ſpeculo
natali fetoꝛ candele extincte occidit fetum in vtero materno
ipo parente minime ſenciẽte ſicut ait ↄmẽtatoꝛ ſup· methe ·
Tria inqt ſunt qᷓ occidũt ↄceptũ fetũ in vtero.viʒ timor.to⸗
nitruũ fetoꝛ candele Sʒ tũc P candelam extinctã intelligĩ?

6
t⸗
effi
pf
lnf
mat
ſee
tnd
mere
mate
Crt⸗
turt
ſepe
Ppi
funt
ſuun
Nal
Wus
llom
Necöe
Plupun⸗
Uterſegt
fordite
meroac
Kod
dose⸗
bonee

Ppanh
auangheli

philoe
titur ni
cn dol
tadei
ſſertho
Nnd

an
mari
gire
ahdtiche
mminge,
edehnlſn
nitontig
ſeruut K
ieſtsnin
nebſgl
Uigiani
1smefen
ntrepnec
Snnisſbir
petnn
mmgemd
Nprirnſic
Moiug
Pluramn
bHinnteſl

4

uma

Adasiet

umiöt
gümantu
kylno
Arummun

Ntendions

epinh,
danm
ls o
1e
ſoye
nort

Zinels

g

Ntn

4

/
„

ℳ
„

Titulus xxxx.

detractoꝛem. Nam ſicut candela extincta fumem grandem

efficit infamationis a ſerpentine leiſi ionis Sed tunc ↄouenienẽ

P fetoꝛẽ candele extincte detractio figurat᷑. Nam ſicut feto
inflat coloꝛem pallidũ ghat caput debilitat. ß a affluxũ reu
matici humoꝛis ꝓuocat vt dicit philo · in probleu · ſic reuera
ip̃a detractio coda humana inflat tumoe ire a ſupbie men
tem detrahentis pallidam efficit palloꝛe moꝛtis carnis a ami
me ratiõem qᷓ eſt caput hominis debilitat · ſy & effluxũ reu/
matici ſermonis immundi ſeu maledi ctionis Puocat · fetũ · i.
conſenſum interioꝛis hoĩs occidit et perimit. Et tunc axplice
tur ſic. Detractio itaq; detractoris ſiia malicia conſenſum

ſepe atq; interioꝛem noſtrum honñe; pPerimit. oocidit C

PPhpilo in li ꝓbleu · Qui retinent flatum nec expir ant alte ſa
liunt agileſq; effecti · Per due datur intelligi ꝙ qui flatum
ſuum a verbo detractioms retinẽt & conſtringunt nec emit
tunt altius ad contẽplanda celeſtia ſe extollunt D Vſi
dorus in hiſtoꝛijs naturalibus.upus quidem ſuo anheli

tu homini aſpicienti raucedinẽ inducit · quod cõtingit ex in

digeſtiõe & putrefactiõe cibi interioꝛis ipius lupi Sed tũc
P lupum intelligimus detractor Nam ſicut lupus dupli⸗
citer ſe oſtendit eis qui nitit anialia fallere· vizʒ ſub viridibo
frondibo. a veluti ſit motuus vt recitat ambroſius in exa.
meron li· vi. Sic nimirũ detractio dupliciter in dolo ſe occul
tat ad demoliendam famã hominis a honoꝛẽ viʒ ſub viridi⸗/
bus frondibus allieien tium dulciumcq; verborũ e ſub ſila
tione oñdendi ſ. mortuum in val dum infrmu . Sed tunc
P anhelitum ipᷣa damnmabilis detractio figura? Aazʒ ſicut

.

anhelitus animalis non poteſt videri niſi in frigoꝛe teſtãte

pPhiloſopho in ꝓbleu ſic ip̃ᷣa detractio nec aſpicicit᷑ nec ſen⸗
titur niſi in frigoꝛe tribulationis cũ ille cui detrahitur p fri
goea doli ac fraudis moleſtatur Et tunc applicetur ſic. De
tractoꝛ itaq; ſua detractione raucedinẽ verbi a doloꝛem anĩ
infert homĩ contra honoem cuiuſlibet moliendo Cetera re
quire de adulatione. ¶ De dilectione
Ommentatoꝛ ſuꝑ de plantis ari po. ↄuerſa ad ſolem
rubeſcuntſic coda bumana applicata ꝓ dilecõem
xp̃o ſoli iuſticie. mox rubeſcũt rubore dilectiõis di⸗
uie B Comentatos ſʒ. methe. Ros ergo cadẽs in calidã

regiõez ip̃aʒ apit infundit fertilem & facit · ſi vo ceciderit
in terrã frigidã otinuo fertit in pruinã a i pam terrã opit a

oſtringit. in fecundãq; a inſertilem ipᷣam reddit ſic verbum
dei cadens in terram in dei dilectiõe calidam a frigidã mox

Titulus xlz
ipßam apit ad ſumendã celeſtem influentiam infundit per
gratiam diuinam 2 fertilem in diuino oꝑe efficit a fecundã
verbũu aũt cadens in terrã coꝛdis in dileétione dei penit? fri
gefactam· continuo vertitur in pruinã. id ẽ in ꝓpetuã hoĩs
Damnationẽ pariter a vindictãa Q Theophilus in breui
atio diuerſarũ artiũ Omia metalla argento a auro 9 mixta
magis ſolito ſonoꝛa efficiunt᷑ a acuta hoc apparet in cimbalł
E& in campanis. Sic reuera cuncta coꝛda hoĩm argẽto gfecta
mũidicie puritatis auroq; onata dulcediĩs dei feliciſſime
ac caritat? ſonoa & delectabilia fiunt in aurio ſumme ma

ieſtatis D Albertus incõmẽto tercij methe· Quãto cla,/
rius aliquis ardet ignis tantomagis fumo ſeu reſolutione

fumoſa caret. Nam ſicut ignis cum flammam ſuam nõ pĩ

ſurſum iacere continuo ſuffocat᷑ ſic mens humana cũ flam/
mam ſuã verſus celũ dirigere non poterit ↄtinuo in ſeipſa

extinguitur in ſuo lummne penitus ſuffocat᷑ Applicetur ſie

Quanto clarius mens humana in dei arſerit dilectiõe tanto
magis carebit fumo cupiditatis praue a carnalis concupi
ſcentie E Cõmentatoꝛ theꝰ. ſuper z· de anima. Ea ergo
copora que in nocte lucent ſi aliquo hiimoe humectata fu
erint ſine tadu humido amplius nõ lucebũtqᷓ etiam mag?

lucẽt tem pe frigido hy emali quã eſtiuali. Sic reuera coꝛda
humana in dei dilechone lucentia ſi aliquo vicio fuerĩt hu
mectata amplius niſi miraculoſe reformata im ppetuũ non

lucebunt E Calcidius ſuꝑ thime platonis. Ignis quii

dem mullus arderẽ poſſet niſi aerem ſibi vicinum attraherz

2 vniret Ignis nanqʒ attractiuus eſt aeris qui ſibi proximꝰ
eſt Quius ſignum eſtquia vbi aer non eſt vel vbi exire vł

intrare non poteſt ibi nullus ignis eſt . Sic itaq; nullus hõ
in dei dilectione eſtuãte ardere poſſet niſi proximum ſuum

vinculo dilectionis mutue 2 amoi

kabius in theoꝛica planetarũ & ptolomeus almageſti rto ·

impoſſibile eit ſolem lucere verſus terrã quin etiam luceat

„

verſus celum neq; lucere poterit verſus celum quin verſus
terram. Secus eſt aũt hoc de luna que lueet verſus terram·
minime vero verſus celum. Sic reuera impoſſibile eſt ho⸗

minem poſſe vere a perſecte diligere ipſum deum vel dile⸗
ction em lucere poſſe ipi deo:niſi etiam di
vel ꝓ dilectionẽ luceat ippi proximo ſ nec econuerſo
Auctoꝛ ota radix atʒ füdamẽtũ alicꝰ? hèbe ferit᷑ vſus iram·

S ſibi aitraheret vnirz
ipᷣm vt ſe in dño perfecte & diligenter amaret G Ala⸗

ligat proximum·

ſtil
ſſos
ec⸗ 7
umnfi⸗
ligen⸗
Cerſim
lsint
ſnper
inauan
tteit
kumd
tune ſe
lents
lgnise
whiiß
Chlttn
non
nn Dn
Vnflertn
to terco
fleitat
lherteree
etlusterr
corn
ſbide
gnaerit
effuder
kis Tan
ad ſem
wti⸗ mae
Cale qun
dus q 8
eceal

Cpamd

ehinn
ſenpir
fu dile
ſſieit e
Menn 4t
Wlis t.
miem

ſclech
ummen
Qund
roltee
nuntͤi
naci ſun
on ſy⸗
planrie

etune

Gunpi
biegd
nmm

mnug

α
erithu
arn
gigu
anben
geumn,
bieint
nulusts
num ſun
teuni,
1A
mnlcent
nwelis
stermm⸗
N.
v

.

Titulus xxxxi ·
ſed flos fructibuſq; herbe feruntur verſus celum. Sic reria
ꝓfecta vera dei dilectio totam ſuam radicem æ fundamen
tum figit in terram id eſt in proximum ſuum vt ſe intime
diligendo · ſed florem atq; fructum erigit ad deum ipᷣm ſin-
ceriſſime diligendo· ⁊ ſuꝑ omnia appetendo I¶ Theoaphi⸗
lus in breuiario diuerſarum artium Qunq; aliquis oleum
ſumpſerit ad os ſecure ⁊a ſine omni timoꝛe ad horam immè
gi poterit ipis aquis Cuius ratio eſt quia oleum emiſſum
in aquã ipam continuo diuidit vt homo ſufficienter reſpi⸗
rare intra aquã poſſit. Applicetur ſic. Qunq; ergo aliquis o
leum diuina dilectionis ad os ſumpſerit mentis continuo
tunc ſecure mergi ſe poterit aquis mundani naufragij 4 fal
lentis K Philoſophus in libro tercio de celo a mundo-
Ignis coꝛporalis tripliciter extingiiitur viʒ aut in ſeipo · cũ
viʒ ip̃i igni meatria cõbuſtibilis nõ fuerit mĩſtrata a a ſuio
conttario puta a frigido ab aqua. Sic per omnem mo dũ
dei dilectio tripliciter extinguitur in mente deſideriocq; hu/
mano. Primo in ſeipo quando valet materia. id eſt ocaſio
non fuerit miniſtrata ſecundo a ſuo contrario · id eſt a pec/
cato· tercio ab aqua carnalis voluptatis a concupiſcentie
ſeu felicitatis affluentieq; mundane Commentaton
ſuper tercio metheroꝛum. Cuncq; ipa mibes fulmen iacerit
verſus terram ſolam tempeſtates illo anno peſteq; varie o
rient cum vero nubes aliqua fulmen impuluerit in nubem
ſibi opoſitam: cõſtat quia illo anno fertilitas & ſanitas ma
gna erit Sic reuera ciim homines totam ſuam dilectionem
effuderint ad terrena conſtat quod periculum tunc coꝛpo/
ris æ anime committatur Cum vero homines dilectionem
ad ſe mutuo iecerint homo quoq; proximum ſuum igne
dilectionis fouerit· conſtat quia tunc ſanitas mentis & cor
poris magna erit. M Ariſtotiles libro probleumatuz
Caloꝛ quidem naturalis in humano exiſtens coꝛpore vali⸗
dus atq; fotis vitam efficit diuturnam. Quiꝰ cauſa eſt ꝗqa
viuere calidum eſt a primum 2a principaleq; viuendi prin/

cipium conſiſtit in calido naturali Sic dilectio dei vera a p

fecta in humano exiſtens pectoe vitam ſiiam efficit virtute
ſempiternam N Conſtantius libro tercio. Deſiderium
ſeu dilectio vehemens coporalis quatuoe effectus in coꝛ pe
efficit && relinquit. Coꝛpꝰ nanq; debilitat. palloꝛem generat
extenuat exſicat· Sic per omnem modum dilectio ſpiri⸗
tualis qᷓtuoꝛ in humana mente relĩiquit effeétꝰ. Primo ipᷣm
hominem quantũ ad carnales actus debilitat. ſecundo ip̃m

Tit ulus cxrexxi .
hominem quantum ad mundana pallificat a denigrat tcio
extenuat ip̃ᷣm a ſcelere. quarto deſiœat ab huoe omnis pra
uitatis malicie. O Auicenna libro medicinalium vi.

Securius a ſanius eſt habere caloꝛem vehementem intrinſe

cus q& extrinſecus Et ideo ait philoſophus in ꝓbleu. Tegẽ
dum valde eſt eſtiuo tempore ipᷣm copus veſtibus coope
riendum: quia caloꝛ intenſus extrinſcus magis coꝛrumpit
ſubſtantiam Sic ſanioꝛ itaq; a ſalubrioꝛ in infinitum eſt illa
que intrinſecus eſt dilectio puta dilectio dei a proximi q̃m
ea que extrinſecus ẽ puta dilectio mundi ipius P Ppbi
loſophus in probleumatibus. Quando quid venenoſum ĩ
ignem mittitur continuo inde reſilire videtur. Cuius quidẽ
effedus talis ratio a philoſopho aſſignatur Dicit enim ve⸗
nenum naturaliter igni contrariari quapropter ipe ignis
venenum iniectum eicit a cxpellit Per hec datur intelligi ꝙ

nichil venenoſitatis ſeu ſceleris aut peccati ĩ igne diuĩie dile

Ctionis eſſe poteſt.niſi aut ip̃a dilectio extĩguatur aut ipᷣm

peccatum venenum peccati & ſceleris expellatur q Cõ

mentatoe ſuper tercio de celo ⁊ mundo. Excolliſione ad ſe
inuicem duoꝛum cœporum elicitur ip̃e ignis ſicut excon⸗
cuſſio duoꝛum lapidunu ex concuſſiõe ventoꝛum ſibi ob

uiantium elicitur ignis. Per que datur intelligi· ꝙ; ex pia

fraternaqʒ; colliſione inter ſe mutuo proximoeum elicitur

ipe ignis id eſt amo diuinorum: R CQonſtantinus li⸗
bro de mel. In eſtate quidem ſumme valet colerica coꝛpora
immergi aque frigide quia ꝓhiloſophus dicit in probleu
matibus· ꝙ& in eſtate copora humana valide ſunt aperta. a
pertis autem copoꝛibus dulcius quod in copore fuerit

euapoꝛatur penitus τ exalat euaporãte autem hu mido coꝛ

poris dulcioꝛi ſuperuincit mox colera: ſuperuincente autẽ
colera ſeu colerico humoee febres accidunt per acute. Ap⸗
plicetur ſic In preſenti itaq; vita ſumme valet coꝛda huma

na immergi diledtioni dei amoꝛi vt ſupra. S Auicen
na libro diluuioꝛum quarto. Videmus auũt vt frequenter
nocturno tempoꝛe ignem efflãmari de terra in calida regi

one: maxime quidem circa patibla cimiteriaq; loca vat
loſa Ratio huius hm auicennam vbi ſupra- loca etenim il/
la in quibus humana aut ſuſpendũtur aut ſepeliunt᷑ copꝑa
maxĩe valloſa loca viſcoſa ſunt ꝓpt᷑ latitacõz coꝛpũ putri
doꝛꝝ loca aut viſcoſa pĩguia a cœru. valde diurno tpe inflã

—

mãt᷑ nocte aut ſu ꝑueniete efflãmat᷑ ignis ĩ tli vceptꝰ viſcoſa

Ctuln

guteria
cton
ſbula
ſudorl
nitur ep
gitune
dotanton
edamma
crasinc⸗
Potusan
no indie
cta deſn
zutemt
nisſtige
leratan
obb
senimel
foſnimd
nrsdi
bilterirt
Ncvun
ſopeoten
dolnsfuett
neben

UNilun

ardinnt
Onis chni
niahumſihe
Upedbbis

iituins
udhſrun

cuipen
gradiend
icbus
pus ſe⸗
Ndidie
Uetioner
lumndin

ten⸗
Pekttr
mnipr⸗
lmt.
mmitne
Warl
h⸗ w
onn
mntumgti
ſprornin
s
9Wi
Ounsqe
ſatenine⸗

prieen

nenelge
meduie
Mautiyn
ln de.
ſan nn⸗

mun ſchiob

1gepi

n dotut
untousl⸗
neacnprn
inprben
intapet
artutt
jbumt
inemteat
mmdy
utuma
lucen
tequenter
Adateg
4 oen N
Cmmmn
luniap
nginien
. ie nſtä

4 ole

Titulus xrxxxj

materia atq; terra. Per hoc datur intelligi. q; ignis diuine
dilectionis nocte preſentis vite maxime teperitur circa pa
tibula cimiteriaq; ac loca valloſa doloꝛis meroeis Pumiliſ⸗
TPhiloſophus in probleumatibus Quantomagis
ſudor abſtergitur a ſudante copore. tantomagis ſudor cer/
nitur expicare Sic reuera per omnem modum quantoma⸗
gis ip̃a mentis dilectio abſtergitur ad pꝛoximum defluen
do. tantomagis ipᷣa dilectio moe ſudoris augmentatur ac
inflammatur in code in animoq; humano. V Vpo/
cras in epichimijs.· Omnis qundẽ appetitus cibi illiciti atq;
potus aut moetem in proximo aut febrem ĩ copore huma/
no indicat dominari. Nunquam enim humana natura illi/
cita deſiderat.niſi dum in ſua oberrauerit actione oberrante
autem natura conſequitur ipſa febris Applicetur ſic. Om/
nis itac; dilectio hominis illicita catnalis motem eterna/
lemaut anime febrem inctirabilem indicat im minere X
Philoſophus in libro probleumatum. Os quidem in cun⸗
ctis animalibus non exſiccatur nullatenus. Sic os coꝛdis
noſtri nullatenus debet exſicari ab humoe dilectionis a a/
moꝛis diuini:quamobrem brutis animalibus illud rationa
biliter ineſſe oſtenditur in quibus os mentis quo dei dulce/
do deguſtatur & dilectio exſiccatur· V Areſtotiles in
libro probleumatum Panis ſiœus aſſus quantumcimcʒ
durus fuerit nichilomimis tamen a caloze continuo hume/
clatur. Per que datur intelligi ꝙ coꝛ humanum quantum/
cunq; ſiccum rigidumq; a durum fuerit· mox tamen cum
caloꝛe diinne dilectionis incaliierit in Pumoee diuine dulce⸗
dinis reſoluitur 2 liqueſcit Z Philoſopbus in vi ani/
malium libro Extinguitur autem penitus caloꝛ naturalis ĩ
illis hominibus qui aut colobio priuati fuerint manibus
aut pedibus Quius cauſa ſtat in hoc quia in abſciſiõe ma

nus alicuius aut pedis totus ſanguis in quo caloꝛ natura⸗
lis conſeruatur totus a coꝛpore emanauit. Per hoc datur in
telligi. ꝙ totus caloꝛ diuine dilectionis extinguitur in his

qui priuati fuerint manibus bene operandi ⁊ pedibus recte
gradiendi Na Tharentinus archita in tradatu de ef⸗
fectibus in natura. Ex deſiderio quidem vehementi palleſcit
copus ſed rubent oculi. Per que datur intelligi ꝙ; ex valli /
da dei dilectione palleſcit ipſe homo a hoc quantum ad ab
negationem mundanoꝛum. rubeſcunt mentis oculi quan /

tum ad intellectus illuminationẽ. Ba Plinius de ſeptẽ

Titulus “ xIj

mirabilibo mundi Bepiuntur quidem lapides precioſi qui
in tenebris quendam fulgozem a radium emittere compro
banturqui etiam ſi igniti fuerint amplius non lucebunt
ſed a omnes lapides a gemme per ignitionem ſua oꝛbãtur
efficatia a virtute. Per iſta autẽ datur intelligi: ꝙ coꝛda hu/
mana gemmis ac precioſis lapidibꝰ comparata deo ſuo „
lumen cognitionis lucentia Cunq; ergo coꝛda humana illi
cite dilectionis & carnalis accenſa fuerint a ignita ampliꝰ
non lucebunt. Sed & omnes mens humana per ignitionez
concupiſcentie a libidinis ſua oꝛbatur interna efficatia a v/
tute CQa Vpocras in prenoſticis. Homines itaq; in in⸗
firmitate poſiti ſi puncturas non ſenſerint in manibus aut
in pedibus continuo moꝛiuntur vt ait etiam Galiemus Ra⸗
tionem huius aſſignat pᷣs in probleii dicens Quia temꝑe

moꝛtis tota ſcintilla vite confugit ad interioza & ſic totus

Homo exterius quaſi moꝛtuus ſit nichil ſentit. Et tunc ap/
plicetur ſic. Illi itaq; Homines qui dilectionis diuine punctu
ram no n ſenſerint infallibiliter in mente & in copore moꝛi/

entur D a Cõmentato ſup methe· Quncq; noctis in

tempe riibuerit ſpuma maris. mox ſerenitas conſequetur.

Per ſpumam intelligitur ipe hHomo.Nam ſicut ſpuma citi

us liqueſcit in terra ꝙ& in aqua ſicut dicit pphᷣus in probleu

ſic homo citius labitur reſoluiturq; in moꝛtem in terra ſe⸗

curitatis qᷓm in aqua periculi à mortis Sed tunc per ſereni⸗

tatem temporalem perpetue vite eterne ſerenitas figuratur

Nam ſicut in ſerenitate temporali hec quatuos ſunt reper⸗
ta. videlicet lucis copia:caloꝛis habũdantia: animalium mo
tus:auium garritus. vt recitat Solinus libro rerum. Sic ni /
mirum per omnia in ſerenitate vite perpetue hec quatuoæ

ſunt comperta- videlicet lucis viſioniſq; beate copia diuine

catitatis Pabundantia- motus ſedulus atq; frequens ipius
mentis in deum vox laudis ſeu garritus angeloꝛum ho
minum beatorum. Et tũc applicetur ſic. Cunq; itaq; homo
in nocte huius vite in dei rubuerit dilectione mox ſeremtas
conſequetur vite ſempiterne. B
¶ De dulcedine.
Titulus xXlij

eſtotiles in libro probleu· Omis liquoꝛ amarꝰ
accetoſus ſi ĩ vaſe calido recondat᷑ in dulcedĩem cõ /

7

utatur ꝗa amaritudo cauſat᷑ ex indigeſtiõe huĩdi

ſtuiu
god ſt
lediun
tach
laepton
ſuguen
2duenet
panmen
glerti
eſeani
l 1o
ſcarara
Piobpb
Atacre
coch
4Crtrr
tune ep
1henrent
Poutcen
nasantia
ſtonnisi
Cumgeccl.
Ctectd

ler dulci
lcin do
Me wner
Apacen

excelern
mantur

Perrun

queſet

copor

ntellgit
nnaleoq
Womer
iclas
dalte
tifevun
dicina
dulced
gutem
Uitun

..—

wqi
muanpto
Nludur
hnutön
taumſen
dabunmn

lntumg

1
*
4

igiihn
macketng
umesugnn
inmanbigu
nCieneh
nunm
N Eſettt
tibttnr
8dune oncc
nanprem
ingrochs i
Corithen,
Ur ſoumuett
sinprobei⸗
ninteraſe⸗

eaſeren⸗

as ſeunt
uaſuntten⸗
Mumalumm
rrum deii
eber gumn
vuvpudinne
mlusſll
Aiumah
glag homno

ſrento

vmtt! 3

„

lenim
gtiebuid

Titulus xlij
quod in copore reperitur caloe autem digeſtiuus eſt cauſa
dulcedinis quia illud Galieni ſecretorum ſuioum li. Dulce
do itaq; omnis dulcoxis liquoris pariter Humoꝛis ex ca⸗
loꝛe prouenit digerẽte Applicetur ſic. Omnis itaqʒ aftlictio
ſeu queuis coæporalis paſſio que coꝛdi in amoe dei feruido

aduenerit in dulcedinem protinus commutatur B Io⸗

hannicius yzʒagoge?· Omnis duilcedo ebriis ſaciatis a lan-
guentibus amareſcit. Sic omnis dulcedo ſpiritualis amara

— .

eſſe videtu his qui in huius mundi voluptatibus inebrian

*

tur. a his qui locupletudine mundana ac vana affluentia

*

ſaciantur a qui languoe ſpiritualiter infirmantur. C
Philoſophus in libro probleumatum Poſt amarum cibũ

aut acetoſum potio que conuenienter dulcio apparebit Ra

cio eſt· quia obiecta ſenſuum immediate ſe modo oppoſito

à contrario conſequentia magis agunt in ipſos ſenſus. Et

tunc applicetur ſic. Poſt amaritudinem ergo confeſſionis

2a penitentie dulciſſima quidem aꝓparebit potio celeſtis gra
tie dulcediniſq; diu’ſñe D Amphites libro tercio de ſen /
tencijs antiquorum. In vaſis argenteis atc; aureis dulce/
ſcit omnis liquoꝛ. Sic in vaſis/ id eſt in coꝛ dibus deputatis
& amore celico inflammatis magis dulceſcit liquoꝛ celeſtis
gratie et dulcoꝛis Areſtotiles libro probleumatum Excel⸗

lenter dulcia amara eſſe videntur. Ratio eſt quia excellentt
dulcia obſtupefaciunt ipſum ſenſum ex quo quidem ſtu⸗

pore amaritudo quedam excellenter dulcibus ineſſe vider·

Applicetur ſic. Ipſa ergo celeſtia a diuina mœe liquorum

excellenter dulcium peccatrici anime amara æ inſipida eſti

mantur. E Commentatoꝛ auerrois ſuper. metherozycr
ERerrum extinctum in melle mollificatur valde citius li⸗

queſcit in igne· Ratio:quia que vehementer dulcia fuerint

coꝛpora dura a compacta liquefaciunt valde. Per ferrum
intelligitur coꝛ; huimanum quia ſicut ferrum inflammatuzʒ

maleoq; cõcuſſſum igneas ſcintillas emittit · ſic coꝛ hominis
vehementer in dei caritate inflammatum igneas flammaſq;
ſcintillas emittit dileétionis dei & proximi. Per mel celeſtis
dulcedo figuratur. Naʒ ſicut mel languidis a infirmis mor
tiferum eſt. ſanis autem fotibus ipᷣm mel eſt valida me/
dicina. vt dicit Galiemis libro ſecretorum primo. Sic ipſa
dulcedo celeſtis infirmis et peccatoꝛibus mortifera eſt ſanis
autem a redcte viuentibus ſumma exiſtit anime medicina
Et tunc applicet᷑ ſic. Coꝛ itaq; humanũ diuinitꝰ mollificat.

Titulus xlij.
E celeſtibuſq; adaptatur dum celeſti dulcedini mentaliter im
plicatur G Conſtantinus libro medicĩalium ſexto Ve du
neunum quidem dum bibitur dulce eſ ti matur.poſtmodum ac
aut nimium amareſcit. Cuius cauſa eſt/quia lingua inſeca 2
omnem liquoem quantumcunq; amarum dulcem guſlii “ u
repreſentat vtpote acetoſum amarum:quia lingua vene⸗ QKo
no ſcĩditur a inficitur. Applicetur ſic. Peccatum itaq; dum tur
in preſenti bibitur diileiſſimim eſtimatur poſtmodum vo Ua
moꝛtis in tempore amariſſimum ſencietur EH Philoſo/ he
phus in libro probleumatum Nultis quidem modis lacrxi (e
me oriuntur·quandoq; enim a doloe· quandoc; a languo / WK
re quandoq; a dei amoe· quandocq; a fumo·quandoq; ab a nd
ſpedu ſolis. quandoq; a puilueris aſperſione: a hee omnes dc
4 ſunt amare. Ille autem lacrime que a vento a a fcigœe te, . deu
3 ſoluuntur ſunt dulces. Per predictas cauſas lacrimarum. u
fatigatio mundana figuratur ſed peruentum celeſtis viſita m
tio figuratur. Nam ſicut vẽtus licet ſit frigidus a bumidꝰ dͤce
4 naturaliter tamen exſiccat et inflammat. vt dicit philoſo / Mmal
phus in tercio metheroꝛum Sic celeſtis viſitatio qua dueus tliu⸗
animam hic in preſenti conſolatur exſiœat aquas omis ad / inmmn
uerſitatis.a inflammat ignem diuine caritatis. Et tunc ap-⸗ nuſa,
35 plicetur ſic. Inter lacrimas itaq; quibo humana fragilitas ntte
fatigatur ille que ex diuina viſitatione proueniunt lacrime undd
4 oſtenduntur eſſe dulciſſume ¶ AKreſtotiles in tercio me uuutadn
e theroꝛ um Aqua maris ſalſa atq; amara eſt aqua autẽ que Ettin
8 an littoꝛe eſ magis dulcis. Sic aqua celeſtis gratie ſeu tri⸗ S= onte
bulationis aduerſitatiſq; mundane magis quidem dulce⸗ d
ſcit homini exiſtenti in litto'e ſanctitatis a ſecuritatis vite nganit
amareſcit autem in mari huius ſeculi ſeu vanitatis mũda/ ktetg,
ne K Egidius in thimeo. Dulcedo coporalis cundta manan
attrahit copora tam animata qm inanimata. Per que da⸗ t ſun
tur intelligi· ꝙ; ille eſt om ni creatura tam animata qm ina/ duloſcun
nimata deterioꝛ: qui illa ineffabili dei dulcedine attradäus. danmftus
non fuerit in hac vita⸗· I, Theophilus in tractatu di⸗ * Kunina
uerſariim artium. Omne qiuidem metallum auro aut argẽ NN
to mixtum dulcioꝛem efficit ſonum. Quamobrem ait etiam Cece
Siluetus. Coede auree a argentee dulciſſime ſunt. maxime ſiae
autem ſi bene tenſe fuerint· aut ſi ipᷣm metallum in aere pe⸗ meta
penderit. Sic coꝛ humanum ſonum mentis in auribus dei Der
dulcioꝛem efficit cunm⸗ decoꝛatum fuerit auro caritatis a pe⸗ veypert
penderit ĩ aere pure ↄtẽplacõis Vpocras ĩ epichimis taecyn

Nleſn
Grlund
rtphlo
Nqus dus
Soins ed
nte.
Afegits
ntlacnine,
tercio me
e

We ſen N⸗

dendub⸗
Uritats iie
ſtans nüd
raiscunc
Drarn
uämau/
mudus.
ti di⸗
hatatge
ſateran
t manne
inaeep⸗
Urbe
ut⸗
Mins

Titulus rrxrxilij
Omnis liquoꝛ accetoſus e amarus cum calefactus fuerit
dulcioꝛ apparebit. Vnde a acetum calefectione potabile fit.

ſ̃die 2 fructus amari igne excocti eſibiles fiũt extunc atq; dul

ces. Sic omnis paſſio a afflictio mundana caloꝛe diuine dile
ctionis temporata calefacta dulcis deuoto animo eſtima
tur N Alphorabius in tractatu de mixtibilibus mix
tis dicit· plures dulcedines ſimul mixte cõtinuo amareſcũt
per que datur intelligi. ꝙ plures dulcedines videlicet dul⸗
cedo coꝛporalis a dulcedo celeſtis ſimul commixte in huma
no code. mox amareſcunt id eſt amaritudinem contrabunt
anime atq; carnis. O Conſtantinus libro de ypotum /
driaca paſſione. Dulceſcente lingua omne quod a lingua
deguſtatum fuerit ſapit a dulceſcit· amara autem lingua
coſericoq; humoae infecta omnia que deguſtauerit acetoſa
eſtimat a amara Quius cauſam aſſignat auerrois ſuper ter
cio de anima dicẽs. q obiecta ſenſuum ſuas qualitates nõ
oſtendunt niſi qualificante ſeipſo ſenſu. Sic itaqʒ dulceſcen
te lingua ſeu guſtu ipius mẽtis per internam mentis diſpo /
ſitionem mox omnia que circa hominem contingere poſſũt

aduerſa pro criſti nomine ſapiunt dulceſcunt P Cô

mentatoꝛ ſuper libro de plantis ateſtotilis. Poma quidem
manibus contrecta que antea amara fuerant continuo ſa/
piunt a dulceſcunt. Cuius cauſam aſſignat in hunc modũ
Dicit enim ꝙ manus calide ſint: ſi non calide ſint tamen
ex contrectione ſeu motione incaleſcunt caloꝛ autem dige/
rit · digeſtio autem dulcedinem efficit. teſtante auicenna qui
ait. ꝙ dulcedo omnis ex digeſtione humiditatis que in coꝛ⸗
pore eſt gignitur a cauſatur Applicetur ſic. Coꝛda itaq; hu
mana manibus virtuoſorum atq; bonoꝛum operum contre

ctata . ſuauitate interne delectationis deo a ſibi ſapiunt
dulceſeunt q Solinus libro rerum. Reperti ſunt qui/

dam fruétus qui propter ſuam nimiam dulcedinem a mii /

lo animalium poterant mãducari. Et ratio huius eſt.quia

vt ait Galienus libro octauo medicĩalium. Excellenter dul
cia inflationem lingue faciunt lingua autem inflata diuer /
ſiſq; humoꝛibus puta humido ſaliuali a⁊ humido cibali tu⸗
mefacta in actu guſtandi errat obiecto dulcedinis a ſapor?

Per que datur intelligi ꝙ quidam ſunt celeſtis vite fructꝰ

reperti a dulcoꝛis. quos nullum humanoum cordium in
hac vita percipere potuit mmio pre dulcoꝛe R Com/
mentatoꝛ in tercio metherorum dicit. Aqua ergo amara a

AXXclliy
ſalſa dulceſcit quincq; modis. Primo per cereum vas ꝑ tri /
duum diſtillata vt dicit philoſophus ibidem. Secundo per
intincturam immiſſuramq; lapidis criſtalli ſeu pulueris
criſtallini teſtante theophilo. Tercio per immiſſionem ali/
cuius coꝛij pellis teſtante Galieno ſecretoꝛe ſuorum libro-
quarto per immiſſionem lapidis igniti vt dicit Auicenna
libro mineralium Quinto modo per vehementem ſolis de⸗
ſiccationem·. ſecundũ philoſophum in probleu: Sic reuera
aqua acetoſa & amara mundane tribulatõis dulceſcit quĩ
q; modis homini. Primo quidem per vas cereum dominice
paſſionis:· per criſtallinum lapidem lucide cognitionis ꝑ im
miſſionem lapidis id eſt memoꝛiã ſaluatoꝛis ꝑ pellem moꝛ⸗
ticine humilitatis & per ſiccationem ꝓppetue caritatis S
Fuax in tractatu euentuum in natura. Quecunq; copora
bhabuerint odorem valde dulcem ipᷣa in ſe amara ſenciũtur
Sed tunc per odorem ip̃a ſama figuratur. Nam ſicut odor

Titulus

.

Habet ex natura ledere ipᷣm caput · ſicut a ipᷣe fetoꝛ teſtante

yſidero in hiſtoꝛijs naturalibus. Sic nimirum ipa fama val
de habet immutare ipm caput hominis· id eſt intenſionem
atc; conſenſum rationis. Et tumc applicetur ſic. Coꝛda itacq;
illa quoꝛum fama dulcis delectabiliſq; oſtenditur amara in
ſe eſſe nimium comprobatur. I AKuicenna libro vnj.

Rulla eſt tanta amaritudo cuiuſcunq; coꝛporis que aut nõ

dulcedine permutetur aut in ſua acerbitate temperetur per
ignis vehementia a caloeis ſic nulla itaq; tanta amaritudo
eſt anime ſeu moleſtia huius vite que nõ igne diuine amo/

ris aut temperetur aut in dulcoꝛem penitus permutetur

V OConſtantinus libro octauo medici. Dulcedo vna ore

aſſumpta aliam ſuꝑuenientem dulcedinem in aliqualem

amaritudinem ſeu acerbitatem permutat Per hec datur in
telligi· ꝙ dulcedo vna fugat repellit alia m. Dulcedo nãq;
celeſtisdulcedinem mundanam in amaritudinem ↄmutat

dulcedoq; mundana dulcedinem diuinam inſipidam atq3h
amaram humano coꝛdi efficit. X Philoſophꝰ in ſexto
animalium libro Omnes quidem piſces naturaliter contra
aquas ſurſum tendunt· dulcedinemq; oꝛigims principij q;

aquarum appetentes · in eo etenim loco vbi aqua ſcatuerit
dDulciſſima foe oſtenditur. Sic homines itaq; moꝛe piſciuz
exemplo iugiter ſue mentis aſcenſu appetere debent dul⸗
coꝛem celeſtis beatitudinis a ſaporem V Ambroſuis in
gxameron libro vnj. Dulce valde eſtimat ip̃e canis lingere

No
vtl⸗

nhoe
d
nife⸗
biot
rim
ne⸗
epe
ſoeun
lbinte
ot
lleis
ke
ape
tp
dane

. mip,

perli
uice
lanto.
moun
ung
wrdi
tune
Asat⸗
nod
G
loꝛ⸗
lor

cre

ptri
Nwer
lurs
nir

ionnn

ſebunr
Nita
dunine
iöprn
lemme
9
cor
nelütt
t 0r
eſtante
maval
ſonem
N
Amarain
broynr

Alt no

der
naride
mean
uttetut
doae⸗
igulen
NtE/
wrij
nuen
41 149
cort
Nprgg
tuen
l
Moin
ſgere

Tiulus xxxxiij
vulnera putrida ſangumẽq; a ranas. Sic dulce videtur pec/
catoꝛi lingere vulnera meretricum luxurioſa:ſanguĩe: pecca
torum a ranas detrahentium. YU;

Mbroſius in examerõ libro octauo Aranea aggre
gat ſibi muſcas ſemetip̃am euiſcerandoadeo ꝙ; im
poſterum effuſis intimis ſuis moꝛitur deſiccata Per

que datur intelligi ꝙ peceatoꝛ homo aggregat ſibi diuicias

in hoc mundo ſe totaliter euiſcerando & miſerabiliter cruci
ando· vltĩo vero inſperate in celeſti roꝛe ẽ dulcedine ab om
ni fruétu celeſtis patrie pemtus arefadus B Solinus li
bro rerum Ericius aggregare aſſeritur ſibi poma ſe circat᷑
ram voliitando pariter a rotandovoluit enim ſe ſub arxbore
hinc ⁊ inde vt ſibi hoc modo poma valeant adherere. Sed

tunc per eritium auarus deſignatur. Nam ſicut eritius ſpi /

nis aculeiſq; plenus eſt habens roſtrum porci ſ a venatio/
nis in tempore maxime cruciat & ledit ipos canes vt refert
Areſtotiles in vi:animalium libro. Sic æ ip̃e homo auarus
aculeis plenus eſſe oſtẽditur omnium ſollicitudinum a do
loꝛis.roſtrum habet porci in verbis ſcurrilibus e mendoſis
&& predicationis temꝑe maxime ipᷣe auarus animum cruci
at pdicantis Sed tunc conuenienter per poma diuicie aQ mũ
dane delicie deſignantur. Nam ſicut poma dum dulceſcere
incipiunt mox ab arboꝛe ſua cadunt.vt ait cõ mentatoꝛ ſu⸗
per librum de plantis areſtotilis Sic per omnem modũ di⸗
uicie delicieq; mundane quantomagis dulceſcunt a ſapiũt
tanto citius hominem deſerunt a recedunt. Et ſicut ſucꝰ po
moꝛum oculos ledit a coꝛrumpit · vt dicit Bartholomeus in
prima ſua practicaſic dulcedo diuiciaxp. deliciarũq; huius
mundi maxime ledit et coꝛxumpit oculos coꝛdis noſtri Et
tunc axpplicetur ſic. Homo itaq; auarus aggregat ſibi diuici
as atq;ʒ delicias preſentis ſeculi ſe turpiter circa tèrena inco
moda voluntando ſe multis terrenis miſerijs implicando
QAmbroſius in exameron libro vii:. Perdix oliuioſa
ouozꝛum ſuoꝛum oblita oua ſibi aggregat aliena. Sic a ip
ſe homo ſue ſalutis ſuorumq; oblitus operum. Querit &
aggregat moꝛe perdicis merita a ſuffragia alioꝛuam. D

Titulus xxxxiiij
Plinius in ſpeculo naturali. Vrundo aggregat pulueres a
arenas humectatis alis. Nam cum nidum conſtruit alas ſii/ S
as humeſacit vt ſic humeétatis alis puluis adhereat. a ex
conſequenti mdum faciat. Per q& datur intelligi·q; homo
agregare ſibi debʒ ſacros meritoꝛios quoq; actus ad hoc vt
conſtruere valeat nidum in celeſtibus Pumectatis diuini⸗
tus alis noſtre intentionis affectus E Vſidoꝛus in hi
ſtorijs naturalibus Hozmica aggregata ſibi grana ſecat per
medium ne valeant pullulare. Sic a ip̃e homo aggregata
huius mundi bona timore dei debet diuidere & ſecare ne in fff,
code ſuo per amoꝛem vſumq; illicitum valeant pullulare. un
EFE Albertus ſuper tercio metherozꝛum. In profundis ad
locis Maris ſiue aquarum aliarum magis aggregantur ac
ciimuli arenarum. Sic per omnem modum in profundita⸗ enne
te pecati a ſceleris magis aggregari ſolent facultates terre / Kr
ne diuiciec; mundane.
¶ De amoꝛe mundi · ſ
Titulus xlnij- uun
Acrobius libro de ſomno Scipionis. Sic amanda uu
ſunt mundi optima vt ne virtus periclitetut copꝰ. um
ſii neceſſe eſt ignibus cõmedetur. Archita tharenti / u
nus. Terreamini mundi huius amatoes ad lamentabile vẽé/ La-
( bum pompegij moꝛientis. Magis inquit mundi amo me Akdc
teerret m ꝙ moꝛi me oportet. Oratius lebro Car. Oreſcit UINN
amoe mundi quantum peceunia creſcit. Non habet vnde ſu nlon

um paupertas paſcat amoꝛem-. Magiſter alanus de breui⸗
tate vite. Vbi foꝛtes vbi nobiles reges vbi & principes mun
di huius auidiſſuni amatozes omnes vna motis vmbra ob
texit ſed hoc omnium miſerabilius eſt:qd adhuc humana
fragilitas non hoꝛreſcit ¶ Beda in omelia ſuper Marcum
Saic amo huius mundi temperetur vt ſemper ille homo in ⸗
terioꝛ celeſtis occupetur. Sydonius · Heu quam amare de⸗
ſeritur ꝙ dulciter amabatur · a crudeliſſimo moꝛſu moꝛtis

vapulatqui mundi huius amantiſſima poſſidebat: Sardi / Bi
nus in oraculis demonum · Fallitur nimirum modo mmis e
miſerabili qui ſpem ponit in amoꝛe huius ſeculi Alſzuimis *
ad karilum. Magna creatori fit iniuria dum quis plus a⸗ mngel
mat mundana èm celeſlia. Didimus rex in epiſtola ad ale. twe

xandrum Non in bunc mundum venimus vt ſeculi amoæè

r
lere
ln
zet
tn
N
S dui:
duunh
niſrre,
cenn
kengen
tpohle
nprotun⸗
Botepzr

Drolree

lats

Scamnde
etut coy?
tharenti/
tablever

Nee

t

betrl

o deltn
enapes
tsnbu⸗
vehumm
Mum

etor n

mre de
umand
dn 80n

Titulus xliy xlvi
dedicemus ſ vt abiectis omnibus ad galaxie gaudia velo
citer properemus. dU

(¶ De amore ſui.

¶ Titulus xxxxv.

Vlius in rethorica Amantium ſe tota ſiint indicia
Varro in ſentẽcijs. Iniquiſſimum eſt publico o bo
no derelicto amare ſolum ſe. Valerius libro vi · Glo
i laudeq; digni qui apparuere reges principeſq; tè

rarum. qui tanto amoee iuſticie eſtuabant. ; ſibi proprijs
cum pe caſſent nullatenus parcere preſumebant ſ ſeipos in
mortis ſentenciam feriebant Saluſtius in tugurtino. Heu

fauent multi qui deteſtari ſe deberẽt. Gracianus in coꝛpore

iuris. Amatoꝛ rei ſingularis in cauſis non recipitur tanqm
teſtis. Tulius in philippica decima Impoſſibile eſ ꝙ amatoꝛ

ſui iuſticie metas non tranſcendat. Beda ſi uper lucam Hic
eſt amoe odinatus vt bonum ꝗqᷓmq; ſicut teipſum diligas te

bonum diligas te malum odias. Abßuinus. Hoc ab omni

homine iuſticia di uina exigit vt potius ſit amatoꝛ veritatis
⁊ iuſticie qm felicitatis ſue proprie. Macrobius. Cunq; ſu
Pernis gaudijs donati fuerit amatoꝛes boni publici tunc te

nebris inuoluentur penalibus ceci amatoꝛes ſui Iuuenalis.

Te quoq; contemptu adamare diuina memento. Prudenti
us de conflictu vicioꝛum a virtutum. Nam ſe ſiquis amat
omne quod eſt viciat. Galtherus in alexandro. Conditur
in lege ne quis ſibi det vel amet ſe.

¶ Audctoꝛitates. De amoxe dei.

¶ Titulus xlvi.
Regorius ſuper eʒechielem Anima ſine amoꝛe min
quã eſſe poteſt. aut enim ſupernis innittitur a vere
beata eſt aut vanis immergitur miſera ſemper ẽ
Fulgentius ſuꝑ quarto mithologiarum. Sileat omnis lin /
gua cadat amoꝛis miſterio omnis ratio humana nam veri

amois dulcoꝛ omnem guſtum exſuperat eoporalem a tã

angelicam quã humanam obruit rationem. Euſebius ĩ ſer

mone Veros xp̃i amicos nõ miracula ſi amoꝛis opa ꝓbãt.

— 2
. S
õ
S

Titulus “ xlvij.
Plato de immottalitate anime Si ſapiẽtie foꝛma oculis ma
terialibus vł conporalibus videri poſſet cůctos ad amoꝛem
ſui violenter traberet Gregoeius in moꝛalium Qui deum ve

re amat omia proſpera ac adu erſa equ ammiter portat Va

leriuis libro octauo Tanto amoe dyogenes ad celeſtia pre/

*⁹

nmma eſtuauit ꝙ mortem nequiens expectare coporalem ig⸗
ni ſe dedit precipitem · ſicq; ſpirit? eius pre amoꝛis deſiderio
exaltauit Hugo de ſancto victoꝛe. Tolle amoꝛem a nulla res

dulcis nulla pariterq; ſuauis eſt Auguſtinus. Ea vis amo /

ris eſt vt neceſſe ſit te talem eſſe quale eſ illud quod amas.

Hierommus i epiſtola Neceſſe foꝛtaſſe eſt vt interdũ amor
ei ſanctorum mentibus ſubtrabatur ne ineſtimabili amo
ris violentia vita hic preſens ſubito finiatur. Perſuis in am/
phitrione Infelix anima que non habet quod amet Oratiꝰ
libro epiſtolarum · Oderunt peccare mali foꝛmidine pene.

Oderunt peccare boni virtutis amœe· Proſper li · epigmatũ
mens nunòm poterit carnis compeſcere motus niſi fuerit
criſti ſemper amoe potata. Ambroſius in exameron Ad a /
mandum ſe omm tempore inuitat qui omni tempore bene /

ficia michi preſtat- Virgilius in enaydos libro quinto Re⸗
. P — . * „. . 6
gna ruunt poſſeſſa fluunt amoꝛ omma vincit. Remigius ſu/
per Marcum Bene quidem nec oculis vidit nec auris audi⸗

uit nec in coꝛ hominis aſcendit quantũ dulcedinis in amoe

dei preguſtent hic in preſenti· ſed ad plemim haurient ĩ fu

turo. Oroſius ſuper cantica:miroꝛ nimis cur deus feliſſimã
animam amoꝛe languid am carni tam duun deſinat immoꝛari

in quo iam ineſtimabili omnis voluptatis plenitudine tã
dulciter incipit delectari Socrates libro quarto de virtutuz

odine. Amant nos dij cum vVirtuti inſiſtimiis vicijs con⸗
trariamus. Prudentius de conflictu viciorum virtutum
Nagna cadunt odijs parua extolluntur amoꝛe. Anhhelmꝰ
in ſermone. O bone iheſu tibi adherere vita eterna eſt . ſepa /
rari a te moæs eterna eſt te amare neſcio quid dulciꝰ quid

melius eſt. Criſoſtimus in om elia. Sic electoꝛum amor /

ficit dum aduerſitatibus premitur ſicut ignis flatu premit

titur vt creſcat vnde extingin cernitur inde validiuis ro bo

ratur Bernbardus libro de conſider atione O duri obdu⸗/
rati filij adam quos non emollit tanta benignitas tanta flã
ma tam ingens ardor amoris tam vehemens amatoꝛ quii ꝙ
vilibus ſarciunculis tam precioſas res expendit Gregorius
in Regiſtro. Nunqm eſt amoꝛ dei otioſus · operatur enim

le
nunug
usli
enl
na
ſu
vb⸗
nis to
Plme
znoes
(A
sſun
M
pusl
aſtoe
keapp

L
ſee

bus.
trap
etiam
datuit⸗
n aan
laterr⸗
wha
per⸗
tato⸗
Oſis
turi
maio
isv

lvi
Moem
umnve
muy
Gn
Rlen
Ndr
Anlu
An o
wodeng
kedümm
nabli
fusinen
net Ornd
dine pen
pigmmati
iſtfuert
on. Ada
e bene,
de⸗
nigunsſun
utis audi⸗
Siamoe
iewifu
8Re⸗
awnS
wididinen
dewitt
welscnn
1Mrtuun
Nchl
ucli
legud

mnore

D Neennt
duste
rin
—h
nmgld
Genns
Grenn

.
4 2 .⸗
ä
„ .

Titulus xIvj xlvij
magna ſi eſt ſi autem oꝑari deſierit amoꝛ non eſt Auguſti/
nus libro quarto cõfeſſi. Memoꝛare ſuper te bone iheſu dul

cis ſuper mel cogitare de te plus quã cibus ſi uauis· loqui de
te plena tefectio noſce te perfecta dilectio amare te vita eter
na. BernHardꝰ in floꝛibus O bone iheſu quã benignus.quã
ſuauis quã dulcis quã amandus. quã amplectendus. quã
totus ammirabilis quã vere domine iheſu deſiderabilis· bea
tus homo qui te amat a expectat Auguſtinus ſuꝑ ps Auis

plumata leuio eſt quã ſi plumis careat · Sie ſiquis plumas
amoꝛis applicat iugum criſti ſuauiſſimum leuiſſime portat
Caſſiodoꝛus in hiſtoia tripertita. Qyrus ergo moꝛiens fi⸗
lijs ſuis i nquit. Nichil amate ſincerius preter deos cum nil

poſt h̊ remaneat nobiſq; nil ſubueniat preter eos Auguſti
nus libro de religione xpiana. Amoꝛ dei nunquã eſt ocioſꝰ.
à ſi ocioſus fuerit amoꝛ dei non eſt. Cetera de amoꝛe requi⸗
re capitulo de caritate a dilectione.

¶ Exempla de amoe =
¶ Titulus xlvVij· D

icenna libro ſuorum mineralium. Ommes ſiqui⸗
dem montes exaltati et eleuati magis ſunt celeſtis
virtutis æ lumimis ſuſceptiui. Per que datur intel /
ligi:q; coꝛda humana eleuata in deum pia deuotione ac elõ

gata a vanitate mundane felicitatis a affluentie magis ſunt
ſuſceptiua amoꝛis dulcediniſq; diuine. Reſpiciendo ſupra,.

B Commentatoꝛ albertus in tractatu de impreſſioni/
bus aeris. Maio eſt euentatio ventoꝛum in aqua quam in
tra.puꝰ enĩ ĩ tra vẽtꝰ in mari valibo oñdit᷑ et ꝓbatur. Quiꝰ?
etiam cauſam require capitulo de miſeria mudana Per iſta
datiir intelligi · ꝙ ſemper eſt maioꝛ euentatio diuini refrige /

rij a amoꝛis circa aquas penitentie contritionis quã cir/
ca terram humane inquietudinis a meroꝛis. Recurrẽdo ad

prebabita QAuicenna libro quarto de diluuijs In
fundiſſimis locis terre· ſemper maioꝛ eſt celeſtis luminis ꝓ /
petratio & influxus. Quius etiam ſignum eſt ꝙ ait commẽ
tatoꝛ libro de naturis locoꝛum FHundus inquit terre preci/
oſis eſt gemmis & metallis conſitus a refertus. Per hec da
tur intelligiꝙ in profunda a humili mente hominis ſemꝑ
maior eſt perpetratio a in flua us diuine dulcedinis a amo/
ris vt ſuß D Cõmentatoꝛ ſuper gnacõe a coꝛriiptione

6

. * „
— ——

Titulus xlvi
Aque quidem contrariantur naturaliter a reſiſtunt ſiccita
ti atq; coloꝛi. Per hoc intelligitur ꝙ ip̃i aque amois ſuaui
tatiſq; diuine maxime reſiſtunt ſicitati celeſtis gratie a ca/
loꝛ concupiſcentie illicite mundane quemadmodimm in
principio prelibatum eſt E Ppiloſ. ophus in probleu.

LDigitus quidem articulatur a flectitur ad interioꝛa nõ ad

exterioa · groſſioq; apparet in ieiuno homine qm cibato.
Sed per hoc intelligitur· ꝙ ſpirituſſanctus ſeui amoꝛ diuinꝰ?
qui per digitum non immerito figuratur ſe emper dirigitur

& donatur foma interiois non autem in ſpecie exterioꝛis a

coporalis actionis.ſed etiam maioe eſt in ieiunantibus a pec
cato a ſcelere· ꝗm cibatis a plenitudine felicitatis affluen⸗
tieq; mundane Reſpiciẽdo ſupra E Ppiloſ. ophils vbi

ſupra. Flatus nimirum hominis videtur ĩ frigoꝛe ad inſtar

fumi:ſed minime in caloꝛe Per que intelligitur ꝙ amoꝛ celi
tus ſeu gratia ſancti ſpiritus miſtice quidem percipitur

ſentitur in frigoꝛe puritatis a continentie-non autem in ca

loe voluptatis a concupiſcentie vt ſupra G Plinius in
ſpeculo naturali. Poma conuerſa ad ſolem rubeſcunt. Per
hoc ir telligitur ꝙ coꝛda humana ad ſolem criſtum conuer/
ſa per peni tentiam a confeſſionem dulceſcunt intima qua /
dam ſuauitate · a rubeſciint mox in dei a Proximi caritate

Pariter & amoꝛe H Tharentinus de effectibus in natu

ra. Aque defluentes verſus auſtrum aurum æ nobiles ge /

nerant margarithas. Quius quidem cauſam require eapi /

tulo de beatitudine. Per que intelligitur ꝙ mentes homim

pPreterfluẽtes ad auſtrum diuine dulcedinis qa amoꝛis mox

intra ſe aurum && gemmas colligunt perpetue gloꝛie & ho⸗

nois· Reſpiciendo ſupra I Areſtotiles in probleuma⸗

tibus Tocus calefactus de duo frigefactus fetidus quidẽ

valde erit. Per hoc intelligitur q; coꝛ hominis amoee dei in/
flammatumdenuoq; per peœatum ſuffocatũ pariter ex/
tinctum mox valde fetidum efficitur in dei oculis immu/
dum Recurrendo ſupra. E Galienus libro ſecretoꝛũ.
CQoepora complexionis ignee in ſuo motu valde agilia ſunt

⁊ curſu Per que intelligitur ꝙ coꝛda humana am oꝛe igneo

2 diuino inflammata diuinitus a ſuccenſa celeria atq; agi⸗

lia valde ſunt in eo motu ⁊ curſu qiui ad celeſtia ſit capien

da. Reſpiciendo ſupra. LPtolomeiis almageſti. Lu /
men celeſte virtutem ſuam tranſmittit mediante ignea re⸗
Biναιει uamobrem plato inquit Tumen nimirum quandã

ſitu

tkute
mem
ſiate
ſolist,
minem
Pr
lus etn
mirump
Fmagin
paet
tunc en
plo n
diuint
munde
gtu⸗/9
Gfiuit
ſen mod
nags
iscelunm
gsslun
zumimme
ſtligrr

Vrdran

mundo
ſeeſtſ.
Per lun
Corita

tantom

Tetern⸗

ulme
ns

Gaws
ce
cireule
viſion
um. F
Lener⸗
int
daneß

Ner Titulus xlvij.
uni virtutem concipit ab ethere. M . Per hoc intelligitur
allän liuumem diuinum nullum effectum inprimit anime deuote
N a ſe niſi mediante igneo dei mellifluoq; amoꝛe Redte per om
nm nia vt diétum eſt N Nix ſoluitur a liquatur ad lumen
dd ſolis. ſed non ad lumen lune. Sed tunc per iuem ipm ho⸗
c minem deſignari oportet. Nam ſicut nix diſpoſitionem & ef
nchen ſigiem habet ſtelle. vt refert commentatoꝛ in tercio methe
nmdun cuius etiam cauſam require capitulo de beatitudine. Sic ni
kdrgn mirum per omnem modum ipe homo effigiem ĩ ſe prefert
Wine ymaginis diuine & beatitudinis ſempiterne. Sic nimirum
tbiszn patet ꝙ per niuem ipſum contigit hominem deſignari. Et
Saſn. tunc atplicetur ſic. Homo itaq; moee niuis pariter & exem⸗
phistb plo miſtice quidem reſoluitur a liquatur ad lumen amoꝛis
dinſn diuini non autem ad lumen prophanum amoꝛis illiciti æ
mc mundani Reſpiciendo ſupra prehabita. O Auicenna
pitur ad aquilonem ergo tendit naturaliter aqua Per que intelli
nincz, gitur. ꝙ ad aquilonem penitentis hu miliſq; coꝛdis tendit
niusn S& defluit omnis aqua celeſtis gratie & amoꝛis recte per om
unt ber nem modum vt ſupra P Alkabici? ĩ theoica ſua Qriã
numnen tomagis luna appropinquat ad ſolem tantomagis lucet v⸗
mngu ſus celum a minus verſus terram Econtra autem quanto/
tx magis luna a ſole elongaturx tantomagis lucet verſus terrã
gainnt minime verſus celum. Sed tunc per lunam co humanũ
Chlagr intelligitur: nam ſicut luna ſemper habet ſibi maculam et
girenh vV1mbram terre annexam.vt oſ tendit philoſ. ophus de celo &
tobondn mundo· Sic reuera per omnia humanum co quantum de
Pwocen ſe eſt ſemper habet vmbram va nitatis miſerieq; annexam
e Per lunam ergo intelligitur coꝛ humanum. a applicetiir ſic
Wener Qoe itacq; hominis quãto magis appropinqiiat ad criſtu m.
rnt tantom agis ſplendoꝛe luimineq; amoꝛis fulget ad celeſtia
onn 2 eterna. et minus verſus tranſitoꝛia æ mundana- econtra ð
uen autem vt dietũ eſt. Reſpiciendo ut ſupra- q Vſidorus i
I74 . hiſtoꝛus naturalibus. Serpẽs ⁊a quidem in feruoꝛe luminis
mmni ſolaris circulum toto coꝛpore globato deſcribit. Per hoc in
ne⸗ telligitur. ꝙq; homo exiſtens in ſtatu diuin e gratie amoris
laſn circulum in ſe deſcribit perpetue beatitudinis a beatiſſime
wige⸗ viſionis. Reſpiciendo ſupra q Auctoꝛ ſumme naturali/
um. Non in montihus ſed in vallibus cadit ros. Nam loco
generationis ippᷣius roris regio terre proxima eſt celo· Per
2

hoc intelligit᷑ ꝙ nõ in montibo altitudinis dignitatiſq;ʒ mũ⸗
ilt dane ſ ĩ vallibo hũilitatꝰ pcipue cadit ros celeſt ãoꝛdᷣ a gt̃e

nda

te Recurrendo ſupra.

Titulus xlvii
R Algazel in tractatu foꝛma ſpeculi. Coloꝛes inſimuil
mixti nigre dinem efficiunt et palloꝛem vnus autem coloꝛ
in ſua ꝓmanet proſperitate a virtute. Per que intelligiẽ.

amo celeſtis mundanis inſimul mixti nigredinem inter⸗

dum efficiunt moetis perpetue palloꝛem-amoꝛ autem ce⸗

leſtis ſolus habitus in ſua beata permanet efficatia a virtu

¶ De amotge
Sidorus in hiſtoꝛis. De vmbra quidem naturaliter ſugiüt
ſerpentes a tranſferunt ſe ad ſolem. Sic æ& nos exilire debe⸗

mus & vmbra cecitatis 2 ignoꝛantie & tranſferi ad ſolem

ſeu eihuim amoꝛis celeſtis ee gratie. Reſpiciendo ſi upra B

nit abſq; copore luminis cauſatiui. Sic reuera per omnem

modumamoꝛ diuinus nequaqm aduenit oꝛizõ ti anime ſan

dte & deuote abſq;ʒ criſto qui eſt principium atq; cauſa om
nis ſalutis a gratie. S Auicebrõ libro fontis vite Qux
2 caloꝛ non agunt niſi in coꝛpore ad hoc diſpoſitõ caloꝛiſq;

lumims ſuſceptiuo Per que intelligitux ꝙ lux diuine co/

gnitionis a caloꝛ intime dilectionis à amoꝛis non agunt ſue

virtutis effectum in anima niſi in ſacro opere a virtute di/

ſpoſita fuerint aptata Beſpiciẽdo ſupra D Ptolome
us almageſti ſecundo. Zenebra receptaculum eſt luminis

2 non lumen cunis declarationem infert capitulo de cogni /

nitione diuina Sed tunc per tenebram humilitatis figuraĩ

Nam ſicut tenebra ſumme valet cecis infirmis qa dormien⸗

tibus minutis quemadmodum recitat philaretus tracta

tu de dietis. Sic nimirum per omnem modum humilitas

maxime debetur cecis in pecato infirmis in omni opere bo
no· dormientibus in hac vita& minutis confeſſione contri
tione a penitentia. Sed tunc conuementer per lumen intel /

ligitur amoꝛ dei Nam ſicut lumen in alta aeris regione nũ/

quam lucet iuxta illud quod ptolomeus vhi ſupra Eſt au

piterna nebula. Quius etiam cauſa tangetiir in primo capi

tulo de caritate. Sic reuera per omnia amoe celeſtis non lu
cet in codibus tumidis et elatis. Sic ergo patet ꝙ per tene

bram humilitas deſcribitur · ꝙ per lumen amoe celeſtis
figuratur. Et tunc applicetur ſic. Sola itaq; humilitas men

tis noſtre receptiua eſt amoꝛis a ſuauitatis interne non au/

tem felicitatis ſalutiſq; vane. Reſpiciendo ſupra E Pps

tem in ſuperioꝛi interſticio aeris ſempiternum frigꝰ a ſem /

»—

Etnns
4 etu

N
eblbütt

telgtue

Enents
vipka
gnnaſut
murint,

mineſie

„

inein⸗

. 4

ſonsDaure⸗

ACMe”

Gentata de

ſpedurt
atucti
(Ccititse
nilts
bamm
uletel
Mnrtur⸗
läſe

6efolupt

Mamvdit
N amC
tedd

dule audt
amentes!
cauſa eſt

peckan
gitur.9
uummme
e tſin
AUrcinti
tAin

ſuiſgſes
turaace⸗
cus inſt
lontrac
lhopt.
ii flat
nqn
enidalid

tlin
giim
tneole
A
niter

4
8

nee.
ni

eildn
r Dln
lapta
ungide
peromnen
enneſn
genlhon⸗
nt⸗ Cun
tüclluſ
Kdüneco
hnaguntſe
1ittuted
Dolome
AKlumtns
Reci
Usſgni
84 Mrnin
Ittute
n humits
mi Auln
ſonm
mnitel
oe ni⸗
nnNen
geno
Kesnwl
tonmn
Aſts
nesnen
eroni

6

Titulus xxxxviij
in probleu · Ex guſtu cibi potus lingua humeſcit. Per ꝗ́ᷓ
intelligitur· ꝙ ex guſtu cibi ⁊ potus celeſtis lingua Pume⸗
ſcit mentis humoe diuini roꝛis pariter a amoris Recurren
do ſupra E Commentatoe in; methero Sol quedam
grauia ſurſum tollit cœpora mediante lumine caloꝛe. Hic
datur intelligi. ꝙ xps tr ahit ad ſe coꝛda hHominũ mediante
lumine ſue limpide cognitionis caloæe ſue dilectionis &
amoeis. Q FPꝑꝶs in 3 methero Attrahunt autem maxiĩe
a imbibũt ipᷣm aquã ſiccitas 2 calo. Per que intelligit ꝙ
maxime attrabunt ſibi auideq; imbibunt aquam conſola⸗
tionis diuine coꝛda deſiccata ab humoꝛe praue concupiſcẽ /
tie.a caloꝛe calefacta amoꝛis caritatis interne Com
mentatoꝛ de celo & mundo Solis quidem radium quatuoꝛ
impediunt. nox eclipſis nebula a nubes. Hic intelligitur ꝙ;
quatuoe radium celeſtis amoeis impediũt a virtutem. nox
cecitatis & ignoꝛantie eclipſis prauitatis a malicie nebula
vanitatis mũdane nubes inſtabilitatis noſtre I Kreſt;
ſexto animalium. Imbibitur autem aer a piſcibus ipoꝛe ore
& aure videlicet ipis brancis. Sed tunc per piſces Pomines
deſignantur·a ſicut in eſtu a feruoe ſolis ſurſum ſaliũt ex/
tra aquã · ſic ꝑ omnem modum ißi homines in eſtu felicita /
tis & voluptatis mũdane ſurſum ſaliunt ꝑp tumœem extra
aquam vilitatis a miſerie Et tunc applicetur ſic· Suauitas
itaq; amoꝛis diuini ab hominibo imbibitur dupliciter viz
ore dei dulcedinem miſtice deguſtandi. & aure verba dei ſe⸗
dule audiendi vt ſupra E Pꝑßs in probleu-Timentes 2
amentes in hora ſui timoꝛis & palleſcunt a ſeneſcunt Cuiꝰ
cauſa eſt quia tam timoꝛis quã amoꝛis ſanguis intrabitur
ad pectoꝛis regionem a ſic cœpus expalleſcit. Per qqᷣ intel⸗
ligiturx · ꝙ timoꝛis tempore 2 amoꝛis diuini palleſcũt mẽtes
humane quantũ ad ſplendoꝛẽ felicitatis mundane Recte ꝑ
omia vt ſupᷣ Conſlantinus li de melancolproprium
eit accenſionis coporalis vt dum iam foinſecus infrigida/
ta a extincta· intus tamen adhuc p vnionem 2 contractiõeʒ
ſui foetius incaleſcat. Sed per hoc intelligitur & Hec eſt na/
tura accenſionis a amoris diuini vt quantomagis extrinſe /
cus infrigidatus fuerit a extinctus: tantomagis per felicem
contractionẽ incaleſcit intrinſecus.vt prius diéctum & N
Iheophilus in tractatu diuerſarum artium. Natura venti
atq; flatus eſt accendẽ validius ip̃m ignẽ Per que intelligi
tur ꝙ natᷣa hec ẽ venti tribulacõis 2 ſflatus oronis. Dicunt᷑
erĩ validiꝰ accẽdè ignẽ diuĩe dilectiõis a amoꝛis-ReS. N

pti Hud

Titulus xlviij

Vſidorus in hiſtoꝛijs naturalibo. Herbe calido tẽ
aqua perfuſa aut ſanguine areſcunt continuo marceſeũt
Per hoc intelligitur ꝙ coꝛda humana aqua dei hiimectata.
aut ſanguine xpi pia recoꝛdatione illinita areſcunt cõtinuo
marceſcunt in voluptate concupiſcentie mũda
rendo ſuß O AKri.in ꝓbleu. Calidũ infrigidatum vali⸗
diſſime infrigidat᷑· Et ideo ait auicẽna li. med·. Periculo ſius
eſt cœpora calida infrigidari ́ frigida calefieri. vehemẽtis
enim qd calidum eſt frigoꝛe ↄſtringi? a arta⁊ Quius etiam
ſignum ẽ ꝙ aqua calida citiꝰ i nfrigidatr &́ frigida. Per boc
intelligi. ꝙ coꝛ hominis amoee celico inflã matum denuoc;
Ppeccatũ ſuffocatũ pariter a extinctum Piculoſiſſime ex/⸗
tinguitur a doloꝛoſe Recurrendo ſupᷣ. Auicebron li.
fontis vite. Accenſis valde elementis omnis ex hoc ipᷣo ma
licie Q coxruptio generat peſtilentie nimirum cauſantur ex
aceſſione nimia aeris q feruoꝛe. Per hoc intelligitur ꝙ ac⸗
cenſis Huũanis coꝛdibus in vano illieitoq; amoꝛe ex hoc ipo
in eis gignitur moꝛtis malicia coruptioq; eterna quẽadmo
dum prius dictũ eſt q Galienus li.ſecxeto C(loꝛpa ca/
loꝛe mmio cum accenſa fuerint validius 2 foꝛtius accendun
tur Nam coꝛpa frigida calefacta vehementiſſime calefiunt
vt patʒ in ſilice a inferro Per que intelligitur ꝙ coꝛda hũal
na amoꝛis celeſtis inimica Puta coꝛda peccantia cum in di/
uino amore accenſa fuerint vehementiſſime accẽduntur. Be

xxxxix

irrendo ſup̊. R Ariin li ꝓpbleu. Sunt aũt ſicca et cali

da capita maxime olfactiua. Quis etiam ſignum eſt qck di /
citur vi animaliumviʒ ꝙ; cuncta cœpora calida ex remotis
ſenciunt ad eſſe cadauera Per hoc intelligitur ꝙ coꝛda hu/
mana ab humoæe vicioꝛe de ſiccata in amoxe dei feliciſſime

calefacta magis ſunt celeſſis ſuauitatis a gratie olfactiua.
Reſpiciẽdo ſup ¶¶ De amoee dei.

¶ Titulus xxxxix. X .
Vinius in ſpeclo natali Poſt eſtũᷣ quidem magrũ
terra mundat᷑ a fecundat᷑ Quius cauſa ſtat in hoc
ꝙ tẽpore eſtus maximi pori terre a Piũtura coꝛru⸗/
res euaporãt. a ꝑ cõſequẽs terra mundat᷑. ſß p eſtũ
terra poroſa efficitur pluuieq; melius ſuſceptiua P con⸗
quens fecũdatiir. Sʒ ꝑ hoc intelligit᷑ ꝙ; homo in eſtu amo
tis mundatur a labe peccatia fecundatur vbertate oꝑis vir

tuoſi Reẽ P omia vt dicü eſt B Tharentinꝰ li·de effecti⸗
bus in natura Quncq; Plum bea lapidea quoq; vaſa ſudoreʒ

emiſerint mox in inſtanti pluuia ↄſequet᷑. Cuiꝰ etiã cauſaʒ
requit

e ca de pñia. Per hoc intelligit᷑· ꝙ dum coꝛda hũana

Pe calida

na. Recur

dsnoſte

ſloꝛe
eian
ume
dit cu
ration
lgnur
nirai
ó
usPiun
Se
bemed
conſol
diluun
die an
intely

ni

uqv
ra N
ynbrt
Cnſumit:
alimea
ybenum

mit
ſuswr
ommem
Lerrai
(odis n
gidain
Phabita
tum. So
gheren
We zere
Weig

Nrenge

bnehni
ian
fienhen
matund
altſſn
Mieze
Shrinn
meulmtn
mtrer

ween wei⸗

nqlidn
nae⸗
Wsmwedin
mecdlki
gcarhiin
icum id
duntut⸗B
ſcagell
umeſtaen
idae lennts
reN l
riſtiolire
iteolienu

n nugnin
ſtinhoe
mawntt
dͦßpli
ua 10ℳ
onetumm
ttte blt
Nirtfict
ldore⸗
wäcaute,

wi büanm

Titulus xlix.

ſudoꝛem emiſerint deuotionis a lacrime mox ymber conſe

quet᷑ amoꝛis gratieq; diuine· Recte ꝑ omez modũ vt pus di

tum eſt QAuicenna li:mi de diluuio Diluuiũ ſic acci
dit cũ luna ſua virtute adiuncta fuerit ip̃i ſoli · Quius decla

rationem require capitulo de culpa· Sed tunc per hoc intel /

ligitiir ꝙ tunc diluuium accidit homini conſolationis di /
uine cũ homo ſoli criſto cõiunctus fuerit celico ĩ amoꝛe Re

de pꝓ omia vt ſuß D Cõmentatoꝛ de impreſſionibo ae/

ris Pluuia quidem omnis deſcendit nube mediante vento
Sed per hoc intelligiturꝙ; pluuia amoeis diuini accidit nu
be mediante ſuauiſſima dei refrigerationis vento interne
conſolationis Reſpiciendo ſupra E Auicenna libro de
diluuiijs. Omnis fons maioꝛz. a diffuſioꝛ eſt in nocte qm in
die cuius cauſa tangitur infra de dulcedine diuina. Per hoc

intelligitur ꝙ maioꝛ & diffuſioꝛ eſt fons diuini amoꝛis in no

cte penitentie a tribulatiõis quã in die mundani luminis
candoꝛis Reſpiciendo ſipra E Plinius in ſpeclo na
tuirali Nubes tripliciter conſumitur. viz ꝑ eſtum ꝓ ventuʒ
2Pymbrium effuſionẽ. Eſtus nãq; validus humiditatem

conſumit mibuim ventus diſſipat a repellit in longinquũ
maxime autem ↄſumit a exintermĩant ipᷣaʒ nubem effuſio.

vVmbrium ê vaporum Sed ꝓ boc intelligitur ꝙ nubes coꝛ⸗

dis noſtri miſtice quidem in deum tranſmutatur a conſu⸗

mitur tribus modis. p eſtum amoꝛis diuini p ventum cele
ſtis refrigeri ee ꝑ effuſionẽ ymbrium coꝛdis nti. Recte per

omem modum vt prius G Auicéli ſuoꝝ mineralium

Terra intrinſecus eit humida frigida a nigra. Sic etiã t᷑ra
coꝛdis nt̃i intrinſecus quidẽ eſſe humida in dei caritate · fri⸗

gida in dei puritate:nigra in dei humilitate Recurrendo ad

phabita H Alpharabiꝰs in libro de mixtiõibo elemẽto⸗

rum. Sol quidem rubificat a coloꝛat ſolam aquã:non autẽ
ignẽ aerem neq; terram videmus enim auroꝛam fieri non in

igne aere ſiue terra ſed in nubibus ſeu aqua ſola. Sed timc
P hoc intelligiturx ꝙ; xpᷣs ſuo celeſti amoꝛe rubificat ⁊ colo
rat ſolam aquã contritionis & pnienõ aũt ignẽ ↄcupiſcen

tie neq; aerẽ vanitatis mũdane neq; terrã auaricie felicita/

tiſc; mudane Reſpiciẽdo ſuß I Phs ĩ pbleu. Wand ele/
uate in ſurſum palleſcũt a albeſeũt ↄtimuio a nigreſcũt Cꝰ
ratio eſt qa in eleuatione manuũ ſanguis defluit intra cox/
pus:ꝓ receſſum aũt ſanguinis palloꝛ naturaliter cõmitatur
Sed ꝓ hoc intelligitur.q; opera noſtra in altum elationis P
tumoꝛem a ſuperbiã eleu ata palleſcunt. id eſt palloei moꝛtꝰ
ꝓpetue cõueniũtaut oꝑa hũilia a depreſſa rubeſcunt in dei

Bovi:

Titulus xxxxix

dilectione ip̃ius melliflua a amoꝛe Reſpiciendo ſuß E
Cõmentatoe in 2. methe· Ros maxime cadit in regione cali⸗

da humida paludoſa et ventoſa Per qꝗ intelligit. ꝗ, ros ce

leſtis gratie maxime infunditur regioni coedis nr᷑i calide in
dei dilectione amoꝛe humide in pnia a otritione. paludoſe

depreſſe in omni humilitate ventoſe flatu euẽetabili in ſpi

rituſſancti viſitatione “ Albertus ſuper de plantis ari.
Eo ergo anno quo arbores gũmi cõcipiunt & emittuntfe/
cunditas earum a fertilitas conſequitur. Sic nimirum per

omnem modum cunq; mẽtes humane gmi emittũt amo
ris dilectionis mox fertilitas fecundita ſq; ↄſeꝗtur in eiſdẽ
vite eterne Recte ꝓ omia vt ſupre M Plimus in ſpecu

lo naturali. In vehementi quidem eſtu nubes eleuari viden

tur ⁊ penitus ↄſumitur· Per que intelligitur ꝙ eſtu valido
diuine dilectionis mentes eleuantur in altum celeſtis con/
templationis conſumuntur ⁊ reſoluuntur in dulcedinẽ di/

lectionis pariter amoꝛis N AKucdtor. arbores quidem

ſtellant tempore pluuie roꝛis venti a nebule. Sic reuera per
omnem modum coꝛda hũuana dulcedinem in ſe ſtillant di /
uinittus tem ꝑe pluuie amoris dilectioniſq; diuine tempore

celeſtis gratie:tempe venti a refrigeratiõis celiceroꝛ is ipe

nebule deuotiõis interne Recte ꝓ omia vt ſuß O Tha
rentinus de effectibus in nata Qui in ꝓfundum fontis ſla⸗
ret ſtellas in die clare limpideq; videret Cuius cauſam req́
re capitulo de cognitione Per boc intelligitur qui in Ppfun

do ſteterit fonte amoꝛis diuini ſtellas mente videbit faciliuis
gaudij pmiq;ʒ eterni Recte per omia vt ſupra P Com⸗
mentatoe in ʒ methe. Hons quidem omnis naturaliter frigʒ

in eſtate ſed calet in hyeme· Quiꝰ etiam cauſa videbitur ca

infra de gratia. Per hoc intellig ꝙ fons celeſtis amoꝛis

gratie frigeſcit refrigeratq; in eſtu tribulationis æ miſerie
accendit in hyeme aduerſitatis mundane Reſpiciẽdo ſup

q Augu.li· de ciuidei In aquilone nimirũ cuncta albe

ſcunt animalia vñ monteſq; igneſcunt ignẽ expirantes co/
Pioſum Et ideo ait plinius de vijmirabilibus mundi. In ſe

Ptentrionalibb & adqlonaribo partibo ignis emõtibus expi⸗
. . . . —„’ * „
rare cernitur copioſus vñ a locus ibi purgacõis foe aſſerit᷑

a quibuſdam Ber hoc intelligitur. ꝙ in ſſlatu cognitioĩs et

penitentie qui ꝓ regionem intelligitur aquilonis coꝛda hu /

mana albeſcunt puritate atq; igneſcunt dei pleniſſima cari
tate Recte ꝓ omia vt ſuõ̃ RRPlato de immoetalitate ani
me Aſtra ergo celo in ſcintillationibus creatoꝛem vniſi⸗
tatis extollunt laudibo ſempiternis Sic reuera ꝑ oẽz modũ

†

tguus

ſitul

d hu
ni

ſntelligt
ktutum 4
N S
er tteme
kimarist
coireten
auſumne
fiſon
ſenton den

ochlszt

neblad
ſerentusf
ſo ſuo mo
den deie
Uurmg
gionisge
os ments⸗
teperoſer

uurrtitoone
mtons

nlue⸗

magep
tuerintin
moris dir

ineſin
Picendo

Poſtenn

er wve in
ndeldutce
pars te

l opr

alletate
Pomax
da viel
longata
ſſeclo
paan⸗
Nchllas

aſturineii
muinin
leuanihn

eRu e

aleſtscon
ledine
Nöqden
SS
ſſeſtliar N
iume mor
lornsr⸗
ſoneis ſta⸗
calamte⸗
gui n Pn
bitfarlis
turaiteftg
Micrbeurc
sanmi
51mlne
anehralbe

Drnteseon
umdilnſ

zebuseh,
Sfrenn
Saubu

„

nmor

ltnein

mnmnilt
umi

— —

Titulus xxlulix

coꝛda hHumana in ſcintillationibo amoꝛis diuini creatoꝛi vni
uerſitatis tranſmittunt votas miſticas laudis preconijq; di
uini S Qaicidius in thimeo Ignis quidem celeſtis con
tiguus regioni iugiter ineſtimabiliterq; mouetur. Per que
intelligitur ꝙ; amoꝛ diuinꝰ celeſtibuſq; annexus iuigiter vir

tutum actibus agitatut ꝓpetueq;ʒ mouetur. Recte vt didũ

eſt TAreſtotiles in probleu· Seremtatis aũt in temꝑe

aer tremere ludereq; videtur Per hoc intelligit᷑ ꝙ in ſerenita

te amoꝛis diuini aer coꝛdis noſtri pᷣ ineſtimabili mentꝰ dul/
cedine tremere ludereq; videtiir Reſpiciendo ſũ V Au

ctoꝛ ſumme naturaliũſerenitas quatuoꝛ modis accidit viz

per effuſionem ymbris a pluuie ꝑ deſiccationem nebule. p
ventoꝛũ deuentationẽ ꝓ roꝛis de fluxionem. Videmus enim

ꝙ effuſis ymbribus nubes ceſſant a ſerenitas gmittatur Itẽ

nebula eſt purgamentum aere regionis purgato aũt aere

ſerenitas fit vt dicitur ʒ; methe Item ventoꝛũ valida impiil/

ſio ſuo motu humiditates deſiccat a longeq; repellit.quã ꝗ́ᷓ
dem deſiccationem repulſam vaporum ſerenitas cõnut /
taturx.magis autem omnis roꝛis defluxio ſerenitatẽ aere re⸗
gionis generat a& inducit. Sed per hoc intelligitur: & ſereni
tas mentis quatuoꝛ accidit modis per effuſionẽ celeſtis gra

tie per deſiceationem nebule noſtre cecitatis ignoꝛantie· p
euentationem refrigerii &e conſolationis diuine· ꝑ defluxio⸗
nem roꝛis amoꝛis internri X Philoſophus in ſexto ani/
maliũ. Cunq; pueris a infantibus dentes nati apparuerint
magis ploꝛant. Per que intelligitur ꝙ cum dentes dei appa

ruerint in mente.dentes modum deguſtandi ſuauitatem a ,/
moꝛis diuini: non in lacrimas reſoluitur dulcedinis interne

2 ineſtimabili quem intus percipit gaudioꝛiim dulcoꝛe Re
piciendo ſupra V AKreltotiles in epla ad alexandrum
Poſt gaudium inquit ſomnia dulcia a ſuauia conſequenẽ
Per hoe intelligituxꝙ poſt gaudium ſpirituale q& accidit
in dei dulcedine dilectione Q amoe ſomnia ↄſequentur ani
me pacis tranquillitatis quietudinis interne Recte ꝑ om

nia vt ſupra Z Philo.in; methe Sol vicia coꝛpa mag-

allicit a tranſmutat·qᷓm ſi a ſe fuerint elongata Sic nimirũ
P omia xpᷣs ſol iuſticie magis quidem tranſmutat in ſe ſibi
coꝛda vicina a vnita in amoꝛe m ea que a ſuo per peccatũ
elongata fuerint creatoi Reſpiciendo ſuß A a Plinius
in ſpeclo natali. Stelle matutine in tẽpe totum celũ illuĩant

cœ pa anĩata excitant.a fertilem faciũt ipaʒ terrã. Sed tunc

n ſtellas ſancti viri ↄueniẽtiſſime deſignant᷑· Nã ſicut ſtelle
mag lueẽt in ſurſum ; deoꝛſumqᷓmadmodũ·⁊· almageſti

Titulus — . xlix ln
aſſerit ptolome?. Sic nimirũ ſancti viri luĩs ſue cognicõis q n
amoꝛis magis lucẽt ad celeſtia ꝙ; ad tranſitoia vy' mũdana. i
S, tũc ↄuenient᷑ ꝑ tẽpꝰ matutinũ tẽpꝰ gr̃e figurat᷑. nã ſicut n
tẽ ꝑe matutino vigilant clamãt a mouent᷑ cũcta anilia vt re e
fert yſi·in nat᷑alibo.ſic reuera oĩa in tẽꝑe amoꝛis ⁊a gẽe cũcta heen
hũana coda euigilant a toꝛpore a ignoꝛantia clamãt in laiu Won
de diiũa ad oĩa ꝗqᷓ mouent᷑ oꝑa vtuoſa. Sic ergo ptʒ ꝙ pꝑ ſtel nb
las ſancti homĩes deſignant᷑ ⁊ ꝙ pꝑ tẽpꝰ matutinũ tẽpꝰ cele
ſtis amoꝛis & gẽe figurat᷑ Et tũc applicet᷑ ſic. Sãcti itaq; viri 6
Hoĩeſq; deuoti ĩ tꝑe amoꝛis diuĩ gaudiũ inferũt a ſpledorẽ è
choris celeſtibo colligũt ſeipos cetoſq; anĩãant ad actũ opis “ le⸗
virtuoſi · fertilẽ terrã efficiunt coꝛdis ſui. Reſpiciẽdo ſupᷣ. fuum
B a Auicebron li fontis vite Ignis nat᷑alit ad ſuã cũcta iilo
trahit copa regionẽ. Quiꝰ ſignũ eſt nã cũcta elemẽta igne t
nataliter trabunt᷑. Sʒ hoe ꝑ intelłr ꝙ; ignis diuĩ amoꝛis men AUumi
L tem violent᷑ attrabit hoĩs ad gaudia regiõis pᷣmijqʒ celeſtis ei
Rede ꝓ omia vt ſu CQa Areſto-in v.anialiũ· lati dẽtes ſintst⸗
D foꝛtiꝰ capiũt auidiuſq; maſticãt. Sʒ ꝑ hoc inte ligit᷑q; dẽtes m
2 ſpũales dilatati ꝗqdem miſtice celeſtiũ ĩ amoee feliciꝰ maſti / eits
cãt e capiũt cibũ celeſtis roꝛis a gẽe.recte ꝑ oĩa vt ſ.· Da 6öpatur
. Areſtc:in ꝓbleu.huĩdũ cibale nõ nutrit niſi cũ appetitu de / anen
ittderioq; ſumptũ vt ait galienꝰ med.vi. Cibv nõ nutrit dũ cope
ſumit᷑ niſi a mẽbris nutritiõis valide atte abiẽ nõ attrahitur Dimnime
aũt niſi cũ appetitu deſiderio q; magno. Sʒ ꝓ hoc intellr q; di
fruſtra in vanumq; ſumit᷑ cibo ſanguĩs coꝛpis xpi niſi cũ Hdöc
de ſiderio a feruoꝛe ſumat᷑ amoꝛis celici a diuĩ Becte vt ſupᷣ. usc
RBa Phs mi methe- Qücta ꝗdẽ copa grauia vehemeni uiuitati
accẽſa leuioꝛa notabilit᷑ a ſignificant᷑ ſunt effecta Quiꝰ ratõ (lus
ſtat in hoc· ꝙ caloꝛ terreſtrẽ grauitatẽq; ac huĩditatẽ coꝛpo mun⸗
tũ grauiũ tẽꝑat & deſicat ſaltẽ in actu ignicõis & accenſio in pb
nis Sed tunc ꝑ hoc intelligi. ꝙ coꝛda humana deſidia men Veſtln
tis grauia dũ in dei dilectiõe accenſe fuerint amoꝛe· mox Amors
leuia facta ſunt in oĩ ſacro ope vittute Redte vt ſu Ra . uum ſi
Pps in ꝓbleu: Caudiũ ergo coꝛporis mundat pectus illumi uglit
nat omnes ſenſus. Sʒ p gaudium coporis gaudium intelli us
gitur pie mentis. Nam ſicut gaudium vehemẽs a incẽſum At
velociſſime hominem perimit & ocidit· quemadmodum is
.— rreecitat Conſtantinus libro de melancoł. Gaudium inquit F
vebhemens citius hominem perimit qm triſticia. Cuius eti Wera.
guis totus diffunditur a coꝛ inane a ſanguine virtutum re iſa
linquitur · qᷓmobrem & ipſum coꝛ ſepiſſime ſuffocatur. sa
Patet ergo quod gaudium validum a intenſum velociter *

Eir
nidenz
niſcnt
Amattte
grd
Canünn
N
tmüͤtio
achiegei
itaſenr
ſprinſß
lenit
Amansm
macelſt
ilandetes

geg dates

iec maſti

ſ Da.
Appettude
nuttit dl

jttrahlur
Nr iatel
Wirilc
Bedetun
tia ehenn
da Cuten

iditteeg

ZsN

u Moume
nor
hsflum
duunintdt
Srnräin
medmodn
Dümmid
uil
no inn
itrumte.
octue.
nieloete⸗

Titulus D xlix
perimit occidit. Sic nimirum per omnem modũ gaudiũ
ſpiritus gaudiũqʒ amoꝛis diuini mundificat coꝛda Hũana

noſtroq; confert intcllectum ſplendoꝛẽ candorẽ lumĩſq; di⸗

uini Rede ꝓꝑ omnia vt ſuß Ga Tharentinus de effecti/
bus in natura. Incendio grandi facto rubet celum Per ꝗᷓ in
telligitur ꝙ incendio amoꝛis diuini in oꝛiʒõte coꝛdis noſtri
mox totum celum rubeſcit eo ꝙ amanti congaudent ciues
eterni· quemadmodũ vt ſuß Ha Theophilus ĩ tracta⸗
tu duierſarum artiũ Has ni mixe emitendo oris flatũ virtu
tes efficimꝰ a eſſecdꝰ Nam plumã ſurſum pellimus puluerẽ
abſtergimus doloꝛẽ ſedamꝰ· fetoꝛẽ repellimꝰ cibũ nimis cal
lidum infrigidamus τ manus calidas frigefacimus. pꝑ iſta
intelligitur ꝙ mediãte flatu ſpirituſſancti ſeu celeſtis amo⸗
ris a refrigerij·has celitus virtutes efficimus a effectus Nã
plumã ſurſum pellimus noſtre im becillitatis. puluerem no
ſtre abſtergimus prauiitatis doloꝛem ſedamus cuncte pena
litatis· fetoꝛẽ carnalem repellimus feditatiscibũ id ẽ iuguʒ
temꝓꝑamus grauitatis. æ manusid ẽ oꝑa in actu accendĩꝰ
caritatis Recte ꝑ omia vt ſuß Ia Nota ꝙ amoœ dinin?
cõꝑatur igni:ob xxx ↄditiones a effectus ꝗ igni cõueniunt
G& amoꝛi Primus ẽ nam ſicut ignis mobilitatẽ cauſat ĩ cun
ctis coꝛporibo vt ait auicebron li:· fontis vite. Sic nimirũ ꝑ
omnẽ modũ ignmis amoꝛis diuini mobilitatem quidẽ cauſat
omisopis virtuoſi. Secun dus ẽ nam ſicut ignis eſt princi⸗
piũ cuiuſſlibet leuitatis vt dicit cõmentatoꝛ mij methe · Qu/
ius cauſa tacta ẽ ſupᷣ · ſic amoe celeſtis principiũ & cauſa le/
uitatis in agendo bona oꝑa et aduerſa omia ſuſtinẽdo er
cius eſt nam ſicut ignis omnib vitã efficit in tranſitozijs &&
mundanis. vt dicit᷑ in mj ꝓpte ſum me natalis vt ait philoſo-
in ꝓbleu · Viuere quidẽ calidũ eſt:nam in vita omis amica
ẽ eſtus natalis cuiuſlibet ⁊ amoꝛis Sic reuera ꝓ omia eſtus
amoꝛis et᷑ni vitã efficit & inducit a copis & anĩe Quartꝰè ẽ
nam ſicut inũditionẽ aque a terre extermĩat elementoxe ꝗa
q ualitates excedentes tẽ ꝑat eozundẽ vt ait auicenna li:de di
luuijs Sic nimirũ ꝑp omnẽ modũ amo celeſtis inundacõʒ
extminat aeris nre inſtabilitatis aꝗᷓ carnalitatis ire cupidita
tis ι excedentias tempat mudane vanitatis. Reſpiciendo g;-
Ka Quintus eſt nã ſicut ignis agilia cũcta reddit coꝛ/
pora iuxta illud qq& ait płᷣs in vi:anĩalium li: In omnibo ni⸗
mirum co pibus ignea vixtus velocitatem agilitatẽ a mo⸗
bilitatem efficit · ſic a ip̃e ignis amoꝛis diuĩe velocitatẽ in no
bis agilitatẽ quioq; efficit mobilitatẽ oꝑis grati Sextus ẽ
nam ſicut ignis naturaliè inimicat᷑ veneno: vt ait Iohãnici

Titulus xlix
libro yzagoge Cuiꝰ etiam ſignum eſt· nam venenum igni
iniectum mox reſilire videt. Sic ꝓꝑ omnia ignis amois diuĩ
inimicat᷑ veneno prauitatis malicieq; humane. Septimus ẽ.
nam ſicut ignis totum celum mouet cardiĩes q celi. vt aſſe⸗
rit cõmẽtatoꝛ in xi: metha. Sed hoc intelligit᷑ de ignea virtu
te celi celeſtium oꝛbiumq; matrice Sic reuera amor celicus
cum in mente incaluerit totum celum trinitatis flectit ad mi
ſericoꝛdiamq; indiicit · a Octaus eſt nam ſicut ignis
extinguitur ab igne vt ꝓbat ↄ mẽtatoꝛ tripharie tercio me/
the quẽadmodum videmus ꝙ igins flumĩs & tonitrui na/
turaliter extinguitur ab igne coꝑali. Sic reuera ꝑ omnem
modũ ignis celeſtis amoꝛis extingui ab amoꝛe deſiderij illi

citi a carnalis. Nonus eſt nam ſicut ignis coꝛpalis a ſubli /

maris ſuã virtutẽ non extendit in ſurſum verſus alt a celo⸗
rum ſed indeoꝛſum verſus terram vt oſtendit themiſtius ĩ

de naturis elementorum. Quius etiam ſignũ eſt. Ram ſicut

ignis qui eſt ſub concauo oꝛbis lune in ſpera celeſtis coꝛpo/
ris minime quidem agit ſed ſolum in infima a mudana Sic
nimirum ꝓ omnẽ modũ ignis celeſtis amoꝛis gratie non
agit ſua efficatia a virtute in ſurſum ſeu in altos tumoꝛis a
ſupbie. ſed indeoꝛſum humilitatis ſeu agnitiõis humilis a

deuote. Decimus ẽ nam ſicut ignis mollificat copa indura

ta a indurat mollia a liquea vt ptz inferro a luto iſtud du⸗
rum iſtuid molle.ferrũ itaq; igne mollificat᷑.lutũ aũt in late
rem induratur.Sic reuera per omnia amo celeſtis coꝛda in
duirata a obſtinata mollificat coꝛda aũt imbecilla roborat
confotat Ma Vndecimus eſt. nam ſicut ignis tripli
citer extiguitur · videlicet ex defectu rei combuſtibilis:ex fri
goꝛe ex aquavt ait philoſophus in tercio de celo mun
do. Sic per locum a ſimili amos diuinus tripliciter in coꝛde
ſuffocatur extinguiturq; humano ex defectu rei combuſti
bilis· id eſt noſtre deuocõis.ex frigoꝛe praue delectationis2
ex aqua ciipiditatis concupiſcẽtieq; carnalis Duodecimus
eſt.nã ſicut ignis coꝛꝑa ad ſuã trahit regionẽ · vt ſupᷣ patuit
euidenter Sic nimirũ ꝓ omem modũ per amoꝛem celeſtem
violenter ad celi trabimur regionẽ· redecimus eſtnã ſicut
ignis flammam ſuam ſurſum iacit in aere· ſed deoꝛſum vide

tut flammam ſuam facere in aque reſpectione: vt recitat al⸗

gaʒel in tractatiui de foma ſpeculi. Sic reuera per omnia-
amoꝛ diuinus flammam ſue virtutis ſurſum vehit in aere
Diuie ↄtẽplacõis.ſj deoꝛſum ſe tranſmittit. ꝓputa per hũilẽqʒ

ſui agnicõem in aq ↄtritionis. Na Quartuſdeciĩꝰ nã ſi

cut ignis qdaʒ omis nõ habens reſpiraculum ſi uffocatur. vt

ẽð

ſten
hse
bomi
namt
Por
tuls⸗
tipa
ijfuna
fingg
Name
ien
gmmetn
mors
fetue:
nanſe
ltag
ſogen
niete;
liſat⸗
ilgen.
bintern
Nonse
famſcn⸗
dunn
weur
c⸗
neame
tis vi
piend⸗
Pe
emittit
mirum
bGtritiöi⸗
N
ud
meatn
anſati
7pi.
terni.)
ffum
is in
Untiöis
nchi

i
mign
di
imni.
⸗
apte
alan
ckn
hanig
toch e
Onüna
4pomen
Alde
Alsri
Saltacch
boniſiis
Namſat
ser
nidmnde
gratenon
tumors
bumilss
palmur
ſuodal⸗
ſtin late
da
t
gnis unt
biisen
Clon mn
ter inccd
gconbuſt
Atono
oumn
ii nitut
alſten
Krüſon
wumn Hi⸗
Lecta 1
voi
4
xblig
.

.,7

e

oſtendit T heophra.li ·cõmentoꝝe Sic amoꝛ celeſtis nõ Pa
bens expinaculum ſuue exitũ ſue adtionis cõſeſtim in coꝛde
hominis ſuffocat᷑ extinguit᷑ velud ignis. Quintꝰ decimus
nam ſieut ignis coꝛꝑa que vehement᷑ inflãmat rubificat cor
pora aũt que diminute a imꝑfecte inflãmat defoꝛmat peni⸗
tus a denigrat vt ꝓbat ↄmentatoꝛ ſuꝑ nij.methe. Sic nimi⸗
rũ ꝓꝑ oẽm modũ diuĩꝰ amoꝛ coꝛda humana que vehemẽter
inflãmat rubificat et᷑na fruitiõe a ꝑpetua viſiõe. coꝛda autẽ
q̃ imꝑfecte viuificat a denigrat rubore ꝓpetuo a honoꝛe Se
deci mus eſtnam ſicut ignis ome copꝰ a putrefactiõe coꝛru
ptiõeq; immune incolumeq; conſeruat:quẽadmodũ oñdit

ↄmẽtato li· de pomo areſto· Sic reuera ꝑ oẽm modũ ignis
amoꝛis diuũ eſſe nẽ̃e anĩe ↄſeruat ab omi coeruptiõe moꝛt? ꝓ

petue a a putrefactiõe penalitatis eẽne Decimꝰſeptimꝰ eſt
nam ſicut ignis maioꝛẽ facit flãmã in aq̃ quã in ſpeclo: vt re
citat algazel de foema ſpecli. Sic nimirũ ꝑ omnia amo cele/
ſtis gẽe maioꝛẽ facit flãmam virtut ſue in aqᷓ ↄtritiõis a pe
nitentie q́; in ſpeclo felicitatis affluentieq; mũdane Xvnj. ẽ
nã ſicut ignis nunq eſt ſine ſtrepitu flãma ⁊ ſcintilla ſj hoc
intelligendũ eſt de igne valido a pfecto. Sic ipe ignis amo⸗
ris interni nunq; eſt ſine ſtrepitu lauidis diiũe· ſine flamma
actionis ſacrea ſine ſcintilla iubilatiõis a deuotiõis. Xix.eſt
nam ſicut ignis nunq eſt ſine lumiĩe a caloꝛe.a hoc intelligẽ
dum eſt de igne actuali. Sic ipe amoꝛ celicus nunqm eſt
ſine lumĩe cognicõis diuĩe.⁊a ſine caloe conſolatiõis eterne.
Xx· eſtnã ſicut ignis non eſt niſi in materiã diſpoſitã ydo/
neamqʒ; atq; aptã· vt ait auicẽna li.ſuo de diluiujs Sic amo
ris violentia in humana nullatemis agit coꝛda niſi ad ſuſci/

pienda amoꝛis incendia diſpoſita fuerint ydonea atq; apta

Pa Xxi eſt· nã ſicut ignis ſuꝑ infuſa aqua quendam
emittit ſonitũ a fragoꝛẽ quẽadmo diim dicit᷑ z methe· Sic m

mirum ꝑ omnẽ modũ ignis amoꝛs interni ſuꝑ infuſa aqᷓ

ↄtritiõis ⁊ pnie ſtrepitũ efficit a fragoꝛẽ ſacre laudiſq; diui
ne. Xxij · eſt· nã ſicut ignis omniũ aꝑit poros coꝛpoꝛe Iuxta
iĩllud q ait phᷣus in ꝓbleu Ignis inquit apertiuus eſt oĩm
meatuum a poroꝝ in cunctis coꝛporibo tam anĩatis quã ĩ
anĩatis. Sic nimirũ ꝓ omiaignis amoꝛis diuini poros laxat
apit codis nti ad ſuſcipiendã dulcedinẽ refrigeri ſempi

terni. Xxni eſt nam ſicut ignis ſuffocatus nõ emittit flamã

ſß fumum. Sic etiam amoꝛ celeſtis gratie ꝑ peccatũ ſuffoca⸗
tus in coꝛde nõ emittit flãmã interne caritatis·ſ̊ fumũ dam
natiõis penalitatiſq; eterne. Xxiij eſt nam ſicut tonitruũ
nichil aliud eſt qᷓm extinctio ignium in nube aqua a pluuia

Titulus rliix
a ſinili.ſummꝰ terroꝛ a timoꝛ pene maligne eſt ipe ignis di/
uine mediantibo vmbre & pluuia cõpuinctionis & peniten
tie q a Xxv. eſt nam ſicut ignis non lucet in ſole Sic ni
mirũ per omné modũ ignis amoꝛis 2 gratie non lucet in ſo
le felicitatis ꝓſperitatiſq; mundane. Xxvi eſt nam ſicut ig⸗
ms internis inardeſcit circa aquas vt dicit algazel tractatu
de foma ſpec; Sic ignis amoꝛis delectationiſqʒ; diuĩe ſinceri
us inardeſcit circa aquas triblatõis afflictiomſq;ʒ mundane
Xxvijeſt. nam ſicut ignis clariꝰò ardet oↄſperſus aqua a ſa le
quẽadmodũ refert cmentato mij methe Sic reuera ꝑ om
nem modũ clarius in ntis ardet coporibo amoꝛ diuinus ſi
ſale pnie & aqua fuerit otritiõis lacximeq; conſpſus Xxvuj
eſt:nam ſicut ignis foinſecus extinctus magis ardet interiꝰ?
vt ait ph̊ᷣs in ꝓbleu:hoc auũt con tingit ex refractione reuer⸗
beratiõeq; caloꝛis ad in terio:a coꝛ pis calefacti coꝛporis. Sic
nimirũ ꝑ omnia amo diuinus foinſecus extinctus tribula
tõibuſq; validius virtuoſuſq; inflãmat intrinſecꝰ Viceſimꝰ
nonus é nam ſicut ignis munq eſſe poteſt inquiete vt ꝓbat
ptolonieus almageſti 3. Sic & amor celeſtis nequaqꝙ́ eẽ po⸗
terit inquiete quin ſemꝑ in ſedula virtutum flozeat actione

Triceſim us eſt: nam ignis in magna copia magis accendit

ſi vento impellatur igmis aũt diminutus penitus a vẽto ſuf⸗/
focatur Sic etiam per omnem modum amoꝛ diuinus ſi pfe
cte habetur a vento tribulationis aduerſitatiſq; validius in
flammatur · ſi vero habitus fuerit imꝑpfecte mox totus exti/
guitur mundana vanitate R a ltem ſicut ignis non te
netiir in manu abſq;ʒ leſione niſi manus foetiter moueatur
quemadmodum conſpicimus in carbone hinc inde in ma/

mu aliqua agitato qui manum nullatenus ledit ſi hinc in

de motus fuerxit. Sic nimirum per omnem modum amo ce
leſtis ſine perpetua nequaquã aſſumi poterit leſione niſi ad

iunéto motu exteriozis operationis fructuoſe. Item ſicut ig

nis perfectus fumo caret impfectus aũt fumũ cõcomitatẽ
ſib i habet ſic reuera per omnia amoꝛ quidem celicus ſi per
ſectus fuerit fimo vanitatis cecitatiſq; carebit imperfectus
autem amo fimiim concomitantem ſibi eecitatiſq; ignoꝛa⸗
tie habebit. Item ſicut per fumum demonſtramus a deſſe
ignem & econuerſo per ignem ipſum fumum vt recitat Te
miſtius ſuper tercio poſterorum. Qunc; enim fumũ oſpici
mus ſcimus quia igris eſt- & ſi ignis fuerit fumuis eſt De

mõſtrãtes cauſam ꝑ efſectũ a effectũ ꝑ ſuã cauſam Sic etiaã

4 „

mediante vt recitat ps in ſcâo poſte· Sic reuera per locum

duun
Mlint
ſihlo
lnede
akupt
umcune
flum
guidem
onert
De
N
umſ.
ſtum
mita
nis
medi.
ſtum
maue
Nr
Dmdd
dnd
peit
ſtate
beter
adm
(ud⸗
ſppet
t
ſts

un
hödi
Ain
Nden
wnnk
nlent
Uthn
Uieſren
mnde
guaa
erpon
dumng
usNn
Ntinterl
neteuet:
ols die
teibll
Arachiore
endit
et ſuf
usſe
Adiusin
wtseit
gnis ort
noteru
ineinme
ſbrren
mamad
neniied
nlatts
nil
nsnpe⸗
ie no⸗
mrte

4

Ni N

gece

—

Titulus MU?w0 xlix
per fumum deuotionis incenſe demonſtramus menti adeẽ
ignem amoꝛis dilectioniſq; diuine· ſed ꝑ ignem amoꝛis diuĩ
fumũ ineſſe diſcernimꝰ deuotiõis gaudijq; interni. Et ſiciuit
cõuenienter quidem ignis ↄſeruatur in cinere ſic Q amoꝛ ce
leſtis in coꝛdis amara cõtritione S a Areſto.in vi· anĩa
lium libro Certiſſimũ nimirũ hñt guſtũ ea anĩalia quoʒe

roſtra & ora foꝛinſecus ſunt coꝛnua atq; dura illoꝛũ enĩ gu

ſtus intrinſecus ẽ. Per que dat᷑ intelligi · ꝙ cètiſſimũ babent
guſtũ ſumendi amoꝛis dei dulcedinẽ qui os mentis habẽt
rigidũ atq; diirũ carnaliũ ad amoꝛẽ T a Vſidorus ĩ HBi
ſtoijs natalibo In quibuſcũq; animalibo habũdauerit ipᷣm
fel guſtũ prauũ viciatũq; nimiũ ſoꝛciunt᷑ Per que dat᷑ intel
ligi q; qui felle habundant ſceleris a pecati guſtũ prauũ
coꝛruptũq; habent deguſtandi ſuauitatẽ amoꝛis dulcedĩſqʒ;
diuini Reſpiciendo ad phabita Va Auicéna libro mei
dicinaliũ vi. Quantũ cibo aliquis ſuaiiis ſaporabilis exiſtat
nichilominꝰ tñ ſi ſine maſticatiõe dentiũ vtpote vrgente e⸗
ſurie deglutitus fuerit incertus minime quidẽ nutrit · ſ in
cocruptionẽ a putredinẽ ꝓmutat᷑ Per que intelligit᷑ꝙ quã
tumcunq; ſuauis a dulcis ſit cib amoꝛis refectiõiſq; diuñe
tũ ſi ſumptꝰ fuerit abſq; maſticatiòe deuotiõis int᷑ne.· minĩe
quidem niitrit. ſ interdũ incoꝛruptionẽ mentis ι coꝛpis ſe
conuertit Recte ꝑ omez modũ quẽadmodũ dictũ ẽ Xa
Eſyus in ꝓbleu Guſtum quidẽ nẽm duo maxime impe
diunt & reſtringũt.viʒ inſirmitas a ſaturitas nimixc a nimi
um ſaciati guſtũ penitus amittũt Per que intelligi ꝙ gu/
ſtiim celeſtis amoꝛis a gẽe duo maxime impediũt.viʒ ir fir/

mitas mentis a ſaturitas in bonis ꝓſperitatibuſq; munda⸗

nis Recurrendo ad prehabita. Va Conſtantinus lij.
medi. Qui multũ bibũt a maxime potũ dulcẽ. cibi mox gii
ſtum deſideriũq; amittũt. Per que intelligit᷑ ꝙ coꝛda huma
na que miutum bihunt dulcedie illicita a carnali guſtũ deſi

deriũqʒ; amittũt cibi noeiſe diuĩ Recte ꝑP omeʒ modũ ꝗ̃m

admodũ immediate ſup̃ a Solinus li.reye Lupus 4.
dem hũanis carnibo deguſtatis· ſemꝑ impoſtexe carnes ap /

ꝓetit eſuritq; hũ anas Per que dat᷑ intelligi ꝙ hõ cibo degu

ſtato diuĩ ꝓpetuiq; amoꝛis ampliꝰ imppetuũ eſurire a ap /
petere nõ deſiſtit ſuauitatẽ diuini ineſtiabiliſq; dulcoꝛis quẽ
ad modũ in pnᷣcipio ditũ eit. Ab Pꝑs in ꝓbleu. Tac
quidẽ imbibitũ a aſſumptũ oẽm in omibo aĩalibo ſitim ſeu
appetitũ potus quãlibʒ ꝓhibet a extinguit Sed p hoc intel
ligitux. ꝙ lac unb ibitũ a aſſumptũ amoꝛis diuĩ:mox omnis
ſitis extinguitur appetitꝰ deſiderijq; mundani Recte ꝑ oẽm

*

Titulus lix l
modũ quẽadmodũ ſuß̃ Bb Galienus in panthegni. e
Potus auide ſumptus inebriat humectat inflat languozes .
concitata vallidioꝛem ſitim ꝓuocat Per hoc intelligi? po ſe
s amoꝛis auide miſticeq; aſſumptus mentẽ inebriat cele wer
ſti dulcedine a ſapore humedat roe celeſtis gre. inflat ſcĩi 2“
ſpiritus leuitate languoꝛẽ concitat fidelis anime validio⸗ o
rem ſitim prouocat amoꝛis dulcediniſq; diuine. Recurrẽdo ſi
Nant nẽm. cum ſint dulcia velociter tamen ſaciant appetitũ u
8 Pinguibiis etenim auide delectamur ſy continuo ſaciamur R en
Sed tunc ꝓ hoc intelligit᷑ ꝙ pinguedo amoꝛis diuini ineſti/ KH
mabiliter quidem delectant guſtũ fauceſq; coœdis noſtri ſj den
2 velociter ſaciat ſanat etenim eſtũ appetitꝰ deſiderij quocq; n
nt᷑i. Recte ꝑ omem modũ vt ſu†. Db Ppꝶs in li· methe⸗ Diuc
In nube frigida ignis ⁊ vapor validius acendũt Cuiꝰ caiui
ſa ſtat in hoc nã ome cœpus infrigidatũ exterius magis in ſumt
ardeſcit interiuis Sed ꝓ hoc intelligit᷑ ꝙ in mente frigida ab ani
omni eſtu ncupĩiaq;ʒ mundana ignis delectatõis diiũe e va inr
por deuotionis interne validius atq; facilius accenduntur. „
Recte ꝑ omeʒz modũ vt ſũ Eb Pps in ꝓbleu⸗ Guſtuis lie
quidem noſter ſi amaritudĩe prius evercitatꝰ fuerit. id q& ſtaen
poſtea dulcedinis ſibi fupuenerit · ſincerius veriuſq; deguſtã Mnt
do percipit atq; ſentit nam poſt amarũ ſumptum liquoæe; asn
quicquid poſtmodum ſumptum fuerit cibi atq; potus dul ede
cius apparebit Per hoc intelligit ꝙ dum guſtus pᷣexercita di
tus fuerit mentis nẽ̃e amaritudiĩs ↄtritiõis a pñie· mox dul⸗ NaH
cedo ſuauitaſq; celeſtis amoꝛis ſincerius intus inamma at⸗ m
q; verius deguſtatur Recte ꝓ omeʒ modũ vt ſuß Eb⸗ aute
Plinius in ſpeculi natᷣali. In gelu intenſo frigoꝛe q magno Bitu
Pruina efflatu hominis gignitur in ea parte veſtis que oꝛi ud
fuerit aut naribus applicata. Per hoc intelligitur ꝙ in gelu ritu⸗
frigæe quoq; magno amois diuini pruina gignitur cele⸗ terun
ſtis refrigerij flatu ſpirituſſancti in veſte puritatis a inno⸗ . gade
centie codis noſtri· Recte per omnem modum vt prius Pfon
μb AKreſtot les in probleumatibus In auroꝛa ſole vide/ am
licet oriente arbores virgulta moueri tremereq; videntur. fii
Quius cauſa eſt. nam timc ventus altus eſt ſumitates con/ np
cuciens a conquaſſans. Per hoc intelligitur quod ĩ auroꝛa caio
ſeu in oꝛiente diuini amoꝛis virgulta atque virtutes men⸗ gs!
tis noſtre moueri tremereque in diuinis laudibus compro⸗ P
bantur. Recte per omnem modũ vt prius dicũ eſt H b ſdm
Plinius in ſpeclo naturali HEons quidem maris quem ſynũ Iu
t
ſud

I=M

ii
blen
anele
ſaſ
Ai
ni
hnd
tmtt
40 am
Muininc
dsroſti
Onn
mnlenehr
itdan
Enugisn
figne
duneev
tendonda,
enGuſds
eit. 0
gti
liqoore
onsdo
beert
eXd
namnmatt
eginmn
tsrc
tgin gl
nural⸗
tino⸗
tgeis
ederl

Titulus xlix

4 abiſſum dicimus in ſuo nimizʒe oꝛtii oꝛigine a effluxu par
uus foꝛe oñdit᷑ de hine enĩ ſua latitudĩe in milletuplo iuxta
aſtra pitoꝝ ſeñiaʒ excedit latitudĩeʒ hĩtabiliũ regionũ. Per
Hoc intelligit᷑ ꝙ fons amoꝛis diuĩ qͥ ſynus abiſſus dicitur
omis iocunditat & refrigerij ſempiterni in ſuo quidẽ efflu
xu ·ſ.in pñti paxuꝰ a exiguus eſtimat᷑ tandẽ aũt in ſuo pro /

ceſſu in infinitũ augeri a effluere cõprobatur Recte ꝑ oẽm

modũ vt priꝰ I¶ b Gilbert li· de ſecretis nat᷑e·ad hoc aũt
vt vita in aliquio naſcat᷑ in cœpe coporalis neceſſe eſt vt coꝛ
pus huiuſmodi pmo in molliciẽ reſoluat᷑. ſcdo vt totaliter
vita priſtina corũpat᷑tercio vt ad vitã ↄſeruandã inuiola⸗
biliter ſedule moueat᷑ qᷓtto vt copus a caloꝛe naturali vali
de accendat quẽadmodũ in embrione ↄſpicimus. Prĩo enĩ

vt in embrione vita ſenſitiua coꝛrũ pit᷑ vt vita intellectiua aſ

ſumat᷑ Per hoc intelligit ꝙ ad hoc vt in nobis vita ſpualis

&& miſtica habeat᷑ neceſſe ſũmope eſt vt coꝛ nẽm in molliciẽ
interne dulcdinis reſoliiat᷑ ſecũdo ut vita priſtina puta vita
peccati penitus coꝛrumpat᷑ tercio vt ad vitã miſticã inuiola⸗

biliter conſeruandã homo ad virtutes ſedule moueat᷑ qᷓ̃rto
vt coꝛ nẽm in dei amoꝛe valido accendat᷑ Recte ꝑ omnẽ mo

dum vt prius K b Hugo in didaſco ii· Pinguedo auũt
omis nat᷑alit᷑ eſt ignis lumĩſq; fotiua Per que intellłr ꝙ pin/

guedo deuatõis ntẽ̃e maxime quidẽ fotiua ẽ ignis amoꝛis di
lectioniſq; interne a lumĩs cognicõis diuine · ;ad modum
prius tactũ eſt Lb Pꝑs in ꝓbleu. Qitius nimirũ perci
piunt ſeciũtq; ad tactum ipᷣm membrũ languidũmembʒe
cute deraſum membrum molle poroſum Per hoc intelli⸗

gitur · ꝙ tactum diuini amoꝛis magis ſentit coꝛ amoe lan⸗

guidum.qᷓm coꝛ cute cecitatis ignoꝛantieq; detectũa coꝛ ſpi
ritualiter quidẽ vacuũ & poroſum vt ſ. M b Solinꝰ li;

rerum Potus poſt cibũ ſumptũ ad interioꝛa reducit debite

q; ad digeſtionẽ faciendã oꝛdĩat ⁊ diſponit Per hoc intelltx
ꝙ potiis diuĩ amoꝛis cibũ celeſtis refectioins intra concaua
nẽ̃e mentis deducit& ad ſalutis fructuſq; ppetui digeſtiõʒ

faciendã oꝛdĩat a diſponit Recte ꝑ omnẽ modũ q;admodũ
in principio dicũ eſt. Nb Galienꝰ in panth. Qibo cũ
caloꝛe magis nutrit cib etenim actualiter ſeu virtualit ma/

gis nutrit. Per hoc intelligitur ꝙ cibo coꝛporis ſanguinis
xp̃ᷣi maxĩe quidem nutrit cũ caloꝛe atq; feruoꝛe amoꝛisquẽ

admodũ priꝰ ditũ eſt. O ł Cõmentatoꝛ in 3; methero;
Fulmen humanũ coꝛpus feriens ipm quidẽ intrinſecus pe

netrat inflammat humano coꝛpore extt inſecus in nullo
ſaucio aut leſo. Nullum enim veſtigium apꝑet foinſecus

W

ð
— WR

—

. „.
Titulus „xlrlix
arſionis a tamen intrinſecus totũ coꝛpus incineratũ eſt S⸗
per hoc intelligitur ꝙ fulmen amoꝛis celeſtis mentem pene
trãs hominis intrinſecus quidem inflãmat ip̃m diuinitꝰ a

accendit. intrinſecus aũit ſue velociſſime actionis nullum ve

ſtigium efficit aut relinquit vt ſupᷣ didũ eſt. Pb Pꝑs

in probleu: Ad hoc aũt vt ſitim validam extinguamꝰ dul/
cedinem aliquã ore aſſumimus quã aſſumpta delectabilii

degiiſtamus Per hoc intellt · ꝙ ad hoc vt ſitim mũdane mi/
ſerie extinguamiis dulcedinẽ amoꝛis diuini mente aſſumi/
mus quã τ delectabiliter intus percipimus a guſtamus re⸗

cte quẽadmodũ vt ſupra q b Vſidorus in hiſtoꝛijs na-
turalibus. Fauus mellis quãto veterioꝛ tanto dulcioꝛ quia

quedam acquoſitates amare ↄſumuntur pariter et exaltãt
que dum mel fauum erat & recens quendã amaritudĩs ſpe/

ciem preferebant. Per hoc intellr ꝙ fauus celeſtis amoris

quanto in coꝛde homĩs diut᷑nioꝛ q; fuerit tãto dulcioꝛ atqʒ;
ſuauioꝛ apparebit vt ſuᷣ. R b Solinus lirerii Nux diu

recẽs ꝓmanet ſubt folia germinat ſub tra:nigreſcit ſub aqᷓ
amareſcit ſi fuerit vermibo pforata: exterius dureſcit æ rigz
intus vero molleſcit a dureſcit Per hoc intelligitur ꝙ nux

diuine dulcedinis τ amois diu recẽs ꝓmanet ſubter folia

virtutis germinat ſub humilitatis terra· nigreſcitq; diſpli⸗
cet & palleſcit ſub aq voluptatis amareſcit verme ſi ꝑfoꝛa⸗

ta fuerit vanitatis dura exterioꝛibo videtur coꝛdibo ß dure⸗
ſcit intrinſecus felicibꝰ aniabus recte vt prius S b Pli⸗
nius in ſpeculo natali Odor vinee deſcendentibo de montibo

verſus valles dulciſſimiis apparebit ſuauiſſimuſq; aſcendẽ⸗
tibus econtra verſus montes minus. Cauſa ſtat in hoc Nã.

aſcendentibe in alta valida fit precoꝛdioʒꝝ reſpiratio que ol
factum valde impe dit a reſtringit Sed ꝑ hoc intelligit᷑ ꝙ o⸗
dor ſuauitatiſq; amoꝛis diuini dulcioꝛ apparet deſcendenti⸗
bᷣus ad valles humilitatis ᷓm aſcendentibo econtra ad mõ/
tes ſupꝑbie e tumois qᷓmadmodũ prius dictũ eſt Tb
Iohes meſue in prima practica Lauetur os cũ aqtia calida
4 cum ſale et mox qꝗ dulce fuerit dulcius apparebit Per ꝗᷓ
intell gitur· ꝗqᷓ lauandũ expurgandũ ẽ os mentis noſtre

cũ aqua calida ↄtritõis a cũi ſale pñie atq; coerectiõis tũc

mox quidẽ dei amoꝛ ꝗ dulcis fuerit dulciſſimus apparebit.

Recte p oẽm modũ vt dicu eſt Vb Ptolomeus alma
geſti. Tux quidem coporalis tenebra nimirũ eſt reſpectu cã

doris luiſq; celeſtis. Per que intelligitur ꝙ lux coxpalis illi

citiq; amoeis tenebra eſt quidem reſpectu amoꝛis perpetiu

Ceei
elet
mm 11
sviſu
manun
nipoten
irtade
oera
uchun
Per qle⸗
ſerrenax
ſumede
Redep
Cnts
bumes
revii⸗
ſoptin
tprus
tnebri
ndu ⸗
Uumiitat
le l.
ntquid
gtur
furint
dss
utat
mant
loris
queki
flamn
ſupd
migis
ntllig
uce
win
ſuß
dule
ceſci
ded
tusi⸗
ſdin

.
I
ungen
e
dlun
dandde
N
ideren
nuaſin
ſumgr
ſtasn
leegti
etexllit
tudisſe
zamors
ciwat,
durditt
tſub aq
tarig

bter ſolin

Apfora⸗
ſdure⸗
emorti
galemd
in bene
Toed
lgig⸗
nrt
mD
ldr
btbed
6sroſtr
sti
Pnl
e
elt

Titulus MM xlix
celeſtis vt ſupra Xb Theopłilus in tractatu diuerſa
rum artiũ Aurũ igne liquatum naturaliter delectat aſpiciẽ
tes viſumq; irradiat a illuſtrat. Per hoc intelligit᷑ ꝙ coꝛ hu
manum igne diuim amoꝛis liquatũ ac inflãm atũ deum om
nipotentem aſpicientem delectat aQ viſum mentis diuinitus
irradiat a illuſlrat vt ſuß Vb Pypᷣs in v anĩaliũ li· Stel /
lio ex aſpectu in terrã haurit venenũ:a ex aſpectu in ſurſum
quẽdam liquoꝛem ſumme medicinalem attrahit 2a im bibit
Per que intelligit᷑ q homo ex aſpectuid ẽ ex amoꝛe ſuo ad
terrena venenum haurit mortis eterne ex amore aũt in ſur /
ſum ad celeſtia liquoꝛẽ ſibi ſalutis eterne attrahit a imbibit
Rede ꝑ omnem modũ vt dictũ eſt. Zb Auicebron li.
fontis vite. Coꝛꝑa deſicata magis ſunt lumĩs ſuſceptiui ꝙᷓ;
bumedata. Per hoc intelli gitur ꝙ coꝛda humana ab hüo /
re viciorum deſiccata magis ſunt lumĩis diiuunicq; amoꝛis ſu
ſceptiua quã coꝛda voluptate & concupĩa humectata Rete
vt prius dictũ eſt. Ac Areſto in ꝓbleu. Cõtra vmbrã
a tenebram lux ſemꝑ copioſioꝛ reꝑitur. Sic nimirũ ꝓꝑ omeʒ
modũ lux diuini amoꝛis ſemꝑ copioſioꝛ eſt circa tenebram
humilit atis vmbram pietatis. Beſpiciẽdo ad prehabita.
Bc Pꝑs in vi. anim aliũ Ociili anĩaliũ node lucẽtes lu/
cent quidem ad auſtrũ ſͦ non ad aquilonẽ Per que intelli⸗
gitur ꝙ oculi mẽtis nr̃e liicent in nocte pñtis vite ſi ouerſi
fuerint ad auſtrum amoꝛis nõ aũt ↄuerſi ad aquilonẽ p̃ui/
tatis & nequicie vt ſi Cc Plinius in ſpeclo nat᷑ᷣali Ci
uitates que circa aquas ſite ſunt eſtatis tẽꝑe valide inflam
manturmulte enim refractiões & reꝑcuſſiões radiorũ ca/
loꝛis circa aquas ſenciunt᷑. Per hoc intelligit ꝙ coꝛda hoĩm
queſita ſunt circa aquas ↄotritõis pñie validius diuino in
flammant᷑ accendunt᷑q;ʒ amoꝛe vt ſuß De Coõmentatoꝛ
ſuꝑ de plantis areſto· Ceſſantibus ymbribus lucente ſole
magis floꝛẽt vigẽt germĩantq; gramĩa atq; herbe · Per que
intelligitur ꝙ ceſſantibus ymbribus deuotionis a lacrime-
illuſcente xp̃i dilecétione Q amoꝛe mox coꝛda humana flo
rent in ommi virtutum q ſacroꝝ oꝑum actione Reſpiciẽdo
ſuß Ec T harentinꝰ li ini de euẽtibo in natura Liquor
dulcis in vaſe aureo argenteoq; vehemẽtius validiuſq; dul
ceſcit· in quolibet autem alioꝛum vaſoꝛum genere amareſcit

Sed p hoc intelligit ꝙ dulcis liquoz amoꝛis diuini recondi

tus in vaſe codis noſlri mundi a virtuoſi vehementius va/
lidiuſq; dulceſcit·immunda autẽ anima penitus amarelſcit

Titulus xlix
F a Fontinus li pᷣmo de equalitati rerum. Spuma
ceſſat omnis immixta ſibi aliqᷓ pinguedĩe a immiſſa Sic ni

mirum ꝓ omez modũ ꝙ tunc ſpuma ceſſat oĩs nĩe miſerie

e doloꝛis.cum nobis immiſſa fuerit diuinitus pinguedo di
uini mellifluiq; amoꝛis vt ſußÿ. Gc Galienus in pent.
Dulcedo valide ſumpta expellit venenũ eo ꝙ vʒ inq̃ntũ dul
cedo venenũ attrahit. venenũ aũt attractũ dulcedĩe quoq;
mixtũ vomitum efficit mediante quo ipm venenũ eicitur
2 fugat⁊᷑ Per hoc intelligit᷑ q dulcedo mente aſſumpta diui/
ni amoꝛis venenũ expellit tremende ꝑpetue q; moꝛtis quem

admodũ didum ẽ H c Vpocras in epichimis Sitis va

lida iram excitat.ſomnũ ſugat & coꝛpꝰ debilitat vehemen:

Sic nimie ꝑ locũ a ſimili ſitis valida que dei accidit ĩ amo
re iram oↄcitat cõtra actũ ſceleris · ſomnũ fugat ignoꝛantie
cecitatis:coꝛpus debilitat qntũ ad actũ carnalis delectatio

nis Recte ꝓ oĩa vt ſũ I c Vſido in hiſtoꝛijs naturalibo
ocus in ꝗqᷓ nec motus nec ſonus nec caloꝛ accidit aliqual'

fetidus ſoꝛe oñdit && coꝛruptꝰ Per que intelligit ꝙ mens hu
mana in qua nec motus virtutis nee ſomis laudis nec caloꝛ

diuini amoꝛis accidit aliqualis fetida foꝛe onditur e coꝛru

pta Rc Plinius tractatu de mirabilibo mundi Nil in re
rũ nata ſcindit a ferit foꝛtið quã ſomitꝰ ictuſq; celeſtis ignis
Per que intelligi ꝙ nil mentẽ ferit foꝛtiꝰ fidelis homĩs quã
ignis celeſtis ꝓpetuiq; amoꝛis c;admodũu dictu eſt Lc

Hugo in didaſco.li.nij. Pellis humectata in longũ latum⸗
q; diſtenditur· ſj cum deſiccata fuerit·hos effectus efficit. nã

mota puluerem eicit · ſtrepitum emittit · nmiumq; rigeſcit.

Per que intelligit᷑ ꝙ mens hum ana celeſti roꝛe ⁊ gratia hu
mectatain longũ latumq; diſtẽdit᷑ celeſtis ꝓfunditatis · de /
ſiccata aũt ab humoee celeſtis gratie ⁊ amœe: mox puluerẽ
emittit ſeu eicit vanitatis ſtrepitum efficit inquietudinis. ⁊
rigeſcit rigore moꝛtis ꝓpetue a doloꝛis.vt ſu N c Ppᷣs
in vnianimaliũ. Onna quidẽ anialia dum bibũt guttura
capitac; inclinant. Per que dat intelligi. ꝙ; coꝛda humana

dum amoris celeſtis bibũt refrigeria a fluenta ad humilia

„» . „ „ . . .. TILI
ſe inclinãt iugiter a ad yma Recurrẽdo ſup · E Nc Theo

pꝓhilus in tractatu diuerſarũ artium Virga humectata a ĩ

cineribo calidis implicata· denuo cum excepta fuerit flectit

faciliter et rumpitur difficulter Per que intelligitur ꝙ mẽs
hHumana aqua gratie humectata & in feruore amoris cele⸗
ſtis intincta pariter a immerſa tandem flectitur faciliter ·
a vite ſancte propoſito rumpitur difficulter qmadmodum

dictum eſt Oc Areſto · in ꝓbleii· Lutius rectiuſq; vehi

it
aui
hum
ſerit
r a
natu⸗
rigi
ural
Pra-
ned
tence
Pede
heta
intelt
hun
ctudt
omnn
1s
ſors
fungn
Gſonn
Uclus
jeyon
Ktumit

drisde

NAW
co
msr
Ze
timd
amar
peca⸗
lo mo
oniben
aß
mß
tiss
pien
loe
teli
laſa
ſit
ti

n
d⸗
ler
unſeie
md
anpu
niztid
gnag
eni ga
umpnden
nordgeen
nsten
tvebenen
tdit in
Ignornttt
delechtt⸗
aturaliy
alual
wens hun
SNecale
1r carn
iNFlin
ſusgnis
mis qua
Te
üprum
ict i
ngtgnit
1grit
ditts

1

olpelen

1

IlOn7

oAlttra

Titulus ix

nauis plena quã vacua Sic nimirum ꝑ omnem modũ coꝛ

humanum tucius et rectius fertur ad celeſtia ciim plenu

fuerit celeſti gratia amoꝛeqᷓm vacuum ab omni ſalutiffe⸗

ra actione · quẽadmodũ dictũ eſt. PcC Conſtantind de
natura moꝛborum. Liquoꝛ quidem omnis in ſua naturali

regione nullatenus deſiœatur fuſus autem extra ſuam na⸗

turalem a debitam regionem marceſcit continuo a areſcit.
Per hoc intelligitut ꝙ liquoꝛ celeſtis amoꝛis & gratie mini
me deſicœatur in ydonea ſibi mentis regione exterminat᷑ au /
tem continuo in aliena ſibi immimda hominis regione.

Reqde vt ſupra q c Hugo ĩ didaſcolł.liiij. Oſtia hume /
Gtata ſtrepitũ emittunt.& ſine ſonitu ſe apperiunt Per que
intelligitur ꝙ coꝛda humana roxe celeſtis amoꝛis & gratie
hunmectata ſtrepitum emittunt humane ſeu mundane inqᷓ
etudinis a ſine ſonitu ſe aperiunt gratie ſaluatoꝛis Recte p

omnem modum vt ſupra. RcC PEPßus in probleumatil

bus. In frigida regione valde a longinquis ip̃e audiuntur
voces Quius cauſa eſt·. Nam intenſo frigoꝛe pori terre con/
ſtringuntur a aer nimium ingroſſatur. pori autem conſtri
cti ſonum non imbibunt ingroſſatus aer ſonum & voces di
ucius retinetqmobrem in regione frigida validius reſonẽt
ipe voces. Per hoc intelligitur ꝙ in mente refrigerata cele⸗

ſtium in amoꝛe veruis reſonant voces intrinſecus conſolati

onis diuine quemadmodum dictum eſt. Sc AQAuicẽna
vi. medi · Omis quidẽ humoꝛ augetur ad pnñtiam lumĩis æ

caloꝛis. Sic nimirum per omnem modum humoꝛ deuotio/
nis noſtre augetur ad caloꝛem amoꝛis diuini vt dictum eſt
IcC Galienꝰ libro octauo Infrigidati quidem mag ſen

timꝰ? doloꝛem. Per que intelligitur ꝙ infrigidati refrigerio
amoꝛis diiiini magis mox ſentimus doloæẽ noſtri ſeeleris a
peccati Vc AKuicenna libro ſuorum mineralium. Quã
to mons aliquis altiozꝛ fuerit tantomagis irriguis diſtillati

onibus q; plenus alti nanq; montes magis diſtillant aqua
Per hoc intelligitur ꝙ quanto mons coꝛdis humani in de/

um pia deuotione fuerit eleuatum. tantomagis celeſtis ro⸗
ris & gratie irriguus a ſtillationibus celeſtis amoeis extat

plenuis Reſpiciẽdo ſuß Xc Vpocras in epichimis. Caſ/
lo a humoꝛe augetur naturaliter ome copus Per que in/
telligitur ꝙ caloꝛe amoꝛis diuĩ hũore celeſt gre auget to
ta ſalꝰ a deuotio mẽtis nt̃e quẽadmodũ dicũẽ Vc Cõ
ſtãtius li · de melan. Qõtigit intdũi vxt dũ ꝗs ſubito a repẽte
potũ ſumè volueritipᷣm guttẽ᷑ ve hement᷑ oↄſtringat᷑ intuſecꝰ

Titulus l xlhlix
in tuſſi valida reiciat᷑ ip̃e potus·ſed hoc ex feſtina precipi
tacõe imbibiti potus accidit influentia. Per que intelligitur
cꝙ hoc ſepe accidit vt dum quis ſubito a repente fadcti ſui di
ſcuſſõe potum amoꝛis diuini ſumere voliierit. ipim guttur

mentis ſtringat᷑ intrinſecus a reiciat᷑ tam nobiliſſimꝰ feliciſ
ſimuſq; potus Redte ꝑ omeʒ modũ vt ſuß Zc Plinius ĩ

ſpeculo natali Crines humedtati pluuia· valde creſcũt nota
biliterq; augent Per hoc intelligit ꝙ cogitacões quidẽ nẽe

yVmbre celeſtis amoeis æ gratie huectate augent in deuotõe

interna a creſcũt in omni actõe meritoꝛia ſalutifera a beata

Reſpiciẽdo ſuß Adð NHugo ĩ didaſco li·iñj. ¶ apis cadẽs
in aquã tres effectò facit Per qᷓ intelligit᷑ ꝙ coꝛ humanũ ad

ueniẽs aque amoꝛis diuĩ tres effectus facit nã circlm deſcri

bit felicitatis eterne ſtrepitũ efficit laudis diuĩe.ſj a ſpu mã
ipᷣam ſurſum ducit in altitudĩem ↄtẽplatiõis inẽne Recte ꝑ
omia vt ſu B d Pꝑłs in ꝓbleu· Ebrij itaq; a qui circa

mare ſunt maxie gaudẽt ſole a caloꝛe Quuis cauſa ẽ. Nam
ebrii a qui circa marina habitant littoꝛa frigidi ſunt humi
di q; valde. in ſole ergo hi natalit᷑ delectant᷑ vt id ꝙ in ipſis
ſu ꝑfluum eſt humoꝛis- virtute caloꝛis penitus deſiccat Per
Hoc intelligit ꝙ hi qui inebriati fuerĩt diuũo amoꝛe a circa

mare habitãt otritiõis a pnie maxime ſole gaudentdelectã /
turq; diuinitus in oim ſaluatoꝛe Recte vt ſuß Qd C6 /
mentatoꝛ in ꝭ̊ methe: In domo calida aer videt᷑ ingredi ꝑ fene
ſtras qd quidẽ cõtigit ex caloꝛe ſibi nataliter aerẽ attraben

te. Per que intelligit ꝙ in mente diuĩo amoꝛe calida a accen
ſa aex ſuauitatis a gẽe celeſtis minoꝛat᷑ quẽadmodũ pus di

ctum elt Dd Albertus in q̃rto methe · Muſce ſubmerſe

2 motue ſi cineribo calidis applicant᷑ ↄtinuo reuiuiſcũt. Sic

nimie ꝓ omem modũ coꝛda humana deliciarũ aqua mor/

tua a ſubmerſa ſi feruoꝛi amoꝛis diuim intincta fuerint cõti
mio reuiinſcũt Recte ꝑ omem modũ vt priꝰ Ed Ps
in vi anĩaliũ li. In otu quidem ſolis cuncta aĩalia in ſuo na

turalit᷑ tr anſitu et ꝓgreſſii ſe faciemq; ſuã vertere nituntur
ad ſolem oientem. Per hoc intelligit ꝙ cuncta animalia

id ẽ huana coꝛda moꝛe irrõnabiliũ anĩalium declinare dñt

ad oꝛtũ atq; influxũ diuini ꝓpetuiq; amoꝛis. vt ſub Ed
Ahemiſtiꝰ ſuꝑʒ· de amia Copa quidẽ lucẽtia cum tacta di
gitis ſiierint nocte ↄtrectata neq; lucẽt amplius neq; ſplen /
dent Per hoc intelligit᷑ coda Humana in amoee dei ſplen

dentia ſi mundanis actibo fuerint ↄtrectata coꝛrruptionibuſ

c; infecta. vt ante luxerant diuinitus nõ lucebant · vt ſupra.
G d Vſido.ethimolo ¶umen lune ipᷣm ſolarem radiũ

ſitn
Cbtene
giene
ESocl
umbr
do!
prn
lls⸗
otum
telig
ltw
dumv
kumtt
mieti
ntes
diane
Pltm
ſopei
Gcsa⸗

enter y

hamoe
Netint
Oolnus
Gutel
uni
worde
qua
ralbi
ba al
hume
fum
Carnal
(oͤnen
laldüͦ⸗

ilerie

rew
ſoeme
rum.
valde
proti
mana
purtt.
dpat.

Sldini
indui⸗
erzad
dummd

ui cite
i Nm

unt hom

ſioi er
wenctei
tedi
d (1
dihfere
Wrann,
da an
odu pisd
eſuhnee
nuicite
iu
enmroc
nhona.
nturtur
nindin
lnne N
5 n
ItNNH
“
npen
unu
en.
dal

Titulus DW xclix
obtenebrare cernitur quẽadmodũ videmuis ꝙ luna ſtante
diutno tẽpe in nẽo regione quedã videt᷑ nebula regionẽ ae/
ris ocupare. Per que intelligitur ꝙ lumẽ amoꝛis diuini ob
umbratuxr lumine amoꝛis vani illicitiq; aQ mundani Reſpici
endo ſup. Hd Aigazel in tractatu de foma ſpeculi Sẽ⸗

per nimirũ maioꝛ copioſioꝛq; lux in vallibus cernitur in

aquis · in vallibus q uidem ꝓpter reſplendentiã a vnionẽ ra
diorum ſolariũ lumis a caloꝛis:ſimilit᷑ circa aquas Per que
intelligit᷑ ꝙ ſemꝑ ẽ maioe lux diuini amoeis circa valles hu/
militatis circa aquas contritionis pñie Recte ꝑ oẽz mo
dum vt ditũ elt. Id Cõmentatoꝛ limethe Semp nimi

rum reꝑptũ eſt vt circa aqᷓs ſulphurcas a calidas frigidiſſi/

mi etiã aſſint fontes. Qalidi enim fontes conatos ſibi hũt
fontes frigidos a algoꝛes Per que intel igitur ꝙ fontes cali

di amoꝛis diuĩ ſemꝑ annexos ſibi hñt fontes refrigerii ſem/

piterni vt dictũ eſt ſu Kdò Pyꝑs li de impreſſiõiho ae⸗
ris ꝓpriũ eſt eoʒ que vehement᷑ vſta fuerit copa vt ſupra
infuſa aqᷓ validius accendant᷑ vtz in cemẽto a in oſſiw vehe
menter vſtis Per ꝗᷓ intelligi᷑ q; ꝓgriũ eſt eoꝝ hominũ qui

in amoꝛe inflãman vt dũ aquis tribulatõis deuocõiſq; ma
duerint validius feliciuſq; inflãmen?᷑ vt diétũ eſt. d

Solinus li ·rerũ Que vehementer ſunt dulcia amareſcere ali
qualit eſtim ant. Per que intelligitur ꝙ ſuauitas amoꝛis di⸗
uini q;uis in ſe dulcis ſit omnem dulcoꝛem exſuperans coꝛ/
poralem tñ peccatrici anĩe in amaritudinem conuertitur ali

qualem vt dictũ eſt prius Md Vſido in hiſtoiis natu
ralibus Herba ſicca igni immerſa fumũ grandem facit her

ba aũt viridis quaſi nullum. Per hoc intelligitur ꝙ mens
hum ana ab humoꝛe vicioꝛum arefacta igniq; amoris iniecta
fumum grandem facit deuotionis interne mens aũt viridis
carnalium voluptate minime quẽadmodũ ſußÿ.,. Nd
Cõmentatoꝛ iij. phiſicoꝛc. Trahunt aũut naturaliter tria h.
calidũ vacuum· ſimile. Per hoc intelligitur· ꝙ tria diuinã

miſericodiã trabunt aſtringunt viʒz caliditas in dei amo/

re· vacuitas ab omi labe a crimine ſimilitudo in ſpuali con
foꝛmatione vt ſu O d Alpporabiꝰ li · de ꝗᷣlitatibo elcio
rum. Cunq; vaſa plumbea ſudorem emittũt & lapides etiã
valde fri gent. & animalia pruritum ſenciũt aurium ꝓplcnuiia
protinus aſſequetur Per que intelligitur ꝙ dum coꝛda huu
mana ſudorẽ emittunt otritiõis a lacrime & in mentis frigẽt
puritate.& auriũ declinatoꝛiũ ſenciũt in diuino ſermone ſi⸗
gnat.quia mox menti adueniet vm ber celeſtis roꝛis a gre

Titulus rxlix in

Cetera requiran?᷑ capitlis de caritate. Itẽ capitlo de dilectio du
Pd Oonſtãtinus limedi · vi· Hunndo quidẽ cibali oc ne
curtit Pumidũ ſaliuale vnde autumat Concupiſcentibo. n· nüſu

V

nobis cibum ora humeſcũt Sed tunc ꝑ hoc intelligiẽ ꝙ cũ

Pumidum cibale aduenit amoꝛi diuino occurrit humiduz noli
ſaliuale deiiotio nis dulcoꝛiſq; interni. vt dicum eit q d ſin
Philoſophꝰ in ꝓbleu:Ad primũ guſtũ cibi aut potus ſtu/ s ain
porem quendam interioꝛes mandibule ſenciunt a doloeemn uuin
Quius etiã ratio tanget᷑ in capitulo de guſtu diuĩe dilectio⸗ itts⸗
nis Per ꝗᷓ intelligit᷑ ꝙ ad primũ guſtũ amoꝛis celeſtis quẽ bocinde
dam ſtuporem iure dulcedinis ſaporis interioꝛes ſenciit ſnct
L virtutes a potentie amme diligentis Reſpiciẽdo ſupᷣ Idẽ vẽ/ Fein
tus ergo magis exſicat terrã ꝙ; ſol. Sic nimirum ꝑ omnem plait
modũ vent celeſtis amoꝛis a refrigerij magis deſiccat terrã lidanm
coꝛdis nt᷑i ab humoꝛe miſerie doloꝛiſq; mundani.q́; ſol con⸗ ledß
ſolatiõis ciiiiiſlibet fauoꝛiſq; mũdani ſeu humani. Bedcte ꝑ ſtrſt/
omem modũ vt diétũ eſt. Rd Vſidorus in hiſtoꝛiis na iſmmus
turalibus Piſces cocti aut aſſi oculos duros habent Sic per (Aabſen
omnẽ modũ hoĩes excocti carnali dulcoꝛe a aſſi in mundo fots
illicitoq; amoe mox oculos hHñt rigidos atq; duros in dei fe H 0
liciſſima cognitione Reſpiciendo ſuß Sd AKreſtotiles ĩ e
li. ꝓbleu. Quantũcunq; ſuauis ſit ipe aer tamen a currenti Yuncio
bus ventus fieri eſtimat᷑ Cuius etiam cauſam require cap: ulote ſon
de perſecutione Sed ꝑ hoc intelligit᷑ ꝙ quantumcunq; ſua dd
uis a dulcis ſit amoz diuinus nichilominus tamen currenti Dduch
bus in fatuitatibus per omnia cernitur inſidus amarꝰ vt Percq
ſupra H d Cõmentatoꝛ ſuꝓʒ methe· Ignis quidẽ fulmi infictt
nis accendit recia ſub aque exiſtẽtia mĩme aũt extra aquã ſyc
Quius etiam ſignũ eſtq; ſagaces piſcatoꝛes tẽꝑe tonitrui re autem
cia ſua de aqua extrahunt a ſuſpendunt. Sed tunc pꝑ iſtud ſecus.
- datur intelligi ꝙ ignis amoꝛis diuini coꝛdda accendit huma/ Vpbrz
m ana aquis lacrimarũ e pñie humeétata:minime aũt ab ſem mo⸗
humoe celeſtis roꝛis a gratie deſiccata Recte ꝑ omez modũ . iliatis
vt dietü eſt VdD Ppilo in ꝓbleu. Omnis quidẽ in tem/ atſn
peries magis ceſſat in meridie a in media nocte Cuius cau Prcen
ſam volens reddè vbi ſup̃ᷣ· phus ſic ꝓcedit. Vnumqqʒ enĩ iſtg
corporum tunc magis quieſcit cũ vincit a& cuim vincit᷑ nũe nenn
aüt ſic eſt ꝙ omnis intempe ries vincitur in meridie & vin/ ſeaut
cit in media nocte .quãobrem omnis intempies magis quie dih
ſcit ê ceſſat in meridie a in media nocte S tunc ꝓ hoc intel mmmi

ligitur ꝙ vnaqueq; res tunc magis conquieſcit ceſſ. at cũ
fuerit in meridie diuini amoꝛis a in media nocte pfne 2 do /
loꝛis vt dictuů ẽ Xd Belinus li · de ſigillis lapidũ. Omis

urt

ti
dleco⸗
ablio⸗
Ein⸗
el

net 8

dſonsſ .

1 Aler
niedckn
aeſki
es ſoi

ſupldee

npommn
ſiatte
i Redkep

4

iſtoisna

nt deper

in mundo

hs in diſt

keſtotlsi

cuttenti

Nute a

CuNOS
en ourret
aumare

guidelin

teatmani

ethinnt
unep ſun
nrhum
iniiti
dinten
inukl
S
utatni

, ie

in 10,
dumr

Titulus xlix
nimirum gẽma a lapis pᷣ̃cioſus cũ ignitus fuerit. mox ſuã
vittutem efficatiãq; emittit. Sic nimirũ ꝓꝑ omnẽ modũ coꝛ
humanũ dũ per illicitum inflãm atũ fuerit amoꝛẽ ↄfeſtim ĩ
deuũ ſuã perdit efficatiã a virtutẽ Et recurrat ad prehabita
VdD Ambroſi in exame livi. Diſtillatio facta deoſum
mollificat duricie ſonitũ efficit. circuilũ conſcribit a quaſoã
ſtillulas ſurſum ſalire facitquẽadmodũ videmus de ſtillu⸗
lis cadentibus de tectis Per hoc intelligit᷑ ꝙ diſtillatio facta
deoꝛſiim diuini amoris in coꝛ hoĩs duriciẽ mollificat nẽe rigi
ditatis· ſonitũ efficit diuine laudis· circulũ deſcribit ppetiie
iocũditatis a ſtillas quaſdã ſurſum ſalire facit deuotiſſime
ſanctitatis. Recte ꝑ om̃em modũ vt dictũ ẽ prius Z d
Ph̊s in ꝓbleu Infirmus quidẽ ſi moꝛi debeat aut viuere tri
pliciter exploꝛamus.pᷣmo ꝑ puncturã · ſcdo ꝑ titillacõe va
lidamtercio ꝑ caloꝛis natalis virtutem magnã. Nam dum
pedes languentis puncturtã acus ſenciunt languidꝰ ↄiiale⸗
ſcet. vt recitat philaretꝰ in tractatu de iudicijs febriũ. Item
infirmus titillatiõem ſentiens ſub aſcellis viuet vt refert Ga
lienꝰ ſecretoꝛe ſuo li pmo Virtus aũuũt caloꝛis natalis valida
atq; fotis preſtantius vite eſt ſignũ iuxta aſſertiõem vpo /
cratis Sed hoc intelligi ꝙ infirmos homiĩes triplicit᷑ ag/
noſcamuis viuere ſi debeãt ſiue moꝛi. Primo per puncturam
9punctionis: ſcdo ꝓꝑ titillatiões interne iubilacõis tercio per
caloꝛẽ foꝛtẽ & validũ dei amoœis Recte p omem modũ vt di
ctũ eſt A e Algazel tractatu de forma ſpeculi. Speculiũu
duobo modis inficitur. viʒ ex fumo & ex aſpectu venenoſo.
Per que intelligitur ꝙ ſpeculuʒ coꝛdis noſtri diiobo modis
inficitur a fedatur· viʒ ex fumo mundane vanitatis 6e ex a/
ſpectu vani amoꝛis & illicite voluptatis. Be Notandũ
autem ꝙ celeſtis amoꝛ cõpatur lumĩ: nouem luminis ob ef
fectus.Primo quia ſicut lumen maxime lucet in tenebra a ĩ
vmbra Cuius etiam cauſa ſupra tacta eſt· ſic nimue ꝓ om/
nem modum amoꝛ puritatis maxime lucet in tenebra hu⸗
militatis a in vmbra feliciſſime earitatis. Secundo quia ſi⸗
cut lumen in alta aeris regione non lucet ſecundũ illud q;
ptolomeus almngeſti primo. In alta quidem aeris regione-
eſt frigus ꝓpetuũ a nebła ſempit᷑na. Sic ſplẽdor diuĩ amoꝛꝰ
nequaqꝙ lucet in altitudine ſupbie a tumoꝛis. T ercio qiua
ſicut lumen eſt in luna ſine omi caloæe vt aſſerit auicẽ.lſuo
de diluuijs Sic reuera ꝑ omia amoꝛ diuĩe altiſſimiſq; vtut?
immũdanis eſt coꝛdibo ſine caloꝛe caritatis premij a ſalutis
Quarto qa vt lumẽ in aqlone eſt nebuloſum diminutũq;

Titulus „ Klix
A im ꝓfectum vt recitat auicebron li: fontis vite Quiꝰ cauſa
eſt groſſicies aeris paludes ê ſtagna fluĩaq; diuerſa que in
aꝗqlonaribo ꝓtibo ſunt varia & diuerſa Sic per locũ a ſimili

amoꝛ celeſtis nebuloſi us & impꝑfectus ẽ in coꝛdib ſecłaribo
& mundanis Qe Quinto ꝗòa ſicut lumẽ illuĩans ſem/

per ſunt ſimul a nullatenꝰ ſepant᷑ Q umẽ eniĩ nõ eſt niſi ipm
etiã illumĩans coꝛpus.ſic amoꝛ dei deus ipe qui auctoꝛ eſt
omis ſalutis a amoꝛis nllatenꝰ ſepantur· ſ vbi amoꝛ ibi to/

ta deitas adeẽ natalit᷑ ↄprobat᷑. Sexto ꝗa ſicut nichil veloci /
us ẽ quã lumẽ vt recitat hemiſtius in cõmento Sic etiam

locum a ſmili:nil velocius ẽ q́; anioꝛ dei impediẽdo vindi⸗

ctam diuinã a in ꝓuocando dei mĩaʒ infinitã. Septio quia

ſicut lumẽ ſua virtute extrabit floꝛes Hêbas inſeñtes virida

gramina & virgulta de terra· vt recitat plinius in ſpeclo na⸗

turali. Sic nimit ũ ꝓ omia ac Require vltra ſtatim in eode;

ca: Odctauo qa ſicut lumẽ nõ lucet interueniente alio lumĩe
qualicũq; Nam a jm platonẽ lumẽ lumie impedit᷑. Sic per
omnem modũ lumẽ amoꝛis diuini nõ lucet hũano coꝛdi in

terueniente candore ſplendoris luĩſq; mũdani. Nono quia

ſicut lumẽ excellens duos facit effectus nam lacrimacõeʒ ef/

ficit cecitantemq; inducit quẽadmodũ recitat. Bartholo· in
pma practica. Nã dũ ſolis lumẽ aſpicimus & ſplendorẽ cõ/
tinuo lacrimamur ê aliqualiter excecamur Per hoc intelli /

git ꝙ lumẽ amoꝛis celeſtis hos duos naturaliter relinquit
effeus efficit. Nã lacrimam infert ſuauiſſime deuotionis
cecitatẽq; inducit ↄtẽptus mundã illicitiq; amoꝛis De
Item ſanctuſſpiritus ſeu amor celicus dicit᷑ eſſe lumẽ octo

de cauſis m odcto ↄditiões ꝗs hʒ ipᷣm lumẽ. Prima cauſa ẽ
quia ſicut adueniẽs lumen lumini aut nõ lucet aut nõ lucè
videtur. vt recitat theo in 3· de anima Sic amoꝛ celeſtis adue
miens coꝛdi mumdano amori aut lumine effulgenti munda
no. nequaq́; emittit radios candoris luminiſq; diuini. Secũ
da eſt quia ſicut lumẽ nõ lucet ꝓ ſolida coꝛꝑa a ↄpacta vt
recitat phs li. ꝓbleu· ſic amoꝛ celicꝰ nõ penetrat ſua immen
ſa gẽa coꝛda obdurata && in malicia obſtinata. T ercia eſt qa
ſicut lumẽ ignem cauſat gnat. vt dicit ptolomeus in decĩio
almageſſli. Sic amoe celeſtis ignẽ diuine pietat? menti appli/

cat quo ipam diuinitꝰ illumiet a acẽdat. Quarta eſt qiua
ſicut lumen ẽ ypoſtaſis:i.ſubſtantia ſeii ſubiectũ coloʒ ſ m
ph̊ᷣmſic amoꝛ celeſtis ẽ fundamẽtũ oĩm floꝛido actuũ av⸗
tutum: Be Quinta eſt quia ſicut lumẽ eſt cauſa pnᷣci⸗
piũq; videndi. Sic amoꝛ celeſtis eſt tota cauſa deum ĩ pnt

2 in futura patria cognoſcendi Sexta eſt nam ſicut ſecũdũ

ſtuln

Ntonen
Ncum
Ntaſugt
ſeutlum
göͤlucc
guncort

fuyure,

Oitnael
cinacben
glemdnme
ſentiedee
utttonem
dungem
ignsctc
Contsvte
deſendt
llttoson.
utr bart
fodurman
mnſuperb
mmeqn
Namois

minſero
(dltros

Wumn
aWds
ſicut ro
die nin
dat et ſ⸗
inbreu
incaluer
ſo⸗ qulde
Ouind a
interna
Quandun
Proxim
iümmame
Apis
tſetidun
manum.
Ouros ſi
gin

F
dKt
INN
nuddr
bimnſit
entdein

ndidin

Sepin

ſeitsn

Binſorhen
unninen
ntealo luni
or dec
inocadin
i Nuocqua
lenmaige
Bartkvlon
plenwrto
r beinteli
hrtainguitt
deudnont
os De
elunicn
Primcuii
t utfiln
Naletsül
lnimunn

„
9

hiin l
n ecr
eiuinmen
ltuci
as

, 4
Pnent

rnclt⸗
aipfo⸗
mint
ſuteud

Titulus P D xlix

platonem lumen puris oculis a amabile· egris aũt odibile

Sic amoꝛ celeſtis delectat æ⁊ amat ocłos pure mentis · ſed o⸗

dit 2 fugit ad intuitum anime delinquentis. Septima eſt qͥa

ſicut lumen adueniens aque ê ſpeculo per refracionẽ ma/

gis lucet vt in ʒ methe· Sic amee celeſtis adueniens coꝛdi a⸗
qua contricõis tribulacõis humiliato ad modum ſpecu⸗

li depurato magis ſplendet celeſti dono munereq; diuine.
Octaua eſt qui ſicut lumen excellens facit in aſpiciente la⸗

crimacõem ê ſternutationem. vt patet in aſpicientibo ſoleʒ
quemadmodum recitat phᷣus in probleu.Sic amo celeſtis
menti adueniens elicit lacrimam felicis contritionisa ſter⸗
nutationem efficit ſalutiffere confeſſionis. Ee Notan⸗
dum ꝙ amo celeſtis cõ ꝑatut roi. Tum quia ſicut in roꝛe
ignis celeſtis deſcendit ſecundum ꝙ ait Auicebron libro
fontis vite. Sic per omnem modum amoe celico mediante

de ſcendit in nos ignis conſolationis diuine. Tum quia ſi⸗

cut ros omnem ſanat inflationem coꝛporis a tumoꝛem. Vt
recitat Bartholomeus in ſecunda practica Sic per omnem

modum am celeſtis ſanat in nobis omnem mentis elatio

nem ſuperbieq; tumoꝛem. Tum qiiia ſicut ros cadit magis
in mane qm in ſero vt dicitur in libro tercio metherorum.

Sic amoꝛis celeſtis gratia magis datur in mane iuuentutis

qm in ſero ſeu in veſꝑe ſenectutis. Tum quia ſicut quando
cadit ros ſerenitas cõmitatur · vt dicitur in 3. pꝑte ſumme na/
turalium. Sic teuera per omnem modum poſt aduentum
amoꝛis diuini ſequitur ſexenitas gaudij ſempiterni Tum q́a

ſicut ros terrã fecundat · vt refert Plinius in ſpeculo nat᷑ali.

Sic nimirum ꝓ omnem modum gratia amoꝛis diuini fecũ
dat et fertilem efficit terram coꝛdis nti Ge Theophilꝰ
in breuiatio diuerſarũ artium Panis quidem cum ad ignẽ
incaluerit: mox intus molleſcit exterius vero dureſcit · eſibi
lioꝛ quidem fit rubeſcit a fumeſcit Sic nimirũ per omia mẽs
diuino amoꝛe inflammata intus molleſcit a liqueſcit qntũ
adinternam a ineſtimabilem delectacõz; exteriꝰ dureſcit q̃n/
tum ad rerum temperalium abdicationem · eſibilis efficitur

quantum ad miſticam dei cibationem rubeſcit quãtum ad
Proximi dilectionem fumeſcit quantum ad ferui dam a op

timam oꝛationem. He Commentatoꝛ in tercio methe⸗
Lapis ignitus denuoq; extinctus in aqua continuo ſcindit
2 fetidiis efficitur. Sed tunc per lapidem intelligitur coꝛ hu
manum. nam ſicut lapis naturaliter eſt frigidus grauis G

durus ſic coꝛ humanum quantum de ſe eſt ſemper frigidũ

qꝙ; eſt in dei amoe · Graue in ommi virtuoſa operatione:

Titulus xlix

durũ inobſtinatione a obduratione Ergo ꝑ lapidem intel
ligitur coꝛ hiimanũ tunc applicetur ſic. Coꝛ itaq;ʒ huma⸗

num igni amoꝛis celici in flãmatũ. denuoq; in aqs deliciarũ

ſuffocatũ pariter et extinctũ. mox ſcindit᷑ quãtum ad etênã
felicitatẽ fetidũ efficit᷑ ntum ad eternã penalitatẽ Ie
Kreſto/in ꝓbleu: Homo cibatus leuioꝛ eſt.quã homo cibo
vaciius. Quius cauſam require ca· de puritate. Sic reuera

omnia. mens victu ali cibo amoris ſeu gratia paſta ꝑit et
cibata leuis reddit᷑ ad omia ꝓ xpi nomie ſuſtinenda Idem

Hõ viuus leuioꝛ cernitur in ſtatera quã homo motuꝰ. Sic

nimirum per omnem modum homo viuificatus celeſtium
in amoꝛe leuioꝛ ꝓmpcioq; reddit᷑ rm“ Re Augu ſupꝑ pa

ſexageſimũ. Auis plumata ſeu hñs plumas leuioꝛ ẽ q́;' plu
mis careat. Sed tunc ꝑ auẽ deſignat᷑ homo. nam ſicut aues
claudunt oclos cũ inferioꝛi palpebra acinfra ca· de ↄſciẽtia

Sic ergo patet ꝙ ꝓ auẽ intelligit homo. Et tũc applicet ſic.

Homo itaq; pẽnis celeſtis plumatus amoꝛis mox ac. vt in⸗

fra Le Auicéli ij. de diluuiis Auſter flatus terrã fe⸗
cundatfloꝛes euocatnubes obumbrantes generat copꝰ de
bilitat· mentem humectat. ex mari flat. Sed tunc pꝑ auſtrũ

amoꝛ celeſtis figuratur Nam ſicut auſter gnat criſim infix/

mis . vt recitat philaretꝰ in tractatu de criſi. Quius etiã cau

ſa tada eſt capitlo de confeſſione· Sic etiam ꝑ omnia amoꝛ
celeſtis criſum cauſat languoꝛis anime 2 ſalutẽ efficit vite
ſempiterne a ſic patet Et tunc afplicetur ſic. Amoꝛ itaq; ce
leſtis terram coꝛdis nẽi fecundat quiantum ad honeſtã con
uerſationẽ ſeu opinionẽ floꝛes ab intus euocat id eſt virtu
tũ floꝛidã exercitacõez; nubes ſeu vmbras generat cõtra mũ

di eſtum et tribulacõeʒcœpus debilitat quantum ad carna
lem dilectatiõem mentẽ humectat qᷓntum ad celeſtis gratie

elaxgitiõem.a ex mari flat id ẽ non tribuitur niſi ad amarã
coꝛdis contritionem Me Augu.li. vnjconfeſ. Oleũ na⸗
tat et manet ſuꝑ aquã.ſuper aerem vero minime Sic oleum
diuini amoꝛis fertur a manet ſuꝑ aquas humilitatis· ſ̊ non
manet in aere elationis ſuꝑbie a tumoꝛis Ne Iohannes
meſue in prima practica Hec eſt natura vmbre ꝙ; coꝛpora
infrigidat exterius ſed inflammat interius. Et iſtius philo
ſo:talem in ꝓbleu:videt᷑ tangere rationẽ· dicit enĩ ꝙ frigus
ab extra ipiꝰ coꝛporis caloꝛem ad interiora reiierberat re /
ſtringit. Sed tunc per vmbram amo celeſtis figuratur Nã
ſicut ambulantes a feſſos confoꝛtat ſic amoꝛ celeſtis amen⸗
tes in via celeſtis patrie foꝛtiter dirigit a confotat · ſed fel /
ſos in bono opere conſolidat a reſtaurat. Per vmbrã ergo

Cituln

dasn
arelis
Cortta
tem aceen
0Oe
cöparan
ulcmmu
1o un
ten.Se⸗
ſeperten
ſcote
nolder
fugun
hois on
ſicamet
pol
ſaurner
intiſine
euman
lttatef
glonemte
ſoontnetp
ryt reatta

merlami
t eW
dnmn den

Mintere
ſert Gan
gerij val
aduerſit
erorum

Pbrietas

taſtalen
eanten
ebwatin
lieet wer
duleis!⸗
ge⸗
lem ſum
Aleem
umn inſi

dlr
Amintel
dori
An
übor
u. derehe
aapi
liremidn
omatdS
dus ceeſtun
ugin
d
m ſeeutang
1 de gſeiin
applicerſe⸗
0N26 rin
is terri fe⸗
rntcape de
repauſten
ckiſiminſtt
lus etii cau
mnia amo
t we
idae⸗
Ohoneſtäcn
deſtyin
ratcötuni
nnumadenn
hckleſtsn
niianri
e OMein
nSeolun
itshn

. Ibnnde

c conne
tinspi⸗
tnigfin

airtte,
grnt F

=
=☛
—
=
—
—
*

4
.

t

8 ☚n

SSSõñõ

Titulus xhlix
celicus amoꝛ figuratur. Et tunc applicet᷑ ſic. Hec ergo eſt na
turalis bonitas amoꝛis diuini ꝙ homiĩem infrigidat exteriꝰ
contra eſtũ trib łationis miſerieq; feruoꝛem ſed interiꝰ mẽ /
tem accendit qntum ad internã dei ſuauitatem a dulcoꝛem
O e Notandũ ꝙ dulcedo atq; ſuauitas amoꝛis diuini
cõparatur lacti. Nam ſicut lac expellit ſerpentem vt recitat

auicenna in hiſtoꝛis nat᷑alibo d. Illi nimirũ qui ferpentes al
uo geſtiunt · ad odorẽ lactis feas euomunt vipperã et ſerpẽ

tem. Sic amoꝛ celicus ꝑ ſuam immenſam gratiã a virtute;
ſerpentem expellit dyabolũ maligni homĩs poſſeſſoꝛem. Et
ſicut lac doloꝛem ſanat dentiũ ſeu tumoꝛem teſte conſtanti
no li de melancol'qui ait ꝙ lac calidum ore ſumptum oꝛis

fugat dentiũq; doloꝛem Sic amæ celeſtis interioꝛis guſtus

hoĩs omem ſanat ſpeciẽ leſionis Et ſicut ethicã ſanat æa thi/
ſicam. vt recitat Iopes meſue in prima practica. Sic reuera

p omialac a ſuauitas diuini amoꝛis omnẽ doloꝛis paſſionẽ
ſanat pariter a languoꝛem Et ſicut lac nutrit craſſe conue

nientiſſime quoq; cibat.vt aſſerit ꝓh̊ᷣs in vi animaliũ. Sic ꝓ
locum a ſimili:amo celeſtis refrigeri ↄuenientiſſime quidẽ
nutrit a reficit cibo ꝓpetui nutrimenti .Et ſicut lac in ſe pĩ⸗
guedinem retinet virtuialem. Sic & amoe celeſtis virtutem ĩ
ſe continet perpetuũq; vigoꝛẽ Et ſicut lac maculas valde la
uatvt recitat conſtantinꝰ li:medi:ij. Sic celeſtis amoꝛ omn⁊ẽ
maculam lauat cuiuſcunq; labis & criminis. Et ſicut lac ſi/
tim extinguit vt recitat auicenna li.vnj· Sic dulcedo amoꝛis

diuim oẽm eſtũ extinguit ſitis miſer ieq; Pumane. Et ſicut

lac inter omes liquoꝛes magis infrigidat ipᷣm copus vt re/
fert Galienꝰ in panth.·ſic ꝓ locũ a ſimili am celeſtis refri⸗
gerij valde infrigidat eſtũ coꝛdis nt̃i a caloe tribulatiõis a

aduerſitatis huius mũdi. Et ſicut lac ſolũmodo cibus ẽ pu

erorum ⁊ infantiũ. Sic & amoe diuimis ſolũ modo eſt ciw
coꝛdium ſimplicitim mundorum. Pe Pps in ꝓpbleu.
Ebrietas coꝛporalis quatuoꝛ Hhabet annexa viz dementiam

extaſialem vomitum vehementem. fletũ ſeu actum flebilem

elegantem validumq; calom. Per hoc intelligitur ꝙ ine⸗
ebriationem in diuino amoꝛe quatuoꝛ conſequuntur vide⸗
licet mentis dementia miſtica ſiue raptus:ſcelerũ vomitiis
dulcis lacrima atq; fletus eſtuſq; ſeu delectatio in celeſtibo
ꝗqe Areſtoti.in ꝓbleu. ꝓprium eſt eoꝛe qui cibum dul
cem ſumunt dentibo impingere in maxillas Cuius cauſa eſt
quia dulcia valde ↄtrahunt ipas fauces. Sed tunc per cibũ

duilcem amo celeſtis figuraturtum quia dulcis cibus po/

tum inſipidum apparere facit. iuxta il lud qc ait heophi:

ô

Titulus xlix

in tracatu diuerſarũ artium. Poſt cibum dulcẽ amareſcit
potus Sic amoꝛ celeſtis amareſcere fſacit potum omnis dul
cedinis copalis. Sic patet ꝙ per cibum ſuauẽ amoꝛ dei dul
ciſſimus figurat᷑. Et tunc appliceturx ſic. Proprium ergo eſt
eorum qui cibum conſumũt celeſtis dulcedinis & amoꝛis.
Reſpiciendo ſup̃ ad phabita. Re Cõmẽtatoꝛ auerrois
ſuꝑ tercio de ghatione a coꝛ· Sex quidem modis res adinui
cem tranſmutant᷑. Primo pagẽtis valoꝛem validamq; virtu
tem ſecundo ꝓꝑ agentis a pacientis mutuã infuioné têcio
per ſolis caloꝛem validũc; feruoꝛem:quarto ꝑ ſyderũ a ſtel
larum conſtellatiõem quinto ꝑ vtriuſqʒ rei ↄfoꝛmitate.ſex
to ? alterationem a mutuam coniunctionem. Sed per hoc

intelligitur ꝙ deus homo ſex modis inter ſe feliciter trãſ
mutantur videlicet primo ꝑ agentis diuini foꝛtem in mente

actionem validamq; virtutem ſecũdo p dei aàO hominis mu/
tuam influxionem tercio per criſti diledtionem miſticumq;
feruoꝛem. quarto per ſancorum conſtellatiuam impreſſio
nemquinto per vtriuſq; viʒ dei à hominis ↄfomitatem· ſe⸗
xto per mutuam coniunctionem. Se Ambroſius ſup

Iohannem. Ad ſtuporem quidem nos inclinamus à cruce

ſignamus. Qunq; enim euentum ſubito percipimus mira/
bilem a ſtupendum continuio caput inclinamus crucem
opponi mus. Per que datur intelligi q; ad ſtuporem quu ex
diuino amoꝛe accidit a contigit caput noſtrũ humiliati ad
mittimus & crucis deuota memoia nos ſignamus T e
Conſtantimus li· de melancol paſſione Qoꝛ igitur nequaq
pati poterit doloꝛem nec humidum alienum Per qd datur

intelligi ꝙ coꝛ noſtrum nequaq; pati poterit abſq; ſui coꝛ⸗

ruptione doloꝛem ſpiritualis languoꝛis aut humoꝛem car⸗
nalis illicitiq; amoꝛeis Ve Galien? ſecretoꝝe primo. Gu
ſtus conſiſtit in eſurie ⁊ ſiti· cum enim eſurimus a ſitimus
melius tunc guſtamus. Per hoc intelligitur ꝙ guſtus ſua⸗
uitatis dulcediniſq; diuiini cõſiſtit in eſurie & in ſiti amoꝛis
Ppetui & interi Xe Theophilus in breuiloꝗqo diuer
ſarum artium. Ebur quidem molleſcit quinq; modis vizʒ
vino decoctuni oleo vnctum.coꝛio inu olutum igne calefa⸗
ctum aceto immerſum. Sed tunc per ebur intelligitur coꝛ
humanum tum quia ſicut ebur rubicũdum virtuoſius cõ
probatur. vt recitat yſidorus in hiſtoijs naturalibusſic coꝛ

rubicundum caritate magis pollet om ni efficatie & virtute
tum quia ſicut ebur natural ter obſtat igni. vt dicitur in
ſumma naturalium ſic reuera cor humanum obſtare reſi/
ſtere q; debet igni deſideriorum appetituum im mũdorii.

ſr

ets
plee
initus
ſe cle
ltits
Contet
Manmm
ocot
ſttligt
peütur
titue⸗
Le
nocku
autil
tubͤi
ſornel
bm
gdunan
ſotiict
himtegtn
Neilbte
Alrepn
lpoͤſty⸗
Pittude
Muune
tainer
ſonen⸗
nunge
emmiſion
theſun
ppliect⸗

teigis

Gronere
dde
oN
citati
ſepti/
mpte
luem
cima

mareſet
modll
adidur
A
NA
tedn
Dngi
lmit,
NNinſt
Entnie
dedpeh
fllettrti
eminnen
mmmnis
miſttung
ninnree
minente
begiusſag
mstcuc
imus mia
97 cem
emqiuer
mmliatiad
88 1 2
e necda;
a g dert
bchſuier
umorene
msaſumu
aulr.
Itams
lopdleer
nods
L neclerr
ame⸗
oius 4
lusſee
gtanut⸗
tanit .
ntl
nicorie

Titulus xlix
Sic ergo patet ꝙ p ebur intelligitur co humanum Et tũc
applicetur ſic Coꝛ itac; humanum liquatur a molleſcit di /
uinitus quinq; modis viz vino decoctũ celeſtis roꝛis ẽ gra
tie oleo vnctum diuine miſericosdie · coꝛreo inuolutum humi
litatis pcipue· igne calefactũ amoeis diuĩ · aceto immerſum
contritiõis pnie Ve Galienus in panth̊ Cuq; coe hu
manmumm illapſum alicuiꝰ ſanguĩs patitur intra ſe 2 humo/
ris- continuo aut totus aut medius moit᷑ iße homo Per ꝙꝙ
intelligitur ꝙ; cũ coꝛ fidelis hominis illapſum && influxum

patitur xpi ſanguinis amois mox ip̃ᷣe homo in xpᷣo mo

ritur & in eius feliciſſima voluptate a dulcedine ſepelitur
Ze Auicenna li ſuoꝛ miner aliũ · in ea ergo regione in qᷓ

nocturno tẽpe flãma erupit ſuꝑ terrã theſaurus argenti

auri latitat copioſus Sed tunc ꝑ theſaurũ copalẽ theſau /
rus vite perpetue ſignificat. Nam ſicut theſaurus coꝛ palis
ſex modis reꝑitur vt refert plinius in ſpeculo natali vid eliz

p ſomnia venas ſub terraneas · ꝓ amaritudinẽ aquarum

p duriciam lapidis. ꝓ effulminacõeʒz ignis ꝓ particularem
aſpectũ celeſtis ↄſtellacõis Sagaces eni indagatoes thauro
rumreguntur ſomnijs inquirendo · venas etiam inſpiciuint
que ſub terraneis concauitatib⸗ ocultantur amaritudo aꝗ/
rũ hoc ipᷣm indicat a demonſtrat Qunqq; vero dureſcit ipe
lapis· thezaurus adeſſe ſi patureffulminatio aũt hoc ipᷣm an
nuit euidenter ſed a aſtronimi fatis oſtellatiõibuſqʒ. Sic a
theſaurus celeſtis ſex modis miſtice inuemtur: viz ꝓ ſom /
ma interne deuocõis· per venas ſub terraneas intime diſcuſ
ſionis p amaritudinẽ aquarum ſ- alutiffere cõtritiõis · P diui
nam pꝓſeuer antiã duricie a foꝛtitudinis. ꝓ effulminationem
emiſſionemq; melliflue dei dilectionis Sic ergo patz & per

theſaurum co palem theſaurus vite ꝓpetue figurat᷑ Et tũc

applicet᷑ ſic In ea itaq; regione coꝛdis in aqua in nocte pñtł
vVite ignis diuini amoꝛis exalare cõprobat᷑ theſaurꝰ celeſtis
remuneracõis a pmii latitat copioſus. A&f Philaretus
in tradatu de dietis Infirmus ergo ſanatur vnimodis ri
mo-p ſanguinis effuſionẽ · ſecundo p ſi udoris emiſſiõeʒ· ĩcio

per variam medicoꝝe conſolatiõem· quarto febris totale;
4 pfectam digeſtionẽ quinto ꝓ alicuiꝰ gaudij aut riſus cõ/
citationẽ ſexto ꝑ cibi a potus debitũ regimen a dietatiõem
ſeptimo ꝓ medicine alicuius applicatõeʒ octauo ꝓ celeſtẽ

impreſſio nem Per boc intelligitur ꝙ peccato quidem ſana
tur miſtice vnj modis primo vi ꝓp ſanguims effuſſionem ;
id eſt peœati a ſceleris confeſſionẽ ſecũdo P ſudoris id eᷣ la⸗

crimarum emiſſionem. deinde ꝑ ſanctoʒ virorum ↄſ olatõz

tullu
Titulus xlix Urietf
per ſatiſfactionem totalem e digeſtionem p riſus a gaudij kiol
accendentis in dei amoe con citationem. per potus cibicqʒ ce/ en
leſtis dietationẽ miſticã per medicine ſi puũalis applicationez unſt
2 Peceleſtis gtatie umpreſſione Bf ſopamulciusvaags⸗ naenl
ge. Tempore infirmitatis cibo nichil nutrit. Per q intell⸗ gi hiſtoſen
tur:ꝙ tẽpe peœati atq; malicie nichil mitrit cibo celeſtis à0 nitii
ris 1 gẽe f Galienius li. ſecretoʒe Bmo Omnis medici trent
na eſt olei aut rei alterius dulcedi ne inferenda Sed tunc P innſint
Hoc intelligiẽ q; omnis medicina celeſtis eſt inferenda diui / Umondan
ni amoꝛis dulcedine mediante Df Galiemis in ani̊ ve mnabac
teri Dulcedo mellis ſex relinquit effectus: nam ferrum can/ in
Ddens ſibi immiſſum mollificat. vlcera atc; apoſtemata fu⸗ aſplcide
gat cunctis medicinis preſlolamẽ ydoneum quocq; extat. ackunep
cibos cunctos ad nutriẽdũ temperat a ad aptat aurũ mu/ meſuenp
Dificattiriachã balſamũq; recentem efficit a ↄſeruat Sedð „ connyi
Hoc intelligitur ꝙ dulcedo diuini amoꝛis ſex in mente relin nlgir⸗
quit effectus Nam coꝛ nẽm ferro duriu s admiſſum molliſi hr
cat vlcera anime ſeu defedus repellit a fugat:medicina cele apllente⸗
ſtibus apta extat cibum celeſtem ipᷣa tẽpat a p̃parat a ad tcbiltans
aptat: mentem mũdificat et expurgat ſed a celeſtẽ in nobis lngeuit
gr̃am retinet a conſeruat. Ef Egezipp? Iero- Quatuor itnpet
ſunt vittutes ignẽ mutritiue viʒ celum vita infer? 2 liquida Augsngt
impinguata. Sic quatuoꝛ ſunt amoꝛis celeſtis nutritiua . viz Ulenmto.
celeſtium meditatio gaudiozum. vita ſpiritiialis coꝛdiũ Hu tn
manoꝛum memoꝛia cruciatuum inferoꝛ um. liquida ſe Ppĩi/ age
guia gratioſoꝛum operum & virtutum quemadmodim di tatsy
Ctum eſt. Ef Areſtoti. in probleu. Penetrat alit citius tas odt
ip̃e ym ber teéta noua quã vetera. Per quei ntelligitur & ci tumti
cius quidem penetrat celeſtis ge coꝛda a malicia renouata 2 ptie
m in ſcelere vetuſtata. f Pliniuis in ſpeclo naturli Pp
Audaciores quidem ſumus exiſtentes in frigoꝛe qᷓm in ca⸗ Inib
loꝛe QCuuus ca uſam require capitulo de peccato Sic audari 1Saen
ores a promptioꝛes ſumus ad pecca ta exiſtentes in frigoꝛe bus
gelitatis maligneqiuiã in caloꝛe amoꝛis dileqhioniſq; diuine. cdeci
HFf Pps in probleu. Qui circa mare ſunt naturaliter ding!
Zaudent ſole atq; caloꝛe. Per hoc intelligitur vt qui circa l
mare ſiint contritionis 2 Penitentie maxime gaudent ſole ceesin
atq; caloe dileétionis amœiſq; dutine I Con ſtantinꝰ hnee
. Omne viuere calidum eſt æ in calido conſ⸗ eruatur Sic & to Isa
ta vita hominis calida debet eſſe eſtu a feruoe diuini feliciſ it⸗
ſimiq; amoꝛis. Kf Hugo in Dydaſcolicon . libro de/ in
cimo. Tria ſunt que animoſitatem inferunt & inducunt · *R

Mdin
nsnnſe
mkrngn
Poſtennne
quogett
Nataltiiti
Benur d
in mentrte
llm nols
nediina e
patr
leſteinnode

, (Cuaho

tutiua⸗
d
da ſ
Dmnodemd
rutaitot
tlgenge
lci tmour
eM
Girfige
igdumm.
,turite
eqniein
Ant ſ
iſnn,
r Nit
inttif
ro
ndrcunt

Titulus ́MMU xxllix
videlicet frigus exterius caloꝛ interius:ſangumiſq; aſpectus
Per hoc intelligitur ꝙ tria ſunt ꝗᷓ hominẽ deſidioſum ⁊ ſe⸗
gnẽ in via dei anĩant be gfoꝛtant viʒ frigus coꝛpis a carnaliũ
ↄcupiſcẽtia & feruoe· caloꝛ intrinſecus in diuino ꝓpetuoc;
amoꝛe a ſanguĩs aſpectus paſſiõis dnice LCf Vſidorus i
biſtoaijs naturalibv. Aues que crudis veſcunt᷑ carnibo nun/
quã bibunt. Per que intelligiĩ ꝙ hoĩes qui carnibus veſcũ/
tur carnalibo voluptatis a ↄcuipĩe nequaqᷓ; bibẽt aquã amo
ris a dilectionis interne·· Mf Pps in ꝓbleu-Pugnatur-
vinum damus.ad frigida loca ducimus a oclos eoꝛum tegi
mus. Per que intelligitur ꝙ pugnaturis ĩ ſtadio in hoc mũ
do vinum neceſſariũ propinandum eſt amoꝛis diuini frigꝰ
applicãdũ celeſtis refrigerii.a oculi eoʒe claudendi ſunt ad
adum appetitus illiciti deſiderijq; immundi Nf Toßes
meſue in prima practica Oclłs nt᷑ quatuo modis leditur 2
coꝛrumpitur viʒ a puluere ab igne a tactu a a vento. Per ꝗᷓ
intelligitur q& ocl's mentis nẽe corumpit᷑ a ledit᷑ quatuo
modis viʒ a puluere auaricie ab igne cannalis amoeis cõ /
cupiſcentie · a tactu cõuerſatiõis male & a vento vanitatis a
inſtabilitatis humane O f Pꝑs de morte & vita Princi
pia longeuitatis h̊ ſunt humidũ radicale caloꝛ naturalis ae
ris tem ꝓata qualitas dieta ſeu abſtinẽtia oꝛdinata:. caſtitas
eoꝛ pis atq; habitus iuſtus ꝓpoꝛcionatio hũoxe· mediciĩe fre
quentatio. ꝓpria vniuſcuiuſq; homĩs ↄſtellatio. Per que in
telligit ꝙ prcipia vite ppetue atq; cauſe ſunt humidũ ce⸗
leſtis gẽe caloꝛ amoꝛis dilectioniſq; diuine aeris a inſtabili/
tatis vite nẽe qualitas tẽ pata ieiunij atq; abſtinẽtie aſſidui
tas oꝛdinata caſtitas precipua aQ humida poꝛcionata hũo
rum tẽꝑalium eleĩa· medicina celeſtis frequentatio· aſſiduia
2 gpria vmiuſcuiꝰ q; hoĩs a deo ↄſtellatio gratioſa Pf
Phᷣs in ꝓbleu. Hoiĩes cibati cibatõis tẽpe in vultu ceteris
q mẽbris ſunt amenioes delectabiliozes melioꝛes floꝛidio
res ac rubicundioꝛes Sic a mentes humane celeſti amoꝛe ci
bate.& paſſe· tunc felices cibatiõis in tẽ ꝑe ſunt amenioꝛes ĩ
celeſti iocunditate/delectabilioes in interna quadam dulce
dine a ſapote.mollioꝛes flexibilioꝛeſq; in omni gradu ſalu⸗
tis eterne floꝛidioꝛes in omni bono opꝑe a virtute rubicũdi⸗
oꝛes in dei feliciſſima caritate q f Conſtantius li de me /
lancołl In meridie totus ſanguis nataliter ſequitur motum
ſolisaſcendente etenim a ipe ſanguis aſcendit verſus capi/
tis regionẽ. Sed ꝓ p̃habita intelligit ꝙ in meridie dei amo/
ris totus debet ſanguis nre deuotõis aſcendere in ſurſum di
uine beatiſſime viſiõis Rf Auicẽna li:iñj de diluuus

Titulus xlix
AYprium eſt ſolitudinũ atqʒ; vallium attrahere ſibi ymbrem
Cuius etiã ſignũ eſt ꝙ diluuia vt frequenter acœiduint in ſi 0
litudinibo & in vallibo nemoroſis. Sed ꝑ p̃habita intelligit
ꝓprium eſt ſolitudĩs contemplatiõis interne a valliũ Hu
militatis pcipue attrahere a imbibere ymbrem ſibi celeſtis
amoꝛis gẽe S f Areſto in vnj: animaliũ li· REauces hue
ſcunt dulcedinis ad tactumoꝛa enim nẽa humeſeũt ad gu
ſtum aut ad intuitum alicuius dulcis ſapidicqʒ liquoꝛis Sie
fauces ſpirituales anie humeſcũt immenſa ſuauitate q dul /
coꝛe ad ↄtactũ amoꝛis dilectioniſq; diuine T f Areſtoti.
in de regimĩe principũdeclinandũ ſepe nobis eſt ad Prata
amena virida q; loca nam amenitate pulcritudĩe q; floum
ſenſus nt̃i de fumoſis tenebroſis cauernulis coꝛpoꝝ euo⸗
cantur. Sic a nos declinemus ad prata miſtica diuine pul/
critudims a amois ſu auitate enĩ amoꝛis dulcedini ſch diuĩe
nr̃e mentis potentie euocat᷑ de carcè carnis ſue q ſuſtollun/
tur ad actum ↄtemplationis altitudiniſq; eterne. Vf
Galienus li pmo. Ocli egri caliginoſi a infecti ad candoris
pulcritudiniſq; aſpectu cõtinuo lacrimantur Per que intel
ligitur ꝙ oculi imbecilles a fragies mentis nĩe reſoluũtur
in lacxrimam dulcedinis interne ad candorem ſplendorẽqʒ
dilectionis 2 amoꝛis diuini. Nf Cõmentatoꝛ ſu ꝑ tetcio

methe. Incendio grandi faco ventus quidẽ moueri videt

contra ignem. Quus cauſa eſt ex eo ꝙ ignis aerem ſibi at⸗
trahit violenter aer in ventũ calidum cõmutatur. Per hoc
intelligitur ꝙ incendio diuini ſuauiſſimiq; amoꝛis · quidaʒ
ventus diuinitus ſentitur obuius perpetui refrigerij a dul /
coꝛis. Vf Vpocras in epichimis. Tria maxime ſunt at /
tractiua tocius ſanguinis & humidi-viz caloꝛ doloæ a vene/
num.Copus enĩ calidũ vnũq q;ʒ naturaliter intumeſcit ſi⸗
militer æ membrũ doloꝛoſumvenenũ quoq; infectum. qt
quidem non contingeret niſi talia loca attraberent totum
ſanguinem coꝛꝑis a humoꝛem. Per hoc intelligitur ꝙ; tria
ſunt que totũ ẽ nobis dñt extrahè vigoꝛẽ efficatiã anie a vir
tutẽ: ſcaloꝛ diuĩ amoꝛis doloꝛ dñice paſſiõis a venenũ tĩorꝰ
pꝓpetui a horroꝛis Zf Conſtantius li de nat᷑is moꝛboꝛ
Veſica impleta aere optime audiri facit ſurdi enĩ audiunt
hec. Quius cauſa eſt ꝙ ſecundum cõrnẽtatoꝛem in tercio de
anima. Mirtiga eſl quedam pellicula aere quidem plena in
tra aures ſita que auditum efficit: a hic veſita repleta aere
auri apodiata confoꝛtatur. Per hoc intelligitiir ꝙ memoꝛia
mentis nr̃e repleta aere amoꝛis a ſuauitatis dei optime au/⸗
diri facit voces miſticas conſolationis interne. A g

*

ſtult

Nnt
lsͤfut
Giſeige
ſtinent
tos eog
Tiggurn
Dinſte
erttns
tampfe
ſs etin
hocirte
moxrt
De!
pall
tur lea⸗
ſnnitr⸗
geanans
leqi
loigrn fl
unmnumin
freckrüni
en. Eg
1ultigren
Gitenfa
tis din
busrene⸗
Solinsle
nterte
fitaitude
umde⸗
Galglien
Nutsſue
wümmos
di
Vlloenſg
igne fimn
fringit
Nkaue 7
dumexviſt
Wrmin
umnaqu
umanai

dae

ſüitd
Bngunede
ligen
rud
If Ns

eſ e

—

diegfan

(rn
1diuineyl
dimiſ dii
1ſaſtolin
e. Vf
1d candotis
Dugeinte
eteicloitur
Penorig
vſlptetoo
oueri videt
kemſchiat⸗
ur. Derdot
GSgnde
igen 1
Vimeſun
dola 1e
emnmtſi
inüihnmgl
ort MN
tiniezuit

eril ion

cni udi
ginteno⸗
hluſete
enel⸗
inenn

zg

Phs in ꝓbleu· Eis aũt qui ſe aquis immergunt a dũ ſi ub

aquis ſunt omia virida vident᷑ eſſe Sic ꝓꝑ locum a ſimili eis

qui ſe aquis immergũt celeſtis amoꝛis ẽe gre· omia que ſu⸗
ſtinent virida dulciaq; vident᷑ p amois dei dulcedine q́; in/
tus percipiunt pura mente Bg Auicé ſuoꝛe mineraliũ
Lignum longo ſub aquis iacẽs tẽpe in ſpeciẽ lapidis tranſ

mutat?᷑ Sic coꝛ humanũ diu amoꝛe celico humectatũ tandeʒ
ad inſtar lapidis eonſtans effici atq; firmũ Cg Tha

rentinus de effectibus in nata Qunq; quis hominũ ad moꝛ

tem plectendus ducit᷑ ſibi cõtinuo ignei radij exilire de ocu

lis eſtimant᷑ Quius cauſam requuire capitło de timoꝛe. Sʒ p
Hoc intelligit ꝙ dũ quis ſe adeſſe ſenſerit foꝛibus ſue moꝛtꝰ
mox igneos debet amittere radios diuĩ ꝓpetuiq; amoꝛis
Dg Theophi· in breuiario diuerſaʒe artiũ Vitrũ quidẽ
a paruo igne frangit᷑ in magno aũt conſolidat᷑ valde a liqᷓ⸗
tur Sic coꝛ humanũ a paruo & breui igne amois mũdani
frangitur:a a vite greſſibus penitus diſſipat᷑ a magno autẽzʒ
igne amoꝛis diuim ↄſolidat᷑ felici ſuauiterq; liquat?᷑ Eg
Auctoꝛ qñ candela inclinatur tiimc ſincerius arxdet a ſcintil
las igneas flammaſq; extillat Per q& intelligit ꝙ dum cor

humanum in dei feruidum inclinari humilitate niti mox

inde clarius inflãma?· a ſtillulas diuine laudis emittere op /
batur. Eg Pliius in ſpeclo naturali. In vaſis argẽteis
aureis nequaq bulire poterit ipa aqua. Cuius cauſazʒ re /
quire infra capitlo·de ↄſcientia Sʒ ꝑ hoc intelligit᷑ ꝙ in aua
ris coꝛdibus argento auro mũdane felicitatis ſplendenti /
bus nequaqꝙ; bulire poterit amoꝛ celicus & diuiniis Gg
Solinus li:rcrũ Serpẽs tranſiliẽs fontẽ aut aquã priꝰ euo/
mit eicitq; venenũ Quius cauſa ẽ. Nam aq frigida ẽ valde
iuxta illud qd ait pᷣs Aqua quidẽ magis eſt frigida quã
humida Sed a venenũ naturaliter frigidũ eſt ſerpens itaq;
ab exccllenti pariter nat᷑ali frigoꝛe niſi venenũ emiiteret geli
ditatis ſue. Per que intelligitur ꝙ homo tranſilire volens
fontẽ amoeis diuini ante emittere debet venenũ ſui ſceleris æ
Peccati Hę Cõmentatoꝛ ſupꝑʒ· de ce m.apis grauiꝰ
velociuſq; cadit in aere quã in igne Quius cauſa ẽ. Nam ĩ
igne flamma ocurrens valida. lapidis caſum impedit & re
ſtringit Sed ꝓ hoc intelligit᷑ ꝙ coꝛ humanũ inſtar lapidis
graue a durũ faciliciter ꝗdẽ cadit in aere vanitatis· nõ aũt

dum exiſtit in igne feliciſſime caritatł. I g Auicenna li

ſuo mineraliũ Omnia metailoꝛe ghᷣa vehement᷑ accenſa le
uioa quidem fiũt:minime quidem ſonãt. Sic cuncta coꝛda

humana in dei amoꝛe vehementer valideq; accenſa· leuioꝛa·

Titulus xlix
quidem fiunt in omni virtutum actione ſ̊ ſonitũ amittunt
leticie exultationiſq; mũüdane KR g Galienus li·ſecreto⸗
rum medicine. Seĩneces atq; apoplexati ſi aquis calidis im
mergantur viuacioꝛes fiũt ex tunc Per hoc intelligi ꝙ ho⸗
mines per peccatũ quidem ſemimotui a nec ati ſiaquis ca/
lidis diuini amoꝛis immerli feliciter fuerint a intincti. mox
vite reddunt᷑ priſtine actuiq; prioci. Lg Guido in ſer
mone Baculus quidem aque immerſus ofractus eſſe videt᷑.
Per qᷓ intelligit᷑ ꝙ baculus ſpei foꝛtitudĩs ↄfidentieq; munj/
dane aquis immerſus amoꝛis dilectioniſq; diuĩe:nulli? du⸗
rabilitatis ſ̊ qd confractus fuerit penitus cõprobat Mg
Pbps li. ꝓbleu In tranquillitate caloꝛ aeris dñatur regioĩ
bus vniuerſis Per hoc intlir ꝙ in tranquillitate pacis inter
ne pᷣſupponit᷑ aQ dñatur caloꝛ amoꝛis a caritatis eterne NRg
Solinus li rerũ Quanto calidius vnũqsoeP lfuerit anĩali/
um a naturatanto velocius in ſuo motu celeriuſq; exiſtit
Per hoc intelligi᷑ ꝙ nto aliquis hominũ calidioꝛ in dile /
lectione aꝓparuerit & amoꝛe tanto celerioꝛ agiliorq; cenſen
dus eſt in via patrie ſempiterne. Og Pys in ꝓbleuma

tibo Quanto caloꝛ maioe eſt tantomagis ſunt nẽ̃a corꝑa ve⸗
ſtibus munienda. Quius cauſa eiſt nam caloꝛ immediate at

tingens ipᷣm copꝰ dulciſſimũ qꝗ eſt in coꝛpore euaporare
facit. veſliendũ eſt ergo humanũ coꝛpꝰ ↄtra eſtum mmiũ
& caloꝛẽ Per hoc intellr ꝙ qᷓntomagis cor homis in dei in⸗
caluerit dilectiõe pariter 2 amoꝛe tantomagis cuſtodiendũ
veſtiendũqʒ; eſt omni bono oꝑe & virtute Pg Cõmen
tatoꝛ in ꝭ. methe· Tem pe pluuie ceſſant venti. Quius cauſa ẽ
Nam tẽ pꝑe pluuie totus impetus aeris fertur verſus terram
4 ſic ventos impedit ↄcurſus Per hoc intellr ꝙ in tempo
re amoꝛis dilectiomiſq; diuine cenſant venti omnis tribula /
tionis aduerſitatiſq; mundane · q g Vpocras in epichi⸗
mis Pinguedĩem naĩaliter noſtram tria exterminant viz ae
ris ſiccitas. ſenium infirmitas. Per hoc intellr ꝙ pinguedinẽ
diuini amoꝛis tria in nobis exterminant a exſiccant viz ſic /
citas coꝛdis noſtri a gratia ſenium a prauitate a malicia
infirmitas in actione qualibet virtuoſa. Rg Plimius in
ſpeculo naturali. Quatiuioz modis terra aperitur vt efficiat
fertilis a fecunda ſcʒ per caloꝛem per ventum per tomtruu
per ſiccitatis dmmum. Sic per locum a ſimili· quatuor mo
dis aperitur terra condis noſtri vt roꝛem imbibat refrigerij
ſempiterni videlicet per caloꝛem diuini amoris per ventum
varie tribulationis per tonittuũ dei timoris:a per ſiœita tẽ
carnał a illicite delectatiõis. Sg Hugo in didalcolicõ.

nicchiud

ltulu

Catts
tioett
ſerente
(uos in
tur/ di
dis iift
meieint
ſkilat
Percveit
mnoe deu
Vg d0
dasbhott
dis rl

Whatutac.

dieckoni

ittont⸗
deſtil⸗

gtorisd
PRolaed
aner
ſus carn
altitudi
leronin
ſaluns et
altitudo⸗
hationis B
buiuſnod
160 aͤnt
Utud

ſtisve
kius ſup
ſerun der
Gducit
dugre⸗
ſeindam
ludis 4
niho

luntunt
iinen
adein
ige
intinci
in ne
seſener
Wtmnunn
ienuldd
robi
dnatuutgi
tepacsit
eterne
fuerit anil
lerfſt
Dioe in dile
rqgcenſen
npbeumg
niacoteNe⸗
mmediaten
alatwratt
lum mmiũ

isin dr⸗

ddierd
Coͤrn
ans cuui
erſistrmn
r gintn
omni thl
arvingeif⸗
mmumtlh.
prgder
un ihſ
amlidn
4 Dhmn
nr ſtefii
per nm
eennigen

mẽtibo in

4 Oð
EE

Titulus rxlix

Ventus ſedulus ſi pflauerit ip̃am terram conſtat quia hoc

anno fertilitas ↄſequet᷑. Cuius etiã cauſa ſtat in hoc. Nam
ipe ventos poros terre apit aut foꝛtaſſis tũc terra omes eos
quos in ſe vapores habuit ꝓꝑ ventũ amiſit Per hoc intelligi
tur· q dum amoꝛis ventus diuini terrã ſedule pflauerit coꝛ/
dis nẽi fertilitas conſequet᷑ gaudij ſempiterni g Iophs
meſue in prima pradctica. In extremitatibo igni ſemicõbuſti

exſtillat quedã ſpecies aque ſumme nt᷑ᷣe ↄueniens medicine.
Per que intellłr q& in mente ꝗᷓ dei dilectione vſta fuerit a a⸗
moꝛe· deus tandem ſtillabit finaliter aquã ſalutis eterne.

Vg Solinus lirerũ Quncta quidẽ immũda anialia mũ

da abhorrent loca cibaria ſy delectãtur naturalit ĩ immũ

dis. Per que intelligit᷑ qdᷓ immũda hoĩm coꝛda ſue malicie

ex natura cibum tam ſuauem a mundũ ab horrent amoꝛis

dilectioniſq; diuine. .

De altitudine diuina. Aiictoꝛitates
Titulus · M
Vguſtinus contra fauſtum Stupenda nimirum ẽ

iq; coꝛda ſubtus fugit elatoꝝ hoĩm a humilibo
fluit ineternũ. Ambro.li.de virginitate Richil igit᷑
aliud eſt illa ſumma beatitudo qm ↄtemplatiõis ac cõgre⸗
gationis diuine ineſtimabiliſq; altitudo. Altiſyodorus in el
piſtola:ad policarpum Tue ſanctiſſime innotuit caritati ꝙ
lam hic nullus mundi delectatur dulcoꝛibus millus pror⸗

ſus carnis toꝛquetur doloꝛibo · quicũq; in contemplatione
altitudinem cõtemplationis dei dulciſſime fuerit reſolutè.
lIer onimus in epla ad nepo cianũ de ſtatu pñtis vite. Nõne

ſalutis eterne iudiciũ nunc vele humiliari cũ pñte huilitati

altitudo future beatitudinis debeatur. Nonne eterne dam⸗

nationis preſagium hic apetere exaltari eo ꝙ exaltationi
huiuſmodi ſempit᷑na deiectio infligatur· Hugo de ſcramẽ⸗
tis O qm felix a vere beata depreſſio humiliũ animoe ſed
tu alti tudo damnabilis a execrabilis ſupboꝝ Illis eni om
ni celſitudĩe altioꝛ altitudo ſuꝑ celeſtis culminis tribuetur
Iſtis vere perpetue deiectionis humilitas repreſentet Hila/
rius ſuꝑp matheum. Iam nũc altitudinem ab horroꝛe aut
ſexui dei que ſe ſine ꝑiculo nunq; aſſumit᷑ſine caſu nequa⸗
q; du citur· a ſine timoꝛe moꝛtis eterne nullatenus termĩat᷑.
Augu:ad voluſiañ.in epla In dei tibi dixeram veritate.ꝙ ſe

pe in damnacõez anĩe a copis altitudo ſummt᷑ mũdane ce/

ſitudĩs æ honoꝛis. Iero/ in epła ad pelagiũ. Tunc irã dei tre⸗
mẽdã horrẽdãch ſeniaʒ tibi noueris imminè cũ te altitudĩe

ammiranda altitudo celeſtium premiorum:ꝗᷓ alta

Tituluus 1
mundane glie ceteris videris ppollere ¶ Seneca in rudonte.
Dum altꝰ ſteti quaſi munquã pauẽ deſij redige te ad yma

ex quibus cadere non poſſis. ¶ Plato libro de immoꝛtalita⸗
te anime. Ideo enim alta Huiuis vite contemnimus qtenꝰ et ?– –½

nis & celeſtibus ſinceriuis inſiſtamus ¶ Apulegiꝰ u de qua

litate vite eterne. Altitudinẽ ergo celeſtiũ pmioꝛe menſi ſu⸗

mus ſcâm magnitudinẽ meritoʒe ¶ Virgilius in enaydos.
v. Inquid via patrie celeſtis que modo reſtat altitudo cibi
mundam culminis obſtat. ¶ Ouidiꝰ de põto v. Alta cadũt
regra ſͤ tu triſtare viderꝰ. ¶ Archita tharẽtinꝰ Alcioꝛes gra
dus ſcandentibus ſem ꝑ ꝓcliuio patz caſus. Saluſtius. Ex
Hoc tẽpore ꝙ quis ſe in altitudinẽ extulit in precipitem ĩ ꝑi
culoſos caſus ſe efficit ¶ Zenotrates li:de natura celeſtium
Inimica ſemper extitit deoꝛũ altitudo nimia mundanorium.
¶ Kffricanꝰ li·de ↄmendatiõibv Scipionis Quid in altis cõ
fidis honoꝛibo nõne humilis puſilamini ſedes recipiet eina
les: a elata magnanĩtas regiões obtinet infernales Cet᷑a re/

quire capitlo de celſitudĩe Itẽ capiilo:de mũdana gła Item

de Honoꝛe· infra Exempla
Beſtotiin vi anĩaliũ li: Aues in altũ ſe tollentes ex
terra pedes non extendũt ſj ↄtrahbunt ĩ volatu. Sed
„1 c haues hoĩes deſignant᷑. Nã ſicut aues citiꝰ qᷓ;
cetera mouent᷑ a celeſti ↄſolacõe· vt recitat ſolinꝰ li de garri⸗
tu auiũ Cuius etiã cã ſtat in hoc nã ip̃e aues oẽs ꝗdẽ aeree
ſunt nature ſubtiliſq; ↄpoſitõis & purevt refert yſido in ki⸗
ſtoꝛis naturalib.qd aũt purum in cõpoſitione ſui fuerit a
ſubtile celeſtis impᷣſſiõis ondit᷑ ſuſceptiuũ:qᷓ madmodũ reci
tat ptolomeꝰ? almageſti ij: ergo ipᷣe aues a celeſtibo copali⸗
bus maiorẽ ceterd anĩalibo recipiũt efficatiã a influxũ. Qu
ius etiã ſignũ eſt qd ait hugo in didaliiij. Multi inqt fu /

capitlo

turã ſerenitatẽ & pluiiiã atq; anm futi qualitatẽ accipiunt

auiũ oꝛdĩe a garritu. Ptz ergo ꝙ aues magis celeſtẽ virtutẽ
recipiũt a influxũ. Sic ipᷣi hoĩes in ſtatu vite pñtis ad hoc
niti dñt moꝛe auiũ a exemplo vt ſemp ſint ſuſceptiiii roꝛis

gẽeq; celeſtis Sic ergo ptʒ ꝙ pꝑ aues ↄuenient᷑ quidẽ ipi ho

mies figurant᷑ Et tunc applicet᷑ ſic Homies itaq; dũ ſe mũ⸗
dane glie eleu ari ↄſiderantmox pedes ſuoʒe operũ intra cõ
trabunt affectioneſq; ſuas nullatenus mũdanis extendant
moꝛe auiũ nec immergant. B Solin? lirex. Aquila pul
lum degenerẽ alcius ducit vt eque vehementius p̃cipitet
occidat. Sed tunc ꝓ aquilam xp̃m dei filiũ ↄuenit deſignari
Nam ſicut aquila predã venat᷑ nõ in ſua ria ſ in ꝓuĩcia
ſeu regione aliena nimirumq; remota vt teſtatur Plinius

Ctul
ſeui⸗
zudum
longe⸗
Pullue
ſus de⸗
tt
quila
candot
mine?
lam
ratur
alciun
litvt
lotis
monti

gue nt

ltteala
ſeulter
letlte 7
Gpilees
1pluni⸗

hatur

wumire
NRe N
gde
rum
ſign
ſus
quan
pate
ditur
ſieah
gua d
Undere

Lopan

tueſte
bone⸗
Vmbe
Areſt
prma
terevi
R
ſeutl

nlit⸗
eyng
mnht

Nldnt
Pomherſie
nengn
And
Iuadi
Wg
aluſtund⸗
Nipitni,
ra leſtin
manon⸗
din altoi
pietenn
5Cte

14 3

olentesee

oletu Sen
lesani4
tdegatri⸗

e Nn

ſcdinki
eſiüfuent
Omnoditt
iwcvln⸗
Pfluni
iiictti
ipint
Eurut
nutp toe
ires
diihto
nüeni⸗
giintr.
Utnont
nt
Gptets
Mnart,
plici
lnis

4
4

agaſen.

Titulus 1..

ſpeculo naturali Sic dei filius vt predam humanã venareĩ

dudum pditam et amiſſam terrã huius mundi ingreſſam
elongatam a ſe mmiũ a remotam Sed tũc cõuenienter per
pullum degenerẽ intelligi ↄuenit peccatorẽ·Nam ſicut put
lus degenerare dicit᷑ qñ non pt aſpicere in pnᷣcipio ſolem-
iuxta illud q& refert phᷣus in vi anĩalium li. Probat inquit

aquila degenerare pullos ſuos in aſpectu ſolaris luminis a

cando ris. Sic ipe peccatoꝛ a vita celeſti degenerare dẽ qñ lu
mine agnitionis & gre dei fruſtratur. Sic ergo ptz ꝙ ꝑ aq́ͥ-
lam xpᷣs deſcribitux a ꝙ ꝓ pullum degenerẽ peccatoꝛ figu/
ratur Et tunc applicet ſic. Xps itaq; peccatoꝛẽ hominẽ ideo

alcius immundanã excellentiam a honoem erigit a ſuſtol
lit · vt eo periculoſiꝰ iſᷣm deiciat in ꝓma omnis miſerie & do

loris. Q Ppus in ꝓbleu- Hacilius aſcendunus in alta
montium domoꝛ deſcendimus aut econtra difficult᷑. Per

que intelligit᷑ ꝙ faciliter quidem cũ delectatione atq; ſecuri
tate aſcendimus in altitudiem mũdane gloꝛie a honoris dif

ficulter aũt econtra deſcendimus abſq; metu humilitatis ꝑ
petiie timoꝛis D VIſidorus in hiſtois natalibus Cu/
q; piſces eſtiuo tẽꝑe in alta ſaliunt extra aquã ventꝰ mox

4 pluuia atq; aure intemperies conſequetur Senciunt enĩ
ex natura ip̃i piſces aduenire pluuiam qmobrem velud p/

munire appetentes ſe radijs ſolaribus exponunt. Sed tunc

per piſces homines deſignant Nam ſicut piſces naturalitè

quidem appetunt a tendunt ad principium oꝛiginemq; aq/
rum vt refert płᷣs in decimo libro animalium. Quuis etiaʒ
ſignum eſt ꝙ motus piſcium naturalis eſt in ſurſum ver⸗

ſus principium originemq; aquac. Et cauſa huius eſt qa

quanto aqua ſuo principio vicinioꝛ fuerit tanto dulcioꝛ ap

parebit. In ipᷣo autem ſuo principio dulciſſima foe oſten/
ditur ip̃a aquapiſces ergo naturaliter appetunt principii

ſue aque. Sic ip̃ᷣi homines totis ſuis viribus a conatu neꝗᷓ/

quã debent quieſcere piſcium moꝛe: ſed ſemper aſcendere 2
tendere ad principium atq; finem qui eſt ipe deus. Sic er/
go patet ꝙ per piſces homines deſignantur Et tunc applice

tur ſie. Cunq; homines ſurſum eleuati fuerint in altitudinẽ

ho noris excellentieq; mundane: mox ventus intemperies

vymber conſequuntur tribul ationis miſeriec; eterne B

AKreſtotiles in probleumatibus Sagitta in altum proiecta
primo quidem in prineipio ſui caſus moam quandam fa/

cere videtur· a tunc mox velociſſime cadere comprobatur.

Sed tunc per ſagittam intelligit co: humanum tum quia
ſicut ſagitta in extremitate pẽnis circũuoluit᷑ vt eo directiꝰ

Titulus 1. Etn
per aera ad ſuam metam ventiletur Sic coꝛ; humanum pen ctel
nis celeſtis amoꝛis circumuoluit᷑ vt eo faciliꝰ ad metã quie b
tis ꝓpetuie deferatur. Tum quia ſicut vehementer agitata ſa plpe
gitta in aere inflammat᷑ iuxta illud q& ait Plinius in ſpe⸗ gacke
culo naturali Viſa eſt interdũ ſagittam aere plumbum q wun
in ſe habuit extillaſſe.qd quidẽ ex caloe accidit qui ex mo/ bonan
tu contingit. Sic coꝛ homĩs in aerxe deuotionis ⁊ ſuauitatis he
interne agitatum in dei amoe feliciſſime inflãmatur. Sic er d
go patet ꝙ per ſagittam intelligit᷑ coꝛ hiimanum. Et tune au
applicetur ſic Coꝛ itaq;ʒ hoĩs in altitudine tumoꝛis e ſupert e
bie eleuatum. ꝓrimo quidem aliqualem ſed victã videtut uin
facere moꝛam tunc mox ſubito & inſperate in yma cadit tbist
penalitatis eterne E Cõmẽétatoꝛ ſuꝑ 3. methe.Nubes ve/ bus⸗
hementer in altum eleuata non mouetur ſed conſumpta ve bonn
lociter terminatur. Sʒ tunc per nubem intelligit᷑ ie homo- Etſe
Nam ſicut nubes nubi cõiuncta pariter a vnita ignem eli / atttin
ciumnt ſed a ventum ſonitũq; emittunt. Iuxta illud qg ait alti
pPhᷣs in ʒ; methe: Ignis validiuus gignitur ex compreſſiõe mu zmet
bium a valida coartatione. Sic hHomo ↄiunctò homini pia ſemni
deiiotione a amoꝛe ignẽ in ſe gignent caritatis diuine ven⸗ Innespr
tum conſolationis mutue a ſonitũ laudis diuine Sic ergo zfuch
ptz ꝙ per nubem intelligitur ipe homo Et tunc applicetur predone
ſic Homo itaq; in altitudinẽ mundani culminis eleuatus- Dxn
nec pluit quidem ymbrem otritionis a penitentie nec mo⸗ murde
uetur in actum o ꝑationis vite digne· ſ velociter termĩatur uiun
atq; conſumitur igne tribulationis a motis eterne G 1
Nugo in didaſcołli:iii Qunq; in alta ſalire volumꝰ geniia terft
curuamus terre nos aliqualiter applicamus. Per que in/ Cui
ſtruimutr ꝙ dum altitudinis gradum aſſumimus nos hu⸗ tenn.
militer incuruemus terre inclinemus H Solinus li- ſd
rerum Aues in altam tranſuolantes aeris regionẽ non mo Rata
uent alas ſed penitus conquieſcumnt. Eurus aũt cauſatur. (uen
Aues in alta regionis aere non mouent ipas alas Cuius ra „ etei
tio quadrupliciter a naturalibb aſſignat᷑᷑ RNam fortaſſis aut gune
ſole delectantur ob hoc quieſcunt aut ſuſtentante aere non wnns
indigent vt moueant ipᷣas alas aut certe in altitudinẽ eleua Con
te quedam ſpeculant᷑ in ymis· aut foꝛſitan propter laboreʒ Eite⸗
quem in ſurſum volitando habuerant tunc ↄquieſcunt Sʒ gn
tunc ꝓ aues deſignant homines. Nam ſicut aues dum dor/ ded
miunt oculos ſuos claudunt inferioꝛem palpebram ſurſü⸗ Abo
eleuando Juxta illud q& ait yſidorus in hiſtoꝛis naturali/ le⸗
bus. QCuncta inquit anialia oculos claudunt ſuos a ſu pioꝛi 242ò

palpebra: aues aũt econtra cum inferioꝛi palpebra oculos

N
wüqne
ſ
mun e
umnden 4
tqnikknn
1iaitet⸗
nandee

wusafn
idi inn
nymach
eNuben
umpt
löehomg
ignemei
1dckatt
eſſöemu!
mini pin
unneven⸗
Scergo
Ipiretur
Aeuatus⸗

2 N

wemidn
we 0
lumd gun
Derquen
nusnoshl⸗
Colnurf
Onior
alltu
1Cist
ultsa
ederenon
omnten
in n
ueſcunt
Snin
mini
ne
H ipce
19 Nlo⸗

Titulus I.
ſuos claudunt. Sic ipi homines in ſomno moꝛtis ſue ſeu qe

tis eterne· auiũ quidem moꝛe oculos claudunt ad mũdana
palpebram mentis eleuantes ad celeſtia a ſupna. Sic ergo
ptz ꝙ ꝓ aues homines deſignant᷑ Et tunc applicetur ſic Ho
mines itaq; in altitudinẽ tranſuolantes mundani culmĩs
bponois mox alas non mouent felicis amois ſed quieſcunt
ab omni actu virtutis ꝓpetueq; ſalutis I Plini? ĩ ſpecu
lo naturali Omnes alti montes ſteriles ſunt penitus 2 infe /
cundi. CQuius cauſa eſt nam in altis montibo impreſſiones
que fertilitatem faciũt raro fiunt Sed tunc x altos montes
alti in hoc mũdo homiĩes figurantur. Nã ſicut in altis mon
tibus non cadit ros· vt dicit phᷣs in tractatu de impreſſioni⸗
bus aeris nam ros in infimis regionibo generat᷑. Sic in alt
hominibo dignitate & honoꝛe nequaq cadit ros celeſtis gẽe
Et ſicut alti montes intus omnino ſunt vacui a poroſi vt re
citat auicenna li· ſuoꝝe mineralium ſic alti quidem homĩes
elati ab omni ſunt celeſti munere inani a vacui. Sic ergo
patet qq per altos montes alti in hoc mundo Homines de /
ſignant᷑ Et tunc applicetur ſic. Alti itac; in hoc mundo ho/
mines puta immũdana gloria a honoꝛe ſteriles quidẽ ſunt

a fructu vite ſempiterne. E Ambro in exameron Aues

predones in altis arbo rum reſidentes cõtemplantur pedes

Per que datur intelligi ꝙ peccatoes homines in altitudinez

mundane celſitudinis a glorie ſedentes contemplari debẽt
auium moꝛe pedes vilitatis proprie prauitatis malicie.
Pitolomeus almageſti primo. In alcioꝛi quidem in⸗
terſlicio aeris eſt ſempiternum frigus a ſempiterna nebula
Cuius cauſa ſtat in hoc. Nam aer ſubtilis caloris eſt nulla
tenus retentiuus. aer aũt inſupioꝛi interſticio orizontis ſub
tiliſſimus eſt. qᷓm obrem nullus aut minimus calox eſt ibi.
Refractiones quoq; a reflectiones radiorum ſolarium ne⸗
quaq̃m perueniunt illuc quapropter accidit ꝙ in alcioꝛi in
terſticio aeris eſt frigus a nebula ſempiterna. P que intelli
gitur ꝙ in altitudine mũdana a dignitate ſempitermim eſt

frigus in dei caritate a nebula ignozantie cecitate N

Commentatoꝛ ſuꝑ libro de plantis areſtotilis Arbores ꝗᷓ
circa aquas nate fuerint maxima altitudine eleuanturma⸗
gnum enim humoæẽ in aquis habent arbores complantate
Sed tunc per arbores homines deſignantur. Nam ſicut
arbores que multis ventis mote 2 agitate fuerint ex hoc
ipſe efficiuntur arbores fertiles a fecunde Vt recitat Pli /
nius in ſpeculo naturali. Sic a homines qui aduerſitatibus

Titulus 1.
moti fuerint correcti fecundiozes efficiunt in fructu a ger
mine opis virtuoſi Patet ergo ꝙ per arbores homines deſi
gnantur. Et tunc applicetur ſic.· ꝓPrium itaq; eſt illoũ ho⸗
minũ qui circa aquas vanitatis a prauitatis ↄtemplantur.

vt in altitudĩe citius mundane glie erigan?ꝭ N Pᷓs „

bleu. Qunq; multi vapores de terra in altã eleuati fuerint
aeris regionem· hoc anno peſtilencie atq; ſlrages eueniunt

in temperies regionũ. Quius cauſa eſt quia multi a t᷑ris

aſcendentes ad aerem humoꝛes ſ: atq; vapores aeris inficiũt
regioni. NRer aũt infectus a corruptus coꝛpa coꝛrumpit infi
citq; humana. eo ꝙ inter cetera elementa maxime ipe aer a
vaporibus eleuatur Sed tunc ꝑ vaporem quid aptuis quã

homines ↄuenit deſignari. Nã ſicut vapores ſemꝑ generant
turpitudines tonitrua fulminaq; & ventos. c;ad modũ te⸗
citat Plinius in ſpeciilo naturali Sic homines in ſtatu pre/
ſentis vite ſem per generãt turpia furoꝛis vindicte diuie Sic

ergo patʒ ꝙ ꝑ vapores homines deſignantur. Et tunc ap/

Plicetur ſic Cunq; itaq; multi in hac vita hom nes in alti⸗
tudine elationis a ſuperbie eleuant. multi ex hoc ipᷣo anĩaxe
peſles a intemperies generantur O Vpocras in ep chi.

Cunqʒ aues in altis ar boꝛe ſummitatilꝰo rmidos faciunt· cor/

ruptio terre intercluſa dñatur Quius cauſa ẽ nam ex natu/
ta qundem corruptiõem terre ſenciunt qᷓmobrem fugiũt et
in altis ar borum nidos faciunt. Per que intelligitur · ꝙ duũ

cognitiões nĩ̃e in altitudine ſeu appetitu mũdane glorie cõ /
morantur coruptio coꝛdi nr̃e foꝛe in ſerta indicatur
Ehᷣus in x animalium li· Multa quidem anĩaluim inſtante
motis hora ſurſum ſaliunt a poſt huiuſmodi continuo mo
riuntur. Per hoc intelligi ꝙ multi hominum inſtante hoꝛa
motis ſue in altitudĩem mũdane ſaliunt glie poſt quẽ ſal⸗

tum inſperare moꝛiunt q FPs in probleu. Aſpectus nẽ
in alta ſurſum oclos vehementer capit illa hora. Sed tunc

P aſpectũ in ſurſum deſideriũ atq; anhelatio ac inclinatio
ad alta mundani honois & glorie deſignatur. Nam ſicut a
ſpectus in ſurſum ſolũmodo debetur ſſantibus ⁊ non ꝓce/

dentibus· aſpicientes enim tantum in ſutrſum aut cadũt aut
impingunt ſi procedunt. Sic nimirum per omnem modũ

deſiderum altum ſublime ſolũmodo eſt ſtantium in pec/
aſpedũ deſideriũ ſeu cupiditas mũdane altitudinis fi gura
tur Et tunc applicet ſic. Deſiderium itaq; ſublime a altum

oclos mentis apit ad concupiſcendũ illicita a copa laxat

ad imbibendũ ſupplicia ſempiterna R Plinius in ſpeclo

cato nec ꝓcedentiũ in ope fructuoſo. Sic patz ꝙ ꝑ ſurſum

(tul

mmult

intp 9
ite erſs
bekcle
ghmen
ttescon
ntſcri
eninir
esfun:
Cucuit
ten nl
neshuin
Qutn
nwartur
bilteran
ſonenter
ſrconen
ümcsdt

irklbuni
otunege

Nruntutin
Gültum ve

besiuta

Goitmult
Perpan⸗
dainher
litatise
leuata
Appliceti
mundan
nequacn

Klerum

mie⸗ pps

derde ſue
cufaec
limpidi
anetn
ongatn⸗
quato
i aſec⸗

h

tger
nde
Nann
S
4
elenun
lin
N ſgi
tunptff
rizen
Pnugi
porwerr
dmddün
ſtann
ediiede
. tumcap/
Ein di⸗
jo nia
inepchi
lnt cor
ex natu/
giüt et

di

Nowe
D
minſtart
ſtimuon
ſtnntehen
ſtauil⸗
ſrchsn
N tune
hmnno
nſeta
wong
aditat
N
minpt
bfnn⸗
um
ſeclo

ſui aſpectuiq; ondit Per que datur intelligere ꝙ quanto in

Titulus “́”ßMͤ l.

naturali Qui in altis habitant regionibus ceteris cieius po
minibo excecantur. Quod quidem contigit ex nimia ſubtili

tate arri penetrantis quia in montanis a altis regionibus

ſubtiliſſunus inuenitur· ſenſuſq; validius obruens deſtruẽſ
q; humanas Sed per altas regiones alte huius ſeculi digni
tates conuenientiſſime deſignant. Nam ſicut alte regiones
ſunt ſteriles frigide a& ventoſe vt refert phᷣus in vamaliũ li;
Sic nimix ꝑ omnẽ modũ alte in hoc mũdo dignitates ſte/
riles ſunt ab ommi fructu vite eterne frigide ſunt ab omni
actu caritatis diuĩe ventoſe ſunt quantũ ad ventũ ↄſequen
tem penalitatis ſempiterne Sic ergo ptʒ ꝙ per altas regio⸗
nes huius ſeculi dignitates figurantur Et tunc aſplicet ſic.
Qin itaq; in altis huius mundi dignitatibo & honoꝛibo cõ/
moꝛantur citius ceteris hominibo in mente a cope damna
biliter excecantur S Aiiicenna li· de diliunis Cozpa ve
hementer in altum leuata cadere nõ poſſunt Cuius cauſa ẽ
hm cõmentatoꝛem in in methe· Vnumq ε copum non
ſolum cadit inqntum graue ſed etiã in quãtũ a terra trabi
tur trahunt᷑ aũt minus que a terra nimis fuerint elongata

Sed tunc ꝑ coꝛꝑa vehementer in altum eleuata alta coꝛda fi

guranturx·in hoc mundo tumida et elata. Nam ſicut co pa
in altum vehementer leuata cadũt temꝑe pluuie atq; vm⸗
bris iuxta illud q& ait phus de naturis locoꝛe CQorpora in/

quit mult a ſunt que mid᷑tis aeris regionibo ſuſtẽtantibus.

per pluuiam aũt deoꝛſiim viſibiliter ſunt delata. Sic alta coꝛ
da in hoc ſeculo a ſuperba tpᷣe pluuie cadunt in yma pena/
litatis eterne Sic ergo ptz ꝙ ꝑ coꝛpa vehementer in altum

leuata coꝛda alta intelliguntur tumida a ſuperba. Et tunc

applicetur ſic. Coꝛda itaq; ſuperba que nimis in altitudiez

mundane gloꝛie fuerint per tumoem eleuata iam eo temꝑe

nequadqm cadere poſſunt in mentis contritionem ſuoum

celerumq; doloꝛem T Ptolomeus almageſti. Quanto
ſtella aliqua alcioꝛ & remotioꝛ fuerit nebuloſo tẽpe. tanto

maio apparens diffuſiorem ſe oſtendit. Cuius etiam ſignũ
eſt ꝙ dum ſol a luna cetere quoqʒ ſtelle in oꝛiente ſeu oci/
dente fuerint. maioes foꝛe & lucidiores eſtimantur. CQuius
cauſa eſt. nam lumen cui multus vapor interponit ſplendẽ

limpidius comprobaturt. vt recitat Alſ abitius in theorica
planetaxe. Nũc aũt ſic ẽ ꝙ q̃nto aliq ſtellaxe magis fuerit e/

longata tanto maios interponit᷑ ipe vaporqmobrem accidit
ꝙ quãto remotioꝛ aliꝗ́ᷓ ſtellaʒe fuerit tanto ſe maioꝛẽ nto in

Titulus 1.

Poc mundo dignitatibo a honoꝛe altioꝛ extiterit tanto maioꝛ
V FEontinus li de elementis a elementatis In alt regi
onilo aeris nulla vita penitꝰ? imienit᷑ nullũ etenĩ animaliũ
in ſupioꝛibo aeris regiõibo viuere demonſtrat · huic etiã ver /

bo concoꝛdat dictũ areſto:ſeñaq; platonis:negat enĩ aꝛeł vi

tam ineſſe alcioribus regionibo aeris. Sed a plato tribo ra⸗
tionibo firmiſſimis cõprobauit. Sed tunc ꝓ altas aeris regi
ones altitudine mundana excellentes homĩes figurant Nã
ſicut alte aeris regiones ignis ſunt in inferioꝛes oꝛbis clima

ta tranſitiiie. vt ondit ↄmentatoꝛ ſuꝑʒ de cea m. Sic alti in

hoc mũdo homĩes in vana huius mũdi glłe ⁊ hone · ignẽ
tranſmittũt in mundũ vindicte ſententieq; diuine Sed tuc
Suenienter ꝓ copalem vitam vita ſpiritualis ſeu vita per /
petua deſignatur. Nam ſicut vita cœꝑalis dupliciter termi/
natur vi ex humido radicabili deſicato-a caloze natali ſuf
focato vt ait płᷣs li·de moꝛte vita. In humido enĩ radicali
2 caloꝛe natali tota vita hoĩm anĩaliũq; conſiſtit· deficienti⸗
bus his deficit ipa vita. Sic vita ſpũalis conſiſtit in huĩdo

celeſtis grẽe in calido caritatis diuine Sie ptʒ ꝙ ꝓ altas aer
regiones alti in hoc mũdo homines deſignan?᷑ a ꝙ p vitaʒ

carnalem vita ſpiritualis ſeu vita ppetua figurat᷑. Et tunc
applicetur ſic. In altis itaq;ʒ hominibo mũdana celſitudĩe ele
uatis nulla ꝓrſus vita nec ſpũalis nec ꝓpetua inuenitur
X Pꝑs in li ꝓbleu. Ventus quidẽ nec flat in ſurſum nec

deoꝛſum ſj̊ ſolummodo circa terrã. Cuius cauſa eſt Naʒ ca/

loꝛ ſu ꝑiois regionis ventos inſurgentes ſurſum vehi pro /
Hibetur. ſed motu ventoꝛũ in ſurſum foꝛtiter violenter quo/
q; vaporem ventoꝝ repellit· econtra deoꝛſum econtra auteʒ
fluuius terre ocœurrens deoꝛſum recto vẽto ipm ſurſum re

primit.ex qua contraria impulſiõe accidit ventũ nec moue
ri in ſurſum nec deoſum. ſed ſolummodo circa terrã. Sed

tunc ꝑ ventum vita humana conuementiſſime deſignatur.
Nam ſicut ventus habet pluuiam concomitantem. teſtãte

Plinio in ſpeclo nat᷑ali qui ait· ventus quidem finit᷑ oĩs aut

eum niue aut roꝛe aut ymbribo aut pruina. Sic vita hinc
pñs humanaſemp habet pluiuiã omnis triblationis a mi /

ſerie vcomitantem. Et ſicut ventus cũ magis inſurgit tu /
multuatq; & pulſatſignat quia mox ſe termĩat atqʒ ceſſa t

teſtante Ph̊o vbi ſup̃ qui ait Venti inquit dũ magis inſur/

gimt mox finiumt Sic vita hec pñs humana dum mag ele
uari a inſurgere cernitur ſignum eſt quia mox inſperare 2

ſubito termina?. Et tunc applicetur ſic. Vita itaq; hec pñs

moꝛe venti inſtabilis inquieta nec debet in ſurſum mundae

ſitul

ſttudit
fumin
Muicena
tenton⸗
cteninn
Ppioy
Eintur
tephie
rca ao⸗
Aiquis
tuamint
duplici
inſcdie⸗
decepts
tinhyne
trrirant
Hommes
gsſuntva
Pirri
ſdurztöe⸗
Riesnegu
Uno altus⸗
füpumind
Deſgnar
VClatom
drines
moxtis in
ſolen dwren
rum tp⸗
Ntur iunt
fenmn
Plenden
Aplieetn
ſdunt
Mlaltitu

1

Pron
tmm 8

tomno⸗
tegi
mlli
tinen
ei
Sarer
gngnihi
ahacin
omp
mmedote
eugian
leterten
wenuili
veitpel
Perent⸗
kirhudo
itser
1 Pitz,
iiEt w
Miee
Nentur
Urumrer
Klyca
Wieo
Zerterann
Cortnau
ſrn 6
tüpermmr
tmi
yeen
nics a
huhn

Tituuas 1.
altitudinis eleuari nec in deorſiim mundane cupiditatis ni
mium inclinari ſ directo tramite iuſticie terminari. V
Auicẽna li · ſuoꝛ mineraliũ. Quantomagis montes altioꝛes
tantomagis vacui a poroſi atq; aqiuis irrigui petroſi · alti
etenim montes intus vacui ſunt fontes effundunt petras
iapides quoq; gignunt. S tunc p mõtes ipi homines figu⸗
rantur. Nam ſicut montes alti dupliciter eleuantiir. vt reci
tat p hilo· in qrto methe· li.· Primo quidem dum vallis aliq́
circa accidit reſpectu cuius mons intumeſcit. Secundo du
aliquis vapor in terra incluſus fuerit ſibi exitum petens ter

ram in ſurſum pellit 2 montem apparere facit Sic homines
dupliciter in hoc ſeculo eleuãtur.primo quidẽ dum vallis
inſidie atq; moꝛtis circa homĩes facta fuerit qua ipᷣe homo

deceptus intumeſcit. Secundo dum vapor vanitatis cu pidi
tatiſq; in coœde incluſus fuerit quo ſtimlatꝰ ipe homo ſtul/
te a2 inaniter ſe extollit. Sic ergo Patet Et tunc applicet᷑ ſic.
Homines itaq; in hac vita quantũ altioꝛes fuerinttantoma
gis ſiint vaciii z inanes ab ommi ſalute qa gratiaſunt ima
gis irrigui in omi tribulatione a miſeria.ſunt lapidei petro

ſi duratiõe obſtinatia Z Areſlo in vi animaliũ̃ libro
Aues nequaq́; ſe ſuſtollunt in alta aeris niſi ad pugnandũ
yVmo altus volatus auiũ contrarietatẽ ſtragem adeſſe ho

minum indicat a demonſtrat. Sed tunc per aues homines
deſignantur. Nam ſicuit grander aues currũt a ſ aliunt ante

volatium. vt recitat Vſidorus in hiſtoijs naturalibus Sic
hon ines more auium a exemplo ſalire currere quoc; de⸗
bent bono opere a virtute ante volatiim quem facturi ſunt

moꝛtis in hora ſue. Sed tunc conuenienter per alta aeris hꝰ

altitiido ſeculi deſignatur. Nam ſicut alta aeris quendam
ſplendorem apparentem a fulmen quarundam ſlellarũ fi⸗

clarum apparentium quidem a non exiſtentium preferre vi

dentut iuxta illud qᷣ ait ps in ʒ methe. Aſub inquit ſtel⸗
la eſt apparens a non exiſtẽs in aeris regione que cum in⸗

flammata fuerit mO cadit· Sic altitudo Huius vite quẽdaz;

ſplendorem vanum felicitatig falſe preferre videtur. Et tũc

applicetur ſic. Hominres itaq; in altitudine Huiiis ſ eculi nõ
ſeẽdunt niſi ad pugnandũ cum deo viʒ a cum proximo. ſjʒ
ipᷣa altitudo hominum peſtem hominum ſignat atq; ſtra⸗
gem aàa Hugo in didaſcol'li. iij. flante vento flamma
ignis non pmittit in altum aeris reſilire. ß diſ pergit verſus
terram Sed tunc per flammam intelligitur mens humana

Titulus 1.

Nam ſicut flamma inſtar venti ſtrepit vehitur a mouetur
vt recitat cõmentatoꝛ ſuper 3. methe · Sic mens humana ad⸗
inſtar venti multis vanitatibus & in ſtabilitatibo vehitur a
mouetur Et tunc applicetur ſic. Elante itaq; vento aduerſi⸗
tatis tribulationiſq; mundanenequaq in altum eleuari p /
mittitur flãma nre mentis cupiditatiſq; inane Ba Am
Proſius in exameron li vn Tempe quidem pluuie yrundo
in altioz a aeris ſe extollit. Sed tunc ꝓ yrundinem quiſq; fu
deliũ deſignatur. Nam ſicut yrundo ſi oclis effoſſis ceca ap-
paruerit iterum tamen viſum ocloſq; habebit teſtante phi
loſopho in vi.anĩaliũ libro qui ait.ꝙ ocli configant᷑ yrun⸗
dinum dum in nido fuerint denuo iparum ocli renaſcũtur
& clare vt antea ↄtemplantur Sic vnuſquiſq; fidelium mo/
re yrundinum oculos mentis ſue quos ꝓ peccatũ amiſerat.
debet mox iuuentutis in tempe p penitentiam relucrari Et

tunc applicet ſic Hoĩm itaq; fideliũ vnuſquiſq; tempe plu⸗

uie tribulationis mundane magis merſus exaltabitur a di

rigitur creatoꝛi Ca Ptolomeus almageſti quarto NRũ

q; lux celeſtis in ſurſum lucet verſus altitudinem celi quin
etiam luceat ad yma huius mundi Per que dat᷑ intelligi ꝙ
nequaq́; mens noſtra ſurſum debet leuariĩ altitudinẽ Hinꝰ
miindi quin etiam reſpiciat inferioꝛitatem finis ſui atq; ſup
plici ſempiterni Da Tharen tinꝰ libro de effectibo ĩ na
tura. Tapis vebementer eleuatus in aeris regionem in ſuo
caſu duos relinquit effectus. Nam in aere ſcinditur ante
quã terram attinget ipᷣa terra ꝓnus apitur. Cauſa primi ẽ
veementia aeris lapidem deferentis qua ip̃e lapis delatus
ſcinditur a ſecatur Secũdi vero cauſa eſt violẽtia aeris mo
tum lapidis pcedentis qui quidem aer ſuo impetu terrã pe
netrat a infringit Sed tũc ꝑ lapidem intelligitur ipᷣe homo
Nam ſicut lapis ignitus aque immerſus aquã ſibi in mag
na copia attrabit a imbibit vt recitat cõmentato ſuper mmj·
me the Sic homo igne concupiſcẽtie inflammatus aq uiſc;
immerſus deliciarũ ↄcupĩeq; immũde· huoꝛem ſibi imbibit
validũ penalitatis eterne Et tunc applicet ſic Homo itaq; in
altitudinẽ mũdane glie eleuatus in ſuo quidem caſu duos
relinquit effectus Nam in aere lenitatis ꝓſperitatiſq; ſein/⸗
ditur é a celeſti głia ſepatur. ſic ipſa terra moœtis in occur⸗
ſum eius protimis apitur E a Pps de natura locoꝛum
Aqua aſcendit ſurſum in alta aeris in ſpecie foꝛma vapo/
ris · deſcendit aũt in ſpecie niuis pluuie atq;ʒ roꝛis. Aqua na⸗
q; nõ aſcendit inqntũ aq cum ſit grauis i̊ in vaporẽ euapo
rata exaltata Sed tunc ꝑ aquã intelligitur ipe bomo Nã

rotbint⸗
Srgini
4

—
—

1

erinin
e Winsan
Aruricee
dcivrte
Gisſteni
Towonp
fumnetisn
ſmunt&
nitggrt
Gunaudace
Phr Cunq-
kinterram
Menebrintn
ertts fuchin
mNNNe⸗
Adinn
habentak
rato eſtq
in coxnua
nant quid
ſuperions
paucos Ses
humann tun
üntvwacuat
nmiin cunn
datundee
ſtulſttaake
coeda had⸗
kfupioet

nt bat
nplatton

.
alete
mad⸗
Gere
S
ieng
I
Weypbſ
nmnig
r
HZ
DK
tentin
Z
ü amiet
ducrand
tnpepi⸗
binrd
guaro Ri
ncdiquin
kintklig
Uojre bind
liatqy p
fectinn
wemwi
dra
Alapen
lwpis An⸗
ſtumunn
ſpetuteug
nurietn
ſmnig
gſpernn⸗
nns l
tindb
Pnoitn
A n⸗
nonant⸗
1 eum
Mguunth⸗

zeua
t lu 6

lono

Titulus 1.
ſicut aquia ſemp ĩ in infima defluere nititur a terr a imbibiẽ
à facile deſiccatur Sic homo ſemper defluit ad yma penali/
tatis & miſerie abſoꝛbetur a terra cupiditatis a auaricie.
deſiccatur ab omni humoe celeſtis roꝛis a gre. Et tunc ap⸗
plicetur ſic Homo itaq; in altitudinem eleuatur mundane
gloꝛie in ſpecie vaporis id eſt proſperitatis ſuauitatiſq;ʒ mũᷣ
dane ſed deſcendit in foꝛma muis a pluuie penalitatiſq; et⸗
ne Ha Plinius in ſpeculo naturali In altum leuata coꝛ

pora ab incurſi ventorum non quieſcunt. Per que intelli

gitur ꝙ in altitudinem eleuata coꝛda humana ab incurſubo
temptationũ vacant nullatenuſq; requieſcunt Ps in pro
bleu. Nimis autem laborat a leditur ipᷣm coꝛpus ſurſum q;
in altum iaceat lapidem ſiue petram. Per que intelligit᷑ q;
valde leditur leſione anime ip̃e homo·dum lapidem cupidi

tatis ſiie in alta iecerit mundane celſitudĩs honois Ga

Loxus in phiſonomia palemonis. Pectoa valde erecta ĩ al
tum verſus mentum audaciam indicant mentis inerciam
arguunt & demonſtrant. Per que intelli git ꝙ pectoꝛa homi
mum in ſuperbiam tumentia & elata mẽtis inerciam a pecca
torum audaciam indicant a demonſtrant. Ha Ppßs li-
ꝓbleu. Cunq; inebriatus quis ſuos in alta iecerit oculos.
mox in terram recidit impingit. Per que intelligit ꝙ duũ
quiis inebriatus fuerit mentis cecitate aQ ignoꝛantia & oclos
mentis ſurſum extulerit 9cupiſcendo tranſitoꝛia a müdana
mox neceſſe eſt vt cadit in obprobria ſempiterna. Ia
Areſto.in mm anĩ alium libro Cundta quidẽ anĩalia coꝛnua

habentia ſuꝑioꝛibus dentibus aliqualiter ſunt oꝛbata Cuiꝰ

ratio eſt quia materia dentuim ex qua viʒ dentes generant
in cœnua tranſmutatur a ideo ait Solinus lirerum Rumi
nant quidem cuncta animalia quibus inſunt coꝛnua ſedò &
ſuperioꝛis mandibule dentes aut nõ habent aut debiles aut
paucos Sed tunc ꝑ conua intelligunẽ coda hominum vi
humana tumida & ſuperba Nam ſicut cuncta coenua intè
ſunt vacuateſ lante phᷣo vbi ſupᷣ qui ait Omia quidem ani
malia coꝛnua habent vacua preter ceruum. Sic cuncta co
da tumida a ſuperba ab omni ſunt celeſti gratia vacua e
fruſtrata. Et tunc applicetur ſic. Quncti itaq; homines qui
coꝛd a habent elata in altitudinem mundanecq; gloꝛie eleua/
ta ſupioꝛibus mentis dentibo quibus cibus celeſtis ꝓpcipiĩ
ſunt o'bata Cetera exempla ca require de altitudine de cõ⸗
templatione. Item in capitlo de ſublimitate Item de miindi
gloꝛia Item de honoꝛe.

Titult⸗ nn
tuius 1. Vset
H ¶ De audiutt“ newess
Aymo ſuꝑ apoca Pari ergo aſtrigund reatii 4 qui nesdl
indigne verbum dei audiunt · qui indigne coꝛpꝰ es e
cxvypi ſumunt. Hylarius ſuper matheũ In ex hortatõ ſonit
ne verbi dei inuocanda eſt primũ predicatoꝛi gratia ꝓferen iin
di et populo audiendi. Sixtus pithagoꝛicus Hoc igiẽ tem net
pus inutiliter expendis dum verbum dei audis & imitari en r
ſpernis· aut memoꝛie non recondis. Fotunatus in omelia. d
RNunquã diuinis auribus eius preces innoteſcũt cuius au , ne 1
res ad clamoꝛem paupꝑpiuim obdureſcunt Beda in omelia ſu ſfin
per lucam.Ille deo illudit qui eis dei verbis que audiuit eõ ſer⸗
dignam ꝑpagendi opam non intendit. Remigius ſupꝑ Iobã ine
nem. Qui aurem ſuam obturauerit ad clamoem pauperis eid
clauſas ſibi habebit aures altiſſi mi conditoꝛis Phs in pro, Neacsnd
bleu.Omnes ſepe oſcitantes minus audiunt Quius cauſa; iſppu⸗
require capitlo de exemplis. T herentius in adelphiis RNullã Konaap
eſtimo ſane differentiam inter eum qui profert mendacia a i
eum qui mendacia conſentit. Plautiis in gurgiilio Detra/ Muchdn
hentem a detrabenti ob audientem pari arbitrio aſtringi eſend
reatu Rabanus ſuper geñ ad litteram. Virtutis atq; ſalut Alceg
inditium eſt eſſe quẽ piam in audiendum bonis. Richardꝰ mme
de ſcto victoꝛe Nẽo eoꝛe ꝗᷓ inuiti bõa audiũt bona oꝑa a vtu unſte
olſa opera poterunt perpetrare. = upſn
Exempla nllec/
r Tituluis X J wploetſet
Reſtotiles in ꝓbleu· Voces cicius remotiuſq; audi nliſtctb
untur in nocte quã in die cuiꝰ cauſa eſt multiplex Panad
6 a philoſophis aſſignata. Ait enim phus vbi ſupra Mutgen
ipam noctem foe tranquullam & quietam ob qd voces iileiet
ipe poſſunt melius percipi a audiri. Auicenna vero aliter o mriin
pinatur dicit ꝙ nox eſt frigida & humida · in frigido autem zynelt
in humido magis reſonant ipe voces Sed alio q;ammo ligeen
do accidere opinatus eſt Mphorabius in cõmento ait enim ſgisadi
Noctem vero vacuam a lumie a caloze in vacuo autem vo . ean
ces melius audiuntur Areſtotiles autem vbi ſupra alit cau D
ſatus eſt. qd dum aliquis ſenſuum a ſua vacauerit actione m
alij ſenſus virtuoſioꝛes vigoroſioꝛes in ſuis exiſtere actibus endre
comprobantur. Nam dum quis oculos clauſetit conſtat Ceptoc
ꝙ tunc ip̃ᷣe melius certiuſq; audit Cuius ſignum eit ꝙ ceci memoe⸗
N melius audiunt & hoc ideo qu ia ea vir tus que deſeruire de infirmi
S beret oclis intrahit᷑ in auditũ Sic ꝑ omnẽ modũ eſt in po ſum mi
ſito noctis tempore viſus nr intercipit᷑ quapropter auditus duhteſ

ↄfoꝛtat᷑ & Poſeqñs vox melius remociuſq; percipit᷑ a ſentiẽ. pmer

Ouisdl
mendaa
Ulo Detr,
tnid Alrim
satcſil
is Rihard
naopa t

nſqga
ARmnpe
huswhii
bqd zwa

Ateto Att

figiwatn
Noum
mdtenn
NN
ſapen iun

Aat i

NarAtn

aut mmit
un ,
einted
giſng
rudtis

ralbenm.

Titulus li
Voces ergo citius remotiuſq; audiuntur in nocte ꝙ in die

Per voces coꝛpales voces ſpirituales mentaleſq; puta oꝛa/

tiones deſideria ſanctoꝛe ↄueniẽtiſſune deſignant᷑ Nam ſicut
voces coꝛpales in domibo tabulatis: ac in locis cõcauis acu/
te reſonãt. a hoc ꝓpter repcuſſione; ſonoꝝe qui in hinꝰ locis
validi ſunt a magni.Sic ꝑ omeʒ modũ voces ſpirituales in
coꝛdibo tabulatis a oꝛnatis concaiiis. a ꝓfundis magis reſo/

nãt in auribo ſaluat oꝛis. Sed tũc per noctem tribulatio aut
aduerſitas figurat᷑: nam ſiẽ noctis tpe magis ea que celi ſũt

cõſpicimus & videmꝰ.iuxta illud q ait virgilius in eney/

dosv. Nox inqꝙq; celeſtia numĩa pandit. Sed tribulationis in
tpe maxime ea que celi id eſt celeſtis vindicte ſunt agnoſce

re poſſiimꝰ a videre. Et tunc applicet᷑ ſic Voces itaq; id ẽ oꝛa
tiones a deſideria a affectus mẽtis nr᷑e citius audiunt᷑ in au
ribo pietatis clementieq; diuine que fiunt in nocte tribula/
tionis & penitentie quã in die affluentie felicitatiſq; mũda⸗
ne B Coõmentatoꝛ ſuꝑ qrto methe· Ome ꝗdem metallũ
minus audit᷑ minuſq; ſonat dum iacet ac candet: ꝙ metalla

que pendẽt acutius ſonat & dulcius audiunt Sed tũc ꝑ me

talla copa intelligunt humana. Nam ſiẽ metalla vehemẽ⸗
ter acenſa moꝛe aque defluũt:ſed & ſibulum ſerpentes faci
unt:ſic coꝛda hoĩm vehem enter accenſa amoee illicito & cõ/
cupiſcẽtia inflämata moꝛe aque defluũt in ima mortis per/
petue. & ſibulum faciunt ſerpentine eterne q; pene. Et tunc
applicet᷑ ſic. Coꝛda itaq; humana:nec audiunt᷑ nec reſonant
in aſpectibo oculiſq; diuinis dum iacẽt in peccato ſcelereq;
ꝓſtrata:a diim cãdent igne ↄcupiſcentieq; inflamata. Coꝛ/
da aüt que pendent in aere puritatis acutins reſonent in au

ribus dulciſſime maieſtatis Q Vſidorus in hiſtoꝛijs na

turalibo. Multe voces ſimul ↄiuncte faciũt ſtrepitũ maioꝛẽ
q́ vna vox ſola qntumcũqꝙ grandis ſit & magna. Per que ĩ
telligi q; multe oeationes ſanctoꝝ viroʒe ſimul coniuncte
magis audiun?· & reſonãt in auxes pietatis clementieqʒ diſ/
uine q́; oꝛatio ſola qntumcũqʒ ſit interdũ virtutis & effica /
cie D Philaretus in tractatu de criſi: Cõtigit interduʒ

vt dum quis in languoe poſitus nomen alicuiꝰ amici coꝛã

ſe audiuerit nomĩare quẽ valde dilexerat ↄtinuo a languoꝛe
cepto crecitet a cõualeat in inſtâti · Cuiꝰ cauſa eſt quia ad
memoꝛi ã ſib i hoc modo reducit᷑ ſecreta coꝛdis dilectio que
infirmũ itaq; recreat & ↄfotat. Per hoc intelligit᷑ ꝙ hoc ip⸗/

ſum miſtico quidem modo accidit frequenter vt dum quiſ

deuote ſibi nomẽ xp̃ᷣi audiuerit predicariipſe mox a pecca/
toʒe moꝛbo conualeat & a languoe B Philoſophè in

—.◻⏑

Titulus i
ꝓbleu. Hoc aũt & nobis ineſt vt inclinato nto valde capite
certius ꝗᷓ a remotis acidũt audiunt. Quius cauſa eſt. Na⸗
capite inclinato ſanguis refluit de ↄcauitatibo auriũ a merĩ
gis. Cõcauitates aüt aurium vacue ſanguine a inane ĩ ſuis
actibus puta in auditui validius vigozantur. Sed per incli /
nationem capitis Humilitas figuratur. Nam ſicut inclina/
tio capitis debetur ſtudentibus ſtupentibuſq; deliberanti /
bus prudentibus. quemad modum oſtendit philoſophus
ſexto polliticoꝛum. Sic ipſa felix humilitas ꝓprie maxime
debetur ſtudentibus in diuina cognitione · prudentibus in

mentiſq; contritione:ſtuꝑentibus in effabili dei actione· deli
berantibiis in iudicijs diſcuſſionibuſq; timoe. Et tunc appli

cetur ſic. Hoc autem bonum naturaliter dininmitus celituſq;
ineſſe videtur vt nobis humiliatis valde & deiectis audiart
magis auditu noſtre mentis ea que accidũt a remotis curie
patrieq; celeſtis E TLoxus in phiſonomia palemonis
Hi igitur qui languent aut penitus non audiunt aut diffi⸗
culter audiũt indicium moꝛtis pᷣferunt ſibi in ꝓximo acci/
dentis Qui? cauſa eſt. Nam iuxta ſententiam vypocratis in
epich̊; Opilatio obſtructioq; capitalis regionis moti proxi
ma eſt im becillitas audiẽdi:hoc ipᷣm indicat eueniſſe:quam/
obrem accidit eo temꝑpe quo languidus actum amiſerit au
diẽdi moꝛtem otingere vt frequẽter. Sed tũc per languidum
peccatoꝛem ↄuenit deſignari. Nam ſicut languido qtuoꝛ ma
xime nocere videnturque in tercio ſecretoꝝe Galienus enu⸗
merat in hunc modũ. Primum eſt lux ſcdm caloz tercium

cibus quartũ animus turbulentus Infirni enim luce ledũ

tur caloꝛe accẽdun?᷑: cibo ofunduntur triſticia occidunt. Sic
peccatoꝛi homini cuilibet qᷓtuo obſiſtere maxime dinoſcũ /
tur. Primum eſt lux mundane felicitatis & affluentie. Secũ
dum eſt caloꝛ cupiditatis concupiſcentieq; mundane. Terci
um eſt cibus conſolationis foꝛtitudiniſq; humane. Quartũ
eſt ſolicitudo triſticiaq; cupiditatis & auaricie. Sed tunc cõ
uenienter per moꝛteʒ coꝛporalem moꝛss ſpiritualis ſeu moꝛs
ꝓpetua figuratut. Nam ſicut in moꝛte coꝛpali pectoꝛa intu/
meſcũtvt recitat ſolinus libro rerum. Eleuatur pectus ho/
minis moetui & valde intumeſcit quod quidem contigit ex
fluxu ſanguinis intra regionem coꝛdis. Sic in morte ſpiritu/
ali & eterna coꝛda intumeſcunt hominum ad imbibendum
ſibi ſupplicia ſempiterna. Sic ergo patet ꝙ per languidum
peccato deſcribitur. Et ꝙ per mortem corporalem moes ani
me ſeu mos perpetue figuratur. Et tunc applicetur ſic. Tili
itaq; qui in peccatis languent & topent & vocem dei inuit i

Vit
ditp
adiul
ſema
guulit
toeſe
un it
ſlits

v,)

ſneaoi
ſummſalua
tigatti
üitttsan
Ittusanee
ur N
diqu
4Dirn
toleion
ſeſauob
Alnti Sie
ſoletp⸗
wleſton
Kore ki
Ntuümee
duodod
malüan
uit ani⸗
liumtan
oteſt
in vjirtute
Alinigan
enuſttte⸗
Uinſont
riſt⸗
notdn
es ndi
ſontibugi
flud 9
Nltatpe
e ſonth
Ptatum

tpt⸗
ameri
wiſuis
Mincl
Nndtn
benti
ſolepon
emaine
Wtbesin
edl
tte
igolinig
dis audint
motis att
valemond
taut diſt

amo α

ctatis in
atiprodi
lecpamn
milertan
mguldum
Ituema

nus ec.

Eercdn

nNucedi
crduntde
medinccd
verte deai

mndrel

me 4
Sotirdᷣ
slumass
ruirtul
roenste
hlontgtu
nute pein
nbibenn
gnoa
s nn
inutt

H

.—„

Titulus l

audiunt aut nõ audiunt morti ꝓpetui ſe ſubiectos indicãt
oltenoüt ( Ariſto⸗in pbleu. Voces que in mari acetf.
dit ꝑ longa lataq; locoꝝ ſpacia ab eo qui in littoꝛe ſteterit
audiunẽ. Sed tüc ꝑ mare otritio ſeu penitẽtia deſignat᷑. N az

ſiẽ mare in die nigreſeit. in node aũt albeſcere & clarere ali/

qualiter eſtimat. Huiꝰ cauſa eſt nam in die minoꝛ ſpuma·ĩ

nocte vero marini fluctus ſurſum iaciũt multaz ſpumã vt
₰ „ „S— — * —☛ ₰ . * — „ * . .
dẽ in· nij. methe. Sic penitẽtia qdem in die pᷣſentis vite triſti/

ciam pᷣferre nigreſcereq; videt᷑ in nocte autẽ moꝛtis ſeu vite

ſequẽtis letari & albeſcere com pbat᷑. Et tũc applicet᷑ ſic. Vo

ces ergo nt̃e que tꝑe ↄtritionis accidũt.G penitẽtie velociſ⸗

ſime audiunt᷑ ab eo qui in littoꝛe ſteterit quietis eterne om
nium ſaluatoe H Comentatoꝛ in:
itaq; a tota cauſa auditus nĩi eſt aer intercluſus intra oca⸗
uitates auriũ ee miringas.Sʒ tũc per auditum coꝛ palem au

ditus anie quo intus in mente verbuʒ dei pcipitur & deſig

natur. Nam ſiẽ auditus copalis intercipitur & deſtruitur

qtuo quidem modis.vt recitat Iohãnes meſue in pᷣma pdti

ca· Primo viʒ ex infirmitate valida ſeu languoze. Sco ex ca

pitis leſione aut vulnere aut doloꝛe. Tercio ex auriũ opila/

tione ſeu obſtructione. Quarto ex ſenſibili ſ. eu audiẽtia ex/

cellenti. Sic auditus mẽtis coꝛrumpit᷑ quatuoꝛ iſtis modis
Videlicet pᷣmo ex infir nitate atq; languoꝛe peccatoʒe. Secũ
do ex leſione potentiaxe anime & virtutũ Tercio ex obſtru
ctione auris coꝛdiũ. Quarto ab excellentia impetuũ & ſtre⸗
pituũ mundanoꝛe. Sed tũc ↄuenienter ꝑ aerem ipᷣa mentis
deuotio deſignat᷑. Naʒ ſiẽ ſine aere nullũ viuere poterit ani⸗
maliũ aut moueri vt oſtẽdit phᷣs in vaĩalium li. ¶uncta in
quit anĩalia in vita aere ſuſtentantibo:& ſine aere nullũ aĩꝗ
lium tam aquaticoꝝe greſſibilium volatiliumq; viuere Idez
poteſt. Sic abſq; deuotione anĩe nullus viuere hoĩm poteſt
in virtute celeſtiũ e vigoe. Et tũc applicet ſic. Tota ergo cã
auditus audiẽdi verbũ dei ẽ ipſa deuotio ſacra intercluſa in
cõcauitate codis noſtri I BPlinius in ſpeculo naturali.
Qui in fonte ſteterit ſoueaq;ʒ ꝓfunda voces factas deoꝛſum

ac ſi ſint pueroꝝ ludentium audiũt in ꝓfundis. Cuius ra

tio tacta eſt ſupᷣ̊. S ꝓ fontes foueaſq; ꝓfundas ip̃as carna/
les intelligimꝰ voluptates. Nam ſicut qui in ꝓfundis ſlãt
fontibus lumen ſtellarum ſe in die habere exiſtimũt. Tiixta
illud ꝙ ait Alſabicius in tercio perſpectiua libro./ Stelle in⸗
quut apparent & diurno tempoꝛe his qui in ꝓfundo fuerint
vel fontibus. Sic qui in profunditate carnalium fuerint vo
luptatum ſũme celeſtiſ. q; beatitudinis ſe habere exiſtimant

j·de anĩa. Prin cipiuz

4 1
4*

Tituuus lAi
brauium & obtentum. Et tunc applicetur ſic · Qui itaq; in
carnis ꝓfundiati fuerint voluptate verbum dei ſeu vocez di
uinam dum audiunt quã proridiculo 2⁊ pueoꝛum ludo ſpe
ctaculoq; deducunt K Philoſophè in probleumatibo
Sonitus atq; voces que extant circa aquas primo quidem
& in intimo acute reſonant. ſed continuo terminantur. Et
iſtius ratio eſt. Nam inter cetera elementa ipſa aqua maxi /
me ſibi ſonum attrahit & imbibit voces itaq; aque abſoꝛbte
ſubito terminantur · q;uis in ſui prima percuſſione teſona⸗
re validius videantur. Sed tunc per aquas mundane delitie
figurantur. Nam ſicut aqua eſt principium atq; cauſa om
nis corruptionis etiã in rebus tranſitoæis ee mundanis quẽ

admodum recitat Auicebron ſibro fontis vite. Sic de coꝛ de

licieq; miindane ſunt tota interdum cauſa coꝛruptionis eter
ne: Et tunc applicetur ſic. Voces itaq; allocutionis diuine
acute quidem reſonãt circa aquas deliciarum concupiſcen⸗/
tieq; mundaneſed mox terminantur topoꝛe obliuionis 6&ε

negligẽtie ½¾ Toxus in phiſonomia. Elegantis nature

indicium eſt & ſignum. dum quis humanos fletus audiẽs

& doloꝛes in intimis ſuis contrabitur & vt compatiens dol

lenti homini contriſtatur. Per que intelligitur ꝙ elegantis
nobis mentis indicium eſt. & ſignum dum quis fidelium

fletus pauperum audiens aut memoꝛiam in intimis ſiui co⸗
dis. vtpote compatiens feliciter contriſtatur M Tharẽö
tinus libro de effectibus in natura. Repertum eſt ꝙ metalla

in vmim inſimulq; coniuncta dum cum duro pulſata fue/
rint coꝛpoꝛe. ſonoꝛo modo valde in humanis auribus audi/

untur. Per que intelligitur ꝙ; miſtice metallicec; voces mẽ/

tis noſtre multe in vnum ſimulq; collecte ſonoius intonãt

in auribꝰ pietatis clementieq; diuine N Ariſtoteles in

libro probleumatuʒ Nullus ſonus millacq; vox ab immer/

ſo ſub aquis percipitur & ſentitur. Quidam enim ſe aquis

immerſionis habent ſcientiã qui dum ſub aqua fuerint mul
lam percipiunt vocem nullumq; ſonum. Per que intelligi⸗

tur & nulla vox verbi diuini ab immerſo ſub aquis delicia/

rum ãmodo percipitur aut auditur. Cetera omnia require
capitulo de verboa maxime in regiſtro
¶De audacia auctoꝛitates
NAleris li: vnj. Mos erat romanoꝝ vt nullꝰ ad impe
riale ſoliii coleret᷑ niſi aĩoſitate &e audacia p̃ ceteris
imminere virtutibo precellere videret᷑. Origenes li.

in de calogo p̃ᷣceptoʒ.Heu quã damnata preſumptio tam

Wrarns
dont⸗

octe tin

uinin

Vnule
wander
ontuen

nbe
(mhuormip
stonun.
“ Oeribisſet
Eittbhn

ſpnncrimi
auprecad

ltus tomo

Urtisaude

gitsß felg⸗
nisſipo

nardmin
minüind⸗
pitulode

m
(a
Wadote⸗
dadu⸗
tuched
paruitas
roris de
am ſe
Na gran
Nogani

1
K 2

Titulus lĩ

gin audaci animo deũ offendere:ſed ꝓrſus nil eo deteſtabiliꝰ ;
nd ſi in peccatis quiſ auſus fuerit ꝓmanere Adamantius ſuper
Nſe Ioſue. Ome actum precipitat rationis quicũq; eſt audacie
W epemẽtis. Ioſephus decimo libro. Sepe diſcreto ſuſceptoq;
Nn timoꝛe quidam bella vicerunt qui in nimia ſecuri audacia
coruũt. Pandulfus libro de tribus reginis. Solus homo ĩ
amai nocte timidus eſt. plures vero cõſtantes ſimul audaciſſimi
blebe⸗ nocte ſunt. Pliniꝰ in ſpeculo naturali. Que magna coeda ge /
WZ runt timida ſunt animalia : que vero pui coꝛdis fuerint au/
nedite dacia valde ſunt/ vnde maioꝛis coꝛdis eſt timidus lepuſculꝰ
cälien qy leo audaciſſimus. Solinus in tercio hiſtoꝛiaꝛe naturalutinmn
dni In pontu femine viris audacioꝛes ſunt & barbate pugnant

enim ante viros. Pᷣs in tercio aĩalium libro · Animalia ca /

d E . nKn. .
W ſtrata omni perdens audacia ſunt oꝛbata. Agellius in croni
bdinde cis romanox. Qui multa weſſi ſunt audacioæes ſunt facti.
apiian Strabus ſup illud geñ. pPallio coopiens ſe c· dicit. Om̃is ⸗
innd, virtus audacie infringit niſi verecundia cõſeruat.¶ hemiſtiꝰ
mnature⸗ ſuꝑnide anima. Ira atq; audacia ex accenſione ſanguinis
i circa precoꝛdia generant. Eſicius ſuꝑ illud eœleſiaſtici·xvi·
ni Beatus homo qui ſemꝑ pauidus eſt ⁊c7–dicit. O damn ata
ns ſecuritas audacia execrabilis & preſumptio hominis delin
Gents quẽtis ſ̊ felix puſulanimitas homĩs pauidi a timẽtis Gre /
Mum goꝛiuis ſiiꝑp Iohãnem. Et pingui ceruice cucurrit ↄtra deum
ſuc ⸗ 26. dicit. Iuſto dei iudicio eternaliter interibit qui tanta ani
Ahnd moſitate & audacia deũ omipotentem offendere nõ deſiſtit
Omfa Athnaſius pater noſter in ſermone. Omni audacia muniẽ⸗
Uutahe di ſunt ſerui dei vt carni reſiſtãt eſtuanti obſtant hoſti pug
drsnd nanti mũdo recalcitrẽt infeſtãti & vt cedant malignitati ho
oces minũu inſultanti- Cetera require de animoſitate ca. Item ca/
sintond pitulo de preſumptione
ſtotisn L ¶ Exempla de eodem ¶ Titulus lii / £
binme Hiloſophus in vnj anialium. Paruitas cosdis ani?
nlanns moſitatem audaciãq; ↄtigit in cũctis aĩalibo. Hiuꝰ?
irſi cauſa ſtat in hoc· Nam in ꝓuo coꝛde virtutes natu/
eitellgaz * rales cõtracte ſunt pariter & vnite que in magno latoqʒ coꝛ
iNcl dis diffuſe ſunt penitus diſperſe. Omis aũt virtus vnita v
urequin tu oſioꝛ eſt & efficacioꝛ quã diffuſa:quãobrem accidit quodð
paruitas codis cuiuflibet animalis eſt cauſa audacie fu⸗
roꝛis Sed tunc per paruitatem coꝛdis humilitas deſignatur
Print Nam ſicut paruitatem codis conſecuntur membra exteri /
ien oꝛa grandia atq; magna Iuxt a illud q ait Conſtantinus
tsln

de oꝛganizatione libro humanorum copꝑm. Innotuit inquit

Titulus liij
nobis ꝙ membra grandia exterioꝛa coꝛpoꝛis parua inteinſe
cus foꝛe membra exi guunt a oſtendunt. Sic ad humilitate;
cosdis conſequuntur membra magna fœinſecus boni ope
ris & virtutis. Et tunc applicetur ſic. Humilitas itaqʒ coꝛdis
noſtri eſt cauſa omnis audacie bona augendi ſupplicia ſu
ſtinendi B Philoſophus in probleumatibus. Calox in/
terioꝛ & frigus xterius audaciam inferunt a coꝛda efficiũt
animoſa Per que intelligitur ꝙ caloꝛ diuini amoꝛis interiꝰ
a frigus continentie a pudoꝛis exttinſecus audaciam ſacrã
mentibus inferunt & inducunt ſed & coꝛda in actum ſalu⸗
tis perpetue:a virtutis efficiunt animoſa C Iobannciuſ
NagogeEx cibis amaris ſi aliquod paſtum fuerit animali
um e cibatum preceps efficitur vehemenſq; ee audax fre/
quentata a amara cibaria animalium exaſperat vnumq&/
ρε & cosda rigida & dura eoꝛundem facit. Per que intelligi?
ꝙ homo cibis amaris pecatoꝛum ſcelerumq; cibatus au⸗
dax efficitur precepſq; & vehemens in peccato ac labilis in
ſupplicium ſempiternumvel aliter a pulcrius. Homo itaq;
cibis amaris paſtus penitentie audax dicitur abiiſq; 1 /
nus ad exercicium virtutis aſſidue G& ad actum ſalutis eter/
ne D Hugo in dydaſcol libro quarto. Sex ſunt que au
daciam inferunt coꝛpoꝛalem. Primum eſt ſanguinis inſpe⸗
ctio. Secundum eſt valida coꝛpoꝛis accinctio. Tercium ẽ vin
dicte expeticio. Quartum eſt ire accenſio. Quintum eſt coꝛ⸗
poꝛis interioꝛ accenſio. Sextum eſt coꝛpoꝛis exterius vel ab
extr a infrigidatio. Per que intelligitur ꝙ ſex ſunt que auda
ciam mentis efficiunt a valoꝛem · Primum eſt frequens in
ſpedtio ſanguinis paſſioniſq; dominice. Secundum eſt aœi/
ctio rigoꝛis a continentie· Tercium eſt vindicta ꝓprij ſceler
atq; culpa. Quartum eſt ira contra toꝛpoꝛem ſue negligen/
tie & deſidie. Quintum eſt acenſio in dei caritate. Sextum ẽ
extinctio ſeu infrigidatio a libidĩe a voluptate carnis E
Ariſtotelis invi polliticoꝛe.· Qui doloꝛem ſepe perpeſſi fuerĩt
audacioꝛes fiunt extunc· & ſupe ruenientem doloꝛem minus
ſentiunt. Per que intelligitur quod qu ſepe per recidiuatio/
nem in doloꝛem atq; tyrãnidem vicioꝛum recidiuãt audacio
res pronioꝛeſq; in peccatum fnint a ſe minus ſentiunt dolo
remq; ſuum E Antbo nius oꝛatoꝛ ſuper retho; Qui du /
dum timuerunt · nunc autem validi facti ſunt audaciſſimi.
tandem fiunt. Quius cauſam require capitulo de timoee
Per hoc intelligit ꝙ qui timidi puſilanineſq; extiterint. ſed
in domino cõfoætati fuerint audaciſſimi tandem erunt
e auaricia auctoꝛitates ¶ Titiſlus lnij.

K
Oi
lci⸗
Di
Nro:
entl
cin
füen
glen
o
N
in.
ſc
Muut
dupe
ſone
ſpi⸗
lam
neſt
Kulid
ape
wuds⸗
Auar
bus
iull i
ſitA
lia da
hie de
dtegen
nſeen
ſorn
k

i
lhteinſ⸗
hnnlinte
niope
cdis
igicaſu
Dnn
chi
nsita
Nunſig,
m al
Urmar
urtmning

Audeen
AtnuINe

gueinelei
cibatusg
Nelablisn
no ia
li 1
luts eter
ntque au
nis inſpe⸗
lumé vin
n eſt (⸗
iusvAA
tque aud,
ſregversn
um Ata,
wriſer
ſeenegn
ſteanmnt
rns 5
w uiIs
diund
itaudad
unt W
Qin
daeñn.
ome

Titulus liij
Aluſtius in tugurtino li.n. Auaricia ergo eſt inimi
ca caritatis. omiſq; virtutis emula · & ſaucia regna
diſſipat gentes cõturbatcoꝛxrumpitq; moꝛes. aufert

famã piter a honoæes. Hugo in dydaſcol li.vj. Deꝰ qquod
eſt totũ ſui ipſius diffuſiuui ac bonitatis ſue cõuincatiuum

omibus creaturis.huic inquã bono ipᷣa vorax & tenax aua
ricia maxime ↄotraria cernit & repugnãs. Sydonius in epri.

Omis lex abicit᷑ ome decretum & cerimonie ſupplantantur

vbi p̃ſtigiatrix repugnare auaricia com ꝓbat᷑. Origenes li⸗
bro vnj. Auaricia nanq; plena eſt omi dolo aſſidua in men

dacio decipit a occidit:ſane dicam. q; omnis ꝓrſus auarus

eternaliter interibit. Egeſippus Hieronimi. Maledictũ ome

regnum qc auaricia conditũ eſt. Tulius in rethorica. Peſſi/

mũ enim vicioꝝe auaricia precipue prĩcibiis a rem publicã
gubernantibo. Seneca libro de clementia ad neronem. Aua

ro tantũ deeſt qᷓntum habet:quia eo qq habet frui non au/

det. Iuuenal libro qᷓnto. Diuitie nam ſunt irritamẽta malo
rum. Valerius libro octauo. Diuitie nõ ſaciant ſed irritant
poſſidentem. Haymo apoẽëᷓ. Omnia ꝓchdoloꝛ regna homis

deſtruit auaricia anime inſidiatrix. Saliiſtius in tugurtino.

Stupenda auaroeum ignoantia qui homines omnes vellẽt
non eſſe· vt ipſi ſoli poſſent opibus abundare. T ulius in phi

lippica vndecimo. Auaro quidò optas malo niſi vt diu viuat

Idem in pannoꝛ capitulo decimo. Omnis auarus dei igna⸗
rus eſt a coꝛde ſemper amarus. Damaſcemis in epiſtola
Nulli dubium quin maioꝛ cruciatus auari omia poſſidentꝰ
m pauperis penitus nil habentis. Affricanus libro de inſti
tutis trayanus tercenta capita palia infixa vidit quoꝛe vita

auariciam exercuit. Seneca in incula furente. Scito de omi

bus cupiditatibus ſolutum eſſe cum ad id perueneris cum
nil illicitum queras a roges: niſi q querere rogare licitum
ſit. Ambroſius in exameron libro tercio. Melius eſt preſen/
tia damina ↄtemnere q́; exiguo queſtu ꝓpetua cõmoda non
hre Seneca in ep̃·ad neronem. RNunq diues erit qui ſe cre

dit egentẽ Varro in ſententijs livji. In nullo auarus bonꝰ i

in ſe ſemꝑ peſſimꝰ Therencius in andria. Putandus ſemper
fotioꝛ qui cupiditates quã qui hoſtes ſibi ſubijcit. Cetera

require capitulo de cupiditate de ambitione e honoꝛe

¶ Exempla de eadenm
Riſtoteles in libro ꝓbleumatuz. Natura eſt eꝛ con /
ditio pulueris vt qui extra domos ſunt e habitatõ
es hoĩm. millatenꝰ cõſpiciatur intra domos ſolũ⸗

modo videatur athomi ſolares cõſpiciuntur nullatenꝰ nec

—

Titulus lſiij
videntur niſi in domibus tenebroſis ſolis lumĩe cõſplenden
te. Quiꝰ cauſa tangit᷑ infra ca de congregatione. Sed tũc ꝑ
piunuerem auaricia figuratur. Nam ſicut puluis tempore

pluuie ac humoꝛis nullus eleuat᷑. vt recitat yſidorus in.xv.

ethoꝛ. Sic infelix auarus tempoꝛe mortis & miſerie nequa/
qᷓ; eleuatur in altum celſitudinis & gloꝛie. ſed immergitur ĩ
ima penalitatis eterne. Et tũc applicetur ſic. Conditio itaq;
eſt ipſius execrabilis auaricie natura. vt ipſa eiuſq; pre/
ſtigia extra domum mentis noſtre mullatenꝰ agnoſcantur
in ſolis autem mentis intimiſ agnitione veritatis ſalubriter
videan?ꝭ B Rotandum aũt ꝙ auaricia comparat᷑ ſpine
ob ſex ↄditiones pariter a effectus qui cõueniunt auaricie
atq; ſpine. Primo quidem nam ſicut ſpina in floꝛe dulciſſi⸗
mi eſt odoꝛis amaruim tamẽ ee ignobilem fruduũ affert. Sic
aularicia ſuo vano duilcicq; odoe coꝛda allicit vniuerſa: fru/
ctus aũt eiꝰ eſt amaritudo & penalitas ſempiterna. Secũdo
qdem naʒ ſicut ſub ſpina hahitare naturaliter appetũt vip/
pere & ſerpentes quẽadmodum płs in biſtoijs naturaliba

di . Sic ſub vmbra damnabilis auaricie maxime ocultant
a habitant ſerpentes vippereq; iehenne. Tercio naʒ ſicut ſpi/

na habitis floꝛibo e foljs magis pumgit. vt refert pliniꝰ in
ſpeculo naturali. Sic auaricia dum eſt ſub mũdane felicita/
tis folio atq; floꝛe magis pungit aculeo moꝛtis eiene Q

Quarto nam ſicut ſpina deſicata inter ligna aliqᷓ & virgui
ta maxime ignibo eſt ydo nea atq; apta eo ꝙ inter cetera ge/

nera lignoꝝ ipſa pinguioꝛ extat.Sic ipſa au aricia per moetẽ

arefacta ſumme vdonea eſt & apta ad fouendum incendia

ſempiterna. Quinto nam ſicut ſpina migredinem infert ſuo
cotice a humoꝛe vt refert heophilꝰ in tractatu diuerſaruz
artium. Sic auaricia damnoſa a execrabilis ſue malignitat
preſtigis nigredinem que nunquam delebitur infert ani⸗
me cecitatis videlicet e& ignorantie ſempiterne · Sexto nam
ſicut ſpina in ſua punctura ſanguinem non elicit nõ effun /
dit ideo validius intumeſcere ipſum viulnus facit. Sic aua
ricia dum mentẽ pungit ſanguinem ſceleris a peccati nõ ef/
fundit ſc; ꝓ penitentiam ſatiſfactoriam ſed intus retinet per
auctionem malignã D Atem auaricia cõparat᷑ mari ob
octo ↄditiones qlitateſq; que ↄueniunt tam mari quã aua/

ricie damnabili penali· Prima eſt nam ſiẽ mare cũcta infi/

cit elemẽta.teſtãte ↄmentatoꝛe ſuꝑ· nimet he. vbi ait ꝙ mare
inftigidat regionem etheris hum ectat oꝛiʒonta aeris ſed
coꝛrumpit climata nre habitabilis regionis. Sic auaricia in
ficit à coꝛxrumpit cũcta coꝛda humana ſi̊ & igne; infrigidat

t
ſnet
elis
is.
plun
uat
ſeſtie
cut:?
dicat
man
dem
tenn
ſaty.
am
ſnpt
dwitu,
foor⸗
biſup⸗
Adoi⸗
ltrbit
ſeuna
Crecere
guitmma
necitain
macorm
ewd
ftagie
plura
licinn
cioni⸗
am ſu
neratur
modum
ntainſe
Vadan
C
dir
cöcuſie
midus
1id ar
lakicie
in ſen b⸗
Paantt

i
en
lep
wte
NA
oſ
D
cantue
beier
e
ree
laſt⸗
et
ſful
eciido
tvip/
kaliin
lant
ſpi
60
il
etage⸗
mot
Cerda
ſetſvo
uuſnn
igiun
D ni
Gtonun
Seuu
ls⸗
pe
Maua
hi
4 m⸗
un
zdr

parantur moꝛtuis ob qtuoæ ꝓprietates ꝗᷓ moꝛtuis ↄueniun

S .

Titulus liij
caritatis aetem inficit puritatis terrã intumeſcere facit no⸗
ſtre humilitatis. Scdo nam ſicut mare omnes intempies &
aeris impreſſiones generat. vt ꝓbat Auicẽna li mij de dilu
uis. Videmꝰ inquit ipſos ventos turbinẽ & pruinam niue;
pluuiã atq; roꝛem ex marinis fluctibus generari. Sic ipſa
auaricia cũctas intempies inquietudinis ſolicitudinis mo/
leſtiaſq; mũdanas efficit in coꝛdibo vniuerſis. ercio nam ſi
cut dũ mare albeſcit & ſpumeſcit tempeſtatem grandem in
dicat affuturam. Quius cauſa eſt: quia albedo maris a ſpu
ma multũ foꝛe incliiſum aerem indicat atq; ventũ. Qui qui
dem ventus mare cõcuſſuʒ valde intumeſcit. & p̃conſequẽs
tempeſtas fluctuũ conſequet᷑·Sic dum infelix auaricia albe /
ſcit ꝓꝑ complacentiã ſpumeſcit ꝓ amoꝛem cupiditate; ni⸗
miam mox peſtilentiã foꝛe tempeſtatemq; futuram indicat
ſempiternam. Quarto nam ſicut ipſum mare fluit & refluit
ad virtutem lune quẽadmodum oſtendit pps in tercio me/⸗
thero. Totam enim cauſam fluxꝰ? & refliixꝰ? maris reduct
vbi ſup̃ᷣ ꝓps in ipſius lune efficaciam & virtute; · Sic auari/
cia deo inimica influit ee refluit tꝑe huius vite hm motum
inſtabilitatis mutabiliſq; foꝛtune. Quinto nam ſiẽ mare in
ſe amaʒxe eſt dulce tamen aliqualiter eſtimat᷑ ad contaéctum
cere cereiq; dulcoꝛis· vt recitat ppᷣs in tercio methe.Aqua in
quit maris eſt ſalſa & amara in vaſe tamẽ ex cera facto ſua
ueſcit aliqualiter & dulceſcit. Sic auaricia in ſe foꝛe amariſſi
ma com ꝓbalicet ad tactum mundane voluptatis dulce/
ſcere videat. Sexto nam ſicut mare in littoꝛe plura facit nau
fragia quã in ꝓfundo vt recitat ph̊s in ꝓbleu.Sic auaricia
plura facit naufragia in littoꝛe ſecuritatis cum viʒ eius ma/
licia:nec perſpicit᷑ nec timetur ꝙ; in ꝓfundo ti moris & ſuſpe
ctionis cũ eius pᷣſtigium ꝓſpicitur e foꝛmidatut. Septimo
nam ſicut mare vnũ q. anĩalium aut piſcium in ſe vuil/
neratum aut ſauciũ verſus littoꝛa eicit ac expellit· quemad
mo dum recitat plin iꝰ in ſpeciilo naturali. Sic ꝑ omia aua/
ricia inſe ſaucia tandem expellit eijcitq; in moꝛte & litꝰꝭ moe⸗
tis & damnationis eterne. Octauo nam ſicut in mari puta
occeano nix nullatenꝰ cadere com ꝓbat᷑:quẽadmoduz oſtẽ⸗
dit phs in n methe. Quius ꝗqdem effeclus cauſa eſt: nam ex
cõcuſſione ↄmotioneq; vndaʒe quidam aſcendit ſurſuz hu/
miòus calidus q; vapoꝛqui niuem liquefacit reſoluiitq; in
aquã anteq́; pueniat ad ꝓcellam. Sic in ſtatu cupiditatis
auaticie nequaq́; cadit nix puritatis a mũdicie aut refrige/
rii ſeu beatitudinis ſempiterni E Notandũ ꝙ auari cõ ,

t

Titulus J ij
G auaris. Prima ꝓprietas moꝛtuox eſt vt ipſoꝝ pectoꝛa va
lide intu meſcãt.uius etiã cauſa tangit᷑ mox infra. Sic hoc
ꝓprium foꝛe dinoſcit᷑ coꝛdium auaroꝛe vt ꝓ tumoꝛeʒ elatio⸗

nis extollant a in ſuꝑbiam erigant. Scda eſt. nam ſicut moꝛ

tuis oculi exterius interiuſq; nigreſcũtquẽadmodum reci/
tat fontinꝰ li:nj: de natura moꝛtis & vite. Cuius etiaʒ cauſaʒ
videtur tangere ph̊ᷣs in ꝓbleu. Magna inquit circa oculos
moꝛtis tꝑe accidit ꝓmutatio ſiue dolo⸗ Ad locuʒ aũt & ad
membze doloꝛoſum & ſceleriter ꝓmutatum ſanguis cõfluit
ex natura:ſanguis aũt ad vnũ cõfluens locum poſt moꝛteʒ
aũt rubeſcit penitus aut nigreſcit: quãobrem otigit ꝙ moꝛ⸗
tui oculi exterius interiuſq; nigreſcunt. Sic mentales ꝗdem
oculi in auarxis qntum ad agnitionem veritatis ſui luminis
palleſcunt penitus a nigreſcũt. ercia eſt:quia ſicut moꝛtui
grauioꝛes ſunt quam dum ſani fuerant aut viui vt oſtendit
ppus in ꝓbleu. Quius etiam cauſa tanget᷑ infra ca.de beati
tudine. Sic auari grauioꝛes ſunt in ope quidem bono: in ca
ſu damnabili & eterno. Quarta eſt:nam ſiẽ in moꝛtuis muil/
lum apparet veſtigiũ ſanguinis aut cruoꝛis vt refer t Aui⸗
cẽna li:medicina.vji. Cuius cauſa ſtat in hocnam moꝛtis in
tpe totus qui in coꝑe ſanguis fuerit ad cõcaua tranſit coꝛ
dis in cuius ſignũ & ipſa poſt moꝛtem pectoꝛa intumeſcunt
quia accidit in fluxu ſanguinis in coꝛdis ſeu pectoꝛis regio

nem. Aliter aũt opinatus eſt Galienꝰ qui aſſerit mortis in
tpe in carnis ſubſtantiam ipᷣm ſanguineʒ tranſmutari. nui⸗

lum itaq; in moꝛtuis ſanguinis apparet veſtigiũ aut cruoæ?
Sic in cupidis & auaris nulluʒz apparet veſtigiux ſanguinis

G cruoꝛis dei feliciſſime paſſionis aut omis celeſtis efficacie

virtitis G Rotandũi autẽ ꝙ auarus comparat talpe
Nam ſicut talpa timens ſibi herbas deficere a radices & in
ſaciabiliter deuoꝛans ipſam terraʒ vt recitat yſidorus in hi⸗
ſtoaijs naturalibo. Sed talpa nequaq́; dum viuit ſed dum
moꝛit᷑ clare videt. Sic auarus timẽs ei pecunie deficere copi /

am & theſauriterrã vilioꝛis voꝛat edulij ſed a ipᷣe auarus ce

cus mentaliter eſt dũ viuit ſ̊ moꝛiens quid auaricie pene an
nexũ fuerit clare ↄtemplabi limpideq; videbit. Comparat᷑
inſup bufoni. Nam ſiẽ bufo tantũ terre edit qntum vno pe/
de capit· ſ & cibus huiuſmodi terre in veneni bufonibus
tranſmutatiir-Sic & auarus tantum quantuz pede capit ſo /

lũmodo de terrenis capit ſed & cibus auarox qui eſt pecu-⸗

⁶

nie inſaciabilis cupiditas atq; feruoꝛ in mortis venenum co
uertitur ſempiterne H Notandum ꝙ auaricia compa/
ratur igni ob odto effectus cõditioneſq; que ↄueniunt aua⸗

ſit

1

a⸗
terin
ſ
ſem.
loner
aſtus
amifne
nisdy
aemn
tetie co
Quarr
Gecun
bificat
carnal
na pen.
ri
commn
lbe hn
gnsun
les
ſcapteen
ſetoru
Atnetus
ncets ſu
DWla
mnc.
6dmod
quiden
dume
fertur⸗
danate
ſim tee

hinepu
lblimiz⸗

Wmnnat:
bengit
mae⸗
abhanm
leuiati
ltetne.
6 ſuam
ſe⸗ G e:

.

av
cho
to.
Na
ni
guſe
Cdeles
ita
iscöfie
te
Ronc.
alsin
i lunns
ut mun
Ntoſtende
cade ben
no⸗ inc
tns nleh
ert Aui⸗
natis in
anſt coe
weſcunt
regio
mus in
wri mü⸗
cr
Pngons
ls eſncne⸗
nperatti
radices al
Ornsiu
itloon
urapi/
euns
epean
orrporat
un w 7
bimtr
.
e.
nmnco
unt ud⸗

Titulus liin

ricie atq; igni. Quae prima eſt nam ſicut ignis quadrupli/

citer inflãmatur. vt recitat ↄmentatoꝛ ſuꝑ ni methe. Primo
viʒ ꝓ validam euendationem. Scdo ꝑ exterioꝛem extinctio/
nem.Tercio ꝓꝑ ſufficiẽtis combuſtibilis materie admin iſtra
tionem. Quarto ꝓ naturalis pinguedinis imbibitione;. Sic
eſtus cupiditatꝰ & auaricie quadrupliciter in damnationẽ

anime a copoꝛis inflammatur. Primo videlicet ꝑ ſuggeſtio

nis dyabolice euentationeʒ· Secundo per extinc tionem inte⸗
rioꝛem dei a proximi dilectionem a amoꝛem. T excio ꝑ ma/
terie co mbuſtibilis id ẽ vane cupiditatis adminiſtrationeʒ
Quarto per pinguedinis mundane voluptatis im bibitionẽ
Secunda eſt.nam ſicut ignis coꝛpoꝛa que exurit dealbat ru/

bificat a denigrat. Sic auarꝰ humana ꝗᷓ exurit coda dealbat

carnali pallente & illicita voluptate rubificat tandem eter/
na penalitate a denigrabit finaliter perpetua cecitate
Tercia eſt naʒ ſicut ignis inter cetera elementa pluribus ſe
communicat· & plura loca occupat vt probat Auicebron

libro fontis vite. Pluribus enim imbibitur coꝛpoꝛibus ipſe

ignis quam elementoeum aliquod alioꝛum ſ a ipſe ignis al/
tioꝛes a perconſequens latioꝛes occupat regiones. Sic aua/

ricia precunctis ceteris vicijs aD peccatis hominum coꝛda in

ficit oocupat a coꝛrumpit. Quarta eſt:maʒ ſicut ignis aqua
extinctus ſonitum validum ſtrepitumq; emittit. Sic aqua
moꝛtis ſuffocata & extincta auaricia ſtrepitum efficit quaz
ad Vlulatus perpetuacq; lamenta. Quinta eſt:nam ſicut ignꝰ
nunq; deoꝛſum ſed ſemꝑ inſurſum vehitur & mouetur quẽ
admodum recitat Calcidius in thimeo- Inſtantiam tamen
quidem ferunt obucientes ↄtra philoſophium in hunc mo /
dum. Ignis inquiũt celeſtis & etheree regionis non inſurſuʒ
fertur ad celeſtiaſed deoꝛſum ſolũmodo ad infima mun⸗
dana & hoc violenter. Ignis ergo nunqᷓ; deoꝛſum ſed inſur/
ſum vehitur ee mouetur. Sic auaricia nunq́; iu deoꝛſumve
hitur puta ad humilia · ſed ſemper ſurſum tendit ad mundi
ſublimia a excelſa K Sexta eſt naz ſiẽ ignis exſiccat ex
terminat alleuiat & tranſmutat cunc ta maxime copoꝛa in
que agit vt ait Ptolomeus almageſti primo. Sic auaricia
maxime pre ceteris vicijs & peccatis coda humana exſiccat
ab humoee celeſtis gratie exterminat a celeſti hereditate al
leuiat in vanitate a leuitate tranſmutat in leititatem moꝛtis
eterne. Septima eſt naʒ ſiẽ ignis naturaliter attrahit coꝛꝑa
ad ſuam ꝓriam regionẽ vt oſtẽdit auicebron libro fontis
vite. Sic auaricia coꝛda cupiditatꝰÿ humane ad regionẽ thit

Titulus lnij
moꝛtis eterne. Octaua eſt: nam ſiẽ ignis actualis nunq eit
ſine lumine e caloꝛe vt oſtẽdit ptolomeus almageſti.j. Sic
ignis auaricie nunqꝙ eſt ſine lumie felicitatis mũdane ea /
loꝛe penalitatis etene ι Algazel in tractatu de foꝛma
ſpeculi. Speculum qdem ex fumo aſpectu infieit venenoſo
Nam ſpeculũ in loco fumoſo recondituʒ tenebreſcit ſed ex
aſpectii languẽtis homĩs venenoſi aliqs penitus maculat᷑
Cuiꝰ cauſam require cade ↄſcientia. Sed tũc ꝓ ſpeculuʒ in
telligit᷑ coꝛ humanũnam ſicut ſpeculũ radio expoſitum lu/
miniq;ʒ ſolari/ignẽ in obiecto ſibi coꝛꝑe poroſo elicit & accẽ⸗
dit· quẽadmodum recitat ↄmen.cade yride. Sic coꝛ Hominiſ
ſoli expoſito diuine ↄtemplationis ignẽ ſibi elicit ee accẽdit
diuini ꝓpetui amoꝛis Sed tũc ↄuenienter per fumũ auaricia
deſignat᷑. Nam ſicẽ fumus denigrat anĩalia ſuffocatlacrimaſ
euocat vt ait Hugo in dydaſcoli: imij. Sic auaricia denigrat
palloꝛe ꝓpetuo· Horroꝛe mentẽ ſuffocat moꝛte anime do/

loꝛe:lacri mas euocat eterne penalitatis & miſerie. Sic ergo

ptz ꝙ ꝑ ſpeculũ coꝛ humanum intelligit᷑ a ꝙ per fumũ ip̃a
amara auaricia figurat᷑. Et tũc applicet᷑ ſic. Goꝛ itaq;ʒ homi

nis maxime corrumpit᷑ ex fumo auaricie,& aſpectu cupidi⸗
N Vpocras in epichimis. In ſenio 6lãäã

tatis venen oſe
guido ſitis & eſuries q; magna ·ſi ↄtingerit indicium moætis
erit. Cuiꝰ cauſa eſt. Nam ſitis aſſidua eſuries q; magna in
ſenibus & infirmis ſignat ſenes ipſos ſeu lãguidos in nutri
mento penit? defeciſſe ſed a cibo ſumpto nullatenus mutriri
nec cibari poſſunt vnde qdam ſenes & languidi inſaciabi
liter cibũ ſ m unt nõ tamẽ mutrimentũ:eo q natura imbe
cilliſ ſit effeca. Natura aũt infirma debiliſq; effecta moꝛti ꝓ
xima eſt. Sed tunc ꝑ eſuriem atq; ſitim auaricia ſeu cupidi/
tas figurat· Nam ſiẽ eſuries coꝛpus debilitat viſum aliꝗᷓliter
obumbrat/ iram cõcitat. iuxta illud q& ait conſtantinus
ca de dietis. Eſurientes ſiquidẽ debiles ſunt cecuciẽtes fiunt
qà motus iracũdos faciunt. Sic auaricia hoĩem debilitat in
virtutũ ſedula actione: oculos mentis excecat in dei ↄgnitio
ne iram ꝓuocat diuine tremẽdeq; ſententie ſeu vindicte. Et
tũc applicet᷑ ſic. Auaricia itaq; atq; cupiditas pecunie gloꝛie/
q;ʒ mũdane pene mortiſq; indiciũ eſt eterne. Cetera extra de
auaricia reqͥre in ca de ambitione. Itẽ de cupiditate de mun/
di gloꝛia ¶ De abieétione ¶ Tituluslinj. A
4 linus libro rex. Lacerta caudaʒ abijcit vt effuge⸗
re quidem poſſit ſerpenum ac hominũ in aduentu
Sed tũc per lacertam intelligi ipſe homo. Nam ſiẽ
lacerta anxietatis in tempꝑe reſilit in virgulta latibnla ꝗᷓrẽs

Ctui
hcit
uwen
ded tunc
ielyl
Ite i
Pkus in
hana tam
orilo n
helat t

prinit
wintal,
fomo i
tin ſecuu

fam B

farenous

len vt ſer
ut hllos

ujmmntcan,

ſoleetabne
aeferiumi
alenopd
ereptumm
unt Mourt

iſtepem

naqulnoe
r demdinen

Mlerlare
Mnin

ortoblt⸗

shonnnedx

Eutufin

MoIie⸗

ſorem
no
ifiornn
eſtagt

ſelcetpr

mnexercit

iſioonem!
undedti

li
ninieſ
Ai⸗ de
Nedde
udſam
rde
bat 4

tnuG

pnin
unl
cnint
tletss ide
mniaa
woaatlung
ciad
anime i

1e, Scag

erfumi i
itacbom
nſemo eel⸗
ium morts
magnain
vs in nutri

mus wuteiet

diwſacut
natuczinrt
ſecta nat
ciſancn
iſum niie
tewnſtanne
aucitß t
mnnhlttn
riggnto
edeebt
nnegi⸗
geubint
tunm
ubsli
etitte⸗
inmentl
ſnaqtos

Titulus littz
ipſa cõcaua que ſunt ſub terra. Sic homo preſſus moleſlia
coporali cõfugit ad ſolatia ↄſolationis ſubſiducq; mundani
Sed tunc ↄuenienter per caudam mundana felicitas figura
tur. Naʒ ſicut cauda lacerte aurei eſt coloꝛis exteinſecus arx/
gentei intrinſec?. a pungendo infundit virus vt recitat yſi/
dorus in hiſtois naturalibus. Sic felicitas affluẽtiaq; mu/
dana tam exterius & interius. & tam in interioꝛibus & exte
rioꝛibo mentis carniſq; vtutibus moæꝛe auri argenteiq; ame⸗
neſcit. ſed & infine amariſſime pungit viruſq; moetis eterne
imprimit a infundit. Sic ergo patet ꝙ per lacertam ipſe ho
mo intelligitura per caudam humana affluentia figuratur

—

Homo itaq; abijciat felicitatem mundanam 2a affluentiam

vt in ſecutionem ſerpentuʒ effugiat infernalium tam malig/
nam B Imbroſius in exameron. Cuũcta quideʒ anima/
lia renouantur duim abijcitint aut coꝛnua vt ceruus:aut ciu
tem vt ſerpens: aut pluimas vt aues. aut roſtt um vt aquila
aut pilos vt copa languida. Per que intelligitur ꝙ cuncta

humana copoꝛa in do mino ſaluantur & renouantur dum
Lidelicet abiiciunt coꝛnua ſuperbie vt humiles qui ceruoꝛuz

moꝛe ſurſum in celeſtia violenter ſaliunt: aut dum abuci ũt
cutem cupiditatis mundane huius ſeculi cõtemptoes: qui
ſerpentum moꝛe ſolum caput ſuum id eſt criſtum cuſtodi/⸗
unt diligunt & intendunt dum abi ciunt plumas leuitatis

malitieq; miindane vt ſunt cõfoꝛtati & perfecti in bono bo/

mines qui moe auium ad cõtemplandam dei ſpec em eleuã
tur. dim abiciunt roſtra detractionis maliuole: qui moꝛe
aquile in longis celeſtis patrie regionibo poſſunt dilatari
QꝘPlinius in ſææculo naturali. Quecunq; arbores celeri⸗
terx & totaliter abiciunt ſua folia tempoꝛe autumnali citiuſ
vberiuſq; fruétificant tempoꝛe eſtiuali. Sed tunc per arbo/
res homineſ deſignantur. Nam ſicut arboꝛes fertiles a fecun
de quatuoꝛ fiunt modis vt oſtendit Egidius ſuper libro de

plantis QAriſtotelis. Primo per validam fotemq; ventoæuʒ

ↄcuſſionem· Scdο ꝓ arboꝛis ſciſſionem ſeu frondiũ ac radi/
cum. Tercio ꝑ terre pinguedinem aut fimum. Quarto ꝑ im
miſſionem aquaꝛe ſeu humoꝛuʒ. Sic homines in fructu vite
celeſtis quatuoꝛ modis redduntur fertiles a ſecũdi:. Primo
videlicet per ventoꝛum concuſſionem id eſt virtutiim ſedu⸗
lam exercitationem. Scꝗᷣo per ſciſſi coꝛdis ↄtritionex. Tercio

P fimi pru id eſt vilitatis applicationem. Quarto per im/
miſſionem humoꝛis id eſt ꝑ humidam a lacrimoſa: ofeſſio

nem. Sed tũc ꝑ folia· bona hic tranſitoꝛia figurant᷑. Nam ſic

palloꝛẽ glaucedinez q; perferũt ad penitendũ.

Titulus ”

*

ic reuera ꝑ
omez modũ bona huiꝰ mũdi defluentia a amiſſa nullũ fru
ctum faciũt vite eterne ſed coloꝛeʒ pᷣferunt & palloꝛẽ moꝛtis
eterne· Et tũc applicet᷑ ſic. Quicũq; itaq; homies celeriter to/

folia diim ab arboribo defluũt millum fructũ gisnunt ſed

taliterq; abijciũt bona huius mũdi in hac vita . citius vberi

uſqʒ in vita fructiſicãt affutura.vt pus dictũ eſt reſpiciẽdo
ſup̃ᷣ capitulo de amoꝛe qmodo aquila pullũ de generem ab
iciat. Cetera require capitulo de contemptu
¶ De beatitudine aucdoꝛitates (TLitulus. Vv.
Vguſtinus li de viétoꝛia xpᷣiana. anta interdũ aĩe
mee incidit delectatio que ſi ſũma beatitudo non eſt
eſcio quid eſt. Hieronimꝰ cõtra iouinianũ. Sum/
mam beatitudinem dixerũit epicuri in coꝛpoꝛis exiſtere vo/
luptate. ꝓ ypatetici in virtute·nos vero in limpidiſſima dei
ac beatiſſima viſione. Beba ſuꝑ Iohãnem. Hec vere felicitas
hH̊ oĩm altiſſima beatitudo· ſi ſalus nẽa eſt deũ vt eſt in pu
ritate cernere neceſſe eſt nobis ſue lumẽ gratie celitus relu

cere Caſſianꝰ li: Collationum ſanctoꝛe patrum vere autũ/
mo & affirmo ꝙ omis voliiptas copalis ſũme beatitudini

com pata.amarioꝛ in infinitũ eſt quã mille nilia iehenne in
eternũ reſpectu illius dulciſſime voluptatis:que nobis ſpa/
rata eſt in beatitudine:iam pᷣdicta require capitulo de feli /
citate. Item in capitulo de eternitate. Tte: in capitulo de fru /
itione · Iteʒ de viſione beata Fulgẽtius li :mirthologiaʒe vnj.
Heu qm multi ſunt:qui ſũma beatitudine fruſtrari vellent
po tius & carere· qᷓm caduca tranſitoꝛia non habere. Ideo in

epiſtola ad paulãa euſtochium. Scio ꝙ fruſtrabitur omnis

ſpes mea ad eternã beatitudinem niſi cõdignam in pᷣſenti pᷣ
miſero actionẽ. Hugo de ſancto victoꝛe. Hec inquã illa ciui
tas celeſtis ſũmeq; beatitudinis prĩa a exigit requirit vt ip

ſam violenter virtutibo ac ſacris actibb expugnemus. Au/

guſtinus ↄtra fauſtum O homo inſenſate miſer & infelix qͥ;
ꝓ tanta beatitudinis gloꝛia ſuſtinere modica ꝑtimeſcis· cuʒ
tamen mille milia penaꝝe genera ferte deberes anteq ab illa
felicitate excederes Plato in phedtone. Beatitudo animarũ
in cognitione anime in lumineq conſiſtit Tullius in tuſcu
laribus queſtionibus libro tercio. Non eſt timenda moꝛs ·
quam tanta immotalitas ac beatitudo conſequetur anima/
rum Calcidius in thimeo. Qui ſanétam vitam duxerint in
hoc mundo. in futuro ea ipſa que ſummi dei eſt beatitudĩe
perfruentur Egeſippus ideo. Difficulter quidem ipſe poterit
habere beatitudinem felicitatemc; celeſtẽ quicunq; ꝓſperã

gP
ſemt
tsi
ſuss
ſo⸗
iugi
man
dire
mitul
ren
appa⸗
titut
coxp⸗

Cntpenn
Uminis,
glerde
fecnto
tionalen

ediis:
decont
tes vel
reping

1s dul

mentat
inping.
iquoe
Nrecita
Aloin
0 Atitus
mpref
1dnod

honis pᷣ

rſe C

thitte

b
gnuntſe
ekauet,
muli ft
limarti
duſtrt
efnaſten
Kuiztid
Xgnen

luloe
Nintedi⸗
Atn
Nuinimidn
Wskniſren
mmpidilnmn
beteſcti
keüͦvteſtng

lecelitus aA
miere din
nebertitude
liaiehenren.

uenobsf

pitnno d

itulodeſft

Clogim

Aſtrari vede
wer. Ren

eitut odan

1

nircritit
mnitbili
ademmaun

lusintia
timendint

ntnmi
unt
nmmdr
ng ſerl

naninietſ
inglültin
tranuttt
t muntn 6

Titulus Iv
ibi habuerit beatitudinem tempoꝛalem. Ariſto-libro de pla
tis. Empedotriles ait. ꝙ ad diſcendam ſiummmam beatitudi/
nem tria pertinent videlicet eterne felicitatis tefiitatio men⸗
tis illuſtratio/a future felicitatis appetitus. Primo nil eſt vti
lius. Secũdo nil melius.ercio nil feli ciuis. Didimus in epi/
ſtola ad alexandrum. Ad illam celeſſis Patrie beatitudine⸗
iugiter aſpiramus pro qua obtinenda facilius grandia a in
mania nos oportet perferre. Socrates libro de virtutum oꝛ/
dine. Beatus ille foꝛet cuius animus nec i n aduerſitate depri
miturnec in proſperitate fallitur: nec Pptrij ſceleris laqueo
irretitur Apuleius libro de moꝛte platonis. Noſtris multi
apparuere temporibus: qui pre excellentiſſimo ſumme bea /
titudinis deſiderio ſe acriter peremerunt. vt eo citius ſ- oluti a
copoꝛe ad illam beatitudinem peruenierunt

¶ Exempla X

icenna de diluuijs libro quarto. Qunq; quedam
regiones que igne perpetuo inflãmanturvt in par

contingunt acciduintq; effectus. Nam tunc fontes aſſunt by
tuminis: ſtagna plena pinguedinis prata mellis ſulphu/
riſq; ardentis. quoꝛum cauſas elicimus ex eo ꝙ ait plinius
in ſpeculo naturali. Sunt inquit qiudeʒ montes ad ſeptem
trionalem plagam qui perpetuis aꝓparent incendijs inflam/
mati. Circa quos fontes bituminis lacus cuiuſdam Ping/
uedinis prataq; mellis. ſed & vallis ſul phuris feruidi inno/
teſcunt. Quia enim ibi grandis terre aduſtio ideo Humidita
tes vehementer digeſte bytuminis ſ peciem preferunt a mo
re pinguedinis lacusprata. & ad inſtar mellis ſeu ſulphu⸗
ris dulceſcunt valide & caleſcunt Iuxta illud qd& ait com/
mentatoe in de plantis Ariſtotelis. Aqua inquit pinguis
viſcoſa vehementer valideq; decocta aut gluten effici. au t
in pinguedinem conuer titur.aut in dulcedinem permutat.
Liquoꝛ valde decoctus ſuauem prefert melliumq; dulcoꝛez
Vt recitat Vſidorus in hiſtoꝛis naturalibus Sed tunc per
alicuius inflammationem · ſeu ignem perpetuum regionis-
beatitudo ſeu eternitas figuratur. Ram ſicut ignis perpetuo
impreſſus tempoꝛe ſub aqua vehementiꝰ inflãmatur.quiem
admodũ ait phs in ꝓbleu. Quiꝰ etiã cauſa tanget᷑ infra ca
de iubilo. Sic beatitudo celeſtis ſub aqua preſentis tribula/
tionis pacientie 6& mundicie augmentatur. Et tunc applice/
tur ſic. Cunq; itaq; regiones ſeu mentes humane beatificãâ /
tur hi tres ↄtingunt acciduntq; effectus. Nam tũc fontes

us aquilonaribus accidit · vt frequenter hi tres

cõmittantur bituminis & Petue fitmitatis vnionis. ſtag /
na plena pinguedinis refec tioniſq; celeſtis· paſcua mellis
ꝓpetuiq; dulcoꝛis:ſic & incẽdia diuini ineſtimabiliſq; amo
* B Blato libᷣ de oꝛdine vniuerſi. Cuũcta quidem elemẽta
coꝛrumpi a ppetũt ex natura· vt in regionez etheram valeãt
exalare. O mia elementa a natura ſua degenerãt dum ſurſuz
nec vaporant: nec exalant videmuis enim ꝙ terra naturalit
ſuas exalationes ſi urſum pellit: aqua ſurſum vapores iacit ·
aer etheri 9iungit᷑. Econtra aũt dum terra exalationeſ ſuas
in ſe retinet coꝛtumpit᷑.vt recitat Cõſtantinus· Aqua ſuos
nõ euapozans humoꝛes inficit vt ait Galienus. Rer igne va
cans & inanis peſtilẽtias neces ꝓfert atq; ſtrages vt autum
at philaretꝰ. Sʒ tũc per elemẽta homĩes figurant᷑· Nam ſicut

Titulus lo

elemẽta dum pacificata & cõcoꝛdata fuerint maioꝛ in ipſis

erit ↄſtellatio atq; fatũ. iuxta illud ꝙ ait alhabicius in theo
rica planetac. Celeſtis inquit ↄſtellatio maioa ſue virtutis
relinquit veſtigia pacificis exiſtentibo ac ↄcoꝛdibo element
Sic ipſi homines inter ſe pacificati cõcoꝛdes caritate: ma/

*

gis ſunt celeſtis virtutis a gratie ſuſceptiui. Et tũc a plicet᷑

fic. Cũcti itaq; homĩes moꝛi debent appetere vt in regioneʒ

ſume beatitudinis valeãt euolare CQApoloyus libro de
compoſitionibo rex Cõſtat regio hec in coꝛruptibilibo en /
tium coꝛruptibilia hec penitꝰ ad nulla niſi celeſtiũ && mũda⸗/

noꝝ varietas interpoſita eternitatis vehementiã temꝑaret.

Per que intelligit᷑ ꝙ tãta eſt violentia vehemẽtiaqʒ; felicita /

„ *

tis beatitudiniſq; eterne ꝙ Humana dem fragilitas in hac

vita abſq; ſui totali corruptione ſufferre nõ poſſet: niſi ipßm
noſtre fragilitatis regimen diuina ſuccurrente prouidẽtia
tparet D Comentatoe ſup de plantis ariſtotelis. Omis
AIdem planta anteqꝙ floꝛeat fructumq; afferat · neceſſe eſt vt

marceſcat aliꝗliter & putreſcat circa venas iuxta illud vir/
gilij. Arboris ipſa putret radix cum floꝛibo albet. Per hec in
tellig? omez Hoĩem anteqꝙ floeat vigoꝛe beatitudinis eter

ne neceſſe pus eſt marceſcere vite moꝛtiſq; vanitatibo cruci/

atibo & doloe E Calcidius in thimeo platonis. Tota ĩ⸗
quã vita animatoꝛe coꝛpoꝛ in virtute cõſiſtit ꝓtis animãtis
Qum enim vnũcſtq; coꝛpoꝝ diuidatur in partem motam
eo q& nibil vehat moueatq; ſ eipſum ideo relinquit & actõ
copoum & motio vnuerſa corruptio animatoꝛum ab ipſi
us actione anime proueniat procedat. Per que intelligi-
tur ꝙ tota vita beatitudo quoq; noſtra conſiſtit in actione

anime id eit in dei limpidiſſima viſione E Tharentinus

Ctuln
ſbeod⸗ 4
itnpo
ſtpingu
declr⸗

ſetumne
Pttem
ſs ocllit

lmimns

el
ötate
unt dili
ubaul

G

orun

DiusN

cleſkspo⸗
ritiaſin
gbnce
Perchein
tuteduum
nitatslr

Oiul

AuA Nlb
Dprdoe
Mhdr⸗
Ineren
futcil
0 Ns
inpeott

Clinodv ſe

aluſie
Auuxed⸗

ce⸗

DS
ſdocte
FN
ipetäten

limm gt

v
bſeg
nelis
mod
nia
mMi

unſin

Ananc
Eereginet
Eione is
arſos
Nei
s Wtatun
iNRanſot
nioeini
riusinthn
lie wiruuts
velement
litate mma/
ciplice
rtegione,
Elibro de
bilibp en/

müda

tomparet.
c
msinhn
emitihn
te ptouiutn
ſotchsOns
metſeett
utrihodti
btlrlrn
rtonset
mnslon
s ginut
ton niin
niige
tnumn
rtlg⸗
nn Ntone
mmmins

Titulus UMẽ liv
libro de effectibo in natura. Cunq; ſane cõnatum eſt lumen
virtutiſ potentie viſiue ad hoc tamen vt virtus viſiua in no

te abſq; lumine exteri oꝛi complet᷑· requiritur vt oculi aut

ſint pingues: aut vitrei: aut manu conſtricti a cõpreſſi. Qui

us declaratio ſtat in hoc ꝙ natiutaliter cuilibet vifui eſt cõ /
natum non tamen ſemper quilibet viſus indifferenter quo/
libet tempore & abſq; lumine poterit ↄtemplari· niſi foꝛtaſ⸗
ſis oculi ſpecialiter ſint diſpoſiti & apti.æ actus videndi ſint
luminis ſuſceptiui. Sed tũc per prehabita intelligit᷑. ꝙ beati

tudo celeſtis animabus noſtris diuuina ꝓuidente clementia

& cõnata verũtamen eo nullus frui poterit niſi aut pinguis
fuerit diuinitus in gratia celeſti vitreus puritate & mundi⸗
cia oculoſq; texerit ſuos tranſitoꝛia ↄtemnendo & mũda na
G Cõmentator ſuper li.de pomo ariſtotelis. Vita ꝗdez
cunctorum animalium cõſiſtit in virtute celica mundana
Ouius declaratio ſtat in hoc. Diétum eſt enim ſup̃ ꝙ virt?⸗
celeſtis pot ius entia coꝛrumperet qꝙ; inſtauraret · niſi virtus
vnitiua ſuperni agentis vehementiam temporaret virtꝰ ita⸗
q; tam celeſtis q; infima ad cõſeruationem entium operanẽ
Per que intelligitur ꝙ; vita beatitudoqʒ; eterna cõſiſtit in v/
tute diuinitatis & humanitatis id eſt in ↄtemplatione diui⸗

nitatis a humanitatis xpi H Ppus in probleumatibo

Circulus quidem proiectus ꝓrimo in ſuo motu curſu li
neam deſcribit · in fine autem circulari modo circulariter
quieſcit: quemadmodum ad ſenſum conſpicimus in circu/
lo proiecto.qui primo quidem recto curſu mouetur · deinde
anteq́;' cadat aut quieſcat ſperice circulariterq;ʒ mouetur. S3
tunc per circulum ipſa beatitudo perpetua deſignatur. Naʒ
ſicut circuli figura fine caret. vt oſtẽdit philoſoph in ter/
cio de celo & mundo:difficulterq; aquis immergitur · vt ipe
ait in probleumatibus. nequaq; in ſurſum ſed in deoꝛſuʒ
ſolũmodo vehitur a mouetur. Sic beatitudo celeſtis fine ca
ret cuiuſlibet exterminationis aquis nullatenuſ admiſcetur
praue delectationis:ſed &e nequaq́; vehitur in ſurſum ſuper
bie & elationis- & ſolis tribuitur humilibus && depreſſis · Et

tunc applicetur ſic. Beatitudo itaq; celeſtis in preſenti rectã

deſcribit lineam reâte operationis in fut uro autẽ felicitatis
modo circulariter id eſt etern aliter in amma conquieſcit
I Vſidorus in hiſtoꝛis naturalibus. Vehementer ſiqdem
appetũt cuncti piſces & mouentur ↄtra defluxum aque ver
ſus oꝛiginẽ principiumq; aq uaxe non enim indeoꝛſuʒ ſed in
ſurſum ↄtra defluxum cõmunis aqᷓ rapi cernimꝰ a moueri

—
“ „
—————

Titulus Iv

Quius etiã cauſa tanget᷑ infra. Sed tũc ꝓ piſces ipſos hoĩes

uenit deſignari. Ram ſiẽ piſces maxime attrahit caro igne
aſſa:nã & hoc modo ſagaces piſcari viſi ſunt piſcatoꝛesquẽ

admodũ recitat cõſtantinus de melancołlyli. j. Sic p omnia

ipos homines in ſtatu vite pᷣſentis maxime attrabere debet

ad regionẽ ꝓpetuam caro xp̃i tot ſuppliciis paſſionibuſq; aſ

ſata. Sz tũc ↄiienienter ꝑ prĩcipium oꝛiginẽq; aqpeipſa Sa

titudo ꝓpetua deſignat᷑ Nam ſicut principium acze aut eſt

mons aut fons aue ꝓferens· dulciſſimũqʒ exiſten S. Regales

aque exodiũ ꝗqdem ſumũt aut ex mõte aut ex fonte· vt aſſe

rit Auicẽna li.ſuo de diluuijs. In prĩcipio etiã aquaʒe aurũ
naſcit᷑ vt frequenter vt oſtendit plinius in ſpeculo naturali.

Dulciſſima eſſe q; aqua dinoſcit᷑ in eo loco vbi ſcaturire

effluere com pbat᷑ vt in vnj de ciuitate dei aſſerit Augẽ. Sic
ſuma beatitudo felicitas nr̃a nil aliud eſt: qm ipſe deus qᷓ
eſt mons eterne ꝓiectionis:& fons ꝓpetue ↄſolationis ſed

ipſa beatitudo nt᷑al auʒe ꝓfert pᷣcioſitatis diuine.a dulcedĩe
affluet voluptatiſ ſempiterne. Et tũc applicet᷑ ſic. Toto itaq;
mentis deſiderio a conatu homĩes in hac vita moe piſceium

& exemplo in ſi urſum vehi debẽt cõtra defluxum vanitatis
mũidane ad fontem beatitudinis ſempiterne E Theo-li.

omen. Ambulantibo nobis in via linee agri qᷓntumciiq; re⸗
cte ſemicirculares ſeu ad circulux vergere eſtiman? Cuius
etiã cauſa tanget᷑ infra cade fruitione. Per que dat᷑ intelligi

ꝙ ambulantibo nobis circa agy huius mundi lineares deli
tie huiiis mudi aparent ad circulũ fere felicitatis a beatitu
dinis eſtimant 1

ſa ſtat in hoc· ꝙ zephirus eſt ventꝰ frigidiis a olfactũ inter
cipiẽs eo q olfactus cõſtat in ſicco & calido. vt dẽ in ni.de
anĩa. Sʒ per zephirũ mũdana felicitas deſignat. Nam ſiciit
zephirus efflans cuncta copa maioꝛa ꝙᷓ́; ſint apparere facit

quẽadmoduʒ recitat. Pliniꝰ in ſpeculo naturali. Ciuius etiazʒ

cauſa tanget᷑ irfra cade vanitate. Sic mundana felicitas iò ẽ
tranſitoꝛia a caduca maioꝛa facit & potioꝛa aꝓparere &; ſint
in rei verit ate. Et tũc applicet᷑ ſic. Flante itaq; felicitate afflu
entiaq; mũdana mox homies olfactũ amittũt anĩe quo ex/
Ploꝛãt a venantur predam beatitudinis ſempiterne
Qalcidius in thim eo. Lumen quoddã noſtro viſui eſt con
trarium qd quidem nequaqᷓ cernitur niſi oculi claudantur
manus valide comprimant᷑. Videmus ꝙ interdũ in tene⸗
bris dum oculus leditur lumen quoddam ſeu ignis appa/
rens exilire videtur. Sed tunc per lumen beatitudo perpetua

—

Phßs in ꝓbleu. Zephiro vento flante
canes olfactii amittunt quo exploꝛãt ipſam ferã. Cuiꝰ cau/

Titue
ſgurzte
nthus 3
holusint
inrun
N dinipe
tonem⸗
Gte 9 Oun
cum cn
lrgo pate
geſts
bsper
Aliuis
do tranfi

N P

lorre val

Alimpidt
ſuus tered-
ſeulus pn
ſusyeten
nbſcletade

nerdcre

pofnd
niticſme
Ites tetke

laude

gocenten
pidendar
trum non
ſirmatur.
terrenos
ſumitin ,
conuenien
eſkiumm

Umpidam

Auonturin
Ortchnment
eerime
us tener

ſoluatn

ſerqze in

nditats pt
Adem ke

1
behen
Cesqri
Khommniz
hnd
ee
NN
Rree
8 rt
i
Pelionnent
biſanne
ſeritd

mipew
Olatonsid
ine Nici
iſe lowin
Amaepicin
Wum antatt

K Theoh

jnumrugre
nant Cluut

edurintelig

lneares del
s a beatt
Verto fant
naCudaa
10ltachiir
vtkinn
1 Nn
tipemin
n eutse
pennſt

tiecon

ne N
ogihim
ichuuan.
i 6n
Ngtpetus

Titulus v

figuratur. Nam ſicut multis coꝛporibus ſplendidis concur

rentibus.valida reſplendentia augmentatur vt aſſerit Am⸗
broſius in exameron. Sic beatitudo celeſtis omnibus quidẽ
qui in numero ſunt ſaluandorum confluentibus ad eterna
gau dia ipſa magis vigetur beatitudo celica quantũ ad fru /
itionem a leticiam ſempiternam Tuxta illud q& ait beatus
Gregoꝛius ſuper Ezechiel. Perficietur inquit gaudium bea
torum cum collegium completum fuerit ſaluandoꝛuz Sic

ergo patet ꝙ per lumen beatitudo deſcribitur intellgiturqʒ

celeſtis. Et tunc applicetur ſic. Beatitudo itacq celeſtis no/
bis ex primeuo noſtrecreationis eſt collata. non eam tamẽ
aliquis adipiſcitur niſi oculos mentis claudat contemnen⸗
do tranſitoꝛia: manu cõprimat exercendo opera deo grata
N Pitolomeus almageſti.j. Centrum ſeu profunditas

terre valde inflamatum leditur. validius autem accenditur
a limpiditate celeſtis etheree regionis. Centrum nanq;d ñ pÿ

ſius terre de ſe inflamatum foꝛe crediturx.eo qdᷓ ibi infernus

ſeu locus purgatoꝛij a diuerſis eſſe doctoꝛibus ſentiatur va/

lidius vehe mentiuſq; acenditur a celeſti virtute:eo q om

nis ſtelle radios ſuos prouciant verſus centrum ſibi imucẽ

in candoꝛe a lumine occurrentes · Sed tunc per centrum ſe

per profundit atem ipſuis terre ſtacio damnatoꝛum con/

uenientiſſime deſignatur. Nam ſicut centrum terre omnes
partes terre violenter ſibi attrabit ad lapidemq; conuertit

Iuxta illuò q& ait Auicẽna ſuoꝝe mineralium. Natura in/

quit centri eſt partes terre ſibi proximas attrahere & in la
pidem tranſmutare Quius etiam ſignum eſt ꝙ& circa cen /
trum non terra communis ſed lapis eſſe ab omnibus con-
firmatur.Sic ipſe ſtatus damnatoꝝ ſuie damnati. cunctos
terrenos homines in maiozem ſui penalitatem attrabit & aſ

ſumit in lapitemq; perpetue offenſionis conuertit. Sed tũc

conuenienter per limpiditatem regionis etheree beatitudo
celeſtium deſignatur. Nam ſicut copa que vſus etheream
& limpidam celeſtium tranſeunt regionem · ¶ Primo re-
ſoluuntur in aquam deinde finaliterq; in ignem.· vt oſten /
dit conmentatoꝛ in tercio li. de generatione & coꝛruptione
Iſte enim eſt oꝛdo tr anſmutationis ſurſum vectionis ip⸗
ſuis terre partium quoque terre ·. vt videlicet terra · primo
reſoluatur in aquam· aqua in aerem aer autem vltimo fina
literque in ignem· Sic ipſe felices a beate anime que ad lim
piditatẽ prouehi appetunt beatitudinis ſempiterne. Primo
quidem reſolui debent miſtice in aquam contritionis

Titulus to
penitentie. deinde in aerem ſuauitatis interne Vtimo vero
trãſmiitari in ignem iocũditatis beatitiidiniſq; eine. Et tũc
applicet ſic. Collegiũ itaq; & ſtatus infimꝰ damnatoxe in ſe
ineſti mabiliter cruciat: maxime autem a celeſti beatitudine
amiſſa inflãmatur inꝗntuʒz viz damnati ſe tantã amiſſiſſe bea
titudinẽ memoꝛant O Auicéna li mn de diluuijs. Copa
que ad ſuperiꝰ aeris interſticiũ venerintãmodo neꝗq; cade
re poterũt verſus terrã:ſed quo aduſq; totaliter ↄſumantur
q a nibilant detinent circa etheream regionem Cõpertum
nanq; eſt grandia coꝛꝑa vento turbine auraecq; intempe
rie auolaſſe qz nullum veſtigioꝛe ãmodo cõperiebat neq;
locus. Per que intelligit᷑ .ꝙ homies qui in altitudinem vene
rint beatitudiniſq; eterne p ventos & turbines pſecutionis
mũdane nequa& de cetero declina re poterunt ad terraʒ tri/
Pulationis & miſerie · ſᷣ ſeliciſſima abſoꝛbebit᷑ atq; altiſſima
deitate P Pps in ꝓbleu-Baculus aque immiſſus vſus
terrã cõfractus per mediuʒ eſtimatur. Qd qnidem contigit
ꝓpter denſitatẽ medijſpeciem talis viſui deferentis. Per hoc
intelligit· ꝙ ſpes nrẽ̃a qntum ad eternã beatitudinem penit?
diſſipat᷑ dum mens mundanis delitis moꝛe aque defluentis
indina? Q Calcidius ſup thimeum platonis. Fatum
quidem cõſtellatio q; celeſtis ea quibo valde dominat᷑ cœpa

extra ſuã naturam oↄditionemq; a qualitatem traicit 2 trãſ
ponit cõſtat quidem naturã ipſius aque foꝛe humidã. frigi

dam-ꝙ fluxiuã: a ecce contingit cõmenta ateſtante in. nj. me/
the quaſdam aòꝗs ſtetiſſe ſine fluxione velud mue feruida;
G& cõpactam: qui effectus ex foti impreſſione celeſtis con/
ſtellationis dinoſcit ꝓueniſſe. Vnde eleuationem aquax
iodanis fluminis qdam cauſis naturalibotamẽ oedinante
diuina ꝓuidentia aſcripſere multi etiã effecto euentuſc oſi⸗
miles noſtris temporibo euenerũt ex quibo innotuit eiiden/
ter & ea coœpa quibo ꝓprie celeſtis dominat᷑ cõſtellatio ſiue
fatumextra ſe:ſuamq; naturam totaliter tranſponun?᷑ ꝗn,
tum natura homis eſt naſci cum duabo manibuſ pedibuſcq;
duobꝰ?: impreſſione aũt valida facta cõſtellationis ſuperne.
quidaz natiinuenti ſunt ſine manibo:ſeu pedibus atq; capi /
tibus: ſecus modum iam predictum. Sed tũc ꝑ cõſtellatio /

nem ſeu fatumq; celeſte quid aptius quã ſumam beatitu/

.„

dinem ↄuenit deſignari. Nam ſicut celeſtis conſtellatio con
ſiſtit in celi empyrei lumine caloꝛe. vt oſ lendit alkabicius
in t heoi:planetazc. Sic beatitudo celeſtis conſiſtit in lumi /
ne viſionis beate& in caloꝛe fruitionis eterne. Sic ergo ptzʒ
ꝙ per conſtellationem fatumqʒ; celeſte· beatitido perpetua

knan

uCali
callla ſt
teriamd

ſevbil

fneſ⸗

tune p⸗
potius⸗

toum

undane
uneapie
ſecus qu
umed eni
ſtactatun
unquam.
ſtoleo in

RNNN

dennn

gieince
mo deſ
fluente
CQuius
Aſtrun

(ult auſ
tes gene

ſeatitud
miniser
Lenerat
tur ſie
mam h

las pro

phusin
duo acc
keram

ino Nerd
nbti
mldpinſ.
fbuntdire
bnnſſiben

tergnme
en (iem
tkontem
tüperhiren
ttudimte
nes Pſentne
nt dterrd
tatcpali
ſmmiſusfi⸗
entis Perk
diren penl
Me ve
ſtons inn
mIndtt
ntrauit 7
glmidi Kig
Urteinenpent
nwpfetude
wecensen
ltorena
tamiadrt
Peuentigt⸗
irnotutain
eüſhlun ſ
mtwun
upptulg

ginsiem

ustgeg

egaiſihi⸗
ummanm ſortu
Cnſeelecon
Gotthlii
hn ſumt
Stngo
ſnn arpenn

figuratur Et tunc applicetur ſic. Nos itaq; homi nes quib⸗
beatitudinis celeſtis debeĩ repromiſſio omnino oportet ex⸗

tra ſe ſtatuia in naturaʒz alteram tam in preſenti ꝙ; in futu/
ro totaliter tranſmutari R Coõmentatoe Albert?.X. pte
ſuũime naturalinm. Igmis fulminis ſeu celeſtis vaſa plena liq;
ribus comburit exterius interius vero liquoꝛem figit illeſuʒ

q; relinquit. Qua ꝓpter ꝓſequitur in hũc modum. Compe
rimiis inquit vaſa igne fulminis accẽſa foꝛe foꝛinſecus 2 cõ/
buſtaliquoꝛẽ vero intrinſecus in columen remanſiſſe. Quiꝰ

cauſa ſtat in hoc. RNam actio vehemens magis agit in ma⸗
teriam duram valide teſiſtentem. m in materiam mollem
Ileyxibilem a cedentem · vnde e gladium quendam fulgure
liquefactum vagina remanenta illeſa aſſerit cõmentatoꝛ. Sʒ

tunc per ignem celeſtem ipſam conuenit beatitudine; deſig
nari. Nam ſicut ignis fulminis ab aqua non extinguitur ſj
potius augmentatoꝛ. vt recitat philoſophꝰ in tercio methe /
roꝛum.Sic beatitudo celeſtis aqua tribilationis moleſtieqʒ;

mundane non extinguit᷑ ſed validius feliciuſq; augetur Et

tunc applicetiir ſic. Beatitudo itaq; celeſtis vaſa humana fo/

rinſecus quantum ad copus exterminat intus vero quan
tum ad animam figit eternaliter & conſeruat S Belinꝰ?

in tractatu de ſigillis lapidum. Vt lapis aliquis precioſus
eam quam amiſit rehabeat efficaciam 6 virtutem neceſſe ẽ

vt oleo lini vngaturcoꝛeo hyrcino inuoluatur& ſub terra

per aliquantulum abſcondatur. Per hoc intelligitur ꝙ ad
k⸗ vt homo eam quam amiſit per pecatum gloꝛiam beati/
tudinemq; ipſum neceſſe eſt in preſenti oleo deuotionis vn
gi · in coꝛeo humilitatis inuolui ·& ſub terra ſancozum inti /
mo deſiderio ſepeliri ¶ Auicẽéna libro de diluuijs. Aque

fluentes ad auſtrum auze proferunt & nobiles margaritas-

Quius etiaʒ cauſa tanget᷑ infra ca de premio. Sed tunc per
auſtrum eternam beatitudinem conuenit deſignari. RNam ſi

cut auiſter floꝛes euocat criſim cauſat.G& nubes obum bran

tes generat vt recitat plinius in ſpeculo naturali. Sic celeſtis

beatitudo ſue felicitatis aſpectu floꝛes euocat perpetue ger /
minis criſim confert perpetue ſalutis a nubes obumbranteſ
generat perpetui refrigerij a conſolationis Et unc applice
tur ſic. Mentes itaq; humane in fluxu pᷣſentis vite ad ſum/

mam beatitudinem declinantes aurum ê nobiles margari

tas proferunt celeſtis premij & honoeis V Philoſo/
phus in probleumatibuſ. Cunq; quis ab alto ad ima cadit
duo accidunt in inſtanti. nam a ſuffocatux a moꝛitur & ad

terram veniens confringitur e penitus diſſipatur· Per que

Titulus lIV
intelligit᷑ ꝙ homo beatitudinis eterne recidens & declinans
in ipſo ſuo caſu moꝛitur·& ad terrã penalitatis veniẽs eter /
naliter cruciatur. Summa enim moæs eſt vt ait auguſtinus

a tanta excidere beatitudinis gloꝛia & honoe X Vſido

riuis in hiſtoꝛis naturalibo. Omes quidem aues vt ad alta vo

litent aeris regionis circulariter volitãt & mouentur quẽ⸗

admodum in auibus regalibus reperitur aquile enim cico/

nieq; & vultures circiſlariter volitãdo ad altas mouent᷑ ae⸗
ris regiones. Sed tũc per aues homĩes deſignantur. Nam ſi/
cut aues in altum volantes pedes ad ſe contrahũt ſic homi
nes in alta volãtes conſcendere diuine ↄtemplationis pedes
debent per diſcuſſionem contrahere ſue cuiuſlibet proprie
actionis. Per aues ergo homĩes deſignãtur. Et tũc applicet
ſic. Homĩes itaq; vt in alta volãtes felicitatis beatitudiniſ/
q; eterne primo debent circularemmotum meritoʒ actuũ
ꝓhibere VAKriſto. in probleumatibus: CQum quis ſub
aquis apertis oculis ↄtemplatus fuerit: omia quecuncq vi/
det virida eſle indifferenter eſtimabit extra aquã vero vni/

quodq; proprij eſt coloꝛis. Per hoc intelligitur ꝙ dum ꝗs

ſub aqua deguerit mundane felicitatis & vanitatis · omma
bona huius mundi indifferenter beatitudinis ſpeciem. ho⸗
noꝛes viroꝛem eſtimat habere extra aquam autem preſen

tis miſerie puta in vita futuraverum bonum beatitudo q

vera perfecte dinoſcitur a beatitudine apparentt Z Aui
cenna libto mineralium · Nullus lapis nullaq; res perfecte

compoſitionis ex ſolo ſit igne aut aere aut aqua: aut terra

ſola: ſed omnibus mixtis inſimul elementis imperfeétione;
eſſe res quelibet odinatur. Per que intelligitur · ꝙ nemo
beatꝰ credituir ex ſolo igne amoꝛis: aut aere deuotionis: aut

aqua cõtritionis: aut ex ſola terra humilitatis: ſed inſimii

mixtis caritate puritate contritione hu militate beatitudo
perpetua inſtauratur mha Conſtantimis libro de me⸗

iancolis. Cum quis doloꝛe allicitur vehementi tandem mo

ritur apertis oculis oꝛeq; in ſurſum. Oculi eoꝛum nanq; ſur
ſiim aperti ſunt qui eum doloꝛe vehementi obeunt & ſece/

dunt. Per que intelligitur· ꝙ qui doloꝛem vehementem in
hac vita ſuſtinent afflictionis miſerieq; mũdane: os oculos
O 5 .„ „ „ „ „
q; mentes ſurſum figere debent ad altitudinem beatitudiniſ

eterne Ba Cõmen. alphorabius ſuper deſenſu a ſenſato
In alto ꝗ dem loco aut regione montis eminentem odoem
quem circa terram non percepimꝰ perfeétius auidiuiſq; ſen
timꝰ. Quiꝰ cauſa eſt.qa in aere depurato ac ſubtiliato ſpẽs

r⸗

Citu
enibi
tegt
er ſpe⸗
psſen
tuepo⸗
nnt⸗ N
zbon
ninta
jtabe⸗
ſpeelen

gittgo⸗
gboftat
ſcllter
Eriren
etamun
toſshet
pulntatis
fetttif
Wine te⸗

6sdad
Maxad

öRingur

menſilzn

inſia⸗
maali⸗
uldum
ſmnſru
Pobatur
n Nrime
Nlosſtan
doſeſi
Yabeefs
ſeculun⸗
drerta ſ⸗
Lplumb
Macſn

Ndinnns
eter⸗
Gltkius
N
dc
in i
Lenino
moumt Ee
iht Po
ttücepi
beatindf
ritoradi
imqusſin
lecunqyyi
lero vhi
odumqs
s/ommia
ecem ho⸗
ten preſen
ttuo
2 AÄui
perſede
Atert
Poſedion
ck Grenn
notions A
iſe ſmnt
1t benntin
llm
tmN0
nun ir
unt aſeel
meremmn
esdaſ
betton
riurttn
en rn
uuhe
cioſps

Titulus Iv

ſenſibilium depurantur ſubtiliantq; plurimum ipſi ſenſus
In regionibus autẽ montibo q; altis. fubtilis purꝰ valde
aer ipe eſtquiãobrem accidit odoꝛem alicuius odoꝛiferi coꝛ
Pis ſentiri ſinceriꝰ ꝓfectiuſq; in locis eminentilo elat?. Sʒ
tũc ꝓ odoæem ſeu odoeis ſuauitatẽ eterna beatitudo figura

tur· Nam ſiẽ odoꝛ magis mouet olfactũ bruitoze animaliuz

qꝙ́; hoĩm vt recitat plinius in ſpeculo naturali. Ipſa nanq;
animalia ad remotioꝛa ſpacia ſentiunt odoem quẽlibet:q̃ m
ipſi homĩes eo q animalia quedam calidioris ſint olfactus
qm habeant ipſi homĩes. Sic ſuauitas feli citatis beatitudi⸗
niſq; celeſtis magis interdum ſua efficacia a virtute mouet
coda ſimplicium hoĩm: qm mũdana ée humana ſapientia

fulgidoze. Sed tũc uenienter pꝑ alticudinem regionis altitu/
do vite miſtice figurat᷑. Nam ſiẽ alta regio ſemꝑ eſt vento /

ſa petroſa virgultis cõſita herbis vernalibo referta:frigida ·ĩ

fecunda iuxta illud ꝙ ait pliniꝰ in ſpeculo naturali. Rita in
giiit regio ſemꝑ ventis ↄcutit᷑ petris fulcit? vi rgultis cõſerit

herbis floꝛibuſq; oꝛnatur:frigoꝛe cõſtringitur · infecundacq;

aliqualiter foe com ꝓbatur. Sic p omeʒz modum alta ſancta

q; vita ventis inflat᷑ ſedulis refrigeri & ↄſolationis diuine.
petra munit᷑ fottitudinis & ↄſtantie. virgultis conſeritur ⸗
tuoſis herbis decoꝛat᷑ ſpiritualitatis amime frigoꝛe oↄſtringiẽ
Puritatis a ↄtinentie infecunda efficit᷑ qᷓntum ad fertilitatẽ
felicitatẽ affluentieq; mundane. Et tũc applicetur ſic. In alti

tudine ergo ſanctitatis ↄſtituti beatitudinem celeſtem men
tis olfactu ſinceriꝰ firmiuſq; Pcipimus e ſentimꝰ Qa
Algaʒel de foema ſpeculi. Aſpicientibo nobis ſpeculũ qtuor

otingunt accidũtq; effectus. Nam ſiẽ ipſe aſpiciens ita ta,

men ſi languidus fuerit lacrimatur venenum de animalibo

in factis extrahitur · viſus ebetatur a ſpeculum interdũ aut
maculat᷑: aut ſcinditur quẽadmodum cernimus in infermis

qui dum ſpeculuʒ fuerint intuiti infirmi lacrimantur a ip /

ſum ſpeculum ſudorem quendam humoꝛemq; emittere cõ/
probatur. Qomptum inſuꝑ eſt ꝙ dum aliquod venenoſo /
riim animalium ſpeculiim intuetur veneno ſuo priuat᷑ pe⸗

nitus & obat. ſicut baſilicus. Sed tũc per ſpeculum beatitu

do ſeu felicitas deſignat᷑. Nam ſicut ſpeculum plum bo pice /
ꝙ; abraſis ꝑſpicuum efficitur tranſparens · tũc enim per
ſpeculum penetrat noſter viſus tunc cum pix plumbum
deterſa fuerint & abraſa. Sic beatitudo celeſtis abraſis pice
& plumbo mundane vanitatis peruia & tranſ parens efficit?
ad intuitum anime cõtemplantis. Et tunc applicetur ſic. Cũ
q; itaq; ſummam beatitudine; mentis intuitu ↄtemplamur

———=

Titulus 11
mj·h̊ accidiint a ogtingunt. Nam ipſe mente aſpicientes in la
crimas reſoluit᷑ deſiderij a am ois venenum extraßit omms

.

mundane perpetueq; miſerie ſeu doloꝛis obtuſus viſus red

ditur ad mundana ſed a ipſa beatitudo aperitur celitꝰ? gau/
dia tribuens ſempiterna Da Philoſophus in. vj. ani⸗
malium libro hm numerum dentium a qualitatem cenſen⸗
dus eſt numerus annoze qualitas diuturnitas vite. Cui?

cauſam quere cade euchariſtia. Scimus enim pos qui mul/

toꝛum fuerint dentuim etiam multoum foꝛe tempouz 2 an
noum. Per que intelligitur ꝙ hm numerum & perfectio /
nem dentium menti conuenire quibus viʒ ſumitur cibus ce
leſtis gratie perfectio ineſſe dinoſcitur beatitudinis ſempid /
ne Ea CGonſtantinus li de melancolis. Cunq; quis ve/

bementer infirmatus fuerit: aut in extaſim raptus perfecta/
q; cõualuerit ſanitate longa dein ceps tũc ſanitate atq; diui
na perfruet᷑. Et ideo ait philaretus in tractatu de iudicio fe /

brium. Poſt grauem languoẽ extirpatur ſanitas vita cõ

ſequit᷑ diuturna. Sed ꝓ hoc intelligi ꝙ dum quis a läguo/
re pᷣſentis vite ↄialueritextũc ſanitate a valore celeſtis bea⸗/
titudinis pfruetur Fa Plato de natura. Qeleſtium ꝓpe

tuitas eternitaſqʒ; celeſtium coꝛpoꝛum ex ipſa ꝓuenit vnio⸗

ne a obedientia naturali qm ipſum celum ad ſuam habet in

telligentiam motricem maxima nimize vnio & obedien⸗

tia eſſe dinoſcitur inter celum & intelligentiãq; motricem ·
Bcontra autem coeruptio coꝛpoꝝ mundano ex eo proue
nire dinoſci qui a diuerſis cõtrarietatibus annexis diſuimn /
guntur. Sed tunc ꝑ hoc intelligiẽ ꝙ beatitudo eternitas
4 celeſtium & ſanétaꝝ mentium perpetuitas ꝓpuenit exinti

ma vnione & obedientia ſanctaruʒ mentium qm habent ad
ſũmam intelligentiam & naturam Ga Cmentatos al
bertus in. vi animalium libro. Piſces quidem lumen limpi
dius ſpeculantur in nocte qm in die · violenter enim piſces
attra huntur ad ſplendoꝛem luminis nocturno temꝑe appa
rentis. Quius quidem effectus non inſcij quidã ſagaces pi⸗
ſcatoꝛes lumen aque immittunt vt eo facilius irreciant ip /
ſos piſces Sed tunc per piſces homines deſignantur. Nam
ſicut piſces exentriati & moꝛtui ad preſentiam ignis quen⸗
dam motum ſfacere videntur vt ait Ambroſius in examerõ
libro octauo. Sic homines moꝛe piſcium ad pᷣſentiaz i

Sed tunc conuenienter per lumen corporale lumen celeſtis
Nam ſicut lumen hm philoſophuz

beatitudinis figuratuir. iloſopHi⸗
eſt ypoſtaſis id eſt ſubiectũ ſubſtantiac; celox. Sic celeſtis

d
*—

gnis
caritatis diuine motum faciunt virtutis & ſalutis eterne.

Ctl
eretu
etetne
oetern
teihind
fain lid
nisſons
(a N
tue n
lucot
ſeit Fri
weten
abſepen
1 wle
tenaten
ADlitnte
nioſupe⸗
Eiipen
gtied
umatbe
lleit
bettndn
nompe
(inmt
Montegi
Gtnutaten
Nlornd.
Gciare
nigerrin
nis ſuan
eeop
ſeoſi
palnitu⸗
l
We⸗ tcy .
Kignern
chohec
mannt
damt
Hugo
fatur 1
diem
ſecus
Uin x⸗

h
in 1
umns
ed
wen⸗
ienie⸗
uirel
re
ir
nche
Pqunse
sperſch
4tdii
noicioſ
1Vtac
ligo/
ſtsben⸗
tumpe
nitvmo⸗
lbrbein
oledeen⸗
Otricem.
Oproue
SDtun
chrmita⸗
lenteunt
babetno
hrenumit
Gnenlnp
min glen
unpein
resl⸗
runtip
eu Nem
niscuen
nhunmn
Ntinie
“

Titulus iv
beatitudo eſt ſubiectũ totaqʒ; ſubſtantia fruitionis viſionis
qʒ eterne. Et tũc applicet᷑ ſie· Nomiĩes itaq; lumen beatitud
nis eterne limpidius hauriunt a deguſtãt in nocte peni ten/
tie ꝙ́; in die felicitatis affluentieq; mũüdane Ha Auicẽé⸗
na in lide diluuijs. Sole occidente & noctis inieiato tpe om
nis fons a aqᷓ naturali ter augmentat᷑ Quiꝰ cauſam require
ca de penitentia. Sed tũc ꝓ noctem beatitudo ꝓpetua figura
tur. Nam ſiẽ in noéte omes potentie pꝑtis ſenſititie ad interio
ra ſua concaua otracte ab omni ſtrepitu & moleſtia cõqui

eſcũt. Sic in nocte tranquillitatis beatitudiniſq; eterne ipſe

potentie anĩe intra ↄcauitatem diuinitatis ſublate feliciter a
abſoꝛpte ab omi ſunt in munes mũdi huiꝰ ſtrepitu miſeria
doloꝛe. Et tũc applicet᷑ ſic. Sole itaq; & ſplendoꝛe huiꝰ vi /
te moꝛtis in tꝑe occidente. interne trãquillatis beatitudĩe
aduẽtante tũc primo aqua auget᷑ eine ↄſolationis ipſis bo /

nis ſuꝑ eo ꝙ tantã diuino cooꝑante beatitudinẽ meruerũt
& aq;ᷓ ꝓetue miſerie ipſis malis ſuꝑ eo ꝙ tantã beatitudiniſ

gloꝛiã perdiderüt I a Ambroſuis in exameron. Vt fru⸗
tum arboꝛis attingamuſ pedes terre in extremitatibo dimi /
nute infigimꝰ. Per hoc intelligit᷑ ꝙ ad hoc vt fructũ eterne
beatitudinis attingan:ꝰ·neceſſe eſt vt pedes noſtre affectio/

nis impfecte mũdanis & tranſitoꝛis immittamus KRa

Cõmentatoꝛ ſuꝑmij methe. Coꝛpa itaq; vniuerſa in altitu /
dinem regionis nubium eleuata omem dimittunt deſerunt
grauitatem. & ideo ait auicẽna li. de diliuuis ꝙ; dum aliqua

deoꝛſum cadũt coꝛꝑa hoc non accidit ex eo qꝗ ſunt grauia

z quia repulſa valide ac attracta. Denſiſſime nanq; nubes
nigerrime aquoſe nunq; cadũit quia ex natura altititudi/
nis ſuam grauitatem amittunt. d auũt ymbrem diſtillant

ex eo ꝓuenit quia aut digeſte ſunt humiditates/ aut impul

ſe deoꝛ ſum aut detracte a terrena a infima regione. Sʒ tune
P altitudinem regionis nubiuz ſũmam beatitudinẽ ↄuenit
deſignari. Nam ſicut altitudo regionis nubiũ plena eſt igne
aere atq; aqua/ſic beatitudo celeſtis eterna plena a irrigua

eſt igne ꝓpetue caritatis: aere limpiditate veritatis a aqua in

corruptibilis voluptatis. Et tüũc applicet᷑ ſic. Coꝛda itaq; hu
mana in ſlatum beatitudinis eleuata omes; grauitatem aci
diam & toꝛpoꝛem eternaliter deſerunt & amittunt Ta
Hugo in dydaſcołli:mi. Cunq; lapis in funda vehit᷑ & ro/
tatur longius remotiuſq; iacit᷑ & defertur. Sed tunc per la⸗/
pidem intelligit homo. Nam ſicut lapis cadens in aquã treſ
effectus efficit & relinquit quẽad modum refert Ambroſi⸗
us in exameron li vi.Nam ſtrepituzʒ efficit ſpumam gignit

„

Titulus bkbk
circulumq; deſcribit· Sic homo aquis muũdane ine dens vo
luptatis ſcʒ tres relinquit miſerabiles dãnabileſqʒ effectus.
Nam ſtrepitũ facit eiulatus & clamoꝛis ſpumã emittit ver /
mis oſcientie & doloꝛis ꝓpetui & circuluʒz deſcribit ſuꝓplicij
ſempitni.Et tiũic applicet ſic. Cunc; itaq; homo infundã ro /
tatus fuerit oꝑpationis ſanéte mox celeriꝰ defert in longum
latũq; beatitudinis ſempiine M a Orih.ſuꝑp matheum
Vas q dem vitreum Humoꝛem ſibi balſami nõ imbibit. vas
aũt aureum balſamũi abſoꝛbet penitus a imbihit. Sed tüc ꝑ
balſami beatitudo ſeu eterritas figurat᷑. Ram ſicut ignis
naturaliter quidem a balſamo pellit᷑ & fugat᷑· vt recitat ga/
lienus li:medicina.vi. Sic ignis cuiuſcunq; doloꝛis a milſerie

ꝓcul proꝛſus pellit᷑ a ſuauitate beatitudinis ſempiterne. Et
tunc applicetur ſic. Vas itaq; mentis vitree mundano lu-

mine & ſplndoꝛe nequaq ſibi imbibit liquoꝛeʒ beatitudinis
ſempiterne. ſed mens humana auro caritatis rubea diuco⸗
ramenta ſibi incoꝛpoꝛat ſempiina Na Amb in exame!
libro· vi. Arbor fructibo vehementer valideq; onuſta terre
ſe applicat & inclinat. Per hoc intelligit; arboꝛ altitudoc
beatitudinis eterne pre fruétus excellentia terrenis menti⸗
bus ſe applicat a inclinat Oa Pps in ꝓblematibo. Tu⸗

men quidem a remotioꝛibus cernit regionibus ſuper aquaſ

repoſitum q; in terra Cuiꝰ cauſa ſtat in hoc ꝙ maio: eſt re

fractio reuer beratioq;a refluxus radio ſuꝑ aquas: quas

circa terre quaſlibet regiones Sed tunc per lumẽ beatitudo
celica figuratur. Nam ſicut lumen delectat naturaliter viſuzʒ
limpidum atq; clarum coꝛrumpit autem viſum debilem a
infirmum. Sic beatitudo celeſtis mentem puritate limpi/
dam atq; claram eternaliter allicit & delectat: ac per conſe/
quens excecatam perpetuo cruciat & conturbat. Et tũc ap/
plicetur ſic. Beatitudo itaq; celeſtis limpidius mente aſpi⸗
citur ſuper aquas contritionis & penitentie: quam in terra
auaricie cupiditatiſq; mundane Pa Plinius in ſpe/
culo naturali. Aues predones capta preda ſi ſe in altum ex
tiilerint illid mox quod ceperunt cadaueris reſilire cadere/
q; permittunt.. Sed tunc per aues homines deſignantur ·
Nam ſicut aues obdormientes ſutſum palpebras eleuan/
do ſuos claudunt oculos. Vt recitat Philoſophus in ſexto
animalium libro. Sic nimirum per omnia homines mor⸗/
te obdormientes debent oculos tollere ſue mentis in ſur /
ſum felicitatis beatitudiniſq; celeſtis. Et tunc applicetur ſic
Homines in altum celeſtis beatitudinis ſe tollentes pdam

Ciun

pumd
vintuon
ſtrtergo
leur er
wim qu
tndinia
Uilogd
4 Pere
genmt
leretwdns
gtooſen
tutsſent
Myr
ſatiſecl
Peeqent
1mgrdi
pkn
phudof
Clmpde⸗
Peſhait
uineſpend
Nuicmali
bzcalttin!
ſeditina.
ſednsſ
meheS⸗
rietenp⸗
eſtaep
meautſ
ce
ceclis fuen
foſeit Per
us ſuertt⸗
lcttts
Sſtaben
tremd N
eun
laq̃ cor
tamC
ſänri⸗

(
Nnzro
ſechis
mter
fpleſ.
funinn
nlungn
mutenn
nbbtra
ſep
lſanens
tremng
Brme
piterned
undenole
betinden
ubendule⸗
binenune
nulktere
attindo
mns wert!
jatitv n⸗

ar aiu

.
.

zic eſt te
s:
beamdud
Miter win
ndwblen
ttutelin
eper e
tEtticy
nenthp⸗
mm
Histte/
Tun
recdee
ſguurtut
us Nenmn
mim
gunt ſe
16 ddun

Titulus UMU v
captam debent treicere.vt eo expedicius ad eternam valeant
beatitudinẽ remeare Qa Ppßs in vi:animaliuzʒ li-Qui/
libet ergo eoꝝe qui moꝛte obeunt naturali: ſurſum verſa fa⸗
cie & oε patulo moziunt᷑. Per que intelligit᷑ vt vnuſquiſq;
hoĩm qui moꝛte moꝛit᷑· fidei xpᷣiane debet vultũ mentis beati
tudini admittere ſempiterne: & eã toto mentis deſiderio an
lbelare Ra Hugo in dydaſcołᷓ'li mi. Noſtris reuera ma
nibe & digitis Dumectatis foꝛtius tenent᷑ omia inuiolabiliꝰ
q; adherent. Per que intelligit᷑ ꝙ mentis nr̃e digitis mani

bus in dei humectatis caritate ipſa foꝛtius brauia tenentur
beatitudinis ſempiténe S a Hliero- in ep̃· otra iouinia. Di

gito oſtendit᷑ via que penitꝰ ign oꝛat᷑ ſic digito oꝑationis vir
tutis ſemita nobis premonſtratr᷑̃ altitudinis ſempiine Ta
Alphorabi? in tractatu de ꝑte ſenſitiua. Coꝛpa hume⸗
Ctata & calefacta curua fuunt ad ſemicirculum q; vergunt
Per que intelligit ꝙ coꝛda Humana celeſti gẽ̃a humeétata
⁊a amoe celico calefacta ad beatitudinis vergũt pmia ſem⸗
piterna Va Cõment atoꝛ ſuper · ni· de celo à mun. Qui

in ꝓfundo fonte collocatus fuerit ſtellaxꝝ lumen in die cla/
re limpideq; videbit. Quiꝰ caiuiſa tanget᷑ infra ca· de caſtitate
Per iſta aũt intelligit· q qui in ꝓfundo ſteterit caritatis di /

uine ſplendoꝛez; recipiet beatitudines ſempiterne Xa
Auicẽna li de diluuns.Omis fons naturaliter friget in eſta /
te a calet in hyeme. Quiꝰ etiã cauiſam requi re ca de dulcedi
ne ditrina. Sed tũc ꝓ fontem beatitudo ꝓpetua figurat᷑. Naz
ſiẽ omis fons ex mari ꝓuenit e ꝓcedit · vt dicit pł̊s in tcio
methe. Sic beatitudo celeſtis ex mari ꝓuenit doloꝛis & miſe
rie tem ꝓalis.Et turc applicet᷑ ſic. Beatitudo itaqʒ; celeſtis in
eſtate pᷣſentis vite peccatrici anime friget & diſplicet in hye/
me aũt future vite caleſcit pre ſuauitate ine ſtimabili a dul/
coꝛe Va Algazel de foꝛma ſpeculi. Quantũcunq; aliqs
cecus fuerit limpiditatẽ inde ſolis aliqualiter cõſpicit & ag/
noſcit. Per que intelligit᷑ ꝙ ntumcunq; ꝗs peccati obceca⸗
tus fuerit · nihbilominꝰ tñ quodam inſtinctu interdũ lumen
felicitatis conat᷑ aſpicere beatitudiniſq; eterne Z a Ma
giſter heinri.de gãdauo:.nj. Quodlibet ſuolux & caloꝛ in ex
tremo gradu ignis ſunt Circa cuius euidentiam aduerten
dum hm platonem li de oꝛdine vniuerſi. Lumen vehitur
validecq; refractum in luminis regione ignẽ efficit coꝛpoꝛe ĩ
obiecto· interdum aũt in multa dyaphaneyce tranſparen⸗
tiaq; conſiſtens ipſum lumen ignis qualitat eʒ accipit & na
turam. Qaloꝛ etiam in vltimo gradu adueniens foꝛma dere
licta caloꝛis ſub ſpecie ſtare incipit ipſuis ignis vt oſtendit

Titulus J lv
cõmentatoꝛ in primo phi. Lux itaq; a caloꝛ in extremo gra
du nil aliud ſunt q; ignis Sed tiinc p ignem celeſtem bea /
titudinem conuenit deſignari. Nam ſicut ignis naturaliter
exſiccat attrabit a tranſmutat copoꝛa vniuerſa: quẽadmo⸗
dum oſtendit philoſophus in tercio metheroeum Sic bea-
titudo eterna exſiccat humoꝛem on nis penalitatis a miſerie
attrabit mentes Hominum ad ſe de longiſſima huius ſeculi
regione· & tranſmutat hominem de ſtatu preſentis ignomi
nie. Et tũc applicetur ſic. ux itaq; cognitionis diuine q ca/
loꝛ in ſummo gradu caritatis eterne· nil aliud ſunt qm pfe /
cta ratio felicitatis beatitudiniſq; eter/ne Ab Ppbiloſo/
phus in probleumatibo. Oleum quidem inter ceteros liquo

res nullatenus congelatur ſed ſemper habet flundam & liq/

dam qualitatem. Sex enim ſunt.que nullo frigoꝛe conden /
ſantur viʒ oleum ⁊c. De hoc require ca.de gratia. Tunc per
oleum quid aptius qm beatitudinem eternam conuenit de
ſignari. Nam ſicut oleum aque nullatenus admiſcetur . ſed
ab ea ſe iungiturniſi buliat & ferueat ipſa aqiia. Vt recitat
Ambroſuis in exameron libro octauo. Sic beatitudo eter⸗
na ſeu felicitas nequaq́; inſerit menti humane niſi ipſa mẽs
ferueat a buliat caritate. Et ſicut oleũ oculis immiſſum ce/
citatem efficit & inducit iiixta illud q& ait Iohãnes meſue ĩ
prima practica: Pinguia inquit a oleata viſum exterminãt
vehementer. Sic beatitudo eterna coꝛda excecat humana qn
tum ad deſideria illicita & mũdana Et ſicut oleum tumoꝛẽ
coꝛdis ſedatrigoꝛem mollificat nutrit ↄuenientiſſe & in pig
uat vt recitat Aug · in. vj· 9ſ. Sic beatitudo eterna tumoꝛe;
ſedat ſupbie · rigoꝛem pellit duricie: ſed aK mentem cibat pĩg
uedine dulcedinis ſempiterne. Et tunc applicetur ſic. Beati⸗
tudo itaq; celeſtis nunq́; exterminatur qntum ad ſue diuilce
dinis gaudijq; influxum: ſ felici mente ſe tribuens fluit &
refluit ineternnim Bb Conſtantinus libro de melanco
lis. Deſidetium quidem infirmoꝛum languiidum valde debi
litat ⁊ egrotum:vitam finiens· exterminanſq;· interdũ acciſ⸗
dit cum deſiderato habito ipſos infirmos ſanitate priſtina
reſtituit:quamobrem ait Galienus in panth. inj. Deſiderio
qu idem infirmoꝛum nec deneganda.nec trihuenda penituſ
ſunt eiuſtem· Deneganda etenim non ſunt aliquando· que
egroti appetunt eo qꝗ̊ deſiderata temꝑate modiceq; preſta⸗
ta ſanitatem efficiant & valoꝛem: nec concedenda tot aliter
ad libitum ſunt ea que languidi concupiſcunt eo q omne
deſiderium infirnioꝛum moꝛtiferum ad moꝛteʒ; vergẽs auide

2 declinans. Sed tunc per hoc intelligit ꝙ deſideriuʒ celeſtis

Vtu
uhbrt
mi
mus
DImninus
tn on
nnaſg
enctlae
htttco!
inſſons
ſe dere
AnNNt
Uustin
umntik
ueſletr.
Molſin
munpen
ſtosmn
pfundenn
tumeſtit
ſtſcen:
fürterſed⸗
Mrteme
o
dumdcd
(adepi
culine
tücapl
citatis a
pbantut
nigſancte
1ofund
tana
Deamde
Sextun
militer.
lennaſt
ſceto
dauu

Knogen

trälter

Nüdn.

ndebe
Waiſe
eunsſeſt
nts oni
dulreren

utine

b Maa
Gtemgn
udanti
gorecor
a Unen
conuente
iſeetut ſn
Ptreriti
tud eter⸗
ipa
miſlum ce
ne melei
Aterminit
umana qn
um wmde
ſeinpi⸗
M Won
em abtte⸗
uurſe Nen
1adſedle⸗
huensflith
onen
temimin
Gepiſtnn
1 Dor
uda entn
und
—R
Galter
4 6 nme
gode
mtckt⸗

as

Titulus

. .

lox
beatitudinis valde debilitat ipſam carnem & motus ſit extir
pans eradicãſq; carnales·ſed interdũ homĩem qntum ad
coꝛpꝰ perimit a occidit. ea vero ꝗᷓ hic deſiderat᷑ beatitudo · ſi
ꝓfecte habita fuerit a poſſeſſa ſanitatẽ a valoꝛem efficit ſem /

piternũ Cb Pitolome? almageſti.i. Celeſtis ſane virtꝰ

qmuis ſua violentia ome; trãſcendat coꝛpoꝛc actioneʒ · nihil

ovnminus tñ materialia iſta tranſmutat copꝑa niſi ad ſiiſcipiẽ
dum influxũ celi diſpoſita fuerint a aptata ydoneaq; ap/

ta. Sed tũc ꝓ virtutem celeſtem eternaʒ conuenit beatitudi⸗
nem deſignari. Nam ſicut tota celeſtis virtus ↄoſiſtit in lumi

ne caloæe:quẽad modum oſtendit płᷣs in·i.methe. Sic tota
beatitudo felicitaſq; celeſtis ↄſiſtit in diuino lumine beatiſſi
me viſionis ac in caloe felicis ꝓpetuiq; amoꝛis. Et tũc appli /

cet᷑ ſic. Sane intuendũ ꝙ celeſtis beatitudo & feliciras qntuzʒ
cunq; vt ita dicam ſit infmite efficacie & vixtutis· nihilomi⸗

nus tñ iſta nt̃a coꝛrruptibilia nequaq́ ſurſum in patriã bea
toæum trahunt copa niſi ipſa in pᷣſenti vita amoꝛe && virtu/
te feliciter diſpoſita fuerint 21 aptata Db Hugo in dy;

„ % °% „

daſcolli: inj. Conſcendentibo nobis montẽ aut gradum ni/

mium peminentem ſex vtilia neceſſaria q; foꝛent. Primũ eſt
vt nos manibo dimiſſis ad genua ſuſtentemꝰ. Scdo vt nos
ꝓfunde inclinemus. Terciũ eſt vt valide reſpire mus. Quar⸗

tum eſt vt viſum retro nos non ventilemus. Quintum eſt

vt faciem aliqualiter eleuemus. Sextum eſt vt non fe ſti /
nanter: ſed cũ ſilentio e& moleſtia properemus. Sz tunc per

montem eternã ↄuenit beatitudinem deſignari. Nam ſiẽ in
monte alto nix nullatenus reſoluit nec liqueſcit· quẽadmo/

dum oſtendit p̊s in nj methe. Quius etiã cauſam require

ca. de piuiritate. Sic ꝓ locum a ſimili a beatitudine futuri ſe⸗

culi nequaq́;' euaneſcit nix amoꝛis refrigerij q; ſempini. Et
tũc applicet᷑ ſic. Conſcendentibo ergo nobis ad montem feli/

citatis beatitudĩſq; eterne ſex nobis foꝛe ſũme neceſſaria cõ /
ꝓbantur. Quo primũ eſt vt manibo ſuſtentemur operatõ

nis ſanéte · Scm eſt vt hic in preſenti humiliemur intime
profunde. Tercium eſt vt ſuſpiria faciamus valida contri
tionis & penitentie. Quartum eſt vt nequaq; retro nos vi⸗
deamus. oↄcupiſcendo tranſitoꝛia vanitatis mundane. Quin
tum eſt vt mentis faciem erigamus ad alta celeſtis patrie
Sextum eſt vt ſilentio & pacientia a quiete tranſeamus hu
militer a modeſte ad gaudia felicitatis etene Bb Aui
cenna libro mineralium. Cuncta quidem metalla melle e
aeceto vncta rubiginem viridem contrabunt . aut coloꝛem
blauium ſeu celeſtem aut albedinem ſeu candoꝛeʒ. Cuprũ

Titulus v
quidem viridem argenteũ celeſtem plumbum candentez e

albentem rubiginẽ contrahunt ſe coloꝛem. Sed tũc per me/
talla coꝛda deſcribimnis intelligun?q; mundana. Ram ſicut

metalla primitus qdem reperta ſub foꝛma ſtant lapidum.

pignem autem tranſeunt in ſpeciem metalloꝛum vt recitat

Vſidorus ethiſexto. Sic coda humana in ſe reperta ſtant

ſub foꝛma lapiduim offenſionis atq; ire per ignem caritatis
diuine tranſeunt in ſpeciem beatitiidinis ſem piterne. Sʒ tũc
per viroꝛem beatitudo perpetua deſignatut a& require capi.
de vindicta· Et tũc applicetur ſic. Coꝛda itaq; humana mel⸗
le deuotionis/& aceto amare cõtritionis linita miſtice vn /
ta viroꝛem cõtrahunt beatitudinis ſempiterne coloꝛem e⸗
diſpoſitionẽ celeſtis patrie albedinemq; candozem puritat
& mũdicie ſempiine Eb Vpocras in epich. Qui in alta
cõſcendens caſũ timuerit citius ipᷣe cadt. Adduicit aũt pᷣhabi

ta verba ypocras vt ſupra adinuendũ ꝙ languiidus & ſa-

nitate deſperans.caſuz moætis timens ipſe eo citiuis moiet᷑.
Per hoc intelligit᷑ ꝙ homo ſcandens in altum felicitatis bea/
titudiniſq; eterne · ſi caſum periculũ timuerit terrene ſub⸗
ſtantie ipſe nequaq; valebit attingere. ſeu caſum faciet miſe
rie ſempiterne Gb Pks in-x animaliuz. Hic oedo gene /
rationis oſtendit᷑ embrionis. vt enim vita ſe humana embri
oni ſeu fetui inſeratur neceſſe eſt vt vita ſenſitiua ſcʒ animal
que pᷣextiterat penitus coꝛtumpat᷑ CQonſtat enim ꝙ puer in

materno vtero primo viuit vita plante. deinde vita ſenſus ß
tũc adhuc homo non ſe ed Vtimo anima intellectiua infun/
ditur que ſola hoĩem in humana cõſtituit ſpecie· iſto tamen

odine obſeruato vt ſuꝑueniente anima ſenſitiua coꝛrũpat
anima vegetatiiia: a ſuperueniẽte intelleéctiua coꝛrumpatur
anima ſenſitiua. Rec mirum hoc videatur:quia anima ſen /
tiua in ſe virtualiter comprehendit ani mam vegetatiu ar·&
animam intellectiuam includit vtranq; virtute. viz tam ve/
getatiuam qᷓ; ſenſitiiam· Iuxta illud ꝙ ait philoſophus li/
bro de anima di. Sicut trianguluʒ in thetragano id eſt the /
graganũ in penthaganoſic vegetatiuũ in ſenſitiuo ſenſi/
tiuum in intellectiuo. Sufficientia aũt predictarum virtu:
tum oſiſtit in hoc ꝙ ſi ad aduentum anime intelleétiue ma
neret a nõ coꝛrriimperet᷑ vtraq; anima puta tam ſenſitiua &
vegetatiua neceſſario ſequeretur ꝙ; plureſfoꝛme ſubſtantia
les eſſent in eodem in numero percõſequẽs vnum plura
eſſet. hoc autem eſſet impoſſibile- relinquit ergo ꝙ ad hoc
vita intellectiua humano copoꝛi inſerat᷑ · neceſſe eſt vt vita
ſenſitiua ſeu animalis totaliter coꝛxrumpatur ⁊ hoc eſt ꝙ in

peint
ſi
utyt
ſau
Utaſe⸗
uit 1
futur⸗a
ttte
tucv’⸗
ſctuno
cemk
ſan
ſen
locoet
D
delech
turtle
Mnt⸗
Nutee
riſtne
pehe
arant
lite
tlittpf
atsobr
PKurt
ised
ſimns
raita
que
ſui att
bim.
motis
tem ſuu,
mnore ſu

Metur
Gg
ſernd
dbitin
tituder
lis inte
woſitis
s ma

nty 8
erme
nſeut
dun.
Nriat
Pudent
emenrtens
tinedi⸗
gintr
unmnne
niawr
necane
denpini
Quinin
itaitihi
Nndlg
tiusmart
latatis b
trene ſab⸗
ſaciet mit
do gene
nanaenbtt
ſqanina
gpuerin
a ſenſus h

ua ifn n

eGonmn
na catin
umpen
ia minuſe
grttiue
te Nytmmi
ophuſ
woktle
ostſen
mrumwirn⸗
leccuenn
n ſenſtiu⸗
re ubſemm
mmpimi
9 ſ
Et i
rltchn

Titulus Iv
principio preſuppoſitum erat priuis. Sed per vitam intelle
ctiuam vita beata ſeu beatitudo perpetua impoætat᷑. Nam ſi
cut vita intellectiua in preſenti quidem vita habetur cũ de/
fectu e im ꝑfecte in futuro aũt pfectiſſime & complete iu /
xta ſententiam Ambroſi & platonis. Ambroſius quidẽ in
quit vita anime nũc aut moetua eſt totaliter aut infirma in

futuro aũt ſupeffluet ipſa vita. Plato inquitmoꝛimur nũc
vt eternaliter viuamus. Et tunc ſic per locum a ſimili beati/

tudo celeſtis hic interdum a ſanctis iniciatur mentibus in

futuro aũt pꝓficietiir in videndo deum ſicuti eſt facie ad fa/
ciem. Et tunc a pplicetur ſic. Ad hoc itaq; vt vita beatitudĩs

inſt auretur· neceſſe ſũmo opere eſt vt vita hic animalis ter /

rena penitus diſſipetur Hb Ariſtote libro de natura
locoꝛum. Mira locoꝛum conditio & natura nam vnũ que/
q; hominem ſuum naturale ſolum vehementiſſime allicit ?

delectat. Sed tũc per ſolum ſeu terram alicuius hominis na
turalem beatitndo celeſtis patrie ↄuenientiſſime deſignatur

Ram ſicut languidus incurabilis omniũ medicoꝛum ſaga
citate & virtute: cum ad terram natiuam ven erit continuo
priſtine incolomis tedditur ſanitati vt oſtendit Iohbãniciꝰ

vzagoge. Cuius etiam ſignum eſt ꝙ medici ſuper ſalutem
deſperantis languidi & infirmi terram natiuitatis diligenter

ſollicitec; ꝓſuiadent: quẽadmodum de regimine principum

recitat phᷣs ad alexandrum libro.iñj. Sic coda humana pec

catis obnoxia & infirma que nulla humana virtute ſanari
poſſunt atq; ↄualeſcentia reuelari cum ad patriam beatitu /

dinis eterne puenerint mox eterne reſtituentur ſaniaati: ac

ſi nunq; aliquid mali fuerint paſſi. Et tunc applicet᷑ ſic. Mi⸗

ra itaq;ʒ ſumme beatitudinis bonitas naturalis nam vnum/

quẽq; hominem violenter allicit & attrabit ad dulcedinem
ſui oꝛtus I b Philaretus in tractatu de iudicus fe⸗

brium.Sanguis in ſua propria regione debitum ſuum hu⸗
moris vigorem viuacitatemq; retinet & calorem. Extra au
tem ſuaz naturalem gpriamq; regionem deſiccatur ab hu/
moꝛe.ſuo oꝛbato vigoze moꝛit᷑ in ſua inuidia viuacitate infri

gidatur virtutum naturalium in caloꝛe. Per hic aũt intelli⸗

gitur ꝙ mens humana ꝓ ſanguineʒ vt infra patebit nõ im⸗
merito deſignata in regione ſua ꝓpria puta beatitudĩe etna

de bitũ ſuum retinet humoꝛeʒ oſolationis vigoeẽ valoꝛis foꝰ/

titudiniſq; eterne viuacitatẽ vite incoꝛrupte caloꝛẽ carita⸗

tis interne. quẽadmoduzʒ dictũ eſt obmiſſis qualitatibo op⸗

poſitis K b Pps in.vi polliticoꝛe libro. Gaudioſos eué/
tus magis agnoſcimꝰ a ſencimꝰ cũ pᷣieriti fuerĩt & trãſacti

Titulus b

m dum adtualiter ſunt preſentes. Repti enim ſunt qidam
qui nimia triſticia turbabant᷑ poſt euen tum gaudu leticie
q; tranſactũ aſpirantes e anhelantes ad ſe ꝙ ſibi tũc noue /
runt gaudij a leticie eueniſſe· Sed tũc ꝓ iſta dat intelligi
gaudioſu m felicitatis & beatitudinis euentũ predeſtinatis
ſolis eternaliter preparatũ verius ſi pie vixerimus agnoſce
mus cũ a nobis per ãmiſſio nem tranſierit qm nũc viʒ in p/
ſenti dũ nos quottidie allicit & cõpinguit b Ariſto.
in vnj· animaliũ. Vnũq qdem animalium cauda oꝛha /

tum ægpria & priuatuʒ curtit tardius accidioſius ſegniuſq3ʒ

mouet᷑ ſ̊ & vna queq; auiũ veri ſimile ſua reꝑta cauda toꝛ⸗
pioſio foꝛe oſtendit᷑ & tardioꝛ in volatu · Per que intelligi
ꝙ vnuſquiſq; hoĩm tam actiuoꝛe q́; mẽte lucentiũ accidio
ſius ſegniuſq; moue?᷑ ad ſta diũ felicitatis beatitudiniſq; et/
ne·qm ſi cauda id eſt memoꝛia fulciretur moꝛtis ſue iiixta il
luud ꝙ ait Bſicius ſuꝑ ioſue. Pena oeulos aperit · reqiiire in⸗
faa ca de ↄtinentia M b Vſidorẽꝰ in hiſtois naturalibo
QCanes poſt ſe inſequentiũ venatoꝝe audientes exoꝛtatõneſ
pariter & clamoes p̃dam capiendaz ſicientes auidius inſe /
quunt᷑. Per que intelligit᷑ ꝙ homĩes pᷣdam celeſtis beatitudi
nes inſequẽtes ſi voces exhoꝛtationis ſancte ꝓ ſe audierint

intonare mox eo auidius eternã otendunt beatitudinem ex/

pungnare N b Solinus li ree eo p̃dam qm non tri /
biis ſaltibo arripit venatu amplius inſequi deſiſtit. Per que
intelligit᷑ qdam ſunt in hoc mundo homjes ſimiles leoni
qui paucos ſaltus faciunt ↄtinuoq; deſiſtunt in acquirẽda
felicitate prenm ſempiterni Ob Ambroſius in exame⸗
ron libro vi. Omes quidem aues preda viuentes dũ arboꝛi
dus inſident ↄtemplant pedes Sic homies celeſti refici pᷣda
atq; beatitudine appetentes· pedes id eſt ſuas iugiter cõtem/
plant᷑ a diſcucient actiones Pb Pßs in. x. anim aliuz li ;
Quedam aues in ſolo venant᷑ aere è non in aq quib inter /
dum pᷣda auolat ê receditqa terre aut aq poſt auem auo/
lantem ſe immittere nõ preſumũt. Per hoc intelligit ꝙ qui/⸗
Ddam felicitatis beatitudiniſq; pdam amittũt:qa aquis ſe pᷣ
ſentis tribulationis miſerie ꝓ xp̃i nomine immittere non

preſumũt Q b Pps in ꝓpbieu. Qurrenti qdem aer ꝗ/

dem ventus eſtimat fieri. Per hoc intelligit᷑ ꝙ currenti a fe/
ſtinanti ad ſtadium felicitatis beatitudiniſq; eterne tota vi⸗
ta pᷣſens hoc in ventũ tribulationis aduerſitatiſq; cõtra fe⸗
lix ꝓpoſitum ꝓmutatur R b Pliniꝰ? in ſpeculo naturali
HFlec diſpoſitio foeme oſtendit coꝛdis noſtri vt ſurſum ſit la
tiim inferius verſus terraz diminutum pariter accutum

ſt
atol
Ctemp
beitere
numun
aoſn
gten
Dunc
ſeuru
legert
andse
ſoried
ligtu
cguit
temnn
Gnue
thuuttn
Ib
ls ima
Egertt⸗
ſtiavia
feigei
ſekeinmt
gteſelet
(
igſete
inpc
Atinne
Ghone
copepte
ameſs

tthin

mttiz
nagrab⸗
r
dahe⸗
tas ter
Putar
feun⸗;
ded P
tonnd

töden
lree
Enne,
i
Nnts
Nſe
ab
i
t⸗
le ni
tütde
dinſil
ſueizan
tehlirenn
naturalbr
wtaröne
dus inte/
benttudi
Aierint
dinemn ex
nnon tri
Perque
llesleoni
ccvireda
n amet
d urben
itefri
Aiertömn
mimaiig-⸗
ubine⸗
nuen Al/
s ſ 6
hterenon
v
netolſſ⸗
huri.
ſtl⸗

tumm

Titulus lv
Per que intelligitur· ꝙ quidem coꝛ noſtrum ſurſum ad alta

extolli debet beatitudinis eterne in longum latumq; diuine

cotemplationis ſe extendens ad terrena aũt claudi aut ſalu

briter experiri S b Conſtantinus li. de melancolis. Tu/

tum valde eſt languidos ſupra dextram obdoꝛmuiſſe ſed ti
mooſum a periculoſiſſimũ in ſiniſtra. Quiꝰ etiã cauſa tan
getur infra ca de cuipa. Per hec intelligitur ꝙ; tutuʒ eſt ob/⸗
doꝛmiſſe in dño ſupra dextram beatitiidinis felicitatiſqʒ et/
ne periculoſum aũt a moꝛtale ſupra ſiniſtram tim oꝛis e p/

ue ↄſcientie ¶ b Philoſophus in octauo animaliũ. In

cunctis quidem ani malibo coꝛ in medio ſitum eſt preter in
homie· declinat enim in alteꝝ latus coꝛ hum anũ. Per que ĩ
telligitur · ꝙ vita affec tionum hiimana declinare debet ac&-
require ca. de ſecuritate Vb Ptolomeus almage. Maio
rem nimizʒe facit vmbram luna qm ſol. Per que intelligitur
q; maioꝛem vmbram vane oſolationis videt᷑ facere in preſen
ti. beatitudo felicitaſq; mũdana: qm beatitudo felicitaſq; et /

na Xb Solinus in hiſtoꝛis naturalio-Oriẽte ſole mo

tus oĩm animalium oſtenditur eſſe verſus ſolem. vnde ait
pergentibo nobis in locis ſolitudinis circa oꝛtum ſolis. ani/

malia viſa ſunt fore cliuia declinãtes ab obcaſu. Per intel⸗

ligit᷑ ꝙ oꝛiente ſole beatitudinis eterne ꝓ deguſtationem ſa/
lutiferã in regione nt̃e mentis:mox omnis motus anime ad

tante felicitatis effectũ toto debet mentis deſiderio anhelare
V vb Cõmentatoꝛ ſup de ſomno ſcipionis. Sepe noſted
cõtigiſſe tempoꝛibo imienit᷑ ꝙ ex ſomno apparenter valideqʒ

impreſſio ſuper languoꝛe aliquo aut valoꝛe ipſe doꝛmiens
aut langueat aut conualeat in inſtanti. Per que intelligi?.
q; homo ex felici quodam ſomnio ꝙ per robur fidei in ſe
concipit languoꝛem incidat anime pre diuino perpetuoqʒ;
amoe:ſed a mente coniialeat a redeat ad ſtatum ſalutis bea/

titudiniſq; eterne Z b Plinius in ſpeculo narurali. Qun

qß mitica floꝛuerit in deſerto conſtat ꝙ hoc anno fertilitas
magna & tranquillitas conſequetur. Cuiis etiam cauſa
ſtat in hoc: ꝙ mirica eſt herba infecunda penitus & ideo flo
rere non poteſt.niſi ſuper abundauerit abundanter fecun:
da ſteriliſq; fuerit ipſa terra ſuper affliiens nanq; fecundi /
tas terre non ſolum ad herbas fructuoſas ſed infruétoſas
puta miricas ſe oſtendit. relinquitur ergo ꝙ mirica floꝛens
ſecunditatem terre ſuper abundare indicant & demonſtrat ·
Sed ꝓ hoc intelligit᷑ ꝙ dũ mens humana in caritate vigue /

rit floꝛueritq; diuina.extunc ſibi imminere celicus fructum

fecunditatẽq; beatitudinis etne indicat a demonſtrat Ac

Titulus iv

Cõmentatoꝛ in ni: methe· Strepitum quidem ee gurgitum
maris in mari ꝗſi diminute ꝓcipimus & audimus in littoꝛe
vero validũ ſonum auire ꝓpcipimus ꝓfectuzʒ. Cuiꝰ etiam

cauſa tanget᷑ infra cade inquietudine mũdana. quẽadmo/
dum videmus dũ ſtamus extra nemoꝛa && virgulta. tũc enĩ
validioꝛem ſtrepitũ & fragoꝛem ꝓcipimus ↄcuſſionis viʒ ar
boꝛſi ſeu ventoʒc:q̃m ſi eſſemꝰ in medio virgultoꝛe. Sed tũc

P mare pᷣſens ſeculum deſignat᷑. Nam ſicut mare flãte occi⸗

dente intumeſcit valide a mgreſſcit. vt recitat ps li ꝓpbleu.
Quiꝰ cauſa eſt:quia ventꝰ borealis intra mare flat quào brẽ

ipſum valde ↄmouet ⁊a cõquaſſatcõcuſſum vero vehement

valideqʒ nigreſcit. Sic vita ſeu ſeculũ afflante occidente mo⸗/

tis nr̃e intumeſcit a nigreſcit ĩ vndatione pene a tenebroſita

te celeſtis patrie. Sed tũc ↄuenienter ꝑ litus ꝓpetua beatitu/
do figurat᷑. Nam ſi in littoe extant fontes dulces· iuxta il/
lud ꝙ ait płᷣs in. nmethe. Acjua maris in loco maris ama/

ra eſt.in littoꝛe vero duilcis. Sic in littoꝛe be atitudi mis eterne

largiſſimi extant fontes ſuauitatis dulcedinis ſempiterne

Et tũc axplicet᷑ ſic. Quncq; itaq; in hac vita ſumus ſtrepitu⸗

cuiꝰ inquietudinis & timoꝛis nõ aduertimus in futura aũt
beatitudine qnta pericula auixiliante nobis diuina gẽa trãſi
erimus clare & limpide agnoſcemus B c AKriſto in /
bleu.Ebrius & infiemꝰ? atc; hi qui curſum faciũit circula/

rem omia que viderint in circiiitu ferri vident. Cuius etiam
cauſa tanget᷑ infra cade culpa. Per que intelligi᷑ ꝙ ebris
peccato a ſcelere infirmiſq; in omi bono oꝑe & virtute: ſed
& eis qui diſcurrũt in viam vanitatis mũdane omia ꝗqᷓ ſunt
in hoc oꝛbe circuitũ ſeu circuluʒ in ſe beatitudinis eterne fa/
cere eſtiman:᷑ ſcelerati etenim a excecatiq; & mudani homi/

nes trãſitoꝛia huius mũdi bona motũ beatitudiniſvere face
recdecepti) miſerabiliter opinant Qc Coõmentatoꝛ de

impreſſionibo aeris. Venientibus nobis ad montes ceſſant
venti ſic recurrentibo nobis ꝑ mentis aſpirationez ad mon

tes beatitudinis eterne:mox mitigant᷑ a ceſſant venti tribu⸗

latioriſcq; ẽ& miſerie mũdane Dc Plimius in ſpeculo na
turali · Nix in altis montibo nequaqᷓ; reſoluit᷑ nec liqueſcit.
Quiꝰ cauſa eſt. Nam alte regiones frigide ſunt ·denſo frigo
req; conſtricte. Sed tũc ꝑ muem ꝓpetua beatitudo figurat.
Nam ſicut effigiem nix ⁊ diſpoſitionem babet ſtelle · vt reci
tat philoſophus in tercio metheroꝛum· Sic beatitudo cele⸗

ſtis effigiem Habet ſtelle ſanẽtis eter naliter oꝛientis. Sic pa
tet per miuem beatitudo figuratur. Et tunc applicetur ſic. In

altis itaq; toedibus mundana pollentibus dignitate neꝗy

Cuti
it
entew
danipſi
Neurlie
tebhent
nilsern
Merta0,
gbottid⸗
ſomgeius
Quinlu
acneint
gglumer
teligenr
identen
nnnitten
ntis etpe
oretvet
Ulcteanin
dounconti
ſermtumu
Krſplendor
Cltcandan
edno
Kernadu⸗
motumd
perſolis

Bttune

taliter in
lacrimy
nem faan
imut ini
Comm
Wrva⸗
Nn
Agltatan
ad etern
bſophi
is inſim
Ceontr⸗
litude

1.
ngtun
nttae
Kam
liadn
are
.do
efitror⸗
belrben
Aanidbe
oN
cidetenn
ttencbrote
tua bentn
Es iutii
natis ann
imis etetre
enpieerne
ſrepttu,
Utura aut
gia triſ
ſto in
tcitcula/
us elim
1 n bns
run: ſe
inaqſt
s tentfi
ſd ani honn
mivereie
ömertatet⸗
vtsalan
n. Non
irbu⸗
mofte⸗
ofgn⸗
ſtleitmn

Titrulus iIv
infunditur: nec liqueſcit nix refrigeru beatitudiniſq; eterne
B c Algazel in de foꝛma ſpecu i:· Cunq; ſpeculum in fõ
tem repoſitum quis ↄtemplatus fuerit. mox ſtellam quan/
dam ipſum ſolem preterire videbit. Per que intelligitur.q;
dum ſpeculũ intuemur felicitatis mundanemox nobis vi/
detur ſtella vanitatis & vane huius mun di affluentie pter /
ire ee excellere ſolem beatitudinis ſempiterne Ec Soli/
nus li. rerum. Pedolet aũt magis ſi igni immittitur herba
deſiccata q́; viridis humidaq; exiſtens: Per que intelligitur
ꝙ beatitudo celeſtis magis redolet menti humanetum ſine
humoe fuerit praue cõcupiſcentie Gc Płs in ꝓbleu.
Qui in lumine ſunt vident ea que in lumine ſuntnon aute:
ea que in tenebris ſunt:qiui autem in tenebra fuerint ea que
in lumine fuerint clare & limpide ↄtemplantur. Per que in/
telligitiir .· ꝙ qui in lumine fuerint beatitudinis eterne non
vident ea que ſunt coꝛruptionis perpetueipſi enim nulle cõ
municãt tenebre ſiue pene:qui autẽ in tenebra ſteterint cru
ciatus perpetui ſeu iehenne cõſpicient quio amiſerint in pri
uatione beatitudinis ſempiterne Hc Plato lide immoꝛ
talitate anime- Qunq; ad ſolis candoꝛem egredimur e ſplẽ
doꝛem continuo accidunt nobis tria. Nam lacrimamir-
ſternutamus.G cecucientes poſt in parte ſumus. Sed tunc
per ſplendoꝛem ſolis beatitudo perpetua deſignatur. Nam ſi
cut candoꝛ ſolis omnium vitam motumq; efficit & caloꝛem
quẽ admodum oſtendit phes invj:polliticoꝝ · Sic beatitudo
eterna ſua virtute omnem vitam efficit ſalutis eterne omnẽ
motum laudis diuinea caloꝛem caritatis perpetue. Sic ergo
per ſolis ſplndoꝛem ſũmam ↄuenit beatitudinem deſignari.
Et tunc applicetur ſic. Cunq; itaq; beatitudinem eternã mẽ
taliter intuemur tria nobis mox accidunt ê contingũt: naʒ
lacrimaʒ emittinnis amoꝛis deſiderij q; feruentis.ſternutatõ
nem facimus ſalutis ꝓpetue ſubſequentis & cecucientes effi
cimur animi omnia pro chriſti nomine contemnentis I c
Qommentatoꝛ ſuper de plantis Ariſtotelis. Sols herba
vento valido agitata ſcintillanter circulariterq; mouetur.
Per que intelligitur·q coꝛda humana virtutum exercicijs
agitata motum ſcintillarem & circularem& hoc quantum
ad eternam beatitudinem faciunt a ceterz RKRc Phi
loſophus in tercio metherorum · Aqua ſalſa & aqua dul⸗
cis inſimul fuſe & immixte turbantur validum calorem /
q; contrahunt luteum turbatum. Per que inteligit᷑ ꝙ aqᷣ
beatitudinis tꝑalis & beatitudimis eternalis fuſe in Hac vita

Titulus rrwj

inſimnil & pmixte turbulentiaʒ tenebramq; efficiunt miſe/
rie ſempiterne inꝗqntum viʒ quis beatitudineʒ; ſegniter non
appetit eternalẽ nihilominꝰ tñ magis diligit & appetit tpa⸗
lem beatitudinẽ a fallentem vt ſuß LcC Coõmentato ſu/
per · nj. metbe. Serenitas Pyemalis frigus efficit. ſerenitas ve
ro eſtiualis eſtum validum caloꝛem. Sic a beatitudo appa
rens frigus eſficit penalitatis perpetue· beatitudo autem ve⸗
ra caloꝛem leticie ſempitene
(De doꝛrmitione autoꝛitates
Ernhardus. Runqt non dozmit qui tamdiu in pec

do recte doꝛmiã qmodo cõquieſcam niſi te bone hie
ſu inueniã habeam a pfruar tui in me a mei in te. Gregori /
us in regiſtro. Nõne ergo nos doꝛmimꝰ qui tam miſerabili
ter nẽ̃am ſalutẽ negligimus. Hieronimꝰ.lIuſtum eſt vt qui
nũc tanto ſopoꝛe depreſſi ſunt & doꝛmiũt inſtante in penis
vigilia nunqꝙ; in eternũ a ſomno eternox reſurgere valeant
toꝛmentoꝛe· Caſſiodoꝛꝰ ſuꝑ p̃s. Nunqᷓ; domitant palpebre
ſancti viri neq; ſomnus det᷑ oculis famulis deidonec locum
in ſe aptũ tabernaculumq; acceptum ſuo inueniat creatoꝛi.
Auguſtinꝰ ſuꝑ p̃s.Tunc viri diuitiaʒe doꝛmierũt ſomnum
dum nil de ſalute ſua cogitabant.nulla vera vite opa facie/
bãt.ſj moꝛte pᷣoccupati ſubito:nil in manibo inuenerunt q&
dignu fuerit eterna vita: quaʒ vtiq; in vita preſenti habere

nullatenꝰ ſe optabant nec curabãt ſed dignũ morte ꝓpetua
in m ſiti quadam auidiſſima iugiter feſtinabant Hylari?
ſuper p̃ᷣðs Doꝛmitauerunt omnes doœmierunt dicit. Pro/

prium eſt peccatoꝛum in eo quo dominus venit tollere ani/
mam a copoꝛe magis tope ant in ſopoꝛe
De dormitione ¶ Titulus. lvi. A
VLphborabius in tractatu de ꝑte ſenſitiua. Nec itaq;
nobis poſt domitionẽ ↄtingunt. Oſcitamnis qdem
lacrimamur tument oculiſuſpiria ſeu reſpiria ma/

gna accidũt.palleſcit copꝰ deeſt omis appetitus cibi & po/

tus ſed & ebes fact fit quilibet noſter ſenſus diminuit᷑ totꝰ
vigoꝛ coꝛꝑis atq; virtus.Sed tũc ꝓ doꝛmitionem copis in⸗
telligit᷑ doꝛmitio ipſius mentis. Nam ſiẽ̃ doꝛmitio copalis
cauſa? ex humoꝛe petẽte ſurſuʒ vſus caput ·teſtãte Auicẽna
ſuꝑ de ſeuſu a ſenſato.& ex frigoꝛe cõſtringente poeos cere
bri. Sic domitio mentis cauſat᷑ ex frigido humoꝛe praue in
tentionis & ſceleris aſcendente ad caput rationis Et tũc ap
Plicetur ſic. Poſt domitionem itaq; mentis hec nobis con /
tingũt· Oſcitamus dem oꝛe mentis ſola trãſitoꝛia ambiẽdo

catis ſuauiter requieſcit ugꝰ. vnj oↄfeſſo Quomo

ſilu⸗
enmant
niin
dal
. . ſpe
ſttsetet
mnhiitt

uvmnmirs

gofmat

Otgn

giden do
lertifun
dq mn
otimoe
ut eria,
lus doomme
aibuscett
ſeventi⸗
nOyna
lsinan
Peſbiurd
ſetr deon
ſeamgne
tettjneptt
funcvfnen
ſcheinibr⸗a
funncäcet
Clcnck⸗

udinsnude
ulbodn

ditieſſtere
h ſtller
mntodnen
Mimm 8
ncanait
Mlnndde
Polhate

tiENN

ſtrint
19 inder
Rotttio
(
unmarur
e der

ntmi
ter ſon
etde
Ntinin
ſotgre
Nn
D Aene

wdn
üitkene
nten
tumple
umctnn
annin
rrr dn
tanpirbt
Anrloeu
nitaeatort
ithmnum
opa fee

merunti

Nnn habere
e
Bhln
tdet D
ittoleen

Ulrs
u, Nerty
imbhn
Eptumd
vckisol
Gmi
4 ans n
do rpe
iubuin
tepo 4
ntun
cip
s on

Titulus lvj
lacrimamur id eſt fletu perpetuo aſtringimur tument oculi
codis nẽi inqntum in tumoꝛem ſuperbie eleuamur. Suſpi /
ria valida facimus pre ſollicitudine timoꝛe palleſceit cor/
pus in ſplen doꝛe lumineq; diuino.deeſt ome deſiderium fe⸗

licitatis eterne potioniſq; a cibationis miſtice ebetat᷑ & coꝛ/

rumpit᷑ tota virtus partis ſenſitiue · tota eopa virtꝰ? coꝛpis
diminuit & noſter obum brat᷑ ad celeſtia intellectus. hec ita
q; omia ex doꝛmitione ſeu ex ſopoꝛatione mentis ꝓueniunt
a contingunt B Vſidorus in hiſtoens naturalib. upꝰ?
quidem doꝛmientem Homĩem non imiadit. ſed cũ euigila⸗
uerit ipſum aggreditur a occidit. Cuiuis cauſa eſt: qa vnũi
qgε animalium audacius quidem eſt nullo ante ſe cõſpe /

cto timoeꝛe ſeu re aliqua timoꝛaſa q; ſi iam aliquid timoris

aut periculi conſpexiſſet. Sic hoſtis noſter antiquus dyabo
lus dꝛomientem hominẽ non inuadit ſiiis hoꝛribilibus aſpe/
dibus & terroe donec ipſum excitatum per mortis vigiliaz
aſpexerit & doloꝛis QPhpiloſophus in octauo animali
um. Omnia animalia volatilia doꝛmiunt non proſtrata ſed
pedibus imcumbentia. cetera autem animalia puta ſolum
greſſibilia cubant ˖ vt frequenter ſuper latera poſita & pro⸗
ſtrata. Sic omnes homines ad celeſtem patriam auolantes
moꝛe auiuʒ a exemplo debent obdozmire in domino pia mẽ
te requieq; interna pedibus bonoꝛum operum & virtutum
inherendo incubandoq; & iugiter inſiſtendo D Philo/
ſophus in libro ꝓbleumatum. Valde periculoſum eſt infir
mum in caloꝛe ſeu in calido loco obdoꝛmiſſe. Sic valde peri /
culoſum eſt peccatoꝛem in caloꝛe carnalis vite · aut inquie/
tudinis mundane mentaliter obdoꝛmiſſe E Conſtanti/
nus libro de melancolis. Ex ſomno nimis diutino caput le
ditur viſus corumpitur a totum copus diſcoloꝛatur. Per
hic intelligitur doꝛmitio diutina in pecœatis. Nam ſicut doꝛ
mitio diutina copoꝛalis impinguat & inflammat teſtante
Auicenna. Sic nimirum domitio continua in peœatis ho-/
mines carnaliter quidem impinguat mentem quoc; Hic in
preſenti diuerſis cupiditatibus in futuro autem perpetuis
penalitatibus accendit pariter & inflammat. Et tunc appli⸗
cetur ſic. Ex dormitione ergo diutina in peccatis caput id
eſt ratio ſpiritualiter quidem leditur viſus · & mentis ocu⸗
lus in dei cognitione coꝛtumpitur&& coꝛpus quantum ad
diſpoſitionem ſuauitatis vite eterne penitus diſcoloatur
Commentatoꝛ ſuper de pomo Ariſtotelis. Moꝛs quiſ
dem naturalis a celeſti imprimitiuir corpore animalibo vni /
uerſis. dormitionis autem tempe magis viz qm vigilie hoc

Titulus Iv

contingit. Et ideo cõmentatoe dicit ibidem ꝙ; vigilantibus
augmentat᷑ vita. doꝛmientibo aũt moæs· Ratio:quia hjm di/
ſpoſitione; ꝗlitatemq; materie actiones celeſtis coꝛpoꝛis di/
ſponunt᷑. Nunc aũt ſic eſt ꝙ doꝛmitionis in tpe homo diſpo

nitur qualificaturq; ad moteʒ teſtante phᷣo in ꝓbleu quia

motus vite ↄuenit moꝛs aũt quieti. Sed tunc P moꝛtem coꝛ/
poꝛis moes anime ꝓpetua figurat᷑ Nam ſicut in moete coꝛpo
rali tria accidunt.vt dicit Plato de immoꝛtalitate anime.v iz
oꝛis valida opertio · tumoꝛ pectoꝛis attractio ſanguinis ad

interioza copoꝛis. Sic nimizc in moete ſpirituali anime tria

accidũt. Primum eſt oꝛis aptio qa hoc ad imbibendu ſuppii⸗
cia ſempiterna: pectoꝛa interioꝛa anime tumefacta cruciati⸗
bus ꝓpetuis a impleta. Terciũ eſt cruoꝛ oĩm ſei celeꝛe cũ verme
modente & remoꝛſu cõſcientie ad interioꝛæa anime attractis.
Et tunc applicet᷑ ſic. Moꝛs itaq;ʒ peœatoeibus e celo iuſlo dei

iudicio & maxime ſopoꝛatis doꝛmientibo in peccatis euenit.

Circa pᷣhabita nota hm apulegium:q; moæs qnq; euenit ex
vulnere aliqndo ex languoꝛe aliqᷓndo ex doloꝛe · aliqndo ex
celeſti oſtellatione.moes aũt naturalis ex celo ꝓuenit: quia
hm ꝙ ait ↄmentatoe in nj de anima. Celum quidem certum
cunctis copoꝛibo impoſuit terminũ a menſurã G Plini
us in ſpeculo naturali · In eos qui in deſerto doꝛmiũt ſerpé/
tes inſiliunt. Sic in eos qui doꝛmiũt in peccatis ſerpentes fre/⸗

quenter infernales HCoõmentatoe auerrois ſuꝑ de ſom
no O vigilia. In dormitione ꝓfunda mille imprimunt a coꝛ/
poꝛibo celeſtibus viſiones: ſic in ꝓfunda ob doꝛmitione in
pecatis mille acidũt diuine viſiones: nullatenuſq; celeſtis

luminis intuitus tribuunt I Coſtantinus li- de melan
colis. Illi ergo qui dum doꝛmiunt quendaz motum faciunt
hinc e inde ambulãdo·a riſum emittunt labia cõplanando
infirmitatis in tꝑe inſani fiunt omes e moeiunt᷑ vt frequen

ter. Huigilationis aũt tpe cadere aut manus aut pedes ad pa

rietes concutere aſſeruntur. Sic illi qui doꝛmiũt in pecatis
motũ ſedulũ praue actionis faciunt æ illicitum vanũ gau⸗
diumq; emittunt cum infirmati in mente fuerint inſani peni
tuſq; efficiunt & ſpiritualiter moꝛiunt᷑.Ge cum in moete exce/
cati fuerint caſu moꝛtis ꝓpetue precipitati eternaliter allidũ

tur K Qriſtotelis li animaliũ qrto. Quatuoꝛ ꝗ tez mo/

dis quodlibet animaliũ a dozmitione excitatur & a ſomno.
viʒ a caloꝛe a frigoxe a clamoꝛe.q ex cibi digeſtione. Cunqʒ
enim cibo digeſtus in animali fuerit euigilat animaliũ vnii
q q;. Per que intelligitur ꝙ peccatoꝛ a doemitione ſopoꝛa/
tionecq; ſuoxe ſceleʒe qdrupliciter poterit excitari · viz a caloꝛ e

ſitufus
N ſien ẽ
ninene
,tittts⸗
Ppoas
nintfr
ſwbidoe
lneoinne
esm
ucachine⸗
wan⸗
veirſchete
ſrumain
binpelun
dusintels⸗
Opontrne
llsltwon⸗
iaduet
ebnmegen
gbrin
Ctrilant
Dddontr
nun Donin
ginreſigu
ſspdibust
Pbetalter
ſangsder
1contrzd
12ſie ſomm
morte &
applicetur
mmit &mor
Opke ſuai
ſeuſſionen
necbdet
bus oKu
Pnaginan
er nigte
dam ſen
Gpiunt n
hati d
uulumen
nnd l

nenpan 8
Ninn die
n Rane
CPnonnce
dkenm
Wlraumnn
uinmt
. müig
neachonn
cerdin
mme mis
eckhoiln
atisan
i llente
erglijnco
pueniton
iden cettin
iG
omüt ſetye
lenentes 1
Sſupeſon
tiruntac
doamutionen
Nrſhci
nus ede lr
motum D
bincögliumn
uniſtfthn
At MMsN
nitiuds
tun mi gll⸗
tirripont
n nmvet
miüm l
tuo⸗ ie
nrd
bn g
nmlimit
e po
gi 1caloe

Titulus rrz

aut frigore calefacientis & refrigerantis carxitatis a clamoꝛe

mũdane inquietudinis & vanitatis. a doloꝛe aduerſitat is &
anxietatis:a a digeſtione facta in mente diuine ſuauitatis
¶Q Vpocras in epichimis. Doꝛmientibo itaq; apoplexia ac/
cidit vt frequenter. Huius ratione tangit phᷣs in ꝓbleuma
tibo vbi dicit· ꝙ apoplexia vt frequenter accidit in ſomno ĩ

balneo in menſa in riſu. Et hoc ideo quia apoplexia ex li
quatione humoxe accidit circa petusliquantur aute; hu

moes maxime in ſomno. in balneo in menſa: & in gaudio
ſeu cachimo. Per apoplexiam moes figurat. Applicetur ſic
Moꝛs ꝓpetua anime cœporis maxime accidit in doꝛmitio
ne in ſceleribus a peccatis M¶Theophi in tetatu diuer

ſarum artiuʒ. Ex diſtillatione aque & ſonitu decidentis ſtil,

le in peluim velociſſime obdomitur. Per peluim iſte mun/
dus intelligitur. Nam ſicut dum peluis cadens anĩali alicui
opponitur mox tale animal penitus excecatur · vt dicit plate

arius libro naturalium qrto. Sic mundus iſte ſuo ſplendol

re & candoꝛe humane mentis oculum in naturali ſuo vigo
re lumineq; excecat. Et tunc applicetur ſic. Ex diulcedine ita
q; ſeu ſonitu vanitatis huius ſeculi in aures coꝛdis tam dul

citer diſtillantis continuo in ignoꝛantia peccatoc & ſcelere

obdoꝛmitur N Ariſto in epiſtolari de regimine princi
pum. Doꝛmitur autem cum delectatione.& cum ſanitatis
regimine ſiquis antequã doꝛmiat pedes contrabat a cõtra /
ctis pedibus ſomnum ſuum ſumat. Quiꝰ cauſam aſſignat
ps taliter ibidem. Dicit enim ꝙ pedibo diſtenſis in longum
ſanguis de regione capitis fluit verſus pedes. Curuat aũt
contractis pedibo ſanguis ſurſum verſus caput reprimit

4 ſic ſomnus foꝛtis delectabiliſq; cauſatur. Per dozmitione;

moꝛte,· & per pedes affectiones mentis intelligimus. Et tũc
axplicetur ſic. Secure itaq; & delectabiliter & ſane obdor/
mit & moꝛitur ipſe homo:ſi antequaz moꝛiatur pedes id eſt
opera ſua intra ſe contrahat per amaram contritionem &
diſcuſſionem & vitã ſuam finiat ſe diſcuſſoexemplo ipſius
iacob de quo dicitur geneſis Utimoꝙ cõtractis ad ſe pedi/
bus moꝛtuus eſt O Philoſophè in ꝓbleu⸗ Qum nigra
vymaginati & fantaſiati fuerimnis continuo obdoꝛmimus.
Per nigra mundana & tranſitoꝛia ſeu peccata figurantur.
Nam ſicut nigra copoꝛa lumen in ſe non recipiunt · ſed ſi re
cipiunt nibilomimis tamen reiciunt · vt aſſerit Algaʒel in
tractatu de foꝛma ſpeculi Sic mundana tranſitoria a pec/
cata lumen celeſtis gratie non recipiunt: ſed ĩ experta ſunt
omnis celeſtis luminis & candoris. Et tunc applicetur ſic⸗

——SS
S

Titulus lxj

Qunqʒ tranſitoꝛia ẽ mundana ſeu noſtra peceata diligenti
mentis intuitu fantaſiati fuerimus & ymaginati ↄtimio qꝗ;⸗
eſcentes aſcelere feliciter in dño qui eſcimus & dormimus
P Conſtantinus lide melancolis. Eis igitur qui doꝛmire
nõ poſſunt vt mitras capiti ſuo imponant plumbeas ſollici /
te ꝓſuademus. Per que dat intelligi. ꝙ hi qui pᷣnimio eſtu
cupiditatis ſeu ↄcuipiſcentie nec doꝛmire:nec quieſcere poſ/
ſunt qᷓntum ad requiem coꝛdis ſui debent rationi ſue memo
rie imponere mitram timoꝛis grauedinis. Sed tunc per ſom/
mim vite perpetue preſagia figurantur. Nam ſicut ſomnia

ſeptem modis accidũt · vt refert ſuper · v· de ſomno & vigilia

quoꝛe pri mus eſt quando ipſe qui ſomniatur nimiuz; in coꝛ/
poꝛe debilitatus fuierit.vt dicit ẽ heophraſtus libro cõmen⸗
toꝛum·. Scdus mo dus eſt quando in ipſo dormiente ſuper
dominatur aliquis Pumoæ puta aut colericus. aut fleucma

ticus aut melancolicus aut ſanguin eus vt dicit Hugo in

dydaſcolis libro vi. T ercius modus eſt quando preambuli

in die pexiſtent cogitatusteſtante yſidoro li de actionibus

qnq; ſenſuum. Quartus modus eit qndo humana natura
naturali inſtinctu mota vel foꝛtaſſis alicuius euentus futuri

preſcia in ſomniſin foma effigie ſomnioꝝ ea que futura
ſunt indicat a demonſtrat vt ait endoxus li· de geſtis phᷣoxe
Qulintus modiis ſomniox eſt quando ex aliqua ſpeciali cõ

iunctione ſiderum mutatur ipſius hominis fantaſia que cõ
mota aut permutata fuerit viſiones ſomniaq; inducit vt di /

cit ↄmentatoꝛ ſuꝑ li·de pomo ariſto. Sextus modus eſt qui

ꝓuenit ex ſuperfluitate cibi & potus. teſtante pho in epᷣ/vj.
ad alexandrũ. Septimꝰ modus accidit ex eo q& valde vigz
in homine intellectus vt ait Calcidius in thimeo. & themi/
ſtius ſuꝑnjde amma · qui aitꝙ ex foꝛti ingenio impreſſio
fit ſedula ſomnioe & horroꝛis penalitatiſq; ac ſupplicij eter
nalis Reſpiciendo ad prehabita applicet᷑ Tharenti⸗
nus de effectibo in natura. Collo ꝗdem aliqua zona colliga/
to ligamineq; cõſtricto mox vultus nigreſcit tumeſcit . a

oc contigit ex interfluxione ſanguinis euenis· 6 velociſſi⸗

me obdoemitur. Per que dat intelligi ꝙ dum collum homi
nis zona & ligamine peccatoꝝ conſtrictum fuerit ſpiritua⸗

liter.a ligatuʒz in diuina laude & ſui ſceleris accuſatione vul
tus mentis nigreſcit tumeſcit ſe nigredini a tumoꝛi ꝓpetui

ſupplicij diſponendo:& velociſſime quidem ipſe homo mo⸗/

te preuentus varia obdormet ignoꝛantia ſe eterno ſomnio
perpetuoq; ſubdendo B Pumniè in ſpeculo naturali. Doꝛ

minunt autẽ piſces non in fundo terre ſed in aqua lapidibus

Ctn
Phr
liter
nled
bisll
ttipe⸗
S
nelpe
ſaytaſe
ſibom
celuim
bus ta
erren

enmpte
ſcch pts
Ethoeid⸗
wmn den
geuitäten
depron
ngt

ſolaconſ

Rur
fudnron

udi
do len

ges neea
mucte
Itanly⸗

diante⸗

teſuunt
Wmu
mninib
ſe mut

talibus

dketug⸗

nn 4
Olee.
ne
ahmmng
nenident⸗
Unuſle
donſtenm
S
ſonmiſe
te finunen
Srmertie

SE

clls t T

tdiet ln
ndoptennt
deacont
umana natn,

auentus ſill

dea gvefutn
uuſreial
ntala que
zinducit t!
noduselt
erhoinc
ocawbg
pineotr
vgmointi
Geriipine
0 Dam.
umule
ſtänntt
soel

n olunkn .

gut⸗

Tituius lwviz
ad herentes. Sic homines itaq; moe piſcium a exemplo feli
citer quidem obdoꝛmire debent in dño non attingẽt es terre
na · ſed ſolo xpo perfecto anmo adherentes S Macro⸗
bius libro de ſomno ſcipionis. Cũcq; celum galaxiatuz fue/

rit ipſe doꝛmiens plures viſiones ſ. omniaq; habebit. Cuius
cauſam affricanꝰ ibidem dicit ꝙ galaxia nil aliud eſt quaʒ
oↄgregatio quarundã partium igmis exiſtẽtis in aerea regio
ne. Ipſa autẽ aeris regio vehementer accenſa magis moiiet
fantaſiam eſtimatiuãq; virtutem.& ſic fantaſia comuni ſen
ſui ſomnia varia inducit tota nocte. Et tũc applicet᷑ ſic. Cum
celum galaxiatum id eſt deus qᷓntum ad nos multis operi
bus caritatis infoꝛmatus fuerit tunc ipſe homo domiens a/
terrenis habebit multa ſomnia a viſiones cõtemplationis
N¶De elemoſinis ¶ Titulus lvij·. X
Hleophilus in breuiario diuerſaxe artium. Cuicun
Nqꝓ ergo manus abſciſa fuerit talis in eodem latere
friguis intenſum perpetuumq; habebit. Ratio. Dicit
enim phs ꝙ illa animalia in quibo colihon id eſt deci ſio per
fecte. ptis facta eſt in tali membro caleſieri nuinc; poſſunt.
Et hoc ideo quia prĩcipalis pars abſciſa eſt. Sed tũc per ma
num elemoſina deſignat᷑ Nam ſicut manus lata ſpiſſa lõ

geuitatem preſignat teſtãte palemone in phiſonomia loxi

Sic per ome modũ elemoſina lata ſpiſſa a craſſa longeuita
tem vite ppetue pollicet Et tũc applicetur ſic. Cuicũq; ergo
hoĩm ipſa manus dandi elemoſinas abiecta fuerit. aiit ab⸗

ſciſa conſtat:quia talis hormno frigus in dei caritate intenſi uz
Ppetuumch habebit B Tharenthinus libro de euẽtibus
futuroxe. Bo tempoꝛe quo elementa ſuas ſibi mutuo condi/

uidũt qualitates.ſanitas & proſperitas magna erit. Sed n
do elementa ſuas inter ſe non condiuiſerint qualitates ſtra/
ges neceſq; & peſtilentie multe erunt. Cuius ratio eſ 1. quia

vnũ qtq; elementum q& non pticipat de accedentibo & qua
litatibo alterius elementi ipſum ſuperuincit dñatur ſuper
dñante autem quocunq; elemẽto ſtrages a peſtilentie mul/
te fiunt. Et tũc applicetur ſic. Quando itaq;ʒ Homies inter ſa
mutuo elemoſinas fuerint imptiti conſtat. quia ſanitas in

minibus mentis & copoꝛis magna erit. Quãdo autem a
ſe mutuo viſcera ſubtraxerint pietatis. nec ſibi mituo ope⸗

ra ac elemoſinas impenderint caritatis conſtat quia tũc ex

talibus hominibus peſtilẽtia moꝛtis imminebit Q Phi⸗

laretus in elucidario virtutum. Cuncq; quis manu aliqua

auit pege priuatus fueritmox brachiumaut reſiduũ pedis

d parietem concuciatvt tota meòulla inde exeat a emanat

Titulus lviij
Ratio eſt: qa quãdiu medulla manſerit in reſduo mẽ bro
cõputreſcit totum membx. Vnde philoſophus in libro /
bleumatuz. edulla inquit principium eſt putrefactioniſ
in membris cõcuiſſis & alliſis. & ideon eceſſe eſt vt tota me⸗
dulla inde excuciat᷑ ne ipſum membrum viʒ crus vel brachi
um putrefactione penitus cœrumpatrir. Per prehabita auũt
Datur intelligi. ꝙ quibuſcunq; abſciſa fuerit manus elemo
ſinas largiendi vel pes recte gradiendi mox ipſam medullaz
pie volũtatis & deuotionis ad pauperes concuciat ad ege/
nos a egenteſ vt tota inde mẽtis affectio effluens ſuppleat &
defectus operis ac parcitas elemoſine penituſ denegauit
D Loxus in phiſonomia palemonis. onga habere bra

chia elegantiſſima indicia ſunt nature · Et ideo ait ariſto in
vi animalium libro. Brachia inquit que vſq; ad genua ſpa

cio deficiente duoꝛum digitoꝛum pertingunt nobilitatem cõ
plexionis humane elegantiam indicant nature & oſtendut
Sic larga elemoſina ſeu brachia largiendi elemoſinas lõga
nobilitatem ſpiritualis complexionis elegantiamq; nature

interiozis indicant a demonſtrant E Comentato in in.

phiſicoꝝ de vacuo. Ome ꝗdem cœpus qntomagis effundit
tãtomagis aliud copus intra ſe recipere com ꝓbat᷑. Qit enĩ

ꝙ coœpus intra cœpꝰ? coartari non pt᷑:quia duo coꝛpoꝛa in

eodem eſſe nõ poſſuint· Vno etenim ſupueniente aliud cedit

& vno cedente neceſſario ſubmergit᷑ aliudne aliquid ſit da

re vacuũ in natura. Sed tũc per talẽ effuſionem elemoſinaʒ⸗

intelligimꝰ? largitionẽ. Naʒ ſic hm beatũ dyon ſium in de di

uinis nomĩbuis- ᷓnto aliquid magis fuerit diffuſutm taäto
magis in oꝛdine eit vniuerſi nobile atq; bonũᷣ Effuſio nan-

q; ſui diuine actioni ſimilis eſt per omia & cõfosmis. Deus
enim in omnibo abundantiſſime ſe diffudit. Sic nimiꝛe per
omez modum: quantomagis aliquis ſe per elargitionem et /
funderit ꝓximo elemoſina?tanto melioꝛ potiosqʒ apparebt
in odine omnium creaturarumq; effuſio elemoſine ſimilis
éper omnia & confoæmis actio ni diuine. Et tüc applicet᷑ ſic
Omnis itaq; homo quanto ma gis effunderit ſe per elemoſi
naxe langitionem tantomag is intra ſe recipere m aioꝛa dona
& munera comprobatur. Becurratur ad prehabita

¶De eſtu ¶ Titulus. lVnj.
Riſto.in ꝓbleu. Cunq; aliquis vehementer eſtuaue

rit qualicuncq; deſiderio vel feruoꝛe · rubent ocuili cõ
inuo & lingua nigreſcit. Per eſtuʒ cœpis mens in

Cuhs
ſetec
ifiet
Ppopbit
unefiot
boteine 0
rrsng
ntorki
rin und
otiablin
mnadch⸗
amwert.
mem
deſtiuite
pors pim
ſrni De
temninit
Oociin
itphmc
Diterting
tustmedi
pkciſeb
utonn
echeettra

lrdier

mincdnen
Ubrtligz

Opücne

nnsſündi⸗
nduum
Aütmear
foeſthe
apanbyet
Ucarnenon
Mawose
a

boi
nibeo
twz
Wont
Mhne

lt. 1..
Care

btit
ns en
mnedl
di Ddige
adan
datnſ
obltteni
ettoledi
amonnn

Pbie Ari

werpen

4

EAe

uminddi

ſuorrti

Gehoven

fanisDs

Neninirc
Ugtonent,
oreinh⸗
Haple ſe
Oorlendt
Tnondon
win
al

illicitis jcupiſcentis deſignatur. Nam ſicut eſtus cœporis
fetoꝛẽ facit teſtante phᷣo vbi ſup̃ qui dicit ꝙ nimium eſtuã
tibo copibus coꝛruptio & fetoꝛ accidit vt frequẽter Sic per
omeʒz moduz ipe eſtiis oaciipiſcentie atq; carnis fetoꝛem ꝓpe⸗
tuuim efficit & nducit. Et tũc applicet᷑ ſic. Valde ergo eſtuã
te homine oculi inuano rubeſcũt illicitoq; amoꝛe: & lingua
mẽtis nigreſcit in onn ſalutifera actione B Galienus ſe
cretoꝛe li vi. Eſtus nimius in cœpibus eſt extinguendꝰ ꝓpi
tria. Primũ eſt: qa totam exſiccat ſubſtantiã. Scm eſt:qa
totũ debilitat boĩem. Terciũ eſt:qa abreuiat ipſam vitaʒ.Sic
ſuma diligentia eſtus xtinguẽdus eſt cupiditatis: quia to
tam mentis corũpit ſubſtantiaʒ atc; interioꝛẽ debilitat ho /
mĩem. debilitat ipſam vitã inqntum homĩem vita ꝓpetiia
deſtituit atqʒ priuat Kriſto. in li · ꝓbleu. In eſtu cor/
poꝛis nimio ꝙ citrca caput eſt vitale O naturale humidũ ex
ſicat᷑. Per caput ipſa ratio deſignat. Nam ſicut caput calo/
rem nimiũ exſiccat in toto coꝛpeteſtãte Galieno li :medi⸗vi.
Cerebrũ inquit ſua frigiditate tempat ad mediucq. redu
cit ipſum coꝛpoeis exceſſiuũ caloꝛem. Sic ipſa ratio in nobis
debet extinguere tempeſtuoſos eſti uoſq; irrationabiles mo

tus ad mediũiq; reducere virtutis pariter ſalutis. Et tũc

applicet ſic Eſtus itacʒ carnis totum humidum gratuitum

ipſiꝰ rationis exterminat é exſiccat D Ps in ꝓbleuma-
Neceſſe eſt valde vt ↄtra eſtum ſolis tota diligentia munia⸗

mur & diuerſis veſtibo induamur: quia eſtus ſolis dulciſſi⸗

mum qd in coꝛpibus eſt extrabit & coꝛrumpit. Per que da
tur intelligi. q ſume neceſſe eſt tam ad vitam ſpiritualem q
ad vitã co palem vt ↄtra eſtum praue ↄcupiſcentie atq; car
nis ſuma diligẽtia muniamur ê diuerſis virtutu veſtibus
induamur E Philaret? in tractatu de dietis. Perſuadẽt
aũt medici vt eſtu valido coꝛpꝑa immergant᷑ aquis. Quiꝰ ra
tio eſt. In eſtu etenim nimio euapoat᷑ & exalat totum q ĩ
coepoꝛibo eſt humidũ radicale. Per q& daĩ intelligi· ꝙ dum
in carne noſtra cõcupiſcentijs atq;ʒ deſiderijs eſtuamus debe
mus a nos aquis contritionis a penitentie immergere vt cõ
tra eſtũ poſſimus carnis illicite ↄcupiſea centie preualere
H ¶ De exercicio ¶ Tituluslix;
mmentatoꝛ ſuper libro de plantis Kriſtotelis.Eo
anno quo multis ventis ipſe arboes agitate fuerint
& concuſſe- fertiles erunt valde fructibuſqʒ onuſte·
Sed tunc per arboꝛes homines deſignantur. Nam ſicut arbo
res in eſtate magis ſunt humide ꝙ& in hyeme vt refert Plini
us in ſpeculo naturali libro · xxxj. Sic per omnem modum

Titulus M kixx
ipſi homines in ſtatu gratie magis humectant᷑ humoꝛe ro/
ris dulcediniſe q; diuine. Deſiccant᷑ aũt penitus in hyeme id
eſt in ſtatu pecatricis vite. Sed tũc per ↄcuſſionem atq; mo
tionem arbox ipſum ſacrum exercicium figuratur. Nam ſi
cut ex tali cõmotione folia a fructus cadũt ab arboꝛe. ſic ex
frequenti bonoꝝ opeꝛe exercicio folia id eſt bone cogitatio/
nes & fructus id eſt bona opera ad homĩbus emittunt Et
tunc applicetur ſic. Eo itaq; tpe quo ipſi homiĩes exercicio
bonoꝶ opex agitati fuerint atq; moti fertiles erũt ſpiritua
lit᷑ fructibuſq; vite ꝓpetue grauidi a onuſti B AKriſto.
in libro ꝓbleumatum. In aqua ſtante naues Pfundius im /
mergũtur in aqua autem fluente altius ſuper aquam ferũ/
tur. Sed tũc per naues ipſi homines figurantur. Nam ſicut
naues maxime ſcinduntiir in medio.G hoc ideo quia terre
impingũt maius periculum ſuſlinent in littoe ; in mari
Sic ipſi homines vt frequenter periclitantur in medio tem/
pPoꝛe huius vite. citius in littoꝛe ſecuritatis qᷓ;; in mari peri /
culi & timoꝛis. Sed tũc ↄuenienter per aquam ſtantem vita
infructuoſa ſtans a quieſcens deſcribitur. Der aquam autẽ
fliientem vita fructuoſa ſeu actiua ſeu ſedula virtutũ exer⸗
cicia deſignantur. Nam ſicut in aqua ſtante rane habitant
atq; vermes.non autem in aquis fluentibus. Sic in homine
a bonis actionibo quieſcente cõm oꝛantur rane & vermes in/

fernales· nõ autem in homine ſe diuerſis virtutum actibuſ

exercente. Et tunc applicetur ſic. Homines itaq; exiſtentes
in vita ſtante.& a bonis actibus quieſcente. aquis preſentis

periculi a miſerie profundius immerguntur. Sic homines

in vita fluente· ſe in bonis actibo ingiter exercente altiꝰ ad
celeſtia eleuant᷑ à mag a mundi huiꝰ periculis elongan?
CQConſtantinus libro de ypocundriaca paſſio ne. Sũme
autem valet ad vitam prolõgandam q ad ſanitatem refor⸗
mandã motus frequens tam in languidis q;; in ſanis. Quiꝰ
ratio eſt. Motuis nanq; caloem efficit tam in animatis quã
in animatis. caloꝛ autem debitus vite conſert ſ. anitatẽ. Item
motus materiã infirmitatis compactam & induratam diſ/
ſoluiit & perconſequens languidum ſanum facit · Sed tunc
Ir mofum bonoꝛum operum exercicium deſignatur. Nam
ſicut motus eit actus id eſt foꝛma entis in potentia · vi ꝓbat
PhPiuloiophus in tercio phiſicoꝛum. Sic per omez moduz ip/
ſum bono operum exercicium G virtutum eſt actus me /
ritœi? atqz effectiuꝰ eius qq eſt in potẽtia ꝓpinqua premij

2

ſempini. Et tũc ap licetur ſic. Sũme itaq; confert ad vitam

Ctun
tuann.
ſnj
ile
scitis
1Sluote
tuc fer 4

aaue⸗ ſun

ſttntn!⸗
wnis c.
tümbat
Certes in
nne deſe⸗
ſcil ate-
litabpd
wris

Eevientel

Cenphrt
Oinusſa
tbebene
noiver
Potomn
lenscti
Porcapis

tura ſu

ni metk
iſube
rem deit
ſpecus
mdusſt

et
nheneh
W
nſre
Rihun
dntnt

Wpin

hef
tnſi
r t
Nogne
tgeqinnn
nmedote
rinmiin
ſtatengin

Man te

entiewet:
mehzditant
ein kmir
pernes in
m actibif
dſtemnes
SpeLenn⸗
N onine
tente Ann
sdongri
one din
tatm he

ſens COO.

innts
ittilen
aumdi
JGedne
tur Nnn
tantſ
modu
Pachunt,
D I
Lontum

Titulus lx

ꝓpetuam conſequendã ê ad ſanitatem mentis & coꝛꝑis con
ſeruandã ipſoꝛe bonoʒe exercicium ſeduluʒ & virtutii D

Kriſtoin nmethe. Aque ſtantes ꝗeſcentes & immobi/

les citius exſioccant corumpunt᷑ ò́; aque mobiles & fluen
tes. Iuxta illud poete.v· Et putrefiũt immoueant᷑ aque · Sed

tũc per aqs ſtantes deſidioſi accidioſiq; figurant. Nam ſic

aque ſtantes fundũ habent lutoſum putriduz & coꝛrruptuz

vt recitat Albertus in minoꝛalibus auicẽne. Sic reuera ipſi
homies accidioſi & epidi fundũ ſui coꝛdis inſeétũ atqʒ lu /
toſum habent penitꝰ & coꝛruptũ. Sed tũc ↄuenienter ꝑ aq̃s
fluentes in diuinis laudibo atq; virtutibo ſe exercitãtes ho-⸗
mines deſignant᷑. Na ſicut aque fluentes ſonitũ magnum

faciiui: atq; Pumano vſui puta ad molendinũ valde confe⸗

rũt a lapides rotundos in fundo faciũt. Sic ꝓꝑ ome modũ

ipſi homiĩes qui ſe exercitãt in dei laudibo boniſq; operibus
&E& virtute ſonitũ emittunt laudis diuine ad vſum conferũt

exemplaritatis volũtatiſq; humaneæ lapides fructus con/

dignos faciũt penitentie habentes figuraʒ circularem felici⸗

tatis eterne. Et tũc applicetur ſic. Homies itaq; tepidi in dei
laudibo ac virtutibo atq; ſegnes ſiibito eternaliter coꝛrum⸗
punt᷑. Homines aũt de virtute in virtutem defluentes ſe ĩ
bonis actibo iugiter exereẽtes ab omni in coꝛruptione men

tis & copis immunes eternaliter ↄſeruantur

¶ De humilitate ¶ Titilus. lx· A
Lato in phedrone libro qnto. Hec eſt natura aeris
infimi a ſupremi vt aer qui infimus eſt ſemꝑ ſur/
ſum aſcendat aer aũt excelſus deoꝛſum ſemꝑ cadat
cauſam aſſignãs Plato ibidem dicit. Aer qui circa ter
ram eſt ex intenſo ꝙ circa terrã ẽ frigoꝛe ſurſuz iacitur pelli
tur a fugat᷑frigus enim magnũ a ſe pellit cuncta coꝛpavt ĩ
nj. methe.dẽ. Econtra aũt ignis qui in celeſti ſpera ↄtinetur
viʒ ſub cõcauo obis lune eum qui ſibi ꝓximus eſt pellit ae
rem deitiens verſus terrã. Et tunc ꝓ aerem infimũ homo de

ſpectus atq; humilis deſignat᷑. Nam ſicut aer inferioꝛ eſt hu

midus frigidus mobilis a vmbroſus. Sic per omez moduz
homo humilis a depreſſus eſt humidus humoꝛe ſeu roꝛe ce
leſtis gratie· frigidus refrigerio ↄſolationis eterne mobilis
qntum ad exercicium operationis bone vmbroſus qntum
ad vmbram ꝓteétionis ſalutifere. Sed tũc oↄuenienter per ae
rem ſublimẽ & ſupremum ipſi in celſitudine homines poſi⸗
ti deſignant᷑. Ram ſicut altus aer expers eſt omnis vite teſtã
te Apleyo calcidioq; in thimeo. Sic nimize ꝓꝑ omia ipſi ho/
mines in alto poſiti huius ſeculi exptes ſunt omis vite tam

Titulus ix
iuſticie q́; eterne. Et tiinc applicetur ſic. Natura bec eſt ho/
minis humilis vt ſurſum aſcendat ſpiritualiter eternaliter
q; feratur · homo vero tumidus & elatus cadere in terram
moetis perpetue compellatur B Philoſophus in ꝓbleu
matibus. Sagitta ſurſum iacta primo quidem moꝛam face⸗
re videtur· ſed tunc mox velociſſime recidit a deſcendit Mo
ra autem illa cauſatur ex deſectu virtutis imꝑellentis eo
quod hm philoſophum in odauo phiſicoꝛum:motus vio/

lentus in principio ſui ſit velox in fine vero remiſſus & tarx/
dus Bconuerſo motus naturalis in principio quidem ſit

tardus in fine vero velox: Sed tunc per ſagittam intelligi⸗
tur ipſe homo. Nam ſicut ſagitta membranis plumarum
cõpingitur vt eo rectius in aere ver beretur Sic ipſe homo
pennis celeſtis amoꝛis a gratie hic in preſenti acuitur vt eo
facilius recte calle æ tramite ad celeſtia ꝓrouebatur· Et tũc
applicetur ſic. Homo itaq; in altirudinem ſublimatus. Pri⸗
mo quidem moram quandam in ſtatu honoꝛis mundani &

gloꝛie facere videtux· & tunc velociſſime cadere compellitur

in terraz moꝛtis perpetuiq; doĩoꝛis Q Auicebron libro
fontis vite athomi dum in inferioꝛi aeris regione fuerint vi
delicet circa terram aſcendunt & deſcendunt inter ſe venti⸗
lati hinc & inde. Qum vero ad celſioꝛa aeris loca peruenerit
inde cadunt continuo· ac ſi graues ſint feruntur continuo
verſus terram Cuius ſignum eſt ꝙ in altis domo:um atcꝑ

turrium & montium athomi nor videntur Sed tunc per
athomos homines deſignantur. Naʒ ſicut athomi extra do/
mum aliquam videri mimme quidem poſſunt vt dicit phi

loſophus in probleumatibus. Sic homines ſe ipſis niſi ĩ
domo ſui coꝛdis & conſcientie minime videri poterũt a cog/
noſci-Et tunc applicetur ſic. Homines itaq; qui ſunt in infe
rioꝛi ſeu Humili ſtatu ſeu preſentis vite ſurſum ſemper ferũ /

tur ad celeſtia. Sed qui ad ſupremum venerint honois mũ

dani ſtatum aut gradummox inde cadunt eternaliterq; de

ſcendunt D Cõment atoꝛ ſuper tercio de celo & mundo

Corpora enim que difficulter c aduntcadunt indirecte vł
a latere. Vt patet in pluma. Plume enim difficulter cadunt
quia aere obuiante a motu ſuo a caſu impediuntur. Ac⸗
cenſa autem corpora nunquam cadunt niſi indirecte. Vt
patet in aſub ꝙ conponitur ex duabus naturis · videlicet
ex terra & igne. Aſub nanq; vapor quidam eſt acenſus
qui de terra reſoluitur/quia vero ratione ignis nititur aſcẽ/
dere. Ratione autem terre nititur deſcendere Ideo accidit

ꝙ caſum non redtum ſed indireéctum obliquũ facit· Per

Citulus

lhlhii
e ps
rtaſpt
atſfa
vcden
nnh
auirt ketet⸗
oitag ng

midenstit
esCcer

wr intcle
Namſaut
inſperabi
ſpoquie
obieaie
tndumnace
trrterne
itslgne
grre prſi
teraxtdis
tdencüe
pacevgen
lerpfom
chetedto
clauderer

tis ilbiſa
ſoltons,

140ittat
ſübllemin
e. D
Atchnign
goratinr
nem cele
Nedinis
quide
nduet ac
Rrtoniei

le
reſt 4
enaliter
lnterram
enpbeen
anſae.
Amisn
moebſi
lbtte
gidnſt
unitlig⸗
Splumrnn
epehen
Acludlrtn
bunr i
matis Di
mundun
vonpelliu
bron ihro
efuetintvi
tſevent⸗
geruenerit
continuo
um ate;
Diunc per
nRrade
Ndienpi
ſeipſeͤnii
wteritach
nüſuntinm
nſnprfri
wrmsni
mmain
inrcel
Atercdnt
duurtut 1
direce
1 dene
Atnmus
dit
iintber

Titulus ixyz
prehabita auũt dat᷑ intelligi:q; homĩes leues id eſt a grauedi
ne copis alleuiati: homĩes plani id eſt ad ſuſcipiendaz in/
fluentiã ſpiritualiter cõplanati.homĩeſqʒ diuinitꝰ inflãma/
ti alit difficulter: aut indirecte cadũt in peccatum oblique
eo q cadant in pte cũ ſtatim poſſint reſurgere B Pßs
in:nj. de celo ⁊ mũdo. Vnũq q; copoꝛe qntomagis aqpin⸗
quat terretanto grauiꝰ celeriuſq; cadere com ꝓpbat᷑. Sic qᷓn/

to itaq; magis ipſe homo aqpinquat bonis tranſitoeijs &

mũdanis.tãto grauius cadit ad terrã moꝛtis perpetuiq; do
loꝛis. Qetera exempla requirant᷑ in capi. de caſu
¶ De iubilo ¶ Titulus-lxi.
Lato in phedrone librox. Miram ergo ſidera atc;
aſtra ſcintillatione? ſue traſmittunt intelligentie &
motrici. Aſtra etenim celoꝝ ſuis ſcintillationibus

creatoẽ vniuerſitatis extollũt laudibo ſempiterris. Sed tũc

per intelligentiã a motricem ſũmam intelligimus deitatem
Nam ſicut celi intelligetia atq; motrix cõiuncta eit ipſi celo
inſeperabiliter eterne:teſtãte ptolomeo alpharabio a eu⸗
ſippo:qui ex natura mouente a natura mota vnũ qdam ĩ

ſepabile aſſerunt & oſtendũt Sic per omez modũ ipſa natu

ra diuina celeſti & puro coꝛdi per gr̃am ↄiungit᷑ inſeꝑabili /
ter a eterne. Sed tũc ↄuenienter ꝓſidera deuoti & pfecti ho/

mies deſignant᷑. Nam ſicut ſidera nullã inter ſe ↄtrarietatem

habere ꝓrſus com bant᷑ ſed pace vigent a amicicia ſempi/
terna vt dicit ptolomeus almageſti.j. Sic ꝑ locũ a ſimili ip
ſi deuoti homĩes ⁊a pfecti nullã inter ſe ferunt diſcoꝛdiam h

pace vigent irrefragabiliter ſempiterna. Sed tunc ouenien/
ter ꝓ ſcintillationẽ ipſa interna mẽetis ſancte iubilatio in deu
qʒ erectio figurat᷑. Nam ſicut ſcintillatio videt᷑ lumen ſtelle

claudere efferre · vt dicit papias li:vj. Sic ꝓ omia ipa mẽ/

tis iubilatio mentẽ humanã claudit ne aliquã vanam con/
ſolationẽ admittat & aperit vt celeſtem influxum ſuſcipiat
2 admittat. Et tũc applicet᷑ ſic. Miram ergo ſancti virxi & in⸗

effabilem iubilationis dulcedinẽ nature effluũt e trãſmit⸗

tunt B Vegecius li. de ptis mirabilibo ſenſitiue. Vigo⸗/

rat aũt & inſtituit᷑ viſus noſter ĩ reſpectione coloꝛis viridꝰ

atq;ʒ nigri diſpergitur vero per albedine; & ruboꝛem- Sic vi
Soat in nobis actus iubilandi ꝑ reſpectionem ac meditatõ
nem celeſtis viroꝛis a amenitatis:a ↄtemplationem ꝓprie ni

gredinis & humilitatis Q Pitolomeus almageſſi.. Ig/
nis quidem celeſti continuus regioni iugiter ineffabiliter c;
mouet᷑ ac ſi natuxe diuine aggaudeat è applaudat. Et ideo
platonici moti ſunt dicere id qꝗ moueri cernitur foꝛe non

—RANM”õ äl 5 SS äü òM ” —

—

„

Titulus M irxz unt
celum. ſed ethereum igneumq; globũ. Opinati etenim ſunt 4s.
nullũ incoꝛruptibilium entium motui a tranſmutationi fo fonis
re ſubiectum. Celum aũt eſt de numero incoxruptibilium keerni
entium. Et tunc applicetur ſic. Qoꝛ itaq; hominis per medi⸗ q
tationis & iubilationis actum celeſti contiguum regioni v ſoie
tute a gaudio iugiter ineſtimabiliterq; mouetur & in hoc Phit
aggaudet & applaudit altiſſime deitati D Theophra/ Ferl
ſt us libro ↄmentoꝛum. Serenitatis autem in tempoee aer tre a
mere & ludere eſtimatur. Quius cauſaʒ philoſophiuis in p / “
bleumatibus videtur aſſignare dicens ꝙ vento flante plan ut⸗
te que in terra fuerint moto valido titubantur. Ex qua qui 4 ſn
dem titiibatione lumen ſolare in aere diffunditur tremen / er
do pariter & ludendo. Sed tunc per ſerenitatem vite puritaſ “ 1
deſignatur. nam ſicut ſerenitas inducitur quatuoe modis. . i 1
vt oſtendit ↄmentatoꝛ auerrois ſuper tercio metheroꝛũ. Pri dd
mo videlicet poſt effuſionem ymbris a pluuie. Secũdo per Ron⸗
deſiccationem nebule. Tercio per ventoꝛum euentationem. nak
Qu arto per rois influxionem. Sic nimirum Pomnemmo d
dum vite puritas efficitur quatuoꝛ modis. Primo per effu/ inn
ſionem vmbris celeſtis gratie · Secun do per deſt ccationern 3
nebule noſtre frigiditatis æ ignorantie. Tercio per euẽtario ndn
nem contritionis & penitentie. Quarto per defluxionez mie Phen⸗
roeide a diuine. Sed tunc ouenienter per aerem intelligitur ibit
mens Dumana. Nam ſicut aer inficitur quinq; modis Pri⸗ fire
mo per validam e terra aſcendentem exalationem:Secundo Guti
per eeleſtis regionis validam accenſionem. Tercio per ſui ip NW
ſius nimiam Humiditatem- Quarto per ſuii ad aquam &ι ad gen
terram otiguationem. Quinto per ſui tranquillitatem e e gene
tem. Sic nimirum per locum a ſimili quinq; modis cœrũ/ win
pitur mens humana. Primo videlicet per deſiderioꝛum e ter Axrko
ra verſus coꝛ ſedulam exalationem. Secundo per validam ĩ celit
carnali cupiditate & concupiſcentia accenſi onem. J ercio P gr
ſui ipſuis damnabilem voluptatem. Quarto per ſui ad ter / niset
rena & ad tranſitoia intlinationem Qu into per ſui obdoe/ mhets
mitionẽ in ſcelere ac ignoꝛantia & ſopoe. Et tũc applicet᷑ ſic * uturn
In ſtatu itaq; innocẽtie a puritatis ipſa mẽs pre gaudio iſſer
dulcedĩe iubila tõis inine ſpũaliter exultare tremere ludere / d
q; vide? E Pps in ꝓbleu Titillationé ꝗdem patimur in ioe
manibo e pedilo a maxime circa pectꝰ. Sed tunc x titillatõ ned
nem ipſe mẽtis iubilus figuratur. Nam ſicut ti tillatio qua bun
tuoꝛ facit effectus nam riſum concitat clamoem prouocat beu
agilitatem mobilitatem quoq; caiiſat. vitãq; ex iminat. Sic ure

moxX

.
ioniſo
Dllium
mnedr⸗
nni;
Krände
.
Wopar
npararte
oimnpin
ani
llut Kenen
Nuſteport
Atuormede
Serudor

ntat Oen
Imnnem mON
nopet eſfuu.
itionen.
er euletatlo
gione, n
nteligtut.
nodis Pki⸗

m Qeude

ma
Utaren 6
. rodss

NronnIn

Nr Mn
4 1
nmtg

ri

Eſiotel

Negudos
mmelmn
npum,
uneyr n 5
ttum
Gnuno

nimize per ome; modũ mentis iubilus ꝗqtuo: relinquit
tus. Nam riſum cõcitat interne leticie. clamoꝛẽ ꝓuocat oa/
tionis obtentiue: mobilitatẽ efficit opationis facre. vitã ex
terminat carnalis ↄcupiſcentie Et tũc applicet᷑ ſic. TLubilum
itaq; æ gaudiũ mẽtis feliciter qdeʒ patimur ex manibo opa
tionis ſacre ex pedibo ꝓgreſſionis beate 6& maxime ex otem
platione pectoꝛis mẽtis deuote E Plato in phedrone

Titulus.

Stelle ſiquidẽ matutino in tꝑe celũ illuminãtcoꝛpoꝛa anĩa/

ta excitant · & fertilẽ faciũt ipſam terrã. Et ideo ait Galienꝰ
ſecretoi. Stelle que tꝑe apparuerint matutino celum letiſi
cant:a ſopoꝛe excitãt: terram qà abilitant e fecundãt Sic vi
ri ſan cti uibilationis in tꝑe totam celeſtem curiaʒ illuminãt

S&Se terrã ſuoꝝe coꝛdiũ fertilem efficiũt a fecundã.G ſe ipſos a

alios iubilãdo ad deũ excitant G Egeſippus hieronimi

„N% % „

lij. Ignis qdem naturaliter ad ſuã cuncta coꝛpoꝛa trahit
regionem:qa dicit ↄmentatoꝛ ſuper.njde ce ⁊ mundo.Ignis

attractiuũ excellit coꝛpꝰ qlibet in virtute e efficacia attra
hendi. Et tũc applicet᷑ ſic. Iubilus ergo mẽetis humane totaʒ

vt ita dicam trinitatẽ ad ſuã allicit & attrahit regionez H

Pꝑs in li· ꝓbleu. Cõſpicientibo nobis aliquẽ cibum ora

mapdent oↄtinuo & humeſcũt. Per ꝗᷓ dat᷑ intelligiq; dũ men/

tis deuotione iubilo cõſpexerimus cibuʒ celeſtem mẽetis viʒ
iubilabili gaudio è& amoꝛe mox oa codis nt̃i madent cele /
ſti gratia a humeſcũt I Auctoꝛ li de impreſſionibo aerꝰ
Quantũcunq; ſuauis ſit ipſe aer tñ currentibo ventẽ eſſe vi⸗

det aer inquit currentibo ventus fieri eſtimat᷑. Sed tunc per

aerem mẽtis iubilus deſignat᷑. Nam ſicut aer precellit cetera
elementa in tribo hm tharentinuʒz in li·de effectibo in natura
viʒ in ſuauitate/in puritate in ꝓſpicacitate hoc in ſe. Sic

per omez modũ mẽtis iubilus internꝰ eetera dona anime p

cellit in tribꝰ· viʒ in ſuauitate dulcedinis diuine in puritate

cognitionis & ↄſcientie ·˖ && in pſpicacitate viſionis ẽe fruitio

nis eterne. Et tunc applicet᷑ ſic. Qiantiũicunq; itaq; iubilus
mẽtis dulcis ſuauis ſit: ex ſue ſimplicitatis ſinceritatiſqʒ

natura:tñ currenti circa trãſitoꝛia & mũdana anĩe moꝛe vẽ/

ti aſperus eſtima? K Pps in ꝓbleu. Ex guſtu ſiquidem
cibi & potus lingiia humeſcit Per q& dat᷑ intelligi ꝙ ex iu/
bilo quo deguſtatur cibus diuine refectioni & potus inter

ne dei dulcedinis lingua humeſcit deuote anime reſoluta ĩ/

humoꝛem influentie ſempiterne LI, Philoſophus in ꝓ
bleumatibus. Humido ſiquidem cibali cum aduenerit oc⸗
currerit humidum ſaliuale. Qunq; enim cibum ſumimus
mox lingua humeſcit q quidem accidit ex eo quia vnum

Titulus

hit᷑ humido⸗Et tunc per humidum cibale humidum celeſte
gratie deſcribi. a pPꝓ Pumidum ſaliuale humidum iubilatio
nis deuotionis interne ↄuenientiſſime deſignatur. Et tùc
applicet᷑ ſic. Humido itaq; cibali celeſt viʒ refectionis a gra
tie occurrere ſaltem debet Humidum interne iubilationis &
denoti onis mentis noſtre QAuicẽéna libeo: mij de dili
uijs.Sol trahit ad ſe copa puta ranas & ſerpentes atq; aqᷓs

mediante lumine radio a caloe. Sic xps fideles ſuos attra-
hit homines per iubilum a ineſt imabile gaudium pie men/
tis N Philoſophus in ꝓbleumatibo. Tempore horripi⸗

lationis contremiſcimꝰ valde delectamur. Sed tũc ꝑ hox/
tipilationes ineſtimabile anime gaudium ſeu iubilus figu/⸗
ratur. Ram ſicut in hoeripilatione ſurſum vident᷑ erigi om/
nes crines hm ariſto. Sic in iubilationis tempoze omes co//
gita tiones noſtre ſurſum in deum vident᷑ quodaʒ ineſtimai
bili gaudio erigi a eletiari. Et tunc applicet᷑ ſic. empoe igi
tur iubili mentis noſtre in dei timore & laude ſpiritualiter
contremiſcimꝰ a ineffabiliter deleétamur O Nota ꝙ iu

bilus coœdis Humani comparatur gaudio leticie cœνιa

li ob quatiioꝛ rationes. Primo ſicut gaudiuʒ mundat pect?
G6& iluminat ommes ſenſus teſtante pᷣp e& conſtantino. Sic

mentis iubilus coꝛ qdem humanũ mundiſicat omneſq; v,
tutes anime illuminat a illuſtrat. Secundo quia ſicut poſt
gaudium ſomnia dulcia a delectabilia conſequuntur vt di
cit ↄmentato ſuper de ſomno ẽe vigilia. Sic poſt mentis no /
ſtre iubilum ſuauiſſima & dulciſſima in xpo ſomnia cõſe/

quũtur.a ercio ſicut gaudiũ mimq; eſt ſine riſu & motu.G
ſine benignitatis actuteſtante ꝓBo in vi politicoꝛe. Sic iubi
lus mẽtis nuũq eſt ſine riſu intime exultationis nec ſine mo

tu ſancte operationis: nec ſine benignitate & leuitate diuine

ↄſolationis. Qilarto quia ſicut vehemens gaudium voces
magnas facit pectoꝛa concutit: ſanguine; effundit a ſepe ho/

minem inſperate perimit & occidit. Sic per omnem modim
iubilus meêtis voces laudationis den magnas emnttit. pecto

ra in deuotione cõcutit ſanguinem pecœatoʒ & ofeſſionem
eij cit ꝑ ipſum hominem miſtice quantum ad vitam carnis
„ .„ . „ . . ,„ . . ,——,
Pimit occidit P Ariſto-li vnj animaliũ. Punctura qꝗ
dem impfectis animalibo facit ſaltũ: in ver mibus ↄtractum
in ſerpente remoꝛſum in fatuis gaudiũ atq; riſum. Anima⸗
lia nancq; pfecta & magna ſi pungant᷑ aliquo acumine ſali⸗
unt:vermes vero ſi cõpuncti fuerint ſe e mox cõtrahbunt: ſed

altero extrahit᷑ teſtante Galieno ſecretou; libro-vi qui ait.
„ „ * ) 6 — . .
Sicut enim ſiccum ſicco-a calidũ calido ſic humidum attra

Ciulis
umnts
Untieti
nentit
unlenin
ſartey

(sments

lea atumg
Geteſtaurzt
usinſer
tur anund
nhumin

ttionen

teqgdiun
pferpente
ſum mane
biſtornan⸗
glitascan
ſpelenoin
ſintain d
genepeſu:
ſetigudem

Mleltſeg
wenitt
te
ſennner
ttreckane
eris ama

ebulem

ationem

ſeculo n

o in

ſ d⸗
Cſini iten

uumnee

um hen
lum ad n

4

netione
anem
Cln ⸗

Niat

micn
tdi
ions
ndn
ergion
mes co/
eſtima
baeigi

ater

te
. die
4 woſt
Nd
s
ia coſe
Wmotul&
deubi
eſneno
ediune
nloes
le
du
1nd
ſorem
crn⸗
iin
elin

„

t 6

Titulus

ſum ſemimotuuʒ ad vitam reducit priſtinam reſoꝛmat.
teſtante ypocrate in pᷣnoſticis. Sic ꝑ omnem modum iubi /
lus mentis vitam que in deo eſt ſpiritualem & eternam per

peœatum perditam & amiſſaz repat in ſtatum priſtimum
& reſtaurat. Et tũc applicet᷑ ſic. Iubilus itaq;ʒ mente recep/
tus imperfectis quidem hominibus qui per ꝓfecta deſignã

tur an imalia ſaltum facit in adum diuine cõtemplationis

in humilibus aũt qui per vermes deſcribunt᷑ animalibo cõ⸗
tractionem efficit ſiii in ſe per cognitionẽ culpe ꝓprie clemẽ

tieq; di uine:in peœatricibus vero & in cecis mentibus que

p ſex pentes fatuis figurantur remoꝛſum reiectionis ee ri-

ſum mane exultationis efficit 1 inducit Q Vſidoꝛus ĩ
hiſtoija naturalibus Qunq; mirica flozuerit in deſerto fer/

tilitas eo anno plurima aſſequetur. Per miricam intelligiẽ?

ipſe homoiuxta verbum ʒeremit icumxxvij ca. Et erit qua

ſi mitica in deſerto. Et tunc applicetur ſic. Cunc; homo in

mente per ſu a uitatem floeuerit iubili gaudiiq; interni in p̃⸗

ſenti quidem vita pariter & futura fecunditas vbertatis per
petue conſequetur R Notandũ autem ꝙ lacrima xrii·
lodis emittitur · videlicet per fumum per ventum per dolo/
rem a motem per reumatis effluxionem per oculoꝛum apo

ſtemationem ſeu languoꝛem per immundarum mammim
attrectationem per mmiam capitis humectationem.p pul/

ueris amari ſeu liquoꝛis in oculos immiſſionem. per ſolis a⸗
ſpectionem: per vehementem amoeis accenſionem tempore

nebule in ebrietate ex frigidi cibi aO potus ſumptione appli⸗/
cationem omnium iſtoꝛum inuenies alibi S Plinius in

ſpeculo naturali. Regio que ꝓxima fuerit ipſi ſolitudini oq
deſerto inquieta eſt petroſa infecunda frigida atq; ſicca. Sic
regio codis noſtri que ꝓxima fuerit iubilo ee amoꝛi ꝑ feli/
ciſſimã ãnexionem q vnionẽ inꝗeta ẽ qntum ad ſedulã vtu⸗
tum exercitationẽ. petroſa eſt qntum ad ſui ſie mitatẽ ſui

cum chriſto petra iuſticie confoꝛmitatem infecunda eſt qͥn
tum adò mundane felicitatis & fecunditatis ab negationem-

„—

frigida eſt qᷓntum a ò carnalis libidinis concupiſcentie ex

tinc tionem ſica eſt quantum ad humoꝛis viciorum deſic /

cationem ¶ Hugo in dydaſcolicõ libro quarto. Solis
Audem radium & ſplendoꝛem quatuoꝛ impediunt viʒ nox

45

ſerpentes dum compungunt᷑ moꝛſuʒ faciũt venenũ emit /
tuntfatui aũt e inſani atq; frenetici dũ pungunt᷑ riſum ce
cachimium faciũt. Sed tunc ꝓꝑ puncttram mentis iubilus
oↄuenientiſſime deſignatur. Nam ſicit pumnctura copoꝛis ip

*
* „

Titulus lrj
eclipſis. nebula atq; nubes. Sic qtuoꝛ itac iubilum neentis
nr̃e impediunt · viʒ nox ſceleris & peccati.eclipſis appetitus
deſiderij q; mũdani nebilla ignoꝛantie.an ubes felicitatis af

fluentie q; müdane V Plini? phiſoniĩe li:ni. Oculi pro/

fundi clariꝰ limpidiuſch vident. Per que dat᷑ intelligi ꝙ ocu

li mẽtis in dei ↄtemplatione & iubilo ꝓfundati clariꝰ? limpi
diuſq; a delectabilius diuinaʒz eſſenciam 9templant X

Pꝑ&s de celo & mũdo. Tapis ſiquidẽ dato ypo theſi ꝙ deue⸗

niret ad centze terre ibi penderet vtiq; & non caderet ineter /
num. Quis ratio eſt:qa cent terre maxime eſt terrenorum
copm attractiuũ. Sed tũc per lapidem coꝛ humanũ figura
tur. Nam ſiẽ lapis efficit᷑ q̃tuoꝛ modis · viʒ per adheſionẽ al/
cuius lutee partis. Scdo impᷣſſionem virtutis celeſtis· vt
dicit belinus. Tercio ꝑp condenſationem partiuùm texre vali /

dam. Quarto per deſiccationẽ magnam vt a phᷣo in quarto

aſſerit methe · Sic per omez modũi coꝛ homĩs quatuoꝛ mod

in viam ſalutis a gratie generat᷑. Primo pꝑ ad heſioneʒ lutee

partis id eſt ꝑ applicationẽ vere humilitatis. Scdo per im⸗

pſſionem celeſtis gre a virtutis. T ercio per denſatione; co

artationẽq; ↄtinentie. Quarto ꝑ deſiccationẽ praue ſeu car/

nalis voluptatis ↄcupiſcentie. Sed tunc per centye terre ipſe

mẽtis iubilus oguenientiſſime figurat᷑. Nam ſicut ad centrum

terre cõfluunt omes virtutes celeſtis radij q; ſolares:teſtãte

alſabicio in theoꝛica planetaze. Sic itaq; ad ipſum iubilum
cõfluunt om̃es virtutes celeſtis gratie radiiq; ſolares ↄſola
tionis cognitioniſq; diuine. Et tunc applicet᷑ ſic· Qunq; igit

co bomis ad cõcaui peruenerit perfectione; qg centze id eſt

iubilum attigetit intro nigrãdo ibi amplius mox pendebit
ab omi ꝓrſus caſu e ruina eternaliter ↄſeruandum V

„ % % „%

Ptolomeꝰ almageſti.ij. Lumẽ itaq; nunq; aduenit abſq;

lumiĩe copoꝛis cauſatiuo Nunq;; enim lumẽ ſolis aduenit ſi
ne ſole. Sic nunqᷓ; mẽti iubilus aduenit humane ſine criſto
cauſatiuo luminis totius ↄſolationis celeſtis gratiec; diui/

ne Z Pps in ꝓbleu. Exſiccat aũt ventus terrã mag qG;
ſol. Per que dat᷑ intelligi · ꝙ ome humoeez mũdane miſerie
32 peccati magis quidem deſiccat vent? ubili refrigerij q; di⸗/

uini q́; ſol affluentie ſeu ↄſolationis cuiuſſibet huiꝰ mundi
ARa CGõmentatos ſup ni. methe. Nix liquat᷑ a ſoluitur
tribo modisviʒ a calido: Humido & a vento. Per que datur
intelligi. q coꝛ humanum in dulcoꝛẽ diuine ſuauitatis reſol

uit tribo modis. Primo viz a calido dei dilectionis. Scdo ab

humido gratioſe dei oſolationis a a vento interne 2 ſuauis

iuiibilationis Ba Auicẽna libro mineraliũ. Metalla pᷣmo

tun
Nhu⸗
ſeae
Peimo
pei
02
dnne
nututg
Dunma

mManun

ziitimn
hte 1
ptotcdens
Pniu
tones⸗
auplnt
ſato
unton
prutten
1bru
ern

Nt N

Aeſt
terne
is

ecad

le da
goree

nevel

ſatione
epicic
Virnn
hockur
diuin
itttti

Gie

N

hom

mnOꝗ
ſncen
mati

unnce
te
Aetrs
Galp
gen
iche in
lui
io
Rrekiner
tmnonmn
mtiigt,
Din
nschſtee
umtemeie
ho incr
Uatuoen
vſonolin
c xet

—
—
— —

nſationenan

taueſeil cn
tpterreip
tad centrun
lares teſti
m iubilun
lares ol
Cunczi
cnrd
noN win
Andum
untit
oli Runt

nneſeclt

criglii
ionemern
immd
bud nun
12n

—

Titulus H vLiz

repta ſub ſpecie ſtant lapidum: donec per ignem tranſeant

in ſpeciem metalli. Sic coꝛda humana ſub ſpecie & forma

Primo ſtant lapidum donec per ignem iubilationis eterne

ſpiritualiter in miſticoꝛum tranſeant ſpeciem metalloꝛum

QC a Commentatoꝛ ſuper tercio metheroꝛumOmne ꝗ/

dem metallum vebementer igne de coctum euapoꝛat reſol/

uiturq; in fumum preter aurum. Sic coꝛda humana igne

diuini amoꝛis vehementer excocta euapozantur & miſtice
reſoluuntur in ſumum iubilationis interne ſeu in odoꝛem
à in fumum oꝛationis immolationiſq; deo placabilis &τ ac/

cepte Da Ariſtotelis in probleumatibꝰ. Flatus de oe
procedens videtur in frigoze ſed minime in caloe. Sic donũ

ſpirituſſancti miſtice percipitur & ſentitur in frigoꝛe iiibila

tionis & deuotionis intime.non autem in calœe eſtus con/
cupiſcentieq; mundane Ba Ariſtotelis libro ani maliũ
ſexto. Digitus quidem articulatur & flectitur ad interioꝛa
manus non ad exterioꝛa ex natura. Sic iubilatio mẽetis ſem
per articulatur èe declinat ad ſpiritum ſeui vitam miſticam
a ſpiritualem nequaq ad exterioꝛa id eſt carnalia geſta &&

opera F a Ariſtotelis in libro probleumatum. Imbibi /

tur autez aer a piſcibus oꝛe a autre videlicet brancis. Sic aer
celeſtis ſuauitatis a gratie miſtice quidem imbibitur oꝛe in
terne iubilationis & aure obedientie ſeu humilis inclin atio
nis Ga Albertus de impreſſionibus aeris. Ros maxi/

mae cadit in regione calida & humida valloſa & vẽtoſa· Per
qbWue datur intelligi ꝙ; ros celeſtis gratie maxime cadit in re

gione calida in dei dileétione · humida in lacrimarum fuſio/
rie. valloſa Humili reputatione ventoſa interna mentis uibi

latione Ha Alkabicius in tractatu eucatricis &

epiciclis. Virtuoſior eſt aſpectus celi in nocte quam in die
Virtuoſiori quidem modo celeſtia inferiori aſpiciuntur
nocturno tempoꝛe q́; diurno. Per que datur intelligi: ꝙ ippa
diuina celeſtiſq; natura maioꝛem virtutem ſui aſpectus trãſ

mittit in nocte iubilationis intime ꝙ in die felicitatis afflii/
entieq; mundane Ia Plinius li de ſeptem mirabil ibo
mundi. Nubes tripliciter eleuantut per eſtum· per ventum
4 per effuſionem vmbrium. Per que datur intelligi · ꝙ cor
hominis per nubem non immerito deſignatur . & triplici q/
dem modo in contemplandam dei ſpeciem eleuatur ipſe bo//

mo videlicet per eſtum validum dei dilectionis per ventum

ſincere iubilationis per effuſionem ymbrium · deuote lacti/
mationis ſeu contritionis

De ſanctitte ((Nitulus.lxj. A

Titutus lxij

Ohãaànicius yʒagoge li·de mixtiocoꝛ pm ſanitas qui

rios ſine interioꝛi paʒe ꝓdeſt: imo obeſtſanitas vero
interio & exterioꝛ ſola ꝓdeſt. Sed tuc p ſanitatem copoꝛis
ſanctitas intelli gi᷑ ipſius mẽtis. Nam ſiẽ ſanitatem perfectã

attendimus penes eſtum eſurei e tuboeem faciei. ſicut dicit

pꝓh̊s in ꝓblen. Si c per omeʒ modũ perfectã quidem ſanctita
tem attendimꝰ penes celeſte deſideriũ & anime miſticũ oꝛna
mẽtum. Et tunc applicet᷑ ſic. Sanitas exterioꝛ id eſt bona cõ/
uerſatio & bona exempla exterioꝛa ſine ſanitate interioꝛi iò
eſt ſancta & pfecta oſcientia interioꝛi parum ꝓdeſt e ſic de
alijs applica B Coõmentatoe auerrois ſuꝑ lide pomo ari
ſto. Vitam ꝗdem noſtrã coꝛpalem non efficit ſolus coꝛpoꝛis
motus ſ caloꝛ naturalis validus e intenſus Quedaʒ enim
ſunt coꝛpoꝛa que mouent᷑ vita tñ carent:ſicut maxime vide⸗
mus incopoꝛibo inanimatis arte magica ſuſcitatis que vti/
qʒ copoꝛa licet motus veros id eſt humanos habeant vita
tñ caxent. Et tũc applicet᷑ ſic. Sanctitatẽ itaq; pfectam nõ ef

ficiunt miracula ſed amoꝛis igniculi I Cõmentatoꝛ in
xji. metha. Nil auũt ad ꝓpetuitatem immoꝛtalitatemq; efficit ĩ

rebo vniuer ſis niſi puritas a intellectualitas ſpeciei. Puritaſ
nanq; coꝛpoꝛe corruptibilibo qlitatibus ſola caret. Illud enĩ
incoꝛruptibile merito eſtimamus cuii naturalis puritas in⸗
herere cernit᷑ & ineſſe.Acipimiis aũt hic puritatem ꝓ ſim/

plicitate ẽ&e vanitate vniuſcuiuſq; entis a rei.pue enim dici

tur ꝙ nullo alieno fuerit ꝑmixtiim tantomagis puze &

cõſequens eternũ foꝛe a ꝓpetuum demonſtrat᷑. Et tũc applice

tur ſic. Ril aũt ꝓpetuitatem incoꝛruptibilitatẽ in mentilo
efficit vniuerſis ꝙ; ſanctitas deuotionis virtus a vnitas
D Phpiloſophus in vianimalium li. Aquis.clara &e tur
bida cõfluen tibo· piſces q́dem omes fugiunt de aq turbida

in aquã claram ſe recipiunt a ibidem ſe ↄſeruant. Sic ho/

mines moee piſciũ exemplo de turbulentia pᷣſentis vani/
tatis ceõfugiant ad ſtatum perfeètionis & ſanctitatis E

Algaʒel in tractatu de foꝛma ſpeculi: Siquis ſpeculũ ex tri/

bus ſpeculis cõnexis compoſituiz introſpexerit quoeunq;ʒ ſe

verterit faciem videbit qndam ſue faciei ſimilem in aete ap /

pParere a ſi tandem abſconditũ fuerit idem ſpeculũ adhuc ta

men vultus introſpicieẽtis fixus in aere apparebit. Et tunc
applicet᷑ ſic· Cunq; itaq; viſum mẽtis noſtre iacerimꝰ intra

ſpeculũ trium ſanctitatũ opere a conſenſu:mox vultus ag/

nit ionis ſuperne && ſpecies viſionis beate nobis qcunq; nos

in dño vertimus apparebit E Ariſtoin ꝓbleu. Cunq;

7

dem interioꝛ ſine exterioꝛi paꝝe ꝓdeſtſj ſani tas exte

Ctvn
iun
ſpat.
NN
pebttzau
zimnocen

dltusm.

in beonar
taneo

Ws 1c

(ansſen
awtafi
Nreinti
modumn
peritus
bumaem
ſecknp
ſunctnts
ſauhuin
Ksroeg
pundece
Nltuhen)
btkeni
Eouur
ſamllies
fenchde
ſeduhas
micakun
In oeo
accidun
oſitisf
kum ang
vor 79a
nbscon,
wchme
ne
ture
1cöben
qnon
ſtnoſt
fttini
ſo cie
utate.

fi
ls 4
liget
tsver
ſiche
nki
iſonden
nſn
ſrien
RR e
endron
Waſen
Xfonnn
Anscne
Medyen
aumen⸗
ts uet
bezntin
um nog
entatoe in
geffciti
eiPurtal
IIuden
Ukitzs in⸗
npſim
enim dici
duan
ae
in mertr
1Vnits
cata& u
uitutbin
t e
ſets ni
41 5
lüertei
Cone⸗
d
edhurt
t em
rinit
lg
unn⸗
nq;

SS

Titulus lyxi
aliqua veſtis lota fuerit ad ſolis caloꝛem radioſq; ſuſpen/
ſa ipſaq; poſtmodum aliquis inueſlitus fuerit & indutus
mox ex motu veſtis ſcintille ignee exiliunt copioſe. Per pᷣ⸗-
habita autem datur intelligi . ꝙ dum quis veſte ſanctitatis
innocentie lota a ſoꝛdibo & abſterſa inueſtitus fuerit a in
dut us:mox ſcintillas efferet ſcintillationis eterne in pᷣſenti.
ſed a viſionis beate poſtmodũ in futuro G Theophilꝰ

in breuiario diuerſaruz artium. Quilibet liquoꝛ in loco ſub

terraneo humido & frigido optime conſtricto êe cooperto
recens a coruptione immunis perpetiialiter conſeruatur.

Quius ſignum eſt quod ait Tharentinus de euentibus in

natura. Mos inquit erat antiquoꝛum liquoꝛes varios recon
dere intra ſepulera moꝛtuoꝛum: qui quidem liquoes poſt/
modum ad multa centena annoꝛum incorupti apparuerũt
penitus recentes. Ratio eſt. nam illud q& ſuum propriuzʒ
humoꝛem non amittit · neq; alienum recipit diurmim erit
ſic eſt in propoſito.Per hoc autem datur intelligiꝙ liquor
ſanctitatis a gratie irrefragabiliter ſolimodo reconditur 6qe
ſeruatur in coꝛdibus ſubterraneis humiditate humidis ce/
leſtis roꝛe gratie frigidis algoꝛe puritatis continentie atc
mundicie H Ariſtotelis libro qrto de cuſtodia moꝛe a
vit tutum. In eo quidem loco ſolitudinis vbi quondam ha/

bitaſſe viſi ſunt homines nunc autem derelicto pariter à de

ſerto quatuoꝛ accidunt effectus & contingunt. Primus eſt
nam illic qdem magis pubent floꝛes Scdo illic ammalia e

fere cũcte ſeu beſte ↄueniunt ex natura. Tercio eſt ibi auiuz

ſedulus at otinuus garritus. Quarto eſt ibi vermiũ & for⸗
micariim egreſſus varius & diuerſiis. Et tunc applicetur ſie
In loco itaq; & tempoꝛe ſanctitatis quatuoꝛ felices effectus
accidunt && contingunt. Nam ibi neceſſario inuenitur copi
oſitas floꝛidoꝛum actuum & virtutum confluxus cuncto!/
rum angeloeꝛumomniumq; virtutum celeſtiumac ſanctoꝛ
vox garritus aſſiduus laudis diuine & vermis diſcretio⸗
nis & conſcientie. Hec enim quatuoꝛ ſanẽtitatem conueni⸗
entiſſime conſequuntur I Cõmentatoe auerrois ſuper
tercio metheroꝛum. Fulminis quidem hec eſt conditio a na
tura. vt vaſa liquoꝛum contentiua penitꝰ deſtruat annihilet
4 cõburat · liquoꝛem vero in ſtatu ſuo figit:dilabi defluere/
qʒ non ſinit. vnde ſubiungit dicens. Comptum nimi ſepe
eſt noſtris tempibuſ vt vaſa vini plena fulnie feriẽte penitꝰ?
ſint ãnihilata piĩter a coꝛrrupta· vinum aũ integra atq; ſalua

ſuꝑficie fixũ ſtabat nec pemitꝰ defluebat. Qauſã reqre ca. de

caxitate. Per fulmẽ ſchitas de clarat᷑. Et tunc applicet᷑ ſic.Iſta

1. —“

Titulus ⸗ lxiij

itaq; eſt ſanctitatis ↄditio êe natura vt carnẽ extrinſecꝰ per
ſanétimoniam & caſtrimargiam ntum ad illicitam & pra
uam concupiſcentiam deſtruat & coꝛrumpat mentem vero

5*

intrinſecus figat a ſtabiliat ineternum 1. ..
¶ De ſapientia (Iitulus.lxnj.· R
Tholomeꝰ almageſti· nj. LQumen quidem lune ipᷣm

enim tũc quedã tenuis nebula regionem aeris occupare ·h

nec hoc ipᷣm nebula eſt nec vapoꝛ ſed lumẽ ſolis lune lumi /

ne aliquantulũ obfuſcatum. I tem ↄſtat qa lumen ſuũ con
cipit ipᷣa luna a lumĩe radioq; ſolari: Econtra aũt lumẽ lu/
ne diurno tpe quidem obumbrat᷑:a hoc ſolis lumie a cãdo

re. Sed tũc per lumẽ lune mundana ſapientia figurat᷑. Nam

ſicut lumẽ lune cuncta coꝛpa infrigidat & humeétat· ſicut
ait auicẽna li:medici.v. Sic per omez modũ ſapientia mũda
na copa cuncta humana infrigidat in dei caritate· & hume
Ctat mũdi qualibet vanitate. Sed tũc ↄuenienter per lumen
ſolare diuina ſapientia deſignat᷑. Nam ſicut lumẽ ſolis viſuʒ
excecat a debilitat coꝛꝑpalem. Sic per omia ſapientia diuina
om̃ez tranſcendit e excecat humana; & angelicam ratione;

Et tũc applicet᷑ ſic.Ipſa itaq; ſapientia mũdana ſapientiam

diuinã fugare a obtenebrare dẽr᷑ ſed & ipſa ſapiẽtia diuina
ſapientiã mũdanam illuminat êe obfuſcatilluminat quide;

inqntum eitis vanitatẽ falſitatem q; rephendit & detegit ob /

fuſcat vero inntum ipſaʒ vera ſapiẽtie ratione ſupeminet

G excellit: a tunc recurrat᷑ ad phabita B Pps in ꝓbleu.

Terroꝛ qdem noſter eſt cauſa om̃is fantaſie a viſionis timo
roſe a cogitatio timoꝛoſa vt refert Cõſtantinus lide melan
colis. ꝙ; dum aliqui nocturno tꝑe tim idi fuerint & ſuſpedti
ſuꝑ aliquibo timoꝛoſis viſionibo a nocturnis. mox ipſis qᷓ⸗
dam ſantaſmata apparebunt ſeu illuſiones adeſſe qlecunc;
Et iſtius cauſa ẽ qa ex foꝛti validaq; cogitatione a timoo
ſa opinione foꝛtis & valida fit impreſſio in fantaſia & in o

ganis ſen ſitiuis. ita ꝙ talia qlia ymaginatus fuerit ibi fanta

ſtice apparebũt. Et huic ſententie aſſentire videt᷑ augꝰ atra
fauſtum qui ait. Impoſſi bile quidem eſt demombo quoſdaʒ
qui a nobis viden? efficere inducereq; effectus·ſᷣ ipſi demo/
nes ſuis illuſionibo immutãt homĩs ſantaſiameſficientes vt

talia appareãt que in rex natura minime exiſtunt:quia hm

phᷣum inter omes qdem homĩs cogitatꝰ maxime imprimit

ſolarem radiũ a candoꝛem obtenebrare cernit᷑; ſ̊ e
ipſum lumen ſolis lunare fulgur illuminat a obfu
ſcat. Cuius declaratio ſtat in hoc. Videmus etenim ꝙ in die
luna ſplendente ipᷣm lumen ſolis aliꝗliter obumbrat᷑ vide

Ttu
wnis
Munt
vtch
gaudſ
ito
duum
ſump
umtit
funmc⸗
pientia
tuaſp⸗
princi
. Cil
mirum
ipſalhn

temn

inteligr⸗

dylenti

ſanaſtul
Atute an
os ddam
ligſ
enpſent

mmun
MRus
nllhmg

omm⸗
daturin
diunnis
bleuma
maiox v
1 ͤput
pomibins
neſſeqde
mites t
endab
c magn
Vone:
tem dar
lnton
Gpttis ſ
noretze

i
nſes
lum dre
hon dero

n
Nnlmin
eernitf
mintzcti
tmmngind
unhid
sn
Alslenelen
tumenſtücn
daithmiln
Slumieniin
ſguratn
mertat ſan
vientis midi
inte hume
mprlumen
meſoswid,
vientizdiuin
cam tatiore
ſapientian.
giite diuin⸗
inat d
a dgte⸗
Cneſupent
Ppsinpe
7 iſonsto
nSNn
5 o
eqſeeuny
ommttnand
ulacin

4

Titulus MD leir

homis fantaſie cogitatio timooſa. Sed tũc per timoꝛem coe

palem timoe dñi deſignatur. Nam ſicut timenti coꝛpoꝛaliter
poſtq; pe riculum conſpexerit ſe euaſiſſe magna ſuauitas
gaudij a leticie incidit & ocurrit ſicut ditcit philoſphus in.
ni.politicoꝝ libro. Sic nimirum per omem modum timenti
deum bene erit in extremis. Sed tunc ↄuenienter per fanta/
ſiam ipſa ſapientia figuratur Nam ſicut ſ: apientia eſt medi
um ratiocinandi e intelligendi iuxta illud ꝙ ait Magiſter
heinricꝰ de gandauo. Sic nimixe per omnia ipſa ſcientia ſa/
pientiaq; diuina eſt cauſa deum cognoſcendi & in beata pa
tria ſpeculandi. Et tunc applicetur ſic. Timoe itaq; domini ẽ
principium & cauſa totiuis ſapientie ſcientieq; diuine C
QCalcidius in thimeo. Lux quidem copoꝛalis. tenebra ni/
mirum eſt reſpectii candoꝛis luminiſq; celeſtis Excellit em
ipſa lux galaxie ſuaq; per ſpicacitate obtenebrat luminoſi/

tatem dyaphaneitatis luciſq; muindane. Per iſla autem dat

intelligi · ꝙ ſapiẽtia humana tenebra id ẽ ſtulticia eſt reſpe /

Qlu ſcientie ſapientieq; diuine · Vnde ſalomon. Sapiẽtia Hu/

mana ſtulticia eſt apud dau D Piato libro de immor⸗/

talitate anime. Si ſapientie foꝛma oculis videri poſſet cun⸗
ctos ad amoꝛem ſui violenter attraberet. Per que datur in/

telligi. ꝙ ſi vere diuine ſcientie ſapientieq; foꝛma oculis mẽ/

tis in pᷣſenti qdem vita videri e agnoſci poſſet cuncta coꝛda
bumana ad amoꝛem ſui violenter pertraberet E Theo/

phraſtus libro ↄmentoꝛe.· ꝓprium eſt ſapientis in eius aĩm
mnullam poſſe incidere paſſionem · Coꝛpoꝛalis nanc; paſſio·

omni quidem ↄſilio ſapientieq; repugnat. Per p̃habita alit
datur intelligi· ꝙ ꝓprium eſt ſapientis in aſpectibo oculiſqʒ
diuinis nullã carnis admittere paſſionem E DPDps in Pi
bleumatibus. In habentibus autem parua capita ſapientia
maioꝛ viget. Circa q notandumq; magni quidez homines
ſi caput habuerĩt nimis paruũ inſipientie ſignũ eſt. Item ĩ
homĩbus paruis magna habentibo capita ſtulticia pendiẽ

ineſſe qdem magna. Caput aũt paruũ ſuas nõ excedens li/

mites atq; metas tam in magnitudine &́; in paruitate com/
mendabile eſt ſemper etenim magis placebit caput paruuz
q; magnũ nimis. Cauſa aũt cur capita parua ſ apiẽtie ſint
ydonea atq; apta.tacta eſt ſupra de coꝛde. Per prehabita au
tem dat᷑ intelligi. ꝙ ſapientia diuina in paruis & humilibus

. ₰

mẽtibus magis viget q́ᷓ in nimis magnis ſupbis O
Anthoniꝰ oꝛatoꝛ ſuper tercio politice · Ex tribi nanqʒ viʒ ex
capitis aſſidua inclinatione· ex futuroꝛum euentuũ proſpe /

xione.5e ex ſenio ſeu canicie ſapientẽ agnoſcimꝰ vnũquẽcq

Titulus lxiij
De primo ſic ait loxus in phiſonomia palemonis. Sapien/
tes qdem inclinãt capita ſua & hoc ex otinua meditatione
ſpeculatione qua in cũctanter lucẽt ipſi ſapiẽtes. De ſco
ſic ait phᷣs in ꝓhemio rer hori ce. Sapiẽtia non attribuit niſi
intellectiuũ Pſpicaci; De tercio ſic ait pꝓhs in ꝓbleu. Cani/
cies indicat bene digeſtos foꝛe humes capitis & vapoꝛes
ex qqz qdem digeſtione ſapiẽtia ineſſe ſolet. Per iſta aũt dat

intelligi · ꝙ ex tribo agnoſcimꝰ ſapientem viʒ ex coœdis hu,/

mili inclinatione ex celeſtiũ premioʒe ꝓſpectione ſeu ſuxppli
cioꝝ eternoe timoꝛoſa preuiſione · & canicie diſcretionis 62
prudentie HA Bartholomeꝰ in Pma practica ſua. Sal ꝗᷣ /
dem oculis immiſſum cœpalibus ſi humidi fuerit humoe
vicioſo ẽe coꝛrupto ipſos recreat ꝓtimis atqʒ ſanat: ſi vero
ſicci nimis fuerint & pooſi ipſos ledit validiꝰ a coerrumpit
Sed tunc ꝑ ſal copale ſalem ſapientie ↄuenit deſignari-Rã
ſicut ſal conficitur eo modo inntum om̃is humor aquoſi
taſq; penitus excoquent᷑ qua q dem excoctione & deſiccatio
ne facta remanet ſolũ ſal. Sic nimixe per omia ſapientia ve⸗

ra atq; ꝓfecta tribuitur a in mente humana conficit· eo viʒ

modo inqntum omis bumoe prauitatis 6e aciioſitas cuiuſ
li bet vanitatis exſiccata q;dem fuerint penituſq; excocta ap /
plicationẽ quere de ↄtemplatione ISPitholome?ꝰ in prin
cipio almageſti. Vir enim ſapiens dñatur aſtris. Sed intel /
lectũ iſtius dicti require in ca de trinitate. Per phabita au

tem dat᷑ intelligi ꝙ homo ſapiẽs non in ꝓprijs oculis ſed in

aſpectibo ſaluatoxis dnatur hãc vitam in angelicis choris
E Ps in ꝓbleu. Calidi aũt hoĩes ſapientioꝛes ſunt. Quiꝰ

ſignum eſt. ꝙ qui in regionibe calidis cõmoantur ſapiẽtes
valde foꝛe eſtimant. Cauſa tangit᷑ defruitione. Per pbabita

añt datur intelligi. ꝙ qui in caloe dei dilectionis fuerint in /

flãm at bi nimize in dei ſunt oculis ſapientiſſime reputati

T, Cõmentatoe ſupꝑ illud methaphi. Sicut oculus noctico

racis dicit. Eſt aũñit ſapientia ſenſiis. inimica inſidiatrixq; ᷣ
pſtigiatrix ſapientie intelledtꝰ. Per phabita aũt datĩ intelli /
gi. ꝙ ſapientia humana ſeu mũdana qiie per ſapientiã ſen⸗/
ſus deſeribit inimica ẽ ſapiẽtie diuine que ꝑ ſapĩentiã intel⸗
ligi figura M Notandum aũt ꝙ ſapientia in prie at⸗
tribuit ipſi parti ſenſitiue· ergo & ipſa ſapientia ſenſibo nõ
auenit. niſi in ꝓprie methaphoriceq; & tranſſumptiue N
Cõmentatoꝛ alexander ſupi llud· j· methaphiſice propi
ãmirari ceperunt philoſophari dicit. Sapiẽtia itaq; noſtra

ex amirationibo ꝓuenit a cauſat᷑. Ex eo enim ꝙ alicuius rei

excellentiaʒ fuerimus ãmirati mox ꝓꝑſe crutationis operam

Cinius
benit⸗
bs lune
ignnnt
ntausin
6ogninon
(gunce;

kuturh 7

8

teſſoneml
ſton. 0

.

greitac⸗

emmuiacr⸗
ioſtaten

.

otuſgute

uummmigt

4

iipſopenne
ODlerernitt

altentti
cninelitr
NNer D

.

4

umnbemicer
uitmnmicenn

tligiq dn

ul

morcos
Kignenſe⸗
Miceturm
Per aquan
lercio met
minis uſe
ſgig cod.
magis Ouu
uo⸗ labe 11
euenacbe
ratAa
tellig
la. e den
ſunt ſapi .
vnm 2lun
iſiguent⸗

caeel

ki
Dpen
lanone
cte
lrſ
8n
ſlaninde
aodöhl
wiaſapt
ſnteng
ad
Lerthunn
ſnntſin
1canmnt
eſgnrd
oraqu
ſtt
vientinve:
ſcſteovi
ſtns aniuſ
Notap
neonptin
dedinſel

Pabita all

ls ſin
ss
sſunt Cu-
rturſpits
Peröhhi
niſitniti
nerpitin
als nih
cummig
nirtli
tin t⸗
pren/
tu
ugln
uis 1

voNen

Titulus W lkxrii
adbibemus illi rei. Per iſta aut datut intelligi: ꝙ ſapiẽtia in

„

nobis diuina ex ãmirationibus diuine dignitatis & excellẽ

tie gignitur & cauſatur· Dum enini in ammirationem duci
mur eius in comprehenſibilis maieſt atis mox aliq ualem ei
us cognitionem concipimus a timoœem dei autem cognitio

atq; timo principia quidem ſunt ſapientie ſcientieq; düii /

ne Ruicẽna libr o tercio de důuuiis. In vallibus arite
maioe cernitur lux ſed a circa aquas valida luminoſitas re
peritur. In vallibus quidem propter coartationem & com/
preſſionem laterum montisvt dicit ariſtotelis in tercio me
therox. Circa aquas aũt quia magna ex aquis fit repcuſ /
ſio q refractio radioꝝe. Cuius ſignũ eſt. vt ait philoſophus
in ꝓbleu. Ciuitates inquit que circa aquas ſite ſunt in eſta
te mmiii accendunt. Patet ergo aτ. Seò tunc per lucem ſeu

lumĩoſitatem coꝛpalem lux ꝗqdem miſtica. id eſt diuina ſa /

pientia figurat᷑. Ram ſicut lux viuificat & purificat cœpo⸗
rum vnũq&ρ vt recitat auicebron libro fontis vite. Sic ni
mize ſapientia qdem diuina coꝛ Pumanum viuificat qntum
ad vite eternitatem purificat qᷓntum ad veram mentis ſin⸗
ceritatem. Et tũc applicetur ſic. Maioꝛ itaq; ſapientia ſemꝑ
cerniẽ in valli humilium animo a circa aquas coꝛdium
contrito P Euentinus in tractatu de naturis liquido
rum. Permiſcentur aũt liquoes cũ terra atq; aqua. Nullus
auũt permiſcetur liquoæ cum aere atq; igne · Per iſta aũt dar

„ — „

intelligi ꝙ diuina ſapiẽtia que ob ſimiles qualitates liquo/

ri copoꝛali non immerito eomparaturnon permiſcet᷑ cum
mentibus bonunũ cupidozum & delicatozum qui per aerẽ
& ignem figurantur:ſed beato quidem modo coincidit & p
miſeetur membris tribulatoꝛ um a Bumilium homimim ꝗ
per aquam & terrã figurant Q Qõmentatoꝛ auerrois
lercio methero. Copoꝛa deſiccata magis quidem ſunt lu/
minis ſuſceptiua q́; cœpoꝛa Humectata. Per que datur intel
ligi· ꝙ coꝛda humana ab humoe vicioꝛum penitus deſiccata
magis quidem ſunt diuine ſapientie ſi ſceptiua &;“ coꝛda ali
quo labe a crimine inquinata RB Phioſ. ophus in pro
bleumatibus. Qpoꝛa tenua oleo delinitata & denuo indu
rata.puia fiunt valde luminis a candoꝛis. Per que datur in
telligi ꝙ coꝛda humana oleo virtutũ ⁊ gratie miſtice ilini /
ta. & denuo ad mũdanos inſultus obdurata magis peruia
ſiint ſapiẽtie ſcientieq; diuine · Pᷣs in nj· methe. Ignem qui/
dem 2 lumen primo principaliter attribuimꝰ ipſi celo ex

coõſequenti aũt copoꝛibo ipſis que celeſti oꝛbi ſimilia cõfoꝛ/

miaq a ecta in cõditionibus & natura. Per iſta autem dat

d

Titulus lxiij.
intelligi. ꝙ vera ſapientia primo ee principaliter · attribuiẽ
ipſi deo· de hinc aũt a excõſequenti ipſis mentibo alniis que
ipſi deo in ſanctitate ↄſimiles fuerĩt a ↄfoꝛmes S Theo/
philus in tractatu diuerſazxe artium Auze liquatum natura
liter delectat aſpicientem viſumq; nẽm irr adiat a illuſtrat
Vnde a idem ait. Natura auri eſt magis quidem ſi plendere ĩ
igne ſub ſpecie viz liquoꝛis.qᷓm ſub foꝛma duriciei 6 rigoꝛis
Per iſta aũt dat᷑ intelligiq; auzʒe ſapientie H cognitioneʒ; de
fluens verã in mentem homĩs ⸗ liquatũ: magis delectat æ ir
radiat mentem qꝙ́; tenebra humane ignoꝛãtie ad huc rigida
2 cõpacta I Cömentatoz auerrois ſup·ij. de ama. Coꝛ/
Poea que ex ſui natura ſuint luminoſa magis lucẽt in nocte
q; in die. Per iſta dat᷑ intelligi· q; coꝛda humana que ex ſui
nobilitate ſapiẽtie ſunt ſuſceptiua: debita Prudentia q ĩ
foꝛmatamagis quidem lucẽt ſue cognitionis lumine a ſplẽ
doce in noeéte tenebroſitatis müdane m in die lumĩoſitat?
terrene lumẽ enim mudanum excecat. Require de ſplendoꝛe
V Pys in· vj anĩalium li. Oculi animalium lucẽtes no/
durno tꝑe·a ſplẽdentes lucent ipſis amalibus Verſis ad au/
ſtrum:nõ lucent aũt aduerſis ſeu oppoſitis ſua facie aquilo
ni. Et ideo ait plutꝰ in gurgulione. Splendent vultus ꝗqdaʒ
oſfpoſiti auſtro:ſed minime aquiloni. Cauſam recjuire ca de
amoe. Per iſta aũt datur intelligi q; coꝛd a humana ſapien /
tie opibo luminoſa lucent vere ſolũmodo G Pfecte cõuerſa
ad auſtrum xpᷣm lucent autem minime ad aquilonez id eſt
pecc atũ deſideriuſimq; humanu X Pps in ꝓPbleu. Circa
vmbram a tenebrã ſemꝑ lux copioſioꝛ reperi Quis cauſa
eſt oppoſitõ qᷓlitatum tenebre atq; lucis ex qua ꝗdem oppo
ſitione reſultat maioꝛ excellentia in vtroſ. q;. Per iſta aũt da?
intelligi: ꝙ maios cernitur affluentia prudẽtie circa vmbrã
caſtitatis & otinentie V Ariſto. in. vnj animaliuz libro
Medulla oſſium copioſa vitam longam efficit & conſeruat
Sed tũc per medullam ſapientia figurat᷑. Nam ſicut medul
la oſſium humanoum leticiam confert:a medulla quorũ/
dam animalium viſum clarificat vt recitat Cõſtantinꝰ. Sic
per omez modum ſapientia diuina gaiidia infinita confert

& mentis oculũ clarificat a illuſtr at. Et tunc applicetur ſic

Sapiẽtia itaq; a vera cognitio mentis hiuimane diuturnitatẽ
id eſt ꝓpetuitatem vite efficit ſempiter/ne Z Belinus in
tractatu de ſigillis lapidũ. Sunt qᷓdam nobiles gẽme ꝗᷓ no /
cturno tꝑe lucent copioſe · & ſi in terra ſepulte iacent igni⸗
q; valido calefiant ampliꝰ non lucebunt. Per iſta aũt dat in
telligi ꝙ coꝛda hoĩm diuine ſapientie lumĩe illuſtrata · ſi erxe

Stulr
mnundan
örfun
tant luct
ſtorns ne
bibitc
celu qu⸗
hiteg
ſcut te
loofin
inphs
dus gun
altt ad!
enter pa
ſcut alr
tlicpfts

Weqn

ſoscu drn
eenent 0
roſihn
ſteodguſtr
Aſumutad
Ueramv
pintamün
e Kſapie
ſicttad
dedet
Ry
mnad
Anim
raliter
ſapient
metha⸗
les klu
ſpienti
teriger⸗
Laude
Uinſi
ruitſch
danaſ⸗
bilisſe
oum.
corupt
fillibite

ri
0 Sin *
s e
d iin
anmn Nkaſ
fapndet
nsſunrn
1deelnni
iredeſlen
um ucitdn

s Vetſio da

aficie aqun

tvultus n

ntcguiteca
Imana ſapin
ſect cöͤuet
luboney ide
pbleu Cite
.odca
n demer
Piſtaaitui
te ctcaurti
aminalul⸗
etatcotit
m atmnol
nmla oril
(rtnSi.
ionter

edüntuenit⸗
7 Bawn
gin i
leinmhl⸗
Ntoac i
Glinſ tte

Titulus lxin
muindane cupiditatis & igne illicite voluptatis immerſa ꝑ
cõſenſum fuerint a intincta ampliꝰò nequaqꝙ; ꝓut ante luxe
rant lucebunt minimeq; fulgebüt Na Vſidoꝛus in hi /
ſtoꝛiis naturalibo. Stellio ex aſpecétu in terrã ſibi haurit im /
bibitq; venenũ. ſed ex aſpectu in ſurſum verſus aerxem atq;
celũ quendam liquoꝛem medicinabilẽ ſũmo oꝑe ſibi attra⸗
hit & gignit. Sed tũc per ſtellionẽ intelligit᷑ ipſe homo. Naʒ
ſicut ſtellio tardiſſimi qᷓdem motus ad quẽlibet ſui actũ.ve/

lociſſimi ꝗdem ad ignem ſeu ad incendiũ copioſumvt reci /
tat ps in.x· animaliũ li. Sic per omeʒ modũ ipſe homo tarx

dus quidem eſt ad actum quẽélibet virtuoſumvelociſſimus
alit ad ignem id eſt ad ſuppliciũ ſempiternũ.Sed tũc ↄueni

enter ꝑ aſpeétum in terraʒ ſapientia mũdana figurat. Nam
ſicut aſpectus in terra nequacq ꝗdem fieri poteſt niſi cũ to/
tali capitis inclinatione anime ad terrena deſiderãda tranſi/
toꝛiaq; && vana. Sed tũc ↄuenienter per aſpectũ inſurſuʒ ver /

ſus celũ diuina ſapientia figurat᷑. Nam ſicut aſpectꝰ inſurſũ

vehement oculos aperit atq; oꝛa teſtante phᷣo in ꝓbleu· Sie
per omez modum ſapiẽtia ſcientiaq; diuina oꝛa mentis ape/

rit ad guſtanduz oculos ,m anime detegit ad ſpeculandum

dei ſuauitatem ꝓpetuum q; dulcoꝛem atq; ad eius habendã

ꝓpetuam viſionem. Et tũc applicetur ſic. Homo itacq; ex ſa⸗

pientia mũdana ſibi haurit & imbibit venenũ moꝛtis eter/
ne.ex ſapietia vero diuina ſibi attrahit & acquirit liquoꝛem

felicitatẽ eterne Ba Plato libro de immoetalitate anime
Sapiẽtie quatuoe attribuunt᷑ viʒ opes quies. hon oꝛ a volup

tas. De primo ariſtotelis li.de pomo. Eſt aũt ſapientia ple⸗
na diuitijs opibuſq; diuinis. De ſecũdo phᷣs.vſ phiſicoꝛum
AKnima ſedẽs & quieſcẽs ac. De tercio pps v.politice. Natu

raliter dños foꝛe dicimus ſed && maxime honoꝛandos eos qs

ſapientia cernimus illuſtratos. De q uarto cõmentatoæ·xj.
metha. Confert aũt nobis ſapientia ineſtim abiles volupta
tes. Multo aũt magis ↄuenientius a ꝓpriamus hec quatuoe
ſapientie ſcientieq; diuine:ſcʒ opus theſauroꝝe dei quietem
refrigerij ſempiterni honoꝛem regni perpetui·. & voluptatẽ

gaudij incoeruptibilise eterni Qa Cõmentatoꝛ alber /

tus in ſũma naturalium.inj- ꝓte.Scientia quidem ſenſus ob

ruit ſcientiam intellectus. Sed tũc per ſcientiam ſenſus mũ

dana ſapientia figurat. Nam ſiẽ ſcientia ſenſus eſt coꝛrupti /
bilis fallibilis atq; breuis. vt ait hemiſtius ſuper.j.poſteri /
oꝛum · Sic per omez modum ſapientia quidem mundna eſt
coœruptibilis quia coꝛruptionẽ cõfertꝓpetuàm q; moꝛtem ẽ
fallibilis qa fallit ocilum noſtre mentis · eſt breuis vtpote

Titulus
durans a pmanẽs vix ad piindũ momenti tꝑis· Sed tunc
ↄuenienter ꝑ ſcientiam intellect diuina ſapiẽtia figuratur.
Nam ſiẽ ſcientia ſcz intellectualis eſt ĩdem cũ re ſua ſcita hm
phm in.nj. de aĩa. Suint inquit vnũ ſciẽtia & res ſcita. Sie mi⸗
mix per locũ a ſimili:ſapientia ꝗdem dei τ ipſe deus ſimilis
vnum ſunt .ſimul ꝗ dem. Nam in quocũq; coꝛde ſapiẽtia dei
cernit᷑ ibi à deus ꝓ grẽ̃am ↄmoat vnum ſunt:qa hm Nagi⸗
ſtrum in primo ſententiae. Spiritus dei & ſcientia dei vnuſ

actus ſunt· Et tunc applicetur ſic. Sapientia itaq; carnis ob/

tuit impeditq; actum ſapientie a ſcientie diunune
= ¶ De ſedulitate (Titulus Ilxmj.

Otandũ ꝙ ſedulitas habet qᷓtuoꝛ effect?. Nam ip̃as

gationẽ q; mentiũ actuumq; negat: Per pᷣhabita autẽ daĩ

intelligi ꝙ ſedulitas ſanétoꝛe actuũ & virtutem obſequioꝛ⸗
q; & cultuum diuinozc quatuo effectꝰè in mente bumana ef
ficit & reliquit.· Nam ad vnũ ſolum actum dei viʒ virtutis
mentẽ aſſiduat determinat: ꝗlitates celeſtes nobis diuini
tus imprimit a innatatur in vnum putadeum toboꝛat a cõo
fotat· ſed è& vacationezꝭ diuagationem &; abijcit atq; negat

B Cöoöm entatoꝛ ſuper iñ ethi. In hoea aſſiduitatis ſedu
litatiſq; actus exercitatus quilibet minus promptus reddi/

tur interueniẽte autem ocio aliquali viſui & promptꝰ ma/
gis patet. Quius ſignũ eſt. Videmꝰ ꝙ dum ſerotino quideʒ
tempoee aliquis actũ aliquem exercitauerit: cõſtat qa tunc
actu ꝓmtitudinis caret a faciutate eiuſdem actus: in mane
autem perfedtus nouit & efficit actum illum. Cuius cauſa

ſſtat in hoc. Nam in aſſiduo a ſedulo actu o'ganum laboꝛat
valde quão brem ineptum indiſpoſitumq; redditur · ceſſan/
te autem aſſiduitate & ſedulitate actionis illius ocio inter⸗
ueniente aliquali iam ex Hoc ipſo oꝛganum actioni huiuſce

modi deputatu m quietatur & perconſequens ad actù vſum

c(H abnius redditur. Per prehabita autem innuitur ꝙ ad re/

ſtaurandum & ſotificandum actum diuini cultus laudiſ/
qꝗͥJ pariter & virtutis ſumme valet inter poſitio a interſertio
rationabilis oci & quietis Q Notandum ꝙ iuxta ver⸗/

bum philoſophi in ſexto politice ſedulitas &e interpolatio
oppommtur: quemadmodum ipſa entia ex parte ſui ſunt
alteratiua & priuatiua- Notandum ꝙ vt ait cõmentatoꝛ ſu
per quarto methaphiſice. Effectus neceſſarij ſolis debentur
agentibus ſedulis a perfectis “
((([De Sermnine

¶ Titulus bev. A

ilxi iij

tres ad vnũ deter minat limitat coattatꝗlitates éqe
accidẽtia innatatur in vnũ roboat a oↄfoꝛtat a diua

ciuaus
cſonecte
gun nod
ausne
curpan
gieſtn⸗
pemobln
et Guud⸗
Uldunbet
Cletontin
s nurdus
Petuerett
nisbuniſe
phin g
Pookre ſi⸗
ples
tipp⸗
aütgee
alniüzeo
ad paſee
1oiſem
ern
Ner natit
liadhber
inmen
Perkertr
Auncen
niadih
12eris⸗
Ntio ig
m aut.
Edlunn

N
unp
ltrn
Nttadi
autdi

blegior

men
Vietune

s dünni
atꝛz c⸗
inegat
tis ſedil
lgredd/
pebma/
ouide
Gaturd

mare

nus caut

n hber .

tureetſan
gciomter
nihuude
im
16te
1 ot
ereetuo⸗
tader
rpolt⸗
Itunl

vmr

Titulus D
Riſtotelis li: de plantis. Semẽ igne ſiccatũ neq; pul/

lxv

lat:neq; germinat ſed nec creſcit. Sed tunc ꝑ ſemen
copale ſpirituale ſemẽ anime figurat᷑ nam ſiẽ ſemẽ
coꝛpale radicẽ a fundamentũ ſui germinis atq; oꝛtus ab in

ferioꝛi pte non a ſuꝑerioꝛi ſupficie ſumit vt ait phᷣs vbi ſupᷣ

Cuius etiã ſignũ eſt ꝙ radices iacti in terrã ſeminis tendũ /
. H — „ J⸗ „ — . „ .
tur indeoſum nõ inſurſum. Sic nimi ſe mẽ ſpirituale radi /
cem atq; fundamentũ ſui germinis atq; oꝛtus ſumit ex infi

ma parte vere humilitatis:non aũt ex ſũmo ſuperbie && tu⸗/

moꝛis · Et tũc applicet᷑ ſic. Semẽ itaq; ſpirituale igne tuxpis
lucri ſeu auaticie deſiccatũ:nec pullulat.nec germinat miſti
ce· ſed nec creicit B Notandũ ꝙ ſpecies alicuius ſennnis

quatuio modis aduenit ad terras remotas pariter & lõgin/

quas. Primo viʒ per alicuiꝰ venti grandis deiectionem. Se/
cundo ꝑ auiu; aliquaz deductionẽ: T ercio p ymbris a plu
uie diſtulationem. Quarto per aliquã celi oſtellatione:. De

primo Plinius in ſpeculo naturali dicit. Ingruit vt interdũ

venti a quibuſdam regionibus celi qui in ſuis incurſibo &ᷓ/
rundam herbare ſemina attulere- que qidem herbe minime
viſe ſunt in illo terre climate quo naſcunt᷑ piper enim æ cro/
cus nardus cinamomũ a balſamum in quibuſdaʒ nata ap⸗

paruere regioniboin quibus a natura non fuerũt generatõ
nis huiuſcemodi eſt ventus grandis cauſa. De ſecundo ſie

ait ppᷣs in ꝓbleu. Piſces quidam in quibuſdam ꝓcreati ap
paruere ſtangnis a paludibus vbi nunꝙ aliquis viſus eſt
piſcis· Quiꝰ etiam ſignum eſt. ꝙ in altiſſimis quibuſe daz mö
tibo piſces nati ſunt in aqs & riuulis valde exiguis. Huius
aũt generationis cauſam reducimꝰ in allationẽ quarundaʒ

aiiiũ eo viʒ modo inꝗntum aues mergule. ille viz aues que

ad paſcendũ aquis imm ergunt᷑ illax nanc; auium roſtro
ꝙ oi ſemina adherent que longe ante ꝓpiecta erant a piſcibo
que qdem ſemĩa aut in ꝓfundo iacẽt: aut in aque medio ſu

per natãt. Iſta aũt piſcium ꝓiecta ſemina roſtris aut pedibo
auiũ adherentia ab auibo iam predidtis ſe montanis denio
aꝗòs immergentibo immi ſſa paludibo atq; ſtangnis piſces

ꝓereant vbi nulli piſces vnq; erant Q De tercio ſic ait
Kuicẽna li nj de diluuijs. Quatuoꝛ nobis innotuerũt dilu!
uia viʒ diluuiũ ignis aeris terre· ée aque. Dilumium aũuũt aqᷓ

aeris alienatiuũ eſt id eit alienoꝛe coꝛpo actiuũ allatiuũ
Circa q& eſt notandũ ꝙ diluuiũ igniſ nil aliud eſt ꝙ; inun

datio ignis ſeu aliqᷓ incenſio valida alicuiꝰ regionis. Diluui
um aĩiit aeris atq; venti. Diluumim autes aque nil aliud eſt
q; diluuium nili τ. Diluuium vero terre nil aliud eſt qm

rnundatio arene defluẽtis ex aere. De diluuio ignis legit᷑ de ue
ſancta agatha. T tem in hiſtoꝛia lõgobardoe. Item de viſio fu e
nibus tundali. Item de euentibus hy bernie. De diluuio ae- re⸗
ris agitur in hiſtoꝛiis perſaʒe vbi diciẽ ꝙ tanti turbines at V ſern
venti interdum ↄuentiuint & concurrũt vt ciuitates && villas ſas
auferant ſuſtollant ꝗᷓ tandem millatenus apparebüt · De gnod
diluuio adque require de nilo. Eſt autem nili diluuium prin mMe
cipale q& accidiſſe dicitur tempoꝛibus noe. Runc autez re / ſum
deundo ad ꝓpoſitum dicendum ꝙ diluuiuz aeris atq; aque wiel
eſt ventus grandis atq; pluuia que aliena nobis adducunrt gido⸗
ſemina puta de remotis prouincus & longinquis. De quar/ Adnm
to ſic ait Ptolomeus almageſti primo. Latiſſima virtus ceii krit
. Nam viuificat generat fecundat diminuit & augmẽtat. Nâ uus
vbi nulla proiecta ſunt ſemina ibi celeſti conſtellatione & i abs
virtute quiedani nate ſunt hHerbe incognite G& inuiſe. Sed de .r tuptt
hHoc etiam re quirxe capitii de neceſſitate. Patet ergo rρ Sed ane
tunc per ſemen copoꝛale ſemen intelligimus ſpirituale. Nã Ertirmnt
. ſicut ſemen copoale nimis profunde terre iniectum neq; iſab
priillulat.neq; creſcit. Cauſa hiiius eſt. quia ſemen profun Uidn
datum nõ habet aeris reſpiraculum. Sic nimirum per omez R
modum ſemen ſpirituale q& eſt verbum dei nimis profun/ et
de in code hominis ſeminatum omni interdum floꝛe caret WW
bonoꝛum operum && virtutum Et tunce applicetur ſic. Semẽ .
itaq; ſpirituale quatuo quidem modis deuenit ad mentes yn
a deo remotas pariter a longinquas. Primo videlicet per ce tbi
ioſtis refrigerij deductionem. Secundo per auium id eſt ſan w
coꝛum aſportationeʒ. Tercio per celeſtis gratie diſtillatio nez t
Quarto per celeſtem a deo infuſionem — Kti
¶ De ſeparatione ¶ Titulus lxvi.· 4
Onm mentatoe heophraſtꝰ ſuper libro de quatuoꝛ “ “
„ tranſcendentibus. Quoꝛumcũq; eſt vnum eſſe:vnũ euce
Non ſeparatur ab alio abſq; coꝛruptione eius. Simi „ (uian
lis aut em hec eſt ſententia huic verbo ꝙ; ait Alpharabius AAAN
ſuper de pomo Ariſtotelis. Quoꝛumcunq; inquit eſt vnum Ao
eſſe vnum non ſeparatur ab alio ſine corruptione id eſt vnũ
non coꝛcumpitur ſine altero· Intelligendum tamen hoc eit ten
eo modo ſi vnum illorum eſſe ſit equale alteri & vnum nõ teen
fit ab alio. Vnde non habet locum dicta ꝓpoſitio in illo eſſe iinp
quod reſultat ex corpore & anima. Anime nimirum coꝛ/ igen.
Pois e vnũ eſſe. e tñ coꝛ rupto vno nõ corũpit᷑ reliquũ ee
hoc ideo:qa illud eſſe nõ ẽ vtriuſq; eql iter ſi vniꝰ ab altero n

r
S l de
dniſio
uiz,
Man
NA
tit
uum Pen

Ne
e ⸗

Dunt

nawns
ngninhe

tlletde

ie. Son
80 7 8
ituale N
tum neq

nprofun⸗

nperofne,
Sprofun
foecaret

ſe deme

dmentes
cper ce
dſen
ectoe

k

Ntue
vnix
s Semi
aribins
Atwrun
deſtuni
mlut
nn
tc
ußt
ler⸗

Titruluuss . ixvz
puta eſſe coꝛꝑis eſt abeſſe amme. His ergo incidentaliter in⸗
troductis ad ꝓpoſitum redeamꝰ. Patet itaq; ꝙ α eſt vnuz
eſſe· vnũ nõ ſeparat᷑ ab alio abſq; totali eiꝰ coꝛtuptõne.Per
iſta aũt dat᷑ intelligi:q ex vnione miſtica dei ameq; deuote

quoddã reſultat eſſe indiuiſibile & diuinii&& ideo talẽ eſſe ẽ
vnũ eſſe iuxta illud Iohᷣ·xvj. Vt vnũ ſint ſicut & nos vnum
ſumus. Deus itaq; per ſubtractionẽ ſue geatie ſeparari non

poteſt ab homĩe abſq; totali eiꝰ ꝓpetua coꝛtuptione. Reſpi/

ciẽdo ſu B Plato li:j. de immotalitate amme. Nulluz

ꝗdem entium eternitati aſſcribit᷑ niſi ſeꝑatiim fuerit a ma/
teria magnitudine & a motu. A materia ꝗqdem: quia omne
habẽs materiã vt ait ↄm entatoꝛ auerrois li· ſuo de ſubſtan /
tia oebis eſt trãſmutadile. aũt trãſmutabile eſt.hoc ipm

coruptibile quia hm pᷣm in:xj. metha: ꝙ tranſmutat᷑ nõ ẽ

vnifoꝛme.G neceſſario eſt coꝛruptibile · ſi coꝛru ptibile ergo
nõ eternum patet ergo primũ viʒ ꝙ nullũ entium eternita
ti aſſcribitur niſi ſepatum fuerit a materia· a magnitudine

quidem: quia omis magnitudo duuiſibilis eſt in infinitũ, vt

oſtendit phᷣs in pmo phiſicoꝝ a in vi. In primo de genera ,
tione &e coꝛruptione. in de celo & mundo:G in mi metha-li.
Quod aũt diuiſibile eſt eternum nõ eſteo q& hm Qalcidi⸗
um in thimeo-eterna indiuiſibilitate ſunt. Nam ipᷣa ꝓpetua

ſunt vnione cẽcoedi atq; vnita. Tria inquit ſunt vt ait Calci
ditis vbi ſup: que mini diuiſionem recipiũit ineternnim vt

tes incoꝛpoꝛalis. res eterna vt ipſum indiuiſibile qc eſt pun
ctus ergo ex deſtructione oſequentis inferẽ ꝙ nil eternitati
aſſcribi niſi ꝙ ſepatum fuerit etiaz a magnitudine G
Notandũ aũt ꝙ magnitudo eſt diuiſibilis in infinitum nõ

äm ptes equales ſͦ hm inequales partes quẽadmodum in
phiſicoꝝe aſſerit ipſe pomas.Item ome ↄtinuũ ſeu magai
tudo diuiſibilis eſt in infinitum nõ naturaliter ſed mathe /

matice: quia mulla ſpẽs carnis adeo pua poterit demõſtrari

quin adhuc poſſim ymaginari puta mathematice mnorez

carnis ſpeciern · vt vbi ſup̃ oſtẽdit Abertus in odine ↄmen-
K motu vero:nam hm ph̊m in nj phiſicoꝛe. Motus ẽ actꝰ

entis impotẽtia inntum huiuſmodi id eſt inntum impo/
tentia: ſiẽ alteratio eſt actus rei alterabilis. Item idem in eo /
dem paꝝ infra. Motus nõ eſt ens ſ via in ens. Vbi aũt ens
impotẽtia aut non ens fuerit ibi e ternitas nõ erit: quia hm

„ % % „

egeſiꝓpũ Iero.li:inj· Eternitas ſolis cõuenit entib actuatis

c& pfectis in ſua ſpecie de q ratione ipᷣe motꝰ nõ eſt quem
admodũ ſupᷣ tactũ eſt.Sufficintet ergo oſtẽſum eſt ꝙ nul⸗
lum qdem entium eternitati aſſeribit᷑: niſi ſeꝑatum fuerit a

õä

Titulus llklovj.
materia a magnitudine a a motu. Sed tũc per iſta datur in/
telligi. q mulo quidem hominum eternitati ſeu fruitioni ce
leſti digne aſſcribitur niſi a tribiis prehabitis mente & coꝛ/

poꝛe ſeparetur videlicet a materia malicie conpozalis a mag

nitudine mundane a tranſitoꝛie dignitatis&& a motu a ſtre
pitu mundane a vane inquietiidinis et laboꝛis Recte vt ſu

pra D Philoſophus m·xj methaphi. Subſtantie qui/

dem ſeparate nullis ſunt tranſmutationibus paſſionibuſqʒ

ſubiecte Quius declarationem require capitu·de perpetui⸗
tate · Sed tũc per ſubſtantias ſeparatas homines a munda/

nis quantum ad effectum ſeparati vanitatibus figurantur

Nam ſicut ſubſtantie ſeparate dominãtur e regunt princi⸗

panturq; entibus naturalibus vniuerſis.vt firmiſtlimis ꝓp/

bat rationibus Ptolomeus almageſti primo vnde etiam ait
Pr oculus liſuo de cauſis. Opus inquit nature eſt opus in/
telligentie. Sic nimig per omeʒ modumipſi fideles a mun:
danis ée tranſitoꝛiis ſeparati dominãturx ſoli & principant᷑

cunctis mundi inſultationi bus a poꝛtentis que quidezʒ om
nia ipſi largo animo aſpernantur· Et tunc applicetur ſic. Illi
itaq; qui ſpe ſua in deo poſita ab iſtis vamis tranſitoens

fuerint ſeparati nulli tranſmutationi puta a deo aut paſſio/
ni puta in preſenti ſeculo futuro aliqualiter ſunt ſubiecti

E Auicebron libro fontis vite. Vnaqueq; res ratione
ſue materie ſemper nititur elõgari ſeparari a primo actu

& ente. Ratione autem ſue foꝛme aproximat vnitur ipſi
actui atq; enti primo. Sed tunc per materiam ipſam carneʒ

9uenit deſignari. Nam ſiẽ materia ſemper eſt priuationi an /

nexa quẽadmodum in pᷣmo phiſicoꝛe & in:ij· de generatio /

ne & coꝛruptione dicitur. Sic nimiruʒ per omnem modum
caro quidem ipſa ſemper eſt in cunctis ſuis actibus pecca⸗

to morti ãnexa & ſicut materia nunq́; corrumpitur iuxta
illud ꝙ ait philophus pᷣmo phiſicoꝛum. Materia eſt ingene
rabilis & incoꝛruptibilis. Sic reu era per omnia & ipſa caro
nequaquam ſimpliciter annihilatur aut coꝛrrumpitur quin

vna cũ aĩa ſua aut in eĩna vita:aut in pena ꝓpetua etnaliter

finalit᷑ collocet᷑. S tũc oueniẽter ꝑ foꝛmã ipᷣa anĩa deſigna
tur. Nam ſicut foma eſt agendi ratio vt ait ↄmenta · ſuꝑ·inij

pPhiſicoe. Sic nimixe per locum a ſimili ip̃a humana aĩa eſt

Pncipiuʒ ratio atq; cauſa meritoꝛie agẽdi:aut gaudia:ſuppli

cia ve merẽdi. Et t c applicet᷑ ſic Homo itaq; omis ratione

ſue carnis ſemꝑ nitit᷑ appetitq; elongari ac ſeparari a primo

ente & actu qui deꝰ ipe eſt.ratione autez ſpecie ſeu aĩe ſempꝑ

ſuo inniti appetit ſaluiatori E 2 bemiſtius ↄmentatoe de

Uulu
mb
Uerte
9 di car
n que 4
riſſinech
pietoer
zgrout.
Fumair
fomap
quo ſuj
dilever⸗
ſepand⸗
hoc q⸗
tur heb
die
tq
ſinugisn
aVax
Acnoami
icligi 4
utſiate
ltkotatt
unama
rW
ſtras
tionem
ratio?
cogni⸗
ligimd
roxe
*
tonem.
G gual
inie⸗
cas ter
nong
realis
tate
lutus
uut e

rig,
mie
dn
Dſ
ertſi
Nteggi
hoin
⸗
aArd
fguennn
unt peürt
ilemisg
eltiana
pus
amun
neipani
iom
tſe. W
mnſtcels
tpaſto
ſubiecki

tatione

0 adu

un
Arne
awontan
a
wmenor
mmodun

busNn

tur t
iger
ur un
nulte
deſgn
aſon
numi/
dulpt
one⸗
vno
ſen
ito de

Titulus lxvj
gradibo in tractatu foꝛmax? Separatio latitationi obſtat oĩ
Qũq; enim aliqua ab inuicẽ ſeparant mox omia que antea
latuerat expateſcere demonſteant᷑. Per iſta aũt dat᷑ intelligi
qꝙ; dũ caro anima ꝑ moetẽ ab inuicem ſeparant᷑: mox oĩa
añ que latuerãt. & ab humanis oculis abſcondita erãt cla/
riſſime eluceſcũt · iuxta illud q de vlixe dictũ eſt · ꝙ viz ſa⸗
piẽtioꝛ erat moꝛiens ꝙ; viuens. Multa enim Wixes in moꝛte
agnouit que vite tꝑe penitus ignoꝛauit G ¶ inconienh.
Homa immerſa materie ſeꝑari non poteſt niſi illa materia

foꝛmã pᷣdictam deſerat & ſub illa ſtare pcipiat eo viz modo

quo ſuß H Pꝑs in ꝓbleu: Qum quis ab eo quez valde
dilexerat ſepatur ↄtinuo plus turbat᷑ ꝙ; duʒ ſeparari ſe aut

ſepandu ſo ſe memoꝛabat᷑. Cuius euidẽtia & cauſa ſtat in

hoc qd ait ppvᷣs vt ſup̃ᷣ. Siciit enim nõ habita magis deſiderã
tur. habita aũt iam vileſcũt & quodãmodo non curantur.
Sic & bona dudũ habita & modo nõ habita magis cruciãt
atq; toquẽt quẽadmodũ ait Calienꝰ. Bona habira a amiſ/
ſa magis nos cruciãt q́; ſi habita nõ fuiſſent penitꝰ nec poſ/
ſeſſa. Valde ergo nẽ̃o cruciamur anĩo & toquemur dum ab
aliquo amico aut actu gaudioſo ſeꝑpamur Per iſla aũt daẽ

intelligi ꝙ nil amarius eſſe dinoſcit ꝙ ſeparari ab illo dele /

ctabili aſpectu mitiſſimi ſaluatoꝛis I¶ Guido in. nj. qdli /

bet. Tota itaq; noſtri cognitio intellectꝰ ex ſeꝑatione ſpecie /

ruma materia gignit᷑ a cauſat᷑. Nam q;uis ſenſiis noſter v⸗
ſetur ſolumodo circa hoc & nunc intellectus tñ ſem per ab/

ſtrahit. Sed & intellecte actio figitur ſiſtiĩ circa ſegrega

tionem ſpecieꝝ a materia magnitudine ê& a motu.& hHuius
ratio ẽ qa vt ait ꝓhᷣs inj poſteriox: cognitõ ntᷣa circa.puta
cognitõ intellectiua ſꝓ eſt veroꝛe a ꝓpetuo quia falſe intel
ligimꝰ que aliqñ falſa erũt vnde intellectus ſemper eſt ve⸗
roꝛe perpetuoc. Veritas aũt a ꝓpetuitas in vniuerſalitate
ſolũmodo ↄſeruatur. Vniuerſalitas aũt nõ eſt niſi per ſepa
tionem a materia ipſarum ſpecierum q aτ manifeſtum eſt
ex qualitatibus obieétoꝛum. Obiecta enim alia ſunt ipſius

intellectus.alia ipſiꝰ ſenſus. Intellectꝰ enim obiectũ eſt ꝙ; di

cas rei nõ ſignata ſed abſtracta obiectum autem ſenſus eſt
non quodditas ſed accidentalitas:non autem aocidentalitas
realis·ſed intentionalis ⁊ ſpecifice a ſubiecto copoꝛe ſepa
rate. Ex omnibo ergo his patet ꝙ tota noſtri cognitio intel
lectus ex ſeparatione a materia ſpecierum gignitur a cauſa

tur · Sed tũc ꝓ cognitionẽ intellectiuam que eſt cognitio ve

ra & perfecta diuina cognitio ſeu beata viſio figuratur. Rã
ſicut cognitio intellect iua eſt perfecta eterna. eternaliter-

Titulus tkrxvij ye
ꝓſeuerans iuxta illud ꝙ oſtendit Magiſter in ſententijs de Lau
Vtroq; ſtatu hoĩm tam damnatoꝛe ꝙ; ſaluando. Damnan M nits
di nãq ſine fine ſuũ reatũ intelligẽt & agnoſcét. iuxta illud nuri
Iſaie·xlvj. Et vermis eoʒe non moꝛieturſed a ſaluãdi id qqᷣ . tus
in preſenti intellexerunt hoc ipſum & alia in infinitum plu 4 8e
ra perpetualiter intelligerent & agnoſcent & in fidem & ar ,/ a
gumentum huius auſus eſt dicere. Philoſophus libro de 4
pomo in hunc modum. Id ergo ꝙ anima nunc intellectiua ter
tanta coꝛpoꝛis mole onereqʒ; depreſſa intelligit cui ambigu / grn
um quin cum ſeparata fuerit anima melius verius ê pleni / Gb⸗
us intelligat videat & agnoſcat. Separata nimirum a copo ue!
re am ma intelligit que intelligit & minc a multo plus. Re/ 4
linquitur ergo ꝙ poſt motem carnis in ſeparatione videlicz
coꝛpoꝛis & anime- anima intelligit omia que in hac vita vni den
ta coꝛpoꝛi intellexit. Ex quo habetur ꝙ intellectus ſeu cog / aal
nitio intellectiua eit eterna & eternaliter perſeuerans . Sic nun
nimirum per omnem modum ipſa dei cognitio viſioc; bea
ta eterna eſt ſine fineq; eternaliter perſeuerans. Et tunc ap llin
plicetur ſic. Tota itacq; cognitio diuina viſioq; beata ex ſe/ ſemen
paratione affectuum noſtroꝝ a tranſitoꝛijs prouenit & cau dr
ſatur K Comentatoꝛ auerr ois ſuper quarto metheroꝛ Ekde
Aqua quippe ſalſa aqua duilcis confuſe inuicem cõmi/ iitteſ
xte quantũcunq; vtraq; aꝗᷓ limpida ſit a clara nibilominꝰ ðͦð”Uc
.R tñ turbatur fetida efficitur ; ſeparate autem vtreqʒ id eſt llaaf
ſeparatim exiſtentes ille aque clare a limpide remanebunt 2
Per premiſſa datur intelligi ꝙ bom ê mali ſimul coniunctcdi J
magis turbantur & moleſtantur ſcandalizanturq; ex mu/ 2ð
tua quidem parte ſeparati autem e ſequeſtrati a ſe inuicez ddo
in ſuis manent ſtatibus in permixti ι (oſtantinus li c
medici. Quncti quidem medici nituntur mo:⸗bum ſeparare d
a moebo leſo pariter & moꝛboſo. Per que datur intelligi · ꝙ JVM
longe ſeparari eſt cura & ſollicit udo·timoꝛ q omnis a coꝛ⸗ i
de· timoꝛe ſolicitudĩeq; leſo. Nota ſeparatio nil aliud eſt ex . .
altera ſui parte &; vnio dum enim aliud ab altero ſeparatur „ M
ſibi vnire & appropinquare cernitur “MU
¶ De ſerenitate ¶ Titulus lxvij. d
toe libro de impreſſionibus aeris- Serenitas n
aque ſerenitatem aeris indicat & demonſtrat. Sa/ V
gaces nanq; per ſpicatores euentuum aeris futu / s
rotum. Serenitatem aeris ex quiete è ſerenitate aquarum S”èê”
conijciunt & perpendunt. Dicitur autem ſerenitas aque. a
claritas aque limpiditas 2 quies. Per pᷣmiſſa aũt dat᷑ intel/ eiei
ligi· ꝙ; ſerenitas mẽetis noſtre ſerenitatẽ infert & pmonſtrat

tr
entls de
n
nſtud
d
hmumn
ndem
Dofbron
entllechi
mumbign
tlbäi
umiorn
ine D.
npluk

tione N

betiun
S”ð
tus ſeuon
lrars/ d

iſocy e1

E tune a
bera exſe⸗
uent o cal
ometbero⸗
m cö

ihiomin?
lech deſt

Weru
Acovtunc

Uucg An

neinnne

ſturtins ti.

ſpnan
zinteligj
mnsll:
luoen

ſepertarr

i.
Oelentts
ltet

tuit,/
. tun
s/le
niintel
onſttit

Titulus levij

vite ſempiteene B Pps in ij methe-Serenitatẽ futuram
arguimꝰ ex albedine ipſi? lune. Per que dat᷑ intelligi: ꝙ ſere
nitas mẽtis interne ꝗetis vite ꝓpendit᷑ ex animi nti intima
puritate Q Cõmentatoꝛ auerr ois ſupꝑ i: methe· Sereni
tatem qtem omez neceſſario pluuia ↄſequet᷑. Cuiꝰ ratio ẽ

ꝗqa ſerenitas calida eſt e ſica calidum aũt & ſioũ Himoꝛeſ

att rahit ex natura Ecõtra aũt pluuiã quidem omez ſereni /
tas comitat᷑ qa expurgato aere ſerenitas fit aer aut expur⸗

gatur facta pluuia Quamobrem accidit ꝙ ſerenitatẽ quã/

q; plimia oↄſequet᷑ ſed pluuiã ſerenitas comitat᷑. Per ꝗᷓ da
tur intelligi ꝙ ſeremtatem mẽtis pluuia celeſtis roꝛis a gre

oſequit᷑ & ꝙ pluuiã penitẽtie ſerenitas ↄſequit᷑ vite eterne
D Piinis in ſpeculo naturali-Sereno facto aere aues qui

dem regales maxime ſolite in regiones aereas eleuant᷑. Quiꝰ
cauſa ſtat in hoc. Ram in ſerenitate aer qui circa terram eſt
nimium inflãmat?᷑.aer aũt qui in alto eſt frigidus eſt valde-
aues ergo ſerenitatis in tpe valde eleuant᷑ in aere vt illic aliqᷓ
lia ſumãt refrigeria. Per que dat᷑ intelligi:ꝙ ſereno facto ae

re mẽétis noſtre mox virtutes & potentie altiꝰ extollunt in

ſplẽdozem cognitionis diuine E Auempice in in me⸗

the. Serenitas Pyemalis frigus efficit & algoremn. ſerenitas
aũt eſtiualis eſtum gererat & caloez Quoꝛ cauſe ſtant in
boc. Videmꝰ inquit auempice ꝙ ſiẽ copoꝛa niue obtecta il

leſa a frigoꝛe ↄſeruant᷑ ſic regiones nubibo niueis obtecte a
frigoꝛe ↄſeruant᷑ illeſe. Ecõtra aũt ſicut cœpoꝛa niue detecta

mox a frigoe ↄſtringunt᷑ a penitus coꝛrrumpunt᷑ſic è regio

nes hyemali tꝑe ſerene facte & nubibus obtectis vacue a fri
goꝛe nimiũ ↄſtringũt᷑. Per iſta aũt dat᷑ intelligi· ꝙ ſerenitas

copalis que ꝓ ſerenitatem hiemalem deſcribit friguſ efficit
validũ doloꝛis miſerieq; mundaneſerenitas aũt ſpiritualis

puta deuote a trãquille anĩe que per ſerenitatẽ eſtiuã intel-
ligi? caloꝛem efficit ↄſolationis delec tationiſq; diunine E
Pcolomeꝰ almageſti rto. In altis nimize montibus per

petua ſerenitas eſt. Si quit enim turbulẽtie euenerit ſubter

montes illos preterit a trãſibit. Per iſta ergo dat intelligi.
ꝙ in altis puta a terrenis eleuatis coꝛdibus & a mũdanis in
quietudimbo elõgatis ꝓpetua inheret ſerenitas trãquillitatſ

vite ꝓpetue atq; pacis G Aucto li de impᷣſſionibus ae

ris. Duo ſunt que ſerenitatẽ in fallibilit᷑ pollicent᷑ viʒ auro/
ra ſerotina:atq; iris Quarum cauſa ſtat in hoc. Nam tam
aurora ſerotina atq; iris humoæes extrahunt a vapoæes au

roꝛa etenim ſerotina trahendo ad ſe vapoꝛes de regionibus
ipſas expurgat parit᷑ emũdat qd a iris efficit expur gate

autem regiones ſerenitatem cõcipiunt ex natura. Sed tunc ne
per auroꝛam ſerotinam & rubentem intelligitur amoꝛ p iri / ℳl
dem vero virẽtem ipſe timoꝛ. Et tũc applicetur ſic. Duo ita/ ee⸗
q;ʒ ſunt que ſerenitatem mentis & conſcientie efficiunt & in⸗ ues
diicüit. videlicet amoꝛ timo2ꝛ H Plinius in ſpeculo na⸗ Met
turali. Sereno exiſtente aere cũcta animalia ſubterranea ex 2²
eunt a aſcendunt· Per que dat᷑ intelligi:q; nta anima ſerena (aln
eexeevyiſtente mente & copoetunc potentie ad ſumenda exeũt iuin
paſcua vite eterne I Auctoz. Sereno celo exiſtente cim⸗ 6
bala acuta a bene ſonoꝛa efficimus a campanas. Serenitatez; gi
etenim aeris obſeruant hi qui huiuſcemodi innituntur. Sʒ d65
per iſta datur intelligiſereno coꝛde & animo bene ſonoꝛas a eſi
acutas tranſmittimus voces omnipotẽti deo K Kriſto/ lioſut
teles in libro ꝓbleumatum. Hontes in ſero frigidi ſexenitatẽ Akxkrm
magnam indicant & promittũt. Per que datur intelligi q; Nnd
dum mentes Humane friguerint ab eſtu praue cõſcientie xꝓ Von
caloꝛe ſerenitate extunc ſibi indicant euenixe pacis felici / tiins
tatis eterne Philoſophus in ꝓbleumatibus. Sereni/ uigin
tas copoalis fit victo frigoze & ſuperueniente caloꝛe · Pet Uenmn
iſta autem datur inteiligi: ꝙ ſerenitas ſpiritu alis fit victo d
frigoe carnis noſtre & vincẽte caloze celeſtis roꝛis & gratie tdons
M Piinius in ſpeculo naturali: In principio quidem „
eſtatis folia arboꝛum vegetata circulariter atq; mota ſereni V
tatem prenoſticantur protinus affuturam. Per que datur T
intelligi: ꝙ dum in hac vita noſtre cogitationes deſideria II
in actu eternitatis circinata ſeu circiilariter feliciter q; mota
ſetenitatem accipient comodaq; interna SDUMWU
¶ De ſecuritate ¶ SRitulus-lxvn. Aͤ .
Hilo ſophꝰ in ꝓbleu Coꝛpus permanens diu ſanũ
cum egrotauerit velociter moꝛitur. Cuius quidez etn
effectꝰ cauſã aſſignat Ga lienꝰ ſecre:ſuoꝛũ li.j.di. nmno
cuũi copus diu ſanũ inexpertũ ẽ lãguoꝛ is inex ptum aũt ve/ iuiuck
locius foꝛtiuſq; a ſuperueniẽte laboꝛe alliditur a doloe. Coꝛ iia
pus itaq; permanẽs diu ſanum cũ egrotauerit citius moꝛie
tur. Per iſta autem dat intelligi homo vita diu nimis tu
tus permanẽs a ſecurus cũ defecerit aut piculo ſubcubue⸗ 2
rit cuilibet aut timoꝛi piculoſius a grauius moꝛietur B ”
Buentiꝰ libro qᷓtrto. Nox quidem ſecurioꝛ eſt.q́ᷓ dies cũctis
armimãtibus terre:naturaliter aut magis timemus nodte q; i
Oie. Ad cuiꝰ eindentiam notandum ꝙ vt ait phᷣs de anima/
libus. Pax q tranqnillitas redditur vniuerſis. Tutius etiam ci
eſt obuiare hominem alicui beſtie in nocte qꝙ́; in die. vt reci/ 4
tat Ambroſius in exameron libro decimo. Per iſta infoꝛma D”

Nni tur humana fragilitas vt in nocte & in tenebra ſecutitatis
n vane maxime muniamur caudela cuſtodia & timoe. Vſido
deid rus in hiſtoꝛis naturalibus. Securitatem omnes ſoꝛtiuntur
aues in terra & in aqua. Quius ſignum eſt ꝙ dum aues in
nlhn agere ceteris auibus puta predonibꝰ impugnantur mox ad W
* terram cõfugiunt aut ad aquam. Per que datur intelligi. q
Rbemn ſecuritatem atq; ſui ſtatus ſirmitatem cuncti ſoꝛtiuntur ho
Rarit mines in terra humilitatis & in aqua penitentie ſeu cõtritio
amn nis C Notandum ꝙ ſecuri ſumus a beſtijs & a feris tri⸗
Animn plici quidem modo . videlicet ſedendo:iacendo ee doꝛmiendo
Wir d Sedendo quidem ſecuri ſumus ab vrſis· iacẽdo ab apris ſil /
na⸗ ueſtribꝰ atq; poꝛcis doꝛmiẽdo vero a lupis· De primo am/
Arfn proſius in exameron libro decimo. Ab vrſu ſi inuaderis in
lreritti terram reſide & tranſibit. De ſecundo ſolinus li:rerum. Ba ꝗ́
ellj dem animalia que ſecando feriunt iacentem aut proſtrat ũ
nente⸗ Pominem non alliduint. De tercio vyſidozus in biſtozus natu
folci⸗ ralibus. upiis doꝛmientem hominem non inuadit ſed cuʒ
dereni/ euigil auerit. Per prehabita autem datur intelligi · ꝙ ſe ecuri/
bar tatem in hac vita poli cemur triplici quidem modo· videlicet
t ido ſedendo inſede interne cognitionis iacẽdo in terra humilia/
gtattte teieonis 2 domiẽdo ſopoꝛe deuotionis interne quietudinis
irn D Phpiloſophus in ꝓbleumatibus. In littoꝛe quidẽ ma
ſaeni ris naues citius ſubmergunt᷑. Per hoc autem datur intelligi
datur ꝙ in littoꝛe ſecuritatis vane citius periclitantur & ſubmer⸗/
Dera gkuntur mentes Pbumane DWð
“ NDe ſanitate (Hitulus. x △
3 Obbãnicius yjagoge Sanitas eſt leta mobilis atq;
i foꝛtis. Econtra autem infirmitas eſt triſtis debilis
ducrs a⅓ quieta. Circa primum notandum ꝙ m ypocra⸗
O 2 „ „
in tem in epichimis. Ex tribus preſcitur agnoſciturch futurus
moꝛbus videlicet ex quadam triſticia & topoꝛe ex quadam
“ laſſitudine & immobilitate& ex quadam copoꝛis imbecil/
’ litate. Imminente etenim languoee aliquo ſi iue morbo ſang
* * uis ingroſſatur ingroſſatus autem ſanguis triſticiam infert
nan Item imminente moꝛbo pori totius corporis meatuumq;
nonn arteriarum obceluduntur. vt ait 9ſtantinus. Opilatis aũt
ahe pariter & opertis corpoꝛis totius meatibo atqʒ; poꝛis ingru /
1 iiit ipſe mobus. Item a imante languoze mẽbra interioza
SdcH rigeſcunt & dureſcunt. vt ait auicẽna: quare rige ſcẽtibo ve /
uig nis debilitas coꝛpis imbecillitaſq; ↄtingit. Ecõtra aũt ſanita/
te ingente copis ſanguis ẽ clarus meatus remanent aperti

molieſtũt a optĩe diſponunt᷑ oꝛgana a mẽbra copis vmuer

tl ſi. Sanitas ergo ẽ leta mobilis atq; foxtis · ſani nãc; nat᷑alii

end

Titulus Iex
letant᷑ agileſq; ſunt faciliter mouent᷑ & in vigoe naturaliuʒ
viriũ valide roboꝛant᷑. Sic reuera per omia ſanitas ſpiritua/

lis puita ſanitas anime atq; valo leta eſt quia ofert leticiam
ſempiternã mobilis èſt quia mouet & impellit ad operatio
nem ſanctã. foꝛtis eſt qᷓntum ad firmitatem fotitudinemq;
internã B Coſtantinus li de melancol- Natura ſamita/
tis eſt oblectari in vigilia & in motu. Raturalier enim illi ꝗ
ſani ex toto fuerint vigilare appetũt e moueri. Sed tunc ꝑ

ſanitatem coꝛpoꝛalem ſpiritualis ſanitas figurat᷑. Nam ſicut

ſanitas coꝛpoꝛis dinoſcit᷑ ex coloꝛe oculi atq; vultus. vt dicit
phᷣs in· in animaliũ li.Oculi enim bene diſpoſiti puta pſpi
cui clari vt criſtallini ſanitatem indicant. Item coloꝛ vultus
ruibeus atq; albus. Sic nimix per omez modũ ſanitas ſpiri/

tualis dinoſcit᷑ ex limpiditate ſpiritualis oculi & ex clarita/
te vultus interni. Et tũc applicet᷑ ſic. Natura itaq; ſpiritual

ſanitat is eſt exercitari in vigilia laudis timoꝛiſq; diuini a in
motu operis virtuoſi· Cetera in regiſtro quere
De ſtatu vite pᷣſentis ¶ Titulus-lxx A

nes. litates que pᷣfert in ſe ip̃e ventus. Nam ſicut
ipſe ventꝰò qui aliꝗliter deoꝛſum flat verſus terram

pꝓpluuiã affert ventus aũt qui ſurſum aliqualiter fert quem
tur binẽ nucupamus puluerem eleuat & ſerenitatẽ immine

re indicat vt recitat Plim in ſpeculo naturali. Non repug/
nat aũt hoc verbũ ei qdᷓ ſupdictum eſt · viʒ ꝙ ventus neqʒ
flat ſurſum neq; deoꝛſum:ſed ſolũmodo circa terram ¶icet
enim nõ ſimpliciter ventus moueat᷑ ſurſum nec deoꝛſuʒ mo

uetur tñ aliqualiter & in ꝑte deoꝛſum atq; ſurſum. Sic reue
ra ꝓ omes modũ ſtatus huiꝰ vite declinãs a trãſitoꝛia èe ter/
rena pluuiã adducit ꝓpetue miſerie a doloꝛisſtatus autem
pᷣſens moee turbinis atq; venti ſurſum vergẽs ad celeſtia é6e

eterna puluerẽ hum ilis conditionis nr̃e eleuatſerenitatem
ꝓetuamq; impoꝛtat B Et ſiẽ ventus montiũ interuen/

tu maxime impedit vt recitat albertꝰ in: n- ꝑte ſũme natura

lium ſic & ſtlatus noſtri honoꝛis mũdani gloꝛie interuẽtu
maxime a ſalutis ꝓpoſito impedi CQ Et ſiõ finis venti
pluuia eſt a ymbᷣ teſtante phᷣo in ꝓbleu:qui ait: Finiuntur

aüt omes venti pluuia a ymbre. Sic nimi? per omez modũ
finis ſtatus pᷣſentis vite nil aliud eſt q; pluuia triſticie a do
loꝛis D Et ſicut ventus dum magiſ tumultuat atq; pul

ſat ſignat qa iam ceſſat.vt dicit phᷣs in ꝓbieu: Venti inquit

finientes magni ſunt. Sic reuera per omem modum ſtatuis
preſentis quanto magis tumultuat && inſurgit tanto citius

— X

Tatus pᷣſentis vite comꝑatur vento o b ſex cõditio/

t
eben
neule
voqr
nus!
demt
ſpiri
diſo
ſoont
mnoee!
corne
Nta

1den

tus
omr
tatis
ptth⸗
diton
lute
Pkatu

Met

ln
Pitg
Wran
drte
rng
unſn
enmnſi
tunep
npu
Canlhe
ſntui
Kh
diuinir

. 4
Lcödirid
arn ſieut
usterran,
fetiquen
tiimmin

ntepug

Wus en

wem
Nolyt,
um drre
l
htusaun
Hacl
enutn
iptenen/
verodur
tein
is w
Pun
ügnm
eno
pl
4 u
ſtaus
tocttun

Titulus kkkkkkkx
vehementius precipitat atq; cadit Et ſicut ventus pe

riculoſus a moꝛtiferus valde oſtenditur eſſe cunctis ꝗ moꝛ
bo qualicunq; grauati fuerint & detenti vt ait Qonſtan ti /
nus libro de melan · Sic per locum a ſimili periculoſus qui⸗

dem eſt ſtatus preſentis vite cunctis qui qualicunq; moebo

ſpirituali grauati fuerint & detenti EH Et ſicut ventus
diſcontinue in hac quidem flat.ſic ipſe ſtatus preſens di⸗
ſconti nue in hac vita durat nec aliqualiter diſcontinuitatis

moꝛe perſeuerat G Et ſicut ventus nil aliud eſt m aer
— * . . . Be⸗
cõmotus a hinc atq; inde agitatus. Circa ꝙ notandum

vt ait philoſophus in tercio methetoum. Pluuia 6 nubes
idem ſunt in ſubſtan tiaſimiliter quoq; aer & ventus. Ven

tus ergo nil aliud eſt qᷓm aeris cõmotio. Sic nimirum per

omnem modum ſtatus vite preſentis nil aliud eſt qm vani

tatis in mente humana exercitio H lItem ſtatus vite
preſent? comparatur tenebre propter ſex cauſas ob ſex cõ
ditiones que ineſſe ipſi tenebre dinoſcuntur. Sed de hoc re /

quire de ignoꝛantia. Notandum ꝙ ſtatus preſentis vite cõ /
paratur aeri languoæi nocti que alibi inuenies m diuerſis

I Hugo in dydaſcołlibro qrto Natura aque eſt ſemꝑ
defluere & moueri velociterq;ʒ putreſcere a conſũmi-Sʒ tũc
per aquam ſtatum preſentem conuenit deſignari · Nam ſiẽ
aqua ſedecim habet conditiones & naturas. Sic nimirum ꝑ

omnem modum ſtatus preſentis π+ De hoc require capi ·
de homine. Et tunc applicetur ſic. Natura itaq; a ſtatus pre
ſentis vite eit ſemper defluere in moꝛtem & moueri a velo⸗

citer terminavi coꝛrumpi K AKriſtoteles in probleu/

matibus. Cecitas innata id eſt a natiuitate inducta omn
lu mini reſiſtit naturaliter a repugnat propter illud lumen

q illuſuie qiudem exleſione oculi gigiitur a cauſatur· Ce⸗
ci enim caſualiter quantumcunq; fuerint obcecati adhuc

tamen veſtigia lucis atq; luminis aſpiciunt niſi hora vehe-

mentis ſupplicij aut doloris. Qunq; enim aliquis ictum aut

plagam in oculo percipit lumen quoddam ſe ſentire agno/⸗
noſcit. Sedò tunc per cecitatem ſtatus preſens figuratur.
Nam ſicut cecitas non eſt in genere entiuʒz a natura vt oſtẽ
dit phuoſophus in vijmethaphiſice. Accidens inquit non
elſſens ſed entis.neg ationes aũt a priuationes multomag

puatiua enim a negatiua entia nõ niſi ↄmitatiue reduétiue
aut anoloice:quẽadmodũ oſtẽdit thode aqno ĩ tctatu de en
te a eſſetia di. Priuatões aũt entia nõ ſũt · eecitas vero ẽ Pua

tio puta viſus ergo cecitas nõ ẽ ens: aut qſi nõ ẽ quẽadmo
dũü a ipa puatio· Sic nimix ſtatꝰ qᷣdeʒ pñs aut iam non eſt

4

Titulus lxxj
aut quaſi nõ eſt:nõ enim eſt de genere. ſed numero entium
pmanentium fixo ꝓpetuo q; modo ι Et ſi cecitas ſo/
lis illis a ꝓpriari 6e 9uenire dẽ qui quondam viderũt & mo/
do excecati ſunt quẽadmoduʒz oſtendit ↄmentato in· nj me/
thaphi vbi dẽ ꝙ lapis nõ eſt cecus:nec lignũ cecum dẽ᷑: ꝗqa
nec lapis videt aliqñdo neq; lignp. Inſtantia aũt ferunt qui

dam dicẽtes ꝙ ceci nati nunqꝙ; viderũt· ergo ceci dicẽdi non
ſunt. Ad qc& ſoluendũ adiiertendum ꝙ aliqui duplicit vi/
dere dẽ· aut inꝗntum iam actu videt aut inqntum aptum

natũ eſt videre nec tñ videt. Cecꝰ itaq; a natiuitate q;uis nũ
q; viderit:tñ habet naturalẽ aptitudinẽ videndi & ideo cecꝰ
a natiuitate cecꝰ poteſt dici. Sed tũc per cecitatẽ ſtatus pre/

ſentis vite deſignat᷑. Et tũc apꝓplicet᷑ ſic. Status vel cecitas p/

ſentis vite maxime aꝓpriat᷑ his qui primo viderũt ſpiritua

liter cognitione fidei ſplendoꝛẽ veritatẽ lucis eterne ſanctiſ
ſime trinitatis: ſed modo excecati ſunt puluere a fumo vo/

luptatis:ac tetre vanitatisſed pagani & iudei a omes inere

duli ꝓprie etiam dicunt᷑ ceci:quia q;uis lucẽ vere ↄgnitionꝰ

nunq́; habuerint: tamen naturaliter eſt eis innata ſcintilla

luminis diuini ↄgnitioniſq; ſui plaſmatoꝛis
¶ De ſulentio ¶ Titulus lxxi.
Rriſtoin vi:politicoꝝ li. Sub ſilentio qdem loqui &

ita dicã colloquio affatu à imidi etiã ſi volũt tñ nequeũt
niſi ſub ſilentio fabulari. Item inſirmo vox eſt ſemꝑ ſub⸗
miſſa ſub ſuüentio ẽe acuta. pterea fures ſilentiũ ſuuz qᷓrunt
ſed & tumultũ atq; ſtrepitũ alioze pueroꝝ etiam bonaʒ foꝛ
mam.indolem q; ſanam accipimꝰ ex quiete a ſilentio eoꝛun
dem. Ite: aſtuti & ſapiẽtes magnificãt ſub ſulentio ſua facta
hucuſqʒ ariſto.vbi ſupra. Patet ergo ꝙ ſub ſilentio loqui
agere ſex generibus ↄuenit pſona. Sed tũc per ſilentiuʒ

coꝛpoꝛale ſilentiũ ſpirituale puta anime deſignatut. Nam ſi

cut ſilentium copoꝛale maxime perſuade tur in cõſilus & in
menſis:vt ait ꝓphᷣs in vj politice · Quox cauſe ſtant in hoc q;
in cõſilijs rei euentus magis patet audienti q́; cõſulenti a lo
quenti. Item in actu edendi dum quis locutus fuerit cibus
de oꝛe eiꝰ ſalit:qua ꝓpter potlliticuz; foe oſtendit᷑ ciuile vt
ſuentium maxime ob ſeruet᷑ in conſilijs & in menſis. Sic ni/
mie per omez modum ſuůentium quidem ſeu quies anime

maxime frequentetur dum quis intra ſe conſitium Pabue/

rit ſuper vita beata: aut dum fuerit in criſti menſa id eſt in

agere ↄuenit ſex pſonis:ſiue ſex generibo ꝓꝑſona ruʒ
iz puellis timidis infirmis furibo pueris & aſtutis
Reddunt᷑ nanq; lenes placideq; puelle ex dulci & ſuůente vt

Zuh

umedo
cgenmn
NRs&
nidis
hantur
krltem
kanturd
ſguntut⸗
lenienti
bbrow
eſſant

is eo tĩ

ſio uol⸗
Gmmani
jterrniete
leantden
Nlioeateſt
Lacpon⸗
plreurl
zſuneren
nnchooſte
licpan

Aulxnin
Auſapente
cetur
gr

Gglertie
eſt motn
rereand
uas ſi
tuntipſe
tes mente
ſelpeit
a mente

entes
laqu
tur inte

lco de

mMime

Mentie

ertum
N
umä
Kuntg
Nredie⸗
hlein
tur Wn
mrigr
addt
iſtuns

elcern
rütſprem

kene ſanc

1tuwo
Unes inete

ggnton⸗

aſcintila

. 5
ſloqui .
plonarig
ſtuts
ſleeN
reuit

ſemp.

ſtune
undorytn

ento en
tolafe

moboni
nieni,
Rnſ
nsan
Kinbeeg
hentd
entche
s0
En
Sunme
wve
1

d

Titulus lxxi
ſumendo paſcua ſempiterna.Et tũc applicetur ſic. Silentiuz
itaq; anime maxime ↄuenit ſex generibus pſonaxe videlicet
caſtis & cõtinentibus qui per puellas & virgines figurant
timidis puſillanimibus qui deum timere filialiter com p/
bantur humilibus peccatoꝛibuſ qui per infirmos deſignã
tur Item vim regno celeſti inſerentibus qui per fures impoꝛ
ta ntur. Item ab omm labe innocẽtibuſ qui per pueros intel
liguntur ipſis templantibus qui per aſtutos ſapiẽtes
guenientiſſime deſcribuntur B Ambroſuis in examerö
librovj· Omnes quidem aues a garritibuſ cantibus q; ſuis
ceſſant a ſilent cit ca maioꝛem feruoꝛem ſerenitatemq; eſtaſ
tis. Sed tũc per aues homines deſignantux· Nam ſicut aues
in ſuo euolatu de terra volant contra ventum vt ait pᷣs in
j·ammaliũ libro. Omnes inquit aues naturaliter quidez dũ
a terra ſe eleuant per volatum cõtra ventum alas ſuas ver⸗
berant. Sic nimize ipſi homĩes in ſuo volatu ad quietem vi⸗
delicet celeſtis patrie debent moꝛe auium a exemplo reſiſte/
re a opponi vento vanitatis inquietudiniſq; muũdane. Et tüc
applicetur ſic. Omes itaq;ʒ homies velut aues ſilentiũ debent
aſſumere a quietem ab operibo actibuſq; peruerſis hoc in
medio ſue vite ca oꝛe id eſt dum magis viguerit in viribus
ſiii coꝛpoꝛis ẽe honoe Qμ Solinus libro rerum. In loco
quidem in quo tenebre fuerint ſuentiaq; aſſidua τ Phumo⸗
resſerpentes a rane cetereqʒ beſtie peſtilentes natur aliter ꝓ
creantur. Cauſam reꝗre de exercicio- Per iſta aũt datur in/
telligi. ; in coꝛde Pumano tenebris cecitatis & ignoꝛantie at
qʒ ſlentio vigi laudis diuine prepedito ſerpentes a rane is
eſt motus e ſugeſtiones prauitatis dyabolice iugiter pro/
rcreanta D Vſidous in hiſtozijs naturalibus. Circa
aquas ſilenter leuiterq; fluentes reſidere naturaliter appe/
tunt ipſe aues. Sed tunc per aquas ſilenter && leuiter fluen/
tes mentes ſilentes & quiete figurantur. Et tunc applicetur
ſic. Ipſe itaq; celeſtes virtutes maxime reſidere appetunt cix
ca mentes peruiam huius vite cum quiete ê ſilentio deflu/

entes E AKriſtoteles in ſexto animatium libro. Cun
cta quidem animalia dum valde timent ſilent. Per que da⸗

tur intelligi:ꝙ; & ipſi homines ſe poſitos in arto timoꝛoſo
loco periculoq; videntes ad ſdentium internuʒ confugiant
anime a quietem E Philoſophꝰ in ꝓbleu⸗Accedentibo
nobis ad ꝓfunda ſolitudinis & deſerti ſilent aues. Per qᷓ da
tur intelligi. ꝙ venientibo nobis in ꝓfundam ↄgnitionis

contemplationis diuinemox ſilent & quieſcunt omes ntᷣe

potentie a natiuitatibo ſolicitudinis inqetudiniſq; mũüdane

Titulus òZ
QG Ambroſius in examerõ li vij· Silentẽ homĩem in de /
ſerto fere citius beſtiec; inuadiint:qa cuncta anĩalia voces
hPumanas abhorẽt puta ſilueſtria atqʒ ignẽ ex natura toni

truũi atq; fulmẽ. Per que dat intelligi. ꝙ ſilentem homĩiem

iò eſt a diuinis laudibo quieſcenteʒ beſtie & fere infernales
ſc; dyaboli maxime hoſtibiliterq; inſequunt H Alber/
tuis de naturis locoꝛe. Rana viridis in os piecta canis ipſuʒ
obmuteſcere facit ꝓpetuoq; ſuere. Per qque dat intelligi· ra
na peccati ꝓ recentem ↄfeſſionem ꝓiecta in os canis inferna
lis dyaboli facit ipᷣm ſilere perpetuo ne contra nos valeat ac
cuſando in die iudicij latrare ”l

¶ De ſommo (Aitulus. lxij. A

do nutiit ſumptus auũt cũ eſidtia: & ſine appetitu fruſtra
GSe inaniter manducat᷑ Sic ſomnꝰ factus cũ appetitu && deſi/

derio valde recreat ſomnus aũt ſuꝑfluus quẽ nõ appetit /

litas doꝛmiẽtis potius debilitat q́; ↄfoꝛtetſEt ideo dicit Ari/

ſto.in ꝓbleu. Somnolẽti inquit exiſtẽtes ſi obdoꝛmierimus

valde ſanitatis roboꝛe ↄfoꝛtamuir· ſed ſi ſommno immergimur

& in ſomnis ſacuerimꝰ talis inſomnietas magis debilitat

ſi totaliter vigilaret. Sed tũc per ſomnũ copoꝛis ſomnꝰ ſpi⸗

ritualis id eſt mẽtis deuotio deſignat᷑. Nam ſicut ſomnꝰ ꝓ⸗

uocatur trim modis vt oſtẽdit Macrobius li:n de ſomno
ſe cipionis. Primo viʒ ꝓ inclinationem capitis verſus pectus

Scdo pꝑ clauſuram oꝛis. Tercio per confricationem frontis

tione. Sic nimize per omia miſticuis qdem ſomnus quo ꝗs ĩ

dño requieſcit efficitur tribb modis viz ꝑ inclination e⸗ Hu/

miliationis. & per obcluſionẽ praue elo cutionis· & ꝓ cõfti/
cationẽ penitẽtie & ↄtritionis. Et tũc applicetur ſic. Perſua⸗
dent itac; omes vnitatem ſumplicitatẽq; cibi ipſius mentis:
ſed 2 deſideriũ validum ſomni in deo ꝓpetui a quietis B
Eontimis li: vj.de deſcriptionibo rex. Hec ergo nobis poſt
ſomnum acidũt a ſopoꝛem exſiœat᷑ lingua palloꝛ 2 diſcolo
ratio ↄmitta?᷑ oſcitatio frequẽs · diſtenſio totiꝰ coꝛpoꝛis oĩm/
q; membroꝛe vſus redditus debilis ee obtuſus. dolo⸗ aſſedᷣ/
tur capitalis mulla adeſt delectatio cibi & potusſed a tunc
man q caput digitis confricant. Sed tũc per ſomnũ coꝛpa
lem copoeis ſomnꝰ execrabilis intelligit in peccatis ſeu per
petuis in toꝛmẽtis. Nam ſiẽ ſomnus ꝓfundus ꝗtuoꝛ facit ef/
fectus· vt oſtendit Conſtantimus lifuo de melancoł. Nam

rij

Onſtãtinus in anthydotario veteri. Vnitatem qui
dem cibi e appetitũ ſomni pſuadent phᷣici quidem
omes. Sicut enim cibo cũ appetitu ſumptus ſolũmo

unnlune

Etr

domen
ſet den
Unitit
ſis ſepe
punt.
impfi⸗
peroñ
tis qtu
ctamd.
leltt
kem &
taqb
licet
ſcolora
mentze
toommnent
nemml.
Dmen

6 Pp
Neltenent

Numr D
Lernares
KCrdre⸗
82 coſſ
ris ermn
uoris
tiamn
kegimi
lat 79
geſtion
gui aiti
duſh
Serada
quart
Pando
bitum
Xdiett
edietz
Plican
Ana;

Nannlo

. . . An
kremnenle⸗ J

1 lands P

Weneſen
nider

dsloi

no aett
do dicit
dormmietuma

Immetgimnt

debiltat
8ſomnd ſp⸗

tN5
Verſusttu
foenſo

losN

mnus c
danmit
npipinn

Miunent
Cviets
nobs!
lutdin
S
i in
lhet
micap⸗
gluſer

Nn

n
nen 8
de

nttn
phieir
ptus en
ettu flſn
petitu AN

Titulius ixxi
domientes a ſopoꝛatos ambulare in ſomnis compellit. loq́
facit dentiũ colliſionem efficit & linguã interdum moꝛderi
pmittit ait enim ꝙ hi qui ꝓfundum ſomnũ faciunt in ſom

nis ſepe ambulãt locunt dentes oſtringunt linguam diſcre⸗

punt. Quo quidem effectuum cauſas reducimꝰ in foꝛtem
impᷣſſionem ymaginarie fantaſticeq; virtutis · Sic nimiruz

per ome modum ſomnus in peccatis ſeu ſomnus in tomẽ/

tis qᷓtuoꝛ in anima facit effectus. Nam ipſos pe catoꝛes fa/

cit ambulare facit enim progredi de pena in penax. loqui cõ⸗
pellit & enarrare ſuam miſeriam ſempiternã dentiuʒ ſtrido /

rem & lingue voꝛationẽ efficit. Et tũc applicetur ſic. Somnꝰ
itaq; hominis in pecatis vnin anima relinquit effectus vi
delicet lingue in dei laude exſiccationem moꝛtis perpetue di/

ſcoloꝛationem pariter & palloꝛem · oꝛis ad ſuſcipienda tor

menta oſcitationem viſionis beate obtuſionem- copoꝛis in
toꝛmentis extenſionem capitis &τ oſcientie perpetuam toꝛſio
nem:nullam cibi celeſtis delectationem·. capitis & manuuz

id eſt mentis a coꝛꝑis in cruciatibus perpetuis cõfricaioneʒ

Q Vpocras in prenoſticis Infirmus quidem poſt ſom
num eſuriem ſentiẽs: atq; ſitim ꝓfectam mox ſibi criſim in/
dicat eueniſſe. Sed tũc per infirmũ intelligimus pecc atoꝛem

Nam ſicut infirmꝰ? ſanatur octo modis m octo ſententiaſ

peritoʒe. Primo per ſanguimis effuſionem naturalem puta

per naxes aut per aures nõ per minutionem aut per oꝛis ex

ecrationemque aliqñdo inducũt moꝛtem teſtante Galieno
8 conſtantino de vVpotundriaca paſſione.Secũdo per ſudo
ris emiſſionem vnde galienꝰ Sudoꝛ tempoꝛe febris & ang
noꝛis Pfectam ſanitatem generat a impotat. Tercio per va/
riam medicox oſolationem iuxta illud ꝙ; ait auicẽna libro

tegiminum vij. Conſolatio inquiens valida infirmum rele/

uat ↄfoꝛtat · Quarto per febris co mpletam & totalem di/

geſtionem teſtante philareto in tractatu de iuidicijs febriũ
qui aitlaboꝛandum neceſſario eſt tamdiu in languoe quo
aduſqʒ materia febrium per caloꝛem naturalem totaliter di
geratur. Quinto per alicuius riſus gaudiiq; validi ocitatio

nem. Vnde phůᷣus ad Alexan de regimine principum libro

quarto di Sed a tu Alexander gaudia tibi finge ad prolon
gandos gradiis ſanitatis & vite. Sexto per cibi & potus de/
bitum regimen dietationeʒ vt ait philaretus in tractatu

de dietis. Tota inquit ſalus a valo languentis ex eo ꝙ debi⸗/

te dietatur ꝓuenit a cauſatur D Septimo per medicine

applicationẽ teſtãte Galieno li·ſecretoꝛe ſiioe qui at. Natu

va nẽ̃a ad tantũ iñ deuenit virtutũ ſuaʒe a actuu detmentuʒ

6 2.
Sen (es ℳe?

—

Titulus krxij
ꝙ ex languoꝛis ſtatu nõ valet reſurgereniſi alicuius iuua/
mine medicine. Octauo ꝑ celeſtem impreſſionemteſtante

Guidone. qui ait in ſũma medicinaliũ. iij. Viam medicine

pPcurrentes mederiq; debilibo languidiſq; volentes curſum

aſtroꝛe diligẽti intuitu ꝓluſtremur ex ipſo nanq; celi curſu

criſis languẽtis homĩs gignit᷑ a cauſat᷑ patet ergo ac. Sic ni

mixe per omez modu peccato- octo modis diuinitus celitus

cq; ſanat. Primo ꝗdem p effuſionem ſanguinis id eſt omniſ

inꝗnationis. Secũdo ꝑ emiſſionem ſudoꝛis id eſt deuote la⸗

crimationis. Tercio ꝑp medicox id eſt ofeſſoꝝe ſedulã exhor⸗
tatione⸗. Quarto P ſcelee penitentie beneficio digeſtionem.

Quinto ꝑ interni gaudii mentis ↄcitationem. Sexto per die

tationem ieiunij & abſtinẽtie. Septimo ꝑ ſatiſractionis appli
cationẽé. Octauo pꝓ celeſtem impſſionem diuine pietatis
clemẽtie. Et tũc appli cet᷑ ſic. Peccatoꝛ itacq; poſt ſomnũ per⸗
actum ſuoz ſcelex ſi ſitiuerit eſurieritq; quantuʒ ad opera
ſatiſfa dionis penitẽtieq; cõdigna: ſignum atq; indicium eſt
ſanitatis ꝓpetue criſuc; eterne E Galienꝰ? li. vnj ſecreto,
rum. Scimus ex febrium ꝗitate ꝙ ſomnꝰ mortẽ intulit lan

guidis vt frequent Quiꝰ quidem effectus cauſa âdruplex

reddit᷑ rationibo apertis. Primũ eſt galieni. Scca oſtantini.
Tercia ypocratis. Quarta eſt ariſto. Sed tũc per ſomuuũ coꝛ

poꝛis coꝛdis ignoꝛatia & cecitas deſignat᷑. Nam ſiẽ ſomnum
co palem ſex impediunt & reſtringut. Primũ eſt ſomnioeũ
varia viſio hm auerrouʒ. Secundum eſt aſpera & dura pro
ſtratio. T erciũ eſt naturalium ſeceſſuũ aduentio. Quartum

eſt cibi & potꝰ digeſtio · vt dicit ꝓhᷣs in. x animaliũ ii. Quin/

4

tum eſt alicuiꝰ doloꝛis: aut compunctionis inflictio. Sextũ

eſt fragoꝛis & ſtrepitꝰ alicuius frequentatio. Sic nimire per

per omez modum ignoꝛantia cecitaſq; codis noſtri ſextupli
citer emendat᷑ & impedit· Primo per ſomniox id eſt celeſtiũ

premioꝝe intuitũ & viſionem Secũdo per aſperam a duram
in bac Vita ꝓſtrationem ·. Tercio pſudoꝛis ſeu naturalis ſe⸗-
ceſſionis id eſt ↄfeſſionis emiſſionem. Quarto per cibi 2 po/

tus celeſtis miſticã ſumptionẽ digeſtionem. Quinto per

cõtritionis compũctioniſq; felicis admiſſionẽ. Sexto per p/

dicationis ſtrepitũ:a clamationem. Sed tũc guenienter per

moꝛtem copalem moꝛtem ſpiritualem ↄuenit deſignari. Et
tunc applicet ſic. Ignoꝛantia taq; & cecitas hominis peccato
ris moꝛtem ſopoꝛem inferũt ſempiternũ

expoſitoꝛ ſuper de ſomno e& vigilia. Somnꝰ impinguat vigi

lia aũt debilitat & exſiccat. Sed tũc per ſomnum copoꝛalem

mẽtis quies aut ↄtemplatio figuratur. Nam ſicut in ſomno

EFE Egidius

5

rls
netten

yvphr

ANS ſpact

enobisi
aitate 2
aAq,vide
J tigratin

mm vie

x vigilian
ibraſoli

e& ia
coe ni
nnecireeth⸗
bndeterl
naedorpot⸗
iglmtpeo
ſebeacge
Gtenplto⸗
nedive muͤd⸗
Mstwsb
(Ituepyl
eßnugin⸗
grn
Der Pocd
utis widts
Wnus mox
no obdor

uinus mun

Ecbſenſin
äu H
Ulem citit
Wintälig
(mmunm
be Wur
e 2 abſſt
ilid eſt
is cui⸗
ſiſio
pari

ny
usilng,
iut⸗

NNene

nam
Gceinn
aeden

domm,
dubel
ebe⸗

NoN

R dede
oran
nepenme

ſomnil e
t ad n

indcunt
Vhſectet.
da oſtandre
er ſomuüce
ſicſomnum

a N

NANRN
8 Werün
Möd s
ſicho dwn
deniniep
vokiſan
Italſni
vm2 ultam
robia
Quüntoe
deo detß

eriertaf.
digne D
ninbta n

tis

Nnsclm

ommmoed

Titulus lxxij

ſomnia que accidũt longius tpe occupare videntur &; ip/

ſum met tempus ſit quo tpe deducitur a tractatvt probat
Theophraſtus libro:n ↄmentatoꝛ dicit. Sommoꝛ ego vno
noctis ſpacio tanta · & tot que explere nõ poſſem vno anno
integro. Quiꝰ cauſam require de ſopoꝛe. Sic reuera p omia
que nobis in dei cõtemplatione beneplacita ſuper mũdana
vanitate accidũt ſomnia illudendi in modo longioꝛa diutni

oꝛaq; videntut eſſe quã rei veritas inferat vite noſtre. Ver⸗
bi gratia. Viuat homo centum ãnis & tunc moꝛiatur quaſi

vnum vix erit poſt motem eſtimatur. Sed tũc cõuementer
per vigiliam ipſa huic mũdo in vigilantia figurat᷑. Nam ſic
vmbra ſolis comuenit laboꝛantibus timentibus e& dijs-teſtã
te philoſopho in.vi politice qui aitqꝙ; hi qui laboꝛant vigi⸗/

lant:& hi qui timent vt ſe cuſtodiãt & qui deoꝝe fungiintur
officio. Sic nimize per omez mod um mũdana vigilantia ma

xime cõdecet labozantibus & fatigatis in hoc mũdo timen⸗

tibus id eſt deſperantibo de dono ſolatioq; diuino && eis qui

moꝛe deoʒe potentes ſunt in hoc ſeculo illi ſemper laboꝛant ꝰ
vigilant pro tranſitoꝛijs congregandis. Et tunc axplicetur

ſic. Ba itaq; quies mentis que fit in domino. ſeu ipſa diuina

cõtemplatio mentem mpinguat & humectat diuina ping/
uedinemũdana aũt vigilantia exſiœæat ab omni humoꝛe ce
leſtis roꝛis & gratie G Ppiloſophus in ꝓbleumatibus
Qitius ergo ſomnum capiunt quicuũq; ſuper aliqua nigreſ
dine ymaginati fuerint aut palloe vnde ſubinferendo ait.
HNigra in noſtra cõcipimus fantaſia & ↄtinuo obdoꝛmimꝰ
Per pᷣhabita aũt dat᷑ intelligiꝙ; dum nigra noſtre defoꝛmi
tatis vilitatiſq; & humilitatis intima ymaginatione aſpici⸗
mus mox quiete mentis videlicet a peccatis feliciter in domi
no obdoꝛmimus: Vel aliter & pulcrius. Cuncq; itaq; nigra
huius mundi pericula mentis intuitu ymaginati fuerimus
& cõſenſumox ſomnum capimus in perpetuo gemitu atqʒ;
ludu H AKriſtoteles in probleumatibus. Obdoemimus
autem citius in caloꝛe qua in frigoæe exiſtentes. Per que da
tur intelligi· ꝙ; citius quidem ee profundius obdoemius 6
ſomnum capimus in ſcelere a in moꝛte dum fuerimus in ca
loe voluptatis cupiſcentie. q́;' ſi eſſemus in frigoꝛe penii/
rie a abſtinẽtie atq; ſelicis ↄtinentie vel aliter a pulcrius ò/
dem Citius inq́; obdosmimè in dei beatſſima viſione exiſte/
tes id eſt viuẽtes in caloe caritatis diuine · ꝙ in frigoe tox/

poris cuiuſlibet & malicie I Ariſtoteles in ſexto anima

liũ.li Poſt ſomnũ qdem cũda anĩalia cũ ſurrexerĩt caſũ mi
nant᷑ parit᷑ a ruinã pedes etenĩ debilitant᷑ in cũctis anialibuſ

Tituaiuus ” ixxi⸗

Ei Ulus
poſt ſopoꝛem. Quiꝰ cauſa eſt: quia hm ph̊ůᷣm vbi ſup̊. Som/
ni doꝛmitionis q; tpe totus vt pote ſanguis aſcẽdit ſurſiim cum
verſus caput ſurgentia itaq; animalia anteq́;' ſanguis intra biwuto⸗
pedes aduenerit ipm animal imbecille reddũ i dil & in tib
firmũ. Per que dat᷑ intelligi ꝙ cuncti quidem homies poſt ine perſo
ſomnũ quẽ faciunt in peccatis minant᷑ ſibi ipſis ruinã pena/ laſomms
litatis eterne ꝓpetue q; moꝛtis EK Autoꝛ de regimine ſa/ (tammuu⸗
nitatis. Cunq; quis ex ſomno euigilãs rurſus obdomierit Ctobissni
ↄſtat quia tũc ꝓfundioꝛezꝭ ſomnũ facit. Sed tũc per ſomnuz On
coꝛpoꝛalem ſomnus intelligit᷑ in peccatis. Nam ſiẽ ſommis ibhinte⸗
coæpalis in ſmiſtro factus latere ꝓfimdioꝛ eſt ꝙ́; ſommis in ultrsſan
latere dextro factus/teſtante phᷣo in ꝓbleu:qui ait. Proſun/ ldunl
dius qdem obdoꝛmims in ſiniſtro latere q́;; in dextro. Quiꝰ iadhtosne⸗
etiã cauſa eſt:quia coꝛ ꝓfluxum patiens ad ſe ſanguinis p / itunat
fundioꝛẽ ſomnũ efficit qa coꝛ ſuũ eſt in ſiniſtro latere. Sic ni hitoe
miʒe per ome modum ſommis in pecatis fadtus ꝓfundioꝛ Alichftit
ac periculoſioꝛ foꝛe comprobat᷑ qui fit in ſiniſtro id eſt cum luſoretbo
cõſenſu. Et tunc applicet᷑ ſic. QCũq; a ſomno quis peccatoruʒ ſabhumd
P ↄfeſſionem penitẽtiam excitatus fuerititerato ꝓ recidi / Asnn
uationez incidit in peccatũmox ꝓfundioꝛem ſomm id eſt Olclnonee
eterne moꝛti faciet ydoneũ atq; aptum Cöſtantinuſ udumobe
li·de melancol. Qunq; quis a ſomno quẽ cepit ſubito e cũ kottonedn
terroꝛe fuerit excitatuo impoſtee ex hoc veſanus eſt freneti huunturone
cus qà factus. Per phabita aũt dat᷑ intelligi corectio prela/ ſumaln
toꝛe & maxime confeſſoꝛe qui ſepe dũ doꝛmientem in pecca/ Winwit
tis nimis acriter aſpereq; excitare conant᷑ in freneſim id eſt ĩ Mnsn
deſperationis piculum ducere com ꝓbat M lIobhãnes ꝓp aa
ſcida in viatico medicine. Sanioꝛ inquit eſt ſommus du; ds de
ſedendo dormitauerit q&́ ſiꝗs ſumpliciter ꝓſtratꝰ ſuꝑ paui/ dum eoo
mentũ aliqdâ obdomiuiſſet. Sed tũc per ſomnũ vitam intel de anina
ligimus iam pᷣſentem. Ram ſicut poſt ſomnũ tria ſequũtur (onatiſinn
viʒ valida ſupiratio tuſſis a ſputi excreatio ſicut dicit phᷣus ſoe ommn
expoſitoꝛ ſiiꝑ li · de ſomno vigilia. Sic nimix pꝑ omeʒ; mo/ cſntiquin
dum poſt hanc vitaʒ tria ſubſequunt᷑ viʒ valida ſuꝑ delicta Pſitprin
ſuſpiratio & vllulatio. tuſſis id ẽ luende pene frequẽtatio & S
aline id ẽ fletus & eiulatus execratio. Et tunc applicetur ſic. gtſohon
Tutioꝛ itaq; vita eſt que ducitux ſedendo in tranquillitate onninittt,
ſanctitatis qᷓm ſimpliciter proſternendo in terra preſentis Acr
G. De GCone ne miſerie & vanitatis Ń Notandum ꝙ duodecim ſunt ꝗᷓ da e
ſomnum faciunt a inducunt. Primum eſt lauta cibatio. Se 8 fneco⸗
cundum eſt laboꝛ laboꝛiſq; frequẽtatio. Terciũ eſt plena in inar b
ebriatio. Quartũ ẽ guttur oſtrictio. Quintuũ ẽ oculoꝛe clau Roaa
ſio. Sextũ ẽ fabulac relatio· Septimuũ ẽ aꝗᷓ ĩ peliũ deſtillatio ds 6
Nrrer

4
i
ſidtſariin
h inte
kedſri⸗
ſbpsnin
aeneneſ
tusebdon
di⸗ lom
Anſiſonen
giin
echin Moleh
Dleſnginz;
niſtro lindr
fackis n

niſtro ſdelgr

Ons peccnd
iterato plun
mſommyde
Cöſtanti
ptt ſubitob
ſanus eſt ften

corectioprt
Entem in wa
ſterirnide

NM MWring
PNrrc ſuree
ſonmüitmt
Gmmütitgin
tolutdetg
niniyporpnt
inpoih
mipitto⸗
mrmluintt
ntmngliſck
irtena M

uticndd.

iepenan

Titulus H lxxij

Octauum eſt cantillenarum obauditio:nonũ eſt dormien⸗

tis rotatio decimun
capitis obtectio duodecimum eſt mitrarum impoſitio. Sed
tune per ſomnum coporalem: mẽtis ſecuritas & tranꝗllitas
ſeu ſommus ꝓpetue beatitudinis figurat. um qa ſiẽ ſomnus
eſt amicus celeſtuum numinum a deoꝛum vt oſtendit Ma⸗
crobius de ſomno ſcipionis libro.nj. Sic nimirum ꝑ omne
modum tnquillitas ſecuritaſq; mentis:amica eſt deo & om
nibus ſanctis eius. Et tunc applicet ſic. Somnus itaq; tran⸗
quillitatis ſecuritatiſq; interne atq; beatitudinis ſempiterne

m eſt pedum contractio vndecimum eſt⸗

a duodecim puta virtutibo efficit᷑ & cauſat᷑. Primo ex lauta

cibi celeſtis recreatione. ſecundo ex laboris ſancti & operis
boni frequentatione · tercio ex plena mentis in dei dulcedine
inebriatione-quarto ex gutturis mentalis conſtrictione : ne
quicqim̃ videlicet intus ſumatur illicite quinto ex oculoꝛum
clauſione ab omni mundana && illicita cupiditate ſexto ex
fabularum id eſt ſanctarũ predicati onum relatiõeſeptimo

ex aqua ↄtritionis & penitentie in peluim mẽtis noſtre felici

diſtillatione octauo ex cantillenarũ: id eſt canticoꝛum ſpiri
tualiim obauditione: nono ex dormientis hoĩs in dei laude
rotatione decimo ex capitis obtectione: id eſt totius mentis
Hhumiliatione vndecimo ex pedum ↄtractione:id eſt operum
ſuoꝛum diſcuſſione duodecimo ex mitre:id eſt coꝛrectionis
debite impoſitione vt ſupra O Spuleius libro de morte
atonis⸗Quicunch itaq; intellect fuit elegantis in ſomnis
ſomnia multa habent a ſtet tunc tota ſentencia in ſuſpenſo
Vcq ibi. Redeundo ergo ad effectũ: di cemus 7Eᷣ P RNota
dum ergo circa prehabita: ꝙ vt recitat T heophilus ſupꝑ nj.·
de anima dicẽs. Quidam reperti ſunt in turma phoꝛum:qui
conati ſunt dicere: animam tanta τ tam inſolubili ↄnexione
ſoꝛe coꝛpori:oꝛganiſq; coporis conſtrictã:ꝙ ipſa nec in pre⸗
ſenti quidem: nec in futuro abſq; coꝛpore intelligere quidezʒ
poſſit. primoꝛdialẽ ſui erroꝛis tantum ſumentes:ex eo ꝗ;d di⸗
xerat Pus in primo de anima. Anima inquiens non intelli
git: ſed homo per animam non aduertens id qd poſtmodũ
committat. Separata aũt hoc ab hoc:tanqĩ incoꝛruptibile
a coꝛruptibili fiindamentum ſue friuole poſitione ſtatuẽtes
id ꝗd ait Aximandrus ꝙ ſi anima aliquid intelligere poſſet
ſine coꝛpore:ſequeret᷑ neceſſario ꝙ anima intelligeret coepore
ſeparato aut moꝛtuo conſequens arbitrati ſunt falſum eſſe

ergo a antecedens. Ab hoc ergo erroꝛe volens in viã veritat?
reducèé apuleius platonicus phᷣus: iam predictos aggreſſus

eſt dicere: ꝙ, quicunq; elegantis fuerint intellectꝰ in ſomnis

Titulus lxxij
ſomnia multa habent. Per hocn. ꝗd dicit in ſomnis: ſomnia
contingere varia a diuerſa: tollitur erroꝛ eoũ qui argumen
tati ſunt & paralogiſati temere:friuoleq; a vane: aĩam nullã
poſle actionẽ peragè a virtutem: dum ꝗs ſomnũu arripuerit
et ſoporẽ.Nunc aũt nil aliud reſtat rationibo validis inducèé
et probare:niſi ꝙ apparitiones in ſomnis ſomnioꝛũi ſint ac
potentiarum anime & virtutũ ad q quidem probandum:

ſomnioꝛum natura quadruplex a phᷣʒis aſſignata diueſis in

medium ꝓducantut. Natura inquam prima ſomnioꝛũeſt
hoĩem a futuris periculis premuire. Iuxta ið ꝗd ait Saluſliꝰ
in tugurtino. Super multo inquiens nobis diuina bonitas
prouidit comodo a ſalute. Nõ ſolum em nos vigiles ſed G
per ſomnia excitat: ammonet:a oſeruat. Scientiam nimirum
ipſa diuina natura noſtro intellectui elargit᷑: vt ipſa videlicʒ

anima hominem dormiente premuniat ſomnioꝛũ imperſſio

nibus diuerſoꝛũi. Et ſignâter dicit dormientẽ:non vigilantẽ
Sed tunc iſtius cãm pertractat cõmentatoꝛ ſuper de ſomno
et vigilia lucidiſſime in huc modum. Conſtat inqt ꝙ dum
vigilat ipſe homo:tota virtus intellectualis ac ratõnis valde

diſtrabit: ac nimium impeditur ſicut dicit Phus in vj. p hiſi
coꝛiim lubro. Iudices inquit a hi qui ſapientie operam dant

operil mox cũ a ſomno ſurrexerĩt:veritatis principijs inhe
T

rent & inſiſtunt. Quius ratõz Pus aſſignat vbi ſup: dicens
ſiẽ cibus ſomni tempore digerit᷑: a in medullã ſanguinis

tranſmutatur ſic & ſommi tempore principia concluſionii aE

veritatis digeſta: in medullam tſeunt ſciẽtie atq; artis. Per
iſta autem datur intelligi:ꝙ dum vigilat homo: tota virtus
ratõnis maxime diſtrahit᷑ & hoc ideo quia pars intellectiue
Virtutis deſciditur: ſenſibus miniſtratur. Econtra autem
ſomni accidere videmus tẽpore:milla eſt tunc pars tationis
que circa ſenſus occupatur:ſed ſola & tota in ſe ratio occu⸗
patur interne maximeq; quieſcens. Et ideo principia veri⸗
tatis eius que naturaliter reuelationibus & diſcuſſionibus
rationis inuenitur: magis menti adueniunt ſomni tempore:
qin dum vigilat ipſe homo. Vnde & Plato de immoꝛtalitate
anĩe dit:q ſomnia ꝗᷓ acidũt ſuꝑ aliquibo pncipis veritatis
certiſſima ꝑ ſe nota ſunt ↄcluſione virtute. Vñ et ſciẽtie
futuroꝛũ qᷓ facultatem oĩm tñſcendunt ſenſuũ:maxime ſunt
ex pte celi: ex viſiõe ſomniaria intellectꝰ humani. Veritas.n-
futuroꝛũ qa difficillima eſt: a ideo vnitate & puritate intelle
ctui pncipij capit᷑ a tenet᷑. Vnitas aũt puritas ĩtellectè ma
io eſſe ondit᷑ in ſomno q́ in vigilia:ꝗa in ſomno intellectus
int ſe vnit᷑ penitꝰ ↄꝗeſcens e extioꝛibo ſenſibo minĩe ꝑmiſcet

gii 4

ganis 4

mntusm
eipit pe
Animait
premunt
Declurat
vieratat
naturalon
ſſchatr
Aſſignari
cleſtis e
motibn
Viglanta
penitd 9hn
celeſtsu
qmam it⸗
hg nglen
gintantdi
iziraf
Diteſntar
GKimnedi
llnirttſöm
ſrbprouid
ſocnieonnn
Dauoteben
kens ſee V
wents to⸗
tingentib
lalrrew⸗
dutem tert
ligortw 7
ffematoo⸗
poftagent
(Peien
minnsſe
ſenſise

Omniitl

indiuini⸗
umum t⸗
itcauſe.

ſtuum,
nhunem

hi
nabnn
nrpumn
nlagert
ldet
nüſnic

pobatdn

dndieſee
ADin
duumnden
iglaihe
ntiumrinn
ſpſ ſd
tü mocr
orviglet⸗
wr deſonnt
nngtg dunt
twönis vald
in ipbi
Opetamn dart
incipysinte
ſatpoicen
i anguins
Oncunkori
wis
WOtta W
nzimlt

Boommun

cpusiint
nbravonn
nirpn l⸗
ionbus
mmortl

s Neutn⸗

In vigilia autem humana ratio multis irritatur a infundit

oꝛganis: ab vnione diſpergitur: && admixtione ſui cũ ſen ſibo

penitus maculaturveritas itaq; euentuũ futuroꝛum magis
accipit᷑ penes lumen ſommi alicuius q́;ᷓ vigilie qualiſcunq;⸗
Anima itaq; ex ſui nobilitate futuroꝛum preſcia hominem
premunit a periculis dormientẽ magis & vigilẽ & ĩ ſomnis
Declarata eſt ergo ſomnioꝛũ prima qualitas a nata: hoĩem
videlicet a futuris periculis premunire Q Secũda aut

natura ſomnioꝛũ eſt influxum recipere dine ſcientiẽ cogniti·

oniſq; & reuelationis. Cuiꝰ cãm a modũ diuerſi diuſimode
aſſignarũt doctoꝛes. Dicit em Richardus de ſancto victoꝛe ꝙ
celeſtis ſcientia puta ſcĩia futuroꝛũ non habet᷑ quibuſcunq;
motibo vigentibo ipſiꝰ coporis:nũc aũt ſic eſt ꝙ in vigilãtia
vigilant cundte coꝛpor? paſſiones atq; motus.In ſomno aiit
penitꝰ ↄquieſcũt.ergo dignũ foꝛe axbitroꝛ maioꝛem ↄfluxũ
celeſtis reuelationis ſcientie fieri ea hora:dũ quis dormit
qimn cum vigilat.Et ꝙ celeſtis reuelatio nequaq́; detur mo⸗
tibiis vigilantibus quibuſcunq; & motꝰ coꝛporales magis
quieſcant dũ dormit:q; cum vigilat ipſe homo. Aliam autẽ
ratiõz videt aſſignare Hugo de ſacramentis in hůc modum
Dicit em reuelatiõez diuĩnã tante foꝛe vehementie a virtutis
ꝙ ſi immediate homini abſq; viſione ſomniaria a enigmate
eueniret ipᷣm vtiq; extingueret e necaret:a ideo dĩna in hoc
nobis prouidit clementia:qꝙ tũc nobis ſue effundit influxũ
ſcientie· cum ipſe homo magis mediate ipᷣm poterit capere a
hautitxe.hoc aũt maxime eſt in ſomno:a ideo ſubiungit infe
rens hec verba. Poſito inquit ꝙ aliquis dormiat tꝑe vehe⸗
mentis tonitrui aut tempeſtatis:ma nifeſtũ eſt ꝙ talibo con⸗
tingentibo & exiſtentibus:ipſe dormiens ſapientiam quideʒ
habere poteſt de intemperie aliqꝗᷓ aut alia re horrenda.minꝰ
autem terret᷑ permutat᷑ ſeu diſtem ꝑatur:a horrendis illis
fragoꝛibo a ſpectaculis dum dormit:q; dũ vigilat. Hoc idem
affirmat cõmentatoꝛ ſuper de ſenſu & ſenſato dicens. Aicuiꝰ
inqĩ agentis excedens vehementia:minꝰ ledit non ſentiente
q; ſentientemn hommnem.Nunc aũt ſic eſt ꝙ homo dormiens
minus ſentit q́; dũ vigilat. Somnꝰ nanq; obnubilat omnes
ſenſus ergo comueniens eſt e dignũ reuelatiõem e celo fieri
ſomniãtibo magis q; vigilantib. Et ideo ait beatꝰ Dioniſiꝰ
in diuinis nominibo Impoſſibile inquit eſt nobis lucere di⸗
uinum raduummniſi aliqᷓ velamine obumbratum. Predicte
aũt cauſe Augꝰ videtur conſentire libro de ↄcoꝛdia euange/
liſtarum. Aliam deniq; cãm aſſignat Augꝰ contra fauſtum

in hunc modũ.Reuelatio inquit diuina ſi vigilantibo nobis

Tituluius

fieret dum poſſunt accidere:que nos fallerent a ſeducerent a

via veritatis. Primũ eſt nam poſſet nos quideʒ humana fra

gilitas ad imientiõz future veritatis ſue aſſcribere facultati:
ét ex Pocipſo in tumoꝛem ſuperbie eleuari. Secundũ eſt.qa
poſſet idem homo opinari huiuſcemodi reuelatiõz non eſſe
a deo:ſed a ſuo ꝓgprio adinuentã ingenio . & ſic ſe nec regeret
nec cuſlodiret hm ſoꝛmã diuine reuelatõnis.Aliam nimirũ
rationem videt᷑ tangere beatus Gregꝰ in primo dyalog oꝛũ
libro ad petrum dyaconũ ſuum. Nũquid inquiers non oſi⸗/
deras beatam viſionem ſub tipo viſionis ſomniarie figuratã
non em ꝓphetas inſpirauit deus dum vigilarent copore: ſed
duũ vigil arent mente. Oum em dormiens homo ſemimoꝛtuo
ſimulis ſit: a viſio ꝓphetica in ſomnis prophetis inſpirata ſit:
conſtat intelligi ꝙ ſicut viſio ſeu interna mentis inſp iratio:
non accidit niſi coꝛpore vtputa ſemimoetuo: ſed a ipſa beata
dei viſio non dat viuentibus nobis huic copore atq; mũdo
ſed moꝛtuis quidem & ſepultis in xpᷣo ſic patet ſcda natᷣa
ſomnioꝛum R Tercia natura ſomnio um. eſt exercitare
et iluminare ip̃m aliqſtialiter intellec tum. Quiꝰ declaratio
ſiimenda eſt:ex eo ꝙ ait T heophraſtus in ↄmentoꝛum libro
de parte ſenſitiua. Manus inquit exercitata in arte aliqua:
ea hora qua ipſa manꝰ minus diſpoſita ydoneaq; a apta fu
erit ad talem artem aut actionem: poſtmodũ agilioꝛ abilioz
q erit. Quamobrem aſtruit Phus in primo politicoꝛũ libꝰ

iuuenes foꝛe imbuendos in arte qualibet aut facultate: eo tẽ

pore quo mag duri & obſtinati dinoſcunt᷑. Quius quidem

cãm aſſignat dicens. C; em in duro & foꝛti ſubiecto radica⸗

tum fuerit a plantatũ: ineſſe quidem ꝓpetuo ↄprobatur. Et
ideo ait PBus in libro ꝓbleu. In puerili etate ;d ſemel imbi⸗
berint hoĩes: eternaliter retinebunt. Quiꝰ cãm aſſignat dicẽs
Durum inqin eſt pueroꝛum ingeniũ.& ꝗᷣd duro inſeritur:
difficillime abolet Arbor inquit que ſuffodit᷑: & fecuindat᷑ eo
tpe quo difficulter fecundari poteſt: adueniẽte tpe fructuũ
et viroris fertiliſſima quideʒ erit. vtputa ſiquis mox biemali
tempore hoc fecerit:fecũda & fertilis in eſtate valde erit. His
ergo premiſſis notandũ ꝙ tpe obſtinationis a duricie ipſiꝰ
intellectꝰ humani:maxime eſt ipſe ſomnꝰ. In ſomno nanc;
omnes ſenſus:animeq; virtutes totaliter conquieſ. cunt: rige/
ſcunt: a dureſcunt vt patuit ſupra. Somnia nanq; itaq; ex⸗
ercitant & fecundant intelleétum: puta diuerſis viſionibus
ergo ſomnioum natura eſt excitare illimminare ip̃m aliqua
liter intellectũ. Qum em intellect tune maxime fecundetur:

cũ tali hora exercitat᷑: qua minꝰ diſpoſitꝰ ydoneuſq; aptꝰ?

ð

n
ſerits
guamt
eceden
ſſtirra
ſonna
lbrom
wſts
vntra
bnmnisg

otole

dsn
Ummntar
aut id
alltanun
leqn
febin
phoenn
Guse,
hoedef
gutsin⸗
undnn
lltrie
Mucait
Gnsin
Cunczwe
nin
uieſen
chillss
Nam 1
Vero ſo
Ninditat
dan⸗ og
5H
Go ver
Sden
hanſe
Vdlie⸗
to to
nimis
die nin
nſeeler
iens

undac,
neetegn
Mam mime
dalogci
unfonol
ſareialti
terpnnſ
vſenimn
inpene
tisinſpttn
dzipſlen
Eaty nid
et dana
texercitat
declarato
tum lben
Artk aliquu
li ablſie
itcoülb⸗
lrate K
ws gvon
wedoro⸗
Priuuß
Pbenim
ſton
NuMNN
ziumin
emrimiui
tkinli
t atkte
nnicepe
nmonn,

W

Titulus irrxh

fuerit:& ſomnia ex ſui natura exercitent intellectum ea Pora
qua minus diſponit᷑ ⁊ ydoneitatur:puta in ſomno:vt ex an⸗
tecedentibo patuit. Sequit᷑ ergo neceſſario:qꝙ; nata ſomnioꝛ ũᷣ
eſt irradiare aliqualiter intelleétam · S Quiarta natura
ſomnioꝛũ eſt immutare totũ coꝛpus teſtante Kuicẽna medi·
libro.vnj. Periculoſum nimirum eſt: dum quis in languoꝛe
poſitus ſuper aliquibo terribilibus ſomniatuis fuerit. Quia
tenera copora qualia ſunt coœpora infirmoꝛũ valde quidem

a ſomnis grauibo immutant᷑. Ad cuius euidẽtiam notandũ
vt oſtendit Phus in libro ꝓbleumatum. Ex cogitatõmbꝰ
validis etiam in ipſis perfecte ſanis tota hominis ſubſtancia

immuitatur. Cogitans em quis ſuꝑ iniuria ſibi illata aliqua
aut deſiderat ſuio cogitatu ſuꝑ aliqua re appetibili a amata:
aut animo reuoluens ſuo turbatiõz; perpeſſam.conſtat vtiqʒ;

ꝙ ille quidem furet:iſte aũt languebit: aliꝰ vero dolebit aut

flebit. Cõmouetur em totum copus humanũ ad paſſiones
ipſius anime.multo ergo foꝛtius etiã mutatur:a ipᷣm totum
copus ex viſionibo ſomnioꝛũ.patet ergo æ?& Redeũdo
ergo ad effectũ dicemus: ꝙ quicunq; intelledlus fuerint ele
gantis in:ſomnis ſomnia multa habent. Cuiꝰ ꝗqdem cauſam

reddimus in bunc modum. Rctus elegans a excellens diffi

culter qᷣeſcit. vt oſtendit ↄmentatoꝛ ſuper ni de celo ẽee mũdo
Nunc aũt ſic eſt:ꝙ intellectus magnus eſt actus anime ex⸗
cellens in vigoꝛe pariter a virtute quamobrem otigit:q; qui
cunqʒ intellectus fuerint elegantis ingenij q; perſpicacis 6

boni:in ſomno ſomnia multa habent. Ratio nanq; taliũ non

quieſcit:ſed diſcurrendo mouetur dormientibus vigilãtibo
; illis. Sed tunc per intellectum celeſtis cognitio figuratur
Nam ſicut ſentire poſſumus quidem plura ſimul:intelligere

vVero non niſi vnum ſolum hm Phm · vjmetha de partibus

quiditatis & diffinitiuis. Sic nimirũ per omnem modũ mũ
dana cognitione plura ſimul cognoſcere poſſumꝰ & amare

celeſti vero co gnitiõe a perfecta vnũ ſolum ſcilicet ipᷣm deũᷣ

Sed tunc ↄuenienter per ipᷣm ſomnũ intelligit᷑ vita preſens
Nam ſicut ſomnꝰ ſuauis efficitur at q; grauis tribo modis ·
videlicet dum quis valde inebriatus fuerit. Item dũ quis ex
toto ſuꝑ ventrem ꝓſtratus iacuerit. Item dum quis capite
nimis inclinauit. vt ondit autoꝛ ſumme de regimie ſanitatis.
Sic nimirũ per oẽm modum:vita q dem hic pñs ingrauat᷑ a
in ſcelere ꝓfundatur tribo modis.Scilicet dũ quis nimium
delicijs voluptatibuſq; mundanis inebriatus fuerit. Secũdo
dum qs ex toto peccato proſtratus in terra iacuerit.Tercio

dum ꝗs terrena nimio inclinato capite affectatꝰ fuerit. Sed

7

Titulus lxx ij

tunc ↄuenienter per ſomnum: future vite merita figurãtur.
Nam ſicut poſt leticiam:triſtia ſe unk ſomnia. Iuxta illud
d ait Pliniꝰ de mappa mundiali. Natura inquit ſomnioꝛũ
triſti mõ gaudia comitari. triſticiã aſit ſommia ↄſequi leto
modo. Sic nimirũ per omnem modum: natura bec eſſe dino
ſcitur meritoꝛũ: vt poſt gaudia huiꝰ mũdi merita ↄſequant
triſticie & luctus ſempiterni: & ecomierſo vt noſti. Et tunc
applicet᷑ ſic. Ita videlicet ꝙ quicunq; diuine cognitionis fue
rint elegantis ipſi ſomni quideʒ tempore pñ̃tis vite a future
merita multa habent: beatiſſime dei ſomnia viſionis. V
Ppᷣus in vjanimalium libro. Poſt ſomnum auteʒ; vnicuiq;
animalium ineſt triſticia naturalis. Quiꝰ cauſa ſtat in hoc
Nam triſticia gignit᷑ ſex modis.videlicʒ:ex turbulentia ipſiꝰ
ſanguinis:ex nubilatiõe capitis: ex leſione ſeu doloꝛe coꝛporꝰ
ex timoꝛe:ex miſer ande rei inſpectione:&& ex alicuius periculi
imminentis naturali quadam precogitatione. Sed tunc per
ſommiim ↄuementer ſtatũ intelligimꝰ peccatoꝛum. Nam ſiẽ
in ſomno maxime incidimꝰ in languoꝛes: & nobis maxime
puſtule a poſtemate oꝛiunt?᷑ qa dicit Plateariꝰ libꝰ.vij. N ata
inquit magis ſe nitit expurgare: dum quis dormit: q́; dum
quis vigilat. Et tũc applicet᷑ ſic. Poſt ſtatum itaq; peccatoꝝ
vnicuiq; hominum triſticia incidere debet contritionis peni⸗

tentieq; perfeéte X De obmiſſis aũt ſupra agẽdum eſt

nüc. Octo em ſub dubio remanſerũt qntum ad ſuas cauſas
pariter & effectus. In octo nanq; noſtra ratio poſſet errare-
Primum eſt: ꝙ poſt leticiam triſtia ſeqiuint ſomnia. Scdm
eſt: ꝙ ſomnia interdũ ſanitatem inferũt atq; moꝛtẽ. Tercium
eſt: ꝙ actus ſomnioꝛũ oppoſitum tuendũ inferunt Quartũ
eſt: ꝙ ſomnia luna habita in defectu: efficacia a ſignificatiua
ſunt. Quintũ eſt:q ſomma ignoꝛata poſtqꝙ; euenerĩt certiæa
ſunt. Sextũ eſt: ꝙ ſomnia aſſidua maxime ↄueniunt piſcibo·
Septimũ eſt: ꝙ ſomnia habita ſuper alidq amicoꝛũ grandia

et euẽtura ſunt. Octauũ eſt:q ꝓprium ſomnioꝛũ eſt vt ipſis

Pabitè ↄtinuo excitemur. Sed tũc ꝗdem primi cã eſt. Dicit
em expoſitoꝛ Durãdꝰ ſuꝑ liide ſomno a vigilia. ſomnia
triſtia nat᷑aliter cauſant ex ſanguine moto & turbato. Quiꝰ
etiam cauſa ſtat in hoc hm Conſtantinũ liimij coꝛporalium
paſſiõum. Cũ ſanguis perturbatur mouiet mox purum
impuro permiſcetur: a ex tali permixtione triſticia naturali?
omittat᷑. Nunc aũt ſic eſłiꝙ ex gaudio atq; riſu humanꝰ ſan
guis valde mouet᷑ a perturbat᷑ vt ait Płᷣs in li· ꝓbleu. ¶ uiꝰ
etiam cã ſtat ĩ hoc. Qiiia riſus ſeu gaudiũ fluere & labi facit
ſanguinem congelatũ pariter a compactũ. Ergo imp eilns

Lt
go
nouet
tiſtiat
vtie

tepote
quein
inteut
Muſe
tpri
ſpferü
feru
ſuntq
extetni,
ſaculean
inſeuunt:
inſet
ſe
unthee
potl
lugt⸗
J
ent ſe

Pummdet

in tad⸗
mane
autin
ideo⸗ (
multis
et non /
ſomnii⸗
Apiton
Nrteſtg
ficadu
Oprech
u p
moebo

h
Akint.
Urfu
lmni
Nie
eſtn
1Neen
ihe
tongſt
uſtn
lnn V
genn
Alhtinhe
uleun
Nlecen
ius wrtl
tuncx
Namk

maxine

enKe
nt chdun
beo
tonss ven⸗
gebume
us cauſas
ſertr⸗
wwia dcn
iTenn
uut (ri
1ſgnfenn
Mneritehm

*

ninrpah

icitiſſ
Doe
chſonne
nto.
cnpolii
norpin
D
w n

2

hi

”?YJYM S Z ð DZ
Titulus lxrru

ergo inquam riſus & gaudium a ſanguinem maxime com

mouent a perturbant perturbato aũt ſanguine & cõmoto

triſtia ſomnia naturaliter committãtur ergo concluditur ꝙ;
poſt leticiam: ſomnia triſtia ↄmittent. Et hoc ꝗ ad primum.
V Secidi quidem cauſa. Nam ſomnia duplici accidũt
tẽpore:videlicet ĩ ſanitate a in moꝛtis languoꝛe. Somnia itaqʒ
que ſanis accidũt interdum ſanitatem maioꝛem aut moꝛtem
inferunt eo ꝙ hm Ptholomeũ libro de erroꝛibb humanoꝛũ
actuũ ſomnia diſponant e qualificent totũ coꝛpusvt didũ
eſt prius. Somnia nanc; ſupꝑ ſanitate ée valoe: ſanitatẽ ſepe
inferũt a valoꝛẽ· ſimiliter ſomnia de futura moꝛte ſepe moꝛtẽ
inferunt qᷓdam ſuaui incognita & virtute. Item ſomnia illa⸗
tiua foe dici poſſunt moꝛtis atq; vite ĩ quantũ ſignificatiua

ſunt qlitatum earundeʒ maxime aũt ipſa ſomnia languidia

exterminant & infirmum. Quandam em virtiitem humane
facultati inignitam: ſi non ſanis ſaltem languidis coꝛporibo
inferunt a immittũt. Et hoc quo ad ſecũdum didta ſufficiãt
videlicet ꝙ ſomnia interdum ſanitatem inferũt atq;ʒ moꝛtem
Z Yercij aũt cauſam cur videlicet ſomnia oppoſuũ inſe
rant Require capitulo de topore. Notandum tñ ꝙ; ſomnia
coporalia oppoſitum euentum inferiint ſo mnia aũt miſtica
ſeu phetica: eundem quẽ oñdunt effectũ inferunt a euentũ
A a Quarti vero cauſa eſt. Nam ſomnia ſignificatiua:
habent fierxi hora qua cerebrũ vaporibo & humoꝛibus minꝰ
bumectatum fuerit a repletũ. Iuxta illud ꝗd ait T heophilꝰ?
in tractatu diuerſarum artiũ. Somnia inquit que nobis in
mane accidunt: magis quidem vident᷑ ſig nificare:qin ea que
aut in principio:aut in medio noctis accidũt ſomnia:a hoc
ideo: Quia capitalis regio in principio & in medio noctis
multis vaporibus occupat᷑:quibus vtiq; vaporibo fruſtrata
et non ſigniſicatiua ſomnia generan?᷑ in fine auũt noctis aut
ſomni iam digeſtis capitalibo vaporibo & conſumptꝰ:regio
capitis permanet libera penitꝰ & euacuata: quo quidez ↄtin⸗
gente ſignificatiua accidũt ſomma. P& ergo ꝙ ſomnia ſigni/
ficatiua Habent fieri tali hora: qua ipſum cerebrum minus
oppreſſum fuit vapore a humoæe. alis aut hora eſt in defe⸗
ctu ipſius lune. Iuxta illud ꝗ ait Conſtantinus de natura
moꝛborum. Aucta inquit luna:augent᷑ omnes vapores a hu
moꝛes capitꝰ coꝛporiſq; totius decreſcente aũt liina:decreſcit
et diminuit᷑ ipſe Pumoꝛ capit atq; vapor. Quapropter acci
dit ꝙ ſomnia lune Habita ĩ defectu efficacia & ſignificatiua
ſunt B a Quiti vero cauſa eſt. Nã ſomma facile a labilia
a memoꝛia ex celeſti habent fieri ↄſtellatiõe atq; impᷣſſione

l

IèðUlG

8
6 „

Titulus D lxxi
Vt ait Iohannes ſupꝑ danielem. Sicut etiã patuit in nabucho⸗
donoſo cui ſommium elapſum fuerat a mente. Ratio autem
predicti eſt. Quia valde leuiter dulciterq;: vtputa viſibiliter
mouent & tranſmutãt ipſa copora. Somnia etiâ a viſiones
ipſis fantaſijs humanis inferunt leui modo· vt ondit Ptho⸗
lom eꝰ almageſti primo. Patet ergo ꝙ ſomnia facile labilia

a memoꝛia ex celeſti fuunt impreſſione. Somnia nancq vt di /

Ctum eſt: ex celeſtibo ꝓpuenientia conſ lellationibo atq; fatis
leuia ſunt. Ge ideo facile mobilia ſeu labilia. Somnia autẽ ex

impreſſionibo prouenientia ſui coꝛporis: vtpote a fotibo va⸗/
poribus generata minꝰ labilia ſunt a memoꝛia.Nunc aũt ſic

eſt: ꝙ ſomnia que ex celeſti impreſſione ꝓueniunt:efficacia
ſunt e ſignificatiua Qa Sezti ratio eſt qu am interſerit
Pßᷣus in ſedo aĩalium libro. Somniant᷑ homines:ſed valide
luicide a perfecte ſomnian?᷑ cuncta aĩalia:ſed indetéminate
valde inter que maxime ſomniant᷑ aues 2 piſces. Et huiꝰ cã
eſt viſcoſitas lubricitas & pinguedo piſcinoꝛũ capitũ. Aues

autem viden? dormire. Quia calidi ſunt cerebri omnes aues
vt aſſerit Ppus vbi ſupraaccenſio aũt cerebri: ſomnia pro⸗

uocat a importat vt ait Ebnenꝰ? de effectibo ſomnioꝛi patet
ergo æo D a Septimi vero talem venabun? rõez. Dicit
enim ↄmentatoꝛ ſuper libro de pomo azxelis talem eſſe natam
cathene auree ſeu innexionis vniuerſi: que per cathenam au
ream hm Phᷣum deſignat᷑. C effectus cõiunctoũ ex natura
coꝛporum participatur naturaliter a coporibo ſibi aſtrictis

naturaliter e coniunctis: ſicut videmus fieri vt frequenter:

ꝙ dum alicuius hominis parens moꝛtuꝰ fuerit· hocipſo cõ

muniter ãno talis homo:aut moꝛitur: aut foꝛtaſſis grauiter

infirmatur-quia in ſuo parente aut amico naturali motuo
pars quedam deciſa eſt odini vniuerſi. Et icto ait Themiſtiꝰ

(ſuper· inj librũ axelis de cardini bo celimiram eſſe naturaʒ

comperi anime mũdi & vniuerſi oꝛdinis. Qunq; em aliquis

eoꝛum qui nobis naturali cognatione coniunti fuerint &&

aſtricti: ad centum miliaria diſtãs a nobis moitur mox ⸗ in
ip̃a tali hora coꝛ noſtrum aliqua triſticia tangitur & mouet

* . „ . . . 92 „ 12 * 6 10
Sic nimirũ accidit in ſomnis: vt dũ aliquis noſtroii alicui

*°

naturalium amicoꝛũ periculi contigerit aut meroꝛis: mox a

natura anime mundi & oꝛdinis vniuerſi ſeu celeſtis quidem
fati: quendã illapſum in ſomnis patimur triſticie a merꝛis.
Quo quidem babito & oſtenſo: patet ꝙ ſomnia habita ſup
aliquio amicoꝛum:grandia G eiltentura ſunt Ea cta⸗

ui autem ratio ſtat in hoc · RNam fomnia exercitant ipſos

6

ſenſus. vt probat commentato ſuper te ſomno bᷣ vigilia.

?

Tt
guint
gitlen
Plter

oi
banlya
oneee
Ueuſchec⸗
ideo
boraſcre
vetnitt
Perikue
nolkep
fon wptet
ttammee
Cwrend
Daturirt
Utertum
ainp
intract⸗
glo mran
Mumti⸗
pren
tea
miar⸗
incant⸗
et ign
induct
et atter
dienim
demon
Paumn
ſeu gre
ad ar
ſupta
tt inca
iint ſo⸗

H

burv⸗
zuten
ſlter
ſne
dedhr⸗
vlelabtn
itd
ſits
runtee
arcr

Nuneſe

unteftant
minteret
Sſedn
temim

Et hude

diti, Aus
nnes aues
mrapro:
norirpete
rn Deer
eſſe naint
tenam alt
natuta
Ws
eentt
ſsgun
hral nan
Itilund⸗
Anunn,
ifraln
1, ,
leiti⸗
1 oN
anmge
eri zen
nönict

CsNX
.

Titulus „ — lxxii

quia ſenſus & atio exercitata: valide reſipiſcunt: exercitati
aũt ſenſus ipſum homineʒ excitant a ſopore:quemadmodũ
ad literam oſtendit Philoſophus de ſomno vigilia
¶ De Sopore ¶ Lytulus lxxiij; AAh
eſtotiles de tegimine principum ad alexandrum
epiſtola.xn. Qunq; ſoporẽ noctis interuallo capere
mnon poteris: ſcito quia grandis permutatio tui coꝛ⸗
oris ↄſequetur. QCum em̃ diem abſq; ſopore deduxeris:ci⸗
kariſey & laſſus ſatis ſis:ẽ hanc dormire ſoporariq; nõ po
tes· neceſſe foæet te preſcire in aliquibo tui ↄditionibo qualita
tibuſq; coꝛporis valideq; permutari. Cuis cauſam aſſignare
videt Conſtantinꝰ libro de melancol'in hunc modũ. Cunq
hora ſopori ↄgriia:ſoporem denegauerit recuſaueritq; nat᷑e
permutatio grandis indicit᷑ homini ipſi dormienti. Sed tũc
per iſta exempla tibi o homo aſſume agnoſce em ꝙ; dum in

nocte penitentie ſoporem quietis deuotiõiſq; interne capere

non poteris: grandis tibi permutatio in damnatiõz; coꝛ poris
et anime conſeque? B Ppus in probleu. Videntes vnũ
ſoporem depreſſum: & noſipſi ↄtinuo ſoporamus. Per que
datur intelligi. ꝙ dum aliquem ſopore prauitatis & malicie
detentum conſpicimus a oppreſſum: mox & nos cecitate ob
tecti in peccato damnabiliter ſoppramus Q Theophilꝰ?
in tractatu diuerſarum artium. Sopor preſtigioſus: preſti=
gio incantatoꝛũi a furum impreſſus hominibo: difficulter ad
actum vigilie reſtauratur. Quiꝰ cauſa eſt. Quia malefica &
preſtigia ſagacitas totam virtutem part ſenſitiue immutat
et extra rapit totaliterqʒ qnitum ad oꝛganicas actiones peri
mit & tranſmutat. Sed tunc per ſoporem preſtigioſum ab
incantatoꝛibo furibuſq; ſuperinductũ: infernalem cecitaten
et ignoꝛãtiam maleficio demonum humanis mẽtibus ſuper
inductaʒ intelligimꝰ. Nam ſic ſopor preſtigi hoĩiem inſanii
et arrepticium efficit a reliquit:vt dicit᷑ libro·v.imaginum-

Sic nimirum ꝓ omnem modũ:ignoꝛãtia cecitaſq; humana

a demonibo ſuperducta:hominem eternaliter veſanũ & arre
Pticium efficit & relinquit. Et tunc applicet᷑ ſic. Sopor itaq;
ſeu ignoꝛantia aut cecitas mentis noſtre:difficulter quidem
ad actum vite ſancte poterit reſtaurari.eo videlicet modo vt
ſupra dictum eſt D Areſtotiles ĩ li· ꝓbleu. Timide ergo
et incaute ſub periculo videlicet dormientes cũ ſoporati fue⸗
rint: ſomno dulci & grandiq; ſuauiq; nimiũ oppriment. Et
ideo ait Cõſtantinꝰ ſuꝑ de ſomno a vigilia. Timoꝛ ꝓfundũ
ſomnũ efficit. Huiꝰ aũt cauſa eſt. Nã coꝛ ſanguine madidũ
et infuſum: ſomnũ inducit validũ & ꝓfundiim. Nunc autẽ

4
35

„

toporem.

Titulus xxiil
ſic eſt: ꝙ timoꝛis ĩ tempore ipſum coꝛ ſanguine nimiũ ſuffo⸗
catur. De ratõne em diffinitiua eſt timoꝛis ſangiunẽ implere
ad coꝛdis concaua profunda. Qui? etiam ſignum eſt in
timoꝛe corpora expalleſcunt ergo timo ſomnũ inducit vali
dum & profundu. Per phabita aũt datur intelligi: ꝙ quto
quis ſub maioi periculo timoꝛe fuerit detentus tanto iam
ſoporem grãdioꝛem 2 profundioꝛem qñtum ad tœporem 62
ignoꝛantiam ſuã capit:a hoc precipua vanitas in bumanis-
Vel aliter a pulcrius. Quanto itac; aliquis maioꝛẽ timoem
aut cautelam cuſtodiãq; babuerit: tanto ſuauius ſecuriuſcʒ
in domino poterit miſtice ſoporari E CGonſtantindꝰ lib⸗
ſex to medici dicit. Quu vehementer infrigidati fuerint a ſan
guine exſiccati: acſi ſuauiter ſoporati feuint: moꝛiunt. Per iſta
auit datur intelligi: ꝙ qui vehementer infrigidati fuerint in
dei ꝓpetua caritare ſed aà Pumoꝛe exſiccati ſi piritualiter dulce

dinis gratiec; diuine. ſoporati in ſcelere quieſcent es: eter⸗

naliter moiunt. E Philaret? tractatu de iudicijs febriſiin⸗
Sudam aũt & ſomniamur valde: febris ad aduentũ: ſ̃ etiã

ipſe ſudor contimi? q; ſopor: febris eſt indicium ingruentis⸗
Primi quudez cã eſt. Nam febris gignit: ex eo ꝙ vmis qᷓ tuoꝛ
humoum: ĩ humano coꝛpore dnatur Vnuis etem humoꝛ cũ
prednatus fuerit: alios humoes per aſſiduũ ſudorem en cit
et expellit expulſis aũt eiectis ceteris bumoꝛibo. magis in⸗
cipit predñari talis Pumoꝛ. ꝗ ſic ceteros humoꝛes expulit
eiecit. Cet eris nãc; expulſis & eiectis Pumoꝛibo. ille ſol? ſup
eſt in copore remanetq; humano valde predominas: ille hu/
moꝛ ſebrem efficit & languoem. a quatuoꝰ ſumt humoꝛes
hm complexiones- videlicet. Sanguineus, colericus flegma⸗
ticus: a melancolicus. Secũdi vo cauſa eſt. Conſtat nimirũ
qꝙ ſanguis in homine ſubſtantiaq; coꝛrupta: febrem inducit
pariter &α languozem languent em a moꝛiunt᷑ cuncta copa
ſuo ſanguine bumoꝛe ſubſtantia q; corruptis. Nuc autem
ſic eſt: ꝙ ſanguis coꝛruptꝰ?: nimium ingroſſ. at ingroſſat? aũt
et vt ita dicã coagulatus: ſoporẽ grandem inducit validũdʒ
Sed tũc per ſomnũ & ſ. oporem: anime intelligim?
lis:turb atum

deſidiam = toporeʒz. Nam ſicut ſopor cospor⸗
d melſticie ſeu

et triſtẽ redde hoiĩiem dum euigilauerit: & aliᷣ
meroris circa ipm acciderit iuxta illud d ait Macrobi? li.
de ſomno ſcipionis. Qunc; ingens aliꝗs euentuis triſte circa
dormientem acciderit: mox ſopor terret hoĩem: auit per vin
aut per triſtem apparitionez tam in vigilia &ꝙ in ſonmmo. Sic
mmirum ꝓ omnem modũ ipſius mentis deſidia atq; topotł:

*

ooi euigilanti ꝑ moꝛtem. triſticiã infert ꝓpetuã atcq;

mere

Ei
Ptn

nss
4pla⸗

uſaf
laput
tumol
cipitl
lrrt
Auus 9
equnn
ergo b
Pticit
icpſt
Nttoms
gümſun
wumn
guibont
ſeusgr
RnN

Ohoc

Ufuunt
etigfi
ſonn
udgen
Wesl
Wime

Verit.
Nrpel

mndou
wrem
Umans
Ann
mibeh
ifueritn
literdu⸗
ntes eter
is febti

tüf u

guentis⸗
nustuos
bumacl
remeict
magss in⸗
Apulit4
4 ſop
sWeh
twumos
Ous fegn/
rnim
WÄ et
. n
icautn

ſitit

rb un

.

eckiceſen

N

Titulus xxiij

Et tunc a licetur ſic. So tamur itaq; & laſcemus: to⸗
P

pemus: valde febrd id eſt penalitatis ꝓpetue ſub aduentu: ſed
et ipſa deſidia toꝛpor anime indicia ſunt mortis ſempiine-
CG Phus in ꝓpbleu. Sole oꝛiẽte. ꝓpfundiꝰ ſoporamꝰ. Quiꝰ
cauſa ſtat ĩ boc. Nam caloꝛe hũoꝛe vergentibo verſus caput
caput obnubilat᷑ & obten ebra? valde caput aũt obnubila⸗
tum obtenebratũc; diuerſis va poribus obtectũ:ſoporem
acipit validũ & profundum. Nunc aut ſic eſt: ꝙ oꝛiente ſole
calo a Pũos totus aſcendũt: & tendunt ad capitis regionem
Quius etiã cauſam aſſignat Ps in ꝓbleu. Motũ ſolis inꝗᷣt
ſequit᷑ motꝰ ſanguinis a hũioꝛis. In oꝛtu aũt ſuo ſol aſcendit

ergo ê ſanguis aſcendit tũc: puita verſus capitis regionem ·

Et iccirco accidit ꝙ ſole oꝛiente: ꝓfundius ſoporamur. Sed
tũc P iſta intelligit ꝙ fragilitas a vanitas: hoc eſt mentis nẽe

oditionis:miſerieq; Pumane vt qnito magis xpᷣus nobis per

grãm ſuam oꝛit᷑: tanto ecõtra nos in peccato & ignoꝛantia
ſoporamur H Ipocras in pren oſtic? Sopor ſommi: id ẽ
qui ſomni fit tpe ſupine ſeu ſupino mõ iacẽte copore mti
ferus 9probat᷑. Sed tũc per ſoporẽ:vitã intelligimꝰ iam pñtẽ

Nam ſiẽ ſopor coꝛpoꝝ a nata tribuit᷑ a dominat᷑ coꝛporibus
ad boc vt ſe mediante ipſa coꝛpora quietẽ capiant: diuti? q
viuant vt oñdit ↄmentatoꝛ Alexander ſuper libꝛe de ſomno
et vigilia. Et ſignanter dicit. Dico videlicet: coꝛpora mediãte
ſomno quieſcant: a diucius viuant. Circa qd notandum q
vnuſquiſq; actus interpolatꝰ & habitus cũ quiete:dur at di
utius:longo tꝑe perſeuerans. Iuxta illud d ait Calcidiꝰ in
thimeo. Actus qdem interciſus interpolatuſq; gete: diutur⸗
nioꝛ eſt ꝙ; actus ↄtinuus omni interpolatione a qete vacuꝰ
Cp em interdum quieſcit:diutiꝰ foꝛtius agit eo &; intpolatio
atq; quies: foꝛtitudinem mutuis vicibo & ſucceſſibo efficiant
et 9ſeruent. Sic ꝓ omnẽ modũ eſt in ꝓpoſito Nam vita nra
noſtre nate elegantioꝛ pcipuus q; acte: ſopor auũt qiies vite
eſt.ergo a ſopor actus noſtri naturalis quies eſt vita ergo
noſtra ſopore quieſcit mediante: ſed P conſequens ꝓlon⸗

gatur. Patet igitur ; ſopor coꝛporibus ad Hoc tribuiitur G&

Donat᷑ vt diuitius viuant a quieſcant. Sic nimirũ omnem
modum vita preſens moe ſoporis arreptiad Hoc aſſumi a
tenetur:vt homo quietem & vità perpetuam conſequat᷑. Sed
tunc per ſupinitatem: vite preſentis obliquitas figuratur:
lam ſiẽ ſupinum hm Papiam: quinq; modis dicit. Reꝗre
de peccato. Et tunc applicetur ſic. Vita itaq; ſupina:id eſt a
veritate a iuſticia obliquata: moꝛtifera foꝛe:id capax moꝛtis
perpetue demonſtratur I Pſus in ſexto anĩalium libro-

Titulus lxxiij

Vnumdeq; animalium dum excitat᷑ a ſopore: indignantis

et iracundie efficitur mox nature. Vnde etiam ait Galienus
Vini inqͥt bibuli e ſomnolenti: faciliter indignant᷑ a iracun
dia inflãmantur. Per qd datur intelligi: ꝙ hec eſt cecitas cõ
ditionis PDumane:vt dũ ꝗ́s a ſopore ſceleris ſui ꝓ coꝛrectiõis
beneficium excitat᷑:ipᷣe alit iraſcitur: aut in flãmam vindicte

et iracundie accendat K Autoꝛ li de regimine ſanitatis

Sopor interpolatuis vigilia:ſuatis a ſanꝰ oñditur eſſe valde
Cuuis nimirũ cauſa reddit᷑ in hůc modum. Vapor inquit
Pus de moꝛte & vita:collectꝰ ſoporis in tempore intra coꝛ⸗
pora ꝓ vigiliã expiratur. expiratis aũt ſuperfluis vaporibo
ſomnus ſi acciderit:ꝓueniet vtiq; ex puriſſimo a dulciſſimo
d ẽ in toto coꝛpore: talis ſopor neceſſario dulc? a ſuauis

eſt.patet ergo τ&. Sed tunc per ſoporem: ſtatũ intelligimus
peccatoꝛum. Nam ſiẽ in ſo poris tempore quiidam claudant
oculos ſuos aperiunt: nihilominꝰ tamen apertis oculis nihil
vident · vt recitat Conſtantinꝰ libro de melancol. Cuius cam
reqre de cupiditate & auaricia. Sic nimig per oẽm modum

in ſtatu quidem peccati:quiidã homines apertis oculis ſuis:

ad ſuũ interitiim excecant᷑. Sed tunc ꝓ vigiliam confeſſio ẽq

penitentia figurat᷑. Nam ſiẽ vigilãtia diuturna ſana quidem

nocturna aũt mortifera & inſana. teſtãte Galieno in panth·

qui ait. Sanitati arridet ea que in die eſt vigilia· valde autem

Pumanam corrumpit ſubſtãtiam ea vigilantia que tempore
fit nocturno. Sic reuera per omnein modũ confeſſio ſeu pe⸗

nitentia facta in die luminis id eſt perfecte ſue recognitiõis:

ſana a vite perpetue collatiua eſt facta aũt in nodte cecitatis
et ignoꝛantie: puta ſui ſceleris atq; culpe: anime quidem eſt
ſumme moꝛtifera & inſana. Et tunc applicet᷑ ſic. Status itaq;

peccatoꝛũ ofeſſione a penitentia interpolatus pariter & emẽ

datus:ſuauis & ſanus miſtice ↄprobatur Tharentin?⸗

libro de effectibo in natura. Cunq; ꝗs a ſopore euigilat ſur
rexerit: a mox herbam floꝛidã:id eſt floꝛibo abundam:anhe⸗
litu perflauerit.cõtimio floꝛes & folia defliuint atqʒ; cadunt.
Quiꝰ cauſa ſtat in hoc. Quua flatus hominis poſtꝙq; repente
ſurrexerit a ſopore:valde eſt calidus humidꝰ calidum aũt
et bumidum: exterioes ſuperficies coporũ abijciunt & pro
pellunt.ſicut videmꝰ in aĩalibus aqua calida madefactis: que

vtiq; cutem crines & pilos abijciũt renouata. Et premiſſis

quidez aſſentire videt᷑ Plinius in ſpeculo naturalium qui ait
Ventus calidus a humidiis: roſas frangit: & fructẽ dirimit
de arboribo folia abicit atq; frondes. Qui? ratio ſtat in hoc
Qulia laxat ſtipites arboʒe atq; frondes. Sed tũc ꝑ ſoporem

—

teroue
prnol
leſcro⸗
ſebiocs
Ked
and.
nluek
ande
cionis
ſurlim
draltter
Viekon
ſobe⸗
quend
cd
ſedſet
ſentg
nimrin
wrape
Wpoe
P
Nen
bin
dece
qui
MKaer
e per
gua:

hun

Mantis
D
mann
Wu;
Nukis
nd
ſuntn
Kevalr
minut
mac:
t
tduleſinn
rſun
teligmne
nchaude
ulsnirl
luuscin
nooum
lis uis:
ſeſno
qudem
1panth.
N autem
tempore
oſeup:
icd⸗
tati
guiden 4
Zunnst
ter den
Ummnit
gi ſ
ummt⸗
m
um al
mtäp
ſding
vng
R
en
Gine
ioemn

Titulus lxxiiij

vite noſtre feditas vłſanitas deſignatur. Nam ſicut ex ſopore

tument ipſi oculi.vt dicit Phus in de aĩalibo. Sic nimirũ per
omnem modũ:ex vite pñtis vanitate:oculi tiimẽt cecuciẽt
mentis noſtre. Et tunc applicetur ſic. Cunq; itaq; aliquis ex
topore a vanitate pñtis vite ꝑ infuſiõz gratie celeſtis euigi⸗=
lauerit puta & ſurrexerit excitatꝰ: a ↄtinuo herbam floꝛentẽ
et virentem ꝗᷓ xp̃c eſt:pia deuotione: feruida oꝛatione ꝑfla
uerit:mox floꝛes diuini:homini deuoto celitꝰ fluet a decidẽt
prouehentes ad ſtatũ frucétus & premij ſempiterni. Cetera
exempla require de dormitione a de ſomno½
¶ De Superbia ¶ Aytulus lxiiij.
Ommentatoꝛ auerrois ſuꝑnimetheroꝛũ. Quatuoꝛ
inquit ſunt qᷓ in altũ faciunt queqʒ copora eleuari;·
Primum ⁊a principale eſt leuitas:ſecundũ caliditas
terciũi eſt celi attrac tio:quartum eſt a terris elongatio. De

primo ſic ait Pus. CQunq; abſolute leuia fùint copora: nez

ceſſario ſurſum eleuant᷑· a niſi ſurſum lata ee ꝓuecta fueriĩt:
ſubito corrimpunt᷑ quemadmodũ patet in igne qꝗͥ niſi ſurſũ
aſcendere permittat᷑ ↄtinuo ſuffocatur. De ſco ſic ait Pᷣus
in. nj de celo & mundo: Poſtꝗim̃ inquit de primo a pnᷣicipali
in ſurſum vectionis elocuti ſumꝰ principio:puta leui: nune
auũt de altero ſequit᷑ in hũc modũ.Eſt e aliud ſurſu m adij⸗
cionis principiũ:qꝗᷣd coloem nuncupamꝰ:qd vtiq;ʒ cũcta in
ſurſum vehi coꝛpora facit:accẽſa nanq; coꝛ ꝑa vehement na⸗/
turaliter tendũt ſurſum. De tercio ſic ait Auicebrõ li · ſontis
vite. Non ſolũ inꝗt ex eo dqa leue ĩ ſurſũ trahi vnũquodq;:
ſed ex eo quia ex celeſti trahitur oꝛbe: quẽadmodum ignis:
quemadmodũ a terra. Ignis em aſcend:: ꝗqa igne attrabhitur

*

ĩpſiꝰ celi· vt aſſerit Ptholomeꝰ in almageſto. Terra nõ cadit
ſed ſlat:ꝗa a celo ſuſtetat᷑.vt atumat Theophraſtꝰ. De qrto
ſic ait gjmentatoe? Auicenna libro ſuo de diluuijs. Queeunq;
nimirũ vehemẽter a terra fuerint elongata altiuſq; aſcendere
hec appetunt a nitunt vt patet in nubibo altis ꝗᷓ adeo eſtatis
tempore vident᷑ aſcentdere dammõ nequaqꝙ poterint appare
patet ergo c&τ. Sed tũc pet aſcenſum in altũ: ſupbia figurat
Nam ſiẽ aſcenſus a deſcenſus in rebo coporalibo nequaqñ
abimuicẽ poterũt ſeparari. Iuxta qd d ait Calcidiꝰ in thimeo
Neceſſario inꝗt omne ꝗᷣð aſcendit:iterato defluet a deſcẽdit
et hoc mediante tñůſmutationeteſ lante ptholo/almas eſti · n ·
qui ait. ranſmutantut inq́; adinuicem elementa. Eit enim
ex aere ignis per ratefactionem aerei coꝛporis:ex igne auteʒ
aer per ſui videlicet extinéctionem:ex terra nanq; fit aqua:ex
aqua aer ꝓ reiterationem:euaporationem quoq magnam.

—— êèẽ mmmm

Patet igitur ꝙ omnis aſcenſus deſcenſum ſibi conatum ha

bet naturaliter & affixum. Sic nimirũ per omnem modum
omnis quidem ſuperbia & elatio hominis neceſſario caſum
et deſcenſum Pabet annexũ damnatõnis perpetue q; moꝛtis
Et tunc applicetur ſic. Quatuioꝛ inquã ſunt que ſuperbiam
inferunt vniuerſis. Primũ eſt leuitas diſſoliitionis hum ane

Secundum cupiditas concupiſcentie caliditas. Tercium

eſt celi id eſt mundani honoꝛis attractio.quartũ a terra ſue
humilitatis elongatio. B Ppus in. vi: animalium libro.
Omĩa coꝛnua ſunt vacua:preter coꝛnu cerui.Per que datur

intelligi: ꝙ cũcta coꝛda humana arrogantia & ſupba a roe
celeſtis gre ſunt vacua. Per ceruos n humiles intelligimꝰ a

depreſſos. Nam ſicut ceruuis licet coꝛnua habet: tamen ipſe
abijcit tpe ſibi deputato·ex hoc ip̃oq; ceriiꝰ naturalit᷑ reno⸗
uatur: quemadmodũ refert Ambꝰ in exameron libro vnj·
Sic ninirum ꝑ omnem modũ ipſi humiles && depreſſi licet
interdum vanam ↄcupiſcant gloꝛiam a tumoꝛem ſine qbus
nulla mens bumana eſſe poteſt. Ait em aug?: ꝙ vane gloꝛie
nil obſtat niſi oꝛatio. Sed ip̃a ozatio tumoꝛem habet:tamẽ
ipſi inquam humiles 2 depreſſi hoĩes ↄceptã in ſe ſuꝑbiam

et tumoꝛẽ abiiciunt & cõtemmunt. Et tunc applicet᷑ ſic. Coꝛda

autem humilium elata:id eſt ſurſum lata in diuinã ⁊a ſuper
humanam ſupernaturalem ſpeculationem vacua non ſunt:

ſed intus plena celeſti roꝛe dulcedine q; & ſapore quẽadmo⸗

dum æ ipſa ceruoꝛũ coꝛnua non vacua ſed plena ſunt. Euax
et aaron de occult nature-Siquis centauream atq; celicam
ſimul tritas in potu ſumpſerit aut in cibo:mox capite ꝗdem
ſuo celũ attingè ſe eſtimat. poſt digeſtiõʒ aũt factã: vtriuſq;
quidem herbe cõſpicit ſe illuſum. Ber que datur intelligi·

dum quis herbas ſumpſerit carnalis voluptatis ↄcupiſcen
cieq; mundane:mox quidem capite ſuperbie a tumoꝛis celũ
ſe putat poſſe attin gere poſt digeſtionem aũt è defectũ vtri

uſq;: ſe deceptum penitꝰ cõſpiciet a illuſum. C Phus in
probleu. Cunq; quis nocturno tpe luna ſplendente nemus
denſum pertranſire videt᷑: multo maioꝛ longioꝛqʒ apparebit ⸗
ſit. Per iſta aũt datur intelligi: ꝙ dum quis nocturno tẽpo⸗
re huiꝰ vite ſplendente luna felicitatis mundane nemus per⸗
tranſierit deliciarũ voluptatiſq; mundane:mox maioꝛ 2 lon
gioꝛ qũntum ad magnitudinem elationis ſuperbie eſtimat?

cy in tei veritate cenſeatur· D Autoz. Sex mox modis ca
put erigimꝰ.videlicet:ad bibendũ:ad alta ſpeculãdum: dii
aliquẽ ſentimus doloꝛẽ: ad riſus validi ſeu cachinni ↄcitatõʒ
a ſomno excitatiõz: 6 ad adoratiõeʒ. Dum enim bibimꝰ: alta

4

Tin
nſpi
gumul
rcap
Läpitis
capit⸗
ſaciet
ments
pulurt
poe
ſtyereni
nundani
ſortatir
Endniae
itprone
ulg
igeinsi
bumane
eteren
e de
nnnde
iR⸗
indormt
ltcletien
porindt
cWewe
Moe
CArnd
in ger
tinus
atcy.
intum
metur.
Ommis
Atem
Wyite
Auter
depre
Nam
luxt
ptoxi
modu.
concu⸗
Netran

tui
Aun 4
nodumn
Tdcun
dau⸗
uehdn
Ghunn
Tereinn
Anrraſe
linlbea⸗
kaadee
uharm
nclionte
ttman
uräittre⸗
inlbrof
Npreſſtl
ſnebe
ane glwi
abertame

eſupbiam

ſe Cod⸗
a ſuper

non ſuntt.

edmno⸗
tw

icn

ieg
cirtig
rinilg⸗
Sapie
ummsl

ion
efennss
Unno te⸗
genus
miont
bhieſhil

N

Titulus hxiiij

conſpicimus:doloꝛem ſentimus:rxiſum facimus:a ſomno eui

gilamus:& adoramis:caput erigimus leuamꝰ. Sed tune
per capitis erectionem:ſuꝑbia figurat᷑. Nam ſiẽ ex erxectione
capitis:facies palleſct. Quiꝰ cauſa eſt. Nã ex erectiõe valida
capitis:ſanguis defliuiit in dorſalia:defluente aũt ſanguine a
facie:facies palleſcit. Sic nimirũ per oẽm modum:ex noſtre
mentis facie & tumoꝛe: palleſcunt gene a facies ipſiꝰ anime
pPalloꝛe & triſticia moꝛtꝰ ſempiterne. Et tunc appucet᷑ ſic. Sex
ergo de cauſis ſu ꝓbimus pariter a tumemꝰ.videlicet ad hoe
vt venenũ ꝓpetue moꝛtꝭ imbibamꝰ:vt alta celi id eſt honoꝛis
mund ani appetamus: vt doloꝛẽ perpetuũ ſentiamus:vt vane
lecacitati rideamꝰ:vt a ſomno quietis eterne euigilemꝰ: vt
demonia adoremꝰ.· E Pꝑpus in ꝓbleu. Qum difficultate
auũt proucimꝰ & labore lapidem in ſurſum. Per que dat᷑ in⸗
telligi ꝙ; cum difficultate annexa:perpetuoq; labore ſurſum
iacimus in altum tumoꝛis a ſuꝑbie lapidem quenqʒ actiõis

humane E Auerrois expoſitoꝛ ſuꝑ de moꝛte a vita. Na

tura hec eſt pinguium liquoꝛũ:vt ſurſum aſcendant in aqᷓ æ
in igne. deoꝛſum vero deſcendũt in aere ⁊a in terra:vt piʒ in⸗

tuenti. Sed tunc ꝑ pinguia coporũi: ſuperbos intelligimꝰ e

elatos. Nam ſicut coꝛpora pĩguia:coꝛpora arefacta:maxime

indurantur. Sic nimirũ per omnem modũ:ſuperbi pariter

et elati:ciim ex toto ab humoe celeſt gratie fuerint arefacti
mox induran?᷑ obſtinacia rigoꝛis ſempiterni. Et tũc applicet᷑
ſic. Natura itaq; æ cõditio hec eſt hominum ſuperborum:vt
arrogent a aſcendant in aq voluptatis mundane: && in igne
carnalis & praue concupiſcentie deſcendant autẽ a cadant
in aere a in terra penalitatis & moꝛtis eterne· G Tharen
tinus archita de effectibus in natura. Incendio facto valido
atq; grandi:ſi fumus valde aſcenderit:conſtat ꝙ in cendium
intumeſcitſi autem ex obliquo aſcenderit:incendium depri
metur. Quiꝰ cauſa ſtat in hoc. Quia hm Phum in li. ꝓbleu ·

Omnis ignis habens validũ reſpiraculũ augmentat᷑ fumo

autem directe aſcendente:conſtat quia ignis tunc magnum
reſpiraculũ habet: quapropter valide augmentat᷑ depreſſo

autem fumo ignis: reſpiraculum minus habet:quamobrem
deprimit᷑ a artatur. Sed tunc per fumũ intelligit ipſe homo:
Nam ſicut fumꝰ proximiis igni: a ſimilis igni eſt a ↄfoꝛmis
Iuxta illud ꝗd ait Phus in.ni:methero. Fumus inquit igni
proximus:flãmeus igneus valde eſt. Sic nimirũ per oẽm
modũ:homo igni proximus a vicimis:praue cupiditatis &
concupiſcentie:tandez moꝛe fumi igni proximi:in ignẽ iehen
ne tranſmutabitur ſempiterne. Et tũc applicetur ſic. Quncq;

R—

Titulus lkxxiii
itaq; bomo moꝛe fumi & exemplo vehem enter in altitudinẽ
ſuperbie fuerit eleuatus:mox ſue moꝛtis ꝓpetue penalitatiſq;
eterne: incẽdium augmentat H AKreſtotiles in:vi aaliũ;
libro. Rialia itaq; capite aut mẽbro capitali carẽtia: guttur
Hhabent yʒophanum atq; latũ. Nam quedam beſtie cõpoſite
ſunt per omnia hominibus ſimiles & con foꝛmes: que capite
rarere viſe ſunt:patula tamen giuittura habuerunt.Sed tunc
per caput ſuperbia figurat᷑. Nam ſicut a ca pite deſcendit
defluit omnis moꝛbus.ſicut dicit phᷣus in probleu. iquata
inquit que circa caput eſt humiditate:cau ſat omnis febris.-
Six reuera per omnia ab ipſa quidem ſuperbia & tumoꝛe de/
fluit a deſcendit omnis moꝛbus moꝛtis ſempiterne. Et tunc
applicetur ſic. Homines ita q; capite carẽtes:omnis tumoꝛis
et ſuꝑbie guttura habent latioꝛa:ad imbibendũu ſibi roꝛẽ dul
cedinis ſempiterne I Ppus in probleuma. Quãto altioꝛ
aliqua fuerit vmbra:tanto maioꝛ eſtimat᷑. Et quanto remo⸗
cioꝛ fuit: tanto maioꝛ & longioꝛ aꝓp arebit. Sed tucꝑ vmbr ã
intelligitur ipſe hbomo. Nam ſicut vmbra in meridie minoe
eſſe videtur. Sic nimirũ ipſe homo exiſtens ĩ meridie: id eſt
in media etate & maioꝛi ſinceritate ſue vite:minoꝛ eſſe ↄpro⸗
batur quantum ad breuitatem timoꝛem felicitatis & vite
ꝓprie. Et tũc applicetur ſic. Quanto em̃ aliquis homo altio

fuerit in hoc mundo: a quanto remotioꝛ fuert a gaudio ſem

piterno: tanto in ſe maioꝛ valentioꝛcq; eſtimatur K Autos
Quicunq; ſuo in progreſſu ſurſum reſpiciũt:pedes ad terrã
offendunt & impingunt. Per que dat᷑ intelligi: ꝙ hi ; ſuper⸗
bie elationis motu:viſum ſurſum iaciũt ad alta 6e magni/
fica huiꝰ mundi: pede id eſt opere & affectione ſua offundüt
et impingunt ad lapidem chriſtum: ad terrã cruciatuum
eternoꝛũ Eiienciꝰ de effectibb ſomnioꝛum. Qui viſiõ;
habuerit nocturnalẽ acſi altos montes aſcendere debeat. hu
miliationem depreſſionem q; indicat ſtatuũ hamanoꝛũ. Per
que datur intelligi:q; dum quis imaginaria fantaſticac;
vana eſtimatione opinioneq; ſuperba ſe alta ſuperbie atu⸗
moꝛis appetierit ip̃e ſibi humiliatiõ? depreſſionemq; ppetuã
intentabit MConſtantinꝰ libro de melancolijs. Cunq;
aliquis vehemẽter egrotatus fuit. & ex hoc vires totiꝰ hoĩs
debilitate fuerint atq; ſenſus: coꝛpora ſua grandia inania:
ſed & grandes viſiones a ſpectacula eſtimant ſe videre. Per
que datur intelligi: ꝙ hi qui nimis peccato & malicia fuerĩt
egrefactimox debilitate mentis cecitateq; coꝛdis coꝛrupti: ſe
ſuperbis nutibo maioꝛes foꝛe eſtimant æ oñtant: q; ipſoꝛum
fragilitas oditio exigat a expoſcat N Pßs in probleu

On

ſento
pomninn
ſguran
ſon .
Xlicus
pyſun
Pro
or
ſcutpa
dete
damo
peron⸗
lochr
biliva
Peni
in ,
hahre⸗
ulerr
Piuiln
eaper
upii
lennſe⸗
deponat
ſoniuts

womigen

ſeenhen
et ded⸗
natur
capite
rtoſte
natur⸗
n pyri
ſbia⸗ di

Wrel.

temptn
dedn⸗
ſtraun
moſa
requi
ntell
laput
o⸗
ngren

tei
nderi
Aſ
i
ii
Wlecap
dedtn
Wndt
Nlgen
omnaſs
NRtunde
ueeditn
mhisdon
iſbitoed
uätorft⸗
anto kend⸗
cpvmbr.
die mid
erdee del
eſe gpro
atis &vt
vmmo A
audio ſen

K NN

den

män
ſnoffnd
Icuaun
akrab⸗
cgpenn
MsCun
8 wrin
c
l .

Gulut

vnp⸗
oumn

ben

Ticulus lxxiiij

Vento flante zephiro: omnia que ſunt. maioꝛa foꝛe q́; ſint ab
hominibo eſtimant. Sed tunc ꝓ zephirum hinꝰ mũdi delicie

figurant᷑. Nam ſiẽ dum zephirus perflat terrã: canes venari

non poſſunt.vt ait Pus vbi ſupra. Sic homieſ exiſtentes in
delicis huius mundi:eſtimant terrena maioꝛa &ᷓ; ſint: & non

Pchunt gaudia venari ſempiterna O Solinꝰ libro rerũ̃

Pauo extenſam caudam:cũ defoꝛmitatem pedum oſpexerit:

mox deponit. Sed tunc ꝓ pauonem intelligit᷑ ipe homo. Nã

ſicut pauio noéte eiulans ſuã ſe picritudinẽ quã tunc non
videt eſtimat amiſiſſe quapropter eiulatum emittt᷑ validũ a

clamoem. vt recitat Iſidorus in hiſtoꝛis nat᷑alibo. Sic nimi

per omnem modum:ipſe homo in nocte quidem pñtis vite
eo ꝙ pulcritudinẽ anime ſue perdiderit ob peccatũ: lacximat
bili voce in confeſſione debet valide eiulare. Et ſicut pauo in
Plenilunio quidem lapidem geſtat in capite. ſicut dicit Phᷣs

in.vnianimaliũ. Dicit em̃ ꝙ pauo in plenilunio lapideum
habet caput:io eſt lapidem gerit in capite. Sic luceꝰ omnes
babet dentes:ſerpens omẽs coſtas. In defectu aũt lune pauo

priuat᷑ lapide:luceꝰ dente:a ſerpens coſtarũ varietate. Sic re
uera per oẽm modũ:hõ in plenitudine muindane felicitatis
lapidez in ſe gerit ſcandali offenſioniſq; diuine. Et tũc appli⸗
cetur ſic. Ho mo itaq; extenſam caudã elationis & ſuperbie

deponat moꝛe pauonis: diim pedem oſpexerit ſue miſe rie de⸗

ſoꝛmitatis K moꝛtis P Amb in exameron libᷣ vi. Vrſus

Hominem ſtantè a erecum aggredit᷑: diris ipᷣm moeſibus di

ſcerpendo· hoĩem vero iacentem a proſtratũ: pretergreditur
et declinat. Sed tũc per vrſum:dyabolus figurat᷑. Nam ſicut
natura vrſi eſt ſanguinem primo ſoꝛbere a bibere de copore
capite & pede · deinde aũt ipſamet coëpora diſcerpere a voꝛare
vt oſtendit Ainbroꝰ vbi ſupra. Sie nimirũ per oẽrn modum
naturalis malicia demonis eſt. totã nobis virtutem a ratõ
in pñti quidem extrahere ad vltimũ vero ipſum hominem
ſibi adiudicatum ob peccatũ: perpetuis moꝛſibo diſcerpere

voꝛare. Et tũc applicet᷑ ſic. )yabolus itaq; hoſtis nẽ antiquꝰ

temptationibo aggredit᷑ validis ſtantẽ in ſuperbiaq; erectũ
declinat autem a fugit hominem iacentem humiliter & pro
ſtratum :· Q Solinus libro rerum. Vpupa eſt auis foꝛ⸗
moſa nimium a ſuperba nibilominus tamen in ſtercoꝛibus
requieſcit:nidificatq; a cubat. Sed tunc ꝑ vpupam ſuꝑbos
intelligimus æa elatos. Nam ſicut vpupa in greſſu volatuq;
caput valde leuatin ſomno autem profunde declinat · vt reci
tat Solinus vbi ſupra. Sic nimirũ ſuperbi homines æ elati
in greſſu volatuq; huius vite caput alte erigunt e ſuperbe-

—

in moꝛte aũt inclinabitur a mergetur in profundum moet
ſempiterne. Et tunc applicet᷑ ſic. Superbi itaq; quantũcunqʒ
in Pac vita in hHonoꝛibo eleuent᷑ nibilominus tñ in ſtercoꝛibo
moꝛtis perpetue requieſeent R Solinꝰ li rerum. Serpens
quidem altius extollit caput natanſ in aqua:qꝙᷓ proſiliens in

terra. Sed tunc per ſerpentes homines intelligimꝰ peccatoꝛes

Nam ſicut ſerpentes difficulter tenent᷑ manibo: ꝓpter lubrici
tatem viſcoſitatemq; ſui coꝛporis; vt ait Ambꝰ in exameron
libro.vij. Sic nimirũ per omnia peccatoꝛes in hac vita hoĩes
ſerpent quidem & elabuntur e manibo protectionis diuine:
ob immanitatem ſui ſceleris e malicie. Et tũc applicetur ſic

Pecatoꝛes itaq; in hoc mundo homines quidem caput ſuũ

erigunt altiꝰ:magiſq; ſuperbiũt in aqᷓ deliciarum a tuſitoꝛie
voluptatis:q́; in terrand eſt in recognitione ꝓprie vilitatis

S heophilus in tractatu diuerſarũ artium. ria ſaltũ

grandem altumq; efficiunt. Primũ eſt baculus in manibus
ſecũdum eſt inclinatio incuruatioq; precedens in pedibus-
Tercium eſt flatꝰ detentus in coꝛpore: nõ expiratꝰ. Vt em
alte ſaliamus:tria hec facimꝰ. Nam primo pedes ſeu genua
incuruamꝰ: baculum applicamus: flatum minime expira⸗
mus. Sed tunc per iſta dat᷑ intelligi: ꝙ tria ſunt que ſaltum
altum faciũt ſuperbie & tumoꝛis. Primũ eſt baculus ſpei foꝛ
titudiniſq; mundane. Secundũ eſt pedum:id eſt affectionũ
inclinatio felicitatis tranſitoꝛie &e terrene. TQ ercium eſt flatus
detentus deiuotionis oationiſq; interne Ambroſid in
exameron libro vj. Inter omnes quidem aues noctua atqʒ
bubo maxime a ceteris auibo diſcerpun᷑· Sed tũc ꝑ noctuã
ſuperbos intelligimus elatos. Nam ſicut noctua duplici
quidem de cauſa latrare diurno tempore eſtimat᷑· vt recitat
Phus in vnj-libro aĩalium. Prima eſt: qa noctua cecutiens
eſt: lumen diei nequiens aſpicere a videre. Secũda eſt. Nam
in reprobando erroꝛem ʒennonis qui cuncta aĩalia intellectũ
habere aſſeruit: ſic ait. Mentitꝰ eſt zeno qui intellectũ brutis
attribuit aĩalibus. Ambiguum nãq; eſt virum noctua ideo
non volitet in diurno quidem tempore · quia putat ſe adeo
pulcram foꝛe: ꝙ; pre nimia pulcritudine ſe timeat irreceri &
capi. Sic nimirũ per omnem modũ ſuperbi homĩes duplici
vtiq; de cauſa a ceteris ſe hominibo ſubtrahunt ocultant
aut quia ceci vtputa non videntes ꝙ eadem miſeria ſunt ob
tecti cum ceteris ꝗs ſupernunt hominibus: aut foꝛtaſſis ideo
qa in ſe ſibi ↄplacentes videnẽ mmis pulcri. vtpote acſi eoʒe
ↄtubernio ⁊ ↄſoꝛtio ceteri humiles paupereſq; homines ſint
indigni. Et tunc applicet᷑ ſic. Suꝑbi itaqʒ a elati hoiĩies maxĩe

Liul
Ne Cete
t copo⸗
fantin⸗
guis a
tegone
ſebrio
canlond
gobitci
gaaite
launguiel⸗
mmium
ſbro C
gahume
iſinaye
WMiriny
ceofuer
fentatt⸗
ſrenis —
Kcnc
ſpoſt
log ne⸗
ſt ſrer
prehu
iqualte
Epere
wesewhen
etwode
Diſpof
effiets
ſuffoea
inſerit.
lemeßf
gualitat
ene
ina
ſuppe⸗
eti aiᷣ
vniuen
ſwe di⸗
lari 7
l kegt
ſernate.
duman

tni
d nup
m. K
Eermne

Perlubi

naameron
ennbwie
Ppionnie
emcpitſi
mtbiſt⸗
kie gittr
n Ltu ſ
in manbis
in wdibi⸗
1td Vtem̃
Kugenua
nmeecpir⸗
1gle alum
culosſpift
afeakoni
neN futus
unbroſcin
a 1
icp nocn
chudup
mue ttert
nuantin
NrNR
nunellch⸗
übuts
cnideo
tnie 1de
R
is dupi⸗
eruinn
ſubo

en.

mmo n
smde

Titulus lrxxiiij

re ceteris hominibo:ab auibo id eſt demonibo ſpiritualiter

et cœporaliter id eit mẽte a copore diſcerpunꝛ V Con
ſtantinꝰ libro de paſſionibo coꝛpoʒ. Sunt qdam quib ſan⸗
guis aſſuefactꝰ eſt a natura vt ad altam ſemꝑ ↄfluat capit
regionem:G hi nunqm̃ ſani permanent in hac vita. Aut em
febribo vapulabunt: aut litargia toꝛpebunt: aut peracutis
canſonibo febribo a moleſtus ſu biacebunt G huiꝰ tres rões
a phiſicis aſſign ant᷑. Prima eſt Peucippi a galieni ꝗᷓ aſſerũt
ꝙ capite languefacto:totũ per ↄſequens coꝛpus febricitat a
langiieſcit ex aſcenſu ſanguinis a a lapſu caput infirmatur
nimiumq; langueſcit. Secunda eſt Aiucẽne ꝗ ait.vi.medici ·
libro. Cauſant᷑ at omnes febres pariter & languioꝛes ex eo
ꝗa humoes moebiferi in capitis concauo collecti: ad intima
infimaq; coꝛpoʒe defluunt a deſcendũt· X Tercia rõ eſt
Iohanicu yſagoge qui ait:ꝙ ſanguis coꝛrumpit valde dum
in loco fuerit putrido:frigido: && coꝛrupto. Sic videmꝰ in ex
tremitatibo coꝛporis: in quibo magis quidez coꝛrumpit᷑ ipſe
fanguis: eo ꝙ membra huiuſcemodi: ſicut in parte frigida
et coꝛrupta: vtpote magis a coꝛde elongata. Sic nimirum eſt
in ꝓpoſito. Qaput nanq; eſt mẽbrum frigidũ quidem valde
eo ꝙ medulla capitis puta cerebriim: a ipᷣm frigidũ nimis
ſit ſanguis ergo ſedule & frequẽter defluens intra caput:in
ipſo velut in regione non ſibi appropriata a nataſed aliena
aliqualiter coxrumpit᷑ a extra naturã ponit᷑ ſuarum q̃litatũ
et ſic patet ꝗd dictũ eſt prius. Sed tunc ꝑ ſanguinẽ affectio

nes anime deſignant. Ram ſiẽ ſanguis eſt pucipium viuẽdi

et moꝛien di vt ondit Philaretꝰ in tractatu de uidicis ſebriũ
Diſpoſitio inꝗt qᷓtitas q; bona ipſiꝰ ſanguinis.vitã diurnam
effict᷑ & longeuam:ſanguis aſit emergens: caloꝛem vitam
ſuffocat a extinguit. Sic ꝑ oẽm modum affectiões aĩe æ vitã
inferũt atq; motem. Qualitas em bene oꝛdin ata:vitã ſpiritu
alem efficit piter 2 e᷑nam. Inoꝛdinatio aũt a obliqtio ipſaꝛe
qualitatũ affectionũ ſuo debito pncipio puta a deo:moꝛteni
inferre oñditur ſempit᷑naʒ. Et tũc applicet᷑ ſie. In quibuſcũqʒ
itaq; hominibo affec tiones aĩe ſurſum in altiim elationis &
ſupbie deferunt᷑. Conſtat ꝙ nequaqᷓ; ſani eſſe pñt in coꝛpote
et ĩ aĩa in pñti ꝗdeʒ vita pariter futa Phs de oꝛdine
Vniuerſi. Hoc nimirũ naturalis a primoq; ente oꝛ-dinata:cre
fore diſpoſitio demonſtrat᷑·vt quecunq; eiꝰ pars magis ele⸗
uari a tumere videt᷑: ipſa inferioꝛ eſſe eſtimet. Et qᷓcunq; ꝑs
ſeu regio è᷑re inferioꝛ hũilioꝛq; credit᷑: ipſa altioꝛ qũ tũ ad rei
veritatem & exiſtentiã ↄprobet᷑. Per que dat᷑ intelligi:ꝙ; hoc
diuina iuſticia a veritas euangelica oꝛdinauit: vt quicunq;

Titulus lxxp? ln
pomo in hoc ſeculo in ſuperbiam extollitur eleuatur: ipſe ultfſu
in dei oculis Humilioꝛ a inferioꝛ reputetur. Et quanto quis N.
in Poc ſeculo Pumilioꝛ extiterit: tanto plus exalt abi ineter kumhit
num. Et tunc applicetur ſic. Quicuncq; apparet bic magnus prouer
in ocilis hominum: ille ĩ veritate depreſſus in fmiis eſt in Voe⸗
oculis dei. Sed quicunq; itaq; homo apparet paruꝰ deſpe veniat,
us atq; humilis in ↄſpectu hominum:ille reuera magnus Cet
eſt: & magnificabit᷑ in conſpectu altiſſimi ſaluatoꝛis. Vnde in tMerat
uca. Omnis qui ſe exaltat: humiliabitur a qui ſe humiliat us ſuas
exaltabit?. Vt igitur eternaliter exaltemur cũ ſanctis a elect npremo/
dei:hoc ipſe nobis patrare dignetur: qui eſt per ſecula cũcta ooatli
deus benedictus Amen. arbijini
¶ De Septem apparitoꝛibus ¶ Tytulus bxVv XR Narum:
lIiit ſaul apparitoꝛes vt caperent dauid primo Regũ punzenn
xix. Dauid ꝗ interpretat᷑ deſiderabilis:ſignat pecca⸗ lpekten
toem: cuiꝰ conuerſiõem tota celeſtis curia deſiderat nnul
Saul ſignat dyabolum:qui mi niſterio apparitoꝝ ſuoꝛtum:id Ttabuth
eſt ſeptem criminalium peccatoꝛũ: nititur captiuare dauid: uanmtzdoes
id eſt peccatoꝛem. Et ſic ſaule reprobato a deo:a dauid loco kunna
eius electo ita dyabolus poſtqin detruſus fuit a regno vide edi
licet empirreo & reprobatus a deo: a homo ad regnũ poſß uliili
dendum creatus. euidem homin em perſequitur dyabolus 62 Warinit
impugn at miniſterio ſeptez apparitorum ſuoꝛũ: id eſt ſeptẽ nlg
moꝛtalium peccatoꝛum. Primꝰ apparitoe eſt ſuperbia:quam ules
mittit dyabolus cõtra peccatoꝛem qui ſedet ſup dromedario iſenpd
armata armis aureis: ducens ſuper galeã pauonem: in clipeo däine
aquilam: in tunica leonem manu gladium latũ. Superbia iorin
Dici? venire in dromedario ꝗd eſt animal velociſſimum. da ent
in vno die longius laborat & currit:qim equus in tribo. ſicut Veſnin
dicit Io ſuper Math. Sic ſuperbi valde veloces ſunt ad ſup / uindi
piam exercẽdamqa hm Auguſtinu m. Superbia eſt puerſe W tenmtt
celſitudinis appetitus. Inconueniens em 6 peruerſum eſt ho AMihr
minem eſſe ſupbum gpter ingreſſi um in mundu: pro greſſũ . leſtif
in mundo a egreſſum de mundo. Vnde Bernꝰ. O homo qd imnn
ſuperbis: terra & cinis. Geneh. Qinis es a in cinerem redio. fſuperſe:
Bernꝰ.O homo quid ſuperbis puluis cinis: cuiꝰ aceptio mun
culpa: naſci miſeria: viuere pena:moꝛi anguſ kia. Idem. Con⸗ ui⸗ 3
ſidera Homo vnde veneris & erubeſce: vbi es & ingemiſce. “ä .
vadis ꝙ contremiſce. Iob. Memento ꝙ ſicur lutum feceris dro “
me. Idem. Comparatꝰ ſum luto:aſſimulatꝰ ſum fauille & ci 6

neri. Eſt etiam inconueniens hominem eſſe ſuperbum cini Arte mi
creatoꝛ fuit hũilis. Vnde ath. Diſcite a me qa mitis ſumn latem

„ ⸗ . , . ,„ꝛ„ . Dalbn. .
et Pumilis code. Primo dicit ꝗa mitis ſum. Quia hm Salo ; H

ur ⸗
unqus
ERnn
imse
dad
dumagnl
mae;
idhmz
männie⸗

4

Alehti
luso
peinoles
gnat en
na eſtn

ſuoum)

Uare da d

rdaudloen
negno id
tegnuͦ
dyabolist

rbiaam

Neownedarn
vonindie

ai durt
Oeiſinmm
Sintripd

SPntni
baeſtpuett

Amc 4
iprogtekli
Olonoc
id geo/

Titulus lxxbᷣ
Inter ſuperbos ſemper iurgia ſunt. Secũdo dicit: 6& hiimilis
coꝛde. Vnde Bernꝰ. Quantumcunq; te humiliatieris chriſto
humilioꝛ nõ exis: a ſic ſuperbi veloces ſunt ad peccatũ. Vnde
Prouerbioꝛũ primo. Pedes eoꝛũ ad malũ currũt. Pſalmiſta
Veloces pedes eoꝛũ ad effundendum ſ⸗ anguinemiIdem. Non
vVeniat mihi pes ſuperbie. Poſtea dẽ ducere in galea pauonẽ
Que talis ẽ nature: ſi inſpicit᷑: extendit pennas ſuas in cauda
vt videatur laudet᷑. Sic faciunt ſuperbi qui ondunt ſuper⸗
bias ſuas in precioſis veſtibo. Vnde Salo.Ne gloꝛieris vnqᷓ;
in precioſa veſte tua. Deinde dicitur habere in clipeo leonez
coronatum. Quia ſicut leo eſt rex & princeps animaliũ: ita
ſuperbiã induxit primo dyabolus: omẽs ſi uperbi imitan?
dyabolum4 ipſe eſt rex eoum. vnde dominẽ dixit eum eſſe
Principem mundi id eſt hin mundüũ viuentium. Vnde Iob.
Ipſe eſt rex ſuper omẽes filioſ ſuperbie. Deinde Habet aquilã
in tunica. Quie talis nature eſt:ꝙ pullos ſuos ad volan dum
Prouiocat ſuper eos volitãs. Sic ſuperbi prouocant a indu⸗
cunt ⁊ docẽt pueros ſuos ſuperbiam. Aquila etiam pullos
examinat contra ſolem reſpicientes audacter contra ſole:
fouet:diligit a nutrit · ſed auertẽtes oculos:abijcit de nido
nutriũtur a fulica. Sic ſuperbi faciunt pueros ſuos ſupbos
et eos imitantes in ſuperbia diligunt ê exaltant. ſed pueros
Hhumiles:G& deo ſeruientes abijciunt:contemnũt deridunt
et tales diliguntur ee nutriunt᷑ a deo: qui ſignificat ꝑ fulicã
qui ſemꝓ habitat in profundo maris. Quia ſiẽ mare abun⸗
dat in aquis: ſic deiis ↄtra tales abundat in gratia & in ↄſo⸗
lationibus. Item aquila habet varietateʒ in pennis:ſic ſupbi
habent e diligunt veſtium varietatem. De quibus Iacov.
Veſtimẽta veſtra a tineis ↄmeſta ſunt. Theſaurizatis vobis
vindictam in die ire. Io. Aliena nanq; rapere cõuincitur:qui
temporalia vltra neceſſitate, retinere comprobatur. Heinde
dicitut ſuperbia habere gladium latum in manu:qa ſi uphe
poteſtati ſue multos ſubire nititur. Gregꝰ. Excuſari a culpa

nequeunt:que habende poteſtatis amoe perpenetrant. Bernꝰ

ſuper lucã. Quotiens hominibo preeſſe deſidero: totiens deũ
meum poſt ire ↄtendo a tunc vere nõ ſapio ea que dei ſunt
Quia dnus in luce dixit diſcipulis. Ego aũt in medio veſtri
ſum ſicut qui miniſtrat. Hec ſuperbia impugnans ho minez;
pPro verberibo verbis vtitur q prauis 9ſilis hm Auguſti· de

cõflictu vicioꝛum virtutum:qui dicit in perſona ſuperbie.

Certe mitis a pene omnibo melioꝛ es:verbo:ſcientia: diuitijs
honoibus: gratia & potentia. Cunctos ergo deſpice. cunc
temetipſum ſuperioem attende· qa hm ITob. Deus potentes

Cit

Titulus krxxv
non abijcit: cim ipſe ſit potens va “ nlagu
gcundus apparitoꝛ eſt luxuria:que ſedet ſuper vrſu 4 oh
habens in galea ſertũ de roſis:in clipeo ducit ſirenẽę 4 6
in tunica baſuliſcũ:in manu poculũ aureum:plenũ nl
imundicia ¶ uxuria dẽ veire in vrſu· ꝗa vrſus ſequit᷑ dulce/ L 1 .
dinem mellis donec cadit in foueam: & ſic capit᷑ a occiditur ne
Sic luxurioſus ſequit dulcedinem peccati: donec cadit in fo 8
ueam eterne moꝛtis. Vnde ꝓuerbioꝛum.xxv. Mel inueniſti e
omede ꝗd ſuffict tibi:id eſt ſi impugnat te temptatio carnis Gz

vincas eam recoꝛdatiõe amaritudinis que ſequit᷑ eam. Vnde

eccleſiaſtici.xvnj. Poſt ↄcupiſcentias tuas:nõ eas c. Prou nuchee
xXnj. Houea em profunda eſt meretrix: id ẽ luxuria. Ideʒ · v. idhen
Pepes eius deſcendũt vſq; ad moꝛtem: & ad inferos greſſus ennaft
eiꝰ penetrat. Eccleſiaſtici.ix. Nõ des foꝛnicaruſiid ẽ luxurie: bilſcein
animam tuã ne perdas te & hereditatem tuam ſcʒ celeſtem- dehen
Deinde dicit᷑ habere caput coꝛonatũ roſis. Quia luxurioſi Lemnn
libenter habent oꝛnata capita:a precipue mulieres faciũt ſicẽ mohte
ſerpens:qui totũ copus expont?᷑ ꝓ capite. Vnde prouer vij. Prker⸗
Ecce muiier occurrit illi oꝛnatu meretriceo ſparata: ad capi hiref
endas ammas: a ſequit᷑ ſtatim eã. quaſi bos ſequit᷑ ductꝰ ad htwil
victimas:a ignoꝛat ꝗd ad vincula trabit᷑: donec tranſfigat ſa ſprleſ
gitta iecur eiꝰ. Augꝰ. Quid facit ĩ facie chriſtiana purpure- ponma
et ceruleus colo?: quoꝛũ alter ruboreʒ genarum labioꝛtumq; Aſrire
mentit: alter candorẽ oꝛis a colli:fomenta libidinũ impudice tcuminn
mentis indicia ſunt· & infra. Ornatꝰ iſte non do mini eſt: ſed Irddate
eſt velamen antichriſti. Idem. Qua fiducia erigis ad celum fors
vultiim quẽ conditoꝛ non agnoſcit. Ciprianꝰ. Fugiant caſte produs
mlieres pudice: incaſtarũ & impud icarũ mlieæoꝛnamẽta. demon
Idem. Auro & magaritis a monilibo oenate: oꝛnamta coꝛdis ſag.ſu
et pectoꝛis perdiderunt. Ideʒ. Quid oꝛnata virgo ꝓcedit: quaſi in Pui,
virum habeat aut querat. Quidò matrona coꝛrupta procedit a ſacie⸗
quaſi virum nõ habeat aut alium querat. Bernꝰ. Ex coꝛdis gniftcati
theſauro ſine dubio ꝓcedit: quidquid foꝛis apparet vicioꝛii· „. muuttetu.
vanum coꝛ: vanitatis notã ingerit coꝛpori·a exterioꝛ ſuꝑflui⸗ Rtm

tas: interiozis vanitatis indicii eſt Mollia indumenta:molli⸗ opuse
ciem anime indicãt. Non tm curaret᷑ coporis cultꝰ: niſi priꝰ?
neglecta fuiſſet mens inculta virtutibo. Deinde dẽ ꝙ hirun⸗
dines nidificant in his roſis: qui eam fimo ſuo excecant. Per

hHiruindines nigras & velociter volãtes: ſignant᷑ cogitatiões enſtra
male: velociter ex viſione ta'is oꝛnatꝰ oꝛientes. Vnde Puer⸗ ſader⸗
ix. Auerte faciẽ a muliere compta. Protier v. Nõ gcupiſcat facare
illius pulcritudinem coꝛ tuũ:ne capiaris nuitibo eius. Idem Ards
Virginem ne ↄſpicias: ne foæte ſcandaliſeris in oꝛnatu eius lſech

nenſ
kedi
enſ
Anmnſt
Nahunts
Runc
Kb
Wmuly
erosget
delunnet
aleſtn
1luxutiot
faciütti
ler vi
dca

iduct

Anſtgtt
ſpurpati
uumn
inprdiet
are
d Gu
gital
ranuni
nuftc
entq
umnun
A0
töni
aokn⸗
ertann
End
aln

Nn

te
nitl is

Idem. Ne veſpicias mulierem multiloqua: ne foꝛte incidas

in laqueos illius. Per hoc ꝗᷣd dicitur ꝙ luxuria ſit excecata

fimo hirundinum:ſignat᷑ ꝙ luxurioſi per tales cogitationes
malas ex tali onatu ꝓcedentes excecantur: ſiẽ duo ſenes de
pulcritudine ſuſanne. Daniel:xnj. Sic ſ. ampſon fuit exceca-
tus per dalidam vt legit iud. Deinde ducit in clipeo ſirenem
que dulciter cantat: ꝗᷓ cantu delectati nauigantes in ſomnũ
reſoluunt᷑ & tunc per eam ſubmergun?.Sic faciunt luxuri⸗
oſi viri æ mulieres:qui fundunt verba dulcia: ꝓmiſſoꝛia pro
uocatiua ad luxuriam. Vnde ꝓuer v. Rauꝰ diſtillans labia
meretricis:& nitidius oleo guttur eiꝰ:nouiſſima autem eius
abſintheum. Io. Nos ad patriã tendentes moꝛtiferos ſirenaꝛe
cantus ſurda debemus aure tñſitxe. Poſt hoc ducit in tunica
baſdiſcũ:qui ſolo viſu hominem occidit ſi eũ primo viderit⸗
Sic luxurioſi per vagabundos oculos a intuitus venenoſos
ſe mutuo occidunt. Gregꝰ. Eit redte retributionis & dei exa⸗
mine· vt qui exterioꝛi oculo negligenter vtitur:interioꝛi iuſte
pPriuetur · ſiẽ contigit Dauid de berſabee. Deinde dẽ luxuria
habere poculum aureũ in manu ſua. quicunq; vult ex eo
bibere:illi dat·ſicut dicit᷑ apoclxvnj. Vidi mulierem ſedentẽ
ſuper beſtiam a poculũ aureũ habentem in manu ſua:intus
plenum abhominatione & immũdicia foꝛnicationis ſue. Vł
deſcribe eam ſic. Q& luxuria venit contra hominem:habens
arcum in manu ſua.Quid per arcum niſi temptatiões:quid
per pharetrã:niſi cogitationes quid ꝑ ſagittas:miſi deleéta⸗
tiones quid ꝑ vulnus:niſi ↄſenſus aliquando vſq; ad opus
productus. De his in Pſalmiſta. Ecce ipſi pecatoꝛes: id eſt
demones: vel caro:vel munmdꝰ intenderunt arcũ:parauerũt
ſag.ſu:in ꝓha.vt ſagi.in obſrectos coꝛde. De hoc arcu dici᷑
in Pſalmiſta. Dediſti metuentibo te ſignificatiõz vt fugiant
a facie arcus:quaſi dicét. O deus tu dediſti metuentibo te ſi⸗
gnificationem:id eſt ſignum caſtitatis:videlicet in teipſo:in
matre tua:in multis alijs ſanctis vt fugiant a facie arcus:ið
eſt temptationes non delectando: non conſentiendo: non að
opus perducendo-
rcius a ꝓparitoꝛ eſt auaricia:que pugnat ↄtra ho⸗
minẽ: a ſedet ſuꝑ aĩal q ddaʒ qd dẽ oꝛixſupꝑ galeam
ducit imaginẽ talpe:in tunica ducit qddam animal
emſtra:in clipeo ducit aĩal qd dẽ monocerẽtes. Nota auari⸗
cia dẽ venire ĩ aĩali q dẽᷣ oꝛix:hoc aĩal moꝛat᷑ in affrica:vbi
tera caret aqua.vnde ſemper ſitit:G&& nunqᷓ ſatiat a ſignificat
auaros qui ſemꝑ ſitiunt pecuniam: & nunq́; ſatiantur. Vnde
ecœleſiaſtici.xmij. Inſatiabilis eſt oclus cupidi. Ideʒv. Auarꝰ

Titulus llexxb
non implebitur pecunia. Augꝰ de verbo domini. Inexplebi
lis eſt ſola auaricia diuitumſemper rapit:a nunq; ſatiatur
nec deum timet:nec hominez reueretiir· nec patri parcit:nec
matrẽ agnoſcitnec fratri obtemperat: nec amico fideʒ ſeruat
Viduaʒ oꝓprimit:pupillos inuaditliberos in ſeruitiũ reuo⸗
cat:teſtamentum falſum profertres moꝛtui occupat:quaſi
non ipſe qui hoc facit moꝛiatur. Dein de ducit talpam ſuper
galeam:ꝗᷓ radices frugũ a herbarũ edit& ſignificat auaros
vſutarios preemptoꝛes:qui anteqm̃ fructꝰ terre oꝛiantur
creſcant: preemunt. Chriſoſtomꝰ. Super omnes mercatoꝛes
maledictus eſt vſurariꝰ.Eſt em vſura (vt ait Augcum ꝗs
plus exigit qꝙ́; accepit. A alpa etiã eſt ceca:ſignat auaros exce

catos per auariciam. Vnde eccleſiaſtici.xxj. Exenia & dona

excecant oculos iudicũ. Deutroxvji. Non accipias perſonã
nec munera:qa munera excecant. PS. Oculos ſuos ſtatuerũt
declinare in terrã. Idem. Suꝓcecidit ignis:ſcʒ auaricie:ée non

videriũit ſolẽ·i.xpᷣm ſolẽ iuſticie.Talpa etiã ĩ fame terrã come

dit et herbis ꝓcit. ſic faciunt auari. Vñ eccleſiaſtes vj. Eſt a

aliud malum ꝗd vidi ſub ſole:a quidem freqnter apud ho
mines vir ex iudeis dedit ditias ſubſtantiã a honoꝛes:a nihil

deeſt anime eiꝰ ne omnibo que deſiderat: nec tribuit ei pote⸗
ſtatem deus vt comedat ex eo: ſed homo extraneus· hoc eſt
vanitas a magna miſeria. Siẽ nec rana audet ſatiari de terra
putat ſemper ꝙ deficiat. Deinde ducit in clipeo emſtrũ ſiue

aſperiolum:ꝗd eſt animal paruũ:ꝗᷣd in eſtate ↄgregat cibos

vt Habeat in hieme.Poſtea vero maſculus in hieme feminã
expellit de antro:quia auidioꝛ eſt in ſuimendis cibis mare/ſe
mina autem callida eſt: a foꝛamen facit in altera parte cauer
ne & veſcitur furtim. Sic faciunt aliqui diuites auari vxoꝛi/
bus eoꝛum:qui congregando labores a diuitias vxoꝛes dili
gunt que fideliter laborant. Et tunc de ip̃is non preſumẽtes
ab eis:cellaria obſeruant: ne expendant: ad ſaturitatẽ co⸗
medant:& ſerinia a claues ſoli obſeruant: vt ſoli comedant
ſine vxoꝛibus ſuis. O ſtulti· nonne mulier decipit adam: ſam

pſonem: ſalomonem:dauid: cauete ne etiam decipiant vos.
Audi qd dicit ſapiens. Breuis omnis malicia ſuper maliciã

mulierũ:& tamẽ poſſeſſio diuitiarũ non eſt delec tabilis ſine
ſocio. Vnde Seneca. Nullius boni ſine ſocio iocũda eſt poſ⸗
ſeſſio. Deinde ducit in tunica quoddam animal quod dici⸗
tur monoceruntes:quod minqm̃ viuum capitur: ſicut di cit
Iacobus. Capi non poteſt:interimi poteſt · nüquam viuum
venit in hominis poteſtatem: ſed moꝛ tuum. Et ſignat aua⸗

en

ſ dlar/

Nelnerm
Tortler
ent
iRe

tIirinu

ralnuri⸗
lonocet
lenicn
nhrpi
ſium die
wöner
et atas
cocord
iracur
ldem
ſurioſ⸗
ue o
ue tal
lapies
compa
cumdke
Hom
ſuis de
Petit a
ldem
duſtin⸗
guidiſ
ſiſeitun
lntunie

trl Titulus ”” lxxv
r
“ nare deare:e emoſinas dare volunt. limina ſ. an ctoꝛũ viſitare
tn nolunt: & etiã reddere nolunt. cum tamen dicat Augꝰ. Non
ig Omittitn peccatũ: niſi reſtituat abl atum. Vnde eccleſiaſtici
en GH X 5 re pecuniam hoc em diam ua vden alem habet.
* AQug?. oĩa vicia in hoie ſeneſ cãt: auaricia iuueneſcit. . D
An artus 4 Paritoꝛ eſt ira que pugnat contra boĩ’ermn
*“ EHec venit ſedens ſuꝑ camelum:ĩgalea ducit niſimn
rigac in clipeo canem rabidum:in tunica qddam monſt⸗x
an Aod dicit ſœca. Ira duitur venire in camelo ꝗ; deſt animal
ai Vt dicit Iaco · qd ſeruat longo tempore irã:a Paie⸗ rancoꝛem
atnek perſeuerantem de malis ſibi illatis. Sic faciunt iracundi:qui
en mox vt leſi fuerint:rapiunt᷑ in iram.a ſi poſſunt.ſe vindicãt·
n Et ſt non xpoſſi unt:tunc in voluntate rancdꝛis perſeuerant. De
Sſe quibo dẽ ecleſiaſtici.vij. Ne ſis velox ad iraſcendum. quia
pud o ira in ſinu ſtulti requieſcit. Eccleſiaſtici xxvnj. Hõ homint 1.
anihi reſeruat iram: a a deo ꝗᷓrit medelam. Idem. Relinque ꝓximo
eipote⸗ tuo nocente te:& tunc deprecante tibi peccata ſo luunĩ.I dem
eel NMlemẽto nouiſſimoeum: a deſine inimicari. Augꝰ. Siẽ acetũ
xelertn coerumpit vas: ſi diutiꝰ ibi fuerit ſic ira coꝛrumpit coꝛ: ſi in
rüſwe alium diem durauerit. Idem. Ira nibil aliud eſſe: q; Aciſcẽdẽ
Ncg libidinem diffinierũt. CQamelus etiã diligit turbidas aquas
gefenn. et claras turbidas facit. Sic hõ iracundus: diſcœꝛdias amad.
snt cõcoꝛdias deſtruit:& rixas prouocat. Vnde prouer xv. Vir
Archet iracundus ꝓuocat tixas· qui patiens eſt:mitigat ſuſcitatas
unitin Idem.xxij. Noli eſſe amicus iracundo:mec; ambules cũ viro
õ furioſo:ne fote diſcas ſemitas eius: ſumas ſcandalum aĩe
mi tue. Poſt hoc ira dicitur habere auem in galea que dẽ niſus
infa⸗ que talis nature eſtvt dicit liber rerũꝙ omnis aiiis predã
edod tt capiẽs parcit ſui generis auibo. preter niſus.qui ſuũ parem
mſan comꝑareʒ perſequit᷑ capit ſi preualet èe het habet mune
tto⸗ cum hoĩe:rã homo hoĩem perſequit᷑. Vñ eccleſiaſtici·xxvni
—M Homo in hoĩem ſimilem nõ habet miſ. ericoꝛdiã: 2 de peccat
bn ſuis deprecatur. Iſpſe. e dũ caro ſit· reſeruat iram: ẽe ꝓpiciaciõʒ
Ualne, petit a deo quis exœabit delictis ſuis? quaſi diceret nemo
D Idem. Omne animal diligit ſimile ſibi.Audiat iracundꝰ Auj
or guſtinum qui dicit. Non poterit habere ↄcoediam cum xpO
ium qui diſe coꝛs voluerit eſſe eum chxiſtiano. In euangelio. Qui
. iraſcitur fratri ſuo ac᷑ Poſt hoc dici᷑ ducere canem rabidũ
num in tunica. Canis rabidꝰ dẽ habere defixos oculos ſuꝑ terrã

E . —

CTitulus lxxv
et nunqm̃ eleuatos:& nullum cognoſcit. Sic oculi iracundi 2
ſemper ſiint rubei ⁊ defixi in terram:ẽe nullum recognoſcũt dA
et tales oculos Habuit Qayn defixos in terram: a noluit co⸗
gnoſcere fratrem ſuũ:ſed interfecit eum. Ceneſis. Iratus eſt 4
chayn vehementer: a ocidit vultũ eius: o ſurtexit aduerſus 3
fratrem ſuum:& interfecit eum. Deinde dẽ habere quodda:
monſtrum marinum in tunica quod dicit᷑ foꝛca:quod talis
eſt naturecvel dicitur bos marinus)ꝗd eſt contra alia ani⸗
malia mitiſſimumvt dicit Axeles) niſi contra ſuam feminã
cũ qua ſemper pugnat:donec ipſam interficiat. & ducit tũc 1
aliam: & ſic cum ſecunda a cum terxcia facit: et ſignat viros
vracudos a impatientes qui minꝙ viuunt pacifice cũ vxoꝛi
bus ſuis. Ad tales dicit Salomon ecleſiaſtici quarxto. Noli “M
eſſe ſicut leo in domo tua euertẽs domeſticos tuos:a oppri⸗ n
mens ſubiectos tibi. Audi qui talis es impatiens ↄtra vxoꝛẽ
tuam. a eam prouocas ad iracundiam:quã mercedem inde e
ha bebis. Vnde dict Salomon eccleſiaſtici.xxv. Commoꝛari R
leom e draconi magis placebit: qin habitare cum muliere nd
nequam. Idem. Non eſt ira ſuper irã mulieris. Ide m. Breuis nu
omnis malicia ſuper maliciam mulieris. Aliud exemplũ de mul
hoc ſuine in vippera: ꝗᷓ eſt quoddam genus ſerpentinũ qᷣd len
habet faciem humanam vſq; ad vmbelicum:ceterũ vero vt t
cocodriliꝰ. quod eſt animal quadrupes in terra: & in aquis n
eque v a'ens.ſicut dicunt Solinus a Iacobus. Vippera mas halo
abſentem feminã querit:& eam blando ſibulo vocat ea aũt wn
adueniente: ob reuerentiaz eiꝰ omne venenum euomit. Eru⸗ W
beſce ergo vir qui ſemper ſeuis in vxoꝛem tuam:que conſohkobüo ſer
ambob nobis in hoc.· ſic deterio es vippera· qui nõ quert de
pacem:ſed retinẽs venenum iracundie. Vnde Prouerxvij. m
Melioꝛ eſt bucella ſicca cum gaudio:q́; domus plena vidi⸗ ie
mis cum iurgio. Audi & tu mulier que habes talem virum du⸗
quid dicitur prouer xv. Reſponſio mollis frangit irã:ſermo ſgi
durꝰ? ſuſcitat furoꝛemergo ſis patiens ↄtra virũ. Quia dñs .
dixit eue Geneſis. Sub viri poteſtate eris. Et illud Heſter’· We
Quncte vxoes tã maioum q; minoꝛũ deferant maritis ſuis d
honoꝛẽ. Auidiãt ergo tales in matrimonio diſcoꝛdes. d dicit din
Gregꝰ. Diſcoꝛdes ⁊ ſi boni operis fructꝰ in ſuis actiõibo ꝓfe m.
runt: ꝓfecto multi ſunt qui ex vnitate caritatis oꝛiunt B et
Vintus apparitoꝛ eſt inuidia que venit ſedens ſuper eg
draconem: a ducit nidũ cũ apibus in galea: veſper⸗ fent
tilionem in elipeo: ſerpentem ĩ tunica. ¶ Inuidia dẽ Lo
erire in dracone quia venenũ non habet tamẽ moꝛſus eis 2=
. malus eſtł᷑ qa venenoſa comedit:⁊a multũ nociuus ſignat drn

. 4 4 2

dundi
ſeüt
lico:
cd
Ne
uodd
odtali
lni
ſnin
ductii
atitos
ecle

4 ope⸗
ra
em ind⸗
morat

luliere

Breuis

plü de

inüͦc⸗
veto
Aquls

Anas

A ai
nit Bun
corſol
öe
Nler .
nucdk⸗
e
lenm
adus
Keri
is ſu⸗
dict
e
5
4
k⸗
nar

tn

—

Titulus = 6 J

detractoꝛes quia detractio ex inuidia naſcitur quia licet ho
mo ex natura non habeat venenum malicie: tamen moꝛſus
eius id eſt verba detractoꝛia ſua que ex inuidia oꝛiũtur:illis
quibo detrahunt: multum nocent.quia illud venenũ malicie
quo alij detrahit: non ex ſe ſed a dyabolo ſumit. Vnde dicit
Aug. Detractoꝛ a libens audito: vterq; portat dyabolum ĩ

ee ſuo. Et ſicut moꝛſus draconis nociuus eſt:ſic ſunt verba
tr actoꝛis:qñtum ad ipſum a ad eũ qui audit & de 4 dicit

RNiiguſtinus. Inuidus conuertit aurum in cuprum:gẽmas
in lutum granũ in paleam:mel in fel. Poſt hoc duct nidum

cum apibuis in galea. Apis em in oꝛe mel habet:ſed in cauda

aculeum ꝗ pungit. Sic faciũt inuidi 4 detracloꝛes · preſente

bomine habet dulcia verba: ſed eo abſ. ente pungitiua a no⸗
ciua & vulneratiuia. Vnde Prouer.xxnj. Ne comedas cum
homine inuido: a ne deſideres eibos eis.& ſ equit᷑. Comede et

bibe dicet tibi: & mens eiꝰ non eſt tecum. ¶euitici xix. Non

maledices ſurdo:id eſt abſenti non detrahbas. Pſalmiſta. Cix

cundederunt me ſicut apes. Vnde cauendũ eſt a talibo·quia

dicit Bernꝰ. Plus nocet lingua adolatoꝛis: ꝙ manus perſecu
toꝛis. Deinde imiidia ducit in clipeo veſpertilionem: que ſine
leſione non poteſt videre lumen. Et ſignat inuidos qui non
poſſunt videre proſperitateʒ e ſucceſſus bonos alioꝛum: ſine

leſione coꝛdis. Seneca. Vtinam ñ ſieri poſſi et: ꝙ inuidi vndiqz

oculos haberẽt:vt de omnibus ſuceſſib⸗ toꝛquerent᷑. Tales
inuidos oclos habuit ſaul ad dauid. Vnde dẽ primo Regũ
xvnj. Non rectis oclis aſpiciebat ſaul in dauid. Poſt hoe dẽ
ſerpentẽ ducere in tunica:qui ingrediens in aquam: venenũ

deponit a rediens non imienit: caput allidit terre: a pᷣ doloꝛs

moꝛitur. Et ſignat auaros malos in uidos ex inuidia per⸗

uerſum conſilium dantes· ſed quando cõſilium eoum non

ducitur ad effectũ: dolent& aliquando ſeipſos occidunt: ſiẽ

legit᷑ de athytophel qui ſeipſum ſuſpendit qa non fuit fadũ

conſilium ſuũ quod dederat contra dauid. ij. Regũxvij. Vñ
eccleſiaſtici.xvij Racienti conſiium nequiſſinũ ſuper ipſum
deuoluet᷑. Anihelmuis. Magis puto ſaluationem ſperãdam:
eius qui parum boni fecit: 6 fadis alioꝛum fauet:qᷓ; illiꝰ qui

mlia a inuidet. Vndechm Auguſtinum de conflidu vicioꝛũ

et virtutumInuidia dicit. In quo illo vel illo minoꝛ es? cum

ergo eis equalis & ſuperioꝛ ſis: quanta vales:que ipſi nõ va/
lent? Non ergo tibi aut ſuperioꝛes eſſe: aut equales debent-
quomodo cernè potes ꝙ hi honoꝛantur:tu vero ↄtemneris⸗
iſtis diuitie affluunt:tu pauper es hi ſapientia clareſcere vi⸗

dentur. tu licet ſapientioꝛ ſis:tamen non appares ·

ðMẽ

R

Titullas llrxxb
HExtus apparitoꝛ eſt accidiaque ſedet ſuper aſinum:
in galea ducit imaginem ſymee in clipeo bubalum
in tunica leopardum. Accidia dicit venire in aſino
aſimus em eſt in poſterioꝛibo ſoꝛtis: ſed ante vbi crucem por⸗

ſunt retroꝛſum & non ante. Gregoꝛiꝰ.Iuſtoꝛum eſt foꝛtitudo
carnem vincere ꝓprijs voluptatibo contrariare:delectationẽ
vite preſentis extinguere: huius mundi aſpera pro eternis
amare: proſperitatis blandimenta ↄtemnere:aduerſarioꝛum
metum in coꝛde ſuperare.Idem. Humana anima qa ad deii
ſolum appetẽdum facta eſt omne aũt ꝗd infra appetit:minꝰ
eſt in re vñ ei non ſufficit niſi ꝙ deus hinc eſt:qꝙ; huc illucqʒ
ſpergitur:a ab vna quaq; re faſtidio impellente remouetur-
Deinde ducit imaginem ſymee in galea:que eſt talis nature
ꝙ libenter nuces comedit ſed inueniens amaram coticem:
abijcit & dulcem nucez. Sic piger deſiderans dulcem fructũ
Vite perpetue: a inueniens viam que ducit amaram:totum

abijcit: quia nihil vult pati pro dulcedine celeſtis patrie.O

piger audi quid dicit Apłliis. Oportet nos ꝓ multas tribu⸗
lationes intrare regnum dei. Bernꝰ. O bone hieſu:qim̃ pauci
ſunt qiii velint ire poſt te. Poſt hec debet habere ĩ clipeo bu⸗
balum: qui talis eſt nature ſicut dicit liber rerũ)ſi ei fuerit
graue onus vltra voluntatem impoſitũ ſtatim ↄmotum in

têèra proſternit᷑nec defacile cogitur ad ſurgendũ: niſi onus

alleuietur: & ſignat pigros: qui cum confitentur a cum eis

penitentia ↄdigna vel faci lis vel breuis iniungit᷑ ſtatim ↄtra

ofeſſoꝛem ↄmouientur indignatione & impatientia a rennu⸗
unt ſufferre penitentia m. Audiant tales quid dicit Iob. Quui
timet pruinam:irruet ſuꝑ eum nix. Augꝰ. Nullum bonum
irremuner atũ:nullum malũ impunitum. Deinde dẽ habere
in tunica leopardum:qui talis eſt natecvt dicit Solin?cum
domeſticatur:mittit᷑ ad predam capiendaʒ quam ſi quarto
vel quinto ſaltu nõ capit:ſubſiſtit:& iratꝰ ruit ĩ venatoꝛem
niſi ei offerat beſtiam aliã. Etiaz generatur ex leone a pardo
et ſignat pigros:qui quãdo fundunt oꝛationes ad deũ tri
vel quatuoꝛ vicibo.& ſi non exaudian?᷑: ſtatim ceſſant ab oꝛa⸗
ciombo. Audi o talis quid dicit ſceriptura. Oportet ſꝑ oꝛare:
et nunqꝙ; deficere. Et Apłliis. Sine intermiſſione oꝛate. Scam
Augiiſtinũ ĩ de oflici vicioꝛũ virtutũ. Si nimis laboras
coꝛpus euiſceras ſi nimis ieiunas:copus eneruas:ſi ſepe la⸗

crimas effundis: oclos amittis:ſi oas: inſaniã capitis incurr⸗

quieſce ergo vtehm Apłmrõnabile ſit obſequiũ tuũ;

tat debilis. Sic accidioſus in ſpirituiali bo debilis eſt:ĩ tempo/
ralibus foꝛt: ad vtutes debilis:ad vicia foꝛtis. Vñ Ie. Eoꝛtes

b
n.
in
lr
W.:
ere
tud
ton
rs
nun
dai
itmi
ilu
etue
natue
icem.
cku
tum
e0
ebu:
dauci
bu⸗
uetit
min
Onos
mes
nen
keni⸗
vnun
ne
m
ltto
en
ard
tein

6

Titulus lxxd

Eptimus apparitoe eſt gula: que ſolet homnẽ im⸗

1

catus:æ ducit vulpem in galea: & luceum piſcem in

clipeo:a in tunica ꝗᷓddam animal ꝗ; d dicit panchio. ¶ Gula
dicitur ſedere ſuper animal quod dicitur catus:quod eit ta
lis nature: ꝙ tres boues vel quatuoꝛ. ſimul cum cauda ſua

trahit in antrũ & deuoat vt dict Solimis a ſignat guloſos

n nunꝙ́ ſatiant᷑ ſicut iudei in deſerto:qui non poterant ſa/

ciari cibo celeſti à manna:ꝗ pauit eos dñus: ſed deſider abãt

carnes & pepones a cibos egiptioꝛũ:tunc dominus dedit eis

raxnes in abundantia. De quibo Pſalmiſta. Manduicauerit
et ſaturati ſunt nimis Sequi?. Et adhuc eſce erant in oꝛe eoꝛũ
c.· Eccleſiaſtici.xxvij. Roli eſſe auidꝰ in omni epulatione.
Audiãt tales quid dominꝰ dixit ad Eʒechielẽ. Eili hominis
anem tuũ in pondere comedes: aquam in menſura bibes

De quibo dicit Aplus phił tercio. Multi ambulant ꝗs ſepe

dicebam vobis:nunc autẽ & flens dico inimicos crucis xpᷣi
quoꝛum finis interiuſ: cqquoꝛum deus venter eſt. CGloſa. Quia
quidòd faciunt:pro ventre faciunt quaſi ipᷣm ventrem deũ
faciunt.quia hoc ab homine colitur.quod pre ceteris diligit
Augꝰ. Multi comedũt quaſi cras moituri milti edificant:

quaſi ſemper victuri. Deinde gula ducit vulpem in galea: qᷓ

eſt doloſa· vt dicit Iſidorꝰ. Et talem habet ↄſuetudĩe: foueas
s ſibi taxus ſacit:vulpes defedat ſuo ſtercoꝛe vt taxꝰ fetoe⸗

fugiat: a ſic eas inhabitat. Et ſignat dyabolũ:qui ꝑ crapulã

templum dei ꝗd eſt homo:ſicut dicit Apłlus. emplum dei

ſanctum eſt: ꝗd eſtis vosviolat:macullat:defedat vt hinc deꝰ

effugiat: & ipſe inhabitet.qa gula eſt reqes dyaboli Mathei
xij. Cum immundus ſpiritus . Loca arida ſunt Homines
temperate viuentes:in quibo dyabolus non inuenit locũ ſedð
in guloſis. Vnde dyaboli dixerũt luce.Mitte nos in porcos:
Poſt hoc dicit᷑ ducere piſcem in clipeo q̃ dicitur luceus qui
pre nimia pinguedie dicit᷑ excecari:& ſic capitur. Et ſignat

guloſos:qui, ꝓpter nimiã gulam:in conſcientia ſua excecant

De quo dicit Iob·xv. Eaciẽ eius operuit craſſitudo. Et nota
ſicut cecus faciliter offendit pedem ſuum: & ſubito cadit in
foueam: hoc ſepe. Sic guloſus ebrioſus excecatꝰ a gula:

faciliter cadit ĩ multa peccata. Poſt hoc ducit qdam aial in

tiimnica quod dicitur panchio: quod eſt animal ad modum
canis in ſtatura: a nutritur delicat cibarijs:6 habet ruffam
pellem velut ſanguinemſed cum moꝛi?᷑: pellis ruffa a decoꝛa
perdit decoꝛem. Et ſignat guloſos:qui delicatis cibarus nu⸗
triunt coꝛpus:vt pulcrũ decoꝛum ſita tamen illũ decoꝛem

pugnare: fedet ſuꝑ quoddam animal ꝗᷣd dicitur

2 6

Titulus exd

perdet in moꝛte: cum dabitur vermibus é ſerpentibus o
eſca. Vnde Bernꝰ. O homo cur carnem tuam precioſis reb

impinguas adornas: quã poſt paucos dies vmes deuoxât
in ſepulcro. Idem. Qui iam ſedebat gloꝛioſus in tbrono:mo
iacet ſepultus in tiimulo. qui modo veſcebat᷑ deliciis:modo
conſumitur a vermibus qui priꝰ ſedebat gloꝛioſus in aula:
cadauere:quid horribilius moꝛtuo homine cuiꝰ erat in vita

gratiſſimus amplexus:fit in moꝛte horribili aſpectus. ISem.

Iſta caritas deſtruit caritatem. hec diſcretio diſcretiõz 9fun⸗·
dit talis miſericoꝛdia crudelitate plena eſt: qua videliet ita

coꝛpori ſeruitur:vt anima iuguletur. que etenim caritas eſt

carnem diligere:a negligere ſpiritum Quie diſcretio totum

dare coꝛpori: & anime nihil? Qualis miſericoꝛdia ancillà re⸗

ficere:a dñam interficere· nemo pro hbuiuſmodi miſericoꝛdia
ſperet ſe conſequi miſericoꝛdiam. Hieronimus. Nihil ſollici /

cius prouidendũ eſt: & vt ſolennem diem non ciborũ abun
dantia: quam ſpiritus exultatione celebremus. Quia valde

abſurdum ẽ nimia ſaturitate velle honoare martires: quos
ſcimus deo placuiſſe ieiunijs. Item gula dicit hm Auguſti⸗

in de flicu) Comedamus: cibamus: a bibamus- vtamur

creaturis dei. Ad eſum enim deus omnia munda creauit qui

ſaturari cibo reſpuit: quid aliud q conceſſo munere contra⸗

H

dicit? cum etiam deus in paradiſo comedere iuſſerit.
¶ De Septem virtutibus èMD

Ota ſicut dyabolus mittit predictos ſeptem appari ⸗
toꝛes:id eſt ſeptem vicia capitalia ad rapiendũ pec⸗

catoꝛem. Sic deus mittt ſeptem virtutes principales
contra vicia ad protegendum hominem. Quia hm Augu⸗

ſtinum. Virtutibus nemo male vtitur. Et hm Ambroſium .

Egreſſus vicij:virtutis operatur ingreſſum. Et he ſeptẽ vir
tutes poſſunt ſignificari per ſeptem nuncios quos miſit rex

aſſuerus pro regina vaſti:Heſter. ¶ Prima virtus eſt humi

litas:que procedit contra ſuperbiam: a ſedet ſuper panthe-⸗
ram: & duct in galea pro ſerto floꝛentẽ vitem:in clipeo duas

ſcalas:in tunica griffonem. ¶ Humilitas dicitur venire ↄtra

ſuperbiam que priuat hominem virtutibo: in panthera:q d

eſt animal vt dicit Solinus ſuauitate oꝛis ſui attrabit

muilta animalia. Sic humilitas attrabit homini & dat cetas

virtutes. Et quid mirum ſi humilitas dat homini virtutes?
quia ipſum ſpiritum ſanctum qui eſt fons a ꝗᷓ fluunt omes

virtutes trahit in coꝛ hominis. Vnde Iſaias.Super quem re

tas

ſu
fes
ken

nen

ite
rene
das
ntho
dunm
6 1
Ans
nlen
de
Puin

de⸗

ni

N Ar
Uman,
intit

At
Ur
otnnn

erican

ilſolaa

bun

AValr

quo rk
uuguſti
Vtamuar

ut qiu 8

contri⸗

Nawer/

ndiͤe
jineypt⸗
1 Ag⸗
bevſumn
tinr
eter
tbumi
untte⸗

0 duns “

re Nttn
ug
m
Vts
s⸗
nis
ente

Titulus ffrxb

quieſcet ſpiritus meus: niſi ſuper manſuetum e humilem

code ?. Bernardus. O humilitas regina virtutum'moꝛs vici

oꝛum:nutrix virtutum:ſcientie decoꝛ:religionis vigoe: trinita

tis Hoſpitiiim: ſancti ſpiritus receptaculum. Idem. Humili /
tas hauritoꝛium ſapientie: vas gratie via celi: reclinatoꝛium

dei. Pſalmiſta. Qui emittis fontes in comiallibo. Quid aliud
ſunt valles:niſi humiles in has valles emittit dominus fon⸗

tes virtutum Deinde dicitur habere in galea pro ſe erto flo⸗

rentem vitem. Vitis floꝛens: per virtutem ſuam vermem ve⸗

nenoſum qui dicitur Boꝛax fugat:quia ille ſerpens natura⸗
liter fugit odorem floꝛentis vitis ſicut dicit liber rerum. Elo
rxens vitis. ſignat humilitatem floꝛentem:que fugat & vincit

*

dyabolum qui eſt plenus veneno inuidie. Vnde cum beato

anthonio oſtenſa fuiſſent retia dyaboli:que extendit per to⸗

tum mundum: dixit. Quis poteſt euadere iſta Reſi ponſum ẽ

ei:ꝙ hũilitas omnia euaderet. Poſt hoc ducit in clipeo duas
ſcalas per vnam deſcendit.& per aliã aſ- cendit.per vnam hu/

miliatur.a per aliã exaltatur. ¶ Prima ſcala habet tres gra⸗

dus· quia ſicut dicit Rabanus. Humilitas habet tres gradꝰ

Primus gradus eſt.ſubdere ſe maioꝛi: ⁊a nõ preferre ſe equa

li. Secundus gradus eſt. Subdere ſe equali:a non prferre ſe
minoꝛi. TLercius eſt: ſubdere ſe minoei:a nulli ſe preferre. Per

hos gradus homo humilis deſ cendit. ¶ Secunda ſcala ſimi
liter habet tres gradus. Primus gradus eſt: quia humilem
aliquando deuſ in preſenti exaltat:quod patet in ſaul primo
Regũ xv a in multis alijs. Secundus gradꝰ eſt:quia amma

humilis ſeperata a coꝛpore: ante iudiciũ exaltabitur a terra

in celũ. Tercius gradus eſt:quia poſt iudicium humilis cũ
copore & aĩa exaltabitur in gloꝛia. Mathei. Qui ſe bumiliat
exaltabit᷑ τι. Iſidorus. Homo diſce te humiliare: vt exaltexis
ne exaltatus humilieris. Humilitas aũt caſum neſcit:humi
litas lapſum non nouit:humilitas nunq; lapſum paſſa eſt.

Deinde ducit ĩ tunica auem que dicitur griffo:que eſt auis

magno copore: adeo: vt armatos homines occidat. vt dicit
Iacobus:que in ſicilia aurum èe gemmas ĩ quodam loco in
acceſſibili cuſtodiunt. Et ſignat Humilitatem:que foꝛtiſſima

conſeruatrix virtutum eſt. ¶ Gregoꝛius. Perit omne quod

agitur:niſi humilitate cuſtodiatur. Vſidorus. Qui ſine hu⸗
militate ceteras virtutes congregat: quaſi puluerem in ven⸗
tum porxtat. Humilitas dicitſſecundii Auguſtimum in libro
de conflictu vicioꝛum ⁊a virtutum O homo memento quia

pPuluis es: quia einis es: quia putredo es:quia vermis es. Et

ſi aliud es:niſi tanto te humilies: quanto magnus es:perdis

„

. 2 „ —ʒ· „3

—* ⸗ 3

—

Titulus lxxv

omnino ꝗd es. Nunquid tu altioꝛ ꝙ primus angelus. min⸗

Ci

gquid tu ſplendidioꝛ in terra quam lucifer in celo · ꝙ ſi ille de ſec
tanta ſublimitate per ſuperbiam ceciditquomodo tu ad tan / N
tam celſitudinem ſuperbiens conaris aſcendere I Jante
EHecunda virxtꝰ eſt caſtitas:que procedit ↄtra luxu⸗ nul⸗
riam: ſedet in vnicoꝛn u:a habet in galea ſertũ ex pect⸗
lilijs candidis croceis viridibo: a ducit ĩ clipeo ange guſii
lum depictum ĩ tunica lupum. ¶ Qaſtitas dicitur vemre in per
vnicoꝛnu:ꝗd eſt animal ita acrec ſicut dicit Iſidorꝰ)vt capi eri⸗
non poſſt. Sed ita capitur puella virgo in ſilua ponitur: bitus
. vnicoꝛnis adueniens:caſti coꝛporis pudiciciã venerat᷑ caput —

in ſinu ſuo reclinat:ſicq; ſoporatꝰ deprehendit᷑. Hoc animal
ſignat xpᷣm qui ante incarnationẽ a nullo poterat capi ſiue

deprehendiſicut dicit᷑ Iob.xxnij.Si ad oꝛientẽ iero:non appa ſuod⸗
ret· ſi ad occidentem nõ intelligã: quod ſi ad ſiniſtram: quid onen
agam non apprehendam euü. Item hic fuit quondam iratus Deur
ſicut patet in peccatis que puniuit in celo. in paradiſo: in erir
terra muiltipliciter. Hunc vnicoꝛnem virgo Maria ſua caſti Pntze
tate in ſiua ſiue in deſerto huiꝰ mundi poſita: ſinu vteri ſi ui D
ↄcepit ten uit don?᷑ a venatoꝛibo iudeis detineret᷑ a occideret nup⸗
Vnde dicũ. Quia quem celi capere nõ poterant:tuo gremio Dind
ↄtuliſti. Bernꝰ. Tu ſola digna imienta es in tua vginali aula n
rex regum dominꝰ dominantiũ: a regal bo ſedibo veniens ſriß
primam ſibi inter fios ho minum manſiõʒ eligeret. D einde puse
dicitur ducere in galea ſertũ ex triplicibo liliis videlicz albis ne
croceis: vitridibus que ſignant triplicem caſtitatem. videlicʒ. dSN
virginalem giugalem: a vidualem. De quibo dicit Bernardꝰ tdenn
Bona eſt caſtitas cõiugalis: melioꝛ continentia vidualis: ſedð luero
optima pudicicia virginalis. Poſt hoc ducit depictum an⸗ Ci⸗
gelum in clipeo per ꝗd intelligitur: ꝙ virgines ducunt ange ſſin
licam vitã in terra. Vnde Hieroꝰ. In carne preter carnem vi⸗ 8 8
uere.eſt plus angelicum q́ humanum.Gloſa ſuꝑ Matheũ · li
xxvij· ſuper illud. In reſurrectione neq; nubent neq; nubent᷑ t
ſed ſunt ſicut angeli dei . Dicit ſic. Supergreditur virginitas . Cun
conditionem humane nature: per quam homines angelis nt
ſimilantur. ¶ Chriſoſtomus. Caſtitas eit res angelica: Per Nrun
bhanc enim ſolam: ſingulariter homines angelis ſimilantur:
Deinde ducit lupum in tunica. Lupus ſi te ſeqiutur paula⸗ 1 ec.
tim: ipſo vidente:aliquod ſignũ medium pone inter te & ip⸗ .“*M
ſum a ſubſiſlet· ſicut dicit Ambroſius. Ita debet fa ere caſt ter
homo quem lupus frauduilentus & aſtutus: id eſt dyabo⸗
lus ſequitur impugnationibus & temptationibus carnis. obils
ponit inter ſe & eum ſignum crucis: & muniat ſe cum eo: et rio⸗
lm

tuche

—

t

R Tituluus Ixxd
in vincet eum. Vnde Origenes. Vbi ſignum crucis cum fide e
1 timoe dei preceſſerit: nihil ibi nocere poterit inimicꝰ?. Idem-
nm. Tanta eſt fides crucis chriſti:vt ſi in mẽte fideliter habeatur
ſai nulla libido poſſet preualere:ſed ad memoꝛiam illius omnis
Sn Peccati moetis fugit exercitus. Item caſtitas dicit hm Au⸗
l gu ſtimim. O homo cogita ad poſt h anc vitã tecipias ſi em
Nter pie 2 caſte vixerſ: ſine fine g audebis ·c ſi impie et li ixurioſe
nin 8 eternis incendijs ſubiacebis. Et ſequit. O ꝙ breuis eſt cõcu/
KRZ bitus hora qua perditur vita futura: K
Brcia vixtus eſt largitas:que dici?᷑ venire ↄtra aua
riciam: a ſedet ſaper atnmal quoddaz quod dicitur

demin
tep ſi
dnoni
tamgi
im kann
iſorE
aa cal
teriſ
ocider⸗
grenit

Eale:a fert in capite galeam onatam iaſpidibus:in
clipeo ducit galandrum auem:in tunica ciconiam. ¶argitas
dicitur venire contra auariciam in quodam animali quodð
dicitur Bale: ꝗ eſt aĩal ſimile equo:duo coꝛnua habetcum
ſe defendit num coꝛnu pretendit: a aliud replicat. Hoc aĩat
ſignat verum largũ hominem: cũ pugnat cum vicijs a ocu
piſcencijs ad ledendum ea per lat gitiõz elemoſinarim: vnii
coꝛnu pretendit:id ẽ vnam manũ ad dandum elemoſinã.ſiẽ
dicitur Prouer vltimo. Manum ſuam aperuit inopi. Vnde
i al Ambꝰ.Extende mamim tuã ſepius ad pauperem qui te ob/
emnens ſectat. Extende vt proximum iuiies: vt vidue feras preſidiũi
Deim eripias eum quẽ vides iniuſte contumelie ſubiacere. Augꝰ.
ibs Redime te homo dum viuis:redime teipſum dum potes: ne
dlc⸗ mos te preueniat:& vitaʒ ſimul a preciũ perdas. Sed alterũ
Bernath coꝛnu:id eſt alteram manũ retrahit. ꝗqa cauet ſibi ab illicito
Dalss lucro·a rapina:a furto:ab vſura: ſic de alijs:ꝗa dicit ſapiẽs
ichnn Qui offert victimã de ſubſtantia pauperis:quaſi ꝗ victimet
unte filium in cõſpectu patris. Gregꝰ. Quidquid in dei ſacrificio
rrentt ex ſcelere offert. omnipotentis dei non placat iram:ſed irritat
rlri Iſidorus. Nihil proficis:ſi alterum inde reficis: vnde alium
nliei inanem facꝰ.contemnat iſta miſeratio: non propiciat᷑. Augꝰ
rfitss „ Qui totum tribuit pauperibus quod abſtulit: addit potius
gi peccatum peccato ꝙ minuat. Gregoꝛius. Flemoſina illa re⸗
leabe demptoꝛis noſtri oculis placet: que non ex illicitis a iniqui⸗
utu⸗ tate congeritur:ſed que de rebo conceſſis bene conq uiſitis:
epl⸗ impenditur. Ambroſius. Si non poteſt alteri ſubueniri niſi
re2 alter ledat᷑comodiꝰ eſt neutrũ iuuari ꝙ alterũ ledi. Deinde
largitas ducit ĩ capite galeam o natam iaſpidibo. Iaſpis eſt
ae⸗ nobilis lapis qui facit hoĩem tutum & ſecurum timoee poſt
Aeris : poſito· ſignat largitatem elemoſine que facit hom inem ſe⸗
e curum in miiltis primo ꝗa peccata purgat. Daniel-Peccata
tua elemoſinis redime. Matheixj. Dare elemoſinam a ecce

, . ..

MMWMWWM

SðS RK”
—Rr ð .

Titulus “ lxxv

omnia munda ſunt vobis. Secundo ardorem temptationis

ex:inguit. Eccle ſiaſtici:nj. Ignem ardentem extinguit aqua:
et elemoſina reſiſtit peccatis. T ercio temporalia bona multi⸗

Plicat. Prouer. Honoꝛa dominum de tua ſubſtantiacſequit?᷑

vt impleãtiir horrea tua a. Quarto dantis vitam ꝓlongat
VWhobie.nñij. Pietas ad omnia valet habens promiſſionẽ vite:

que nunc eſt & future. Quinto ſanctoꝛũ ſuffragia impetrat

Ecleſiaſtici·xxv. Conclude elemoſinam in ſinu pauperis: G
ipſa oꝛabit pro te. CGregoꝛiꝰ. Pauperes non ſunt ↄdemnandi

vt egeni ſed ſunt diliger di vt patroni. Item reddit ſecurum:
Tobie.nij.Fiducia magna coꝛam ſummo deo erit elemoſina
Item a morte eterna libe rat. T hobie.xij. Elemoſina ab omri
peccato:id eſt a moꝛte liberat:a nõ patietur aĩam ire ad tene-

bras. Tobie: Ipſa eſt que facit inuenire vitaz eternam. Augꝰ.
Vis eſſe optimus mercatoꝛ:egregiꝰ fenenato:prudens mer⸗

cenarius. da ꝗd non potes retinere:vt conſequaris quod nõ

potes amittere da modicum: vt conſequaris centuplumda
rem peritutã. vt conſeqiiaris eternã. Ecce in his facit elemo⸗

ſina hominem ſecurũ ẽ tutum. Poſt hoc ducit in clipeo ga

landrũ auem:que talis eſt natecſicut dict᷑ Iſidorꝰ a Iacobꝰ)

Si ducitur ad infirmum: vtrum infirmus moꝛi vel euadere

debeat:cognoſcit. Quia ſi faciem ab infirmo vertit:& eũ vi⸗

dere deſpicit: ſignum eſt moꝛtis. Si autem oculos aduertit: ſi
gnum eſt vite. Nam attendit ad faciem eius:G omnes infir⸗
mitates egroti colligit int᷑ ſe viſu ſuo: in aera volat ibi eas
ad aciem ſolis comburit a diſpergit: & ſtatim infirmꝰ ſanat᷑
Hec auis ſignat hoĩem pium a miſericoꝛdem· ad quem cum
infirmus id eſt pauper venerit vel ipſe ad eũ cognoſcit vtrũ
talis pauper ſit filius moetis vel vite:id eſt cognoſcit:vtrum

dignus ſit elemoſina vel non- quia mali & peœatoꝛes quia
ſunt fii mortis eterne: non ſunt digni elemoſma a patrimo

nio Chriſti: ſed boni a deum timentes deuoti et caſti qui
ſunt heredes vite eterne ſunt digni. Ab his vero qui indigni
ſimt. auertit faciem ſuam non miſerando eis: & non dando
eis elemoſinam qui ſunt filij eterne motis. Vnde Chriſoſto
mus.Da indigenti a non ſaltanti:vt non cum tuis elemoſi⸗
nis animam tuam perdas:G illius cui das. Ad eos vero qui
ſunt digni heredes vite eterne aduertit faciem: & omnes
infirmitates eius colligit intra ſe: id eſt conſiderat quibo in⸗
digeatſi eſt famelicus: paſcit · ſi ſitit:dat ei potum ſi nudus:
veſtit· ſi hoſpes:colligit.ſi infirmus ⁊a captiuus:viſitat eum.a

nõ ſolum per exterioꝛa: ſed etiam per interiœa coꝛdis miſerijs

eius ↄpatiendo. Vñ Iob.xxxj. Qõpatiebat᷑ aĩa mea pauperi

2 5 EFEEE E

limisd
ſeuetti
lete
ſome
es
Mum.
rim
bende
Na
neren
zt
dieſtde
Wod
dur⸗
Qui

Lea

ſen
ntonis
da:
umki:
igi
nnt
ſor
linet
Aetidg
mmd
tun
teenin
nacpon
lte ee
tan Ag
rs er
quodn
vlumd
llemo:
lpeo gt
lacob
euadert
Geüvi:
uertit
esinfee⸗
tibiens
inn
en n
voſt al
Notgtne
ntes i
ipemm
eMint
inogrt
n dand
on
ero
er
er⸗
ls⸗
1um
ſieels

Titulus lxxv

Gregoeius in moꝛalibus. Ille perfecte tribuit:qui cum quoð
afflictio porrigit afflicti ſe animum ſuum: vt prius in ſe do⸗
lentis paſſionem tranſferat: a tunc contra doloꝛem illiꝰ per
miniſterium occurrat. Per hoc qd dicitur ꝙ ad aera volat
et ibi infirmitates con ſumit:intelligit᷑. quia homo d opati
tur pauperi coꝛde interius:opere exteriꝰtantummodo facit
pter gaudia celi & tribulationes diuinas ↄſequendas. Vñ
ſalmiſta. Diſperſit.ſdiuerſis dedit pPauperibo: iuſticia eius
id eſt merces manet in ſeculum ſeculi. Deinde diicit ĩ tunica
cyconiam auem:quie talis nature eſtcſicut dicit Baſiliꝰ ma⸗
gnus)ꝙ de pullis ſuis vnã dat domino loci in quo nidiſficat

„*

quaſi tributum. Hec auis docet hominem eſſe largum in de

cimis dandis. Vnde diciẽ? Mal:nj. Reuertimini ad me a ego
teuettat ad vos dicit dominus exercituũ:G dixiſtlis:in quo
reuertemuit: cquia vos configitis me. a dixiſtis: in quo con⸗/

figimus te. In decimis: in primitijs ĩ penutxia: maledicti vos

eſtis e me vos cõfigitis. Inferte omniũ decimam in horreũ
meum:vt ſit cibus in domo mea a ꝓbate me ſuper hoc dicit
dominus. Si em aperuero cataractas celi: 6 effund am vobis
benedictionem vſq; ad abundantiam: de i nerepabo ꝓ vobis

—

deuoꝛantem icʒ br utum: a non coerumpet frucd terre veſtre

ner erit ſterilis vinea in agro veſtro:dicit dominꝰ exercituũa

et beatos vos dicẽt oẽs gẽtes: e eritis vos terra deſiderabilis
dicit dominus exercituum. Item largitas dicit hm Auguſti
num de conflictu. Stultum eſt congregare temporalia:que
Diuirare non poſſunta negligere celeſtia:que amitti non pnt

Quia quãto quis amplius hte ceperit:tanto ampliꝰ habere

ↄcupiſcit:ſicq; vt modum in ↄcupiſcendo non habeat. T
arta virtus eſt patienti a:que procedit contra itã

cedit contra iram: ſedens in Elephante qui citius manſueſet

omnibus animalibus/ſiẽ dicit Tacobus: & ita capit᷑ ⁊ occidi
tuir. Due virgines locantur in deſerto vbi habitant vna ba,
bente vrnam altera gladium:G& cantant dulciter quibus au

ditis: accurrit elephas: é innocentiam virginum naturali⸗
ter cognoſcens: caſtitatem veneratur lambenſ. q; pectus: e
Vbera virginum delectando:ſic reſoluitur in ſoporem tunc
illa cũ gladio ventrẽ perfoꝛat. altera ſ⸗ anguĩeʒ vrna moꝛiẽtis
recipit. Hoc aĩal ſignat x pᷣm:cuius vna puellarũ ſcʒ ſynago
ga fudit ſanguĩeʒ: altea vo ſcʒ eccleſia ſuſcepit. Et ſiẽ elephas
citius miteſcit omnibus animaliboita xpᷣc fuit patientiſſimꝰ
omnibo hominibo:dans nobis exemplũ patientie. Pſalmiſta

et ſedet ſuper Elephant em: in galea fert cignum: in
clipeo eocofonã:in tunica ouem.¶ Patientia pro

M 1
HWfl õ 4 WRW
”ä
P

Titulus lyxb
Quoniam patientia mea tu es: id eſt patiemtia tua fecit me nn
Patientem. Et ipſe dixit diſcipulis ſi uis. Diſcite a meqa hu⸗ laat
milis mitis ſu coꝛnde. Hieronimꝰ. Ego cogito cogitationes ⸗
pacis & non afftictõnis. Et apłs ad hebxij. Per patientiam P
occurramus ad propoſitum nobis certamen: aſpicientes in N
auctoꝛem fidei a ↄſumatoꝛem hieſum xpᷣm:qui ꝓpoſito ſibi mi
gaudio: ſuſtinuit crucem confuſione conte mpta. Super ꝗd .
verbum dicit XRugꝰ. Omnia bona contempſit xpc homo:vt 45
contemmenda monſtraret & omnia terrenam ala ſuſtinuit: Ublt
que ſuſtinenda precepit vt nec in illis quereret᷑ felicitas: nec tun
in iſtis timeretur aduerſitas. Ambꝰ. Aucto pietat in cruce t
pendens: teſtamenta diuidens in ſecularibo negocijs pietat nien
officia diuidebat:perſecutiõer apoſtolis: copus iudeis:patri Ni
ſpiritum: virgini paranimphũ: atroni paradiſum:peccato⸗ ſnn
ribus infernũ: crucẽ xpᷣianis penitentibo omendabat. Ambꝰ in
ſup lucam. Quid em̃ mihi prodeſt carere ſceleribo: niſi fůo lefe
manſuetus atq; mitis. Nam qui ſequit᷑ viam rectam ſequiẽ mnen
vtiq; illum qui dict. Diſcite a me quia mitis ſum a humilis AIxs
code. Deinde fert cignũ in capite: que eſt auis · G dicit a ca⸗
nendo quia quando hec auis mœti appro pinquat: gaudet æ door
cantat cũ iubilo & cantu. Hec auis ſignat martires ꝗ letant detn

et cum laude deimotem paſſi ſunt. Vnde dicit᷑ de apoſtolis
auc&t. Ibant apoſtoli gaudentes æc. Et dominꝰ dixit diſciplis
fſuis Qaudete a exultate æ. Vnde col primo. In oĩ patiẽtia
eæt gaudio gratias agentes deo. Hoc fecerũt multi martirxes:
qui cũ gaudio intrauerũt carceres: cum letici a paſſi ſunt
muilta tomentaa gratias retulerunt deo ꝙ eos dign at? eſt

ad lanctoꝛum ſuoꝛũ numerum aggreg are. Poſt hoc dicitur tind
Dducere in clipeo leocoſonam:que eſt beſtiacvt dicit Iacobo) üitat
quã perſequunt leones · quã ſi capiunt dii ſcer punt & tamen mnt
moꝛdẽdo eos:leones ſimul cũ eis moꝛiunt. Hec beſtia ſignat kih,
martires patiẽtes: quos perſecuti ſunt leones ſcq; perſecutores Cart
eccleſie tiranni.ſicut nero: dyo clecianꝰ maximian?: & ceteri
qui ſanctos pſecuti ſunt: a occiderũt in cœpore.& ſeipſos in ſu
anima e in coæpore qa multi eoum ſunt percuſſi 2 occiſi in AKn
coꝛpore diuino iudicio. Vnde de talibo dixit dñus diſcipulis pit⸗
ſuis. Nolite timere eos qui occidunt cœpus . Bernꝰ ſuper rit
Qui habitat. Bonũ mihi tribulari: dummõ ipſe ſis mecũ & dord
regnare ſine te:epulari:gloiari ſine te · bonũ mihi in tribula 1N
tione mag ampledti te:m animo habere te mecũ ꝙ eſſe ſine ſt
te vel in celo vel in terra. Vnde Pſalmiſta Quid mihi eſt in duc
celo: a te.ͥd volui ſuꝑ terrã. Augꝰ. De patiẽtia dei inuitat in
malos ad penitentiam ſicut flagellum dei: ad patientiam der

l Titulus lexxb
8 inuitat malos ad penitentiam: ſicut flagellum dei:ad patien
clam dei erudit bonos. Deinde ducit 1 tunica ouem que ſola
voce cognoſcit paxentem ſuum.vt dicit Iacobus.Hec ſignat
c

patiẽtem hoĩem qui voce cognoſcit redemptoꝛẽ ſuũ: quãdo

tün dixit: pater ignoſce illis qa neſciunt quid faciunt. Hac voce
oſchi multi martires cognouerũt deũ qui in paſſionibo eoꝛũ oꝛa⸗
nc uerunt ꝓ perſecutoꝛibo ſi uis ſicut beatꝰ Stephanus G multi
myt alij. Sic debet quilibet homo facere: redempt? ſanguine xp̃it
Pnr tribulationes libenter ſuſtinere: inimicis indulgere: pro eis
e oꝛate. Vnde domindꝰ. Orate ꝓ perſequẽtilo && calumniantibo
naee vos:vt ſitis filij patris veſtri aτι. Vel dic ꝙ patiẽtia ducat in
wian, tunica vulturẽ:que cũ viderit pullos ſuos citiꝰ impinguari
H dolet · ꝗpropter roſtro vulnerat eos:vt macerent᷑. Hec auis
Nerate D ſignat deum:ꝗᷓ filios ſuos dilectos percutit:vel alios pcutere
Inbe et turbare permittit ne impinguen?᷑: id eſt ditentur tpalitbo
ſſiſto beneficijs:vel carnalibus delicijs. Gregꝰ. Si paſſio chriſti aò
gus memoꝛiam reducat᷑: nihil tam durum ꝗd non equo animo
mſis tolleret. Et Augꝰ dicit. Hoĩeʒ⸗ vincis humana felicitate: dya
N bolum inimici dilectione. Exemplũ. Princeps ꝗ;ᷓ non poteſt
a duobo inimicfſ'reſiſtere; cũ vno facit pacem:vt alterũ vincat
heuan Sic tu fac cum homine Pacem:vt vincas demonem· N
Rols Vinta virtus eſt caritas:que procedit contra inu i⸗
ſipls Diam: 2 ſedet ſuper oꝛaſium:ducit in galea coꝛedulũ
Wita in clipeo pellicanum:in tunica atpiaʒ. ¶ Caritas di⸗
i citur procedere contra inuidiam: ſe edens ſuper oꝛaſium quod
ſi eſt quoddam aĩalcvt dicit liber rerũ) cui natura dedit decꝰ?
4 ſuper omnes beſtias in coloe:vt omnium coloꝛum genere ſit
i tinctum· & eſt in ſtatura vt ceruus. Hoc animal ſignat ca⸗

uor ritatem que eſt oenata omni virtutũ coloe· quia caritas oꝛ⸗
lun nat hominem o mni virtutum coloꝛe a onatu·quicunq; hal/

tunch bet hanc virtutem: omnes alias virtutes habet. ¶ Gregoꝛuis
ſgni Caritas virtutes ceteras perfectiones ſue munimine ſolidat
tn quiſquis in eius radice inſerit: nec a viriditate deficit: nec a
cnn fructu marceſcit. Deinde ducit in galea coꝛediilũ auem:que
ſozn eſt auis predans:Ge tantummodo in preda diligit coꝛ cu⸗
erſin pit ſatiari coede. Hec auis ſignat deum qui ſolum hoc requi
ain rit ab homine:vt ei homo prebeat coꝛ:e diligat eum ex toto
coꝛde. Vnde Prouerbioꝛum. xxxñij. Prebe fili coꝛ tuum mibi.
H et Mathei. Diliges dominum deum tuum ex toto coꝛde tuo
Et canticoꝛum quinto. Pone me ſicut ſignaculum ſuper coꝛ
ſine tiium. Bernardus. Rons vite caritas eſt: nec viuere animam
ſtn diximꝰ que de illo nõ hauſerit:haurire quomõ pi ex eo:niſi
uuitn preſens fũit fonti qui caritas eſt ꝗᷓ deꝰ eitpreſens igit deo ẽ

Titulus lxxv iit

qui amat deũ. Poſt hoc ducit in clipeo pellicanũ: ꝗ eſt auis Noun
ſiẽ dicit Augꝰ diligens pullos· ſed cum pulli ſui ſibi fuerint n
importuni:eos occidit: a ꝑ triduũ plangit: & ſeipm in latere npr⸗
roſtro peutit: & ſanguine ꝓprio viuificat. Hec auis xpᷣm ſi / pine
gnat: ꝗ dilexit hoĩem · ſed cu homo ꝑ ino bediẽtiam fuit ſibi ncu
iInmportunꝰ. occidit eũ:id eſt ſentenciã moꝛtis ſuꝑ eũ · ſed dile gung
CLione hoĩs ductꝰ:planxit eũ tribo viciboſcʒ ĩ natiuitate·ſup Cotli
ciuitatẽ in cruce: a ꝓprio ſanguine viuificauit eu. Vñ aplus oge
Quii cũ eſſemus moꝛtui:viuificauit nos deo in ſanguine ſuo- putt
QAugæ. Multos filios dei: fecit vnigenitꝰ filius dei. Emit fres tdenoſt
ſibi ſanguine ſuo: ꝓbauit reprobatꝰ:redemit venditꝰ:honoꝛi Axyres
ficauit iniuriatꝰ: viuificauit occiſus dubitas ꝙ dabit tibi bo ſuoca
na ſua:ꝗ non dedignat eſt ſuciꝑe mala tua. Et nota ꝙ pelli aſcrt
camus poſt lateris apertiõz intantũ debilitat᷑: ꝙ nidum ſuum Perru
exire nedt:a pulli ꝓ cibo ſuo & matr exire ↄpellunt ·ſj qdaʒ hglu
ex eis ne matrẽ nec ſe paſcũt:quiedã vero ſe à nõ mrem:ꝗqᷓdã nodin
vo ſe ⁊a matrẽ ſed cũ mater ↄualeſcit: pios & nutrit et dilig? PoneC
alios odit & eijcit. Sic facit xp̃c qui in pauperibo a inſirmis gumntem
debilitat᷑. ſed multi ſunt ꝗ nec ſe in aĩa:& xpᷣm in pauperibo Fälnne
paſcunt ꝗqdam vero tm ſe ĩ coꝛꝑpe nutriũt:hos odit a abijcit lillat.
deus. Vnde dicit eis. Ite maledicti ac. Quidã vero ſe in aĩa Ulsn
xp̃m in pauperibo nutriũt.hos diligt. vnde dicet eis. Venite Unune
benedicti. Deinde duct in tunica arpiã que eſt auis cvt dicit Pirte.
Adelinꝰ?phabens faciẽ humanam primum quẽ videt hoĩem mn
vapit a dilacerat. Inde veniẽs ad aquã: ſuam faciẽ ↄtemplatd mrg
ſe ſui ſimilem occidiſſe intelligit: quẽ plangit omni tꝑe vite Ainte
ſue:alñ vſq; ad moꝛtẽ. Hec auis ſignat hoĩem deũ diligẽtem nolutis⸗
ꝗ ↄſiderat ꝙ xpᷣc ſilis ſui in hũanitate ꝓ peccatis moꝛtuꝰ eſt bieſusſe
flet aQ plangit moꝛtẽ & paſſiõ eiꝰ omni tpe vite ſue. Vñ gre ſncünn
goꝛiꝰ. Deus ꝗ vera caritas ẽ:ſtudet de malo bonũ elice vt de igrnü
venditiõe Ioſeph:ſaluatiõʒ alioꝛũ a fame · de ſua paſſiõe:no⸗ nen ſ
ſtram redemptiõz; de martirũ paſſione:gloꝛificatiõʒ. Sic ⁊ tu Nenn
hbomoſſi diligis deũ: ſtude oĩa mala tua & aliozũ conuertere . inn 1
in bonum:vt ſis imitatoꝛ ſaluatoꝛis —“ N Pnan .
Exta virtꝰ eſt deuotio:que ꝓcedit ↄtra accidiam: a Nilm
. ſetet ſuꝑ ꝗqddam aĩal d dẽ canipolũ:a habet ĩ ga⸗ R
lea ſertũ de rutis in quibo ſedet philomena dulciter on .
canens: agnophilonẽ auẽ in clipeo: fenicẽ in tunica. Deuocò “r
d ꝓcedere ↄtra accidiã: a ſedere ĩ canipolo:ꝗd eſt aĩalcſicut dno

dicit liber rerũq; vnũ montem poſt aliũ aſcendit. Hoc aĩal
ſignat deuotũ hoĩem:qui vadit & deſcẽdit de vna virtute að
ali az. PS. Ibũt de vtute in virtutẽ. Bernꝰ?. Qin aſcenſiones in
code ſuo diſponũt:qui de virtute in virtutẽ eunt videre deũ

4

. .
no

*

n

Kuss
fiei
hnäne
ne
nfunſe
iſedd
teſ
ſapli
Auneſud
Driſis
dichonn
abitbb
og
dumſonn
nihade
tetdilig
inſemu
huperſh
a nct
4 aat
Venit
lytdici
Nt hoiem
Nanpei
aerin
dilgi
mot
e.Vig
icentd
Meno⸗
cat
nlertete

diam
zweig⸗
1dulo
Dos
Neni
t⸗ 1
esn

nueden

..-—

Titulus

Tituiu kxb
deoeum in ſyon eo felicius merent in retributõe quo ſommo
bono magis adherè ſtuduerũt purioꝛe 9uerſationis oꝛdine-
Ambroſi ſuper lucam. Connexe ſunt ſibi: concathenatecq;
virtutes · vt qui vnã habet:plures habere videat᷑. Gregoꝛid in

moꝛalib. In peccatoꝛis pectoe debet inceſſant ſpes & ſomido

ↄiungi ꝗa incaſſum miſericoꝛdiã ſperat:ſi non de miſeratõne
ↄſidit. Iſidorꝰ Omnis iuſtus ſpe a foꝛtitudine nitetqa nunc
illũ ad gaudiũ ſpes erigit:nũc illũ ad foꝛmidĩeʒ timoꝛ iehẽne
adducit. Gregꝰ?. Oportet vo ſem ꝑ a de dei miſeratiõe ofidere
et de noſtra infirmitate foꝛmidare. Augꝰ reſpira peccatoꝛ ne

deſperes. ſpera in eo quẽ times:affuge ad eum a quo fugiſti

inuoca importune quẽ ſuperbe ꝓuocaſti. Deinde ducit ĩ ga
lea ſertum de rutis ĩ quibo ſedet philomena dulciter cantãs
Per rutã viridem intelligit᷑ caſtitas:qꝗᷓ debet eſſe in deuotõne
in qua caſtitate philomena id eſt xp̃e dulciter delectat᷑ miſe
ricoꝛdiam & grãm ſuam:hm merita nobis modulando. Vñ

Bernꝰ. Qaſtitas ſine caritate: lampas eſt ſine oleo. ſubtrabe

oleum:lampas nõ lucet.tolle caritatẽ:caſtitas nõ placet. Cre

goeiꝰ in moꝛilibo. Per hũilitatis cuſtodiã:ſeruanda ẽ mũdicia
caſtitatis. Deinde deuotio ducit in tunica fenicẽ auem: que

talis eſt nat᷑ecvt dieunt natales) ꝙ eſt alba:a tatůmodo vna
in natura:ꝗᷓ cum ſeneſcit:tunc in centũ annis ſemel renouat᷑
Et hoc ſic. Remiv cũ ſeneſcit: tunc in ſecreto loco colligit ſar⸗
menta a ligna facilliter incendenda· deinde volat ſurſum ad

ardoreʒ ſolis a incendi: & tandeʒ volat ad ſtruem lignoꝛum

et incendit: ſic ibi ↄburit᷑·tandem ex cineribo eiꝰ pliiuia cõ

uolutis gnat᷑ vermiculꝰ:a ex vmiculo nouꝰ fenix. Sic xp̃us
hieſus ſolus & vnus deꝰ: ſemꝑ manens apud pr̃em a ſpuům
ſanclũ vnus deꝰ.volens ſe in igne caritatis renouare.ſtruem
lignoũ id ẽ coëpꝰ ſcie marie elegit:a ibi ſe mediàte dĩna cari
tate ſpũſſancti naſcẽdo renouauit. Applica ſic. Deu otio dicit᷑
ducẽè in tunica fenicẽ:ſic deuoti hoĩes debent ſemꝑ oẽm inten

cionem hr̃e ad dñm ipſm xpᷣm. ſic in die iu dicij feliciſſime
tenouantur. Vnde Pſalmiſta. I acta in domino curam tuam

c᷑. Idem.Ad te leuaui oculos meos ⁊ac. hoc ſꝑ cũ timoꝛe a
ſpe a cõtinentia & omni virtute. Vnde Hieronimꝰ. Sit in te
noua grauitas: Honeſtas admirabilis:ſtupenda verecundia:
mira patientia: virginalis inceſſus: & vere pudicicie habitus:
ſermo ſemper modeſtus.a in ſuo tempore proferendus·
Sptima virtus eſt abſtinẽtia ſiue temporantia ſiue
ieiunium:que procedit contra gulam:ſedens ſuper
ceruum: & ducit in galea nidum cũ iuuenibo cœuis

n clipeo lutherem in tunica ſerpentem. Abſtinentia dicitur

Titulus krxxb

erit ſagitta:comedit herbaʒ ſibi notam: a ſtatim eijcit ſagittã
Hoc animal ſignat hoĩeʒ:qui cũ intpate impinguatꝰ fuit:G
vulneratus ſagitta luxurie:ſtatim ꝗqrat a recurrat ad herbã
abſtinentie cibi & potꝰ:a ſanabitur. Vnde Bernꝰ. Ieuunium
non ſolum eſt abſtinentia pecatoꝛum: ſed etiam extixpatio
vicioꝛum. Ron ſolum obtinet veniam:ſed meretur gratiam.
Non ſolum delet peccata que ↄmiſimꝰ: ſed qa repellit futura
que ↄmittere poteramus.Iſidorꝰ. Sicut omnes carnales cu⸗
piditates abſtinentia reſecant᷑: ita omnes virtutes anime eda
citatis vicio eſumne Prorterpicni xxine Chni delicate a pu
ericia nuttt᷑ ſeruum ſuum:id eſt coꝛpus:poſſea ſentiet illum
ↄtumacem. Deinte ducit in galea nidum cũ coꝛuis iuuenibo
Coꝛui iuuenes quandiu non nigreſcunt: a parentibus non
paſcuntiir:ſed deus paſcit eos:qui ſignant homines deo con
fidentes: ſpem ſuam in deum ponẽtes:quos deus paſcit ſiẽ

heliam pauit per angelum: per mulierem per coꝛuosdani

elem per abacuc:egidiũ per hinulam:pꝓ duos ceruos macha
rium: qa ſic de alijs. Poſt hoc ducit in clipeo lutherẽ:qui tan⸗
tummodo viuit piſcibo quos ſub aqua capit · ſicut dict liber
reriun. Hoc animal ſignat hominem:qui nutrit ſe ꝓ fidelem
labore: ſiium. Vnde Pſalmiſt a Labores manuum tuarum
qui mãducabis τ. Gregꝰ. Mira ſecuritas aliena nõ querè:
ſed vniuſcuiuſq; diei ſufficientia contentum manere:ex qua
videlicet ſecuritate etiam perhennis requies naſcitur.quia a
bona tranꝗlla cogitatione ad gaudia eterna tranſit. Idem-
Diſcamus eſurire vt nobis ꝓpter abundantiam ſequentem
noſtra hic inopia placeat:ne nos ventr neceſſitas ad culpã
trahat:ne pecatũ menti indigentia ſuggerat. Deinde ducit
in tunica ſerpentem:quem ſaliua ieiuni hoĩs interficit:vt dit
Ambroſiꝰ. Sic hõ ſerpentem ſpiritualem ſcʒ dyabolũ vincit
per ieiuniũ. Ambꝰ.Ieiuni hominis ſputũ ſi ſerpens guſtauit
moꝛit᷑. Vides qñta vis ieiunij ſit. Augꝰ in ↄflidu vicioꝝ ac.
Vtrunq; horũ verum eſit ꝗᷓ dicis dicit abſtinẽtia ↄtra gulã
ne homo fame moeeret᷑: deꝰ ad eſum omnia mũda creauit/&
ne menſurã comedendi excederet abſtinentiã imperauit/vñ
Cũ deus in paradiſo dedit licenciã comedendi:etiã precepta
dedit abſtinendi. Ibi. Quacũq; hora comederitis:moꝛiemini
Sic hec ſeptẽ vtutes de ꝗbo dictũ eſł: pcedunt ↄt᷑ ſeptẽ vicia
pᷣdicta econuéſo. Vñ Iſidorꝰ de ſũmo bono.Interdũ vicia
cũ virtutibo ofligũt:vt ipſo certamine exerceat᷑:vel ab eleua /
cione animꝰ ocuſſus reſtringat᷑. Seneca. Vicia ſine modo
oꝛdine perſequenda ſunt:qa modum a oꝛdinem non hñt ac

marit
doliei
pyietis
ſrtas
Gmnma d
ninus⸗
ſperita
crelera
baſio⸗
ccepti⸗
ccidie⸗
düntwi
uent.
Dage⸗
deocati
Wal
äo
Anorer
mayn
gels
tchriſtu
WNN
ſorſon
uarici

5

Atftnn
lgcr
Smind
itn
1ſetiriin
wusleh
kentbest
ines don
o paltſ
osO
losmach
eguitar
tdict libe
1ſ
umm tuatun
no ueti
cteequ
dutona⸗
rſa r
nſchuut,
tuedaln
Deincdot
rterc

Dwlinmnet .

luit
noo;7,
Nra ul
caut5
wralti
lpern
8 noe
S
un i
7 ual
mm
nbitze

bbas ij.
— Abſtinentia. ni.
Kmicicia nij.
Amaritudo v.
Adoleſ. centia vj ·
Anxietas vij;
Macritas vnj·

Anima ix G. xxij-

Animus X.
Aſperitas· xj.
Aeceleratio xij-
Rcceptio perſonarum.xinij.
Accidia. xv.
Adiutoꝛium xvi.
Aduentus domini. xvij
Xdulatioxvnj.
Aduocati. xix.
Audacia Tytulo.lij.
Ambicioxx.
Amiſſio rerum. xxj.
Amo ytuloXmij⸗
Angelus. Tytulo. vnj.
Antichriſtus.xxnj.
Apoſtoli·xxinj.
Aſcenſioxxv.
Auaricia. T ytulo.· lnj·
Auditus. ytulo. lj.
Aptiſmus xxvj.
eatitudo
ellum. xxvij·
eneficium.xxvnj.
enignitas. T ytulo.xxxij·
laſphemia
onitas. T ytulo·xxxj·.
Arütas. XXiX;
Caro.xxx.

„%

lericusxxxij.
gitatioxxxnij.
oactio:vbi Exactio
ompaſſio.xxxnij.
Communitas xxxXV.

Biectio caplo ᷣmo Concoꝛdia vbi Pax

aſtitas vel contientia.xxxj.

oncupiſcentia xxxV:
onfeſſio xxxvij⸗
onſfidentia xxxvñij
Coniugium xxxix
Lonſcientia Xili
Conſideratio ſui xl
onſuium Xliqj
Conſolatio Xxrinj
Donſuetudo Llinij
ontemplatio xIV
Contemptus xlvi
Contentio vbi Diſcoꝛdia
ontinentia: vbi Caſtitas
ontritio xvu
Conuerſatio xIvnj
Conuerſio xlix
Conuicium 1.
oꝛ vel mens li
oꝛpus:vbi Caro
oꝛrectio lij
Creatio vel Creator ln-
Crudelitas linj
Cupiditas lvi
Qurioſitas lvij

Amnum vłDamna⸗
Dare vbi liberalitas
ebitum lix
ecima iix
elicc/«dddeÄY lx;
eſiderium ä
eſpectus vbi contemptus
eſperatio lxni
etractio Ixinj
eus Lyxv
euotio lxvi
vabolus lxvui
ilectio lxvn
iſcere „ Axix
iſciplina lxx
iſcoꝛdia Ixxj
iſcxetio lxxij

iuitie lxxni:
octrina. lxxinj·
octoꝛ Ibidem
Oloꝛ· lxxv·
tłietas Ilxxvi.
ccleſia: lxxvii
Nectio· lxxvni··
lemofina-Ixxix
loquentia· lxxx·
Hpyſcopus vbi prelatt us
rroꝛ· lxxxj ·
uchariſtia lxxxij.
xactio lxxXnj
xercitatiolx xxiñj.
xcommunicatio-lxxxv.
xcuſatio:lxxxvj ·
xemplum Ilxxxvi ·
bula lxxxvni.
auoꝛ · lxxxix·

Hides.xc·
idelitas
iducia vbi confidentia
onicatio vbi luxuria
oꝛtitudo· Xxcj ·

oꝛtuna vbi proſt peritas

raternitas. xcij;
raus vel dolus. xcnij·
urtum vbi rapina

rix
Gula centeſimuo.
RREireſis·cj-
Homicidiumcij
De bomine cni.

oneſtas· cv·
oſpitalitas. cvji.
umilitas.cvij-

eſtũ vbi ſolennitas

Actantia conj
Ieiunium cix

Ignoꝛantia cx
mpietas vbi pietas
mpatientia vbi patientia
Incarnatio Ccxi

Indulgentia vbi venia
nfidelitas vbi fidelitas

nfernus cxij
nimicicia cCcCLxini
ngemum cxv
ngratitudo cxvi
niurgia cxvij
nnocentia cxvnj
nſtabilitas Cxix

pocriſis . . (cxx1
ra cxxñnij

udex vel iudicium cxxiij
Iuramentum cxxv
uſticia Iuſtus cCcxxvj
Luuentus cxx vij
Abor cxxvñnj
Paima Ccxxix
aſciuia cCcvx
aus Cxxxj
eticia vbi gaudium
ex-?- cxxxij
iberalitas cxxxiij L
ibertas cxxxnij
ibidod cxxxV
oquacitas cxxXxViI
udus vbi laſciuia
uxuria Cxxxvij
Agiſter cxxxvmij
Magnimitas cxxxix
Ialicia cx
andatum cxlj
anſuetudo cxlij
cxin
cxlmj

— —

nfir mitas cxij J

nuidia cxA

huet

Plodecin

ſedität

Ghii aturitas vbi modeſtia Penitentia clxxx
a ledicina. cxlv · Eerlewtio Clxxxij
Eleditatio vbi contemplatio ericulum chxxxn
lendacium. cxlvj. Deriurium vbi iuramentum.
nen Iercatio. cxlvij erſeuerantia clxxxinj
Meritum cxlvnj. eticio clxxxv
u Milicia. cxlix Philoſophia clxxxvj
Miraculum cl. tetas Cclxxxviij
H Miſeria.clj. igricia vbi accidia
G Miſericoꝛdia clij. Placere vbi adulatio
GInH Iodeſtia clij. Doteſtas clxxxvnj
N Monachus.clinj. receptum vbi mandatum
NH Moꝛs- clv. Dredeſtinatio clxxxix
Nℳ Mulier · clvr. Prouidentia diuina Ibidem.
Gd Mundus. clvij. Predicatio cxc
N Munus clvnj. Hrelatio cxcj
Murmur. clix ·. Premium vbi meritum
Ktiuitas. clx. Hreſumptio cxcij
N atura· clxi. roditio cxcnj
NHE egligentia. clxij. Profectus cxcini
GNn.n. Nobilitas. chenj. Promiſſio cxcv
NE. Nocumentumcheinij⸗ roximus cxcvj
Bedientia clxv. roſperitas cxcvij
ann bꝓbriũ v duiciũ rouidẽtia dĩna v p̃deſHatio
aun bſtinatio:clxvj. rouidẽtia hũana v prudẽcia
cioſitas · clxvij. rudentia . . cxcvnj
ℳ Peupatio clxvnj: udicicia vbi caſtitas
dium. clxix. Hugna vbi bellum .
n ppreſſio vbi exactio uſillanimitas cxcix
X. ¶ Querere deum cc

un tus. chxxij. . Reconciliatio ccij
G Atientia clxxnj. . R

ex vel regimẽ cciij

i . atentes· clxxinj · Religio cini
dd aſſio clxxv. elinquere ccv
aſtoꝛ? vbi ſacerdos Remuneratio ccvi
d⸗ atria · clxxvj. Reprehenſio vbi comuicitim
ce⸗ aupertas· clxxvij. ecidiuatio ccvij
dn Pax clxxvnj. eſtitutio ccvnj
4 eccatum.clxxix· Beſurrectio ccix
li Peccãdi neceſſitas vↄſuetu⸗ Reuerentia ccx
eccandi recidiuatio do
HPena vel Punicio.clxxx-
.
gun.

— =

Enia ccli

Kcerdos:ccxj. 9
Bacramentum ccxi; Verbum cclij
Saliis ccxni· Verecundia cini
Banctitas vel Sanct? ccxin/· cclini
canitas-ccxv ictoꝛia cclv
ZSopientia vel Scientia. ccxvj Vicium cclvij
8 atiſfactio· ccxvij. iolentia cclvij
Scandalum ccxvni· Virginitas cclvnj
Scientia vbi Sapientia cclix
Scriptura ſacra. ccxix · ita hbumana cclx ont
Becularisccxx. ita eterna: vbi gloꝛia eterna hieſi
Becuritas- ccXX. oluntas Cccixi noen
Senectus xxij. oluptas cclxij ibbto⸗
Seruitus ccxxiij · otum V cclxij 1 fluar
Zeruitium. cxxinj · tilitas cclxin/ itmn
Bimplicitas ccxxv· ſura cCcclxv bjautr
dimonia· ccxxvj. Vxoe vbi coniugium nimhr
“ Bobrietas cνυ ¶ Xpßianus cclxvi lebnen
Zocietas ccxxyvn Xpiſtus cclxvij Ueea mir⸗
SolennitasccxXix ; lcnare
Solicitudo ccXXX SS “ eora
olitudoccxxxi·· — ¶ Explicit Tabula mmimne
Soꝛtilegium vjł diuinatio·c ulre
Spes ccxxXN. in
Spirituſſ⸗ anctus ccxxxini. r* WK
Studiumnm CccxXxNV. 4 sa
„ tulticia ccCXxXXV/* dulerde
Sul ie tio ccxXVII. ſisgr
Zuffragium ccxxxvnj-· tteum
Superbia ccxxxixxx *
Juperfluitas cCccxl. . geaſie
SZuſpicio cCcxlji ac
Kciturnitas ccxlii *
Temperantia ccxlni. * danin
Temptatio ccxlinj- ’ ln
empus ſiue Temporale ccxlv. Baidn
Teſtimonium ccvj. den
imoꝛ ccxlvij · — “
ribulatio ccxlvn· Pori
rimitas ccxlix·
riſticia ccl. . . Deda
umuiltus vbi ſolitudo S

”s

eineen

tii

lin
le
mn
ccha

c

Dnn

.⸗

¶ De Abieétione V Qapitulum Primum
ſRSEE ’hanaſuis in e pyſtola ad Altiſiodorũ
EEEG Nuc in dei veraciter accendi poteris ca⸗
ritate: ſi abiecta ſeculi vanitate ſponte ꝓ
chriſti nomi ne omni mũdana caruer?
facultate. ¶ Euſebius in epyſtola fideli
bus in egipto. Orede mihi fili cariſſime
et ignoſce:q; rebus ablatis coꝛruptibili
bus Validius ſiſti poteris in celeſtibus.
Methodius libro de quinq; milibus
coꝛonatoꝛum. Vnum peto a te:ne deneges ſeruo tuo domine

hieſu chriſte:aufer a me omnem mundanam gloꝛiam ho

noem: a fac me tue celeſtis gloꝛie coheredem. ¶ů Ambroſius
libro de contemptu mundi. O miſer homo: quanta fraude
illuderis? qu anto dolo decipietis ſed quãto laqueo irreteris
qui times tibi mũdanam auferre ſubſtantiam: non times
tibi auferri aĩam tam excellentiſſimam creatur am: ¶ Hiero
nimus in epyſtolari.Ablationem ergo mundane ſubſtantie
illationemq; iniurie patienti animo toll erare: hoc magis re/
uera miraculum eſtimo:qm moꝛtuos ſuſcitare. ¶ Remigius
ſup marcum. O homo miſerabilis inſenſate ea que dei ſunt:
abſtuliſti quia creatoꝛi tuo nullã laudem. nullum obſ. equi⸗

uñm impendiſti · vide ne foꝛtaſſis & tibi inopinate anima aufe
ratur: a ſempiternis ſuppliciis affligatur. ¶ Haimo ſuꝑ apo
ckallſim. Ex pacto ergo omnia dona gratuita & naturalia
auferuntur. ¶ Ambroſius libro de virginitate. Niſi abſtulle/

ris a coꝛde fomitem malicie: eſtum praue concupiſcentie:
dulcedinemq; voluptatis mundanenequaqimn guſtum cele

ſtis gratie im bibere poteris a haurire. ¶ Hylariꝰ ſuper ma⸗
theum. Ablatis que nos impediunt rebus ſpiritiialibo mox

ad celeſtem patriam facilioꝛ pateat aditus: velocioꝛqʒ pro⸗
greſſus.¶ Auguſtinus in epyſtola ad voluſianu m. Abieck⸗
ergo que te retrahit coæporis grauitate: mox ineffabili ineſti
mabiliq; intus in anima delectaberis voluptate.¶ Bernardꝰ
ad cartuſienſem. Abiecta puſillanimitate & animi timoꝛe:
omne quod aduerſitatis ingruerit: ſufferre poſſumus ꝓ dei
gloꝛia & honoæe. ¶ Haymo ſuper actus apoſtoloꝛũ. En dul⸗
coꝛ celeſt gratie: qui omnem dulcedinem: omnem guſtum
coporalem ſupergredi com probatur nihilominus tamen ſi
abiect? fuerit topor anime: in amaritudinem commutatur·
Beda in omelia. Iile ſolus vere beatus:qui abiecta mundi
gloeia & honoe: in ſuo ſolo ſe figit a ſtabilitat conditoꝛe·
¶ Ambꝰ de virginitate. Cecitas quideʒ coꝛdis nt̃i:veritatem
agnitioms diuine:a guſtũ celeſtis gẽe impedit & reſtringit.

que ſi abiecta fuerit:mox ſplẽdor celeſtis lumnnis & dulcoꝛ
diuine dulcedinis apparebit. ¶ Sydonius in epyſtola. Nihil
eſt tam bonum: tam duilce: tam amenum:tam ſuaue ꝗd nõ
ſcelerate anime diſpliciat a vileſcat· ſed abiecto ſcelere:nihil
adeo durum:aſperum exiſtit: quod non pro chriſti nomine
placeat & dulceſcat. ¶ Chriſoſtomus in ſermone. Abijcien⸗

da ſunt iſta tranſitoꝛia a caduca: que nos a bono intento re-
traDunt a via celeſtis regni prepediunt & mẽtis oculum fal

lunt penitus a ſeducunt. ¶ Petronius libro de vanitate vite
preſentis. Heu cum quãto timoꝛe periculo iſta tranſitoꝛia

poſſidenturniſi em hec abiecta fuerint & condemnata:nullꝰ

digne eſſe poterit gloꝛia ſempiterna? ¶ Gregoꝛiè in regiſtro
In preſenti ergo vita neceſſe eſt auit aſcendas:aut deſcendas·

aut foꝛtaſſis ſtes: aut ambules.Abijce ergo a te que aggra⸗

uant in aſcenſu:vt eo citius ad quietem peruemas que depri
munt in deſcenſu: ne foꝛte cadas in ſtatu.vt faciliiis iter arri⸗

pi as: in progreſſu ne laſſus quidem fias. ¶ Secundus philo
ſophus. Qund eſt felicitas ĩ abiectio tẽporalis cure:ↄtemptus

rei periture: & adeptio patrie affute. ¶ Roꝛtunatus in omelia
Vis beatus eſſe:abuce molem carnis tue.

ſanctitatig ¶ Bernarp

buenda omnia non immerito ſunt abbati. ¶ Strabus ſuper

adlus apoſtoloꝛum. Propria oꝛis ſui ſententia ſe ferit a peri⸗
mit: damnabile q redditqui culmen abbatis cum aſcender
prauis cum ſue vite non operibus contradict. ¶ Bernardus
in epyſtola ad policarpũ. Pericula tua ſi noſces aut abbas

non eſſes: aut imuitus abbas fieres:aut factꝰ humiliter viite/

res & tranſires. ¶ Iſidorꝰ libro de vita monaſtica. Sanctitas
abbatis ſine exemplis: aut exempla ſine ſanctitate ꝗqᷓ vtiitas
in vtriſq;. ſanctitas aut cũ exemplaritate: a exempla cũ ſan⸗
ctitate optime ↄuenit ĩ abbate. ¶ Caſſiodorus li collatiõm
ſanctoꝛũ patrum. ttis te periculis noueris irretitũ in omĩ

ea ſalutis eſt actio ne penitus impeditiidum te abbat ſeu
vpoſiti dignitate videris te inſignẽ.¶ Hugo de ſancto victoꝛe

De Abbate Saf Capitulumiij·
BARililius in libro exhortationũ. Prefecerũt te famu⸗
li dei in abbatẽiuſte damnaberis:niſi vite pretulert
lIlſanctitatem. ¶ Richardus de ſancto vidoꝛe. Stupen
dum omnino hotrendumq; ſpeétaculum. dum quis nomĩie
functus fuerit prepoſiti ac abbatis: æ à tramite declinauerit
libro de cõſolatione. O ꝙ damna⸗
umptio in eo cernitut: qui gradum
abbatie amplectitur: G& diſcoꝛs operibus reperitur. ¶ Raba
nus in omelia. Hacta bona ſeu mala que agũt ſubditi:attri-

ſat
dei

mor.
ſuis
lbba
hui
(uer
foſtis

ſliner
teuer⸗
eytie
mentu⸗
oti ſn
(rbre
Adnon
sV
fnisr
mthime
Glte
phora
toborat⸗
Wrch
ſüinde
nulu⸗
abſ⸗
quiun
batur⸗
lehhit⸗
ofmniwt
* eabie⸗
Glepon
1sfaſ
kuten
nechu⸗
neant
lcet di
ſedittn
onni d
nedas.
med)

ce
bil
nd
dht
mm
ſatn⸗
tote
nſal
lvite
ſain
n
egſtr
endes
gg
edepe
et arri⸗
pbilo
pptus
melia

lumni
famn
etuler
tupen
nomie
ertt
damna
Aradun
din
inat.
olin
1. eut .
mmt⸗
duls
bban
. Vte
ſht
lis
ni
ſeu
e

Qui abbatie ſeu prelature officio fungitur & ponoꝛe. con⸗
ſtat ꝙ multo ſe labore afficit e doloe· ¶ QOyprianus de duo
decim abuſionibus ſeculi. Prelatus impius: abbas furioſus
monachus curialis: pauper ſuperbus: ſenex auariis: nonne
ſuis actibus omnes hi officijs abutuntur. ¶ Hulgentius
libro quarto mirtologiarũ. Aſperitas nimia abbatis ſignũ
quideʒ ſue prefert ſanctitatis:ſed ſepe ruinam infert ſubditis
Cetera quere de iudicibus. Item de tectoꝛibus. Item de pre⸗
poſitis. Item de prelatis ¶ De bſtinentia ¶ Ca. nj.
Taquinus in libro dyalogoꝛum ad Karulum. Dic
mihi obſecro que vnqr̃ virtus fuert᷑:auit ſit:aiit eſſe
oſſit. que non per abſtinentiam decoꝛetur:a ſine ab
ſtinentia penitus diſſipetur. ¶ Iſidoriis de ſummo bono.Ipᷣa
reuera abſtinentia eſt ianua regni celeſt: ſuffocatio ſceleris
extinc tio libidinis:pri ncipium omnis ſacre actio nis: funda⸗
mentũ humilitatis: fons ſanitatis: perfectio ſanctitatis: cauſa

totius ſalutis:oꝛigo et exoꝛdiũ omnis boni operis virtautis

¶ Ambroſius in prefatione. Abſtinentia ſiquidem eſi inimi
ca demonum:extirpatrix vicioꝛũ: noſierca cuctoeuim maloꝛũ
expers vicioꝛum:tota cauſa aduum honeſtoꝛtim:principiũ
et finis virtutum: omniumq; bonoꝛum.ipſa ſola futuroꝛum
maxime particeps premioꝛũ.¶ Sydonius in epiſtolari dicit
Abſtinentia vitam prolongat: caſtitatem conſeruat: deum
placat:demones expugnat:intellectũ illuminat:mentem co/
roborat:vicia domat: carnem exſuperat: coꝛ ip̃m in dei amoꝛe
pertrahit e inflãmat. ¶ Hylarius ſuper matheum.Sine ab⸗
ſtinentia nullũ bonum ocipitur:nullus vite fructus gignit
nullus actus finem debitum aſſoꝛtitur.& quid tra dicam?
abſcq; abſtinentia nullum proꝛſus ſacrificium:millum obſe

quium:nullum votum deo gratum foe a acceptum cõpro⸗
batur. ¶ Euſebiꝰ in ſermone. Abſtinentia mentem placidaz
reddit. hominem ad bene agẽdum preparat && diſ ponit: dei
omnipotentem allicit: coꝛ ad ſuſcipiendũ roꝛem celeſtis gra
cie abile efficit:vicia abijcit: demones expellit. ¶ Poeta veſiis
Gule pone metas:vt ſit tibi longio etas.Idem abſtineas:foꝛ
tis fit ſemper etas. ¶ Hugo de ſancto victoꝛe. Miram ſibi vir
tutem ab
nequaquã obtemperat:niſi ꝓ triduum in cibo qa potu abſti
neant. ¶ Dyoniſius de diuinis nominibus. In niulo proꝛſus
lucet diiiinus radius: niſi abſtinentia quis fuerit caſtitate
preditus. ¶ Ariſtoteles in epyſtola ad alexandrum. Ad hoc
omni die abſtineas: vt eſurias cuim vero eſurieris:mox co⸗
medas. ¶ Damaſcenꝰ libro quarto. Sana nobis abſ linentia
indicit᷑. Nam ſaturato ventre:lux diuina nequaquã cermitur:

ſtinentia vendicat. Ram demones incantantibus

.
rere gen rvEyrv

¶ obannes meſue in prima pradctica. Abſtinentes edere per
mittimus: que voꝛacibus penitus denegamus. Qetera requi
re de temperantia: de ieiunio: de maceratione: De amoꝛe dei
quere ſupra I tem de am oꝛe mundi. Item de amoꝛe ſui. Item
de auiaricia. Item de auditu verbi dei. Ttem de audacia. Item
de altitudine mundana-· De Amicicia CQCaplmn ni;

Vllius contra Saluſtiũ. Amicicia niſi inter bonos . tmdi
nunqin eſſe poteſt. ¶ ¶hymeus in Platone. Hunece ſyten
amicum ſibi deiis inſtituit: qui lumine intellectus lbrod
proficit. virtutibuſq; inſiſtit. Seneca in epiſtola ad lucillum turbat
wal enm deheh Amicicie propriuin en idem velle:idem nolle. ¶ Ariſtoteles Amnakl
palene ns dapererlect, quinto politice. Amicis bene velle: politicum & iuſtum eſt. Onni
44 verzt ¶ Alquinus in dyalogo ad karulũ. Iam de numero eſt bru vitam
toum: quicunq; non delectatur in contubernio amicoꝛum. ritudo⸗
¶ Sardinius libro de oꝛaculis diuinoꝛũ. Amicabiles dy ſem olr
per hoſtijs ſacri operis a virtutis. ¶ Tulliꝰ? in paradoxis ca: mtainu
mj. Inimici reconciliati. maximi amici fiunt. ¶ Gratiamis in Nſerdir
quis vno pro amico zelo amicicie agitatur motuo pro Ptonie
amoꝛis ſtudio: bonis operibo ac oationibo ſideliter ſuffraga? Wlon
Sibilla in prohemio oꝛaculi. Mund axe deus eſt anim aru 8
ſemper amicus: ntẽa deo grata ſemper aſtra nat᷑a. ¶ Eonodie etn
in ↄpletione libroꝛe arthimii. Melioꝛ eſt ſemp alienꝰ intimo dnrenn
amoe alteri adunatus: & ancus cognationis vinculo alli⸗ lrvii
gtus Haymo ſuper apockalipſim. O quanta miſeria fletu:· untznien
qin digua adhuc ſꝑ erit huic mundo:ſi tam hi quii amicozꝛ “
parentimqʒ co nnectuntur: ſ pintbulo moꝛſu ſe molliuntur nuſ
trudere: & iaculo traiciunt venenoſo. ¶ Saluſtius in tugur “M
tino. Grande do num a deo foee oceſſum hoĩbo ipſa amicicia ſ d
cernitur: ſine qua humana cõditio: nec bene eſſe: nec honeſte cot
poſſe viuere comp rohatur. ¶ Calcidius in thimeo Platone- din
Pulcra amicoꝛii oturbernia: in quibiis ſe emper dy 9placiiere ſole
ſibi. ¶ Svydoniꝰ in epla. Animata voluntas:maioꝛ omni oꝑe e⸗
cenſeat. ¶ Plato in phedrone libꝰ nj. Plane a nata humana .
degenerat:qui plurimoꝛum habere amiciciam non delectat · ise
¶ Richardus de ſancto victoꝛe. Amicicia domim ĩ omnibus 4 n
imittatur: moꝛtuis ſuffragatur: in amicicia opus delectatur: ſme
in amicicia tota hum ana fragilitas ſuſ lẽtaturx:ſed & noſtra . naum
in becillitas adiuuatur. ¶ Sydonius in epyſtolari. Difficile CRAn
eſt in re proſpera amicos probare: in aduerſa ſemper faciie poſi⸗
¶ Tullius in rethorica capituloxvj. Nihil eſt qo nõ tolleret mlneye
amicus: q perfecte diligit. ¶ Seneca ad lueillum. Ita amicus en⸗
eſto: vt inimieꝰ eſſe nõ timeas. ¶ Areſtotiles: vj· politice. Prxo ſen

amico expedit occidi:ſed a aduerſa quelibet ſuſtinẽ oportet lundie

ritores
ſumen.
eſtben
mmechnn
dyſen
wxis
anusin

lcia dü

wopro
iffragt
mimarit
Bonodi
Dintimo
uloalli
n fetu.
mdr
Ounur
s intar
anitit
relt
ſtone⸗
pharee
mmiope
numnana
Medat
mmbus

ectatu.

E nont
vll⸗
Aet
mcus
ePro
pte

¶ Plato in phedrone.Nonne amici nomẽ magna dignitate

colendũ eſt. Cetera de amicicia requirantur capło de pacto
Item de ↄcodia. Item de vnione. Item de fide & in exemplis.
¶De Amaritudine Capitulumv.
Ermes termegiſtꝰ ad aſclepium. Amariſflima moꝛs
quam voluptas preceſſerit. & tanto vnuſqui ſcq fi⸗
nem ſoætietur amarioꝛem: quanto in hoc mundo vi⸗
tam duxer dulcioeʒ. ¶ Ariſtoteles in probleumatibo. Ea ꝗᷓ
ſunt excellenter dulcia: amara eſſe vi dentur. ¶ Conſtantinꝰ

libro de melancolijs. Amaritudo coꝛdis:mẽtem accelerat in

turbatis. ¶ Seneca libro de clementia ad neronẽ. Nam coede
amarus:ſolus auarus eſt. ¶ Caſſiodorus ſuper Pſalmiſtam
Omnis pena huiꝰ vite dulcis eſt reſpectu eius que poſt hãc
vitam peccatoibo preſto eſt. ¶ Beda ſuper matheum. Ama⸗
ritudo coꝛdis mentem delectat: angelos letificat:deum placat
Ioſephꝰ quarto animalium libro. Dudum benignitas e
amicicia regna ſtrauit: que nunc miro modo am aritudo &
Diſcoꝛdia hoĩm ꝓphanauit. ¶ Apuleiꝰ liꝰ de moete Platonis
Amaritudine coꝛdis ↄſumptũ:rapiet celeriter moæs. ¶ Sixt?
pytagoꝛicus. Coꝛdis in amaritudine poſiti: nullum gratum:
nullum pulcrum opus eſt. ¶ Damaſcenus libro xxvnj. Eit᷑
quedam amaritudo ſanctoꝛum viroꝛum quaʒz omni gaudio
et dulcedine plenam reoꝛ eſſe. ¶ Boecius de ↄſolatione. un
dana nancq; felicitas:multis amaritudinibus eſt reſperſa. ¶
Plato libro de naturis deoꝛum. Qultus diuini triſtes requi⸗
runt animos amaros. ¶Euentius. Omne violentum eſt
trifte æ amarum. ¶ Auicena libro vj. Colerici homines vo
races ſimt: hoc prouenit ex amaritudine colerici Humoꝛis
eoꝛundem. ¶ Galienus libro in anthidotario veteri. Amara
magis purgant:magis laxant:ampliuſq; exſiccant:a putre⸗
ſactione qualibet: longius diutiuſq; ↄſeruant. Cetera reqre
de contritione. Item de confeſſione. Item de penitentia-
¶ De Adoleſcentia Qapitulum vi·
Eneca in epyſtola ad lucillum. doleſ. cens luxurio
ſiis: peccat ſenex vero luxurioſus:inſanit. ¶ Sidoniꝰ
in epyſtolari. In periculoſis ſemper ipſa adoleſcẽtia
caſibus verſatur. Nunc enim fluctuãdo diuerſimode pericli⸗
tatux. nunc tumultuando ad vanitates innumeras incitatur
¶ Rabamus in omelia. Ea que bona fuint in adoleſcentia: di
uino ſunt aſpectur gratiſſima. ¶ Qlaudianus in maioꝛi volu
mine verſu. Conſtringitq; ſuos motus prudens adoleſcẽs
¶ Iuuenalis. Rit qcq; mente demens:ſibi quiſ. q; viuens ado⸗
leſcens.¶ Hugo in poſtilla ſuꝑ illud. Exibit homo ad opꝰ
ſuum dict. In adoleſcentia tua bona age opera. Nam operari

S.

fruſtra eſt in hora moꝛtis:proxima veſpertina. ¶ Eſicius ſuu 4
per illud Prouerbiomum Mane ſemina ſemen tuum dict. In
rue mane adoleſcentie: regnum require virtutum ſparſo ſe⸗
mine. ifficile nanq; eſt fieri circa vite terminum: quod in
adoleſcentia eſt neglectum e obmiſſum. ¶ Strabus ſuper
illud Geneſis. Mane ſurgens iacob aτ dicit. In ſua adoleſcẽ 11.
cia ſurgebant ſancti ſi ummo mane.dominum pro ſuis reati⸗ ne
bus in enarrabilibus gentibus exozare. ¶Tullius in tuſcula
naris queſtionibus. Statimq; in adoleſcente cernimus: cuiꝰ nuit
moꝛis: cuius ve conſuetudinis ſit futurus- rcn
(¶ De Anxietatttaeae. Capitulumvij⸗
Kcrobius de ſomno ſcipionis Animas ergo iuſtas n
ſedes galaxie leta recipiet fedas vero poſt hHanc vitã (go
inexperta anvietas quidem premet. ¶ Origenes ſuꝑp tem
Matheu. In qtuiacunq; ergo auxietate poſitis: ſola iuuat mi⸗ n
ſericoꝛdia condi oeis. ¶ Cycero ethymologiarum libro· nij. Ons
Miram quandam anxietatem imminentem poete fabullant lclns
dum copus hoc graue a noſtrũ & anima ſeparatur. ¶ Vir/ ile
gilius in Eneydos quinto. Qui reus eſt culpe: heu q; nimis gin
anxius ipſe eſt. ¶ Ouidius methamophoſeos tercio. Nam d
qui deliquerunt: anxia coꝛda gerun t. ¶ Perſius in amphitri lubioe
one. Vbicq; diues anxiatur: ſed pauper tutus etiam cœam la end
trone viatur. Vnde cantabat vacinis: coꝛam latrone viato beo
¶ Ipocras in prenoſticis. Spiritus anxius in infirmo moꝛtł r
fungitur inditio. Cetera quere de timoꝛe a cetera ſimilia- tunk
¶ De Alacritate- LCLCLaapitulum vnj. Mw
8!l rurN n i
Emoſtenes ad vtimum. Sũma cum alacritate mo ſtts
? tem plato aſtruxit expectandã. N am grandia gau inte
dia animabus ſolutis a mole coꝛporꝰ conferuntur Vite
Saluſtius contra Kathelinã. Quod alacritate datur: gra⸗ lun
tiſimum demomſtratur. ¶ Therencius in andria. Alacritas lllet
nobis placet in virtute:diſpliceat in crimine. ¶ Qaſſiodorus nlp⸗
in Piſtoꝛia tripertita. Alacritatem bonotim nequaqin repre * ddean
hendimis: ſed gaudium maloꝛum penitus condemnamus. nau
¶ Ouidius de ponto. Ite alacres anime:veſtri nunqin moꝛi⸗ uwe
untur honoes. ¶ Oracius libro carminum. ongeuoſcq; di M
es habeant alacri coꝛdis. ¶ Sardinius libro de oꝛaculis diui / N
norum. Diuimis nanq cultus: exigit alacritatem vultus: Ge pal
mundiciam intellectus. ¶ ITheophraſtus.Sepe contingit ni⸗ diſt
miam alacritatem PHominum: preſagium eſſe triſtium euen⸗ Ptr
tuum futuroꝛum. ¶ Tullius in paradoxis. Alacritas mots *

8li

l

dſe⸗
Oin
ole
teat:
cul
Scud

lunece

diln
Ane
nesſi-
Hatmi
tef
bilant
N
ömms
N
rphtt
oam
Niate.
mut
ie

*)

leten
ndiag
kruntt
legla⸗
Xrltas
dotus
repte
ms⸗
wron
ol
oin
lrs
n⸗
en⸗
ees

deſtruit &e virtutes. Cetera quere de leticia àQ de gaudio-

*((De Anima QLaapitulum ix.

do creatur. ¶ Bernhardus ſuper cantica. Multe tibi
delicie cum filjs hominum eterne deꝰò: quozꝛum ani⸗
mas in paradiſum tue ineffabilis voluptatis & dulcedinis
elegiſti. ¶ Caſſiodorus ſuper Pſalmiſtam. Abſcõdita eſt ab
oculis meis omnis dulcedo ↄſolatioq; diuina· donec tu mi⸗
ſericoꝛs deus locum inuenias in me: a anima mea requieſcat
in te. ¶ Fulgentius libro quarto mirthologiarum. Quiale
ergo gaudium peccatrici anime eſſe poterit: que lumen celi

non cõſpicit:ſed inuolutam pecatoꝛum caligine ſe agnoſcit·

¶ Chriſoſtomꝰ in ſermone.Ve tibi ꝗ motem times carnis
temperaneam: 2 non times moꝛtem anime tam horrendam ·
agnoſce miſer homo:quia mos anime mille neces exuperat
carnis tue. ¶ Ambroſius in exameron. Anima ergo expers

ſceleris: ſue carnis non oſentiens incentiuis:ſed ab ommi cax
nali illecebra libera penitꝰ? & immunis iam eoipſo in ſe omĩ

genere fruit celeſtis gaudij a dulcoꝛis. ¶ Damaſcenus libro
ſexto. Tunc rite diſponitur ipſe homo: ſi caro ipſius anime
ſubiciatur dominio: anima autem deſeruiat ſoli deo. ¶ Boe⸗

cius de trinitate. Cõſtat quia anima peccati obnoxia in nul⸗

lo eoꝛum que dei ſunt: auit que að beatam vitam pertinent:
poterit delectari. ¶ Hieronimus in epyſtola contra Iouinia
num. Domanda eſt caro omnibus viribus conatu: ne ani

me male pereant ¶( Bernhardus ſuper cantica. O qm̃ dulcis:
qĩ beata: qin ſuatis: qin vere delectabilis a amena eſt ipſa

ſitis anime diligentis. ¶ Auguſtinus in ſoliloquio. Tantam
interdum in anima mea ſenſi dulcedinem: que vtiq; ſi beata
vita non eſt:tunc neſcio quid eſt: ¶ Oroſius ſuper cantica.
Tunc ſancti viri dicitur liquefacta anima:que in dulcedine
celeſtis gratie celitus fuerit teſoluta: & ſuo dilecto affixa:
inſeparabiliter & annexa. ¶ Hylarius ſuper marcum. Non⸗
ne damnatione foꝛet digna hec infelix anima: que ſuum nõ
amauerit creatoꝛem qui ſummum bonum:tota ſalus:ſpes:vi
ta: valoꝛ: & virtus noſtra eſt· preſertim cum ipſa ſemper ab
eterno fautoꝛ noſtre ſalutis extiterit amato: & animarum

noſtrarum dulciſſimus conſolatoꝛ. ¶ Sedulius in carmine

paſcali. Surge anima mea extollere extra te: deco dei: para⸗
diſus voluptatis eius. Cur coporis nebuloſa caligine depri
meris extendere in deũ eo qd oculus nõ vidit: nec aur au
diuit ſalutari pocło potieris. ¶ Augꝰ. In ꝗlibet membro tota

Vguſtinus Anima creando infunditur: infunden⸗

—
6
8
D
8

et integra eſt anima. ¶ Damaſcenus libro vnj. Qaro ergo a
anima habentur per oppoſita. Nam vbi caro infirmatur: ani
ma in omni virtute que a carne ſurripitur: ſalubriter robo⸗
ratur. ¶ Auguſtinus libro retractionum. Anima ergo igne
patitur coꝛporali. ¶ Hugo de ſancto victoꝛe. O beata anima
que conſolationem non a carne: ſed a ſolo ſuo recipit crea⸗
toꝛe. ¶ Auguſtinus libro octauo confeſſionum. Vnde domi
ne creaſti animã prope te:carnem prope nihil? ¶ Areſtotiles
libro de amma. Anima eſt actus coporis oꝛ?ganici phiſici in
potentia vitã habentis. ¶ Ouidius de ponto. Ite alacres ani⸗
me:veſtri nunqin moꝛiuntur honoꝛes.¶ Philoſophus ſexto

phiſicoꝛum. Anima ſedens & quieſcens fit prudens. ¶ The ·

in commento ſuper de anima. Immotalitatem anime plato
in phedrone firmiſſimis aſſertionibus comprobauit. ¶ Kri⸗
ſtoteles in tercio de anima. Anima non intelligit: ſed homo
per animam. ¶ Item in eodem. Qui dicit animam gaudere a
triſtari ſimile eſt acſi dicat ip̃aꝛ? texere vel edificarxe.¶ Plato
libro de immoꝛtalitate anime.anta ineſt nobilitas animabo
vt inter deum & inter humanam animam medium nullum
ſit:niſi intelligentia. ¶ Pphiloſophus in de anima. Separat᷑
enim hoc ab hoc:id eſt anima a copore tanqim̃ perpetuum a
coꝛtuptibili. ¶ ¶ ulius ↄtra ſaluſtiũ Non eſt timenda moꝛs
quam immotalitas ſequitur animarum. ¶ Varro in ſenten
cijs libro ſepꝑtimo Valde autem triſtantut anima &ε conpus
ad ſui ſeparationem· & hoc ꝓpropter naturalem a intimam
quam ad ſe habent vnionem. ¶ Calcidius in thimeo. Gran

dia aderũit gaudia animab ſacris: cum a mole atq; copore

ſolute fuerint ſue carnis. Qetera require de mundicia de pu
ritate· de mente de paradiſo ſpirituali. Item de animo- G
¶ De Animo- Caplm. x.
Bbas ſerapion libro collationum ſanctoũ patrum-
In animo meo ſemper hoc ſtatui: vt potius velim
mmoꝛi: anteqin in deum meum quantumcunq; parua
ↄmittere ctiminalia. ¶ Iſidorus de ſummo bono.Hunc deus
commendat:qui proſpera aduerſa equo animo portat
¶ Beda ſuper ad romanos. Et facta que ignoꝛantur ꝗ aĩo
fiant:ſp ſunt ad melius iudicãda.¶ Athanaſius in ſer mone.
NHec tuus ſemper animus meditet᷑: qualis naſcens ingreſſus
ſis: & qualis moꝛiens futurus eris? Quid vtilitatis appareat
in ingreſſu quid penalitatis eueniat in deceſſu. ¶ Ambroſiꝰ
libto de officijs Eelix ille qui in animo ſuo hoc conſtituit: vt
commiſſa deplangat.ce plangenda amplius non admittit.

¶ Egeſippus Hieronimo. Grandis adeſt ſummo deo delecta

cio:ſi animus noſter immunis fuerit a delicto. ¶ Richardꝰ?

gS.

hom,
obl
ltio
muns
rust
et u
ſupra
npte
ttlen
busv
delice
greſt
dendl

ſibeo⸗

ommi
tu
woto
anne
dire
danl
ſenpe
kutun
ſusinm
zilerit
Onnis!
mern
Dem
mum
folitic
ona
Animo
lomo
zuitun
Uſien

0

Prii
ſite⸗
llor

ſbeo

802
an,
dd:
ne
ma
P le.
don
otles
ſeiin
Kani:
o
(e⸗
epn
dhon
lte
Pho
mab

UAu
epirit
tuma
damos
ſenden
ls
imam
vpote
dep
0
oumun
an/
nru
ls
t
emnone
eſis

Pret

ent
N
,
e

tde

de ſancto victoꝛe. Roborandus eſt noſter animus contra car

nemanimus enim bumanus paſſiombus coꝛporis diſſipat᷑
et oblecétamentis carnis penitꝰ? excecatur. ¶ Petronius. Hec
ratio noſtre ſalutis expoſtulat: vt animum firmum contra
mundi impetus teneamus. ¶ Sixtus pytagoꝛicus. Sic huma
nus tite tenetur animus: ſi incunctanter figatur in celeſtibo
et mundanis: nec inclinatus fuerit: nec innexus. ¶ Haymo
ſuper apockalipſim. Animus noſter nequaquam celeſtibus
implicatur: a vere miſer eſt: aut mundanis non immergitur
et ſemper beatus eſt. ¶ Chriſoſtomus in tractatu de illuſtri
bus viris. Hec quinq; in animo tuo recogita & reuolue vi⸗
delicet. Chriſti ſalutiferam paſſionem: tuam propriam tñſ⸗
greſſiõʒ moꝛtis amaritudinem extremi iudicij viciſſitudinẽ:
penalitatem quoq; moetis perpetue: & honozem. ¶(Origines

libro de monaſtica vita. Coercendus eſt animus noſter ab

omni genere concupiſcentie:a imbuendus omni bono opere
et virtute.¶ Anthonius oatoꝛ ſuper rethoricam. Quod ani/
mo tuo excogitas:hoc maturo agas conſilio & timoe. ¶ Se⸗
neca in epyſtolaxij.ad lucillum. T ribus horis animꝰ tuus
diſpenſetur: preſentia odina: futura prouide: preterita recoꝛ⸗
dare. ¶ Egeſippus hieronimo. Ad mortẽ dum acceſſeris.tuꝰ
ſemper animus ſuſpectus habeatur. ¶ Socrates libro de vir⸗
tutum oꝛdine. Animus humanꝰ ad modum flamme ſuccẽ⸗
ſus impellitiir: ſed ſelix eſt qui hanc impetũ in diuinis occu
pauerit. ¶ Sardinius libro de oꝛaculis diuinoꝛum. Vanus
omnis humanꝰ animus ẽ qui ſummo bono in aſpedtu huic
miſerie vite innititur: atq; hoc mundo naufrago irretitur
Demoſtines ad altiniu m. Pr oprium eſt ſapientis:eius ani⸗
mum nulla moleſti a concuti:nt turbari. ¶ Philoſophus v-
politicarum Quod amimus noſter diu retinet: hoc ſibi mox
cognaſcitur. ¶ Enodoxius libro de geſtis philoſophorum-
Animos puros ſibi ſolos vendicant omnes dy. ¶ Apiileius
li. de moꝛte platonis. Nil aliuò q́; voluptas animũ retrahit
a virtute.¶ Qalcidius almageſti Ptholomei. Animus ſapi⸗
entis in omni ſua actione deum aſpicit ee veretur H
¶ De Kſperitate · ¶ ¶Capitulum. xi
Aſſianus libro collationum ſanctoꝛum patrum. Vi
di enim ꝙ ruinam ſepe intulit multozũ: nimia aſpe⸗
Aritas prelatoꝛum.¶ Virgilius in Eneydos quinto.
Aſpera vita tenet:ad celica regna migrantes.¶ Euſebius ſu
per illud. Non ſunt condigne paſſiones·dicit. Hec ſumma fe
licitas: felix iocunditas iniuſte nobis datur: niſi virtus aut
labor noſter ſeu vite aſperitas mereamur. ¶ Ariſtoteles in

libro de regimine principũ. Benignitas reges maxime decet:

aſperitas enim nimia ſi erga ſubditos habeatur:regnũ quo/
libet diſipatur. ¶ Proſper. Aſperiꝰ? nihil eſt humili: dum ſur⸗
git in altum. ¶ Caſſiodorꝰ in hyſtoꝛia tripertita. Aſperrimã
vitam duxerunt ſancti patres. veruntamen adbuc ſeruos ſe
dicebant inutiles. ¶ Ouidius in methamophoſeos. Non eſt
e terris mollis ad aſtra via. Aſpera coꝛda dei:munera conſpi
ciunt. ¶ Sedulius in ſecundo carmine. Aſpera ſublimen vita
facit hominem. ¶ Baſilius in regula. Aſperitas exceſſiua ab/
batis:ſignum quidem eius prefert ſanctitatis. ſed ruinã ſepe
infert ſubditis. ¶ Effrem in libro de heremitica vita. Semper
elegendus eſt abbas qui ſit benignus: modeſtus: Humilis: Ge
pudicus. Benignitate enim qui inter nos infirmus fuerit fo⸗
ueturqui nimia aſperitate in peccatũ lapſus moeretur. Ce⸗
tera require de rigoꝛe·
¶ De Accelleratione Capitulum. xij.
Vguſtinus. Accellerandi preceptum habent:qui⸗
cunq; vere penitent. ¶ Didimus in epiſtola ad ale⸗
andrum regem. Non in hunc mundum venimus:
vt in ea libeat conſiſtere · ſed ad aliam quand am regionem:
bonis preſto eſt feliciter ꝓroperare. ¶ EFoꝛtunatus in ome
lia. Feſtinemus fratreſ illam ſanctã ingredi ciuitatem. Nam
in numera ſunt viatoꝛum pericula viarũ: vite diſcrimina in⸗
finita: que nos retrahunt a retardant. ¶ Bernardus libro de
conſideratione. O infelix æ damna celeritas ad peccatanam
cum quis infir mitate: aduerſitate: ſenio aut mote preocu⸗
patꝰ fuerit:æa ceſſare noluerit: a malignitatis curſu ſtare nõ
poterit · ſed curſu aſſuefacto: raptus & moꝛtuus ineternum
peribit. ¶ Hilaruis libro ſuo de contemptu mundi EBeſtina⸗
re nos oportet fratres cariſſimi ſumẽtes celeritatis exemplũ
in veſtimento pariter & in ferroillud quidem inueteratum
a tineis comeditux iſtud vero vetus factũ: rubigine conſii⸗
mitur. ¶ Beda libꝰ ſuo de moꝛte & vita. Sic cùras & ſic viuas
vt omm hora:omni momẽto:moꝛti paratꝰ appareas.¶ Am⸗
broſius in libro prefationũ. Abſurdii nimis foꝛet:vt eterna
felicitas vlli detux:niſi toto mentis deſiderio iugiter deſideret᷑
nemo autem deſiderare cõprobatur: niſi ad tante felicitatis
patriam velociſſime gradiatur. ¶ Chriſoſtonnis ſuper act?
apoſtoloꝛum. Neceſſe valde eſt:vt in ſurgendo a peccatoꝛuim
requie omni modo feſtinemus:æ ad thronum celeſtꝰ gratie
et gloꝛie properemus dominꝰ enim vt fur in nodte veniet: e
maxime cum homo victurum ſe diutiuſ opinat᷑ ¶ Origines
ſuper cantica. Non ſolum accellerandum eſt vt a peccatoꝛũ
vexibo reſurgamus:ſed & vt celoꝛũ premia velocit᷑ capiamꝰ
¶ Bernardus in floꝛibiis. Omnibus nobis dictũ eſt · ſurgite

“
ginn
Fterg
aan
vnatib
Dietun
durget
erernn
umn 7 0
ſpkadt⸗
nobis
y cum
dis et
tuſenſe
natura
tet wnm
emutee

4

rdcund

ſorekee
vnn
Kolta teo⸗

hardos

4 tergos
dio poſi
Duodee
ſumma
jnobedeen
nalstele

ſsrrugne

ielerenti

thtsſe

ensfeor
entindoe
Vietuteg
nitseep
le ceeu

opee

(De;

go
n ll⸗
wimz
dun.
NN
aconß
nenwte
ſuan
uinͤſe
*
dunisg
fuettt

ur?

tulune
vnt u
14 ale
enimus

Lidnen

Sinone
tem Nn

imnam—

Slibrod
4ta han
teocel⸗
ſiatevd
ermue
Peſtmn
Srmi
heteraun
enin
iliis
teterna
ſderei
lictats
Gerack
oel
Pen
nts
ns
Mei
um?
tgite

mmn trrmrrr r. —

ante lucem: motem carnis naturam eſtimo habere lucis eò
in moꝛte ea que agimiis vel egimus clariſſime eluceſcant
Vt ergo fratres mei in die huius lucis que tam dubita: ſub
ita:a incerta eſt: honeſte ambulemus. ſolicite virtutum tegi
onatibus feſtinemus. ¶ Hieronimus libro epyſtolarum.
Dictum eſt omnium apoſtoloꝛum principi ſanc to petro ·
Surge velociter:nobis vt ſurgamus celeriter ad ſtatũ quie/
tis eterne:in regulam ee exemplum. Nemo em nouit quan⸗
tum quanto viuat ſed quanto quis ſe vitam habiturum
ſperat:tanto celerius ter minat. ¶ Greg in regiſtro. Magna
nobis indicitur neceſſitas ad penitentiaʒ feſtinandi:cum vti⸗/
q; cum ſi aliquis mox in iuuẽtute ſurgeret:adhiic ſibi grã⸗
dis & timoꝛoſa via reſtaret.¶ Bernardus in epyſtola ad ca
tuſienſes Ceſſant ocia: abſint faſtidia. cum ſit humana ſic
natura condita: vt contra moꝛtis impetus & euentus celeri⸗
ter homo ſine moꝛa vite ſpargat ſemina ſempiterne. Cetera
require de feſtinatione a penitentia.

¶ De Abuſione Caapitulum. xiij?
Ernardus in apo logia. Magna abuſio parcitas pu
tatur auaricia: ſobrietas auſteritas creditur:ſilentiũ
triſticia reputatur:loquacitas:affabilitas:cachinna
ciòniocunditas: mollicies veſtimentoꝛum equoꝛum faſtus
Honeſtas:lec toꝛtim ſuperfluꝰ cultus mundicia. ¶ Bernardꝰ
ibidem. Magna abuſio eſt:vt coꝛpus regulariter induatur:
et ↄtra regulam ſuis veſtibus anima nuda deſeratur. ¶ Bern
Hardus in epyſtolis. Mira abuſio domus ardetngnis inſtat
a tergo e fugienti ꝓhibetur egredi:a hoc ab his qui incen/
dio poſiti ſunt. ¶ Hugo libro ſecundo de clauſtro anime:·
Duodecim ſunt abuſiones clauſtri: quibiis tota religionis
ſumma coꝛrumpitur:ſcilicet. Prelatus negligens:diſcipulus
inobediens:iuuenis ocioſus: ſenex obſtinatiis:monachus cu
rialis:teligioſus cauſidicus:habitus ptecioſus:cibus exqui
ſitus:tumoꝛ in clauſtro: lis in capitulo: diſſolutio in choro:
irreuerentia iuxta altate. ¶ Cyprianus de duodecim abuſi⸗
onibus ſeculi:· Duodecim ſunt abuſiones ſeculi.ſcilicet. Sapi
ens ſine operibus. ſenex ſine religione: adoleſcens ſine obedi⸗

entia. diueſ ſine elemoſina: femina ſine pudicicia: dominꝰ ſine

vittute: chriſtianus contentioſus: pauper ſuperbus:rex im⸗
mitis:epyſcopꝰ negligens:plebs ſine diſciplina:po pulꝰ ſine
lege ¶ Cilbertꝰ. Ridiculoſa res aut magis periculoſa:ſpecu⸗
latoꝛ cec us:doctoꝛ inſcius:pꝓrecurſo cladus:prelatus negli⸗
gens:preco mutus: ”MM.
¶ De Acceptione perſonarum- Capitulum xinj

Vguſtinus ſuꝑ illud Iacobi ij. Eratres mei nolite
in perſonarũ acceptione æc dicit. Si hanc diſtantiã
„ dendi ſtandi ad honoꝛes eccleſiaſticos referamꝰ
non eſt putandũ leue eſſe peccatũ:in ꝓſonarum acceptione
habere fidem domini gloꝛie. Quis enim ferat eligi diuiteʒ ad
ſedem honoꝛis eccleſie:contempto paupere inſtructione ſan⸗
Ctioꝛe. Idem in ſermone. Abſit domine vt in tabernaculo tuo
pre pauperibo accipiant᷑ perſone diuitum:aut p̃ ignobilibus
nobiles: quando potius infirma mũdi elegiſti: vt confundas
foxtia. ¶ Ambroſius ſuper malachiam. Inter omnia peccata
ſacerdotum:maximum eſt:q; non cauſas: ſed perſonas oſide
rant deſpecto iuſto paupere: iniuſtos diuites honoꝛant-
Io.ſuper amos.Non ſanguinis viciſſitudo:ſed virtutis co
gnatio proximos facitquicũq; aut ↄſanguinitate aut ami⸗
cicia:vel econuerſo hoſtili odio vel inimicicijs in iudicando
ducitur:peruertit iudicium chriſti:qui eſt iuſticia.¶ ¶regꝰ
in omelia. Iudicare digne de ſubditis nequiunt:qui in ſubdi

toꝛum cauſis nõ merita:ſed odium vel gratiam conſequunẽ

¶ Iſidorus de ſummo bono. Iudices iniqui errãt a veritatis
ſentencia: dum intendunt qualitatẽ perſone exultant ſepe

iuſtos:dum improbe defendunt iniquos. ¶ Hugo. Acceptio

perſone eſt qᷓdam fatua reuerentia exbibita alicui non cauſa
debita: ſed ꝓpter timoꝛem vel vtilitatẽ. ¶ Innocentiꝰ de ↄtem⸗
ptu. Pauper clamat: æ nullus exaudt ſoquit᷑ diues: & ꝗlibet
applaudit. Diues locutus eſt. & omnes tacuerũt: a verbum

illius vſq; ad nubes perducunt. Pauper locutus eſt: a dicũt
s eſt hicia non offendert. ſubuertẽt eũ clamat vim patiens

et mullus exaudit. vociferatur: & non eſt qui indicet. Diuiti

dicunt: tu ſede hic bene pauperi vero:ſta tu illic:vel ſede ſub

ſca bello pedum meoꝛum. ¶ De Acidia Caplm. xv.
Regoꝛius in omelia. Accidia eſt de virtutũ laudabili

exercicio vtriuſq; hoĩs languida deiectio.¶ Bernar
dus in epyſtola.Acidia eſt animi quidam languoꝛ
cum legere non libet:oꝛare nõ delectat: meditationes ſolicite

non ſentiunt᷑. Idem bernꝰ. O homo impudens a imprudens

milia milium miniſtrant ei:& decies centena milia aſſiſtũt ei

et tu ſedere preſumis. ¶ Beda. Recte piger vocabulo denomi
naturx qui vult regnare cum deo: & non vult laborare pro

deo: delectant premia cum pollicentur: deterrant certamina

cum iubentur. ¶ Leo papa in ſermone. Non dormientibus
Prouemt regnum celoꝛum: nec ocio & deſidia toꝛpentibus:
beatitudo eternitatis repromittitur. ¶ Io. Caſſiodorꝰ. Expe⸗

timeto probatum eſt: accidie impugnatione non declinãdo
fugiendã:ſed reſiſtendo ſperandam. ¶ Auguſtinꝰ de oflictu

oon
.ontin

ſper!

ſ pirt
onbun
vnunn

Luxur

deſdio

tempw
tibin⸗
ſcpron
ſent
erintin
errinr
Umilte
wunman
nodoſ
tenpr
in anei
ſenrern
and
bensd
cedat
erites
ſancki
cumm
Oeipr
neeſſta
lun,
upode
ſonges
Gontur
mleren
hecan
ris aoe
luccun
micor
luſtrz

(De

toltn
ſtinti
ennd
one
Nunne
ni
Acnlt
nobilbes
hunde
faperen
Conggin
R
Donenn

Dnütnmnh

Re mm:
nudicndn

lll in ſaba

nlequut
1yeritats
ltant ſen
dccepte
non caud
ue de Nem⸗
, glibe
7 letbun
ſtadicüt
mpenen
ca. Diin
vaͤſeri⸗

nülei
ſbend
mlungu
ſolcit
prdens
ſſttüte
o denonn
Ctare n
Certamm
riertke
vmmis
4
MidO

Vicioæum virtutum. 'orpor a ignauia dicunt · ſi lectio nib⸗
continuato ſtudio ſemper inſiſtis: oculoꝛũ caliginem in cur /
ris. ſi indeſinenter lacrimas fundis: ipſos etiã oculos amittis.
ſi per te latꝰ vigilis pſalmoꝛum cenſum perſoluis: inſaniam
capitis acquiris Si quotidiano labore te conficis: ad opus
ſpirituale non conſurgis. ¶ Tullius de tuſe culanarijs queſti
ombus. Pigricia eſt animi inherẽtia vel fatigatio: qua quis

bonui inchoatũ cõſumare faſtidit. ¶ Seneca in epla. lxxxij;

Tuxurioſo frugalitas pena eſt: pigro ſupplicij loco labor ẽ:

deſidioſo ſtudere toqueri eſt. ¶ De Adiutoꝛio Caxvj;

Vguſtinus de doctrina chriſtiana. Homines omẽs
eque diligẽdi ſimt. ſed ſi nõ omnibo prodeſſe poſſis:
is potiſſimum ſubueniẽdum eſt: qui pro locoꝛũ æ
temporum vlł'quarũlibet rerum oportunitatibus:oaſtrictius
tibi quadam ſoete iunguntur. Idem de verbis domini. Nihil
ſic probat amicũ: ſicut onera amici portatio. Idem in ſermo⸗
ne. Non facile inueniuntur in aduerſitate preſidia: que non
fuerint in pace ꝗᷓſita. ¶ Ambroſuis. Si non poteſt alteri ſub⸗
ueniri:niſi alter ledatur.co modius eſt neutrũ iuuari: ꝙ gra⸗
uari alterum. ¶ Hieronimus in epyſtolis. Vult enim deus
vnumquemqʒ alteriꝰ anguſtias vt proprias ſentire & quo/
modo ſibi in tali tribulatione ſi eſſet cupet ſubueniri:ita ipſe
alteri propter deum ſubueniri non poſtponat. ¶ Gregoeius
in omelia Habens intellectum: curet omnino ne taceat. Ha⸗
bens rerum affluentiã: a miſericosdia non toꝛpeſcat. Ha bens
artem qua regitur:vſum ulliꝰ ciun proximo partiatur Ha⸗
bens loquendi locum. apud diuitem pro pauperibui inter⸗
cedat. ¶ Bernardus. Tunc amoꝛ tuus ad teipſum temporãs
erit: & iuſtus ſiquod proprijs ſubtrahitur voluptatibus:
ſanctis neceſſitatibus non negetur ſic amor ſocialis efficitur
cum in commune protrahitur. ¶ Qaſſiodorus in epyſtola.
Oleũ pietatis & miſerationis quanto copioſiiis in fraternas
neceſſitates effunditur: tanto donis potioꝛibus augmentatur
Idem. Age ſic aliud:vt tuũ non obliuiſcaris negociũ.amicis
ita prodeſſe debemus:vt nobis non noceamus. Valerius in

ſermone. Satis ibi vacillat humanum ſtudium: vbi non re⸗

quiritur dei auxilium. ¶ Seneca. Homini iocundo probo
miſerrimum eſt ſi eum amare debet: quem non iuuat.¶ Se
neca in prouerbijs. Habet in adiuierſis auxilia:qui in proſpe
ris accomodat. Idem. Qui ſuccurrè perituro poteſlcum non
ſuccurrit: occidit. Idem de moibus. Succurrere paiipertati
amicoꝛum ſtude:imo potius occurxrere. Idem. A qᷓ merueris
fruſtra auxilium: petis ab alio: expecta alteri id q d feceris ·
¶ De Aduentu domini Capitulum.xvij

Vęguſtinus ſuper Iohannem. Nulla cauſa veniendi
chriſto dño:niſi peccatoꝛes ſaluos facere.tolle moe⸗
bos:tolle vulnera: a mulla eſt cauſa medicine. Venit
ergo de celo magnuis medicus: quia per totum iacebat vbiq;ʒ
egrotus. Idem. Pater & filius a ſpirituſſanétus veniunt ad
nos:dum venimus ad eos.veniunt ſubueniendo:veniũt illu
minando venimus obediendo:veninnis metuendo⸗. veniunt
implendo: venimuis capiendo.¶ Ambroſiꝰ ſuper lucam. Ille
iuſtus venit ad nos peccatoꝛes: vt ex peccatoꝛibo facêt iuſtos
Piꝰ venit ad impios:vt nos faceret pios. NHumilis venit ad
ſuperbos vt ex ſuperbis faceret humiles. ¶ Hieronimꝰ ſuper
matheu. Signum aduentus dñici: eſt in toto oꝛbe euangeliũ
predicare vt nullꝰ ſit excuſabilis:quod iam completum eſt
aut in breui certo complendum eſſe· non enim puto aliquã
remanſiſſe gentem:que chriſti nomine ignoæet. ¶ Beda ſuper
cantica. Venio vt errantes coꝛrigam:& infirmãtes adiuuem
et diibitantes in fide cõfirmem:e bene agentibus fructibus
perfecti quaſi ſuauiſſimis paſcar:a certantes ab hoſtium de⸗
fendam inſidijs Et victoꝛes hoſtium: viſionis perpetue mee
coꝛona remunerem. Hec in perſona domini. Cetera require
de incarnatione-
¶ De Adulatione Capitulum xvnj.
Vguſtinus ſuper Pſalmiſtam. Adulatio eſt fallati
laude ſeductio. Idem. Duo ſunt genera perſecutoꝛũ
ilicet· vitiiperantium:& adulantium ſed plus per⸗

falſa laus adulatoꝛis: a ſimulata dilectio: mẽtes a vigoꝛe ve⸗
ritatis emollit. Idem. Sicut ſumẽda ſunt amara ſalubria:ita
ſemper vitanda eſt pernitioſa dulcedo. ¶ Idem in libro gfeſſi
onum. Sicut adulantes amici peruertunt:ſic inimici litigan⸗
tes plerumq; corrigunt. Idem ſuper pſalmiſtam. Adulantiũ
lingue ligant homines in peccatis. Idem det. Magis optabo
a quolibet reprehendi: qm adulatoꝛie laudari. nullus enim
reprehenſoꝛ foꝛmidandus eſt quia eſt amatoꝛ veritatis:lau⸗
datoꝛ vero errat:a confirmat erroꝛem. ¶ Ambroſius in libro
de officijs. Emolliri adulationibus non ſolum foꝛtitudinis
non eſſe: ſed etiam ignauie videtur. ¶ Iobannes in epyſtola.
Beata mens que nec adulatur aliquando: nec adulanti cre⸗
dit que neq; decipit alterum: nec ipſa decipitur. Ite m idem:
BRumuſculos & gloꝛioſos a palpantes adiilatoꝛes quaſi ho/
ſtes fuge. Idem ſi uper pſalmiſtam. Rihil eſt quod tam facile
corrimpat mẽtes hominum ſicut adulatio plus enim nocet
lingua adulatozis: qim gladius perſecutoꝛis. ¶ Iohbannes in

—

epyſtola. Nos ad patriam feſtinãtes: motiferos ſyrenarum

ingua adulatois: qin manus perſequentis. I¶ dem.

ntnsl
huodec
Attaua⸗
altun
quod
Cuide
(lei
ſbroter
eeimede
oppiſe
queſeu
mimitts
conſenu
um Idn
conſulu
lis u⸗
inmoertat
C
Chtntnidt
mmaudit
Apladtte
osparcs
lobſtina
gittiluier
ſl Bimi
Gatom ge⸗
resNnR
plandur
cipum lat
ds falſit
ba in din

isfauos

Duitsoleo
intialarn
Pleremer
Plnen
cncn
Satke
hecaue⸗
Tden
iſet m.
awulne

nierdr
leng:
Reit
d
ut
üt
Veninnt
an
uſtos
Nied
mngilil
Netumc
edaſi
dinleen

ckibus

jum de⸗
tue mee
requrre

mew
Kfälan
ſeutori
lus pet⸗
demm⸗
WeN:
vdrinit
ibro gen
ciltpnn
lulunti.
optube
senin
eslau⸗
nlbto
udinis
Nſoi
ti c
min
uſ
et
Gin
tum

tantus ſurda aute tranſire debemus. ¶ Gregoeius in omelia

duodecima. Impinguat caput oleum peccatoꝛp: cum demui
cet fauo mentem adulantis. Ibidem. Qui auditis blandicijs:
in altum ſe extollit · quid aliud qm aurum reprobum fuit:
quod fonax igne conſumpſit. ¶ Bernardus ſuper cantica-
Qii de amoꝛe non vemt honoꝛ. non honoꝛ: ſed adulatio eſt⸗
¶ Chriſoſtomiis in policeracon de veſtigijs philoſophorũ

libro tercio. Sicut finis oꝛatoꝛis eſt dictione perſuaſiſſe:a me⸗

dici medi cina curaſſe ſic adulatoꝛis finis eſl:ſuaui colloqo

decepiſſe. ¶ Beda ſuper liicam. Ipſa peccati nutrix adulatio:
que ſicut oleum in flammis in culpa ardentibus ſolet am⸗
miniſtrare fomẽtum. ¶ Hugo. Adulatoꝛ eſt qui tacet dat
conſenſum:ne offendat illum quem credit habere propici⸗

um. Idem. Adulato eſt amicus in obſequio: hoſte in animo
conſultus in verbo:turpis in facto: letus ad proſpera:fragi⸗
lis ad aduerſa:inflatus ad obſequia: anxius ad obprobria:
immoderatus ad gaiidia:facilis ad humana:difficilis ad ho
neſta. ¶ Qaſſiodorus. Eicti adulatoꝛes: cum cenas diuitum
captant nihil plus meditantur:qĩ id quod putant grauiſſi
mum auditoꝛibus eſſe. Ibidem. Adulatio blanda omnibus
applaudit:omnibo ſalue dicit· prodigos vocat liberales:aua⸗
vos:parcos && ſapientes:laſciuos: curiales:garrulos:affabi⸗
les:obſtinatos:cõſtantes:pigros:maturos: graueshec ſa⸗
gitta leuiter volat: a cito inſigitur. ¶ Petrus rauenna in epi
ſtola. Eliminat a palacijs adulatio veritatem illi ſoli in ma⸗
gnatum gratiã admittuntur qui palpant blandicijs: & au⸗

res fame bibulas calice babilonis inebriant. ¶ Klanus de

planctu nature. Huius peſtis peſtilencia percutiũtur prin⸗

cipum laterales:palatim canes adulatõis artifices.fabri lau

dis falſitatis. Hi ſunt qui in magniloqua commendationis
tuba in diuitum auiribus cythariſant:qui mellice adulatio⸗
nis fauos foeas eructant: qui vt emungant munera. caput

diuitis oleo adulationis inungunt:prelatoꝛum auribus pul

uinaria laudis ſubuciunt cum ab eoꝛum palleis:aut ficticiũ
puluerem excutiunt: aut veſtem ſophyſtice deplumant in
Puluere.¶ Tullius de tuſculanarijs queſtõnibus librovnj.
A turba quantum potes te ſepara:n e adulatoꝛibo la tus pre
beas:artifices ſunt ad capiendos ſuperioꝛ es ſine illis etiam ſi
bene caueris: nõ eris· ſed mihi crede · ſi capieris: ipſe te trades
¶ Idem. Aexander cum in obſidione cuiuſdam vrbis cir⸗

cuiſſet muros.ictu ſagitte percuſſus.cum repreſſo ſanguine
ſicci vulneris: doloæ creſceret: erus obſtupuiſſet coactus

Wr
——

obſiſtere. Omnes inquit urant me eſſe filium iouis ſed vul
gus hoc hominem me eſſe clamat. Idem. Nos faciamus dica
mus vos quidem dicitis me eſſe prudentem: ego autè video
inutilia multa concupiſcam:nociturna optem. Idem. Intus
teipſum conſidera: non qualis ſis alijs credis. Iem. O te feli⸗
cem hoĩem ſi nihil habes propter ꝗd quiſquiaʒ tibi mentia?᷑
Idem. Malum hHominem blande loquentem agnoſce tuum
laqueum eſſe habet enim ſuum venenum blanda oꝛatio:
¶ De Aduocatis QCapitulum xix
Vguſtinus in ſermone. Nihil impudentius arrogã
cia aduocatoꝛum: qui garrulitatẽ autoꝛitatezꝭ putãt
et parati ad lites:in ſubditos tumide intonãt.¶ Am
broſius in ſermone.Iuſte aduocato dicit᷑·redde qd accepiſti:
quoniam cõtra veritatem feciſti: iniquitate affuiſti:iudicem
fefelliſti:iuſtam cauſaz oppreſſiſti:de falſitate viciſti. ¶ Bernꝰ
ſuper ezechielem. Iuſtus aduocatuſ:nullo modo iniuſtas cãs
accipit:nec verba dare pro iniuſticia conſentit. ¶ Bernarꝰ de
conſideratione. Verbuloſum aduocatum: & ſtudentem elo⸗
quentem cum ſapientie ſit inanis:non aliud q́; iuſticie hoſtẽ
reputes.Hi ſunt qui docuerũit linguas ſuas loqui grandia
cum operantur exigua - largiſſimi promiſſoꝛes: pauciſſimi
exhibitoꝛes.diſſerti aduerſus iuſtici am:etuditi pro falſitate:

ſapientes ſunt:vt faciunt malum: bene aiit facere neſcierunt ·

¶ Iſidorus:njde ſummo bono.Antiqui foꝛenſem eloquentiã
caninã facundiã nuncupabãt eo ꝙ cauſidici in certaminibo

cauſarũ:obmiſſis que agunt veluti canes alterutrũ latrant

¶ Sydoniꝰ in epyſtola. Hi ſunt qui cãs protendũt adheriti
impediuint pretermiſſi: faſtidiũt admoniti:obliuiſcunt᷑ locu⸗
ꝓletati. Hi ſunt qui emunt lites: vendunt interceſſiones:de⸗
putãt arbitros:iudicanda dictant: dictata euellunt attrahat
litigaturos:protrahimt tranſfigẽtes. ¶ Caſſiodorꝰ.Hi ſunt
qui negant ciuitatibo inducias:mercatoꝛibus nundinas:em⸗

ptoꝛibus menſuras: reuerentiam clericis: oꝛiginem nobilibo
locum prioꝛibus:cunctis iura:diſtinétis priuilegia: quibiis

nullum genus hominum oꝛdinũ temporum coꝛdi eſt. Idem-
Hi ſunt in conuiuijs ſcurre:in exactionibo arpie:in collocuti
onibus beſtie: in queſtionibus ſtatue:ad intelligendũ ſaxei:
ad iudicandũ lignei:ad ignoſcendũ ferrei:ad amicias pardi
ad facecias vrſi: ad fallẽdum vulpes:ad ſuperbiendũ thauri
et ad conſumendum monitanri. ¶ Alanus de planctu nat᷑e-
Siquis armatur pecunia: tanqm̃ loꝛicis argenteis: toxrentis
impetũ: tuliani fulgur:hectoꝛei robur:virtutis herculei:ver/
ſipelles vlixis vilipendet aſtutias. In tantum etenim habendi
fames incanduit: vt dyaletice muta ſit ſubtilitas: rethorice

nge
Ginaut
atmen.
glud pe
uba 1l
gwwunt
puummmus
plrcom
morum.
cauſis t
ſerunt
ſtuctus⸗
loeumm
tis accopi/
nec iſtau
onſtenta.
dum animne
Dean
diantats.
noyſtemnt
ANito Ca
Gle& and
renmido
Sic gin
duboore
uid agi
exterius /
bittentuim
nilachius
ſtosmortz
dugcime.
nadNatie
tinaſndtt
Ansexmed
Inbiton
o etern
nona eſt
lſſert;
ekt pe⸗
Nomniaf
Alitate

ndin
ndo
enbis
Ament
ſee tuum
Rato⸗
umgir.
ug
tutenttit
deenft
ſtinden
iſBet
nuſtasci
ernar N

ntem eloo⸗.

icie holle

igrandia

dnniſinn

wialuate
neſcterunt
loquenti
tammity

ulatereer
DNer .
Rouniloog.

ceſtons⸗
*
nt arhun

W

musen-⸗
Acnibls
Klden.
Clocui
duͦſm⸗
s p
us
B ms
Nendi

dutaH

langueſcat vtilitas: niſi mimmoꝛum peroꝛat pluritas. Idem.
Si in aurem iudicis vł aduocati ſuſurret pecunia:ophei lira:
carmen amphionis: muſa virgili: voce pecumie ſuffocatur-
quid plura?ꝭ vbi mimmuis loquitur: tulliani eloquentia in
tuba rauceſſit: niſi nummus militat hectoꝛee milicie fulgura
opeſcunturx.vbi pugnat pecunia:virtus expugnat᷑ herculea
nummiis vincit:nummus regnat:nummus imperat vniuer
ſis. ¶ ¶ullius in prologo rethorice. Nunquam deerit multi /
plex conuentus floenoeum: ſi tantum preſentia fuert num⸗
moœum. ¶ Innocentiꝰ de vilitate conditionis Pumane. Sepe
cauſas tantum differunt: ꝙ litigantibus plus q́; totum au⸗
ferunt. Quia maioe eſt expenſarum ſi umptus:qim̃ ſentencie
fructusnc terminantur negocia pauperum cepta:quouſqʒ
eoꝛum marſupia ſint euacuata. Cũ tamen ſcriptum ſit: gra⸗
tis accepiſtis: gratis date. Ipſi vero nec gratiam gratis dant

nec iuſticiam iuſte reddunt· lucrum in archa: damnum in

conſcientia. Sed quid prodeſt homini:ſi lucret᷑ totum mun⸗
dum: anime vero ſue detrimentum patiatur?
¶ De Ambitione · I Capitulum. xx-
guſtinus ſuper pſalmiſtam. Quotiens hominibo
preeſſe deſidero. totiens deo meo preire contendo. ¶
Ambroſius ſuper lucã. Erugo mẽtis:eſt appetentia
dignitatis. Idem. Prope omnium criminum fontes hec tria
monſtrantur eſſe gratia vicioꝛum ſcilicet gula: iactantia: Ge
ambitio. Cauſe autẽ cupiditatis ſunt carnis delectati oſpes

gule: & auiditas potentie. ¶ Gregoeiꝰ. Sicut is qui iniitatis
renmut: queſitus refugit: ſacris eſt altaribus admouendus:

Sic qui vltro ambit:vel importunum ſe ingerit:eſt procul⸗
dubio repellendus. Nam qui ſic nititur ad altioꝛa ↄſcendere
quid agit:niſi vt creſcendo decreſcat&& aſcendendo interius:
exterius in profunda deſcendat. ¶ Bernardꝰ. O ambitio am
bitientium cruxquomodo omnes toques: omnibus places
nil acrius cruciat:nil moleſtiꝰ inquietat: nil tamen apud mi
ſeros moꝛtales celebriꝰ negocijs eius Idem in ſermone qua⸗
drageſime. Ambitio ſubtile malũ: ſecretũ virus: peſtis ocul⸗
ta: doli artifex: mater ypocriſis: liuoꝛũ parẽs:vicioꝛum oꝛigo:
tinea ſanctitatis: excecattix coꝛdiũ: ex remediijs moꝛbos cre⸗
ans:ex medicina languoꝛem generans. ¶ Petrus Rauenna.
Ambitio eſt quedam ſynna caritatis. Caritas· n patiens eſt
pro eternis: ambitio patitutr omnia ꝓ caducis. Caritas be⸗
nigna eſt pro pauperibus:ambitio diuitibo. Caritas omnia
ſuffert pro veritate: ambitio pro vanitate vtraq; omnia cre/

dit: omnia ſperat: ſed longe diſſimili modo. ¶ Innocentius

de vilitate nature. Ambitioſus ſemper eſt pauidus. ſemper

„

4
.
6
2
4
.
2
3
4
„“ꝗ
“

plurimis lacrimis amitti
ſtum eſſe:ſed opiniõz damni pecuma minoem hẽbis nempe

attentus. ne dicat: quoð diſpliceat humilitatem ſimulat: bo⸗

nelſtatem mentit᷑: affabilitatẽ exhibet: benignita tem oſtendit:

ſubſequitur & obſequitur. 2 cunctos honoꝛat:vniuerſis in⸗

clinat: frequẽtat curias: viſitat optimates:aſſurgit aàQ amplex

atur: applaudit adulatur. ¶ Tullius in rethorica. Ambitio

nniltos mœtales falſos fieri coegit: aliud clauſum in pectoe
aliud in lingu a proꝛuptum habere: amitcicias: inimiciciaſqʒ
non ex re ſed ex comodo eſtimare:magiſq; vultum & inge⸗
nium bouum Habere. ¶ Seneca-lxxxvjepiſtola. Grauiſſimũ
genus egeſtatis eſt in diuitijs inopia relinque ambitionem:

tmmida res eſt vana:ventoſitas nullum habet terminum ·
Qapitulumxxj ·

¶ De Amiſſione·

et volens:potes domum:potes honoæes:potes ipſam

inuitus accipis:nec inuitus amittis. ¶ Auguſtinus in enche
ridion. Sine doloꝛe nõ pereunt:que cum ame poſſeſſa ſuint
¶ Gregoꝛius ſecundo libro moꝛaliuim. Magna cõſolatio: in
rerum amiſſione eſt illa tempora ad mẽtem reducere: quibo
nos otigit res quas perdidimus non habuiſſe vt dum vnuſ⸗

quiſq; intuetur ꝗd aliquando ille non habuit:doloꝛẽ tempo

ret quod amiſit. Tdem in moalibus. Sine doloꝛe amittitur:

quidquid ſine amoꝛe poſſidetut· que vero ardenter diligim?

Habita: grauiter ſuſpiramus ablata. ¶ Iſidorꝰ de ſummo bo

no. Cum graui doloe amittunt᷑: que cum magno amoꝛe ha⸗
bentur/ minus alit carxendo Zolemus: que minus poſſidendo
diligimus. ¶Senecaxl'epyſtola. Nihil perdit:qui ſe habet

* *

circumſpice iſtaz que circa nos agunt inſaniam:qꝗᷓ cum nos
mo. Scies non damnũ in his mole⸗

et moleſtiam gratiã min oꝛem nempe & inuidiã ſeʒ minoꝛem
habebis. ¶ Seneca de remedus foꝛtuitoꝛũ Pecumã perdidi 2

illa quãa multos ꝓdidit: pecunia perde: ſoꝛtaſſis te illa pderet

pecu Pdio felicem ſi cum illa auariciciã pdidiſti. pecu· Pdi⸗
anteq́; tu haberes aliꝰ ante pdiderat. libros amiſi⸗ſtultus eſt
qui moꝛtẽ motalium deflat. perierũt pa rituri hẽbant ille cꝰ?
magis eſſent q; tuiapuid te preciatio moꝛabant᷑: educandos
tibi illos foꝛtuna mandauerat recipi t: ilos nõ abſtulit. Ocu
los perdidi: habet & nox ſuas voluptates.nõ intelligis ptem

eſſe innocẽtie cecitatem: huiic oculi adulteriũ monſtrãt:hHuic

inceſtũ:huic domiũ quam gcupifſceret:huic vxrbem: irritamẽ

ta vicioꝛũ ſunt duces ſolũmodo oculi. Nudꝰ? exeo ſed exiſti ·
oiĩa perdidi:ſed cũ oĩbo perire potuiſti: cogitas cð Edideris:

guſtinus de verbo domini. Potes aurum perdere

carnis ſalutem. bonum vero quo vere bonus es:nec

ton,
Oitor on
ecalammtt,
tamn triſti
puiſſes
a inuen
tblirt
whdiſ 1
zncoram
muenies
olcciau
ereca
rum fiatn
mento cog
48 captin⸗
publcv i⸗
nicloif
mmeum
tmeppniti
busaniſſtse
enin lagel
mobttnan⸗
nee doum

tieincae

eimn

V

milia mar
nestranſt
times ttan
ſon ertans
Norertas
tenone O
Onnno Nor
Aollmnor
erendn
(Aighin
pielasn⸗
loſdonat
iogo⸗
gicarnen
tne m beit

ltt⸗
ede
es nn
1mnde
Ardid
neche
niclin
ngnge⸗
uſſmit
tdtorn⸗
minuen
uhmu

Uumperde
wtesipin
nuses et
inenche
ſellaſunt
ti
lerequt

Dunn enu⸗
olwetunnn

ammittitu⸗
rollgin
ufnmo v
ded

Wen

nqan

inbsnN

iönen
iatoddi⸗
pe
euu
ultusel

vent ltd

ducmnn
iinen
ihu
Miffi
viet⸗

ſed non ꝙ euaſeris. Pecuniam perdidi:eris nunẽ in via expe
ditioꝛ domi tutioꝛ exonerauit te foꝛtuna ſi intelligꝰ:a tutioꝛe
poſuit loco· damnum putas:remedium eſt deflens miſerum
te calamitas:q; opibus excluſus es tuo vicio iſta tibi iacta?

tam triſtis eſt: non tam moleſte ferres tanqin perituruis ha⸗
buiſſes. Vxoe bonam amiſi: vtrũ inueneras bonam an fece⸗
ras:ſi inueneras habere te poſſe aliam:ex hoc intelligasſi fe⸗

ceras bene:tibi ſpera res:& ſaluus eſt artifex. Item amicum
perdidi:ſi vnicum erubeſce quid in tanta tempeſtate ad vnã
anchoram ſtabas:alium quere a tamen cum eũ queras: vbi
inuenies: quere inter liberales artes in cuius recta e& honeſta
officia:quere in laboribus:ad menſam res iſta nõ queritur-
¶ Seneca lxmjepyſtola. Id agamꝰ:vt iocũda no bis amiſſo

rum fiat tecoꝛdatio:nemo libenter ad id redit:quod ſine toꝛ⸗

mento cogitaturus eſt. ¶ Seneca epyſtola:ix. Stilbor als By

as capta patria amiſſis liberp:amiſſa vxoe: cum ex incendio
publico ſolus a beatꝰ exiret. Tandem interrogãti de merito:
nũquid oĩa perdid iſſet?reſpondit. Nil inquit perdidi:omnia

mea mecum ſunt iuſticia:virtus:prudentia:nihil bonum pit

tare potuit:ꝗd eripi poſſet. ¶ Valerius maximus. Viſis omĩ
bus amiſſis:omnia inquit mea bona mecum porto: pec toꝛe

enim illa geſtabat:non humeris:nec oculis videnda:ſed ani
mo eſtimanda:que domicilio mentis incluſa nec moꝛtalium
nec deoꝛum manibo labe tractari queunt De amoꝛe: de ami⸗

eicia:de angelis: de anima quere ſupra. D
De Anima autoꝛitates

ſuſtinet: domini tui imitare veſtigia. Conſidera ꝙ

milia martirum tritam tibi fecerunt viamtranſierunt virgi⸗

nes:tranſierunt martires:tũſierunt pueri a puelle:& adhuc
times.tran ſi:quia ducet te ille:qui eſt via veritas & vita.via
non errans vetitas:nõ fallens.via:nõ deficiens:vita in exem/
plo:veritas in pro miſſo:a vita in premio.¶ Auguſtinus in
ſermone. Quid eſt qd velis habere malum dices mihi: nihil

omnino. Non vxoꝛemnõ filium: non filiam:non ſeruũ:non

ancillam:non tunican:poſtremo non caligam tu vis ha⸗
bere malam vitam:rogo te prepone animã tuam calige tue:
¶ Auguſtinus de ſpiritu & anima. Helix anima quam diu
pietas reſpicit:hũilitas ſubicit penitentia reducit: obediẽtia
condonat:perſeuerantia perducit:catitas vnit. ¶ Gregoꝛiꝰ in
dyalogo. res vitales ſpiritus creauit omnipotens deus vnũ
qui carne non tegituralium qui carne tãgitur:ſed non cum
carne moꝛiturtercium qui carne tegit᷑: a cum carne moꝛitur

· Capitulum xNij
Vguſtinꝰ de doëtrina chriſtiana. O anima xpiana

„

— —
(D .

Primus angeloꝛum ſecundus hominumitercius brutoꝛum
animalium. Bernardus in ſermone. Ad imaginem quippe
dei facta anima rationalis ceteris omnibus occupari poteſt
repleri omnino nõ poteſtcapacem em̃ dei quidd deo mind
eſt: non implebit. ¶ Bernardus in ſermone. Sic beate anime
cui citra conſcientie puritatis. capitale tranquillitas operto
viũ ſecuritas:vt in hoc interim ſtrato:dormiat delectabiliter

et feliciter reꝗeſcat:hoc eſt anime ſuauiſſima & ſaluberrima
requies: conſcientia munda: quies ſecura. Idem. Quid inde⸗

centius:q́; curuam recto coꝛpore gerere animam. Idem ſuꝑ
cantica. Cadit aſinus: æ inuenit qui ſe ſubleuat cadit anima
et non eſt qui manum opponat. ¶ Bernardus & Hugo de
anima. O anima inſignita dei imagine: decoꝛata ſimilitudine
deſponſata in fide:dotata ĩ ſpiritu: redempta ſanguine:depu

tata cum angelis:capax beatitudinis: heres bonitatis:ratiõis

particeps:quid tibi cũ carne nunq vilius ſterquilium inue
niſti. ¶ Iobannes chriſoſtomꝰ de reparatione lapſi. Si aĩam
negligamus:nec copus ſaluari poterimuis non em anima ꝙ
coꝛpore.ſed coꝛpus pro anima factũ eſt. Qui ergo qd primũ
eſt negligit: a q inferius eſt excolit:vtrunq; corumpt. qui
vero oꝛdinem ſeruat: & ꝗd primum eſt colit · etiã ſi negligat

d ſecundum eſt: per primũ ſaltem ſaluabitur a ſecundum

¶ Iſidorꝰ de ſummo bono. O homo ad miraris ſiderum al⸗
titudineʒ ꝓfunditatẽ maris animi tiuii abiſſũ int᷑: & mirare
potes. ¶ Quidã ſanct?. O anima mea: egredere:qd dubitas;
egredere: Ad times lxxv. annis chriſto ſeruiuiſti:a ad times
moꝛteʒz. ¶ Senecaxxxj. epla. Tutũ iter iocundũ eſt:ad qᷣd

nata te inſtruxit · dedit tibi illa:ꝗᷓ ſi nõ deſeruieris:par deo cõ

ſurgis. Parẽ ante deo te pecunia nõ faciet: de? nudus ẽ: fama

nõ faciet- deꝰ nihil hẽt:pᷣtexta nõ faciet:nec oſtẽtatio tui ne⸗

mo nouit deũ licet miti mali:male de illo exiſtimẽt:a impu

ne nõ turba ſeruoꝛũ lectitã tuã portantiũ:deus ille maximꝰ
potentiſſimꝰ· qa ipſe vehit omnia:nec ſfoꝛma quidem vires
beatũ te facè poſſunt:nihil hoꝛe nõ patit᷑ venuſtatã:ꝗqd ergo
animꝰ?: Sed hic rect bonus magnꝰ:q d aliud voces hũc qm
deũ in coꝛpore hũano hoſpitantẽ: hic animiis tã inquietem
rationem: q́ᷓ in libertinũ q; ĩ ſeruum pĩ cadere.¶ Sen eca in
ꝓuerbuijs. Ril magnũ eſt in rebo hũanis: niſi animus magna
deſpiciens· ¶ De Kntichriſto. Capitulũxxni
Vguſſinꝰ ſeca epła ad heſicium. Quii tenet teneat.
dont de medio fiat.a tunc reuelabit ille iniquꝰ:quẽ
minus bieſus interficiet ſpiritu oꝛis ſui: docet nos
antichriſ tum manifeſte futurum. Siquidem ipſum videtur
aliquando euidentioꝛe ſignificatione tetigiſſe:interficiẽdum

priu an
ſudtem
wparent
ertate
üummo bo
gnuctſdb
udecius
Fitaculat
ſeprobort
ſoquentiun
Inthichri
nerito cap.

(Deh

5
xebu⸗
umv
ſſtcemte
gurreriede
ſaons den
ſoculoaut
lugum en⸗
ndenon
Nchrusin ſe
Ralsſu
CS eiſtren
ſt eam con
ſecrarent .
ſecerdotihn
Rx pauefſi
ut nobiſt
maingenia

rum(lts

gieſiseteun
Uteminee
diſcatonale
mundieae
ſnatoxes
io piſcat
gammatia
liatars P
n Nomm
noes etiq
ſiterar mit

klkorlte
nguippe
peſt
Wming
ine
450 1
lubrrin
idind⸗
dnſi
Nmim

e

Cmimde
glünde
tatistrtin
Ulummine
ſ.Staian
lanimag
dyenmi
tumpe qui

ſinegign

ſcundun

ſiderum

tNmitat
ddulbitis
1detimes
N
ndusenmn
trotun
metainpl
emuunt
na iti
licherge
shüc in
nguieten
Genecan
us magt
tulü
mettnn,
rined

in
tros

ſpiritu oꝛis domini hieſu chriſti: ſed poſt quàtum tempo ris
iſtud tempus erit:nec ſaltem obſcure lo cutꝰ eſt.¶ Ambroꝰ

Non prius venit chriſtus: qm̃ regni rationis defectio fiat G

aꝓpareat anthichriſtus qui interficiet ſanctos reddita rõnis
libertate ſub ſuo tamen nomine.¶ Vſidorus libro primo de
ſummo bono. Anteqin anthichriſtus appareat:virtutes a ſi⸗
gna ceſſabũt:quibus quaſi abiectoꝛem eccleſiam perſeq uat
audacius. Ob hanc em vtilitatẽ ceſſabunt ſub anthichriſto
miracula e virtutes: vt per hoc ſanctoꝛũ clareat patientia
reproborum qui ſcandaliſabunt᷑: leuitas oſtendatur & per⸗
ſequentium audacia ferocioꝛ efficiatur. ¶ Iſidorus ibidem-
Anthichriſti multa menbra preceſſerunt: G praue actionis
merito caput proprium preuenerũt m ſentenciã apoſtoli
¶ De Apoſtolis. Caplin·xxinij-
guſtinus in ſermone. Quis iam nũc deſperet aut
de hHumilitate generis:aut de magnitudine criminis
acum videat ſic inundaſſe celeſtis gratie fontem:vt
iſcatoꝛem regibus preponeret: perſecutoꝛẽ apoſtolis coe
quaretille dũ alimenta quotidiani victus querit in pelago
factus eſt diues in chriſto eui reges a nationes fallantur in
ſeculo. Paulus vero dum vrget gladijs ſanctos fidei ſuſcepit
iugum: magiſter factus eſt gentium: foꝛma martirum:foꝛ
mido demonum:indulcoꝛ criminum:fonſq; virtutum. ¶ Au᷑
guſtinus in ſermone de apoſtolis. Dedit dominus poteſtatẽ
apoſtolis ſuper naturam:vt eam curarentſuper demones:vt
eos eijcerentſuper elimenta:vt ip̃a immutarentſuper motẽz
vt eam contemnerent ſuper angelos:vt coꝛpiis domini con⸗
ſecrarent. Hec etiam poteſtas data eſt ſucceſſoꝛibo ſuis puta
ſacerdotibus.¶ Auguſtinus ſecunda epla ad voluſianum-
Ex pauciſſimis & imperitiſſimis abiectiſſimis młtiplican

tur:no bilitantur:ſiiblimanturcopioſiſſima agmina:clariſſi

ma ingenia:cultiſſima elo quia doctoꝛum acutoꝛũ ac facun⸗
dorum. ¶ Itẽ Aiiguſtinus in ſermone de apoſtolis. Chriſtꝰ?
hieſus petrum & andream alios per quos operatus eſt ſa-
lutem in medio terre nõ de foꝛo iuſtiniani: ſ̊ de ſimplicitate
piſcatoꝛia legitur aſſumpſiſſe. Inflat enim ſapientia huius
mundi: legũ ventoſa loquacitas elegit em non reges:non
ſenatoꝛes:ſed non philoſophus ſed plebeios pauperes:indo⸗

dos piſcatoꝛes:ineruditos liberalibus diſciplinis: imperitos
grammatica: non armatos dyaletica: non rethorica inflatos

Piſcatoꝛes chriſtꝰ cum retibus fidei miſit pauciſſimos:atq;
ita ex omni gne tam młitos piſces: a tanto mirabilioꝛes qũto
rarioꝛes etiã ip̃os phos cepit. Iohes ſuꝑ mathe.Piſcatoꝛes
illiterati mittunt᷑ ad predicandnm ne fides credentium non

virtute humana: ſed eloquentia & doctrina dei fieri putaret᷑
¶ Iohãnes chriſoſtomus in omelia. O mirabues q fluuios
nobis genuit paulus non hm paradiſi fontẽ quatuoꝛ tantii
ſed etiã multo plures:ac ꝗtidie fluentes:non terram irrigan
tes:ſed aĩas Poĩm ad ꝓducenda germina virtutũ ſuſcitãtes-
Quis ergo explicanda pauli merita ſermo ſufficiet?ꝗᷓ lingua
laudibuis eius imuenit᷑ equalis cũ omnia ꝗᷓ ſue ſunt in hoĩbo
bona vna anima poſſideat: a ea cuncta plene atq; cumulate
nec ſolum bonũ hominum: ſed etiã ꝗd plus eſt angeloꝛum-
¶ Item chriſoſtomꝰ. Paulus celi ciuis: ecœleſiarũ columna:
angeliuis terreſtris: celeſtis hHomo. Sicut em miſſum in ignem
fertum:totũ profecto ignis effici? ſic paulus caritate ſuccẽ
ſus:totus effectò eſt caritas. ¶ CHriſoſtomꝰ ſuꝑ matheum-
Miſit xpus aplos:quaſi ſol radios ſuos:qſi roſa ſuauitates
ſui odox: ſi ignis ſcitillas ſuias diſperſit. Et ſiẽ ſol in radijs
ſuis aꝓpet:ſiẽ roſa in odoribo ſuis ſentit᷑: ſiẽ ignis in ſcintillis
ſuis aſpicit᷑.ſic in illoꝛum virtutibus xpᷣi potẽtia agnoſcitur ·

Quis em videns diſcipulos bene inſtructos:nõ ſciam magi
ſtri collaudet Raciebat em mirabilia xpc: faciebant & diſci⸗

Puli eitis.& inter mira biliũ operatõnes: maioꝛ fama virtutũ
creſcebat. ¶ Bernꝰ in ſermone. Merito ſanct' aplis attribuũ
d in ſapiẽtie libris legit. Hi ſunt viri miſericoꝛdie:ſuie quia
miſericoꝛdiam ↄſecuti:ſiue qa miſericoꝛdia pleni:ſiue ꝗa mi⸗
ſericoꝛditer a deo donati nobis.¶ eo papa in ſermone petri
et pauli. Igne ſanctiſpiritus ſi viue lucis fonte:xpᷣus aplłos
ſuos perfudit:vt ipſi poſtmodũ vniuerſum mundũ tanqim̃
duodecim ſolis radij ac totidem lamp ades verita tis illumi⸗
narent: q inebriati nouo vino repleant ac irrigent ſcĩa coꝛda

omnium populoꝛũ.¶ Baſiliꝰ ſuꝑ illud. Vos eſtis lux mũdi

Veniente luce diei:egritudines alleuient: homines a ſomno

excitant:aues garriũt: beſtie ad latibula ſua fugiũt. Sic luce

aploꝛe veniente: mũdus fuit edificatꝰ in credendis: fecũdatꝰ
in oꝑibo bonis: alleuiatus peccatis: excitatꝰ? a negligẽtijs: aĩa⸗
tus ad ↄtemplatiõz celeſtiũ: exeptꝰ de ptᷣate demonũ.¶ Ma⸗
ximus in ſermone. Paulꝰ? intra humana rapt? eſt ad terciũ
celum: celeſtia ſecreta ↄgnouit: vt eccliarum futurꝰ docto⸗
int angelos diſcẽt ꝙd inter hoĩes pᷣdicaret.¶ Senecaxij epla
Aue mi paule cariſſime cũ ſis vertex: & altiſſimoꝛu omnim
montiũ cacumẽ.vis ita latere:ita ſim ꝓximꝰ tibi:vt alè᷑ tuus
deputer. Nam q meꝰ apud te eſt locꝰ:qui tuꝰ velim vt meꝰ
optarem em eius eſſe loci apud meos:cuius ſis paule apuò
xp̃ianos. ¶ Qaſſio dorꝰ.Tuam tubã totus oebis iure venerat
quem ↄſtat gemĩata felicitate ceciniſſe:qũ nec emulũ reperit
nec equalem. ¶ De Aſcenſione dni-· Capitulumxxv:

ſon
4
Pumant
Pimmo
glaſti
Utsad
gire
ſebes⸗
tauitced⸗
Cerenne
Oſtedt!
Ctntros
ſoAta
lerſen
nnorene
tedidns
fanwre
tago⸗
(brn
onim 1
nctucem.
GNmN
mus Re⸗
cia deo
ſecunda
quartan
paroiſ
lonm 5
ln terxa
nt
dag
dit Neerd

Elſtnone

diſnafe
Penetta
uam „
Eptim
patkis
et keſun
Amagn .
niſtenui

htatc
Nias
n in
eunben
ſt
tlin
ntin boi
umn 1
Whöcn⸗
ri Dun 4
Aittefen
p mathu⸗
auaut
ſolin red
in intile
gnoſcitit
ciam mneg
nt diſ
mavirtut
is atribin
dieſale gii
ſuegam
mone pett
us
da deg
ttaus Un⸗
gentſcinch
is k nie
nSaN
git e lul
Gelelat
gutisin
tad tero⸗
tut d
gecrweh⸗
rori nun
iſts
int
el 1pl
ienetet
lanert
umn

Vguſtinus de fide. Vbi vero ſit coꝛpꝰ domini:cum
in celo curioſiſſimum & ſuperuacuum eſt querere:
tantummodo in celo eſſe credendũ eſt. Idem. Coꝛpꝰ
non aſcendit:ſed leuatũ eſt in celum:illo leuante ꝗ aſcendit.
¶ Auguſtinus ſuper apockalipſim. Raptus dei filius eſt ab
humanitate ad diuinitatem in traffiguratõne:a paſſibilitate
ad immoꝛtalitatem in reſurrectione: a minoꝛitate ad patris
equalitatem in aſcenſione. Quia qũtus fuit deſcenſiis a ſinu

patris ad patibulum crucis: tantus fuit aſcenſus a patibulo

crucis vſq; ad dexteram patris. ¶ Auguſtinꝰ. Dominus no
ſter hieſus chriſtus dum naturam humanam ſyderibo por⸗
tauit:credentibus celiim patere poſſe monſtrauit:dum vin⸗
centem in celeſtibo eleuauitviétoꝛem moꝛtis quo ſequamur
oſtendit. Idem. Nos chriſti mos viuificauit: nos reſurrectio
erexit:nos aſcenſio chriſti conſecrauit ¶ Hieronimus ſuper
illud. Attollite portas. Virtutes miniſtre precedẽtes chriſ tu
in aſcenſione: ad alias virtutes celeſtes clamant: vt viam do⸗
mino venienti aperiant:eiq; occurrant. Beſerate inꝗunt cele/
ſtes aditus venienti domino-einales ingreſſus pateant ape⸗
riantur etheree ianue:& eternarum edium valde a introibit
rex gloꝛie in celum vt ad dexterã patris interpellat ꝓ nobis
¶ Gregoꝛius in omelia. Vultis ſaltꝰ eius cognoſcere:de celo
venit in vterum:de vtero venit in preſepiũ:de preſepio venit
in crucem:de cruce venit in ſepulcrumide ſepulcro rediit in
celum. ¶ Bernardus ſuper cantica. Aſcenſionis quatuos dici!
mis eſſe gradus. Prima aſcenſio ad coꝛ: ſecũda in coꝛde:ter⸗
cia de coede: quarta ſuper coꝛ. In prima timetur domimis:in
ſecunda auditur cõſiliarius:in tercia deſideratur ſponſus: in
quarta videtur deus. ¶ Chriſoſtomiis. Natura cuius cauſa
paradiſus cherubin cuſtodiebat᷑:hodie ſuper cherubin cum
ſum mo honoꝛe ſuſcepta eſt. a natura cui dictum eſt:terra es
et in terram ibis hodie in celum ijt: & ſine termino ſuꝑ celos
regnat. ¶ Hylariusx. de trinitate. Rit verbũ caro: id eſt hõ
deus qui homo eſt: in celis eſt:& q deus eſt: de celis eſtiaſcen
dit deſcendens: ſed deſcendit non deſcendens: eſt ᷓ erat:e qui
eſt non erat.¶ ¶eo papa in ſerm one. Non ſolũ hodie para⸗
diſi poſſeſſoꝛes firmati ſumus:ſed ſuperna celoꝛum in chriſto
penetrauimus: amplioꝛa recepturi per ſuam ineffabilẽ glłlam

quam ꝓ dyaboli inuidiaʒ perdideramus- quia ꝗs dyabolus

de primi habitaculi felicitate eiecit: hos dei filius 9coꝛdatos
ad patris dexteram collocauit. Idem in ſermone. Non ocioſe

intet reſurreétionem ê aſcenſionem.xldies tñſire debuerũit
ꝗa magna ↄfirmata ſunt ſacramenta: magna reuelata ſunt

miſteria:in eiuis dyre moꝛtꝰ anguſtia aufertur metus anime

ſimul & carnis immortalitas declaratur: ĩ his inſufflatio ſpi luſt
rituſſancti infunditur: in his beato petro ſuper ceteros ouilis ſaee
dominici cura man datur. ¶ Beda. Nemo aſcendit in celum Inpee⸗
niſi qui de celo deſcendit:quiſquis in celum aſcendere deſide probe
rat ei qui de celo deſcendit. & in celo ſe vera fidei a dilectiõis lelmn
nitate coniungat: ¶ Iohannes chriſea oſtomꝰ de ſymbolo. Re Mer
feæena iram: expue maliciam: expugna luxuriã.& de peccatis mnimmico⸗
virtitibus feciſti gradum qui ducit in celum. De auaria: de totpu
auditu quere ſupra-· ¶ De Baptiſmo CapimXxvj. maxin
Vgulſtinꝰ de vnito baptiſmo. Tantum valet baptiſ⸗ laudet
mus per hominem contemptibilem: quantum per licavi
olum datus. Tſte:nec iſtius: nec illius: ſed xpᷣi gecius
cognoſcitur. ¶ Auguſtinus ſup Iohãnem. Baptiſmus talis ddxclan
eſt. qualis eſt ille in cuius poteſtate datmon qualis p cuius etinc/
miniſterium datur. ¶ Gregoius in moꝛalibo. Spũſſan ctus ptonpt,
etiam ante baptiſmum gentilium coꝛda perfudit: qui nunẽp adrer
in iudeꝛoum mentibo niſi poſt aquã baptiſmatis venit auxi⸗ Wrpusne
lium circumciſio ¶ Rabbanus de diſtinctione clericoꝛũ. Ba⸗ ſeututit
ptiſati vtunt᷑ albis veſtibo vt prime quoꝛũ neceſſitatis faciez Sſdien
Vetuſti errois pannꝰ ſuffocauerat: habitꝰ ſecũde regnatõnis Fendsl
gloꝛie pr ferat indum entum:q egit᷑ poſt ſacram vnctionem udesnn
caput eiꝰ miſtico velamine vt intelligãt ſe dyademate regni leſieri
et ſaédotali dignitate potiri. ¶ Richardus de poteſtate ligãdi etermts
Infideles & criminoſi baptimum cum fideſ uſcipientes: ſic wlisein
abſolutintut a debito damnatõnis: vt non leneantur debito wea
expiationis. Eideles vero & criminoſi poſt lapſũ vere peni⸗ Vde

tẽtes:ſic abſoluntur a debito damnationis: vt teneant᷑ debito
expiationis. Sed cur queſo expiantur difficiliꝰ: niſi qa offen⸗/
dunt grauius. Qaſſiodori& ſuper Pſalmifſtã. In baptiſmo

*

ſic omnia & oiginalia delicta:a per peram ↄmiſſa mundan?

(

vt illi nos reſtituat puritati: in qᷓ adã noſcitur eſſe procreatꝰ? panus
De beatitudine ſupra quere. (Anbr
(¶De Bello. Capitiilumxxvij· e
guſtinus contra hereſes. Donabit creanti victoꝛi⸗ fac⸗
am: qui creandi dedit audaciam- nõ ergo hoſtium G 4
turba nos non bellantium ſoꝛma: non quaſi fulgens eiſs
itrea terreat armatura goliam magnũ: robuſtum: armis i
terribilem: ingentiq; turba munitum dauid ſolus paruus: e nnd
atq; inermis: vno lapidis iactui proſ lrauit:tota philiſtinoũ Nichen
caſtra turbauit:atq; fugauit. Ide; de vebis domini. O homo i
iam nõ viciſti: qa de tuo preſumpſiſti: qui pſumit de virib⸗ ai
ſenſus anteq; pugnet:ipſe ꝓſternit᷑. ¶ Am broſi? de officijs. dumni
Incaſſum ↄtra exterioꝛes inimicos: in cãpo bellü gerit: ſi int kagrei
ipſa vrbis menia: ciuis inſidians habet. ¶ Bernꝰ in ſermone umina

hſi
Nlis
n
ed
laös
blohe
Nerats
rde
n
4 banth
nune
El
mmusui⸗
peuis
ſancus
inunc̃
it auxi:
u Ba:
lisfacig;
rwönis
nkoven
mate tegnn
re gin
entss i
N
NN w⸗
ent Nin
iſq̃
bapeſnn
1mune
trniit

nEN

tiviäen⸗
bolkuun

spyy,

Vtilioꝛ eſt in conflicétu loꝛica ferrea: qin ſtola line a. Si c em̃
illa ſit in minimis probata conflictibus:qua virxiliter in ma
ioꝛi certamine ſtare poſſitis ¶ Caſſio dorus ſuper pſalmiſlã.

In preliis ↄcitatis: gloꝛia vincentis ſemꝑ apparet. Nam virt?

probatur latere:que nõ fuit exploꝛata certamine.lde m. Ars
bellandi ſi non preluditur:cũ fuerit neceſſaria non habetur-
Diſcat ergo miles chriſti in ocio perficere:qd poſſit in bello
inimicos ſubito ſubijcere. ¶ Sydonius in epyſtola. Non dat
tot pugna ſocios: quot ſolet menſa comuiuas. ¶ Valer ius

maximus. Si egregiũ eſt hoſtem deicere:non minus tamen

laudabile infelicis ſcire miſer eri: quia ſicut infert gloꝛiã bel⸗
lica virtus:ita precipuũ amoꝛem clementia meretur. C Ve⸗
gecius de te militati. Scientia rei bellce: dimicãdi nutrit au⸗
daciam. nemo enim facere metuit:qd ſe bene didiciſſe ofidit
et in certamine bellatoꝛum: exercitata paucitas ad victoꝛiam-
promptioꝛ eſt ruralis autem indoc ta multitudo expoſita
eſt accedem. ¶ Tulluis in tuſculanarijs queſtionibus. Cum
tempus neceſſitatis poſtiilat: decertãdum eſt manu mœs
ſeruituti: turpitudiniq; anteponẽda eſt. Nam occidi pulcrũ
eſt:ſed ignominoſe ſerxuire. ¶ Petrus rauenna. Audadler ve⸗
teranus ſuũ cruoꝛem ſpectat:qui ſcit ſe viciſſe poſt ſanguĩeʒ

rudis miles ad aciem ocurrit qui cauſam belli neſcit: & vim

bellatæis ignoꝛatperitia.n.eſt non ſegnicies cum ſenſi miles

veteramis accedt.¶ Seneca. Male vincit: quẽ penitet victoꝛie

melius em eſt ignoſcere:qꝙ poſt victoꝛiam penitere. ¶ Seneca

in epla. Bellum ita ſuſcipiturx: vt nihil aliud qin pax queſita

videatur.parua ſunt arma foꝛis:ſi non eſt ↄſutium domi.
¶ De Beneficio. Qapłlmn· xxvnj·
guſtinus. Beneficium eſt beniuola actõ: tribuens
captanſq; gaudium:tribuẽdo id q d agit. ¶ Augꝰ?
uper Hieronimũ. Ante dei oculos: nunq́; eſt vacua
manus a minere.ſi archa coꝛdis repleta eſt bona voluntate.

¶ Ambroſius ſuper lucam. Reſcit virtus menſuram gratie:

nec contemptam ferre ꝗd accepit: ſed vltro cumulare quod
ſumpſerit · ne inferioꝛ ſit beneficio:licet equet᷑ officio.¶ Canm
odorus in epła. Gratiam principis voluntas nuda nõ aſſert
nec beneficium dici poteſt: d nulla vtilitate ſentit᷑. ¶ Petrus
rauenna in quodam ſermone. Imperiti & omnino inutiles:
elegantioꝛibo bũficijs a officiis ampliant᷑ diuitie acumulant
diuitibo: & nõ eſt ꝗ reſpiciat pauperem a mendicũ.Helyſeꝰ
vaſa vacua implebat:a deſicientibo oleum dedit· hodie vero
ↄtemnũtur vaſa vacua:⁊a plena ſuperimplenligna in ſiuas

et aque in maria deferuntur arenti terre aqua ſubtrahitur· =
„ . . . » . .
flumina que non indigent:irrigantur. ¶ Seneca in epiſtola

E

Errat qui Leneficium accipit: libentius qi reddit. Hylarioꝛ

eſſe debet qui ſoluit:qin qui mutuat · letioꝛ eſſe de bet qui

ere aieno accepti beneficij exoneratur: qin qui obligatur·
¶ Seneca ibidem. Beneficium eſt ꝗd alienꝰ dat. alienus em

nõ eſtqui potuit ſine reprehenſione ceſſare · ideo beneficuuam

eſt · quod quis dedit: cũ illi liceret etiam non dare. ¶ Seneca
in ſecunda epyſtola. Hec enim beneficij inter duos lex eſt:

alter ſLatim obliuiſci debet dati:alter accepti nunquam qui

dedit beneficium: taceat narret: qui accepit. ¶ Seneca ibidem

Tacite danda ſunt beneficia · vt ſint ſolis: quibus proſuntini
terdum etiam ipſe qui iuuatur: fallendus eſt vt Pabeat: nec

a quo accepit:ſciat. ¶ Seneca ibidem. Sunt quedaʒ nocitura

impetrantibus.ꝗᷓ non dare:ſed negare beneficium. ¶ Seneca

ibidem. Nullum tam immanſuetum animal: quod non capi

tur:id eſt beneficium mitiget: ĩ amoꝛem ſui vertat leonum
oꝛa a magiſtris impune tractantur elephantoꝛum feritatem
in ſeruile officium tenet cibus. ¶ Seneca. Ingratum eſt bene

ficium: quod diu inter manus dantis heſit· quod quis egre
Dimittere viſus eſt: a ſic daretur tanqm̃ ſibi eriperetur. Gra⸗

ta autem ſunt beneficia parata: facilia occurrentia:vbi nulla

moa fuit: niſi in accipientis verecundia. ¶ Seneca ibidem.

Nullum eſt tam plenum beneficiũ: quod non vilificare ma/
lignitas poſſu:nullum tam anguſtum:quod non bonus in⸗

terpres extendat. ¶ Seneca ibidem. Beneficium ꝗ dare neſcit

iniuſte petit beneficium accipere eſt libertatem vẽdere bene⸗
ficia plura recepit:qui ſcit reddere. ¶ Socrates. Pliis gaude
Datis beneficis: qin acceptis. Illa enim gloꝛie: hic neceſſitati

videntur eſſe ſr ubiecta. De benignitate: de bonitate quere ſußp̃
¶ De Caritate

guſtinꝰ de laude caritatis. In caritate pauper eſt
diues: ſine caritate omnis diues eſt pauper. Hec in
duerſitatibus tollerat: in proſperitatib temporat.

in duris paſſionibus fortis eſt: in bonis operibus hylaris eſt

in temporalibus ditiſſima: in hoſpitalitate latiſſima inter bo
nos fratres letiſſima inter falſos patientiſſima· in abel per ſa

crificium leta: in noe per diluuium ſecura in abrae peregri⸗
natione fideliſſima: in moyſe int᷑ iniurias leuiſſima in daiud

tribulationibus mitiſſima : in tribus pueris blandos ignes
innocenrer ſpectat. in machabeis ſeuos ignes tollerat: caſta in

ſuſanna ſuper virum anna poſt vixe: in maria preter virum
libera in paulo ad arguendum:hiimilis in petro adð obedien
dum humana in chrifſtianis ad confitendum:diuina in xpo

ad ignoſcẽdum. Quid dicam de caritate: Si linguis hominii

N¶ ¶ Capitulum.Xxix

guar⸗
ſ emm
wum ſit
Ntum. V
ommmium
lupidits
(itlio
Conitne tan
guſtn
Cnuinseſ
a Sola
omnniat
cam Gt
etocirt
ſims
Ddungl
ſeigdacho
(Ceen
gitamcdi
longedt
(Ceggrn
Ptodunt
haletala

in moca

natr catita

Kose
diligaw⸗
plex eſt⸗
raſeihu
geloeum.
cauitipſa⸗
concitiaui
giminum.
noſtum1
ſpectrt⸗
Painſme
kitatgan
kumeunn
lauden
ſimqn
lmelen
etur de

(el

W
e
iun
enern
Kelſt⸗
mari
V
ſurte
bearre⸗
eter
Deneen
nonca
leonum
titatem
ſtbene
s egre
Gra⸗
nulle
bidem.
are mal
nis in⸗
eneſet

bene⸗

eade
ett
guneli
lumm r

Hermn
na.
roet
Etterdo
Aprſ⸗
geregt⸗
indaud
vo
tann
M
oien
io
min

—.

loquar a angeloꝛzum:carit atẽ autem non habeam ni hil ſum

Ipſa enim eſt anima literarum: prophetie virtus:ſacramen⸗

toꝛum ſalus: ſcientie ſtabili mentum:fidei fructꝰ: diuitie pau/
perum: vita moꝛientium. ¶ Auguſtinus in cmelia. Radix
omnium bonoꝛum eſt caritas: & radix omniũ maloꝛum eit
cupiditas: ſimul ambe eſſe non poſſunt · quia niſi vna radi
citus euulſa fuerit: alia plantari non poteſt:ſine cauſa aliqs
conatutr ramos incidere: ſi radicem non contendit euellere;
¶ Auguſtinus de laude caritatis. Habere omnia ſacramẽta
et malus eſſe non poteſt. ¶ Auguſtinus de doctrina chriſti⸗
ana. Sola caritas eſt que vincit omnia: & ſine q́ᷓ nihil valent
omnia a que vbicũq;ʒ fuerit: trabit ad ſe omnia amate ſcien⸗
ciam: G& anteponite carita temſcientia ſi ſola ſit: in flat. quam
vero caritas edificat ſcientiam: nõ per mittit inflari. ¶ Augu
ſtinus. Caritas eſt actio rectitudinis: oculos ſemper habens
ad deum:glutinum animarum: ſocietas ſidelium: ocio non
frigida: actio nõ fracta: non fugax:non audax: non preceps

¶ Gregoꝛiꝰ in paſtoꝛali. Tunc ad alta caritas mirabiliter ſur

git: cum ad ima ꝓximoꝛum ſe miſericoꝛditer attrahit · 6& que
benigne deſcendit ad infima: valenter recurrit ad ſumma.
¶ Gregoꝛius in omelia. Vt multi arboris rami ex vna radice
prodeunt ſic multe virtutes ex vna caritate generantur: nec
habet aliquid viriditatis ramuis boni operis: ſed non manet
in radice caritatis. ¶ Bernhardus epyſtola ſecunda. O bona
mater caritas:que ſuie foueat infirmos: ſiue exerceat proue⸗
d̃os:ſiue arguat inquietos· diuerſis diuèſa exhibens:ſiẽ filios
diligit vniuerſos· cum te arguit: mitis eſt· cũ blanditur: ſim⸗
plex eſt. pie ſolet ſeuire: ſine doloꝛe mulcere· patienter nouit
iraſci:humiliter indignari. catitas horninum:mater eſt a an
geloꝛum. non ſolum que in terris ſunt:ſed que in celo pacift
cauit · ipſa eſt que deum homini placauit: hominem deo re
conciliauit. ¶ Caſſiodorꝰ ſuper Pſalmiſtã. Caritas eſt mos
criminum: virtus pugnantium: palma vi ctoꝛum: concoꝛdia
mentium: ſocietas electoꝛum quaſi fides concipit: ad quam
ſpes currit:cui ꝓprofectus omnium bonoum fuit. ¶ eo pa
pa in ſermone. Caritas eſt robur fidei: fides eſt foꝛtitudo ca⸗
ritatis a tunc verum nomen eſt: ac verus eſt frudus amba⸗
rum cum inſolubilis manet vtriuſq; connexio. ¶ Hugo de
laude caritatis. Neſcio ſiquid maius in laude tua dicere poſ⸗
ſum:qin vt deum de celo traheres:a hominem de terra ad ce
lum eleuares magna virtus tua: vt per te vſq; adhuc humili
aretur deus: G vſq; ad hoc exaltaretur homo·

¶ De Carne ¶ Capitulumxxx

caxo requieſcit vt enim caro mollibo: ſic anima diui⸗
ris nutritur illam blanda renouent: hanc aſpera ex
ercent. ¶Hieronimus in eꝑpyſtola. Quocunq; pergamꝰ no⸗
biſcum immicum:id eſt carnem portamus vinum & adole⸗
ſcentia:duplex incendium voluptatis.¶ Gregoꝛiꝰ. Nos ge⸗

ſtamus laꝗqum nẽm nobiſcum circũſeramus initiũ carnem

noſtrã loquoꝛ de peccato innatam: in peccato nutritã: coru/
ptam nimis in oꝛigine: ſed milto amplius praua ↄſuetudine

viciatã. Hinc eſt ꝙ tam acriter aduerſus ſpiritum ↄcupiſcit
Id aſſidue mirmurat impatiens eſt diſcipline· &d illicita
ſuggerit:ꝗd nec rationi obtem perat:nec vllo timoꝛe inhibet
¶ Bernardus ſuper cantica. Iram: metũ:cupiditatem:a gau/
dium: velut quendam animi currum bonus auriga regit: G
in captiuitatem redigit omnem carnalem affectum a carnis

ſenſum adò nutũ rationis obſequiumq; virtutꝰ. ¶ Bernardꝰ

in ſermone. Qur carnem tuam precioſis rebuſ impinguas 2
dornas:quã poſt paucos dies vermes deuoꝛant᷑ in ſepulcro
et animam tuã bonis operibus non adornas:ꝗᷓ deo a anglis
eius preſeruanda eſt in iudicio? Qur ergo animam tuam vi

lipendis: & ei carnẽ preponis. dominam ancillari. ancillam

dominati:magna abuſio eſt:¶ Qbriſoſtomus. ope molli

reddito & delicato:neceſſe eſt aQ aĩam participari ex coꝛporꝰ
mobo. ¶ Immocentiꝰ de vilitate ↄditionis humanee Hugo
de clauſtro anime. Attende homo quid fuiſti ante otum: &

ꝗd es ab oꝛtu vſq; ad occaſum atq; quid eris poſt hanc vitã

Proſecto nihil fuiſti: quando nõ eras:poſtea de vili materia

factus: & in viliſſuno panno inuolutus:mẽſtru ali ſanguine
in vtero materno fuiſti nutritus:tunica tua fuit pellis ſecun

dina:ſic indutus a oꝛnatus veniſti:nec memoꝛ es qim vilis ſit
tui o'igo. Nibil enim aliud homo: qin ſperma fetidum:ſaccꝰ
ſtercoꝛum: cibus vermium. Verſus. Poſt hominem vermis:
poſt vermem fetoꝛ & horroæ. Sic in non hominem: vertitur
omnis homo. Qum fex cũ limus: cum res turpiſſima ſimus
Vnde ſuperbimus:ad terrã terra redimus.¶ Seneca xij· epi
ſtola. Rateoꝛ nos gerere coꝛporis noſtri tutelamnon indul/
gendum illi: ſed ſeruiendum nego:multis ſeruit qui copori
ſeruit. Ideʒ. Sic gerere nos debe mus. nõ tanq́; propter coꝛpꝰ
viuere debeamꝰ:ſed tanq́; nos poſſumus ſine coꝛpore copori
tamen indulgeamus:. quantum bone valitudim ſatis eſt. C
Seneca.Maioꝛ ſum:& ad maioꝛa genitus: q; vt mancipium
ſim coporis mei:certa libertas eſt. Sapiens itac; multũ cum
melioe ac dina ſua pte verſat᷑:cũ hac ꝗrela ac fragili qũtum
neceſſe eſt. ¶ De Caſtitate a gtinentia Capitulũ·xXX·

—

ð
”l

Vguſtinus ſuper Iobannem. Spiritus deficit: vbi

„*

Cepor
dicats
dicos
(Ng
tinentid
bumin
neturſ
tamin⸗
bbicon
ſvonſe
laliur.
trnerh
Glcole
ſenenlo
gousin
conmen
Dern
luitite
ſornwen
loſubt
(Gsr
ſene

rioſev

tamet

fueru
Mleth
ſeilz
karitas
ſonez!
Wn
Pulcti
Prlen
daſr
diffi⸗
eſſen
um c
us a
ere

mnd. guſtinus. Caſtitas eſt virtus: ſub iugo rationis
W impetum libidinis refrenans. Idem. CQaſtitas eſt per
⸗ edomitas vicioꝛum furitas munda 4 bhoneſta totiꝰ
e coœporis habitudo. ¶ Auguſtinus de vita clericoꝛum. Non
Rosg. dicatis vos habere animos pudicos: ſi habeatis oclos impu⸗
ucaren dicos quia impudicus oculus:impudici coꝛdis eſt nunci us
tiücmn ¶ Auguſtimis ſuper Matheum. Audio dicere ſuperbis con
uddine tinentibus expedit catere vt in eoipſo in quo ſe extollunt:
ndahſce Humilientur quiò enim prodeſt: cui eſt continetia:ſi domi⸗
cdin netur ſuperbia? C Auguſtinus in ſermone. Inter omnia cer
einhire tamina chriſtianozũ: durioꝛa ſunt certamina caſtitatꝰ. Nam
enig ibi continua pugna: & rario? victoia. Rara enim concoꝛdia
igalegte ſponſe a pudicicie rara auis in terris:nigra ſimillima cigno
m 1cn Ambroſiẽ de virginitate. Vbi neceſſitas imponitur caſti⸗
Pernatd tati: auctoꝛitas datur libidini/itaq; nec caſta eſt qᷓ metu cogi
binguas tur:nec honeſta que mercede conduciturr. ¶ Hieronimus in
ſepulen epiſtola. Quaque virtute polleasquibuſq; operibus niteas
57 ang ſi cingulo caſtitatis careas: omnia per terram trabes. ¶ Ger
tuamn goeius in moꝛalibus. Nulla em eſt caſtitas carnis: quam nõ
1uncllant commendat humilitas mentis. ¶ Bernhardus in epyſtola.
ehendl Differunt quidem inter ſe: homo pudicꝰ. & angelus ſed fe⸗
ercrpdl licitate. nõ virtute· ſed & ſi illius caſtitas felicio: huiꝰ? tamen
e Hig foꝛtio? eſſe cognoſcituir. Caſtitas ſine caritate: lampas ẽ ſine
tum oleoſubtrahe oleum: Iampas non lucet tolle caritatem: ca⸗
OeneWd ſtitas non placet. ¶ Iſidorus de ſummo bono. Nequaqin in
Amadit ſenectute continentes vocandi ſunt qui in iuuentute luxu⸗
Züſangne rioſe vixeriuit: tales non habent premium quia laboris cer⸗
lal tamen non habuerunt. eos enim expectat gloꝛia in quibus
giiit fuerunt gloꝛioſa certamina. ¶ Iohannes chriſe oſtomus ſuꝑ
*RK Matheum. Sex ſunt que incoꝛruptã conſeruant caſtitaten
merni ſcilic;. Sobrietas: operxis aſperitas: cultus inhabtiatio · ſenſuũ
vicinn raritas ſermonis cũ honeſtate:euitatio oportumitatis ⁊ pet⸗
Vucinus ſone a loci & temporis.¶ Cyprianus. Pudicicia eſt enamẽ⸗
munl tum nobilium exaltatio humilium: nobilitas ignobilium:
nne, pulcritudo vilium: ſolamen meretium: augmentum om nis
on mon pulcritudinis: decus religionis: minoatio criminum: mul⸗
guicahen tiplicatio meritoꝛum: creatoꝛis omnium dei amica. ¶ Be⸗
pter ean⸗ da ſuper Heſter libro quarto: Expertis vicioum illicebris:
neu difficilius: quam incognitis caremus. Et minoꝛis laboris
ſiic⸗ eſſe incognitam carnis cauere voluptatem: quam reijcere
mnpuim iam cognitam. ¶ Iobannes Chriſoſtomus. Maioꝛ eſt vir⸗
üum tus ac ſublimio? gratia: internam libidinem carnis extin⸗
ßtun guere: quam nequitias demonum extrinſecus itruentes

ſigno deo ac virtutis altiſſime potentia ſubiugare. ¶ Tullis.
Pudi cicia eſt virtus non ſolum impetu libidinis coercens:
ſed & ſigna cohibens. ¶ Seneca de quatuoꝛ virtutibus. Hac
medioctitat? linea continentiam ↄſeruabis vt nec voluprati
deditus: prodigus luxurioſus aꝓpar eas nec auara tenaci⸗
tate:ſoꝛdidus aut obſcurus exiſtas-
C¶De leriecis. Qauapitulumxxxij.
Vguſtinuſ de ſingularitate clericoꝛum. Qum etiam
laicos hoc deceat- ne aut ext᷑neas plaſphemãdi occa
ſiones:aut oportunitatem foꝛnicationis oſten dant.
maxime tamen hec neceſſitas clericos vehementer oſtringit
Hieronimus in epiſtola ad nepoci anũ. Contemnit᷑ cleri⸗

cus:qui ſepe inuitatur ad prandium: & non recuſat vnqin

petentes: raro accipiamus rogati- beatius eſt magis dare:
accipere.¶¶ Hieronimus ibidem. Negociatoꝛem clericum: ex
inope ditutem: ex ignobili gloꝛioſum:quaſi quandam poſtẽ
fuge.¶ Hieronimꝰ. lericus qui de bonis ſuis ſuſtentari pt
ſi accipit quod pauperum eit:ſacrilegium profecte ↄmittit
atq; per abuſio nem talium: iudicium ſibi manducat q bibit
Si egis & accipis: das potius qim accipis ſi at non eges e
acipis rapis. ¶ Bernardus de conſideratione ad eugenium
papam. Miroꝛ cuiius oedinis ſint veſtri clerici. Nam in oↄgre
gatione temporalium ſe habent vt laici:ĩ apparatu nobili vt
milites in acquiſitione redditiium vt clerici: ſed non laborãt
Vt laici:neq;ʒ pugnant vt milites:neq; euangelizant vt clerici
et cu vtriuſq; oꝛdinis eſſe cupiunt: vtrunq; deſerunt:vtrüũqʒ
confundunt. ¶ Bernhardus in ſermone. Cum cuncti ſtatus
Poĩm aliquidò Habeant laboris:a aliquid voluptatis. clerici
inter hec nouo quodam artificio diſcernentes: totum quod
delectat in quolibet elegerunt/ & totum quod moleſtatre⸗
familiam: equoꝛum falleras: & nobiles apparatus. A mulie⸗
ribus de pendentes collo pelles: vinum:molliciem:balneum:
et gloꝛiam. & tuſticis fructus agroꝛum: horrea plena: Sed
bene cauent militaris loꝛice pondꝰ:muliebtem declinant ve⸗
recundiam: omnes ruſtici & agricole victum ſibi labore ac⸗
quirunt. Hi delicie affluiunt: & tamen aduieniente fruétuum
tpe:promptuaria eoꝛum tritico: a vinum bibunt vue mera⸗
ciſſimum. inde incraſſanter impinguant᷑: & dilatantur. Cũ
ergo ſurgere ceperint homines:quilibet in oꝛdine ſuo iſti cũ
quibus teſurgent?᷑:ſi diuertò voliint ad ipſos milites:exu ffla
bunt:ſic cũcti homines a ſiiis finibo arcebunt eos.& iſti qui
in nullo fuerunt oꝛdine:vbi putas ꝙ collocabuntur. Reſtat
ergo vt illũ locum ſoꝛtian? vbi nullus oꝛdo:ſed ſempiternus

ſpuerunt. A militibus acceperunt ſuperbie faſtum: amplam

tem
Priu
2i
ſed⸗

.

gitat
repte
ſaltin
cogi⸗
nser⸗
gottnen
unor
cond
ipi⸗
nori
ſenh
latoſ⸗
tolatno⸗
lus a

une

(S
tima
(So
les
Rnuim

(

ſlere
term
les

ns.
dul

1tenac

INWNSn⅞

n ttam
ridon
RZ
Nng
mmücer
ſufm

dake

14 bibit

neese
ugerhu
m In E

nobjlint
jlaborit
Ndeva
wexd
nchſten
ts A
tumgN
tr
npln
Imule⸗
Neum.
na. Sed
gant ve
boren
ucun/
le me⸗
trl
Pi lll
ufte
qu
eſtat

ernus

egmitnt

horroꝛ inhabitat G ſint in laborit demonũ: qui in laborib
hominũ nõ fuerunt. ¶ Proſper libro primo de vita contem⸗
templatiua. Pecc ata populi mei comedunt:ſed ſiẽ nihil pro
Prium non peccata:ſed alimenta:quibus indigere videntur:
acipiuntita poſſeſſoes non inſtrumẽta quibus abundant
ſed aliena peccata ſuſcipiunt. HMMM
¶ De Oogitatione ¶ Qapitulumxxxni·
Vguſtinus. Quidquid pudet dicere: pudet cogitare
Eſt tutiſſimum atq; per fectum:vt aſſueſcat animus
dolicita ſemꝑ & peruigili cuſtodia diſcernere:a co⸗
gitationes ſuas ad primum animi motum: vel probare: vel
reprobare quod cogitat: vel vt cogitationes bonas alat:vei
ſaltim malas extinguat. ¶ Hieronimus in epła. In illa tantũ
cogitatione peccatum eſt:que ſuggeſtionem conſenſum mẽ
tis dedit: quie malum ſuum blande fouet: que infectionem

geſtat inrumpere. Huius cogitatio etiam ſi aliquo impedita

caſuinon impleat vo luntatem: nihilominus actione crimi⸗

nis condemnatur a domino: Vt illud in euangelio legimus.
Qiii viderit mulierem ad ↄcupiſcendum ac. ¶ Gregoꝛius in

moꝛalib. Magno ſtudio ſuperflue cogitatõnes amputande
ſunt:i tamen amputari funditꝰ nequaq́; poſſunt.ſemper em
cato ſuperflua generat: que ſemper ſpũs ferro ſolicitudinis

reſcindat. ¶ Hugo. Cogitatio eſt improuidus animi reſpe /
ctus: ad euagationem pronus. ¶ Caſſiodorus. Quocunqq;
tempore non cogitas deum:puita te tempus illud amiſiſſe.
¶ OCeſarius. Incipiamus bonas cogitationes dilig ere: & ſta⸗
tim ab illis que male ſunt: nos dignabitir dominus liberare

¶ Seneca de ꝗᷓtuox virtutibus. Cogitationes vagas & inuti

les: velut ſomno ſimiles:non recipias ꝓpro quibus ſi aim
tuum oblectaueris: cũ omnia diſpoſueris:triſtis remanebis

Compaſſione. ¶ Capitulum.xxxinij;
guſtinus in epyſtola ad Sebaſtinum. Pia eſt iſta
triſticia · & ſi dici poteſt beata miſeria vicijs alienis
irbulari: non implicari meroꝛevel doloꝛe contrahi
cum amoꝛe attrabi. ¶( Gregoꝛius libro ſeptimo moꝛalium.
Qum aliene infirmitati compatimur: valentiꝰ? a noſtra ro⸗
boramur. Tanto quiſq; perfectus eſt:quanto perſectius ſen
tit doloꝛes alienos. ¶ Gregoꝛiꝰ in omelia. Sic mens per com⸗
pPaſſionem doleat: vt etiam larga manus affectiim doloꝛis
oſtendat. ¶ Bernhardus de conſideratione. Si doles:condo⸗
leo/ſi non doleo tantum: & maxime ſciens a ſalute longiꝰ ab⸗
ſiſtere memnbriim quod obſtupuit: a egrum ſeſe non ſenti⸗
entem perictiloſius laborare. ¶ Bernardus ibidem. Deuotus

(De

miles non ſentit ſua: cum benigni ducis contuetur vulnera.

in
Cren
¶ Chriſoſtomus ſuper epyſtolã.Impoſſibile eſt ſcire afflicti e
ones afflictoꝛum:ei qui experimentũ afflictionis nõ habuit der
¶ Hugo. Triplex eſt modus ↄpaſſionis. Eſt quippe ↄpaſſio .
alia ex vicio: alia ex nata: alia ex virtute. Compaſſio ex vicio y tu
eſt:quando affectus illic reprehenſibili doloꝛe tangitur: vbi ſde

prius illicito amoꝛe tenebatur. Cõpaſſio ex natᷣa eſt:quãdo
ex inſito ſibi pietatis affectu:animus alienis erumnis ↄdolet
quotiens contra pietat? vel humanitatis menſuram noſtrã
premi ſiue affligi videt. Compaſſio ex virtute eſt:qũ ꝓpter
deum alienis doloꝛibus compatimur. cum ſcilicet iuſti ciam
premi vel innocentiam affligi videmus. Compaſſio ex vicio
culpabilis ↄpaſſio ex natuta irreprehẽſibilis eſt· ↄpaſſio ex
virtute laudabilis. Prima reprehenditur: ſecunda nec culpã

habet:quia ex merito nature eſt nec premium: quia ex vir⸗ AAAAx
tute non eſt.tercia laudat᷑. ¶ Hugo de clauſtro anime.⁊ ria dunnr
ſunt per que probatur vera cõpaſſio/ſcilicet occulta benefi / gloo ii
cia: paupertas: 6G moæs. Beneficium em ſi occulte im pendatur ſenane
bhumane laudis exti nguit fauoꝛ em quando autem pauperi lecetin
miſeretur:aliquis temporalis remouet ſpem retribulatõnis mmnem
cum pro chriſto motem pati non rennuit: amoꝛem mundi dumt
preponit. Hec em ſunt tria illa:que ſolent enumerare ↄpaſſi turpes

onis membra humans ſcilicet fauo: temporalis ſcilic et retri/
butio:æ amoꝛ mundi. ¶ Innocentiiis de comtemptu mundi
Quius pedt tam ferreum: cuius coꝛ tam lapideũ vt gemitꝰ?

non exprimat:lacrimas non effundat:cũ proximi vel amici

moꝛbum vel interitum intuetur vt patienti non ↄpatiatur: ua
et dolentibus non condoleat. Ipſe hieſus cũ vidiſſet marianm dlieni
G& iudeos ploꝛantes:infremuit ſpiritu:turbauit ſemetipſum: catoeie
lacrimatus eſt-. ¶ De Cõnninitate Capitulum-xxxV. naletie
Vguſtinus. Quidquid ſceleris a iniꝗtatis inebriat humile
multitudinem:amittit ex animis veritatem. ¶ Hie/ (Aug.
. onimus in epiſtola contra ruſticũ monachum. In ittr i
ſolitudine cito ſurrepit ſuꝑbia dormit quãdo voliiert facit . unqu
ꝗd voluerittu aũt qui in cõmunitate vinis: nõ facies quod (be
vis:comedes ꝗd iuberis:ſubijceris cui non visſeriiies fratri dane
bus:prepoſitum monaſterii timeas & diligas vt parentem.· Ppide
Weo papa in ſermone. Pleniſſima peccatoꝛũ obtinet᷑ abſo- Vndi
lutio:qn totiꝰ eccleſie vna eſt oto:a vna ↄfeſſio. Si.n.iioꝛũ *
vel trium ſanctoꝛum: pio conſeuſu omnia que popoſcerint. uem
dominus preſtanda promittit.d negabit᷑ multoꝛũ milium npaſt
plebi vnam obſeruantiã pariter exequẽti: & p vnum ſpũům Gei
ↄcoꝛditer ſupplicanti. ¶ ¶ eo papa ibidem. Publica pᷣferenda ſ P

ſi unt proprijs: 6 ibi intelligenda eſt precipua ratio vtilitat?
vbi vigilatura communis. ¶ Caſſiodorus epyſtola nona.

lol „

thi
Xe
lre pbi
guid
Rolet
nolei
peer
ſticzan
AWeo
vaſſos
rcuppi
lexvit⸗
e.Tri
beneſt/
ndatur
aupeti
latönss
mundi
egpaſt
ettetri/
nundi
emits
Nai.

AWRur.

marun
eiplun
AMNN
nebtiat
(M
umkhn
aott
quod
fratti,
mtem⸗
,
dlloli
ſen
uN
in
Maà
tat⸗

Wü
N

Nam ſi diſparibus calamis non conuenit vnum melos edi⸗
cere:multũ multomagis prudentibo aptum eſt:iuſtũ ↄcoꝛdi
voce ſuadere. ¶ Seneca xxivepla. Stulta auaricia inoꝛtaliũ:
poſſeſſionem ꝓprietatemq; diſcernit nec quicquã ſuum eſſe
credit: qd eſt puiblicum:ac ſapiens nihil iudicat ſuũ: magis
; tuum:illi cum humano genere cõſoꝛtium eſt nulla eſſent
communia:vbi pars illoꝛũ pertineret ad ſingulos. Cõcoꝛdia
vbi diſcoꝛdia pax
¶ De Concupiſecntia Caplim xxxvVj·
guſtinus de ſermone domini. Qui vidert mulierẽ
ad ↄcupiſcendum eam:id eſt hoc fine a hoc animo
endit: vt eã ↄcupiſcat.ꝗqd iam non eſt delectatõni
arxnis:ſed plane oſentire libidini · ita vt non refrenet᷑ illicitꝰ
appetitus:ſ ſi facultas fuerit:ſatiet· hic mechatus eſt.¶ Gre⸗
goꝛius librovimoꝛalium. Caro nõ ↄcupiſcit᷑.penſet᷑ quid ſit
examĩs:q intelligi᷑ quid amat᷑. Rihil quippe ſic ad obdomã
dum deſiderioꝛum carnaliũ appetitum valet: ꝙ;; vt quiſq; hꝰ
quod vinum diligit: quale ſit moꝛtuũ penſet. ¶ Bernatdiis
ſermoneixſuper cantica. Viſcus quideʒ praui deſiderij ee de
lectatiõis terrene amimã violare non patit᷑ ⁊ citius detrahit
mentem:ſi foꝛte aliquando ſubleuat᷑.¶ Iſidorus libro ſecũdo
de ſummo bono. Concupiſcentia carnis: eſt motus anime
turpis:in affectu ſoꝛdide delectationis l
¶ De Confeſſione Qapim· xxxvij·
Vguſtinus ſuper Pſalmiſtam. O homo quid times
conſfiteri id:quod per confeſſionem ſcio.minus ſcio
qin id quiod neſcio? Cur confiteri erubeſcis peccata
ccatoꝛ ſum ſicut & tu:homo ſum:humanũ a me nihii

ua: pe

alienii Conſitere homo homini:homo peccatoꝛ homini pec/

catoꝛielige quod vis:ſi non confeſſus lates:incõfeſſus dam⸗
naberis.ad hoc deus exigit confeſſionem:vt liberet hominem
humilemad hoc damnat nõ confitentem:vt puniat ſuperbũ
¶ Auguſtinus ibidem. Confeſſio eſt ſalus animarum:diſſi
patrix vicioꝛum:reſtautatrix virtutum:oppugnatrix demo⸗/
num:quid pluraobſtruit os inferni: portas aperit paradiſi
¶ Ambroſius de Ioſeph. Plurumum ſuſffragat᷑ deo verecun
da confeſſio:a penã quam defenſione euitare non poſſumus
pudore releuamꝰ.¶ Ambꝰ ſuꝑ.Beati immaculati. Ceſſatn·
vindicta diuina. Si cõfeſſio precutrat humana. ¶ Gregoꝛius
ĩ moalibo. Hec ſunt vere humilitatis inſignia:iniqtatem ſuã
quemq; ↄgnoſcere: a ↄgnitaʒ voce ↄfeſſiõis aperire.(¶ Gregꝰ
in paſtoꝛali. Vulnera clauſa plus cruciantnam cũ putredo
que interius feruet eijcitur: ad ſatutem doloꝛ aperit᷑.¶ Bernꝰ
ſuꝑ cantica. Cur moꝛſus a ſerpente fugit oſcientiã ſacerdotis

ad quem cum magis oportuerat tanqm̃ ad ſinum recurrere
eccleſie matris.¶ Bernandus in epyſtola. Abſq; confeſſione
iuſtus iudicat᷑gratus: a peccatoꝛ motuus reputaturcon⸗
ſeſſo ergo peccatoꝛis eſt vita iuſti gloia. ¶ Chriſoſtomus

ſuper Matheũ.Si ſufficeret fides coꝛdis:non creaſſet tibi de-

Os.ſi ſufficit tibi quia cognoſcis chriſtum: & non confeſſus
eum fueris coꝛã hominibus:ſufficit ꝙ te cognoſct chriſtus

et ſi non confiteatur te coꝛam deo. ¶ Iſidorus libro ethymo⸗

logiarum. Confeſſio eſt per quam anime moꝛbus latens:ſpe

conſequende vemie in dei laudem aperit᷑. ¶ Caſſiodorus ſup

Pſalmiſtam. Illis non iudex ſed aduocatus eſt chriſtus:qui
ſe propria confeſſione damnarunt. ¶ Leo in ſermone. Non
remanet in iudicio ad damnandum:quod fuert confſeſſio ne
purgatum. ¶ Valerius in ſermone. Maxima ſpes eſt ſalutis
recuperade fontem noſce languoꝛis.¶ Seneca. Initiũ ſalutis
noticia peccati. Nam ꝗ peccare ſeneſcit:coꝛri gi non vultideo
quantum potes:teipſum argue. ¶ Seneca in epyſtola.lvi·
Omnia vicia in aperto leuioꝛa ſunt:moꝛbi quoq; ad ſanitatẽ

tunc inclinant:cũ ex abdito erumpent:ac vim ſuam ꝓferunt
et auariciam & ambitionem a cetera vicia rat?ꝭ Hum ane:t ũc

pernitioſa ſcias eſſe: cum ſimulata ſanitate ſubſidunt.
¶ De confidentia- CQapitulum xxxviij·
Vguſtinus de ſingularitate clericoꝛum. Aduéſaria
eſt confidentia que periculis vitam ſuam procerto
ommẽdat:æ lubrica ſpes eſt ꝗqᷓ inter fomẽta peccati

aluari ſe ſperatincerta victoꝛia ẽ int hoſtilia arina pugnare

et mpoſſibilis liberatio eſt flammis circundari: a non ardere
¶ Bernardus in ſermone. O homo ſecurum habes acceſſum

ad de um. vbi mater ante filiũ: filius ante patr eʒ.mater oſten
dit füio pectiis a vbera:filius oſtendit patri latus & vulnera
ibi non poteſt eſſe vlla repulſa: vbi tot concurrunt caritatis
inſignia. ¶ Tullius. Confidentia eſt per quam magnis & ho
neſtis rebus: multum ipſe animus in ſe fiducie cum ſpe col⸗
locauit. ¶ Qaſſiodorus ſuper PS. Magna contra dyabolum
arma ſunt in ſuis viribus fiduciam non habere · ſed deum ro
gare qui aduerſarium poſſit opprimere-
(De Coniugio. Capitulum xxxix·
Vguſtinus de fide ad petrũ. Quia egritudini ſemꝑ
conſulendum eſtpropterea ſi cõtigerit primo pri⸗
ari coniugio: ſi voluerit ſecundas vel tercias inite
nuptias:millum de illis pecc atum habebt: ſi eas caſte ſerua⸗
uerit. ¶ Hieronimꝰ in epła. Tolle ꝗd peius eſt:& per ſe non
erit bonum mubere. ¶ Gregꝰ in moꝛalibo. Bonũ eſt ↄiugium
ſed mala ſunt que circa illud ex huiꝰ mũdi cura ſuccreſcũt

Peeu
ſo ſpara
ſcium e⸗
Ompis te
Cluiturn

o

ſtnüüpbi
brvire par
ztmari non
lupiterte
ſtrennuita
europam
hetulit fn
mnigitüin
tona ect vu
ſupustene⸗
(Neagees
ſemimnun
Ebnloen
Uübemon
(D.

Oe⸗
dehhens.
nec ebens
ſemp taci
tt iudicen.
gſcentin a.
tſoaconſe
ltgo parat
lntas perin
fummobon
ettriſhert
N adle
ſvi ue⸗
Tuoid .
arusen
mens ſtin
adepren

keuerete
nklone
hcon⸗
ſents
feihd
ncorſſts
chriſns
detbymd⸗
neneſc
darnufup
hrſu
mone. Nn
conſeſonn
eſtſälts
nitü ſäuts
mpultide
Ktola on.
d ſanitati

n pferut

manetqÄt

unt⸗

m AN=n

Iduilare
n procerto
ta ecat
pugnate
a KXRee
ecceſun
mitet on
us Klhn⸗
Unt cauttt
ngnsel

nun ſr ℳ

um t

m worn
dini ſen⸗
gemmo,
Reme
hlm
eſcut

I Iſidorus ſuper Matheum. Quos deus ↄ9iunxit Bõ mo non
ſeparet: ſubaudi violenter:ſine lege abſq; ratione:non em̃ ho
mo ſeparat: quos pena damnat: ꝗs reatus accuſat: quos ma
leficium coartat. ¶ Chriſoſtomus in omelia ſuꝑ matheum
Omnis res per quaſcũq; cauſas naſcit᷑:per ipſas eaſdem ab⸗/
ſoluitur matrimonium em non facit coitus:ſed voluntas.e
ideo nõ illud ſeꝑatio coꝛporis ſ̃ ſepatio voluntatis. ¶ Hugo
de ſancto victoꝛe. Non eſt vxo ducẽda ſapienti. Primum ꝗa
ſtudiũ philoſophie impedit: nec poſſe quemꝙ libris a vxoi
ſeruire pariter. ¶ Valerius. Optima femina ꝗᷓ rarioꝛ ẽ fenice
amari non potelt ſine ſolicitudinis amaritudine. ¶ Valeri?.
Iupiter rex terrenus:qui & dictus eſt celoꝛũ rex:pᷣ ſingulari
ſtrennuitate coꝛporis incomꝑabili mentis elegantia poſt
europã mugire coactus eſt. Amice ecce ; bonitas ſuꝑ celos
extulit femina brutis ↄparauit: poterit & te femina cogẽ að
mugitũ:ſi non es maioꝛ ioue. ¶ Dyogenes phᷣus: Nulla tam
bona eſt vxoꝛ: in qua non inuenias ꝗd conquerard.ſiẽ nihil
ſuperius benigna coniuge:ita nihil infeſta muliere crudelius
¶ Pytagoꝛas phᷣus. Duo gena lacrimarum habent in oculis
ſeminarum veri doloꝛis vnum:inſidiarũ alterum. ¶ Seneca:
Habent locum maledicti crebre nuptie. Mulier que multis
nubit: multis non placet. Seneca in prouerbijs.
¶ De Conſcientiaà: ¶ Capitulum.xl:
Vguſtinꝰ in quodam ſermone. Quid obeſt illi ſi de
iſta tabula eum vult delere ignoꝛantia:ſi eundem de
. ibro viuentiũ nunqꝙ́;' ꝓpria deleat ↄſciẽtia. ¶ Amb?

de officis. Bene ſibi oſcius falſis non debet moueri cõuicus
nec eſtimare plus ponderis in alieno eſſe conuituo:q́ᷓ; in ſuo

teſtimonio:¶ Uregoæius ſuper ezechielem. In omni ꝗd di ciẽ
ſemp tacite recurrere debemꝰ ad mentem: & interioꝛẽ teſtem
et iudicem requirere. Quid em prodeſt:ſi omnes laudent: &
oſcientia accuſat: Aut quid poterit obeſſe:ſi omnes derogent
et ſola conſcientia defendat. ¶ Bernardus in ſermone. Bonũ
ergo parat habitaculũ deo:cuius nec ratio deceꝑta:nec vo⸗
luntas peruerſa: nec memoꝛia fuert inquinata. ¶ Iſidotus de
ſummo bono. Semper goſcientia ſerui dei humilis eſſe debet:
et triſtis vt per humilitatẽ non ſuperbiat: & vtilem meroꝛẽ
coꝛ ad laſciuiã non diſſoluat. ¶ Iſidorꝰ libro ſoliloquioum ·
Nulla pena grauioꝛ pena gſcientie. vis aũt nunqᷓ eſſe triſtis:
bñn viue.ſecura mens triſticiã leuiter ſuſtinet.bona vita ſemp
gaudiũi habet conſcientia autem rei ſemꝑ in pena eſt nunqꝙ;
ſecurus eſtreꝰ animus: mens enim male conſcientie agitat?
xptijs ſtimulis. ¶ Iſidorus ibidem. Conſcientia mũda eſt qᷓ
nec de preterito iuſte accuſat᷑:nec de pñti iniuſte delectatur:

4

¶ Ohriſoſtomꝰ ſuper Matheum. Nummiſma ceſaris aurxii
eſt: nummiſma dei homo in ſolidis ceſar videturi hominiba⸗
autem deus agnoſcituradeo diuitias veſtras ceſari date: deo
autem ↄſcientie veſtre ſolam reſeruate innocentia. (Homo
libro de anima. Sub agni pelle vulpinam conſcientiam ab⸗
ſcondebam: vulpina plane conſcientia: tepida comierſatio:
animalis cogitatio:ficta cõfeſſio:breuis æ rara compundtio
obedientia ſine deuotione: oꝛatio ſine intentione: lectio ſine
edificatione:ſermo ſine circũſpectione.¶ Caſſiodorus.Quid
acquixi ꝓutatur:vbi bona conſcientia perditur: Aut in qua
parte poſſit homo proficere:ſi ſe innocẽtiam probatꝰ fuerit
amiſiſſe: ¶ Senecaxlvij epyſtola. Quid auitez prodeſt recon⸗
dere ſe & oculos hominum aureſq; vitare:bona conſcientia
turbam aduocat:mala autem in ſolitudine anxia atq; ſolici

ta eſt:Si honeſta ſunt que facis:omẽs ſciant ſi turpia quidð

refert: neminem ſcire cum tu ſcias. O te miſerum ſi contem⸗
pſeris hunc teſtem. ¶ Seneca ibidem. Mala conſcientia ſepe
tuta eſt.ſecura nunqꝙꝙ; ita nihil ei comiſeris: niſi quoò amico
committere velis. Idem. Nullum conſcium peccatoꝛum tuo/
rum magis timueris:qim̃ temetipſum alienum potes effugè
te autem nunqr nequitia enim ipſa eſt ſui pena.
¶ De Conſideratione- Qapitulum xlj
VIguſtinꝰ libro quarto de ciuitate dei. Remotis ob
ſtaculis inſanie opinionis: ſcelera nuda iudicentur:
uda penſantur: mida inſpiciẽtur: falſa tegimina
Vane laudis gloeie auferentur: a apparebũt miſerie peccatoz
¶ Auguſtinus ſuper Matheum. Magis cogitare debetis d
vobis deſit:qi quod vobis aſſit? Quod habes:caue ne pdas
quodð non dũ habes:ſupplica vt habeas.In qnñitum ſis minoꝛ

eſt conſiderandum: non in quantũ es maioꝛ. ¶ Auguſtinus
de trinitate. taudabilioꝛ eſt amicus cui nota eſt infirmitas

propria: ꝙ; qui ea non reſpecéta menia mũdi:vias ſydorum:
fundamẽta terrarum: & faſtigia celoꝛum ſcrutetur. Idem in
quodam ſermone. O homo ſi oſideres quid per os:quid per
nares:ceteroſq; meatus egrediatur: nunqm̃ vilius ſterquili⸗
nium inueniſti. ¶ Gregoꝛius in moꝛalibus. Quanto ꝗs minꝰ
videt ſe:tanto minꝰ ſibi diſplicet-· a qũto maioꝛis gẽe lumen
percipit:tãto ampliꝰ reprehenſibilẽ ſe eſſe cognoſcit. ¶ Gre⸗
goeius in moꝛalib. Quatuoꝛ ſunt qualitates quibo iuſti viri
anima in ↄpunctione vehementer affici cum aut inaloꝛum
ſuoꝛũ reminiſcit᷑ ↄſiderans vbi fuit:aut iuidicioꝛũ dei ſentẽciã
metuens & ſecũ querens: oↄſiderat vbi ert᷑:aut cum mala vite
Pntis attendens ſolerter merens ↄſiderat vbi eſtaut cũ bona
ſuperne patrie 9templat᷑.que cqja nec dum adipiſcit᷑: lugens

pet
ſem abt
lutis
etſaluti⸗
citocuß⸗
cauiadt
baroaute
bonummel
meinſpie
ſacies m.
videtoh
Ambr
cllimum
Euſtrae

Mele

Eſtipli

balarumn
Cunhom
dusin ned
iſpcunt
Nunce
tidieadr⸗
uertnsn
mits iin⸗

denin
Somwei
hie ſpe
incldeech
Conſtlun
Critatis
letuer ſt
lut ill
mafore
lbiing

Arpati
uminib-
deo
Gemtnb.
lcone

tconnpeni

beetofn.

Wnn As
dnct

Prcbtfeꝗ
DoNſtan
IcOnſceta

.

tüatattn
ſitutpad

umſicottn.
nſcentiiſn
quod ania
camumtn
nporesefg

nd
Lapilumc

eiRenoted
viudnen
tegimindsd
ne eccan
⸗
e Noeds 0

cNNNe

ſtumſonne

–

1etinfenmts

uusſecvtun.

uur unmn

1d er
pſtetgul ⸗

4
ttos mit
bgielum
wiſ
utmun
rvlte
. bon⸗

lugens

conſpicit vbi non eſt. ¶ Bernardus ſi uper canti ca. Scio nemi

nem abſc ſui cognitione ſaluari: de qua nimirum mater ſa

lutis oꝛitur: hbumilitas a timoꝛ dni:que ſunt initium ſapiẽtie

et ſalutis. ¶ ¶ Hri ſoſtomus ſuper matheum. Alter alterius
cito culpam intelligit ſuam autem difficie. Ouia homo in

cauſa alteriꝰ tranquillum habet coꝛ: in ſua turbatur pertur⸗

batio autem coꝛdis: non per mittit hominem conſiderare 48

bonum eſt. ¶ Anſ helmus in medi. O qĩn grauis anguſtia ſi

me inſpicio: non tolero meipſum ſi me conſidero:terr et me

facies mea ſi me non cõſidero:fallit me damnatio meaſi me

videro. horroꝛ eſt intolerabilis ſi non videro: moꝛs incurabił

¶ Ambroſius in exameron. Reuera ommũ cauſarum diffi-

cillimum eſt ſeipſum cognoſcere. ¶ Hugo libꝰ. nj. de anima
Eruſtra em coꝛdis oculum erigit ad videndum: qui nondũ
vdo neus eſt ad videndũ ſeipſum. Idem libro primo. Melioꝛ

es ſi teipſum agnoſcas:qimn ſi te neglecto curſus ſiderũ:vires
herbarum: ↄplexiones hominum: naturas animalium cele⸗

ſtium: hbominum: & terreſtriũ ſcientiam haberes. ¶ Bernar⸗

diuis in medita. Multi multa ſciunt a ſeipſos neſcuunt alios

inſpiciunt: & ſeipſos deſerunt. ¶ Hugo. Magnẽ acceſſiis ad

deum. eſt cognitio infirmitatis ſue. ¶ Seneca. Animus quo⸗
tidie ad rationem reddendũ eſt vocandus. ¶ Seneca in pro

uerbijs. Etiam quio ſcis:obliuiſci interdum expedit · niſi eſti

matis viribus aggrediaris: ſarcinam ſubiacebis.

Conſiliio. Capitulum.
Mbroſius de officijs. Aduertendum ꝙ& in ac quirer
dis conſilus: plurimum valet vite probitas: virtuti
rerogatiua: bemuolentie viſus: facilitatis gratia-

Quiis ĩ ſceno fontem requirat? quis de turbida aqua potum
petat: Itaq; vbi luxuria eſt:vbi temperantia: vbi vicioꝛũ con/
fuſio: quid inde ſibi aliquid hauriendum exiſtimet? Quis
Vtilem iudicet cauſe aliene:quẽ videt inutilem vite ſue? quo/
modo enim potero eum iudicare conſuio ſuperioꝛem: quem
videro moꝛibus inferioꝛeʒ. ¶ Ambroſius. Quid tibi prodeſt

habere pien lam ſi conſilium neges:ſi conſulendi pecuniaʒ

includas: clauſiſti fontem vt nec alijs influat nec tibi proſit
¶ Gregoeius in moꝛalibus. Valde ſoetitudo deſtruitur niſi p
conſilium fulciatur Idez in moꝛalibus. Dare ſtulto ↄſilium
caritatis eſt. Dare ſapienti oſtentationis dare vero tempore
peruer ſitatis ſapiẽtie. ¶ Vegetius. Nulla ↄſilia meliœa ſunt
ſicut illa que ignoꝛauerit aduerſariꝰ anteq́; facias. ¶ ulliꝰ

in rethorica. Conſilium eſt examinandax gubernand arũq;
cauſarum ſubtilis profectus. Deliberatio eſt autem quod⸗
libet inceptum plena maturitatis q ſollertie conſideratio.

¶ Caſſiodorꝰ. Magna eſt è infima prudentia quam nemo Hon
ſic aſſeritur: vt eam non neceſſario per alios querere videat. vain
Ipdem. Plurimum laudis iuuenes moꝛibo ſuis applicant. qti⸗ Win
ens de negocioꝛu m meritis ambigentes ad periteum cõſilia Mſon
decurrunt. ¶ Petrus rauenna. In magnorum diſcriminũ an —d( 1
guſtijs vbi domel lica conſilia remediũ non inueniunt: eoũ
ſuffragia imploꝛãtut: quou prudentia ad altioꝛib⸗ negocis f P
3 experientia diurnios approbauit. ¶ Seneca in epyſtola. TLuc —
cõſilia ſunt ſalutaria: cum tibi alludit vite proſperitas tunc chhriſtim
4 te velut in lubrico retinebis: nec tibi dabis impetus liberos Deturh
ſed circumſpicies quo eundum ſit: & quouſq; ¶ Seneca ee hyytmocl
ira. Maxime ſunt contraria conſilio: feſtinatio & ira- velox AAuirchhit
oſiliũ ſequitur penitentia. ¶ Sen eca. Diu delibera: ci to facito ſtbinnſ
nil curare: hoc eſt inſanum eſſe. nil poſi e: hoc eſt moꝛtuũ vi⸗ cumcode
uere. ¶ Seneca in prouerbus. Sepultus ſit ſermo apud te: nimusiner
quem tu ſolus audieris conſilio melius vinces:ꝙ iracundia iuaei
¶ Seneca. Deliberandum eſt quicquid ſtatuẽdum eſt ſemel dulern
deliberare vtilia: moꝛa eſt nitiſſima. Moꝛa omnis odio eſt: ſed minc
facit ſapientiam. ¶ Seneca ibide m. Foꝛtuna homini plus Peſtedr
conſilium valet malo conſilio: femine vincunt vixos. Ibidem elli
Becta conſilia capere poſſumus: ſi que ledere nos poterum: Apem
agnoſcamus. ” „ (uetera
De Conſolatione. Capitulum xhiij. mng
—— Vguſtinus ſuper Iohannem. Hoc eſt quod nos le nie
tificat in omnibus operibus: laboribus e periculis Duclin
=VMM iieite huius. amor noſter in deum: & pium ſtudium opron
eè certa ſpes: et feruos ſpiritus: Q Auguſtinꝰ ibidem. Si ra norei
pertas augit: ſi luctus meſtificat: et doloꝛ coꝛporis indetat ii RZ
Vlla calamitaſ vexat: aſſint homĩes boni:qui non ſolum gau Uentn
3 . entibus noꝛuntleui⸗ bentute a
dere cum gaudentibus: ſed flere cum flentibus nou inſermon
untuir aſpera:releuant graui a:G& ſuperantur aduerſa. ¶ Am Rrune
broſius. Conſolatio: mitis debet eſſe non aſpera que masis ſeto
doloꝛem leuiat:feruoꝛem mitiget:qi commotionem excitet. Kin
¶ Hieronimus in epyſtola. Paupertatem times.: ſed be atos t⸗
cheiſtus pauperes appellat. ¶ abore terreris: nemo adletha ſi dr
69. — itas: ſed fides famem nõö ſcem
ne ſudoribus coꝛonaturde cibo cogitas:ſed . Kud
timet. Deus ipſe omnium redoꝛ ac dominus: cum onmnuin dlean
angeloꝛum milicia:certamen tuum expectat tibi:contra dy ſer 4
abolum dimicanti: parat eternitatis coꝛonam. Gregorius ant
in regiſtro. Racilis erix conſolatio: ſi inter flagella que pati⸗ dnn
mur: que fſecimus: ad memoꝛiam delicta reuocamus atque mMſuett⸗

hic iam non flagella:ſed dona eſſe conſ picimus ſique carnis
delectatione peccamus: carnis doloꝛe purgamus. ¶ Seneca.

o⸗
N
müm
teal
gdes
alie
Vwe
ZUewe
nernde
D
ſoſaet⸗
xtuüve
pild te
cundal
ſemel

unAS

d 10s

NoNe

nwdun
em Sepen
ingtt

Wee .

lunan

auntluui⸗

e nagt

berton

ſament
nommu
cd
adlus
hit⸗
ngu
ecarni
heneen

DNhi

Non ſis miſer ante tempus: cum illa que velut imminentĩa
expauiſti:foꝛtaſſe nunq; ventura ſint.¶ Sen eca in epyſtolis

Roli mala tua facè tibi grauioꝛa: a te querelis onerare. leuis

doloꝛem ſmmuil illi opinio adiecerit. “Z
Vguſtinꝰ libro ſexto de muſica. Solet recta opinio
prauam coœrigere conſuetudinema praua opinio:
ectam depᷣuare naturam. ¶ Auguſtinꝰ de doctrina

1

chriſtiana. Cõſuetudo quaſi ſcca:a quaſi affabricata nat?a
dicitur. Hec autoitas precedit primam. ¶ Auguſtinꝰ libro

ſeptimo confeſſionum. ¶ex peccatieſt violetia ↄſuetudinis:

illabitur. ¶ Auguſtinus libro de diff· Nos eſt ſimul habitã
cium cõſenſiis qui inueteratus ↄſuetudinem facit. ¶ Hiero/
nimus in epła. Aſperam & inſuauem nobis virtutum viam
nimia facit vicioꝛum ↄſuetudoque quaſi in alteram partem
tranſferatur: inuenitur ſemita iuſticie leuis. ¶ Gregoꝛi us in
omelia. Vſitata culpa obligat mentem: vt nequaqm̃ ſi urgere
perſtiſtit ibi etiam cum noluerit coacta caditr. ¶ Bernardus
ſuꝑ cantica. Abſcidantur ferro acute cõpunctionis: vultus
inueterate ↄſuetudinis:ſi eſt acerbus doloꝛ:leni at vnguento
deuotionis. ¶ Iſidorꝰ libro ſoliloqiuoꝛũ. Difficile eſt peccati
oſuetudinem vincè: prauis vſus vix abolit᷑. aſſidua ↄſuetudo
vicium in naturam conuertit ſceleribus aſtrictus:vix ab eis

poſſit: ad rectitudinem conatur labitur. qa vbi ſponte diu

diuelli poteſt. ¶ Baſilius. Non paruꝰ eſt labor: vt ſe aliquis
a prioꝛi non bona conſuetudine reflectat. ¶ Maximæ in ſer⸗

mone iuxta pom. Qui non aſueſcit virtuti cum iuueneſcit:a
vicijs neſcit diſcedere quando ſeneſcit. Et econtra. ꝗd in iu⸗

uentute addiſcit in matura etate conſeruatur. ¶ Cyprianꝰ
in ſermone. Cõſuetudo ſine veritate:vetuſtas erroꝛis eſt· p⸗
pter quod cũ erroe ſequamur veritatem: ſcientes ꝙ veritas

vincit:veritas vicet a imialeſcit ineternum: & viuit a optinet

in ſecula ſeculoꝛum. ¶ Seneca libro tercio rethorice ſue. Sic

fit vbi bomines maioꝛẽ partem in tenebris agunt:vt nouiſſi

me ſolem quaſi ſuperuaciiũ faſtidiant.¶ Seneca in epiſtola

Tunc autem conſumata eſt infelicitas:vbi turpia nõ ſolum

deledtant ſed etiam placent:a deſinit ex remedio locus:vbi R

fuerant vicia: moꝛes ſunt. ¶ Seneca in prouerbijs. Bonarum

rerum nimia conſuetudo eſt peſſima: gratiſſimũ eſt imperii
conſuetudinis ¶ De Qontemplatione· ¶ Caplm. xlv.

Vguſtinꝰ in epla. Qui didicerunt a dño hieſu xpO
mites eſſe H bumiles coꝛde: plus cogitando & oꝛãdo
ficiunt:qi legendo audiendo.¶ Ambꝰ in epła

8

uta via eſt in qua mil ſit quod timeas:que co mypenſatur
mentis placiditate leuatur vſu: ſuſtentatur ocio:non occu⸗
pPatur alienis moleſtis: nõ vrgetur vrbanis diſcurſibo. Hec
in iudea vſc; hodie perſeuerat conſuetudonon ſolum apud
nos:ſed etiam apud Hebreos vt etiã qui in lege dei meditant
die ac nocte & patrem non habent in terra:niſi ſolum deum

totius oꝛbis foueantur miſterijs. ¶ Gregorius in moꝛalibus
Contemplari dei ſapientiam non poſſunt: qui ſibi videntur

eſſe ſapientes· quia tanto ab eius luce longe ſunt:qũto apud
ſemetipſos humiles non ſunt. ¶ Gregoꝛiꝰ? ſuper ezechielem.

Perfectus predicatoꝛ non eſt: qui propter contemplationis

*

ſtudium operanda negligit. vel pter opinionis inſtantiam
contemplanda poſtponit. ¶ Bernꝰ ſuꝑ cantica. Noli nimis
inſiſtere oculis contemplationis: ꝗa melioa ſunt vbera pre⸗

dicationis nam etſi rachel foꝛmoſioæ: lya tamen fecũdioꝛ eſt
¶ Bernardꝰ de conſideratione. Tria ſunt que oculum intelli

gentie confundunt atq; a contemplatione veri luminis ex⸗
cludunt. ſcʒ tenebre peccatoꝛum: xecod atio ecundem peccal
toꝛumet cura terrenotim actuũ Contra triplicem moꝛbũ:

triplex remedium eſt. Nam pmus eijcitur per confeſſionem

ſecundus per oꝛationẽ: tercius per quietem. ¶ Beda ſuꝑ lucã

Rctiua vita eſt panẽ tribuè eſurienti: vba ſapientie neſcientẽ
docẽé: errantem coꝛrigè ad humilitatis viã ſuꝑbientẽ ꝓximũ

veuocare: infirmitatis curã gerere: que ſingulis quubuſcũqʒ

expediant diſ penſare in commiſſis nobis qualiter ſubſiſtere

valeant prouidere. ¶( Hugo. Tria ſunt genera meditationũ

*

inueſtigatiõz: inueſtigatio inuentionem. ectio ad ognoſcen

dam veritatem materia mi
¶ De Contemptu. ¶ Capitulumxlvi.
Veguſtinus libro de cathe:iʒandis rudib us. Omnia
contemnit:qui non ſola quantum potuit:ſed etiamm

ſermone. Sicut ſolet generari ex aſſiduitate contemptus: ſic

accendi? ex ia caritate deuotio. ¶ Hieronimus. Nunc ſint

contemnenda parua: ſine quibus magna conſtare non pol⸗
ſunt. ¶ Hieronimus in epla. Racile abijcitur: 4 extrinfecus
Peret.hoc fecit ſocrates thebeus:ſecit antiſtin es:fecerũt pluri
mi phᷣi:quos vicioſiſſimos legimꝰ. ¶ Gregoꝛius in regiſtro.
Sup altitudines terre ſuſtollitur: qui etiam ipſa que alta

gloꝛioſa preſentis videntur ſeculi: per mentis deſt pectũ calcat

Vnum in ſcripturis: vnum in creaturis: vnum in moꝛibus
. ₰ * 7„ 9 *
Primũ ſurgit ex ammiratione: ſeciidum ex lectione:terciũ
ex circumſpectione. Ammiratio genat queſtionem:queſtio

niſtrat meditatio coaptat. oaiοι
ſubleuat:operatio componit contemplatio in ipſa exultat ·

. quantum voluit habere contemnit. ¶ Ambroſiꝰ? in

gornns
ptoket
Shop
Nirec!
bond
geten
eiteme
egenen
conſol
nt
onmn
ſpplien
Purnrn
Huge
(da
pabil
ſuimo
(den⸗
(uibun

(Der

fkioc
no
lmen
eeo
mo

(en

d

¶ Bernardus ſuper cantica. Si regum regie maĩeſlatis: hu⸗
S manis leg ibo capite Pp lecti ſ⸗ anxitum eſt quis finis ↄtemnen/
cium diuinam omnipotentiã erit' ¶ CHhriſoſtomꝰ. Contẽne
diuitias: Fri 8 lorupler contemne gloꝛiam: a eris gloꝛioſus
HW contenme upplicia inimicoꝛũ: et tunc eos ſuper abis ot mne
remiſnſionem quietẽ: & tunc eam accipies. Seneca. Racile
Nuon coõtemnet omma:qui ad ↄtemptũ ſui venit. vis ergo ha bere
Uhs omia: ↄtemne omnia. Contẽtio vbi diſcoꝛdia. Continentia
Nr vbi caſtitas
dnd C De Qontritione ¶ Capitulũ·xlvij.
ben Regoꝛius in moalibo. Alia eſt ↄpunctio ſiue ↄtritio
hin quie ꝑ amoem naſcit᷑alia que ꝓtimoꝛem· ꝗa aliud
hrim . eſt ſupplicia fugs: aliud eſt premia deſiderare. ¶ Cre
Eins Zoꝛius in moꝛalibus. Qui neſcit lugere qᷣd grauat: non valet
tape. Proferre ꝗd ſubleuat. ¶ Qhriſoſtomꝰ de ↄpunctione coꝛdis
direſt Sola ↄpundtio eſt que facit animã horreſcere purpurã:deſt
inteh der are ciſiciũ:amare laccimas:fugere riſum.¶ Criſoſtom.
wis Ne ⸗ ibidem. Cõtritio eſt humiliati coꝛdis vera ↄpunctio:magna
nwen agere a humilia loqui:iuſta operari:e ſuper peccatis timere
mobldl et tremere. ¶ Caſſiodorus ſuper Pſalmiſtã. Gemitò dictus
Eſonen E geminatuſ luctꝰ:quẽ merito fideles appetunt:quẽ diligẽtes
ſuori conſe olatur penitẽtes emendat:dyabolum fugat:xp̃o ↄciliat:
* Amaritudo dulcis: lacrime felices: ſalutaris affli dio. ¶ Caß·
* ſupplicare. ¶ Hugo. Cotritio eſt gemibundi coꝛdis ↄmotio
r⸗ ſalutaris ſeipſum lacrimarũ erumptõne teſtificans. Ibidem
Hugo. Contritio eſt compũctio cum lacrimis: oꝛiens ex re⸗
codatione peccati: a timoꝛe iudicij. ¶ Innocentig. Sciat ſe cul
Pabili ter durum: dure culpabilem.qui coꝛporalem amici
nnctt nmnortem deflet: ſpiialem anime ſue moꝛtem nõ dep loꝛat
in C net Nagn pars bonitatis eſt velle fieri bonũ. Idem-
ratto Qui uſdam egris gratulatio eſt: cũ ipſi egros ſe eſſe ſenſere
lltitt W erlatt one. (Qapitulum xlvn
e VEguſtinus de doctrina chriſtiana. Quiſquis re bus
“ pretereuntibus Urrlius vtit᷑: quã ſeſe habent moees
U. eceoum cum quibo viuit:aut intempe rans:aut ſup⸗
ede ſticioſus eſt. Quiſquis vero ſic eis vtit᷑: vt metaf Dhetuoinis
raſ bonoum inter quos verſatur.excedat. aut aliud ſignat:aut
Pps flagicioſ⸗ us eſt. In omnibus enim talibus non vſus rerũ: ſed
ntl, libido in culꝑa eſt. ¶ Ambroſius in epyſtola. a gis moꝛes
m cõmendant ſtatum:qꝙ ſtatus mœes. etenim quo ſtatus infe
mus rioæ. eo virtus eminentioe. ¶ Hieronimus in epiſtola. E alſus
ghni rumoꝛ certo opprimitur: & vita poſterioꝛ iudicat de pri oꝛ ·
ſto⸗ ¶ Gregoꝛius in moꝛalibuſ. Non valde laud abile eſt bonum

Nawo
M
orett

efle cum bonis: ſed bonum eſſe cum malis. Sicut enim graui
oꝛis culpe eſt inter bonos bonum nõ eſſe:ita immẽſi eſt pre⸗
conij bonum etiam inter malos extitiſſe. ¶ Iſidorus libro ſo/
liloquioꝛum. Sit in geſtu tuo grauitas: in motu ſimplicitas
in inceſſu Honeſtas nihil decoꝛis: nibil laſciuie: nibil petulan
cie:nibil inſe ollertie: nihil leuitat? ĩ tuo inceſſu appareat. Ani⸗
nmuis enim in coporis geſtu apparet: 4 ſpecies coꝛporis ſimu⸗
lacrum eſt mentis: figuraq; probitatis. ¶ Iſidorus ibidem.
Sancta conuerſatio confundit inimicum: edificat proximũ
gloꝛificat deum. ¶ eo papa. Coꝛ hoĩm de operum oſten⸗
Ditur qualitate: & fonas mentium ſpecies detegit actionum-
Qbriſoſtomus. Philoſophus ſie inter hoſtes viuendum
cenſuit: tanqin inter amicos: & inter amicos acſi medijs ho⸗
ſtis viueretur. ¶ Hugo. Diſciplina eſt conuerſatio bona &
honeſtacui parum eſt non male facere ſed ſtudet etiã in His
que bene agit irreprehenſibilis apparere. ¶ NHugo. Diſcipli⸗
na ex quatuor perpendi poteſt. ex geſ lu:motu: affatu: a victu
Geſtus autem reprehenſibilis eſt: ſi eſt aut mollis: aut diſſo
lutus: aut tardus: aut citus. Mollis ſign at laſciuiam: diſſo⸗
lutus negligẽti am: tardus pigriciam: citus ſuue impetuoſus
inconitantiam. ¶ Seneca i n epyſtola. Omnia omniũ rerum
ſi bene obſeruentur: iudicia ſunt argumentum moꝛum: ex
minimis poteris cogitare impudicum id eſt laſciuum. ¶ Se
neca. Ba rbariſmum eſt mœum: ſermo io cundus & animus
doloſus. Quidam ſe domi contrabunt: foꝛis dilatant 4 exten
dunt. ¶ Seneca. Tunc felicem te eſſe iudica cũ poteris in pu⸗
plico viuere: cum te parietes tui tegent non abſcondant.
C Seneca.Ita viue vt nibil tibi cõmittas:niſi quod commit⸗
tere etiam inimico tuo poſſis. ¶Seneca. Omnes pares tibi
facias: inferioꝛes ſuperbiendo non cõtemnas: ſuperioꝛes recte

viuendo non timeas:

¶ De Comierſione · ¶ Caplim xlix-
Vguſtinus ſuper Pſalmiſtam. Vt ſic homo aliud
conuertat ſe ad illum a quo creatus eſt · recedendo
em refrigeſcit: recedendo tenebreſcit: accedendo cla⸗
reſcit. A quo enim habet vt ſit: apud illum etiã Habet vt bene
ſit. Ergo qui vult ſumul eſſe cum deo:non ab illo recedat: ſed
ad illum accedat. ¶ Auguſtinus libro confeſſionim. Cum
inheſero tibi:ex omni me nuſquam erit labor & doloæ vna
erit vita mea:tota plena te·nũc autem quem tu imples: ſuble
uas eum. Et quia tui plenus non ſum: deo mibi omnium
ſum. ¶ Auguſlimus ibidem. Scio qa male mihi eſt preter te

or
mer
Ou
Aee
no
elen
fonit
dp⸗
gwer⸗
bar⸗
So⸗
prn
boli
quat
cro
neiſo
t
D
te
biced

ctur
Uicwit
quidem
tranſit
uiter er
volat i⸗
att
user

Uwra

uS
nbar
Wet
ſao
nede
epla.
ſcio:
pareu
vfil
udelt

M:
W
ſich⸗
tulan
In⸗
ſome⸗
en.
Wni
Ner
Romumn
lendun
is⸗
o boras
tiin hi

Map:

aWc
ut diſo
m diſſo⸗
euoſis
taum
morlum.
um (Se
1ammus
(1

SNe

rdet
wanmt
es proͤt
vtios i⸗

SSSõG

non ſolum me extra me:ſed ĩ meipſo/ omnis copia qᷓ deus
meus non eſt:egeſtas mihi eſt. ¶ Auguſtinus in ſermone-
Ouis perdita nunq́; reuertetur:niſi pu paſtoꝛis miſericoꝛdiã
ↄſequetur.¶ Ambroſius in ſermone.Si aurum tibi offeram
nõ mihi dicis: cras veniam:ſ iam exigis.nemo differt: nemo
excuſat.edemptio anime promittit᷑:a nemo feſtinat. ¶ Hie⸗
ronimus in epla. Nunqꝙ eſt ſera ↄuerſio: latro de cruce tñſijt
ad paradiſum.¶ Gregoꝛiꝰ in moalibo. Vitam vniuſcuiuſq;
ↄuerſiinchoatio blanda permulcet:c aſpera medietas pro⸗
bat:a plena perfectio roborat. ¶ Bernhardus ſi uper cantica:
Solet inter primoꝛdia ↄuerſionis acriꝰ inſi urgere temptatio
praue ↄſuetudinis: & vix poſſunt extingui iacula ignita dya
boli. ¶ Iidorus de ſummo bono. Vicia ante conuerſionem:
quaſi pacem in homine habentquando autem expelluntuir
acrioꝛe virtute conſurgunt.¶ I ſidorus. Multos remiſſa con
uer ſio in priſtinos erroꝛes deducit: ac viuendi tempore reſol
uit. ¶ Petrus Rauna in ſermone. Non locoꝛum mutatio: ſed
ↄuer ſio ſenſuũ aduerſa depellit:meroꝛes fugat:deſperatõnes
abijcit excludit anguſtias:a intra domicilium ſinceri pectoꝛſ
leticie diuine eternam preparat irriſionenm.
N¶ De Conuicio ¶ Capitulum..
Vguſtinus decimo libro confeſſiomim. Si vtilitate
ꝓximi moueoꝛ in laudibo meis.cur minus moueoꝝ
Ni quiſquã ab aliis iniuſte vituperetur: ꝙ; ſi egorcur
ea contumelia magis moꝛdeoꝛ que in me:qꝙ;ᷓ in aliumeadem
iniquitate coꝛam me iacitur. ¶ Bernardus ĩ ſermone. ¶ euis
quidem ſerxmo qa leuiter volat:ſed grauiter vulnerat-leuiter
tranſit ſed grauiter vrit leuiter ammum penetrat:ſed non le
uiter exit leuiter proſertutx ſed non leu iter reuocatur facile
volat: ideo facile caritatem violat tenerum membrum lin⸗
gua: attamẽ vix teneri poteſt. ¶ Valerius in ſermone. NRihil
ſeuius:nihil violentius:amaris aſperiſq; ſermonibusquoꝛũ
vulnera tanto difficilius curantur:quãto facilius proferun
tur. ¶ Seneca in epiſtola. Malis diſplicere laudari eſt: nullã
auctoꝛitatem habet ſentencia: vbi qui damnats eſt damnat⸗:
Male loquuntur de me homines: qui bene neſciunt loqui.
faciunt nõ quod mereoꝛ:ſed quod ſolent.¶ Seneca. Turpia
ne dixeris paulatim em pudor reoꝛum per verba dediſcitur⸗
Non poteſt generoſus animuſ ↄtumeliam pati. ¶ Seneca in
epła. Si merito obiurgaut te aliqs:ſcio qa ꝓfuitſi immerito
ſcio:qa pdeſſe voluit.¶ Sydoniꝰ in epła. Prodigus in pena
parcus in miſericoꝛdia:furoꝛe repletus: pietate deficien s: ver
bo falſus:opere imperfectus:vicijs deditus:domino indeuotꝰ
crudelitate herode ſenſus ¶ De Coꝛde. ¶ Capbn ˖ !⸗

Vguſtinus ſuper Tohannem · Ne duplici coꝛde de
ſuo partem faciunt deo: a partem faciunt dyabolo

*

laſciuus in libidine cupidus in lucris:auarus in pecunia-·

¶ Gregoꝛius in moꝛalibo. Omnipotens deus humanum coꝛ

deſtruit cum relinquit:ediſicat dum replet. ¶ Bernardus de

conſideratione. c eſt coꝛ durum:ipſuim eſt quod nec com/

punctione ſcinditur: nec pietate molit᷑: nec mouetur precibeꝰ
minis non cedit flagellis induratur. Ingratum eſt ad beneſi

cia:infidum ad conſilia: ſeuum ad iudicia: inierecũdum ad

turpia: impauidum ad pericula: inhbumanum ad humana:
temerarium ad diuina: obliuiſcens preteritozũ: preſentium

negligens futura non prouidens:quid dicampſum eſt qᷣd
nec deum timet:nec hominem veretur. ¶ Bernardus ſuꝑ can

tica. Non diſcoꝛdat coꝛ tuũ a facie tua:non habeas faciem ſur
ſum:G coꝛ deoꝛſum.Ibidem. Apiid hoĩes coꝛ ex verbis:apud

deũ vero verba penſantur ex coꝛde ¶ Hugo libro de anima

In omni nanq; creatura que ſub ſole vanitatibo occupatur
mundanis:nihil hũano coꝛde ſublimius:nibhil nobiliꝰ:nihil

deo ſimiliuis reperitur quapropter nihil aliud requirit a te:
niſi coꝛ tuũ. ¶ Caſſiodorus. Vis ſcire de fratre tuo quale coꝛ
Habeat: attende vnde libentius & frequentius loquatur. Ex

abundantia enim coꝛdis os loquitur. Copus vbi caro·

Vguſtinꝰ de diffinitione. Coꝛrectio eſt erroꝛem in⸗
natum vel conſuetudine fadum:freno rationis in⸗
— hibere. ¶ Augꝰ?. Quicquid lacerato animo dixeris:
nitentis eſt impetus: non caritas coerigentis- dilige: & dic
quicquid voles. ¶ Auguſtinus in epiſtola. Non omnis qui
parcit: amicus eſt nec omnis qui verberat:inimicus Qui 4

freneticum ligat: litargicum excitat: ambtoſids mo eſtus .
ambos amat:am bos ſanat:ambo quãdiu egri ſunt indigant·

ſed ambo ſanati gratulantur. ¶ Ambroſius ĩ paſtoæali. Qui

coꝛdis ſui donum excolere nõ valet: quomodo plurimoꝛuam
adhibebit diligentiam Et qui peccati trabem ex ſuo non ppo
teſt eruere oculo:quomõ ex alteriꝰ oculo poterit amputare
feſtucam? ¶ Ambroſiꝰ ſuper Matheũ. Grauiſſimus nodꝰ in
ligno nõ poteſt expelli:niſi grauiſſimo oppreſſioꝛio.ſ¶ Ambꝰ

ſuper Lucam. Plus proficit amica eoerec tio: qm acuſatio
turbulenta illa pudorem incutit: hec indignationem mouet

— atus deus. quia ſic ibi pars dyabolo deſcendit: 6&
otum dyabolus poſſedit. ¶ Auguſtinus de verbo dñi. Beati
mundo coꝛde.non exterioꝛibus oculis: ſed coꝛde videbit deus
¶ Hieronimus ſuper matheum. Coꝛ habet guloſus ĩ ventre

Kit
Rie
leet⸗
ſem!
ſo8.2
etmn
eralre
ieg
grccki⸗
oeent!
gnns .
(boren
ſuntton
nſb⸗
Neutn
Mvt.
ninoe
Urdor
gueru.
Gtaal
ſthran
Vipa
nus i
ut la⸗
ſigus
W
antu
perſe
lerat
liud
ventis
elt co⸗
wwneſ
Nn
mt⸗
r
(8
ign
vm
vuls

C

E
tprert⸗
deneſ
dun D
bumme
ſentium
neſt
lpcan⸗
em ſur
apud
mima
upatt
lnchl
ittt ate
ualecoe
Mhw

trhemm⸗
Ntonisin
dineri
rabi

wigent⸗
W

mun.

o non

Nouit deus mutare ſ. entenciã: ſi i tu nouer' emendare delictuᷣ

¶ Hieronimus in epiſtola. Quomodo poteſt preſes eccleſie

auferre malum de medio eiꝰ: qui in delictum ſimile corruit?
Idem. Que eſt iſta iuſticie: inimica bonitas: culpate crimino
ſos: a vulnera eoꝛum vſq; ad diem iudicij incurata ſeruare?⸗
¶ Greg? in moꝛalibo. Regat diſcipline vigoꝛ mãſuetudinem:

et manſuetudo oenet vigoꝛem · ſic alterum commendetur

„

ex altero:vt nec vigoꝛ ſit tigidus:nec manſuetudo diſſoluta

¶ Gregoꝛius in regiſtro. Manifeſta peccata nõ ſunt occulta

coꝛrectione purganda:ſed palam ſunt arguendi: qqui palam

nocent. ¶ Gregoeiꝰ in paſioali. T unc proteruos meliꝰ corri

gimus: cũ ea que bene egiſſe credunt: mala acta monſtramꝰ?:
¶ Bernard ſuper cantica. Maioꝛa crimina a tarde credend .
ſunt cum audiun?᷑: a citius punienda cũ veraciter agnoſcũ
tur ¶ Bernaròꝰ. Prelati noſtri calicem linquunt: Gz camelũ
deglutiunt:dum maioæa pretermittentes:minoꝛa diſcutiunt·.
U Iſdorꝰ de ſummo bono. Qui delinnte; ſupbo vel odioſo

animo corripit: non emendat ſed percutit. ¶ Iſidorus. Qui

blando verbo caſtigatus nõ coærigit: acrius neceſſe eſt vt ar⸗
guatur. ¶ Chriſoſtomꝰ. Circa vitam tuam eſto auſterus:
circa alio'u benigmis: audiant te homines parua mãdantezʒ
et grauia facientem. ¶ Origenes in omelia. Dum ſ. acerdotes
vm parcunt:vniuerſe eccleſie moliuntur interitum. ¶ Raba
nus ſuper matheum. Ita peccat qui videt fratrem peccare
tacet: ſicut qui penitenti non indulget. ¶ Ptoſper. Leuiter ca
ſtigatus exhibet teuerẽtiam caſtiganti: aſperitati aũt nimie

increpationis offenſus: nec in crepatiõeʒ recipit:nec ſalutem
¶ ¶eo papa. Odio habeantur peccata non hHomines coꝛripi
antur tu midi: tollerentur infirmi. ¶ Caſſiodorꝰ. Malũ cum
perſeuerat augetur: remediabile bonũ eſt in pecato ace⸗
lerata coꝛrectio. ¶ Petrus rauenna. Peruer ſũ corigere nihil

aliud eſt: ꝙ ſtimulare inſanum: ꝙ; oleum adhibere camino: 2

ventis incendia ſuperate. ¶ Hugo de ſancto victoꝛe. Difficile
eſt coꝛ induratum malicia: ad foꝛmã diſcipline: ad ſpeciem
honeſtatis incuruare. ¶ Seneca de clementia ad neronem.
KRon minus turpia ſunt principi multa ſupplicia: ꝗꝙᷓ medico
multa funera. ¶ Seneca in epła. Obiurgationi ſemꝑ aliquid

plande admiſce: facilius penetrant: verba que mollia vadũt.

¶ Seneca. Vicia tranſmittit ad poſteroſ ꝗ preſentib culpis
ignoſcit. bonis nocet:qui malis Parcit. Idem. Nobilis equus

Vmbra virge regitur: ignauꝰ nec calcaribus cõcitari poteſt ˖

vulgi impericiam ad res iuſtas ſola conſtringit neceſſitas·

¶ De Creatione. ¶ Capituluurlnij

Vguſtinus libro·xj. de eiuitate dei. ria queda ma⸗ M

xvime ſcieda de creatura nobis oportuit intimari: ſcʒ ſon
R Qins eam fecerit per quid fecerit? quare fecerit? Si ſngt
ergo querimus quis fecerit? deus eſt. Si per quid dixit 2 fa ”
cta ſunt. Si quare fecerit?quia bona eſt. Nec enim auctoꝛ eſt Par
excellentio? deo: nec ars efficacioz dei verbo:nec cauſa melioꝛ ut
qin vt bonum crearetur a deo bono. ¶ Auguſtimis ibiteem ſul
Ex perpetuitate creaturarum: intelligitur creato? eternus.ex ſtins
magnitudine omnipotens: ex oꝛdine a diſpoſitione ſ, apiens: Dool
ex gubernatione bonus. ¶ Bernardus in ſer mone. Qõſidera titur
ſeptem in beneficio creatiõis. creauit te ſine comodo ſuo (Be⸗
vnde pſalmiſta. Bonoꝛũ meoꝛum nõ indiges ſine merito ſuo exht
quia nihil ante ꝓmeruit:q penitus nihil fuit. Cogita qualẽ taten
te fecit. hm copρus egregiam creaturam. ym an imam magꝰ- oꝛnar
egregiam- vtpote imagine creatoꝛis inſignem: rationis par⸗ ſiniſt
ticipem: beatitudinis ſempitern e capacem. Cõſidera dna⸗ ¶en⸗
cionis poteſtatem terroꝛ em hominis:ſuper cuncta animan⸗ nuncts
cia imminere decernitur. Conſidera ergo largitatis admini/ d
ſtrationẽ: quanta tibi largitꝰ eſt ad eruditionem:quanta ad Ahun
conſolationem: quanta ad cœreptionem: quanta ad delecta pedi
cionemquid inde gratias agas.ſ Bernbardus de diligendo nce
deo. Si totum me debeo: pro me facto quiò addam iam pro C
me refecto hic modo-nec enim tam facile refectus:qin factꝰ? keier
In primo opere me mihi dedit. in ſecundo ſe · vbi ſe dedit: allue
me mihi reddidit datus ergo q redditus: me pro me debeo: tne
et bis debeo. Sed quid domino pro ſe tribuamin am etiam ſi (ede
me milies rependere poſſem: quid ſum ad deum meum? vwör
¶ De Orudelitate ¶ Capitulumlimnj4 *
Vguſtinus de conflictu vicioꝛum virtutum. Se⸗
pius enim contigit:vt leuiter ac cũ diſcedine coꝛre⸗
tio prolata ſpernitur. se contra hruimilitatis verba: .
Ceſpectionis iacula emittun: proteruia. ¶ Caſſiodorꝰ. Quiò
Prodeſt crudelibus perſequi:quos vident ſemper perſecutio d⸗
inbus augeri? ¶ Seneca libro de moibus Euitabis crudeli .g ir
tatem:& miniſtrã crudelitatis iram. Idem de clementia. Cru *
delitas nihil aliud eſt:q attrocitas animi in penis exig endis Wi
crudeles vocabo quia puniendi cauſam Pabentmodi non ſibi⸗
habent (De Sancta cructe (Capitulum.lv N
Vguſtinus ĩ ſer mone de paraſceuen. Crux chriſti nibi
nobis totius cauſa beatitudinis eſt. hec nos a cecita 1
oor . reia E. , i e ef. Ror- 0n
. liberauit erroꝛis: hec a tenebris reddidit luci: hec mar.
bellicos reddidit quieti: hec alienos deo coniunxit: longe den
conſtitutos provimos preſentauit:hec peregrinantes ciiies tſtu
oliendit:hec diſcoꝛdie amputatio eſt:hec pacis ſirmamẽétum i

donoum omnium abundans largitio. ¶ Ambroſius in ſer⸗
nAS mone. Aucto pietatis in cruce pendens teſtamentum odidit
aun üſingulis pietatis OLer diſtribuens. apoſtolis perſecutionem
oH iudeis copꝰ: patri ſpiritum: virgini paranimphum: latroni
in paradiſum: peccatoei bo infernũ: chriſtianis vere penit entib⸗
nn ſaltnnit nndndee d Ht. iinus in epyſtola. Dei fili?
Sen ſuſtinuit ignominiam crucis: tu bonos Putas ꝗ felicitate
—KM iſtius ſeculi & delicijs perfruuntur. ¶ Gregoꝛius in omelia.
Nee Duobus modis crux tollitut᷑. cum atit Pabſtinentiam affi⸗
ñd eitur coꝛpus:aut per compaſſionem proximi affligit᷑ animꝰ
dd i HBernardus ſi per cantica. Chriſtus in paſſione patiẽtiam
Ron exhibet:hHumilitatem commendat: obedientiam implet:cari⸗
igni tatem per ficit his virtutum gẽminis: quatuo coꝛnua crucis
mS oenanturx.G& eſt ſupereminens caritas: a dextris obedientia: a
ns ſiniſtris patientia: in proſundo radix virtutum humilitas-
vdnde:⸗ ¶ Bernhardus in ſermone. O vere celeſls planta: precioſioꝛ
tnu cunctis:ſanctioꝛ vniuerſis. O vere lignum vite.quod ſolum
dminn fuit dignum portare ſalutis fructum. ¶ Qaſſiodorus. Crux
nta ad eſt humilium in vita tuitio:ſupborum dei ec tio:victoꝛia xp̃i
le perditio dyaboli: infernoꝛum deſtructio: celeſtium ofirmatio
ſigend) mees infidelium:vita iuſtoum.¶ Iobannes chriſol tomus.
mn dto QCrux eſt chriſtianoꝛum ſpes:ro manoum victoꝛia:motu oꝛ
nfad reſiurrectio:cecoꝛum dux:conuerſoꝛum via: claudorum ba⸗
de⸗ culus:pauperum conſolatio: arbor reſi urrectionis:lignũ vite
e. eterne. ¶ Damaſcenus. CQrux chriſti clauis paradiſi:hic in⸗
tan . firmoꝛum baculꝰ:paſloꝛũ virga: conuertentiũ mamiductio
aa . ficientũ ꝑfectio:anĩe ſaliis coporis:oĩm maloꝛũ arierſio:
urplm oĩm bonoꝛum datrix De Qupiditate QCaplin lvj.
Hum üö Vguſtinus ad comitem quendã. Superbia cupi⸗
nraar⸗ ditas in tantum vnum malum. vt nec ſuperbia ſine
RB – apiditate nec ſine ſt upbia cupiditas poſſit inueiĩri
C ¶ Aug?. T anto magis in heret deo quilibet: quanto minus
ſruno diiligit Prium. ¶ Ambs lib de offi. Cuũ augere opes:aggre/
nN Y gare pecunias: ocupare terras poſſeſſionibv: cupimꝰ? pſtare
n Diuitis: iuſticie ſoemam exuimus: beneſicentiam cõmunem
end amittimus. ¶ Cregd in moꝛalibo. Qui cupiditas dñari dicit᷑:
* fſiibiectꝰ malis omnibo demonſtrat᷑. ¶ Bernardꝰ in ſermone⸗
ſ e Nihil in hac vita laborioſius:q́;ᷓ deſiderijs tertenis eſ tuare:6 4
uec nibil hic quietiꝰ:q́; huius ſeculi nihil appetere. ¶ Cpriſoſtoꝰ
cr in omelia ſuper math̊. Qui ſemel eſt xpi ſeruꝰ effecto:nõ erit
ic, mam mone famulꝰ. Idem. Appoſitio diuitiarũ maioꝛẽ accen⸗
dit flãmam: a vehementioꝛ fit cupido. ¶ ¶eo papa in ſermo
b ne. Virũ catholicti a precipue ſa cerdotẽ deo ſiẽ nullo impli
8 cari erroꝛe ita nila oꝑtet ciipiditate violari. ¶ Petrꝰ rauẽna.

Omnium maloꝛũ radix eſt cupiditas: tranſgreſſionis mater
magiſtra nocendi: prima Pilaria iniquitatis: auriga malicie
ſiéc aria virtutum ſeditioms oigo fouea ſcandaloum CIn

nocentius de vilitate conditionis humane. Radix maloꝛtun

eiſt cupiditas: hHec ſacrilegia ↄmittit: & furta a rapinas exer/

cet a pᷣdas: bella gerit Pomicidia: ſymoniace vendt et emit
inique petit & recipit: iniuſte negociatur 2 feneratur inſtat
dolis. & imminet fraudibus- diſſioluit pactum: a violat iura⸗
mentum coꝛrũpit teſtimonium: G& peruertit iudiciũ. ¶ Inno
. 17 , „„ 12
centius ibidem. Tria maxiĩe ſ. olent homines affectare ſcilicet ·
opes:voluptates Honoes. De opibo praua: de voluptati⸗

27 . „
pus turpia: de hon oꝛibo vana procedunt. Nam opes genant
cupiditatem a auariciã: voluptates pariunt gulam & luxu

riam: honoꝛes nutriunt ſuperbiam & iactantiam. ¶ Seneca
in epyſtola. Nunquam parum eſt quod ſatis eſt a nunqim̃
multum: ꝗ ſatis non eſt. neminem pecunia diuitem fecit·
¶ Seneca. Fotiſſima peſtis eſt cupitas: que ſolet egenos fa⸗
cere quos capt᷑: dum finem querendi non inuenit. ¶ Seneca
in prouerbijs. Aienum nobis noſtrũ plus alijs placet · effu/
gere cupiditatem: regnum eſt vincere ·
¶ De Qurioſitate. ¶ Capitulumlvij.
genus hominum ad cognoſcẽdam vitam alienam:
„ deſidioſum ad coꝛrigendam ſuam. ¶ Auguſtinꝰ in
ſermone. Multo felicius inuenit ſyderum 9ditoꝛem Humilis
pietas: ꝙ ſiderum o dinem ſuperba curioſitas. ¶ Auguſtin?
de vera religione. In ↄſideratione creaturarum non eſt vana
et peritura curioſitas exercẽda. ſed gradus ad immoetalia 6e
ſemper manentia faciendus. ¶ Hieronimꝰ in epyſtola. Qibo
demonum eſt carmina poetax ſe claris ſcĩa: rethoricoꝛe vboʒ
pompanulla ibi ſ. ecuritas veritatis: mulla iuſticie refectio re

ritur-ſtudioſi earum in fame veri. G virtutũ penuria per⸗

manebunt. ¶ Bernardꝰ? in ſermone. Qurioſus foꝛas egredit:
et exterioꝛa ↄſideratqiui ſic interna deſpicit: futa non ꝓſpicit

Idem. Multi ſtudent plus alta & apta proferre /a erubeſcutt
plana & Pumilia:ne hoc ſoluʒ ſcire vide ant. ¶ Proſper. Que

deus occulta eſſe voluit: non ſunt ſcrutanda que aũt mani⸗

feſta fecit: non ſunt negligenda ne in illis illicite curioſi:

et in bis damnabiliter ingrati inueniant. ¶ Hugo. Curioſi⸗
tas eſt ſuperflua inueſtigatio ad ſe non ptinentiũ.¶ Richar
dus de ſancto victoe. O qũ̃ti veritatem querũt · non in veri /
tate· && quanti inueniunt:non ad veritatem: ſed ad vanitateʒ
2 miſerrimum eſtiin verbis vite lucra moœtis negociant.
¶ Detrus rauenna in ſermone. Odibili? niHil eſt ſubtilitate

npſcſe⸗

guſtinus libro decimo gfeſſionum. Curioſus eſt

bieſt
imis
gue ef
ntas e
ſophil
etreyt
giſtan
optinuns
melinue
udp
rugtee

(el
d

iSroatd
acni⸗
quoduͤ
Pteeni⸗
moda
Alteriu⸗
Veyiti
lii ommi

SS
ſte
lan
N
tten
lnſtx

Kura⸗
Chno
chen
Nuput⸗
Sgenunt
nmäbon

(Soan
nuni i
n ſectt
Senea

lunee

eoos

,alienam

ſtibit
bhumils
Galind

NRN

vbi eſt ſola ſubtilitas. Idezʒ. Maximum vicium ſubtilitas eſt
nimis ſe oſtendere:viliſſima aũt eſt diſſimulatio ſubtilitatis
que effedtu apparet:habitu latet. ¶ Petrꝰ rauenna. Que vti⸗
litas eſt cedulas euoluere: firmare verbotenus ſummas: 6e
ſophiſmatum verſutias inuierſare: damnare ſcripta veterum
et reprobare omnia que inueniuntur in ſuoꝛum cedulis ma
giſtroꝛũ. ¶ Gloſa ſuper eccle. Sobrius intelligere in omnibo
optimus eſt:qui reficit animam:nec grauat mentem. Vnde
mel inueniſti:comede ꝗd ſuffiet tibine foꝛte ſatiatꝰ euomes

illud:6 periures nomen dei tui. ¶ Seneca in epyſtola. Quid

te toques illaceras in illa queſtione: quã ſubtilius eſt con⸗
tempſiſſe: qin ſoluere JUM
¶ De Damno. ¶ Caphn. lvnj.
Vęuſtinꝰ in ſermone. Non ſapit lucrum:qui dolet
damnũ foetioꝛ eſt in confeſſione chriſti:qui damna
on timuit: ꝙ qui lucra contempſit. ¶ Gregoꝛius
in moꝛalibo. Aptus damnationis teſtis:eſt ipſe timoꝛ iniqui⸗
tatis quia timetut quod agitur:a tamen malum non vincit
quod timetur. ¶ Caſſiodorus in epyſtola. Melius eſt enim
pPreſentia damna cõtemnere:q́; exiguo queſtu perpetua co⸗
moda non habere.¶ Seneca in ꝓuerbijs. ucrum ſine dãno
alterius fieri non poteſt: damnum niſi exabundantia raro
venit. ¶ Seneca de remedijs foꝛtuitoꝛum. Omnia perdidiſti:
cũ omnibo perire potuiſti. Noli cõqueri ꝗd incideris:gaude
Ad euaſeris:qui ſe habet:nihil perdidit. Dare vbi liberalitas
¶ De Debito ¶ Qapitulum lix·

Legoꝛius ſuper ezechielem. Sic ſub auctoꝛitate ſup⸗
bia:& humanus tumoꝛ ſub humilitate ſe palliat: ve
ſepe nec ille valeat conſiderare quid deo: nec iſte ꝗdð
debeat proximo. ¶ Gregoꝛius in moꝛalibus. Deputemꝰ in⸗
dulgentiam datam quaſi pecuniã mutuatam:quo plus no⸗
bis creditur ex henignitate: eo debitoꝛes ampliꝰ tenemur in
opere. ¶ Gregoꝛius ibideʒ. Stultus eſt debitoꝛ: qui gaudens
mutuatas pecunias accipit & tempus quo reddere debeat:
non attendit ; l
¶ De Decima- H ¶ CapitulumIx.
Vgęguſtinus in ſermone. Hec eſt domini iuſtiſſima
conſuetu do· vt ſi tu illi deceimam non dederis: tu adꝰ
cimam teuocaberis:id eſt demonibus que eſt de⸗
cima pars angeloꝛum aſſociaberꝰ dahis inquit impio militi
quod non vis dare ſacerdoti. ¶ Auguſtinus ibidem. Si deci/
mam dederis: non ſolum habundantiam fructuum recipies
ſed è ſanitatem aĩe a coꝛporis ↄſequeris.ꝗqa decimas dando

. 5*
==

et terrena celeſtia poſſumus premia promereri. Vnde qui
decimas dare noluerintres alienas inuadunt:a dominũ qii
dignatus eſt accipere. ¶ Auguſtinus in ſermone de decimis
Attẽde quid creatura decima: inter intellectuales creaturas
eſt homo:quia angeli in nouem oꝛdinib:decimus autẽ oꝛdo
eſt hHominum. Et ideo eſt hoĩs decimam ſoluere:vt ruinam
angeloꝛum valeat ſupplere. ¶ Hieronimus in gloſa Malach
Qriia nõ reddidiſtis decimas primitias iccirco in penuria
et fame maledicti eſtis.qᷓ dum parua ſiibtrahitis:vbertatem
poſſeſſionum veſtrarum & totam abundantiam frugũ per⸗
didiſtis. ¶ Chriſoſtomꝰ ſuper matheum. Iuſticiã:miſericoꝛ⸗
diam & fidem: ꝓpter ſuam gloꝛiã mandauit deꝰ:ſed decimas
ꝓropter ſacerdotes ¶ Io hannes chriſtomꝰ. Sacerdotes qui
propter decimas coꝛripiunt populum.q maioꝛa peccata vi⸗
dentes tacentdocẽt colare culicem & deglutire camelum id
eſt a modico abſtinere a maioꝛa committere
¶ De Delicis. Capitulum.lIxi:
A Vguſtinꝰ in ſermone. Qui dat pro modica delecta
cceieone illud pro quo ſe tradidit: ſtultum chriſtum
reputat mercatoꝛẽ. ¶ Ambroſiꝰ in epła. Quicunqʒ;
a puericia dederit ſe delicis: manebit in ſeruitute: vt viuens
moꝛtuus ſit.¶ Gregoꝛius in moꝛalibo. Hi frequẽter maioꝛes
tribiiſlationes ex carne ſuſcipiunt: qui carnis voluptatibus
delectantur. ¶ Chriſoſtomus.Sicut impoſſibile eſt vt ignis
ſinflãmetur in aqua ita impoſſibůle eſt ↄpumctionem vigere
in delicijs. ¶ Bernardus in epla. Mens aſueta delicijs: nec ex⸗
ciillta diſcipline ſarculo:multas ↄtr abit ſoꝛdes RHacile onus
afflictionis ſentiunt qui vti ſuauibus delicijs conſueuerunt
¶ Seneca in epła. Eſtimãt animos amenitas nimia: qmlibet
viam iumẽta patiunt:quoꝛũ durata in aſpero virgula eſt · in
molli plauſtriq; paſcue ſaginati cito ſubſternunt᷑. Innatum
eſt ab illo mũdi conditoꝛe:qui nobis viuendi iura deſcripſit

—

vt ſalui eſſemus:non vt delicati delicijs miſere:ac ſolicite om

nia comparentur· ¶ De Deſiderio ¶ Caplim lxij;
NVguſtinꝰ ſuper Pſalmiſtam. Qui deſiderat:a ſi lin⸗
gua taceat.coꝛ decãtat.qui aũit non deſiderat:qlibet
amoꝛe:quolibet clamoꝛe: aures hominũ feriat: intus
mutus eſt deo. ¶ Ambꝰ. Quanto diutius abeſt q;dd deſideraĩ
tanto expectantis deſidetia maioꝛa quadaʒz via amoꝛis igne⸗
ſcunt caro deficit:ſed cupiditas aliẽ & augetur. ¶ Gregoꝛiꝰ
in omelia- Si ſancta deſideria dilectione creſcuntſi autẽ dile⸗
Rione deficiunt: deſideria non ſi unt. ¶ Gregorius in moꝛalibe.
Valentioꝛes voces apuid ſecretiſſimas aures dei · non verba
faciũt:ſed deſideria eternam em vitam ſi oꝛe petimꝰ:nec coꝛde

vſet
nem
xſider

ſedefr
Ptust
sineert
Nberum
dorninu
(rt
diſ
ſunto
(Norr
ktemac
Gung
lund
nor
erimu

ernſc

altta

ſeunda!
RNN

igi deſideramus: clamantes tacemus. ſi vero deſideramuss & e
uni tacemus: tacentes clamamus. Seneca. Etiam celeritas in
I g deſiderio mœa eſt. Deſ pectus ſuie deriſio vbi contemptus·
Atie (De/ Deſperatione-· ¶ CQapimIxnj-
un guſtinus De ſymbolo. Tatro agnouit: petrus ne⸗
“ gauit. in petro demonſtratur quemqim̃ iuſtum non 3 —
de ſe preſumere deberẽè ¶ Auguſtinus de penitentia — bboer — —II pr ers n,
Mim Ne deſperando augęamus peccata: propoſitus eſt peni tStis — Seſprerr, re,
faripe . Pere — SPP . P po u5 e e itetie L
im nn. portusrurſus ne delpetando augeamus:datus eſt Dies moꝛ
dinm tis incertus. Ambroſi? ſuper lucam. Nemo diffidat: nemo
veterum con ſeius peccatoum premia diuina deſperet. R ouit
d dominus mutare ſententiarinſi tu noueris emendare deliétũ
R ¶ Ambꝰ. Incumbit virtuti ſeculi.qui deſperat de adiutoꝛio
meimd dei (Cbriſoſtomus. Illius eterne ciuitatis ianiias nobis de /
,. ſperatio claudit: ſpes aperit:fiducia latum prebet ingreſſum-
ulumd ¶ Iſidorus de ſummo bono. Nullus deſperare debet veniam⸗
rn elecn etiam ſi circa ſinem vite ad penitentiam conuertatur. Vnum
chriftun quemq; enim deus de ſuo fine:non de vita preterita iudicat
Wiang Idem. In vita hominis finis querendus eſt quoniam deus
MVe non reſpicit quales ante viximus: ſed quales circa finẽ vite
ermnd erimus. ¶ Leo papa. Sceleratio? om nibo o iuda & infelicio?
loptitbe extitiſti · quem non penitentia duxit ad dñm: ſed deſperatio
ſtutigns traxit ad ladueũ. ¶ Hugo. Prima ſalus eſt declinare culpaz
em vigere ſecunda non deſperare veniam. ¶ Victoꝛinus. Deſperatio eſt
NNG. auud vite ſtatum vel virtutũ redditum fracta ſpei gubernatio
DNe ¶ Seneca. Nemo ſe mutat: qui ſe mutari ſperat. SS
Orſoenen ? ¶ De Detractione· ””MBM C Qapitulumlxinj·
imingian V—Vguſtinus in gloſa. Plus nocent in membris detra
Graulaett hentes chriſtoquia animas crèditoꝛum interficiũt
mimumn qui eius carnem mox reſurrecturam peremeruũt
Mr Ambroſius. Bylinguis ſerpens habetur atq; letalis: eo ꝙ;
eloeon dyabolus miniſter aliud loquatur lingua: aliud coꝛde medi
Colnle tetur. ¶( Hieronimꝰ. Qaue ne aut linguã: aut aures habeas
Ataſtlin prurientes id eſt ne aut ipe alus detrabas: aut alios audias
urditn detrahentes. ¶ Hieronimus. Incongruum eſt copore latere
ratirt et lingua per totum mindum vagari⸗ſ Gregoꝛius in paſ 10
ſd⸗ rali. Non maledices ſurdo τ Surdo maledicere:eſt abſenti .
uncf ac non audienti derogare: Coꝛam ceco offendiculũ ponere!

1 d elſt diſcretam quidem rem agere: ſed tamen ei qui lumen di⸗

atole ſcretionis non habet ſcandali occaſionem prebere. ¶ Bernar⸗
e ſ. dus de conſideratione. Omnem qui paunlam veretur dicere
bern quoðs in aure loquitur: ſuſpectum habeas. ¶ Idem. Detra⸗
tneron Coꝛ ee libens auditoæ vterque dyabolum portat in lingua-

—

¶ Iſidorus de ſummo bono. Non ſolũ ille reus eſt:qͥ ſalſum

de alio profert:ſed & is qui cito aurem criminibus prebet.
¶ Qaſſiodorꝰ. Dentes dicti ſunt a demendo· ideo pulcre lin⸗
gue detrabentiũ dentes vocantur:quia ſicẽ illi partes demũt
ita & iſti opiniones hoĩm coœrodunt. ¶ Bernardꝰ in ſermone
Nunꝗd nõ vippera eſt lingua detrac toꝛis ferociſſima: plane
nimirum ꝗᷓ tam letaliter inficit flatu vno: Niinqͥd nõ lancea

eſt lingua iſta ꝓfecto acutiſſima que tres pen etrat ictu vno ·

¶ Hugo.Detractio eſt locutio ex inuidia procedens: bona
alioꝛũ denigrans. ¶ ullius. Eit em neſcio quomõ:vt magis
in alijs cernamuis ſiquid delinquit᷑: ꝙ; in nobis. Vnde poeta·
Qum tua puideas oculis:mala liꝓpus iminctis. Qur in ami
coꝛum vicus:tam cernis acutis: ¶ Seneca in epła. Nulla tam
modeſta felicitas eſt:vt malignitatis dentes vitaret. ¶ Seneca
in ꝓuerhijs. Difficilem oportet aurem habere ad crimina
¶ De Deo CQapitulum xv.

guſtimis ſuper Iobannem. Deus tibi totũ eſt: ſi
6 lumẽ tibi eſt.ſi nudꝰ es:immotalitate tibi veſtis

eſt. ¶ Auguſtinus libro ſexto confeſſionum. O vera ſumma

ſuauitas ommi ſuauitate dulcioꝛ: ſed non carni & ſanguini

ommni luce clarioz omnmi ſecreto interioꝛ: omni Honoꝛe ſublimi

oꝛ: ſed non ſublimibo in ſe. ¶ Auguſtinus libro vij gfeſſiõm
O eterna veritas: & vera catitas: à cara etermtas tu es deus

meus.¶ Auguſtinꝰ in ſoliloquis. Deus va & ſumma vita:

in quo & a quo a per queʒ bona ſunt:que bona ſunt ommia

deus⸗a quo auerti cadere:in quem cõuerti reſurgere:in quo
manere conſiſtere eſt deus: a quo exire moꝛi: & in quẽ redire

rveuiuiſcere: a in quo habitare viuere eſt deus quem nemo

amittit niſi deceptꝰ: quem nemo querit niſi admomtus:queʒ
ne mo inuenit niſi purgatꝰ. ¶ Auguſtinmus ſuꝑ Pater noſter
Deus eſt in ſeipſo ſicut alpha & o: in mindo ſieut rec toꝛ æ
auctoꝛ: in angelis ſicut ſapor:& decoꝛ in eccleſia ſicut paterfa
milias in domo: in anima ſicut ſponſus in thalamo:in niſtis
ſicut adiutoꝛ proteétoꝛ: in reprobis ſicut pauoe & horroꝛ
¶ Auguſtinꝰ ſiiꝑ Pſalmiſtam. Qund mihi preter deum eſt:
dulce nõ eſtquicqd mihi vult dare dñs meus:aufer at totũ
et ſe mihi det.¶ Auguſtinꝰ in epyſtola. Non eſt quo fugias
a deo irato:niſi ad deũ placatũ:& econuſo. ¶ Augꝰ in epla
Deus totus oculus eſt:qa omnia videttotꝰ mamus eſł:quia
omĩa operatotus pes eſt:ꝗa vbiq; eſt. ¶ Ambꝰ ſuꝑ lucam·
Non in loeus deus videtur:ſed mũdo coꝛdenec coꝛporali
oculis deus queritur: nec circumſcribitur viſu: nec tactu te⸗
netur:nec auditur affatu: nec auditur inceſſu/& cum abſens

eſuris ꝓanis tibi eſt.ſi ſitis:aqua ti eſtſi in tenebris

vide
ralil
iſta v
ybiqt
Deus!
ſplent
tationel
ſurſum
penett?
nonaf
uodt

mine de

oſiſime.
wicshn
ſras wa
Tongtud
proptere
propter
Deusa
mmatun
taturyt
ſoinran
M ſipr

ſod

lud AAo

kraerge
ſtro an
non ptat
deltt eſſe
mora On
Puti werd
ſeend pit
mmle Vvit
inſalebe
eltitecun
detmae
prouta

d.

lim
rr
ni.
di
erndn
Aplan⸗
lnne
uno

woenn

hau

Lredre
twi veu
raſumn

urnm

ſungruin
aeſudon
gfeſlon
Ves s
ma vita.

KdwN

nh
n uetae

guem e

vonsn
ernolt

tpeter
gin uſtis
horro⸗
deum
etattoi
o vugn
in NN
s m
inlin⸗
nibo
toute⸗
4 blen

eſt videtur: & cum preſens eſt non videtur. ¶ CGregoꝛius in
moalibus. Creato omnium deus pater ommpotens vbiqgq

eſt. a vbiq; totus eſt. & tunc minus inuenitux: quãdo is qui

vbiq; totus eſt in parte queritur. ¶ Gregoꝛiꝰ in moꝛalibus
Deus manet intra omnia: ipſe extra omnia: ipſe ſupꝑ omnia

ipſe infra ommia.ſuperioꝛ eſt per potentiã: inferioꝛ ad ſuſten⸗
tatione m: exterioꝛ per magnitudinem:interioꝛ per ſubtilitatẽ

ſurſum tegens:deoꝛſum continens:extra circundans:interiꝰ
penetrans. ¶ Bernardus. Deus partibus non oſtat:vt coꝛp-ꝰ
non affectibus diſtat vt anima: non foꝛmis ſubſtat vt omne
quod factum eſt.¶ Bernardus. Quam diues es in miſericoꝛ
dia: ꝙ́ magnificatus in iuſticia: qin munificus in gratia do/

mine deus noſter:non eſt qui ſimilis ſit tibi:muneratoꝛ copi

oſiſſime:emuneratoe equiſſime:liberatoꝛ puſſſime· gratis re⸗

ſpicis humiles: iuſte iudicas innocẽetes: miſericoꝛditer etiam
ſaluas peccatoæes. ¶ Bernꝰ de conſideratione. Quid eſt deus?

Tongitudo datitudo: ſublimitas && profũdum. Longitudo

propter eternitatem:latitudo propter caritatem: ſublimitas
propter maieſtatem. profundum propter ſapientiam. Idem
Deus amat vt caritas: nouit vt veritas: ſedet vt equitas:do⸗
minatur vt maieſtas:tegit vt princeps:tuetur vt ſalus:ope
vatur vt virtus:teuelatur vt lux:aſſiſtit vt pietas:que omĩa
faciunt angeli: facimꝰ a nos:ſed longe inferioꝛi modo.¶ Ori⸗
genes ſuper Iudi. Vnuſquiſq; quo pre ceteris colit: quod
ſuper omnia miratur a diligit hoc enim deus eſt ſi quod il⸗

lud eſt:quod in dilectionis laude preponderat᷑:hoc tibi deuns
eſt. ¶ Caſſiodorꝰ. Deus nec ſplene ridet: ne vultu ſubſannat

Ira ergo dei vocatur retributio peccatoꝛũ. ¶ Hugo de clau⸗
ſtro anime. Sicut enim nullum eſt momentum quo homo
non vtatur vel fruat᷑ dei bonitate a miſericoꝛdia. Sic nullum
debet eſſe mo mentum q eum preſentem non habeat in me⸗

moꝛia. Omne tempꝰ in quo de deo non cogitas:hoc te com⸗-

puta perdidiſſe. ¶ Alanus. Deus eſt ſplendor nunquam de/

ficiens: vita indefeſſa nõ moꝛiens: fons ſemper ſcaturiens:ſe⸗

. „ .

minale vite ſeminarium: ſapientie principale principium:

initiale bonitatis initium. ¶ Seneca ad lucillum. Prope deus
eſt:tecum eſt:intus eſt mi lucille: ſacer inter nos ſpiritus ſe⸗
det:maloꝛum bonoꝛumq; noſtroꝛũ obſeruatoꝛ & cuſtos: Hic
prout a nobis tractus eit: ita nos ipſe tractat. Bonus vero
vir ſine deo nemo eſl - PON

¶ De Deuotione · ¶ Capitulum. lxvji·

== ſ hfdf E 5 2
ê

5

Vguſtinus ſuper Pſal miſtam. Non putreſcit coꝛ:ſi
leuetur ad deum · Erumentum tuum ſi haberes in
inferioꝛibomne putreſceret: leuares illud ad ſuperioꝛa

frumento tuo queris mutare locũ: co permittis putreſcè

in terra: fru mentum leuares ad ſiiperioꝛa: coꝛ leua in celum.
¶ Auguſtinus ſuꝑ Iohannem. Si habet animus vnde oble⸗

ctetur extrinſecus:ſine deliciijs manet interius. ¶ Auguſtinꝰ

ſuper io hannem. Neſcio quid incoꝛporaliter & ſpuũaliter in
nobis facit deus ꝗd nec ſomis ſit qui aure percipit᷑ nec coloꝛ
qui oculis diſcernat᷑:nec odor qui in naribo capiatur:nec ſa
por qui faucibo iudicetur:nec durum a molle q d tan gendo

ſentiatur: & tamen aliquid eſt: ꝗ ä ſentire facile eſt explicare
non poſſibile.¶ Gregoꝛiꝰ in omelia. Si nos virtus deuotiõis

in intimis afficit: omnis ſtrepitꝰ praue ſuggeſtiõis obmute
ſcit. ¶ Bernardꝰ ſuper cantica. Non omnibo eodem mõ data
eſt gratia iſta.ſcilicet deuotio porro thomas in latere: iohes
in pectoꝛe petrus in ſinu patris: paulus in terciꝗ celo:ſecreti
huius gratiam ſunt aſſecuti. ¶ Bernardus ſuꝑ cantica. Mel

in cera: deuotio in litera-alioquin litera occidit: ſi abſq; ↄdi⸗/
mento ſpiritus glutieris. ¶ Bernardus ibidem. Eſt vngentù
contritionis:eſt vngentũ deuotionis:& eſt vngentũ pietatis
Primum pungitiuũ doloꝛem faci ens ſeciindũ temporatiuũ
doloꝛẽ leniens:tercium ſanatiuũ moꝛbum expellens. ¶ Cadi

odorus in coll. Melius eſt deuotũ in minoꝛibo:qm̃ indeuotũ

in maioꝛibo ꝓfeſſionibo inuemiri. ¶ Hugo de ſancto victoꝛe
Deuotio eſt ſeruoꝛ bone voluntatis:quẽ mens cobhibere non
valens: certis manifeſtat indicijs ·

¶ De Dyabolo. ¶ Capitulum.lxvij:
non videre certi ſumus:ſed motu eas copor ab illo
et affectionũ indicus colligi æ experimèto didicimꝰ
noſti coꝛda filioꝛũ hoĩim. ¶ Auguſtinꝰ. Plurimũq; dyabolꝰ?
vult nocereſnon poteſt⸗Quia poteſtas iſta ſub poteſtate eſt.
nam ſi tantum poſſet nocere dyabolus quantum vult. aliꝗs
iuſtoꝛum non remaneret. ¶ Ambꝰ.Anima nuncq a coꝛpore
vinceretur:niſi priꝰ a dyabolo teneret᷑. ¶ Gregoꝛiꝰ in omelia
Profecto dyabolus vincitur: quãdo mens noſtra in tempta
menta eius ad delectatiõe; atq; conſenſum non contrahitur:
¶ Gregoꝛꝰ ibidem. Iniuſtum eſt ſeruire dyabolo:qui muillo
Placatur obſequio.¶ Bernardꝰ in ſermone. Demonum eſt
mala ſuggere:noſtrum eſt non conſentire:quotiens eis reſi⸗
ſtimus: totiens eos ſuperamus: angelos gloꝛificamus: deum
honoꝛamus:qui incitat vt pugnemus:adiuuat vt vincam 9.

ℳ ?
5
2

guſtimus. Internas anime cogitationes dyabolũ

ſecreta autem coꝛdis ſolus ille nouit:ad quem dicit᷑tu ſolus

lyhuind
cisfot
ſeteum
mto M⸗
Denonist
iitieſutlt
Veſtun

coUl
aaunn lib
iuus ſerſen
onteſſt

ſ Opri

lie illece

ſilltatt
ctolus
utaſeel

tuvsddio⸗

pacemiu

nes allelu

pakrietes b
doli niſc⸗
Aulntun
tam kedem
Cobomine

ſermereted

WMeworüne
medeoſe
Gach

flud Or
wumdo
Nmali
iimn ſu⸗

Nümſ⸗ conſolidat ne deficiamus Chriſoſtomus ſuper matheum
ien In primis grauis & inſufferabilis eſt impetus dyabolus: ꝙ&
dn ſiquis foti animo ſuſtinuerit eũ in primo: in ſecundo inue⸗
töpltnt niet eum infirmioꝛem. Quanto enim plus percuſſus fierit:
Gincloan tanto magis refrigeſcit a deficit. ¶ Iſidorus de ſummo bono
rdobe Demones triplici acumine preſcientie vigent . ſe cilicet: ſubti⸗
Nunſta litate nature: experiẽtia temporum. reuelatione ſit uperioꝛum
MW poteſtatum.¶ Iſ. doriis. Quanto propinquius finem müdi
— dyabolus videt. tanto crudelius perſecutiões exercet. vt qui

ſe continuo damnandum conſpicit: ſocios ſibi multiplicet:

“ cum quibus iehenne ignibo adducatur. ¶ Iſidorus. Dyabo⸗
eemine lus ſerpens eſt lubricꝰ: cuius ſi capiti id ẽ prime ſuggeſtiõi
eld W 9 * * 6 .„ .
inn non reſiſtit totus in intima coꝛdis dum non ſentit᷑: illabitur.
NN

sNme 4 ¶ Qyprianꝰ in epiſtola. ata & ſpacioſa itinera vite letalis
sbonmn iliic illecebre & moꝛtifere voluptates: illic dyabolus blandit

nnH du vyt fallat. arridet vt noceat: allicit vt occidat. ¶ Petrus rauen
ere ils na. Dyabolus mali aucto: nequitie oꝛigo: rerum hoſtis: coꝛ⸗
coſecttn ruptoꝛ ſeculi hominis ſemper inimicus. Iile laqueos tendit:
mcaNI lapſus parat:foueas fodit:ↄparat ruinas:ſtimulat copora:
ad . pungit animas: cogitatiões ſuggeraàt: Immittit iras:dat virx⸗
Nengnni D tutes odio: vicia addit: amoꝛi erroes ſerit: diſcoꝛdias nutrit:
Artüptti pacem turbat.affectus diſſipat: hũana violat:diuina tẽptat

tenpota
s (CR ¶ De Dilectione

fin uti

Odnn inter fili os dei a filios dyaboli:ſignent ſe omnes ſi⸗⸗
444 gno crucis: reſpondeant omnes Amen cantent om,
vialunkeoer. nes alleluia: baptiſentur omnes: intrent eccleſiam:impleant
GesDd parietes baſilicarum. Non diſcernuntur fun dei a filjs dya⸗
wwt ibin deoli:niſi caritate. ¶ Auguſtinus de ſpũ a anima. Miſer ego:
rodieſ quantum deberem diligere deũ meum: qui me fecit cum nõ
tn ſoe eram:redemit cum perieram? Nõ enim eram & de nibilo me
aee fecit: non lapidem: non arborem: non aliquid de animalibus
eſtate hò k ſed hominem voluit me eſſe. Dedit mihi viuere: ſentire: di⸗
Fult Adkd ſcernere reduxit me de exilio: redemit me de ſeruitio: vocanit
Ceee me nomin eſuo: vt memoꝛale ſuũ ſemper eſſe apud mevnxit
Dinſe me oleo leticie ipſe erat vnctus vt ab vncto eſſem vnctus:
intue E a chriſto dicerer chriſtianus. ¶ Auguſtinus in gloſa ſuꝑ
rErr illud. Ordinauit ĩ me caritatem. Primo diligendus eſt deus
n ſecundo parentes. inde filij poſt domeſtici· qui etiam ſi boni
une ſint: malis filijs preponendi ſunt. Inimicos autem non ſicut
cuall⸗ teip̃m. ſuffict.n. ꝙ nõ odio habeamꝰ illos. ¶ Greg? ĩ regiſtro
s eun
inam

¶ Capitulum.lxvniie⸗

guſtinus ſuper iohann em. Dilectio ſola diſcernit

. 7 3

Pro magno diligi non debet quicquid ſine concluditur:illa
appetenda illa ſemꝑ in opere ſunt diligenda que nec inuenta
tranſeũt: nec adepta deſiciunt. ¶ Gregoꝛius. Nihil eſt pcioſi?
teo virtute dilectionis: nihil eſt deſiderabilius dyabolo:extĩ/
ctione caritatis ¶ Bernhardus ſuper can. Quando ignoꝛabã
me inſtruxit: quando errabam me reduxit:quando peœabâ
me coꝛrexit: quando ſteti me tenuit: quando cecidi me erexit

quando iui me duxit:qñ veni ad eum me ſuſcepit: & ſubdit
Nec pro his omnibus quid rependã ab eo:niſi tin vt diligã

Non enim melius nec decentius & per dilectionẽ rependi pit

quod per dilectionẽ datum eſt. ¶ Hugo. Dilectio dei eſt oĩa

cõmoda æ incõmoda poſtponere cauſa fruendi. Dilectio eſt
proximi priuata cõmoda poſtponere cauſa fruendi amico.
¶Euigencius in ſermone. Neceſſe eſt vt quo te pceſſerxit di⸗-
lectionis theſaurus: illic etiam cogitationis ſequatutr effect?

Ideo veritas ait vbi eſt theſaurus tuꝰ:ibi eſt coꝛ tuũ:·¶ Qah
ſuper Pſal. Diligere ꝗſi de omnibus eligere. Ignis ẽ carxi tas

dei virtutum progreſſionibo creſcens:que quantomagis cõ/

ciipiſcitii tanto efficatius ampliat᷑. Idem. Inaudita ẽ dilectio

—

que amicum diligit & preſentiam eius non amat.¶ Seneca

in prouerbijs-Rihil eſt quod nõ tolleret qui perfecte diligit.
C. Ducere. l
IVguſtimis in epiſtola. Ad diſcendum ꝗd opus eſt
nulla etas ſera videri poteſt:quod ſi vis magis decet
cere q; diſcere:magis tñ decet diſcere qꝙ; ignoꝛare

nazazenus. Optabile eſt mihi a percarũ vſq; ad Vvltimã diſcè

face: melius eſt neſcire aliꝗd ꝙ cũ periculo diſcè. ¶ Gregoꝛiꝰ?

Qapitulum lxix·

¶ Iheronimus in epla. Nihil prodeſt facienda didiciſſe à nõ

ſenectutem quem mulla etas ad perdocendũ ſufficere poteſt

¶ Hugo. Ab oĩbus libenter diſce qꝗ tu neſeis: quia vtilitas
cõmune tibi facere poteſt quod natura cuiq; fecit. Sapiẽtioe
omnibus eris ſi ab oĩbus diſcere volueris: qui ab omnibus
accipiunt omnibuſ ditioes ſunt. ¶ Rabi Moyſes. à ria ſunt
vt ait Alexander ꝗᷓ impediunt hoĩem apprehendere veritatẽ
rei ſcʒ amoꝛ altitudinis:ſubtilitas ac profunditas rei inueſti
gande: ignozantia inquiſitoꝛis: ſiue breuitas potentie ſue in

apprebendendo. ¶ Qaſſiodorus. Deſiderabilis eſt literarum

eruditio que naturã laudabilẽ eximie reddit: vnde ſapiẽtioꝛ
fiat oꝛnatioꝛ. Ibi em prudens inuenit vnde ſapientioꝛ fiat: ibi
bellatoe reperit vnde animi virtute roboret᷑:ibi princeps acci
Pit quomodo ꝓpls ſub equalitate cõponat: nec enim aliqua
in mumdo poteſt eſſe foꝛtuna quã literaꝝ non augeat gloſa
noticia. Ideʒ. Oc in iuuentute nõ diſcit: in matura etate neſcit᷑
Ars enĩ bellandi ſi nõ pludit᷑ cũ fuerit neceſſaria non habet.

Cſo
Dicetis:n
ſendum
liuaset
moX ſyi

mbbus leu⸗
porit ſupe
cohibetmi
inceſſum
ſidei dllxit

fsmagiſtt.
Daviuerea

bemodeer
Wivdme
bonetmntz
ppodore;
inſppiinen
res ſacit rii

We

clum gratt
abiezel
pugnatot
Qnhhruse
ndttinti
ARinui
Ugdeu
Criſcnnd
darmn
Juospon
mentium
00 mplex
adi ſcoꝛd
m cont,
iſcioee ſa

aanri
ünent
eiſh
wignt
Dimeteif
raſbde

un Ri

winmn

Kiotd.

teireſend⸗
amr eſti
tiſC

ise carin

diidlech
mn Der
etſote di
ppitnunht
9ℳopuk
migis
iigrount⸗
NDcRan
DDllmi
ufunnet
EChiuſtii

t niti

ponmul
SAria ſunt
weetiti
teiinneſ⸗
uttieſuen

17

¶ Caſſiodorus. Nihil tã incredibile: quod non diſcendo fiat

pꝓrobabile. ¶ Seneca. Quid eſt ſtultius qi quia diu non di⸗/

diſceris: non diſcere omms etatis ſtola ammittit.tandiu di⸗

ſcendum eſt: quandiu neſciasſi ꝓprouerbio credis: quandiu

viuas: etiam ſeni diſcendum eſt. ¶ Seneca. Moꝛes primum
mox ſapiẽtiam diſce que ſine moꝛibus male diſcit᷑. ¶ Seneca
Ocium ſine literis eſt moes: niui hominis ſepultura.
¶ De Diſciplina-
Begoꝛius libro xini moꝛali um. Qoꝛ ꝗ; d ſine ſapiẽtia
eſt exaltari non habet qa humana mens ſicut male

mibus leuatur. ¶ Bernardꝰ. Diſciplina ceruicem ſubmittit
ponit ſuꝑcilia:componit viltum:ligat oculos:chach innos:
cohibet: moderatur linguã: frenat gulam:ſedat iramfoꝛmat
inceſſum.¶ Cyvprianꝰ. Diſciplina eſt cuſtos ſpei:retinaculũ
fidei:dux itineris ſalutaris: fomes ac nutrimentũ bone indo⸗
lis:magiſtra virtut: facit in chriſto manere ſemꝑ ac iugiter
deo viuere:ad promiſſa celeſtia & diuina premia peruenire
¶ Hugo. Quãuis in nullo tempore & loco diſciplinam ſuã
homo deſerere debeat. diligentius tamen ibi conſeruãda eſt:
vhi vel neglecta pluribus generat ſcandalum:vel cuſtodita

bone imitationis exemplũ. ¶ Pitagozas. Qui breui tempore

ꝓ ꝓudore diſciplinã non patitur: omni tempore in pudore
inſipiẽtie permanebit. ¶ Seneca Educatio a diſciplina mo⸗
ves facit:G illud ſapit vnuſquiſq; quod didi cit
¶Q⸗ De Diſcodia, ¶ Capim. Ixxi;
Vguſtinus. Diſcenſiones nunqm debent amari:ſed
aliquando tamen aut a caritate naſcuntur: aut cari
tatem probant. ¶ Ambroſius. Melius eſt emigrare
cuim gratia ꝙ́; cohabitare cum diſcoꝛdia. Melius eſt ſine lite
abire: ꝙ; cũ iurgio reſidere.¶ Ambroſuis. Contentio eſt im⸗
pugnatio veritatis:cum conſidentia clamoꝛis ¶ Hieronimꝰ
Quiſquis coꝛpꝰ affligit:ſed concoꝛdiam deſerit· deum quidez
laudat in timpano:ſed nõ laudat in choro:quia ibi diſcenſio
eſt.vbi inuidia eſt vbi concoꝛdia non eſt:ibi chorus non eſt
¶ Gregoeius in paſtoꝛali. Diſcoꝛdes tãdiu millum operis ſa/
crificium deo imolant:quandiu a proximoꝛũ caritate diſcoꝛ
dant. ¶ Iſidorus ethimol Diſcoꝛdia eſt aliqu oꝛum diſcenſio
quos prius amoꝛis vinculum colligauit. Concoꝛdia eſt oue
mentium in rectitudine amoꝛis: indirupta quedam & vnica
complexio.
et diſcoꝛdias gignit. ¶ Caſſiodorꝰ. Summopere iurgia fuge
nam contra parem auceps eſt:cum ſuperioꝛe furioſum cum
inferioꝛe ſoꝛdidu m: maxime aũt contra fatuũ ↄtentiõeʒ inire

¶ QCapitulumlxx·

eleuata in infimis premitur:ſic bene preſſa in ſubli⸗

Sedicioſus eſt qui diſſenſionem animarum facit

Nam abſentem ledit: qui cũ ebrio litigat. ¶ Seneca in pro⸗
uerbijs. Principium diſcoꝛdie eſt aliquidò ex cõmuni ſuum

facere. urpius nihil eſt ꝙ cum eo bellum gerere: cum quo
familiariter vixeris ¶ De Diſcretione· ¶Caplm. bxxij⸗
Begoius in moꝛalibus. Plurimum virtus cũ indi⸗
ſcrete tenet amittitur:cum diſcrete intermittit᷑: plus
tenet᷑. ¶ Bernaròdus ſuper cantica. In cunctis nobis

ſemper debet preeſſe diſcretio. & quaſi moderando ſingiſlas

diſcernẽ voluntates nec opinio veriſimilis fallat: ac decipiat
ſermo verſutus ne quod bonum eſt:malum.ne ꝗd malũ eſt

bonum eſſe credatur. Beruardꝰ ſuper cãtica. Diſcrxetio qpe

omni virtuti odinem ponit:modum tribuit: decoꝛem & per⸗

petuitatẽ ofert. Eſt ergo diſcretio non tam virtus q; quedã
moderatrix victutum odinatrixq; affectuũ: a doctrix moꝛũ
tolle hane: G& virtus vicium erit. ¶ Iſidorus. Qiucquid boni

cum diſcretione feceris:vittus eſt quiequiò ſine diſcretione

geſſeris:vicium eſtvirtus em indiſcreta: ꝓ vicio reputatur

¶ Iſidorꝰ. Diſeretio eſt in diiudicantis rerum cauſis: ꝓuida
hHumanarũ mentium moderatrix. Idem. Ratio eſt gerendox
oꝛdo ex cauſa venientium.vt quicq;d facias ac dicas: intelli⸗
gas. ¶ Petrus rauenna. Cunctam diſciplinã regulans mo⸗
deret᷑ equalitas diſcretionis. nec vel nimia remiſſio nutricia
ſit criminum:vel impia diſcretio patricida virtutum.Idem·
Diſcretio virtutibus modũ imponit:ſine qua virtutes ſunt
vicia. Nam ſi aſſit timoꝛ e non diſcretio:tranſit in deſperati⸗

o nem. ſit doloꝛ in amaritudinem:ſi amoꝛ in adulatiõe;:ſi ſpes

in preſumptionem ſi leticia t diſſolutionem:ſi ira in furoꝛem

¶ Tullius. In ommibo negocis prius q́; aggrediantur adhbi
benda eſt diſcretio. Iuxta illud poete v. Qui plꝰ poſſe putat

ſua: ꝙ́; nata miniſtrat. Poſſe ſuũ ſuperans:ſe minꝰ eſſe poteſt
(De Diuitts. [ CapitulumIxxnj.
V guſtinus in epyſtola. Diuitie ſeculares ſi deſunt:
non per mala opera querantur in mundo ſi autem
ſſiint. per bona opera ſeruentur in celo. Animum
virilem & chriſtianum nec debent ſi accedant extollere: nec
debent frangere ſi recedunt.¶ Auguſtinus ſuper Matheum
Vere ille ſunt diuitie- quas cum Habuerimiis: perdere non
poſſumus. ¶ Auguſtinus. Difficile eſt vt non ſit᷑ ſuperbus:
qui diues eſł tolle ſuperbiam:diuitie non nocebunt. ¶ Au⸗

guſtinus. Aurum eſt materia laborum periculum poſſiden⸗

tium:aurum enu meratio virtutum: aurum malus dominus
Proditoe ſeruꝰ. Aurum magis cruciat:apud quem largitis
fuerit: aurum amanti ſe nihil de ſua poſſeſſione permittit.xe⸗

fundens reatum ſuum ei cui vſum negat. ¶ Augꝰ in om clia

poros
npau
Oſcanten
nelciütd
ſuntadi⸗
eltdime
ingid.
düntieve⸗
ſitresder
mubſte
ſdium
decenda:4
dbes ſuntt
Petpenmum
Atluunir
binoriſqg
Ornubon
evecäüta
Aranes
banns O
Kium.
in hisim
ptrioßi
Cltru
noͤfubrtne
NRN
bonwn
ſecurum

Vaeer

lockteton

uodarg

Pecuma in

d reſ
(ätſan
nmn

neecpins

culſus
ſitmiſe
Remo
Nemo:
Apane
Anatut

rnpe⸗
mmiſu
ten S
Nehgu

niche o
frglln

Anpin

NManngn

en

Pne N
ascge

oktan
Mucqubn

nediſcteton

leputät
uſs pun

Rgeree

dicns intei

tegulinsnw

nſhio wuteet

girtutes ſican

in trtin

Nide
NW,

.
dartdn

4

4

mnibdee
piulimlan

Isint
wuten
, Jrimn
tollerem
ulutun
eleren,
ſtſubet

hant ,NO.

lum ℳ

Asmis

ttltk

4 4
2

l oGN

—O —

2

Ideo rogans diues non exauditur in toꝛmentis quia rogan⸗
tem pauperem non exaudiut in terris. ¶ Ambroſiꝰ. Diuites
diſcant:non in faculſtatibus crimen haberi: ſed in his qui vti
neſciũt. Nam diuitie vt impedimenta ſunt reprobᷣ:ita bonis
ſunt adiumenta virtutis. ¶ Hieronimꝰ. Qui diuitiarũ ſeruꝰ
eſt:diiiitias cuſtodit vt ſeruus·qui aũt ſeruitutis diſcuiſſerit

iugũ: diſtribuit eas vt dominꝰ. ¶ Gregoꝛius in omelia Sole

diuitie vere ſunt:que nos virtutibo diuites efficiunt. ſi ergo
fratres diuites eſſe cupitis:veras diuitias amate. Idem. erre

na ſubſtantia eterne felicitati parata:pondus eſtin on ſub⸗
ſidium. Temporalis vita: eterne vite ↄparata: moꝛs eſt potiꝰ

dicenda: ꝙ vita. ¶ Bernardus in ſermone. Vere diuitie non
opes ſunt.: ſed virtutes quas ſecum conſcientia portat:vt im
rerpetiuim diues fiat. ¶ Chriſoſtomus. Diuitiarũ ſequela

eſt luxuria:ira intemporans:furoꝛ iniuſ :arrogantia ſuper

bia omĩſq; irrationabilis motꝰ. ¶ Chriſoſtomus ſuꝑ mathᷣ.
Omnia bona mundi triplex interitus tollit. Aut ex ſeipſis
vetereſcũt:aut luxu dominoꝛum ſuoꝛũ conſummun?᷑: aut ab
extraneis dolo:vel violentia:vel calumnia diripiunt᷑. ¶ Ra⸗
banus. Omne terrenum vel erugine cõſummit᷑ vt aurum &
argẽtum:vel putredine a vermibo vt veſtis e lignum:et qᷣd
in his immune eſt a furibus vel predonibo tollit᷑ vt lapides
precioſi. In his ergo omne genus auaricie reprehenditur.
¶ Petrus raiuienna.Auri cuſtos:ſeruatoꝛ argẽti:ſecuritatem
nõ habet neſcit quietem: tibi deeſt ſecuritas·gꝗes perit:pena

diues eſt ille non cenſu. ¶ Petrus rauenna. Aurum erogare
bonum eſtreponere malum:ↄtemnere validum:fugere per⸗
ſecurumquia ſicut vincere virtut eſt: ita felicitatis euaſiſſe
¶ Valexius in ſermone. Nil tibi proderũt diuitie:ſi diuitiarũ

beneficijs non vtaris nam pars mendicitatis: eſt congeſtam
ſecreto pecuniam poſſidere. ¶ Valerius. Nihil clauſum oſtat
quod argento auroq; non pateat · nihil occultum:quod non

pecuma indagante ſit cognitum. ¶ Hugo. Diues dicit a di⸗
uo:qui quaſi deus nihil creditur indigere. ¶ Seneca in epła

Quid refert quantum illi in archa: quantum in horreis ia⸗
ceãt:ſi alieno in hyat:ſi non queſita:ſed querenda computat
Non enim pauper eſt qui mimus habet:ſed qui plus cupit:

nec plus habet ſed qui mimis cupit: diues eſt. ¶ Seneca. Si

cui ſua non vident ampliſſima: licet totius mundi dominus
ſit:miſer eſt.qui aũit ſibi ſatis ẽ:cũ diuitijs natꝰ eſt. ¶ Seneca

Nemo alius eſt deo dignꝰ: ꝙ qui opes contempſit. ¶ Seneca
Nemo naſcitur diueſ: quiſquis exijt in lucem viſus eſt lacte

et pane eſſe contentus: ab his nobis regna nõ ſufficiunt. Si
ad naturam viues:nunqꝙ; eris pauꝑ· ſi ad opinionem: nunqꝙꝙᷓ;

eris diuesexiguum natura deſiderat opinio immenſumnm.
¶ De Doctrina · ”M”M ¶ CGaplmxximnjè
VIguſtinus de doctrina chriſtiana. Doctoꝛ a ductoꝛ
id agere debet vt nõ ſolum intelligatur:verum etiä
— ubenter a obedienter audiatur. ¶ Auguſtinꝰ?. Sicut
ratus eſt q cognoſcenda enubilat: ſic oneroſus ꝗ incogni
ta incultat. ¶ Auguſtinꝰ ſuper iohannem. Si me poſſes docẽ
quod neſcio:nõ ſolum te verbis:ſed etiam pugnis cedentem
de berem patientiſſime ſuſtinere. ¶ Ambroſuis ſuper. Beati
immaculati. Anteqm vita doctrina querenda eſt: vita bona
ſine doctrina gratiam habet: do cteina ſine vita integrit atem
non habet.¶ Gloſa Perfectio diſcipuloꝛum: gaudium & co
rona eſt magiſtroꝛũ.fructus em m agiſtri: obedientia eſt di⸗
ſcipuli a eius bona ↄuerſatio:coꝛonã dat magiſtro. ¶ Gloſa ·
Qui congrua diſciplina vnumquemq; arguit: eruditum ſe
ꝓbabilem do ctoꝛem:in conſpectu omnium oſtendit:nec etas
iuuenilis in doctoꝛe deſpicienda eſt: quẽ vita & diſcretio cõ⸗
mendat. ¶ Gregoꝛius. Tanto quiſq; minus oſtẽditur doctꝰ?
quanto minus patiens neq; enim poteſt veraciter bona do⸗
cendo impendere.ſi viuendo neſciat aduſa equani miter tole
rare. ¶ Gregoꝛius. Doctrina eum omni imperio docetur: que
prius agitur qin dicatur. Nam doctrine ſubtrabit fiduciam
quando oſcientie prepedit linguã. ¶ Bernꝰ in epła. Experto
crede ad amplius inueiĩes in ſiluis: ꝙ in angulis- ligna lapi
des docebũt te d a magiſtris audire nõ poſſis. ¶ Hylarius
Intelligẽtia dictoꝛũ: ex cauſis eſt aſſumenda dicendiga non
ſermoni res:ſed rei eſt ſermo ſubiectᷣ. ¶ CPriſoꝰ. Si artem
vſumq; diſſocies:vtilioꝛ ẽ vſus expers artł:qꝙ ars ꝗᷓ ſui vſum
nõ hbẽt. Ars infecunda eſt ſine vſu:a vſus temerariꝰ ſine arte
¶ CPriſoꝰ in policracõ. Doctrinã accipiamꝰ:mnon moꝛes api
dus herbe nõ ſunt neceſſarie: ſed floꝛes ſic & vos doctrine flo
res colligite: a ↄuerſatõz malã relinqte.¶ OPriſoꝰ. In lectiõe
nõ verba:ſeð ſanctitas eſt amãda ſepe aũt reperit ſimplicitas
veridica:q falſitas ↄpoſita.ꝗqᷓ hoĩem ſuis exroꝛibo illicit: 2 per
lingue oꝛnamẽta: lados dulces aſpgit. ¶ Origen es. Clauſum
Habeat os pecc ato: ꝗa qui ſeipm nõ docuit:aliũ docè nõ pr·
I¶ Beda. Eruſtra ſibi officiũ doctoꝛis vſuxpat:ꝗ diſcretõz ca⸗
tholice fidei ignoꝛat.¶ Sydvoniꝰ. Miſer ẽ ꝗ ante ↄpulſus ẽ do
cere &; diſcê: a ante pſumens bonũ p̃dicare: ꝙ facè. ¶ Petrꝰ?
bleſen. Qitia fragilis ẽ memoꝛia: rerxũ turba nõ ſuſficit ideo
egregie doctoẽ infoꝛmare videt᷑: qui dicit. Quicqð precipies
eſto breuis vt eito dicta percipiãt: animi dociles teneãt qtiia
omne ſupuacuũ pleno pectoꝛe manat. Idem. Sciẽtiarũ gloſa
poſſeſſioò: in ꝓlures diſpꝑſa nõ perdit᷑: diſtributa per partes:

mincai
tuta en
nretho
nagsi
ntribis
Crmuli
denri
ſrundaſt
ſine arro
ntionen
doctdee
leris 8
et in hoe
iocudae
mentain.
uconcſ.
(Den

Tanto
henos/

lym Vr

dW

D
ncogr,
Nlies dod
em
niegrituten
udiumde
ienda d⸗
tnſ
ekulditun.
dit ner enn
ſeretio co:
N won do⸗
himiter to
Noctirc⸗
bitfduem
laepn
gna lp⸗
on mah
cief
Shlchi
pleits

e 10
ſerten
se
Pili⸗

Hyluris

minoꝛationis detrimenta non ſentit: ſed eo diuturnius perpe
tuata ſeneſcit:quo publicata fecũdius ſe diffundit. .Tullis

27

in rethorica. Sepe nobis minox eſt intellectus longitudine:

magis q; obſcuritate narratõnis. ¶Tullius. Peritia do cendi
in tribus conſiſtit. natura: do ctrina: vſu. Natura ingenio do
ctrina ſcientia: vſu aſſiduitate. ¶ Seneca. Nun quam nimis
dicitur:qᷓd nunqm ſatis diſcitux: quibuſdam remedia mon
ſtranda ſunt: quibuſdam incultanda ſunt. ¶ Seneca in epi⸗
ſtola. Qiud faciẽdum ſit:a ſacie ire diſcendum eſt: OQg nolti:

ſine arrogantia poſtulanti imparties- que neſcis:ſine occiil⸗

tatione ignoꝛãtie tibi poſtula imꝑtiri. ¶ Seneca. Eum elige

doctoem: quem magis admireris cũᷣ videris: qin cum audi⸗

ieris.¶ Seneca. Cupio omnia que ſcio in alium trãſfundere:

et in hoc gaudeo diſcere:vt doceam Nullius boni ſine ſocio:

iocũda eſt poſſeſſio ¶ Seneca. Doctrine eloquentie oꝛna⸗

menta:in pronunciatione aperta:a conuenienti coporis ge
ſtu conſiſtunt
¶ De Doloꝛe

Regoeius in moꝛalibus. Qui peregrinatiõz ꝓ patria

tigat vim doloeis: oſiderata equitas ſeiientꝰ. Ibidem

Tanto quiſc; perfectus eſt: quianto perfectius ſentit doloꝛes

alienos.¶ Seneca. Summ doloꝛis intẽtio:inuenit cito finem⸗

Idem. Vinceris a doloꝛe:ſi ceſſeris. vinces:ſi te contra doloꝛẽ

intẽderis. ¶ Seneca. Animo dolenti nihil oportet credere: etiã
nam inuenit leſo doloeis remedium:eſt inimici doloꝛ
(DeBbrita4tcte. aplin bewv.
guſtinus in epyſtola. Ebrietas eſt flagicionum
omnium mater:culparumq; nutrix: radix criminũ:
igo vicioeumturbatio capitis: ſubmerſio ſenſus:
tempeſtas lingue procella coꝛporis: naufragium caſtitatis.
amentia temporis:inſania volũtaria:ignominoſus languoꝛe:
turpitudo mouũ: dedecus vite:honeſtatis infamia:anime coꝝ /
ruptela. ¶ Auguſtinus in epyſtola. Valde turpe eſt vt quẽ
non vincit hõ:vincat libido. ẽe obruatur vino:ꝗᷓ non vincit
ferro.¶ Auguſtinꝰ in ſermone. Ebrietas eſt blandꝰ demon
dulce venenum: ſuaue peccatum: q́; qui habet:ſeipſum non
habetꝗa qui facit:peccatũ non facit:ſed ipſe totus eſt pecca
tum. ¶ Ambroſius de penitentia. Ebrioſus cum abſoꝛbet vi⸗

innocentes cogit mẽtiri doloꝛ Homo ne ſit ſine doloꝛe foꝛtu⸗

num:abſoebetur a vino abhominatur deo: deſpicitur ab an⸗

gelis: deridetur ab hominibus:deſlituitur a virtutibus: con
funditur a demonibus: conculcatur ab ommbus. ¶ Amb?.
Ebrioſus confundit naturam: anittit gratiam:perdit glam

¶ Caplim lxxvV.·

Diligit: doloꝛem etiam inter doloes nelcit. Idem. li

ð

òð “ê

H
W

incurrit damnatiõz ¶ Cbriſo. Nihil eſt ita demoniacum: ſiö

ebrietas laſciuia ꝗᷓ eſt mẽ oĩm vicioꝛũ Ante oĩa aut nocet
chicis ebrietasꝗᷓ oĩm radix peccatoꝛũ nutrix ẽ. Hugo de
(Q victoꝛe. Ebrietas iudiciũ rõis obfuſcat: ↄtẽtiones a bella
ꝓpcurat:robur a natalem virtutẽ en eruat:infir mitatẽ gnat:

moꝛtẽ nat᷑alẽ importat:rebo tpalibo ſpoliat et d detiꝰ ẽ diui /

nam maledictõz inducit. ¶ Be-rauen. Ebrietas in alio crime
eſt:ĩ ſacerdote ſacrilegiũ:qa alt aiam ſu necat vino:ſacerdos
ſpũm ſanétitat extinguit. Ideʒz. Ebrietas eſt mẽ litiũ: furoꝛis
genit᷑petulãtie magiſtra. vbi em regnat ebrietas:xõ exulat:
intellectꝰ obtundit᷑ ↄſilia deuiant: iudicia ſubuertunt᷑. ¶ Señ
in epla. Quẽadmodũ muſto dolia ipſa rumpunt᷑:a ome qd
in imo iacet:in ſummã pꝑtẽ vis caloꝛ eiectat.ſic vino eſtuãte
quicqd in imo iacet abditũ: effert ee ꝓpdit in mediũ. ¶ Sen ·
Ebrietates ↄtinue aĩos in furoꝛẽ adducũt. Nam cũ ſepe apꝰ
ſe non ſunt ↄſuetudĩeʒ inſanie: durata vicia vino ↄcepta etiã
ſine illo valent:violentiã n violẽtia ſequit᷑. ¶ Innocen. Quid
turpiꝰ ebhoſo: cui fetoe ĩ oe:tremo ĩ co pe·q pm⸗ ſtulta: ꝓdi

occulta cuiꝰ mens alienat᷑: facies tuſfoma? nullũ em ſecretũ
calices:quẽ non fe

vbi regnat ebr ietas.(¶ Oratius. Eecundi
cere diſertů ¶ De Eccleſis: (¶Caplin. Ixxvij⸗
Vguſt.Ecclia eſt qᷓdaʒ foꝛma iuſticie:id ẽ ↄmune
ius oĩm ĩ ↄmune oꝛat:in ↄmune oꝑat᷑:ĩ ↄmune tem
ptat᷑: ſn eclie catholice ſocietate:nec baptiſmꝰ alicui

pPdeſſe pt:

tuc obtineat dũ deſerit᷑. Ideʒ. Hoc eclie ꝓpriũ ẽ. Ecla dũ pſe/
quit᷑ floꝛet:dũ opprimit᷑ creſcit. dũ ↄtẽnit ꝓficit. dũ ledit vicit
dũu arguit intelligt: tũc ſtat cũ ſuꝑari videt᷑. ¶ Greꝰ in mox
Quid inqt arct᷑i noĩe:ꝗ ĩ celi axem ↄſtitutꝰ.ſeptẽ ſtellaxe ra⸗
dus fulget niſi eclia vniuſalis expmit᷑: arcturꝰ? inqᷣt ſp vſat᷑:a
nunq; mergit᷑ ſic eclia ꝓſecutões tolerat:ſ ſñ defectu pdurat

—

¶ Gre? ĩ epla. Archa ceſſante diluuion mõte reqeuit:qa vite
P coꝛreptiõe ceſſãte: cũ maloũ opeꝝ fructꝰ tñſterit.ĩ celeſti

pt ia ſcta eclia velꝰ ĩ excelſo mõte reꝗeſc:.¶ Greꝰ? ĩ mox. Tuũc
ſcta ecłia valẽtiꝰ ĩ veritate reficit᷑: cũ ardentiꝰ ꝙ veritate fati⸗

gat᷑. ¶ Berꝰ ĩ apolo. O vanitas vanitatũ:h nõ vanioꝛ &; inſa⸗
nioꝛ fulget ecła ĩ pietibo a eget ĩ paupibe ſuos lapides auro
induit: a fiios ſuos nudos deſerit:de ſũptibo egenoꝛũ ſeruiẽ

oclis diuitũ. ¶ Berꝰ ĩ hmõe. Oĩo ꝓditoꝛẽ ſe eẽ nouit qcunch
ẽ ille ᷓ vicia qlibet ĩ hãc domũ conat᷑ inducè: a tẽplũ dei ſpe/
luncã vult facè demonioꝛe. Eclia ẽ media int celũ qd ẽ locus
tantum bonoꝛũ: a infernũ ꝗ ẽ locꝰ timm maloꝛum: ſed eccleſia
recipit indifferenter ↄtinue bonos & malos: ́ ſignatur per
archam:qꝗᷓ recepit munda & immunda animalia. ſ Ral 2

nec opa mĩe: niſi foꝛte vt minꝰ toꝛꝗat᷑.¶ Hila Hoc
Pʒ eclia ꝓpriũ:vt tũc vĩcat cũ ledit᷑·tũic intelligat cũ arguatC

Den⸗
tegntioꝛt.
ſe ſdeliu
dauſttoan
Hlateriale
ſebermult
paculummfn
Ueriens ten
Culumm wit
ibibcpra
nous Nlo
zuſtus in⸗
elle liberti
paſſionibt
Deß

Dignitkkemn
didicbc
denerenon
loeum pem
natone ſan
(Haonim
GNG
wia wed⸗
Etatis ſo⸗
eſt a abſt
preferant
guentu do
Pölinting
gnaſuur.
ſibitigun
raukodr
Prouerſe
(enec
r ſemp
Wuamu.
Nrspeca

e!

dunſe
Nete
(Gen
nes
tatgin
Whdii
lo ein⸗
han
mücne
Atel
ent d
tdntc
cumd

nediiD⸗

mnciſ

Mepue
vren. id
ſtuleapd
leñ ſectetx
glitont⸗
wlndwo
edigfnun
ſamueten
tiins alui
HRo⸗

An

iPchnig
tdihhiſi
ptiſalrt
nitli
iwoler

„3. „*
,erNRa Vlte
nticle

mwp Lir
utrtefat
ioin
mori

Differentia eſt inter ſynagogam eccleſiam. Synagoga cõ

gregatio:eccleſia vocatio dicit᷑. ¶ Hugo.Becleſia eſt ſingula
riter fidelium vniuſcuiuſqʒ ciuitatis cõgregatio.¶ Hugo de
clauſtro anime.ria poſſumꝰ aſſignare tabernacula ſcilicet
Nateriale:miſticum: moꝛale. Id eſt tabernaculim moyſi:
tabernaculum chriſti: tabe?᷑ naculum cuiuſſibet iuſti. T aber⸗
naculum moyſi fuit ex diuerſis generibus oꝛnamentoũ con
ueniens ſtructura: tabernaculum chriſti eſt eccleſia:taberna
culum iuſti:quelibet fidelis anima. Vnũ fit ex lignis impu⸗
tribilibo:aliud ex ſanctis animalbo:tercium ex donis a virtu
tibus. Movſes ſuum erexit in heremo: Chriſtus in mundo
iuſtus in animo. ¶ Petrus rauernna. Eccleſia magis incipit
eſſe liberrima:cum ad finem ſeculi erit perducta.tunc enim
paſſionibus eleétoꝛum cito implebitur᷑ numerus bonoꝛum ·
¶ De Electione. (CapitulumIlxxvnj

Vguſtinus. Quis fer at:ſiꝗs diuitẽ eligat ad ſedenm
honoꝛis eccleſie contempto paupere inſtruc tioꝛe GG
ſanctioe. ¶Auguſtimus in ſermone. Ad epiſcopalz
dignitatem eligi nõ debuit: qui minoꝛa officia gubernare nõj
didicit· quia cura nauis illi committi nõ debuit:qui remum
tenere non nouit.¶ Hieronimus. Sicut in oꝛdinati onibd ma
loꝛum princeps eſt peccatoꝛ: qui tales conſtituitſic in oꝛdi⸗
natione ſanctoꝛuũ princeps eſt eoꝛũ iuſticie:qui bonos elegit
¶ Hieronimus. Querit᷑ cur non Iohannes electus eſt virgo
ſcilicet vt eſſet caput eccleſie: Reſpondetur:etati delatum eſt
quia petrus ſenioꝛ erat:ne adhuc adoleſcens a pene ꝓpgreſſe
etatis hominibus preferetur. ¶ Leo papa. Valde iniqunumm
eſt ⁊a abſurdum vt imperiti ma giſtris: noui antiquis:rudes
preferantur e meritis. ¶ Caſſi odorꝰ. Neceſſe eſt prudentiſſii
mum eligere:qui poſſit contra ſubtiliſſimos diſputare: in
guentu doctoum ſic agere:ne ſuſceptazʒ cauſam:tot erudita
poſſint ingenia ſuperare. ¶ Petrus rauenna in ſermone. Ti⸗
gna ſiluarum non oliua: nõ ficum:non vitem:ſed ramnum
ſibi eligun in regem:& egreſſus eſt ignis de ramno:a deuo
rauit cedros libani. ¶ Apuleius. Hec eſt iuſta ex equitate
proueniens partitio: vt melioes ſemper in officijs preferent
peſſimi auten ciues:aut minus boni:luce careant dignitatis
¶ Seneca in epyſtola.Aliqiiis vir bonus eligendꝰ eſt nobis

ac ſemper ante oculos habendus. vt ſic tanqm̃ illo ſpectãte

viuamus:e omnia tanquam illo vidente faciamus Nagna
pars peccatoeum tollitur: ſi peccatoꝛis teſtis aſſiſtat.

¶ De Elemoſina. C Capitulum Ixxix.

s

elemoſinam:a ſeipſo debet incipere & eam ſibi pᷣmo

me: Quia diétũ eſt. Miſerere anime tue placens deo. C Au⸗

guſtinus ibidem. Multa ſunt genera elemoſinarũ: que cum

facimus: adiuuamur vt nobis dimittant᷑ peccata. ſed ea nihil

eſt maius:q; cũ ex coꝛde dimnittimus peccata ¶ Auguſtinus

in ſermone. Elemoſina mũdat peccata:a ipſa interpellat pro

nobis ad dominũ:quia qcquid pauperibus dederimus:ipm

integre poſſidebimus. ¶ Auguſtinus. Kecundꝰ eſt ager pau

perum:cito reddit donantibo fructumvia celi eſt pauper:p

quam venitur ad patrem-incipe ergo erogar e:ſi non vis er⸗
rare.¶ Auguſtinus in ſermone. Dicit tibi chriſtus.da mihi
Eex eo quod dedi tibi da & redde habuiſtłi me largitoꝛem: fac

me debitoꝛem. Habeam te feneratoꝛem temporalia: mihi das

eterna tibi reſtituam teipſum tibi red dam:quando te mihi

veddidero. ¶ Auguſtinꝰ in epla. Si vis eſſe mercatoꝛ optimꝰ
fenerato? egregius: da qd non potes retinere: vt recipias qᷣd
non poteris amittere da modicum: vt tecipias centuplum.
da tempor alem poſſeſſionem: vt conſequaris etern am here⸗
Ditatem. ¶ Ambroſius de officijs. Beatus plane de cuiuis dol.

mo nunqm̃ vacuoſum pauper exiuitneq; enim quiſquam

magis beatus:qin qui intelligit ſuper pauperis neceſſitatem
et infirmi atq; inopis erumnam. ¶ Ambroſiuus ſuper Beati
immaculati. Ille intelligit ſuꝑer pauperemqui largitur pau
peri. Nam quid prodeſt meſereri p auperis: niſi alimoniam
eidem largiaris? ¶ Hieronimus in epyſtola. Sunt qui pau⸗
peribus parum tribuunt:vt amplius accipiant: que magis
venatio applicanda eſt: qim elemoſina. melius enim eſt non

Habere quod tribuas:qin imprudenter petè quod deſideras

¶ Hieronimus in epyſtola. Pars ſacrilegi:eſt rem pauperũ
dare non pauperibolaudent te eſurientiũ viſcera:non ructu⸗
antium opulenta conuicia. ¶ Gregoꝛiꝰ in moꝛalibus. Mun⸗
dari prius debet animus qui elemoſinaʒ; prebetquia omne

ꝗd datur deo: ex dantis mente penſat᷑a ab omnipotenti deo
munus ex manu non acipitur:quod coꝛde obligato in ma⸗

licia offertur. ¶ Gregoeius in paſtoali. Tot pene quotidie

diuites perimunt: quot moꝛientium pauperum apud ſe ſub /
ſidia abſcondunt. Nam cum quelibet neceſſaria indigentibꝰ-
miniſtramnis: ſua illis reddimus:non noſtra largimus. ¶ Io
hannes chriſoſtomus ſuper Matheiim. Si indifferenter om
nes omnibũus dederimus: ſemper miſerebuntur. Si autem di

ſcutere ceperimus: nunquam miſericoꝛdiam preſtabimus

Vguſtinus in enchiridion. Qui oꝛ dinate vult daaer ln

dare. Eiſt enim elemoſina opus miſericoꝛdie veriſſi⸗

lene
oloca)
velina
tor non
ſur toel
norte
bunus⸗
gluscg
exparndt
Blams
pauer⸗
Caplas
Vtacer
ſec⸗
oda
Husin
ppeen⸗
vguer
ſtiimn

uim vit
Hloquer
Wap
led
hemi
deſec
dica::
etxr⸗
i teth
moner.
fſntehe
Wces.
dſen
wo
ſcee⸗

4

(A

Kl D

nſbizne
Wpiſt⸗
dtunqnnn
Aldennt
Aguſtin
ſeplrpe⸗
tmnepel
Ktpune
rſirmonön⸗
riſnudank
lrgtanit
alirmibidn
ando ben
catwoptjnl
tecipias
centuplun⸗
emnam her
e decuins
im quiſqur
s nereſſtitn

Sapet bei

rgturpin
Aimoan
RR
d gem
s enimetie
ird din
ſiem paumi
et on tuch

iibas iNn

gli oinn »
ſer in nd
re guotion
pd ſe
aindigen
jfemon

Sumd
Mmnu.

Idem. Que ſtulticia eſt illic relinquere vnde exiturus es: 6&
uluc non premittere ꝗ iturus es illic ergo ſubſtantiam tuã

colloca vbi patriam habes. ¶ Chriſoſtomus. Melius ſeruat

pecumia que in dextera pauperis collocatur:hanc calumni⸗
atoꝛ non extoquet: inmidus non criminatur:latro nõ aufert:
fur nocturnus non diripiet: ſeruus fugam meditans non in⸗

uadit ſed ſemper el tuta: ſemper integra:ſemper ſalua.¶ Ra

bianus. Nil plus valet curationi anime: ꝙ elemoſinarũ lar⸗
gitas quia fruſtra pro peccatis rogatur: cum manus ad dei

expandit: ꝗᷓ has ad pauperes non extendit ¶ Petrus rauẽna
Manus pauperis: eſt gazophilacium chriſti. vnde quicqd
pauper accipit: chriſtꝰ acceptat. Da ergo pauperi terram vt

accipias celum· da nummum vt accipias regnũda micam:
vt accipias totum. ¶ Leo papa in ſermone Da ꝗd accipias:

ſere d metas: ſperge quod colligas. qrmmuis non habeas niſi

* „

quod acceperis: non potes habere niſi quod dederis. ¶ Vale
rius in ſermone. In faciendis elemoſinis: non eſt cuiuſ. quã

accipienda perſona: nec habendum elec tionis iudiciumꝗa
res que neceſſitati ſeruit: erogationis oedinem non requirit ·

vbi imminebit neceſſitas: non opus eſt vt ꝓſonas diſcutias:
¶ De Eloquentia. ¶ Qapitulum.lxxx-:

cundiam percipit: ſi ſinuim coꝛdis per recte viuendi
ſudia extenditnec loquentẽ conſcientia prepedit:
cum vita linguam antecedit. ¶ Caſſiodorꝰ? ſuper pſalmiſtã.

HBloquens eſt ille:qui ſcit parua ſubmiſſe:media temporate

magvna gaudenter dicere: qui ſcit inuenire preclare:magnift
ce diſponere: apte a figurate variare. Idem. Bonꝰ doctoꝛ pro⸗
Pemiatur apte: narrat apte: arguit acriter: onat excelſe:docet
delectat & afficit ¶ Iſidorus. Sepe reperitur ſimplicitas veri
dica: a falſitas compoſita que hominem ſuis erroꝛibo allicit:

et per lingue oꝛnamenta laqueos dulces aſpergit. ¶ Tulliiis

in rethorica. Vicioſum eſt in re ſeuera:delicatum inferre ſer

monem. ¶ ITullius. Eloquentia eſt ydoneoum verborum 2

ſentenciarum ad pronunciationem accomodatio:continens
voces:vultus geſtus: moderatõnem cũ venuſtate. ¶ Seneca
de ſentencus oatozum. Inquirenti quidam: qmodo optime
poſſit diſcere: Seneca reſpondit. Si nihil dixeris:niſi qd bene
ſcieris. Epyſcopus vbi prelatus · äl
¶ De Erroe- ¶ Capiim lxxxj:
Vguſtinus in epiſtola Diligendi ſunt homines vt
eoꝛũ non diligant᷑ ertes. ¶ Augꝰ. Nõnullis errare
pfuit aliquando:ſed in via pedum:non in via moꝛũ
¶ Ambroſius. Rihil grauius qim errantem adeo deſeri: vt ſe

Regoꝛius in moꝛ libus. Ille enim bene loquendi fa⸗

—

W.”ð

veuocare nõ poſſit. ¶ Gregoius in moꝛalibus. Nonnulli dũ
pPlus exquirunt contemplando qim̃ capiunt ſed vſq; ad per
uerſa dogmata erumpũt dum veritatis diſcipuli eſſe hu/
militer negligunt: magiſtri erroꝛum fiunt. ¶ Seneca in pro⸗
uerbus. Bonus animus nunqꝙ erranti obſequiũ accomodat

¶ De Euchariſtia. Cuaphin.kxxxif.

— diana medicina dominici coꝛporis debet ſeperare
¶ Auguſtinus. Quotidie euchariſtie ↄmunionem percipere

nec laudo:nec vitupero: omnibus tamen dominicis diebus

ſuadeo && Hortoꝛ: ſi tamen mens ſine voluntate peccandi ſit.
¶ Ambroſius. Vide quid agas ſacerdos: ne februẽti manu
copus chriſti attingas. ꝓrius curare: vt miniſtrare poſſis.
Verſus. Tangere qui gaudes: meretricem qualiter audes.
Palmis pollutis: copus tractare ſalutis. ¶ Ambroſius. Si
quotienſcunq; effunditur ſanguis in remiſſiõe: peccatoꝛum
de beo ſemper illũ accipere: vt ſemper mihi pecata dimittan⸗
turqui ſemper pecco:ſemper debeo habere medicinam. Idem

Qui vulnus habet.ſemper medicinam requirit. Vulnus eſt

quia ſub peccato ſumus. Medicina eſt:celeſte e venerabile
ſacramentum.¶Hieronimus ſuper ucam. Merito noſtre
reconciliationis cauſa:hoc ſacrificium conſtitutum eſt · vt ſi
ſacrificii precepta contempſeris: ſacrificij remedium ſentire

non poteris. ¶ Gregoꝛius in omelia. Cibus dulcis eſt coꝛpꝰ
et ſanguis chriſti: qͥ judas accepit indignus. ¶ Bernardus

in epvyſtola. Sacramentũ dei altiſſimi ſuſcipiendum eſłnon
diſcutiendum venerandum:non dijudicandum fide ſortitũ:
non innatum traditione ſanxitum: non ratione inuentum-
¶ lobhannes chriſoſtomus ſuper Matheũ. Sicut coꝛpor alis
cibus: cũ ventrem inuenerit aduerſis humoꝛibus occupatũ
amplius ledit: magis nocet:& nullum preſtat auxiliumita
et iſte ſpiritualis cibus:ſi aliquem reperit malignitate pollu
tum:magis eum perditnon ſua natura:ſed accipientis vicio
¶ Iſidorus de ſummo bono.Qui ſcelerate viuunt in eccleſia
et communicare nõ deſinunt: putantes ſe tali communione
mundari: diſcant nihil ad emendationem proficere.¶ Remi
gius in gloſa. Ve tradentibo chriſtum ad crucifigẽdum:ſed
ve cũ maligna ↄſcientia ſub ſacramento ſumentibo illũ. etſi
non tradant iudeis ad crucifigendũ:tradunt ipᷣm tñ mẽbris

Regoꝛius in moꝛalibo Exigimus ꝗd veſtro debetur
odiniſed non impendimus qd ſubiectoꝛũ debemꝰ

guſtinus ad Ianuariũ. Peccata ſi non tanta ſunt
vt excomunicandus quiſq; iudicet᷑ non ſe a quoti

inimici ad ſumendu: ¶ De Exactione. ((Ca. xxxxiij·

coꝛdi. ¶ Chriſoſtomus ſuꝑ Matheũ. Non gaudent

ntrtites
pere⸗ ploe
ttem pe
cgvirere
ſlumina
pietaſyn
Vbimalm

Deß.

Odorus dr

zdhibitac
nimeſte
Lecins0
(xereltatia
magis in
aſſiduus
dare nolue
Peuentiu
ſinepruden
ſineſcentia

Derr iphi
pro ſuis vot
igeres
udicd ed
(De

iſepiunt
mmuumqu
1 Ans not
Adeitttur
temmonſ⸗
fachemch
deſendire
moraltb
ccatu
conuia

i defen
onis el

martires quando ex illis pecunis honoantur: in quib; pau
peres ploꝛant.¶ Iſidorus de ſummo bono. Magnum ſcelus
eſt rem pauperũ preſtare diuitibiis & de ſi umptibo inopum
acquirere fauoes potentum. Arenti terre aquam tollere: G
fliimina que non indigent irrigare ¶ Qucanus. Nulla fides
Pietaſq; viris qui caſtra ſequunt᷑: venaleſq; manus ſibi vas
vbi maxima merces-
¶ De Exercitatione aucétozitates. G Caplim lxxxxinj⸗
Sidorus de ſummo bono. Cũ ſit vtilis ad inſtruẽdum lectio
adhibita collatione maioꝛem intelligentiam prebet. Melius
enim eſt conferre ꝙ; legere collocatio docilitatẽ facit. ¶ Ve⸗
gecius. Omnes arxtes:ommac; opera quotidiano vſu & iugi
exercitatione proficiunt:quod ſi in paruis verũ eſt:quanto
magis in maximis decet cuſtodiri. ¶ ¶ulliꝰ. Exercitatio eſt:
aſſiduus vſiuis ⁊ conſuetudo. ¶ Seneca. ſi in ipſa re trepi⸗
dare nolueris:an rem exerceas: ¶ Boeciꝰ de diſciplina. Sicut
Prudentia ſine iuſticia parum vel nihil prodeſi:iuſticia vero
ſine prudentia multum ſic ſine vſu ſcientia parum:vſus aũt
ſine ſcientia multum.
¶ De Excõmunicatione. CapitulumIxxxv-
. Vguſtinus in ſermone. Nos a ↄmuniõe quemqimm̃
probhibere poſſumus:qimmuis hec ꝓhibitio nõ dicta
t motalis:ſed medicinalis.¶ Cregoeius in omelia
Sic vt ipſa ligandi ac ſoluendi poteſtate ſe priuet: qui hanc
pro ſuis voluptatibus: a pro ſubiectoꝛum moꝛibus exercet
¶ Origenes ſuper leuitiẽ. Interdum fit: vt aliquis non recto
iudicio eoꝛum qui preſunt: eccleſie depellat᷑: & foꝛas mittatur
((¶ De Excuſatione (Capitulum Ixxxvi.
Vguſtinus de ſermone.Qepiſti nõ defendere pecca⸗
tum tuum:iam inchoaſti iuſticiam. ¶ Auguſtinus
Deſinunt eſſe peccata: que ꝓpter grauioꝛa vitanda
ſuſcipiuntur. Sicut enim in rebus vtilibus non vocatur da⸗
mnum:quod propter maius lucrum amittitur: ſic a in rebo
ſanctis non vocatur peccatum cum ad mittitur: ne grauius
admittetur. ¶ Hieronimus. Multitudo ſocioꝛzumimpun ita
tem non facit criminum. ¶ Hieronimus in epyſtola. Nõ eſt
facile malũ de perfecta etate credendum:quaʒ vita preterita
defendit & honozat vocabulum dignitatis. ¶ Gregoꝛius in
moꝛalibus. Vſitatum generis humani vicium eſt iterando
peccatum committere: & commiſſum negando abſcondere:
ett conuictum defendendo excuſare. ¶ Gregoꝛiꝰ in libro mo⸗
ralium. Peccatũ peccato addit: qui culpe quã fecit: patroci⸗
nia defenſionis adiungit. ¶ Bernardus. Caue aliene conuer
ſationis eſſe:aut curioſus exploꝛatoꝛ: aut temerarius iudex-

¶ Iſidorus. Qu amuis vera ſint: credenda non ſunt. niſi que
certis indicus oprobantur:niſi que manifeſto examine con⸗
uincimntur: niſi que oꝛdine iudiciario publicantur non enim
qui accuſatur ſed qui conuin citur reus eſt. ¶ Seneca. Nullũ
putaueris locum ſine teſte excuſatoꝛem querere:vicium eſt:
non poſſe pretenditur: ſed nolle in cauſa eſt. Obmitte excu/
ſationem-nemo peccat inuitus omne peccatiim volütarium
eſt. ¶ Seneca. Puerum etas excuſ. at: feminam ſexꝰ: extran eũ
libertas:domeſticum familiaritas
N¶ De Exemplo- ¶ Caplim lxxxvij
Vguſtinus. Qui in ↄſpectu populi male viuit: quã⸗
tum in illo eſt: eum a quo attendit᷑ occidit.ſ Ambꝰẽ
ſt inſitum bonis: vt caſtim pudicus:prudentem
ſaßpiens. miſericos liberalem affectu pio diligat: & virtutes
ſuas in alijs amet. ¶ Hieronimus in epyſtola. Domꝰ epiſco
pi a conuerſatio quaſi in ſpecula poſita eſt in gratia publice

diſcipline quicquid fecerit. illud ſibi omnes faciendũ putat

Hieronimè in epyſtola. Sancta ruſticitas ſolũ ſibi prod⸗
eſt. & quãtum edificat exem plo vite merito eccleſiam xp̃i
tantum nocet ſi deſtruentibus non reſiſtat. ¶ Innocentius:
Kbſc ſermone ↄuerſatio quantum exem plo prodeſt: tantũ
ſilentio nocet. Nam latratu canũ:a baculo paſtoꝛum:deter⸗
renda eſt rabies luporum. ¶ Greg? in moꝛalibus. Volantia
amimalia ſe viciſſim feriunt alis ſuis quia ſanctoum mentes
in eo ꝗd ſuperna appetunt conſi deratis inuicẽ alterius virtu
tibus excitantur. Ala em ſua me percutit: qui exemplo ſan⸗
Aſtatis me ad meliꝰ accẽdit. Et ala mea vicinũ animal ferio
ſi aliqn alteri opus bonum d imitetur oſtendo. ¶ Gregoꝛiꝰ
in paſtoꝛali. Nemo amplius in eccleſia nocet: q́; qui ꝓuerſe
agens: nomen vel oꝛdinem ſan titatis habet delinquentem
nanq; bunc redarguere null? preſumit in exempli culpa
ve Pementer extenditur: quando ꝓ reuerentia oꝛdinis potioꝛ
ponoꝛat᷑. ¶ Bernardus in ſermone. Non tibi videt᷑ grauioꝛem
ab eo chriſtus ſuſtinere perſecutionem qui ſuggeſtione ma
ligna exemplo pernitioſo ſcandali occaſione ab eo peruertit

animas quas redemit:. q a iudeo qui ſanguinem ſuum fudit

¶ Bernardus in epyſtola Pulcerrimus oꝛdo eſt a ſaluberri⸗
mus vt onus quod portandum imponis:tu portes prioꝛ. 6e
ex te diſcas: qliter oporteat alijs m oderari. ¶ Leo papa. Va⸗
lidioꝛa ſunt exempla: &́; verba.a plenius opere docetur: qin
voce. ¶ Ceſarius. Quantis exemplum vere humilitatis & ꝑ
fecte caritatis oſtenderis: cũ tantis tantis eterna prenna
poſſidebis. ¶ Ceſarius. Benedicta a deo anima illa:cuiꝰ hu⸗
militas cõfundit ſuperbiam: cuiꝰ patientia ꝓximi extinguit

Keun
patic
dru
mult
Pxer
loris
eme.
prere
kitate
malu

.
.

halrt⸗
nolog
Urtüm
reet
uudit⸗
erice
tats
ſasne
mniir
Mduca

miqre
nmecon⸗
min
rai
cumd
ttte eron
lütriunm
Rrneil

Antwonn
euitqri

diſAnO

prudentent
t Gvtnts
Nomdepie

tia pubia

enduͦ piltn

ſdi prod
Neſam W

nnocertius
1delt tanti

lorurm deren

IS Volaru

aum mentas
kerius Vittu
n ſan⸗
Nmfero

ig ℳ
viine
lenplile

Winis

grauicen
Mione II

10 weruet
ſuum nn
1 ſluben
s pltl
topep⸗ 8

Poud hu

2½ 9N „ 5 5 .77 . 2%. 2
acun diam cinus obedientia pigricia; alterius tacite inere/

pat:cuius feruoꝛ inertiam alieni toꝛporis exuſcitat. ¶ Caſſio

doriis. Claras enim ſuas maculas reddunt: ſi illi ad quos

multi reſpiciunt: aliqua reprehenſione ſoꝛdeſcunt.¶ Tullius

Exemplumeſt alicuius facti vel dicti preteriti: cũ certi au⸗
toꝛis nomine propoſitio. ¶ Seneca. Ex vicio alterius ſapiens
emẽdat ſuumoptimum eſt maioꝛum ſequi veſtigia: ſi recte

preceſſerint ¶ Seneca. Si bene egeris:.ipſe tibi perſone aucto/
ritatẽ dabis.viri boni eſt ſcire pati:nec facere iniuriã: aucétoꝛ

„

malus bonam rem turpem facit.

De Fabula- ¶ Caplim Ixxxvnij⸗
Vguſtinꝰ. Apud actoꝛes ſecularium literarũ: mus
loquit᷑ muri: & muſtela vulpecule. vt per narratõe;

habet:vt iuxta eam veritas poſſit manifeſtari. ¶ Iſidorꝰ ethi

mologiarum. Eabule a fando diceqa non ſunt res facte: ſed
tantiimodo loquendo dicte. ¶ Alanus. In ſuperficiali litere

cotice falſum reſonat lyra:id eſt fabula poetica.interiꝰ vero
auditoꝛibus intelligentie ſecretum altioꝛis eloquitur· vt ex⸗
terioꝛi falſitatis ſubiecto putamine:dulcioꝛem nucleum veri⸗
tatis ſecreto intus lectoꝛ inueniat.¶ Seneca. Exiſlimo neceſ⸗
ſas:non ex eadẽ cauſa qua poetis: ſed vt imbecillitatis noſtre
aminicula ſinte vt dicentem a audientem in rem preſentem
adducant. Alias auctoꝛitates quere mend acio
¶ De Rauoze- ¶ Capitulum lxxxix-

precio venalem portat. ¶ Maximꝰ in ſermone. Rõ
poſſumus ſimul pro vno & eodem opere fauoꝛem mundi ex
petere:a premium celeſt vite acquirere. ¶ Senecaxxix. epi
ſtola.Nunqim̃ volui placere populo:nam que ego ſcio:non
pꝓrobat populus: quid probat populꝰ:ego neſcio. Quis em
Placere poteſt:cui non placet virtus malis artibo:popularis
fauoꝛ loquitur· ſimilem te illis facias oportet: alioquin non
probabunt:niſi agnouerint. ¶ Seneca. Nunq́; multis pla⸗
ceas:ſed qualibet ſtude maximum in eo vicium eſt:qui non
villt melioꝛibus placere:ſed pluribo. Heſtuim vbi ſolenn itas

¶¶ De Eide. ¶ Capitulum.xc

guſtinus de verbo domini. Rulle maioꝛes diuitie
nulli theſauri:nuilli honoes.nulla huiꝰ mũdi maio
eſt ſubſtantia: qi eſt ſides catholica:que peœatoꝛes

. tam: ad id ꝗd agitur: verax referatur ſignificatio·
Kmbroſi?. E abula etſi vim veritatis non habeat:tñ ratõʒ

Regorius in moꝛalibus. Qui pro virtute quam egit
humanos fauoꝛes deſiderat: rem magni meriti vili

eeee

—
M
e⸗ ꝰ
M
2 8

EFE

homines ſaluat:cecos illuminat. infirmos curat: cathecumi⸗
nos baptiſat:fideles iuſtificat:penitentes reparat:iuſtos au⸗
gmentat:martires coꝛonat: virgines & viduas coniugales
caſto pudore conſeruat:clericos oꝛdinat ſacerdotes oſecrat:
ĩ eterna hereditate cũ ſanétis angelis collocat. ¶ Auguſtinꝰ

Ille apud deum plus habet loci:qui plus attulit non argẽti

ſed fidei. Iem. Quid eſt fides:niſi credere quod non vides

Idem. Noli intelligere vt credas: ſed crede vt intelligas:intel
lectꝰ merces fidei eſt.¶ Ambroſiꝰ de virginitate. O theſaur-
omnibus opulentioꝛ fides: o virtutibus coꝛporeis omnibus

ſides fotioꝛ:medicis omĩbus ſaluatioꝛ. ¶ Gregoꝛiꝰ in omelia
Diuina operatio ſine ratione apprehenditur mon eſt mirabi

lis:nec fides habet meritum:cui humana ratio prebet experi

mentum. ¶ Gregoꝛius. T unc enim veraciter fideles ſumus:

ſiquod verbis promittimus: operibus implemus. ¶ Bern?
ſuper cantica. Qiie noni nueniat fides attingit inacceſſe⸗ a: a pz⸗
prehendit ignota: comprehendit immenſa: apprehendit no⸗

uiſſima:ipſam deniq; eternitate:ſuo illo latiſſimo ſinu quo⸗
dam modo circumcluſit. ¶ Chriſoſtomus ſuper Matheum

Sicut ſemꝑ diſcere eſt ſignum nunq poſſe perficere:ſie teſti⸗

monium ſemper querè ſignum eſt nunq velle credere. Idem

Eides lampas eſt. quia ſicut lampas illuminat dom um: ita
fides animam. ¶ Cbriſoſtomus. Rides religionis catholice:
lumen eſt anime:oſtium vite fundamentum ſalutis eterne ·
¶ Hugo. Eides eſt voluntaria certitudo abſentium:ſuꝑ opi
nionem & infra ſcientiam ↄſtituta. ¶ Caſſiodorus. T antum
creſcit amo fidei:qntum de flamma ſubtradctum fuerit coꝛ⸗

porali. ¶ ¶ ulliꝰ. Eides eſt perceptio veritatis rerum: cũ aſſer
cione ſiue cauſarum cognitõne. ¶ Seneca. Eides ſanctiſſimũ
humani pectoꝛis bonũ eſt.milla neceſſitate ad fallendũ cogit᷑

nullo corrumpit᷑ premio:vre inquit:cede:occide:non ꝓdam·
¶ Seneca. Viri boni eſt etiam non pollicitam ſidem ſeruare
maximum maioꝛibus noſtris: fidem nemo vnqᷓ; perdit: niſi

qui nõ habet. Fiducia vbi confidentia. Foznicatio v luxuria;
¶ De Eoꝛtitudine- Capitulumxcj.
Veęguſtinꝰ. Qui vera ſoꝛtitudine foꝛtis eſt:nec temè
audet:nec inconſulte timet. Idem. Nemo eit qui non
magis doloꝛẽ fugiat q́; affectat.¶ Ambroſius. Ron

mediocris animi eſt fotitudo: que ſola defendit onamenta

virtutum omnium:& iuſticiã cuſtodit.¶ Auguſtinꝰ.Stul⸗

tus ſicut luna mutatur:ſapiens non metu frangitur:nõ po⸗

teſtate mutatur:non attollitur ꝓſperis:non triſtibo mergit᷑·
¶ Hieronimꝰ ſupꝑ Iohel. Iuſſi e foꝛtis viri eſt:nec aduerſis
frangi: nec in proſperis ſubleuari:ſed ĩ vtroq; eſſe moderatũ

4 ero⸗
lnat
ſtram
lbuske
quapiu
inpllrep⸗
ANtcanen
(ationen
eterms
aduerſit
ludo
Ditoeis
nec adu⸗
detrime
Vitam m.
grarein
M dr
Cruftus
Vendica
ciainin
odorus
inadu
ſouckan⸗
nplana
lettokica

NWNN

Ueths
(Kuc

nas. hi⸗

compol
ner bje
Rartuna

. lis n

delere

neem

21
luece
Mriet⸗

wm
WG U:
nugi
Nſett
guſtind
n ttget
wice
ðZ
wad

omnibs

norel
Kmeb
ern
Sums.
(bens
eſin⸗
e no⸗
nuquo:
luleum
ſcteſti
denlden
Mum. I
catboliee

Seterne⸗

ſpop:
Tartard
Wera⸗
mechale
anchimi
diccgi
on Mað
mn Lruate
tenſt
lnae⸗
nee teme
un non
1us Non
narment
d
rſi 4
⸗
nerſs
xratu

Foetuna vbi proſperitas

*
‚— R „
S ẽ-ẽſU —
èðs
17 — . . .6. ..
4 . 1
X * W *. 3
. X . 8 5 .
ſ. * —RK

¶ Hieronimus. Kotitudo atq; oſtantia:via tegia eſt:a qua
dclinat ad dexteram: qui temerarius eſt & pertinax: ad ſini
ſtram qui foꝛmidoloſus eſt a pauidus.¶ Gregoꝛiꝰ in moꝛa⸗
lbus. Hotitudo deſtruitur: niſi ꝑ concilium fulciatur quia
qua plus ſe poſſe ↄſpicit: eo virtus ſine moderamine deteriꝰ
inpreceps ruit. ¶ Gregoeius in moꝛalibus. Iuſtoꝛũ foꝛtitudo
eſt carnem vincere. ꝓpropris voluptatibus contraire: dele⸗
Ctationem vite preſentis extinguere: huius mundi aſpera pꝓ

eternis prenmjs amare:proſperitatis blandimenta ↄtemnere

aduerſitatis metum in coꝛde aſſimulare. Reproborum fortti⸗
udo eſt.tranſitoꝛia ſine ceſſatione diligere:ↄtr a flagella con

Ditoꝛis inſenſibiliter perdurare: ab amoꝛe rerum temporaliũ
nec aduèſitate quieſceread inanem gloiam etiam cum vite
detrimento peruenire:malicie augmẽta exquirere: bonoꝛum
vitam non ſolum verbis ac moꝛibus: ſed etiã gladijs impu⸗
gnare:in ſemetipᷣis ſpem ponere:iniquitatem qtidie ſine vllo
deſidij defectu perpetrare. ¶ Bernardus de ↄaſidet atõne. Bonꝰ

circuitus qui ſi iuſticia querit: prudentia inuenit: foꝛtitudo
vendicat:tẽporantia poſſidet · vt ſi iuſticia in affectu:pruden/

cia in intellectu: foꝛtitudo in effectu: tporãtia in vſu. ¶ Qaſſi

odorus ſuper pſalmiſtam. Vir vocatur auribus: qui neſcit

in aduerſis tolerando deficere:aut in proſperis aliꝗᷓ elatione
ſe iactareſed animo ſtabili defixus: a celeſtium rerum con⸗
templatione firmatus: manet ſemper impauidus. T ullius in
xethorica ſua. Eoꝛtitudo eſt immobilis ĩter aduerſa gloꝛioſa
animi claritudo- res arduas pulcre adminiſtrans: ꝗᷓ nec ad⸗

2zerſis infeſtando frangitur: ne proſperis blandiendo eleuat᷑·.
¶ Tullius. Conſtantia eſt inter fluétuantes cauſas a perſo⸗
nas: mulla mentis concuti trepidatione. ¶ Seneca. Roꝛtis 6
compoſuus animus eſt.qui nec ablatum quicqꝙ ſibi ſentit:

nec abiectum: ſed in eodem habitu quocunq; res cedunt.

e Hraternitatate ¶ Capitulum xcij;
Abanus. Vera fraternitas eſl: que fratrem veneraĩ
deuotum:coꝛripitq; ſolutum:que preſenti obſequi
bſentem non rodit. ſano applaudit: infirmum non
deſerit placatum non prouocat: iratum vt maioꝛem metuit-
¶ Ahbas Iohannes in coll. Hec eſt vera fraternitas: que nul

lUiis nuncq caſibus ſcinditut: quam non ſolum diſſociare vel
delere locoꝛum vel temporum interualla non preualent: ſed
nec moꝛs quidem ipſa diuellit. Ibidem. Hec eſt vera fraterni
tas a indirupta:que gemmina amicoum perfectione ac vir⸗
tute concreſcit: cuius ſemel initum fedus: nec deſiderium

varietas: nec contentioſa dirumpat contrarietas voluntatii

¶ De Fraude

* . Wã
4 2 RR ðð

¶ Capitulum xcui

aut res ꝗᷓlibet exterioꝛ deſiderat. ¶ Gregoꝛius ibidem. Verba
propoſita inſtituta ſunt. vt non ſe imicem homines fallant:
ſed vt in altermis quiſq; noticiam cogitationes ſuas ꝓferat
¶ Bern ſiiper cantica. Diut᷑na fraudatio: tedioꝛũ eſt nutrix
ſuſpicioꝛum fomes:impatiẽtie fax: nouerca moꝛitum deſpe⸗
rationis mater· ¶ Cyprianus. Mimis plus timend? eſt ini⸗
micus cũ laceratꝰ ſurripit: ꝙ́ cum per pacis imaginẽ fallens
occultis acceſſibus ſerpit. ¶ Iſidorus etbymolDolus eſt cũ
aliud agitur: aliud ſimulat᷑. Qallidꝰ eſt:qui exitum virtutis
dolo ac fraude mutatur. ¶ Petrus rauenna. Quidã ſimplicit
viuunt:G in omnibus proſperãtur:qui verſantur in dolis:
eis quelibet aduerſant᷑. ¶ Caſſiodoriis. Ius em exigit ſagit⸗
tam fraudis redire in doloſum verticẽ ſagittamt. ¶ Valeriꝰ
Occultum & inſidioſum malum perfidia: cuiꝰ efficaciſſime
vires ſiint mentiri & fallere fructus. ¶ Seneca in prouerbijs
Fraus eſt accipere:qd non poſſis reddere:repelli ſe homines
facilius:qin decipi fer unt. Furtum vbi rapina- ⸗
¶ De Gaudio. . ¶ Qapłlmn xcini.
Vguſtinus librox confeſſiomim. Eſt gaudium ꝗᷣd
nõ datur impijs: ſed eis qui te gratis colunt: quo
audium tuipſe es:G ipſa eſt beata vita: gaudere de
te· ꝓpter teipſa eſt:a non eſt altera. ¶ Augꝰ ſupꝑ pſamiſtam
Temporalibus gaudent: qui bona eterna de ſiderare nõ no⸗
runt. ¶ Auguſtinꝰ de ↄflictu vicioꝛum virtutum. Inepta
le icia dicit. Vt quidò animi gaudium intus abſcondis:egre⸗

dere in Publicum letus:? dic aliquid foꝛis vnde tu vel ꝓximi
rideant:fac eos letos tua letcia. ¶ Hieronimꝰ. Animi leticia
interdum cœporis doloꝛes mitigat. ¶ Gregoꝛiꝰ in moealibo.

Dignũ eſt itaq;: vt in ſe ſemper homo meroꝛis inueniat qui
derelicto creatoe: gaudium in ſe querebat. ¶ Cregoꝛius. Iu⸗
bilus nanq; dicitur: quando ineffabile gaudium mente con
cipitur: quod nec abſcondi poſſit: nec ſermonibus aperiri:τ
tamen quibuſdam proditur motibus: qmuis nullis ꝓprie⸗
tatibus exprimatur. ¶ Gregoeius in moꝛalibus. Iubilatio di
citur cũ coꝛdis leticia:oꝛis efficatia non explet᷑: ſed quibuſdã
modis gaudiũ proditꝙ ipſe qui gaudet nec regere pᷣualet
nec explere. ¶ Bernꝰ in ſermone. Illud eſt verũ ſummum

guſtimis. Eabula eſt ger quã motibo deceptoꝛijs
veritas palliata: vel odium alterius: vel propriumn
comodum intendit. ¶ Ambroſiꝰ. Venena non dant
niſi melle circumlimta. & vicia non decipiunt:niſi ſub ſpecie
vmbraq; virtutum. ¶ Gregoius in moꝛalibo. Sciendum q;
eſt ꝙ tribus modis fraus ipſa committit᷑ quia ꝓ hanc pro/
culdubio: aut tacita coꝛdis humani gratia: aut fauoꝛis aura

nne.
Han alc
0 nis ioci
Uuleeannt
dar wotet
roſrtrn
nideinftie
ſannpaxd
ſuraleticie
mimiquar
eum tuun

Citni
(Aonus
Veacng
ſolcundee
urrum
goramp
viari vel⸗
ſodiae⸗

uidentia
et virtut
numain

iyerabil

Lcondem
bonce 1
Alllater
3
glamten
(Nere
motug⸗
in mor
quam
neyv⸗
ſngula
luter
wnleus

depes
Arinn
ade
ſeſibſene
kndung
Dhurpnn
Aueisalrn
den Verba
mnssſilant
ſuas Pern
Nüͦ eſtnutni
watum dſve⸗
merddeſtin⸗
nagineſlies
Doluseſti
tum ittts
düſimpliet
kindolis⸗
Awigit ſagt⸗
8(Valen;
Lechczciſire
inprouerbt⸗
lelvnnne

plinvcmn
in
Warndoro,
a gaude
uppanten
rateron
tum, yepe
istgr⸗
uyel prim
nimileticiP
mwalibj
leniat n
gcins ,
mente en
Sawerti
Gllsspe
an N
coutet
Inmun

gauduim: quoò non de creatura: ſeò de creatoꝛe concipitur·

d cum acceperis nemo tollet a te: Tibi aliunde comparata
omnis iocunditas: meroꝛ eſt omĩs ſuauitas: doloꝛ eſt omne

dulce amarũ eſt· omne decoꝛ'um:fetidum eſt:omne ꝗᷣd dele

ctari poteſt:moleſtum eſt. ¶ Ceſarius. Verum gaudium nõ
poſſidetur:niſi pax & iuſticia teneatur. Prima.neſt: & quaſi
radix: iuſticia ſecunda pax:tercia g audium. De iuſticia na-
ſcitur pax:de pace gaudium generat᷑.¶ Caſſiodorus. Men⸗/
ſura leticie: de magnitudine mumeij venit. & tanta fit alaẽtas
animi: quanta fuerit conſideratio rei. ¶ Seneca. Magnũ ali⸗
enum tuum ne feceris gaudium- l
¶ De Gloria bona. ¶ Capitulumxcv:·
Veguſtinus Cloꝛia eſt frequens de aliquo fama cũ:
laude. ¶ Chriſoſtomꝰ in omelia. Si gloꝛiari cupis
gloꝛiam deſpice:&& omnibo eris gloꝛioſioꝛ. ¶ Coſſio⸗
rus in epla. Magna eſt eius gloꝛia: qui nullis laudibus
creſcit:& nullius vituperatione minuitut.¶ ¶ullius. Gloꝛia
eſt alicuius magnifici vel bone artis:patens preconii. Idem.
Vera em gloꝛia radices agit: ficte aũt omnia celeriter tanq;
floſculi decidunt: neq; ſimulatum quicquid poteſt eſſe diu⸗
turnum. ¶ Valerius. Expedita compendiaria via eos ad
gloꝛiam peruenire ſocrates dicebat: qui id agerẽt: vt quales
videri vellẽt ¶ Seneca in Prouerbijs. Heu q; diffieilis gloꝛie
cuſtodia eſf. .
¶ De Vana gloꝛia- HMM ¶ Capim xcvi⸗
Vguſtinus ſuper Pſaliniſtãa. Inanis gła huiꝰ ſeculi
fallax eſt ſuauitas:eſt infructuoſus labor: & ppe⸗
tuus timo: 6 periculoſa ſublimitas: initiũ ſine pro⸗
uidentia:finis cũ penitentia. ¶ Auguſtinꝰ de ↄflictu vicioꝛũ
et virtutũ. Inanis glia dicit. Age bonum qd vales: oſtde bo
num cunctis ꝗdð agis:vt bonꝰò a cunctis dicaris:vt ſanétꝰ 6⸗
venerabilis a cunctis pdiceris: vt dei elect voceris: Vt nemo
te condemnat:nemo te deſpiciat:ſed vniuerſi debitum tibi e
honoꝛes pſoluant.¶ Ambẽꝰ in paſtoꝛali. Rõ eſt tanti gaudij
excelſa tenere:qũti meroꝛis eſt de excelſis coꝛruere nec tãtam
gliam ſequi poſt victoꝛiam: quãtam ignomiã poſt ruinam.
¶ Hieronim? in epiſtola. Inanis gloꝛia eſt inoꝛdinatꝰ animi
motus:quo aliquis ꝓpriaʒ deſiderat excellentiã. ¶ Gregoꝛiꝰ
in moꝛalibo. Sub hoſte quem ꝓſternt: moeitur:qui de culpa
quam ſuperat eleuatur. ¶ Gregoꝛius libro vi.moꝛaliũ. Cum
bene viuit᷑:walde timendũ eſt:ne mẽs deſpectis ceteris: de gla
ſingularitatis eleuet᷑. ¶ Bernardꝰ in ſermone. T ime ſagittam
leuiter volat: leuiter vulnerat leuiter penetrat. ſed dico tibi:
non leue infligit vulnus:cito interſicit nimirum ſagitta hec

vana gloꝛia eſt. ¶ Chriſoſtomus ſuper Matheum. Nihil ein

ita pecunias ↄcupiſcè facit:vt gloꝛie cupido· ꝓpter hoc nanq;
famuloꝛũ greges:equos auro opertos:e argenteas menſas
expetunt homines- non vt vtilitatem ac voluntatem impleat
ſed vt multis oſtendantur. ¶ Chriſoſtomꝰ. O inſipiens:ꝗd

tibi prodeſt poſt motẽ iſta memoꝛia: ſi vbi es toꝛqꝗris· ẽ vbi

nõ es:laudaris. ¶ Hugo de aĩa. Dic mihi vbi ſunt amatoꝛes
mundi:qui ante pauca tempora nobiſcum erant.nihil ex eis
remanſit: niſi cineres aQ vermes æ. Quid profuit illis inanis
g oꝛia: breuis leticia: mundi pompa:carnis voluptas : falſe di
uitie magna familia: G mala ↄcupiſcẽetia:vbi riſus:vbi iocꝰ:
vhi iactãtia:vbi arrogantia. ¶ Petrꝰ rauenna. Diuitias ꝗdez
et honoꝛes ſolicitudo inſeperabiliter ↄmutatmundi pompa:

G& fauoꝛ populi:fumus a aura eſt:ſubito euaneſcens. ¶ Va⸗

lerius. Nulla eſt tanta humilitas: que dulcedine gloꝛie non
tangatur. ¶ Hugo de vanitate mundi. Vanitas eſt:que nec
pulcritudinem confert continẽti: nec fruétum labor anti:nec
fulcimẽtum in intenti. ¶ Boecius.nj. de conſolatione ꝓſa · vj.
Gloꝛia quam fallax ſepe: qim turpꝰ eſt non iniuria tragitus
exclamat:gloꝛia in milibus motalium nihil aliud facta:qin
auri inflatio facta magna. ¶ Poeta Virgilius. Ealſus honoꝛ

iuuat: fallax infamia terret. ¶ Seneca. Qui ſoddido vehiculo
erubeſcit:precioſo gloꝛiat᷑ qd ad rem pertinet mule ſaginate

quid iſta vehicula celata: ꝗ d fallere deaurate? quid monilia
demiſſa pectoꝛibusiiſta nec dominum facere poſſunt melioꝛẽ
nec mula. ¶ Seneca de moꝛibo. Nunqd foꝛtis ſe foꝛtem glori⸗
abitur: quem coꝛporis egritudo efficit infirmum Nunquid
diues ĩ opibo ſuis gloꝛiabit᷑:cꝰ ſpem fur vel tyrannꝰ arripuit
¶ Seneca in prouerbijs. Cito ignominia ſit ſuꝑbi gloꝛia.
¶ De Gloꝛia eterna·
Vguſtinus de moꝛibo. Tãta eſt pulcritudo iuſticie:

„

in eo amplius manere: ꝙ; vnius diei moæa: ꝓpter hoc

ſolum innumerabiles anni huius vite pleni diuitis circũ

fluientia bonoꝛũ temporalium:rede meritoq; contemnarent
¶ Kuguſtinus de ciuitate dei. In ciuitate dei. rex veritas: lex
caritas: dignitas. equitas: pax:felicitas:vita eternitas. Sed in
ciuitate dyaboli· rex falſitas: lex cupiditas:dignitas iniꝗtas
vita temporalitas. ¶ Auguſtinus ſuper Iohannem omelia.
Ibi himnidici angeloꝛum chori:ibi ſocietas ſupernoꝛũ ciuiũ
ibi dulcis ſolennitas a peregrinationis huiꝰ triſti labore re⸗
deuntium: ibi feſtiuitas ſine fine: eternitas ſine labe:ſerenitas
ſine nube. ¶ Auguſtinꝰ de ciuitate dei. Q& deus preparauit
diligentibus ſe · fide non capitur: ſpe non attingitur. caritate

¶ Capitulumxcvij·

tanta eſt iocunditas lucis eterne vt etiã ſi non licèt

on appte
vtet. en
luslabor⸗
gloria ete
gloroſi
vbi nimtl
bardulsi
licaruun
caaſinei⸗
ſine erto
tant ibi
ſoſtomn
cuncka⸗

coia

ternatſen
ſtastrane
AKandep
tywus
Cbndas
tamert
Tgndty
lvatuse
ſampl.
turomhe⸗
tur

Dere W.

Boee

renson

gultinn

beidis
Opme
cur ad
poteſt

11 gre

lumite
tam
lemper

uptusfle

lus biin

Diuit

nundiponpr

elens (Nz
neglwenon
eſtueer
Wwrantinee
one pl.

mia tragit
ud ſechun

BaAſusboe

dido vehieh
nuleſugne

io monilI

ſunt melini
en e⸗

Wune

uN mii
ſbig⸗

Pilunn

m t
tiſwnli
er per ſo⸗
litsc atti⸗
otonnarent
Aneinsi
nits Sodi
is inign
vem onn
ernoii ℳ
ſ lom⸗
critin

hon aſprehenditur: deſiteria & vota tranſgreditur: acquiri
poteſt eſtimari non poteſt. ¶ Hieronimus in epiſto la. Nui

lus labor durus: nullum tempus longum videri debet: quo
gloꝛia eternitatis acquiritur. ¶ Bernhardus. O vere felix e

gloꝛioſa ſatietas: o ſanctum conuiuiumo deſiderabiles epule
vbi nimirum anxietas nulla: mullum poterit eſſe faſtidium:

ꝗquin ſatietas ſiimma: ſummum inerit deſiderium. ¶ Bern⸗
hardus in ſermone. O beata regio paradiſuo beata regio de /
lieiarum: ad quam ſuſpiro de valle latrimarum:vbi ſapien

cia ſine ignoꝛãtia: vbi memoꝛia ſine obliuione vbi intellectꝰ?

ſine erroe: vbi ratio ſine obſcuritate fulgebit.beati qui habi
tant ibi: & laudabunt deũ in ſecula ſeculoꝛũ amen. ¶ Chri/
ſoſtomus. Nulla erit in futuro diſcoꝛdia. ſed cuncta conſona
cuncta conuenientia omnium enim ſanctoꝛum erit vna con
coedia. ¶ Proſper. Futura vita vbi creditur eſſe beate ſempi⸗

te rna: ſempiterne beata: vbi eſt certa ſecuritas:ſecura tnquit

litas:tranquilla iocũditas:felix eternitas: eterna felicitas: vbi
eſt amoe perfectus: timoz milliis: dies eternus: alacer motus:
et vnus omnium ſpiritus. ¶ Proſper. Hutura vita: vbi ipſa
ciuitas que eſt angeloꝛum ſanétoꝛumq; congregatione be⸗
ata: meritis fulgentibus micat: eterna ſalus exuberat.veritas
regnat:vbi nec fallit quiſquam:nec fallitur· vbi niulꝰ heres
beatus eijcitur: vbi nullus miſer admittitur. ¶ Rabar us. Ad

fidem plures veniunt:a ad celeſte regnum pauci perducun

tux omnes enim canonici vocantur ad electio nem:ſed vmiis
eligitur. ¶ Caſſiodorꝰ. Bene dicitur dominum celtim exten⸗

Dere: vbi meretrices & publicanos eum conſtat admittere

¶ Boecius. Eternitas: eſt diuturnitas ſine initio a fine: G& ca⸗
rens omni mutadbilitat e SJðõ
¶ De Gratia ¶ Caplimn xcvnj.
Vguſtinus ſiiper Iohannem. Si gratiam ideo dedit
tibi deus: quia gratis dedit: gratis ama:noli ad pre⸗
mium diligere deum:ipſe ſit premiũ tuum. ¶ Au⸗
guſtinus in encheridion. Sola geatia diſcernit redemptos a
perditis: quos in vnam contriuerat maſſam perditionis: ab
origine ducta cauſa communis. ¶ Auguſtinus. Dei gratia
cur ad iftum veniat: ad illum non veniat: occulta eſſe cauſa

poteſt:iniuſta non poteſt? ¶ Auguſtinus in ſermone. Talis
eſt gratia ſpirituſſancti:vt ſi in coꝛde triſticiam inuenit:con⸗
ſimit: diſſoluit · ſi deſideriũ permanſuiũ facit:ſi trepidatiõ⸗

etiam abucit. ¶ Ambroſius. Vberioꝛ eſt gratia qm̃ precatio
ſemper em plus dominus tribuit:qin rogatur. ¶ Ambroſi?ꝰ

Gratia vehementioꝛ eſt ad diligendum qꝙ; natura: reddendo
vacuatur pecunia:gratia autẽ a habendo ſoluit᷑: & ſoluendo
retinet᷑. ¶ Gregoꝛiꝰ in moꝛalibo. Dum nos gea oĩm reſ pectus
illuminat cũcta mentis noſtre nobis abſcondita manifeſtat
¶ Bernardus. Gram in tribus oſiſtere arbitroꝛ. In odio pre
teritoꝛu maloꝛum:in ↄteinptu pñtium bonoꝛũ:& deſiderioʒe
futuroꝛum. ¶ Bernardus ſuꝑ cantica. Gratia balſamũ pu⸗
riſſimum eſt.a ideo purũ.ſolidum:e profundũ vas requirit
¶ CHhriſoſtomus.Aliquando plurimumq; vitam habentes
mundam:non accipiunt gratiamquare ne in ſuꝑpbiam ele⸗
iientur:ne inflent᷑ verboſitate iactantie: ne altitudo muneris
negligentioꝛes effici at. ¶ Prouerbioꝛũxxix. Paupꝓ creditoꝛ
obuiauerunt ſibi:vtriuſqʒ; illuminatoꝛ eſt dñs.¶ ¶ Ioſa bede

Pauper eſt hũilis auditoꝛ credito:predicatoꝛ.ꝗᷓ ſibi obuiãt

cum in vnam pietatis gẽ̃am comueniũt:vtriuſq; illuminatoꝛ

eſt dominꝰ:quia nec iſte predicat:nec ille credit ſine dei mu

nere. Vnde. Sine me nihil poteſtis facere
¶ De Cratitudine.
Vguſtinus ſuper Pſalmiſtam. Quid eſt tota die id
eſt ſine intermiſſiõe laudarein ꝓſperis:qa ↄſolaris

cum eſſem:ſaluteʒz dediſti: cum peccaſſem: quia ignouiſti.cũ
conuerſus eſſem: quia adiuuiſti: cum ꝓſeueraſſem: qa coꝛo⸗
naſti:¶ Aguſtinus in epy ſtola. Quid meliꝰ animo geramꝰ
et a promamus: & calamo exprimamus: ꝙ vt deo gratias
referanmnis? Hic nec dici breuius: nec audiri letius:nec intelli

gi gratiꝰ:nec agi fructuoſius poteſt. ¶ Chriſoſtomꝰ. Opti⸗
ma beneficioꝛũ cuſtos:eſt ipſa memoꝛia beneficioꝛum :a per⸗

petua confeſſio gratiarum. ¶ Chriſoſtomus. Amoneo vos
vt dominum ſemper benedicatisſi venerint mala:benedicite
et diſſoluantur mala. ſi proſpera venerint:benedicite & per⸗
ſeuerabũit ꝓſpera. ¶ Caſſiodorꝰ. Melioꝛa meret᷑ ſuſcipe:qui
collata bona de coꝛde non ꝓbat᷑ amitté. ¶ Seneca. Hec certe
iuſticie ↄuenit:ſuã cuiq; reddere bñficio gẽam iniurie taliõz
¶ De Gula ¶ Qapitulum Centeſimum
VYVguſtinus de conflictu. Ventris in gluuies dicit
Ad eſum dominus omnia munda creauit:& qui ſa
turari cibo rẽnuit:quid aliud q; diitine oꝛdinationi
contradicit. ¶ Ambroſius in ſermone. Male domine ſeruit
gille:que ſemper expetit: nunqm̃ expletur. Quid em̃ inſatia⸗
bilius ventre:hodie ſuſcipit:cras exigit.eum implietus fuerit
diſputatur de continentia cum digeſſerit: vale virtutibus di
citur. ¶ Ambroſius. Rames amica virginitati eſt: inimica la
ſciuie. ſaturitas vero caſtitatem prodigit: mutrit illecebram

„

¶ Caphun.xcix.

in aduerſis: quia coꝛrigis anteqin eſſem:quia feciſti

uonim
ana ſun
ſciorum
ynde 7 1.
jeckiones
in mnont
dum copp
gte gaud
ſus eſt e⸗
ſqhadr
ne ſed de
nibis de
ti idicat
abrahan
ſicia dels
th mod
ta t vim
ditinſuper
Panbescaß
inbebete
Galglſ
(Seneca
quiequit
cur mune⸗
ca Moni
piltamut.
des o
tius dewd
ſuffieiun
herbatu
ſed quert
li tid
didt ſuß
penceps
itbaltha⸗
nnneterk

ndn
end
hniniis
Unnh
ddope
Nſdern
nünalnt
ntabentes

dan.

domuners
Upzodt
(Chabr
biobui
Filluminget
tſnedum

plr xci

tota died
dagolar⸗
rquia feuſſt
ignouiſtiti
ſen haco⸗
imo gaand
gtias

recintellt

d G
WNNſ⸗
Dmoneote
Ulaenedve
dicte ee⸗
ape

4 He crte
jutietalio

ettimun
lies dicit
ſtaciſ
Cdination
mine ſeu
em iſſt⸗
lens
irnnten
Mram

TIeronimus in ſermone.Semp ſaturitati iuncta laſciuia eił
vicina ſunt ſibi neuter a genitalia p membroꝛe oꝛdine oꝛdoò
vicioꝛum ¶ Gregois. Non cibus ſed appetitus in vicio eſt
vnde a laucioꝛes cibos plerũq; ſine culpa ſummimus:a ab
iectiones non ſine reatu conſcientie deguſtamus ¶ Grego.
in moꝛalibo. Pene ſemper epulas comitatur voluptas.nam
dum coꝛpus in refectionis delectatione reſoluitur: coꝛ ad in
ane gaudium relaxatur ¶ Bernhardus in apolegetico Me
lius eſt exiguo ſanguine ad vſum veſci.quã ventoſo legiũe
vſq; ad ructum ex ſaturari·precipue cum et eſau nõ de car⸗/
ne· ſed de lente ſit reprehenſus: & de ligno adam non de car
nibus damnatꝰ ionathas ex guſtu mellis nõ catnis mo
ti iudicatus · Econtra vero helyas in noxie carnem ↄmedit
abraham angelos gratiſſime pauitq de ip̃is ſua fieri ſacri
ficia deiis precepit ¶ Bernhardus ibidem. Paulus thimo/
theo modico vino vtendum cõſuluit & dominus ie bibit
ita vt vini potatoꝛ a ꝓpllatꝰ ſit apoſtolis quoc bibendũ de/
dit. inſuper & ex eo ſacramentum ſui ſanguĩs edidit ¶ Io⸗
Hannes caß· Nunquã poterit ardentes ↄcupiſcentie ſtinios
inhibere · quiſqs deſideria gule refrenatre nequerit ¶ Hugo
Gula eſt ſolius coꝑis illecebroſus aiiidius ciboꝝe appetitꝰ.
¶ Seneca Quicquidò auium volitat: quicquit piſciũ natat
quicquit ferarũ diſcurxtit noſtris ſepeli ventribus quere·
cur nunc ſubito moꝛiamurquia moꝛtibo viuimus ¶ Sene⸗
ca Ixi epiſtola. Ventri obedientes animalium numero cõo⸗
putamur. nõ hominum Ibidem. Vna ſuua pluribo elepxbhãa
tibus ſufficit· homo vero paſcitur terra et mati ¶ Innocen
tius de uil Inicium vite hominis aqua panis guloſis non
ſufficiunt fructus arborũ:non grana leguminũ nõ radices
herbarum non piſces maris non beſtie terre:non aues celi
ſed queruntur pigmenta parant᷑ aromata a nutriunt᷑ alti⸗
lia a&ͥid. Ibidem. Gula paradiſum clauſit. primogenitũ vẽ
didit · ſuſpendit piſtoꝛem decollauit baptiſtam nabuſar dan
princeps cotoʒe templum incendit. a ieruſalem totam euer
tit· balthaſar in cõuiuio manũ contra ſe ſcribentem aſpexit
manetechel ꝓphares:a eadem nodte interfectus eſt a caldeis

¶ De heretico M
J LCLaapitulum Ci.
Vgęguſtinus de officijs Hereticus eſt. qui ꝓ alicuiꝰ
temporalis cõmodi a maxime gloꝛie principatuſq;
mſii gratia falſas ac nouas opiniones gignit vel ſeꝗq́/
tur · Idem. Hereticus eſt qui conceptam noui erroꝛis perfu
diam pertinaciter defendit · ¶ Hieronimus. Reſecanda eſt

putrida & ſcabioſa ouis a caulis repellendane tota domiis
maſſa.a peccoꝛa· ardeatcoꝛrũpat᷑ putreſcat intereat.¶ B ern
DPardus ſuꝑ cantica. Plis longe nocet falſus katholicꝰ.quiã
ſi verſus appareret hereticus ¶ Crxiſoſtomus ſuper matheũ
Sicut cauendi ſunt qui habent ſpeciem bone vite propter
dogma nequicie.ſic a hi qui integre fidei a doctrine ſunt è
turpiter viuunt ¶ Hugo (iſma erroꝛ eſt pertinax katholi/
cam pacem in ſingulari ꝓpturbans eccleſia.
¶ De homicidio
QCLapitulum cii
Vguſtinus libro primo de ciuitate dei. ¶ Qui ſine
aliqua publica adminiſtratione maleficum interfe
1rit. velud homicida iudicabitur. Et tanto amplius
quanto ſibi poteſtatem. a deo non conceſſam vſurpare.nõ
timuit ¶ Auguſtinꝰ ſuper iohannem Homicida dicit dya⸗
bolusnon gladio armatus:non terro accinctus: ad homĩeʒ
venit. verbum ſeminatut a occiditnoli ergo putare te non
eſſe homicidam quãdo fratri tuo mala perſuades ¶ Grego /
rius ſuꝑ ezechielem. Tot occidimus· qd ad moetem ire quo
tidie tepidi tacentes videmus ¶ Bernhardus in ſermone
Qui bonum odit in homine·nunquã poterit homicida ap⸗
pellari· adhuc viuit homo æ ille reus eſt moꝛtis eius ¶ Caſ
ſio· Nec inter eſt quis ocidat · ſi immocentem aliquis occidẽ
dum eſſe prenunciet.
¶ De homine Qapii ciij.
Abroſuis in libro de Ioſeph Procliuis a mutabił
eſt in vtrumq; humana conditio.vt quocunq; intẽ
terit eo propedat ⁊ vergat vel ad ſtudia virtutum
vel ad illecebra delec torum ¶ Gregoꝛius libro mi- moꝛaliũ
Ad hoc homo poſitus erat in paradiſo· vt ſi ad conditoꝛis
ſui obedientiam vinculis caritatis aſtringeretur ad celeſtẽ
angeloꝛe patriã qñdoq; ſine carnis moꝛte tranſiret. ¶ Bern
Pardus. Heu triſtis a lacrimoſa mutacio vt homo paradi⸗
ſicola· terre domus celi ciuis: domeſticus domini ſabaoth·
ſupernoꝝ ſpirituum a celeſtium coheres virtutum· repre
tina ſe conuerſione inuenit. a propter infirmitatem iacentẽ
in ſtabulo. propter pecoꝛinam ſimilitudinem indi gentem
ſeno propter in domitam feritatem alligatum preſepio.
ſicut ſcxiptum eſt. Inchamo & freno a cetera. ¶ Qriſoſto /
mus ſuper Matheum. Omnem creaturam ſenſibilem de?
atrmatam creauit a munitam alios veloci pedum curſu ali⸗
os vnguibus alios pennis· alios conibus hominem ſolum
ſic diſponit ut virtus illius ſit ipſe deus. Et in eo ꝙ in

. 7

ſtmioe
eſtate
tere do⸗
moeſt
priem

mund
tibiqui

zteme
Abitun
epiltol
mataf
num ſu
Venit
laudab
Virtus
in omt
Gir bont
uniaſt.
etetamt
etamſt
amne

biti

7cum:
Denerz

itſe &

ſecfs

Migne⸗

propoſ
aufert
tfe
cla pad

ſeperſt

dem X

laboren

tra ver

cum ccx

ſkentia

n
. 4
. CU n
ehrum int⸗
momplne
1Gbhren

idadir
1s 2Dinn

putaretror

doſe

en ecen

inlenmn
tonedar
sens (0
ſrisocd

1cij.
7 muteb

Cde

Nawauu

tomnpnetd

15 ondit
tur

iretſbon

mopatad⸗

nbtacth .
nnm ept

en iacent
igenten
npreepe⸗
(Crd
aſtblene
m aul⸗
nen
bh

An

firmioꝛem eum fecit in ipſo- foꝛtioꝛem eſſe voluit in ſe: vt ne/

ceſſitate infirmitatis co actꝰ· ſemꝑ neceſſitatem habeat que⸗
rere dominum ¶ Criſoſtomus math x. Pre omnibo mał ho

mo eſt peſſimum malum quelibet beſtia vnum habʒ a pro

prie malumhomo autẽ omnia ¶ Hugo. Vide homo dicit
mundꝰ quomodo amauit tequi propter te facit me ſeruio
ticbi quia factus ſum ꝗpter te · vt tu ſeruias illi qui fecit me
2 te.me propter te.a te propter ſeſi ſentis beneficium redde

debitum ſi accipis benignitatem. redde caritatem. Seneca in
epiſtola Quid in homine proprium ratio hec recta a cõſu/

mata felicitatem hominis impleuit ergo ſi omnis res cũ bo
num ſuum pfecerit laudabilis eſt: a ad finem nature ſue p

uenit homini aũt ſuum bonum ratio eſt. ſi hanc perfecerit
laudabilis eſt.a finem nature ſue tetigit hec racio perfecta
virtus vocatur eademq; honeſtumid itaq; vnum bonum

in homine eſtqd hominis eſt Quid aũt ſit vir bonus dicã

vir bonus ꝙ honeſte ſe facturum putauerit faciet ſine pee/
cunia ſi laborioſum erit facietetiam ſi damnoſum erit faci⸗
et· etiam ſi periculoſum erit·rurſus qd turpꝑe erit non faciet

etiam ſi pecuniam afferat & ſi voluptatemetiam ſi potenti

am· ab honeſto nulla re deterrebitutxad turpia nila ſpe mu

tabitiur ¶ Seneca in prouerbijs Qui es tibi non deſidia ſit.

cum ab alijs luditur tu ſancti aliquid honeſtiq; tractabᷣ
Seneca ibidem Sicut foꝛmoſa pictura eſt cum milla pars er
ratſic & foꝛmoſus·in quo nulla pars peccati feda eſt.
¶ De honoꝛe. HM
Qapitulum cmi.
guſtinus de ciuitate dei li:inj. Beges gentium na
cionumq; imperium penes reges erat. quo ad faſti
gium honoꝛis non ambitio popularis. ſed ſpectata

inter bonos moderatio prouehetat ¶ Hieronimus in epla.
V bi honoꝛ non eſt ibi contemptus eſt.vbi contemptus ibi

freqñs iniuria vbi aũt frequẽs iniuria ibi a indignatio. vbi
indignatio ibi: quies nulla: vhi quies non eſt.ibi mens ap⸗
propoſito ſepe dicitur vbi autem per inquietudinem aliq&
aufertur ex ſtudio: minus fit ab eo qg tollitur a vbi minꝰ?
eſt. ꝓfeëtum dici non poteſt. ex Hac ſupputatione illa ſentẽ
cia naſcitur· monachum in patria ſua perfectum eſſe nõ poſ

ſe per fedum aũt eſſe nolle delinquere eſt ¶ Hieronimus ibi
dem. Non eſt dignum vt inde exig as honoem vnde refug
laborem ¶ Gregot᷑ in moa· Duim mali prepoſiti ſunt con /

tra veritatem exigunt honoꝛem ab omni rectitudine ſequẽ

cium coꝛda ſubuertunt. Criſoſtomus ſuper matheum Dif

ſerentia dignitatis facta eſt inter ſanctus vt vnus ſit epũs.

A..

Wr
„☚

alius miniſter ↄtu macia carnis coegit.a puerſitas mundi
patio inimi ci honoꝛes vident᷑ eẽ ſed reuera nõ ſunt ymo
miniſteria ¶ Criſoſtomus ibidem. Quiciimq; deſiderat pri/

matum celeſtem ſequatur humilitatem terreſtlrem non eit

qui maios fuerit in honoꝛe ille maioꝛ ſͦ qui iuiſtioꝛ ille maioꝛ
¶ QCeiſoſto mus. Honoꝛ verus vittus anĩ eſt hic honoꝛ nec
a ceſaribus preſtatur·neqʒ; adulatione conqueritur nec; pec
cunia preparat᷑mchil fucati in ſe habet nichil ſimulati.ni/
chil occulti huius honois ſucceſſozmilus é accuſatoz: nils
ingratus ¶ Hugo Quidã honoꝛes fugiunt vt honoꝛes ipis
obuient fingũt ſubeſſe vt poſſint preeſſeſepe enim gloꝛia vt
acquiratur contemnitur. a mundus vt obtineat᷑ relinquit.
¶ QCaſſio·li·imjepiſtola. HDignum enim vide? vt qui ẽ ſcien⸗
cie p̃ditus·reddat᷑ honoꝛe reuerendus ¶ Saluſtius Gloꝛiam
G& honoꝛem impium bonus & ignauꝰ eque ſibi exoptat
ſed bonus vera via nitit hinc ſed ignauo quia bone artes de
ſunt dolis atq; fallacijs contendit ¶ Seneca epla 3. Homĩes
candidatos.viros bonos dicimus:quos obuios ſi nomẽ nõ
occurritdñs ſalutamus ¶ Seneca in epla Peccunia ex quo
in honoꝛe cepit/verus verum hHortoꝛ cecidit.
( De honeſtate.
— Qapitulum c v.
Vguſtinus liiij.de ciuitate dei. Tanta eſtł prohitatis
vis a honeſtis vt omnis vel pene ommis eius laude
noueatur humana natura nec vſq; adeo ſit turpitudĩe vi/

ſcꝗ'o de officuis.A ãtus ſplendor honeſtatis eſt vt vitam beaſ

tam efficiat tranquillitas conſcientiea ſecuritas innocentie

¶ Tullius libro njde officijs. Nichil turpe faciendũ vito bo
no: etiam ſi ex omni parte lateatetiam ſi omnes deos homi⸗
neſq; celare poſſumus.Sapientis emnim eſt proprium.nichil
qd penitere poſſit facere:nichil iniuſte· ſed ſplendide · conſtã
ter grauiter· honeſte omnia. Seneca in epiſtola. Ita viue ur
nichil tibi committas· niſi qꝗ cõmittere etiam inimico tuo

poſſis.
¶ De boſpitalitate.

Capitulum cvi.

cretione exhibere hoſpitalitatẽ:ne foꝛte cui do mum
clauſeritis cui hamanitatem negaueritis · ipſe ſit
deðꝰ ¶ Ambro.lide officis. Tãta eſt apud deũ hoſpitalitatẽ
gẽa vt ne potus aque frigide a pᷣmijs remũeratiõis ĩmunis
ſit. vides qa abrahbã deũ recipit hoſpicio dũ habẽtes querit

cioſa· vt totum amittat ſenſum honeſtatis ¶ Ambroſius li·

Vguſtinus contra hereſes. Diſcite xpᷣiani ſine diſ⸗

ide
viem

yr fam

tionis
peturl
pter i.
tes ſuos
eiimpre
ſimaln
ſacvtre

j
gamitis
conſtitue
ſtitsi
conſullen
tiakeftc
toeriget
ſanature
ſanatut 4
Cnatar
tendot
cam Ni
tolliqu⸗
de offſen
ſtiam4/
quam
iuitp
ſug math
Enchil
tſtonon
in mall
cioſio⸗
C te⸗
bat in v
ſtqua
undia 7
lnon hi
eniit⸗

duntpne hoĩem ſuſcipias xpõ̃m ¶ Hlieronimus ſup math. x. 101Hes
den per famam eligendus ſpli a iudicio Vicinoze: ne peregrina
gileni vetur ¶ Criſo per matheum. Qualem mercedem ba et cnu
1 petur ¶ Criſo · pe n⸗ t qui ſuſcipit ꝑegrinã
chyane Ipter deum peregrinaturtalem habet qui lulcipit rite .
mulaun 2 qui propter deum laborat ¶ Seneea Socrates eñ i we
dlnnrit tes ſuos ſatis tenui cena ſuſ. cipe ar aret S nmnee feret.
ngnün ſi mali non einabuntur ſi res tua tibi no PE
aingii, fac vt rei ſufficiaas ä
l äsä mundu
bi optn Vguſtinus de verbo dñi D iſcite a mndel creare-
earts d fabricare· non cuncta viſibilia 2 niuli 8 a ere ſed
,Honies on in ipᷣo miracula facere· m dtnos ſn en fabrie
ſnomend da mitis ſum 82 Humilis at ene Monſt humi
ninerqvo conſtituere celſitudinis bo dñi. O medicinam ommbus
e EOir dni. O medicinam om bu
litatis ¶ Auguſtinus de verb 56brimenté⸗omma tabeſcen
confiltentenemnig ett cia coprimentẽ omma t⸗
conſulentem omnia tumen antem omma deprquata
ia reficientem: omia ſupflua reſecantem. omma deprauat.
umc. tia reficientem: omia ſupflua Otelt ſe Putitate filn dei non
krbrt coꝛrigẽtem que ſupbi⸗ ſanari woreſt ſ⸗ ni araes ſiil wi non
qu. icia ſanari pote ſi P Ar. e Xe O
tiuls lanh ſanaturque auaricia zari poteit·ſi pactentia funn tei no
pituoiet anerr is eermmoia ſenar Pumilit eſt. que nichil appe
broſiuf ſanatur. ( contemmnr adipiſciẽ ¶Ambroſius ſup lu
Wtamel tam frtyil lſius humilitate. que quaſi ſupio neſcit ex
8inmoett cam Nioc bi erece affeclat qce infra ſe iudicat ¶ Ambroſi?
ndi in tolle ciz Won urrwrin humilitas:ſed que habet ſui mode⸗
pont⸗ officis o. cio humiliari id eſt in quo lo/
⸗ „*. ientiam laudatur · ſcio humiliari id eſt in quo lo/
ei am a ſcientiam lauda Ee ſn, né
einnin ſtinmn⸗ moderatione quo fine · in quo ofici⸗ R. CF eraine
o eſciuit phariſeus humiliari ·ideo deiectus eſt. . Oe
nunen neſciuit phariſeus huimil rix cuſtoſq; virtutum
un uet Pon ilitas eſt obſeruatrix cuſtoſq;
. ũ Humilitas ei

& nichil ẽq ita deo gratũ faciat a hominibo . 6 e ene⸗
rito non magni. ſed humilitate infimi videamur ¶ ese
in moꝛalibo libro xvñ . Tanto fit quiſq; vilioꝛ deo qꝗ

. 5 eũ vilior ſibi.
ner⸗ cioſio ſibitanto precioſio deo quãto niinnter, ietutes coge
niſned ¶ Gregorius in omelia Qui ſine humi rlat⸗ Hunsilitas a
nii gat· in vẽtum puluerem portar il (areporiu alterius. ſine in /
in eſt qua quis de ſe parua exiſtimat Perit omne qd agiẽ
opel uidia a liuoꝛe cõmendat C CareSaltnr. de xij · gradibo
ei ſi non humilitate cuſtoditur. ¶ Bernhardus r

Hõ 60118: Er
humilitatis. ¶ Humilitas eſt virtus qua homo veriſſim

O—

ſui cognitione · ſibimetip̃i vileſcit ¶ Bernhardꝰ in epiſtoſis
HEode in te fundamentum humilitatis. a puenies ad faſti /
gium caritatis vis capere celſitudinem dei:cape prius humi
litatem criſti ¶ Sola eſt virtus hunnlitas-leſe caritatis re⸗
paratio ¶ Bernhardus ibidem. Nulla ſplendidioꝛ gemma ĩ

omni precipue oꝛnatu ſumm pontificis qua hHumilitas nẽ:

pe ſi amnttet᷑ illa virtutũ aggregatio.non niſi ruina ¶ Cri/

ſoſtomus ſuꝑ matheum. V elle eſſe ſuꝑ omnes vitupabile

eſt. ſuſtinere aũt alterum ſuꝑ ſe nimis eſt glæioſum Hugo
li:iide clauſtro anĩe. Diſcite a me quia mitis ſum ac. Ecce

mel humilitatis ceum dulcedine manſuetudimis Sicut enim

mel concoꝛdat in confectionib medicine cum diuerſitati⸗
bus ſpecierũ·ſic ex humilitatis dulcedine. condiunt᷑ omnia
gũña virtutum ¶ Baſulius exameron Tria ſunt que radicata
nutriunt humilitatem. ſcʒ aſſiduitas ſubiectionis.conſidera
tio proprie fragilitatis a conſideratio rei melioꝛis ¶ Qaß.
ſuꝑ ps. Erubeſcant elati · vbi credunt habere locum ſuper /
biam cum celum terram ab humilitate viteant ocupa⸗
tam ¶ Qaſſiodo· Per humilitatem membra xpi ſciunt dya/
boli viciſſe ſupbiam ꝑ hanc fideles ſupra regna proficiunt
hbanc ſuperbia tirannica ſuꝑatur ꝓ hanc ineternum mar
tires coꝛonanturnec pt dici perfectus qui hac virtute ẽ pri
uatus. (¶ De iadtantia
=WM LCLCLapitulum c viii.
Vguſtinus xij de ciuitate dei actãtia non eſt viciũ
laudis Humane ſed vicium peruerſe anime amant
huüani laudem ſpreto conſcientie teſtimonio ¶ Gre
gorius in mœali· Hoſtes ad rapinam ꝓuocat · qui ſuas eo /
rum noticie diuicias denudat ¶ Criſoſtomus ſuꝑ matheũ
Noli te quicquã putare feciſſe cum fecerisa pleniſſime cũ /
cta feciſti ¶ Vſidorus de ſummo bono. Dum cauſa iactãtie
pauper paſcit etiam ipᷣm miſericoꝛdie opus in peccatũ con⸗
uertitur ¶ Vſidorus. Oœulta qc& agis in quantũ vales. ꝙ
ſi ex toto non vales: ſit in animo occultandi voluntas.a nõ
erit de oſtentatione nulla temeritas ¶ Valeruis maximus.
Nichil eſt ꝙ mag diminuat laudis preconium. quã ſuos
aſſidue iactitare ſucceſſus: a ſingulis diebus anmi vendere
diem vnum. [( [e ieiunio.

Qapituliim cix
Vguſtinus ſup iobannẽ. Ieiunium magnũ & ghᷣa
le eit. abſtinere ab iniquitatibp& illicitis voluptati/
bus ſeculi · qd eſt perfectum ieiuniuim. ¶ Auguſtinus in

—

ſetmnea
ſpitit
ſcent
tatis
Verbe
ſun

„

ſm⸗

leiun
tis ra
ciciu

tonin

Virtu

pru
ſtora
ſubtt,.
renda
apror
(oa
barde

ſt

tipe
cula
lelit
ſab
minin
ra

quoe

ceſſa
tibu
ipai
junio
quia

untur

neeſe
ulbe

pere
Pare

na-
ad!.
tet:
xpi⸗
Lia⸗
dret
flud

nipſto
ͤnſt
Denghun
cRüngte
Ngennn,
mitusn
nſ
vtupabie
umm ben
dorenn
Dueſtnt⸗
dumtannt
neredee
Sconſſwen

umn ſuperl

ſeiunt dya
3profeiunt

tmum we
Urtuteip

neſt i
meamart
nioe
quiſud⸗
ſüpmuti
lniineci
lſs udkin
mrnicor⸗
tirales⸗ 9
Intas:ſ
nuximiss
uu ſuo
n vende

mei,
niige
pten,
us in

.

ſermone lIeiunium purgat mentem ſubleuat ſenſum.carnẽ
ſpiritui ſubicit. coꝛ facit contritum a humiliatum concupi
ſcentie nebulas diſpergit libidinum ardores extinguit caſti
tatis vero lumen accendit ¶ Auguſtinus ibidem. Ieiunium
verboſitatem non amat. deuicia an⸗ ſuꝑfluitatem indicat.
ſuperbiam ſpernit: humilitatem ↄmendat preſtat homim ſe
iſſiligere qd ẽ infirmum ⁊ fragile ¶ Ambroſiꝰ de helia
lIeiunium moss culpeexcidium delictoꝛum.remedium ſalu
tis radix gratie fimndamẽtũ eſt caſtitatis. hoc gradu ad deũ
cicius peruenitur· hoc gradu helias currum aſcendit¶ Hie
ronimus Ieiunium non ſolum perfecta virtiis· ſed ceterarũ
virtutum fundamentum eſta ſanctificatio a pudicicia atq;
prudentiaſine qua nemo videbit deum ¶ Gregoꝛius in pa
ſtoꝛali. Non deo ſ ſibi ieiunat qui ea que ventri ad tempus
ſubtrahit non in opibus tribuitſed ventri poſtmodũ offe⸗
renda cuſtodit ¶ Gregoriꝰ in omelia ſlud ieiunium deus
approbat . vt ̊ qꝗ tibi ſiibtrahis alteri largiris vt vnde tua
caro affligitur· inde egentis proximi caro reparet᷑ ¶ Bern/
hardus in ſermone.Si ſola gula pecauit. ſola ieiunet a ſuf
ficit ˖ ſi vero peccauerint & membra cetexa cur non ieiunent
ipᷣa leiunet ergo oculus a curioſis aſpectibus a omni pe⸗
culantia vt bene humiliatꝰ coherceatur ĩ penitentia qui ma
le liber vagabatur in culpa Ieiunet auris nequiter pruriẽs
a fabulis & rumoꝛibus: 2 quecunq; ocioſa ſunt ad ſalutem
minime pertinentia. Ieiunet lingua a detractione a murmu
ratione ab inutilibo varus atq; ſcurrilibus verbis. interdũ
quoqʒ ob grauitatem ſilenci ab ip̃is que videri poterãt ne
ceſſaria. Ieiunet manus ab ocioſis ſignis: a ab omnibo ope /
ribus quecunq; non ſunt imꝑata.ſed vt multomagis ama
ipa ieiunet a vicijs propria voluntate ſua etenim ſine ie /
iunio hec cetera a domino reprobantur ſicut ſcriptum eſt
quia in diebo ieiunioꝝ veſtrorũ voluntates veſtre inueni⸗
untur ¶ Criſoſtomus ſuꝑ matheum. Qui pecat a ieiunat
nec ſe humiliat ſed ſubſtancie ſue parcit ¶ Leo papa. Non
culpatur infirmus ieiunium ſoluen 8. a cibos acipit pau
per eſuriens non eſcam ſumendo polluitur qui elemoſinam
parciendo mundatur Idem T ale eſt ieiuniu m ſine elemoſt ,
na:qualis eſt ſine oleo lucerna ¶ Fulgencius. Ieiunijs ſic
adhibenda temperies vt copus noſtrum nec ſaturitas exci
tet nec inedia immoderata debilitet ¶ Maximus. Ieiumium
xp̃iane gentis debet eſſe refectio debet pacem nutrire nõ iur
gia. quale illud eſt ieiunium q non veſceris carnibꝰ.a de
ore tuo omni eſca ſoedidius egreditur maledictum. Quale
illud eſt ſanctificat᷑ venter ieiunio:⁊ polluit᷑ lingua mẽdacõ

¶ Petrus rauẽ in ſermone· Ieiuniũ ſcimus eſſe dei arcẽ.xp̃i
caſtʒe murũ ſpirituſſancti · vexillũ ſidei caſtitatis ſignũ ſan
Ctitatis tropheum.
¶ De ignoꝛantia.

. Qapitulum c x.
Vguſtinus de verbis apo.Melius ẽ neſcire qm ig⸗
noꝛare oꝛare· melioꝛ ẽ fidelis ignozantia ꝙ temeraria
aſcientia Auguſtinus ibidẽ Peſſime matris ignoꝛan
tie peſſime eideʒ due filie ſunt.ſcʒ falſitas & dubietas illa mi
ſerioꝛ iſta miſerabilioz illa ꝑꝓnicioſioæ iſta moleſtioꝛ ¶ Gre⸗
goꝛius in moꝛa Qui enim lucem videt ſcit qꝗ de tenebris e/
ſtimet nam qui candorẽ lucis ignoꝛat. && obſcura pro luce
approbat ¶ Gregoꝛius li pᷣmo moꝛali. Qũ noſtram ignoꝛan
tiam cogn oſcimus-leiunus aliena onera tolleramus.- nunc;
deus mentẽ deſerit. ꝗᷓ in peccatis ſe veracit cognoſcit ¶ Bern
Hardus in epla Multa ſcienda neſciuntur aut ſciendi incu

ria aut diſcendi deſidia aut inquirendi verecundia. & qui/

dem huiuſmodi ignoꝛantia non habet excuſationem ¶ Hu
go Ebetudo mentis eſt acute rationis obtuſio carnalis in:
temperantie craſſis ſenſibus induéta ¶ Seneca in ꝓpuer. ol
lerabilioꝛ eſt pena viuere non poſſe q; neſcire· Impietas vbi
pPietas. Impacientia vbi pacientia.
¶ De incarnatione.
CLapitulum cxi.
Vguſtinus de vbis apo· Non liberaret humaniim
genus.iſi ſermo dei dignaret᷑ eſſe humanꝰ Si ergo
. mo non piſſet· flius hominis non veniſſet ¶ Au
guſtinus ibidem. Dicit michi iudeꝰ incredulus quẽ admo/
dum arida vitga fronduit flozuit a nuces protulita ego
dicam ſibi quõ virgo concepit & pepit · ſed proſecto iudeus
nec virge poterit explicare eonceptun nec ego virgims par
tum ¶ Gregoeius in omelia Vis inquit eius ſaltò agnoſcè
de celo venit in vterũ de vtero venit in preſepiuz de pᷣſepio
venit in crucem. de cruce venit in ſepulcrum. a de ſepulcro
redijt in celum ¶ Bernhardus in ſermone. Venit medicus
ad egrotos tedemptoꝛ ad venditos: ad errantes viaad mo/

tuos vita ¶ Criſoſto omelia v Scio quia verbum caro fal

dum eſtſed quomõ factum ſit neſcio omis creatura igno
rat. ¶ Hugo Opus reſtaurationis eſt incarnatio verbi cũ
omibo ſacramentis ſuis. ſiue que preceſſerũt ab initio ſecli
ſiiie que ſequunt᷑. Indulgẽtia vbi venia Infidelitas vbi fide/

litas.
. ¶ De infero =
Capitulum Cx·

eſſeint
illaſ⸗
digin
taſlea
im im
dama
dihit
vos
ſc
ſlingt
infer⸗
figie
ſis Eet⸗
ſortid⸗
niumb
ſnede⸗
(Ber
wus:
ſcev
bullie
lbien

none

ſletuse

doe
Vnde
gan
men
pien
ſeria
ſpes

tor
vir
cit.
goe
nob
Pei

ir

D
lpͤſen

mex.
reqn g
tmernr
Nsncan
ni
ine
etenebt⸗
apeo l
Amigen
Its nund
et (been
tendiineu
a Eif
nenAu
Aumglsin
1prerol
npeens

m
umanum
d Siered
a A
e Dind
otult1e,
aco ncen
ignopar
4 roſe
xpſepio
eſpulcro
tmedlelss
140 o
cxot
tur n
verbicl
tn

„

Vguſtinus Melius eſt dubitare de occultis · qm li
tigare de incertis. Illum quippe diuitem ĩ ardore pe
Hnarum a illum pauperem in refrigerio gaudiorum
eſſe intelligendos non dubito· ſed quomodo intelligẽda ſit
illa flamma inferni ille ſinus abrahe. illa diuitiꝰ lingua ille
digitus paupꝑisilla ſitis toꝛmẽti · illa ſtilla refrigerij vix fox /
taſſe a manſuete querentibo: contencioſe aũt certantibo nũ
q̃m inuenitur ¶ Gregorius in moa. Quiſquis ad tolleran
da mala inferni deſcenderit:nequaquã vlterius ad lucem re
dibit· quia nequaquã Atra miſericoædia parcentis liberat ·
quos ſemel in locis penalibus iuſticia indicantis damnat:
¶ Gregoꝛius xx libro moꝛaliũ. Iuxta modum culpe pena di

ſinguitur· & hm modum criminis vmiſquiſq; damnatus

inferni igne cruciabitur. ¶ Gregoꝛiꝰ ibidem In inferno erit
frigus intollerabileignis in extinguibilis vermis immoꝛta
lis ſetoꝛ intollerabilis tenebre palpabilesflagella cedentiũ ·
horrida viſio demonumcõfuſio peccatorum deſperatio om
nium bonorum-erit enim miſeris moes ſine mœte· defectus
ſine defectu quia moꝛs ibi ſemper incipit· a deficere neſcit.
Bernłhardus in ſermone lbi clamabit piloſus ad piloſuʒ
vnus ad alium demon ad demonem percute dilacera inter/
fice· velociter ſpolia a detrahe.cito predare infer prunas ae
bullientibus impone lepotibus ¶ Bernhardus in ſermone.
Ibi erit fletus & ſtridor dentiumfletus quidem ob ignem qͥ
non extinguiturſtridor ab vermen qui non moitur plane

fletus ex doloe ſtridor dentium ex furoꝛe ¶ Vſidorus de ſ.

bo. Ignis Iehenne a lucebit miſeris ad augmẽtum vt videãt
Vnde doleant · 6& non lucebit ad conſolatiõem ne videant vñ
gaudeant ¶ Hugo libro mi de anima. Infernus latus· ſine

menſura profundus ſine fundo: plenus ar dor e incõ pabili.

plenus fetoꝛe intollerabili· plenꝰ doloꝛe innumerabili . ibi mi

ſeria · ibi tenebre · ibi odor nullus · ibi horroꝛ eternus. bi nila

ſpes boni nulla deſpatio mali.

¶ De infirmitate M
Capitulum cxni.
Vguſtinus Qui veram odit cœporis infirmitatem
humane tractandus eitqui aũt falſam pretendit.
conuinci non poteſt deo dimittendus eſt ¶ Hie⸗

–

ronimus in quadam epiſtola Coporis debilitas nimia etiã
Vires anime frangit mentis quoqʒ; ingenium marceſcere fa

cit· quicquit cũ modo ⁊a tem ꝑamẽto fit ſalutare eſt ¶ Gre⸗
goꝛius li· v. moæaliũ Conſiderata infirmitas propria. mala
nobis excuſat aliena ¶ Hugo libro ij de anima. Quaſdam
pᷣſciens deus multa peccarxe poſſe· flagellat eos ĩ infirmitate

copis ne peccent vt eis vtilius ſit frangi languoꝛibo ad ſalu
tem qm remanere incolumes ad damnationem Ptrus ra⸗
uenna. Quidam ꝓlibito ſuo viuunt· G& ſemꝑ ſunt vegetati.
quidã a regulis ypocratis non deuiant a aſſidue ſunt infir
mi ¶ Seneca lxxij epla. In omni moebo tria grauia ſumt me
tus moetis doloꝛ co pis intermiſſio voluptatis ¶ Seneca e⸗
piſtola 2· Nichil eque ſantatem impedit ſicrit re mediotum
crebra mutacio:non ↄualeſcit planta que ſepe tranſfertur.
Nichil magis egris ꝓdeſt ᷣm ab eo curari a quo voluerit.
–¶ De ini micicia CQCLapitulum cxnij-
Vguſtinus in euch̊. Elemoſina nichil eſt maius.
ex cœde dimittimus qd in nos qſq; peœauit Am
roſuis. Si is nõ relinquit parentes ter nomẽ dei
mon eſt deo dignusqᷓntomagis qui diligit eius mimicos. ac
ceptus eſſe deo poterit ¶ Gregoꝛius in paſtoꝛali Virtus eſt
coꝛam hHominibus inimicos tollecare. ſed coꝛam virtus deos
diligere ¶ Gregoeius in mozali Hiuimana mens omem quẽ
ini micum tollerat etiam miquum & impium putat Criſo.
ſtonnis. Grauiſſi mum genus inimicicie eſt eſſe coꝛde aduer
ſarios a lingua ſimulare deuotos. (Boecius libro i de cõ
ſolatiõe. Nulla peſtis efficatio ad nocendunrquã ſamiliarꝰ
inimicus ¶ Seneca libro de moꝛali. Quod ẽ hommi in imiciſ
ſunum alter homo inimicicias moderate exerce ¶ Seneca ĩ
Prouer· Nulle ſunt occuitioꝛes inſidie qᷓm hee que latent in
ſimulatione officu aut in aliquo celſitudinis nomĩe.
¶ De ingenio.

Caplm cxv.

ita aſtruitur: quin ita acre ingenium econtra imie/

SZiltet mel conſicit ſic in paruo coꝛpore anima inge⸗
mioſa doctrina viget a doctrie ſuauitatem proſert ¶ Gre
Soꝛius. Abſcondere talentum in terra eſt acceptum ingeniuũ
in terrenis actibus implicare a nõ lucrum ſpirituale acqui/
rere ¶ Bernhardus in apologetico Semꝑ in robuſto æa ve/
getato cope· animus mollios iacet atq; tepidum coæ rur⸗
ſum ĩ coꝛde debili.a infirmo fotioꝛ viget ꝓmptioꝛq ſpirit?
¶ Vſidorus de ſiummo bono. Quidam dei iudicio donum
ſcientie quia negligunt accipiumt vt durius de rebus credi/
tis puniantur tardioꝛes aũit ideo q& ſcire cupiunt difficult
inueniunt. vt ꝓ maximo exercicio laboris maximũ pmiũ
habeant retribucõis. Petruis rauenna Non ſempꝑp ingeni ve
na reſpondit ad votum. ⸗ quandoc dicta laudabilioꝛa ca/

——ꝑ—K

guſtimis in ſermone Nichil per aliqt ingenium

niatur ¶ Hieromimus in gloſa. Aſpis acriter pun⸗

ſualiter ſcribenti ſe offerunt. que P1 tudij vehementiaʒ 2 la,

ca

an
ditt
die⸗
tes
ſta⸗

lene/

tibus
1do
Am
LWer
per
go
el
ſas
rumg

ddſi
taßtr
NN
keſunife
ia nn
dentent
nedorum
nſtettu

0 Werit .

mn

eenorede
nimioir
Uin 4

ttus o

mem qu
tat Cuſo⸗
d aduer
rondech
aſumiſian

ni ininicdcd
(Dereni
lelatereten

mie,

w.
Uingenun
Ontra ine
cnter pur⸗
nima gr⸗
ſetſi⸗
genii
Aeacqui/
Nſtoas ve
e Trur⸗
donnu
dus cre
tdifi
mͦznnn
4
ijt la,

borioſe meditationis indagine inuemiri nõ poſſunt ¶ Sene/

ca de tranquillitate ammi. Nullum ingeniũ ptẽ eſſe magnũ;
antequã habeat aliq admixtum de furia.

¶ De ingratitudine JJMM
Capitulum c vxj·
Regoꝛius in omelia. Sicut boni ꝑ contumelias me/
lioꝛes exiſtũt· ita ſemꝓ reprobi de beneficio peioꝛes
fiunt ¶ Bernhardꝰ ſuꝑ can. Ingratitudo inimica ẽ
Anie exinanicio meritox vixtutum diſperſio. benef:cioꝛe per
Ditio ventus vrens ſiccans fontem pietatis roꝛem miſericoæ⸗
die fluenta gratie ¶ Bernhardus ſuꝑ lucam. Peremptoꝛia
res eſt ingratitudo- hoſtis gratie inimica ſalutis. quẽ nichil
ita diſplicet deo preſertim in fülis gratie quẽadmodum in
gratitudo ¶ Oriſoſtomus ſuꝑp matheum- Quanto maioꝛa

beneſicia ſunt hominibus conſtituta tanto grautoꝛa peccan

tibus iudicia Petrus rauenna in epiſtola. Nichil eſt q
adeo indignationem ꝓuocet altiſſimi.ſicut ingratitudoip̃a
eſt maloꝝ prouocatio· beneficiorum exinanicio meritorum

exterminatio ¶ Tullius libro de officijs Gratiarum adtio.&

ꝓ grẽa ſuſcepti muneris votiua munerantis laudatio¶ Hu
go Gratias deo agere . eſt totũ deo a nichil homini attribu
ere ¶ Seneca. Ingratus eſt aduerſus vnum beneficium adu
ſus alterũ non erit duorũ oblitus eſł terciũ in memoꝛiã eo⸗
xum que exciderunt reducet. SS
¶ De iniuria.
H OQODaapitulum cxviᷓ)
Vguſtinus Contumelia eſt dictis vł'fadtis turpia .
ferre ¶ Ambro· Qui nõ repellit a ſocio ſi pt᷑ iniurxiã
am eſt in vicio nõ minus participat qui ille qui in/
fert ¶ Hier onimus Nos in dei iniuria benigni ſumus in
nt̃is contumelijs exercemus odia ¶ Gregorius li·xxx. mo
ralium. Tunc illata vicia bene tolleramus.cũ in ſecreto mẽ⸗
tis ad mala ꝑꝓpetrata recurrimus ¶ Gregoriꝰ ibidem Clo
vioſius eſt iniuriam tacendo fugere qm reſpondendo ſupa/
re ¶ Criſoſtomus ſiiper matheum. In proprijs iniurijs pa/
cientem eſſe laudabile eſt. initirias aut dei diſſimulare vitu⸗
perium eſt Si vindicare vis ſile a funeſtam ei dediſti plagã
Idem Diſcamus exemplo xp̃i noſtras imurias magnanmimi
ter ſuſtinere dei aũt iniurias nec vſq; ad auditum ſuſferre .
¶ Vſidorus Iniuria eſt verbo vel facto cũ amico iniu ſle a/
gere Exprobr are eſt in faciẽ maledicere ¶ Caſſio. Grauiſñ
mũüũ genꝰ iniurie E.vſc ad pedẽ gtumelie Puenire Rabanꝰ

Neſcio qs nẽ in hec poſſit implere: vt laceretur obprobcis

fama noſtra-a exultemus in dno Valerius epᷣus in hmo/⸗

ne. VItra felicitatem conſtat eſſe victoꝛie inimicum ſaluum
feciſſe.nec iniuriam vindicaſſe ¶ ¶Tullius. Qui non defendit
neq; obſiſtit iniurie ſi poteſt tam eſt in vicio: qm ſi parẽtes
aut amicos aut patriam deſerat ¶ Tulli? de amicicia Tur/
pe eſt maxime Pomini virtuoſo reiterare iniurias. odiorũ

ſopitos cineres denuo ſuſcitare ¶ Seneca in prouerbijs Me

moꝛia beneficiorum fragilis miuriarum ten ax ¶ Seneca In

iuria iniuſte irrogata eiꝰ infamie eſt qui fecit. Idem vixi bo

ni eſt pati Seneca Difficile eſt iniuriam conuenire cum pa

cientia. D
¶ De Innocentia.
CLaapitulum Cxvi.
Vguſtinus. Illa eſt vera innocentia que nec inimi⸗
co nocet Idem. Vera innocentia eſt. vbi inte gritas
gſt ſine peccato redditio eſt ſine debito. flagellũ ſine
nerito Idem Qui enim a ſibi nocet. non eſt innocens¶ Am
broſius in exameron. Innocẽtia 2 integritas leui ſoꝛde aſpa
violatur · a gratie ſue munus amittit ¶ Hieronimus Inno⸗
cens inter ipᷣa tomenta fruitur conſcientie bone & cum de
pena metuat de innocentia gloꝛiatur ¶ Bernhardus ſuꝑ cã
tica. Rõ mediocris titulus virtutis inter prauos viuere be /
ne& inter malignantes innocẽétie retinere candorem:2 mo/
rum lenitatem ¶ Criſoſtomus in omelia Gaude innocẽtia

q exulta gaude in qm. quia vbiq; illeſa es · vbiq; ſecura ſi tẽ

ptaris proficis· ſi humiliaris erigis · ſi pugnas vincis· ſi occi
deris coꝛonaris in ſeruitute libera esĩ peri culis tuta · in cu⸗
ſtodia letatibi omnis reatꝰ addicitur ·tibi vniuerſa malicia
ſubiugaturte potentes honoæant · ſuſcipiunt principes ma /
gnates exrunt tibi boni parent. mali inuident zelant emin
ſi. ini mici ſuccumbunt vnquã poteris victrix non eſſe · Etiã
ſi inter homĩes iuſtus iudex tibi defuerit. ¶ Hugo Puritas
innocentie conſeruata. Fons ẽ oꝛigo omnis ſcientie virtu /

tis (Tullius de officijs In nocer tia eſt puritas animi oẽm

iniurie illationem abhorrens ( Seneca in prouerbis Triũ

phus innocẽtie ẽ nõ peccare vbi liceat in quẽ pliuis potes pec
care deſine ¶ Seneca in malis ſperare bonum niſi innocens
nemo ſolet. ¶ De inſtabilitate autoitates
Capitulum cxix
Obannes Caſſianus Tria ſunt que vagam mentem ſtabilẽ
faciunt.vigilie meditatio 2 oꝛatioquarum aſiiduitas iu⸗
gis intentio conferunt anime (tabilem firmitatem ¶ Hu⸗

4

go Stabilitas eſt mentem fixam obtinere nulla locoꝛũ vel

tempoʒe varietate in diuerſa iactare ¶ Trullius. Vir eſt qui

——
ð

contt
mllit
leme
rem

imno⸗
colu
VIrtu

xpre
bitro⸗
in e⸗e
zmal
Mur
tevi⸗
leat
fiter
tas a
Ammo
Wmmn

ß

ſins

n irſ⸗
non
kus
Gnn
60
depr

P
M⸗
muid
torto

nſp
nſäun
nded
ſperee
Gcar
ꝛodjioti
rbishle
etahn
enb
mam

Mnr
nerinimn:
integtitu
gelüſine
d Aa
ms lnno⸗
KAcumd
desſug
SNiuere
rem4 m
innocitt
ecura ſit
os ſoci
inel
eiamiien
eineſpeont⸗
eenten
o ehi
6 Utitn
ter wittul
rhis Til
wwtesfe
mnnocens
Utates
i .
ten lis
huts il
ellu
rni

contra bifoꝛmes foꝛtune euentus vnifoꝛmi mentis con ſtãtia
militat premunitus ( Seneca in epla. Maximũ indiciũ ma
le mentis eſt fructuatio:a inter ſimulationẽ vir tutũ.⁊ amo
rem vicioꝛũ aſſidua iactatio. H
¶ De Intentione. Caplin cxx-
giuiſtinus Quod nõ bona intentiõe facis· nichil ti /
bi ꝓdiderit quia quomõ feceris:non quõ illi euene/
rit. tibi imputabit᷑ ¶ Grego. Omni cura ſeruandꝰ
eſt a malicie puliiere oculus coꝛdis ne hec q&c in adione re
ctũ in hominibo oſtẽdat. apud ſemetip̃m ꝑ vicium elatiõis

intoꝛqueat ¶ Gregorius in moꝛali. Sicut fabrica columnis

columne aũt baſibus innitũtur ita vita nt̃a in virtutibus.
virtutes vero in intima intentiõe ſubſiſtũt. ¶ Bernhardus

de precepto. Vt interioꝛ ocuilus vere ſimplex ſit· duo illi ar⸗

bitroꝛ eſſe neceſſaria.ſcʒ caritatem in intentione a veritatem
in electione. Idem. Bonum ꝓrſus cõdemnat intentio praua-
malum non penitus excuſat recta ¶ Criſoſ tomus Qauſa
actum poterit decoꝛareſi aũt neceſſitate ſubſiſtataut vtilita
te vigeat. aut honeſtate ſplendeat cum affectu mẽtis tota va
leat ſubſtantia operis colerari· Opus nõ ex ſe ſed ex cauſa

fit crimẽ. nec aliqua virtutis oſtẽtatione clareſcit. cui volup

tas æiginem pbet ¶ Seneca in li:moꝛali· Nichil inter eſt. qᷓ

animo facias qc vicioſum eſt feciſſe:quia facta cernuntur

ammus vero non videtur nulla enim laus eſt non facere·

qd facere non poſſis.

¶ De inuidia. U
Qapitulum cxxi
Vguſtimis de verbis dñi. Inuidia eſt filia ſuperbie.
ſed iſta mat᷑.ſupbia neſcit eſſe ſterilis vbi fuerit cõ /
tinuo parit · ſuffoca matrẽ a non erit filia ¶ Augu/
ſtinus in ſermõe. Inuidia eſt odium aliene felicitatis · reſpe/

Qu inferioꝛum. ne ſibi equentur reſpectu ſu ꝑioꝛum.quia eis

non equaturreſpectu pariumquia ſibi equantur ¶ Grego
rius libro quinto moꝛali: Paruulus eſt qui inuidia ocidit

qiua niſi ipe inferioꝛ exiſteret de bono alterius non doleret.

¶ Gregoꝛiis in omelia. Inuidi coloꝛ palloꝛe afficitur oculi
deprimuntur mens accenditur membra frigeſcunt ſic in co

Kirationt rabies in dentibus ſtridor · ¶ Qriſoſtomus ſuper
Iatheum. O inuidia que ſibi ſemper eſt inimica. nam qui

inuidet · ſibi quidem ignominiam facit illi cui inuidet glori⸗
am parat. ¶ Proſper. Tantos inuidos habet iuſte pene

tortores quantos inuidioſus habuit laudatores. a cetera.

Qind eſt vita ypocrite niſi quedam viſio fantaſmatis que

¶ Hugo Inuidia eſt in ſium actoꝛem reciprocatio· de bono beeo
alterius tabeſcens animi cruciatus Idem Inundia iuſtius ẽ Lotn
nichil · que protinus ip̃ᷣm audtoꝛem punit excruciatq; ſuum ſum
¶ Petrus Rauenna:. Huic ſcʒ inuido vultus minax touus crtt
aſpectus· palloꝛ in faciein labijs tremoe· in dentibus ſtridor lne
verba rabida: effrenata conuicia: manus ad violentia wul
prompta virgi Palloꝛ moꝛe ſedet matres in coꝛpore toto ⁊ac. goſt
¶ Petrus Rauenna. Virum foꝛtem excitat ad virtutis exer isd
cicium alieni liuoꝛis aculeus nec mentis oculos toxpere per / er
mittit inuidia detractoꝛum. Iacob qui in baculo ſuo ioꝛda⸗ poltt
nem tranſierat non reduſſet cum duabus turmis niſi eũ in hard
uidia eſau agitaſſet. Ioſeph nõ imꝑpaſſet egipto ñ ipʒ frat puss
inuidia vendidiſſet. Scriptum quiſpe eſt. Abel eſſe non po⸗ nd
teſt quem cayn malicia nou exercet ¶ Alamuis. Imudia qq bon⸗
monſtroſius monſtr um qd damnoinis damnu m. que cul dum
pabilioꝛ culpa que penalio pena: hec eſt erronee cecitatis ſeorin
abyſſus. hHumane mentis infernus contentionis ſtimulus. eint
coꝛrixationis aciileus (Valerius maximus Quidam inté ſeno⸗
rogatus quomodo inuidos non haberet · reſpondit. Si ni / nanti
chil inquit ex magnis rebus habueris. atq; nichil feliciter tusn
geſſeris nam ſola miſeria caret inuidia ¶ Seneca xvij: epla. ino
Inuidiam effugies ſi te non ingeſſeris oculis ſi bona tua nõ ſubt
iactaueris·ſi ſcieris in ſynu gauidere ¶ Seneca Vtinam in/ (uls.
uidi oculos haberent in omnibus ciuitatibus vt de onmiũ cur⸗
felicitatibus to'querentur ¶ Nam quanta feliciũ ſunt gau Urtun
dia tanta inuidorum ſunt toꝛmenta ¶ Seneca. Nunquã me/ cuate
lius toꝛquebis inuidos: quã virtuti a gloꝛie ſeruiẽdo. Si nõ gnar
inuideris maioꝛ eris nam qui inuidet minoꝛ eei. eſtr
¶ De vypocriſi Qapim cxxij. ſall
Vguſſtinus ſuꝑ ps.Simulata equitas:non eſt equi hena
tas ſed ſimulatio a duplex iniquitas Idem in gloſa Wr
1 pocrita qui latine dicitur ſimulatoꝛ auarus eſt.
Jdum imique agens de ſiderat de ſanctitate vener ari · laudem n
vite rapit aliene ¶ Ambroſius in ſermone. atet plerumq; 1
ſub triſti amictu laſciuia/ defoꝛmis horroꝛ vili veſte ſubte len
xitur · vt ſecreta petulantium tegantur ani moꝝe ¶ Hieroni⸗ 4
mus. Si caſtum me ſimulo:G aliud eſt in conſciẽtia· Habeo
gloꝛiam mercen arij:a ſupplicia peccatoꝛis. Et in comꝑatiõe
duoꝛe malozum. leuius eſt malum aperte peccare quã ſimu
lare a fingere ſanctitatem ¶ Grego. li primo moꝛali· Ve pec
catoꝛi terram ingrediẽti duabus vijs duabus quidem vijs
terram peccator ingreditur:quando dei eſt quod opere ex
HPibet & mundi:quod per cogitationem qu erit ¶ Gregoꝛꝰ

wph
Aulns⸗
nigfun
narthng
h⸗ ſrde
nolenti.
retotoze⸗
rudser
mmngt
oudiade⸗
enſüin
özfttt
eſenmnpe,
Inudacd
umgeall
ee cetats
ſumulus.
idam inde
dit Si ni
Picide
bomtan
tinamin
tvonni
1 ſunt gau
ungäme
id.Jind

1c.
wn ettenn
eminglo
utuseſt4
Eilaudem
plerumng
eſteſubte
Hieron⸗
nahin
wnpeton
gliſnn
i n.

hec oſtendit in ymagine q& non habet ex veritate. C Gre⸗

gorius in moali. ¶ Vpocriſis eſt virtutũ ſimulatione.clau
ſum vicium abſeondere· a arte palliare ¶ Bernhardus vypo
crite voliit eſſe humiles ſine deſpectu paupes ſine deſectu
bene veſtiri ſine ſolllicitudine delicate paſci ſine laborealus

adulates alijs detrahentes moedaces vt canes: doloſi vt vul

pes· ſiperbi vt leones· intrinſecꝰ aũt ſunt lupi rapaces. mel

lis dulcedinem id eſt inanis gloꝛie a latentis laſciuie vt vrſi
querẽtes volunt eſſe ſine auétoꝛitate iudices. ſine viſu teſtes
poſtremo falſi accuſatoes a omni veritate carentes ¶ Bern
hardus. Serpit hodie putrida tabes ypocriſis ꝑ omnẽ coꝛ/
pus eccleſie aO quo coleratius. eocq; periculoſuis quo cõmu/

niꝰ ¶ Criſoſtomus ſuꝑ matheũ. Nulla res ſic exterminat
bonum ſicut ſimilatio· nam malum ſub ſpecie boni celatũ.-
dum non cognoſciturnon cauetur ¶ Criſoſtomus Phari/
ſeorum iuſticia erat in oſtentatione o pis.non in rectitudi⸗

ne intentionis in locutione nõ in operein coæporis afflidto

ne:non in mandatorum obſeruatione: in minoꝛibus obſer⸗
uantijs reliétis grauioribus legis ¶ Hugo in medita- Exi /
tus manifeſtat d a principio celabatur. a que dubia ſunt
in oꝛigine probantur a fine ¶ Petrus rauenna. Vpocriſis

ſubtile malumſecretum virus:venenum latens.virtutũ fu/
cus.tinea ſanctitatis ypocriſis ſecreta ſimulat proſꝑa fallit

curioſa mentiturx· & crudeli arte virtutes truncat mucrone

virtutum ieiunium ieiunio Ppimit oratione orationem va/
cuatmiſericoꝛdiam miſeratione proſternit ¶ Vpocriſis co/

gnata febrifrigidi poculo propinat ardoremqd coꝛpibus
eſt ydropis· hic ypocriſis animabo· vñ oꝛatiꝰ ¶ Nunquã te
fallant animi.ſub vulpe latentes. Impia ſub dulci meille ve⸗
nena latent ¶ Seneca.Ixxx epła Virtutem bona ſequitur fi
de quui ſe non exoenat a pingit ¶ Seneca ibidem. Nunꝗm bo

na fide vicia manſueſcunttigres & leones nunꝗm feritate
exinuntaliquando ſubmittunt a cum minime expectauer
exaſperatur cœuitas mitigata ¶ Seneca in prouerbiis Ma
lus vbi ſe bonum ſimulat · tunc eſt peſſimuꝶ.

¶ De Ira- .—Z
Qapim cxxnſ. .
Vguſtinus in epła. Sicut acetum coꝛrumpit vas ſi

diuitius ibi fuerit ſic ira coꝛtumpit mentẽ ſi in aliũ
iẽ durauerit ¶ Auguſtinus. Euroꝛ nullus eſt ita

breuis ꝗ non tã ex malicie ꝓpoſito qᷓm euentu ſubito ↄtĩgit

¶ Auguſtinus ſuꝑ pẽ· Ira fratris ſi fuerit inueterata. iã odi
um eſt. Ira perturbat oclm odiũ extinguit ira veſtuca odiũ
trabes eſt.¶ Auguſtinus ad dyaſcoꝝ Nulli iraſcẽti ira ſua al
videtur eſſe iniuſta ira enim inueteraſcẽs ita fit odium · dũ un
quod iuſti doloꝛis admixta dulcedo diutius eam in vaſe de
tinet· donec totum aceſcat vaſq; coꝛrumpat ¶ Ambroſius Kan
Reſiſte ire ſi potes · cede ſi non potes·ſi preuenerit· preoccu⸗ wernns
pauerit mentem tuam iracundia & aſcenderit in te ˖ non re / lurdee
linques locum tuum. locus pacientia eſt ¶ Ambroſius de mthe
paradiſo. Incentiuum ad male operandum aut iracundia- uatau⸗
auit cupiditas eſſe conſueuit ¶ Hieronimus ſuꝑ lIohel Eſt nae
ira que iuſticiam dei non opaturx.& furoꝛi proxima. ment climn
ſue impotem facit in tantũ vt labia tremant dentes concre/ math
pentvultus palloꝛe mutetur ¶ Grego.lrvmoꝛali. Per iraʒ tremi
ſapientia perditur vt quidò quo ve odine agendum ſit neſci go ſo
atur Gregoeius ibidẽ. Quanta ſit iracundie culpa penſare dirgi
poſſumus.per quã pacientiavt quiò quo ve oꝛdine ſit agen ludien
dum omnino neſciatur quia nimirum intelligentie lucẽ ita ſoſuan
ſubtrahit cum mentem pmutando confundit Idem Per irã Dreſen
ſpirituſſancti ſplendor excutitur· qui ſiip humilem a quie- ndoſe⸗
tum requieſcere dicit᷑. Vſidorus libro pmo ſoluoquioꝛe Si miD
non potes iram vitare/ tẽꝑa ſi non potes furoꝛem cohibere te ſcuci⸗
ne ſilentium pacientie tacendo. citius vincis. ¶ Rabianus. hardr
Quli cum cauſa iraſcitur non fratri iraſcitur ſed vieio· qui puraa
vVero iraſcitur fratri reſpiciendo ad nature conitionem. v'fifi piapie
dei vnitatem reus erit iudicio ¶ Beda Hec eſt natura ire vt (Ced
dilata langueſcat a peat ꝓlata vero magis a magis confla vds
gret ¶ Qaſſioſuꝑ ps· Melioꝛ eſt qui vincit irã qm qui ca⸗ mitr
Pit ciuitatem Idem Vbi eſt feruida vindictanon eit tempe no G
rata iuſticia ¶ Hugo. Ira eſt animi ſubiedla tempeſtas· que achi
dum inoꝛdinate ſe concutit coꝛ hominis ad inſaniam pertra inn alie
hit ¶ Seneca li de ira. Ingentis ire exitus furoꝛ eſt:a ideo ira epren
vitanda eſt: non moderationis cauſa ſed ſanitatis ¶ Seneca fetrate
Nichil inter inſanum q iratum eſt miſi vnus dies alter ſem⸗ mper
per inſamtalter ſemꝑ iraſcitur ¶ Seneca Ad bonum viru umpe
cito moꝛitur iracundia. Fulmen eſt vbi cũ poteſtate habi⸗ AN
tat iracundia grauiſſima eſt probi hominis iracundia Idẽ niaſ
In amoe· ſemper mendax iracundia eſtiracundiam qꝗ; vin⸗ fais
cit· hoſtem maximum ſuꝑatiratus· etiam facimus conſiliũ fallin
Putat. S teree
Capitulum cxxinj· pe

cd⸗
naln
dum N
ninnaex
inbeolts
Peeocel⸗
tenon te/
dronisde
annd⸗
o
Ona menh
tesconee
lr Peig
ummſitnec
da enſae
veſtgen
neiucerta
enberiri
maque⸗
ocnudr di
nrohſent⸗
Vbims
ieio
pnem V
turairev
Wscon
mquc-
oneſttemn
nwwſtasie
im perttl
aloit
(Senee
rſen⸗
num Mrug;
ntehabe
undia ſde
m in⸗
conſuii

.

Vguſtinus contra manicheos. Duo ſunt in quibo
temerarium iudicium cauere debemus: cum incer ,
um eſt quo animo qd factum ſit vel incertum &
qualis futurus ſit. qui minc vel bonus. vel malus apparet.
¶Auguſtinus de ciuitate dei. Ignoꝛantia iudieis plerumcʒ
eſt calamitas innocentis ¶ Auguſtinus de ſim bolo. Ille ſu/
permis iudex nec gratia preuenitur nec miſericoꝛdia flecti⸗

turnec pecunia coꝛrumpitur.nec ſatiſfactione vł penitentia

mitigabitur ¶ Ambro·. Mitigat iudicem pudor reorũ exci
tat aũt ꝓꝑtinacia denegantiũ ¶ Ambroſius Iudicis nõ eſt ſi
ne acv ſatoꝛe damnare.quia dominꝰ iudam licet fuiſſet fur
cum non eſſet accuſatus minime abiecit. ¶ Hieronimꝰ ſupꝑp
matheum. Quotiens diem illum conſiderototo cope conm/
tremiſcoſiue enim cõmedo ſiue bibo.ſiue aliquid aliud fa⸗
cio ſemper videtur illa tuba terribilis ſonare in aurilbo meis
Surgite motui venite ad iudicium ¶ Gregoeius in omelia
Iudicare digne de ſubditis nequieuntqui in ſubditoꝛũ cau/
ſis. ſua vel odia vl grẽ̃am ſequentur ¶ Gregoꝛius in omelia
Preſentis temporis ita agenda eſt leticia. vt minqm amari⸗
tudo ſequentis iudicij recedat a mẽoia ¶ Gregoꝛius in mo
rali· Diuina iudicia dum neſciuntur non audaci ſermõe di
ſcucienda ſunt·ſed foꝛmidoloſo ſilentio veneranda ¶ Bern⸗
hardus Veniet in quã veniet dies indicij. Vbi plus valebũt

pura coda qm aſtuta verba. conſcientia bona qᷓm marſii⸗

pia plena.vbi iudex non falletur verbis nec flectetur donis
¶ Criſo·ſuꝑ matheum Exurgente rege celeſti iudicare vi

uos motuos virtutes angelice mouebũtur terribiles mi

nſtri terribilem dñm precedentes ¶ Vſidorꝰ de ſummo bo/
no Grauius lacerantur pauperes a prauis iudicibus quã
a criicientiſſimis hoſtibus nullus enim pre dotam cupidꝰ
in alienis rn iudex iniquus in ſuis Item Qui recte iudicat
⁊ premium inde remunmerationis expectat.fraudẽ in deo per
petratquia iuſticiam m gratis impartire debuit.acceptio
ne pecunie vendit. Idem Quatuoꝛ modis humamum iudici/
um. peruertitur timoꝛe cupiditate odio amoꝛe ¶ Anphelmꝰ?
A dextris erũt peccata accuſantia a ſiniſtris infinita demo

nia ſubtus Horrendum chaos inferni deſuper uidex iratus

foꝛis mundus ardens-intus conſcientia vrens ibi vix iuſtus
ſaluabitur heu miſer peceato ſic deprehenſus quo fugiet-la
tere eſt impoſſibileapparere eſt intollerabile.¶ Beda State/

ra doloſa:non tantum in menſuratiõe pecumie. ſed in iudi /
ciaria diſcretione tenetur. Qui aliter cauſam pauperisali/

ter potentis aliter ſodalis aliter audit ignoti & cetera.

Caſß. Tam diu iudex dicitur qm diu iuſtus putatur. qa
nomen qꝗ& ab equitate ſumitur per ſuphiam non tenetur.
Peirꝰ rauẽna. Richil adeo gloꝛioſe lucet in iudice ſicut ama
re a exibere iuſticiã· ſine omni acceptione perſone. Idẽ of/⸗

ficium officialium hodie eſt iura confundere lites ſuſcitare

tranſactiones reſcindere dilatare innectere · ſupprimere veri /

tatemfouere mendacium queſtum ſequi.equitatem vende

re. Pynniare actionibus.verſucias conſcinnare. Sñ-. Molle⸗
ſtius eſt inter duos amicos:. q; inter duos inimicos iudica/
re. Iudex enim bonos erit nemo· niſi qui de ſe alterum eog /
nouerit. ¶ De iurameno.
Vguſtinꝰ de verbis apli. Ecce dico caritati veſtre
G& qui ꝓ lapidem iuratperiurus eſt. Auguſtinus
cbidem. Ille qui hominem prouocauit ad maioꝛem
iurationem & ſcit eum falſum iuraturum vincit homicidã
quia homicida copus occiſi urus eſtille animã ymo duas

animas· eius quem iurare prouocauit a ſuam Gregoꝛiꝰ?

ſuper Matheũ. Non penitus iurare prohibuit ſed occaſi 16
periuri qc; perfectius eſt euitare docuit Vſidorus de ſum⸗
mo bono. Quacuncq; arte verborum quis uiret deus tame
gqui conſcientie teſtis eſt ita hic accipit:ſicut iuratus intelli
git ¶ riſo· ſupꝑ matheũ. Nemo eſt qui frequenter iurxet
aliquando non periuret ſicut qui conſueuut miilta loqui ali
quando loquitur importuna. S =
–(De Iuſticia Caplin cXxvi.
Veguſtinus Hec eſt perfecta iuſticia: qua poſt po/
Mcioa a minus minoaa diligimus Idem auguſtinus
Nimia iuſticia incurrit peccatũ tempata iuſticia facit Pfe/
Qos ſalſitudinẽ coꝛreptionis amoæ proximi ſol iuiſticie con/
diat ¶ AmbroMale ſe rationem redditurum putet · qui re
gulam ſumme redtitudinis igno-at ¶ Ambro de officus Iu

* *

ſticia eſtque nil alienum vendicat: que cuilibet dat qdt ſuũ

elſl.que negligit propriam vtilitatem. & ſeruat cõmunem
equitatem · hm ip̃m prima iuſticia in deum: ſectinda in
patriam tercia in parentes: quarta in omes Hieronimꝰ.
Omnes virtutum ſpecies· vno iuſticie nomine continentur
(Gregorius li pmo moa-Sepe ipᷣa noſtra iuſticia ad exa/
men diei iuſticie deducla in iuſticia eſt:a ſoꝛdet in diſtrictio

ne nidicjs: qd in operatione fulget operantis ¶ Gregorius

in re Iuſtum eſt homines propter iuſticiam diligere non
autem iuſticiam propter homines preponere Bernardẽ.
in ſermone Bona vinea iuſti ymo bona vinea iuſtus: cuius
virtus vitis· cuiius actio palmes · cui vinum teſtimonium

.

conſe
conttt
bro c
cui
codi
mam
ſoN
kitaten
anus.
mumm
dium
ditas
tute b
maxim
ſecari
mnabis
pdeſe:
Koru
munt⸗
gim!

Loen

teme

bellu

1mo
ſubien
is n
lenech
tia diſe
drus.
uentn
necten
knen
peetet
rilem
hue⸗ f
Eth

Puere

Utate
n tent⸗
eſanenn
one lig
sſiſatin

tumereren.

Nem vende
iude
eum

ntna⸗
Augiiſtins
1 maen
ithomadi
ymo dulas
nCtegod
docalii;
us de un
adeus tn
Uransinttl
lenter ita
lualoqutt

Wi
apeſtfn
auglitnis
ncia oton
iftceon
poltt/un
vofiub
tqſ un
tcömunen
ſoundain
Hieronim-
ntimentin
aa den
ndſtit
Ctens
lgrenn
Dnnd-
aluß
monuun

conſcientie · cui lingua tocular expreſſionis. & lacrime pie
contribulatoꝝe iniuſte ſunt aman tium ¶ Anßhhelmus in le
bro cur deus homo. Iuſticia eſt animi libertas tribuẽs vm⸗
cuiq; hm propriam dignitatem maioꝛi reuerẽtiam· pari cõ

coꝛdiamminoꝛi diſciplinam deo obedientiam ſibi ſan cimo

niam inimico pacientiã egeno opoſam miſericoꝛdiã. ¶ Caf
ſiodo·ſuꝑ ps Iuſticia non nouit pr̃em. non nouit matrẽ ve

ritatem nouit perſonam non accipit deum imitatur ¶ Cip

anus. Iuſticia regis· pax populox eſt tutamen patrie· im/
munitas plebis munimentum gentis- cura languoꝛumgau
dium hominum temperies aeris ſerenitas maristerre fecũ/
ditas ſolaciũ paupũ. hereditas filioꝛe & ſibimetip̃i ſpes fu⸗
ture beatitudinis ¶ Tullius. Iuſticia virtutis ſplendor eſt
maximus.eqᷓ viri boni noĩant ¶ Seneca. Quiſqius iuſticiaʒ
ſectari deſiderat.prius deum time a ama. vt ameris a deo. a⸗
mabis enim deumſi in hoc illum imitaberis vt velis onmalbo
ꝓdeſſe a nulli nocere ¶ Seneca ta iuſticie regula tenenda
eſt. vt reuerentia diſcipline eius. neq; nimia negligentie cõ/
munitate deſpecta vileſcat neq; ſeuerioꝛi attrocitate durata.
gr̃am humane amabilitatis amittat ¶ Seneca in Puer. Ab
alio expectes qc alteri feceris preſtabis parentibus pieta⸗
tem.cognatis dilectionem pacem cum hominibus habebis
llum cum vicis preſtabis amicis fidem-omnibo equitatẽ
¶ De iuuentute. ü
DUD§— Capitulum c·xxvij⸗
Mbroſius de viduis Vicina eſt lapſibus adoleſcen
tia qa variaꝛe eſtus cupiditatũ feruoæe calentis in⸗
amat etatis ¶ Ciprianus Sicut ĩ ſenibo ſobrietas
mox perfectio requirit᷑· ita a adoleſcentibus obſequiũ &
ſubiectio a obediẽtia rite debet. Qiprianꝰ ibidem Sicut fru
ctus non imiemt᷑ in arbore in qᷓ flos prius nõ aꝓparuit ſic in

ſenedctute honoꝛem ſeniũ conſequi nõ poterit· ꝗᷓ in adoleſcẽ/

tia diſcipline alicuius exercitacõe nõ laborauerit ¶ Qaſnio
dorus. Diuicie ſenũ non ſunt canicies capitis ſed induſtrie
iuuentutis.nec pluriũ annox circulis · ſed laboꝛe preteritoʒe

meciende ¶ Qaſſio in epla. Nulla erit ꝓceſſu tẽpis diffici?

clementia principi. qd in annis puerilibus didicit ſeruire
pietati Señ.xv.epła Magmim expecta gau dium cum pue/
rilem annum depoſueris:a te vnum pᷣie tranſcripſeris:ad/
huc enim nõ puericia ſed q eſt grauiꝰ puerilitas remanet

Et hoc quidẽ peius ẽ qc auctoœitatẽ habemꝰ ſenium vicia

Puexoʒ.nec pueroꝝ tantum ſed infantium

De labore “ niiis
QCapitulum cxxvn- zum 0
Vguſtinus. Cicius auditur vna or̃o obedientis. q; . mentin
decem milia contemptoꝛis talis fuit oatio phariſei 3 latio ſ
A Grego · in moꝛa· Non deſeres in laboribus perſiſtẽ minun
quia ſubleuatio laboris· eſt viſio collaborantis ¶ Hiero·in tegttur

epła. RNullus labor durus nullum tempus longum videri
debet· quo gloꝛia eternitatis acquiritur ¶ Bernhardus ſup
cantica Qui in labore hominum non ſunt · in labore ꝓfecto
demomim erunt ¶ ¶Q eo papa. Libentius ſuſcipitur labor
pro deſiderio voluptatis. q; pro amoꝛe virtutis ¶ Seneca
xxxvij epiſtola. Generoſos animos labor nutrit laborem ſi

recuſes parum eſſe poſce:non eſt viri timere ſudorem C Se musin
neca ibidem. Si qua per laborem recte feceris labor cito re mum
cedet beneficium dum viuitis non abſcedit.ſi qua per volũ dilie
tatem prauam equiter feceritis voluptas cito abibit. nequi ſt A
ter factum.apud nos ſemper maneit. s ho
¶ De lacrima CapitlIm cxix. fieſe
Mbroſuis. Lacrim as petrilego. ſatiffacionem non ſndug
lego· ſed qd tefendi non poteſt:ablui poteſt. lauant eNn
ðlacrime delictum qd voce pudor eſt confiter lactĩie Wemil
veniam non poſtulant. a merentur ¶ Hieronimus in epla. ndeuk
O lacrima humilis tua eſt potentia tuum regnũ. tt ibiinal orum
iudicis non vererxis inimicis tuis accuſantibo ſilencium im/ nia tol
ponis. non eſt qui te accedè vetet ſi ſola intrasvacua non re busb
dibis. mag crucias dyabolum q́; pena infernalis· quid plu dernon
ra vincis inuincibilem. ligas omnipotentem- inclinas filium bisinter
virginis ¶ Hieronimus ſuꝑ yſaiam. Oratio deum lenit ſed ridd
lacrima cogit hec vngit illa pungit ¶ Gregoriꝰ Holocau⸗ modic
ſtiim ſicum eſt bonum opus: qc orationis lacrime nõ in/ lem q
ſundunt holocauſtum pingue eſt qñn hoc qd bene agitur malig

coꝛde humili a per lacrimas irrigatur ¶ Bernhardus ſuper
cantica. acrime penitentiũſunt vinum angeloꝛũ· quia ĩ il⸗
lis odor vite/ſapor grẽeguſtus indulgẽtie· ſanitas redeuntis

innocentie reconcilitionis iocunditas:a ſerenate conſcientie
ſuauitas ¶ Bernhardus de contemptu mundi Feiices lacri

mequas benigne manus conditoꝛis abſterget ⁊ beati oculi (rg
qui in talibus liqueſieri eligerunt qm eleuari in ſuperbiam ſeunc
q̃m omne ſublime videre m auaricie a petulantie famula / lauden
ri ¶ Criſo in ſermone Remo ad deum aliqñ flens acceſſit qd musib
non q& poſtulauit acepit- nullus ab eo beneficia dolenter ec c
optauit qui non impetrauit ip̃ᷣe enĩ eſt qui conſolatur flen iuiria.
tes. dolentes curat- penitentes infoꝛmat. ¶ Criſoſtimus ſuꝑ ola!
Matheum Sicut poſt vehementes ymbres mundus aer ac it.

W
denid
tophnſe
us etiſſ
(Hioin
um er
Adsſip
wu ped
Piurlad⸗
(derer

Plaborem

Wen (de
bor ctort
naper voli
bibitegui

cwi
lonemnon
elauant
nimehoi⸗
moineple
gin tribena
eiumin
cuas non
quid pl
as flüum
umertſ
Hoben⸗
Nnimenön
leneggint
dus ſr
5 Munts
Menti
oes er
rat al
ſpetbim
efamnl⸗
Satſti
Olurie
ns
s 4

Augu

purus efficitur. ita etiam poſt lacrimarũ pluuias ſerenitas

mẽtis ſequitur ¶ Caſſio ſuper ps. Fletus eibus eſt anma ,/

rum coroboratio ſenſuumabſolutio peccatoꝛum. refectio

mentium- lauacrum culparum Peble- Multis enim conſo

latio ſunt lacrime& ex parte maxima magmitudinẽ doloe?

minuuntur . doloæ ſiquidẽ ſpeciem ignis gerit. quia dum de/

tegitur· plus igneſcit.
¶ De laſciuia.

CQapitulum c·xxx.
Riſoſtomus ſuꝑ matheum. Vbi ſaltatio.ibi dyabo
lusneq; enim deuis ad hoc nobis dedit pedes · vt cũ
camelis ſaltemusſed vt cum angelis chorum facia/

mus.in ſaltibus letantur demones a exultãt miniſtri demo/

mim (Lullius de officijs Sicut pueris non omnem luden /
di licentiam damus ſed eam que ab honeſtis adtionibꝰ nõ

ſit alienaſic ẽ ipo ioco aliquiò ꝓbi ingenij eluceat ¶ Tul⸗
lius Non ita generati a natura ſumus vt ad iocum ludũ

facti eſſe videamur ſed ad ſeueritatem potius: ad quedam
ſtudia grauioꝛa atq;ʒ maioꝛa ¶ Seneca Sic te geras ſapien/

ter vt nullus te habeat tanqm aſperum:ne contemnat quaſi

vilem illi aũt qui in ludo deſiciuntneq; ipᷣi dicunt aliquod
ridiculum a dentibus moleſti ſunt:quia ſcʒ moderatos ali⸗

orum ludos non recipium Seneca de ꝗtuoꝛ virtutibꝰ Om/

nia tolerabilia preter turpitudinem crede a ver bis q; turpi
bus abſtineto · Quia lumina eorum impudiciam nutrit.

Sermones vtiles magis qm facetos ama a affabiles miſce/
bis interdum ſeriis iocos ſed tem ꝑatos: ſine detrimẽto di /

gnitatis & verecundie. Nam reprehenſibilis riſus eſt ſi im⸗
modicus ſi pueriliter infuſus ſi muliebriter fractus Odibi
lem quoq; hominem facit riſus: aut ſuperbus:.a clatusaut

maligm:s a furtiuus aut alienis malis euocatus.

Capitulum cxxxi

roficiantqui etiam imitari poſſunt quod laudant
ſtinꝰ Securitas laudis in laude dei eſtibi laudatoꝛ
ſecurus vbi non timet ne de laudato exubeſcat. Idem. Bonũ

laudarenon laudatoſed laudantibus prodeſt ¶ Auguſti /
nus ibidem Nec valde gaudere debemus quãdo laudamuir
nec contriſtari quando vitupamur. quia nec damnare in/

iuria:nec coꝛonare poteſt laus aliena ¶ Hieronimus in epi/
ſtola Pliires in hoc ip̃o placere cupiuintqd placere contẽ

nunt · & mirũ immodũ laus dum vitat᷑ appetitur. ¶ Hiero:

De lau de.

guſtinus in ſermone. Laus humana-non axpeti
a ſapiente.ſed ſubſequi debet a recte facientẽ· vt illi

Si vere te laudabilẽ eſte cupis.hominũ ne requiras quia q.

uis alicui ſit facile laudẽ non curare dum negatur eſt tamẽz
. . . — „9 9 71*°% —“
Difficile ea non delectari dũ offert ¶ Grego·in moꝛali.Sepe
bono opi dum laus hũana obuiat mentẽ opãtis immutat·

ꝗ q́uis queſita nõ fuerat-tñ oblata delectat I Gregor Qui
imncHoate virtutis ab humano ore laudem reci pit.quaſi ꝓplan

tati ligni ante tempꝰ pomũ ↄmedit ¶ Bern: Laus in nobis
referat ad ipᷣm laudabiliũ vniuerſoꝝe autoẽ a ligatoꝛẽ non

ficte ¶ Caſſio in epla Iuſtum eſt vt bene Zerentibo. laudis

tribuat᷑ aſſenſus ¶ Apulegiꝰ in li.de dictis ſanctitatis ¶ Ge/
neroſus eſt qui parentes laudat diues ẽ nõ credo foꝛtune

validus eſt. egritudine fatigabit᷑ ꝑnix eſt. abut in ſen ectutẽ

foꝛmoſus · expecta parum a nõ erit ¶ Sen. In hHomie id d
q; laudandũ eſt ꝗ;d ipius eſt· familiã foꝛmoſam habeta do

mum pulcrã multũ ſerit multũ fenerat. nichil hoxe in ißo

eſt ¶ Señ in epła Lauda parcevitupa parcius ſemp enim
reprehenſibilis ẽ nimia laudacio: aut immoderata vitupa⸗
tio illa ſiquidem adulatiõe. iſta malignitate ſubiecta eſt te /
ſtimoniũ veritati:nõ amicicie reddas¶ Seneca Sit tibi tam
triſte laudari a turpibo·ꝙ́ ſi lauderis obturpia ¶ Sene · li de
mo alibo Bonũ eſt laudariſed pᷣſtantius ẽ eſſe laudabilem

neminẽ cito laudaueris-neminem cito accuſauerxis- viciũi eſt

omia credè viciũ ẽ nichil credẽ ¶ Señ.ĩ ꝓuer. Parua laude
eſt dignus. qui tantum miſeris antefertur-laſciiiia & laus.
nunquã habent cõcodiamq́; magnũ eſt nolle laudari eſſe
laudabile m. Leticia vbi gaudium. ò

¶ Delege.

Qapitulum C.xxxij ·

retur gea data eſt vt lex impleret ¶ Vſido ethi· Ea
Ae ſumt leges. vt earum metu humana coherceatur
aud acia tutaq; ſit inter improbos innocentia. & in ip̃is im⸗
probis foꝛmidato ſupplicio refrenat᷑ nocendi facultas ¶ Vſi
dorus ibidẽ Erit lex honeſta iuſ ta.poſſibilis. hm naturam:

hm oſuetudinẽ pr̃ie loco te Picqʒ 9iueniẽs neceſſaria vtilisma

ni feſta q; ne aliquid ꝑ obſcuritatem in captione contineat

nullo priuato ↄmodo: ſed ꝓ ↄmuni ciuiũ vtilitate ↄſcripta

¶ Vſido/ibidẽ. Octo genera penarum in legibus ↄtineri tul

lius ſcripſitſe damnuũ.vinclaver bᷣa talionemignominiam
* „ — . — — . . 2 *
exiliũ ſertitutẽ moꝛtẽ ¶ Teo papa In his rebo· in qbo ni⸗
c hil ſtatuit certũ ſcriptura diuĩa mos pli dei: vel inſtituta

“
WSs

Vguſtimnis · dei caritas eit. lex data eſt. vt gẽa que/

maiorun
ſon ſolr
ptn ſur
homne
merelu
ſtmouu
conſcien

anqui

tum ſed

baturli

extoi
broſius
gttopis
guemlar
ſceane
immode
(Ge
ſtarche
liparun
eſtomn
ſdelum
niuolent
hoeg
negatu
magna
precoſ
(dene
namann
ſotenti d
namaſe

at a
ſit (
ttat po
are pe
multo
poc

tas gui
rs D
ncci e
Simmnn
naſn
in nobiz
SKe non
ſatune.
tinſenechlt
wnieid
nbabtade
lbopinid
enp enin
ta nitupa⸗
ioceſt te⸗
Attibitam
(Senelide
laudabilem

ws icett
Drrua lude

inatli.
ani1l

Wi

itgir

wethil

letcetl
nitsii

151

Pluturaf

tlism
te onp
giirtit

—

potenti dare · deos imitari:ſi deos imitaris da etiam ingrat
nam 2a ſceleratis ſol oꝛitur a piratis patent maria.

maioaum pro lege tenenda ſunt Idem Neditatio legis eſt.
non ſolum in legendis ſcripturis· ſed etiam in bis que ſcxi/

pta ſunt faciendis Caſſio· Quid enim poteſt eſſe melius. &;
homines de bonis legibus confidere:a caſus reliquos non ti

mere Iura publicacertiſſima ſunt humana vite ſolacia. in⸗
firmoꝛum auxilia potentum frena: vnde a ſecuritas venit. 62

conſcientia proficit.

¶ De liberalitate. Z

Qapitulum c·xxxnj

animi faciens approbans liberas largitiones ſine
eretributionis ¶ Ambroſius Nemo plus tribuit

Im qui ſibi nichil reliquit¶ Ambro. Non ſolium quia quã
tiim ſed ce de quanto a quo animo detur ¶ Ambro:Rô pꝓp
batur liberalitas vel largitas ·ſi q alteri largitur alteri qs

extoꝛqueat ſi iniuſte querat diſpenſandũ putat ¶ Am

broſius ibidem Perfecta eſt li beralitas vbi ſilentio quis te /
git opus ſuum:a neceſſitatibo ſinglorum occulte ſubuenit
quem laudat os pauperis && nõ labia ſua ¶ Hieronimꝰ Cö

ſidera ne xp̃i ſubſtantiam imprudenter effundas. id eſt ne
immoderato indicio rem pauꝑum tribuas:non pauꝑibus

¶ Gregorius in mora. Nunqm eſt vacua manus a munere

ſi archa coꝛdis repleta eſt bona voluntate ¶ Leo papa Rul
li paruus eſt cenſus cui magnus eſt animus Idem. Si non
eſt omnium equalis faciiltas· debet eſſe par pietasquoniã
fidelium largitas: non de muneris penſatur pondere ſed be⸗
niuolentie quantitate ¶ Caſſio. Honeſtius eſt rem negare
qꝙ; longos terminos dare quia minus decipitur cui celeritè

negatur ¶ Valeruis in ſermone Parua ex voto offerentis

magna fiunt munera ¶ Boecius de conſolatione Tunc ſolũ
precioſa eſt pecunia:quando vſu largiendi deſunt poſſideri
¶ Seneca lide hbn· Multoq; gratius venit:ꝙ facili ; q& ple
na manu datur Señ ibidem Officium liberalitatis ẽ omni⸗

¶ De liberalitate
QCLapitulum cxxxinij-
Vęguſtinus de vera religione Omne delectat vera li
bertas ab amoꝛe rerum mutabilium liber eſſe appe /
at aO quẽ regnare delectat vni omniũ regnatoꝛi deo ſubiectꝰ
ſit ¶ Auguiſtimus de coꝛrectione. Prima libertas voluntas
erat poſie peccare:nouiſſima erat multomagis non poſſe pec
care· ꝓprima immoꝛtalitas erat poſſe nõ moꝛi. nouiſſima erit
multo maioꝛ non poſſe moꝛi· pma erat pſeuerantie ptᷣatꝰ bo

nũ poſſe nõ diſſerè nouiſſima erit ꝑſeuerãtie felicitas. bonũ

.7

Vguſtinus de diſtin. ¶ iberalitas:. motus quidem ẽ

MD

Praui ſicut in inceſſu leues ſun t .ita i

nõ poſſe deſerere ¶ Bernhardus de libro arbitrio. Cum no
bis triplex poſita ſit libertas a peccato a miſeria:a neceſſita/
te.hanc vltimo loco poſitam cõtulit nobis in condicõe na-

turain prima reſtaurami a gratia: media reſeruatur no?b
in patria dicatur prima libertas nature:ſecunda gratie ter

cia gloie· prima habet multũ honoꝛis· ſecunda plim virtu/

tis. nouiſſima cumulum iocũditatis ¶ Tullius Liber eſt is

eſtimandus qui nulli turpitudini fuerit ¶ Seneca Quid e/
ques aut libe tinus aut ſeruuis nomĩa ex ambitione aut in⸗
iuria nata ¶ Seneca Quid ſit libertas queris· nulli rei ſerui

remnulli neceſſitati nullis caſibus foꝛtunã in equũ deducere

¶ De libidine autoꝛitates. .
— . CQCLaplin cxxx v.
Vguſtinus de fide ad petrum Sine libidĩe nõ ẽ pa

¶ Senrca ¶iber nõ eſt quẽ ſuꝑpbus inflammat animus.

nẽ poteſt ſine eẽ ↄceptus¶ Ambro. Libido velut fe
ſtuca eſt

ſpicatur ¶ Hiero·In ſerico a in pannis eadẽ libido do mina

tur nec regũ purpurã timet · nec mendicantiũ ſpernit qua⸗
Ioꝛ Fiero- Venter mero eſtuans cito ſpumat in libidinẽ

neiſter emim & genitalia vicina ſunt. vnum alteri ſubmi⸗/

niſtrat ex vicitate enim membroum ſequitur confederatio

vicioꝛum ¶ T ulliꝰ in reth· Nulla facilioꝛ ad maleficium caii

ſa m turpis amoꝛ a intemperans libido cõmoueri potvit.

¶ Seneca li. de moꝛali. ¶ibidinis initium ↄtinebis· ſi exitum
cogitaueris.
IIIWDe loquacitate.
OQCLCaapitulum c xxxvi.
Vguſtinus. Abſit vt multiloquiũ deputem qn do
neceſſaria dicimur Inta licz hmonũ mititudineaut
Pilixitate dican? ¶ Ambro· Quãplures vidi locquẽ/
do in peĩminci diſſe vix quẽpiam tacendo ¶ Ambro. Ingre
di? moꝛs ꝓ oſtiũ tuũ ſi falſum loquarisſſ Hiero· Nichil tã
facile. qᷓm vilem plebem indoctã volubilitate lmgue deci
pere que quicquit nõ intelligit plꝰ mirat ¶ Grego in moꝛ.
in locutiõe p̈cipites ꝗa
&nd leuiꝰ oſciẽtia ↄcipit. leuioꝛ tinꝰ lingua pPdit Gregori?
idem Si illatas moleſtias lingua tranquille diceret a co⸗

ſcientia doloꝛ emanaretvulnera eni clauſa plus cruciãt. qa

cũ putredo que intus feruet eicit᷑ ad ſalutem doloꝛ aꝑpitur.

¶ Berñ in hmõe Tenerũ m embrũ lingua a tamẽ vix tenerr

rentum ↄcubitus· ob hoc ex eoꝝ carne naſcentium

cito accenditur· ꝓpe voſi umit᷑. ¶ Hieroni- Non vſus
rerum ſed libido vtentis in culpa ẽ ¶ Hiero. in epla. ibidi
noſa mens atdentius honeſta ſequit᷑. a qᷣ;d nõ licet dulciꝰ ſu

pbtett
gnun
cuan
quia
uiter
pfert
tatem
befaci
nush
dit4
niam
guad
menc
ſed la
cosm
no i
mones
ſenin
pinte⸗
Donec⸗
neſe
ſentu

neſen
quiec
eſecor

ſola
ſwec
qudk
tum
uia.

Cun 60
neiſta
adr
1gratet
mtittu
ibrents
aud
NNNatin.
raſeni
l dnce
unims,

ieni e⸗
emium
dorelutſe
Non vſus
abid
tdelcd ſu
Nent uu
tin lboni
teri ſubnn
nlewtato
Cium cult
wawo

edtuan

WRK

mO
tudineaut
dlocu

bo logt
chlu
ngie de
oinn⸗
iis⸗
Guun.
l,
ttmner

poteſt ſubſtantia quidem infirmũ atq; exiguũ · ſed vſu ma
gnum a valide inuenitur·tenuis ẽ a lataideo aptiſſimũ eua
cuandis ſoedibus inſtrumentũ ¶ Bern.euis quidẽ ſermo

quia leiuter volat ſed grauiter viulnerat leuit trãſit · ſed gra /

uiter vrit leuiter penetrat animũ:ſed non leuiter exit leuiter
ꝓfertur· ſed nõ leuiter reuocat᷑ facile volat. ideo facile cari⸗
tatem violat ¶ Vſidorus Varius ſermo cito polluit mentẽ

& facile agitur ꝙ libenter auditur ¶ Hugo liij. de amia Va

nus hmo vane oↄſciẽtie eſt index moꝛes hominis lingua pã⸗
dit a qualis ſermo oſtendit talis animus approbatur. quo
niam ex abundancia coꝛdis os loqui᷑ ¶ Hugo ibidem m
gua dicitur:quia ligat adulandomoꝛdet detrabẽdo ocidit
menciẽdoligat & ligari nõ poteſt.labilis eſt a teneri nõ pĩ
ſed labitur a falliẽ vt anguilla.penetrat vt ſagittatollit ami
cos:multiplicat inimicos mouet rixas. ſeminat diſcodias-
vno ictu multos percudit & ocidit ¶ Agellius Sapiẽs ſer
mones ſuos precogitat a examinatprius in pectoꝛe q; pro

ferat in ore Quidam apytagoꝛa querens. quomodo int᷑ ſa⸗

Pientes diſcipulos cõputari poſſet. reſpondit. ſerua ſilentiũ
donec tibi loqui fuerit neceſſariũ·ſi nichil dixeris niſi ꝙ; be/
ne ſcieris· ſi geſſeris optima q locutus fueris pauca Nam ſi
lentium ſignum eſt ſapientie a loquacitas ſignum ſtulticie

ne feſtines reſpondere donec fuerit finis interrogationis nec

quicq; in cõmuni cetu ſoluere temptes cum ſapientioꝛẽ te
eſſe conſpexeris ¶ Pytagoꝛas in ſuis p̃ceptis Seneca in epi
ſtola Non multis verbis opus eſt ſed efficacibo·ſemina mõ

ſpergenda ſunt ¶ Seneca in ꝓuer. Vmago animiſermo eſt

qualis virx· talis oꝛatio · agnũ votis ſil encij tem pamen/

tumgaxriilo non reſpondere:.¶ udus vbi conſolatio laſci

uia. ¶ De luxuria
Qapitulum c. XxXVij·

as voluptates neglecta tepꝑãtiaquo aptamur ſpi/

ras acceptum tempus in deſiderijs pdere nõ debes · quia ᷣ
cito ꝓptranſeant neſcis· ſi enim deus miſceri hominem in vo /
luptate carnis nolletin ipo humani gñis exodio maſelmn
G& feminam nò feciſſet. ¶ Auguſtinus de doctrina xpiana.
Luxuria i nimica deo immica virtutibo perdit omez ſubſtãa /

tiamGe ad pñs voluntatẽ declinens futurã nõ deſinit cogi⸗
tare pauꝑtatẽ ¶ Hiero· Qui luxuriat᷑ viuẽs moꝛtuus ẽ etiã
ferreas mentes libido domat que maioæẽ in virginibo pati?

Vguſtinus xij· de ciuitate dei. uxuria non ẽ viciuzʒ
pulcroꝛe vel ſuauiũ ·ſed anĩe ꝓpuerſe amantis coepo/

ritualibus ¶ Auguſtinꝰ? de confli· uxuria dicit· Qur te in
voluptate tua modo non dilatas:cum te quid ſequat᷑ igno/

2

famem- dum dulcius putant omne qꝗ& neſciunt Hieroni

mus O quã acerbus fructει xzxurie amario felle crudelio
gladio Idem O ignis infernalis luxuria cuius materia gu /
la. cluius flãma ſuꝑbia cuius ſcintille praua colloquia cuiꝰ
fumus infannacinꝰ cinis mopia cuius finis iehenna ¶ Gre
goꝛiꝰ? in moal Malurm luxurie aut cogitatione perpetratuir

aut ope callidus enim aduerſariꝰ noſter. cũ ab effectu ope

ris expellitur. ſecreta cogitatione polluere nititur ¶ Bern/

Pardus in ſermone Alia eſt carnis luxuria qua caſtitatem
corũpimus. alia coꝛdis ẽ qua de caſtitate glo iamur. ¶ Qri
ſoſtomus ſup matheum. Vicium libidinis facile ex vacan/
tia ocio naſcitur: nam diffmitio amoꝛis hoc eſt anime val
cãtis paſſio:ideo dicit Poeta. Ocia ſi tollas piere cupidinis
artes ¶ Beda Breuis eſt voluptas fornicatiõis ſed perpetua
pena foꝛnicatoeis ¶ Hugo Luxuria eſt immoderata carnis

petulantia dulce venenum importuna lues. pernicioſa por⸗
cio:que humanum copus debilitat · a virilis animi robur
eneruat. Idem. Venus eſt illecebroſa voluptas adulterina

iocũditas que mel habet in oꝛe fel in coꝛde aculeum in dor/
ſo ¶ Imnocentius de vilita conditionis humane O extrema
libidinis turpitudoque non ſolum mentem effe min at. ſed
copus eneruat non tãtum maculat animam ſed fedat per/
ſonam. Omne nanq; peccatum qꝗ& fecerit homo extra co/
pus ſuum eſt qui aũt fenica tur in coꝛpus ſuum peccat Sẽ

per illam precedunt ardor 2 peculantia ſemꝑ comitatur fe⸗
undicia ſemper ſequunt doloꝛ penitentiaſ Phi
loſophus ij-ethi·. Venus eſt doloſa a eius corigia eſt varia.

ctoꝛ a immundi

¶ De magiſtro.

Capitulum cxxxvnr.

„

nazazenum Similiter theophraſtus ſibi elegit areſto· phᷣm·

Platoſocratem regina auſtri ſapientiſſimum ſalomonem

¶ Hil Optimus lecto eſtqui dictoꝝ intelligentiã expectet

ex dictis poſtm imponat ¶ Hugo in dida. Principium di

ſcipline Dumilitas cuius nõ muilta ſint documẽta Hec tria
Precipue ad lectoꝛem vl auditoꝛem pertinent primo vt nii
lam ſcientiam nullam ſcripturam vilem teneat ſecundo vt
a nemine diſcere erubeſcat. tercium vt cum ſcientiam ade/

—

ꝓtus fuerit ceter os non contemnat ¶ Bcecius de diſciplina

Vguſſirꝰ in ſermone Periculoſum eſt magiſteriũ
diſciplin atus ſecurus eſt. Ideo ps. Auditui meo da
bis gaudium a letici am:ſecurioꝛ enim eſt verbi audi
verbi prolato? ¶ Hiero. Magiſtrũ ſibi in gramatica e
legit donatum in rethorica victoꝛinum ĩ theologia grego⸗

Kulla

neliool

6

Pvmin.
la que
el ad
tanea!
Virtut
lia fier
dihab
Vttem
citant
ſtola.
mmin
mansr

Vltra
Maa⸗
oduum
eramer
KLVew
pi
9ſcien
igiti
repler
(G
autm
ipfera
mis f
tots
Umpr
ſang
nect
bus
tent
duo
agit.
Prau

* Nulla res diſciplis ita ẽ ꝓnicioſa.ſicut vita magiſtri contu
Rac melioſa. ¶ Magnan imitas.
*“ —— V llius de officijs Viros fœtes magnanimos. ee eoſ
Ner dem volumus veritatꝭ amicos nimmeq; fallaces.
hon Idbẽ Ad magnanimũ ptinet. nec ꝑ turbationi:neq;
(Een hHomini necq; fotune ſuoumbẽé Idẽ Ad magnani mü ptinet.
MU ea que vident acéba ita ferre · vt nichil a ſtatu nat᷑e diſce dat
ſ vel a dignitate ſapientis Idem Magnanitas eſt virtus ſpõ/
tanea difficiliũ agreſſiis rationalis ¶ Seneca de quatuoꝛ
Nvan virtutibo. Si magnanimꝰ fueris nunq; iudicabᷣ tibi ↄtume⸗
nen liã fieri de inimico.dices non nocuit modo-ſed animũ nocẽ
ddes di habuit ¶ Seneca Eris magnanim? ſi picula nec appetas.
derpemn vt temeraxius:nec foꝛmides vt timidus. nam timidũ non fa
acam; cit animũ niſi reprehenſibilis vite ↄſcientia ¶ Seneca in epi
ion ſtola. Magnianimi eſt: magna ↄtemnere q malle mediocra
nirobur ꝗm nimia. ¶ Seneca de moꝛibo Nichil ẽ magnũ in rebꝰ hu
Ulterina manis niſi magno animo deſpiciaas.
nin dor De malicia CQapituliun cx ·
Arema Vguſtimis in ench;̊· NMelius iudicauit deus de malis
nat ſed benefacè: qᷓm mala mala nulla ẽ pmittere ¶ Augu
ontper inus Malignitas eſt mala voluntas homĩs cum
Attracer Vltra nõ poſſit vl beneſiciijs grates nõ ferre ¶ Auguũ epla.
vat S. Malicia eſt ꝓꝑ quã moꝛibo deceptois. veritate palliata· vel
tturfa odium alterius. vł ꝓprium cõmodũ attenditur ¶ Ambro ĩ
aPi exameron. Malicia eſt mẽtis atq; anĩ deprauatio. a tramita
Krnra⸗ te veritatis deuia: que in crimioſoꝛe animis frequẽter obre/
pit Ibidẽ Mala nõ ſunt niſi que crimie mentẽ implicant
oſcientiam ligant ¶ GregoSicut ignis amoꝛis mentem ex
ni igit.ita ignis malicie inuoluit. quia a ſpirituſſanctꝰ coꝛ qct
Peſri replet eleuat. & ardor malicie ad inferioꝛa ſemꝑ incuruat.
¶ Grego xij. moꝛali · Mens praua ſemꝑ in laboribo ẽ quia
inen, aut molitur mala que inferat vł metuit ne hoc ſibi ab alus
Rn inferantur:& quicquid contra proximos excogitat. a pxi/
niMee mis foꝛmidat ¶ Berñ ſuꝑ cañ. Habet malicia currũ ſuum
ugrego⸗ rotis quatuoꝛ cõſiſtentem ſcʒ ſeuicia impacientia audacia;
ſopom. imprutentia valde enim velox eſt curr iſte ad effundendũ
nonem ſanguinem qui nec innocentia ſiſtit᷑ nec pacientia retardat᷑
ie nec timoe frenatur nec pudore inhibet᷑. Trahitur aut duo
ipiumed bus pnicib equis: ad omeʒ ꝓniciem ꝑatiſſimis terr ena po-
keen tentia.& ſeculi pompa porro poſſident duobo equis aurige
oNN duo: timoꝛ a liuoꝛ & ti mo quidã pompam. liuoꝛ potentiam
cuem agit ¶ Criſoſtomus ſuima. Coherci omino neqt animus-
nckc praua ſemel voluntate viciatꝰ. quia ſcelus ſaꝑe neſcit. a irxa
.

conſilium non habet Idem Sicut ignis quãdo amplius lin
gua ſuſcepit in maioem flammã erigit᷑ ſic anima mala qn /
tomagis veritatem audierit: eo amplius in malicia excitat.
¶ Qaſſio · ſuꝑ p. Nequitiam veteres diffinierunt volunta /
riam eſſe maliciam- in non caſu incidimus ſed ſpontanea
voluntate verſamur nequã dictus eſt. quaſi nequaq · i· nllo
tempore aptus ¶ Richardus Malicia eſt ex opoſito·& deli⸗/
Ceratiõe· malo cognitoprauo animo oſentire ¶ Tullius In
uentoꝛ maloꝝe eſtqui aliquã malam conſuetudinem. vł ali
quod toꝛmentum primus inuenerit. ¶ Seneca in prouer.
Male facere qui vult. minquã non cauſam inuenit: maliuo
dus ſemꝑ ſua natura vtitur. ÿUMDB
¶De mandato

Caplm cxli.

cuſitodiat a aliud preuaricat nichil ei ꝓdeſt ¶ Au
guſtinus ſuper ps. Non eſt amicus recti qñ ſi fieri
poſſet malet id ꝙ rectum eſt nõ iuberi ¶Berũ de preceptis
CGontemptus in omni ſpecie mandati pari pondere grauis·
Se cõmumiter damnabilis eſt: neglectus ante infixis grauioꝛ
tolerabilioꝛ in mobilibus mandatis Berñ- bidem Sum de?
ſum homo- vicarius dei m andatum. qdcuncq; tradiderit pa⸗

ri profecto obſequendũ eſt cauſa pari referentia deſerendũ

vbi tamen deo contraria non precipit homo ¶ Bern- Prela
ti iuſſio vł prohibitio non pᷣtereat terminos pPfeſſionis nec
AVltra extendi:nec contrabi circa debet nil me prelatus hi

beat horum que promiſi.nec plus exigat q; promiſi ¶ Cri

ſoſtomus ſuꝑ matheũ Mandata moyſi in actu facilia ſunt
vt non occidas a ideo in remv neratione modica 2 in pecca/
to magna. Sed mandata xpi vt non iraſceris in actu facilia

qideo remuneratione magna in peccato minima Caſſio.

ſuꝑ p;· Merito dedit preceptum qui premiſit exemplum
¶ Leo papa. Nichil arduum humilibus vel aſperũ mitib⸗
4 facile omia precepta veniũt in effecum· qñ a gratia pten
dit auxilium a obedientia m ollit im pium nec dura neceſſ
tate ibi ſeruitur vbi diligetur q debetur.
¶ De Manſuetudine
Capitultuim cxli ·
guſtinus de verbo domini in monte Nites ſunt

in bono malum ¶ Ambro Homo manſuetꝰ coꝛdis

Vguſtinus de paradiſo Siquis vnum mandatum

q cedũt in ꝓbitatibo a nõ reſiſtũt in malo.ſ vincũt

eſt medicus Idem. Quid eniĩ michi ꝓpdeſt carere ſceleribus

niſ fut
kenitak
uetur.
ts ett
ſuſtine
(ben
dicttur
ſint a v
in ſolil
magne

ſicup

ergi
tenden
mitia
ſupio

quundo

Ptus
nucon
tes tol
nak
1que
ficis
di lan
tus per

tate teti

eſtue⸗
Alewo

Olatu

quiace
buiſſe
ſandn
kevd
qdæ
A½
mari
peren
mimn
N⸗ 0
tanng

npüͤs
and in
aei
1tolru
Pwrene
nidin
toa dei
Ullusn
nen Kll
inou
nitmalu

nck
nandatum
tA
gil keri
praeptis
ttegellis⸗
isgrauna
nSumde

Drtn
1 dektendi

Herß Prun
ſtonis ne
atus phi

ſliaſint
1ain eu⸗
ltrli
na CM.
venplun⸗
i nit
uten
—

lites in
ui

qquando eſt tener ad cõpaciendũ facilis ad remi

niſi fuero mitis atq; manſuetis ¶ Ambro. Be

renitatem a manſuetudinem tenet vt altero diſcipli na ſer⸗
. . . . „ * 9 ⁹ „ —
uetur. altero immocentia nõ obprimat ¶ Hieronimus. Mi ⸗

tis eſt quẽ non rancoævel ira afficit ſed omnia equanimiter

ſuſtinet.nõ irritat:non irritat᷑ nec nocet · nec nocere cogitat
¶ Bernin ſermone. Sunt quidam mites ſed qmdiu nichil

dicitur vel agitur niſi ꝙ eoʒ arbitrio. patebit aũt q́; longe

ſint a vera manſuetudine ſi leuis oꝛiatur occaſio ¶ Vſido-

in ſoliloquijs. Magna eſt virtus. ſi nõ ledas a quo leſus es
magna eſt foꝛtitudo. ſi etiã leſus remittas magna eſt gloꝛia
ſi cui potuiſti nocere parcas ¶ Augo Beniuolentia eſt bona

erga aliquiò voluntas- Atra m videlicz affecum ſiitum ꝓp/

ten dens Benignitas eſt largitas rerum Pcompaſſionem cle

mẽtia eſt tẽ ꝑantia animi in poteſtate vlciſcendi · vel leuitas

ſuꝑiois adiierſus inferioẽ ¶ Hugo COlemens dicitur anĩꝰ?
itten du ꝓm
ptus ad ſubueniendũ ¶ Qaſſio. Manſuetus appellamꝰ ma
nu conſuetos id eſt pacientes a mites qui alienas iniquita/
tes tollerant. nec aliquẽ grauare preſumunt Idẽ Ornatus
enim bonoʒe omniũ·eſt ſincera benignitasqᷓ nunquã eſt ſo
la que de virtutibo cognoſcit᷑ eſſe generata ¶ Tulluis de of/
ficiis. Manſuetudo eſt motus amimicũ vtrumq; ſtatũ mũ

di lance penſas equalis ¶ A ullius ij reth̊. Aementia ẽ viri

tus:per quã animus concitatus in odium alicuius benigni

tate retinetur ¶ Seneca de clementia ad neronẽ (ementia

eſt que alieno ſanguini tanquã ſ uo parcita ſcit hominẽ nõ

eſſe homie prodige vertendum.

¶ De ſancta Maria H’
CLapitulum cxlInj
guſtinus de natura & gẽa Excepta ſancta virgĩe
Mlaria de qua propter honoꝛem domini nullã proꝛ

quia concipe ac parere meruit eum. quẽ conſtat nullũ ha/
buiſſe peccatũhac ergo virgine excepta: ſi omes ſanctos ee
ſanctas cum hic viuerent cõgregare poſſ. emus. a interroga
re vtrũ eſſent ſine pcto · quid fuiſſe reſponſum putamè niſi
ꝗc ait Iohannes.ſi dixerimus.quia peccatũ nõ habemd ac.

¶ Ambroſiꝰ in ſermõe Auctrix peccati eua. auctrix meriti

maria-Eua occidendo obfuit. Maria viuificando Pfuitilla
percuſſitiſta ſanauit ¶ Auguꝰ in ſermõe. Aue maria 26 do
minus tecũ in coede· tecũ in vẽtretecũ in vtero.tecum in au
xiο Auguſtinus ſup lucam. Eelicio⸗ Partus ſpũalis ⸗
carnalis/beatioꝛ enim maria fuit ↄcipiẽdo xpm fide q; carne

2 s habé volo queſtionẽ.· iñ enim ſcimus ait plꝰ?
collatum fuerit gratie ad vincendũ ex omni parte peccatũ

*

=

—OD=SSLLZ ê””ð AE E

è è EE 22 =

H

2

materna enim bροοαπúaοςο nichilei ꝓfuiſſet · niſi feliciꝰ ipm

ſide &́; carne geſtaſſet ¶ Ambro· Talis fuit maria vt eiꝰ vni
uIs vita oĩm ſit diſciplina ¶ Hiero in ſmone T albo enĩ de⸗

cebat ofpignoare muneribo vt eſſet plena gẽa que dedit ce
lis gloꝛiã · terriſq;ʒ pacẽ refudit fidem gentibo· finẽ vicijs vite

dinem moribo diſciplinã Hieroibidem natura hũana

terra-creatura omis non Habuit· vſus neſciuit ignoꝛauit rõ
mens non capit hiiana: pauet celum · ſtupet terra. creatura
omis etiam celeſtis mirat᷑: hoc totũ eſt ꝙ ꝑ gabrielem ma/
rxie diuinitus nunciatur: a P xpᷣm adimpletur ¶ Hiero. Ce

teris virginibo per partes preſ lat᷑ gratia. Marie vero ſe tota

infudit plenitudo gẽe que fuit in xpᷣo ¶ Hiero.Non eſt in
miindo locus dignioꝛ vtero virginali in quo dei filium ma/
ria ſuſcepit nec in celis regali ſoli o· mariã dei filius ſub li⸗/
maut ¶ Hiero⸗Si diligenter attendas: nichil ẽ vixrtutis aut

*

virgine glozioſa ¶ Berñ in ſermõe Ad beatam virginẽ ſicut

ad mediiim ſicut ad axchanũ dei·ſicut ad rerũ cau ſam ſicut
ad negocium ſeculoꝛum reſpiciunt/&& qui in celo ſunt. S&τ

in inferno habitant a qui nos preceſſerũt qui nos ſu mꝰ
4 qui ſecuntur nati natox 7 qn naſcentur ab illis illi ꝗ

.

ſunt in celo vt reſtaurantux. a qui in inferno vt eripiantur.

& qui preceſſetũt vt HHhe fideles inueniant a qui ſequẽtur

Vt gloꝛificentur ¶ Berñ in ſermone Ille ſolus o virgo beata
tuas laudes ſileat- qui te fideliter inuocatam ſenſerit vnqm
in ſius neceſſitatibo defuiſſe 2 quid mirũ ſi inuocata adeſt·

que etiam non inuocata preſto eſt ¶ Berñ in ſermone O vẽ
ter capacioꝛ celis: diffiiſio terris- latioꝛ elementis qui illũ cõ

tinere valuit quẽ totus mundiis cõ prehendere non potuit.
GSα qui tribus digitis molem terte app endit ¶ Berñ in hn õe
Quis miſericoꝛdie tue O benedicta longitudinẽ. latitudinem
pPf inditatem ſi ublimiratẽ queat inuieſtigare:nam longitudo

euis ſq; ad nouiſſimum diem inuocantibus eam ſubueit

Iniuerſis latitudo eius replet oꝛbe m terrarum. vt eius mĩa
plena ſit om̃is terra·lic ſublinntas eius ouitatis ſu ꝑne inue

.*

nit reſlaurationem 6e pfundum ei? ſedenmtibus in tenebris.

4à in vmbra moœtis obtinuit redemptionem ¶ Bern in ſer/
mone Naria omibus omnia facta eſt. ſapientibo & inſipien

tibus copioſiſſima caritate debitricem ſe fecit. omnibo mie

ſißum aperit vt de plenitudine illius accipiant vniuexſi:ca!
ꝓtiuus redemptionẽe eger curationemtriſtis conſolatione;-

pecc atoæ veniam iuſt?ꝰ gr̃aʒ angelus leticiã de nic; tota gio⸗

riam trin itas: ſilij perſona carnis himane ſubſtatiamvt no

S

ſplendoris michil gre· a nichil candoris qd nõ reſplendeati

ſtc

yter
ſed
ren
epl
ſi⸗

mu

ü MM ſit qui ſe abſcondat a caloꝛe eius ¶ Criſo ſuꝑ matheũ. O
ſe ſed fonicatione non eſlimauit· poſſibilius credebat mulie⸗
“ rem ſine viro conciꝑe· ꝙ mariam poſſe peœare Qaſſio in
min epla: Tu patrona humani generis tu afflictis reb⸗ medicia
AnttO0 ſingiilaris: quis tuo non cegeat munere cum ſit peccare co⸗
nn mune. ¶ De martirio. ðððMMV
enu M Capitulum c xlinj.
leoe guſtinus ſupꝑ ps. Seculi homies infeliciter feli⸗
oſeto ces ſuint martixes aut feliciter infelices errãt ¶ Ni
oneſti gultinus de verbis apli Iniuria eſt ꝙ martire orare
um ad cuius debemus orationibus 9mendari ¶ Grego in omelia
sſubtn Nos ſine ferro a ferramine martires eſſe poſſumus ſi paciè
Utis uatt tiam in animo veraciter cuſtodiamus ¶ Grego· Duo ſunt
ie ti quippe martirij generavnũ in publico aliud in mente ſiml
eiclt in ac tione itacq; eſſe martires poſſumus· etiam ſi nullo fer⸗
ſelt ro pereucientium trucidemur ¶¶ Berñ in ſermone marti
t. Sdd rium grauius eſt. ꝗm inter epiilas eſurire inter vet tes muil/
ume tas Precioſas algere Paupertate Himi int? diuicias s of/
s l4 fert mũdusquas oitentat malignus quas de ſiderat noſter
Diand. appetitus ¶ QOruo Egeſtas bene tollerata gter pm facit
martiriuim. Ciprianus in epla Hoc enim baptiſma ſciliczʒ
martirium in geatia maius in poteſtate ſublimiusin hono

l
10 belt,

jn re precioſius Matrimonium vbi cõiugium Maturitas vbi
nOdeſtia.

inqjn
1delt
weDi
i lü

(De medicina
CLaapitulum clv.
7guſtinus in ſermone Nouit medicus quid ſaluſ
inheie tifferum quid ve contrarium petat egrot us:egroti
oren 14 e lis nolite ergo medco dictare- que nobis medica
witido Mmina velit: ponerell Hiero· Omis medicina habet 28 tem
ſhue . pus amaritudinẽ ſed poſtea fructuis doloris ſanitate mon⸗
5 ſratar (Gregoꝛius in paſtora Improbus a imperitus eit
medicus qui alienum mederi appetit 2 ipe vulmus qd pati
e tur neſciti! Bernhardus ſuꝑ cantica O ſapientia qnta arte
nbns medendi-in vino oleo anime mee ſanitatem teſtauras foꝰ-
ſe titer ſua UIS: ſuiauiiter foꝛti S. ortis pPro me 7 ſiiauis michi .
ee Betrus ra Cõmuneqnidem medicoeum vicium eſt ſem/
n . per circa egritudĩes variare vñ ſi tres vel tuoe ad infirmuz
ttAH veniũit. nequap in allignatide eſſe vel ex hibitione cire con
. uenilit ¶Sep in epła Medicoœum conſilia deuita ꝗ paz do
9 Qi·&ο ſatis leduli officioſiſſime m tos occidũt ¶ Señ in Prui⸗

. J — „ 5
5* . .—— „. .4
—
P“Rlũ
*
7/
„*
. DRj —r

4
4
“
S
4
DD

Crudelem medicum in tem pantia facit male ſecum agit q́

medicum heredem facit. Meditatio vbi ↄtemplatio.
De mendaciò Capitim c. xlvi.
guſtimis ſuꝑ Io.· Quoniã deus pt᷑ genuit fuium
veritatem ſic dyabolus lapſus genuit fuium &i mẽ

nec tantũ ille nocet qui viatoꝛem mentiendo in aduerſum it᷑
mittit qntum is qui viam vite mendacio fallente deprauat

¶ Gre in mo. Non nunquã peius ẽ mẽdaciũ meditari q;
loqui. Nam loqui plerum ꝙ pcipitationis eſt meditari ve⸗
ro ſtudioſe prauitatis ¶ Criſo. ſuꝑ matheũ. Conceſſum ẽ

dyabolo interdũ vera dicere · vt mendacium ſuum rata ve⸗

ritate cõmendet Idem Mendacia ſi non habent quẽ decipiãt
ipᷣa ſibi menciant᷑ ſicut ait pð. Mẽtita eſt imitas ſibi ¶ Vſi
dorus de conflicto vicioꝛe a virtutum. Nec artificioſo inge⸗
nio. nec ſimplici verbo oportet decipꝑe quenq; quia quolibʒ
modo menciatur quis offendit ¶ Pe bleh. Quidã in ſuis mẽ
dacijs gratioſi ſunt quidã ſemꝑ laborant eſſe veredici a mẽ
daciſſi mi reputantur ¶ Gregoa auguꝰ. Mendaci ũi eſt fal⸗

ſa verborũ probatio· cum intentione fallendi.

De mercatione.
Qapitulum cxlvij.

aauit ad fraudem lucrũ habere non poteris niſi frau
dem feceris· ſed lucrũ eſca eſt fraus laqueus ¶ Ambro. Vi
lis ſe vult eſtimari xp̃s· vt ab omibo emat᷑ ne quis paup de
tereat᷑ ¶ Criſo ſuꝑ matheũ. Su ꝑ omes inquit mercatoꝛes
plus maledictus eſt vſurariꝰ. quia mercatoꝛ dat vt nõ illud

repetat · iſte aut plus quã fenerat᷑ ⁊a ſuũ iterũ repetit.a alie⸗
mim cũ ſuo tollit ¶ Caſſio· Siquidẽ ꝓ bullam querere ne⸗

phas eſt ꝓ maria piculum per falſitates obprobrium p a/

griculturã vero licitum eſt· honeſtũ vero eſt lucrum ꝓ ꝗᷣd

nemo ledit᷑ iuſte acquiritur nulli preiudica?. ¶ Tullius
Soedidũ eſt eoꝝe officiũ · qui emunt a mercatoꝛibe d ſtatĩ
vendãt.ml enĩ proficiũt niſi quéadmodũ mẽc iant᷑ agricui/
tura enim nil melius nil vberius. nil in homie libero digniꝰ
¶ Hanc laudat oacius Beat? ille qᷓ ꝓcul nego cijs- vt priſca
gens motalium ꝓaterna rura bobo exercet ſuis. ſolutł omi

acium Augu de verbis apli Quũ bumlitat cau/
ſa mentiris ſi nõ exas peccatoꝛ anteòm mentiebarxis menciẽ?
do efficieris qd euitaueras ¶ Augꝰ in ench;̊. Michi aũt non
abſurdum videtur ome mendacium eſſe peœatũ ſ multum
intereſt quo anĩo:a de quibo rebus quiſq; menciatur nõ enĩ
ita peccat qui conſulendi ſicut nocendi voluntate mentitur

guſtinus ſuꝑ ps. Deſiderio tuo locum facis dya
bolo· ecce enim dyabolus ꝓpoſuit lucrum a mutu/

ſeno⸗

ſe

.
N
1 n
näini
cly
meras
Utron
ln
troei
entitur
erſun 4
epraun
Nt
tane
mi
taye⸗
Npiit
G
0 We⸗
guo
ſuis me
cciꝛme

eſtal

w⸗
es der
zmutu
ſiktan
ro Vi
up&
oes
Aud
dle⸗
ne⸗
pal
0
lius
ſhui
a
i

—

* — EE

☛

ſenoee ¶ De merito C apitlin cxlvn⸗

Vguſtinus li. confeſſio· Quiſq; tibi enumerat vera
merita ſua d tibi enumerat niſi munera tua ¶ Au
guſtinus deꝰ? auctoꝛ ẽ meriti: qᷓ & voluntatem appli
cat opic opus explicat volumtati. ¶ Auguꝰ ſup matheu.
Simplices indocti regnum celoꝝ rapiunt. a nos cum lit
teris noſtris ad infernum deſcendimus ¶ Gregoin moꝛali ·

agna ſunt actiuie vite merita. ſ contemplatiue pocioꝛza.
Berũ in ſermone Hoc totum hominis meritum- ſi totam
ſpem ſuam ponat in eo:qui totũ ſaluum facitſufficit ad me
ritum ſcire: qd non ſufficiãt merita ¶ Berñ· ſuꝑ cantica. Pre
poſterus oꝛdo eſt ante meritũ exigere premiũ:a an laboreʒ;
ſumere cibũ ¶ Bern in ſermõe Domine multi volunt tecũ
contegnare ſ nõ compati. volunt venire nõ querere vo⸗
lunt conſequi æa nõ ſequi ¶ Criſoſto· de punctiõe coꝛddis Et
ſi millies moꝛamur & ſi omnes virtutes anime expleamus
nichil dignũ gerimus ad ea que ipi a deo percepimꝰ? ¶ Cri
ſoſtomus in omelia. Quicquid geſſeris parum eſ t· quicꝗd
ſeceris minus eſt: ome enim meritum breue eſt cõpatiõe do
norum numera beneficia ſi potes· 2 tũc conſidera quid me
reris ¶ Criſoſt omus ibidem Si totum tempus vite Huiꝰ oc
cupent obſequia- laudes teneant gratiarum actiões inſiſtãt
non poteris penſare ꝙ& debes ¶ Caſſio-Qui enim eſt odine
vel dignitate primus . debet eſſe meritoꝛum laude precipuus
Ibidem. Differri non debent merita fidelium. vt ad ſtudia
bonorum actuum prouocentur vota cunctoum Idem di⸗
gnum eſt vt fructus laborum ſequantur vota fidelium 2
ſupioꝛ gradus accipiat᷑ quem geſtarum rerum integritas
affedtus coõmendat ¶ Valerius in ſermõe Parum laudis Hz
virtutum coona que ex labore nõ deſ. cendit poteſt quidem

habere palmam ſed non habet gloꝛiam · hec eſt magn arũ ral
tio virtutum vt quãto plus homo laborat· tanto pPlus mer
cedis accipiat.

¶ De milicia
Capitulum cxlix·

Vguſtinus de verbo dñi Militare non eſt delicum
ſed ꝓter predam militare peccatum ẽ nec rempu⸗
licam gerere criminoſum ẽ. ſeo ideo agere rempii⸗
licã vt rem familiarem potius augeasvidetur eſſe damna
bue propterea enim ꝓuidẽtia quadã mi litãtibo ſtipẽdia cõ
ſituta ſunt nedũ ſumptꝰ querit᷑ pᷣdo craſſeturiſ Vegecius
Nil enim neq; ſir mius nec; ſelicius nec; laudabilius eſt re

publica in qua abundant milites eruditi ¶ Vegeiius libro
ſed o. Plim enĩ terroꝛis hoſtibo armox ſplendor importat.
quis credat militem bellicoſum cuiꝰ diſſiml acõeſitu ac ru
bigine arma fedantur. Idẽ.aut inopiaaut ſupuenientibus
aut terrore melius hoſtẽ domare. ꝙ prelo iniquo: amplius

ſolet foꝛtuna pꝛatis habere qntum virtus·licꝭ enĩ ars plimũ

ꝓſit tñ ad defenſiõʒ ſuã pt᷑ accuſare foꝛtunã. Pe.ble. Nichil

deteſtabilius ẽ nota ꝓditiõis in milite licet ioab fortiter oĩa
vicerit non cõputatur tamen in cathologo fœtiiim daiuid.

qlitia foꝛtitudinẽ eius/ ꝓdicio eius mån a amaſam denigra
uit. Sola fidelitas eſtꝗqᷓ dilatat gloꝛiã ꝓpter qque pacẽ firmat
&c& terroæ incutit inimicis Pe ibidem Nichil damnabilius ẽ
in milite q; ocium per qd vſus armoꝝe dediſc tur nutritur
buſillanitas vires fatiſcunt obrepit inercia.a ad immundi/
cie actus animus occupat᷑. ¶ ilius frontinus refertcũ ſcu
tum cuiuſdam vidiſſet gemmis auro multipliciter ad oꝛ /

natum dixit ſe non mirari ſi tanta diligentia honoꝛaſſet in
quo plus preſidii q̃m in enſe haberet Refert pides. Non pi/
ctamurnon aurũ ⁊& lapides·ſed ſcutum diuulſum fracta m
galeam ebetem gladium faciem vulneratã cedere militibo

ad oꝛnatum Idẽ Poero oꝛdo militum nunc eſt oꝛdinem non

tenere nam cuius os maioꝛe ſpurcicia verboꝝ polluitur. q

deteſtabilius iuratqui minꝰ deũ timet qui miniſtros dei vi
lificat qui eccleſiam nõ veret᷑ iſte hodie ĩ cetu militũ foꝛtior

nominatioz reputatiir- Idẽ Qui contra inimicos crucis vi

res ſuas exercere debuerant in potibo a ebrietatibꝰ pugnãt

vacant ocio:marcent crapulavitamq; degenerem in immũ

dicijs tranſeuntes. nomen a officium milicie dehoneſtant.

¶ Seneca in epła. Nullum laborem recuſant manꝰ. que ab

aratro ad arma tranfferunturlibz viam paciuntur iumẽ
ta quoꝛum durata in aſpa vngula eſtĩ molli a paluſtri pa
ſcuo ſaginata cito ſubtereuntur fotioꝛ aũt miles ex fragoſo

vert · ſed ille vnctus nitidus in pᷣmo puluere deficit ¶ Se

neca in prouer-Ducis in conſilio poſita ẽ virtus militis.

¶ De mirabile.
“ Capitulum c
guſtinus li x de ciuitate dei. Quicquid ergo mi⸗
rabile ſit in hoc mũdo ꝓfecto minus eſt q́; totus h̊

que certe deiis fecit. Nam q omi miraculo qc fit ꝓ Pominẽ
maius miraculum eſt homo. qmuis ergo miracula viſibili/
um naturarum videndi aſſiduitate vileſcunt· tñ cum ea ſa/

pienter intuemur vſitatiſſimis rariſq; maioꝛa ſunt. ¶ Au/

guſtinꝰ libro xxij.de ciuitate dei. Aliter magi faciũt miracła

mimèius id ẽ celum a terra aO omia que in eis ſunt

iter
demoft
zmiet
ſanm
turifft
in opib
nus lb
diligete
te
m etiti B
velob⸗
tatem⸗
picte
10ccit
raki pe
Ratio
(ortta⸗
uatnn
primun
U 1
tone,
bilius
mh⸗
gohe
tudine

Ringen
Einhtt
eſtn Ne
lententdee
anpln
Aplni
de Kht
katirr di
um duid⸗
im wni
diſinn
mablus:
A nuteitue
Nummndi

wiſet in
Ron pi
feachan
emiliti
nem non

,es. „ 2
Oluutut.n

ſtros den

litü fotot

ctucis
ppugnit
inimm
wnean
d qnert
mtur ume
valutript
ſ
et Se⸗

nel
ngo m⸗
nfotust
eis ſunt
wonnn

kncha

᷑ ̃⅞‚

ern

aliter æpiani aliter mali. Magi per priuatos contractus cůù
demonibus· boni criſtian per publicam iuſticiam.mali xpᷣi
ani per ſigna publice uiſticie. bidẽ Ideo nõ omnibo ſanctis
iſta miracula attribuuntur ne Pnicioſiſſimo erroe decipiã
tur infirmi eſti mãâtes in talibus fac tis eſſe maioa dona m
in opibus iuſtic'e quibus vita eterna cõꝑatur ¶ Auguſti
nus libro confeß. Nichil mirabilius in rebus Pumanis qG
diligere inimicos ¶ Hieronimus ſup matheum Propheta
re a virtutes facere aà demonia eucere-interdum non eſt ei?
meriti qui oꝑatur· ſed vel ſi inuocato nomine xpᷣi hec agit·
vel ob condemnationem eorumqu inuo cant vel eoꝛe vtili/
tatem qui vident a audiunt ¶ Grego in omelia Caritatis
4 pietatis miracula amate que tanto ſecurioa ſunt. quanto
2 occiita Ibidem Diuina miraciua a ſemp debent conſide⸗
rari per ſtudiumq nunquã diſcuti per intellectum Ibidem
Rationem de oculto dei conſilio qierere nichil aliud ẽ &
cortra eiue conſduimm ſupbire ¶ Criſoſto· ſuper matheum

Quatuoꝛ mirabiles mitationes fecit dominus de piſcatoꝛe

primum eccleſie paſtoꝛem. de per ſecutoꝛe magiſtrum genti
um 2 docton de publicano primum euangeliſtam de la/
trone primum celicolam ¶ Criſoſto· ſuꝑ matheum Mira⸗

bilius eſt videre hHominem conuicia paſſum a non motum

m hominem vulneratum a concuſſum nõ cadentẽ ¶ Hu
go Pes multis modis apparent mirabiles. aliqn ex magni/

gu dinealiqñ ex patuitate aliqñ quia rare · aliqn qa puicce.

De mileria. rJNt
Capitulum c-lj
Mbro de officijs. Niſeria eſt copia tribulationis
à in opia conſolationis. quoniã nnũitipharie quis
vpoatitur aa nemine reuelat ¶ Auguſtinus de verbo
mini Qui nequiter vult viuere nonne tanto miſerioꝛ eſſe

conuincitiir quanto fa cilius eius voluntas impletur ¶ Au

guſtinus de trinitate. Magna hominis miſeria cum illo nõ
eſſe ſine quo non potelt eſſe ¶ Hieronimuis Apud criſtia⸗
nos non qui patitur ſed qui facit contumeliam miſer eſt.
¶ Bernhardus in ſermone. Generalis eſt humano generi
miſeria triplex ſi diligenter adu ertimus: nam 2 faciles ſu/
mnis ad ſeducendum 2 debiles ad operandum: fragiles ad
reſitendum Si diſcernere volumus inter bonum a malum
decipimur ſi temptamus facere bomim deficimus ſi cona
mur reſilere malo deeipimur & ſuperamur ¶ Bernhard?
in xij. gradibus. Sicut pura veritas non niſi puro conde
videtur· ſic miſeria fratzis non niſi miſero coꝛte ſernatur ·

¶ Berñ in ſermone. Homo natus de muliere ac. In ſoꝛ dibo

generamur in tenebris ↄfouemur in doloꝛibus pturimur.

ante exitum miſeras matres oneramus in exitu moꝛe vipe /
rino laceramus: mirũ ꝙ; nõ ipi laceramur ¶ Innocentiꝰ de
miſeria conditionis humane Quare de vulua egreſſus ſum
vt viderem laborẽ & doloꝛẽ· a ↄſumerent᷑ in confuſione dies
mei Si talia locutus ẽ de ſe ille quẽ deus ſanctificauit in vte
ro qualia loquar de me quẽ mater mea gemiit in peœato.
Idem Quis ergo det oculis meis fontem iacrimarum vt fle
am miſerabilem humane ↄditiõis ꝓgreſſum- damnabilem
humane diſſolutiõis egreſſum ac ¶ Boeciꝰ de oↄſolatiõe Sa
piens miſerplus miſer eſt quã ruſticus.miſer enim ſcit ex⸗
agerare cauſas dolendi quas ruſticus miſer ignoꝛat ¶ Señ.
de temediis Miſerioꝛ es cum omnem fraudem oculis rapis

qꝙ ſi omnĩo oculos nõ habueris.
¶ De miſericoꝛdia Qapitii c. lij.

affectus. cũ additamẽto bñficij. vt ↄpaciamur ꝓxi/
. o-a largiamur de prio Idem. Nichil ad miĩaz ſic
inclinat ꝙ proprij periculi cogitatio Idem Non eſt ꝗᷓ fugi/
as a deo iratoniſi ad deum placatũ Idẽ Beati illi qiu ſubue

niunt miſeris quoniã eis rependit᷑. vt ꝓꝑ mĩam dũm de miſe

ria liberentur ¶ Auguſtinꝰ Multo miſericoꝛdiꝰ opatur ꝗqᷓs
circa animas infirmoe: qui bone fame ſeruos dei oſulit ·

erga copum egrotantium qui panem eſurientibo tribuit.

¶ Ambroſiꝰ Omis ſumma diſcipline xpiane ĩ miſericoꝛdia
4 pietate ẽ: & aliqs ſeqñs ſi lubricã carnis patit᷑ ſine dubio
vapulabit. Idem Miſericoꝛdia largioꝛ vbi fides ꝓmptioꝛ. ni/
chil tam cõ mendat xpianũ q; miſeratio caritatis ¶ Hiero:
ad nepocianũ Rõ memñ me legiſſe mala mote moꝛtuũ.qui
libẽter oꝑa pietatis exercuit· habet enim multos interceſſo /
res& impoſſibile ẽ multoꝝ p̃ces nõ exaudiri. ¶ Gregoriꝰ ĩ
moꝛa Miſericoꝛdia a miſero code vocata ẽ eo ꝙ vnuſquiſq;
intuet᷑ quempiũ miſerũ: a ei ↄpaciens de doloe animus tan

gitur ip̃e coꝛ miſerũ facit ¶ Grego. in omelia Reſpicè pau
perem ex audire precemlargiri ſtipẽ prebere defenſionem·

magna mentis latitudo eſt ¶ Bern in ſermõe Magne miſe⸗
ricoꝛdie qtuoꝛ filie ſcʒ amiſſio amaritudĩs.ſubtrac tio opor
tunitatisvirtus reſiſtendi-&& ſanitas afſectionis. ¶ Io- criſo.
Miſericoꝛdia ẽ ſalutis p̃ſidiũ· fidei oꝛnamẽtum. ꝓpiciatõ pec

catoxe · hec ẽ que iuſtos ꝓbatſanctos roborat dei cultoꝛes o/⸗

ſtentat ¶ Rabanus Qui eſuriẽtem pane verbi retficit. a ſiciẽ
tem potu ſapientie refrigerat qui errantè in domum patris
reuocat/qui inn ocentem protegit qui infirmum ſfide aſſiũt.

guſtinus de officiis Miſericoꝛdia ẽ animi dolẽt

Ercnf
nit O.

Leopa

ſiſint
pein
equutrt
tes tvn
ſaicod
glate
ſerius
ditqtun
40 do
paup!
milere

derme
tiacon
prude
conſi
tolle ne
dund ſl
Iwraſ
Meie
nmaper
omnen
ceſſum
nicyfir
ſus Nl
ſepiel

malt
tti

8 Dunm
nrii
Nndenthd
Geeſiusſin
niſorede
fruiti ſe
unſet,
maumt
danniben
Nlte
ennſate⸗
nanntde⸗
ncellistay

timnchi
mnim dlit⸗
tumnt Pri
ld miy ſe
t ſig
aen ſub⸗
düm de miie
Wopaure
i ſult
tiv tribuit
milercodi

edede.

prden
tus (er
enmatnigi
vs itereſ
begebi
gmnliſh
eunmustan
pripnn
mſoren:
ge niſe⸗
tioopot
loci
mcuß
icultue
umais
ircit

4

G& conſirmatqui tribulatos conſolatur qui oppreſſo ſubue
nit cõpaciendo vel conſolando. veram dilectid em adimplet
eo papa Niſericoꝛdie virtus tanta ẽ. vt ſine i lla cetere etiã
ſi ſint. prodeſſe non poſſunt ¶ Caſſio· in epla Benigni quip
pe principis eſt: ad clementie comodum tranſilire termios

equitatum quando ſola eſt miſericoedia tibi · omnes virtu⸗

tes Donoabiliter cedere non recuſat ¶ Hugo Differüt mi/
ſericoꝛdia e miſeratio ſicut fons a riuulus:miſericoꝛdia enĩ
quaſi fons ẽ affectin miſeratio quaſi riuuluis effectu ¶ Va/
lerius in hmone Precedentis miſericoꝛdie beneficium perdi/
dit qui putat eſurienti ſolum ſufficexe q donauit ille autẽ
ad dominum integros miſericoꝛdie fructus pᷣmittit a quo

miſereri non poteſt.

Vguſtinus in re In om

¶ De modeſtia

paup nunqꝙꝙ triſtis abſcedit Seneca Eruſtra rogaturqui

CQapitulum clIn-

nibo motibꝰ noſtris nil fiat

quod cuiuſqm offendat aſpectum ſed quodꝗd no
ram deceat ſanctitatem ¶ Ambroſius libro tercio

Sermones proferamuslibera iuſticie examĩatos· temperã
tia codis Pabeat animi mundiciam iuſticia miſericoꝛdiam·
prudentia pacem foꝛtitudo manſuetudinem ¶ Bernhar · de
conſideratione. In te conſiſtito/non infra deicinon ſupra at
tolli. non euadere in longiꝰ non extendi in lacius: tene me⸗
dium ſi non vis ꝓPdere modum-locus medius tutus eſt. me

dium ſedes modi&& modus vir

tus ¶ ¶eo papa in ſermone

Melioꝛ eſt gradus lectioni pariter rectum qm velocita feſti
na per deuiuum ¶ Hugo Moꝛdeſtia eſt cultum motum a
omnem noſtram occupationem Vtra defeétum & citra ex

ceſſum ſiſtere vnde poeta Eſt modus in rebus· ſunt certi de

niq; fines. Quos vltra citraq; nequit conſiſtere rectũ ¶ Tul

lius. Moderalitas eſt ſeruata propria virtute om nibus iu
ſte pieq; moꝛibus comuiuentium ſe contem ꝓꝑare.

¶ De monacho

*

4 umelia clericos di
malus mo
etiã monachus vix bonũ̃ cleric

nachus bonus cleric

R

Capitulum c limmij·

Vguſſlinꝰ ad aurelium Nimis dolendum eſt ſi ad
tã ruinoſaʒ ſupbiã monachos ſubrogamꝰ · e tali cõ
gnos putamus vt ſcʒ dicatur

us eſt. cum ancnando bone
ſi faciat ¶ Hiero O mõache

quieſcis coꝛ ꝑe. ſtat anima tua a non pſallis deo. Maledictꝰ
homo qui facit opus dei negligenter ¶ HieromSieut mar

tires laudant dñm pure in regione viuoꝛc ita ⁊ monachi qᷓ
die & nocte pſallant dño dñt eandẽ puritatem habere mar

tirum ſiquidẽ ip̃i martires ſuint q& enĩ faciũt angeli in celis
hoc monachi faciũt in terris ¶ Hieroĩ epla Si cupis eſſe ꝙ;
diceris monachus id ẽ ſolus:quid fac in vrbibo ᷓ vtiq; nõ

ſunt ſoloꝛe habitationũ ſed multoxc. dẽ Qonſtat mõachũ
pẽ̃ia pfectũ eſſe nõ poſſe Idem Quid facit mõachus ĩ

celis feminazc que ſibi volunt priuata a ſola colloꝗa· a ar/

bitros fugientes oculi ſanctus amoe impacientiã nõ habet

Idem Nonachi dum pr̃i mẽiq; miſerentur.ſuas animas ꝓ/
diderunt ˖ ¶ Berñ in apolo· Habitus nẽ ꝗ d a dolens dico ꝗ́

humilitatis ſolet eſſe inſignea monachis geſtatur ſuperbe·

vix iam in nr̃is ꝓuincijs inuenimus ꝗ veſti dignemurmi/
les monachus ex eodem panno parciuntur ſibi tugullaz
clamidem ¶ Berñ in epla. Labor æ latebre a voluntaria
pauꝑtas·hec ſunt monachoꝝe inſignia hbic vitam olent no
bilitare monaſticam nt᷑i aũt oculi omne ſublime vident nt᷑i
pedes omnem foum circueunt nt̃e lingue in omnibo audi /
untur conſilijs nt̃e manus omne diripiũt prẽ̃imoniũ.Bern
HPardus ſuꝑ cañ.¶ egumĩa inquit ventoſa ſunt. caſeus ſto⸗
machum grauatlac capiti nocet potum aque non ſuſtinet
pectus. caules nutriunt melancoliam pori coleram accen/
dunt piſces de ſtagno aut de lutoſa aqua: mee complexiõi
non congruunt qle eſt hoc vt in omnibo fluuijs agris. oꝛt?
cellarijs repiri vix poſſit ꝗqd comedas puta te queſo mona⸗
chumnon medicum nec iudicandum de complexione ſ de
ꝓfeſſione ¶ Vſidorus de ſummo bono. Sũma mõachi vir⸗

tus humilitasſummũuũ viciũ eſt ſupbia Idem Tũc aũt mo

nachum ſe quiſqʒ iudicetqñ ſe nimium eſtimauerit etiam
cũ maioꝛa virtutum opa geſſerit ¶ Hugo de clauſtro anĩe
Monachi clauſtra ſibi faciunt quibo homo exterioꝛ teneri
poſſit ſed vtinam clauſtra facerẽt quibo homo interioꝛ oꝛdi
nate teneretur ¶ Hugo de xij· abuſiõibo Ordo clauſtri a oꝛ
do curie diuiſus eſt ibi ſedet in inſidiis cum diuitibo in oc⸗
cultis· vt interficiat innocentẽ.G̊ audi non ſede cũ cõſilio va
nitatis cum iniqua gerentibus non introibo. Ibi inſidia/

ris vt rapias pauperem rapere pauꝑem cum attrahit euüu
ic dicis Odiui eccleſiam malignantium a cum impijs nõ

ſedebo Ibi dextera ẽ repleta muneribo ̊ lauas inter innocen
tes manꝰ tuas.Ibi laudatur peccatoæ in deſiderijs anime ſue.
iniquus benedicit hic benedicitur deus. Si vis ergo eſſe
monachus curialis- lauas quod non debes defendis quod

fon e

.
ugu
lt nolen
net in co
cunqin
hendet!
moritur
tet vltim
remedia.
lobannen
gkaus ſe
nanprec⸗
gvensm
quibene
brofiusi
nulladi
grauius
tomimus
die teryd⸗
Ultz ſeſti
es
deltase
Pit moe
Wtima
tamqt.
oſtem
hardus
ſehenns
diciog
(Bern
nondin
te man
vene
hard
nouit
mala

N D
d. lledic
12 na
monnch
1.1 J
ne 1. H
brlinece

aps eſe

w/ .
qng D

m⸗
inmdachi⸗

A Wi
R

lod e

us in
kuurſiheh

ghemem
t ſbitle

eDn
ommh 1O

imoni en

t caſeus .
enn Ae
kram arn
wmpleu

ris f
d wo
erorßn
Tücautm
uent etin
ltroani
er tei
nermod
auleiz0
utmoc⸗
coſliov
biirſidin
inpis .
erinnm
6 ſ

N

non expedit operaris quod non licet loqueris q& nõ decet

¶ De moꝛte M
QCapitulum clv

Vguſtinus de ciuitate dei libro primo. Mala moes
putanda non eſtquã bona vita preceditneq; enim
acit amaram moꝛtenrniſi qd ſequit ißam mortem

¶ Ruguſtinꝰ de ciuitate dei libro xxi. Prima moes aĩaʒ pel

lit nolentem a cœpore. ſecunda moss animam nolẽtem te/
net in copore ¶ Auguſtinus ad dyaſcoum. In quo quen/
cunq; inuenerit ſiius nouiſſimus dies- in hoc eum compre
hendet mundi nouiſſunus dies. Quia qualis in iſto die
moritur talis in die lo iudicabitur ¶ Auguſtimis. Ta⸗
tet vltimus dies vt obſeruentur omnes dies ſexo parantur
remedia ciim moetis imminent picula ¶ Auguſtinus ſuꝑ
Iohannem. Quid eſt moꝛs relictio coporis· diſpoſitio ſartie
grauis. ſed ſi alia ſarcina non portetur qua homo in i eben⸗
nam precipitetur Iem. Nichil ſic reuocat a peceato· & fre/

quens motis meditatio ¶ Auguſtinus. Non eſt male moꝛi
qui bene vixerit.a vix bene moꝛitur qui male vixerit CAm

broſius in exameron. Nudi omes naſcimur midi moeimur
nulla diſcrecio inter cadauera motuorum. niſi foꝛte quia
graui us fetent diuitum copora diſtentam luxuria ¶ Hie⸗
ronimus. Femento moctis tue non peccabis qui ſe quoti
die recoꝛdatur eſſe moꝛiturum contemnit preſentia a ad fu
tura feſtinat ¶ Cregoius libro ſeptimo moæali. Antiquus
Poſtis ad capiendas peccatorum animas tẽpore moetis cru
delitas effrenatur violentia a quos viuentes blandicus deci

pit moꝛientis ſeuicijs rapit ¶ Gregorius in omelia Horam
Atimam idcirco dominus noſter nobis voluit eſſe incogni/
tam vt ſemper poſſit eſſe ſuſpecta.vt dũ illam preuidere nõ
poſſumus· ad illam ſine intermiſſione preparemur. ¶Bern

Pardus in ſermone. RNouiſſima ſunt quatuo:moæs. iudiciũ⸗
iebenna gloria. Quid horribilius moꝛte . quid terribilius iu
dicio:quid intollerabilius iebenne a quid iocundius gloeia
¶ Bernhardus in ſermõe Niſer homo quare onm Hora te
non diſponis cogita te iam meœtuum- quem ſcis de neceſſita
te moꝛiturum diſtingue quare oculi vertentur in capite:
vene rumpentur in corpore co ſcindetur doloꝛe ¶ Bern⸗

pardus in epła. Bona moss iuſti propter reqtueé mello⸗ pE
nouitaté optia H† ſecuritaté ecotra mos peccatoze peſſima
mala ſiquidẽ immũdi amiſſione peioe in carmis ſepatione

R
H

peſſima in ver mis igniſq; duplici contritione ¶ Bernhardꝰ?

ide m. Precioſa mos ſanctoꝛumprecioſa plane.tanq finis la
boris:tanquã victoꝛie conſumamatio tanq vite ianua.a per
fecte ſecuritatis ingreſſuis ¶ Vſidorus de ſummo bono. IIli
deploꝛandi ſunt in moꝛte.quos miſeros infernꝰ ex hac vita
recipit nõ quos aula celeſtis letificãdos includit ¶ Seneca

in fine eplarum. Nemo ſcit noſtrum quà prope verſetur
minus· ſic ita foememus animũ tanquã ad extrema ventũ

ſit venientem. Nemo hilaris moꝛtem recipit.mſi qui ſe ad il/⸗

lam diu compoſuerit ¶ Seneca ibidem. Cum multum am/

bulaueris redeundum eſt.ſtultum eſt timereqâ non poſſis
vitare ¶ Seneca Omnes dies velut vltimus oꝛdinandi ſunt
de felicitate Pominis vltinuis dies indicat ¶ Seneca Opti/
mum eſt moꝛi anteq; optes moꝛi incertum eſt quo loco te
moæs expec tet.tu illam in omnmi loco expecta Idem Ante ſe

nectutem curaui vt bene viueremĩ ſenectute vt bene moꝛiar
bene aũt moꝛi eſt libenter moi ¶ Seneca Moꝛs non eſt glo⸗/
rioſo·ſed foꝛtiter moꝛi gloꝛioſum eſt nemo moꝛtẽ ſuam lau⸗
dat. ſed eum cuius moꝛs abſtulit animũ ¶ Seneca li: de mo

ribus. Stultum eſt ſomno delectaxi:· motem horctere cũ ſom

nus aſſiduus ſit mortis imitatio ¶ Seneca in ꝓuer⸗Heu &

timidus eſt:qui ſe moꝛiturum putat.honeſta turpitudo eſt

moꝛi ꝓ bona cauſa lex vniuerſa que iubet naſci a moꝛi mo/
ri felicitas eſtantequã moetem inuoces:tollerabilioꝛ eſt qui

moꝛi vult.qm qui male viuiere.
¶ De muliere.

Capitulum c lvi.

bo aſpides ſibillant. a muliet fundit ↄcupiſcẽtie pe⸗

ſtilentia ¶ Ambroli pᷣmo de dauid. Sampſon validꝰ? foꝛ
tis leonem ſuffocauit ſed amoꝛem ſuũ ſuffocate non potuit

vincula ſoluit hoſtiumſed ſuarum non ſoluit nexus cupi⸗

ditatum meſſes incendit alienas ſed vnius ipe mulieris ac/

cenſus igniculo:meſſem ſue virtutis amiſit ¶ Ambro. ibidẽ
Ianua dyaboli via iniquitatis· ſcoꝛpionis percuſſio nociuũ
q; genus eſt femina:cum ꝓroximat ſtumulat ignem accen
dit. flamigero igne percutit conſcientiam pariter habitãtis

exhaurit fundamenta montiumſi cum viris femine habi
tent viſcarium non deerit dyabol ¶ Ambroſius Si pudicã
queris feminam.q́; bene videris conuerſantem dilige mente
non coporali accenſu frequẽtes nemo miles cum vxoꝛe per
git ad bellum femine cum viris habitantes germinant ſpi-
nas archana montiũ acuto mucrone percutiũt ¶ Hiero.

4 R——

‚ guſtinus li· de ſingularitate clericoe De carboni
77 bus ſcintille diſſiliunt. de ferro rubigo nutrit moꝛ!

1d ſepoen
mulerum.
cvalter
mande⸗
ne ſotioe
Plemente
lier eet
Peminapt
clecutod
nemd a
zfamol
liudeſt
cellarium
tas donne
tura bon
ſabia me
ſie nie
ctitud
mel prebe
dinisinfle
wonisſub
Vetbaſun
ve mottis
illius am
(WVaein
ſallaaa no
cuming
ſehcradn
umfund
mulier
um Diu
ti dolois
mal cog

Augtn
non a
cauſa.
guſtin
Vis vtt

lere (

lnbn
hſne

N
Abrſt
R
eerlenr,
leme lenni
gue
mlnuman

nmdiſmnt
igolor

Nendee

nonelgl

necaltn

ttertcl on

puertlng

9 4

turpendet
biicretgr

nelyi⸗

onutrim
kupſſne⸗
aloes
eon,/ot
Asupi⸗
nulensa
bobbde
y weui
ena
abttitit
inehet
ipid

Rown

— .

ad nepocianum. Hoſpiciolum tuum aut raro aut nunquã
mulierum pedes terant omnes puellas aut virgines xpi:aut

equaliter ignoꝛa aut equaliter dilige. Vide ne ſub eodẽ te⸗
cto manſeris:nec in preterita caſtitate confidas:nec ſampſo

ne ſoꝛtio. nec dauid ſanctioz· nec ſalo mõe potes eſſe ſapiẽtioꝛ
Me mento ſemꝑ ꝙ paradiſi colonum de poſſeſſione ſua mu

lier deiecit. Vnde poeta Adam ſampſonem ⁊aë ¶ Hieroniꝰ.

Femina pulcra cito adamatur · feda facile concupiſcit · diffi⸗/
cile cuſtoditurqd plures amant moleſtum eſt poſſidere qᷣd
nemo habere dignat᷑ minoe cum miſeria defoꝛmis habetur
&́; foꝛmoſa ſeruatur ¶ Criſoſtomus ſup matheum · Quid
aliud eſt mulier niſi amicicie inimica-ineffugabilis pena ne
ceſſarium malum:naturalis temptatio deſiderabilis calami
tas domeſticum ꝓiculum.delectabile detrimentummali na
tura boni coloꝛe depicta ¶ Hugo ſuꝑ illud. Rau diſtillãs
labia meretricis ac. In fauo enim duo ſunt:mel & cera & ĩ
facie meretricis ſimiliter duo ſcʒ decoꝛ & gratia· hoc eſt pul/
critudo oꝛis · dulcedo ſer monis. Cera ſuccendit ignem
mel prebet dulcedinem. ſic pulcritudo meretricis igne libi⸗
dinis inflammat carnem. blandiẽdo vero lenoticin antis ſer
monis ſubuertit mentem ſtillat mel ex cera dum meretrix
verba ſua mollit.a facit dullcia: hanc autem dulcedinem et᷑
ne moetis a maritudo comitatur· vñ ſequitur ibi nouiſſima
illius amara quaſi abſinthium acuta qᷓi gladius byceps-
¶ Vale · in epła Det tibi deus amice op̃ᷣs omipotent? femĩe
fallacia non falli ¶ Tullius reth;̊. Virus ad vnũq&qzso malefi
cium ſingule cupiditates impellunt mulieres ad omia ma/
leficia cupiditas vna ducit. muliebriũ enim vicioꝛum omni
um fundamẽtum eſt auaricia ¶ Seneca Aut amat aut odit
mulier nichil tercium dediſcere flere femin am eſt mendaci
um Duo gna lacrimarũ habentur in oculis feminarum ve
ri doloꝛis vnuminſidiarum aliud· Mulier cum ſola cogitat

mala cogitat.
¶ De mundo.
Capitulum clvij;
guſtinus ad dyaſcoꝛum Mundus iſte periculoſi
oꝛ eſt blandus q́; modeſtus a magis cauendus cũ
illicit diligi· quã cum ãmonet cogitq; contemnmi.
Kuguſtinus ibidem. In hoc mundo non timere · non dolere

non laborare non piclitari im poſſibile ẽ ſed plim intereſt qᷓ

cauſa. qua expedtatione quo timoꝛe quiſq; paciatur ¶ Au
guſtinus in epla Mundus tranſit a concupiſcẽtia eius qd
vis vtrum tranſire cum tempore an xp̃ᷣm amare ⁊a ſecurũ vi
uere ¶ Auguꝰ. in hmõe Ecce ruinoſus mundꝰ a ſic amara

„–

rri

q̃m ſi dulcis eſſet:.o munde immunde tenes me pariens. d
faceres ſi maneres:quid faceres duiſcis ſi amarus alimenta
mentiris ¶ Ambro de virginitate Diſcite in hoc mũdo ſupᷣ
mundum eſſe.& ſi coꝛpus geritis volicet in vobis ales inte
rioꝛ ¶ Gregoꝛ· in moꝛali · Sancti vitci:quia nichil huius mũ /
di appetunt nullis ꝓculdubio tumuilltibus in code pᷣmunt᷑.
Idem ibidem lile huius mundi veraciter mala ſentit.ꝗᷓ eius

bona inhvanter appetit ¶ Berñ· Qui xpᷣs incipit dulceſcere

neceſſe eſt amareſcere mundum ¶ Bernhardꝰ? ſup cantica.
Plenus ẽ mũdus ſpinis.in terra ſunt.in tua carne ſunt · ver
ſari in his à minime ledi:diuine potentie eſt a non virtutis

nĩẽe ¶ Berñ:in ſer Mundus eſt vbi malicie plurimũ: a ſapi

entie mo dicum.omia ſunt omnia vicioſaomia liibrica. oĩa

opaca tenebris & obſeſſa laqueis· vbi piclitantur anime af

fliguntur coꝛ ꝑa vbi omnia vanitas afflictio ſpũs¶ Berñ·
Mundus clamat ego deficiamcaro clamat ego inficiã dya
bolus clamat ego decipiamxp̃s vere dicit ego reficiã ¶ Qri
ſoſto · ſup matheum Habemus mari mũdum: ꝙ naui ec/
cleſiam. ꝓ velo penitẽtiam gubernaculo crucem p nau’a
criſtum.a vento ſpiritũ ſanctum ¶ Petrus rauenna Eal
lax eſt hic mũdus. finis dubius: exitus Horribilis iudex ter/
ribilis pena infinibilis ¶ Señ in epla. Amoꝛ mundi nos in
ſoꝛtune poteſtatem adducit̊ amiſſis liberis meſtus. ſolli/⸗
citus egris B turpibo a aliquã paſſus infamiam triſtis hãc

ymaginem animo tuo poſtpone vel ꝓpone.

¶ De munere. .
Capitulum clvii

. .
.

autoritatis inclinat ¶ Iero· Eacile contemritur cle
ricus qui ſepe vocatur ad prandium & nõ recuſat
nunquã petentes raro acipiamus rogati. ¶ Gregoeius in
omelia Ante dei oculos nunquã eſt vacua manus a mune
ſi archa cosdis ſit repleta bona voluntate ¶ Gregoꝛius in
moꝛalibus. RNon abel ex mimeri bus ſed ex abel munera ob
lata placuerunt ¶ Criſoſto·de ſimbolo. Quis nõ erubeſcat
dicere quid michi dabis vt tibi iuſticiam faciam nomine ſi

mile eſt ac ſi dicatur Quid vultis michi dare vt meipᷣm ab

negem officium perdam domum vendam ¶ Vſidorus de
ſummo bono Tres ſunt munerum acceptiones: quibus cõ/
tra iuſticiam Dumana vanitas militat id eſt fauo amicicia
rum adulatio laudis: & conporalis aceptio muneris facili?

2

auũt puertiẽ animꝰ rei coporee munẽe· ꝙ gr̃e laudiſq; fauoꝛe

Mhroſuis Munera excecant oculos iudicum vi

ſ
tema
Inqu
mune
dolore

ſup p
arguit
dereee

inſtige

Mcat
GW
ab o
duſur
ſhio⸗
ellint
Qui

pria

latene
ſibllee
non me
cterubi
tum ect
Nrem
ute
tt diſe
his
guise
no

Pfeſ

tuse
tudo
cſon
drat.
maner

erin
We nidſ
hdutain
dibnini
taein

lente u

ntducce⸗
Rlgemtien

Tnonwrug
lunni ri

nalubrrepdi
ntr mimen
ſpisſben⸗
o infcii
teſcii C
m pemiiee
cem p han

rauenna Dd

Nlis idrttt
mundinosn
neſtus bſol
mn ttiſtol,

lorndon⸗
SdicNI
ntemnin 4
mrötan
Crgus
Ims iin
Cegeis in

——

Nlmunern

—

rbenleſ
mto mine
ſtneißmnt
Pidors
squbin
ucan
unerez
uoſ⸗ di

—

—

—

¶ Caſſiodorus Oblatio enim muneris tinea eſt regiminis.
Pe· bleſ. Peremptoꝛium enim ẽ in principe vel aurũ adora
re munerũ· vel fauoꝛem querere Pſonarum teſtante ga.
In quoꝛum manibo iniquitates ſunt dextera eoꝛe repleta eft
muneribus Tranſibunt iniquitates in penam æ munera in
doloꝛem:quia teſtino iob. Ignis deuoauit tabernacula eoze
qui munera libenter accipiunt.
W De murmure Qapitlim clix.
Vguſtinus ſuꝑ iob De re nulla magis deum offen
diſſe ille popuius iudaicus dictus eſt. q; cõtra deũ
4 urimirando (Gregorius in moali. Qin contra
ſuꝑ roſitam ſibi poteſlatem m urnnirat-liquet ꝙ illum red

arguit· eandem hoĩm poteſtatem dedit. ¶ Berñ de conſi⸗
der acõe Si is qui murmurat hm animam moꝛtuuis eſt. qui

inſtigat quomõ viuit ¶ Vſidorus libro tcio & fũmo bono
Diſcat non murmurare qui male patitur etiam ſi ignoꝛat
cii male patitur per hoc quiſq; iuſti ſe pati arbitrettir. Aa

ab illo iudicatur cui nunqᷓm imuſta uidicia ſunt ¶ Hugo.

Suſurratio eſt ꝑ quã odioſe adulationis vel derogationis
ſibilo:quodam alter in alterius odium excitatur Suſurriũ
eſt inter amicos diſcoꝛdiam ſeminare ¶ Ciprianus inepla
Qui contencioſus a murmurans extiterit.iuixta atbitrium

prioꝛis tam diu peniteattam diu culpe qualitas extat.

¶ De natiuitate xpiõj.
(L(CLCLaaplin clx.
Vguſtimis ſupꝑ Iobannẽ Nobilitas fuit xpi naſcẽ/
tis in virginitate pientis- nobilitas Pientis in diuini
tate naſcentis ¶ Ambro:· cõtra hereticũ Michi emim impoſ
ſibile eſt: generationis ſcire ſecretum.mens deſicit. vox ſilet ·
non mea tãtunnſed etiã angeloʒe ſupra poteſtlates.2 ſupra
cherubin & ſupra ſeraphin omnem ſenſum eſt: quia ſcrip
tum eſt pax xp̃i ſupra omnẽ ſenſum eſt. quõ nõ eſt ſupra
omnem ſenſum tanta ghatio tu ergo manum oei tuo pone
ſcrutari non licet ſuꝑna miſteria.lict ſcire ꝙ natus ſit. nõ li
cet diſcutere quõ natus ſithic enim querere metus ẽé. inef /

fabilis eſt enim illa generatio. Vnde yſaias Generationẽ eiꝰ
quis enarrabit. G̊B huimanum ſenſum & intellecum excedit

B non capit humane intellectus ratio ſed Prudentie fidelis

ꝓpfeſſio ¶ Grego in omelia Oeli rege nato rex terre turba /
tus eſt quia nimirum terrena altitudo confundi tur · cũ celſi

tudo celeſtis apitur ¶ Bernhardꝰ ſup cantica Fratres gha
cionẽ iſtam quis enarrabit angelus niinciatvirtus obum⸗
brat ſupuenit ſ pirit?. virgo creditvirgo partuirit· virgo p⸗

manet:quis nõ miretur naſcitur verbũ infans. ibi agnoſcit

longitudo breuis· latitudo anguſta · altitudo ſubdita . ꝓfun /
ditas plana ibi agnoſcitur lux nõ lucẽs verbum infans ad
ſiciens pamis eſuriens ¶ Bern in ſermone Ieſus xpᷣus filius
thleem iude iheſus ſaluato quid tam ne⸗

dei naſcitur in be
ceſſarium ꝓditis quid tam optabile miſeris quid tam vtile
deſperatis ¶ Berñ in ſermone Vbi aula regia vbi thromis.
vbi curie regalis frequẽtian unquid aula eſt ſtabulumtro/
nus preſep ium-a tocius curie frequentiaioſeph maria ·
Griſoſto ſupꝑ matheum.Non illuis eſt fabri filius quẽ pu⸗
tatis ſed fabricatois omnia qui fabricatus ẽ auroꝛam 2 10/
lem ¶ ¶eo papa Adorant magi in carne verbum in infan /
tia ſapientiam. in infirmitate virtutem a in hominis verita
te duũm maieſtatis ¶ Fulgentius. Hec ſtella nunquã appa/
ruit quia nunquã puer iſle eam creauit/6& magis ad ſe ve⸗
nientibus preuiam deputauit ¶ CGaſſio ſupꝑ pſalmiſtam i

. it. ſingul ariter tamẽ hunc diem

cet deus cunctos dies creaui
feciſſe dicitur · que xp̃i domini natiuitate ſacratus eſt. in
merito exultari conuenit a let axi · quoniam in eo 2 dyabolꝰ?
uis perdidit a ſaluitem mundus accepit.

(De natura.
Capitulu m clxi ·
guſtinus in quadam epła Nullum quippe viciũ
ita contra naturam t nature deleat extrema veſti/
. gia C Ximbro-Vince naturã diligen tia exclude coꝛ/
P ris ſommum naturam nobis fœmare non poſſumus poſ/

ſumus diligentiam
vis a potentia diuinitus rebus inſita- alia ex aliis in ſuo ge⸗
nere producens ¶ ulliuis. Natuta autem fureat nouerca
homini ꝓproiecto coꝛpori fragili·ãxio ad moleſtias: molli ad
labores prono ad libidines ¶ Seneca in quadam epla. Te⸗
nenda eſt via quam natura preſcribit nec ad illa declinan/
dum illam ſequentibus omnia facilia & expedita ſunt gtra
illam nitentibus non alia via eſt qᷓm contra aduam naui/
gantibus.
“M ¶ De negligentia. .
Capitulum c.lxij.
Regoꝛius in moꝛ alibus- Si curare parua negligim

inſenſibiliter ſeducti audacter etiam maioꝛa perpe
tremus ¶Boecius de diſciplina ſcolarium Sicut in
igentia ita vniuerſe doctrine & diſci⸗
pline nouerca ẽ negligẽtia ¶ Señ · in epla Turpiſſuma ẽ ia⸗
Cura. ꝗᷓ ꝓP negligẽtiã fitĩ pꝰenĩ fallimur ꝙ& moetẽ nõ ꝓſpicig

vno q ope mi el negl

¶ NHugo Ratura creatrix eſt quedam

ſet nobil
ſe in hoe

ſeomemin

mus ille
dit ſi ed
birm.
aro gene
Perentes.
indignap
chrder
Bisqvi
illud A
neca Mxj
concltitui
milu ele⸗
litisanint.
toſus anr

(bernb⸗
perniciof
adellatio
1 omt
ledendn
ditur

exttanel
im alio⸗

quem o;
meet un

Pus fs
dtamde
dtumitl
itbons.
Ulun o
damntir
5 w.
tam 100
miinintn
minis vert
nqni
s ddſeſe
miſtamki
hunediem
s ind
4) l

uncht

remi eſt
Kchet

ſomls
Aceden
hsinſg
teat wuend
45 /0 . 1
u xclnan
lunt Nr⸗
fuum naun

magna pars iam eius preteriit quicquid etatis retro eſt
moes tenet· tu vero omnes horas ↄplectere ¶ Hugo Negli/
gentia ẽ animi topor·quo quis minus diligens eſt in conſe
quendo q& exequi debet. W
¶ De nobilitate Capitlim clxni.
Eronimis in epla Sola apud deum libertas eſt nõ ſeruire
peccatis Sůma apud deum nobilitas é clarum eſſe virtuti /
bus ¶ Ieronimus in epła Ille apud deum preeſt potioz. nõ
quẽ nobilitas generis nec dignitas ſeculi ſed quẽ deuotio fi
dei ſancta vita cõmendat ¶ Gregoeiꝰ in dyał Nõnullis ſo
let nobilitas generis parare ignobilitatẽ mentis vt minus
ſe in hoc mundo deſpiciant. ui plus ſe ceteris aliquid fuiſ⸗
ſe meminerunt ¶ QCriſoſup matheum Ille clarus :ille ſubli
mus · ille nobilisille tunc integram nobilitatem ſuam oſten
dit . ſi dedignetur ſeruire vicijs. ab eis non ſuꝑari¶ Oriſo-
ibidem. Melius eſt de ↄtemptibil genere clarum fieri.q́ de
claro genere ↄtemptibilem naſci. Melius eſtᷣ vt in te gloꝛlent
parentes. q; tu in parẽtibo gloꝛieris ¶ Qaſſio· in epla Sici

indigna poſteritas laudes antiqui generis abnegat ita pre⸗

clara de partibiis egregie dicta confirmat ¶ Seneca in eplła

= Bis qui non ſunt nobiles nati ſed fadinichil crudeliuis Iux

illud Aſperius nichil eſt humili:dum ſi urgit in altum ¶ Se⸗
neca xxxvij eplła. Habet hoc optimũ generoſus animis.
concitatur ad honeſta. neminem excelſi ingenij vrum hu⸗
milia delectant a ſoꝛdida ¶ Seneca libro de moꝛibus N obi⸗/
litas animi generoſitas ẽ ſenſus:nobilitas homims eſt gene
roſus animis. (De nocumentis.
ðWðU½ QCapitulum clxini
guſtinus ſuꝑ Io. Eacinꝰ eſt gq agit indomita cu
piditas vt noceat alteri ¶ Iero in epł'a Quantũ ad
ccati rõem pertinet nocuit qui nocere diſ poſuit.
ernhardus in hmone Vtinam ſoli impugnarẽt nos ma
ligni ſpiritus cũ ſuggeſtionibo ſi uis.& nichil nocerẽt hoies
pernicioſis exemplis. perſuaſionibo importunis ſexrmonib?
adiilationis vel detractiõis. atq; alus mille modis ¶ Criſo-
Et ſi omnes qui mare aut terram inHabitãt comieniant a
ledendu m nocere nequaquã potuerint ei. qui a ſeipo nõ le/
ditur ¶ Vſidorus de ſummo bono. Raro leditur homo ab
extraneisſi ſui eum nõ ledant: magis enim inſidiis nroruz
m alioꝛum piclitamur ¶ Seneca in epla B idiculum ẽ ali /
quem odio nocẽtis innocẽétiam ſuam perdere In ſidioſiſſime
nocet cui głe agimur pro iniuria.

( De obedientia

Qapitlim clxv.

242

Vguſtinus Quis iniquus · ; velle ſibi obtem pari
2
in moꝛali-. Obediẽtia non ſeritili metiui · ſed caritatis
afſectu ſeruanda ẽ nõ timoe pene · ſed amoꝛe iuſticie ¶ Gre ·
in moꝛ a. Obedientia ſola virtus ell. que menti virtutes cete /
ras inſerit inſertaſcqʒ cuſtodit elioꝛ eit obedientia vici /
ma. obedientia iuire preponit᷑ victi mis: quia victimas alie /
na caro/ p obedientiam vero voluntas propria mactatur.

¶ Berñ de noua milicia Nec ſtudium bone adionisnec o

cium ſancte contemplacõis: nec lacrima penitentis extra be
thaniam eë poterunt ¶ Bern- Verus obediens mandatum
non peraſtinat · ſed i Latim parat aures auditui-linguam vo
ci · pedes itineri manus opi& ſe totum intus colligit vt mã

datum Pagat impantis Iohan. Caſſio· Nullo aũt vicio ta

precipitem dyabolus monachũ ptrabit ac perducit ad moꝛ

.*

tem & cum eum neglectis conſilijs ſenioꝛe · ſuo iudicio per⸗

*

ſuaſerit· diffinitioric confidere ¶ Hugo de xi abuſionibo.

In obedientie moꝛbiis ex ſupbie tumoꝛe pcedens ſicut ſani/
es ex vlcere · ſic ex ſupbia contemptus manat. Hoc aũt tri⸗

bus modis mederi ſolet videlicet emplaſtro vngento ferro

id elt exemplo boni opis· verbo exHortationis: diſciplina
corectionis. ¶ Tullius in obedientia eſt ex duricia mentis
obſtinate cui debeas im ꝑan ti nolle obtem pPare .· Obprobri⸗
um vbi connicuunm “

. Capitulum clxvi.
guſtinus vnj·ce. nfe Suſpirabam ligatus non ſer

–

7ro alieno ſed mea ferrea voluntate. ex puerſa volũ/
tate facta ẽ conſuetudo.vt dum gſuetudini nõ reſiſllur t
dem neceſſitas generatur ¶ Hugo de xij abuſiombus Tres

ſunt ſpecies obſtlinatorũ · prima eorim qui ex coꝛreptione

proſiciunt ſecunda eoeiun qui ex cõmunicatione deterioꝛes
fiunt tercia eoꝛum qui emendationen promittunt a non fa

ciunt Ex coœreptione manaſſes factꝰ? eſt melio nabal ex cõ
minatione factus eſt deterioꝛ· pharao ex afflictione durioꝛ.
¶ Tullius Ptin acia eſt· ex irrationabili 2 inflexibili mentis
obſtmnatione- melioribus n olle cedere· ¶ Seneca in epiſtolis
Tunc eſt conſumata infelicitas bi turpia non ſolum dele /

ctant ſed a placẽt· deſmit eſſe remedia locus · vbich fuerant

vicia moes fiunt.

¶ De Ocio.

Capitulum clxvii·

minoꝛibus & n olle obtem pare maioꝛibus Grego-

in

ratione
dei amo⸗
ri renuit

ter nuga
tum fot
cire wirti
(bernin
tausin
piflſpirn
ſermone
4 dedi
mepks
ita pon
moseſt
tuw plin
ſteumc
Ocwd
no ſed!
ope det

diechor
n a
(A

munes

ſtuca

Odiun

wrep
noſtrar

1

tobenon

duee

ſedautt
Mttutes cen
enticic
icdimasale
Amadrur.
onister
totstad
ns mandatum
iligunt
tolgtwtni
o aut winoi
toucit àd
o idicioter⸗
baſontc
”l
Hocautten
ngento fertl
duticn wert
e Ulyion

Aumee
url ii
v teſſiim
Konbus
acoetepti
tone eterich
itunta no

ððẽ M z-/

Mbroſius in epla Nullus fructus ocij ym o mag?
diſpendium. ocioſus eſau amiſit primatꝰ benedictio
A— nem qa maluit cibum acipe quã querere ¶ Iero·ĩ
ler. Ocium parit faſtidium exercitium famẽ fames aũt mi /
romado dulcia reddit que faſtidium facit inſipida ¶ Iero.
in ſermone Semꝑ aliquid opis facito· vt te dyabolus occu/
patum inueniatnõ enim facile capitur a dyabolo · qui bono
vacat exercicio ¶ Grego· in omelia. Omne verbũ ocioſum
qͥd locuti fuerint homines reddent de eo rõem in die iudicij

ocioſum quippe verbum eſt· qᷣd aut vtilitate rectitudĩs· aut

ratione inſte neceſſitatis caret ¶ Grego in omelia NRunꝗm
dei amo eſt ocioſus opatur etenim magna ſi ẽſi vero opꝑa
ri rẽnuit amor dei non eſt ¶ Berñ in ſermõe. Ocioſitas ẽ ma
ter nugarum nouerca omniũ virtutum ipa enim eſt ꝗᷓ vi⸗

rum fſoꝛtem fſotiſſime pcipitat in reatum· facit enim ſuffo⸗
care virtutem nutrire ſupbiaʒ & viam ↄſtruere ad ie hennã
¶ Berñ in epła Ocioſum eſt q& nullam hʒ vtilitatem Vlvti
Uitatis intentionem ¶ Proſper Qui ocioſa quiete ꝓfruitur.
niſi ſpiritualiter vixerit moe pecudum viuit ¶ Leo papa ĩ
ſerrmone Ron dormientibo ꝓpuenit regnum celoxe nec ocio
2 deſidia toꝛpẽtibo beatitudo etermitatis ingeritur I Caſſio
in eplis Natura quidẽ humana ſicut dei laboribo inſteuit.
ita ꝑ ocij tœpentia in fatuatur. ¶ Seneca ocium ſine litteris
mos eſt a viui bomims ſepultura omnia nobis mala ſoli⸗
tudo ꝓfuadet circumſpice ſingulos nemo eſt cui nõ ſi anciꝰ?

ſit cum quolibet eſſe quã ſecum ¶ Seneca Nullus michi ꝑ

ocium dies exit partẽ noctu ĩ ſtud is vendico nõ vaco ſom
no. ſed ſuccumbo a oculos in gula fatigatos cadenteſq; in
ope detineo. Ocœupatio vbi ſollicitudo.
De Odio.
Capitulum clxviij ·
guſtinus de nouo cantico. Tria ſunt genera ho /
minum que odit deus remanentem retro redeuntẽ
berrantem. Excitandi ſunt remanentes retro red //
euntes reuocandi ſunt errantes in manu reducẽdi ſunt · tar /

di exhortan di ſunt · celeres imitandi qui nõ ꝓficit remanſit
in via qui foꝛte a melioꝛi declinat ꝓpoſito ad id qd deterius
relinquerat reuerſus eſt retro · qin viã deſerit a via errauit ·

¶ Auguſtinus Hoc eſt pꝓfecto odio odiſſe · vt vitam non ho

mines oderis nec vitam propter hbomines diligas Idem Ee

ſtuca in.oculo ira eſt trabes in oculo odium eſt ¶ Auguꝰ

Odium eſt vetus ira: ex pluribo cauſis collecta diurno tem
pore perſe euerans ¶ Gregoriꝰ? in omelia. ¶unc bene animaʒ

noſtram odimus cũ eius carnalibus deſiderijs nõ acꝗeſcĩꝰ.

eum eius appetitum frangimus eius voluptatibus relu
8. es atr Ji . . . kelgt
ctamur ¶ Criſo· ſuper matheum Sicut rex in ymagin e ſua
bonoꝛaturſic deus in homine diligitur a oditur non poteſt hul
Hominem odire qui deum amat nec poteſt deum amare qui bus
hominem odit ¶ Criſoſto ibidem Hec eſt pugna pericuio / fikt
ſa a hec gloioſa victoꝛia/ qᷓ poterit odire qd amat a ama/ gfti
re quod odit ¶ Boeciꝰ de conſolatiõe Bonos quis niſi ſtul nalit
tiſſimus oderit malos vero odiſſe ratione caret ¶ Caſſiodo mmſ.
rus Perfectum odium eſt homines diligere / & vicia eorum torer
ſemꝑ horrere ¶ Seneca Peioꝛa ſunt tecta odia ꝙ; aperta p / Gadi
Pterea te loquax inimicus minus qm taciturnus offendet. 6
Oppreſſio vbi exactio. òôẽM an
UDe ope Autozꝛitatas. loem.
Qapitulum c lxx. laun
Vguſtinus ſuꝑ ps.Sic doce me vt agam.nõ vt om tieſl
nino ſciam quid agere debeam ¶ Auguſtinus. Bo Belmin
nuim opus fiat non timoze ſed amoze non foꝛmidĩe ſieten
pene ſed dilectionis iuſticie ¶ Auguſtinus ſuꝑ Iohannem Lope
Bonum a rectum ẽ ome ꝗd agimusſi nec memoꝛiam deci⸗ ln
pPiat obliuio nec erxroꝛ intellectum:nec iniquitas voluntatẽ ſ
ab his tribus eſt ome ꝗᷣd agimus ¶ Ieroni.Vnuſquiſq; ꝓ ghunr
opibus ſuis mercedem accipiet- nec pñt in die iudicij alioꝛũ luſſo⸗
virttutes alioꝛum vicia ſub leuare ¶ Grego in omelia Pro/ laii⸗
Vatio dilectionis exhibitio eſt opis ¶ Cregoꝛ. in moꝛalibus um
In ope perfedctus non eſt. cui adhuc lingue prauitas otra⸗ AAtian
Dicit nec in ſermone laudabilis qui hoc ꝗd loquitur opere Und
non oñndit ¶ Qeo papa in ſermone Non ſolum uüla noſtra itner
ſunt que ipᷣi gerimus ſed etiam illa de quibus in alioꝛũ adcti uimee
one gaudemiis. = pititur
¶De Oratione fſuamd
f f(L(L(LCLapitiilum c. Xx. wrote
Vęguſtinus ſuꝑ p. Or atio tua locutio eſt ad deũ; lbro ſin
gqluando enim legis deus tibi loquitur quãdo oꝛas funmu.
cum deo loqueris Idem Tuc porro in toto coꝛde cla (eiſ
matur quando aliunde non cogitatuir· tales oꝛationes rare ſdoon
ſunt multis crebre paucis vtrum vero cuiq; neſcio. ¶ Auf dend
guſtinus in ſermõe Oratio ſi pura eſt. ſi caſta fuerit: celos ditur
penetrans vacua non redibit Idem Oratio oꝛanti eſt ſubſi⸗ deſun
dium deo ſacrificium. demonibus autem flagellum Idem. kecu
Pilus placent deo latratus canum mugitus boum. grinit? iit a
porcoum m cantus clericoꝛum luxuriantium (Auguſti tionil
niis. Oratio eſt anime ſancte preſidium angelo bono ſola/ num
cium dyabolo ſupplicium gratũ deo obſequiũ a penitentia legere

urnoffen

mek.

gam nen

Aglſtinus B

waſanidi⸗

u lobanen

emcriamn det⸗

tsyohunti

NVmuſqiſer⸗

e udici A

nomela DoN

in moalbi

raultas 9eta⸗

i e n

Nuen Na wol

meltr⸗
oltcd dei
⸗ glid⸗
wtaure

etones tae

erit i

um.
elum .

,
7
ℳ.

oum.
ſM
tutli
Mnta

us nin

tieſt ſch̃ .

r. eligionislaus tota.pfecta gloꝛia ſpes certa ſanitas incoꝛru
pta Auguſtinus de quotidianis leuibuiſq; peccatis ſine c
bus hec vita non duciuir. quotidiana oꝛatio fidelium ſatiſ
facit Idem Oratio deum vngit. ſ lacrima cõ pungit ¶ Au/
guſtinus Oratio eſt refectio ieiunioꝛum duriciam coædis ej
mollit auſteritatem temporat ieiunium dulcificat. Sicut
emm ſine potiu non eſt plena refectio· ſic ⁊ ieiunuum ſine oa
tione non poteſt animam perfedcte nutrire ¶ Ambroſiꝰ Sit
ꝛatio pura ſimplex dilucida atq; mani feſla.plena grauita
tis & poderis nõ affectata elegantia ſed nõ i ntermiſſa gẽa
1 Ambroſius in exameron Si ꝓ te roges taãtum· pro te ſo/
lus rogabisſi aũt pro om nibo roges: omnes ꝓ te rogabũt
Idem Multoxe preces im poſſibile eſt contemni leroni m
Ieiunio Paſſiones coæꝑis: oꝛatione peſtes ſanande ſunt men
tis ¶ Iero nimus Qitotiens pro eentum animabus pſalmꝰ
vel miſſa canitur. tantum prodeſt cuilibet quãtum ſi pro ,

libet canaretur ¶ Grego xvi:moꝛali Tunc coꝛ fiduciã in oꝛa

tione accipit.cum ſibi prauitas vite nulla contradicit Item
li X.O minpotens deus ſepe eius precem in pturbatione de /
ſerit· qui precepta illius in tra quillitate ↄtemnit Ibidẽ Di /
gnum profectio eſt: vt ab eius beneficijs ſit extta neiis. cuiꝰ
iuſſionibus non vult eſſe ſubiectus ¶ Gregoꝛ.in paſloꝛali.
Talis requirendus eſt ad exoꝛandum vdoneus ad placan/
Dum. quia cum is qui diſplicet ad intercedendum mittitur
irati amimus ad deterioa prouocatur ¶ Gregoꝛiꝰ in ome·
Illam deus oꝛationem non exaudit cui homo quã cũᷣ pſal⸗
lit non attendit Idem in moa: Conditoꝛis aur ibus illa ma/
xime oatio cõmedatur. qua pro inimicis quoq; intercedere
nititur C Bern hardus. Nemo noſtriim paruipendat ocoe
ſuam.dico enim vobis ꝙ ipᷣe ad quem oamus non parui
pendit eam:ſed poſtquãa egreſſa ſit ab oe.nonne i pe ſcribit ĩ
libro ſi uo eam a vnum e duobus ſepare indubitanter poſ/
ſumiis- quoniam aut dabit . petimiis.aut 4d nouit vlili

¶ Qriſo·ſuꝑ matheũ. Non voce clamoſ: a pulſandus eſt deꝰ

ſed conſciencia recta placandus. quia non eit vocis ſed coe/

Ditur vbi de dantis miſericoꝛdia nõ dubitatur ¶ Vſidorus

de ſummo bono Duobuis modis or̃o impeditur. ne impet: /

re quiſq; valeat poſtulata.hoc eſt ſi aut quiſq; mala coõmit /
tit aut delinquenti ſibi debitum non dimittit Ibidem. Ora/
tionibus mundamur. lectionibus inſtruimur · vtrumc bo /
num eſt ſi liceat. ſi non liceat neutrum melius eſt oeare im

legere ¶ Baſilius li:nono Pſalmus demones fugat angelos

õ ?Mc è “ õs .

4
4

8 adiutoꝛium ſalutis inui
ies laborum tutela pueris- iuueniſv

onam entum ſolamen ſenibus.
¶ Valerius maxuntis

tat ſcutum eſt in nocturnis ter⸗
xoꝛibus diurno? red it
mulieribo aptiſſimuis decoꝛ
Socrates nichil Vltra ad dus moꝛta
libus petendum arbitrabat qm vt bona tribuerent quia hi
Deinde ſcirent · quid vnicuiq; eſſet vtile ¶ Qaſſiod.lpᷣius eſt
oꝛatio perfecta cuius a cauſa clamat lingua & actus ſer⸗
a cogitatio ¶ Qaſſio . Pſalmodia eſt conſolatio

mo 2 vita c
gentium-cura dolentium ſanitas egroteum H anime reme

dium miſerarum omniiũ ĩcognoſcitur e
qui tali mimere priuatur ab omni beneficio conſolationis
excluditur
rems mundat aà vicijs ſiibleuat ad celeſtia. reddit capacius
4 dignius ad accipienda bona ſpiritualia ¶ Hugo Oratio

eſt pie mentis a humilis ad deum conuerſio . fide ſpe cari

Kate ſubnixa. S
¶ De Ordine
Regoꝛius in regiſtro Ne hi qui oꝛdinati ſunt peant

Ppuideri debe
ſi vita eorũ cont
Diũ lectionis ſi in a moꝛe babiierint Idem in vegi
De bet ad altare acedere niſi cuius caſlitas ante ſuſceptum
miniſteriu
gnoſcat vnuſqruiſq; oꝛdinem a quid digm

quẽ ſuſcepit inte
monẽ inc ſſunmm 5
pfeſſione cõueniat ne audiat dici
plaſphematur nomen meum inter gentes.

“ ¶ Ornatus.

Capitulum clxxij.

ℳ

Veguſtimuis in hmone. Animaduertendiit

ſolo rerum coporearum nitoꝛe atc Po
1 in ipis ſodibus lutuoſis eẽ poſſe iactanti
cilloſioem quo ſub no mie ſeruitutis de
Quanta amentia e
rere tollerabilioꝛa/ ꝓpe modũ in a
proſius in examerõ Deles picturam dei mulier.
um materiali cãdore 0
¶ Ieroni in epla Veſtes pulcras nigras e
candidi œnatuis 2 ſoꝛdes Pi modo fugi
rus delicias alterum gloiam redolet

X-

ſſe ſuffragium na

¶ Caſſiodo Oratio ſerenat cor abſtrahit a ter⸗

t qu ales oꝛdinen? vt prius aſ piciantur
inens in annis plurimis fuit a ſtu

ſtro Rull?

m fuerit approbata ¶ Origenes ſupꝑ leuiticum.
um ſit eo oꝛdie
lligat ita libret actus ſuos·ĩta etiam ſer⸗
6 & Habitum moderetur vt cin oꝛdinis ſui
de ſe a deo quia ꝓte nos

elt · nõ in
mpa ß etiã
a. & eo pi/
i de cipit ¶ Augud
ſt efſigiem mutare naturepiéturam que
dulterio crimina ſunt ha⸗
cia · h Hic aduilterat᷑ hſiana nata ¶ Am
ſi vultũ tu⸗
blimias· ſi exquiſito rubore Pfimdas
ras que deuita: naz
giendi ſunt. quia alte/
¶ Leroni. Inter ſericũ

linthen
elige te
wir ve
locaue⸗
cietin
lce
goſatun
ſculpa
meret 9
purzin
tu dica
cultui
ſuo ſiu
in veſt
tatis n
ris van.
mind
neged
(0
1 mar
S
Wn
dup

inius
mor
N
mah⸗
min

l
inn
s den
dsman
Ntquuhi
löis

usſett ⸗

tſue
mmnein
agumti
ſolatonis
kabtate:
ditapmns
go Oeno
eſr acli

luntpemt

Apicentur

isforaſu

Muceptun

leuinn.
ſit eo odte
n

c udini;
uu pem

Sõs

a lintheamina quibus tibi videris fulgidus &π foꝛmoſus. in
tellige te nudum. con ciſſum. ſordidum. medio dicãtẽ ſ Iero-
ſ vir vel mulier ſe oꝛnauerit 2 vultiis Hominum ad ſe pro/
uocauerit· a ſi mullum inde ſequatur damnum iudiciũ tñů
pacietur eternũ quia venenum attulit ſi fuiſſet qui biberet
¶ Gregoꝛ · in omelia Sunt nõnulli qui cultum ſubtilium p
cioſarumq; veſtium non putant eſſe peccatum q videlicz
ſi culpa non eſet nequaqm ſermo dei tam vigillanter expri
meret diues qui toꝛ'quebatut apud inferos biſſo & pur/
pura indutus fuiſſet ¶ Bern ſup miſſus elt. Quid de habi/
tu dicam in quo iam nõ caloꝛ ſed coloꝛ requiritur magiſc
cultui veſtium q́; virtuti inſi ſtitur· putet dicere vincuntur 1
ſuo ſtudio muliercule quãdo a monachis preci um affectat᷑

in veſtibus non neceſſas Berũ in apol· Vanum coꝛ. vani/
tatis noticiam ingerit coœpori-a exterio ſupfliiitas interio⸗

rxis vanitatis indicium eſt Mollia indumenta animi mollici
em indicant non tanto curaretut coporis cultus. niſi prius
neglecta fuiſſet mens inculta virtutibus ¶ Ciprianus Seri
co purpura indute . Xm ſincere induere nõ poſſunt auro
margaritis adornate 2 monilibus onamenta mentis 6
coꝛporis perdiderunt ¶ Innocentius de vtilitate 9ditionis

Palane. Supbus aiit vt magnificus videatur · ſatagit veſtiri
duplicibus indui mollibus precioſis onari. Sed quid ẽ

Homo precioſus onatus niſi ſepulerum foꝛis de albatum

intus aut ſi purcicia iacinctus. purpura crocus &πα biſſus in

limo putreſcunt aurum 2 argẽtum lapides a emme in lu
to ſo deſcunt dignitas 2 poteſtas in puluere Pono ⸗ gloꝛia
male ſedent in cinere ¶ Seneca de moꝛibus Adoleſcens ſi fe
mineis te adornaueris unuriam facere cogitas.
¶ De pacientia. Capitlm clnr

.

. guſtinus de pacien tia Virtus animi que pacien

ni nobis eam largit pacientia prediceturſ¶ Augu⸗
ſup psOm̃es iniquitates que fiunt in terra ad tempus om

*

neb ſelicitates hominũ maloꝶ omnes labore⸗ iaſtorü me,

ditanti die ac nodte legem dei nulli ſunt 4 tollerat omiade?
¶ Ambro ſu bti imm a. Uud magnificum ſi ſubiectus cõ

tumeliſs iudicium dei laudes ſi vexatus egri

dei depreces ſi te inopia non reuocet ꝗ

*

minus laudes i

tia dicitur tã magriuim dei donum eſt vt etiam ipiꝰ?

tudine iudicia
uſti⸗
ciã dei ¶ Grego mora-Nullus pfect? eſt· intꝰè mala ꝓPxi/
ænoxe paciens non eſt. ꝗq enim equanimiter aliena mala non

9

rere quid aliud eſt: quã ſeuientem foꝛtunam in adiuit

cont emnere.

tollerat· ipe ſibi per impaciẽtiam teſtis eſt:quia ab omi plei
tudĩe longe diſtat ¶ Gregoæ· ſup ezrchie. Paciẽtia vera eſt

qliie ip̃ᷣm amat quem portatnam tolleraſſe ee odiſſe nonẽ

Virtiis manſiietudĩs· ſed velamentũ furoꝛis ¶ Gregeeius in
omelia. Doctrina viri ꝓ paciẽtiam noſe cit tãto ergo quiſq;

minus oſtenditur do ctus· uãto conuincitur minus paciés

Idem Rulla ſunt bona que agimiis: ſi nõ equani miter pr

moꝛum mala tolleramus Grego:ĩ moꝛali. Niuinc eſt paciẽ

tie virtus in proſperis ille vero paciẽs eſtqui a aduerſis at
tetitur· tamẽ a ſpe rectitudinis ſue non curuatutx Idem. IpPha
que mater eſt omnium cuſtoſq; virtutum per im pacientie
vicium virtus caritatis amittitur ¶ Berñ in ſermone Pauf
pertatem equo animo ferre virtus pacientie eſt ſponte aſpe

tere ſa apientie laus eſt. ¶ Qriſoſtomus ſup matheum. BPri⸗

muis graduis pacientie eſt non incipere in iuſti ciam· ſecũdꝰ?

oſtq; inceptum eſt equalib non vindicari. tercius eſt nõ
facere vexanti ea que paſſus eſt ſed quieſcere rtus tribuẽ⸗
do ſeipᷣm impaciendo mala.quintus eſt amplius tribuere
quã ille vult qui fecit ſextus non odio habere qui opatutx
hoe.ſeptimus eſt diligere. octauus bene facexe. nond ꝓ ip̃o

deum de precari ¶ Origenes O tu qui reus es nok exilium
t uum cum meroee ſuſcipere nõ enim mereberis miſe ericoꝛdꝛ
amii itaſceris ad penã ¶ Hugo libro ni de anima Magna

Virtus eſt ſi nõ ledas a quo leſus es: magna eſt gloꝛia ſi cui
. 4 . . 2 —, „ . . „ . * 2
noceri potuiſti parcas.v. Nobile vi ndicle genus eſt ignoſcè
victo ¶ Hugo de clauſtro amme Impacientia eſt.impetuo

ſum animi motum non refrenare ¶ Qaſho ſuper ps. Paciẽe

4.
4

tia eſt honeſtatis aut vtilitatis cauſa- rerumm ar duarum ac

difficilium voluntaria ac diuturna perpeſſio ¶ Caſſiodorꝰ

Nichil poteſt eſſe fotius.nichil egregius qm audire noxia
2 non reſpondere contraria ¶ Iullius Pacientia eſt virtus
contumeliarum.a omnis aduerſitatis impetus equai
portans ¶ Valerius maximus Eq ualiter ſe in aduerſis

ſue pudore victam comuertere ¶ Seneca in eplis Nichil im
Pa cientius impericia que rationes aitdire dedignatur. Ideʒ

de morali TMibenter ſeras qd neceſſe eſt vonec pacientia vin
ce tur In prouer ꝓhᷣoʒo.Xeuephon male dicenti ſibi cuidam

tu inquit maledicere didiciſti ego econtra didici maledicta

ADeparentihiis.
Capitulum clxxii-p

eut
den⸗
ſeſ
tit
gort
(on
du
ms
dio
ſab
. ſſn
cart/
keii
ſetme
rt⸗
cop.
ron
ſane

opt
uer⸗
fun
&
W

Dera
Fud
ned
Do
nis
tur
ſos
katt
ſer
ned

ii

N
X dd
unspe⸗
Mmi
epees
1nſe
tinpnen⸗
erneree
ſentipe
tbeun be⸗
gan ſrid⸗
rs eſt ni
s tibue⸗
ins dduere
guopatue
nond pio
R Ge
Dmſera
Mona ſan
eſtignolce⸗
Kimwtio
Rdn
ADud
C
one wur
1N niti
gnint
daſeg
itum
Wehin
ir de
inra vn
audam
nhedien

er p

Vguſtinus in ſermone Amandus e ſt generatoꝛ

A— dus pietatis eſt iſte vt quos actoꝛes tibi voluit eſſe
deus honoa obſequuis abſtineas contumelijs. nec vultu le/
denda eſt pietas parentum ¶ Iero· Meret᷑ cecitatis ſue ſub

ire ſupplicium. qui parentum vultus toꝛuo viultu deſpexe /

rit elatis oculis deſpexit pietatem matris patris ¶ Gre
gorius in omelia. Diligamus illos qui nobis cognatione
coniuncti ſunt.& quos proximos nouimus diligamꝰ·a 4s
aduerſatxios in via dei patimur odiendo ⁊ fugiendo neſcia⸗

mus ¶ Criſoſto mus ſuꝑ matheum Non iubet ſimplex o/
dio habere parẽtes. ſed ſi voluerit plus deo diligi in Hodio

hHabeãtur ¶ Beda ſup illud Ecce mi tua Viſcus amoꝛ poſ/
carnis quibus anima irretitur. ne penms contemplationis

per plateas hieruſalem currere poſſit ¶ Petrus rauenna in

ſermone. Auelle a ſole ſolis radium non lucet riuum 2
fonte a areſcit:ramum ab arbore a ex ſicatur. membrum a
copore ⁊ putreſcit.ſepara filitim a deuotione paterna. G iã
non eſt filius ſed frater a collega illoꝛum ¶ Valerius Iuſtiſ

ſime quidem pro vindicta parentum ac donoum violatio

expedienda eſt ¶ Seneca in epła Contemptum tibi omniũ
opto.quoꝛum tibi parentes optauerunt ¶ Socrates in pro
uer· phorum. Ivatus filio ip̃e te coherce pater filio modeſto
nimquã graue eſt qg pater iubet impoſſibile Interrogatꝰ

gay a quibuſdam cum plures filios haberet. quis eorum

nequioꝛ eſſet qui tibi inquit obuius fuerit.

¶ De paſſione dñi. .
Capitulum c. lxxv.
Vguſtinus de virginitate lInſpice vulnera pendẽ⸗
tis:ſangiuinem moꝛientis precium redimentis cica⸗
rices reſurgentes. caput habet inclinatum ad oſcu
landum coꝛ apertum ad diligẽdum.brachia extenſa ad am
plexandumtotum coœpus expoſitum ad redimendum Idẽ

Fuſus eſt ſanguis medici a factus eſt medicamentum fre⸗

netici ¶ Auguſtinꝰ libro de quatuoꝛ virtutibus Rilius dei
ad crucem ducitur ex palma que vera palme victoia ſpi⸗
nis coꝛonaturx · qui peccatoꝛũ ſpinas venit cont tringere. liga
tur qui ſoluit eompeditos ligno ſuſpenditur qui erigit eli⸗
ſos aceto potatur fons vitediſciplina cedimur ſalus vulne⸗
ratuix vita moritur occidit ad tempus vitam mos. vt im!
rerpetuum a vita occideretur moꝛs ¶ Ambroſius in ſermo
ne Aucto pietatis in cruce pedens teſtamentum condidit.

Preponendus eſt creatoꝛ ¶ Ambroſiꝰ Primus gra

EEE

— ð

*½
*
H
4 *
2
6

2
⸗2
7
2
.
7
B
“
“W
3
.
.
D
S
4

ſingulis opa pietatis diſtribuens aplis perſecutionẽ inrei⸗
coꝛpus patri ſpiritum virgini par animphũ latroni ꝑadiſũ

peccatoꝛi infernum xp̃ianis penitentibus crucem Idem Do/

les domine non tua vulnera ſed mea:non tuam moꝛtem ſed

meam infirmitatem ¶ Hiero.ſupꝑp matheum Omnis creata
compatitur xp̃o moꝛientriſ. ol obſcuratur terra mouetur pe
tre ſeinduntur. velum templi diuiditur. ſepulcra aperiunt.
ꝓ quo ſolo criſtus patituir ¶ Berũñ· in ſermone. Capi an⸗
gelicũ tremebũdũ ſpũtibus dẽſitate ſpinaxe pungit dcie⸗
pulcra p filiis hominum. ſ putis iudeo deturpatuit ocu
lucidioꝛes ſole caligantur in mote auxes que audilit ange⸗
licos cantus audiunt peccatox inſultus os qck docet ange⸗
Ios.felle a aceto potatur· pedes quoum ſe cabellum avorcu
cruci clauo affiguntut: manus que fomauerunt celos une
in cruce extenſea clauis affixe co pus verberatur latus /
cea Pfoꝛatur a quid pluranõ rem anſit in ea miſi lingua vt
pro peccatoibo exoꝛaret & matrem diſcipulo cõmendaret

¶Gregoꝛius in omelia Nichil adeo graue q& non equam⸗

miter tollereturcũ xpi paſſio ad memoriã reducatur. Qe⸗
tera de paſſione quere ſupra.
(¶De patria. .
Capitulum c Ixxvi.
7guſtinus ſuꝑ pð Cui Pegrinatio dulcis tnon
amat patriam ſi dulcis eſt prt᷑ia am ara eſt peregri/
atio Idem Odit valde prᷣiaʒ· qui ſibi bene putat cũᷣ
geregrinatur ¶Beda Ron ſolum dominus a caput pbetn
rum qui a moyſe heta nomin aĩ ſed helyas a cetere phe
minus in patria· & in ceteris ciuitatibo ſunt ſoncrati: uia
prope modum naturaie eſt · ciues ciuibo inuidere ¶ Caſſio.
Nimis dulcis eſt recoꝛdatio patrie cnie in hoſtili terra pro
batur exiſtere nam quãtum h̊ amara tanto fit illa ſuauio.
Nemo poteſt diligere qd habitatoes intelligit onare .
vnicuiq; patria ſiia cario eſt. Cunctaq; anima i no⸗
runt refugere vbi longiſſima cupiunt etate co⸗ n⸗ are. vei⸗
dius libro pmo de ponto. Neſcio qua natale 0 n
dine cunctos ducit. vt immemoes non ſinit eſſe ſui ¶ lal
rius libro primo Eque virtiuitis eſt & bona Datrie auxiſſe ·
2 eius mala in ſe tranfferre voluiſſe ¶ Agellius Patria em
carere non eſt malum quia foꝛti viro omms locus patria ẽ
Socrates enim non ſtulte exilij liberationem domeltici
ſeruituti ante poſuit ¶ Seneca Patriam meam tranſt ue non
poſſumomniũ vna eſt extra hanc nemo proici pote Enon
patria michi interdicitur ſ locus. In quãcunq; terra
nio in meam venio: mula terra exilium eſt· ſ̃ altera patria

tpet
ſomnt
tus eN
gvia

lfa
eſt p
lutun
magt
ment
Hil
duum
Eag
pauß
po
ſupe
d

pert

n
G
daw
eſt
lab
poſ
lies
inui
bon

n

Per

wer
u

— — — —

minn
lende
ſatem ſch
nöctezen
Olenlt
etiun⸗
Mm:
ngi ſutz
anur delli
düͤtmge.
Nge⸗
mNorcwe
telosſun
t latusli
linguve
GmendaN
onequmm.
atur, Ce

w.
liseſtnon
Rtaregti
e putatcul
NAd
cnrt e
õ
te ℳ
i terrape⸗
laua
ronamate-
labiſro⸗
ſan Doi
R
ealcgiſe
Pania en
us pat
donet,
Aſeem
ℳn
ume

eſt. patria eſt vbicunq; bere eſt · Illud aũt ꝑ quoð bene ẽ in
homine non in loco. Si eimm ſapiens eſt ꝓpegrinatur ſi ſtul⸗

tus exultat ¶ Seneca Nemo patri
quia ſua.

am diligit quia magna ſ

¶ De pauptate. „ „ „
Caplin clxxvij.

Vguſtinus de verbis apo· Won tibi diſpliceat pau
Ptas tuanichil ea potes dicius inuenire · vis cogno
ſcere locuplex ſit celum emit ¶ Auguꝰ?. Bonum
eſt facultates cum diſpenſatione paupibiis erogare.melius
eſt ꝓ intentione ſequendi dominuim inſimul donare ; 2 abſo
lutum ſollicitudine egere cum xpo ¶ Auguꝰ. Omis PBe
magiſtra nobis ẽ inopia non ita lauda mus ioſephcum fru

mentim iſtribueratſicut cum carcerem Pabitabat Idem

Hi ſunt paupes ſpiritu. qui quando faciunt aliquid boni
deum laudant qñ aliquid mali ſe accuſant Idem Hecundꝰ
eſt ager paupum . cito reddit donantibo fructum Via celi ẽ
paup per quem venitur ad patriam incipe ergo erogare ſi
nõ vis errogare ¶ Am bro-Nichil grauiꝰ. ; vt fratres nẽos
ſuperbo oculo deſpiciamus confomes no bis. intoller abili
repellamꝰ faſtu ¶ Gregoꝛ ſuꝑ ezechielem Pauꝑtas inopia
mentis eſt non in quantitate poſſeſſionis nam qui cũᷣ pau/
pertate bene cõuenit diues eſt ¶ Grego in paſtoꝛa. Offeren
da eit eis ↄſolatio quos caminus paupꝑtatis excoquit atqʒ
illis inferendus eſt timo quos conſolatio gloꝛie temporal
extollit ¶ (riſoſtomus Paupertas eſt manui duéttix que⸗
dam in via que ducit ad celum ¶ Leo papa. Semꝑ diues
eſt criſtiana paupertas:nec patiet in iſto mundo indigentia
laborarecui donatum eſt in omnium rerum domino omia
poſſidere ¶ Hugo de clauſtro anĩe Paupꝑtatis tres ſunt ſpe
cies ſunt enim quidam qui rebus temporalibus egent ſed
inuiti⸗ hec egeſtas vocari ſolet. egent enim rebus 2 egent
bona voluntate ꝗ dicius nichil eſſe pĩ. Sunt alij qui rebus
abundant ſunt tamẽ pauperes ſpiritu· & hec eſt aurea pau

pertas quia licet afduant diuicie. coda tamen noliint appo

nere Tercia eſt mediocritas quã philoſophi vocant fruga⸗
litatem que eſt paupertas volũtarie ¶ Caſſio.ſuꝑ ps· Pau

peres criſti ſunt qui non ſolum ſuis malis verum etiam
L . . „ „2 ₰ 2 „
pꝓ tociꝰ calamitatibo mũdi intcedere 9probant᷑· egẽt in hoc

ſeculo·ſed ſunt locupletes deo. vicijs vacui ſü virtutibo pleĩ ·
deſpecti hoĩbo· ſed aceptabiles deo ¶ Innocen de vil odicõis

humane O miſerabilis ↄdicio mẽdicantis· ⁊ ſi petit· pudore

confunditur q ſi non petit egeſtate conſumiturſE. ed vt men

dicet neceſſitate cõpellitur. deũ cauſatur ini quum ꝙ non re /

cte diuidit pximum criminatur malignũ. ꝙ; non plene ſub

lieniat indignatur murmurat imprecatur ¶ Vnde ſalo mõ
Melius eſt moei ꝙ; indigere ¶ Seneca in epla Eacile eſt pa
ſcere paucos ventres.& bene inſtitutos nichil aliud deſi⸗
derantes:quã impleri paruo fame. magno faſtidio · Pauper
tas contenta eſt deſiderijs inſtantibus ſatiſfacere ¶ Seneca

Ob hoc vnum amanda eſt paupertasq a quibus amerꝰ
oſtenditpanem a aquã natura deſiderat ¶ Seneca Redige
te ad parua ex quibus cadere non potes. Ineit pauptati fi⸗
ne qua nichil eſt iocundum ſecuritas Idem in prouer Nu/
dum latro dimittit etiã in obſeſſa via pPaupꝑpi pax eſt C Phi
loſophus Solum hoc in comodũ paupras patitur · ꝙ non
poſſit egentibus ſubuenire ¶ Valerius maximus. Humile
s locus magnarum virtu

tugrium virtutes recipitanguſtu
tum turbam capit.
CDepecre (QCpitulum clxxviii-
guſtinus de verbo dñi Pax eſt ſerenitas mentis
trãquillitas ani mi ſimplicitas coꝛdis vinculũ amo
rris. conſoꝛtium caritatis. hec eſt que inſultationes
ollit bella compeſcit iras ↄprimitſu pbos calcat. Humiles
amat.diſcoꝛdes ſedat inimicos concoꝛdat cunctis eſt placida
neſcit extolli·neſcit inflari· hãc qui accepit teneatqui perdi /
dit repetat qui amiſit exquiratquem qui in eadem nõ erit
inuentus a patre abdicatur.a fulio exhereditatur nichilomi
nus a ſpirituſancto alienus efficit ¶ Augiiꝰ de ciui dei. Ta⸗
le bonum eſt bonũ pacis vt in rebus creatis nichil gẽ̃oſuis
ſolet audiri nichil delectabilius ↄcupiſci:& nichil viſli⸗ poſ/
ſideri Spititus enim humanus nunquã viuificat membra-

niſi fuerint vnita:ſic ſpirituſſanctus nunquã viuificat ecle
ſie membra niſi fuerint in pace vnita ¶ Jeroni ſupꝑ ps.· Infe⸗

lix populus dei non poteſt᷑ in bono tantam habere concoꝛ/
diam quãtam mali habent in malo ¶ Grego in moꝛali. Ne/
mo vires ſuas in pace cognoſcit · ſi ei bella deſunt virtutum/
ex Pimenta nõ prodeunt Idem in paſtoꝛa.Si dei vocãtur fi⸗
lij qui pacem faciunt ꝓculdubio ſunt filij ſathanequi pacẽ
confundunt ¶ Grego: nazazenus Melioæ cſt talis pugna. ᷓ
um proximum ſacit. ꝗᷓm pax illa ꝗᷓ a deo ſeparat ¶ Berñ.
ſuꝑ cantica. Pax hominibo bone voluntatis. non bone ſed
plane inique voluntatis eſtqui nequaq; pace contentus.ſu
perbo oculo a inſaciali coꝛde· inquietus anhelat ad gloꝛiam
mundi non pacem proinde retinens: nec gloꝛiam apprehen /
dens ¶ Hilarius ſuꝑ matheũ In tantũ humane pacis xp̃s

ſtuduſteo
unda⸗ ſun
ſpirtu
tur tui
ſoꝝ con
ſcNsiI
mnaloeum

aAut reon

predicate
mone 1
caro anin
Ppa eſtin
p Pa .
qluillias.
bis probi
gilisapic
2d lauder
uideni
(CeNO

(dere⸗

terkaſt

meum⸗

lus eo;
anq;n
de dual
conſeg
re
pecca
broft
di am
Prim
gitace⸗

ſtn
iciwrn
4 Dinib
ndeſaln;
aieſt
liidd
dopaupe
(enerz
dus und
nen eng
pauptntiſe.
Drouer Nu
Neltdb
tr gnon
1. Humi
rum irnn

NW
tas mentis

nculii anO

ſultationss
bumies
eſt placda
ui wrdi
em no etit
nichllom
NNA&
Pplgiofus
lvttd
tmenbti
ſcxeale
ppolnte
econce/
ittutum
cirfi
nipari
ugna
(Berin.
vone ſed
entusſ
gloim
ptin
oh

uduit concoꝛdie vt vnitatis merito omnia que a deo pre/ .

canda ſunt impetranda eſſe ofirmet.æ vbi duo vel tres pari

ſpiritu a voluntate collecti ſunt·ibi ſe medium eoʒ pollice/

atur futurum ¶ Vſidorus de ſummo bono Concoꝛdia ma

loꝛc contraria eſt bonox· a ſicut optandum eſt · vt pacem
boni habeant adimuicem ita optandum elt vt mali ſint di⸗
ſcoꝛdes impeditur enim iter bonox ſi vnitas non diuiditur

maloum ¶Rabanus. Pax que de oœe predicatoris offertur
aut requieſcit in domo ſi in ea fuerit fuius pacisaut ad euʒ
predicatoꝛem reuertitur tan quã fructus ¶ eo papa in ſer

mone T unc eſt vera pax hominis ⁊ vera libettas quãdo æ=&
cato animo iudice regitur. a animus deo preſide gubernet.
¶ Nugo de clau anĩe Halſe pacis tres ſunt ſpecies· eſt enim
pax eſtimata pax ſimulata Pax imꝓata ¶ Caſſiodorꝰ ſuꝑ
ps. Pax eſt concoꝛdantium in bono animo onο1nata tran /
quillitas Idem Pax vera eſt concœdiam habere cum moꝛil
bus probis & litigare cum vicus ¶ Qaſſio- in epla Decet re
galis apicis curam generalitatis cuſtodire concoꝛdiam quẽ
ad laudem regnantis trahitur · ſi ab omnibus pax amettiit
quidò enim principem melius predicet . q́; quietus populus
concoꝛs ſenatus tota reſpublica moꝛũ honeſtate veſtita.
¶ Seneca de moꝝ Qlietiſſim am vitam agerent homines ĩ
terra ſi Fec duo verba a natᷣa rerum omnium tollerentur:
meum a tuum. DD
¶ De peccato. M
QCapitulum cXXxiXx.
Vguſtinus ſup Iohannem. Peccatum nichil eſt. a
nichil fiunt homines cũ pecant Idem de vera reli⸗/
ione Nullum peccatum cõmitti poteſt niſi dũ ap⸗
pet unt ea que criſtus cõtempſit aut fugi unt ꝗᷓ ille ſuſtinẽt.
Ide m de ececleſiaſticis dogma Rullus ſanctus ꝙ iuſtus ca⸗
ret peccato/nec tamen ex hoc deſinit eſſe iuſtus vel ſanétus
cum affectu teneat ſanctitatem ¶ Auguiſti · in ec. Rullũ ſce/⸗
lus eoʒe deo tam abbomin abile fit q́; preterita peccata vm/
cuiq; nẽm dimiſſa reminiſcẽdo gaudere inde exultare Idẽ
de duabus animabus Peccatum eſt voluntas retinendi vel
conſequendi quod iuſticia vetat 2 vnde liberum eſt abſtine
re ¶Auguſtinus in ſermone domini. Tribus gradibus ad
pec catum peru eniturſr ugeſtione delectatione. a1. enſu C Am
broſius pecare in ſpiritum ſanctum eſt ꝓ maliciam a inui
di am fraternam impugnare caritatem ¶ Iero. ſuꝑ amos.
Primum peccatũ eſ cogitaſſe qque mala ſunt. ſecundũ co/

gitacõibo acquieuiſſe Euierſis · terciũ ẽ ꝙ deteri? oꝑe opleſſe

ℳℳ :.
R R .

quartum poſt peccatum non facere penitẽciam && in ſuo ſi/
bi complacere delicto ¶ Gregoꝛius ſuꝑ ezechielem Hoc in

ter pcẽm delictũ diſtat ꝙ peccatũ eſt male facere. delicũ

vero bona delinquere:que ſunt in oꝑe tenenda.vel pecatũ
eſt in ope · delictum in cogitatione ¶ Gregoius in ome. Vſi
tata culpa obligat mentem vt nequaquã ſurgere poſſit ad

rectitudinem conat᷑ a labitur quia vbi ſponte diu pſiſtit ibi
a cum noluerit cadit ¶ Gregoꝛius in omel. Peccatũ tribus
modis admittitur. nam aut ignoꝛantia aut infirmitate aut
ſtudio ꝓpetratur/a grauius eſt quidem infirmitate q́; igno
rantiaſed multo grauius ſtudio:qm infir mita te pecœatur.
¶ Berñ· Poſſe enim peccare datum eſt homini nõ vt proiñ

peccaretſed vt gloꝛioſioꝛ appaxeretſi nõ pecaret cũ peccare

poſſet ¶ Berñ.in quodã ſermone. Qate peccas:quia neſ cE
quid facias.abſit quia cogeris vt facias abſit. ſed quia pla⸗
cet vt ſic facias Vſidorus de ſummo bono.T anto maiꝰ pec⸗/
catum et cognoſcitur quãto maioæ qui peccat habet᷑ crelcit
enim delicti ceumulus uixta odinem meritρ & ſepe quod
minoꝛibo ignoſcitur maioꝛibo imputauir Ihidem. Maioris
cullpe eſt manifeſte q; oculte peccare dupliciter enim reus
eſt qui aperte delinquid:quia agit aQ docet¶ Caſſio ſupꝑ ps
Tribus modis ome pecatum contrahitur primus delicto
rum gradus eſt nõ reddere bona ꝓ bonis.ſecundus reddere
mala ꝙ malis terciꝰ eſt tribuere mala ꝓ bonis. Ecõtra hec
ſunt tria laudabilia primum impendere bona ꝓ bonisſecũ

dum malum ꝓ malo nõ reddere · terciũ pfecliſſimũ genus

virtutis eſt bonũ ꝓ malo tribuere ¶ Seneca Ideo peccamꝰ
quia de partibo vite omes deliberamus. de toto nemo delibe
rat Idem Bonus vir eſt.q vſq; ꝓducit affectu animi vt non
tantum peccare non velit ſ etiam non poſſit Idem in ꝓuer
Plurimic; metii peccare ceſſant nõ innocentia ꝓfectiõe ta
les timidi nõ innocẽtes ſunt dicẽdi ¶ Seneca ibidẽ Bis pec/
cas cũ peccato obſequium accomodas-nichil peecant ocu
li ſi nõ animus oclis imparet. Peccandi neceſſitas vbi con /
ſuetudo.
¶ De pena.
“ Qapitulum c· Ixxx.
Vguſtind li.ʒ· de libero arbitri “ é pena peccati
iuſtiſſima vramittat vnuſquiſq; id quo bñ vti no⸗
5. uit cũ ſine vlla difficultate poſſet ſi vellet· id ẽ vt q
ſciens recte non facit amittat ſcire qàd rectum ſit a qᷓ redum

facere cum poſſet noluitamittat poſſe cum velit ¶ Auguꝰ.

ſermone Qui in aliud ſeculum diſtulerit fructum conuè/
oms ꝓrius purgabitur igne purgatiõis- hic ignis ſi nõ

ſtt etet

Penam
lero
veccat
muto
tI
Frum
Uttutit
tut nee
glalin
natie?
calore⸗
iiud⸗
quoeun

mullu

halvt⸗
luhun
Wolri
ſeng
nonet
ſumt
ſtſen
etiti
pulis
pys
ſ. litem 4
(er
vds
venie⸗
nec qu
viuane
psOe
kerioꝛbi
denter p
vindi
tem per
lepunt

man ſoe

facen Wai
Altui
usmnoneh
icgere poſſt
du plſitb
Learatümbin
kmitatd
Emntatehign
atean
ini röͤttproß
cretcüweer⸗
NASunane
t ſed uia pt⸗
nto maipen
thabeaec
Kſedd

v

dem. aoris

en ei⸗

er enm relg

CMokup
tpeinus dch

runustedln

1§ Kötrale.

NWmügr
aden
oto neno Me
u animitſon
lelomn
mntun Nuhet
abe o per
chlperentoen
ſlts vdicon

lncl

itennpert

guo bi Vt n
jclet din
ſt⸗ in.
ltſ5
ruchmn nie
igelin

ſit eternus miro tamẽ modo grauis eſtſu ꝑat enim omnem

penamquã vnquã homo paſſus eſt in hac vita: vel pati pꝛ.
¶ Ierommus ſuꝑ ezechielem. (in dubium quin inter tres
peccatoꝛes imo impios:gentilem· her eticũ & eccleſiaſticum.
multo maioꝛibo penis dignus fit qui maioꝛis fuerit dignita
tis ¶ Ieronimus in epla. Tanto redtius maioi ſupplicio di⸗

gnum iudicauerim aĩm quanto vicijs ſubdit inſtrumenta
vittutum ¶ Grego in moꝛali: Sicut vno ſole omnes tangũ/
turnec tamen ſub vno oꝛdine omnes eſtuamusquia iuxta

qualitatem coꝛporis ſentitut etiam pondus caloꝛis ſic dam
natie a vna eſt iehenna que affligit a tamẽ nõ omnes vno
caloe comburit ¶ Gregorius libro xxx-moꝛali Ad diſtri⸗

cti iudicij iuſticiam pertinet. vt nunquã careant ſupplicio.
quoꝛum mens in hac vita nunquã voluit carere peccato· &

nullus iniquo detur terminꝰ vlcionis quia quãdiu valuit

habere noliit terminum criminis ¶ Gregoriꝰ in moꝛalibo.

Iuſtum eſt vt quos culpa ſimul inquinat par etiam pena
conſtringat ¶ Berñ de conſideracõe. Quid tam penale. qm
ſemꝓ velle quod nunquã erit:a ſemper nolle q nunquam
non erit ¶ Criſoſtomus ſuꝑ matheũ Iuſtius eſt enim iniu

ſtum iuſte euadere q́; iuſtum iniuſte punire · quia reus et

ſi ſemel euaſerit poteſt iterum ꝓire innocens aũt ſi ſemel pi
erit:iam non poteſt reuocari ¶ Hugo li pmo de anĩa Quis

putas tunc meroꝛ erit que triſticia cum ſeperabuntur im⸗

pii a conſoꝛcio iuſtoꝛum.a a viſione dei cum dantur in pote
ſtatem demonum ibunt cum ip̃is in ignem eternum. ibiq;
ſempꝑ erunt ſine fine in ludtu ê& gemitu vbi erit doloe intolie
rabilis· fetoꝛ incõꝑabilis timoꝛ moꝛs coꝑis a animeſine ſpe
venie a miſericoꝛdie.vbi nec qui toꝛquet aliqu ando fatigat᷑
nec qui toquetur aliqñ moꝛietur.ſed ſic moꝛientur vt ſemꝑ
viuant· ſic viuent· vt ſemꝑp moiantur ¶ Caſſiodorus ſuꝑ
pð. Occultam culpam ſequitur aperta ꝓcuſſio. vt malis ex/
terioꝛibus interna puniantur· & coꝛ publice coꝛruit ꝗᷣd la⸗

tenter peccabat ¶ Valerius maximꝰ Lento enim gradu ad

vindictam ſui procedit ira· a tarditatem ſuplicij grauita⸗

tem pen ſat ¶ Seneca in prouerSatis penarum eſt potuiſ⸗

ſe puniri grauia. cum pena eſt quem poſt factum penitet ·

⸗ De penitentia.
. QCapitulum c lxxxi.

SäG

ſi
grauius iudicabit ſi neglexeritis ¶ Auguſtinꝰ in ſoliloòis
Inanis eſt penitẽtia quã ſequẽs coinquinat culpa nichil ꝓ

— D——ů——ꝰòzeeẽeNrꝙi0 —Ä”2⸗,2 .

Vguſtinus Meiius eſt mo dica amaritudo in fau⸗
cibus quã eternum tormentũ in viſceribus Ibidem.
Nolite negligere qc vos piiis ðo mimis peccantes

ſtinet quia quanto diucius expectat vt emendetis tanto

ſunt lamenta·ſi replicantur pcĩa nichil valet de malis veniã
poſcere a denuo mala iter are ¶ Aug?ꝰ.li· de peni. Penitentia

languees ſa anat reprobos curatm oꝛtuos ſiiſcitat.ſanitatezʒ

auget gratiam conſeruat claudis greſſum aridis copiam ·
cecis reſlituit viſumvicia fugat virtutes exonat mentẽ mu

nit a roborat Idem Qui ꝑ penitentiam peccata diluit ange
lice conſoꝛs felicitatis ineternii erit ¶ Ambro.Egreſſus ma

licie virtutis opat᷑ ingreſſum eodem; ſtudio quo crimen
excluditur innocentia copulatur ¶ Auguſtinꝰ in epla Ni/

re ſapientis æ corrigere er

chil peccare ſolius dei eſt· emenda

ratũ a pemtentiã agere peccati ¶ Ambro-Eidelioꝛ factus ẽ

petrus poſtqy fidem ſe pdidiſſe defleuit atq; ideo maioæẽ gra

tiam repit quâ amiſit ¶ Hieroni ſuꝑ matheũi. Amaritudi⸗
nem radicis dulcedo pomi openſat pericula maris ſpes lucri
delectat doloꝛem medicine ſpes ſalut mitigat. qui deſiderat
nucleum frangit nucem penitentiam agit. villt eterno ad⸗
Perere bono ¶ Grego in omelia Quot habuit ĩ ſe maria ob
lectamenta.tot de ſe inuenit holocauſta guertit ad nataz vir
tutum natam vicicaρ. vt totũ ſeruiret deo in pñia quicquit
ex ſe deum ↄtempſerat in culpa Idem ĩ omelia Quii vere pe
nitet-laborẽ non abhorret ſed quicquit ſibi pro culpa quã

odit iniungitur tacita conſciẽtia amplectitur. Ibidem De?

& ſi penitenti veniam ſpopondit. peccanti tamen craſtinum
non miſit Bern · in ſermone Equum in domitum flagel
la domant animam vinciũt contricio ſpiritus· & aſſiduitas

lacxrimarum Idem in ſermone. Nunc lauandi tempus ẽnũc

purificatiõez patet eſſe neceſſaria. quando nemo mundus a

ſote nec infans cuius vita eſt vnius diei ¶ Criſoſtomꝰ. Si
erramus paruam penitentiam imponendo · meliꝰ eſt de mi⸗
ſericoꝛdia diuina rõez reddere Im de auſteritate · vbi enĩ pr᷑

familias eſt largus diſpenſato non debet eſſe auarꝰ? 2 ſi deꝰ

benignus vt quid ſacerdos aliſ lerus Idem Circa vitam tu/

am eſto auſterus · circa aliorum benignus: audiant te hoĩes

purua mandantem a grauia facientem. ¶ Criſoſtomꝰ Nõ

eſt graue cadere ludantemſed iacere deiectum. non eſt per /
nicioſum in prelio vulnerari. ſed pꝰ vulmis aceptũ deſpi⸗
rationem curandi. medelam vlceri denegare ¶ Vſidoriis de
ſummo bono. Penitentia eſt medicamentum vulneris. ſpes

ſalutis⸗
ſercoꝛd
ſundite
quid de
ſa tu tel
nas omm
Petrus
telgone
ſeovi⸗

habet al
ineplik⸗
ns cogni
d
cpiſtola
rineop
dit perſe⸗
gtadun
vacauer
ptianus.
be oauuta
deyetecun⸗
NdDaN
dampoſ
ccde djli
mius et
quncqus
dllatio ſer⸗
tatum nor
finem.

Doinſnn⸗
s lon
ape
Ntis tre
Clihi
dr nichil
mals veni;
Derttenti
ninn
doͤtopan.
Amertim
ndiutange
greſsma
o cemen
binepla
cargeteet
io ſactuse
dmaie
Amaritudi⸗
s es ur
u ſtat
hermddd:
tiſemarul
tad naini
Quverepe
NNNNN

Wen

menceſmmn
iunpusi

imd
esAdend,
te tien⸗
d

rinumtl

& ip̃e eſt prouidus qui ſollicitus fit

ſalutis per quã peccatoꝛes ſi aluantur p quam deus ad miſe

ſericoꝛdiam Hrouocatur que non tempore penſatur ſed p⸗
funditate ludus a lacrimarum ¶ Cipriamis O penitentia

quid de te noui referam.omnia ligata tu ſoluis.omnia clau

ſa tu referas omnia aduerſa tu mitigas· omnia otrita tu ſa/

nas:omnia confuſa tu liicidas.ommia deſperata tu animas.
Petrus rauẽ· Quis in ſeculo peccauit enomus paulo quiis ĩ

veligione grauiiis petro illi tamen P penitentiam meruerũt

ſſequi non ſolum miniſlerium.ſed magiſteriũ ſanctitatis

*

Caplim clxxxi.
Vguſtinus In plenitudine caritatis patris pceptũ
iiiſtud implebitur Diliges dominũ deum tuũ ¶ Ie⸗
1 onimus Perfectus ſeruus criſti nichil preter xpᷣm
habet au

in epla Hec eſt in omnibus ſola perfectio · ſue imperfeétio /
ms cognitio ¶ Gregoeius in omelia. anto quiſq; perfect?
eſt: quto perfectius ſentit doloꝛes alienos ¶ Bernhardẽ in

epiſtola K perfectus eſt. qui perfectioꝛ eſſe non appetit

a in eo perfectioꝛem quiſq; ſe probat.quo ad maioem ten/
dit perfectionem ¶ Bernhardẽ in ſermone Bonum acquirit
gradum qui bene miniſtrauerit · melioꝛe; foꝛte qui bene deo
vacauerit optimus autem qui perfectus erit in vtroq; ¶Ci
prianus Fiat voluntas tua ac. Volu ntas dei eſt qm criſtꝰ
ο docuit & fecit/humilitas in conſe eruatione· ſtabilitas in fi
de · verecundia in verbis in factis iuſticia. in operibus miſeri/

o dia:in moꝛibus diſciplinainiuriam facere non poſſe fal

ctam poſſe tollerare· cu m fratribꝰ Pacem tenere. deum toto
coede · diligere amare in illo quod pater eſłtimere quod do /
minus eſt.criſto nichil omnino Preponere quia nec nobis
quicquã ille prepoſuit ¶ Abbas moyſes ·ieiunia.vigilie.me
ditatio ſcripturarum nuditas · ac priuatio omnium facul/
tatum.non perfectio · ſed ꝓfectionis inſtrumẽta ſunt quia
non in ipis conſiſtit diſcipline funs· ſed per illa peruenit᷑ ad
(( [De periculo
MB Qapitulum clxxxiij.
Vguſtinus Nimium preceps eſt.qui tranſire con⸗
tendit vbi conſpexit alium cecidiſſe- e · 2 vehementer ĩ
Rrenis eſt cui non incutitur timoꝛ alio pPeunte Amꝗa
toæ autem eſt ſalutis ſue.qui a vetat aliene moꝛtis incurſum
cladihus ceterorum.
ur caſtitas in delicis ·
8- veritas in muiltiloqᷣo

¶ Bern hardus in ſermone. Periclitat
hũilitas in diuicis pietas in negocij

¶ De perfectione. H

tſi aliquid preter xpᷣm habet. pfectus non eſt. Idẽ

culum vindicat citi
nunquz periculum ſine pPiculo vinci
ramentum

caritas in hoc mũdo· ¶ Seneca Bona turpitudo eſt quepi

us inuenitur piculum cum contemnit
tur Periurium vbi iu
¶ De pſeuerantia. Caclxxxinij·

Rego in moa Incaſſum bonum agitiix · ſi ante vite

termimum deſeratur- quia fruſtra velociter currit ·
qui prius &; ad inetas peruenerit deficit ¶ Berñ. in
Perſi uerantia eſt vnica filia regis ſummi. finis virtu⸗

um earun q; conſumatio tociuſ boni repoſitoiũ· a vir /

tuis ſine qua nemo videbit deum. Idem Bernhardus in epi⸗

2

ſlola Abſq; pſeuerantia:ꝗᷓ pugnat vidoꝛiam: nec victo pal

mam conſequitur nutrix eſt ad neritũ mediatrix ad pmi /

umſoroꝛ pacier tie conſtantie filia amica pacis ami
nodus ranim itatis vinculum ſandlitatis ugnaculum

tolle pfeueranti⸗ am:nec obſequium mercedem habet nec

neficium gratiamnec laudem fotitudo ſola ẽ cui eternitas

redditur. Vñ dñs Qui pſeuerauerit vſh in finem ac. ¶ Se /

neca Turpe eſt cedẽè oñnino lictare cum officio qᷣ ſemel re
cepi(li nõ eſt vir fortis ac ſtrẽnuus qui laborẽ fugit · niſi cre /
ſcat illi animus ip̃a rerum difficultate Idem nichil ẽ qck nõ
expuignet pertinax opꝑpa 2 intenta ac diligens cura Idem In

cxcello eſt beata vita ſed ꝑſeueranti pen etrabilis.

(De Petitione. Capitilim clxxxv.
Vguſſinus de verbis dñi Qum aliquando tardius
dat de S-cõmerdat dona non negat diu deſiderata
T ulcius oltinenturcito aũt data vileſciint ¶ Greſ
oſus (um is qui di ꝓlicet ad ir terceden dũ mittitur irati
znimis ad deterio a prouocattir Vſidorꝰ de ſummo bono

Non imperat a deo bonum qued poſcit qui eius legi non

Obe dit . ſi enim id qt deus precipit facim? id quod petim?
ſine dubio obtinemus ¶ Qriſoſlo. Petentis negligentia re
Prehenditur Li de dantis miſer coꝛdia nõ dubitatur ¶ Hu
80 Supplicati o eſl quando deſiderium mentis cim magna
deuotione exprimitur ¶ Qaſſio· ſup ps; Iuſtum el ut iugi
ter vogetuir ꝗi ii ſi non petatur offenditur ¶ QCaſſiodoruis

cpiſtola Honeſtiꝰ eſt rem negare· qᷓm longos terminos da

re quia m inis de cipitur cuim celeriter negatur ¶ Seneca ĩ
prouer. Non petas q n egaturus fuiſti. nil negabis quod
petiturꝰ fuiſti Idem lIngenuitatem ledes cum indignum ro
ges negat ſibiipe qui qd difficile eſt petit.

ciciaxrũa

ilacue
woſtolo⸗
deimemo
ffecat
ineptos
go indi
(taverit
laboris
dem In
duum in
Alxi.
inuubu
phisded
ſaredep
innment
run
coneut
teclere
tentionet
tumden
ommiun
pullatr
diſcipin
bus im
Pauptas
Periſamn
lſophi⸗
Wlt ne
ſent
baphl
michi

menenni
urnmchi
don.

ntr ſtanteri
Artrollktt⸗
rtſdernin
mmi fmiswen⸗
oſtriit aw
nbadosncp⸗
mnnidopel
Kintd dyn
Ais Micdti
pugnacllum
mn balt rerb
cn eternitas
en e
coqſkſemtt

ſigie niicn

nichl i
ns analdenl

Unch*

odd
at din diten
vitganntſ
nti ritinren
ſumno mn
aicis yin⸗

Aut u⸗

¶ De philoſophia Capitlin cxxxevi

Vguſtinus de vera religione Si qua vera philoſo /

ſunt in vſum nẽm vendicanda ¶ Auguꝰ li ·vi · de ci /
uitate dei. Philoſophi eo danmabilius colebant ydolaquo
illa que mendaciter agerent agebant ſic agebant · vt cum a /
poſtolo veraciter agere eſtimarentur ¶ Criſoſto.Res ſiqui
dem: monſtruoſa eſt philoſopho ciwialis a dum vtrũq; eẽ
affectat neutrum eſt. eo ꝙ curia philoſophiam excludit a

ineptos curiales philoſophus vſc;quaq; nõ recipit Hu

ꝑo in dida· Quicunq; ad ſcientiam pertingere cupit ſi reli⸗
Cta veritate arcium reliquis ſe implicare voluerit. naturaʒ

laboris plurimam inueniet a fructum exiguũ ¶ Hugo ibi
dem In philoſophis enim fuit venerabilis ꝓymago virtutis

Dum ſine ſide & dilectione ſubſtantia virtutis eſſe nõ poſſit

¶ Alexã der de natut? rerum O felicia antiquoꝛum tẽpora

in quibus ipi imꝑatoes mundum regentesſeip̃os philoſo

phis dederunt. vt patuit de alexandro macedone de iulio ce
ſare de ptolomeo rege cuiuchlibet enim regni gloꝛia creuit i
immenſum. mdiu artium liberalium ſtudia in ip̃o floꝛue/
runt victoœia enim milicie a gloia 2 philoſophia· ꝗᷓ ſinul
concurrunt a merito. quia philoſophia vera docet iuſte a
recte regnare vnde p me enim reges regnant ait ſapientia.
¶ Caſſodorus ſuꝑ p. Aſtrologiam ſacrilegam ſumma in
tentione fugiamus: m etiam nobilium philoſophoʒ iudi
cia damnauerũt ¶Aullius Phia eſt diſciplina omnium re⸗

tum diinnarum bumanatum rationes imieſtigans Idem
omnium rerum philoſophia dux virtutũ indagatrix ex/

ꝓulſatrixq; vicioꝛ tu inuẽtrix legũ tu magiſtra moꝛum 2

diſcipline fuiſti ¶ Seneca in epla Tam diu liberalibus arti /

bus immoandum eſt. qm diu animus agere melius nõ pf
¶ Seneca Nultis ad philoſophiandum obſtitere diuitie
pauptas auũt expedita ẽ ſecuraaut ergo paup ſis aut pau

peri ſimilis ſi animo vacari vis ¶ Seneca EFacere docet phi/
loſophia non dicere & hoc exigit vt ad legem ſuam quiſc;
viliat ne oꝛationi vita diſenciat: vt verbis opera concodent
Idem Hoc enim turpiſſimum eſt quod nobis obici ſolet. v
ba philoſophie non opa nos tracétare Idem ad lucillum hꝰ
michi promittit philoſophia vt me Zᷣarem deo faciat.

H ¶ De Pietate.

Qapitulum clxxxvij-

ppi dixerunt ab eis tanquã ab iniuſtis poſſeſſori

Vguſtinus in ſermone Penes deum nec pietas ſine
iuſticia eſt.neq; niſi ietate iuſticia: celeſti ſenſu ſine

boritate quitas ſine equitate bonitas non babetur equitaf 8 CLCoit
ſin e bonitate ſceuicia eit · & iuſticia ſine pietate crudelitas naren
¶ Ambroſius ſuper beati immaclati Pietas amica parenti⸗ eſtim.
bus gratia deo dñm co nſiliat. neceſſitudines fouet vt cultu / geritn
ra merces parentum filiax ſtipendium pietas inquãiuſto niſtra
rum tribunahłegeno potus. miſeroꝛe ſuffragium: induiges ſone
tia pecaοα AAmbroſuis. Sepe flectit humanitas qd nec ſed ca
virtus potuit ſuperare:nec ratio ¶ Hieroninnis in epiſtola ncnd
Nemo debet pietatẽ anteferre religioni qui amat filiũ aut taſerv
ſiliam ſupꝑ me nõ eſt me dignus dicit dominus ¶ Gregeoet. ſed ql
in moꝛali- Ille bene agit. quie pia ſunt vt colat in proximis ri Wle
uus miſericodie de iuſticie fonte ducatur Ibidem Beneficiũ Penin
debet exhiberi ꝑ pietatem a bonum verbum tribui per hu / Sen
militatem ¶ Gregoæ in omelia. Penſemus ſi poſſamus di⸗ an
ſpenſationem ſuperne pietatis ſtantibus ſi ceciderint minat is
penam lapſis vero vt ſurgere appetant pto mittit miſerico) nrt
diam Idem in moꝛa. Nulla eſt ſcientia ſi vtilitatem pietatis Gint
non habet a valde inutilis ẽ pietas ſi ſcientie diſcxetione ca⸗ Gld
ret ¶ Bernhardus in epiſtola O clementiſſima pietas. que mee
non ſua deſinit largiri beneficia non ſolum ibi nullum inuie zn
nit meritum ſed plurimumq; etiam obi totum inuenit con nic
trarium ¶ Hugo de clauſtro anime. Pietas eſt ex benigne
mentis duſcedine grata omnibus auxiliatrix affectio & di/
uini cultus veligioſa deuocio ¶ Caſſiodorus in epla Hec ẽ
enim pꝓfecta pietas que antequã flectatur precibꝰꝭnouit cõ⸗
ſiderare fatigatos ¶ Tullius. Pietas eſt per quam ſanguine
iunctis. patrieq; beniuolentie offictunn 2 diliges tribuitur
cultus (Solinus Eximia ciconijs ineſt pietas nam chtan
tum temporis impenderunt fetibus educãdis tantum 2 ipe quer
a pullis inuicem aluntur Item. eonum clementie indicia futur
multa ſunt ꝓſtratis parcunt.in viros potius q; in feminas mumel
ſeuiunt-infantes non niſi magna fame perimunt. nec a miſe teneer
ricodia ſeparantur Pigricia vbi accidia Placere vbi adilla alius n⸗
¶ De Poteſtate Capitulum clxxxvVn. ad⸗
guſtinus de ſingularitate clericoꝛim Arxtius di-⸗ dcare
uitibus quã paupibus inuidet᷑. a non inopes ſed lo cbi⸗
upletes immquietat infeſtatio ſeua latromim. Plus uſcen
Duces 2 pricipes m milites ab hoſtibo appetunt in pugna- fud
a violentius propulſantur ventis a turbimbo culmina que neer
cunq; ſunt altioꝛa.ideo magis magiſc; ꝗ Plus ceteris vnuſ⸗ oper

quiſq; pĩ. magis ſciat eẽ ſibi metuendum ¶ Gregoin moꝛa

rene
rdit
Pane
ertalt

iih

um idug
tdle
meyſſtolt
nffüu
EGrGn
nproumsr
en enfti
whirhn
lums de

Nrint mnat

tt micrice
tem pietatis
rdorex
Apietas n
imulllum me
miwent
ARadenge
bonotntci,
am ſanguin
GSWdü
pamn
Stmntum ſt
mu1Mee

um down

n Nusde
nopes ſd
hnum.
m n pls 4
alning
ters M
nan 3

Cogitatio ſi aſſidue mentem excoquitomnem ſuperbie tu

moꝛem premit a poteſtatem acceptam non honoꝛẽ. ſed onꝰ

eſtimari facit ¶ Gregoꝛ ibidem. Tunc ſolum poteſtas bene
geritux · cum non amando ſed timendo retinetur que vt mi/
niſtrari recte veleat oportet primum vt hanc nõ cupiditas
ſed neceſſitas imponat Idem. Bona eſt oꝛdine ſuo potentia.

ſed cauta regentis indiget vita ¶ Gregoeius in regiſtro Sũ

mim in rebus bonum eſt iuſticiã colere ac ſui vnicuiq; vi⸗
ta ſeruare æ in ſubiectos non ſinere · qc peccatum eſt fieri ·

ſed quod equum cuſtodiri ¶ Criſoſtomus Sicut potentes

potenter toꝛmenta paciuntur · ſic a iuſticie premijs fruẽtur
plenius ſi recte exercuerint potentatum ¶ Valerius epus.
Semp accreſcit apud indignos moꝛes cum poteſtate ſuper
cilium ¶ Tulliꝰ in ſua re. Potẽtia eſt ad ſua ↄſeruãda: al-
terius obtinenda ydoneae rerum facultas ¶ Petrus ra. Po
tentia dñi non minoꝛ ẽ in regno potentiſſimo tranſferendo;
; in tugurio pauꝑis euertendo ¶ Señ· de clementia ad ne⸗
ronem Beinceps debet eſſe ſermone affabilis· acce ſſu facilis
vultu quo maxime populos demulcet amabilis eduis pro
penſiuis iniquis acerbus· talis inquid a tota ciuitate amatur
defenditur colitur· Preceptum vbi mandatum. S

¶ De predeſtinatinne.
” Capim clxxxix.
Vguſtinus libro de p̃deſtinacõe Predeſtinatio ẽ di
uine voluntatis p gratiam electio ¶ Augꝰ?. de libro
rbitrio Sicut tu memoꝛia tua non cogis facta eſſe
que preterierũt ſic deus pſcientia ſua non cogit facienda ꝗᷓ
futura ſunt ¶ Auguſtinus. Predeſtinatoum ita certus eſt
numerus vt nec addatur eis quiſquã nec minuatur ex eis·
tene ergo q& habes: ne alius accipiet cœonain tuam. ſi enĩ
alius non eit acepturus niſi iſte perderit. certus ẽ numerꝰ.
Idem Predeſtinatio dei eſt multis cauſa ſtãdi nemini ẽ cau
ſa labendi ¶ Auguſtinus ſuꝑ Iohannem Nemo venit miſi
tractus. quare illum ttahata illum nõ trahat.noli velle iu⸗
dicare: ſi non vis errare ¶ Gregot᷑ in dia. Preſcientia ẽ vnũ

quãq; rem antequã vemat videre.G id qd futurum eſt. pri⸗

uſquã preſens fiat preuidere ¶ Gregor· in moꝛalibus Pre/
fixi dies ſinguli ab eterna dei preſcientia nec augeri poſſũt

nec minui. niſi contingat vt ita preſciantur vt auit optimis
operibus longioꝛes fiant· aut peſſimis breuioes.

¶ L/De predicatione. .
Capitulum cxc-

tonum quã oꝛatois facultate non dubitet. & ſit priꝰ oꝛatoe
antequã doctor ¶ Auguſtinus Aperi os tuumſed prius vt
aperiatur imploꝛa vita enim verbum erigit & acquirit · ſer⸗
mo enim ſme vita non eſt dei ſermo ¶ Ieroniſuper y ſaiam
Magnum diſcrimẽ eſt dei tacere ſermones ob triplicẽ cau⸗
ſam. vel propter timoꝛem vel ꝓpter pigriciam vel adulatio
nem Idem in epla RNon confundent opꝑa ſermonem tuũ nec
cum in ecæleſia loquaris tacitus quelibet reſpondit. cur er⸗

go que dicis ipe non facis delicatus magiſter eſt · qui pleno
vẽtre de ieiunuis diſputat accuſare auariciam a latro poteſt

ſacerdotis criſti os · cum mente concoꝛdet ¶ Ieroni mo Ome
gquod non edificat audientesi mpiculum vertitur loquen⸗
tium ¶ Ieronimꝰ ibidem Sicut lixiuium ꝓ cinerem humi /

dum fluens lauat non lauatur ita bona doctrina per ma/
Num doctoꝛem animas credẽtium lauat a ſoꝛde peccatoꝛum.
¶ Gregoeius Semper dulcedinem non Habetquem vita vxe

Proba infra conſcientiam remoꝛdet ¶ Gregoꝛius ſuper Bʒe
chielem Ille ſermo ab audiente libenter accipitut.qui a pre
dicante cum paſſione animi profertur Ille loqui veraciter
nouit qui prius bene facere didicit Idem in omelia. niſi in⸗/

tus ſit qui doceat doctoꝛis lingua exteriꝰ innanum laborat.

¶ Gregoꝛius in paſtoꝛali ¶ ex ipis predicatoꝛibiis impoſita
eſt. vt ipſi viuendo illuminant que loquendo ſuadere feſti⸗

nant nam loquendi auctoꝛitas perditur· qu ando vox opere

non aduiuatur Idem in moꝛalibus Ille vberes fructus pre⸗
Dicationis colligit . qui femina bene operatioms premittit ·

I dem Vbi conſcientia remodet reatum criminis: linguam
ligat timoꝛ confuſionis ¶ Gregorius in moralibus. Debet
ſubtiliter is qui docet pro ſpieere · ne plus audeat qua ab au

diente capitur predicare Gregorius in omelia Ad regnũ
eterne beatitudinis peruenire non valet · qui non vult ope
implere & docet nam cuius vi ta deſpici tur · xeſtat vt eiꝰ p
dicatio cõdemnatur ¶ Criſoſto in omelia Qui predicatõis
ſuſcipit officium non portet mollem quidem eſſe atq;ʒ reſo
lutũ ſed foꝛtẽ a ꝑ cũda robuſtũ Orige· in ome. Sicut eibis
2 delicus caro ita ſpiritus verbis diuinis conualeſcit. nutri⸗
mMẽta ergo ſpũs ſi it diuĩa lectio· oto es aſſidue · hmo doctrie

— —7 4 3*

Vguiſtinus ſup Iohannem Sic debet eſſe ſermo dei
ſfidelibus. tanquã piſci hamus Idem Erequenter in
Kongum protractus ſermo-caret intelligentia Au
guſtinus de doctrina criſtiana Predicato laboret vt intelli
genter & libenter audiatur. a hoc ſe poſt e magis pietat e oꝛza

(Piol
alltem
ptedict
telligit
eſtxt:
opus
rumſ
duciam
verb
incomp
Orato
ſuaſerit
ente co⸗

(

Dligen
Verdos
Vita ſat
autpte
agatur
MNRN
rioſtun
deumt
wulke⸗
pieop⸗
wee
rius
cumv
cerdot
credent
evclien
liri pote
degnen
tiont
grand
eopia

mdig
ſe em̃

(Gr⸗

lenerxe.

kiand
kilentei⸗
Kendal dn
Dtatiſtll
Spietaten
tpnd ne
ſpritt
Muitſe⸗
lheryſanan
tplreen⸗
nNel adllato
dren tuüne⸗
vn r an er:
ſtnipeen
klaro woreſ
vnim? Oje
tur loquen⸗
eremporm
krina wr nn

Reatoa.

en Mate
rusſuper
ur uiape
Aun veralt
elin min
emat
hrswpo
ſuadere
r vole
nifumm
ns IuN
Abu Dert
tqunt
iachchi
maloe
glritebß
predicth
Kitgti
,Hateh⸗
Aſiten/
fnon⸗

¶ Proſper de vita contemplatiua. Eides ex au ditu: auditus
autem per verbum dei:dicit apoſtolus.Si ergo quilibet ſine
predicante non audit: ſine auditu non credit: ſine fine nõ in⸗
telligit: ſine intellectu bene nõ agit.verbum dei predicandũ
eſt:vt audiens credat:credens in telligat: & intelligens bonũᷣ
opus perſeueranter exerceat. Idem. Predicato non in verbo⸗
rum ſplendore:ſed in operum virtute:totam predicandi fi⸗
duciam ponat. ¶ Seneca in epiſtola. Ad rem mouearis: non
ad verba compoſita:nam oꝛatio ei? qui veritati operam dat:
incompoſita debet eſſe ſimplex. ¶ Seneca libro de mœibo-
Oratoꝛem reputa. ſi tibipſi ante omnes quod oportet per⸗
ſuaſerit nihil enim turpius eſt: qin que obucitur in obijci⸗
ente cognoſci paſſionem.
¶ De Prelatione. ¶ Capitulum.cxcj·
Vguſtinus libro de ouibus. Si multas oues errare
plangimus. ve quosum humeris Ge lateribus a coꝛ⸗
☛ nibus factum eſt. ¶ Auguſtinus de verbis domini⸗
Diligendus eſt paſto: toleranduis eſt mercennariuis:ſed ca⸗
uendus eſt latro. ¶ Auguſtino in ſermone. Nihil eit in hac
vita facilius a letius:s hominibus acceptabilius: epyſcopi
aut preſpiteri officio· ſed ſi perfunctoꝛie atq; adulatoꝛie res
agatur: nibil apud deum miſerius.¶ Auguſtinus ibidem-
Nihil eſt in hac vita ⁊a maxime hoc tempore difficilius:labo
rioſius:periculoſiꝰ epiſcopi:aut preſ Piteri officio: ſed apud
deum nihil beatius.ſi eo modo militetur: quo noſter impera
toꝛ iubet.¶ Ambroſius in ſuo paſtoꝛali. Honoꝛ ſi ublimitas
epiſeopalis:nullus poterit ↄparationibus adequare:ſi regii
fulgoei compares:e principum dyademati. longe erit infe⸗
rius:qꝙ ſi plumbi metallũ ad auri fulgoꝛem cõpares quiꝓpe

cum videas regum colla a principum:ſubimitti genibus ſa⸗

cerdotum:a deoſculata eoꝛum dextera ationibus eoꝛum ſe
credent commumri. ¶ Ambroſi ibidem. Nihil ĩ hoc ſa eculo

excellentius ſacerdotibus: Nihil ſublimius epyſcopis repe⸗

riri poteſt:vt cum dignitatem eoꝛum oculis demonſtramus
digne noſcamus quid ſumus: & quod ſumus profeſſione:
acétione potius q́ nomine demonſtremis- vt nomen ogruat
ac tioni: actio reſpondeat nomini. ¶ Ambroſius. R Iagna

ſublimitas debet habere magnam cautelam: honoe grandis

grandioꝛi debet ſolicitudine circumualli:cui plus credit᷑: ab
eo plus exigitur.¶ Hieronimus in eꝑa. Apud viros bonos

indigna fu ipᷣa dignitas:quã multi indigni poſſident.fruſtra
ſe em iactat habere dignitatem: cuius non exhibet operatiõʒ·
¶ Gregoeius in moibo. Subtiliſſima ars viuendi eſt: culmẽ

tenere:gloꝛiam reprimere:eſſe q dem impotentia: ſed potẽtem

ſe eſſe neſcire: ad largi enda dona potentem ſe agnoſcere: ad

repetenda noxia omne quod potẽter valet ignoꝛare. Grego⸗
rius in regiſtro. Sicuti is qui inuitatus rennuit:queſitus re/
. . . . —̃» * .
fugit:ſacxis eſt altaribus admouendus. Sic qui Vltro ambit

vel importune ſe ingerit:eſt ꝓculdubio repellendiis. ¶ Gre⸗

goꝛius in moealibus. Male ſe rectũ putat:qui regulã ſumme
rectitudinis ignoꝛat non debet hominum ducatum ſuſcine:
qui neſcit homines bene viuendo preire. ¶ Gregoꝛius in pa
ſtoꝛali.Ab imperitis:magiſterium paſtoꝛale qua temeritate
ſuſcipitur: qñ eſt ars artium regimen animarum.¶ Bernar⸗
dus in epyſtola. Si rebus raritas precium facit:nil in eccle⸗
ſia precioſius:nil optabiliꝰ eſt:bono vtiliqʒ paſtoꝛe.¶ Chri⸗/

ſoſtomus in dyalogo. NMulto cõſilio & prudentia opus eſt
paſtoeis: mille vt dicitur oculis ad ſpeculam: dum vndic;

ebetudinem earum quas gubernat animarum. ¶ Iſidorꝰ de
ſimmmo bono. Quanto quiſq; in inferioꝛi conſtitus eſt loco
tanto in maioæi verſatur periculo.Idem. Omne quod ſuper⸗
ueniet: plus meroꝛibo afficitur:q́ honoꝛibo gaudet. ¶ Proſper

Fili hominis ſpeculatoꝛẽ dedi te domui iſrael. ſi impio locu⸗

tus nõ fueris: vt ſe ab impietate ſua cuſtodiat: ille perierit
ſanguinem eius de manu tua requirã: verba prophete ſunt
¶ Betrus rauenna. Quidam ante dignitatis adoptionem ſa
tis conſider abiles extiterunt. ſed ſuper candelabrum ecleſie
conſtituti:lucem in tenebras: famam in infamiam cõuer/

terunt. ¶ Petrus rauenna in epyſtola. Certe nimis abſurdiu

eſt in prelato ſcurrilitati operam dare: labia chriſti euan/
gelio ↄſecrata: immunda ê indamnabili verborum proca⸗
citate polluere. ¶ Innocencius de vilitate conditionis huma
ne. Statim vt ambitioſus promotus eſt ad honoꝛem:in ſuꝑ /
biam extollitur:a in iaéctantiam effrenatur· non curat prod/
eſſe:ſed gloꝛiatur preeſſe preſumit ſe melioꝛem:quia cernit ſe
ſuperioꝛem.
¶ De Preſumptione ¶ Capitulumcxcij-
Vguſtinus in gloſa. Nulla preſumptio pernitioſi⸗
o: qm de propria iuſticia aut ſcientia ſuperbire · ¶
gregoꝛius in moꝛalibo. Quanta licet doctrina mens
polleat:grauis eſt imperitia velle docere ſapientiozẽ immen /

ſa enim preſumptio eſła ſenioe ſibi reuerẽtiam exigere: ſi⸗

lentium imperare nlioꝛi. ¶ Bernhardus de duodecim gra⸗
dibus. Preſumptuoſus primꝰ in ↄuentibus reſidet: in ↄſilijs
primꝰ reſpondet: non vocatꝰ acedit:nõ iuſſus ſe intromittit
reoꝛdinat oꝛdinata:reuertit facta.quicq; ipſe non fecit aut
odinauit: non recte factum: nec pulcre eſtimat oꝛdinatum.

”Mc

(bernat
ſuperbis⸗
bomines
et quos
confudit

nerpl

do public
Qumnd
quod ha
beneficiu

deinder
gesſerun
inquitp
lomachin

(De

α
dum pn
(NWoed
fecerimr
manſiti
heſt
inter ad⸗
etas cun
ſtpoſten
cius her⸗

(De

(ett
one ilt
ſcit. e
ruadit
dunt.6
tunt.
ſetis fae

Gnſeree
RmGngr⸗
tqneinsre
üpitro nb
ndlg
eglliſumm
ttumſ. ſape
gonls in b
uimeitre
uungDent⸗
ctmlineal⸗
Aſe (Cer
mtaopuseſt
m dummnd
n. (Iiex.
ſtingeſtlon
rqlood ſper⸗
e(Doſer
Lrpodor
arale wrint
1proplrelnt

Stpidnenn

ibrum ewee⸗
mam ciͦ
nims arol
Achentieuan
run droc⸗
dodisun
Horoemmi
noncutupevd
mmquucentt

ilunall
ptio mito⸗

taſuntbi
twehna mnem

miriimmnen

meuigett i
odecimge
ſictin
ſ. nmnont
enon ſunt⸗
Pmin.

E

¶ Bernardꝰ ibidem. O ſuperba preſumptio preſumptuoſa
ſuperbia: que non ſolum angelos deo voluit adequare: ſed
homines preſumpſit deificare. Poꝛro quos erexit:depreſſit:
et quos exaltauit:humiliauit. hec turrim euertit: linguam
confudit:goliam proſtrauit: amon ſuſpendit. ¶ Caſſiodorꝰ
ſuper pſalmiſtam. Omne malum execr abilius reðdit᷑: quan
doPubiſea preſumptõne tractatur. ¶ Valerius in ſermone
Cum nõ ſit noſtrum quod ſumus: quomodo noſtrum eſt
quod habemus: Stulticie genus eſt:vt cum alij debeas vite
beneficium:tibi aſſcribas oꝛnamenta virtutum.¶ Vegecius
Imperita ruſticitas plura ꝓmittit: & credit ſe ſcire qꝗ̃ᷓ neſcit.
¶ De Proditione; ¶ Capitulum.cxcnj.
Vęguſtinus ad ruſticum monachum.lIudas deapo⸗
ſtolatus faſtigio: in proditiones tartarum labitur:
nec familiaritate conuiuii: nec intinéctione buccelle:
nec obſequij gratia frangitur:vt hoĩem traderet:quem fuliũ
dei nouerat.¶ Ambroſius. Inſtrumento pacis:motem irro
gasſeruus dominum:diſcipulus magiſtrum ſic proditq̃ſi
inquit) ꝑ inſtrumentũ pacis:perimis ipſam pac em:de oſcu⸗
lo:machinaris ipſam proditionem··
¶ De Profectu LOQapitulum cxcinj ·
guſtinus ſuper Pſalmiſtam. Qum ceperit homo
chriſtianus cogitare:proficere incip?:pati linguas
2 aduerſantium.quiq; illas nondum paſſiis eſt:non
dum ꝓficit· quicunc; ilas non patitur:nec conatur ꝓficere

¶ Ruguſtinus ſuper pſalmiſtam. Quantumcunq bic pro⸗

fecerimus:nemo dicat ſufficit mihi iuſtus ſum:qui dixit re⸗
manſit in vianon nouit peruenire:vbi dixt᷑: ſufficit mihi · ibi
peſit. ¶ Gregoꝛius in moꝛalibus. Nemo quantũ proficit:niſi
inter aduerſa cognoſct. ¶ Caſſiodorus in epyſtola. Sequẽs
etas cum aliq opinabili nouitate ſuccedatnam ſi gloꝛioſum
eſt poſteris ad vitam extendere faciiltates: quanto preſtan /
cius hereditarias agere virtutes
¶ De Promiſſione ¶ Caplim cxcv ·
Aſſiodorus in epiſtola. Quid inhoneſtius rem ne⸗
gare:aut longos terminos dare: terminum termino
addere:roganti eſt hoc tempore calliditas negandi
¶ Petrus rauenna in epyſtola. Timeone in veſtra promiſſi

one illud vulgare prouerbium locũ habeat dum herba cre/

ſcit: equus moꝛitur.a dũ fugans canis mingit:fugiens lupꝰ
euadit. ¶ Gloſa. Sunt qui plura promittunt: e pauca red⸗
dunt. 6& eos quibus mentiendo promittunt: inimicos ſibi fa
ciunt. ¶ Seneca. Prius ꝙ; promittes deliberes:6 cum promi
ſeris facies ¶ De Proximo ¶ Qapim · cxcvi⸗

Vguſtinus de moꝛibo. Non diliges proximum tan
quam teipſum: ſi non ad id bonum ad quod ipſe
tendis: adducis. ¶ Caſſiodorus. Proximos diligimꝰ
icut noſipſos cum nulli malum facimus:a omnes ſimiliter
vt noſmetipſos affectione tractamus. 6

¶ De Proſperitate auctoꝛitates· ¶ Caplm cxcvij·

Vguſtinus de verbis domini. Remo frangitur ad⸗
1 uerſoꝛum moleſtia: qui proſperoꝛum delectatione
unon capitur.¶ Auguſtinus ſuper Matheum. Ideo
deus felicitatibo terrenis amaritudinem miſcet:vt alia que⸗

ratuir felicitas: cuius dulcedo non eſt fallax. ¶ Kußuſtinu⸗

in epyſtola. Proſpera huius mundi aſperitatem habent verã
iocũditatem falſam:certum doloꝛemincer tam voluptatem:
durum laborem:timidam quietem rem plenã miſeria:ſpem
beatitudinis inanem: ¶ Hieronimus ſuper Iſaiam. Nam res

longa moꝛtalium eſt: omniſq; felicitas ſeculi dum tenetur:

amittitur· cum enim tribulationi tempus aduenerit: omne
quod preteritum eſt:nihil adiuuat ſuſti nentem. ¶ Hieroni
mus in epyſtola. Difficile imo impoſſibile eſt:vt & pñntibus
et futuris quis fruatur bonis: Vt æ ventrem & ibi mentem

impleat:vt de delicijs ad delicias tranſeat: a in vtroq; ſeculo

pPrimus ſit: vt in terra & ĩ celo appareat gloꝛioſus. ¶ Grego
rius in moꝛalibus. Cum quis poſitus in proſperitate diligit᷑
incertum eſt vt vtrum proſperitas an perſona diligat?amiſ⸗
ſio autem ſfelicitatis: interrogat vim dilectionis. ¶ Gregoꝛiꝰ?
in paſtoꝛalibus. Preſentis vite proſperitas aliquãdo iccirco
datiixł:vt ad melioꝛem vitam prouocet:aliquando vt ineter⸗
num plenius damnet. ¶ Bernardus de conſideratio ne Quid
profuit illis ſuperbia? quid diuitiarum iactantia:breuis le⸗
ticia:mundi pompa:vana voluptas:mala familia: mala con
cupiſcentia poſt voluptatem vbi iocꝰ. vbi riſus:vbi iactãtia
vbi arrogantiaheu de tanta leticia: quanta triſticia. ¶ Chri
ſoſtomus. Nouerca virtutum felicitas vel proſperitas beatu
lis ſuis ſic applaudit:vt noceatſic in via foꝛtunatos obſequit

vt in fine pernitiem operetur. ¶ Boecius de conſolatiõe libro

ſecundo. In omni aduerſitate foꝛtune:infeliciſſimum infotu
mi genus eſt aliquando fuiſſe felicem. Idem in ſermone. Se⸗
pPius in alto quis tollitur: vt ruens fſoꝛtius cõquaſſeturnam
ſepe videtur foꝛtuna in principio proſpera nunciare:ſeðò me⸗
dium E in finem replet multis aduerſitatibus. Et conclttdit.

Qllam multis amaritudinibus humane felicitatis dulcedo

reſper ſa eſt. ¶ Seneca ad Lucillum. Omnia que ſuperfluũt

ſoce
quin
dedt
habe
niſit
ſpets
tante
noce
dit⸗
to dl
morb
dent
prud

m
a⸗
ſag⸗
bern⸗
onud⸗
lusme
N
Det ci
cioeu
docke
ſticia
ſpendi
lus]
Prou
uiden
(er
ris
reco⸗
De:
neca
diſpe
Nam
iio⸗
lie⸗

dq
mos diend
maſimir

Mmern

fngten⸗
n deectiton
latvum No
Nrtaiaqne:
(uguſpns
mn haben derl
voluptiten

5l

mieraſem

an Namts
dum tenetur⸗
uenerit omme
n. (Hieoni
bimentn
vtroyſeell

ſs ten

Eitate dilgi
eKxn⸗
ris Crgtl
Niguiwinn
dot ch⸗
ratone
ntubrausle⸗
miumao
biuditin

ſtionſC

oſpnu tl
equn⸗
töelben
ſernone
nuſitien⸗,
curelt
Etantot.
mila
. Cerluin

nocent ſegetem nimia ſternit vbertas: rami onere franguntk:

ad maturitatẽ non peruenit nimia fecunditas. ¶ Seneca lib
quinto rethorice. ¶ udit de ſuis foꝛtuna munerihus: & que
dedit : aufert · que abſtulit:reddit.¶ Seneca in epyſtola. Non
hahet vt putamus foꝛtuna longas manꝰ:neminem occupat:
niſi herentem ſibi. ¶ Tullius in rethorica. Errant qui in ꝓ⸗
ſperis omnis impetus foꝛtune putant fugiſſe:ſapienter cogi⸗
tant:qui temporibus ſuis caſus aduerſos refoꝛmidant. ¶ In /

nocentius. Semper humane leticie: triſticia repentina ſucce⸗

dit. quod incipit a gaudio:deſinit in im eroꝛem. Idem. Subi

to cum nõ ſuſpicatur: inſoꝛtunium accidit: calamitas irruit:

moꝛbus inuadit: moes intercipit: quam nullus euadit. Proui
dentia diuina: vbi predeſtinatio. Prouidentia humana: vbi
prudentia · MD

7 guſtinus de ſingularitate clericoꝛum. Vbicunqʒ
fuerit Prouidentia:fruſtrantur vniuerſa contraria-
vbi autem prouidentia negligitur omĩa contraria
dominantuùr. ¶ Auguſtinus de moeibus eceleſie. P rudentia
eſt amoꝛ eoꝛum quibus adiuuatur:ab eis quibus impeditur

ſagaciter eligens. ¶ Hieronim. Prouidentia dei omnia gu⸗

bernantur:&& que putatur pena medicina eſt. ¶ Gregoꝛiꝰ in

omelia. Minus iacula feriunt que prouidentur: tollerabi⸗

lius mala ſuſcipimus:ſi contra hec clipeo prouidentie muni

mur. ¶ Iſidorus libro ethymologiarum. Prouidens dic itur
gquaſi porro videns perſpicax enim eſt a incertoꝛum proui⸗
det caſus.¶ Iſidorus. Qautio eſt prudentia in diſcretione vi
ciozum: ſpeciem virtutis preferentuum. Prudentia eſt ratio

docta a gratia:tudens vitare contraria iuſticie propter iu⸗

ſticiam. ¶ Petrus rauenna. Quanto maioꝛa timentur eſſe di

ſpendia:tãto promptioꝛ a perſectioꝛ debet eſſe cautela. ¶ Tul

lius. Inprudentia eſt obtenebratio ment:qua quis minus
prouidꝰ eſtin prouidendo preterita vel futura. Idem. Pro/
uidentia eſt preſens notio:futuroꝛum pertractans euentiim
¶ Seneca de quatuoꝛ virtutibus.Si prudentiam amplecte⸗
ris: vbiq; idem eris. Idem. Prudentie proprium: eſt examina⸗
re concilia: & non facili crudelitate as falſa prolabi. ¶ Idem.
De diibijs non diffinias: ſed ſuſpenſam tene ſentencia. ¶ Se⸗

neca ibidem. Si priidens eſt animus tuus:tribus temporibo

diſpẽſetur. preſ. entia oꝛdina: futura prouide:pteria recoꝛdare
Nam qui nil de preteritis cogitat:vitam perdit. qui nihil de

fuĩo premeditat᷑ in oĩa incautꝰ incedit. ¶ Seneca de moꝛibo·

Quieꝗd a ſapiente diligẽter preuidetur:cũ ad rem agendaz

peruentum fuerit: facilius ſuperatur & diſcernitur. Melius
eſt ante tempus occurrere: ꝙ; poſt vulnꝰ datum remedium
querere. ¶ Seneca in prouerbijs. Bonum eit in alieno malo
fugienda intueri: ruina precedentium poſ teros docet:a cau
cio eſt ſemper in reliquum lapſus anterioꝛ. ¶ Seneca ibidem
Melius eſt precauere ꝙ pauere vtilius eſt eribeſcere:q́; pa⸗
ueſcere. Pudicicia eſt vbi caſtitas. Pugna vbi bellum;
¶ De Puſillanimitate (Capliin cxcix
Aſſiodorus in epiſtola. Segniſſimus eſt coꝛpore: cũ
ſe ad prouectum cognoſcat inuitaſſe. ¶ Petrus ra/
uenna. Pauper ſenſus qui paruis incumbens:perdi⸗
dit magna G in bians temporibo: ponit ſempiténa. ¶ Seneca
Contentꝰ eſto negocis in que deſcendiſti: luctare cum offi⸗
cio quod ſemel recepiſti:turpe eſt omnino cedere.
¶ Querere deum. ¶ OCQaplmecc.
Vguſtinus ſuper pſalmiſtam. Querite faciem eius
ſemper · ſi ſemper queritut: quando inuenitur an ſꝑ
dixit in tota vita qua hic viuitur. Iam deum inueĩt
fides: ſed adhuc querit eum ſpes. Caritas aũt inuenit eum
per fidem: a eum querit babere per ſpem. vbi tunc ſic inuenit
vt vltra non queratur. Eote & cũ facie ad faciem viderim?

*

eum ſicuti eſt: adhuc erit ſine fine querendus· quia ſine fine

eſt amandus. ¶ Auguſtinus ſuper Iohannem. Queramus

inueniendum: queramus inuentum vt inueniendus querat᷑

occultus eſt vt inuentus queratur: immenſus eſt. ¶ Augu⸗

ſtinus ſuper pſalmiſtam. Quod difficili? queritur: ſolet dul /
cius inueniri. ¶ Gregorius in libro moꝛalium. Querite do⸗
minum dum inueniri poteſt. modo non videtur dominus: 6
prope eſt in iudicio videbit᷑: a prope non erit. ¶ Bernardus
Nemo te domine querere valet:nmiſi qui prius inuenerit:·
¶ Bernardus in ſermone. Si nolumus luſtra querere dñm:
queramus veraciter: queramiis frequẽetet: queramus perſe⸗
lueranter. Racilius enim eſt celum a terram tranſire: ꝙ vt ſic
querens:non inueniat: ac petens non accipiat:æ ſic pulſanti
non aperiatur. ¶ Seneca in epiſtola. Id quere ̈d potes iniie
nire: id diſce quod potes ſcire: id opta quod optare coꝛ hHo⸗
minis poteſt.
¶ De Rapina * ¶¶ Capitulum ccj ·
Vguſtinus de verbis domini. Si in ignem mittitur
qui non dedit rem propriam:vbi putas mittendus
ſt. qui inuaſit alienam: non nocent mala preterita:
ſi non placent. ¶ Auguſtinus in ſermone. Si penale eit clan⸗
culo auferre: multo maioris pene eſt violenter eripere. ¶ Ra⸗

banus. Quid recipiet qui aliena tulerit: ſi ſemꝑ ardebit: qui

quiſa⸗
tur ka⸗
ertili
i ſee
obis t
ſe expe
xeribu
dicaty
augere

tranat

pinae
diſtrar
cur tid
centes:
ſuſper:
in riun
pinaßt

(De⸗

dus el
ſiteſe
epyſt
nec co⸗
endum
loc
Med

bis:v

prot
deſun

vple
Ays

tuum

n. Me
temeden
moma
tac
eaididn
arg da⸗
dm
An
capdrech
Demus
lorme:
uSn
ecunofe

e
Cxina.
ciemeis
Nuom inueit
mmuenteun
geheinuenit
zem wönd
niaſrefnt
QAeram
dus uerai
ridedn

r dornins7

muenent
ue enn.
. ſe
mi werle⸗
nireitir
1ſepuhmm
SlE
P is

(Bemann

numa
em mitin

itn

korn
egins
.
7

ſ.

qui ſua non dedit.¶ Fulgentius.Si ſterilitas in ignem mitti
tur:rapacitas quid meretur: Et ſi iudiciũ ſine miſericoꝛdia
erit illi:qui non fecerit miſericoꝛdiãquale iud cium erit illi
qui fecit & rapinam? ¶ Caſſiodorus ſuper pſalmiſtã Sicut
ouis tondentem ſe non in crepat: ita nec iuſtus cupiditatem
ſe expoliatis non accuſat. ¶ Caſſiodorus in epyſtola. Pau⸗
peribus nõ dare:abſtuliſſe eſt. ¶ Iullius in rethorica. Quis
dicat vtile hominem in incomodo alterius:ſuum comodum
augere:G alterum altero aliꝗd detrahere· hec eſt magis con
tra naturam q moꝛs: qin paupertas: ꝙ; doloꝛ. ¶ ¶ullius. Ra⸗
pina eſt ex auide mentis impetu violenta alienarum rerum
diſtractio. ¶ Valerius maximus. Queſitum erat a ſocrate:
cur rideret Qui reſpondens ait. Video magnos latrones du
centes paruum latronem ad ſuſpẽdium:qui dignioꝛes ſunt
ſuſpendio. ſaerilega inquit numina puniuntur: ſed magna
in triumphis feruntur. ¶ Seneca in epyſtola. Nulli cui ra⸗
Pina ſeliciter ſucceſſit:gaudium rapti in poſterũ durauit.
¶ De Reconciliation,ee ¶ Qapitulum. ccij⸗
Vguſtinus ſuper Matheii.Si abſens eſt valde:non
pedibus coporis: ſed animo humili te ꝓſternas in
— conſpectu eius cui oblaturꝰ es:ſi preſens:reuocan⸗
dus eſt ad amoꝛem ab eo veniam petendo:ſi eum leſiſti. vel
ſi te leſerat:coꝛdis rancoꝛem dimittendo.¶ Ambroſuuis ſuper
epyſtolas. Non quare quis fuerit:ſed quid ſit: Preterita emmn
nec condemnant:nec iudicant. ¶ Gregoꝛius in dyalogo. Sci
endum eſt:ꝙ ille recte delicti ſui veni am poſtulat:qui prius
hoc quod in ipſo delinquitur: relaxat. ¶ Chriſoſtomꝰ ſup

Matheum. Si cogitatu offendiſti:cogitatu recõciliare · ſi ver

bis:verbis · factis:factis. Quid enim prodeſt:ſi vnꝰ ad deum
pro te oꝛat: alius aduerſum te deum interpellat? ¶ Iſidorꝰ
de ſummo bono. Fruſtra propiciari deum ſibi querit: qui ci
to placari & in proximum negligit. ¶ Seneca. Diſſenſio ab
alijs: a te recõciliatio incipiat. Cum ignoſcis ita beneficium

tuum tempora:vt nõ ignoſcere videaris:ſed abſoluere:quia

grauiſſimum pene genus eſt:contumelioſa vema. .
¶ De Regimine & rege- ¶ Capitulumccnj·
Vęguſtinus ſuper Iohannem. Recta domus vbi vir
imperat: femina obtemperat. Rectꝰ ergo ipſe homo
bi ſpiritus imperat: caro ſeruit. ¶ Auguſtinus in
iſtola. Pro omnibus tibi ſubiectis que in domo tua ſunt:
rationem deo reddes. ¶ Auguſtinus ſuper Pſaliniſtam. Om
nia indigent domino: miſera felicia. Quia ſine illo miſer

non ſubleuatur:G felix non regitur. ¶ Gregozius in moꝛali⸗

bus. Omnis qui ĩ diſpenſandis terrenis rebo preſidet:ocœulti

Hoſtis i aculis latius patet. ¶ Cregoꝛiꝰ in paſtoꝛali. Sepe ſu⸗
ſcepta cura regimims:coꝛ ꝓ diuerſa diuberat: & impar qſc;
inuenitur ad ſingula dum confuſa mente ducitur ad multa
¶ Gregoꝛius nazaʒenꝰ in apolog. Reuera mihi videtur eſſe

ars artium:& diſciplina diſciplinarum:homineʒ regere: qui

certe eſt inter omnes amantes maxime τ moꝛibus rarius: 6
voluntate diuerſus. ¶ Gregꝰ in moꝛalibus. Summus locus
bene regitur:cũ is qui preeſt vicijs potius ꝙ; fratribo domi⸗
natur.¶ CHhriſoſtomus. Quemadmodum certantibo ventis
mare concutit᷑ ſic regibo ſibi aduerſantibus:populus regni
vexatur.¶ Chriſoſtomus. Principatus non ſanguini debet᷑:
ſed meritis. a inutiliter regnat: qui rex naſcitur & non meret᷑
¶ Rabanuſ in gloſa. Tunc ciuitates ſunt bene oꝛdinate:tunc
ſancte eccleſie res recte aguntur cum τ foꝛtioes viribus ne⸗
ceſſarijs inſiſtunt:Se ſenioꝛes maioꝛi prudentia prediti: de His
que agenda ſunt ſalubriter cõſulunt. ¶Iſidorus de ſummo
bono libro:ni. Reges a recte agendo vocati ſunt ideoq; recte
faciendo regis nomen tuetur:peccãdo amittitur. Recte ergo
illi teges vocantur qui tam ſemetipſos qim̃ ſubiectos bene
regendo modiſficare nouerint. ¶ Proſper in ſentencijs ſ nigr.
Non caret regia poteſtate:qui coꝛpori ſuo nouerit rationa⸗
biliter imperare:vere dãnatoꝛ eſt terre: qui carnem ſuã regit
legibus diſcipline.¶ Sydonius. Orebris prouincialium ſer⸗

mo eſt: animum bonum non tam de magnis fructihus:qm̃

de iuſte regnantibus exiſtimandum. ¶ Boecius libro pmo

de conſolatione. Sentencia platonis eſt:beatas foꝛe reſpubli⸗
cas:ſi eas vel ſtudio ſapientie regerent:vel earũ vectoꝛes ſtu⸗
dere ſapientie contigiſſet. ¶ Seneca in epła. Vt in cœporibo
ſic imperio grauiſſimꝰ eſt moꝛbus:qui a capite diffunditur

Ibide m. Si vis omnia tibi ſubucè:te ſubijce ratio ni. Multos

reges:ſi te ratio rexerit vis ergo do tibi magnum:rege teipᷣm
¶ Socrates in exhortationibo ſuis. Qui multarum habet po/
teſtatem rerum primum purgare cõſcientiam debet · vt qui
delicta coꝛrigit:non admittat
(De Beligione ¶ Capitulum.ccmnj·
— guſtinus in regula. Non dicatis aliquid ꝓprium

dcuiq; veſtrum a prepoſito ſuo vidus a tegumentũ
non equaliter omnibus: qui nõ equaliter valetis omnes:ſed
potius vnicuiq; ſicut, cuiq; opus fuerit.Et rurſus ulli ꝗ ali⸗
quid videbantur in ſeculo eſſe:non habeant faſtidio fratres
ſuos: qui ad illam ſanctaz ſocietatem ex paupertate venerũt
magis auũt ſtudeantnon de parentum dignitate: ſed de Pau⸗
perum fratrum ſocietate gloꝛiari. ¶ Hieronimè ſuꝑ Mathᷣ⸗

— —

ſed ſint vobis omnia communia: & diſtribuat᷑ vni⸗

—

atroe
uui luer
ſacit ſul
Suntdt
guri tr
Greg
Apetun
rimumc
1o plus
Bernl
leo poſt
ſintis ſi⸗
Cogmag
riin den
neluq
terahr
terdeo
tantis
tutibiu
nceſ.
tupur
caulte
ſuſhcier
ciens ſo
ſeuera
ibidem
Vllitas 5
vana gl
noip⸗
tate am
tatur.
enmle⸗
OSn ſe
dud iu
α7
cojäde
athal⸗

mpat
itn nule
Aridniſe
ſihkegergr
bustari
Uummglas
ratntv domt
tmti ventis
ppeligreni
langun dde
r ANnon mere
ecedinctetune
Undbusne⸗
apeedindehs
tus deſumme
nt iroy eck
ur Rechergo
bie Rosdere
tencisſus⸗
oueritrationt⸗
Nnen ſätet
Ouon Mum Hðð
Sſruakhsg,
niss ibro pnn
r hubi⸗
icees ſtu⸗
NWCNN
unoni Iuts
rummge tin
tmun halet n
un Ntri tll

Latro eſt & donmnm dei conuertit in ſpeluncam latromimm.
qui lucra de religione ſectatur ¶ Ieronimus in epla. Quid
facit ſub tunica penitentis regitis aninmis qui alios vult re
gere· G& a nemine regi alios iudicare· a a nemĩe iudicari Idẽ

Sunt dicioꝛes monachi q́; fuerant in ſeculo. poſſident opes

ſub criſto paupere quas non habuerant ſub dyabolo locu⸗

plete ¶ Ieronimus de ſeipo Ratus in paupere domo æ tu⸗
gurio ruſticano qui vix milio a pane crebrano rugientem
ſaciaxe ventrem poteram minc ſimulam æ mella faſtidio.
¶ Gregoꝛius in moali. Multi de inchoata iuſticia laudari
appetunt ꝓreeſſe ceteris melioꝛibus concupiſcũt:quos plu/⸗
rimumq; dum iuxta votum ꝓnñs ꝓſperitas ſequiturmuli/

to plus m prius fuerant de ſanctitatis habitu peiozes frut
¶ Bernhardus ſuper miſſus eſt. ideo ꝙ non parum do/
leo.poſt ſpretam ſeculi pompam:nonnullos in ſcola humi⸗

litatis ſuperbiam magis addiſcere. ac ſub alis mitis humi/
liſq; magiſtri grauiiis inſoleſcerea impacientes ampliuis fr
exi in clauſtroq̃m fuiſſent in ſeculo ¶ Bernhardus in hmo

ne Tu quiin congregatione es. bene viue dꝛdinaliter ſociali /

ter humiliter- oꝛdinaliter tibi ſocialiter proximo humili/
ter deo ¶ Berñ in epla Clauſtralis paradiſus ad ſuauẽ ſpi⸗
rantis auſtri clemẽtiam quot tot floꝛibus vernat.quot vix
tutibus abundat ¶Vſidoriuis. Profeſſionem tuam habitu
& inceſſu demonſtra vt ſit in inceſſu tuo ſimplicitasin mo/
tu puritas in geſtu grauitas in inceſſu honeſtas· ¶ Hugo
de clauſtro anime. Abundans eſt pauperi religio- medioeri
ſufficiens tollerabilis diuiti inſir mis larga delicatis compa

ciens focioꝛibus moderata penitẽtibus miſericoꝛs Puerſis

ſeuera bonis optima · Hec ſunt beneficia religionis ¶ NHugo
ibidem Quatuoꝛ ſunt inhabitu religionis notabilia. ſcili cet

vilitas & ſuperfluitas paucitas: precioſitas. In vilitate.
vana gloꝛia:a ſimulatio.in precioſitateſuperbia. ac delecta /

tio in paucitate ac intollerantia: ſiue deſperatio inſupflui⸗/
tate amoꝛ ſeculi. non amo celi amoꝛ palacinõ paradiſi no

tatur. ¶ Hugo de duodecim abuſionibus clauſtri. Habet

enim lex clauſtralium iudices & teſtes atq; conſiliarios ſia
os· In lege etenim domini duo teſtes ſunt vita conſcientia
duo iudices. meditatio· & ſcientia- duo conſiliarij· amoꝛ dei
G& ꝓximi bonꝰ teſtis· bona vita·bonuseiu dex bona oſcientia·

coꝛã deo teſtis eſt ↄſcientia· coꝛam hHominibus vita ¶ Hugo

ibidem. An neſcis dyabolum expulſum a thalamo celi· Adã

athalamo padiſi iudã a thalamo criſti Idẽ Superſticio dẽ

. . .
„ v, . ,—— „ à4 „»

=

vere religioni ſuꝑ addita falſa religio ¶ Caſſioſupꝑ pᷣ. Re
ligionis affectus non ſolum deuotione coporis · ſed magis
atchano geritur coœdis Idem Hec tria ſ tudia ocioꝝ ſunt in
clauiſtro vag acio oculoꝛ. ſuꝑfluitas verborum puerſitas
cogitationum hec tria vicia eiciũt fratrem de clauſtro Bu⸗
ſebius in quodam ſermone Werus religioſus debet eſſe ve/
Gtoꝛ quietis fug ax voluptatis apetito laboris paciens ab⸗

*

iectionis impaciens honoꝛis pauper in peccunia.diues ĩ cõ

ſcientia· humilis ad merita. ſuꝑbus ad vicia ¶ Petrus rain

*

ſermone Iuxta ſentenciam coꝛdis meiſi paradiſus in hac p

ſenti vita eſt. vel in clauſtro vel in ſcolis eſt· quicquid enim
extra hec duo eſt plenum eſt anxietate inquietudine ama/
ritudine foꝛmidine ſollicitudine a doloꝛe. Idem Nudꝰ ad le /
tha fotiꝰ dimicat natatoꝛ exuitur vt fluuium tranſeat via/
to exoneratur a ſartinis vt expedicius currat Tullius Be

ligio eſt per quã remeriti famulatu cerimonie diuĩ cultꝰ ex

er centuir.
¶ Relinquere. JÿMB
Capitulum ccv·
Vguſtinus de vita clericoꝛum Quid prodeſt diſper
gendo dare pauperibus a paupem fieri: eũ anima
niſera ſu pbioæ efficitur diuicias cont mnẽdo quã

fuerat poſſiden do¶ Auguin omelia Qui celeſtis vite dulce

dinem inquãtũ poſſibilitas admiſerit pfecte cognouerit ea
que in terris amauerat libenter cuncta derelinquit ¶ Iero-

ſup matheum Ecce nos relinquimus omia ac O mnis relin
quid qui voluntatem Hhabendi deſeruit. Idem Apłli quantũ
ad diuicias nichil ſed quantũ ad voluntatẽ to tum mundũ
relinquerunt ¶ Jeronimus in epla ¶icet in collo tuo par⸗
uulus dependeat nepos licet ſperſo crine 2 ſciſſis veſtibo. vbe
ra quibus te mutrierat mater oſtendat. licet in limine pater
iaceatper calcatum perge patrem.per calcatam pPerge matrẽ
ſiccis oculis ad vexillum crucis euola. ſolum pietatis genꝰ
eſt. in Hac re te eſſe crudelem ¶ Grego in omelia Multũ enĩ
relinquit qui ſibi nichil retinuit· multũ relinquit qui quãli
bet parum totum deſeruit ¶ Gregor ibidem Quiſquis ſti /
mulo diuini amoꝛis excitatus poſſeſſa reliquerit. illic pro

culdubio culmen iuꝑiciarie poteſtatis obtinebit ¶ Grego ·;

in omelia Si vultis.Omnia retinendo relinquitis vt tamẽ to
ta mente ad eterna tendatis Si enim nichil in hoc mundo a
mando poſſidetis.etiã poſſidendo cuncta relinquitisſ Bern
ardus ĩ hmõe Qui relinquere diſponis omia te q inter re/

linquenda numerare memento ¶ Idem Zacheus cui laus ẽ

in euangelio dimidiũ bonoꝛum ſuorum dedit pauperibus

ſed eso
felenqu
ciat ß
qui no⸗
caſſiode
tenunc
di eas t⸗
ter reni
Uemito
Vt tam⸗
ſecox⸗
byant
queren
relictis
cit volt
a.

eſqye
Ucis
lspenr
klim er
WANN
ſcienu
Nymi
ſcit inc
ldem
laudal
conuic⸗

(Au
lacri⸗
Ven
miſti
be

*5

ſins
sſe ngs
elonſutin
un Puetſtn
dauſkeo De⸗
Alrteſe e
Vpens 4⸗
indilgith
Detusnn
isinh
gucqudenin
letudmr amn

en Nud de

„tranſent va
/Tullush
eoruicuten

tmumccy⸗

dprodier.
fier ch mmn

1

ls uted
grollen
nnqnt ſles
Oeonaw

en one

ettun NN

collo o:

iſs eſepſ

ninine

ungryent

ia N

iecui
lut ri

17 0 s 1
cht. ſle pi⸗

.

(Cre

istmmel

twcnum
4
l
g⸗
vels uße
e bu⸗
uhen

ſed ego multos zacheos hic video qui nichil ſibi ex omibo
relnquere ¶ Vſidorus de ſummo bono Si ita quiſq; renü
ciat ꝗqᷓ poſſidet omnibus vt ſuis non renũciat moꝛibo.nõ eſt
xpi diſcipulus:qui enim renunciat tebus ſuis ſua abnegat.

qui non renũciat ſuis moibus ſeipᷣm abnegat ¶ Iohannes
caſſio do. Nemo eſt qui nõ habeat quod dimittat vniuerſis

renunciauit facultatibus mũdi quiſquis affectum poſſiden
di eas radicitus amputauit ¶ Beda in gloſa Hoc diſtat in/

t ex renũciarxe omibo a relinquere omia: quia renũciare con
uenit omnibusqui ita licite vtunt mundanis que poſſidẽt
vt tamen mẽete tendant ad eterna relinquere ẽ tantumodo ꝑ
fectoꝛe:qui om nia temporalia poſtponũt a ſolis eternis in⸗

Pyvyant ¶ RBabanus Rõ ſufficit ad perfectionem omnia relin
q uere niſi poſt contemptas diuicias ſaluatoꝛẽ ſequ at᷑id eſt

relictis malis faciat bona faciliꝰ ſacculus contemniturꝙ& fa/
cit voluntas: multi diuicias relinquentes dominũ nõ ſeqiiũ
tur. ́”MUꝑ
¶ De temuneratione. Capitulum ccvi ;

Oecius li:v.de conſolatione Maret ſpeculato de⸗
ſuꝑ occultoꝝe preſcuis deus· bonis pᷣmiamalis ſup/
plicia diſpenſans:nec fruſtra ſunt ĩ deo poſite ſpes p/
celq; ꝗqᷓ cũ tłecte ſunt in efficaces eſſe nõ pnñt aduerſamĩ ergo
vicijs virtutes colite ad xec tas ſpes animũ ſubleuate-humii
les preces in excelio porrigite ¶ Qah in epłla Muniũt pmi
orum exempla virtutes nec quiſꝙ; é. qᷓ nõ ad moe ſummã
nitatur aſcẽdere qn remuneratum nõ relinquitur quod cõ
ſcientia teſte laudatur ¶ Caſſiodo·li· n epla Equũ eſt enĩ
vt vnicuiq; proficiat labor ſuus: a ſicut exponendo cogno⸗
ſcit incõmodo· ita rebus perfedtis conſequatur augmenta.
Idem Gloioſum quidem eſt honoes paſſim impendere ſed
laud abilius bene meritis digna patrare. Reprehenſio vbi
conuicium vel coxrectio.
¶ De Recidiuatione. QCLapitlim ccvij.

tam abhomin abile fit qᷓm preterita peccata vnicui/
— 3 dimiſſa reminiſcendo gaudere 2 inde exultare.
lacrimis vite innocẽtiam nõ cuſtodit ¶ Criſo· ſup mathen
Veniſti ꝓ viam foznicationis ambula ꝓp viam caſtitatis ve
niſti ꝑ viã auaricie amblaà ꝑ viã elemoſine· ſi aũt ꝑ pcedẽtẽ
viã redibis:iteʒ ſiib regno vadis herodis ¶ Criſo · in omel

Mÿ säs . R 2

Vguſtimus in epiſtola. Nullum ſcelus coꝛam deo

in gioſa Poſt lauacrũ mũdus eſſe negligit. qᷓ poſt

. 7 5
63 èòG 4
s 5cs”õäs èð = õäͤ ð
òð 4 ðU ð ê 2

Cogita homo grauioꝛem eſſe culpam poſt veniam renotta apu⸗
tuim vulmis peiꝰ? doloꝛe poſt curam m cleſtius Hominẽ fo-⸗ iie1d
midari pꝰ gloiam ¶ Criſoſtoſupꝑ matheum. Qui gaudet ltte
in boms que inuenit· recoꝛdatur mala que eualit difficile ſſen
redit ad malũ ¶ Vſido· de ſummo bono Vmniuiſcuiuſq; ca / patibu
ſus tanto maioꝛis eſt criminis; quanto priuſq; caderet ma⸗-⸗ ”JÿMB: Ne
ioꝛis erat virtutis. ” èM quüfie
¶ De Reſtitutione. muntt
Vguſtinus de verbis apo· Quod inueniſti 2 nõ re⸗ quper
ſtituiſti rapuiſhi. quantũ potuiſti feciſti· quia non ne man
lus potuiſti ideo non plus feciſti.qui alienum ne/ ietee
ſuit tollit ¶ Auguſtinus in epla ad macedonẽ. Si ſipulo
res aliena propter quã peccatum eſt cum reddi poſſit non ſe mon
redditur nõ agitur penitencia ſed fingitur · ſi autẽ veraciter ſuger⸗
agitur non remittetur peccatum niſi reſtituatur ablatu · H aCu
vt dixi cum reltitui poteſt ¶ Orige in ome- Multi ſine pec tat.gin
cato eẽ putant. ſi aliemmm inuenerint teneant Dieund⸗ ſomee
deus dedit michi: cui habeo reddere · diſcant ergo peœatum (Dr⸗
Hoc ſimile eſſe rapꝑin e· ſiquid inuentu m non reddaãat. tuelt.
dia
iuſtu

¶ De Reſurrectione
cio p

ſor

quãta felicitas erit ¶ Rug? in ſermone Surrexit xps exul/ is
= tet vniuerſus mũdꝰ. quia ſicut omis creatura luctiuago do es
luit ploꝛatu in mote creatoꝛis ſui. ſic triſphalem ab inferd AId
re ditum leta ſi uſcipiant reſurgentis ¶ Augꝰ in ſe er · Ab anl/ gnat.
tro ſepulcri reſurrexit diuĩa caro phenicis quã ci namonia nari
decoxerat pietatis Granum frumenti quod ſoliim in terraa cogn
motificatũ eſt in paſſione multum frucũ attulit cũ reſur⸗/ pina⸗
rexit: ſolus enim motuiis eſt ſed ſolus minime reſurrexit. tamn⸗
Kuguꝰ? ibidem. Tres motuos inu enimus a dño ſuſcitatos ſtahe
viſibiliter multa milia imiiſibiliter· quot aũt moꝛtuos vi fuden
ſibiliter ſuſcitauerit⸗ quis nouit: non enim ſceripta ſimt oĩa a
ſigna que fecit · que ſi ſer pta eſſent arbitroe totum mundũ tecut
non poſſe libros capere ¶ Augiiſtinus in ſer · In hac die pec/ intn
catoꝛ de indulgentia deſperare non debet · ſi enim latro para
diſum meruit cur non mereat ur xpianus a ſi dom inus illi
cũ erucifigitur miſeretur: multomag' huic miſerebitur cũ
reſurgit nam ſi paſſionis humilitas tantũ preltitit confitẽ/
ti reſurredtionis glozia quaiſtum tribiuiet deprecanti largi⸗
enim ſolet eſſe ad preſtandum leta victoꝛia· quã addita

gat ſi po

Qapitulum ccix.
guſtimus in ench;̊ Beſurgent copora ſanctoꝛum
ſine Vllo vicioſine Vlla defoꝛmitate ſine vlla coxrup
tione onere · difficultate in quibus tanta facultas

sä
4 S 2 Be R W

„R

Minipl

ls bonii

uehtdchl⸗

loniiſqn

Pcadretmr

mc

ueniſhandte

Liſteuann
Mun denumne:
Omtnt S
eddioſtnon
autivn
ur abliti/
Aultiſinex
Aart dieu⸗
g eanun

nredX

.
imer .
E NX

wra nrm.
wNch
Inta ultd

tiseul

bäem ii.

tate ad diuinitatem in aſſumptiõe · a paſſibilitate ad immor⸗/

talitatem in reſurrectione a minoitate ad pĩ/is equalitatem
in aſcenſione quia quãtus fuit deſcenſus de ſinu patris ad
patibulũ crucis tantiuis fuit aſcenſus a patibulo crucis vſqʒ
ad dexteram patris ¶ Ambroſuis in epiſtola. Hec eſt dies

quã fecit dominus Quis inquit dies nempe ille qui tribuit
viuenti principium-lucis exoꝛdium-auctoꝛ luminis ipe do/
minus bieſus xps qui te ſemetipo ait ego ſum inquit dies
qui per diẽ ambulat nõ offendit¶ Hieroni in epiſtola Cer
ne mamus iudee quas fixeras cerne latus ratiõe ·qd foderas
videte copus an idem ſit qd dicebatis clam nocte tuliſſe di

ſcipulos ¶ Grego in moꝛali. Redempto nẽ ſuſcepit moꝛtem

*

ne moꝛi timeremus oſtendit reſurrectionem vt nos poſſe re

ſurgere confidamus ¶ Criſo· ſup matheum In omni te aut

adtii virtus agendi ſpes eſt futuri qui enim arat arat vt me

tat.qui pugnat pugnat vt vincat. poſt pauca tolle ergo
ſpem reſurrectiomis & ſoluta eſt obſeruantia ommis pietat?ꝗ
¶ Damꝰ. Si refurrechio nõ eſt neq; deus eſt neq; prouiden/
tia eſt. tunc caſu omia feruntur a aguntur C Bernhardꝰ in
ſermone Prochdoloꝛ tempus peccandi terminus recidiuã/
di-facta eſt reſurrectio ſaluatoꝛis ¶ Caſſiodorus. Reſurget
iuſtus vt iud cet peccatoꝛ vt iudicetux impius vt ſine indi /
cio puniat᷑ ¶ Caſſiodorus ſuꝑ p Affligamiuit᷑ in eius paſ⸗
ſione· gaudeamus in eius reſurrectione: ſic enim poſſiimus
ip̃ius dici. ſi eius diſpenſationibus mereanuit aptari ¶ Ma
ximus in ſermone de paſca Eſt in xpo homine vniu cuuiſ/
q; noſtrum caro: ſanguis 2 porcio · vbi ergo porcio mea re/
gnat · re gnare me credo/vbi dominatur ſanguis meus domi

“ ſetr nari me ſencio vbi gloꝛificatur caro mea me gloꝛioſum eſſe
hiamn cognoſco Rabanus in gloſa Quia in paradiſo mulier pro/
dbumnin pinauit viro motem a ſepulcro mulier viris annũciauit vi
altcinin tam. vt occaſionis ſexiis muliebris fuit introductio moꝛtis
inetinait ita bec ex pietate ſexꝰ muliebris pronũcia vite vt que trãſ/ —
dio atrio⸗ fſuderat culpamtranſfuderet & gratiam ¶ Seneca in epiſto
ſit natic / la Deſinunt iſta nõ perimũt a moꝛs quã pertimeſ. cimꝰè ac
crpa inti recuſamus intermittit vitam nõ ertipi t· veniet iterum qͥ nos
pummnd in luce reponet dies.
lbadeßi ¶ De reuerẽtia. Capitulum ccx
nluopt .
ſdonncs Regorius ſuꝑ eʒechielem Bori reuerẽdi ſunt ne of /
nioutn fendãtur ne foꝛtaſſe ꝓ eos ille prouocetur ad iram ꝗ
Cbme r eorum coꝛda ſemꝑ inhabitat ¶ Vſidorus libro ni·

de ſummo bono Cham fili noe ſentencia damnantur- qui A ſi⸗
ſuoꝛum ꝓpoſitoꝛũ culpas in publico produnthabituri ſem rcoo⸗
meritũ a iaphet ſi reuerenter oꝑiũt ¶ Tullius in reth̊. Dig uifS
nitas eſt alicuius cultu & honoꝛe reuerẽtia digna autoitas Liucen
. Ibidem Obſeruantia ẽ ꝓ quã homines aliqua dignitate an ils
tecedentes cultu quodam a honoꝛe veneramur ¶ ¶ ulliꝰ ibi Abore
dem. Reuerencia eiſt virtus aliqua prelatione ſubliniitatis uia pell.
debite Honoificationis cultum exhibens Idem. Veneracio uauauauſ 6
eſt virtus: qua reuerentiam exhibemus maioꝛibus. in coꝛ⸗ (Alenin
poris humiliatione geſtu a nutu: & verborum emiſſione. dos qul
. ¶ Valerius maximus Pitagoꝛe tanta veneratio ab audito/ W epiſtol⸗
. ribus tributa eſt. vt que ab eo accepant in diſputationem Veſtitun
ducere nephas putarent ¶ Boecius libro quarto de conſo/ unelct
lacione. Non poſſumus ob honoꝛem reuerentie dignos iu⸗ innterra
dicarxequos ipis honoibus iudicamus indignos Seneca ftreeinde
in epiſtola Bonus ergo ſine deo nemo eſt ¶ Seneca in epła 9ouacti
lv· Multum egerunt qui ante nos fuerunt ſed non perege/ us inſti
runt ſuſcipiendi tamen ſunt a ritu deoꝛum colendi quam t
venerationem preceptoꝛibus meis debeo eandem illis pre/ Pripoo
ceptoibus generis hum ani a quibus tãti boni inicia fluxe/ us (api
¶ De ſacerdote — uubies
— LCQCLoaapitulum ccxi. mune
Vguſtinus in epla Nemo in eccleſia tãtum nocet. mlle,
& qui peruerſe agens nomen vel oꝛdinem ſanctita/ föſolen,
tis vel ſacerdotis habet delinquentem · nanq; bunc Mun
nullus redarguere preſumit · a in exemplum culpa vehe/ DcNNNN
menter e; tenditur quando ꝓ reuerencia oꝛdinis peccatoꝛ o Pprisd
noatut ¶ Auguſtinus Non deſpedta· non vetula. abſq;ʒ af⸗ DdDooels d
finitate particiilariter ſuſcipienda eſt. ad domeſticum ob/ fnantur:
ſequium.quia magis cito delinquitur vbi ſine ſuſpicione ſe Agun
curum poteſt eſſe delicum ¶ Auguſtinus in gloſa Preſpi⸗ (cces ſoy ſi
teri qui bene preſunt vita a doctrina digni habentur a ſub kenm dula
ditis duplici honoæe· ſcʒ vt ſpiritualiter eis obediant & exte/ 4
rioa bona miniſttent. ¶ Ambroin epiſtola Nichil in ſacer
dote tam periculoſum apud deum tam turpe apud homĩes
iq; ꝙ ſenciat veritatem nõ libere pronunciate ¶ Ambroſuis
in ſermone Ex indinata & diſciplinata multitudine ſacer M
dotum. hodie datur contemni noſtrum venerabile ſacramẽ menti
tum. nã qui debuerunt?᷑ eſſe vicarij aplorum a filij petri facti dos tra
ſunt ſocij iunde preambuli antexp̃i ¶ Oregoe.ſu p Eʒechielẽ hhitra h
Srandis dignitas ſacerdotum· ſed grandis ruina ſi peccant Minis
leramur ad aſcenſumſed timeamus ad lapſum. nõ eſt tãti (frd
gaudn excelſa tenuiſſe qnto meroꝛis de ſublioꝛilv coeruiſſe.

mnuzt g
ſttrön ſ
nsnnh
in
degnitikn
rſKuld
defublntzs
en Venerxo
dus ine⸗
uum eniſinne,
4to badt
dipirtien
uurto
ntedencsir

gnos derean

denerz ineph
d ton teregel
diendr ogan
dem Wspre
hmiimicu fln

1titim not
nemſincti
tanqy hunt

inseneh

etula AM
meſtrunch
iprontt
bint ile
ſchi nſaer
pioimis
Iydroſuu
nmineſie
lelaerane
lieri h
Pyckir
aſem
oin
pannſe

¶ Hieronimus ſuper ageam prophetam. Sacerdotis enim
eſt ſcire legem. ad interrogationem reſt Ppo ndere de lege
Gregoꝛius in omelia Nos qui ex oblationibus f idelium vi
uimus quas illi pro ſuis peccatis obtuleriint ſi comedimꝰ?
& tacemuseoꝛum ꝓꝙculdubio peœata mãducamus ¶ Gre⸗
Soeius ibidem. Penſate fratres quante damnationis eſt. ſine

laboꝛe percipere mercedem laboeis. quan ti criminis eſt. pre/

cia peccatoe accipere. G ni bil contra Pecc ata predicando di

cere ¶ Gregoꝛius. CQauſa ſunt ruine populi ſacerdotes mali.

qui enim ſe pro populi peccatis interceſſoes obijciat ſi ſacer

dos qui oare debuerat maioꝛa com mittat¶ Bernardiis in
epiſtola. Quicquid preter neceſſarium vidétum ac ſimplicez

„

veſtitum de altari retinestuum nõ eſſlxa ina eſt.ſacrilegi/
. 0—9

um eſt ¶ Criſtoſtomus. Sacerdocij aſpice dignitatem agit

in terra ſacerdotium: ſed officium celeſtibus negotijs conti /
net· nõ enim homonõ angelusnon archangelus-nõ alia ali
dua creatura mon virtus ſed ipſe ſanctus ſanctoꝛe hoc mu/
nus inſtituit. atq;ʒ adhuc manentes in carne miſterio fungi
Pſtitit ¶ Criſtomus ibidem. PBer ipſ. os chriſtum induimuſ
per ipſos dei filio cõiun gimur: per ipſos membra beati ipſi
us capitis efficimur: quomodo ergo iſti nobis nõ ſolum re
uerendi:magis ꝙ; regesaut iudices: ſed etiam magis hono/
rabiles exũt ꝙ; parentes Criſtomus ibidem. Sapientiſſi⸗
mum eſſe opotet & per ſpicacem in omibus ſacerdotem &

mille. vt dicitur ex omni parte oculos ha ben teʒ qui ꝓpe qui

nõ ſolum ſibi:ſed etiam populo viuat¶ Crſoſlomuis ſuper
Matheluim. Bene agente populovnuſquiſq; pro ſuo merito
remuneratur ſacerdos ꝓ bonis omnium habebit enim Pro
aprijs bonis aureã & ꝙ acquiſitione aliox aureolam ¶ Vſi
doꝛus de ſũmo bono. Sacerdotes ꝓ populoꝝ iniquitate dã/
nanturſi eos aut ignoꝛãtes non erudiũt: aut peccantes non
arguunt ¶ Hugo de clauſtro anime. Tres ſunt paſtoꝛis vo
cesſcʒ ſiiauis dulcis & altaſilauis ad infirmum. ad m oꝛien /
tem dulcis: ad ſurdum pertinet alta

¶ De ſacramento ¶ Capitulum ccxij.

fructum ferre nõ poteſt& per lapides canales tran
Ait aqua ad areolos:& in can ali lapideo nil generat?
ed oꝛtus plurimum fructum affert ſpiritualis virtus ſacra
menti vt lux pura ab illuminandis recipitur ſed per immũ
dos tranſiens nõ coinquinat ¶ Auguſtimis de coꝛpoꝛe xp̃i
Intra katholicam eccleſiam in miniſterium cozpoꝛis && ſan⸗
guinis domini: nil a bono maius. nil a malo minus perficit
ſacerdote:quia nõ in merito ↄſecrãtis: ſed in verbo Eficituir

guſtinꝰ li de baptiſmo. Scio quia lapis ex aqua

creatoꝛis.& virtute ſpirituſſancti ¶ Kuguſtinè in epiſtola
Omia lacramenta cũ obſunt indigne tractantibo· proſunt
tñ per eos digne ſumentibo Auguiſtinus de ſacramẽtis. Sa
cramentum elit vi ſibile inuiſibilis rei ſignum D
C De Salute
. ¶ Capitulu m.ccxiij·
guſtinus li de di ffinici. Nullũ credimus ad ſalu⸗
tem niſi deo iniutante vemre mulũ imuitatũ ſaluteʒ
niſi deo auxiliante operari nullũ niſi antẽ deũ au⸗
xilium promereri:nullum volũtate deo perire ſed Pmiſſio⸗
ne ¶ Gregoꝛius ſup Ezechielem. Nulluz omipotenti deo ta/
le ſacrificuim eſt quale eſt ſalus anim a2 Oriſoſtoms ſu /
per Matheum. Monitratur ꝙ& non omes diuites peunt nec
pauperes ſaluantur vniuerſiſed ex iſtis & illis ſaluantur &
pereunt ¶ Hugo de ſacramentis. Tria ſunt que ab inicio· 6
ante aduentũ xpi.& poſt ad ſalute; obtinendam neceſſaria
ſunt & fueruntſcʒ fides & ſacx amẽta fidei:a opera bona ſine
quibus ſalus haberi non poteſt “
( [ ꝙDe Sanctitate
¶Capitulum ccxriij
Vguſtinus de diffi. Nullus ſanctus iuſtus caret
peocato. nec tñ ex hoc deſinit eſſe ſanctus vel iuſtus
ũ affeétui teneat ſanctitatem ¶ Auguſtimis de do/
Arina chriſtian a. Iile iuſte & ſancte viuit. qui reruz integer
eſtimatoꝛ eſt ipſe eſt qui odinatam Habet caritatem. ne aut
diligat qe non eſt diligendum: aut uõ diligat ack eſt diligẽ
dum aut amplius diligat quod minus diligenduz eſt: aut
minus diligat q& amplius diligendum eſt. aut minus aut
amplius quod eque diligendus eſt/ Auguſtinus ibidem.
Iſta ſunt que ſanctitatis cauſa ſeruanda ſunt ꝓpudicicia coꝛ
poꝛis caſtitas animee veritas doctrine. Idem de ciuitate dei
Quanto eſt quiſch ſanctioꝛ & deſiderij ſancti plenioæ tanto
eius inozando fletus vberioeſ Hieronim? in epiſtola. Ab
omi nequicia mũdum neceſſe eſt eſſe: & dolo: qui cupit reg
nare cum chriſto ¶ Gregoius in moꝛalibo. Sanci viri quo
altius apud deum virtutum dignitate pficiũt: eos ſubtili?
indignos ſe eſſe dephendunt ¶ Bernhardus in ſermone. In
ſanctoꝝe feſtiuitatibꝰ gaudere a ofundi de bem?: gaudere a
patronos pmiſimus: fundi quia eos ſequi non poſſum?ſ
Bernbardus ibidem. Summo opere nobis deſideranda ſunt
ſiiffragia ſanctoꝛe vt ꝙ; poſſibilitas noſtra nõ obtinet; eoꝛuz
interceſſio ne donet ¶ Criſoſtom? ſuper Matheum. Qiie eſt
iſta iuſticia ſanctos colere: e ſanctitatẽ gtemnere pmè gra/
dus pietatis ẽ ſanctitatẽ diligere · deinde ſanctd: a nõ ſancti

A rseee er. . .

ante ſa
lucam.
iudicul
tate o
fioner
nes mn

mum

nia i
9619
ſteriũn
culun
peccat
cioax
ſicium
nitatis
ronan

pr iyt

Auguk
se
tidian
ſitus⸗
cis
mal
na d
(s r⸗
funex

Nerc

enubi
etetni
eternar
tuifiun

tunta
aus qu

ilan

nH

men

4 9 4
m mnehig
nn onn

lamiiig

m .
tuumern
Oemnbeſn
nuttü ſilin

Leed
neied nio⸗

Criodordin
Nuntes ganntnet

een

—
X :
5
ota

4 11
8,0
s & Nlſtuscare
. 10
orsded

Oiu werupntegr
uneg

cAtitem N

endeg eſt 1
Unt peotn
õ
Sphmna I
en piti
Nomiapitti⸗
Srüvnt
ciüt eo ſubtil

miglirreil
rndiſ⸗
chünete

npotend Non

ante ſanctitatem fuerunt ſed ſanctitas ante eos ¶ Beda ſuꝑ
lucam. Plena laudatio eſt que genuſ.moes: officium.factũ
iudiciumq; comprehendit genus in maioꝛibo. moes in eꝗᷓ/
tate officium in ſacerdotio:fac tum in mandato in iuſtifica
tione iudicium ¶ Petrus rauẽna in ſermone. Naſcitur iohã

nes maio homĩe par angelis tuba celi preco chriſti archa
num patris. filij nunciꝰ ſignifer ſuperni regis peccatoꝛc ve/⸗
nia iudeo coꝛrectio vocatio gentium & vt ꝓprie dicamle
gis a gratie fibula ¶ Criſoſtomꝰ Io· Virtutum ſcola magi⸗
ſteriũ vite: ſanctitatis fomanoma iuſticie virginitat ſpe /
culum pudicicie titulꝰ ſanétitatis exempluʒ penitentie via
peccatoꝛum venia fidei diſciplinalegis ſũma:euangelii ſan/
ctio apoſtoloꝛe vox.ſilentium prophetae lucerna mũdi of/

ſicium preconis preco iudicis deo teſtisto ius medium tri

nitatis ¶ Hulgen tiꝰ in ſermone. Stephanus vt nomis ſui co

ronam meruiſſet accipere caritatem pro armis Pabebat &&
per ipſam vbidq; vincebat ¶ Proſper de vita contemplatiua-
Auguſtimis epiſcopus acer ingenio ſuaius eloquio:ſeculla/
ris litter ature pitusin eœleſiaſticis laboibo operoſus in ꝗ

tidianis diſputationibo clarus in omni ſua actione comxo⸗

ſitus in queſtionibo ſoluendis acutus: in cõmunicendis he/

reticis circũſpectus in expoſitione fidei noſtre katholicus in
explanãdis ſcripturis canonicus tantus hereticoy ommuz
malleus foꝛtiſſmmus ¶ Paulinus in epiſtola ad au: O lucer/
na digne ſuper candelabrum eccleſie poſita:cue late h atholi
cis vrbibus de ſeptifoꝛ mi ligno paſtum oleo · leticie lumen
effundens- deriſas licet hereticoꝝe caligines diſcutis. a lucem
veritatis a cõfuſione tenebraꝝ ſplendoꝛe clariſici ſermonis

enubilas os enim tuũ futulam aque niue & venam fontis
eterni merito dixerim: ac fontis aque niue ſalientis in vitam
eternam cuius deſiderio ſitiuit in te anima mea & vbertate
tui flumĩs inebriari terra meaſſ Vſidous ethi. Auguſtinus

tanta ſcripſit vt diebus ac noc tibo nõ ſolum ſcribere libros

eius quiſqꝙ;. ſed nec legere quidem vizʒ· Idem. Hieronimꝰ vj.

milia libroꝛum oꝛigñ legiſſe fatetut

(De Sanitate ¶ Qapitulũ.ccxv-
Eronimiuis. Quid boni habet ſanitas languoꝛ oſten/
dit ẽ& in comparatione gratuozis moꝛbi: nos ſanos
eſſe credimus ¶ Vſidoꝛus eth̊. Sanitas eſt integritas

2 tempoꝛantia natiire ex calido & humido · qc eſt ſanguis

vnde ſanitas dicta eſt:quaſi ſan guiis ſtatus ¶ Caſſiodoꝛꝰ
in epiſtola. Qui enim eſt mentis gaudio recreatus. facilius
membroꝛum recipit ſoſpitatern
¶ De Sapientia ¶ Qapitulũ·ccxvj·

—
22

V guſtinus de vera religiõe Qui ſe diligit ſtultum.
non proficiet ad ſapientiam nec fiet quiſq; qualis
eſſe cupit niſi ſe oderit qualis eſt ¶ Auguſtinus de

nichil ẽ ꝑ ſe ⁊ quomã quicquid eſt ex deo eſt. & ꝓpter deuz
eſt ¶ Auguſtinꝰ Qii ſe dicit ſcire qꝗ neſcit temerariꝰ eſtqꝗ

ſe negat ſcire q ſcit. ingratus eſt ¶ Ambroſius að conſtã

tium Hec eſt ſapientie a ſcientie recta diſtinctio vt ad ſapi
entiam ꝓtinet eternarum rerum cognitio intellectualis aò
ſcientiam vero temꝑalium rerum cognitio rõnalis ( Am!
broſius ibidem Sapienti nichil alienum niſi q virtuti in/
congruumquocunq; acceſſerit ſua omia totus ei mundus
poſſeſſio eſt qui toto eo quaſi ſuo vtitur. Hieroni in gloſa
Qui theſauros effodit terram reicitfoueam in altum facit-
ſedulus inſiſtit.donec inueniat ꝗᷣd querxit Sic qui theſauros
ſapientie inuenire deſiderat omne pondus terrenum a ſe re
iciat in ſe foſſam humilitatis faciat:nec quieſcat donec inue
niat ¶ Gloſa ſuꝑ paralipo· Non aurum non diuicias: non
terrenam gloꝛiam ſalomon a deo pecijt· ſed vt ſciat populũ
dei regere. a iudicare· ſi hoc elegit recoꝛ copoꝝ multomag
Hhoc eligere debent rectoꝛes animaʒe ¶ Gregoĩ moꝛali Hu/
ius mundi inquit ſapientia eſt coꝛ machinationib tegere.
ſenſuz verbis velare que falſa ſunt vera oſtendere:que non
ſunt falſa de monſtrarehanc qui ſciuntceteros ſuꝑpbiendo
deſpicnint ¶ Gregoibidem Iuſtoꝝ inquit ſapientia eſt fal/
ſa deuitare·bona gratis exhibere mala libenciꝰ tollerare q;
facere · nil ꝓ ↄoſtentationem fingere· ſenſum verbis apire. ve/
ra vt ſunt diligeremuillam imurie vlcionem querere pro ve
ritate contumeliam pati lucrum putare ¶ Gregoꝛiꝰ in mo/
ralibus. Ad veram ſapientiam peruenire non poſſunt · qui
falſe ſue ſapiẽtie fiducia recipiuntur ¶ Gregoꝛius nazazenꝰ?
in apol: Prima ſapientia eſt vita laudabilis & apud deum
pura mens per qm piuieri puero iunguntur & ſancti ſanco
ſociantur. Idem-. Sapientia illa clara eſt. non que in verbis
volat. ſed que virtutibo conſtat ¶ Gregoꝛiꝰ in moꝛalibo. Ille
ſcire deum familiariꝰ appetit qui ꝓre amoꝛe pietatis neſcire
deſiderat quos carnaliter ſciuit ¶ Bernhardòꝰs in epiſtola. O
vtinã ſaperes intelligeres ac nouiſſima ꝓuideres · ſapereſ qᷓ
dei ſunt intelligeres ꝗᷓ mundi ſunt/ prouideres ꝗᷓ inferni ſunt
ꝓfedto inferna hoerex es·ſuperna appeteres que autẽ mundi
ſunt cõtemneres ¶ Ceiſoſlomus ex policraton li:ni. Prece/
dit enim ſcietia virtut cultũ:ꝗa nemo poteſt fideliter petere

ero arbitrio Hec circa ſcientiaʒ gẽ̃a homis ſcire· quia ip̃e

ign
tus de
ddei
tollun
ſido
ſtuse
ens ad
mo lv⸗
mus at
(Eus⸗
tionis
nis flan
ſapient
go de el
neratſ
ceperim
6 c
antiquut⸗
mnwwics
elt nich
rit non
laTo
pubuc
tanda.
nacul⸗
tutatun
ſipienti
ſeods
cunia!
pietia
ſperſa

mentu

coꝛdis
numh
tanor
nemin
neſtu;
mittit

dup
Mtſinn⸗
tiſ
lgan
uglins
nſongt 4
pud
umerr,
roſnsedenſ

ncorta 4
nrlrchai 1

gkentn
ttn anunds
Whaminn h
mmimnuunſact.
Requiktre
terrnm iſer
ANatneſie
ndulcics ne,

ſ . .

binnori tger
oltedesqere
eterds ibin
Llpentucti
neisMllrar;
bsapitent
Crgnenn
von wlint
gaius nung
. Giουʃa
lanchlinan
neinerb
pens neſcke
nepiſo.
cauti mum/
nbire

ſceite

qd ignoꝛat.& malum mſi cognitum ſit nõ cauetuir ¶ Vſido
rus de ſũmo bono. Plurimiqʒ accepta ſcientia literaꝛʒe non
ad dei gloriã· ſed ad ſuam laudem vtuntur- dum de ipſa ex/
tolluntur ibi peœant vbi peccata emendare debueruntſ
Vſidoꝛꝰ libro eth̊. Sapiẽs dictus eſt a ſapoꝛe:quia ſicut gu/
ſtus eſt adeptus ad diſcretionem ſapoꝛis ciboꝛum: ſic ſapi/
ens ad dinoſcendum reriim atq; cauſa um ¶ Vſidoed de ſü
mo bono. Quanto ſunt maioꝛa literature ſtudia:tanto ani/
mus arrogãtie faſtu inflatu maioꝛe intumelcit iactantie
¶ Hugo de vanitate mundi. Eruſtra in nobis diem cogni/
tionis abundantia creſcit · ſi in nobis diem cognitio dilectio
nis flãma non agnoſcat ¶ Richardꝰ de ↄtemplatione. Nihil
ſapientia ardentiꝰ diligitur:nibil dulcius poſſideturHu/
go de clauſtro anime. Ocium ſtulticiamlaboꝛ ſcientiam ge
neratſ( Qaſſiodoꝰ ſuꝑ p̃s. Primus gradꝰ eſt ſcientie qndo
ceperimus intelligere minime quod nos ante ſcire putamꝰ
¶ Qaſſiodoaus in epiſtola. Scientia violentia non aufertur
antiquitate non coꝛxrumpiturabſconſione minuitur. &α cõ/
municatione multiplicatur ¶ Iulius in epiſtola. Sapientis
eſt nichil admirari cum acciderit · nichil antequam euene /
rit non euenire poſſe arbitrari ¶ Petrus rauenna in epiſto/
la. TLotius Prudentie compendium in literis cõtinetur. ſi reſ/⸗

publica regenda eſt · ſi prelia cõmittenda ſunt ſi caſtra me /

tanda:ſi machine erigende:ſi renouandi aggeres: ſi propũg

nacula faciendaſi iuſticie cultus. ſi reuerentia legum:ſi fu⸗/

turarum gentium amicicie ſunt ſeruanda ¶ Alanus. Cum
ſapientia tempoeibo noſtris millius fruétus premietur. ſti⸗
pendiis nullius fame eaz fauois aura extollat ipſa vero pe/
cunia honoꝛis titulos&& laudis emat preconia: ſola cum ſa
ſperſa colligit· erogata reuertitur: publicata ſuſcipit incre/

mentum. hec eſt ſol ꝓ quẽ mentis lumen dieſcit in tenebris
coꝛdis oculus:delicioſa animi paradiſus. hec in celeſte terre

num hec in moꝛtale caducum:homĩem in deum deifice imi
tationis auctoꝛitate cõuertit ¶ Seneca in epiſtola. Hic ſci 0
neminem bene poſſe viuere:ſed nec tollerabiliter quidem ſi
ne ſtudio ſapientie ¶ Seneca in ꝓuerbijs. Rem maxima; p/

mittit tibi ſapientia vt te rediicat tibi. Non ex ſingulis voci

bus ſapiẽtes expectãdi.ſed ex perpetuitate atq; ↄſtantia
De ſatiſfac tione ¶ Capitulum ccxvij ·
Vguſtinus in ſoliloquijs. Satiſfacere eſt peccatoʒe
cauſas excidere ſugeſtiombus eoꝛum aditum nõ
. mdulgere ¶ Auguſtinus in ench. De quottidianis
breuibus leuibuſq; pecatis· ſine quibus hec vita nõ ducit

3

quottidiana fidelium oꝛatio ſatiſ facit ¶ Gregoeius in paſto-
tates quas dileximus ecõtrario oppoſitis lamentis inſequa
mur ¶ Leo papa in ſermone. Oratione piciatio dei queriẽ

ſcentia carnis extinguit᷑: elemoſinis peccata re

Nequaq ſatiſfacimꝰ niſi ab iniquitate ceſſam us niſi volup

*

ieiunio ↄcupi

dimun tur ſim ulq; per omia dei ymago in nobis tenouat

¶ De Scandalo =ðYMUM
¶ Capitulum ccxvnj .
Teronimꝰ ſi uper matheuũ. Sicut neceſſe eſt igneʒ ca⸗
lere. && niuem frigereita neceſſe eſt vt iniquitas mũᷣ
di erroꝛibo plena ſcandalo pere at: ꝓfectorum vero
caritas: pietatis operibo luceat ¶ Hieronimus ſuper Mathe
um. Qui ſcandaliſatur᷑ paruulus eſt: maio es enim ſcanda

la non recipiunt ¶ Gregoꝛius ſuper Ezechielem. Inquàtum

poſſumus ſine peccato vitare ꝓpimoum ſcandala debemuſ
ſi aũt de veritate ſcandalum naſcitur. vtilius ſcandalũ naſci
ꝓmittitur/q; veritas relinquatur ¶ Bernhardus. Non om/
nia ſcandala equa ſunt lance penſanda aliter nanch acipiẽ/
da ſunt ſcandala puſilloxc: & aliter phᷣiſeoꝛum ſũlloꝛum quip
pe ſcandalum de ignoꝛ antia: iſtoruz de malicia deſcenditiſti
ſcandaliſant quia veritatem neſciũt iſti ꝗa oderunt ¶ Bern /
pardus ſup cañ. Nemini blandi veritas. neminem palpat
nullum ſeducit aperte denunciat: quez ve homini illi ꝑ que;
ſcandalum venit. Scientia vbi ſapientia

¶ De ſacra ſcriptura

¶ Qapitulũ.ccxix·

*

t ciuitatum: duobus preceptis ſunt comparan/

& proximum tuũ ſicut teipſum ¶ Auguſtinus ibidem. Hic

philoſophia ques omnis omnium naturarum cauſe in deo
creatoe ſunt hic ethica quem bona vita & honeſta non ali/
unde fomatur:q́' cum ea que diligẽda ſunt diliguntur . Hic
eſt deus a proximus. hic loyc a quem veritas lumencq; ani/

me rationalis non niſi deus eſt hic etiam laudabilis reipu/
blice ſalus: neq; enim optime cuſtodit᷑ ciuitaſ: niſi fundamẽ

to & vinculo ſidei fir meq; cõcoꝛdie cum bonum ↄmune dili

gitur quod ſummiatq; veriſſimum deiis eſt ¶ Auguſtin?
de doctrina xp̃iana. Quic quid homo extra ſacrã ſcripturaz
didiſcerit: ſi noxiũ ẽ hic damna? ſi vtile ẽ hic inuenit᷑· cuʒ
ibi quiſq; inuenerit omia que vtiliĩ alibi didicit · multo abũ /

danti? ibi inueniet ea. ꝗᷓ nuſ alibi inuenire potuitſ Aug?

Vguſtinꝰ ad voluſianum Que diſputationes: que
litere quoꝛumlibet philoſophoe:que leges quaru/

daex quibus dicit chriſtus totam legem & prophetas pen
dere. ſcilicet diliges dominum deum tuum es toto code tuo

ſupet
mant
inſeri
ſec ſt
ſtin?⸗
ſuden
broſ
deben
tualis
epiſte
riged
enim
nimus
delci⸗
Hiere
bet e⸗

moral

damo
ſond

frim
ſcrip
dos⸗
G&
qui

Hjtuo

tum
NN
the
den⸗

.

cej

lati

0

Nnbinpiſ⸗
nsniioln
endk nſn
nd dege

Inisarhe
obbtero

alm cayn

1
Ntmuts
4

1

ſ. Dj

4

dem Inqnütun
ndaladbenn
Candalü
dus Mononm
nanq aorpii
noum
ð
geninen par
vmin Uipa

iti licani

vwones
ů 4
õ
* „
toto aln

be

um Men
Pvrdharon
dilinmnr N
3 lummyen

unßſolup,
nifundane
gugt
crilerpuuf
„ gul
n ſhi/
vt
ug
d

ſuper geñ. Maioꝛ eſt huius ſcriptiire atictoꝛitasꝙ omis hu

mani ingenij ꝑſpicacitas ¶ Auguſtinꝰ de vera religione.Si
in ſcriptura ſacra tantum eſſent:que facilime intelliguntur
nec ſludioſe quereret᷑ ne ſuauiter inueniret᷑ veritas Augii

ſtinꝰ de baptiſmo. Sancta⸗ ſcripturae auc toꝛitatibo colla
ſudenda ſunt vt intellectuʒ quiſq; per fidem inueniat ¶ Am/

broſuis. Celeſtiuʒ ſcripturaꝶe alloquia diu terere ac polire
debemus toto animo ac eosde verſantes · vt fucuis ille ſpiri /

tualis in omnes ſe venas anime diffundat ¶ Hieronimus in
epiſtola. Vtere inquit lectione diuina:vite ſpeculi feda coꝛ⸗

rigẽdo pulcra cõſeruanda. & pulctioꝛa ſaciendo. ſcriptura
enim ſpeculum eſt. feda oſtendens: a coerigi docens ¶ Hiero

nimus. Pinguiſſimus ſermo diuinus eſt. omes Habet in ſe

delicias· quicquidò volueris ex ſermone diuino naſcitur ¶

Flieronimus. O& de ſacris ſcripturis auctoꝛitatem non ha/
bet eadem facilitate ↄtemnitur qua ꝓbatur ¶ Gregoꝛius in

moꝛ alibo. Scriptura ſacra mẽtis oculis quaſi ſpeculiũ quod

dam opponitur vt ibi interna facies noſtra videaturibi enĩ
feda ibi pulcra noſtra conſpicimꝰ ibi ſentimus qntum pro

ficimus: qntum ve a profectu longe diſtamnis ¶ Gregoꝛius

ſcriptura ſacra alindo nobis cibus eſtaliquãdo potus ci /
bus eſt in lo cis obſcurioꝛibo quia quaſi exponendo frangit

& manducãdo glutitur · potus vero eſt in locis apercioꝛibꝰ

quia ibi ſoæbetur ſicut inuenitur ¶ Gregoeius. Scriptura ſa/

cca oſtendit ſtateram ſuam in edificatione mox oſtendit al
titudinem in ꝓmiſſione premioe oſtendit horibilem aſpe

ctum in terroꝛibꝰ? ſupplicioꝛe recla eſt enim in preceptis al⸗

ta in ꝓmiſſis hoꝛribilis in minis ¶ Criſoſtomꝰ ſuper Ma/

tbeum. Inter mille ſecularium ſermonum talenta vix centũᷣ

denarios ſpiritalium poteris inuenire verboꝛum: imo nec de
ceʒ qdez obulos ¶ Vſidoꝰ de ſũmo bono. Omis ſcripturax

latitudo in oatione dominica· & ſim boli veritate concludit

¶ Vſidoꝛus ibidem. Quantomagis quiſq; in ſacris eloqiuiſ

aſſiduus fuerit tanto ex eis vberioꝛem intelligentiam capit

¶ NHugo de archa noe. Sacra ſcriptura eſt liber vite:cuius

oꝛigo eterna: cuius incoæpatio eſſentia cuiuis cognitio vita ·

cuius ſcriptura indebilis cuius inſpectus deſiderabilis · cuiꝰ

doctrina facilis: cuius ſcientia dulcis: citius profunditas in⸗
ſcrutabilis cuius verba innumerabilia & vnum tamen ver

bum omnia ¶ Hugo de anima Nihil in hac vita dulcig ſen
titutł nibil auidius ſumitur nibil ita mentem ab amoe mũ
di ſeperat nihil ſic animaʒ contra temptationes roboꝛat niil
ita Pominem excitat abiuuat ad omne opus & að omrẽ
laboem ſicut ſtudium ſacre ſcriptute ¶ EHugo ibidem. In

refectoꝛio ſacre ſcripture tres menſe id ẽ tres intelle cto diui /
ne ſcripture ponuntur videlicet hiſtoꝛialis miſticus & mo⸗
ralis. Prima menſa ſimplicibus. Secunda doctoꝛibiis. Ter⸗
cia communis eſt vtriſc;. In prima cibus eſt greſſioꝛ. In ſe/

cunda ſubtilioꝛ. In tercia dulcio?. Prima continet ſapoꝛem
exemploꝛum. Secunda vim miſterioꝛum. Tercia dulcedinezʒ
moꝛum. Prima paſcit miraculis ſecunda figuris tercia ver /

bis ¶ Caſſiodozus. Vere couſcus liber pſalmoum ſermo
laudabilis:cura ſauciati coꝛdis fauus interioꝛis hominis. oc
cultarum lingua virtutum que ſuperbos humilitati incli⸗
natreges pauperibo ſubdit affabilitate paruulos mitrit
¶ De Secularibus
ꝗ ¶ Capitulim: ccxx
Mbroſius ſuper Beati immaculati. Incun/bit virtu

oꝛalibus. Hunc mundus acipit.qui ad deſiderã /
a mirabilia non ſurgit. Seculares enim mentes quanto⸗
magis foꝛis per ſecularia deſideria dilatanttanto magis ſiuũ
codis ab eius receptione anguſtant ¶ Criſoſtomus ſuper
Matheum. Sicut homo graues Habens oculos melius in lio

co tenebroſo q́; in ſole poſitus videt:ſic homo terrenus in è/
renis eſt aſtutus/G in ſpiritualibus cecus ¶Petrus rauéna

Hi ſunt martires ſeculi muindi profeſſœes· diſcipuli curie.
milites helequini: per multas ſiquidem tribulationes iuſti ĩ
trant in regnum ceioꝛum hi tamen per muiltas tribulatio/
nes promerentur infernum
¶ De Securitate
” . ¶ Qapitulum. ccxxj.-
Vguſtinus librovconfeſſioñ. Remo debet eſſe ſe /
curus in vita iſta que tota temptatio nominatur
t qui fieri potuit ex deterioꝛe melio. non fiat etiaʒ
x melioꝛe deterio: ¶ Auguſtinus nemo ſecurus eſt in his
bonis que poteſt imiitus amittereveritatem autem atq; ſa
pientiam nemo amittit imiitus ¶ Hieronimus de clerico
muliere. Nunqꝙᷓ; ſecurus cum theſauro tenetur latro inclu⸗
ſus nec infra vnam cauernam habitans cum lupo tutus eſt
agnusſic mulier & clericuis ¶ Gregoꝛius in moꝛalibo. Sepe
mens dum virtutis ſue ſecuritate reſoluitur · inſidiante ad⸗
lerſario in opinate culꝑe telo perfoꝛatur Ibidem. Inca ſſum
munita ſunt cetera: cũ locꝰ vnus de quo hoſti pt aditꝰ nõ
eſt mumitꝰ. Ibidem. Sepe quem temptationis certan en ſu⸗
perare nõ valuit ſua deterius ſeciiritas ſtraint ¶ Bernharoꝰ?
in ſermone. Nuſqᷓ; ẽ ſecuritas fratres nec in celo:nec in para
diſo: multo minꝰ in mindo. In celo enim cecidit angelꝰ ſub

ti ſeculi: qui deſperat de adiutoꝛio dei ¶ Gregoꝛiꝰ in

prel

z
met.
inbe
ſube
firn
ſtol.
en
tonim
bus &
Bug
culiſ
tis ne
caſus
necu
mitas
nicies
cum
eritſ.
duem
ri
ceat⸗
m
dius
re in
ke
nol

b, dir
nens mo:
he
Keſſa 6
merſcpon
uduladtg
tfarnie
mitadinli⸗
Ulcemittt

ad idi
nies glunto⸗
tomagis ſü
tors dupe
SWüusino
dtrnnbirt
Denstwina
dlaprhane⸗
Ulatones uti
astribulane

no nommnutur
on ſatau
rus ettin h,
ten a/
5 dedetco7
rlatnnelu⸗
lupo tutns
ounte ad⸗
n. lrcaſum
t ditk no
erun en ln
Pernbard
neinpe

ungcli⸗

preſentia deitatis in paradiſo adam de loco voluptatis: in
mũdo iudas deſcola ſaluatoꝛs ¶ Qaſſiodoꝛus ſupꝑ ps. Nihil
poteſt eſſe ſecurius: q; illi omia cõmittere qui notit ſuis cul
toꝛibus congrue pro futura patrare ¶ ¶ullius in rethoric a
Securitas eſt incomoditates imminẽtes rei inchoate afft

nes non fomidare ¶ Seneca. Securitatis magna poæcio eſt
nihil inique facere cõfuſam vitam perturbatam potentes

agunt.tantum metuunt:quantum nocent
¶ De Senectute (Capitulũ. ccxxij⸗
Vguſtinus. Qum ſibi homines optant ſenectuteʒ
quid aliud optant:niſi longaʒ infirmitatem. Idem
ps. Sit ſenectꝰ noſtra puerilis:ee puericia ſenis

ne ſapientia ¶ Auguſtinꝰ in ſermone. Infantia veſtra inno/
cẽtia ſit.puericia reuerentia adoleſcentia pacientia.iuuentꝰ
virtus: ſenium meritum:ſenectus nihil aliud q́; canus ſapi /

enſq; intellectusſ Auguſtinꝰ ibidem. Qum cuncta vicia in
ſene ſeneſeant.ſola auaricia iuueneſcit¶ Ambroſius in ex

ameron. Quid naturam accuſas o Homohabet illa impedi/
mẽta quedamſenectutem s infirmitatem· ſed ſenectus ipſa
in bonis moribv dulcioꝛ: in cõſuijs ſubtiliozꝛ ad cõſlantiam
ſubeunde motis potioꝛ ad reprimendas libidines fo tio· in
firmitas coꝛpoꝛis ſobrietas eſt mentis ¶ Hieronimus in epi
ſtola. Nemo enim tam fractis viribo & decrepite ſenectutis
eſt. vt nõ ſe putet vnum adhuc annũ eſſe victurum ¶ Hie/
ronimus in epiſtola. Omes pene virtutes mutantur in ſeni /
bus· creſcente ſola ſapientia decre ſcunt cetere virtutesi
Hugo de clauſtro anime. I nter omnes abuſio nes Huius ſe

culi ſola maioe eſt ſenis obſtinatio:qui moti ꝓximis moꝛ⸗

tis nõ abhoeret aduentum ¶ Hugo. Tres ſunt nuncij motꝰ
caſus:infirmitasſenectus caſus dubia infirmitas grauia ſe
nectus certa nunciat: caſus nunciat moꝛtem latentem: infix/
mitas apparentem: ſenectus preſentem Criſoſtomus. Ca/
nicies tũc eſt venerabilis:quãdo ea gerit.que caniem decent
cum vero iuiieniliter ↄuerſatux:plus iuuenibus ridiculoſus
erit ¶ Cyprianꝰ. Plus omnibo religioni operam dare ſenibo
ↄuenit:quos preſentis ſeculi fl oꝛida etas etas tranſacta deſe
rit ¶ Caſſiodoꝛꝰ in epiſtola. Nihil eſt q& ſenectuti magł no

ceat:ac dies homĩs magis abreuiat ꝙ; triſticia: languoæ ani/

mi:atq; ira:nihil enim eſt hylari ſen? ctute hylaritate iociin
dius ¶ Seneca in epiſtola. li. Nihb turpiuſ eſt:q́; ſenex viuie
re inſipiẽs. Idem num era ãnos tuos & putebit eadem velle
qd volueras:moꝛiãtur ante te vicia. Ideʒ. Deſine velle ſenex
q̃ noluiſti puer ¶ Seneca ibideʒ. Monſteo ſimilis ẽ auaricia

id eſt vt nec ſapiẽtia noſtra ſit cũ ſuperbia.nec humilitas ſi

ſenilis . qui a ſtulcius eſt· vt dici ſolet &; via deſiciente augere
viaticum. Iem. Anus cum ludit:moꝛti delicias facit· heu q;
miſerum eſt fieri metuendo ſenem ¶ Innocentius de vil con
ditionis humane. Senex facile prouocatur cito credita tar
de diſcredit tenax & cupidus:triſtis a querulus velox ad lo

quendum:. tardus ad audiendũ laudat antiquos ſper⸗

nit modernos.vituperat preſentia commendat preterita ſu/
ſpirat & anxiatur toꝛpet infirmatur. Vnde poeta· Optamꝰ
ſenium: cum venerit eſt male ventum .
¶ Seruitus ¶ Capitulum.ccxxnj·
guſtinus libro.mij. de ciuitate dei. Bonus ſerui/
at liber eſt: malus autem ſi regnat ſi ſeruus eſt:nec
ius Hominis ſed quod grauius eſt tot domino

gituix · vel dilectione ir ritetur.vel cuꝑiditatibus ducitur vel ĩ
dignatione exaſperatur . vel in erroe deicitur ſeruilis enim
eſt omnis p aſſio ſ Innocentius de vilitate cõditionis hiima
ne. O extrema conditio ſeruitutis. natura liberos genuit ſed
foꝛtuna ſeruos conſtituit:ſexruus cogitur pati & nemo ſini/
tur compati. doloꝛe compellitur & nemo condolere permitti
tur ¶ Sene ca in epiſtola. Qui ſeruitutem contem pſit.in q̃li
bet turba dominantium liber eſt ¶ Seneca. Pauci ſeruitus
plures ſeruitutem tenent Idem. Qui in ſeruos ſuos iraſcit

& crudelis eſt: ſatis oſtendit poteſtatem aduerſus alienos ſi

bi defuiſſe. IdemSeruis tuis hylarem te preſtes: non ſuper
be:ſuperioꝛem te colant potiuſe; timeant
¶ De ſeruicio ¶ Capitulum ccxxinij.

anime tuedeo ſeruiat anima tua debes regi vt poſ/
is regere ¶ Gregoꝛiꝰ in omelia. Nemo enim poteſt
in vna ead
bus gratum exiſtere: nam deo amicum ſe negat qui eiꝰ pla
cet inimico ¶ Gregoznis in moꝛalibus Non nulli terreno
iudici etiam tota die aſſiſtere foꝛtes ſuntin oꝛatione vero co
ram domino & vnius hoꝛe momento laſſantiir ¶ Caſſiodo
rus ſuper pᷣs. Deus ſuſtinet vt coꝛrigat flagellat vt erudiat
probat vt preſtet · ſi fas eſt vt celum non cooperiat terram·
poteſt fieri vt dominus non protegat ſibi puriſſime ſeruien
tem ¶ Senea de ſententijs oꝛatoꝛum. Hec eſt conſuetudo no

ſtra o diuites tamdiu coedi vobis ſumus· q; diu vſui in /
iuriam vocetis finem ſeruitutis ¶ Seneca in ꝓuerbijs. Bono
rum crimen eſt officioſus miſer heu q́; miſeze eſt diſcere ſer

uire niſi ſis doctus dominari. Silentium vbi taciturnitas
¶ De ſimpli citate C Capitulumccxxv

uot vicioum ¶ Ambroſuis. Seruit quicunq; vel metu frã

Vguſtinus ſuper Iohãnem. Vis vt ſeruiat caro tua

mq; re omnipo tenti deo ſeruire: atc; eius hoſti /

expli
(E.
licae
Ctes
innoc
(Be⸗
nis in
bum
las ſn
ſine ſ

Virtu

Venn
ned

mer
ſciti
AMn,
ſulho
Siood
mini⸗
vele⸗
ceptt
Vtroc
nis v
rex

. —— — — W

vf—

Nrkalgen
8 NN
Nredte
SNelor L
s ſe:
Dketerinſ
20und

te⸗
ons bnn
krulseſne
iot dmvn
Wmnſt
ductur i
ſemuisenmn

ons

Sgenuit i
ANNdin
Aertpemitt
tnpſtinl
uc ſcnums
csſuos nor

non ſut

a ddd

1s teginth

enin wet
eüso
tqniebpe⸗
rwno
oreweo co
(CURo
u Zudit
etat nam
me etuen
ſendon
u n
cbison
diecel⸗
turni
lumc

Vguſtinus. Habeto ſimplicitatem columbinam. ne
tibi ꝙ malum machineris: & ſerpentinam aſtuciaʒ
de cuiuſq́; ſubplanteris inſidis quia non multum
diſtat in vicio decipere vel decipi Auguſtinus in omelia.
Simplex eris ſi te mundo non implicaueris ſed explicauerꝰ
explicãdo enim te a mundo ſimplex.implicando duplex erꝰ
¶ Hieroni mus ſuper criſ. Prudentia abſq; ſimplicitate ma/
licia eſt & ſumplicitas abſʒ tatione ſtiiticia nominatur ¶
Gregoꝛuis in moꝛalibo. Nihil ſimplici coꝛde felicius qa qui
innocentiam erga alios exhibet. nihil eſt q& pati foemidet
¶ Bernhardiuis in ſermone. Omnibus nobis in conuerſio/
nis inicio nulla virtus magis neceſſaria eſt. q; ſimplicitas

humilis & grauitas verecunda ¶ Beda in omelia. Simplici

tas ſine rectitudine diſſoluta eſt & ſtulta: rectitudo autem
ſine ſimplicite auſtera nimirum exiſtit a dura vnde vtrac;
virtus coniuncta perfectum reddit hominen
¶ De Symonia ¶ Capitulum ccxxvi.
Mbroſius in ſuo paſtoꝛe. Nam && lepram cum yeſi
a ſancto ſuſcepiſſe ſe credant helyſeo:qui gradum
cer dotalem ſe exiſtimant pecumis comparare
Jieronimꝰ in epiſtola. Sepe ſiniſtra principia ad felices ꝓ
ueniunt exitus· vt iacob per ſupplantationẽ peruenit ad be /
nedictionem vt fruges que leproſa manu ſeritur.munda ta
men metitur vt ex adultecino concubitu pulcra ſoboles na
ſcit ur. Sic & pecunia que per ſimoniam acquiritur: felicem
exitum habet: cum pauperibus pro futura erogatur ſed ni
hil hoꝛum ſimoniacis patrocinatur I¶ Gregoꝛiꝰ in regiſtro

R
*

.

L2r3jʒjrʒ..141ʒ säs
„ õ —

—

—,—

miniſter vel notarius non debet in oꝛdinatione eius vocem
vel calamum vendere( Petrus rauẽna in epiſtola. Certe ac
ceptłoꝛ eſt apud deum iuſticia qᷓm prebenda: ideo cum in
vtroq; poſſit ſimonia committit:damnabilioꝛ tamen eſt om
nis venalitas in exhibitione iuſticie qᷓm in venditione deci/
me vel prebende
¶ De ſobrietate
DCapitulum. ccxz vij.
Vguſtinꝰ li.ad ſacras vgines. Sobrietas ẽ mentis
ſenſus membroʒe omniũ copiſq; tutela.caſtita⸗
is pudicicieq; munimẽ pudoei pxima: amicicie pa
ciſq; ſerua-honeſtati ſemꝓ cõiuncta-eri minũ.vi cioꝛoq; oĩm
ꝓfuga ¶ Auguſtinꝰ ibidem. Sobrietas temeritatem fugit .
rericula cũcta declinat mutuis officis obtempoꝛat ſupbiã
deteſtat᷑·do muʒ familiamq; cũ moderatione gubernat fidez
ſbi cõmittentibo ſeruat ¶ Criſoſtomꝰ. Simplicioe victus

235

Sicut epiſcopum non decet manum qm ponit vendere: ita

educati: diuilcioꝛ eſt aſpera vi

menſa mediocris plurimum iocunditatis habet a volupta/
tis. ecõtrario vero diuitũ menſe execrabiles quidem & hoeri
de ac membroz cõtaminationis plene ¶ Origenes in ome /
lia. Sobrietas omniũ virtutum eſt materecõtrario ebrietaſ
omniũ vicio ¶ Caſſiodoꝛꝰ ſuper p̃s. Ebrietas felix: ſacietaſ
ſalutaria: que quãto copioſius ſumit᷑: tantomagis ſobrieta/
tem men tibo don are dignatur ¶ Boecius de conſo· Paucis
enim minimiſq; natur a cõtenta eſt. cuius ſacietatem ſi ſuper
fluis velis vrgere aut in iocũdum q&ᷣ infuderis fiet: aut no/
xium ¶ Seneca in epiſtola. Hanc ſanam & ſalubrem foꝛmã

vite tenete:vt coꝛpoꝛi tantũ indulgeatis:quãtum bone vali /

tudini ſatis eſt· cibus famem cedat pocio ſitim extinguat.
veſtis frigus arceat· domum munimentum ſit aduerſus in
feſta coꝛpoꝛis ¶ Seneca. Sine faſtidio implendus eſt venter
quid enim ad rem pertinet quid accipiat perditurus quic /
quid aceperit ¶ Tulius de offi. Sobrietas eſt affectus mo⸗
derationis ↄtra incentiua crapule.a diluuiũ ebrietatis

guſtinus de ciuitate dei. Rullo modo fit minoe ac
cedente ſuue ꝓmanente conſoꝛte poſſeſſio bonitatis

o dius indiuidua ſocioruʒ poſſidet caritas ¶ Gregoꝛius in
omelia. Tollerandi vbiq; ſunt ꝓximi: quia abel fieri non va
let quẽ malicia caym nõ exercet ¶ Criſoſtomuis ſuper a/
theum. Bonus malo ſi cõneétitur vt aut pares redduntur .
aut cito ab inuiceʒ ſeperant? amicicie enim paret aut querũt
aut faciũt¶ Criſoſtomꝰ ibidem. Reꝝ natura ſic eſt.vt qndo
bonus malo ↄiungit᷑:non ex bono malus melioetur · ſed ex
malo bonus cõtamiatur diuerſitas enim rey munq; Noteſt
Hhabere concoꝛdiam& multos ſe llicitat ſocietas nep handa
¶ Bernbardus de ↄſideratione. Vicioſus ↄſcientias vicioſo/
rum nõ refugit a vbi omes ſoedent vnius minime fetoꝛ ſen⸗
titur ¶ Vſidoꝛus de ſolilo. Meliꝰ eſt habere maloꝝ odium
q́; conſoꝛtium ſicut bo na multa habet cõmunis vita ſancto
rum. ſic plurima mala ſocietas affert maloꝛe ¶ Hugo libro
de anima. Amabilis ſocius omnibus eſt officioſus & nulli

oneroſus quia deuotus ad deum benignus ad ꝓximum ſo

brius ad mundum ¶ Petrus rauẽna. Melioe eſt ſocietas ſim
plicis inter ſapientes futriti: quã prudentis cum lectatoeibo
vita ſapientis inter ſapientes: qm
dulcis inter inſipientes ¶ Seneca epiſtolaxi. Magna pars
pecatoum tollitur ſi pecatori teſtis aſſiſtit:aliquem babe /
at animus quem vereaturcuius auctoꝛitate ſecretum ſuum

„ *

¶ De Societate (Capitulum ccxxvnj.

imo poſſeſſionem bonitatis qnto latius tanto conz-

ſan
aſtel
ſde
voſt
bib⸗
Via

lins
de
attol
batil
te ſal
ceſſan
Ane⸗
dow
dum
mus
delt

dadee
N
ſe m
gori⸗
Xtra
liſcit
Oæn
Dremi⸗
ſollien
inſerr
mum
Veris
partt
ardu
plur
ſent
ltati⸗

Nanohp
neen
Seresnnong
reo titu
Efeirſra
gsſobrirn
onſo Dupe
unſſen
s erutno
Aubeenfun;
tumtwrerti

tmeltingut

4 * .
t Drertsin

s Areter

edtunnsqiic
afernsr
breranz

odoſtmnar
ſaolorute
tnsrd
(Crtgriur
Alelfenmn
!)
teoi!
aRAi
aſe Anti

rlamtr. M

uni e
uneybid
mtib itoſh
nine en in⸗
1 Alor Mum
önujndr
Buplen-
nlußul
loetoft,
m eaatan
pintes/
Hbgn,
Nunt

nim

— 8
äs

ſanctius facit Seneca. Omniũ ſocietatum nulla pᷣſtantio⸗
eſt: q; cũ boni viri moꝛibo ſimiles ſunt fa miliaritate 9iuncti
¶ Seneca epiſtola.vi. Nulliꝰ rei bono ſine ſocio:iocũda eſt
poſſeſſio. ¶ dem· Ante circũſpiendum eſt cum quibo edas
bibas quã quid edas & bibas. Idem. Comes facundus in
via Pro vehiculo eſt
¶¶ De ſolemmtate ðð
. ¶ Capitulum ccxxix
guſtinus libro dex.coæct. Totiens enim dies nata
licios ſanctoʒe celebramꝰ:quotiens virtutes ipſe o*
recolimus quibo claruerunt in terris. vt ad gloꝛiaʒ
lius a quo totum habuimus referamus ¶ Auguſtinꝰ ibi⸗
deʒ. Helius faceret iudeus in agro ſuo aliq vtile y in the/
atro ſedicioſus exiſteret· & melius ſemine eoæum in die ſab⸗
bati lanam facerent:quã tota die in neomenijs ſuis impudi/
ce ſaltarent Gregoeius in regiſtro. Dominico die a labœe
ceſſandum eſt· atq; omni modo inſſtendum omnibus vt ſi
qꝗ negligentie per ſex dies agitur. per diem reſurrectionis
dominice expietur ¶ Hieronimus in epiſtola. Valde abſur⸗
dum eſt nimia ſaturitate velle honoꝛare martirem quẽ ſcia/
mus deo placuiſſe ieiunijs¶ Gregoꝛius in omelia. Quid /
deſt inter eſſe feſtis hoĩm ſi cõti ngat de eſſe feſtis angeloꝛe
¶ Sotlicitudo vel occupatio ¶ OQapitulum ccxxxX.
Negoius libro v.moeali. Plus in hoc mundo honoꝛ
qꝙ deſpectio ocupat.a magis proſperitatis ſublimi
tas ꝙ neceſſitatis aduerſitas grauat. mens dum blã
da occupatione premitur libens ad exterioꝛa deriuaturſ
Gregoꝛius in moꝛalibo. Non nun q; qui quietus alicuiiis eſ
ſe meriti creditur poſitus in quali bet actione dici tur ¶ Gre
Soꝛius ibidem. In iſtis viſibilibus que intuemurcoꝛ noſtrũ
extra ſe ſpergitur.Se uicqiiid de ſe intrinſecus agatur obli
uiſcitux: dum extrinſecus ocupatur ¶ Gregoꝛius i bidem.
Ocæupatio ſecularium dignitatum tanto facilioꝛibus vicijs
pPremitur quanto maioꝛibus curis grauatur ¶ Cregoꝛiiis
ibidem. Sepe miſericoꝛs deus ꝗquos ſuos tenere diligit: eos
ſollicite ab exteriobuis actionibus cuſtodit¶ Bernhardiis
in ſermone. Preoæupatum quippe ſecularibus negotijs ani
mum ſancta delectatio declinat.nec miſceri poterunt vana
veris. eterna caducis: ſpiritualia coꝛpoꝛeis. ſumma Vmis vt
pariter ſapias que ſurſum ſuntGe quẽ ſuper terraz ¶ Rych /
ardus de ſancto victoꝛe. O in felix aĩa quid ſollicita es erga
plurima:poero cũ vnum ſit neceſſarium dilige vnũ in quo
ſunt omia. G& ibi fige coꝛ tuũ e deſideriu: nam felices illið ci
uitatis ciues cuiꝰ participes in idipᷣm: mũdus enĩ tranſit ⸗

cõcupiſcentia eius ¶ Vſidoꝛus eth;̊. Sollicitus dẽ quaſi ſol⸗
lercitus inntum ſcʒ aliquis ex quadam ſo llertia animi ve/
lox eſt ad ꝓſequendum ea que ſunt agenda ¶ Valeriꝰ epi /
ſcopus in ſermone. Naʒ ſicut homo nunq innitus bene ſer
uit ita nec oœupatꝰò bene ↄmendata cuſtodit ¶ Seneca epi/
ſtola. Vbicũcq; ſumibi mecum ſu mtebus enim me nõ tra
do ſed comodo —

¶ Solitudo tumultus ¶ Capitulum. ccxxxj·
guſtio? de ſingularitate clerico. Mimis volup/
tatibo ſtimulatur qui non eſt vbi frequẽtia volup
tatum. Et minꝰ auaricie moleſtias patitur: qui di/
uitias nõ videt¶ Hieronimus in epiſtola. Sapiens munim
ſolus eſſe poteſt habet enim ſecum omes que ſunt. & & fue/
runt boni: & animuz libex & quocũc; vuit ꝓfert & confert
& q& cope non poteſt cogitare cõ plectitur· & ſi homĩm in
opia erit loqiutur a cũ deonunꝙ vnus ſolus erit Grego
rius· Si carni qꝗᷣ licet abſcidimꝰ m ox in ſpiritu q& delectat
inuenimꝰ. intentioni quippe anime ſi exterioꝛ euagatio clau
diturintetio? acceſſus a pitur ¶ Bern hardè. HMalũ qâ nemo
videt nemo arguit vbi aũt non timettr reprehenſoꝛ. ſecurꝰ
accedit temptato Origenes in omelia. Quaʒ diu quis per
mixtus eſt turbis. & in multitudine fluétuantium volipta
tur. nec vacat ſoli deo nec ſegregatus eſt a vulgo. poteſt el⸗/
ſe ſanctus ¶ Valerius maximus Qrates cũ vidiſſet ſecreto
ambulantẽ adoleſcentulum interroganit quid illic ſolus fa
ceret mecũ inquid loquo. cui cr ates caue inquid rogo 2 di
ligenter attende ne cũ homie malo loquarisꝗ Seneca Om⸗
nia nobis mala ſe olitudo Pſuadet nemo enim eſt. cui nõ ſan/
ctius ſit cum quolibet eſſe qm ſecum ¶ Seneca in epiſtola
Nil tam damnoſum bonis moꝛibo· q́ᷓ in ſpeclaculo reſidere
Seneca Iocundum eſt eſſe ſecum . cũ quns ſe dignum diu /
tiſſime quo fruatur efficit. Idem. Non viuas alit er in ſolitu
dine aliter in foꝛo. Idem. Fuge multitudinem fuge paucita /
tem. fuge etiam vnũ pro populo: populus pro vno ſatis
ſunt mihi: ſatis eſt vnus. ſatis eſt millus ¶¶ Seneca in epiſto /
ila. Omes vacant qui volunt neminem res ſequuntur . ipſi il /
las amplexantur & argumentum felicitatis occu ροnρ
eſſe pitãt ¶ S oꝛtilegiũ diuinatio ¶ Capitulũ · ccxxxij.
— Vguſtinus libro de natura demonum. Iarro dixit
diuinationũm ꝗquatuo eſſe genera terram aquam-
rerem ignem: ideſt· geomantiam: ydromantiaae /
mantiã pirromantiaz ¶ Auguſtinus libro de ciuitate dei
Qui ſuper ſaluatoꝛe ſalutem vult habere & ſine vera ſapien
tia eſtimat ſe prudentem fieri poſſe.non ſanus ſed eger. non

prud
citat
Kon
6

de 60

los⸗

i
rit
tit
lie

Aaminie
i dn
. *M ap
mnmmerönt

Ncun
Dmuswoh up
ie
apren 8 nund
u insiſe
tpfenkonfer
äſtheninin
1s entſ Cren
nul
euagatio

P

NAücinenn

pretrnioſern
Nud umun
wdn umWP
Uwrlgo wrt e
i idiſetſenn
Uche
ind /egn
enbn
nGnn ſo
enec⸗ in yn/
rann nloreor
ſed kogmd
aiuernſin
m migepuci⸗
nunſic⸗
mecin G
Aummpſl
nennttntn
uli c
n. larto odi
2* A/
Nommi;
al itn
rmwie
1ℳ 70

prudens ſed ſtultus. in egritudine aſſidua laboꝛabit · G& in ce

citate noxia: ftultus & demens permanebit ¶Hieromimus

Non debemius ſub exemplo ione ſoꝛtibus credere vel lud
de actibus apoſtoloꝛum Huic teſtimonio copulare vbi ſor⸗
te mathias in teſtimonmium eligitur ¶ Gregoꝛiꝰ. Siqius ario

los: uruſpices vel incantatoꝛes obſeruauetit: aut philace/

rijs vſus fuerit anathema fit ¶ Vſidoꝛus libro ethi. Soꝛtile /
gium eſt quoddam genus culture vdoloꝛum ex demonum
conſultationibus futura predicando

C1 De Sre MM
. Z Chpitulumm: cexxxii.
— Buſlinus De caritate. Qui⸗ gaudet de ſpe tenebit 2
rem:qui autem ſpem non habet:ad rem non poter?
peruenire Auguſtinus in enchᷣ. Eides credit: ſpes
Caritas deant ſed ſine fide eſſe poſſunt ¶ Ambroſius. De di

dia Humana defecerĩti Hieronimus & Seneca. Ome op?

leue fiełi ſolet: cum eius precium cogitatur:ſed ſpes premij

ſolacium fit labois ¶ Gregoꝛius in moalibus. Spes i in eter
nitate animum erigit: & idcirco nulla mala exteriꝰ que tol/
lerat ſentit ¶ Gregoeius in moœalibus. De ſpe incaſſum pre

ſumit:&iii timere deum in ſuis operibus rẽniit. Idẽ. De creæ

toe deſperare eit ſpem in creaturam ponere ¶ Bernhardus
in ſermone.Si mihi premia promittunturper te obtinenda
ſperabo · ſi inſurgant aduerſum me prelia ſi ſeuiat mundus
ſi fremat malignus ſi ꝓpria caro aduerſus ſpiritum concu/
piſcit. ego i in te ſperabo ¶ Bernhardus ibidem. Tria conſide/
ro in quibus tota ſpes mea conſiſtit caritatem adoptionis.
veritatẽ ꝓmiſſionis.poteſtatez redditionis ¶ Caſſiodoꝛꝰ ſu
per p̃s. Spes eſt virtus qua ſperamus premium vite eterne
iuſtoꝛum meritis ceddendum ¶ Seneca in epiſtola. Spes eſt
Vtimum aduerſarum rerum ſolacium memoꝛie minimum
uiſe⸗ tribuit plurimurn

De ſpiritu ſancto

Vaguſtimis in epiſtola. Sallczii ſemper in me opoᷣ
ſpira vt cogitẽ cõpelle vt faciam: ſuade vt te diligã
cõfirma me vt te teneam:cuſtodi me ne te pdam
ieronimꝰ ſup marcum. Spiritus.ſapientie negligentiã in

pigre repellit: pirit? intelligẽtie diligentiam tationabiliter qᷓ

rit. ſpirit? cõſili ꝓuidentiam prudenter inuenit: ſpiritus foꝛ
t itudinis virtutis in ſtigationes foxtiter retũdit · ſpirit ſcien/
tie oblinionẽ lubric⸗ diu eſſe integre nõ ſinit· ſpiritꝰ? pietat

R DUMWẽ èð DM ’

uinja nmiſer atione tunc ſperandum eſt amplius: cum preſi/

T Capitulum. ccxxxIII.

humanam fr agilitatẽ clementer indulget ſpiritus timœis
dei in Puidam ignoꝛantiaʒ; ardenter decoquit && bene replet
¶ Hieconimꝰ ibidem. Sapientia domũ edificat · intelleétus
guber nacula inuenit ↄſilium bona diſcreta facit. virtus in

pacientia animam poſſidetſcientia diuiitie:dei a ſalutis acꝗq

runtur: pietate ꝓſperitas preſentis vite a future conſiſtit:ti
moꝛe humanitas ↄoſeruatur & omne peœ atum expelliturſ
Gregoꝛius in moaliw. Habitare in cope animam probãt
vVitales ſenſus coꝛpoꝛis Habitare in anima ſpiritum probat
vita ſpiritualis illud ex viſu e auditu dinoſcitur · iſtud ex
caritate & humilitate ceteriſq; virtutibus comprobatur ¶
Gregoꝛius in omelia. Spirituſſandus in columba & igne
apparuit:quia om ne coꝛ qꝗ eius gratia tangitur & manſue
tudinis lenitate trarquillum: & zelo iuſticie fit accenſum ¶

Gregoꝛius in omelia. In terra datur ſpiritus vt diligatur

ximus ecelo datur ſpiritus vt diligatur deꝰ. ſiciit ergo vna
eſt caritas. 6 duo ꝓprecepta ita vnus ſpiritus duo donaſ
Bernhardus in ſermone.Spiritus hieſu:ſcilicet bonus ſcili /

cet ſanctus: ſcilicet rectus: ſcilicet dulcis: ſeilicet foꝛtis infix/

ma roboꝛans:aſpera planans. co:ꝛ da puxificans ¶ eo papa
in ſermone.O quam velox eſt ſerino ſapientie: & vbi deus

magiſter eſt cito diſcitur q docetur ¶ Beda in omelia. Nul

la in diſcendo mora eſt: vbi ſpirituſſanctus doctoꝛ adeſt
¶ De Studio ¶ Capitulum ccxxxv.

Humilitate induti criſtiana: diſcant non cõtem nerxe
quos ↄgnoſcunt moꝛum vitamq; verboꝛum deui/
tare ¶ Hieronimus. Sic ipſa lectis temperatura tibi finez cõ

ſilium non laſſitudo imponat ¶ Criſoſtomus. Omnino ini⸗

quum eſt nobilioꝛa ingema ſtudijs dehoneſtari moꝛi bo · G&
eos quos ardiia grauia expectant officia voluptatis va
nitatibo occupationis agitari ¶ Vſidoꝛus de ſummo bono.
Om nis profectus ex lectione & meditatione procedit:que
enim neſcimus lectione diſcimus:que diſcimus meditationi
bus conſeruamus ¶ Origenes· Punge oculuʒ G& dabit lacri
mam ſtringe mentem & dabit intelleétum nihil enim tam
incredibile quod nõ diſcendo fiet probabileſſ Hugo libro
tercio dydaſcol Tria ſunt ſtudentibo neceſſaria naturaex⸗
ercicitim:diſciplina. In natura cõſideratur vt facile audita p
cipiat firmiter tenentin exercicio vt laboꝛe e ſedulitate na /

turalem ſenſum excolat in diſciplina vt laudabiliter viuẽs

moꝛes cũ ſcientia cõponat. Tria ſunt que precipue ſtudij le

gentium obeſſe ſolent · ſcilicet negligentia:imprudentiaa foæ
runa ¶ Hugo ibideʒ. Noli cõtemnere minima da paulatim

nlinis

go in epiſtola. Sedulo monẽdi ſunt ſcolaſtici. vt

der
.

err
victe
ldem
trahe
dis
dig
ris
belunx
ſonel
Pwor
ſtere

doi⸗
nor⸗
conſ
q
pien
4
Imu
viue
ſed 0

iitngine
aherge
nglech
et sn
17 ſahns d
econſiſtt
nenpeſſtitſ
manprobit
Wumpeobat
. ſede
nprabanuſ
lunba gigre
nur ammii
Mtameun’
tdügtur
ſeutagovn
10

tbonus ſclti

ds e

Aopap⸗
de Kbius
nomdael
dan N
R
t ſcolaſtci
or cotemnete
dcrum dei/
nWrd
8Ommimoin
ximorb

oluptatiss: 4

ummo bon,
pnantl
sranot
& dade lct
bilaintm
bo
minrter
cie Audita p
dultuten
bitter vus
preſtdl
Unta“
N

S

defluit qui minima contemnit ſi primo alphabetuz diſcere
ↄtempſiſſes vtinam inter gramaticos tantũ nomen nõ ha⸗
beres ¶ Hugo ibidem. Prudens lectoꝛ vel auditoꝛ omnes li/

nter audit ommia legit:non ſcripturamnon perſonam. nõ
doſtrinam ſpernit ab omnibus indifferenter quid ſibi deeſt

& q& deeſſe videt querit:non tantum qᷓntum ſciat.ſedð quan
tum ignoat & deſiderat HNugo ibidem. Studium eſſ aſſi/
dua & ſagax retractio cogitationis qd inuolutum explica
re niteris vel ſcrutaris penetrare occultum. Ibidem. Medita⸗

tio eſt frequens cogitatio· modum. & cauſam. Ge ra tionem

vniuſquiſq; rei inueſtigaris. Idem. Studiiim eſt amimi aſſi/
dua &ο& vepemens applicatio. & ad q agendum cum ſũma
volũtate occupatio ¶ Seneca in epiſtola. Studia te clarum
2 nobilem efficient · ſine ſtudio eger eſt animus. I dem Stu⸗
dio me dabo:omnia alia negligenda ſunt vt huic aſſideamꝰ

Idem. Omne quidem tempu s vdoneum eſt ſtudio ſ alutari

¶ Seneca in epiſtola. Ocium ſine literis moæs eſt. & viui Ho

minis ſepultura alit lectio ingenium & ſtudio fatigatum.

Idem. Non refert quam multa ſciat luctatoꝛiſi ſcit quantuʒ
victoꝛie ſatis eſt. ſic in ſtudio multa delectãt · pauca vincũt
Idem. Qertis ingenijs innutriri etiam immoꝛari velis aliq
trahere qd in anĩo fideliter ſedeat¶ Seneca in epiſtola. Stu/
dijs 7 diuitiis pariter vacare non potes- nec animam illam
dig natur habitare ſapientia: quam videt ſactam in deſide⸗

rus curis tempoꝛalibo inuolutam. Idem. Laboe ſcolaſticuſ

ocium eſt· ſed ocium negocioſum e qãᷣ animum reddit ad
honeſta ſollicitum · ſi vis vacate animo aut Pauper ſis aut
pauperi ſimilis otet: multis enim ad phabitandum obſi/
ſtere diuitie· paupertas autem expedita eſt & ſe ecura

¶ De ſtulticia
Capitulu m. ccxxxvj.
Mbro ſius. Reſcindenda eſt inſipienti poteſtas.non
addicienda libertas inſipientis in libertate ruina ve
4 ementioꝛ eſt ¶ Gregooꝛius in moꝛalibus. Stulti tã
to intentius de alienis iudicant quanto ſua profundius ig
norant. Idem· Stultus viator eſt qui in via amena Prata
conſpiciens: obliuiſcitur quo tendebat. Ibidem. Tanto quiſ/
q; intus amplius ſtulcior fit· quanto conatur exterius ſa/
piens videri ¶ Vſidoꝛꝰ libro ethi mloyax. Stultus eſt qui
per ignomĩam non ↄmouetur ad doloema ́ non mouetur
iniuria ¶ Señ.Inter cetera mala hoc hẽ ſtiilticia ſemꝑ incipt

viuere ¶ Seneca. Stulto nulla re opus eſt · nulla re vti ſeit·
ſed omnibo eget. Idem. Omnis ſtulticia labocat faſtidio ſui ·

Pumilis res eſt ſtulticia abiectio ſoꝛdida ſeruiliſ. multis affe
ibus a ſeuiſſimis ſubdita · Ideʒ in epiſtola. Si qᷓndo fatuo
delectari volo:nõ eſt mibi longe querendus.me rideo
¶ De ſubiectione ¶ Capitulum.ccxxxviij
egoæius in paſtoꝝ. Curandũ eſt vt redoꝛem ſub /
ditis. 6 matrem pietas& patrem exhibeat diſcipli⸗
na. atq; inter hec ſollicita circũſpectione ꝓuidendum
ne aut diſtrictio rigida: aut pietas ſit remiſſaſ Gregoꝛius
in regiſtro. Sic ergo ſubiectos ſollicitudo laudabilis exhi⸗
beatii cũ manſuetudine diſciplina ſic cum diſcretione cor⸗
redctio:iram benignitas mitiget benignitatem zelus exacuat
& ita alteze cõdiatur ex altero· vt nec immoderata Vcio piꝰ
&̃ optet affligat. nec itex frangat reétitudinẽ diſeipline re /
miſſio ¶ Vſidoꝛꝰ de ſũmo bono. Non erit caro ſibiedta aĩe
nerc vicia rationi. ſi animus nõ eſt ſubditus creatoꝛi· ũc aũit
recte nobis ſubiciuntur omnia que ſub nobis ſunt ſi nos
ſubijcimur ei: a quo nobis illa ſubiesta ſunt
¶ Suffragium (CQapitulum. ccxxxvnj·

*

Vguſtinus. Sunt quos nihil adiuuant oꝛati ones ꝗᷣ
fuunt ꝓ mortuis: ſiue pro eis fiant quoꝛe tam mala
unt merita vt nec talibus digni ſunt adiuuari: ſiue
ꝓ quoum tam bonavt talibus non indigeant adiuuamen
tis ¶ Auguſtinus Non eſti memuiſ ad motuos quoꝝ curã
agimus puenire:niſi qct pro eis ſuuie altaris: ſiue oꝛationum
ſiue elemoſinase ſacrificus ſolenniter ſuplicam us ¶ Augu/
ſtinus libro queſtionum. Tempus qd inter homĩs mœtem
& vltimam reſurrectionem poſitum eſt animas abditis re⸗
ceptaculis continet ſicut vnaqueq; digna eſt vel requie vei
erumpna. eo ꝙ ſortita eſt in carne duᷣ viueret:neq; ne gau

dium eſt defunétoꝝ animas pietate ſuoꝝ viuentium rele⸗

uari. cu m ꝓ illis ſacrificium mediatoris offertur vel elimo/
ſine in eccleſia fiunt ¶ Auguſtinus ibidem. Qum ergo ſacri
ſicia ſiue altaris: ſiue quaecunq; elemoſinazʒe P baptizatis
deſunctis omnibo offerũtur pro valde bonis gratia actio/
rnes ſunt pro nõ valde bonis propiciationes ſunt: pro valde
malis etiam ſi nulla ſunt adiuuamẽ ta motiuoum quaiet/
cunq; ſunt conſulationes viuoum ¶ Auguſtimis ibidem.
Monumenta non ob aliud dicuntur: niſi ꝙ bij qui viuenti
um oculis mote ſubtracti ſunt: ne obliuione etiam coꝛdib
ſubtrabantur: in mefnoꝛiam reuocent& admonendo faciãt
cogitari: vnde monumentum eo quod moneat menteʒz nun
cupat᷑. Ad hec ergo ſunt adiuuamenta m oꝛtuoꝛum vt dum
homines recolant vbi ſunt poſita eoꝛum quos diligunt coꝛ /
poꝛa: eiſdem ſanctis illos tanquaʒ patronis ſuſceptos apud

deil

tia⸗
les

ſie

—

fimlisi
ernde
mdn
ncande
betdiop
epudenden

(Crgni

laraddecde:
elseugu
entlaope
edipinere
ſbieai⸗
Numirii

bösſuntſe

RGNN
uorun

tardiudarnſine

mtndiwmnen
mosqborcn
vmis mui

s rbditi

NANN
retneq egn
Uentium t⸗
ut ielennx
umttoo ſt
ptaytyis
Gtr xid
unt. nucle
cunn glat/
mns bien,
an iun
Kum N
mondofn

trentut⸗

deum adiuuando G& ozando cõmendent

¶ De ſuperbia
Capitulum ccxxxix.
Vguſtinꝰ. Magna eſt miſeria ſuperbus homo:ſed
maioꝛ miſericoꝛdia humilis deus · flecamur facile
ne frangamur ¶ Auguſtinus de natura & gratia.
etera vicia in malefactis valent ſola ſuperbia etiam in re/
cto eſt cauenda ¶ Auguſtinus de ciuitate dei. Audeo dicere
ſuperbis:vtile eſt cadere in aliquod apertum & manifeſtum
pecc atum. vt diſpliceant qui iam ſibi placendo ceciderant

Salubrius enim petro diſplicuit quando fleuit: q; ſibi pla⸗

cuit quando preſumpſit. Hoc etiam dicit ſac: ps. Imple fa/

cies eoꝛum ignomĩa a querent nomen tuum domine ¶ Au⸗
guſtinus in ſermone. Si vix toller atur diues ſuperbiis pau
perem ſuperbum quis ferat. Idem in ſer mone. Vermis diui

tiarum eſt ſuperbia · difficile eſt vt non ſit ſuperbus qui di/
ues eſt. tolle ſuperbiam d iuitie non nocebunt ¶ Auguſtinꝰ
Quid prodeit diſpergenda dare pauperibus & pauperem

fieri· cum anima miſera ſuperbio efficitur diuicias contem
nendo:q̃m fuerat poſſidendoſ Auguſtimus in epiſtola. Hu

militas homines ſanétis angelis ſimiles facit a ſuperbia ex
angelis demones facit ¶ Auguſtinus de confli. Superbia di

cit multis imo pene ommbus melioꝛ es verbo ſcientia diui⸗

tus honozibus & cunctis carnalibus vel ſpiritualibus ſup
petunt cariſmatibuscunctos ergo deſpice. cuinctis te metip

ſum ſuperbioem attende Hieronimus in epiſtola. Super/

bia natione celeſtis ſublimium appetit mentes quaſi ad
proprios reuolans oꝛtus. appetit gloꝛiam & puritatem ho/

minum irxrumpere que de gloꝛia && puritate angeloꝛum eru
pit vt quos imuenit participes nature-faciat conſotes ruine
¶ Gregoeius in moꝛalibo. Vicium ſuperbie ab ipſa radice ſe
candum eſt vt dum latenter oꝛitur tunc in gloꝛianter abſci
datur nature ꝓuectu vigeat · ne vſu roboꝛetur ¶ Gregoꝛius

in moꝛalibus. Radix quippe cuncti mali & regina omnium
vicioꝛum ſuperbia eſt de qua ſcriptura atteſtãte dicit᷑. Iniciũ
omis peccati ſuperbia. Septem principalia vicia de ſuper bie
vitulenta radice proferunt᷑ a bis ſeptem ſuperbie vicis nos
captos dyabolus tenuit: idcirco redempto noſter ad ſpiri/
tuale liberationis bellum ſeptifoꝛmis gratie plemis venitſſ
Gregoꝛius in moꝛalibo. Quatuo= ſunt ſpecies quibus omnis
tumo arrogantiũ demonſtratu cũ bo nũ aut a ſemetipſis
bre ſe eſtimant aut ſi ſibi datũ deſuper credũt. ꝙ ſe acepiſ
ſe meritis putaãt aut certe cũ iactãt ſe habere qd nõ ha bent

aut deſpectis ceteris ſingulariter videri appet unt habere qqᷣ

habent ¶ Bernhardꝰ in ſermone. Septempliciter occupauit
nos lepra ſuꝑbie:ſi in ꝓprietate poſſeſſionum:in gloꝛia veſti
um in voluptate coꝑm in oꝛe q ſimiliter & in coꝛde. In oꝛe
cum in aduerſis murmuramuſ. æ in ꝓſperis arroganter cõ
mendamus in coꝛde ꝓpria voluntas & proprium conſiliuz

¶ Bernhardus in ſermone. Supbia de ſupernis celeſtibv ad

ima precipitat. Humilitas ab imis ad alta leuat angelus in
celo ad tartara coxruit homo immũdo ad celum aſcenditſ
Vſidoeus ethi.Superbus dictus eſt quia ſuper vult videri
ck eſt. qui enim vult ſuperg redi qat eſt ſuperbus eſt · Idem
Arrogantia eſt animi motus quo quis mouetur ad iactan/
dum ſe habere q& nõ habet Origenes in omelia. Quid ſu
perbit terra a cinis: vt homo arrogantia ſubleuetur oblit?
quid erit& ́m fragili vaſculo ↄtineatur& quibo ſtercori/
bus immerſus ſit& qualia ſemper purgamẽta de ſua carne
ꝓiciat ¶ Hugo iactantia eſt faſtu mentis id agente:maioꝛa

c ſunt de ſe ꝓmittere. Idem. Superbia eſt elatio vicioſa:que
inferioꝛem deſpiciens:ſuperiosibo a paribus ſatagit dnariſ

Hugo de anima. Superbia in celo nata eſt:ſed velud imme/
moꝛ qua via nide cecidit illuc poſtea redire nõ potuit¶ Hu
go de clauſtro anime. Quatuoꝛ eni m ſunt que trahunt ela/
tionis currum: ſcilicet amoꝛ dñandi amoꝛ ꝓprie laudis con-
ternptus inobedientia · rote vero ſunt iactantia mentis
arrogãtia: verboſitas & leuitas auriga in hoc curru eſt ſpi /
ritꝰ ſupbie amatoꝛes mũdi ſunt qui feruntur in hoc currii
infrenes ſunt equi volubiles rote auriga puerſus a qui poꝛ
tantur infiemus Caſſiodoꝛꝰ ſuper pᷣs. Supbia de angelo
dyabolum fecit&& homini moꝛtem intulit a cõceſſam beati/
tudinem vacuauit omniũ malo mater ſceleruzʒ fonsvena
nequicie ¶ Innocentiꝰ de vilit.ↄditionis humane. Superbia
turrim euertit linguam cõfudit. ꝓſtrauit goloyam.ſuſpen⸗
dit vriam interfecit nichan oꝛem. ꝓpemit anthiochum pha/

raaonem ſubmerſit ſemiachib interemit. ſedes ducuz ſu /

perboꝝe deſtruxit & radices gentium ſupboꝝ arefecit ¶ Se⸗

neca in ſententijs oatoꝛuim. Nunqᷓ;; in ſolido ſtetit ſuperba

felicitas.ẽe in gentium impioꝛum. magna faſtigia obliuio/
ne fragilitatis humane collapſa ſunt
De ſuperfluitatt (Capitulum. ccxl.
Vguſtinus in epiſtola. Nihil tam neceſſarium q̃m
ↄgnoſcere quis non ſit neceſſarim ¶ Hieronimus ĩ

& humane ſuœurere imbecillitati quos nudos natura pro
fudit hec vna axppellanda eſt tunica & quicquiò in pᷣſentibo

piſtola. Quicquið copoꝛa noſtra defendere poteſt

vtrum ꝓpter inopiam verboꝛiu: aut ꝙ ſtultus eſſet taceret

ali mentis eſt neceſſarium· hec vnius diei victus appellat
N ¶ De ſuſpitione ¶ Lapitulum ccxlj. M
Biſoſtomus ſuper matheũ. Sicut difficile eſt aliquẽ
ſuſpicari malũ qui bonus eſt:ſic difficile eit aliquẽ
ſuſpicari bonũ qui ipſe malus¶ Criſoſtomꝰ. Om/
n . nis homo ſe eſtimat altee: fonicarius nemineʒ putat caſtũ
caſtus de fornicario non facile ſe uſpicatur ſuperbus nemi/ .
nem putat humilem humilis neminem putat eſſe ſuperbuʒ:
n ſic qui nõ eſt ex deo ſacerdos: nemine; putat ſacerdotem ex
n deo ¶ Vſidous de ſũmo bono. Eacilius vicia vniuſcuiuſq;
wv D qm virtutes intendimus: nec quid boni quiſq; geſſerit ag⸗
di⸗ noſcere ſed quid mali egerit ꝓſcerutemur ¶ Seneca libro mo⸗z
dt ali · Hoc habet omnis inſanus vt q ipſe inſanit in idem pu
ſ tet ceteros ſeuire W
de ¶ De taciturnitate ¶ Capitulum ccxlij
Aun NMbroſius de officijs. Qu am pliuixes vidi loquendo
ue peccatum incidiſſe: vix quẽq́; tacendo: ideocq; tacere
riſ rnaoſſe difficilius eſt.qᷓm loqui . Scio loqui pleroſq;
nne, cuùm tacere neſciant: rarum eſt tacere quẽq́;. cum ſibi loqui
H nihil proſitſapiens eſt ergo qui nouit tacere ¶ Hieronimꝰ
tdaa in epiſtola. Diu conſidera quid loquendum ſita adhuc ta/
M cens prouide:ne quid dixiſſe peniteat. Sapiens vt loquatur
tos multa prius ↄſiderat·quid·aut cui:quo loco: vel tem pe di/⸗
tcH cat vñ poeta. Perpendit ſapiens quid:qmodo: qndo loquat᷑
m Profert inſipiens ſubito quicquidò meditatur ¶ Gregoꝛius
poe R in moꝛalibo. Iile recte ſcit dicere: qui a oꝛdinate nouit tacere
NANH ¶ Gregoꝛiꝰ in paſtoꝛali. Plurimuũq; nimis taciti: cum iniu /
Nn ite aliqua paciuntur: eo in acrivem doloꝛem prodeunt vui/
den nera quippe clauſa plus cruciant: quia cum putredo que in
gau tus feruet eijcitux· ad ſ. alutem doloꝛ a ꝓpitur ¶ Gregoiꝰ. Qua
e ſi quoddam nutrimentũ verbi eſt cenſit ura ſilentn ¶ Grego /
pb rius in paſtoali. Sicut incauta & locucio in erroꝛem ꝓtra/
u hit · ita indiſcretum ſuentiũ eos qui erudiri poterãt in erro⸗
dg.⸗ rem derelinquidſ Qriſoſto mus. Malum homĩem tacendo
nba * meli? AIm reſpondẽdo vincere potes ¶ Valerius in ſermone
Aliquotiens nimia taciturnitas ſtulticie aſ. cribit. ſicut 4 ver
boꝛe nimietas ad furoꝛem refertur ¶ Caſſiodoꝛꝰ? in epiſtola
Hec eſt regalis ꝓculdubio virtus:celerius neceſſaria ſentire
& tardius in verba ꝓrumpereneſcit enim penitenda loqui ·
i qui preferenda prius ſuo tradit Xa miniſ ydonius. Py/
tagoæas diſcipulis audientibus: prius legitur tacendi paci/
entibus: quaʒ loquendi monſtraſſe doctrinam ¶ Valeruis
. maximus. Solõ cum alijs loquentibus taceret: interrogatꝰ

reſpondit. Nemo ſtultus tacere poteſt: cur ergo ſolus ling/⸗
uam cohibes:quia inquit dixiſſe me aliquãdo penituittacu
iſſe nunq; ¶ Seneca. Loqui ignoꝛabit qui tacere neſcit expe/
dit tacere ſe: magis & loqui ↄtra ſe ¶( Seneca in epiſtola.
Nihil eque ꝓderit q́; quieſcere && mimum cum alijs loqui.
& plurimum ſecum. dem li: moꝛc. In hec incumbe vt liben
tius audias ́; loquaris q& tacitiim eſſe velis nemini dixerſ
auribus frequentius qm lingua vterxe. Idem Quicquiò di /
Aurus es: an teq́; alijs tibi dixeris ¶ Seneca in rierbiij Ss. Ta⸗
citurnitas ſtulto homini pro ſapientia eſt. T acere qui neſcit
neſcit loqui ð
¶ De tꝑpancia ¶ Capitulum· ccxln·
WNbroſius de officijs Tempancia mraxime honeſta
ti cauſatur decoꝛis conſideratio ſectatur & loque/
4 tii ¶ Proſper. Temꝑancia facit abſtinentem parcũ
ſobrium: moderatum pudicum:tacitum. G verecundu. hec
virtus ſi in animo habitat. libidines frenat affectus tem pat
deſideria ſancta multiplicat vicioſa caſtigat.omia intra nos
confuſa odinat. cogitationes prauas remouet: ſciãs inſerit
ignem libidinoſe voluptatis e tinguit. mentem tacita tran/
quillita te componit& totam ſemper ab omni tempeſtate vi
cioꝛum defendit ¶ Seneca in epi ſtola. Tem ꝓancia voluptati
bus impat alias odit atqʒ abigit. alias diſpenſat & ad ſanũ
modum redigggs ?YVMV
¶ De temptatione
¶ QCapitulum ccxliii
Vguſtinus ſuper p̃s. Vita noſtra in hac peregrina
tione non poteſt eſſe ſine pecato: ſine temptatione
A uia profectus noſter per temptationem noſtrã fit
nec ſibi quiſq́; innoteſcit niſi temptatus:nec poteſt coonari
niſi vicerit nec poteſt vincere niſi certauerit · nec poteſt cer-
tare: niſi inimicum a temptationes habuerit ¶ Auguſtinus
de ſingularitate clericoꝛum. am diu dyaboliis ſopituin ig
nem ſine vllis flammis occultat: donec duas facilas iung⸗

ens ſimul ambas accendat · & tam diu ceſſat ſeuice ſue tela

ſupponere donrec ſicut peritus venatoꝛ quos occiſurꝰ eſt la⸗
queis vinculis alliget ¶ Auguſtinꝰ ſuper ps. Tantũ ad mitti
tur dyabolus temptare quantuʒz tibi ꝓdeſt vt exercearis vt
ꝓberis: qui te neſciebas a te ipo inueniaris ¶ Auguſtintis
in ſermone. Duplicem atiem producit mũdus stra milites
xpᷣi. blandit᷑ enim vt decipiatterret vt frangatnõ vos tene/
at voluptas ꝓprianon vos terreat crudelitas aliena a vict?
eſt mundus: ad vtroſq; aditiis oœurrit xp̃s· nõ vincitur
xpianus ¶ Ambroſius. Nulla mens eſt nulla ania que non

reci

sling
lit tacu
tenpe
epiſtola,
0slochn⸗
t liben
nidixen
uid di,

quineſeit

imcng
ehoneſta
Gloque
em Pparcll
undi xe⸗
tempat
MraAs
züs inſert
Acita ttan/
npeſtatevi
1Wluptati
ad ſanil

ncI
WNe
emptadon
nnolſtrifit
ſt caonar
poleſtee⸗
uguſtnus
ſopinunig
culas wng⸗
iceſuet
ntü ad mitr
Nrceiurs
gamii⸗
1 vos ten
ſena1.
pirtut

recipiat etiam maloꝝ motus aggreſtes cogitationum. Ide

Deus ipſe omniuz rectoꝛ ac dñs ·. cum omnuim angeloꝛum

milicia certamen tuum expectat. tibi contra dyabolum di⸗
micanti parat eternitatis coꝛonam ¶ Hieronimns. Dum P
uus eſt interfice: ne nequicia elidatur in ſemine ¶ Gregoꝛiꝰ

in moꝛalibus. Hoſtis noſter quantomagis nos ſibi rebellare
conſpicit:tanto ampliꝰ expũgnare concenditeos enim im
pulſare negligit: quo quieto iure ſe poſſidere ſentit ¶ ¶rego
rius in moꝛalibus. Si temptationi in coꝛde naſcenti feiſtine
nõ reſiſtitur:eadem qua nutritur moꝛa roboꝛatur¶ Grego/
rius in paſtoꝛali. Humanum eſt in coꝛde temptatione; per⸗
peti· demoniacum vero eſt temptationis certamine G& inopi

nione ſuperari. Idem. Ibi inimicus deciplam ponit:vbi ſemi/

tam mentis conſpicitſ Gregoꝛius in moꝛalibus. Antiquus
hoſtis ex ꝓprio certamine dum ſe ſuccum bere conſiderat
ad alia temptationum bella reſtaurat ¶ Bernhardus in ſer /

mone. Poteſt inimicus excitare temptationis motum: ſed in

te eſt ſi volueris dare ſiue negare conſenſum ¶ Criſoſtomꝰ
In primis grauis inſufferabilis eſt ineptus dyaboli:quod
ſiquis foꝛti animo ſi uſtinuerit in ſe ecũdo imieniet eum infir⸗

mioꝛem ¶ Origenes. Sicut caro ſi ſale non aſpergit᷑ ſtatim

fit nigra& corumpit᷑ ita & anima niſi temptatiornbus aſſi/
duis ſaliatur cõtinuo reſoluitur & relaxatur ¶ eo Papa ĩ
ſermone Ron deſinit hoſtis temptationis laq ueos vbi q; pᷣ
tendere vt quio quomodo fidem credentium valeat corrum/
pere. Idem. Nulla ſunt ſine temptationum expimentis ope /
ra virtutis nulla ſine perturbatiombus fides nullũ ſine Ho/

ſte certamen milla ſine congreſſione victoꝛia ¶ Proſter. Adð

magnam vtilitatẽ fidelium materia eſt reſeruata fideliũᷣ cer⸗
tantium:vt non ſuꝑbiat ſanctitas:dum pulſatut infirmitaſ

¶ NHugo de clauſtro ani me. Quatuos ſunt temptationũ eſſe

Prima eſt loci amenitas.vt ciuitates opida:que non tan⸗
tum ex ſitu loci amenitatem recipiunt.ſeõ ex habitantium

gratia. Secunda vero cauſa eſt locus diuicia: vbi enim di /
uicie ibi periculum. Tercia vero cauſa eſt precioſus oenatus

vt eſt equoꝛum pinguium. & veſtimentoꝛum exquiſite va⸗
rietates. Quarta autem mulierum ſpecies quarum vox blã
ditur auribus:& facies oculis
¶ Tempus vel tempoꝛale „Capitulum ccxlv
Vęguſtinus.Inter tempoꝛaſia & eterna hoc inter eſt
ꝙ tempoꝛale plus diligitur antequã habeatur. vi/
eſcit autem cum aduenerit· non enim ſaciant ani/

mam ſeðò eternum ardentius diligitur adeptum qua deſtre⸗/

ratum ¶ Auguſtinus in ſermone. Diſcernendum eſt quid

è ð .

☛

precedat eternitate quid tempꝑe· quid eleẽtione quid oꝛigine
Eternitate ſicut deus omia ·tꝑe ſicut flos fructumelectione
ſicut fructus floꝛem: oꝛigine ſicut ſonus cantum ¶ Auguſti /
nus. Eallax in tem palibus bonis ſuauitasa infructuoſus
laboꝛ. perpetuus timoꝛ · & periculoſa iocunditas inicium
ſine ꝓuidentia. G finis cum penitentia ¶ Hieronimus. Nihil

longum qd ſinem habet eternitati comꝓꝑatum omne tem/

pus breue eſt. Idem. Ne dicas temꝑa prioæa melioea fuere.
&m nunc ſunt virtutes faciunt dies bonos· vicia malos
Bernhardus in ſermone. Nemo veſt parum eſtimet tem/
pus q in verbis conſumitur ocioſis volat verbum irreuo
cabile: volat tempiis irremediabile ¶ Bernbardus. Nil pre⸗
cioſius tempoxe· & Heu nil ho die vilius inuenitur · tranſurit
dies ſalutis· & nemo recogitat nemo ſibi ꝑpire diem· & nun⸗
&;; reditue ciir at:ſed ſicut capillus de capite· ſic nec mo men
tum peribit de tempoꝛe ¶ Seneca in epiſtola. Fluunt omnia

& in aſſdua diminutione ſunt copoꝛa noſtra rapiunt᷑ flu /

minum moꝛe quicquid vides currit cum tempoꝛe homo eſt

fluida materiaa caduca 6 obnoxia omnibus cauſis ¶(Se/

neca in prouerbijs. Omnia aliena ſunttempus tantum no/

¶ Leſtimonium D, J
= ¶ Capitulum.ccxlvj·

ſtrum eſt.quottidie deterioꝛ eſt poſterioꝛ dies
Mbr oſius. Tres teſtes vnum ſunt ſicut Io hannes
dixit. aqua ſanguis ê& ſpiritus: vnũ in miſterio non
in natura- aqua ergo teſt eſt ſepulture ſanguis ve
rxo teſtis eſt moꝛtis ſpiritus teſtis eſt vite ¶ Vſidoꝛus de ſũ⸗
mo bono.Teſtibus falſis coniunctis tarde veritas reperitur
ꝙ ſi ſuperati fuerint examine iuidicis cito manifeſ tant nam
ſicut in vnitate prauoꝛiim grandis eſt fotitudo · ita in ſepe /
ratione maio? infirmitas ¶ Vſidoꝛus. Teſtis tribus perſonis
eſt obnoxius:primum deo quem periurando contemnit
ſecundo iudici quem mentiendo fallit · poſtremo innocenti
quem falſo teſtimonio ledit¶ Origenes.Siquis ea que vidʒ

in proximi ſui delicto· vel non iudicat vel in teſtimonio vo

catus· non que vera ſunt dixit: peccatum q cõmifſit ille qͥ
celat ipſe ſuſpiciet· & pena cõmiſſi reuertetur ad conſcium
¶ Caſſiodoꝛus. S epe enim pro bonis malum teſtimonuim
damus: a de bonis mala dicimus neſcientes ¶ Tullius. Infel

rendo teſtimonio quantaæunq; alicui ſit aucteœitas · prop /

ter cõiunctionem affinitatis mino putanda eſt ¶ Seneca in
prouerbis. Nullim putaueris eſſe locum ſine teſte
¶ De Timoꝛe ”
. . ¶ Capitulum ccxlvij

E 6
M

X

=
WEEEiE

— oe -oeoeo.. —

ine
he
ſti
s
ium
ibil
em⸗/
ete.
en

euo⸗
dte⸗
ſunit
mun⸗
men
nnit

flu/
N
(der

/

Vguſtinꝰ in epiſtola. Quãdo timoꝛe pene nõ amo
re iuſticie fit bonũ nondum bene fit bonũ.:nec fit in

facere ſi poſſet impune ¶ Auguſtinꝰ. Quid times hHomĩem.
homo in dei ſinu poſitus:tu de illius ſinu cadere noli · quic-
quid ibi paſſus fueris ad ſalutẽ valebit. non ad ꝓniciem ¶
Auguſtinus ſuꝑ p̃s. Timoꝛ preſens ſecuritatẽ generat ſem /
piternam time eum qui ſuꝑ omes eſt.& hominem non foꝛ
midabis¶ Hieronimus. Timo dei coꝛrigittimoꝛ hominum
differt actionem ſed voluntatez non aufert.&& auidioes ad
crimen redditquos aliqndo a crimine ſuſpendit ¶ Gregori
us in moꝛalibo Qui timet deũ nihil negligit timere deũ. eſt
nulla que facienda ſunt bona preteritre ¶ Gregoꝛius ibidem
In via dei a timoe incipitur vt ad foetitudinem veniat᷑. Naʒ
ſicut in via ſeculi audacia foꝛtitudinem ita in via dei timor
foꝛtitudinem gignit¶ Gregoꝛius. Nullum genus moꝛtis bo
no & tecto inuenti homini metuendum ¶ Gregori? in pa/
ſtoꝛali. Si adhnc a praua actione foꝛmidata pena prohibet
profecto foꝛmidantis animum nulla ſpiritus libertas tenet

nam & ſi penam non metuetculpaz proculdubio perpetra

ret. Ignoꝛat itaq; gratiam libertatis:quẽ ligat ſeruitus timo
ris ¶ Bernhardus in ſermone. Deum time e mandata eius

obſerua hoc eſt omnis hbomo:ergo ſi hoc eſt omnis homo-

abſq; hoc nihil homo¶ Criſoſtomꝰ in ſermone. Kacile de/

uiat a iuſticia qui in cauſis non deũ ſeo homines ptimeſcit

hec timoꝛ peccandi facultatem differre poteſt voluntatẽ au/
ferre non poteſt:ſolus enim dei timoꝛ eſt qui mentes coꝛrigt

fugat crimina: innocentiam ſeruat: ꝓpetem tribuit facultatẽ
¶ Iohãnes Caſſiodous. Principium noſtre ſalutis ſapien /

tieq; ſccm ſcripturas timoꝛ dñ̃i eſt. de timoꝛe dñi naſcit᷑ con
punctio ſalutaris· de cõpunctione ꝓcedit ab renunciatio ið
eſt nuditas & cõtemptus omniũ facultatuʒ de miditate hu/
militas ꝓcreatur de humilitate moꝛtificatio voluptatũ ge/
neratur· de voluptatum moꝛtificatione exſtirpant᷑ atq;ʒ mar
ceſcunt vniuerſa vicia:de vicioʒe expulſione virtutes fructi/⸗
ficant atq; ſuœ reſcunt de virtutũ pullulatione puritas coꝛ
dis acquiritur per codis puritatem apoſtolice: caritatis ꝓ/
fectio poſſidet᷑. Vera eſt beati anthonij ſententia ¶ Hugo de
anima. Si amoꝛ dei te non teneatſaltim ten eat & terreat ti/⸗
moꝛ iudicij:metus iehennelaqueirmoꝛtis: doloe inferniignis

vrens: ver mis cœrodens: ſulphur fetens:flaãma tartarea

omnia mala ¶ Caſſiodoꝛus. Hnmanus timoꝛ diffidentiam
tribuit diuinus aũt ſpei firmamenta cõſcendit. Idem. CQum
atidis q& dñs tuus dulcis eſt attende ꝗ diligas. cũ audis

oꝛde qꝗ&ᷣ ſieri videt᷑ in oꝑe · qᷓndo mallet homo non

ꝙ rectus attende quid timeas vt amoe ee timoꝛe dei excita
tus legem eiꝰ cuſtodias ¶ Seneca. Deſinis timere ſi ſperare
deſieris.ſpem metus conſequit᷑.Ideʒ. Pluta ſunt que nos ter/
rent q́; pmunt a ſepius opinione laboꝛamꝰ m re¶ Seneca
Numerare eos noli qui tibi metum faciunt ſpiritum tibi tã
vnus eripiet quã vnus dedit ¶ Seneca in ꝓpuerbis. Nemo
tam timidus eſt· vt malit ſemper pendere qm ſemel cadere
¶ Seneca. Qui inſidias timet in mullaſ incidet:nec cito perit
ruina qui ruinam timet: ſemper enim metuendo ſapiensæ vi /
tat malũ. Nam inimicum quãuis humilem docti eſt metue
re iuxta illud virgili. Parua necat moꝛſu ſpacioſum vippe/
ra thaurum. A cane nõ magno ſepe tenetur aper ¶ Seneca.
Stiutũ eſt timere qd vitare nõ poteſt. Tutiſſima res eſt nil
timere preter deum. Timidum non facit animum niſi repre
henſibilis vite conſcientia mala .
¶ De tribulatione
S=ðèèÿMWUG ¶ QCapitulum.ccxlvnj
Vguſtimiis. Nullus ſeruus xpi ſine tribulatione ẽ.
ſi putas te non habere perſecutiones nõdum cepi/
i eſſe criſtianus Auguſtinus ſuper p̃s flagelliiz
interius & exterius gloꝛificat creatoꝛem compellit nolente;
erudit ignoꝛantem : cuſtodit virtutem:protegit infirmitateʒ
excitat toꝛpentem humiliat ſuꝑbientem: coœonat innocentẽ
iniciat ad moꝛtem ſemper viuentẽ ¶ Auguſtinus. Noli faci⸗
le inueniuntur in aduerſitate preſidiaque nõ fuerunt in pa
ce queſita ¶ Gregoꝛiꝰ in moꝛalibv. T anto ſpes in deo ſolidioꝛ
ſurgit:quãto ꝓ illo quiſq; gr auioꝛa pertulerit:quia nequa
; retributionis gaudium de eternitate colligitur: q non
hic prius pia tribulatione ſeminatur ¶ Gregoeius. Carmẽ
in noce.eſt leticia in tribulatione Idem. Aureʒ coꝛdis tribu
latio aperit:quam ſepe proſperitas huius mindi claudit¶
Gregoꝛius in moꝛalibus. Tanto quiſq; aduerſitate minus
vincitur. quanto contra illam preſciendo patus inuenitur.
Idem in moꝛc. Tanto maioꝛ fiducia mentem roboꝛ at quãto
Hanc foꝛtioꝛ pro veritate afflictio anguſtat ¶ Gregoꝛius in
moꝛalibo ribus modis nos conditoe interrogare eõſueuit
cum aut fragili diſcretione nos percutit & quãta nobis in /
ſit vel deſit ꝓpacientia oſtendit:aut que nolumus nobis que
cepit.&& noſtrã nobiꝶꝭ obedientiam patefacit:aut aliꝗᷓ nobꝰ
occulta aperit. & aliqua abſcõdit: a menſuraʒ nobis ntr̃e hu/
militatis innoteſcit ¶ Bern̊· in ſermone. Hratres in hoc mũ⸗
do.quaſi in campo certam inis poſiti ſumus:q ꝗ hic doloꝛes
aut plagas aut tbulationes nõ ſuſceperitĩ futuro gloꝛioſus
non apparebit ¶ Beda in gloſa. Re indignem ini: ſi mali in

.

Nte
Nrare
ter
mecz
tbiti
ſemo
Adere
perit
Wi
metue
ippe
eneca.
Anl

tepre

W
dnee⸗
npi
gel
lete
mmtate,
ocent
lifac⸗
in pe
ndio
a
mn
mi
tbi
nditſ.
ninus
nitur.
guuto
iusin
ueuit
dis in
gue
nob⸗
ehi
mi
Nes
ſus
liin

( De Triiitat 4
Vguſtinus de trinitate. Vbi queritur vnitas trini/

hoc mundo floꝛeant: a vos patimini: quia non eſt chriſtia/
ne religionis in mũdo exaltari:ſed depᷣmi: mali nihil habẽet
in celovos nihil in hoc mũdo ¶ Petrus rauẽna in epiſtola
Omis coꝛdis aut copoꝛis afflictio intra meritii· & fructuz
ſalutis eſt: ſine pacientie cõdimento ¶ Hngo. Afflictio eſt·

ndo ꝓ his que non habet quis per inſipientiã vritur ¶ In /

nocẽtius de vilit.cõditionis humane. O quãta moꝛtales an/

git anxiet as: affligit cara:ſollicitudo molleſtatdoloꝛ affligt

oturbat triſticia: ↄtriſtat turbatio:pauper q diues ſeruus
dðñns:deniq; bonus & malus: omes mundanis cruciatibo af/

fligimur: mudanis affliétionibo cruciantur: experto crede

magiſtro · ſi impius inquid fuerove mihi eſt: ſi iuſtus nõ
biberit ad patibulum: qui inuitat ad celuz ¶ Seneca. Nihil
detrahit itaq; ſapiens nihil perdriridd
C Capitulum ccxlix.

tatis ſcʒ patris & filij a ſpiritus ſancti. Nihil pericu

tur:nec fructuoſuis aliquid inuenitur ¶ Auguſtind de ver/
bis dñi. Videmus ſolem in celo currentem:fulgentẽ calentẽ

ſimiliter ignis tria habet.hoc eſt motum:lucem: feruoꝛem

diuide ergo ſi potes ſolem vel ignem · & tunc demũ diuide ?/

nitatem ¶ Bernhardꝰ in ſermone. Eſt trinitas a qua homo

cecidit/ſcʒ memoꝛia intelligentia:a voluntas æ eſt trinitas ĩ
ꝗquã iſte cecidit.ſcʒ impotentia: ignoꝛantia:cõcupiſcentiaſ
Bernhardus ibidem. Inquirere detrinitate puerſa curioſi⸗

ias eſt credere & tenere ſicut ſancta eœleſia tenet fides a ſecu
ritas eſt videre aũt eam ſicuti eſt.ꝑfecta a& ſũma felicitas

Vguſtinus libro cõfeſſionum. Memoeia quaſi ven /
ter eſt animi. letici a vero atq; triſticia quaſi cibus
uicis 6 amarus ¶Hieronimꝰ. Nulla res ita inebri

¶ De triſticia ¶ QCapitulum. ccl.

ad moꝛtem:licet abbominanda ebrietas eſt¶ Auguſtinus li
bro tercio de anima:Vis nunq eſſe triſtis bene viiie:bona vi
ta ſemper gauduum habet ¶ Seneca. Triſticia ſi potes nõ ad
miſſetis ſi non omnibus ne oſtendexis. Idem. Nunquaʒ tri/
ſtis ſis ſi tibi ipᷣi in cõm ono viNcws,1eneae triſtem ptem
ſtrẽnua ſuſpicio ¶ Seneca in ſententijs oꝛatoꝛum. Socrates
virtutem ſic coluit vt nunq; vultum eius leticie/blanda va/
nitas hylararet: nec triſticia nulla contraheret· Zumuitus

.

vbi ſolitudo

loſius alicui erratur. Nec laboꝛoſius aliquid queri

nec animi ꝓpturbatio id eſt triſticia que ducit hominem

— . ð

H

Bmmmkrmmnmeneen —

4

¶ De venia ,„ꝗ
guſtinus de regula clericoʒe. Nullus debite gra⸗

uioꝛis pene acipit veniamniſi qualemcũq;ʒ & ſi lõ
e minoꝛem q́;ᷓ debeat ſoluerit penam ¶ Auguſtinꝰ
verbo dñi Audiſtis foꝛmã ſi ſeptuagies ſepcies xp̃s pec/
cata tibi donauitſi huc vſq; ignouit:& vltt a negauitpone

a tu limitem. & vlterius noli ignoſcere ¶ Auguſtinꝰ de ver
pis dñi. Dimitte nobis debita noſtra ne dicas in lingua ig⸗-

noſco: & coꝛde differas:nouit enim. cui dicas:vocem tuã ho/

mo audit. ↄſcientiam tuã deus inſpicit. melius eſt cũ clamaf

in oꝛe. & dimittis in coꝛde: quã blandus oœe crudelis in coꝛde
¶ Kuguſtinus. Negligens: inimicicias finire obliuiſcitur.
Ptinax veniam nõ vult cõcedere cum rogatur:ſuperbus·ve
recundus veniam petere dedignatur his tribus inimicijs vi⸗/
uunt homines: ſed animas in quibus nõ moꝛiũtur occidũt

contra negligentiam memoꝛia vigilet: contra pertinaciam

miſericoꝛdia: contra ſuperbam verecundiam ſubmiſſa pru/
dentia ¶ Ambroſiꝰ. Diſcas frequenter ignoſcere · nec indig⸗

nationem tenere nibil enim quo poſſit offendi cui ignoſcen

di eſt conſuetudo ¶ Ambroſius ſuper matheum. Pulcerri /
mum affectande conuerſatioins exe mplum q& tam cito la/
troni venia relaxatur & vberioꝛ gratia quam precatio ſem/
per enim plus tribuit quam rogatur ¶ Hieronimus. O fox!
midoloſa ſententiaſi parua fratribus nõ dimittimus:mag
na nobis a deo non dimittuntur ¶ Bernhardus. T am libera
liter dominus omnum donauit iniuriaz; vt ia nec damnet
Vlciſcendo: nec confundat in properando:nec minus diligat
impiuitando¶ Vſidous de ſummo bono. Multi alioꝛum vi/
cia cernunt.ſua nõ aſpiciunts cum ipſi maximis crimini/
bus obnoxij teneantur peccata minoꝛa fratribus nõ dimit⸗
tunt ¶ Petrus rauẽna. REidiis peccati ſui veni ã petit qui pec/

canti libenter ignoſcit¶ Seneca. Magnaxe virium eſt n egli /

gere ledentem ¶ Seneca in prouerbis. Optimum eſt ſemper
ignoſcere tanqꝙ ſi tu ipe quottidie preces alteri ſepe ignoſci
to tibi nunq
¶ De verbo domini
¶ Capitulum:cclij
Vguſtinꝰ de verbiſ dñi. Simul pluit dominꝰ ſuper
ſegeces:a ſuꝑ ſpinas:ſed ſegeti pluit ad hoereũ ſpi /
is ad ignem e i vna pluuia. ſic verbũ di omes
õpluit vdeat vnuſquiſq; q́lem radicẽ habeat videat quiſc;
tuo trahat pluuiam bonam ſi eam trahit vt generet ſpinas

nunòᷣd ideo pluuia dei accuſanda eſt anquã veniat ad radi⸗

cem · dulct ẽ pluuia illa · dulce eſt verbũ dei · donec veniat ad

Capitulu m.ceh-·

c

de
hi
düt
um
tu
ig⸗
ſeen
eeri/
ola
ſem!
Dſ
krra
net
W.
mWN
mind
mmit⸗
/
ggli
npet
oſei

ccli
uper
ſpi
mes
ui
is
bl⸗
ad

coꝛ malum ¶ Auguſtinꝰ. Quid vobis plus eſſe videt verbuz

debetis: ꝙ non ſit minus verbum dei ꝗqm copus xpᷣi: e non
minus reus eſt · qui verbũuũ dei negligenter audierit qm ille
qui coꝛpus xpᷣi in terram negligentia ſua cadere pmittit¶
Ambroſius in ſermone. Quiſquis verbo dei paſcitur:terre⸗
mim pabulum non requirit nec enim poteſt panem celi cu

pere.qui pane reficitur terre:nec ventris curam habere pote

rit qui alimentum verbi celeſtis acquirit ¶ Ambroſiꝰ. Quo

modo poſſunt verba dei dulcia eſſe in faucibo tuis in quip

eſt amaritudo nequicie ¶ Gregoꝛius in omelia. Plus eſt ver
bo dei pabiuilo vic turam imperpetuum mentem reficere · ;

dei: aut coꝛpus xpᷣiſi vultis vex reſpondere hec vtiq; dicere

ventrem moꝛiture carnis terreno ſaciare ¶ Gregoꝛiꝰ in mo/

ralibꝰ. Verba dei tũc verius mens intelligit cũ in eis ſemet/

ipſam querit ¶ Bernhardus ſuꝑ cañ. Querit anima verbuz
cui cõſenciat ad correc tionem: quo illuminetur ad ↄgnitio
nem: quo inuitatur ad virtutem: quo refoꝛmetur ad ſapiẽ/
tiam: cui cõfoꝛmetur ad decoꝛem: cui maritetur ad fecundi/

tatem quo fruatur ad iocunditatem
C¶. De verecundaaas
Mbroſius de officijs libro primo. Pulcra virtus ẽ
verecundia: 6e ſuauis gratia. que non ſolũ in ſanctꝰ
ſed etiam in ipſis ſpeclatur ſermonibo ne moduz
rediatis loquendi:ne quid indecoꝛ ſermo reſonet Specu/

lum enim mentis plexcc; in verbis refulget ¶ Ambroſiꝰ ibi

dem. Bſt enim verecundia pudicicie comes. cuius ſocietate

caſtitas ipſa tutio eſt. Nõne bic ptulit publicanũ ee ↄmen

dauit eum: qui nec oculos ſuos audebat ad celos leuare

Ambroſiꝰ?. Verecũdia cum ſit omibo etatibus/pſonis. tem/

poribo·& locis apta tñ adoleſcentes iuuenileſq; ãnos maxi/

me decet ¶ Ambroſiꝰ?. Vbiq; in virgine comeſ ſingulaꝛe vir
tutuʒ eſt pudoꝛ bec indiuiduus debet eſſe virginitatis : ſine
quo nõ poteſt eſſe virginitas. Ideʒ. Brubeſcere debemꝰ ⁊acõ /

demnare peccatum nõ defendere quez pudoꝛe minuit᷑ culpa

defenſione tumula? ¶ Hieronimꝰ. Sit ſermo virginis pudo/
roſus modeſtus& rarus nec tam eloquẽtia pᷣcioſus.q; pu/
doe. Idem. Quicquid pudet dicere pudeat etiaʒ cogitare ¶

Gregoꝛiꝰ in omelia. Sicut verecũdia laudanda eſt in malo

ita rep̃henſibilis in bonoerubeſcere enim malũ ſapientie ẽ.
bonum vero erubeſcere fatuitatis Bernhardus ſuper cañ.
Quid amabiliꝰ verecundo addleſcente: ꝙ pulcra: æ ꝙ; ſplen

dida gẽma mox eſt verecũdia in vita & vultu adoleſcentis
¶ BerñVerecũdia ſoꝛoꝛ eſt ↄtinẽtie nullũ eque manifeſtuiʒ

indiciũ colũbĩe ſimplicitat? ¶ Valeriꝰ maximꝰ.Verecũdia

¶ Capi tulum cclnj.

parens eſt omis honeſti conſili tutela ſolẽnium officioꝛuz
in gratia innocentię cara proximis acepta alienis orni o
coomi tempoꝛe fauoꝛabilem ꝑ ſe referens vultum ¶ Seneca.
Bomum in adoleſcentie ſignum eſt cũ illi ex alto ruboꝛ effu
ditur magis in iuuenibus apparet quibus & pliis caloꝛis ẽ
a tenera frõs ¶ Seneca in epiſtola. Nutriendus eſt pudor ·
qui quãdiu in animo durauerit. aliquis erit ſpei bone locꝰ
Idem in prouerbijs. Turpia ne dixeris. Paul atim enim pu/
dor per verba diſcutitrrt
õõ (¶ Capitulum cclmi ·
Vguſtinus in epiſtola. Veritas a dulcis amara
eſt. quando dulcis eſt parcit & quando amara cu⸗
rat ¶ Auguſtinus ſuper Iohanem. Si de veritate ſcã
alum ſumitur vtilius permittitur. m veritas relinqua?
¶ Auguſtinus de trinitate. Nullus rephenſoꝛ foꝛmidandus
eſt amatoi veritatis ¶ Auguſtinus in epiſtola. In compa/
rabiliter pulcrioꝛ eſt veritas chriſtianoꝶ: qᷓm helena greco/
rum. Idem. Qui veritatem occultaa & qui proderit menda/
cium vterq; reus eſt· ille quia prodeſſe non vult. iſte quia

nocere deſiderat ¶ Hieronimus in epiſtola. Mentiri atq; iu⸗

rare lingua tua prorſus ignoet tantuſcq; in te ſit veritatis
amo vt quicquid dixeris iuratum putes ¶ Hieronimus ſu
per Egechielem. Non meretur audire veritatem: qui fraudii
lenter interrogat ¶ Gregoꝛius in omelia. Nipil eſt ad defen/
dendum puritate tutius nihil ad dicẽdum veritate facili?
¶ Bernhardus de gradibus humilitatis. Inquirimꝰ verita⸗
tem in nobis · in proximis: in ſui natura in nobis metipſos
diiudicando. in proximis eoum malis compaciendo in ſui
natura mũdo coꝛde contemplando ¶ Bernhardus in ſermo /
ne. Non amat veritas angulos: non ei diuerſoꝛia placent in
medio coꝛpoꝛis ſtat vita diſciplina quibus ſtudijs delectat
¶ Criſoſtomus ſuper matheum. Non ſolum proditoꝛ ẽ ve/
ritatis qui mendaciũ ꝓ veritate loquit ſed qui nõ libere /
nunciat veritatẽ quã ꝓnũciate opoꝛtet: aut non libere deſẽ
dit veritatem qua defendere opotet ¶ Qaſſiodous in qua⸗
dam epiſtola. Veritas rerum atq; vtilitas ſemper a paucis
ſapientibus melius inuenitur ꝗm per multitudineʒ clamo /
roſam diſcuciatur: multitudo enim oneroſa: nihii Habet ho/
neſti¶ Seneca in epiſtola. Diuites cum omnia Habeãt· vnũ
eis deeſt ſcilicet qui verum dicat. Idem. Nimium alicando
amittitur veritas
“ ¶ Capitulumcclv ·

— — — — —

0/
ii

6

a/
5
0/

Abroſius in officijs. Non eſt gloꝛioſa victoꝛia:miſi
vbi fuerint gloꝛioſa certamina ¶ Bernhardẽ in epi⸗/
14 ola· Vere tuta ꝓ xpᷣo & cum xpᷣo pugna eſt in qᷓ
nec vulneratus:nec ꝓſtratusnec cõculcatus fraudabilis a
victoꝛia: tantiũi ne fugias.ſol a cauſa quã perdere poſſis victo
riam:fuga eſt fugiẽdo potes illam amittere moiendo non
potes· Gᷓ beatus ſi pugnãdo moiaris quia mox coꝛonaber
¶ Seneca in ꝓuet. Victoꝛia ſine aduerſario breuis eſt laus
bis vincit qui ſe vincit in victoꝛia bis interimitur: qui ſuis
armis perit 8l
¶ De Vicio ¶ Capitulum.cclvi·
lLeronimè in epiſtola. Tibi non tantuʒz expellẽda ſũt
q; vicia refellenda: q vtiq;ʒ facilius eſt nõ ſuſcipꝑe/
re · qm ſuſcepta ſemel deponere:nec eoʒe tanta dulce
do eſt vt ea debeamꝰ preferre virtutibo ¶ Hieronimꝰ. Duo
ſunt ex omnibus vicia que maxime homines decipiunt ſua
voluptate.gula ſcʒ ac libido:que deponere eſt difficiliiis eſt
quo eis vti dulcius ¶ Hieronimus ibidem. Summa tibi ſci

entia. ſumma noticia vt vicia virtuteſq; diſtinguere que qc/

qꝙ; contraria ſemper ſibi ſint: aliqua tamen ex eis tanta iun/

guntur ſimilitudine · vt diſcerni omnino vix poſſint ¶ Gre /
goꝛius in moalib. Si foti nos ſtudio cõtra vicia intentiua
ſtringimꝰ.ipſa etiã vita ad vſum virtutis imitamur ¶ Gre⸗
oꝛius li.qnto moꝛali. Quãuis per ome vicium q& ꝓpetrat᷑:
Purnano coꝛdi antiqui Hoſtis virus infunditurin Hac tamẽ
nequicia id eſt inuidia tota ſua viſcera ſerpens cõcutit a im/
primende malicie peſtem vomit ¶ Gregoius in moꝛalibus.
Capitalia vicia tanta ſibi ↄiunctione cõiunguntur. vt non

niſi de altero profer ant ¶ Gregoꝛiꝰ? in moʒ. Prima vicia de/

cepte menti quaſi ſub quadaʒ ratione ſe ingerũt · ſed que ſe /

quntur duʒ mentem adeo in inſaniam ptrahunt · qſi beſtiali

clamoꝛe mentẽ cõfundunt ¶ Hugo. Viciũ eſt affectꝰ nat᷑ali
ter preter oꝛdineʒ& ſup̃ menſuraz oꝛdinem tranſgrediens· qᷓ
non mouet᷑ ad ea que non debet.menſuraz excedens qñ mo/

uet᷑ plus q; debet ¶ Caſſiodoꝛus. Imqua via eſt:que nos per

ducit ad vicia recta vero virtutum que nobis indulgentiaʒ
tribiut ad ſalutẽ ¶ Seneca in epiſtola.Multũ prodeſt vicia
ſua ꝓieciſſeſi cũ alienis rixandũ eſt ¶ Seneca. Vicia te mer
cede ſolicitãt: auaricia pecuniã ꝓmittit luxuria multaſ ac va
rias voluptates: ambicio purpurã & plauſuũ & ex hoc potẽ
tiaʒ a quicqd potẽtia poteſt ¶ Seneca in epla. In vicia alter

altie erudimꝰ: qmodo ad ſalutem reuocari poteſt· quiẽ nui/
lus retrahit& populus impellit ¶ Seneca. Amici vicia nõ fe
ras. facis tua. Idem in ꝓpii er. Qum vicia proſuntpeccat qui

sõäs è

ratione facit naturale vicium eſt negligi qct cõmune eſt

Violentia ¶ Capitulum. cclvij
7guſtinus. Nemo inuitus bene agit etiam ſi bonuʒ

¶ De

eſt quod facit ¶ Auguſtinus in ench. Multa enim
ona preſlantur inuitis: quando eoꝛum conſulitur
tilitati non voluntati: qᷓm ſibi ipſi inueniuntur inimici eſ /
ſe ¶ Criſoſtomus. In eœleſia non coactum ſed quieſcenteʒ
oportet ad melioꝛa conuerti non elt enim qui curare poſſit
inuitum ¶ Valerius maximus. Plus valet q& violentia co/
git: & qd ſuadet & precepit verecũdia ¶ Seneca. Nulla res
tam facilis quin difficilis ſit· ſi imuit? facias Seneca in epi/
ſtola. Da operam ne quid vnq́; inuitus faci as non enim qᷣ
iuſſus aliquid facit miſer eſtſed qui innitius
¶ De Virginitate ((Capitulunvcclvni.
Vguſtinus ſuꝑ pᷣs. Quid proteſt integra caromẽ/
te coꝛrupta melius eſt humile cõiugium q; ſupba
Virginitas ¶ Auguſtinus ibidem. Que eſt virgini /

tas mentis integra fides: ſolita ſpes ſincera caritas ¶ Augu/

ſtinus ad ſacras virgines. Domica virgo debet agn oſcere ꝗᷣ
bus preceptis comieniat inſi Lere.vel a quantis vicijs debe⸗
at abſtinere. Idem. Dominica virgo primitus publicos de⸗

bet vitare conſpectus: platearu m frequentiaz deuitare. at/
cq; in domo poſita operi lanificio inſiſtere · vel lectioni diuine
Idem. Dominica virgo nec oꝛnatii capitiſ: nec Hhabitu come

nec oculis etectis aut letis ſed crinibus ad terram cum vul

tu depoſito procedat:ne in ſe viles ducat amoes: & ſi nõ pe⸗

. „

reat. alijs cauſa perditionis exiſtat ¶ Auguſtinus ibidẽ. Do

minica virgo ab ommi inuerecundo ſermone vel riſu debet ſe

penitus abſtinere. a cum ſilentio diſ⸗ ciplina omnem vitaz
ſuam onare. Idem. Dominica virgo nec ſermonis iactantia.

nec diuitis nec generis nobilitate ſe debet extollere.ß in hu
militate & Paupertate ſpiritus chriſto accepta debet quam

diu vixerit permanere Auguſtinus de vi duitate. Bona eſt

virginalis ¶ Ambroſius. Super greditur vi reginitas condi /
tio nem humane nature per quam homines aſſimulantur
angelis. Maioꝛ tamen vict œia virginum qm angeloꝛum

angeli enim ſine carne viuunt virgines vero in carne triun /

phant ¶ Ambroſius de virginitate. Claude vas tuuz ne vn /
gentum effluat: claude yirginitatis claue verecundiam lo⸗

quendi. abſtinentiam gloꝛiandi ¶ Am broſius. Pulcritudi

nem quis poteſt maioꝛe eſtimare decoꝛe virginis que ama/

tur a rege probatur a iudige: dedic atur domino conſecra⸗

tur deo ¶ Hieronimus. Audenter loquar cum omnia poſſit

enm

0
l
ta

deus.ſuſcitare virginem non poteſt poſt ruinam. viut qui⸗
dem liberare de pena. ſed nõ vult coꝛonare coꝛrupta; ¶ Gre/

goꝛius. Flos eſt virginitas. flos eſt matrtirium: flos actio bo
na:in oꝛto virginitasin campo martirium bonum in tbala

mo¶ Vſidoꝛus de ſũmo bono. Virginitas altus mons eſt
ad quem angelus hoꝛtaturſed qui videt ſe nõ poſſe aſcende
re maneat in ſegoꝛ id eſt in matrimonio:quia melius eſt me
diocri bono vti:qꝙ́; per rupta libidinũ precipitari. Idem. Vir
go carne nõ mente mullum premium habet in repromiſſio
ne ¶ Cyprianus. Virginitas eſt ſoꝛoꝛ an geloxcvictoꝛia libi /

dinum. regina virtutũpoſſeſſio omnium bono

¶De virtute ¶ Qapitulumcclix·
Vguſtimus. In hac vita virtus eſt nomniſi diligere
c diligendum eſt. id diligere prudentia eſt. I1 dem

us excuſſeris iugum vicioꝛum ¶ Ambroſius. Rulla ſine la/
boꝛe virtus: quia laboꝛ proceſſus eſt virtutis:¶ Ambroſius.
Neſcit virtus menſuram gratie: nec cõtemna cõferre quod
acceperit·vult cumulare quod ſumpſerit:ne inferioꝛ ſit bene

ficio licet equetur officio ¶ Hieronimus in epiſtola. Omes
Virtutes ſibi herent:vt qui vna caruerit omnibꝰ careat: qui

ergo Habet vnam· omnes habet ¶ Gregoeius in moꝛalibus.
Quid eſt virtus niſi medicamentum. quid eſt vicium ni⸗
ſi vulmis ¶ Criſoſtomus. Non eſt ad virtutem la talis

exhoꝛtatio: qualis eſt peccatoꝛum recoꝛdatio ¶ Proſper. Si⸗
cut virtus oneroſa eſt vicio ita virtutis amico · vicioſa eſt

amara voluptas ¶ Seneca in epiſtola. Virtus regna. vrbes.
prouincias tempoꝛat & leges colit amicicias inter propin/
quos · liberoſq; diſpenſat officia ¶ Seneca. Nulla poſſeſſio.
nulla vis auri argenti pluris eſtimanda eſt. Vnuſquiq;

commendat virtutem in qua viget & reprehendit vici⸗

um in quo non deliquit¶ Seneca. Omnia beneficia in luce
ſe collocari volunt:ſed tamen nullum theatrum virtuti con

ſcia maius eſt. Idem. Nulli nõ eſt virtus & viuo motuo

retulit gratiã ſi illam bona ſecutus eſt fide ¶ Seneca in pro /
uerbis.Scias eum multis virtutib abundare:qui alienas
amat
¶ De vita preſenti ICapitulum.cclx·
Vguſtinꝰ. ongitudi nẽ vite huiꝰ ſentire non facit

uid in ea iam preterituʒ eſtcum ergo dies iudicii

venerit tũc ſentient peccatoꝛes ꝗqniaʒ nõ ſit lõga omnis vita

que tranſit ¶ Auguſtinꝰ in ſermone. Non eſt vera vita niſi

vbi felicit᷑ viuit᷑: nec vera coꝛruptio: niſi vbi ſalꝰ nullo doloꝛe

Mens nõ habere poteſt regnum virtutum-niſi pri⸗

niſi ſpes viuendi:nam nihil videt eſſe celerius· ᷓ c/

S

. . .

HWM

coꝛrumpiturſ Auguſtinus ſi up iohanem Vita hoc eſt vita
dubia. vita ceca: vita erumpnoſa qᷓm homies tumidãt: dolo /
res exterminãt.ardoees exſiccant:aera mobitant · eſce inflãt
ieiunia macerãt ioci ſoluunttriſticie conſũmunt ſolicitudo
coartat ſecur itas betat diuicie iactant: paupertas deij cit
iuuentus extollit ſenectus iucuruat: infirmitas frangit ˖ me/
roꝛ deprimit poſt hec omia interemit vniuerſis gaudijs fi
nem imponit: ita vt cum eſſe deſierint nec fuiſſe putentur
Ruguſtinus ſuper iohannem. Vita hoĩm media eſt inter
vitam angeloꝝe & pecoꝛum ſi viuit homo hm carnem pecoꝛi
bus comparat᷑: ſi viuit hm ſpiritũ angelis ſociat Ambroſi
us in ſer mone. Tantis malis hec vita repleta eſt vt compara
tione eius: mozs remediũ putetur eſſe non pena ¶ Hieroni⸗
mus ſuꝑ amos . Nihil fugacius ſeculo rebuſq; ſeculi: quas
dum tenemus amittimus: & ꝑ infantiam: puericiam: iuuen
tuteʒ ac virilem & langueſcentẽ ad maturam etatem amolſ/
q; Vvltimos ſenectutis vtiq;: vii· ſpacia filo vitaz deſcribit hu /

manam: mutamur ê& currimꝰ?. & neſcientes ad motis termi

nos puenimus ¶ Gregoeius in moalib. Secreto dei cõ ſulio
agitur vt eius pegrinationis tempoꝛe:elec toꝝe vita tenetiir
via quippe eſt vita preſens qua ad patriam tendimus E& id/
circo hic oculto iudicio frequenti ꝓturbatione cõterimur
ne vitam pro patria diligamus ¶ Gregoius in moꝛalibus.
Mala vite preſentis tanto durius animus ſentit quãto pen
ſare bonum q& ſequitur negligit ¶ T uilius rethori. Qui ni
Pil babet in vita iocũdius vita is cum virtute vitam nõ po/
teſt colere ¶ Valerius. Humana vite cõditionem precipue
primus a Vltimus dies ↄtinet ¶ Seneca in epiſ tola. Nemo

& bene viuat: ſed qmdiu curat: cum omibus otingere vt be

ne viuant vt diu nulli ¶ Seneca ibidem. Nil ad rem pertinet
quo loco deſinas:quocũq; voles deſine· tantũ bonam clau /
ſulam impone. Idem. Quidam tũc incipiuint viuere cũ deſi /
nendum eſt. imo quidam ante deſierunt viuere · &; inciperẽt

Idem pulcrum eſt cõſumare vitam ante moꝛtem expecta⸗
re ſecure reliquam ſui tempoeis ꝓtem. Idem. De partilo vi⸗

te omes deliberamus: de toto nemo deliberat. Idem. Omnes
infantes terra nuda excipit: non te puteat ſoedius viuere
naſci. Idem. Longa vita bonis optabilis eſt· optabiliꝰ bonis
fruitur bona conſcientia: malis hominibo vtiliſſimum eſt ci
to fugere ¶ Seneca Sapiens cogitat qualis vita non quãta
ſit: non enim viuere bonum eſt:ſed bene viuere. Ideʒ. Homo
vite cõmodatus eſt:non donatus heu qm multa penitenda
incurrunt viuendo diu. dem. Ron viuit cui nihil eſt in mẽ
te. niſi vt viuat ede ẽ bibas a bene viuas:nõ viuas vt tantũ

edas &e bibas ¶ Socrates in ſuis exhoꝛtationibus. Vita eter

na vbi gloꝛia eterna HMMM
¶ De voluntate (Capitulum cclxji.
guſtimiis de trinitate. Mala voſuntate vel ſola qſ
qʒ miſer efficitur·ſed miſerioꝛ poteſtate. qua deſide⸗
tium male voluntatis impletur ¶ Auguſtinꝰ de ci /
uitate dei · Qum ſe volũtas relicto ſuperioꝛe ad inferioza con
uertit· efficitur mala: non quia malum quo ſe conuertit. ſed
quia peruerſa eſt ipſa conuerſio. Ibidem. Nemo querit effi
cientem cauſam volu ntatismale non enim eſt efficiens ſed
deficiens: quia nec effectio ſed defectio eſt ¶ Auguſtinus.
Quicquid vis e non potesfactum deus computat. Idem.
Bona voluntas eſt qua appetimus recte honeſteq; viuere.
& ad ſummam ſapientiam peruenire. Idem. Dilige e quid
vis fac: nihil taʒ facile bone voluntatiqm ipſa ſibi:a hoc ſuf
ſicit deo ¶ Auguſtinus de verbo domini. Cum vult non po

teſt: quia quando potuit noluit ideo per malum velle perdi

dit bonum poſſe ¶ Bernhbardus in omelia. Nil offertur deo
ditius bona voluntate voluntas autem bona eſt ſic proxi/
mi aduerſa ſicut noſtra pertimeſcere ſic de proſperitate ꝓ/

ximi ſicut de noſtro profectu gratulari ¶ Bernhardus ĩ ſer /
mone. QCeſſet voluntas propria & infermus non erit in quẽ
enim deſeuiet ignis: niſi in propriam voluntatem ¶ Bern̊.

in epiſtola. Voluntati nec leges imperant: nec principes do

minantur · libera eſt maxime ſi ſpiritu ducitur: quia vbi
ſpiritus: ibi libertas. Idem. Sola interdum bona voluntas

ſufficit. cetera non proſunt ſi ſola defuerit ¶ Bernhardꝰ. In/

ſanis infantibus a doꝛmientibo nihil q& faciunt vel bonum

vel malum imputatur: quia nimirum ſicut ſue non ſunt cõ⸗

potes rationis ſic nec vſum retinent proprie voluntati s

Bernhardus ſuper cañ. Grande malum propria voluntas.
qua ſic vt bona tua bona non ſint: quoniam enim modum
ſibi ponit humana cupiditas nõne qui per vſuram acquirit
pecuniam modicam ſemper mundum lucrari conaret?᷑ vni/

uerſum . ſi non deeſſet poſſibilitas ſi ſuppeteret voluntati fa/

cultas ¶ Caſſiodozus ſuper p̃s. Voluntas ẽ a volatu quem

animus quo nimia velocitate tranſfertur ¶ Seneca iu epi /

ſtola. Valentioꝛ enim omni fſoꝛtuna eſt voluntas in vtrã /
q; partem ipa res ſuas ducit beatec ac miſere vite ſibi cau

ſa eſt *

¶ De Voluptate Capitulum.cclxij
guſtinꝰ de ſingularitate clericoʒe. Minus volup/
tatibo ſtimiilatur. qui non eſt vbi frequentia ẽ vo/
ptatum: & minus auaricicie moleſtias patit᷑ qui

U

6 ”Mäl —

*%

diuitias nõ videt¶ Ambroſuis. Nihil ꝓpdige ſatis eſt volup
tati ſemꝓ famen patit ſui qui alimentis ꝓpetuis neſcit adim
pleri ¶ Hieronimus in epiſtola. Semper voluptas ſamẽ ſui
babet a tranſacta non ſaciat ¶ Vſidous de ſumo bono. Ti⸗
cet ſepe in medio carnaliũ deus ꝓtegat vitam electoꝛe·tamẽ
ſatis raꝝe eſt vt quiſq; inter ſeculi voluptates poſitꝰ a vicijs
man eat illibatus ¶ Vſidoꝛiis in ſynoĩs Voluptas eſt cum
qu adã lubrica ſuauitate ad illicita fede mentis inclinatioſI¶
Seneca in epiſtola. Indurandꝰ eſt animus & a blandimen/

tis voluptatẽ procul abſtrahendꝰ Idem. Qui voluptati ceſ/

—

ſere: cedendũ ẽ doloꝛi: cedendiʒ ẽ laboꝛi:cedendũ ẽ pauptati
CDe Voto ¶ LCapitulum cchn

ſrinxiſti aliud tibi facere non licet. non talis eris ſi
n5 feceris q& vouiſti: qualis manſiſſes ſi nihil tale
Votiiſſes: minoæ enim tũc eſſes non peio ¶ Auguſtinꝰ. Non

te vouiſſe peniteat imo gaude iam tibi nõ licere:q cuzꝭ tuo
detrimento licuiſſet felixæ neceſſitas qui in melioza compellit

¶ Hieronimꝰ. In vouendo fuit ſtultiis qui diſcretioneʒ nõ
adhibuit a in recedendo impius ¶ Vſidous. In malis pro /

mſſis reſcinde fidem inturpi voto muta decretum qꝗ incau
te vouiſti nõ facias: impia eſt ꝓmiſſio que ſcelere adimplet

¶ Petrus rauẽna. San dti quidem a hHoneſti propoſiti: dila⸗
tio magna ruina eſt. Vnde ſapiens. Qrticquid poteſt manꝰ

tua cũ inſtantia operarequi

us eſt nõ vouere:q́; votu non reddere ¶ Bernhardus. Abſq;
neceſſitate remiſſio voti:non diſpenſatio; ſed preuaricatio ẽ
6e reſtrinctio otra voluntatẽ · murmur eſt: nõ ꝓfectus. Ideʒ
Iuſte exigi ad ſoluendum:qui non cogit᷑ ad vouendum ¶
Bernbardꝰ. Ego non arbitrozꝛ minoza vota impedire debere
maioꝛa nec deum exigere quodeũqʒ ſibi promiſſum bonuz
ſi pro eo melius aliquid ſuerit perſolutum
¶ De Vtilitate ¶ Capitulum cclxnmij·
PBrnbardus in ſermone. Vtilioꝛ eſt in conflictis lo /
rica ferrea: qᷓm ſtola linea:licet hoc oneri ſit alia Ho/
noꝛi ¶ Caſſiodoꝛus Qomodum debet eſſe cum mo
tantum ſi menſura equalitatis exceſſerit:vim ſui nomi/
nis non habebit ¶ Tullius: Mibi autem non minoei cure eſt

*

qualis res publica poſt moꝛtem meam futura ſit. qm qua/

lis hodie ſit
(((De Vſura 2 ès
¶ Capitulum cclxv.
—. — .

guſtinus in epiſtola. Quia iam vouiſti iam te a

nõ eſt Hodie cras mimis aptꝰ
erit ¶ Seneca. Sic viuie cũ hominibo tanqꝙ deus vide at · ſic lo
quere cum deo:tanq; homĩes audiantBernhardus. Meli/

W
.
.
M
.
.

Mbroſius de dauid. Et eſca vſura eſt:& veſtis vſii

i nomẽ imponis vſura eſt ¶ Criſoſtomus ſup ma
theũ. S imilis eſt pecunia vſurarii moꝛſui aſpidis percuſſis
enim ab aſpide·quaſi delectatus vadit in ſomnmum: a p ſua

uitatem ſopoꝛis moꝛitur quia tũc venenum latenter ꝑ om

nia membra decurrit. Sic qui vſuram acceptam ſub tempo
re quaſi beneficium ſentit ſed vſura per omnes facultates
decurrit: a totũ ↄuertit in debitum Vxoꝛ vbi cõiugium
(¶De Chriſtiano ¶ Capitulum celxvi

guſtinꝰ de vita xpᷣiana. Ille vere xpᷣianus eſt qui

ia qui alienum doloꝛem tanq́; ꝓprium ſentit. cuiꝰ?

menſam nullus pauper ignoat:qui hominib ingloius ha

betur vt coꝛam deo a angelis gloꝛi etur: qui terrena cotem⸗
nit vt poſſit habere celeſtia · qui opprimi pauperem ſe pre/
ſente non patitur qui miſeris ſubuenit. qui ad fletum fieti⸗

bus ꝓuocatur alienis: qd bene faciebat paulus qui dixit·.
Quis infirmatur & ego non infirmo? ¶ Auguſtinus ibidẽ
CQpriſtiani nomen ille fruſtra ſoꝛtitur:qui chriſtũ minime
imitatur:quid emm tibi prodeſt vocari quod non esG& no
men vſurpare alienum:ſed ſi chriſtianũ te eſſe delectat: que
xpianitatis ſunt gere & merito tibi nomen xp̃iani aſſume
¶ Gregoꝛius. Non queritur in xpiano inicium ſeò finis ¶
Criſoſtomus in omelia. O xpᷣiane delicatuis es miles.ſi pii

tas te poſſe ſine pugna vin cereſine certamine triumphare
fotiter dimica atrociter in bello concerta ¶ Cyprianꝰ. Cri/
ſtianus nemo recte dẽ: niſi xpᷣo moꝛibus coequetur ¶ Ma/
ximus in ſermone. Tota vita xp̃iani hominis:ſi hm euange
lium viuat:crux eſt atq; matirium·
¶ De xpᷣo Auitoꝛitates ¶ CQCapitulum.cclxvij
- Vguſtinus. Eſuriuit chriſtus qui omnes paſcit;
ſitiuit per quem cauſatur omnis potus: & qui ſpi/
ritualiter panis eſt eſurientiumfonſq; ficientium-
b itinere terreſtri fatigatus eſt:qui ſe ipſim nobis viam ĩ
celum fecit. velut obmutuit & obſorduit coram conuician/

tibus per quem muitus locutus eſt & ſurdus audiuit vin/
ctus eſt:qui de infirmitatum vinculis nos ſoluit flagellatꝰ

eſt qui omni flagella doloꝛum de ho mintim coꝛpoꝛibus ex⸗
pulit· crucifixus eſtqui eruciatias noſtros finiuit:moꝛtuus
eft.qui moꝛtuos ſuſcitauitſj & reſurrexit nunq; moꝛiturus
ne ab illo quiſq́; ſic decederet moꝛtem contemnere q̃ſt nun/
qᷓ; futurꝰ ¶ Ambroſiꝰ.Amłuulare vis ego ſum via · falli nõ
vis ego ſum veritas moꝛi nõ vis. ego ſuʒ vita ¶ Auguſtinꝰ

ra eſt & quodcũq; ſosti accedit vſura eſt.q& velis

omnibo miſericoꝛdiam facit qui nulla mouet᷑ imiu/

ſuſtinenda precepit¶ Auguſtinꝰ ſuꝑ iohãnem. Attulit xp̃s

ſi indiges auxilio virtus eſtſi moꝛtem times vita eſt ſi tene⸗
bras fugas lux eſt ſi celum deſideras via eſt: ſi cibuʒ queris

tio eſt ſine qua nemo videbit faciem dei·xps redemptio id ẽ

moꝛte vita ab erroꝛe a pe ccato gratia liberauit. Idem in epi/

hieſu lucet predicatum. paſtit precogitatum:lenit & vngit

ſuper cañ. Nihil ita ſicut hoc nomẽ hieſus ire in eptiã cohi

de vera religione. anta vita xp̃i in terris pꝑ homĩem quem

geſſit· diſciplina mo fuit omia enim bonũ mundi xps con

tempſit:que ↄtemnendo docuita omia mala ſuſtinuit: que

verita te vt doctoꝛ manſu etudinẽ vt liberatoæ iuſtięiam vt
cognitos ¶ Ambroſius ſuꝓꝑ lucã. Xps omibus omia factꝰ?
eſt pauper pauperibodiues diuitibus:flens flentiboeſuriẽs
eſurientibo· ſiciens ſicientilp: ꝓfluus abundantiborin carcere
cũ paupere eſt: cũ maria flet:cum apo ſtolis epulatur:cũ ſa/
maritana ſitit. in deſerto eſurit vt cibus primi hominis quẽ
preuaricatione guſtauerat ieiunio dominus ſolueretur¶
Ambroſius. Nemo tibi chriſtũ poteſt auferre:niſi te illi au

feras ¶ Ambroſius in ſer mone. Omnia habemus in xpO · G
omia in nobis xp̃s: ſi vilnere cur ari deſideras medicus eſt
ſi febribus eſtuaſ fons eſt:ſi grauaris iniquitate iuſticia eſt

alimentum eſt ¶Hieronimus ad paulam. Xps ſanctifica!

redemptoꝛ e precium xps omnia vt qui omnia gpter xpm
dimiſerit vnũ inueniat ꝓ omnibus & poſſit iibete clamare.
pars mea dñs ¶ Gregoꝛius in omelia. Revemptoe noſter ho
mo naſcendo. vitulus moꝛiendo leo teſurgendo & ad celos
aſcendendo aquila factus eſt ¶ Bernhardus. Mos chriſti a

ſtola. Aliud ſequi hieſunnaliud tenere:& aliud manducare „
ſequi ſalubte ↄfilium.tenere & amplecti ſolenne gaudium
manducare vita beata ¶ Bexrhardus ſuꝑ can. Gemina dul /
cedo ſu auitatis exuberat in pectoꝛe dñ hieſulonganimitas
in expecétando·66ο fackirasin donando. Romen hieſu e carũ
m vile · vile ſed ſalubre ſi vile nõ eſſet mihi non effunderei·
ſi ſalubre non eſſet:me non lucraretur. Hieſus mel in oeme
los in aure iubilus in coꝛde ¶ Bernhardꝰ ſuper can. Nomen

inuocatum: qui ita exercitatus reparat ſenſus. virtutes robo
rat: vegetat bonos moes: caſtas fouet affectiones ¶ Bern.

bet ſuꝑbie tumoem ſedatliuoꝛis vulnus ſanatluxurie flu/
xum reſtringit- libidinis flamam extinguit ſitim auaricie tẽ
perat. ac totius dedecòis pruriginem fugat ¶ Bernhbardus
ſuper can. Habemus chriſtum hieſum ex patre naſcentem-
in patre cubantem-cum patre ſedentem ſub patre pendentẽ
a patre ambulantẽ:pro patre ſtantem. ſine patre moꝛientez
¶ Bernhardꝰ in ſermone. Sub chriſti ſcapulis qtuo: nobiſ

5
M
W
M
.
””ỹẽM
; *
““
S
”M
H
ð
“l
.
=ðð

—— —

nsqe
etutſ.
e u
0.6
ſusect
heinelt
tis
pwoide
ter ym
Lamare⸗
1d cdos
cheiſki
mmepi
ucate
W
animiuss
uchai
fundeer
n eme
Nomen
8 ngtt
es cb
IBen;
ticobi
*
aricei
hardus
ſcentenn
enwn
. ſobi

beneficia conferuntur ſub his enim abſcondimir. ſub Pis

ab incurſu accipitrũ & miluoꝛum protegimur ſub his vm
braculum ſalubre refrigerat: & nimium ſolis feruoꝛem re⸗

pel it ſub his quoc; alimur fo uemurſI Damaſce Nomẽ
enim chriſti exprimit vnitatem perſone in duabus naturis⸗
exprimit etiam dignitaem regiam ſacerdotalem e gratie
pꝓlenituidinem propter vn ctiomis prerogatiiamQ¶ Qaſſiodo

rus. Sicut ligat dyabolus qui peccata cõnectit ita ſoluit cri

ſtus qiui debita dimittit ¶ Hylarius. Quid iugo Cpriſti
ſuauius. quid onere leuius probabile; fieri ſcelere abſtine⸗

re bonum velle amare omnes: odiſſe malum: eterr na conſeqꝗᷣ.

preſentibo nõ capi nolle inferre alteri q ſibipſi perpetit ſit

moleſtum. Fi inito libro ſit laus è gloꝛia chriſte Amen

Tiber lumen anime diẽtus feli citer pliit. Ori
cpoſt diutinam occultationem diuina cooperãte
gratiamö ſine magnis laboribo ad lautez omni⸗
tentis dei: totiuſq; triumphãtis eccleſie hono /
rem ee decoꝛem: atq; in maioꝛem frudtũ ipſiis mi
litantis eccleſie pioꝛum filioꝛim: ſimulqʒ vtilita⸗

lucem eſt
tem: ſtagneis car acteribus: primum in
pro duckes. Annoqʒ a natinitate dñi Milleſino

ee ſeptuageſ. imoſeptimo. VIti⸗
ma die ie decembrisſumma cũ diligetia⸗ Oplettn⸗

rr

32 dd, 3
4 2 AA- F. 7 S. Se, 9
Nv Menacſ 2ec0

S, C.
AA més
oO, = R an

acter p gon r- .

õ

.

.
.
4
7
1
4
*
6*
„
.
,
5 . .
—

Aceidioſi a cadiicis rebus inſiſtentes in lapides vertuntur

L obſtinationis XQa
ie Accidioſi fundum ſui coꝛdis habent infectum lutuoſum
coꝛruptum lix.D poſt principium
m cidioſi a ſegnes ſubito eternaliter corumpun? Ibᷣ in fine
ccidioſa tedduntur᷑ coꝛpora obſtinata ad quecuinq; bona
u⸗ agenda vij. N a
Accidioſos penetrant ſuggeſtiones maligne xinj. H
Accidioſos cito capiſit demoes. ſ nõ celeres ĩ bono Ib. CG ĩ fi.
Accidioſiozes efficiunt᷑ poſtponentes moꝛtis memoiã Ib. I
ccinctio xv·per totum
ccinétio mentis quatuoꝛ efficit effeus lbidem
ccingitur homo ſpiritualiter propter duas cauſas I. B
ciui deſtruuintur ſiſtunt vij. N b circa medium
diierſitas vI circa finem
duſitates dulces ſũt ſctis a ꝓfectis ſß amare mũdãisxlij I
duerſa ſuſtinentes fecundioꝛes efficiuntur in fructu oper?
virtuoſi I⸗Mcirca finem
Adoleſcentia xvi per totum
Addleſcentiâ habet in ſe plura pericula Ibidem B circa finẽ
doleſcentia debet in mundicia decentia a caſtitate iugiter
ſerugri xvi. D circa finem
doleſcentia delicata & carnalis non inflammatur ardore
caritatis diuine Ibidem in fine
doleſcentia eſt latio cuiuſdam vani mundani luminis
liper terram coꝛdis noſtri xvj: R
Adoleſcentie cuſtodia eſt adhibenda propter morum con⸗
ſuetudinem xvji. Q

—
S=

N— -——

—
—
△

doleſcentie opera ſunt diſcoꝛdia ad celeſte edificium con⸗

ruendum Ibidem E
5 Adoleſcentie deuota coꝛda gratia celeſtis citius penetrat ;
. inueterate malicie xxvj G
Adoleſcenti nunẽᷓy apparet celeſtis pulcritudo: niſi dilexerit
mundiciam xrvj- E in fine
duentus Chriſti in coꝛda noſtra j.O
duentus filu dei in mentem humanam n.
Aduentus Ohriſti in mentem ij A
duentus ſeu oꝛtus Chriſti qᷓdruplex & eius effect? nj. T
drientus hriſti in mentem omnem ſtrepitum mũdane
eticie facit euaneſcere.xxi. B Item fecunditatem vite perpe/
„ tue efficit: gratiam gignit protegit æ Ibidem Qcirca finez
Itẽ multos ducit in oꝛões deuotionis eterne Ib. G pꝰ mediũ
duentus Chriſti in coꝛ noſtrum fit ad motum deuotiõis
deſiderij noſtri xxj. E circa finem

*

BR

Balance Q

Focus

N

10

-Euroskala Offset

VierfarbSelector Standard“

Copyright 4/71999 VXVMaster GmbH WwwW.XyVaster. com