Gb603_fol
author: Sánchez de Arévalo, Rodrigo

“M
S

“õ

—— —2 . .

3 E D
.
= . . . . = .
„ .
„ 8
*
.
.
. .
.
4

.
SW
D
.
.
.

. 2 .
.
. .
õ W 4 .

. Se
. „ . . 4 — . — 4 õ
2ðèð òM 5 “MM 4 D õäl 8
2 ũ
OèGM 1 . . . 15 S “
. 5 M 4
. . 8
4 . . 4 4 .
2 „“Rf 2 . 3 4
. 4 =S”

5* .—
ðMD
— * . 4 5
. .
4 .
WM
.

. .
1
„ . 2
.
14 7
. „ H
4
„
. 7

ll D
* 8

Drologus

Ad ſactiſſimu et · H· dim dum NHaulũ ſegm põtificem maximũ
liber meipit dict' ſpeculũ vite huane · Muia eo cuũcti moꝛtales
ĩ quis fuerit ſtatu vł offico ppuali aut tpali ſpeculabũt᷑ eiꝰ ar/
tis & vite ꝓſꝑa a aduèſa: ae vcte viuẽdi documẽta editus a ro
dorico zamorenſi a poſtea calagaritano hiſpano eiuſd em ſane
utatis in caſtro ſuo ſancti angeli caſtellano

—

Anctiſſimo ar clementiſſimo in xpᷣo patri dno·
dDdyno paulo ſedo ſacroſãcte romane et vmuerſal
eecleſie ſũmo paſtori a pontifici maxio· Eiuſld q .
S:obſequẽtiſſimꝰ puulus et fãiliaris :· Rodori-
/ cus:Epiſcopus zamorenſis biſpanus ac caſtri⸗
ſin ſãcti angeli de vrbe fideliſim caſteilan t referẽdar?· ſe/
vpſũ cũ vtriuſq; hõis huũnlima incliacõe· Cogitãti mibi hãc mum
tiſſimã romane tue vrbis: imo tociꝰ orbis ampliſſimã ſãcti ãge
li ar cẽ tue · S: iu ſſu tua autoritate æ dignacõe cuſtodienti. vbi
aliqd och ſupeſt: qᷓd dignũ tue. S.⸗ ĩ his tui Feliciſſimi põtifira⸗

Cc btis micns offerre valerẽ Video mi oĩno mihi certeiſq; mor .
talibꝰ ſuꝑelſe· qdð aut ad laudẽ⸗aut ad cõmicõeʒ ꝓtinẽ polIlit
Tecũ eni hẽes ea oĩa vtutũ ornamta qbꝰ oĩs laus vcte opatur
Tecũ deĩq; tãta inſidet ſapiẽcia qũ pociꝰ a natura imnata in ge
m vis · tãtaq; prudẽcia:verũq; oim expiencia: vt nullis egeas
exterioribꝰ adiumtis. Wez ego gle a nois tue. D: auidillimꝰ
exiſtimaui paululũ aliqᷣd vtinã dignũ tue · Sofferre ĩ quo duʒ
ingẽs occupacõm ſarema pauhſp tuã: ̃ſpirare ꝓmiſerit: ba
beas in H opuſculo tue · Sdicato· aliqᷓs pꝓliitate intellectꝰ mei
immepcias· vt in eis rcreacõis gr̃a:nõ tã delecteris· qʒ tui acutiꝭ/
fimi ingenn calamo atq; cenſura emendes & rorrigas-Digna
namq; exiſtimaui:vt cuius corpuſculi mei membra tuis obti/

2„*

nes obſequns ꝓpetuo deuincta eius eciam ſi que ſunt animi vi
res poſſideas et dum exterioris hominis partes ſele ad tua de
uouent obſeꝗqa debilis quoq; et rudis interior intellectus ad
tue · SVe gloriam non dor mitet quo kiet · vt eidem tue· B. ſer⸗
uiat vterq; meus ymo tuus homo. Wenit igitur ſepe in mentez
Heatiſ· pateꝛ e tpontif̃ex maxime:quam varia:quamq; diuerſa

Prologus

„

cq; viuõdi gna: adeo vt anxiꝰ dubiulq; ſit · plerũq; hoibꝰ vite lue

—S1 —

mõꝰ.dubia i hoc ſelo viuẽdi ſoꝛs: nec ſate eligè poſſint:qð tãdẽ

vite ſtudiuũ · q; viuẽdi formulã ſecuriꝰ alleqnt Cũ· n. huan? ani

mꝰ n mõ bonu ſin plicit᷑ ̊ teſte Ariſto ·ſũmũ bonũ naturali co
vamſe appeteꝛe videat · mehil ete deelle vider ñ rcke eligẽdi rõe⸗
In ea igi᷑ nounq; error otĩgit ila potiſſimuz rõe: qꝛ cum iuxta
phĩ mam:electõ nõniſ de pognite exiſtat· ꝓ eo ꝙ nẽo q igno⸗
rat eligit vt ile ĩ ẽcte eligẽdo deficiat nece ẽ·qͥ diuẽſo ſtatuuʒ
vuiendi gum dulcia amara omoda & moda nõ ſate agno
ſcit· Vt igit᷑ noſcamꝰ:q̃les a nobᷣ artes· ꝗlia ſtudia· qlia ve duſaã
di aut viuẽdi gła:dũ ĩ boe fallaci ſdo vagam & quo oꝛdie dili
genda ſectãdaq; ſint · decreui ꝓ modolo ĩgeni⸗ qd ĩ ea vſentio
tue⸗· S dedicare: tuoq; no oſecre nec ab re qᷣdẽ rũ emm ad te
vnu oĩs vite mõꝰoĩs moꝛtaliũ ſtatꝰ. huana ouerſarõ⸗ atq; cõ
ditio ruertat᷑ tuq; cũctoꝝꝛ moꝛtaliũ ſis noꝛma:moð raeõ ſpo
culã · tu deniq; cucko viuendi guͦm noõ ſolu di ſtributor⸗·̊ emẽ?
dator eriſtas R ecte tibi vm hbomõi opuſculũ dirigendũ atq; di

candũ kuit: eritq; eiꝰ libri titulꝰ ſpeculũ vite hüane Nã veluti ẽ
mater ali ſpeculo vndqᷣſq; nõ mõ ſua:̊ c alioꝝ ſtuet᷑ aut pulc⸗

aut derormia:& qd omendãduͤ⸗ qd ve emendadu ſit: Sici a

puſculo taqᷓ, ĩ ſpidiimo ſpeelo liqdo cõſpiciet duleia et amara“

—

4

et vt aptilſime agnolcat · qd ĩ ſepoac vita ſoꝛte ſua: demuz
ceteroꝝ moꝛtaliũ:laudãdũ ſeq dũ ſue ð phendẽdu coꝛrigen
du ſit Neuẽadmodũ r᷑ teſte Celaſo papa duo ſũt vite gña cjf⸗
borb pncipalit᷑ rgit᷑ oĩm moꝛtaliũ ouerſatio pẽdet· ℳliud
breui opendio tractatꝰ atim gã. In pᷣmo qᷣdeʒ ð cũctistpalibꝰ
Nnatib ſiue ſelarb artib: t viuẽdi formulis breui agemo: inci
pientes a ſũmo tpali culmĩe videliez · Ceſax Regũ e pncipuʒz
vlq; ad bubulcos: a ĩfime vite hõies Et ĩ ea pte diuuẽſos hõm
viuendi modos ĩ tpal ſtatu dege ncium · variaq; areciũ⸗ &α oceu
pationũ ſeculariũ genera quibꝰ hõies ſeſe vt plurimũ cõferre
ut ĩplicari ſolãt: breui ꝓſtringãEt quid m eis anĩe profectu⸗

cũctos: bõnm ſtudia. varie artes æ varia offreia varia dem

rcta aut deformia couis ſtat?. arte toc ꝰ hũane viter quo fi⸗⸗

. .
* ð
——sʒsſ
.

aut tpalis hõris:vł omodi aut ic modi:laboĩis vł piculi lateat
ſucemctiꝰ atq; exqſiciꝰ q́; potero exꝑlicabo. Taãdẽ de cũctis Fe
* re malis:ſupplichs: pems mortibꝰ ac dãnis coꝛpalibꝰ.neenon
dee ceteis intriſecis iuiſibilibꝰ erüms ac mie afflictõibꝰ. qᷓ ab
origie m hõies tã bõi a imnocẽtes· q́; mali æ pẽtores magis
exellẽtes· a nõiati ĩ omi ſtatu exiſteètes ꝓpelſſi fſũt:a ĩ dies mor⸗
MMM tales oẽs paciũt᷑ & ð caub eoꝝ ad vtrãq; ꝓtẽ breuilſime ſubici
ʒʒ᷑3 In ſedo libro de ſpuͤal vite ſtatu a viuedi gůe bmo eit · qͥ eum
bſariꝰ ſit· q —ůalt eccleſiaſtic?. alt rglaris ſiue monaſticꝰ? exiſtat
de vtriuſq; pᷣ neipijs: natura æ origie auctoritate ĩſtitucõe a di
Ferẽcia necñ nẽcitate a vtilitate· exellẽcia &t progatĩs h̊ c ð o
ru aculeis. laboribꝰ a ꝓicuł a gedu eit · Inceipie aſũmo põtifi/
Z re:q̃ oĩm ſtatuũ vᷣtex ẽ atq; tociꝰ viĩte huane exẽplare ſpeculuzʒ
H eovxiſtit. Deſde ceteros oõës eccleſie ſtatꝰ et ordies⸗ ꝓticulariꝰ di
4 ſeuciã Vt tãdeʒ diſcat hũan? aĩmd. etſi vbiq; ſit labor dolorꝛ
vbiq; ad vtutes & vicia via ſit: eui pociꝰ vacare & ſe aomodare
lã viuẽdi formulã eligat:qᷓ æ fragilitati natureq; ſue pociꝰ ue
mat minuſq; piculi: pluris hẽat ad bñ btẽq; viuendüu · ĩ qbus
Zedqd a me diſſerẽdu eit tue· S. q Fidei mgr̃a ẽ coꝛr ctõi c emõ
dacõi rᷣmitto q; altiſſimꝰ diuine a Felicit ꝓtegat a obuett
HDrefacõ vtilis ĩ qᷓ auctois ho libri vita: eiuuſq; ſtudia colũt
c tãdez admonet ad ſtudia legis diuine pociꝰ q́; hua ne & ad
effectu legu hũanã deiordſe peedẽdi in hoc libro
VErũ. O. pr vt aptior dulciorq; ſit ẽca pmiſſa dicẽdi or
do: exptã a me ĩ ea re luctãatq; ĩ me pᷣo er ercitatã di
chõeʒ rt ſerã.teneboq; tnpũ dialogo ſileʒ· dũ bõeſtu qᷓ
dã atq; moðᷣſtũ alt᷑cacõis modũ ĩt piã mr̃eʒ ac imilos otbules
4 c amoé mibi oiũctos dudũu hĩtã· ca vitã eligẽdã meã breui p/
6 ſtirixéo Nuo fi et vt dü rez geſtã fiſit᷑ enaꝛxo pollicitũ pſoluaʒ
4 oꝛdiez At'go iã breuez H io cũdã paleſtrã Pre itaq; vita fũcto
fiᷣãtulũ me pia mẽr ad ſitèa ⁊ ſtudia ðſtauit vbi pꝰ Pma illa lite
5 raꝶ½ rüdimta dyaletice a phĩe laudate ſtudyjs nᷣ qdeʒz vt ðbui ß
vt valui parũp opaʒ ðdi Rurſꝰ ꝑꝰ aliqᷓ tpis ĩt᷑ſticia ĩ eis oſũaẽ
vaia diuéſeq; ĩt piã mĩeʒ corbłes ac oſãgeos opiones fuẽ M⸗

S òð

Prefatio

ſq̃deʒ vt erat tociꝰ ſactimonie · en honeſtatis ſectatrix· ac eximie

deuocõis a vtute ceupida a optabat q; marĩead ſpuũales me ſci
encias oFerre deberẽ Illi eotra · Nuisn· iqunt pris nomẽ aut

tenebit aut ſuſeitabit Nã cũ pr int᷑ illiꝰ caſtri cõciues peipuꝰ et

diuinis eloqns vt coruſcãte vᷣbo dei⸗ dyaboſi aſtucie ĩpellãtuꝛ⸗

ꝓpli quoddã caput fuerit elaborãdũ ẽ vt filiꝰ preʒ miter dein
deqs giis atq; fãilie honoreʒ tenebit · Quis rurſus mri vidue⸗
fr̃m ſororũq; pupilloꝝ necelſitatibꝰ Opacie᷑ Quis deniq; toci
us Faãilie c dõꝰ onera ſuppoꝛtabit Nuare ſuadebãt illi vt adſela
res me ſeĩias oferrẽ ·ꝗᷓ ſu ſectatoribꝰ honores ↄpant:ſũmas ã
plalſq; affert diuicias Cſlamabat tn pia mĩ cũ iheroĩo ad deme
triadẽ vginẽ dicens Inſtruenda teneris anis debere ẽe aſam

vt adole cẽs reſiſtẽ ſciat·q̃; hoſteʒ ꝓ vᷣſiduo vite habiturꝰ ẽ Ad⸗

debat rurſus meſto aĩo diuina lege paucos admodũ Hĩ ꝓ fa

us ſtudijs hũaniſq; legibꝰ pł mos laboralſe Selarib? deiq; aꝛ

tbꝰ: qᷓs ẽ cte ſeli lurtiuas vocãt gmnaſia plema eſſe are dolebat
apme: ꝙ oẽs fere legẽ dei alpnarent᷑ ĩ q̃ cũ rge & ꝗꝓpheta iubẽ

F. meditari die ac nocte Muippe veluti ceci atq; ignaui:ita paſ
ſim derelinꝗrẽt fõteʒ aqᷓ viuea foderẽt in ciſternis diſſipate ſe

xllaribꝰ? videlicz diſciplimis: qᷓ nec dulces:nec viuas aqs otineꝛe

pnt Rurſus ilũ vt iuridicas ſapiẽcias ſectari debereʒ ſũmopere
ſuadebãt cano micã videlicʒ et ciuilẽ· qm hit ille iuridic? eiõ ge
neris erat Nui vot pie mẽris faciebat ſate· vtpote q ſi ad ſẽſũ le

giſlatoris leges ipe ferũt᷑· normã bñ recteq; viuendi tribuut.
Docẽtq; ꝗᷓ vtute a rõnis trãite · quo diſoplĩe vigore · ecclia at⸗
q; mꝰ ĩpe ga᷑ · Sʒ a pꝓbẽt documta atq; veras explicaciõeꝝ
illiꝰ iuris naturał n ſeripti ·q cũ Apoſtolo ĩſitũ ẽ ĩ cordibꝰ nr

tãq; lumẽ vultꝰ diuimi ſignatu ẽ ſuꝑ nos· alte videlicz n le⸗
dere ius ſuu vnicuiq; kbuere Cui ſiqdeʒ iuxi naturali ñn diſtic

tüu:qnimo ideʒ videt᷑ ee ius diuinũ cũctos mortales omonẽe
vt qeũq; volumꝰ vt Faciãt nob hoĩes.ea eiſdẽ æ nos faciãꝰ Tã

dez vicka 7 mẽ pia · at ſi vñei pretas ñ potuit ꝗꝓpĩquoruʒ ſuaſiõibꝰ

tinnda latis acquieuit Decretũ eſt ergo: vt eis ipis ſtudijs va
earem Cõmonebat tamen maternus amor: vt inter bumani iun
cis regulas diuminequaquaʒ elſe immemor Et licet vt dicebat

. 5

Preſatio —
pulerũ admodũ ſit· de iuſticia hũana agere.ncem tñ ſibi vdeba
ẽ tur diu mã n obliiuſei Addebat deĩq; ꝙ cũ ot᷑ ius ſiuria fiat tũc
me rectũ veꝝq; iuriſtã erederet · ſi nuliã ðo ſiuriã ĩferrẽ Nuip⸗
pe tũe optimꝰ legiſta euaderẽ atq; pelarus.ſi lua ĩmoꝛtali deo
lura ſualq; leges imaculato ealle hua ſſẽ· Lãdẽ ꝓ quodã vt ita
dicebat iocali ſꝑ meõrabili illud ꝗgheticu michi ſũmope relinq
bat meditãdũ die ac nocte qꝛ bti imaculati ĩ via a ꝗᷓ ãbulãt ĩ le
ge dñi · Vubyciebat tñ poſtrẽo:vt ab ilł veĩtꝰ ſtudns aĩm ab⸗
ſtraherẽ ꝗᷓ nõ veritate:̊ fabulob ficemẽte hõies e ꝓſertĩ iuuẽs
oblectãr · vt recte eũ eodẽ ꝓheta dicere polleʒ: narrauert mi *
chi miq fabulatione· ̊ n vt lex tua Accepta igit᷑ maf᷑ na bundie
cõe aptatiſq; ad ſtudia nẽens rebꝰ· ſalamãtine me otuli vniue:ñ
rati: vbi ꝓ decẽ ãnos eiſd em iuridicis leg ſſacõibꝰ vocaui Me
mor tñ ſapiẽte peepti,ne dimittas legẽ mtis tue :· Nonũ q; int
ſedula iuris exer cicia · veluti eꝰdaʒ ſolacñ gra: ſacax lra lconi
me raptĩ oFerebã · Sʒ philoſophie ꝓbti moral dulcediez tã
to ardẽtiꝰ pguſtabã:qnto vlt᷑ ea oblectamta q doctrĩa ipa ad
moꝝ ĩ foꝛmacõeʒ adducit/plemꝰ tñ atq; vberiꝰ cũcto iuriũ le
gũq; hũa narũ verũ ĩtellectũ elicè vident? Adde q vt ſp michi
viſu eſt · idq; et Cicero in libro de legib? ait · Poſtergate mora
lis philoſophie doctrinis atq; pᷣncipiis· nemĩeʒ otigit ĩ iure ip
ſo eruditũ pelarũq; euadere · Taãdez vero explete ſtudioꝛꝛ curſi
bpo: a ſſuete doctoratꝰ in ſiqnis extiti:vtinã digne togat?· Szʒil
ic. ogrãdis admodũ ĩ mẽem piaz e oſãguineos ac attinentes
, ocertatio ſuboꝛta eſt ᷓ̊ lõge: maior int᷑ vtrũq; meũ hommeʒ cõ
e flico mualuit Inſtabat: n.tpus: petebat etas ipa q; racõ· et
6 aff miũ expectacõ poſeebat · vt tãdeʒ aliq future vite modũ eln
⸗ gereʒ Et q; teſte Celaſio vt pmiſimꝰ:duo ſũt vin endi gna:qbꝰ
de. Pic tot? oꝛbis ? gi᷑ a ſuſtentat᷑ Alteꝝ eoꝶ qᷣ ſe ſpualit᷑ in ſor/
tez dei dedieãt Alte eoꝝ q̃ ſeſclaribꝰ ꝓbent negocns. alij ec .
E clieſiaſtici: alnj vo laici Ea de re illi vt ſdareʒ vite formulã capta V
, rez qꝛ eã ꝓgenitoès ipi honeſtiſſime Puarũt· Ar vero veluti q
nedum coꝛpuſeulũ meum intra eius viſeera duxerat · ſed et edu
4 gebat · ſuadebat non ſtatim a me eligendaz fore vite formulaz

ð

NNV — AN

E —

ſed hoꝛtabat᷑ vt pus matrẽ ipam ex acie vna:ceteros vero c,z
ſaguineos aĩcos ex altera audireʒ: altercãtes ſup cũctas vo,·
te huũane artes a viuẽdi modos: ĩeipiẽtes a ſtatu tpali q pᷣmo
moꝛtalibꝰ occuerit· vt ilꝰ flis ꝓlpeitatib? et veris calãitatibꝰ
plene oſpectis: tãdẽ ad ſpũaleʒ ſtatũ q optim fis racõeʒ hr̃e vi
dDdoebf: me vt optabat trãſferrẽ·Acqeuer̃t affies diſcutõi:acqᷣeui
et e illi & vt aſo tenero dultiorẽ ſtatꝰ & vite tpalis faciliꝰ ipri
merẽt decreuert a ſumo treni ſtat? culmie · ĩpiali viðlicz a re⸗
Zgali ĩchoare: vt ex illi? ſublitate &t felicitate:q multos indiges
facit Felices. ad aliꝙ tpalẽ viuẽd modu alicerẽt Tadẽ vẽo ee
teros alios f᷑renos viuẽdi modos tãgé o diſcitẽ mẽti erat vr
ad ĩfimos bubulcos: necnõ ad ruſticãos hoĩes Nis igi᷑ ãa⸗
dã pfacõe ſtroductis accedẽdũ ẽ ad rẽ ipam· In duos 1r hᷣ
bellos vt pmiſimꝰ? hic lib diuidit qbꝰ diſcuciũt examſan⸗

+–
4.

tur materie fra ſeripte vt ĩ tabula ſequenti aperciꝰ declaratur
De materijs ptractaãdis ĩprimo libor
et de tabula capitulorum eiug.

Rimd lib agit . cuckis ſtatib a exercicijs ſiue vitiendi
modos tꝑalibꝰ: ĩcipiẽs a ceſarea ptãte & rgali digtate
àd culmẽ hʒ oĩm t paliũ ſtatuũ vſq; ad bubulcos ac ĩfias
artes exercẽtes· In diſcutiut exaiant᷑ omoda vomoda ·
Dulcia & aara: fauores laboèés: ſolacia miſerie. facilitate? æ
dificultates ꝓſpera a adula:qetudies picla vm cuiulſq; ſta
T W vite hᷣ tpalis ſeu foꝛme viuẽdi ĩ hoe ſe Ca· ð pᷣmo ac
ſublimiori ſtatu tpali videlicʒ ĩpiali & r̃galiac alio pᷣncipũᷣ æ
8S fſtatꝰ culmie & exetllécia ac & uliꝰ Felicitate & ꝓſperitate nec
nõ ð eiꝰ omoditatibꝰ· progatiuis: laudibꝰ a peonijs ¶ Cach⸗
S ĩfelicitate ſtatꝰ ſĩpialł r̃gał pläᷣimis curis:oneibꝰ:miſernz
. tãt? & tãdẽ ð mmnũeris piclis pᷣncipãciũ ¶ Ca. in. de alio viuendi
modo 6B ſclo vidᷣlicʒ 8 exercicioe vita curialiũ: & eox q̃ͥ pᷣnciop
ũ fauoès officia ſequũt᷑ a & laudibꝰ & omẽdacõe huiꝰ ſtatꝰ
Caimij· ð laboribꝰ oneribꝰ?. ĩomodis ac pielis ſtatus vite
curialiũ æ fauores:curias· ſeu officia pᷣncipũ ſeqpeiuʒz · In c ca
c ĩ fbus rubricellis ſeqtibꝰ· ſpecialit᷑ agit᷑ ð ſeptẽ vies qᷓ ofki/
aalks eh n Ennnns νυe Ta

.̃ł

eEcttt alia officia exécenci: an ĩ curns Regů acqra verꝰ hbo no
(apitulü; v. 8 nobilitate Zñis ſcĩie æo moꝛ:c qͥd ſit æ qũo
· eortü bhabuit- an a regũ ſola volũtate a oeeſſiõe acqratur·
¶ Ca: vj·ide ml tiplici nobilitate:& an ſola gnis nobilitas ĩ deke⸗
xendis honoibꝰ pferat᷑ ſtremnuitati · aut eie · vl vᷣtuti hõis i S⸗
nobil gůe · ¶ Ca:vn· de laudibh· peonijs a omẽdarõe nobi
Ca: vm · de vãita⸗

—

litate gnis.æ de illiꝰ vᷣtutibꝰ? vtilitate.
tee nobilitate huane. a de eiꝰ viens nobiliũ exeſſibꝰ. a de fla
no miacõe nobilitate: de illiꝰ? ĩomodis. laboĩbꝰ piculk·
Ca. ix· de armata miicia q exercitio armoꝝ laudibꝰ eo⸗ ðð
mẽdacõe hꝰ execiti:a an vocãtes armis.ſint vei ciues æ par/ .—
tes ceiutat. ¶ Ca/ x:de laboibꝰ a oneibꝰ atq; ĩomodis vi⸗
te militaris ac exercitij armo·& de picut ho ſtatꝰa ð caub qͥ
bů h̊ exerciciuũ diſuade? ¶ Ca.xj de vita a ſtatu diugali i ſäc
. to ĩmaculato mrimõio.a de vtilitate:laudibꝰ a progatiuis
vite oiugal ſup alia viuẽdi gůa · ¶ (a· xn. de onb et vomo
dDdeiis æ laboibꝰ plimis vite oiugał & & caub ꝓpt s nõ expedit
vxoꝛez duceree ¶ Ca xin· de mgratu iudieũ a ð offieõ æ mu

nere iudicãdi pl os · a pſdend euuitatib? a ð laudib? boymoi .

—

— Wð — — 2 -
1

officõꝝ & omendacõe talis exereieen.
Capitulũ · xnij· de oneribꝰ a laboribꝰ a jcõmodis pfecture et
iudicature ; a plidencie ĩ popul · a de piculis:hmõi exercitij⸗
Capitulum · xv · de exercitio offitio conſulum· a rectorum vr
Lam et prouinciarum. et de periculis huius ſtatus
LCapitulum xvj de laboribus oneribus nicoõmodis conſulum
4 Ett rectorum vrbium prouincia? a de piculis huius ſtatus
.⸗ Capitulum · xvñn · de alio exercitio et viuendi genere in hoc ſe⸗
1 eceulo videliez de aduorcãdia patrocmãdi offitio in iuditio ð
⸗ aaudibus huius ſcientifici æ artifitioſ exercien · et de vtilitati⸗
bus ex illo prouenientibus & quũo ſuplet nature defeccus
r ¶ Capitulum. xviij. de meõmodis · oneribꝰ et laboribꝰ exercitij
. aduorationis in cauſis et inditijs et de periculis huius ſtatus
1 eEett modi viiendi ·n de dãnis que ex illo vemiunt reipub · et quo
1, litigia nutriuntur ex aduocatorum copia:et quomodo huma⸗
te ma luſticia poteſt impleri in iure naturali.

Tabula P i ſibri.

¶Capit: uũ.xix·de alia viuendi arte: viðlieʒ ð notarns tabellioni
bus et ſeribis. et S huiꝰ artis laudibꝰ: vtiltate a cõmẽdaciõe
ac neceſſitate ¶ Ca.xx·de miſerijs:calãitatibꝰ:ac laboribus
et picul notariorum: tabellio nũ:et de illo fraudibd a dolis
¶ Ca:rxi de exercitio agriculture⸗æ de laudibo a omẽdacõe hꝰ?
. naturalis & innocẽtiſſimi exercicn: ð vtilitatibꝰ generi puma
no er illa ꝓpueniẽt bᷣ et quũo deo acceptũ ? ¶ Ca · xxi · de m/
cõmodis oneribus: difficultatibus et laboribus agriculture-
et ð aculeis a miſerns huiꝰ ſtatꝰ. Et narrãt᷑ plura ð hoc viuẽ
di gñe Eca eiꝰ? ſollicitudĩes a anxietates quũo repugnat pela
. ris mgenys agricultura ipa:& qᷓles debẽt elſle agricultores ½
(Ca. xrii de diuerſis alys modis et artibo viuẽdi ĩ boc ſeclo:et
Plertĩ de artibꝰ mechãaicis Ine vtilitate ea? et qᷣt ſũt artes
mechãice:& qlit᷑ eaꝝ exercicia ꝓlut. & qᷓ artes lb eis ↄp'dur
et qũo ᷓ dictis artibꝰ elari miti euaſert: et ꝙ medio certas vite
n echãice nõ ẽ deſpiciẽda · ¶ Ca· xr nij cũ rubricella ſequẽti:
de di ſiaſõe ĩ gue vite mechanice:a q ũo icet ſint artes nẽce:
thnõ ẽ nẽem illaꝝ hr̃e execiciũ: a qre mechãice artes uẽte ſũt
et qs ſit illa Fimis a qre ſic apellẽr᷑ an ſint vtiles ĩgenis hbo
minuʒzʒ et an artfices fint veri ciues e ꝓtes ciuitatis: ¶ Ca⸗
xxv. voi pticularit᷑ agi᷑ de pᷣma arte mechãica videlicet de la⸗
mficio & ceteris artibꝰ ꝗᷓ ei ſubal᷑nã · de illi vtilitate a ĩco
moditate dulcibus a amaris · ¶ Ca xxvj· deſeda arte mech
anica: videlicet fabrili armatura aut arcit ctorica & de ptibus
eiꝰ. De vtilitate a pro gatiuis illa ac de icõmodis milerhjg
et onerib eaz.· ¶.Capitulum xxvij· de tercia arte mechani
ca: videlieet de nauigatoria a artibꝰ ei ſubalternatis ·t de vti
litate laudibꝰ ea demũ de laboribꝰ: mſerns piculis que
eas comſtãt CEaxrrii de quarta arte mechanica: videli⸗
ret de venatoria & artibus ei ſubalternatis & & laudibus vti/
litate earum de laboribus: miſerjs prculis que eas comitã
tur. ¶ Ca. xxix· de quta arte mechamica: vidleiez de agrieul
tura et ꝓtibꝰ enꝰ. de ea vtilitate: duleo a amaitudie vt ſup̃
dixim dec ſoſeptio dee jooctauo capitulis · ¶ Ca· xxx · de
paſtoꝛali arte: ð eiꝰ vtil tate ac ſomodis miſerijs laboribꝰ⸗

. —

—.—

—

tuũ:& ondit eas oẽs plures hrᷣe aculeos a miſerias q; gaudi

Ne — — . . — /⁰/P b— —

W ALabula Pi libri.

Capitulum. xxxi. de ſexta arte mechanica: videlitet thcatrica
et ludis ð ptibꝰ eis ſubalnatis a ð diue:ſitate oĩm ludorũ

et ð ilon vtihtate dams et intelle ¶ Ca-xxxiy & ſeptin arte

mechãca · videlicz medicina et de eiꝰ necellitate er vtilitate et
laudibꝰ· demã ð illiꝰ abuſu: laboribꝰ a piculis (Ca. xxxinj·
de arte mercãdi & vdendi q ipa mechãica ẽ: a ſub nauigatoĩa
ptmetᷣ 8 eiꝰ neceſſitate a vtilitate demüu ð illius ĩfelic tate.
Fraudibꝰ: dolis atq; piculis ¶ Ca.xxxnij· de artib? liberali/
bo ĩ gñie· a ð illaʒ ſaudibꝰ et vtilitate quare vocant᷑ libera
les. & illa ſcõmoditate a abuſu · ¶ Ca· xxxv · de duabꝰ li
beralibꝰ artibꝰ: vivlicʒ gramatica dijaletica:a de oꝛtu earũ
c cauß qre ĩuẽte ſũt:a de illa laudibꝰ. ac demũ de eaꝝ abu
ſu a iomoditate · ¶ Ca xxx vj. S rethoĩca æ eloqcia qᷓ Kcia eſt li
beralars a 8 illio oꝛtu: vtilitate a ſaudibo. Rurſus eio abu/
ſu· qlis debet eſſe orator.a qͥd valet eloq cia ſine ſapiẽciact
ꝙ alindo ẽ moꝛtifera · ¶ Ca · xxxvñn· ð mathematicis leiẽei/

is ĩ gñeret ð ea oꝛtu a fine.
¶ Ca· xxxvimn· pticularit᷑ ð prima ſeſja mathematice: vivlicet de a

ſtronomia a ð eiꝰ laudibꝰ et vtilitate · demu ð illiꝰ ĩcõmodita

te ac in certitudine laboribus et damnis⸗
¶ Capitulum. xxxix· de ſeeunda mathematica: videlicet de muſu⸗
ra et de eius laudibdet vtilitate · ae de lius incomoditate: m⸗
ſerijs et laboribꝰ: ¶ Ca · xl· de keia a qᷣrta mathematicis: vi.
deliez ar [metrica a geometria: & earũ laudibꝰ a vtilitate a
S illarũ ĩcõmoditate ac ivtilitate a labo ribꝰ· ¶ Ca. xijĩ quo
ſub breui epilogo recolligit autor cũctas alias artes a gnha vi
uẽdi hoe ſelo:ĩ quo ondit mierias:labores a prcula oĩm ſta

Aeti er ſeuritati diturres p oss modos musdi ioeNie
Ca.xlin.ĩ quo ĩqᷣriᷣ cauſa:q̃re a ᷣma m oꝛgĩe bomi a mali in
quo uis ſtatu exiſtẽtes.diuſas miſerias pẽas/cruciatꝰ⸗phma—⸗
q; mala ſomoda coꝛpalit᷑ paſſi ſũt· a breuit᷑ enarrãt᷑ calãr
tates ĩ ſpecie oĩm fẽ magis exellẽciũ ꝓſonaꝛ: utuſq; teſtam̃ti:
¶ Capitu · xlin· in quo oſtenditur homines in quo uis ſtatu
vilientes· non ſolũ penas exilij:eruciatus:et mortes a cetera

corpalia vomoda alſiduᷣe pati ̊ æ alias diuerſas ſtriſecas mẽ
tis afflictõ is vt nulſquã vita aut ſoꝛte ſua cõtẽti ſint a breuit᷑ tã

AItt pticula riter oms fere huiꝰ modi mẽtis qrelas et moleſtias
ad vtranq; partem

¶ Dematerps ptractãdis 1 ij. li. 8 tabula capitulox eig

Ecůdo lib de ſtatu vite ſpualis qui duos libdundit⸗
Mat ſeu viuẽdi modos videlʒ ĩ ſtatũ eceleſiaſtici oꝛdĩs

Ca· pᷣmũ deſublĩtate æ exellẽtia dignitate ſũmi põtificatꝰ et

de ies Phßbili eiꝰ autoꝛitate æt poteſtate c de illiꝰ necelſitate

vlllkate 8 altiſſimis eiꝰ? miſterys Ca i. de ſpũalibꝰ incõ

modis amaritudinibꝰ? miſe erys aculeis necnõ mẽte afflictiõ ibꝰ

pieulis a laboꝛibꝰ ſũmi põtificatꝰ vbi plime ſũmoꝝ põtifieũ
calãitates æ ſpritꝰ ꝓt᷑ batiões narrãtur ¶ Ca in· & plimis tẽ

Yalibꝰ ſeõmodis amaritudibꝰ a miſerys ac calãitatibꝰ voma

noꝝ põtifieũ a ð illoꝝ ꝓmtis ei cõiunẽtis laboꝛ ibꝰ Pieu
lis anxietatibus et mſeparabilibus erumnis

¶ Ca: in · de⸗ alia in felicitate a calãmitate romanũ potificum
videlʒz ꝙ pu viuãt in pontificatu et de cauſis et ratiõib? hui?
breuitatis vite potiꝰ in eil & ſumis potificibo i alps mõarch
is pncipibꝰ Ca: v an ſit veꝝ

vnifoꝛ nit ꝙ romãi põͤtifices pazzviut; m papatu Agit etiã

de veriſſimis cauſs breuitatis vite ſũmo põtificum et ĩ an·
viuẽdi piodo Ro· põti.differãt a ceteris moꝛtalib

et Priũ elſe vt inpõtificatu parũ viuã Ca · vi · mm quo rñde᷑

motiuis illo qᷓ dixerũt papã paꝝ viuere in papatu quo ſẽ⸗
ſuſit ſteligenda pdicta opio a quõ cum veritate poſſet ſaluaxri

. Capitulum viij · de erellentia et pꝓrerogatiua ſtatus et dig⸗

nitatis cardmmalatus et de perkectione huius ſtatus et de lau
dibꝰ? peõys eius ¶ Ca pituium. viin· de plurimis anrietatib⸗
us et aculeis laboꝛibus et periculis ſratus et dignitatis cardi

nalatus et de oneribus que meumbunt huic dignitati

Poc papã cardĩales archiepiſeopos clicos a eceleſie miſtros
tẽ ĩ ſtatũ mõaſticũ ſiue religioſoꝝ ĩ quo ſũt capitula ſequẽtia

Ca- vi· ĩ quo aſigyãt᷑ cauſe a rões qre illozꝛ opĩo nõ ſit ten
eda q dixerĩit ſũmis põtificibꝰ bonis a re ꝓbis vmfoꝛmit᷑ ĩſtũ

⸗ ”?ðẽ T = . 2

8

”
*½

Tabula 21 libri .

¶(a · x· deſublitate ex ellentia ſtat? a dignitate patriarchara
archiepiſcopoꝛ epiſeopoꝛꝝ platoꝝ a pꝓſpiteroꝛꝛ miniſtroꝛum
7:7·˖ Lecleſie a 8 pfase ſtatꝰ eoꝛũ in genere in communi
¶ ¶ Ca · xi · de differẽtia Opatiõe eccleſiaſticoꝛꝛ videlʒ epoꝛꝛ n
alioꝛ erioꝝ platoꝛ⁊ a elericoꝝꝛ ĩter ſe adiuicẽ a quis gradꝰ
altero ſit digmoꝛ er ꝓfeẽtio: ((a. rij. de plims difi
rultatibꝰ aculeis laboꝛibꝰ æ piculis ſtatus epiſeopoꝝ æ cler
icoꝝ a de malis miniſtris eccleſie a de multis abuſbus vitys

Ca xiij:de dignitate a progãtia offiepy decõatꝰ ĩ eceleſia æ .
de illiꝰ? hõꝛe veratiõe n 8 cis ꝗ ei ↄpetũt Smu de plimis õöer —
ibꝰ afflictidibꝰ ac defectibꝰ æ ꝓpiculis Scanorũ ¶ Ca:xiin ·
de dignitate Progatĩa offiep archidiacõ a de hõꝛe el ven
eracise ei bitis q dehis q̃ ad eũ ſpectat· Smũ de plurimis on
erib? afflictiõibꝰ defectibꝰ a pirulis illo⸗: ¶ Ca·xv.de dig
nitate a progatĩa offiey cãtoꝛis a pmicerÿ de hõꝛe e vẽrat
iõe ei ðbitis et de hys que ad eum ꝓtinent:demũ de plurimis
Heribus a calãitatibꝰ defectibꝰ a piculis eoꝛũdem cantoꝛum
¶ Ca· xvi· Sdignitate hõꝛe offiey theſaurarp vł euſtodis ee
Ekleſie a de hijs q; ad eũ ꝓtinẽt · Smũ de plĩmis õeribꝰ a calãit
atibꝰ afflictõibꝰ? ðectibꝰ a piculis illoʒꝛ ꝗᷣ talia offitia habent
Caxwy e dignitate æ progatia officy ſcolaſtici ĩ eceleſia æ
de hys q; ad hoc officiũ ſpectãt:demũ deplurimiz geribꝰ affli
Rioibꝰ æ calãitatibo ac &fectibꝰ pieulis ſeolaſticorum
¶ Capitulum · xviij · depeminentia et vtilitate offiey archipſpi
teri · cqnte ſit veneratiõis et de his que xi ↄpetũt · Demum de
„» plurimis õeribus et afflictiõibus· dekectib et ꝓmtis piculis
archipꝛeſpiterorum⸗
¶ Ca:xix de progatĩa a magna vtilitate offiep et gradꝰ cano
nicoꝛꝛ et quãti ſit hõꝛis et reputaciõis et quid ei Ogruat · demu .
S inumeris huiꝰ ſtatꝰ õeribꝰ& afflictiõibꝰ Sfectibꝰ æ piculis
Caxxx · de pemĩentia neceſſitate & vtilitate officep ſacdotum

turatoꝛũ rectoꝛũ curã amarũ habẽtiũ · demu ð plurimis huiꝰ

ſatꝰ laboꝛibꝰ et calamitatibus · dekeckibus et pieulis⸗·
¶ Capit · xx · de lecudo ſtatu ſpirituali videlicet religioſorum et᷑

de motiuis a auctoritatibus: que adducunt᷑ ad pꝛobandũ ſta⸗
tuũ eceleſaſtici oꝛdinis pferẽdũ elle ſtatui religionis a ꝓ cõſe
Sreleſe teen oꝛdmmẽ elle preeligenddũdzs ——

%

liter hin duo ſtatus clexicoꝝ: q monachoꝝ ſe habẽt alter ad al
terũ oparatꝰc quis eoꝝ ſit eligibilior quãtuʒ ad eminẽciaʒ et

ne horũ duoꝝ ſtatuũ clericoꝝ. vᷣligioſorũ int᷑ ſe admuicẽ: vi/⸗
Slicet qͥs ſit eligibilior tãquã ſimplicit᷑ humãior a tolléabilior
Ca xxnij· aſſignãt᷑ rᷣpõſiões ad obiecta otra rᷣligioſos ꝓ
tuẽda opinione illo ⁊: qui ſẽciũt religioſos elſſe ĩ ꝓrfectioi ſtatu

quã decani: arcidiacom a alij Feriores elerieci poſt epiſeopuũ: v

bi diſeutit q̃ ſt ꝓfectioꝛ vita actiua vel tẽplatiua de eoruʒz
adinuicẽ patione (¶¶(a xxv. de exellencia r
laudibus vite mo naſtice ac religioſe:ac de pluribꝰ cauſis pꝛop
ter quas eligen da ſit quã alus vuiẽdi modus
¶ Ca.xx viS& difficultatibꝰ vite religioſe:⸗a & laboribꝰ æ aculeis

us de pꝛomptitudĩie periculo hꝰmõiſtatꝰ ĩ ppecie a de malis
religioſis a abuſibꝰ illori ¶ Ca. xxvi · de incliatio ne
et diſpoſitione naturaii a düierſitate complexionũ hommũ qn
tũ ad religioneʒ a de olilio m talibſus (¶ (a-⸗xxix ·S
rõꝓacõe religioſorũ int᷑ ſe adinuicẽ:a pᷣmo de opacõe ſolitalĩ
orũ ad ſociaſẽ vitã agentes: c ꝗqᷓ vta ſit ꝓpfectior alter
Ca:xxx:de oↄpacõe religioſoruũ vitã ſocialẽ agẽciũ int᷑ ſe:a que
religio ſocialis alteri ſociali ſit ꝓrFectioꝛ:æ vtrũ religio eo ꝙ ar

tior ſt ꝓfechior (eipit capitulũ pᷣmu pmi libri:
vndelicet ð pᷣmo ſublimiori ſtatu tẽperali:q̃ ẽ ſtatꝰ a gradus
impialis regalis ac alio pᷣncipũ ſeculariũ et de ſupmo hꝰ?
ſtatꝰ a dignitate culmĩe æ exellẽcia: ac ð illiꝰ głia a felicitate
necnõ ðᷣ eiẽ progatiuis· omoditatibo laudibo & peonis ſupa
WVyper cũctas hu lſias tépales dignitates.
manas tõẽpaleſq; dignitãtes: a ſublimitate emmẽcias:
VYpialis a ?ᷣgal:ſtatꝰ culmẽ a exellẽciã obtinẽt · Nuius
itaq; Faſtign ſylendoꝛ a laus tanta eſt: vt ſatislerpmi nõ pollit

ð

N — — — — — — — — —

Sed vt paucis agamꝰ?: esnen eiꝰ ita et laus ciꝰ imperato)
xis q;dẽ nomẽ ab im ꝓando dictũ ẽ⸗ Regis deĩq; a regẽdo: aut
grere baſs a ſuſtmẽdo; Nuid n. gloſꝰ. Qud feliciꝰ: q̃; vnũ in
tueri moꝛtalẽ hoĩeʒ ceteris hoibꝰ impantẽ:cũctos regẽteʒ:cK ad
libitũ ferẽteʒ · I ſũt qͥ teſte iob potãt oꝛbẽ: Nuiꝰ cte emmmen
uiſim ſtatꝰ Ponor ſaus:glia exellẽcia ex eo eciã maxĩe patet
qm teſte ſeriptura:ilł ta nq; ſublimoribꝰ poteſtatibꝰ omis aia .
ſubdita ẽ uare &t iurta rpi pceptũ: Ceſarib? atq; rᷣgibꝰ a euac
tis fidelb? honor exhibẽd . ſubſidia pſtãda quib vectigal
vectigal: qbꝰ tributũ tributũ · Ilis deĩq; tanq; peellẽtibꝰ et
a deo miſſis ſte ſte / Apo ſtoloparẽdũ ẽ·qͥa nõ ſine caiſa ſupemi
nãtez terrentẽq; gladiũ poꝛtãt ad cohertionẽ maloꝝclaudem
vero honoꝛ Jllo qᷓdẽ ſũt q́s ĩcolmꝰ vrbes: illo caſtra at⸗
q; polleſſiõ es et cũcta terrena dicẽte Auguſtmo quo lure dekẽ⸗
Dis villas niſi impatoꝝ:Reguq; iu ſu· Neuis igi᷑ no felicẽ · nõ
rũctis platũ hũc exelletẽ ſtatũ dixerit · Nui oĩibꝰ ſubueĩt/ oꝛbꝰ

LCu ub
pPdeſt· oñn ſalutie moditati ꝓpuidet: Inre⸗ HReges ipſos

——

vite neciſq; hoĩm dñs e ſalute moꝛtalibꝰ ofert:vl dãdo hi egu
erit. vl parcẽdo ſi deliqrit · vk dulgẽdo ſi ſuplicauerit · LNui n
ſbi ß reipublice nati ſũt:dũ diſcoꝛdias pacificãt· o ꝓpſſos a po⸗
tẽtibꝰ? eripiũt · ꝓuĩcias pace gaudẽ Ffaciũt · violẽcias cohꝛbent⸗
NJuſticiã puãt malos diſſipãt:et qcq̃d a gẽdũ ẽ nue ad bn beate
q;; viuẽdũ:hue ad res ipas polliicas felicit agubnaditz⸗Fimẽq;
debitu digedu legibo. peeptis aciuſtis lacoib diſpomiit: Hex

₰— 7 „ .

en ſiſtudo ſiue imago qdã diuĩtatis ẽ ĩ fris · dũ idipm agit in li⸗
mitato ccũſeriptoq; rgno:qð deꝰ i vniuſo · Nic reges ĩ exodo
dy vocã᷑. In hijs ẽ ꝓuĩcia q̊s ᷣgũt ſũma ptãs · Taceo ð ĩpa
tore cò auẽtas nullis ẽ ccũſeripta limitibꝰ:q prĩceps eſt maxi?
atq; optimꝰ:qᷓ celeſte bʒ arbitriũ &t iura: peeptaq; ab eo ẽdita
diuĩit? emanaĩ credũt᷑ . eui ẽ ꝓ lege volũtas: ꝓ libito ſãctio ꝓ .
arbitrio racõ ᷓdeĩq; rex pr̃ prtie amãs ꝗs vᷣgit ꝓtegẽs ꝗs Zub
nat. Rurſus hò ſublimi ſRämi ſtatꝰ exellẽcia.ex illiꝰ nẽcitate ac vti
litate Facile agnoſci᷑ Nã veluti cũctis hoĩbꝰ naturale ẽ ĩ ſocie
tate vius ſica ſiy olle oportet p mltitudo regat Nam iurta

pphilalophum. multis exiſtẽtibꝰ hõib.et vnoquoq; id quodð ſ⸗
bi gruũ ẽ ꝓuidẽte mi titudo ipa fete diuerſa diſpgit · ſi ma
alids no hit q curã młittudĩs obtmeat Mec illud ſapiẽs Salo

mõ ignorabat iqens· vbi nõ ẽ gubnator diſſipabi pphus. De
niq; illa hoĩbꝰ a natura inata ſocietas rũpaët᷑ſi nõ foret aliqᷣs
pñdẽs i cꝗ ope pᷣuoꝝ audacia arcet:q; teſte Auguſtmo:A diui

caſtiget bonoꝝ vita a mmocẽcia obuet᷑. Et alibi Regale Ffa⸗

ſigu locꝰ ẽ ſupior:ſ quo ꝓl us rᷣꝗi npoteſt· Impatoia g vox

et Regal auctoitas ſiquos fugat iſoletes caſtigatobtrectato

res Sᷣſpicit bonos pꝓmat atq; fouet:a cuũctis ifluit vite a ho⸗
noris alimẽta:⸗Eſt· n: Rex ĩ rgno veluti ĩ naturali ceoꝛpe caput
Coõſtat qᷣdẽ caput ipm mẽbris vigoreʒ ĩFluẽ.·uia teſte noſtro
Seneca: qᷣ d valet corpis robur: Nuid validitas lacertorum:
Niud velocitas pedũ:nñ capite velut pñcipis ſin ĩpialis q dã a⸗

micler᷑ ptãas: a quo vł deſtituũr᷑ vmuéſa:aut oĩa fuleiũt᷑· Si⸗

ne capite iqᷣt iacet trũeꝰ ignobil honore ſñ noĩe· Tz nee in

pumãis tãtũ eiꝰ ſũma oſiſtit felicitas. Nã pꝓ᷑ eã exteior eʒ qʒ p
dirimꝰ ſup cũctos mottales exelle nciã ſi bi Rex optieq; vᷣgit
ſmortali deo tãto ꝓgmqꝗor· tãtoq; accepcior eſt qnto liberior·
Hed caſtigatõr fuit · ĩ eo peecãdi licencia· qͥ potuit tranlgre
di & nõ eſt trãſgreſſus· ĩ quo peccare noluit volũtas:eciã ſi im
mineret percãdi ĩpuĩtas Pradis cte gł ia·grãde pᷣmũ · Nãdqt
quot ſupat ptãte f᷑rena:ſupat a felicitate et na. Seriptum eſt

em : q; domꝰ· Pauid erat ſẽ domꝰ dei Veluti en fidelit ĩgen

do der offieiu gellſit ? pl o⸗ſic ad ꝓmiũ ꝗꝓpinquꝰ ei herebat in ee

lũ · Muipe apud ãticuos bõi rẽiq; neipes·deos trãſ foꝛmari
putebantur· Et vt grandi negotio breuem finem imponamus

Muanta ſit huius ſublimis ſtatus Felicitas· non minus er bis qͥ

tetigimus quam ex eo cognoſeemus:quomam nulla vt aiunt/
maior eſt felicitas· quam multos facere poſſe Felices · Id cer⸗
te felicitate genus. nulli magis: Regibus conuenit.Nuamob⸗
rem vt ego arbitror illa ſapiens regma: Saba. non modo: ſa/
lomonem · Regem feliciſſimum dirit · ſed et eos qᷓ ei ſeruiebant
ac miniſtrabant ſeruo lq; ſeruoruʒ luorũ procuratorũ Regũ

na diſpo ĩicoe vgna ſũt odita: r ges ĩſtituti · vt malo * puerſitas

üð

—
—

——

H

—

7727 — „ aE 27 77 8
—. „ — eEE ⸗= l e bea
— 2 „ » — . P * ͤ

io tos alleruit Nue res agit. vt oĩs hũanꝰ aĩ ſi ſunpiꝰ ĩmemor· ſ

Otẽtor · ſi deĩq; ſui ꝓuipẽſor fieri nõ velit · ad eãdẽ paʒ ſublita⸗
tis digtatẽ decurrat Atq; ſi natura ſuffert:ſi prudẽcia ſufficit. ſ
foꝛtũa arridʒ:ſñi potẽcia iuuat ad illũ oĩm feliciſimũ ſtatũ tot v

ſpiret cõatibꝰ ¶Sq; ſi miꝰ tã exelſe cedri culmẽ ãſcẽdere net·

ra muſeub ſaltẽ illiꝰ ſdeat · qm aut vbrimũ felicitate fructuaut
ſaltẽ ꝓtectõis illiꝰ ũbra ſuauiſſima nõ fruſtrabi.· Ceterũ au-

geret exellẽciã ?gal ſpiał pᷣncipat? agere ð eiꝰ origie Dra
qs illo ſit ãtiqor a iuſtior pᷣneipatꝰ:ð qbꝰ laciꝰ diximꝰ in h
bro ꝙ nup edidimꝰ? ð monarchia et origie e dra pᷣncipatꝰ: et
iterũ ĩ libro defẽſorij ſtatꝰ eccleſiaſtiei quarto tractatu·r

Ca:ij. de Felicitate ſtat? ĩpiał æ vgalis et plłunis curis:oneibꝰ
miſerijs: eaſãitatibꝰ atq; ĩomodis illiꝰ.& qᷓ reges a pᷣncipes
cõitan᷑ & tãdẽ de innumeris periculis principancium

cauſas.& doloꝝx alimta q; vitã oqᷣrimꝰ Atq; auiðiꝰ ea i
ueſtigamꝰ? pelegimꝰ qᷣbꝰ more pile huc atq; illue iac

tamur: q́; ea ꝗ pleĩſſimã ſecuritatẽ æ verã Felicitatẽ buũt.qð ẽ

te mulli aianciũ p᷑ hõi accidit· Aa.n· nõ iudicõ rõis:̊ nature ĩ
ſtinctu vtilia eligũt Nos vero ĩgenio a anĩ acumĩe vigentes:
blãda qᷓdã atq; fallaci aura ridẽte flo iuidicã?· putãtes id eẽ be
atũ:id ꝓpetuũ qð facile ruit Nec mouem ꝗ alſduo oↄſpicimꝰ
quoſdã quos ſiẽ leuis fortũe riſus attollit᷑:he leuis ilieo fletꝰ ð
ieit vt rẽe ð eis dicere poſiꝰ cũ ꝓphᷣa.deieciſti eos dũ alleuarẽ⸗
tur · Nec nos vĩeit qð cnamꝰ nemieʒ tã ſecuꝝ tãq; mãe qᷣetuʒ
vt n an erepuſeulũ a merore:a cãu:a lapſu ſupet᷑ ¶ cte rei cul
pa ĩ nob c᷑: q̃ facile ab hijs qᷓ cupĩꝰ.chim æa ſu pam ui:n· ani
mos ad hos vãos ſcli fauſtꝰ acomodãt · vt ꝓ fructu folia: ꝓẽ/
no paleas: ꝓ vera felicitate vmbrã capiat necelle ẽ Audita ẽ⸗
te atq; cũ tota mte attẽcõe auſeultata ẽ·ſũma regũ ae ceſa feli
citas illorũq; digtas.maieſtas: celſitudo atq;vtilitas:adð celos

VYl ; ꝓducta⸗Sed n fallor falli᷑:q̃ ila fla n iudicat:q̃ a perto

. *£
).
—

oeulo vera eſſe n oſpicit. Dicã g n pari eloccia ̊ vt puto viroz
na vgał bꝙ ſtat calaitates miſerias atq; picla. In pmis itaq;
Fateor claiſimũ rᷣgis nome fore: duriſimũ officiũ.clara noĩa
res obſeure. ̊ a difficilimũ oĩm mſteriũ magis ẽte buare diffi/
cile: q́; nore deletabile.· Nuid:n. vtilitate affert nudũ digintats
nomẽ: vbi res pa deſt· ud: n· Ceſar Nuid rex aliud ſuſeipit
n fulgidas opedesclarã miſeriã: Mue ſi hõibꝰ? nota eſſet. n ho
mes tãtope de vno ſolio lit. Sarẽt: uinĩo mwãdũu ẽ·ꝙ n plu
ra ſint rᷣgna q; ᷣges · Suſcipit cte· Rex collapſa exigè· ſpſa col/
ligere veu pare pdita deformia reformare· Sʒ etſi illa qð ra
ru ẽ ex ꝓPbauerit · vliq; laudẽ illi ſueceſſor metet · Dutalne· Re
ges hys tpibꝰ? ad ið ꝓuehi·q nomẽ racõq; ᷣgis expoſtulet ·
vt ſit reip:autor echie cultor rr̃ugiũ pau ꝓꝑmtutor pupillorũ.
derſor vidua oculi ceco & gua mutoz bacul? ſenũ⸗ vltor
ſcelerũ· metꝰ malo. gla bonoꝝ· malleꝰ trã noꝝ· pr̃ ĩgũ mo
derator legũ.a erarnj publici diſpẽſator· falleris cte · Mutatꝰ
e eni illo color optiꝰ·atq; ꝓ ill opibꝰ.alia ſibi ĩeq̃lia vẽdicãt
qꝗ ilico audies Alienãt qe vges aut diſſipãt· ſĩperij a ẽ gni bo
na: co ſũt ad mſſtratoés nõ dii⸗ Eecleſiã q́; tuẽdã ſuſcepert · eiꝰ
q; miſtros plequũt᷑.a qbꝰ buta:penas æ bã na exiguͤt · Cũ tñ
eoꝝ oꝛombꝰ? loge plꝰ gnũ augeat q; ilo armis· Populum
demũ affligũt talns cex actoibꝰ coꝛpa ſiuriãt᷑ Nuos ꝓphᷣa ſig
nat iqẽs · qre atterite ꝓplin meũ:æ Ffacies pauꝑpm omolite Nn ut
alibi ſeribi q cſũ ẽ ↄomedũt· qd fractũ ẽ n alligãt·qð ĩfirmũ
n oſolidat ·qð abiectũ ẽ n ẽducũt · qd pernt ñ qrũt.Eos itaq;
aliꝰ ꝓpha n ẽges· ̊ †ideles pᷣncipes æt ſocios furũ appelſat.Ta
tes ofuũdut iuſticiã n Faciũt qꝗ dei ſũt negligũt · Quid igit᷑ felici
tateẽ ſolo nõie Rex ceſari: q gi digna ſunt reſpuere:aut qd
hõris ẽ tutores reip· apellari:c illiꝰ euerſores effici: Cogor it
lud driani biſpana fãilia nativbũ optĩo pᷣncipe dignũ ad me
moriã tuo caẽ:ꝙ illũ ſepiꝰ ĩ ſenatu dixille fert᷑ · Dicebat n ita
ſe reip · geſtux?· vt ſeiret ꝓpli rẽ ẽe:n q;ã Rurſo ̃ges ñ tã ad gli
a3 & horis Faſti giu: q́; ad curã· ſolicitudĩeʒ ac ĩdicibiles mibias
picła a ſſumũt᷑ a deo · vt vix aliqs rgnaè optarʒ ſi rẽe attẽrʒ

q; Fuis ẽ gis ſavcĩa ſit Sᷓuior Fis A

. 2

KA ſumuũt qdẽ pneipes nõad qͥ
eteʒ· nõ ad ſecuritatẽ qnimo ad buituteʒ a qᷓndaʒ carceris ſpeci

eʒ Niie.n. maior ẽ captiuitas·q́; iugit᷑ ccucmgi ppli mi titudine

q̃ſ ccũligari: Nã vt nr inqᷣt Seneca⸗ poſſũ qlibz ꝓte vrb ſo⸗
lꝰ ñ tĩoꝛe meedere. qʒuis nullꝰ? ſeqt comes· nullꝰ ad lat? gladi
us Rex vero armat. armats muite ĩ publieũ ꝓdeat nere ẽ⸗

Alueʒ mltitudo gladioꝛꝛ obſlidet: et quocũq; deſcẽdat· magnꝰ

illũ apparatꝰ ſeqᷓtur· alſidue em oĩm quos tᷣgit timoꝛe oſtringi᷑
Vnde ſeneca · gnãtibꝰ młto peiꝰ ꝓrculuʒz ẽ·qʒ hijs qͥ iudicãt᷑
Ny en ſinglos timẽt illi vniiſos itaq; id labentij eqtis romani
veꝛ ẽ:q; nece ẽ vt mł tos timeat:qꝙᷓ multi timẽt. Q illa vt puta
mꝗ racõ erit · qꝛ ꝙÿ qͥs metuit pire cupit Et iuxta Ennium · ꝙỹ me
tuũt odert · a ꝙ qs oderit ꝓille expetit. N cte vᷣgalł faſtigij o⸗

H nera curaſq; Suiſſimas atq; ꝓmpta picula·: nõnulli ſenſat pᷣnci

pes poptime ↄgnoueè illaq; exptiſt Nã aug? dioele cianꝰ?
alt᷑ de dimttendo ĩ pio cogitabatalt᷑ iaʒ dimiſñt:nec ruocatꝰ aſ
ſeſũ dedit · Deinde marcug Aureliꝰ.a ꝓtinax.quo alt᷑ ad ĩ⸗
periũ euocatꝰ.triſtior effectꝰ multa de miſerjs imperij amicis
diſeruit · alt ſẽp ĩpiuʒ exhorruit· Adde ꝙ gnũ nõ ſẽpiuſte pᷣn
ripes acqᷣr̃t · ̊ plerũq; ferrocq̃re ferro eciã buat᷑ ac Ferro plerũ

q; amitti᷑· O quot legimꝰ:quot audiuimꝰ:quot vidimꝰ ĩ ecule
o fortũe motos:quot magno ĩpetu rotatosalios exalcõre fa
ſtigio ꝓlapſo:quot Ceſares.quot Reges aut boſtiũ aut ſuoruʒ
mãibò:a ſũmo ſolio pulſos·vitã ſit æ vgna amiſiſſe:quot ges
axvᷣgno ĩ captiuitatẽ· a ſceptro in carceres trãſirealios exules⸗

ſimũ ẽilaqo a ſe ſuſpẽſos Et vt paucis agaſnꝰ · vbicũq; v ges ſũt
ꝓpicula eos omitãt᷑ e ſẽp in me exiſtũt hoſtiu · nõ ſolũ cũ ĩ bel⸗
lo ſed cuz in vrbe ſe recipiunt Rurſum inter ceteros hões ami

4 „ —

cicia q; maxĩe neceſſaria: atq; vtilis a delectabilis eſt · ſed hbanc

reges minime habent Nam eum inter parentes et liberos ac
Fratres admuicem· viroſq; a vxores firmiſſime oĩm atq; artiſ
hſime ſint amicicie/apud reges vero a ſepe videmus · filius a pa

tre et pater a filio· eoniunx a coniuge et frater a fratre rapi⸗
tur atq; necatur/ vt qiu

. ,

regſãdi auiditas cogit· Ita odio elle. vt plezzq; de ſua nece co

õ

gitẽt · Demu plma facit:Rex:q̃ nedũ amore ſuoꝝ ĩpediüt ſed

eos ddũt ſibi mimicos Erigẽde ſũt · n · pecũie a ſubdite ad ne⸗

ceſſaios ſũptꝰ·puũiendi ſũt fatinoroſñ· ꝓhibẽde miurie ; ofiſca⸗
da bõa młt oꝝ cogẽdi ſũt bella agere dõꝰ agroſq; deſerẽ · Nue
vna res ſubdit moleſtiſſima ẽ. omeʒ amorẽ ᷑pellit · Dẽiq; cui
fides dez magno bono eũ carè nullꝰ? heſtat · Nue ; n. Fãlliaitas
q́ᷓ vlus q ogreſſus ſocũdꝰ ee poteſt abſq; fide · Nuis· n· Fãiliarẽ
uis buũ aſpicè põt. Rille ĩfidel exiſtat:Reges vero de nullo
aut raro fideʒz hñt. qð ex eo lieet ognoſcè:ꝙ nõ Facile eib ad ſe ð
latis eredũt: n a buitoribꝰ pguſtẽt᷑/ne qͥ d male edãt formidã
tes Ceteꝝ gibꝰ nũq; fit ſat optãdo· a minꝰ cõſeqdo · Ceteri

enm hõies aut edes cupiuũt aut agros· ges vero vrbes· ꝓuici

as r̃ giões/arcesq̃s adipiſei diffieiliꝰ ꝓiculoſiuſq; ẽ·q́; eas res

q ab alijs cupiũt· Et q oĩm feliciſſimũ ẽer̃ges ipi taʒ bo nos
q;ʒ malos:tã ſapientes q́; ĩſip ientes foꝛmidãt:Foꝛtes q; timent
ne aliqᷣd audeãt gr̃a libta te Prudentes⸗ne q̃d aduerſus eos
machment⸗ Juſtos ne dedignẽr ab eis gubnari Potentes æa

diuites verẽt · ne ſubdito potencia a dꝛuicia eis notiua red

dãr · De q̃bꝰ Job pulere aitſõitꝰ t᷑roris ſꝑ ĩ auribꝰ eiꝰ · Adde

qð ges nũq́; naturaliũ reꝝ abũdãciã exoptãt Ybertatẽ agro
rüũ odiüt ne fertilitate rex ſubditi dificiliꝰ iugũ buiẽdi parcian

tur Demũ nullũ ᷣgibꝰ gaudiũ cũ ſecuitate ẽ timẽt celebritates

hõi m timẽt feſta:timẽt ſolitudĩes n cuſtoditas timent ipos eu

ſtodes nec mermes illos hr̃e volũt:nec de armate plurimũ ofi
dũt . fit vt qͥd ipſi velit· ignorẽt · Nõne iſta infelicitat ſigna

fũt. IS ſi foꝛte magnũ q̃ͥs putet ĩ rgibꝰ.æ ꝗpterea btõs eos qꝛ
facſle mult ꝓdelle a ſimicis obelle pnt.mmiũ in ea re fallit᷑·
Nua.n⸗racõe: Rex bnfacè amcis põt cũ apte ſciat· ꝙ quanto
plura q́s ab eo cepit · tãto ticiꝰ eupit effugẽ⸗ nulluſq; ſit qͥ earũ

2 7

rexꝝ q̃s ſibi pᷣncipes largiũt᷑· ſuas ẽe putat qʒ l eo loco ſint-aut

7

ipi ta potẽtes fuerĩt vt eciã ſi Rex cupiatnullo mõ poſſit auf
ferre · Inim is vero nec obelle nee prodelle audent · Accidit

enĩ illis veluti habentibꝰ extrennuos equos·ſed feroces:qui/
bus ner illi vti po ſunt propter timorem nec alienant propter

xeges cõ miſerunt peccatum· æ rel

gtutez. ed en inf alias ho ẽgat nat rrelicitates illa nõ ꝓua ?.
qm ſi vges nõ ignorãt ſtatũ eoꝝ: multe miſerijs.ca ã tatibus

et pieul plenũ tñ nec ſe ab eo ꝓuide exim. nec tute liberari ſci
lt. nee ſpte cedere pñt. qͥ ſeł vgnuũ allecuti ſũt · In q̃ re cũctoꝛꝛ
vncipũu illa oĩm m. brima od tio E: vt miſeriã ipaʒz vᷣnẽre n vale⸗

ãt Nuo·n pacto pᷣncipes tot perũias vᷣſtituere: qt ipi diripue

ſupent h̊ vnũ ẽ vt mihi ſate videt᷑:quo ̃ges oĩm hõim mierio
res exiſtãt · Nã nec obpuãcia:nec hõris rᷣuerenciailloꝛꝛ ꝓbtiʒ

qnos aut n iuuãt aut ĩiuti buiũt.Sta nob ẽ̃e põt Nuinimo qʒqʒ
Poe ſepe fieri telligam. vtqᷓ matie pncipes ſuos timẽt. Hi eoa
odert· hi marĩe eos obbuent colãt venerẽt᷑· munera mittãt al
na. veri·n⸗hõres alys ex caub gignut᷑ Et vt fieʒ miſerijs hꝰ ſta
t ſponã·ĩ eo ra vinas depdacões T piri libet · vt de eis g beta
dicere videak· In mer l
eco ſuirias:ĩ eo vidictas:ĩ eo ſpes anxias.in co hõres vãos:cu⸗

ũſt ad ea tn n a nor · ̊ tior opellit licet ̊ oĩa fuitute ſint ſiʒ

pneipes eiꝰ qᷓſ lupi rapiẽtes pdaʒĩ

piditates· Furores in eo nlla ẽ qes: nulla an tranqlutas: in eo

naucoꝝ ẽ ſubuentio· młtoꝝ opᷣſio:paucis gaudiũ mitis op⸗

uꝓrobriũ · qᷓbuſ dã pmiũ.plurimis ſupplieiũ:oĩbꝰ labor ſibi pena

crux atq; vt cũcta vno claudã obo Rexĩ ᷣ gno ſetĩa ẽ in nau

in q6vnã oim officina ſoꝛdes nnſerie: ea ſatates ei ſpurcicie 8

coquut᷑ ac infelicit᷑ ducũt᷑. Demũ illo iFeliciſſi mas miſeri/

as agnoſces ſi ð ſueceſſoibꝰ cogitab NMã q̃dã immqͥt ſapiẽs Nuis
potentior fuit Alexãdro:ei tn ſucceſſiſſe ledit n ſuꝰ.ᷓ alteiꝰ fi
in Suceceſſorẽ iulio · Ceſari n fecit natura ̊ adoptio: Imperiał
domꝰ totũ ᷣlege atq; ruolue ꝓgreſſũ:r᷑ pies qꝛ pernt memoĩia
eo eũ ſõitu:v᷑nſis a ecce n ſut: nec mnuẽtꝰ ẽ locꝰ eo π ad ſnafe
ros ðᷣſcendẽtes eidq; heredes aut ignot aut extranei ne dixerĩ
hoſtes ſucceſſert· Rurſus ſi celeſtia ac et᷑na felicitate reges dig
nos putas ĩcte ſtelligis· ſi q̃ pmio dignaagãt Feli ille · ̊ qs ẽ

elaudabi eũ Rar vt fenix ẽ ſec ao te ſapiens. Salomon et
Rex tãta regũ expertꝰ pericula dicebat. pter pauceos omnes
atum e velmiquerunt legem potenteet

. Capi· in S curialibꝰ & & exercicio vita o morib?
on potẽtũ du eũ : cõituũ a baronũ:cetero q; qͥ pneipũ fauoẽs
e ofie cia bequnt de laudibe commendatione huius ſtatus

mavt opet᷑ necelle ẽ· Si itaq; vᷣgis amicicia aut fauor arridet
plerũq; broui laboris e tpis opẽdwomẽſa pmia hõies conſe/
quẽt᷑ᷣ Etſi eꝰq; ea ſors ẽ vt pncipi carꝰ exiſtat:e᷑ nũ ſibi a tãdez
ſue ptãti Fãilie· gniq; nomẽ deĩde
tũ rImat Mã vt aiüũt alibi. negociari. fortunã Ferre ẽ· eu vgib?

gloria ꝓdidert · Vnde pndorꝰ. diſ ficile vncipem regredi ad
melid. Ri viens Ffueĩit t iplicat? qPꝓ abruptu licecie ĩ ome facimus
viciorum labi f&α qnto exelſior tãto pẽtm guius qꝛ potentes
pote nt tormta paciẽt Oms nãq; pẽtores quos ſub ſe ĩ vita ba
buit/ futuro ſelo ſupß ſe plagali pena hebit · Vnd? ex ſactis Ecta

toib dicebat mwor ſi q; otmgat ſaluaĩ ex his q́ pᷣncipãt᷑ ĩ tate
ruinis tãta pigricia Video tn eos currẽtes:& ſpõte ſe ĩ apta

piela iactates Hic euagelio ſeribir emt villã q;ʒ mito laboè ac

qſui id ẽ peio aĩe paui Nec ſut git ꝓmia ſtatꝰ vᷣgal: ᷣ gła h̊
exellecia Alcẽs igit qeuq; es ſi placeta ſcẽde: H ea lege vt leges

naturãq; le dis paciaxis
lozz ali

₰ 41 oriole plurimi celas: ate; gũ amecicia ſp fuit. Vbi⸗
eni eminẽs ẽ atq; exelles toci? huam boris a gle mun /
dane culmẽ: ibi ingẽs gta ib ſẽpifna nõis et hõris fa⸗

Sris N gle ppetuu monum

vero amicari ſus Fortũaʒ alceẽdere ẽ⸗ Pro igit᷑ hac oſeq da oĩs

huũanꝰ? ai? ĩpendend? ẽͤ· veluti qᷣ digtates ſumas: q opes. ꝗ ho
nores qꝗ deĩq; famæ ꝓpetui nõis głiaʒ laudẽ a pcomiu ſuis
ſectatoribꝰ? ꝓſtat· qᷓd:n· digtate· glłaæ hoõre pſtaneiꝰ· Nuid ge
neroſo ammo nobili:auidius exoptari poteſt · LDine · Sene .
ea noſter cordubum· pro immenſo mu nere habiturum ſe gra⸗
ciam a famam apud poſteros precabatur. Et ſtatius. pſétem
bhonoris fame gloriaʒ:bemgnum int᷑ opibꝰ ſuis ad futuros
ſtatuille dicebat⸗Et ouidus nalo libi nomen indelibile futurũ

le que ore populi legendum: predicandumq; letabatur di/
eebatq; deniq;: Non paruas ammo dat gloria vires et fecun/

da Fadt pectora ad alta honoris amor · Ad quam vtiq; rem

*
4 *

—n — ——
—

a ſapĩtb alidi

nos vehemẽt᷑ natura i imutat. Naʒ vt Molieraty ait æ ante

vnd ex phĩs dix erat · nõ caret miſterio ꝙ hõr cũ · halitera deſeri
bit᷑ qᷓ non ñ qᷓ̃dã vehemẽti cordis nr̃i aſracõe ꝓnũciari valet
Muo apte mõſtrat᷑· naturali quodã ſpetu atq; deſderio hõibꝰ

inſitũ elle· ad hõreʒ a głaz aſpirare · Deĩq; ariſtotilem nõ parũ
hõris a laudis peoiũ allecutũ legiꝰ ex eiꝰ ad alexãdrũ aĩcicia-
Et Senecã nõ mediocereʒ aplitudĩs æ decoris laudẽ adeptum

nouimd. ex claudn · Neroms ad eũ affectu· Sʒ vgilius ex ea

apud. Ceſarẽ failiaritate · ꝓ oia ſela ſe vctux plagit H qd h co/
memoras Cũctos cte/quos ſublimes quos exellẽtes ꝗs hõre

laude Hun vros Phatzs aRi; nõ ñ apud ẽ ges tales ince
piſſe· aut ges tles effeciſſe liqdo ↄpariẽꝰ Nec· n: ab re lauda/

ta illa i ſacris literis ĩgina· Saba btos a felices dicebat: non

modo eos q̃ Salomomi r̃giaſſiſtebãt ̊ a qͥ ei obſeqbant᷑· Exdq
bꝗ liqdo ↄſtat.q; horabit ſit vite foꝛmula in regũ curijs vᷣſari ·
NHec a ſilia amici ſuadebãt:vt h̊ vuiendi genus dingeren

Capitulũ qrtũ de labo b.oneribo æ vomodis. ac ꝓĩieuł potẽtu

curialiũ: ac fauores curias: ſeu officia pᷣncipũ ſeqciũ in quo ca
a tb rubricell ſectib? ſpẽalit agit ð ſeptẽ vicns·qᷓ officiales
ṽgu æ curiales omitãt᷑· Agit eciã ð calãitatibꝰ ꝓcuratoꝝ gũ

c alia officia exercẽciũ:a an in curnjs ̃ gũ acqrat᷑ verꝰ honor:

Remebat ſtu pida bona mẽ q̊ audiẽs clamabat alta vo
ce latere ſub herba anguẽ: nec vt dicebat venena daãt
A ñ melle circũlmita· Et q; qʒ potentũ ac curialiũ vita a p
locutoribꝰ? plurimũ laudata exiſtat:ſub eiꝰ rñ frõte plurima la
tere moda eceul allerebat Weꝝ ĩ pᷣmis id luetonh ſepe
ſe dicebat· qm qͥ carꝰ e ᷣgibꝰ.vił ẽ ſibi aĩa viliꝰ
qes.vit᷑ ſecuritas.ociũ atq; vtꝰ. Jũge his omune piculũ oĩm qͥ

pneipib buiũt: De quo Criſpo ait. Mã gibo tã bom m mali

ſuſpieiores ſũt.· Sẽp· n. vt aiũt pᷣncipibꝰ aliena vtꝰ Formidolo
ſaẽ Id autẽ ꝙ de amicichs priſeo prĩcipũ ad quoſdã comme

moratũ ẽ· propoſitũ apertiſſime probare videtur: Nuis enĩ cx
rior apud Alexandrum Ariſtotile · Quis apud Ceſareʒ Cladiiü

Neronẽ Lueio Seneca: Nuis apud Tiberiũ ſerano· Nuoritʒ
rui nã nouimꝰ· vt · n⸗ ſapiõs qᷓdã dicebat · meliꝰ qſq; ᷣ gibꝰ ĩog
nit? foret/q́; amatꝰ.Et iteꝝ · In v gibꝰ par maluz ẽ ſi q oderint
aut dilgãt ñ ꝙ odiũ fugat amor detmet · Nð ſi laboĩbus. ſi ſu
dDore ſi picuł plmis vᷣgi caru ſe qᷓ s futu putat:cogitet · longe
. tuciꝰ erit· lõgeq; facilꝰ ·r gis ſupm a oditoĩs oĩm aĩciciã tãto
pere qſiſſe-Rurſus ſi ꝓ hodierna tpis malicia: ꝗ raxa aicicia G
Is tã ĩprudẽs ẽ·atq; iſulſus qᷓ ſbi gũ duraturas firmalq; ami
cicias putet· aut pociꝰ fĩgat· Cogitet qͥd ĩde ad eos quos dili⸗
DZere ſilat qs cte fortũe ſplẽdor tumorq; aĩ oĩm ĩeqliũ facit otẽ
tores A dde q; vt fortũa iſtabił: ſie ᷣneipũ volũtas varia et ijn
oſtãs ẽ qzq; ſtãte ꝓſeuerãcia · xes ĩpa:bõi modicũ:mali vero at
q; piculi multũ hʒ Deĩq; bonã ſibi ſpeʒ ꝓmittũt. gibꝰ famu
lãt᷑ Muis· n· tã ĩprudẽs videri cupit · q ſbi ſpeʒ põit tãta tẽpe
ſtate · Sʒz veꝝ ẽ qꝛ vt nt᷑. NMñtilianꝰ ait· veluti mta timẽt᷑ q op/
tãda ſüt · ſie multa ſperãt᷑ q timẽda eſſ. et · Nui & pncipũ fauoës
deſiderat · qd ñ libertate ·ocio · vite ſecuritate · aticia Puari de 1
ſiderat Forte in talẽ qͥs pᷣncipẽ ſperat a ꝗ facile Falli aut dãnari
poteſt Mobit ẽ. n. eꝰlibʒ pᷣncipis aiꝰ a tãto mobilior quanto 4
pluribꝰ oecutitᷣ. Nee :n· ꝓpt reꝝ? varietates cũcta rome ponde
rat & ꝙ cũctos mortales a rgũ aĩciens auertere uiſte deret · Il
lud eis mũe ẽ q; pleꝝ q; nõ qͥ plo hñt ſapĩe aut vtute· q̃ plus
ab ea alieni ſüt Itiores ill exiſtut · Mec qͥ ꝓlꝰ ingeĩo aut artibus
modulat᷑ · q ꝓlꝰ adulat᷑ Ille gre fauoriq; ꝓxiꝰ hẽ᷑· Sʒ ſice
tera ſileã:qᷓs ñ demès aut reꝝ ex persgũ fauores tãtope de
ſderat. q̃bꝰ nõ ñ carios re motꝰ· vrbiũ mutacões:peſtife⸗
ras nouitatesFamẽ bella:diſeordias: indies oſpici?· Si igit
P tibi placẽt ad rᷣgũ amicicias aſpiiia.
Be periculo a laboribus officialium regũ: ſpecialit᷑ de eorun
dem principum procuratoribſis
Ortalle diees videmꝰ paſſim ad honoranda regis ofi/
cia:vt rerum ſuaxum vtiliora miniſteria omneʒ vere ho
minem eciam podagrãa et quouis articulari morbo li⸗
atum velociſſime atq; auidiſime currere Ex quibus ho nor·
vtilitas: nobilitas- libertas⸗ ſtatus. ſecuritas. mortalibus.

— =

d indubie ꝓueniut. Dz n vallor:erras guiſſime: Nuidn· ſR rᷣegis
„ Pprcurator: aut rexz eiꝰ geſtor exiſtas⸗nũq̃d putas ideo ei cari⸗
emt or . tibi vtilior eris · Volo oſderes qꝛ illi? gerere negocia labo
ſu rioſũ ẽ· eui placuiſſe ꝓpetua buitꝰ ẽ· diſplic uilſe diſerimẽ· ſupcili
N.. uüuFue qð Zui? ẽ: patu ꝓ leui offeſõe ſuppliciũ·Adde q;ꝛ qui
6f0 fgis ꝓruracõnẽ ſuicipit· necelſe mitis diſpliciat· tãdez dno
lcid KRKrurſus piculoſ? deo dipliciat neceſſe ẽ Nãq; vgis iuſſuaut e⸗
ani ius emolumti gra:enormia ᷣgno mala o igẽcia multo: dãna
dltGS vl ppetraẽ· vł diſſmilare eũ opoꝛtet Sʒ nec id puto tacendu
hte ꝗq: q rgis gerit negocia: qᷓ die id mfelix officiũ ſulcepit: ea die ſibi .
ain viuere deſyt · o q; libertas oĩs qes oĩs ocũditas abiert · ꝓPqᷓ
A6t bo inumeras labores afflictcões a mordaces liguas:c vlt vi
un res curas ſibi Ste pmutauit · Inbelix cẽte exeꝛciciu · nã qͥ vnꝰ ẽ ꝓ
r curator· multoꝶ hoſtis õ œ dũ tgi placʒ ẽgno ſfeſti .· Nauiſpe
or „ explere oportet qᷣcq̃d ſibi mügar a rge⸗ eeiã ſi ĩ aliorũ pni-
4 ciq tendat-Et vt paucã agã: ĩ gis ꝓcuraco hõrabile exiliũ e· bõ
/ rauabikt cte titulꝰ.̊ diffici racio · Et ſub iudiee vẽtilãda coram ch
m Pobis acecuſatoeës multos.excuſatoës nullos· Et qð ꝓPnicõſꝰ ẽ
to⸗ iĩpleb domu tuã vẽto · m Ffama Fłaꝝ diuicia: alienas aũt veiꝗ· —-
4 CDer periculo et laboxre officialiũ et delictoꝝ regũ a principez
us Wn pterea diſeute · ꝓ qre gũ officia · admiſtracõ es · ei
he⸗ ras oẽs· Idideʒ ? pes ꝗᷓ etfi nõ ignorem ea oĩa pieul
ed plena elle · Cermmus tñ a multe ſepe eſle oprata ſepec;
te⸗ Mnagnis empta pecunnys qſitaq; piculis · Sicq; taʒ ceca ? mẽs
gt bhõ im: ut perieut emat᷑ pieulũ: peibus atq; labovibꝰ rõ perie ·
tctur diſerimẽ · Nec em ĩ ulis deeſt pecunia ſed deeſt virtus non
deeſt faſt. ſed deeſt eaſt?· nõ deeſt ſublimis. ſed deeſt huil. n
Gn deeſt adultor: ſed deeſt veritatis amator. nõ deeſt ſeuus frau⸗
4 dator ſed deeſt recto cõſiator. Taceo ſeptem illa funeſtiſſi⸗
E ma vicia:que palatmos ·regumq; officiales infallibiliter com⸗
ebo mitantur · Primum quidem honorum dignitatumch ambicio ẽ
b⸗ Mam teſte cicerone⸗ diffielle eſt poteſtatem cupienti ſerua⸗
e rexequutatem · Et ſequitur · Facillimie impellitur ad res iniuſas

q́ fauoĩs ct gle rupidꝰ ã. loeꝰ· n. aula lubrie⸗ eſt · Sedo regio⸗
Fauores ſcq; tibꝰ. mẽdoſa a ſeductoria adülacõ fãiliariſſima ẽ.
Eʒ· n: vt inq̃t polieratꝰ· eurialiũ adulacõ eo mtes dolũ fraudẽ
£ ditionẽ mẽdarciũ: Nie ẽ ille lichr olei fediſſimꝰ quo cuiales yn
Fuüut caput !gis · vt eü decipiãt Mui ad eos cũ ſẽto rege · Dauid
dicere dʒe oleũ Peẽtoris nõ ĩpiguet caput meũ· Ab his miquiſſi
ms adulatoĩbꝰ ſaudat petor deſderns ſuis Terciuũ viciu xe

„ .

gis dom eſticos comitat᷑ videlieʒ feda atq; ĩ ꝓba mun ex reèp

eõ Mue vt ſeriptura ait excecãt ſapiẽtes · a ſubutãt vᷣba iuſtoꝛz
Si his cte quotidiãis diſtribue õib⸗ q̃ pᷣncipi aſſiſtũt: q rex ſu
arũ curã gert: vix viuẽ pnit · Nã teſte Seneea. velut cães acer/
rimi:nõ n oblato cibo mãſueſeũt· nec alit palatini qqz audire⸗·
miꝰ exaudire volũt Nuinjo teſte Plinio veluti qᷣdẽ ſüt hõies fa
ſeinãtes vore alij q̃ vidẽdo ĩteri müt marĩe quos irati ↄſpiciuũt⸗
ſie palatĩni faſemãt᷑ peſtilẽciꝰ quos ĩtuẽt · Ny. n· ad ſ evenien
tes nõ mõ loq ß varuos vidẽdo ĩterimũt Vñ polieratꝰ ait · qꝛ
curiales a medici ſ eo vuemüt · qꝛ vẽdũt vba ſua e aliqᷓndo p
riũ vᷣceipiũt:vt taceãt. Mirũ ꝓdigioſũq; hõim gn. j ceteris vi⸗
te mõis qᷣdã opas nũq; vero vba ipa võdut ENi ecã ſiẽciũ alij
vẽdut qð ẽ ĩ rerũ natura Nij qð michil magno diſtrahüt pcio .
Et vt paueis agãpalatini libera illa atq; Ituita ſeſũ cor ꝓaliuiʒ
officia: aliqᷓndo eciã vt illa nõ exerceãt vẽduͦt. vt ſ te lete vdẽet
aut Ite audiüt vl loquũt᷑.eueſtigio vero ſi te toruo geſtu oſpi⸗
eiũt vl audiut· aut nõ loqnt᷑ · eogeris miſer vtrocq; euẽtu ꝓpĩaẽ
vt vł augeas Fauoris afectũ:vl tollas amoris deecti·Adde
qrtũ palatimi viciũ vdelieʒ Phã offici oꝝ vẽdicõez · De qᷓ⸗· No
lieẽtꝰ ait · ꝓbitas curialiũ eo vſq; ĩnotuit. vt de teſtimoõio oleje
vt vanuſtate moꝛ ð odore opĩonis.deſine eritate cãe ·ð torrẽõ⸗
te elocie · ñ pcio iueniẽte qs fruſtra oↄfidat· Seðm id ouidj /
pe licʒ veĩas muſis comitatus homere Si nichil attuleris ibi
homere foras Niñtũ auliſta uitiũ nõ ẽ ceteris Ffũeſtiꝰ·ſimula
ta videlicz aĩcicie fictio Figũt ſe palatini multos amare⸗qͥ oms
odiũt · ꝙ cũ Ffacto opꝰ Sfacile ↄperies · Mã vt ait iuuenał Muã

titaſſq ſua nũmoꝝ Fuat arca:tãtu bg a fidei-Mie Tulib. vere

aicicie diffieillime v periũt᷑ in bis qᷓ in honoribus verſantur · EK

DW ððͦMU .
4 „5 % *.
* . „
* . *
. . . .

Sene at qᷓ ĩ aula qrit amicũ · Sextuʒ palatinox? viciuʒz his
Primũ ẽ: videlicʒ verſuta machĩacõ ad extorquẽduʒ: æ paupes
eerpoliandũ· Jnuemũt nãq; qͥ pᷣncipibꝰ aſſſtũt.plurimas extoꝛ
quẽdi vias RNuos. Pero:allerit crudeliores ẽe leõibꝰ a lmei⸗
bpꝰ·q licʒ ore rabido deuorãt: tã diu tnñ memoriã depdandi n ꝓp
Diuiüt: q; din vet vacuy: vbi vero paſta ẽ ſãguine ſeueritas: euʒ
onũ:libid mũ a voluptatũ vacacõ: ꝗs ſignat pſaia s.q̃ oſur gũt
4— me ad ebrietatẽ ſeckada⸗ potẽtes ſũt ad bibẽdũ vmũ:e for
X4 tes ad miſcedu ebrietatẽ: de nocke diẽ faciut a nocte vigilant · H
Nos dicit Seneca vomere vt edãt. quo palat? nõ ñi ad pcio
4 aa.s eſcas excita᷑·a tãdẽ vẽt᷑ vmno eſtuãs. vacet libidini · Agã &
“ fFmẽ a dieã cũ Hernardo/ad eos q̃ rgũ amicicias ſequũt᷑· Tu
KE iiiruria pncipũ ſedes · eu diuitib? ĩ occulte vt infficias ino cẽteʒ
4 Dieaeeiq; iſidiarijs vt rapias paupemtibi dextera tua rpleta ẽ mu
neiby. Pi res paupeꝝ violẽt᷑ rapiũt᷑ · bi laudat᷑ peccator
7 deſideris aie ſue a niquꝰ? bñdicit᷑ · Jbi laudas qð nõ debes·
DM oparis qð nõ lſicʒ ·loqris q nõ decʒ Nec igit᷑ ſtudia hy moès
hee artes officialiũ gũ. Gᷓ̊ ex ercicia palatio *½ eoꝛt qᷓ rgũ fa⸗
uores a amicicias ſeqiiũt᷑· Rac igit᷑ lege alcẽde ſi placet· ad tãa

Seneca errat

. ve.
„—

taʒ; potẽciã aut ad tantaʒ demẽciam
¶ An veru a honor acquiratur in ceurijs regum:a principum.

Vrſus auiditas forte · oſeqndi hores te trahet ad re/
gũ aĩciclas appetẽdas· Diſces n· hõrẽ ẽe ð gñe bonoꝛ
Naæ teſte tuo phio ꝓ ſe ab hõeſtis viris expetẽdũ foẽ:q mn
x1 pncipũ aĩcicns ꝓueniẽ ſolʒ · veluti qbꝰ ex q̃ͥbꝰ· eüctaruʒ

2£

1

de

dignitatu · a honoz cumulꝰ veſidet · atq; depẽdet · ᷓ ad ceteroz⸗
z diriuat Ad qe paucis rndebo . Crede ſtaq; mihi kili mi qꝛ te⸗ .
ſte tuo· Cieerõe homo q ſumma vanitate veſat᷑ nullã effigiem
6 ½ v vtute · ̊ übrã ſecta· Eſt · n· hõr ipe gla ſolida qᷓ̃dã res et

ex PA n obubrata Ille · n· verd hor Illa vera laudis fãe gla
ꝗ ex melte ac vᷣtute oſtat Plerũq; ĩ pis qͥ aurã fauoĩ pᷣneipũ ſee
tãt:Fãiliaĩs ẽ glłe vã tas· Nuĩmo mmnuũq; vicioꝝ laudatrix ẽ fa⸗

I.— C v.

ma popularis· Vnde ſoerates vt inqᷣt Valeriꝰ· eos hõreʒ ve⸗/

ſet⸗PMrudẽs. n· vir vt inqt Der nardꝰ laboris ſiu fructuũ⸗nõ in
honore · nĩ fama qz milti ſepe flo acqrt: ĩ oſcja põit. Nic aug?
Aſciĩaʒz attendere nos iubet · nõ qᷣdã hõris famã: Nic.n· Falli po
teſt oſeĩa nuqʒ· Rurſus nec digmitatũ maxĩarũ culmie letari ẽc
te pnt: qᷓregii amicicias er fauores qritant. Dignitas em vt in
It Tulio hoeſta. cultu ac vtute n hore digna ẽ autoritas qꝗ cuʒ

laude ꝓuejt n dignitas ̊ dignitate vſurpacõ.at ellada 5 Die
boeci nmiiq; vtutiby ex digmitatibo-bor acccbit. Hpociser
. Ftulte dignitati hor accreſeit. Na collata ſꝓpbis dignitas n mõ
Afkieit ſdignos: F ꝓdit pocio & ondit:· Accedit q; regiã übrã ſe

EFtes plerũqy no vtute. ᷓ vicio · nõ merito peio · nõ electõe. H

»

adulacõe dignitates allequũt· Muare ex eis hoͤrez veꝝ eos eõ

lequi non polle⸗ perlueidu ẽ. —
¶ Eapi v. ð nobilitate gnis et ſe'e ac moꝝ:a quo ortũ buũit: æ an

a rĩ̃gũ a pᷣncipũ ſola volutate a ocelſioe recte acqrat nobilitas

¾ pncipis aicicia- fauore aut largſtate qt. T.dro es rei
— aperatiori ogmicõe aliꝗᷓ de nobilitate no ſat a moder⸗
nis tacta · breuiꝰ qm rei magmitudo expoſcit dillerẽꝰ?· Inpmis
igit ptermittẽ? ð illan obilitate dicere q́; theologicã aut ſi up⸗
naturalẽ voeãt qᷓ qͥs dei gra aecepto ẽ illi · ß nee de naturali no
bilitate tãgemꝰ qua aut lið aut ĩgeſo vl ĩtellectu callẽs nobi/

lis apellat Agemditacq; de ea carĩs nobilitate⸗qᷓ qᷓs vltra ple
beos hoies dignior aeceptior atq; horabilior ĩ

putat·qᷓs non

nulli nobilitate pollitica appellat. jnajrem igit᷑ moqd t en
Vr is nobilitas Demũ qndo·quo æ pq a qlia media acqratur

ſtotilis ãplecti fĩam· Is. n rhethoricis nobilitatẽ ideʒ elle vo

luit. q vt? gñis. Ex oo qᷣdẽ appellaꝰ quoſda n obiles. qꝛ ex hõ

rabiii gñe ortu hut. Pi vero ea racõ ehõrabile dicit: qꝛ ab ã
niquo miii⸗ er ea ꝓgejĩe iſgnes : e l orati viri peeſſerut. Et vt a

amd breſug igenuitas iſta pollitica. ꝗᷓ vulg? nobilitate appel⸗
Em arcfu fF. „Sbd nobilttate: =

*

ab ãtiquo plłimi euaſere ſignes æ hõrati vwi aut ĩ pᷣneipãdo
tn vfl pſidendo:aut alios publicos a hõeſtos actus:vel pᷣncipis
g⸗ iuſſi vł ꝓpłi aſſeſu exercendo · Nec huic me idẽ phũs otradi/
upo cere vrder⸗ cui nẽ ſeneca ſatea ſſẽtit:hinj⸗n. nobilitatẽ antiqᷓtas
e Dicüt elſe diuicias · ð putãꝰ? ideo dictũ elle.qꝛ ſedᷣm omunem

ihen hoim o pmiõeʒ oĩa mẽſurãt᷑ numiſmate· vt veꝝ ſit q ſapiens⸗
ian Ait ˖ qe pecuie obediuũt oĩa ck kit vt pecũia ipa peiũ elle videa
CcLvſq; rei Ex h̊ enĩ ꝙ aliqᷓ ſũt diuites: Facile rputãr᷑ digni ad Pn
cipãdũ · ſeu ĩ pplis pſidendũ · Et eoipo ereduͤtut eſſle iſignes et
no Hõre digni. Ex qᷓre inoleuit eũdeʒz phi a ſapiẽtes . dicere no⸗ *
ie brlilitateʒ eſſe ãtiqtas diuicias· Nõ vtiq; vt ſole ãtiqᷓ diuicie ſin /
Hðů H plieit᷑ nobili⸗ tatẽ pariãt⸗H vt idez phůs qnto politicoꝛ ait ˖ ex
in igir ꝙ ſil cũ diuicis alſiſtãt ꝓgeĩto vtꝰ meita· eo modo ch
dixi · Sut taq; diuicie n formalit᷑ ducẽtes elaitudĩeʒ guis . H i
an ſtrumẽtalit᷑·taq; ſ nũ nobilitate⸗ Sʒ nec alio miſterio vacat · -
4 ipe phũs a ſapientes nobilitateʒ ãtiqtas diuicias dirxert · vt vi
ſias delicz reentes diuicias ad nobilitatem cauſãdã mimie ſufficere
demrarent ; (? cauſã ideʒ phũs ĩ rhethoicis pulere aſſignat ait .

erſo ernij q; nup ditatũ elle· qdã meruditio diuicia Ea ð re phũs
Otei ipe tales nup ditatos fortũatos:ĩſẽſatos recte vocat· Receni
der⸗ erni diati · neſciuuũt formarernec dirigere bona fortũe·ad opa ꝰ
ms tuola ſicut antiquitus ditati:qui inſines fuerũt atq; diuichs
ſup⸗ et potencia a alns bonis fortune vtuoſe æ tpate vſñi ſũt· nolen
o. tes a ſuis degenerare progenitoribus. Ex quo illud apertiſſi⸗
nobſ mum videtur ˖ quia nuper ditati · non recte nobiles diei polſt
npe pro eo ꝙ non ex ſigni genere nec ex antlquis diuitibus vir⸗
S‚o. u tuoſe operantibus procellere. Et ſimilimodo aliqui recte nobi
ſten les elſe poſſumt·qui ex nobili antiqua proſapia ſunt geniti· licet
raur ex aliquo imfortunio:non ſint diuitesſeut illi qui nuner ditati
A ſunt ; Sed predictis philoſophorum ſẽtenens; pulchrum eſtt· .
n laeoerarum ſcripturarum teſtimonia addere a quibus omnis ſa
piencia deriuata eſt Alud enim primo roborat· Rex et pro⸗
51 pheta Dauid· Nã patrum merita poſteros nobilitate alſerit
742 cũ ait· Wotãs ſterra erit ſemen eius Et ſtatim ſubieit· gloria ar
RDiinnicie in domo eins id eſt poſteritate quaſi dixerit · NMuia ob

E v
parentũ preclara geſta· ſemẽ eius acquirit potenciam et glo⸗
riam nobilitate: ̊ & diuicias:q̃ ſl peipua ſũt füdamẽta a ꝓptey/
ſubſtãciales nobilitate gſis:vt pdiximꝰ· Rurſus ſeribit᷑ ĩ ecele
Hfaſtico:deꝰ? hõrat prem in filios:a addit:bndictõ pris firmat
domos filioꝝ id ẽ meita elara parentũ ·qbꝰ bndicũt᷑: ↄmẽdã
tur ac hõrat/Fir mãtq; filios ĩ vera nobilitate caxnis· Et ſeqᷣ
ĩ explſo· Pla em hõis ex hõre parentũ æ dedecꝰ Filn: pr̃ fñ bo
nore : Nue pulcra fna infinuat gloriaʒ nobilitate qᷓ; marĩe pen⸗
dere ex parentũ hõre: veluti eotrario· jgnobilitas et dedecus
filios ſeqt: ſilloꝝ pres inſignes æ mimie hõrati fuerĩt· Et hoce
itex idem ſapiẽs ofir mat cũ ſubijcit: gloria diuitũ honorato⸗
rxu: a Phendet a filos: videliez in gla nobilitate. Liquido igit᷑
demoſtrar qꝛ veraʒ carnis nobilitatẽ nõ ſole diuicie generãt·
q ſeriptũ ẽ: nõ ma gmficauit viꝝ peccatorẽ diuitẽ.· Jtaq; vtꝰ.
merita & pelara paretũ geſta:q eos inſignes æ hõrabiles red⸗

didert:verã carnis in genuitatẽ ad poſteros trãſmittunt: ̊ c
poſitiua iura ea q dicta ſũt q; marxie oFirmãt · velutiq; ſi vcta iu⸗

ra fũt: a diumo iure moraliq; æ politica doctrina: diſerepaẽ mi
mime vueit · Nabẽt . n· nobilitatẽ ex tribꝰ ofici: nataliũ antiqᷣta⸗

te: hõrib? diuicns: licet diuerlo modo vt pdixim?. ꝗqᷓ omĩa vt

notilſſima pertranſeo⸗Ex quib? liquido intueri vnuſquilq; po
teſt: ꝙ nõ recte dici poſſit: principes ſua volũtate eos efficere

prolle nobiles: qᷓ ex plebeis orti fũt parẽtibꝰ. Reqᷣſitus qᷓdeʒ di

2æ atq; plurimu laceſſitꝰ. Sigiſmund?: Ceſar: a quodã plebeo h/
bi admodũ dilecto vt illũ nobilẽ facexet · nõ inſulſe · F docte ſit
faeere reſpondit: diuitẽ inqᷣt aut ex emptũ:te facere poſſitʒ·
nobilẽ vero minime vt antiqtas duuicias· longeuamq; ingemu
tatẽ nõ recẽteʒ principis graciã⸗veros efficere nobiles demõ
ſtraret:q plerũq; nulla obſſtẽte vtutis ac ꝓbitats cauſa· pluri/

mos claros fecille arbitr
nuos direriz: Pollitica igi᷑ atq; iſta vulgata generis claritas.
uõ alieno pr uilegio· ̊ priſeoz ꝓbitate e vtutis opere compa
tur. Nue qnto ãtiquior·tãto nobilior æ magis relucet a paren

tibe rlicta q a pneipe fine vtute donata Sʒ teſte phĩo jdeono

bilitas in antiquitate laudatur⸗quia in eis antiqua fuit virtus=

ant quos pocius exemptos: q; inge

D

t

7

*

1
em

ge
45

ten
o

us

4

.

Nec ꝓprerea illud nego· qꝛ nobilitãs carnis tpe incipit. a tpe
deſinit. Et veluti incipit ꝓbitate parẽtũ ceſſat a vicns ſucceſſo

rii· adeo vt plerũq; claritatẽ · q́; loga tpa ꝓduxert · vnn dies pi

☛

—

aut v gez plebeuz hõꝛeʒ. ve nobileʒ facere nõ polſe ·cũ nobili/

ginem:tamen quo ad i

mat. De qby ĩcte dici pollet · qꝛ eu ſe nobiles fingũt · tüc talen
elle deſinũt Fateor eciã plimos fore q ſtrẽ nuitate· vtute:opa

in rep · collata meruert vt nobiles ſint cũ fiũt· nõ cũ naſcuntur
Nuib etſi priſeoꝛꝛ ſuoꝝ clara Ffacmora deſint iuuat ꝓa ſtrẽnu
itas æ pa vt? Iuia vt aiũt neſciut cur ad nobilitatis act?. ma
Zis inuitet aliena q;ᷓ ſua ꝓbitas aut pociꝰ moueãt defuncto
q; viuo· Plẽciuzq; exepla· vt ĩ octauo ca ĩ fine dicemꝰ. Sed
Ete tales veriꝰ nobiles eſſe ape. E plane Pfecteq; claros elſe
utart ex ꝓinilſſis plei 16

leiq; ſapietes nõ ſſulſe · Ceſarem

LL‚—————=

tas ipa carnis a ꝓgenitorib? naturalit᷑ ĩpoſteros ꝓcedere vi
deat᷑ · q; eccleſiaſtico ſapiens affirmare vider ait. n · q ĩ eo
dez cauſa direrit · noli qrxere ab hõie dignitatẽ · nec a ĩ ge hono
reʒ ſeʒ nobilitate a claltate Accedit ad Hᷣ·q; oſtat pᷣncipẽ muta
re n polſe nature curſũ:nec nis afirmaè à negaè aliqd mutauit

m re ipa. Puta? tñ diſtinguẽdu: NMã ſi ſioqm & nobilitate ad ꝓ

—

genitores tlata qꝛ nat aliq ẽ de nõ nobili parẽtela.planũ.fo

4

R eredim talem impolſſbile Fore principes nobile; fieri pol

4

ſe. tanquã ex nobili proſapia · eum illa preſupponat iam diu fac

—

tazʒ elle · nec fieri modo poteſt· Cum vero loquim de nobilitate
ae ſepfi relata -tune putam regem aut principos nobiles fa-
cere polſe· Naʒ ereabit euʒz militeʒz demuz decorabit eum pfec
tura vl dignitate · Nuo caſu poſteros vereg nobilitabit ipſe ve⸗
ro nobik elle meipiet · qͥ ignobil elle delnt · ſtaq; honor illiꝰ auc
n opmioneʒz: aut plebe? manebit: aut
iĩgia non vſq; quaq; ceſſabunt· I uaʒ

preterite ignoblilitatis ve uaqꝗ .az
quidez opmioneʒz princeps mutare aut delere nequaq; poteſt
NLec obſtare vider · q dici poteſt quia talis nobilitas per pn
cipem er mera gracia concedentis indulgetur non quidez ey
meritis. aut antiqua proſapia paꝛentumquia dicimus licet

aa nobilitas ex voluntate dependeat concedente:t erminatur

”

I Co '⸗
tamẽ in illiꝗ ꝓlonas. qᷓ debet nobił effici. Jncipit ergo a ꝓgenj
appellare ſolemꝰ nobẽ factũ no nati.

.

—— M

S.

SDbiitatis igi 8iis du w atq; naturz rimb, gülerii
Errit vt id ſiieſtigemꝰ? in ꝗ plurimo? oberrart in gena
ſope qdẽ nõ ab re ecia ſapiẽtes ipi dubtart. Niue nã ba

*

rũ nobilitatũ alteri ĩ ho ſeli alleꝙdis: aut pꝓmerẽdis honoribus

ſeu deferẽdis pmns pferat an ea d ſol er gũe hoibo ꝓveſt an
altera ex vtutibꝰ: ſeĩa et merite cõpata:Muid eni ſi qs im arma

Nrẽnus :Forte prudẽs nõ tñ gñe nobil. cu alio cõcurrat q gůe

†

pdigmtate detat · Nuibulſdaz ete vider nobjilitati atiqti gris

„ 2 ta

. .

ius naturale nobili opitulari videt⸗ Coſtat eni ingenititate;
naturale potiora iura obtmere qt s accidẽtali nobilitate-Rur
ſus vt ẽ phĩ in ethicis mma nonulli ſut vtutibꝰ ꝓdititñ nobilita/
te Ppulat· Facile· n· xe pni libet ruſticũaut plebeũ Ffortẽ. prudẽ
tez :a ioli i his qᷓ ei ogruũt: pncipari tn aut pſidere neſaret · De
niq; nõ videt nob ſtatez pdi polle ꝓ v/ tafilio Maz ſapies
m eccleſiaſten at a ncipe: ſtultũ poſitũ in lublimi digmitate exr

—]R

—

rlarꝰ e obſeuro merite⸗Aut ejd ſi ſapiẽs ignobit cũ nobili it

Eo pfertz

quo innuit nobile eſle: licet ſtultu · Demũ eã ꝓtẽ phus tueri vi

der qĩ polſſticis ait ĩgemuitatẽ clari gris elſe opus laudabile·
Coſtat em ex opibꝰ lau de digms deb eri Horis pPmiuũ & reuere⸗
ciaʒ · Moſtremo phuũ ipſe e aln ſapientes nobilitaté ipam au
tiqtas diuicias difffniert nec ali s vtu te amminiculis opus ell
Econtra quibuſ dam videtur i. nprogeme actu
ſtrenuum fortem prud entez et longe Forciꝰ ſapienteʒz: nobi
li gnis preferenduz⸗ Wt enſait laureatus Metrarcha et ab ali
O ſapiente didicit qnto ſit nobilior. ruſticꝰ vir Fortis quain ĩq⸗

—

narus nobilis: Illud nobis aperte demonſtrat ſi mente pena

mus. qnto ſit meliꝰ nobilitatem fundare quam euertere: Sed
guu eam partẽ tuent᷑ aiũt quia iurta philoſophu m pollitcis

NR—— SSD 2.
— 8 — +

—
.

Sigtas et bo nor ad q; nobilitas ordmnat pcipue diſtribui de⸗
bet ſeᷣm ꝗporeõm æ exceſſi bono ae:nõ ſeðm ẽxeeſſũ bono⸗
ri corpis: Cuud eauſa Dẽ ariſtotiles pᷣmo politicoꝝ aſſignat.
videlicz q; talib bois corpis & foꝛtũe otigit male & bene vti⸗
Muo fit vt no vᷣcte ſ eis vera poſſit ſlocari nobilitas:licet orgãi
rxe talia boa eã ĩpaʒ ingenuitatẽ odecorẽt. Si n. ĩ exteriolbus .
Fortũᷣe bois nobilitas oſiſteret· tũc qᷓnto ditior q́s foꝛet: tãto of·
ſet nobilior: q aſſerere michil aliud e⸗qʒ illa Flas ſe facetam cO
da mulieris aplecti opinonẽ· q;ᷓ; phus rethoricis Tert· Miia
rũ ĩfrogaret᷑ an optaret Filiũ ſapientẽ vł diuitem⸗ Illa rndit · „.,
optimã cte fore ſapſam.videbat tñn ſapiẽtes ipos diuidũ ianu
S Freqtare & no eot⸗Cũ igi᷑ nobilitas '᷑ extrinſeca bõa ↄpu

tet᷑ oſtat nulluũ ꝗpt᷑ eã ſolã:honorãdũ Ffore: Et H̊ ẽ qð ariſtoti/
les ipe ſibicyt: inqens pociꝰ hõies hõrandos elſe ꝗpt᷑ ſtrmſeca
ß; extriſeca bõa Adiciẽs:q; nobilitas ſola ꝓgeĩtoꝝ· n Facit Foꝛ
malit᷑ ho ĩeʒ clax·Adde q; felicitas ad q́; oĩs hũan? aio ſuſpi⸗
rat:neqᷓq; oñſtit ĩ his exterioibꝰ bõisnobilitatẽ vèo nemo ne
gabit elle aliqd felicitas· q ipe phũs teſta? mqens nobiles
Sine fortũatos Felices dici-Rurſus eã ptez roborare vide -
naturał ro. Sin· gñe nobil tñn vicioſus. pl z vtuoſus ignobi
sbotarek, abſtirn admodu ſeqrer⸗ videlicz evicia pmiarẽ⸗
tur dignaq; bõre forent· vtutes pellerẽ k· ¶ S& Kriſtotiles in
politicis danat du vr glaʒ tradit· nemĩieʒz deri horari miſi edᷣm ex
xeſſũ vtutũ: q ſut boa aĩe vt pdixiꝰ · Deĩq; ipa ſeia hõies nobili⸗
tat: vt iura clamãt. RERĩc lex cium hʒ qe Vlpra? iur ſcõſult? recte
nobil appellat n qdeʒ zyt gen. P qyter ſaencia; abuͤdaciam

. R
ℳ

merito faciũt plurimii ꝙ hac ꝓte pelara: Saluſtij vba. ð qui

—

j ſtatiz in fme octaui capli Walida te vtuſq; ia culla emittutin
Dubiãq; ad modu atq; acipites otroũſiaz agũt· ꝓ ꝗᷓ diluenda et

veritate elicienda. loõga diſcuſſiõe op? eſſet · Nomitlli· n. ſbi ſco/
li qdã dixert· quorum pneipia ignorare videntur · dum lolum

nmudas theoricas iuris ſequunt᷑· Ego vero fateor me ignorare
rüm eis. ipſam tamen iqnoꝛanciam explicanda- putarem recte
Dici po ſe: nob lem antiqui generis ſimplicit᷑ preferendum ig⸗

́ññð

.

NDrimo q; nobił Iᷓdum Idui adycit· vt iuralteſtã Si vero e.ͤ0l
le ĩeqlitas: nõ arbitror hndã eſſe racõeʒ nobilitate. Taãta enim
pollet elſe hꝰ ig nobit ſtrẽnuitas æ meritoz progatiua al-
teriꝰ nobil tãt? vitioꝛꝛ exceſſus qð ſeᷣm oĩm opĩonẽ ignobi
merito dẽret anferri· Primũ ipa lex ꝓbat ait· n· qr liez q meri
tis a laboẽ vicit· pmio ꝙq; a hõre vĩcere dʒ· tñ q; proxĩs ſacro⸗)n
rũ ſermioꝝ geĩt? tpi᷑· faciliꝰ anfert᷑· a ita oſuetudo obtiet.
Et ĩ P rſidere vidẽ᷑ nõ nulle poſicões iuriſtaꝝꝛ·Licet igituꝛ hꝰ
mõi poſicõ ſe*m pſẽteʒ iuſticiã vera credat᷑ · eã tn ĩſufficienteʒj ·
nimiſq; gialẽ dixeri· Nua & re axbitror ſtelligẽdã foẽ qꝙadmo
dũ phũs ipoliticis ſubtiliꝰ explicat· Nuid:n.ſᷣ nobit a ignob
lis vtute a ſcĩe eq̃lia ſint merita·tn ĩ eo actu aut hõre ð ꝗᷓ agituꝰ
ignobit nobilẽ excederet: Hone n · ir phũs vtrüq; ocurrere
ad officiũ fiſtulãdiaut citariſãdi nẽo ſane mentis diceret nobt
lẽ ꝙ talẽ ignobili ĩ ea trito ꝓpferẽdũ: Nec alit᷑ ĩ hõribꝰ pᷣneipaꝛ
di aut plidẽdi ſi ꝛgnobił ad eũ actũ aptior putat᷑ ſeᷣm vᷣtuteʒ3
lieʒ a nobili nedũ nobilitate carnis. ̊ ĩ qbuſdã alns merite ex⸗
cedatᷣ tñ rᷣcte ꝗ ad illũ actũ pferẽdꝰ ẽ ignobi · Cui mñe mnul⸗
li iuris diuini a hũani ĩpretes anuere vident · Aiũtn· aliqqn
do nobilitatẽ carnis pferẽdã ſeſe: eciã ĩ eccleſaſtieis hõribꝰ: eũ
ꝓpotẽciã nobiliũ.belles arcet᷑⸗qᷓ pacẽ ꝓturbãt Nã tles nobi
les lõge faciliꝰ eceleſfiã tu eri valẽt· qꝛ vt aiut· reſp eccleſiaſtica
nõ tãtũ ĩdiget oculo doctrĩe·g̊ mauvt lu poꝝꝛ rabiesopᷣma
tur . VYbi tn ſcia ad heredes extirpãdas opꝰ ellet· pferret ſa⸗
piẽs: Quo ſéſu ĩtelligeda ſũt ſacr oꝝ canonũ decreta·a ſacto ½
bia docto. perts Hieromimi bicote-Mö ſig uim. F vite or
doctrie boõres diſtribuendos Sʒ ct illud vdelicz. cu ſeia boͤiez
nobilitet atq; illuſtret · merito tãq pcioſhꝰ· a nobiliꝰ bonũ ſint

Pferendũ eredar carnis nobilitatitaq; bono corporis· taq
vrq; nobiſitas:excedit a excedit᷑ ſem eqlitateʒ aut ĩeqlitatem
merito a naturã actꝰ inq ocurrt. da paucis. ̊ ſapiẽtibꝰ 5
B⸗Prego· dicè vider᷑ ĩ paſtorali cũ ait Nuis neſet ĩ natura g
akg. carbucl; iacĩcto pFert᷑ tn rubei coloĩs iacĩctꝰ· prertur
pallẽti carbũclo Nuia c illi· qd ordo nature ſubtrabis ſpẽs co
lois adiũgit æ huc ꝙ natural oꝛdo ptulit· coloĩs qitas defer

Sie itaq; ſtelligẽda ſut qꝗᷣ ĩoppoſitũ adducũt᷑. Illa plertim qᷓ in
eecleſaſtico hñtur· dicebã inqt meliorẽ eſſe ſap:ẽclam qᷓ vires
Et rurſus:quũo ſapiẽcia paupis ẽ otẽta: Ex qᷓbo facile ad vtral
q; ratiões rñdere libet ad eas pbtiʒz q oeludere vidẽt · qꝛ ſi na⸗
12 nobi tñ vicioſus · ignobili vtuoſo pferet᷑ tue laudaretur at .
qq hoõraret᷑ viciu⸗ Nuia dieimꝰ? eos no honorãdos. taq́; foꝛma
lit᷑ bonos a vᷣtute ꝓditos. ̊ tãq; bonos ſſtrumentalit. vt lig/
nũ bõ tatis· veluti mẽdamꝰ vtmaʒ ſui natura fetidaʒ: repreſẽ
tatione · quia hignat bomiatem id eit corporis ſamtatem·

—
4

†

¶ECapitulum ſeptimum de laudibus preconyjs et conmendatõe
nobilitatis generis et de illius vrtutibus e vtilitate

Dnſuetũ igi᷑ ordinẽ ſeqtes/poſt pmiſla q̃ de nobilita
te adduximꝰ. afferẽda ſũt breui mõe pauela ex mlis.
jlaudũ pcõia pr ogatiue:æ exellẽcie nobilitate huane⸗ et
ilico eiuſ deʒ vaitates inomoda.daãna æ picla:afflictões et erũ
ne ſubeincke recenſẽda· Et qzq; ex his q paulo ãte tetigimꝰ fa⸗
rile libet attingere qnta ſit hꝰ mngenuitas exellẽcia:q̃nta vis ex
his maxime q ilico ſubiciemꝰ. eiuſ dez nobilitate ſplendoꝛ a glo
ria vberiꝰ v᷑ſultabit · Nec cte ẽ illa pelariſſima gẽma hũa ne na
ture diuſt? miſſa ꝗqᷓ vt cetera taceã⸗hõ nõ a calſu:nõ Fortuitii.n

—UW—
4

—

.

deiq; ab accideti· 5ᷓ ab ipareꝝ naturadigmor æ excellẽcior ba
ber · Cetere qᷣdẽ hũane dignitates.hõres ceteraq; bõa-hõies
ſubſequũt?᷑ nec vero generoſa nobilitas. vna eũ hoie deipitur ·
qpe ãte ab ipa luſtrat᷑ q́; a parõtibꝰ naſea· Nð ſãct? priarch
a: Job ꝓ pulcre demr̃at᷑ cũ ait gla eoꝝ a ꝓtu ac ab vtero a cõ
ceptu hõr illiꝰ Hic ĩ eceleſiaſtieo ſapiẽs ait:gla hõis ex hõre pa
tris . Et liez teſte ꝓghᷣa:moꝛtales hõies natalibꝰ eqtes ſuꝰ. velu/
ti fili ercelſi oẽs a deo vt vnꝰ fõs oĩuʒ ſit ipa tn gnoſa nobilitas
alios alns pfert Et iuxta aplin. Welut ſtella di Ferut a ſtelſa ſi-
4 gloſa ĩgenultas hoieʒ diſcernit ab hoĩe ne pari laude aut hõri?ꝰ
pmio·.ꝓfruãt᷑ ·qͥ ĩeq̃ti vtutũ gnis claĩtate illuſtrat Muis enj
6 alti ſẽmis ꝓgagmnẽ negabit ſuã nobilitare poſteritatẽ. q;ᷓ pociꝰ

4 exaltat ſc vił a abiectꝰ? a ſua vileſeit · Vnde qdã ex ſapientibus

—

.. —

OUrm viij. ”””

in verſu direbat Nobilitas hõis ẽ mensdeitate imago:Nobi
liitas hõis vtutũ elavaqpago· Nobilitas hõis hũilẽ rleuare ia—⸗
centẽ: NMobilitas hõis meteʒ rfrenare furẽteʒ · Nobilitas hõis
turp ia nulla timé · Nobilitas hõis nature iura tenere Deĩq; vt
jirhetoricis phĩo placuit. nobilitati oẽs pene vtutes famłant
. ac qᷓs ipa natura parẽs peculariꝰ· ceteris nobiles ipas inclĩat
Frimo qᷣ dẽ hũiles a mãſueti: nobies exiſtũt: elacoʒ fugiuũt. p
eo maxĩe: q; eoꝝ ꝓgeĩtores potẽcia a diuicns rcte a mode⸗
rate vſi fuere⸗ Nuo fit vt nõ facile ſupbia ĩflen᷑ qꝙ,admodũ qui
nup atq; reẽt᷑ ditati ſũt · Scðo nobilitati Suit magnamitas·qᷓ
res ait vt Otumelioh mĩme exiſtat. Ni:ncũ ad magna ſuſpiret
ꝓua ſiuria nuſq̃; ↄmouẽt᷑ · pcũt·ĩduligẽtſuffert:tanto FacilꝰO
becillib. qᷓnto rvᷣſiſtũt foreiꝰ ſupbix Tercõ nobilitatẽ ociliat tẽ
Pancia: Sũt · n. nobiles vt plurimũ· ĩ reip:cura orcupati⸗ea ð
re a iieti ſũt tpate viuẽ Nuarto nobilitas ẽ plimum hoõratiua
nec alio ſpectia: n: n. pinãt nobiles alia böa ſi aie re vtii
ti deditos n ðᷣſpiciũt · Nñto⸗ nobilitatẽ ipaʒ prudẽcia a duſtria
Omitat· ſubtili᷑ n·gnoñ mueſtigãtq̃d eos agè oporteat· Nm
plimi illoʒ: oꝓaĩtuẽt᷑ a qcqͥd agãt:q̃lit᷑ ve dom viuãt · qd te/
neãt · vicim oes nouert· a velut exploratores eo ſũt oſtituti.
Muo fit vt ſolliciti · ſtẽti · pru dentes a cucta ꝓuidẽtes exiſtant.·
Sexto · nobilitas affabił ẽ a plmũ curiał · Cõit᷑.n. vſãt᷑ ĩ ĩ gũ
doõib? a pᷣneipũ curijs · ſẽ eueſtigio ruſtici tãq; ſolutarij rudes
c ſilueſtres in cãpis viuitãt · Et ob eã rẽ vt phĩo placuit · neqeʒz
ſũt bn ouſatiui · Poſtremo nobilitas ipa ñ ſolũ viuẽtibꝰ. ſed et
morientibꝰ laudes a prõia pit. nec modo naſcẽdo qrit᷑ viuẽ
do oↄbuat᷑q̃mimo ſepe eciã qð mirabile ẽ: moriendo augetur ·
Idq; gloſus ille machabeoꝝ dur n negauit · de ꝙ¶ ſeriptura ait.
q; elegit nobilit᷑ mori: pocius quam ſubdituʒ elle peccantibus

Eapitulum oſtauum de vãitate nobilitate pumane e de viens
que eam comitan᷑ de plurimis exceſſibꝰ nobiliũ · a de Falſa
nõiacõe nobllitatis: a de illiꝰ ĩcomodis · laboribꝰ periculis.

(BPzit iam aduerſancium tirba-vt buius tam landate

Gr a Nn — — —

—⏑ —

n
.
de⸗
u
4 4
ret
6
tt

ac eaduce . ſed et inanis car̃nis no bilitatis vanitatem:ignauiã
nſtãciã ceteraq; ĩomoda: afflictões erunas a pirula⸗Pdaucu⸗
la ex mulic attĩgam. In pᷣmis aitq; id vellẽ· ſp cuũctis moralibꝰ
maenti defixũ elle qð vnꝰ exſapiẽtibꝰ ait: Nuia ſi huane nature

₰

S” obſcenã fabricã ar tuxpẽ materiã ſpiciꝰ.ð t᷑rene carĩs nobili
aate diſputare⸗ nil aluid videbat · q;ͤ de ſtercoris aut luti elaĩta
te Etare · Vñn apud machabeos ſeribit · gla eoꝝ ſtereꝰ a mis
ð a pᷣſaas nõ ignorauit cũ ait mgr̃atõ honorx uliꝰ qñ lutũ.
Muid en ſupbit fra a einis· Vn eriſo · Wana ẽ nobilitas car⸗
nis ĩfructuoſa pudoroſaatq; nociua:iᷣ conntet᷑ vtiis: Et bo
ecid qᷓ; ſqᷣt mane e q;ᷓ fictile nobilitatis nomẽ: qͥs n videat. Nua
re ſplendidu te : ſtuã nõ habeas· aliena claĩtudo nõ eficit. Et a
puleius ſ horibꝰ iqᷣt aſſeꝙ dis. noli aliena appetere· Aliena vo/
ro · q parẽtes pe per᷑t· cũ rid iculoſa actãacia ſit· de alieno gloria
ri Et poeta P etracha laureat? ait Siẽ poſteroꝝ macule parẽ
iiby nõ obſũt ſic nec maior ſplẽdor deſeedentes iluſtrat Vnde
ad ̈da dieebat Mallẽ x teipm aln: q̃m tu ꝓ alios noſcereris-

Et ſubdit · q mira res ẽ i videri eupe· qð ñ ſut Fures: adulteri
tenebras qrũtſola h̊ vana æ fla nobilſtax licet viens obtene
brata · lu cẽ qrit· agnoſci appetit · eui ſanũ eſſet oſiliuʒ neſciri ·Mui

K.

Egveri nobiles elle cupiũt aliqd agãt vt ſint nobiles.qꝛ æa mao⸗

—2

res ſui. n aliqd pelarũ egiſſẽt:nuq;ʒ; nobiles Ffuiſſẽt · Demum vt

bhieronim ait nibil aliud video giis nobilitate apetẽdu ñ ep
appellati nobiles qdã nẽcitate oſtri gũt᷑ ne a ꝓgeĩtoꝝ ꝓbitate
Sgnent Nuis tñ n videt plmos filios: a ſuo elaĩtate Sgnalle
Muippe q qnto pr̃es fuere claiores· tãto iĩpi euaſere obſeurioòs
vt tot laboes filn ꝓpeti videãt᷑. ĩ ſectãdis viens quot pr̃es eo
rũ ſectãdis vtutibo· Tot deĩq; ſtudia ſolercias. Filn ĩpdenda
nobilitate ĩpendãt quot illij acqrẽda habuere Idq; vt qᷣdã ſa⸗

Ppis ait·ĩ Affricãai filio libʒ ĩtueri:qᷓ lieʒ ex ꝑr̃e claiſſimo geſtus

plurimis vicns ſorduit. Et ſi nobilitas ꝓ mãꝰ ẽᷣdi potuillet:cla
ex illü prᷣ potuit amare:̊ D
erſã locupleteʒ qᷓ ſua erat:

n potuit illuſtrare hereditatẽq; vm B

res apertiſſime probat:quia aut nobilitas ipſa nichil omnino

. 3
S 5 .
. .
1
2 . .
5 5
.—
45 .
. . .
15 .
. „
ł ĩM 25
47
9
4
4

erat: aut pꝓr̃ qᷓ oĩa ᷣliqt: eã ĩ bonis ſuis nõ hẽbat.Falſo igit alle
Aerax?᷑ nobilitateʒz a parentibꝰ? ſuſcepile: q; ipi libent dimiſ ſſet
valuiſſet aut hi ſſet · Dis ſueceſſio eciã viliſima⸗ rezd : iudi⸗
cio teſtatoris aecipit᷑ · ſola nobilitas ſua volutate nõ trãſ mittit
Daquot pr̃es iFinitã ſue lucis eclipſimĩ filijs paciũt᷑· vt veruz
ſit qð ſeribiqꝛ dãt maculã gle parentũ · Demũ qntuũ diſerimi
ni: qntũ pielo ꝓximũ ſit· ĩoſtanti a volubili rei · aĩimũ dare · ne
mo ẽ qᷓ neſciat · Volubil enĩ atq; ĩoſtans ẽ h nob ilitas a oĩ mo/
bilitate mobilior. Nui enĩ heri arabat · hodie militat · et qͥ heri
vrbes medias · aureis habenis ſupb⸗ ĩeedere: populoſq; re
gere ſolebat · hodie ꝓlqualentẽ cãpũ pigros boues ꝓuo pugio
ne ſolicitat· Seruo filios · ĩ ſolio ſepe vidimꝰ.a filios ᷣ gů in
ergaſcul· Quid g tã ĩſtabiliꝰ.qd tã variabiliꝰ.Muare nobilitate
aſſẽtatoribꝰ minſe allenciendu ito Aiüũt enĩ ꝓ eo eã ipaʒ ĩge
nuitatẽ· magni fore peij a qꝛ naturalit᷑ hõibꝰ ·Ego vero no
tüc oẽs hõies nobiles ellent · Adde qꝛ ea vere naturalia ſut. qᷓ
ſp a vbiq; mſũt vt phĩo placuit. nobilitas vero tã volubit ẽ vt
mulier qᷓ heri clara Fuit.hodie ñ ei⸗ culpa imo rcke et ſacte az2
Sẽs: ſi plebeo nupſerit ignobilis efficia· Et idẽ eo:q̃ ꝓpt᷑ de⸗
lictũ nobilitatẽ pdit · Nuo fiet. vt ali tpis ꝓte⸗ ĩFelix hõ ſit no
biltt:c alia ignobił. æ eueſtigio.Rurſus nec oĩ loco nobilitas ?
· Sarracenꝰ.n.nobit · a nobᷣ captꝰ: ꝓeuldubio ignobik eit: qꝛ
puõ effectꝰ: a ſimuli mõſñi catholicꝰ ab ſFidelib⸗ capia ?᷑· Deni
q; idipm a ĩ milite ↄſpieimꝰ.non enj milicia vbiq; a vniformit
nobilitatẽ efficit · Naʒz cũ de equeſtri dignitate⸗ leges er ciu lia
iura loquuũt᷑· ſoluʒ milites vrbis rome nobiles appellat. NHabẽt
deniq; nobiles qdaz Pecularia:ſibiq; naturalia: Forte dixerim
indelibilia vicia ad que teſte philoſopho ĩ rhethoricis quam
maxime natura ipſa mnelinat᷑ ipſi tn actualit᷑ opantᷣ· Primo qͥ
. dez nobiles plurimuũ ſunt hõris appetitiui ambicioſi⸗ Eſt eni
vt ariſtotiles ait: naturale homĩes accumulaẽ velle ad id quod
habent. quare duzʒ ditari incipiunt· indies volũt fieri ditiores½
qui honorant᷑ · cupiũt effici hõrabiliores. MNobiles vero cũ
eyx eoꝝ genere hõrabiles videãt : ideirco ꝓpoptãt accumulaè

puto Aiũ

—— — „ 0 ——„0 dfd k

=2

n
4
m
ere
mo
en
re
3o
ltis

E

14
yt
e⸗
no
i⸗
g
den

rnt

bi

crim.

ad ea qᷓ ht· cõant᷑ q; Fieri hõrabiliores. Muo fit vt nimium hõ
ris e potẽcie · ſint apetitiu· veluti ad id ꝓPrimiores Sedo vi⸗

tu pabile admodu viciũ a mõſtro ſie· nobiles ipi naturalit᷑ am

plectut Süt em eodẽ pꝓhĩo teſte: adeo elati⸗ vt eciã Pgeĩtoruʒz
ſint vt plurimũ deſpectores · (ꝰ ea rõ putat᷑ qm ſe rputãt nobi
liores atq; maioẽs· q; eoꝝ ꝓres · ꝗqð ideo ↄtĩgit qꝛ ut idẽ phũs

lcbit p nobilitas loge facta maior ẽ q; ꝓpiq· Teſtis ẽ huiꝰ ð

teſtãdi facioris nobilis ille Alexãder magnꝰ q̃ ̃ge philipo et
pre vicns· neſcio ſi vtutibꝰ: maior extitit de cqᷓ polict? ait. ¶ uia
etfſi pr̃ plurimis artibꝰ.orbᷣ ĩ pn oſeq di fũdam ẽta ieciſſet. tãtã
glaʒ fili) ferre nõ valebat. Nuimo tã ĩotinẽtiſſim efuit inuidie
pat᷑ne gle vt cũ pris triũphos.vᷣtut es pelaraq; geſta audiret la

crxrĩas pdolore extorqret: eaſ q; deſpieiebat foxte dixerĩ minu

ebat ac ſi pa᷑na vtꝰ oĩm aſe geſtoꝛ glaʒ aripet eos vero qᷓ tl. a

rferebãt ꝗ;ns plexꝛ q; mãibꝰ itficiebat· aut rapi ad pẽas iube⸗

bat Rurſus pua ſũt nobiliũ vicia qᷓ tetigimꝰ.ñ alia eis Famnliariſ
ſma addideris. Prĩo qdãdeũ æ eccleſã qulos rgnauit otẽp/
nũt nõ erũt nobiles Sedo nullꝰ eſt ill plexuq; ĩ delquẽdo pu
dor. nulla verecũdia · Nuippe qᷓ flo putãt h̊ licenciã peccãdi cüũ
carms ĩgenuitate ĩpetralſe · Nõ attendentes qꝛ iurtaAmbro
hũ ver ecũdia exercendi turpia ĩgenuos eſaros ꝓdit natales

nũt:quos cũ nobilitat iactura ipe omĩat᷑ ſqens qᷓ me otemp⸗

ĩverecũdia vero obſeuros ̃ddit· nec aliena vt⸗ a Phs facinori

bꝰ excuſat Nie nobit ille ſ. Cator · Doeciꝰ · neſcio iqᷣt quo pacto
ex ſe obſeurũ:aliena claĩtuðo clarũ rddat Recte igi᷑ Apuleiꝰ?

tales vocat ſordida loca ſole illũiata aut vmbras dekormes Et

ſubdit q hih nobili tatez ipaz · qᷓ vtut ſtrumentuũ oſtituta eſt · vt
ſcutũ vł caſtrũ faciũt quo eũ ea licenciꝰ ſe flagicijs dedant atq;

defendãt Tercõ gtitudo ſfidelitas plerũq; eos ↄmitãt Mt
n ĩqt canõ.nõ põt pᷣncipi elłe fideł qᷓ deo eſt ĩfidek. Si igit pu

tãtes ſe nobiles: deũ eo expenſis viuũt. diuierb̊ pẽtis offẽditte

ĩcke intrqpe e ditores ſut a merito viliſſim plebei eenſet

.

Nuarto cũ vero no bilez faciat magnanimitas:qᷓ quis bõa corꝛ
poris vt pua otemnit magna videlicet bona anim e appetat
nobiles plerumq; parua am plectuntur:a magna negligunt·

E .ÿ viij⸗
Mñto mũr̃ica liberalitas:qᷓ maxĩe nobilibꝰ ogruit ꝓcul ẽ ab
eis· Nã cũ beaciꝰ ſit dare q́; acci ꝓe: nobiles ĩ eo ſe ĩgenuos et
elaros fore putãt:ſi ab alns extorquẽt-ſi rapiãt:ĩf᷑rogatꝰ q̃dẽ
ſapiẽs a nõ nulł nobilibꝰ ꝗq nã foret verior maiorq; nobilitas.
Alle idigẽtib? iqᷣt mũifice dare cui il acqeuer̃t-Rurſus ſapiẽs
ipe ad eos · dicite ĩq̃t vſauice:q; putate viliorẽ ignobilitatẽ· Et
illi oppoſitũ iqunt fne tue· Cũ eni ſũma ſit nobilitas mũifice da
re: oↄſeq;s eĩt vt ſũma ſit ruſticitas:atq; extrema ignobilitas au
ferre⸗MNuibꝰ ſapiens: ve ſq̃t a rectũ ĩ caput vrm iudiciũ pꝛo
nũüciaſtis Cũ en aſſiduo a paupibꝰ ſua auferateviles a builes
F ignobiles vos ondite Plima ẽte deteſtãda ſũt vicia nobili
bo oiũcta atq; vnita · q faciliꝰ ab eis ↄmittũt᷑ · q́; ſeripte.q̃bꝰ libzʒ
tf̃erũt⸗Et H̊ paucis vbis hieroniꝰ explicabat mqens:plerũg
nobilitas carnis- ignobilitatẽ parit mente liqt igi᷑ ex ꝓmiſſis
qnta ſit hõim vãitas:tãta vãitate verari ſi veꝝ eſt qð ſeriptura-
ait⸗Nuia ĩ vãitate ſua ↄphendit᷑ vir: Cõphendit in qʒ hõ ĩ ſua
vãitate dũ płimis ſeſe picuł ſubijcit· vt vano ĩam atq; nudo no
bilitat nomẽ ſe putat decorari qð ĩ deuterono mio ſcriptura lu
eulent᷑ mſinuat inqens ñ ẽ m ꝓiculo q̃ ſuꝑ ve vana nomẽ alſũp
ſt · Nuid enĩ vamꝰ: Nuid funeſtiꝰ:q̃; de merit parentũ glari.·
q in ſe ſordet · Nuid de patrũ laude pdicari:qui a ſuis vicijs de
turpat᷑/⸗HNHie pulchre. Saluſtiꝰ ĩ oꝛone ad marium · Nam cum
emuli: generis ignobilitateʒ ei obneciſſẽt ĩ eos ſic muehit · De
iure me inqt deſpiciunt:Ffaciant ideʒ maioribꝰ ſuis.a qᷓbus vtu/
te ar preclaris geſtig nobilitas cepit:hi muidẽt honori:muide
ant a labori:niuideant innocencie· atq; periculis meis⸗Et riir
ſus⸗videte inqt qᷓ;ᷓ; inique otemnant:qð eni ſibi ex aliena vtute
arrogant id michi ex me nõ ocedũt:michi noua nobilias eſt
quaʒ vt puto longe ſanctius eſt peperiſſe:quam vt illosaccep
tam corrupiſſe · Et iterum ſubdit · Fateor:· imagines non habe
o dicere tamen audeovita mea:mores: haſta:vexillum : alia
militaria dona cicatrices demq; a vulnera illata corpori meo·
Nec ſimt mee imagines hec ingenuitas: nõ hereditate rᷣlica
ſed laboribꝰ. ſed piculis meis acquiſita: Hec ille · Nec paucula
de nobilitate. que cuz via quedã ad armatam mili ciam exiſtat ·

ruir

ccep

i

r
cn
n

ſute

Cmn

ne tu u Fili tarilime. milt cie in erim bukulch voeaſti armata: a te
noõ du erpertã taq; vtute carentẽ omnino deſpicias: Aut ad il
lã veluti ſũmã gla æ hõre vᷣfextã· ĩde liberatꝰ aſpires⸗Expedi/ 1
ens Ffore puto: vt hꝰ militaris ſtatꝰ & vite · pᷣmo dulcia ſpe
rade De amara afflictiua agnoſcas⸗

.
. S

te. bõte e ceteis pſtat. Der miliclaã ſqdẽ a armo exeeieiũ · renp

(CCapitulumn nonum de armata milicia et exercicio armortim:et

de laudibus & rommendatione huius exercichet an vocãtes
armis ſint veri ciues et partes cuiitatis

Lurima & laudata belarach exerciciaem oraliũ Benn 2 d
mueĩt duſtria · z i illa oĩa· nichil armata miicia exel
lenciꝰ?.⸗ miechil pelaxid et gloſ⸗· Ea:n. exereitatio: vtilita 1.

qes atq; ſal⸗ q̃ri᷑ ac obuat᷑ a ab oĩ hoſtili vaſtitate libera᷑ Cu

ius exercich laudes: vtilitatẽ · Pmo iſ ipa huana ſdigencia Smrat
extollit · vt · n · ãtiqᷓ voluert/milicia ̃te mambꝰ pat᷑ ꝗ na⸗
ture pio ꝓpata ẽ ad corpꝰ iuuandũ · Si en· mand ſut corpoë
naturali ſtitute ad vpellẽda nociua ad ꝓcucienda rFeſtãcia⸗ad
attraheda neceſſaria: ad obuãda alia mebra rorpoꝛ? illaq; au/

gẽda. ſie milites ad ſta oficienda rẽp· P neceſarn exiſtüt. Vn

valeri? de necelſitate ac ꝓrectu milicie aſt · Diſciplĩa militaris
acrit rtenta. pᷣncipatũ italie · romano ſpio pepit multaꝝ vrbiũ
multoꝝ rgno validiſſima?: genciũ vᷣgimẽ largita 6⸗Pretere
a fũt alie ſtitucois eiꝰ cauſe:ortꝰ atq; neceſſaria pᷣncipia:q illiꝰ
necelſitate Pelare oñndüt. Eſt · nhoõi ipe ĩbecilt atq; natura infir
m: Wri necz ſufficiens⸗ JItaq; ſocietate ouentu⸗hoõibus o
p s vt qð ſeorſu agentib?: fingzul deſit id ꝓ mutuã opẽ ð młi⸗
tudie ſocia naciſeãt Nuũce cetũ phus ĩ politicis euutatem vocat
rõ vt ypodomi ſeripſit tres ceſuit ꝓtes Fore neceſſarias-Pri.
mu qᷣdã agricola Sedaz artificũ Terciam Pulſato belli et
arma teneciũ:MNui g tã pelaꝝ miiicie æ armoꝝ ĩiciũ cnit nulqʒ
tã . ĩſigne exèciciũ denabit Nec · n: agriculatoès F nee artifices
teiuitate ꝓſtabũt abſq; Pulſatoibꝰ belli quo opa ſalꝰ? riuita /
tis cũcti deĩq; ſtatꝰ æ ipa ſac tuta ſi ſũt Plato eciã ĩ his quos de

ir.

* „ 7 en „HDò ę „ 17 —27 r
rvẽp: ſeripſit libris: cũ ceteros ſtatꝰ ĩ ciuitate iſtituiſſet vnũ ne⸗

ceſſariũ gn hõimlõge ceteris anpoſuit qᷓ axma tenerẽt ciuel
qꝙalios ab hoſtibꝰ defẽderẽt qbꝰ mwifica pᷣuilegia tribuit ho

noreq; a dignitate ceteros voluit an cellere · LSq; ſi mime ho
norãt᷑ pauci fortes pien᷑ Nã iuxta maʒ ariſtotil apud illos
ſuenmiut fortes miites æ tironesapud quos fortillimi quĩch
bõrant?᷑ · Et cicero cẽt ſꝑ a parũ vigent ·qᷓ apud quoldaʒ·n &

corãt Ea &reſp. tfiränid ſapit: ᷓ fortes aut ſapiẽtes minime

hõrat: qs · n: clariſſimos milites cũctis nõ anponet.quoruz pie

tas ĩ priaʒz ſtudioſa ẽ· moꝛs ꝓ illiꝰ ſalute: ſepe ab eis offert.

NHie bruti publicule · Pamilli ſepiones celebrãt᷑ . Di eniʒ mili
tes ĩ rep· deeſſet vgĩes paſſim rapen?᷑: meſfãilias ad libidĩeʒ

traherẽt/ſac ſit æ ꝓfana pollueren . Tãdẽq; cũcta cedibus
ſcendijs. miſera qdã odicõe miſcerent᷑ · Et tadem qeqd puis

hõibꝰ liberet: id ĩnoxios atq; innocentes pati opoꝛteret. Nas
vite militaris vtilitate æ bellice · Ariſto olpiciens ĩ ſeptĩo poli

tiro ait · Nð merito bellicis artibꝰ vacãtes: ꝗ;e ſunt ptes ciui
tatis æ eos veros ciues appellat Subdit · n quot pdicti bellici
hõies · itẽ ofilicitiui· iudicatiui ac eciã ſacdotes.ſũt vere ꝓtes ci
uitatis Mercatores vero mqntũ tales a agricule ae artifices
Mechanici mercenary · qntucũq; ſint diuites⸗licet neceſa⸗
ry ſint eiuitate: nõ tñ ſũt vere ꝓtes nee ciues illiꝰ· Cuiꝰ racõ ẽ

*

ſeðʒ eũdẽ phĩ:q; potiſſima cã et võ · q̃re qͥs ẽ eiuis· à ps ciuitate
qrenda ẽ ex rõe tociꝰ ciuitate rõ tociꝰ ciunate qrẽda ẽ ex fine
ad tendit oĩs bene ordjinata politica · q ẽ felicitas velut Fis
tociꝰ reip. Cõſtat em ĩpoſſibile eſſe: Felicit ateʒ fine vtute exiſte/
re: q ẽ pᷣncipiuʒ eius. Jtaq; non Facit ciuitateʒ: neq; eam conſti
tuit:plurimos ĩ ea ſimul viuere:ſed debet eſle cõmunicacio bo
narũ actionũ ad fᷣmem bene a virtuoſe viuendi · Nec eciã con

ſtituit eiuitateʒ vt admmuiceʒ viuant ner miuſtum ſibi faciant· SK

—

nee ciuitas noſci᷑ inſtituta gracia mercature:aut conmutacio⸗

num . licent ſint neceſſarie· ̊ eſt inſtituta gracia bene viuendi ꝓ

ſe a ſufficient᷑: Nuo ſit ut partes ciutatis æ eꝰlibet reipublice *

determmẽtur ex virtute que ẽ oꝑacio hommis virtuoſa et per
Fecta· Manifeſtum eſt autẽ mercatores: agricolas- æ mecha/

ni in⸗
tcud
ltho
meho
dibe
igig
dayi
nmime
rit pie
Wert
mii
cdie
teddbu
rit
ropo
tes cun
ndcli
tynse
mmr
rrch
arie
tund
eſ⸗
contt
xiobo
caton
th
tuub⸗
ndi
Abler⸗
per
necnn

S
4 *
4

nicas artes ducentes. nõ proprie elſe ciues neq; ꝓ ſe ſufficien.
ter fore partes ciuitate:q; vita eoꝝꝶ admodũ vil a abiecta eſt

ℳ

crũ nõ ad vtutẽ dirigit aut oꝛdĩnat h

et qſtuʒ Pum imo ↄtraria ẽ vtuti · q fúdata ẽ ĩ honeſto· merca⸗

tura vero & cetere mechanice füdant? in vtli · Preterea veri⸗

ciuibꝰ? a ꝓtis eiuitatibꝰ: neceſſaria ẽ vacacõ ab opacõibꝰ? vilib?

—
†

4
.

†
.

et opoꝛtet aliq intẽdere actib ĩtellectualibꝰ: talibꝰ opacõi

bo ꝗ generãt vtutẽ :q facere n .

—

poſſitt mercatores agricole
et artifices ꝗᷓ oĩno ſut dediti artib? ſuis · Sacdotes vero ſeðm
eüdez phin · ac cõſiliatiui bellici a iudicatiui vere ſũt ꝓPtes ciuiæ⸗

tate. q; nõ eſſẽt tales nᷣ ĩ eis elſet prudencia politica · Nã exẽpli

99 .

7

gra⸗ bellieis hõibꝰ ẽ prudẽcia · ꝓ q; qͥs ẽ greſſiuꝰ kribiliuz qn

et quũo expedit- Nã dicit phũs ſcᷣo politicoꝝ ꝙ vita milta⸗
ris multas hz ptes vtutis:& ſie de rõſilatinis et iudicatiuis ar
de ſaẽdotibꝰ · qꝛ dekmmnãt de vtute · ideo ſut vere ꝓtes cuutatis

Rurſus ĩueſtigaduz ẽ de noĩe

milite ; Nomen itaq; milicie qdaã

ideo appellãt· ꝙ a malo arcere ſolet qſ a malo arcẽdo dickos⸗

ꝙ mali arceãt a ciutate· Alij vero nomẽ milite grecu dicũt · c

4* 5 . . .

4 7 — —

1

licie nõie atq; pᷣncipijs cauñ

glorie a exellencie ·

duriciã ſigmificat qſ eos nõ molles elle oueĩat Nõnulli tna mi
le numero miitẽ dictũ putãt · qñ ex mille electꝰ Ex oñn igit᷑ mi
ſis a effectibꝰ? facile ↄgnoſci qnte
ſit milicie vacare· Taceo de dignitatib? de

poõribotã exellẽtis exercicn q ta ĩgentes tãq; ꝓ inſignes exiſtüt

„

vyt eih vtute · ſepe acqta regna: opata culmmit imp eria videa
mꝰ · ¶ Wuo fit vt oĩs generoſus ammꝰ merito ad eã aſpirare de

beat · Demuũ vẽo muites Itiſſimu deo holocauſtũ offerre pĩt et

in eodõ exercieio beati · ſaluiq; fieri va lebũt · Vñn Aug?· ad bo⸗

nifaciũ . noli ĩ q́ʒ extimare nemmẽ deo placere polſe: qᷓ militari

bo armis miſtrat- In his erat ſãct· Dauid cui dns ta magnuʒ
pPbuit teſtimoniũ · In his plurimi uli? tpis iuſti fuere· In his e
rat ille Cẽturio q dno dixit · Nõ ſũ dignus vt intres ſub teckum

8

meũ · Et iteruũ Pregoriꝰ ſũmã ait elſle milicie laudẽ · ſ qcqd im⸗
parat᷑ vtilit· ei obtemparat᷑· Adeo bellandi offieiũ ſñ eulpa 62
vt eciam ſub' rege ſacrilego: et pagano militare recte poſſit ·
qui cu nq; catholicus· ſi tamen non ſit contra dinmum man⸗

—

. „ “MMU “
4
.
4

eos: Auguſtiꝰ deducit. Nic igi᷑ amici· æ ołbu es pluribꝰ ad

me vbis r ferebãt: vt milicie armiſq; exereicio operã darẽ, Ad⸗

debat qm ꝓgeſtores er ſigiĩe oiũctos hãc viuendi odicionẽ ſe

dati id qðᷣ peipit vel vtru ſit: tu nõ ẽ: vt diffuſiy otra mamid

. .

rutus nõ ignorabam

Caix:de milicie laboĩbꝰ: oneribꝰ? atq; ĩcõmodis eiuſdẽ vite mi 1

boc crerccd ditadetteeer —
Slurgit mẽ nõ pigra bis audite: et vite bo militaris et

mo ex ereici dana: inomoda atq; picula acſi armis
Anici ipis exꝓta: eiſq; reb trita Fuiſſet: his ſuaſõibo ccolebat
Xnict
eiũ ſit: ac q ſua ꝓfeſſio poſtulat aĩo gerere m pẽſare debẽt. Si
idẽ miles vmo laẽmẽta atq;ʒ ꝓfeſio is:fbi marimũ onus incu

— — —,ł.. — ł——

e ſectatores ac axma tenẽtes:qð miliie:qð armo offi

—– —

ns gellerit miles: Pculdubo dedecorat illa oſa· q ſũt vtł ofiecx
milite: vt eiꝰ felſiõr onera: Cũ igi tutãdi vt dixi offieiũ milits
. ſit: nichi ta turpe: mil ta tollerabile⸗nil tã pnicõ ũ⸗ q; ſiipſe⸗q
defenſonis nomẽ habet: vtz atq; ĩiuriã afferat eiuib: vt vnde
ſalus erpectat:inde ſcel naſeat · A ceteris nãq; homimibo il⸗
admoduz ſut a milite

late aduerſus ciues iniurie: deteſtabiles admoduz fuͦt a milit
vero ſi inferantur · ſeelera impia atq; Funeſta ſacrilegia ſũt· & vt
paucis videãt᷑/quatũ nefas ſit pauperes a militibꝰ impugnarli

Home intelligi dehet: quia ſi inopes debileſq; miles pſe delpi

.
ciat: nec alns impiegnatib reſſtat merito proditionis nom? 7 L
currit. Muis enĩ dubitat: quin proditor flagicioſus ille ſit qᷓ reʒ

cuſto die fideic ſue conmiſſam hoſtibo patefecit aut Ferio ipſe ꝗ
diſrupit. Milites ergo ciuiũ mnopũq; euſtodes: nõ ſoluz oficeio
S fide: ſed ſaẽmento ̊ vi atq; natur

a profeſſionis ad hoc vnuz
4

agẽduz · principaliter oſtituti noſcuũt· Si ergo pauperũ eiuius
ch tutamez pretermittilt/ quos pocius ipſi ſacrilegio erpilãt oo
natu:ſumma proculdubio proditio exiſtimanda eſtſed tanto f
inſignius facmus ert:ſſper ſe ciues impugnõt quer omnia aa

4 — . 8

am migeriſq; nt tpis obbuent᷑Facile libʒ ag nolcé· Eqᷣ
Ddo vſu ẽ ad otraria modernoꝝ ſtudiũ militũ. Studet nãq; eui
iſ noceãt cui vĩ a mniuriã afferãt: ꝗᷓ ſũt plane officio ſuo aduex
la: ea ex ercẽt· ĩpune: Nec ſut otẽti miliciã dedecoraé atq; feda
ai xe. pimere eiꝰ videlicet naturãq; vidẽ r. Oblim ſcüt ſdẽ ſue
i feſſioĩs · Ad 1 ſolũ tẽdũut · vt ſate diuicia habeãt· ſtud iuʒ lu
crifaciẽdi captent· mercaturã demiq; exercẽt:ꝗqᷓ ĩ eis ſordida at
“ q defoꝛmis ẽ:q̃ nõ ſolũ mercãdo aut lucrica ptãdi grẽa negoci⸗

NRES ando:qᷓſ qda apoſtate aſua religione cenſet᷑·̊ quodãmõ deſeꝛ
tores atq; trãſfuge vidẽt᷑ · qꝛ vpudiata r̃ᷣligiõe:turbe ſe ĩmiſeẽt
ac pecũie qſtui intẽdũt· Taceo ſordidiora plerũq; ab eis exp⸗

mere: ceteraq; vilia officia exercere· Taceo 1 nuò mis tabella⸗
rxios atq; nũmularios muerecũde plerũq; oſtitutos Foꝛe:q tã p
. cla exerciciuz ĩfamare & peĩt? deturpare nõ verẽk adeo vt
igne falſoq; iſignia militaria geſtent:a mitorẽ auri qð defer⸗
re eoꝝ digmitas iubet. ſor dido qſtu comqnari nõ pudet· Nuis
igit᷑ ad ᷣ exerciciũ aſpirabit.ĩ quo nõ ſi nomen oĩ nudatũ effer
H tu ꝓchdolor vᷣmãſt. Sʒ ᷣ parua cuilibet ĩtuenti vdebuntur · R
bech erudeliora qdã alia ↄtemplat: Et pᷣmis illud Sripionis oc⸗
currit qð militari volentibꝰ dirè ſolit? erat: qꝛ pauca vnicuiq;
i miliciã deſderanti viſa ſũt vite mala: ñ miliciaã addiderit· y ie
niltt tũ ſẽp vl ingloriã· vel ꝓlculo expoſtũ:aut cõten tui dedrtũ eſl⸗

wan ſe opoꝛtet. Adde qð aplũs ait: q; vita nrẽ̃a miicia eſt ſup ram.

gm Nãc igit᷑ cuz naſcẽdo ꝓfiteam · qd alia noge miicie ꝓrelſone
p opus eſt. Nã ibi fortiffim corpꝰ ferro armat᷑ hic amimꝰ? con⸗
hni tra dolos· liguã: vſucias a fraudes pmuniri debet · Neſcio igi
dG tur qd armari exteriꝰ iuuat· cũ intus in anima belluʒz ſit. Mec 1
e lud diffiteor. q; plurimos milicia ad ãplas opes⸗ & ad ſũmos
Eo⸗ ponoris ſtatus prouehit. Sed ñ Fallor ſõge plures ad ino pii=
nn ad ecarceres ad ſeruitutez · ad violentã ſubitamq; mortez eodẽ
ig tramite perueniunt Nam vt laureatus inquit poeta Exquo qs
SteNo profiteri miliciam animuʒ habuit:niſi deho neſtare arma volu
anto erit: ſemper ammaʒ in manu parituraʒ habeat necelle eſt · Cor
“ pus vero: non dicam in periculo elle: ſed ipluz quoq; perieuluz

—

in corpore. Semp· n · aures militis vt Vegetiui
ga intonat. diſee ferixe: trepide mori Et rurſus breue
du militi ꝓvbiuʒz ẽ vk occides vl oceideris: ĩ hoc omne pelaruz
Iin milicie vſat Adde rurſus ad diſiaſiõeʒ h vite militaris:
mẽis iuictas racões otẽplãs a ſeculariũ milicie armorũq; exe⸗
eicio alienũ me reddere cepi. Sʒ illico aff miñ amieoꝛch tur

ba carne ſ. aAguie: vt arbitror ruelatibꝰ⸗ad rliquũ miltadi ge⸗

— —

„

n' in ermeracerbe Suiteg vrgore vil ſut · Cũ· n· vt direbat mag
nã etat pte cca hũami iuris

—

0
datmagis eciã * cit 1 o pando. qz hn

cere:qᷓ firmat hoĩes ĩ vno quoq; viuẽdi mõ:æ diſcurrendi por

bõẽ occaſiões tollit· Nuare ad ea uigalẽ vitã ĩFraſeripte ꝓſuaſi⸗

Ca: xj· de vita ſta

necelſitate vtilitate-laudibꝰ & progatiuis vite diugatł ſuꝑ alia
viuedi genera ·

ombꝰ? ↄmonebãt ½·

ſariꝰ exiſtat: nemo ẽ qꝗ neſciat· n qͥ ſe boſem ac er viro et

4

uembo admodu expedit· ne alienis illicitiſq; libidiniby miſecea
tur. a bonis caſtilq; ↄiugij fructibꝰ ꝓfruã?᷑ · Lic ſtatꝰ niugał
necelſariꝰ Fuit ad obuacõem ſpẽi hua ne · nã trib? euidẽtiſſimis

et neceſſarijs cauſis Fuit inſtitutꝰ· Mrimo ꝗpt prolis generati

onez. vt habeat elle naturale. Iteʒ vt poſſit nociua obuiare rur
ſus vt habeat elſſe vigoratũ vt polſit ꝓles ſubliſtere tãdẽ va

leat ſibi ſimilẽ generare · Secudo ꝗpt oeu piſcẽcie refrenationẽ

ria viri·quia deus dedit hommiadiutoriuz feſam non ad car

nalem cocupiſcenciam. ſed vt haberet gloriam de feja· cus eum

mmitatur m ſanctitate · et prolẽ ex ea generet que gloriam. deo

— —

orre⸗

2 Eca huam iuris Siſeplinã expẽderĩ· ogruu; qnimo
debitũ videbat᷑: vt ꝗᷓ in theorica ꝓfeceri: ad prax deducerezʒ
er q ſtudio ipo attgerã: iã mundus ipe Oſpreiat · Dicebant · n · ꝓ

1de sͤ artes Iñ ex piecia · VNt
igi ĩ ea vł alia viuẽdi arte vtiliꝰ agerẽ· neceſſe erat vxorẽ du⸗

tu oiu gali ĩ ſãcto æ ĩmaculato mrimoĩo æ SDꝓ

keia natũ ignorat Hic vite ĩno cẽtiſſime ſtatꝰ peipue iu

glorificacõeʒz: q; vt inquit aplũs mulier eſt gl0

—

.
£

Pſtet. a ſit ad gloriã viri ꝗᷓ Sloriat a qamõ ppetuat᷑ ĩ filio:

q e mago· Ex qby facile agnoſur q; btã diugal vita pro
aliquo tpe magis erpediẽs neceſſaria videt q;ʒ otmmẽcia ſi⸗
ue vᷣgitas a ideo peligẽda qᷓ res agit. vt eo euẽtu lõge meliꝰ ſit
vacare iugali copule q otm ecie ; videli cz eo tpe quo multipli/
cacio gins hũam p neceſſaria fuit · vt oplere᷑ numerus electo
rũ qadmodũuũ ĩ ſil videri libz Nã teſte phĩo ĩ topicis phãri ſiim
plicit᷑ meliꝰ ẽ q; ditari Werũtñ indigẽti neceſarns meliꝰ ẽ di
tari qᷓ Philoſo phari: ꝙtpe i peligẽdũ ſeᷣm tho-Rurſus ad
hãc oiugalẽ vitã pluna et pbᷣtĩ tria iducere a ĩelĩare hõies vidẽ
tur ſcilicʒ natura: ctarõ: a gr̃a Natura qᷣ dẽ q; qpt ꝓlẽ a natu
ralẽ auiditatẽ: obuãdi ſpẽc ꝓpetuãdi ſeipm ꝓ filios · Demũ
æcarõ q̃ ĩeliat᷑ diunx ad buãdũ fidẽ diugi deniq; gra videliez
Afarmti· Naãc igi᷑ viuendi formã beatã æ gloſã fore: nuliꝰ ſane
mẽte ignorat: Cò ſtatꝰ necelſitas vtilitas ſãctĩoma:ex multis
rolligi pnt. ̊ pcipue ex decẽ eiuſdẽ ſtatꝰ exelſis laudibꝰ æ miri
ficis peonnjs· rima igit᷑ eiꝰ exellẽcia ĩſtit uente eſt exelſa aue
toitas Nec. n iſtũ ſãctiſſimũ oꝛdieʒ aut augꝰ⸗aut hieronimus:
aut monachoꝝ pr bndict ß de ipe ore factoq; inſtituit· Se

rũdu peoniũ ex loci progatia pendet⸗cũ ĩ padiſo inſtitutũ rec
ta fide ereda? padilo mmq; treno celeſti · q vt ſ. ãcti tractato⸗
res aiũt:miſſo ſopore· Adã raptꝰ ẽ ĩ ſpũ · ut aiũt curie celeſti
int kuille credit : ibiq; vᷣtutes tãti ſacmenti plene ↄgno uit · De
miq; fcia dignitas erat videlicet ĩſtitucõis eiꝰ atiqtas Il: uazta
exellencia eè vnitas duo vno coꝛpe q; ſeriptũ eſt/ erũt duo in
carne vna Mũta tpis exellencia qꝛ m ſtatu mnoce ncie: qᷓndo nec
pẽti quis rubigo miciũ ſũpſerat· Sexta dignitas ex eo colligi⸗
tur .· ꝙ huũe ſolu oꝛdineʒ taq; imaculatũ. deꝰ ipe ſaluu fecit idig
nacõis atq; diluum tpe q; foꝛnicatoẽs omes vtuſq; ſexꝰ e᷑no a
qrũ voragĩe deleuit· Septĩo gloſã vgĩeʒ deꝰ delegit huc oꝛdi
nez aſſumere · q;ʒq vgĩtatez vouiſſet· mrimoni veꝛ ſ. acmẽtum n
reſpuit · Lec ꝓpuũ vider᷑ peomũ mrimony cũ dei filiꝰ tamdiu
diſtulit car nem ſuſcipere hbumanam· quouſꝙ vᷣgo beata ſub ma
trimõio Fforet legittime conſtituta · Octaua dignitas cõiugalis
erxr eo conſtat ꝙ vpus hormatrimonn ſacramentum non modo

— äl

CραXij.

ſua pl. Ecia · mraclo illuſtrat· vt Johãnes Ffert euãgeliſta. N

vt/op. rt euageliſta⸗ No
na exellẽcia patet q; ex eo vniuerſa fit ꝗpagatio hũiani geis Nui
nimo vt ĩiqᷣt Hierommꝰ Otra. Vigilãciũ ſ. vgĩtas lauda-cur

matrimomũ nõ vehemẽt᷑ amat᷑· ex qbꝰ vgies Pereant᷑· Deci/

mũ Aliud mẽimoni pcomũ nõ ĩferiꝰ alijs oĩbꝰ vider qe earis

copula q m illa moꝛtalẽ gnat culpaʒ eiꝰ vtute nedũ a pẽto ĩmu⸗

nis⸗qnimo pleꝝq; meritoria effici᷑ Adde: qꝛ mẽi mõiuz nõ ſo
lü mðm h̊ ꝓadiſũ replet vt inq̃t ãbroſꝰ.ꝓ qð ſcelera pena ĩini

7

bis igit · atimẽtes· me ad oui gale; vitã cogere q amodo co⸗

—+

nabantur.

Ca · xij· de oneribꝰ a ĩomodis. a laboĩbo plimis vite diugał᷑ et
De cãis ꝗpt qᷓ́s n expedit vxoꝛẽ due?. =
Luctuabat vbiq; aio.̊ ad me ve vᷣſus pie mis oſfiliũ Pe
Ztituros acceſſi an igit vxoꝛẽ ducereʒ oſi ulebã · Ala vèeo q
Avyt ſepe poſtea ṽtulit:diuturnas ꝓ me laerĩas æ vota ſu
a altiſſimo dederat . vt ĩ ſuã me ſoꝛtẽ trahberet.tãqz rabida qdaz
leena lõge dtrariũ ſuadebatqmimo ne ĩcautꝰ:tã immiẽs nau
fragiũ ſubirẽ pie rogabat · atq; ſeuere omonebat · Dieebat enꝗ⸗

mariti nomẽ licet dulee plimis tn erũnis Fore rfertũ. Nuis.n

inqt onera mrimonh facile ferre poteſt · Nuis qᷓrũdaʒ vxoꝛ ĩi/

4
.

dez ꝙ ĩmaitos Ffraudes execẽt.

ſolẽcias: Nuis põpas:q ſ paupes ſũt facile ab hoõib otẽn uũtur
Sidiuites:dotes eas tũidas: gnꝰ? ſſolentes foꝛma vero ſuſpec

tas reddit · defoꝛmitas q; reddit inuiſas.Nuaz lĩgua vt Pla/

tharcꝰ voluit nil ꝓnicõſiꝰ· q audacia:nil ꝓdigioßñ· ꝗ pbi⸗
tate nil ĩexeqbiliꝰ cogitari pot:qᷓ iurgijs er ↄtẽcõibꝰ obtudunt

vros: Sẽꝑ: n:ↄqruũt᷑· ſpꝑ exprobrãt· ſẽp iſdiãt᷑· Et vt Catho
dicebat quos oiux ð

iligit. illa odit. Eis. n. cũ cetera delut: nuũ

q; tn lacrie. gemit atq; ſuſpiria vt fauſtis ſuis Fiat ſatt. oꝛnamẽ

—
—

toꝛꝛ vero abicõe adeo ardẽ

loſꝰ ẽ oĩm: qͥ vroꝛẽ duxit:eũ aplo q mi ſũt cogitat. effemia/
tos vvroꝝꝶ aĩos:æ ab oĩ ſpeclacõe rðdũut peĩtꝰ aliẽ os Taceo tã
hlacões· ꝙ ꝓdicoes · ꝙ plex

ꝙ; ſuppoſitos ptꝰ.qt mẽtitas enutcõs dt alii ſẽmis ſuſceptas

1.

ta · inceſt? · multa deniq; ſcelera vitã ᷑ c ĩ gẽcia bona qrũt᷑ Ex

volq; cogũt:maritos mqſtus: indira pdire ſcelera · Et ꝙ picu⸗

MVM melles. Et vt farete a ppulcre qdã ſapiẽs dicebat: a ridiculu;
u masis ẽ. lugẽt poſtea in nocẽtes mariti· bas ſibi extinctas vro
S res laudant Pdicãt vrbib qᷓñ pudicas qruz ĩpudicicia coꝛ da
i eoꝛ vulnerã ?· Cogũt᷑ q; hoõris nõ pdendi gra tᷣcte mẽtiri· S
mis dotẽ ãpſã qͥs cũ vxrore alleqr᷑: tato ſupbior effici᷑. Nuo ẽte
ſupbie ſtimuli ſut e?libʒ vroris: foꝛma & dos. Mulier em bene
n dotata· mariti dna:vxor nõ ẽ· mi ſibi illicitũ putat:qᷓ ſuas opes
.E. qquotidie mariti pat egeſtati·a q a viro paſcit᷑· dnaz ſe putat·
deo⸗ nõ ſociã · Vn rcke dieebat ᷣdã ſapiẽs · qꝛ vnde dos igredi: in *
4 de libertas · inde verecudia; inde obediecia egredit Tigurg?
Na eni ẽcke loges feci t: vt mulieres indotate nuberent ne pecume
poci q́; vrores eligerẽt: At ſi paupꝑerẽ qs vxorẽ ducit nõ vni
li us diei tociꝰ vite hoſpitẽ Forte hoſtẽ pat: Et vt paucis mul

ta ↄphendã:qᷓ vrorẽ ducit cũ aplo cogitat qᷓ mudi ſunt.a quo
ul vxor oplaccat: cui du q placet. Hbi atq alns dupliceat: mmuri
R liſq; ſt opoꝛtet. Ecõt᷑ ꝗ mñ vxore ẽ aptiox effici ad ea ꝗ dei ſůt
ſdy AVnde.· Auguſtio eã ĩ ſoliloqns nõ tã ſibi q́; nobᷣ loqret᷑· Nich
nu iil en iqt ſeio qð Pes eijciat aimũ virilez: qz blã dimta Feĩe
corpmq; ille dtacto.ſñ quo vxor hri nõ põt: Nic bugo de ſãcto
vickore · NMõ vxor ducẽda viro ſapiẽti a lris dedito · Mrimo
e. q ſtudiũ ſapĩe ĩpedit. nec põt qͥs libris æ vxori pit᷑ huire· De⸗
n mu multa ſut qᷓ matro na⸗: vſib' neceſaria ſũt · Alteriꝰ·n amo
ſer ré: ſuu ſuſpicat᷑ odiu Rurſus attẽde ꝙ nulla & vxoĩs electo: q̊

A is aduenerit tat ducoda. ſi raciſdaſi Fatuia-ſi def ormis. ſfin

idutt viliſſima mãcipia priꝰ ꝓbã?· Et ite idõ: Nugons eſt qeta
x vita boöisq; qetat vroris ſulpicõ: ſolicitat acilla?? ſũpt? co tur
ſend bat filioꝝ Puſitas. Qui igi᷑ prudẽs eſt. vitabit ea ola pmota
nun pPiela. q ex nupciali vita ꝓueĩre ſolet. Et liez fatendum ſit teſte ·
tent Auauſtio acty oiugal bon- ſit: otinencia tn melior. Nabet
/ en ſtat) otiencid ſuß ſtatu oiugalem ſex coronas peminencie
mni, HPrimo quia continens habet maiorem dignitatem pro eo ꝙ
wti per contmencuam homines aſſimilantur angelis- Secundo ma
len iorem puritatem · trahitur em ſpũs ꝓactũ oiugalem ad immũ⸗
A iri carmis effici quaſ caro: Tercio hʒ maiorem libertate,

R

v nõ hʒ poteſtatẽ ſui corpis:̊ vxoĩs:a eouerſo:ſevᷣm aplin
Muarto hʒ maiorẽ vtilitatẽ· q; qͥ vrorẽ hʒ ſolicitꝰ erit · qũo place
at vxori: qre dunſus ẽ⸗ Ninto hʒ maiorẽ ſãctitatẽ q; coiugati tri
bulacõeʒ carnis hnt: ĩpulſiõeʒ maiorẽ q; non Niugati.: Sexto
hñnt maiorẽ vtilitatẽ qꝛ maiꝰ pmiuʒ r maior fruct? ſibi debet·
Merito igi? ſap tmnẽciũ ſactiſſimũ ſtatũ pelegit Nue
Sia acendgtes a pites: ar hüam uris int ptes· no inſulſe cõiu

gio carnali ſpiſale onubiu ptulere.· vt videre libz ĩ tatu otinen

ciũ eo q̃ͥ m ordine eccleſiaſtico in hac terrena vita militãt⸗
lũ digm elſe q́; carnale:̊ hõrabiliꝰ atq; Fecũ diꝰ:̊ æ ſecurius
foreiꝰ· Lis itaq; audit qᷓppe a mre pbtiʒ cu fletibꝰ expoſitis.
deereui a diugio pauſiſꝑ ſubſiſtere · Vex attinẽtes aĩci ſi pꝑꝛo
tüũc mrimoni onera ſubire nõ placebat· ad publica me ſaltem
trãſferreʒ officia: Et phᷣtim adiudicadu pplos pñdendũu vrbibꝰ

vestadez ſipnis tnubpher. Niſt m diym yialegiugis no laſ

2

his luaſionibꝰ cõmonebat·

Capitu · xin. de mgratu iud icũ· ar de oficio ar munere iudicãdi

pplos a Pſndendi ciuitatib? a de laudibꝰ hꝰmõꝛiofficõ a cõ⸗
mendacoe talis exercicedj /

HRefecture atq; iudicãdi munꝰ· quã neceſſariũ vite hũa
ne: quaʒ exellens a pelax ſit exerciciũ:a a cũctis mor⸗
talibꝰ honori habituʒz · nemo eſt q neſcat · ñ qͥ legibꝰ ſub
ſhei reculſat: aut alienmis iacturis ditari ꝓopi dieron
mꝰ ait: n pmꝰ homo imagineʒ dei in ſe peccãdo violallet · neq⸗
quaz bomo homii ſubiecte elſet nec alio aliũ iudicallet · fuiſlet

em vnulqſq; iudex · Naʒ a pneipio non dixit deus bomm vt p
ſit hommibus ſed dommammi inquit piſcibꝰ maris æ volatili⸗

bus eceli. ae beſtns terre· Poſtq; vero peccatũ inter bomines

mualuit iur gia · rixe: bella c ſemmaria: diſcordie ereſcere cepe⸗
runt· Fuit igitur neceſſaruum ad comprimendum iniquoruʒ eu

pidines e uiolencias. vt diuina ꝓrouidencia homo hoies iudi

care poſſit vt quos natura ipſa aut amor ad bonũ non prouo/
eat.ſaltem timor hominis coherceat⸗Et hoc eſt ꝙ alibi ad eun
dẽ ſenſũ· Auguſtinꝰ ait:quia rũ populi multitudo ab his qͥ ma
iores ſũt oppᷣmeretur: expediẽs admodu kuit ad aliq ofuget

iens vir otinẽciii ſactillimu ſtatu pelegit Que

4 . —

* optat · Vt en · RNieronin

.⸗ —
—
20E——

—

lti
erto
Per⸗

ſetun

otinen

iltti
noe
arus

ntute e alictoritate pſtãtem:qᷓ iniurias robiberet a ſũma infi

mis pari eqtate coeqret legumq; trãlgreſſoꝛes puniret:Iłui a
pud quoſdã mgrᷣatꝰ:apud alios pꝓſdes alibi ptores ſiue pote/
Nſtates · omumꝰ vero iudices a iudicãdo appellati fũt · Ey apud

ſito·8 iuſtis mgratibꝰ ·rñdit ſe neſeire. vtrũ deoꝝ numero⸗an
Bõim aggregari dẽrentadeo:n. Bᷓ exerciciũ illuſtre apud eos

kuit · vt id oĩ potẽtatui ꝓferrẽt Nuid.nteſte· Cicerone pelariꝰ

digmq; int᷑ mortales exerciciũ excogitari põt· q̃; vnũ hõieʒ in

rep/xe piri:q̃ ↄmũi vtilitati ſeruiat:q̃ omũia ꝓ ſuis:ſua ꝓ ↄmũi

bꝗbẽat:qᷓ velit a ſciat ꝓſonã ciuitate gerere- digmitatẽ Dec? ſit

8. ſtiere· legelq; obbuare· iura tueri atq; exeqͥᷣ· poſtremo cũcta
in ad rẽp. ptinẽt fidei ſue omiſſa memmiſle · Mgratꝰ ſiqdeʒ atq;
uus dicẽdi ptãteʒ hntes· nõ modo terrenoꝝ pᷣncipũ aut po pu

drcii

tato⸗

Omor⸗
tbe ſib
licron
let nen
uti
mines

₰
4

mit? oſtituti ſũt· Nic aꝑlus dicebat:q̃ me iudicat dñs ẽ· Ni g iu

ti “” loꝛ · ᷓ̊ imortalis dei autoritate a vice fũgunt᷑⸗ Eſtenlatiſſima

—, — —4

eoꝶ poteſtas iuri dictio- veluti qᷓ vite ſi æ necis boõim din pe

dices atq; ꝓuincia poteſtates atq; rectores:cũ recte agunt:
deo piter a hõibꝰ acceptiſſimi ſunt· Sceriptum ẽ emm· Beati
q iudiciũ faciũt:a iuſticiã in ommi tpe· Et iteꝝ ꝓ lapientem. qᷓ
enſtodit er iu dicat iuitirtaz: ipe exaltbit⸗ TSes miodo in eter n
vita eoꝝ exaltacõ erit · ̊ ĩ hor ſelo ſublima᷑· De quo ꝓ eũdem
ſaprentez dicit iuſticia eleuat egẽtẽ Vnde e nr pſdorꝰ? Mag
na ðẽ inq̃t laus rᷣcte iudicãtis:q̃ ſẽ nocere eiuibꝰ neſcit:ita ꝓdel

ec modo in eteꝛzna

ſe oĩb nouit: alns· n. pſtat cenſuraz iuſticle:alos bomitate iu⸗
dien ſine ꝓlona accepeõe ſuſcipit: nõ infirmat muſticiã auaricie

klaãma nee ſtudet auferre alit. q cupiat. Et ſubdit hi ſunt vern
iudices.qᷓ ſẽ de uſto ſudicio ditari nõ appetũt: ſic e᷑no premio

coronãt Demũ vero iudices ſi locupletes fieri poptãtid qm

ö facile cis ſit nẽo ãbigit Nã q ciuili autoĩtate a potẽtatu fũgun
ua tur: ꝓllo tpis opendio lõgas cõſueuere congregare diuicias
s1 „
.(Cavitulum xni · de oneribus et laboribus et jncomodis pre
Heun fecture: æ iud icature a preſidencie ĩ populis: a de piculis hu
im iſmodi exercieſ

1. .

.
get . . S — — . — rr . —UISSSS EcuHαααπααπ 8 8 ESeHHEESn . — RSrLZD

—

Eed poſt huiꝰ exercich laudes. videlieet iudicãdi et pre
ndendi hoõrez tãto ꝓe omendatũ:ilico mr bona illiꝰ ſta/

ſepe audierat. Noli fieri iudex: n vtute valeas rũꝓe miqtatem
Nui ſe igi talẽ ertimat vanꝰ ẽ aut temerariꝰ demiq; int cetera
qtuor ꝓicula uidicantẽ omittã ᷑·ꝗqᷓ oĩa vł alteꝝ vitare difficult

itus pmencia onera-atq; apta picula enarrabat qᷓ tot
Ut vt vix enarrari qant: In ꝓmiſq; veĩebat ĩ mentẽ qð ſeriptuz

——4

. qſq; m oxtaliũ poteſt pmũ ſiqᷣdeʒz piculüũ ex eom axi eimine trqa .

plerũq; ex cauſaxꝛ multitudĩe defectꝰ accidit ſolielte diſeuliois

qð vtiq; piculũ cauẽs: Oeat? iob dicebat⸗Cauſa q neſclebaʒ· di

ligẽtiſlime ſueſtigabam · Sup quo Prego:ad ꝓferendas mas
videamꝰ. ne vnqʒ pcipites ſimꝰ:ne temere indiſcuſſa udicemꝰ

et qlibet audita mala ſtati moueãt.· Se ðm iud jeis piculũ ſeq

Affectꝰ videlicet atq; mnoꝛdĩata palſio:q̃ tãto crereiꝰ eos ↄomitãt᷑
Iznto difficili? ab eo ſepan· Vnde auguſti? qᷓſ ꝓ quodam mi/
raculo narrat:Alipiũ collegã ſuuʒnullo affectu odio timore
atq; pmio iuſticia; ſubu ertiſſe · Terciũ iudicis piculitz parat ex

obliqᷓ intencõe· aut miuſto ammo · Vnde ſeriptũ eſt. qd iuſtũ ẽ

uiſticie exeqris: qñ dicere velit · nõ ẽ ſat iudici iuſta decernere ·

̊ neceſſe ẽ ſi ꝓiculũ vitare cupit· vt iuſta iuſte decer nat· id eſt

recto aĩo agat ea qᷓ leges iubent. Marrat ſᷣdeʒ Bregoriꝰ quẽ

daz ſactuʒz virum vidille iudicez . ꝙ Oognouerat in locis teterri⸗
mis magno põdere ferri ligatũ:a quo cũ qreret᷑·qᷣd naʒ B eſſ

Reſponſũ ẽ q; eo ſolo ea paciebat᷑ qꝛ cũ iudex elſet:ſiqᷓd pene

atq; vindicte eciã ſe[m leges alicui viuẽs inferebat · plꝰ tñ eru

delitate deſid exio q́; publico ʒelo mouebat᷑ · Nuartũ piculũ iu

diees continue temptat donoꝛ· videlicet a mun erum cupidi

tas.: Muis en ille eſt . de quo vere dicere poſſumꝰ qͥ diſeutit ma

nò ſuas ab omni munere ; Nic mexcelſis habitabitt. Ea ſiq dem
Pieula tãto iudieibꝰ promeiora ſũt · qᷓnto difficiliꝰ euitãt · Vn
de yſidorꝰ?⸗ Multi tribunal aſcendũt: rari iudices inueniũtu:
q̃ plos legũ moderamiĩe rᷣgãt Et ſi cetera ad ̊ vitãdũ ꝓiculũ ꝓ
luaſioni deſint· id petrarche oecurrebat · qꝛ iudex ipe pploꝝ·ho
norato qᷣdã exilio dãnat᷑ᷣ · dũ ociũ domeſticũ cũ ext᷑ na ſollicitu/

Sie ymatat. Anm rer kabida iidie oss s nt-m doind

2

n6 modo mimeribg apta. ß libo. ſiscio vacunã: querimonijs
pꝓlenã· iur giſq; rr̃erta⸗Nuicqᷣd lãguidũ NQuicqᷣd egrotũ ĩ ꝓuin
cie ſeu euuitate viſceribꝰ latet totũ ſibi tractandũ curãdũq; v bua
E Vnde plaut? ille comicꝰ duꝝ admodũ opꝰ dicebat · mlto⸗

D — qð hĩe patet· ꝙ ſeſe corrigãt paueiſſim · Adde illud·
Plutarchi Ppelaꝝ exẽplu .qᷓ eũ iudexr eligerer rẽnuit · dieens
ꝗre ſic iudicabo:q̃ſ ſtatĩ ab aljs iudicãdꝰ · nec modo ab hõibꝰ

iudex ipe iudirat Luippe· n· qtociꝰ populi oculi vtunk: ſed

durid a deo ſuũmo oĩm iu diee udicari timet· dicente leriptura:
Judiciũ duriſſimũ his qͥ ꝓſũt· Moſtremo pudor ẽᷣeꝙ iudierbus
c mgratibꝰ pudor nullẽ ſit his · Pelle qbo ſubelſle digm? Fuèat
Cũigit᷑ talia docta mr vᷣcolexet: omnẽ iudicãdi ambitũ manu qᷓ
dã ab aĩo eruũpe viſa ẽ · Sʒ du iudicãdi tribunalia tãto pere ab
horrereʒ · ad cetera reip · hõeſta & publicata munera odeſeẽde⸗
re⸗ pſertim officiũ ↄſulũ:ciuitatũ qs appellãꝰ rectores ↄtribu
les ipi his ſuaſõibꝰ hortabat·
Capitul xv · de exercicio a officõ oßliariog ipᷣneipũ vrbiũ 4
ſpeulncian de vtilitate · laudib? Peonijs bulumod viuẽdi

Zuſtinꝰ.de vᷣbis dĩn· nec vtiq; rep · gerere erſoſuz ẽ · Sʒz tür

bema illicitũ ẽ⸗h vt diuicias pᷣuatas augeas rẽp· ad miſtras vt

eni iqᷣt phũs nil tã vtile ẽ ciuitatibꝰ a rĩ gnis· q́; ſtudioſoruʒ hẽe

Ohſilia. ¶ oz*τ officiũ vt ait Tuliꝰ· ẽ vtilitateʒ cuuũ ſie tueri · vt qc
qd agãt ad rep. vferãt obliti omodoꝝ Poꝛ⁊· Quid: n:ẽ dig/
mꝰ. q̃d reip.vtiliꝰ · q̃d deo aece ptiꝰ.q; rẽp.pacatã qᷣetãq; tene
re oſilio pleꝝq; explere:qð armis multoꝝ cedib? effici n
nã vt inqᷣt · Tuliꝰ· n virib? aut velocitatibꝰ · aut ſeelerita
te corpis· res magne JZerũtur:G̊ conſilio a autoritate et ſciencia
preſidencium· Conſiliarij eni reꝛꝛ publicaꝝ plus agunt ˖ ʒ qᷓ
corpa iaculis hoſtiũ exponut · Sjmiles enj ſũt Jubernatorib?ꝰ

ASna Preipeoſtusdi alitoitas. Fiuit- Cõſiles. n· Rue coõ
Ailiarn a oſulẽdo vcte dicti ſũt · quoꝛꝛ ꝓuidẽcia reſp. vgi
tur⸗eoτι oſilio aduerſa ciuitate pellur qes eius atq;
traqllitas eox ſtudio·c duſtria cõ patur· Eſtq; eiꝰ gs officiuũ
Fym m· vt altiſſimo deo otinuũ obſequ æ reip:ꝓſidiũ afferat · Vn
u

mn vaut:a ͦ loge pt agut nauez dirigẽdo zz ceteri aut muigã .

aut pugnãdo Vn a inbell paꝝ poſſunt arma vbi nõ ẽ ofiliuʒ ·

vt ait Tultꝰ: Phĩn. a cõſilio vigẽtes: pl?ꝰ ofilio ĩ bello paceq;
egert3 armis . Wn ſapiẽs ait· Cũ diſpoſcõe oſiin im belluz

erit ſalꝰ vbi multa oſllia:Allexãdrũ q̃dẽ eo potiſſimũ:tã ge/

tes victorias obtmuiſſe legimꝰ:qꝛ oſiliarjs boms cunctaa age/
bat vt imqt · Trogꝰ pöpen.
oſules e vᷣtores ꝓuinciax vxrbiũ magno ſpꝑ hõri fuere · pres
patrie ĩcte ab ãtiqs appellabã᷑. Ad h̊ itaq; exercieciũ:a viuen
di formã aĩci a otribules his æ plimis pſuaſiõibꝰ me trabere
moliebant Addebãt pterea huͦr vuedi modu gFeĩtorẽ meuz
veluti hõeſtũ a ſine erimie delegille · Nec erat incõuemẽs fum
laudata ho neſtaq; patris exerticia ac veſtigia mitairr⸗—

(Captud xvjc de laborib, onerib a inomodis olulu ſue Ri

xiog Fctog: vxbid. uincia :e depicut = ſtatus·

Ed vixr amieci isba Finierãt.· à oieii oſt nlzdi in eiuitatib
tãtope collaudabãt/et ecce mr̃ auxia occurrit a plima
nedu onera · iomoda e Picu la hꝰ vite a exercicn pru
G dotiſlime recolebat . Sʒ int cetera id cathonis cõmemorabat⸗
qm difficilimũ ẽ quẽpiã ſie reip. ↄſulere vt ꝓſit ſit a plaeet ſed
lõged difficiiꝰ ẽ: vt ſit ei ĩ vbo veritasĩoſilio fides.iomiſſis ſilẽ⸗
ciuz iĩm pando ſuauitas:m tãdeʒ euẽtũ nõ vto ̊ fortũa mode

rabit · iten illud Platoĩs ĩ repoccurrebat arua inq̃t ciui⸗

tas egre regit · Magne vero vrbes difficiles regimine exiſtũt
uare q q̃ ad hꝰmõi mmiſteriũ ſi uſprrẽt necelle ẽ illud lactãcinj Fa
teãt᷑ · paʒ ẽ inqt nob domeſtieaꝝ curaꝝ· q publicas adoptã?
Ddeniq; q́s putat oſules ipos vł conſiliarios a principibꝰ vel po
pulis amari quos pociꝰ grauãt quã iuuãt · Quod ſi extrinſcs

ponorari a populo cernam?. labns credo cor autẽ ſinguloruz

eiuium longe eſt ab eis a paupe? preſertim· quos duriſſimis
exactionib? deuorãt · Sed erſi a populo pro aliquo tẽpe ama/

Et ꝗꝓpterea oſiliarn pᷣncipu· necno

—

4

ri coliq; eos videamus. in mente veniat: quis populo ſcipi/ ⸗

onibus carior fuit ; Muis camiilo⸗ Nuis rutilio et⸗ Metello

2 4 .
— — —. †

ð

WMWiüs ſalamone g Gurgo ad quos
† , rrMM

anor ingẽs atq; ardẽs feruor Fuit ꝓplaxvis. Sʒ illico ĩodiu in
ↄtẽptuũ vſus ẽ⸗ Nuo illa fueꝛe ꝓmia Fori videlicʒ labor: muiri /

ecòe Nuis Hanibile Nuis Li 3

a accuſatio· moꝛs exiliũ: Carceres Sʒ ete ᷣ Catonis pela die
tũẽ: qꝛ in ea ꝗᷓ ꝓſpera fortũa largiri viſa ẽ· niſ tã peſtilẽs taq;
Pſtãs. q; pli Fauor. euiꝰ ad poſteros fũeſta hereditas é· Ad⸗
de: qꝛ cũ ad bomõi oſulẽdi minꝰ. nõ ñ iuriſurãdi ſacmẽto acce
dat oſiliarij & rctoꝛes tociẽs degerare vidẽt᷑ quociẽs ſenatũ in
grediũt᷑. Rurſus cũ iuxta: Ciceronẽ eos q̃ de rep:oſultãt ab a
more ab odio: ab ira: a timoẽ liberos elle oportet · Vix aut vxa
ro otingit oſfiliarios vrbiũ & ctores· ab bis paſſionibꝰ fieri ali
enos;: Deĩq; qz vtiles oſulẽdo reip. exiſtãt:triſtis ille euẽtꝰ de
mrat:qꝛ veſp: plurimũ eoꝝ erudeliſſimo aut mertiſſimo ↄſiilatu

indies paupior illi vero diciores euadũt. Nec alns opꝰ ẽ teſti
monhs: pt ið qð mnfauſtis atq; ĩelicibo nris diebꝰ cernimꝰ · qꝛ
ea ipa sd, offitia atq; gubnadi rep · munera · nõ vt olim ſuie
tis delata videm· F poci a ſolicitãtibus ablata: Et qd maiori

merore refer?᷑ · eapaofficia qb? paupes opprimũt᷑ · nõ puo p

—

cio emũ?Difficile naq; æ praꝝ ſtuem. vt ꝗᷓ magno exoptãt᷑
affectu lõgo qrũt᷑ labore liberalit᷑ ĩpedant?᷑ Et vt paucis ag
am · loõge difficili? erit· vtq multo pant᷑ auro· ſine auro reddã
tur. LDij nõ tãa oſulũt q́; 9ſumãt nõ tã v guũͦt q; pmũt· nõ tã p⸗

— — — —— — — .

egũt q; ledũt. dekẽdut vt ipi ĩqueũt rep⸗ Sʒ fateor ab alns c

.

no ſp: a ſeipis mime veluti q eiuibꝰ guiſſimas ſponũt collec⸗
tas; nõ in rep exoluẽdas. ̊ ſibi imburſãdas Hyj oſules dicũt
a plſulendo nõ reip· ſibie gau dẽt oſiliarij oſulis nõie:a co re
c effectu plurimũ ſũt aliem. Daupexz domus euertut· vt ſuas
oſtruat miſeroꝝ caſellas agros atq; pdia ſub haſtãt· vt ipi vili/
us emãt · culpeq; ꝓxi) ð q oos in licitacõe vicerit· Nec filt mi m
q̃t mr optĩa exerricia:ſtudia deſderiaq; ſũt oſlliarioꝝ: ↄſulũ at⸗
tporis: ad que tuipſe conſpice · ſi libzʒ

aſpirare⸗/ Ma

aſpirare: Materna igi᷑ monita adeo viſcerbus meis infixa fu
ere. vt ad huiulmod i conſulendi miniſterium nullo pacto aſpi⸗

9

rarem. Sed illico patrueles atq; ſan gui ne æ amore coniuncti

lele ingerunt vt aliud vite genus aſſumerem· quod vt diceba t

*

delicz taq; aduocat? procinãdi erercicio vſari: ad q his ſuafio
mbꝰ? ↄmouebãt⸗ —

ſeientifici t artificioſ eyercicij quũo ſupplet natura defectu

Ataocĩnari ĩ eauſis ae ĩ iuꝛis hũanijſubtilibꝰ diſceptatio/
nibꝰ vſari ſp laudabile iſgneq; exeꝛciciũ Fuiſſe nemo ã⸗
ficio oſtat. Sic 8 iuꝛis diſci plia hoeſta ſẽeta & pꝓ nẽcia vite hũane

extitit er ob eã ro oĩ tpe pliimũ fueĩt cõmẽdata Eadẽ rarõe di
ſeiplmã ipam ſectãtes q iuriſperiti ſeu cõſulti apellati ſut vtilit

—

ac laudabilit᷑ a necelſa o vtuũt iuribo pũanis: d no ſi ad lites in

hõies dirimẽdas: aj ciciaq; atq; ipaz rep: agendã ſſtituta ſim t

7

HNie iuſtianꝰ ait · aduocati qᷓ dirimut abꝛ gua facta caulaꝝ.non

ſaluaret. Et al? ſa

eienj hõeſtas atq; neceſſitas admodũ mãifeſta· ̊ a vtilitas pub

liea mãifeſtior Quãtũ vero in eodez nobili ex ercicio Puate ſit
vtilita tenemo ẽ qͥ ãbi gat: Nabuit tn muidos oĩ tpe hoc ſcien/

entificu et honoſtu exerciciũ: nõ nullis. n. nõ ſatis nee Tcte in⸗

telligatib viſu leges ipas: atq; legum intptes· a iuril pitos
cauſãa dare litigns · illaq; q;m maxime interire:ĩ quos pulere ⸗ Ci

eero in eis quos de legib edꝛdit libris mmuehit aſt en· Weri⸗
ignoracõeʒ legũ occaſionẽ litigus pare. JIgnorãtes. n leges ·

voluptates a appetit ſuos putat æ optãt ſegibus iuuari polle

—

—

uare inquit· Cicero cunctos conſulunt:an ſit lex.qͥ ſuo pollit
ſuffragari appetitui aut cupiditati · quo fit vt ipſarum legum ig

norancia non iuriſperiti.⸗ viaz litigys preſtent. Adde aduerſus

2

perſuaſum habent id: quod exiplo exercicio laudato com⸗

paratur improbe atq; illicite Fore queſitum.· Mlane non ſta

.

Cax vn. de iuriſperits ac ð aduocãdi a pĩ oeinãdi offirõ jniudi
rio& ext: e laudibiuridice ſeĩe ac neceſſitate æ vtilitate hiu?

Edata Eadẽ racõe di

uuaret⸗E biens magna omẽdaciõe dignos eos facit·
qqð iuſtu: q bonũ q& equũ ẽ: boõibo pſuadẽt. Eſt ᷓ buiꝰ exer

Avif/j/ JI .
Tciebãt ãtiqᷣ phĩ. æ ſapientes PB nec catholi ci tractatores:q̃ͥ in
c Mtituendis des minãdiq; hõim deſdys iud ices teſtes⸗ ad/
DðM uocatos alſſiſtere decreuert· ſol tñ iuriſperite licituʒ elle volue⸗
D vt· ſuũ cõſiliũ iuſte vendere potuiſſe. ( int᷑ cetera illa a phõ va
AAO cio aſignat᷑ ·qꝛ iudex ipe a teſtis:omues ſũt · ꝓſõe · ꝓ vtrac
cG Pte oſtitute / Aduorat? vero alterã tm Fouet ꝓtem:a qlitate ho
neſteq; ſalariũ exigit· Nꝰ ꝓterea nobikl ac ſcientifici exercien ex
ellencia: expluriby illuſtrat᷑ effectiby. Eſt enĩ moꝛtaliũ bõim de
⸗ ſderiu vt ad id potiſſimũ tendat. eodeʒ phõ teſte vt veritatez .
4 asgnoſcat-Muare ad ipm rebꝰ agibilibꝰ auidiꝰ buana ꝗperat?

3 qncio pſertim eũ ob eas hoõim cupiditates:qᷓ a vero: q a iuſto
ICKA9 pleꝝq; diuertere cogũt ꝗpt reꝝ huanũ varietates. difficulte⸗
NH ũdez veritas mpa r iuſticia agnoſci poteſt. Nĩc p pſaiad ꝗppetã
SDe huana iuſſticia dieit: tam Pa mmis menſtruate vniu erſe iuſti/
Qe vre · vt hũanaʒ iuſticiaʒ difficult atingi ognoſej polle liqui/
eon do demẽarot. Auariꝰ en q́; iuiſti hoes lites æ iurgia mouent
1ſer Mua vt inqt ſapiens· de fecit hoiez rectũc ipe ĩmiſcuit ſe in⸗—
i fimit qſtõibꝰ. Fuit & necelle huano gii iuriſpeĩtos oſtituere-
Quoru; induſtria e expectata iuriſpericia eas ſn bollo fragoj
fuet⸗ bus qſtiões deciderent: qs hp ſa na ꝓuerſaq; auaricia attulit Lau
enet. Dant igit᷑ plurimũ atq; merito diuerſis boax titulis illuſtrant
pub iuriſpiti:qᷓ veritatẽ aperiũt: it hõi m eupidſes ꝓ ſue ſeie cõier

teht turas r̃gulas q̃d veꝝ · qd uſta ſit explicãt dorent atq; e tene
ſeen bris ad lucez vſq; dedueut. MuεϑStaπεa vis & vt nõ vni; eas ve
den,/ ritates. ꝗqs vl natura: vl induſtria. veriꝰ? aſtcia humana: in di⸗
nin num ſit a penã peccati huani gus occultas Fecerit:iĩpi utriſpi
re ti ſui ingeny ſubtilitate ad reip· qeteʒ atq; nr̃am omoditatez re

in uelent⸗Plurime ſiqdez veritates incognite. plurime imiuſticie
3. impunite maner ent. ſiuri pitoꝝ celſaret ſapienciac ſuaqren
. darũ reeſtudioſa ſagacitas otemptui:aut nõ vſui haberent ·
Deniq; nemo vnq; dubitauit ver iuſtum multo eſſe meliora
; Juaz falſim e imuſtum. Ellet enim rationi diſſonum. ſ veruma
. falſo · iuſtuz ab mmiuſto vinceretur. Nuod vtiq; funeſtuz in rep·
n ſepe accideret⸗Hiuriſconſulti deellent. Nuozz id precipuus ſtu
n⸗ dDium eſt iuſtum ab miuſto: Falſum a vero diſcernant⸗Rurſus

† —

q; necelſariuz hũane reip· ̊ exereiciũ fuerit/ex eo patet· qmv
phũs inqᷣt ĩ ethicis Suũt nõnulli hõies pelſime qᷣdẽ pſuaſibies
ꝗ nõ facile credũt ñᷣ ctiſſima videãt ſignaaut Ffoꝛtes bẽant ꝓſua
ſises Aduocati igi᷑ plurimũ ſũt omendãdꝛ · q̃ vtute ſcĩe iuridi
ce ctiſſimas vł ꝗpmqs: imo foꝛtiſſimas ꝓſuaſiões eliciunt: a illa
udicib? ſuadẽt · a diuuãdã inocenciã · a repᷣmendas puiendal/
q; violẽcias q miuſticias Vnde cicero hãc iuris diſcplĩaʒ extol
les. Nec mqtad oẽs res puatas atq; publieas tuendas inſtitu⸗
ta 7. Et iteꝝ h ars tuta ẽ ̊ hõeſta hᷣ illuſtris qᷓ ſepe multe repp⸗·
lalue facte ſũt Deniq; vt phũs voluit: oẽs artes muẽte noſeu᷑
ad ſuplẽdas hũane nature ðfect vt libʒ exẽpli gr̃a vnũ inſere
re. Natura em ipa lapides ligna atq; ferrũ ꝓducit · H minime
domũ efficit · qᷓre ̃cte at necelſario ars dõificadi muẽta ẽ ꝗ id/
ipm ſupplet qð natura defecit Sili mõ natura parens lanã li

—

nuũ . ß no veſtes ꝓdurcit· ſalubrit & atq; necelſario artes texendi
atq; ſuẽdi nuẽte ſũt · Natura g q;q;ʒ hõi inſtrumta loq di dedit
noõ tñ vtutẽ kbuit ꝓpſuadẽdi· Sʒ arte effectũ ẽ: vt hõies ſtudio
po atq; mirabiliartificio viqᷓdã dicẽdi oſeqᷣnt᷑· ocept?ꝰ videli⸗
cet ſuos ĩpᷣmere polſe audiẽciũ aĩs ſẽ natura mĩme dedit hõi vi
diſcernẽdi ogruũ ab ĩcõ gruo · n ꝓ Zmatice ſeĩaʒ · nec veꝝ a falſo
i ꝓ dialeticã Licet dederit inſtrumtũ ognoſeẽdi veꝛ a flo · við
licet loqlã a ĩtellectu.· Opoꝛtebat ᷓ ꝙ cõuacõe hilane vit e ·
tollendis int hoõies deſdys · vt nature hꝰ defect? ſupplerer p
iuriſpitos ·qͥ ipm iuſtũ a r̃ctũ iudieibꝰ ꝓſuadẽt· ſeᷣm traditas
legi lacões: nõupq;z iuſtuʒ & rctũ diſtm guant: limitent æQ mo
derent .· ſeᷣm pticularxiũ caſuũ occurrencias legiſ latoĩs men
tẽ · qᷓ oĩa pirent · ñi iuriſ piti eſſẽt q̃ ea hõibꝰ ſuaderẽt Et vt pau⸗
cis agamꝰ. ſũma ẽ exelſẽcia hꝰ exercien:quo ipa vniuerſalia ſta
tuta hũa na ꝗᷓ generalibꝰ atq; (ndetermĩate vbis ſtatuunt᷑ luci⸗
diy intelligũtur Nã ꝓ iuri pitoꝝ ſubtilẽ a ingemoſã applicaci
onẽ dicka? legũad cauſas ꝓticulares mentẽ legũ imterpretã/
tur · Et tandem vero ꝓ hoe nobile aduocacõis officiũ: mſontes
defendütur opprelſi reuelaãtur: a vt paueis multa cõp dendaꝰ
iſticia piret · ſdeelſet qui uiſticiam allegaret. Ex quibus facile
cognoſcitur quãta ſit huiꝰ exercien honeſtas. quãta neceſſitas

G

l

DðU

quãta deniq; valitas · Sed vix affniũ er annco⸗ ſolicita iſtacia

vba fmierãt:cũ mẽ clamitãs dicebat illud ſapiẽtis · Fili mi ſite
lactauerĩt pẽtojs:ne acqeſcas Et tãdẽ aduocatoꝝꝶ vitã ae exeéci
ciũ eorũq; apta diſerimĩa pieula ſequẽtibꝰ vbis di ſuaſit

Ca xvm de zomodis oneribꝰ exercici iuriſtarũ t arte aduo
catioms ĩ cauſis a iudicijs a de Preulis h? ſtatꝰ mõi viuẽdi.·

—

et de dãnis ꝗᷓ ex illo vemiut reip· c an liigia nutriãt ex aduo⸗

Iriſperitoꝝ eoꝝ pſertiq foreſes cauſas agũt ĩ iudieio
quos aduocatos v

quos aduocatos vl cauſdicos apellã?. q; ſi danoſum
piculofũq; exerciciũ nemo apti? q́; aduocat? ipe vniz

cellexit: Sz et qntu hoõnb ſit iutile qpe æ ꝓnicioſũ nemo recti⸗

agnouit. q& câ †oväftunio aduocato digiuit · Nui exerecien
dãana: diſerimma atq; ꝓicula:nõ facile enarrari po ſſet· Ex mul

us at paucula dd imediii aducsda beereuim Jnpnns na

turã artis atq; erercici oſiderare opoꝛtet- Eſt eni eid giis patꝛo

q́n alterũ ledat cui pulere-Ambro:dicere videt qͥ nõ põt al⸗
teri ſlubuenire⸗ můſ alt ledar · omodi? ẽ neutru iuuare: q́; Suare

alte⸗· Vnde ſup illo vbo ĩpio ꝓbes auxiliũ Auguſti inqᷣt: cal-

—

iura vtunt⸗ee vt aduerſaxios coher ceãt · iullioõib? leguũ ad ilu⸗

dendos indices exqſtis exẽplis multiplices intellectus & ca

uilloſas a legibus eliciunt co mecturas Quid igitur in eis lau⸗
dem non facile muenio: vendunt enim liguam ſuam que ſpiri⸗

tuſiancti donum eſt. Qua de re Auguſtmus de ſeipſo libro cõ
reſſionum loquens ait: Mlacuit mi chi ſubtrahere mmiſterium
ligue mee a mundanis loquacitatis mee ne ceteri mei exemplo

lam non legem domini · ſed Forenſiei bella mercarentur⸗et ex
ore meo arma furori ſuo accomodarem· Rurſus nõ illis puto

ſeindere contendunt:er eiceronis verbis argumentuͦ ſumẽtes
que recke intellecta eos ledunt Aut · n; eos qui leges ignorant

volu ptates e appetit? ſiios putãt legibus iuuari poſſe·a inde

. .7 . 2
4 *¾ „% *
).Xviiſ. 4

—

lidi argumẽtatores & uiriſpiti kallaces dũ cuptũt ditari · vx Pꝓ

“

legũ ꝓitos oſulunt vt eis dicãt appetitꝰ ſuos legibus ſeq̃ poſlle.

Ded ea vba qd aliud ſonare vident. q́; aduocatos lites ging

nere Diui voluptuoſis or cupidis hõib ſuadet legibus poll'e ex

plere: q leges ipe vetat· Nuis. n tã amẽsẽ.q̃ leges iuſtas alle⸗
rat lur gia nutrire . qs dicit ciceꝛo ĩ eodẽ de legibꝰ elle vicioxrum
emẽdatrices: vtutuq; Omẽdatrices⸗ Sʒ ex mete ciceronis elici

polle: nõ leges legibo abutentes q ſũt logiſte: ltes nutrire et

educare ꝓ ſpicuũ ẽ Nui vt naſcã ᷑ lites. ſpeʒ victoe victis pmit
tut addue LC tes mnuera L Fallacia. rpagula G aſtucia ob Ta cu

laſeᷣm polieratu:· Nui. n. cecꝰ nõ ẽ. liq do vjdebit · qꝛ non boim
negocia/no cauſe:nõ cõtrouerſie ſuſcitant aduocato s:qmimo vt

oeub cmimꝰ:aduo cati ipi cauſas gignut. litigia ſuſeitãt · Otroueꝛ

ſas Ffouẽt imo monẽt atq; nutriũt. Prebeãt huie veritati teſti⸗
momiu ea loca ꝗq te beata direrĩ· vbi ſi deſũt a duocati: ibi cauſe

ipa c litigia deſut. vbi vero aduocatoꝝ? turba ſtrepit bi litiu
anfrackibꝰ? tota ciuitas ardete nec domdaliqᷓ a litigio vacat V

di ego ĩ germania vrbes q́; plurimas po pulatiſſimas qdẽ atq;
optia policia gaudẽtes· ſqbo ciuis vnꝰ iuriſignarꝰ ĩ decidediẽ
cauſis peĩtꝰ mex ptꝰ.tociò ciuitatecauſas breui momẽto paci⸗
fice a ĩceredibili hiecõ miĩabat· vbi nec alſiſtẽcia erat aduocato
rũ:nee alle gacõ nũ ĩgemoſa altercacõ Stupẽti git᷑ mihꝛ atq; qᷓ
reti · eur tãta vrbe ta parue atq; ꝓpauce cauſe agerent᷑ · q due
cauſe erat/ꝙ nullꝰ? ibi aduocatꝰ adellet · Rnſũ tãdẽ ẽ eu facero
modeſtoq; äxiſu: vltimũ elle cauſã pmi⸗/ Addebãtq; vt e o mihi
ipi inqrẽdo ſatiſfacerẽ· acñ apte dixiſſẽt/ pauculas admodũ rau
ſas int bunalib eſſe ſuisco rei illa erat roõ⸗qꝛ millum qᷓ eas ꝓpo
neret aduocatũ facile admittebãt · Pꝛofecto nõ iſulſũ eoꝝꝛ die
tũ puto: plurimi qͥdẽ neqq; plerũq; litigarẽtqmmo aliqᷣd for⸗
ſan ſiuſte paterek : n aduocatoꝝ ꝓmtas adellet⸗ atq; eoꝝ ſolici
tudo q vmcere pollicerẽt Nemo ẽte ñ iſanꝰ? ſñ arnus bellu tẽ
tat · Nuippe plurimi ſalui fuere⸗qꝛ ill arma defuere · a lõge plu
res pire armoꝝ fiducia⸗q́; penuria: Tollein⸗ Frenetico arma.

—

Pſtabis e vitã tolle cupidis litigãdi miſtros. ſit tolles æ lites

Cupit: n· oĩs artifex vt phũs ĩ ethicix voluit· ſua laudas opa ſit
et dilatare Sic poeta ſua Poemata laudat a cũctis reipi optat

2 2 EMR . 2
. s .
25 2. Sezi, , — — . 4
* =Sð . . . 4

olleer
gale⸗
dorun
trreet

pmn

bſtzeu
nhöim
mmov
ote
bicu’
bilſan
ncat N
oatq
ndedi
opaci⸗
locato

„

ſatqq
„qdue
neno.
monmdt
odie
ene
von de
ir
r ſolc
e,
beluͤti
gep
oarm
Altes
ſoptat

R.
5 .

dies EIe⸗ Fauſtos atq; lolenes ·Armoꝛ et marhinaruʒ artifer·

q̃ cũ bello lucrat᷑· Nec alit᷑ agit aduocatꝰ ·alienas cupit otro⸗
exagitat:q ſuas nõ litigatdiſſiden

Farrire. POduto ꝙ eciã H̊ Puerſitas te opellat ad dim die⸗
APpheta· Marrauert mibi imqᷓ fabulacões· ̊ nõ vt lex tua: Nec
Denmrdy &ͥ huanis legiby a oaa ſectatoribo Rurſus Ffallor
faillit qſqs q litigãdi offiei aſſiimit. lõge magis fallit d ar
tes litigadi a oten dendieligit. in qbꝰ propt nocendi facilitats

Sicffaber vt inqt· Nieromimꝰ.ſuia fabrilia tractat · ſtudetq; ſũ

ope yt tot? orbis ea indi geat⸗Cithariſta dem q; omes exoptat

nmupeiazt aut pacis tpa inf oſta bs:er galr de pace n cogitat

uerſas ꝗpinquo cauſas exagitat: qᷓ ſuas nõ litigat diſſiden
do⸗ litigãdo lucratur:. q mẽdicaretñi qetiſſime omes vilierẽt Et

Deniq; aplus ait· Fuos dei noõ decet litigaé· Muo igit alienas

opes litigãdo qrexe poſſiiꝰ liciteq̃ nr̃a ꝓxinis offerre iubem.

videbit · iudicio ſtrepitꝰ. ſ cauſaxꝝ: decepcões nõ habeat.

õ ô U

yt paucis dicã deſũt lites ſi deſũt qᷓ ltes eupiãt atq; ſolicitant.

Et iuxta dmicu oſiliũ petẽti clamidez palliũ n negemꝰ. Demü
vero illud ego veriſſimũ puto·qꝛ lõge mi? reip. xpiane noriuuz

aduocatoꝶ copias caritate oꝛdo pereat q litigãdo Puari mĩe
poõt · Et ite loõge miꝰ ꝓnicõſũ arbitror:quol dã forſã ſuſte op

pm obdefenſõis aduocacõ ſq; d efectu⸗ qᷓ; plurjos imo ipam

rẽp. eiuſq; qjeteʒ:tot tãtiſqʒ vt ẽmimꝰ ſitiñ pturbacoibo ocuti at
az ſubuerti. q veluti qdã incendia: cuncta reſp· a durũt atq; eõ5
fiudit· Hoſtremo qs cauſaz? qs fori aut iudicialis ſtropitus
ta auidus ẽ ꝙᷓ nõ moueãt imo

terreãt plurimusz illa: Dernardi

vba: Nui cũ ad eugemũ ageret ac eu inducere conaret· vt fi⸗

toaz aſtucias kugiendas elle oderet⸗cuottidie inqjt. Pſtrept

ĩtuo palacio leges.̊ Juſtiami nõ dĩn iuſte ne eciaz iſtud: Tu vi

leges q; lites ſſt · a cauillacões ſubuertẽtes iudiciũ. Tu g paz⸗
Nſor epũs aĩa qᷓ mẽte obſecro ſuſtines coꝛã te ſi illas ſtas

quanto quis doctior. tanto nequior euadit · vt de aleatoribus
Holicratus ait: Inde . QuguſtinusForma inquit in eis eſt

im dicere eö

x eef.

litigioſa· hoc ipo laudabilior quo.Fraudulẽtior· Fateor enĩ vti
lis ẽ uiris ſeia-ſi etꝰ ꝓfeſſores ĩtra eiꝰ limtes agerẽt · a legũ teꝛ

miĩos nõ trãlgrederẽt᷑ · Sʒ plurimi ilł abutũt᷑ m flo legũ ĩtel⸗

lectu:æ nouis ĩt pretacoibꝰ ſacris legibꝰ illudunt · ð ſi ſeeu⸗
agerẽt paupes admodũ & inopesFateor tñ felices vuierẽt Ea
do re ſeti vri pieulü tã pmpt ĩminere hoc ererciciuz tenẽtibꝰ
nentes. merito ꝓłFectis deo dicate viris nedũ forenſiu cau/
ſarũ mt᷑ dicũt exerciciũ ̊ hũarũ legũ

venerãt · a qʒ leges huane docẽt vrſpectu eiꝰ iuſticie qm lex dei

otinẽt a venera᷑· Juſticia· n· hũana q; leges ſeli ꝓfitẽt ĩpleri

indubie põt facultate æ nature uiribo.qð ex eo marĩe patet vt
alia taceã· q pus ĩ euãgelio ex duob naturalibꝰ pceepteom̃s

epiſtola ad voluſianũ diuma vero iuſtitia nõ ñi ſuꝑna gra ĩpleri
põt Nuaẽ ad huc ſẽſũ veriꝰ q; pauloan pſaas dicebat 8 hůana

luſticia pänꝰ mẽſtruate iuſticie vre ſut. Sz nee alieni ab hoc

poſito videt᷑ qð dña ĩ euãgelio ait· ñi abũ auerit iuſticia veſtra
plqʒ ſeribarũ phariſeo* nõ ĩtrabite in regnuzʒ celo · Nð vtiq;

4ℳ

recte diei põt de hũana iuſticia: q̊z iuriſpiti cauſidici aſtrue

67

— — — 2 .

ſuicia vra ploq ſeribaꝝ Phariſeoꝝ id legiſtaz e iuriſpito⸗
rũ hũani iuris: nõ ĩtrabite i regnũ celoꝛ: Nee · n. H uuſticia que

ex hũanis reſultat legibꝰ ſola ad ſalutẽ ſufficit · eũ illa vt phus i
polliticis voluit · ſolũ reip: terrenã qetudineʒ appetat. Cuiꝰ gra
de auguſti?. Nec lex qᷓ de regendis vrbibo dat · multa ꝓ tpa

li pace aut ꝓmittit aut iubet. ꝗ ler diuĩna Fuiſſime punit vt ĩ cõ

cubĩnatu atq; vſurig. Demũ in pſeriptionibꝰ æ multe alijs re⸗
perire libet · Deniq; lex ipa hua na vt pmiſſũ ẽ vtuti humane et
naturali inniti. qᷓ neqᷓqz ad enam Felicitatẽ ſuffieit ſin e ſpẽali

deia a deo ẽ· Dabo igit inqt mater pluribus ꝓſuaſonibus fi⸗

nem ſ id lolum dix erim quia humam iuris ſectatores ſolo no⸗
mine iuris letantur cum xem ipſam non habeant· quimmo

ercie ruũ legu ſtudiu · jru inf cetera illa
rõ ne videlicet iuriſpiti magnũ extimẽt eã iuſticiã q; ipi otinẽt A

ter
ſel⸗
us
en
neb
itan
rillae
net a
wer
etN

pkons

duceſ

nnſple

n
bep
Uatri
t
mne

N u⸗

loto⸗
e
whis
lußei
, W.

sw⸗
nanee
nefi
vin
oe
ono⸗
ſun⸗

ſub iuris atq; iuſticie obtẽtu⸗ipaſura e iuſtieiã plequũt᷑ vt ẽĩce

Forenſius cauſaa ·ñ ellet aliq fidelis publieaq;

ceteras hili

te de eis dieat vera uiſticia · filios enutriui exaltaui/ipi vero

pr euert me Tadẽ qs ille legiſta ẽ æ laudabiꝰ eũ q̃ vt inqᷣt · Au

redde aduͤlario tuo qðm e uſte procmante abſtuliſti ⸗ cꝰ? opa
deceepco iudice a ccuuente legibꝰ? viciſti · Lõge ſate euagatꝰ fſu

inde ſeribẽdis aduocato Picut . Herpty dixi· Turbe: n. vide⸗
bat᷑ pr̃itio ignorare ea ĩ qbꝰ vſatꝰ .· Nuaſi & michi mĩnis bis
jmo diuims omonicoibꝰedoctꝰ Forẽhũ atq; ciuiliũ cauſas o uu

dicia peſt? deſerẽ · Wecti g a ſupati obules· ad aliud vite gnꝰ?
inocẽtiſſimũ vt dicebãt. videlicet notarioꝝ me trãſferre vbis
atq; ſuaſio nibꝰ ſequẽtibꝰ mtebkt—ẽ
Ca · xn · de notarijs · tabelliõ ib? a ſeribis: a de ho arte laudibꝰ
vtilitate omendacõe ac neceſſitater
Abellarioꝛ ſiue notario ars et viuẽdi Foꝛmula q; pbo
neſta hoõrabilis er laudata ſit-explurimis pbtim illi? ne

iuditio tela nñ eſſet notarij q acta oſcriberẽt· piret ipa veĩtas
et fides ĩ otractibꝰ omercnñs hõim · ꝓwet oĩs oꝛdo in iuditio
Fona⸗ ei ider

crederet de bis q ab vtraq; litigãc iũ pte⸗aut offerur aut dieu

tas vbicũq; ſonuerit · ab ulo eſt qͥ dicit:ego ſum vita e veritas
Recte cte racõe notario officiũ valde laudabile erit· qꝛ 1 ve

—

ritatis cõprobacõe a cõfirmacõe radicẽ füdamẽtůũ ſuſeipit

Demũ huiꝰ artis laudes & vtilitates ex eo patent · qꝛ publice

q; magiſtratꝰ· ereditũ auctoritatẽ obtinent: ſed apud rege⸗

et principes æ cuũcta eminẽcia tribunalia acceptiſſimi a famili

ariſſimi exiſtut:quo manibꝰ ymo admirãda fide iſtrumenta:
puilegia & litere ad ꝓpetue rei memoriã oficiũt᷑ · Et poſt mul⸗
ta tꝓm ſecula:ex hoꝝ ſola notarioꝝ ſubſeripcõe:indubitatã pꝓ

batio nẽ inducũt. Ni tpũ tenẽt euangeliſtaꝝ xpi qui eius ge

ſta acta in euã gelio · ta fidelit᷑ quã vtilit deſeripſerimt. Et vt

us artis commoditates æ laudes omittazrqui illaz

Aeeſſitate æ vtilitate Facile ognoſci Periret ſiqdez ois

evrercentmagna luera ſũmos hores allequũt᷑ vt breui tpe ae
paruo labore· opuleta vtilſtate opedia adipilcã ᷑ c tadẽ ab oĩi⸗
p bõrãt:qꝛ oẽs it indigen.
(¶ Ca:xx·de miſerijs: calamitatibꝰ ac laboribꝰ? e picub tabellionũ
let tabellaio & illoz fraudibꝰ & ols..
Niter ceteras vite huane artes & modos Formulalq;
viuẽdi. ſeriba atq; notario artẽ miſeriã:ealãitoſam
Aac multe erũms plenã nemo ignorantñqͥ tã Feli Fuit
vt nec litẽ ĩ indicõ · actor nec reꝰ extiterit. nec othẽdi Friatri
ſti lo? miſterio eguit· Preui igi᷑ h arie calãitates ĩFelicta

teslabores atq; pieula adducem? pauca ex multe colligentes
In pmis igit᷑ fatem hnt tabelliones officiũ publicũ PB puatuz
exereẽt negoriũ nreip. Buidt.· rei fãilmari debuiũt. nõ illam.
iiſtã augẽt ↄmũes ſũt pſõe:G ꝗꝓa ſũt luera. Demi tabellari ipſi
huos ſe elſſe publicos nouerit quo ĩ uireiurã do ↄſtat aſtrictos.
vt quociens rogari eos a quoq; oĩ cauſa otĩgat erre eos te
NRſimonũ opoꝛteat· Nemi aut dubin exiſtit ta aſtrictos reip· B⸗
uos · nõ elle illio dignitate atq; felicitate· vti pauloan depictũ ẽ
Eñv vero art labores fraudes doli atq; Picula ex eo oſtant- qꝛ
naiura pa impellũt᷑ hoies gtis fidez ipa Puare- veritatẽ atte⸗
ſtari:ac de illa libere vbiq; ferre teſtimomuuz mileri tñ tabellio
nes ſoli ſut. q nõ n pecuia de Fide dicere ac rogart velint . Nec
alit q; pcio ĩuomẽte veritati fidẽ accomodẽt · patiꝑ ſiqdeʒ fide
petit verita te le mãmoõa exigit miqᷓtate⸗ Turpis igit᷑ ẽ qͥ Peis
. turpit ar ccipit · q S vexhibere tene LNüo fit. vt hac vite or⸗
mulã exercentes: nedu i iuſticia · ipaʒz ſiuſticiã vendãt qjre teſte
Auguſtio· nichil ordmãciꝰ eſſe põt. nã iuſticiaʒ vendere iniqta
is 6: nuſticiã vero rabioſa inſama. In ceteris enĩ otractibo res
vendita alienat᷑ a venditore⸗ traſit ĩ emptorẽ. ĩ hoc ĩ Felici
tracku nullã iuſticiã hʒ notariꝰ venditor. Sie miſer artifexr ip
lſã veſtatẽ ad quã corroborãdã erne nãq; creatꝰ ẽ:& q eũ hoõra
tũ veddit inhoͤrat atq; vilificat · Du eã vt ꝓmiſſi eſt pcio erpo⸗
int · Apud antiquos n. tabellarij alebantur a publico⸗eratq;
gratuitum officium · eo igitur ſeculo aureo rerte laudabis erat

—

4

ellionira ars Iaudabile exereicium. nue vero quia ad pcuunz

itoſn
r fuit
Pelnetri
hana
Pburn
bn
Amnpl
lenctos⸗
eos te
topeh
ai⸗
nteg
tecke⸗
bel⸗
t ee
“
iiin
te, fo

—ʒ—ʒ— ZZ

expom merito in ſord ib⸗ Aputaf ſeeudu Policratn. Kur 1 5 H

notariꝰ? buꝰ ẽ iuſticie · ꝗ vtutũ regina ẽ dia q̊ dnam ſuã vẽ
dit vt Pditor iudicãdꝰ? ẽ⸗ D quot falſa ab eis oſtituũ᷑ ſtrum
ta pee qdẽ vt pcio: D quot otracto fabricãt· xei geſte ſubſtaciã
loge alit ſeribetes q;ᷓ ꝓtes ꝓFeſſi ſut· O quot falſas clauſulas ·
terſerũt. Alialq; iuſtas abolẽt· vba ocellãt:dictiões viciant. in
multo leſonẽ atq; iacturã De quot neglecte ne dixeri dolos

in udicns a otractibꝰ Omittũt a nos indictões die atq; locũ pꝓ
termittüt⸗ Mec teſtes adhibet nature rei nerios literas ſriptn

racq; duierſiricãt: Nua de re inſtrumta ſuſpecta aut dubia red⸗
dur . O quot errores· fraudes e machiamta ab eis admittu

SDb qs res mnũmera litigia immoꝛtales otencões ibi naſeũtur.

vbi 6 piri debuert Demu ꝓthocolla nõ retmet. a diuerſa ple
rũq; ab ilł inſtrumẽta edut Pleriq; vo ſr̃as:otractꝰ æ inſiru
menta ſuper v vluris & contra iuris precepta conkici iunt⸗ parui

facientes qð ex ea re infames mabileſq; euadut O quot collu

— ——

liões agut! uidicõ· quot decepeoes a pud iudicez · quot Falſas
atteſtacoes: quot ſupfluas dilacões:quot acta ĩutilia ſeribunt.
vt er eſeat regiſt preſſuſq; ĩ peio augeat: Taceo q⸗ exceſſiua
ſalaria exigũt cmẽ oculſiõis nõ verẽtes oĩa peõ agut. nee e⸗ cala
mu qdẽ manu capiuͤt · pecuia alſitet taxas excedut de ᷣbꝰ? Hre

N00 D

Di ĩcere vi der qꝛ multo ſceleraciꝰ ille accipit· q́ ali? cfrert- LEy

certe erudeliores ſut ill latro mb; qͥ iſdias adhibet NMa iſti pa
ſ rapacita tłe auaricia ſeuiũt · ceteri em boſtes ĩ ſuoꝝ tãtũ boſti-
uſãguĩe armaalſmi ĩ quoxũdã hom necẽ pecuas accipꝛũt·
iſt vt crudelſſim carmifices cnuũñ aico cucto q; hõim oPlni

one letãt · oĩm litigaciũ vrta extĩguut · Luid em ꝓdeſt iuſtů
bre iudicẽ: ᷓ rapacẽ notariũ Nic yſidorꝰ ad delictu pt ĩet iudi

cis im ꝓbos hre miſtros· Ais forte q́d ad rẽ:locupletes ſunt

notarn nuq́; egẽtes. vbiq; hõrati·Ið ego fateor · Sed il
lud Ciceronis ſp ve elle putauie mil fore vtile · n hõ eſtũ iutü⸗

—

q; ſit· mi hõrificũ :ñ in vtute radice Stuita ẽ Ffüdet· Mã vt idẽ

Oie cero ſubdit; LNulluͤ emolumtu ẽ Fallere:nullũ oꝓmodũu lucris
iPyare · ſpledoiſq; nomẽ amittẽ Adde qꝛ vtilitas illafamais. n
poteſt tatũ afferre quãtũ aufferre⸗ Nua enj alia cauſa· Peſabel

omnmi ſeculo maledicta erit niſñ quia eius non vero teſtimo⸗ ’”M
mo⸗ gab! rex vmeam abſtulit · Naab oth· Ea de re eidem · HHe 2
zabel dictum eſt iuſſu din canes omedent Heʒzabel . Den vyt “”
paucis multa ocludã: notariꝰ eu pid? rep · offedit · deũ cõtenit ·
Cui ſe iureiurãdo aſtrixit; iudicẽ meciendo decipit · ꝓptes ledit
. De his aug. dieere vider qꝛ ſmiles ſuͦt loeuſte aiali peſtikero H
NMocet · n. moꝛdendo:oſumit nocẽdo Niſi & abũdaueit n?a iuua
ſticia pl?qᷓ; Hmiliũ ſeriba : ſpeʒ nõ habeamꝰ ↄleq di fr uctü uu⸗ d
ſNicie ; q eſ regnu celo “””
Ca:xxj de ererxcicio agriculture⸗ de laudib? & omẽdaeõe tb9 4
naturalis & inocentiſſimi exercicij. a de vtilitatib? gii bůano .
evx illa ꝓuemẽtibꝰ? quo deo aeceptũ eſt
Pricultura Pern. elle viuẽdi gnꝰ nemo abigit ñi qͥ vunwv¶v.⁊
uere neſecit · Nie · n vite modꝰ? pᷣmꝰ oĩm eſt a De
AImo huano gni tbutus: Dictũ : n. hõi ĩ ſudore vultus
Okui veſceris pane tuo· ner dirit in ſudore vultus aliem⸗ vt mece⸗
Reris officijs viuendi modis liquido contingit · In quibꝰ ali⸗
. eno labore alienoq; ſaguine æ ſudore plurios paſci nutrir ·
q̃nimo laſcuuire videm?⸗ Neãz n. de? hõi hoc exereiciũ pee .
pilſet. n pᷣmũ ĩnocẽtiſſimũ deinde ei gratiſſimũ agnoſcerxet Noe “W
deiq; vite gn? veras naturaleſq; ;: duuicias Signit: alia exercicia
ſduſtriales vt ita dixerĩ adulteinas diui cias Opant Igit᷑ it vel 1
duiücias illa e diſferencia. qm p Pme buͤanu Zn0 ſuſtment. Se
corruput · pme dolectat · ſee crucãt pᷣme ſacũt ſecũde angüt 4
ð en tã felix vite gn elle põt.q́; naturali bᷣ iſdere laborib? d
pollelſſiões agroſq ad vbertatẽ ꝓ omũi ommũ vlu deducere . 1
Nuarũ reꝝ inocentuſhima cura: ceteras omes noxias curas Fu uul
gat ; Pellert agriculture vſu nõ lolũ ã ãtiq pme etate: ̊ oĩm eta
tü viri pPſtantes atq; elar iſſimi:nec mo publica officia qnimo æ ð”J
imperia magnaq; Faſtigia hꝰ cupidme atq; dulcedie dimſerüt KR
NRaãc · Cato cenſormꝰ?· exercuit de quo ſeriptũ 6 optimꝰ? ſenator ſt
arator optimꝰ? im pator · Muẽ igi pudebit cuz Catone frã cols e
Nuis turpe cogitabit · q ille pulerũ eligit · q pre᷑ reꝝ geſtaz m
gloriã eciã ĩ nis hiſpanyjs pelariſſime triũphauit Deniq; im ce wu

eris huius mortalis vite occupacionibns. vacant hõies arub S?

.
1 .D

— — —.—

.

in hoe nature· ceteris vacãt ſagacitati·ĩ hoe ſãcte ſim plicitati
alns ſupfluitati: ĩ hoc necelſitati:ĩ ceteris vacat᷑ oꝛnatui ĩhoc
victui · ceteris vacãt hõies paucis aut multe: ĩ hoc oĩbꝰ· Nua
racõe ceteris viuẽdi mõis iuſte anfert Teſte· n. phõ qnto ali
qd ẽ omuũiꝰ.tãto ẽ pelariꝰ. Eſt illud vite gnꝰ eligibile qð plu⸗
ribo ofert· a paucoribꝰ nocet: Demũ nõ paꝝ hꝰ vite ꝓconiux;
au get:q; ceſſãt ĩ hoc viuẽdi mõ ea oĩa diuine offeſõis c& pecca
di mcitamẽta ac ꝓmpte accões: ꝗ alns negociacõibꝰ? ſeſe vltro
hbim vitare nõ tã pela q; rarũ: nec tã laudabile ˖ m diffieile

eſ⸗
Remt⸗
alct⸗
beſcker⸗
uchinn

buneo 2. Muis em iĩ agro laborãs aliena vſurpat qs degeratqs blaf

phẽat· ꝗᷓ ſupbit: aut qs iraſci᷑ aut mmuidet q optare ſibi ſoli bo
Sricun. na nõ põt:qͥn alijs euemãt· Nuis deniq; agriculture intendẽs
deon Immicak ⸗ ꝛuid aliud odit n grãdies cui maledicit n tẽpeſtatt
Retr:
lntrnt pocio q; laſciuire cogit-Rurſus ĩ ceteris vite occupacõib? illud
taire. oↄmumiſimũ ẽ vt qᷓnto hõies pluris emolmmẽti aut cenſus but ·
kerctce, tce. q; ſacietas panis cauſſa ſit mqᷓtate hõie· ĩ hoc tñ viuẽdi mõ
6 pl omb deo reddit vt ita dixerĩ plerügq; pl? qm q̊s bẽt

4
7

nmicat :, nõ cibo pcioſitas Ffames et paupeula mẽſa ſpectat
Et demuũ ipa lactoꝝ lalſitudo:c diurnus tot? labor · dormn e

.

ettide. Ddeo offert⸗ Moõnuũq; em oblate deo decims: expenſiq; dedue

dengi iis· mi ſupeſt i labor adeo vt plurim ãm eciã vberrim agricuit
H toribo 1Pis ſteriles ſint a ecte igit atiquũ venc in biſpania
eurisfl nẽ fundut: vt piguiorẽ terrã hoim vnb? reddãt: H dietĩ ſud oꝛꝛ·
oime et eruore madẽt vt nos viuẽ polſimꝰ:æ ſuis torinte e aſſiduis
n cruciatibꝰ foueam His ergo monicõibꝰ ſuadebãt affnes agri

—

.

culture vacãdũ etſi n ꝓſonali: ꝓ Puos ſalteʒ colonos vt mos
eſt plurimo viro? uluſtriũ Sed nõdu ill yba finierant eree
mater occurrit hunc viuendi modum ſummopere di Miadens

dimſen.
letri cot

—

G- (Ca-xxij deagriculture jneommodis oneribiis difficultatieu

et laboribus⸗æ de aculeis e miſerys huius ſtatꝰ. æ nar rantur
pulchra de hoe viuendi gne ca eid ſollicitudies anxietates.
et quo rpusg nat pelaris ĩgenijs: o qles debẽt elle agricultores

um atq; delectabilẽ fore nemo ẽ qͥ ãbigat· habeat tn a
MI culeos ſuos: vt em inqᷣt plmꝰ ĩ eo qᷓ edidit de naturali
Hiſtoĩa libro- agricultura ino cẽtiſſime atq; beatiſſime vite quon
dẽ iniciũ fuit · Nuũc vero maioribꝰ lõge laboribꝰ nouiſq; viehj s
obnoxia ẽ· Vt · n· geor gicis vgiliꝰ? ait. c pmo a diuma ſeriptu⸗
ra didicim?. nõ vtiq; hõ t᷑re c agris.ᷓ ra hõi Fiixe debuerate
Nojm g eculpis efectũ ẽ vt ᷑ra polſeſſoribꝰ ſuis ſine labore nõ
rxeſpõdeat · c plerũq; labor ipe fruẽtꝰ dulcedĩe careat· Morta
lis & indigecia atq; neceſſitas frã Ferro ſollicitare. miriſ. q; blan
Dicys mollire coegit · In qᷓ colẽda quot labores:quot coꝛporis
gquot ammi ſolicitudĩes hoies ꝓferũt: nemo nouit:ñ qͥ frã colit
2 deo vt verũ ſit illuds Metrarche q triticũ ſemat: ſemmmat e ſo
licitudinẽ . Et ite qð poeta dieit · qꝛ Fnuʒ plurimo ꝛ ẽ · F anxie
tas ſémãte ita vt Pe loquendo:ager animꝰ ſitcultura ĩtencio
ſemen cura meliis labor qᷓs res agricultor vberrie Peipiet· le

ta vmndemia: du tñ cũ pruina & grandine pepigerit. quot in

.

D
4

utiles araturas quot mortaliũ hõim anxias curas agricultura
affer. a qͥ pani circulũ diligencias egit plurins. vni bore ra⸗
bida tempeſtas abſtulit · ꝙ ſi celitranquillitas adſit qnto Iura
ſeminaſti tanto plurexz necelſe eſt paſeas grues plur elq; domi
mures · vo lueres deniq; hoſpites habebᷣ mmuitꝰ· Nec em notio
ra agricolis ſũt:quos neſcio qͥd ad ſeminãdũ co gat: ñ qꝛ ira di⸗
uina ꝓuidencia voluit. vt etſi labores. ꝓicula:agricola experi
afrt⸗ laboraé tnn deſinet qʒ ſpes plerũq; delectat ſñ fructu· De
mũ vo illud ẽtiſſimũ ẽ· multe tn ineredwile qe ĩ colendis agris
ornãdiſq; vmeis: vix Fertilitas ſũptibꝰ eqt Adde q; vt Prego
dieebat bonũ ẽ agros colere ſi mehil meli? qð fieri poſſit nue
aut pſta te ingenij ner g arte. nec offico autnegocõ.· Hc oel
oWσ cura a dabit

Audatꝰ ſate a vob ẽ agriculture vſus .qᷓ; eerte neceſla vri

fnacõe · vł ipa cogẽte nẽeitate laudabile: Nec · n.·

ð MUD ðð ð S
4 . . P 8
₰
.
1 . 2
*
4 2 — — õ —
. .
.

nmh a ftäa Facit meliorẽ⸗ nõ q ʒ ĩtellectu meliorẽ: vires intellecti
Beeec⸗ uas nõ pficit: ᷓ exteriores exercet. Nua de re iuſte ſapientes
s asriculturã int mechaicas putar̃t vt ĩferiꝰ tãgẽ? Et v puta⸗
tur cauſa:qre phũs in ſeptio polticoꝝ agricolas nec mercato
hi rrees acartifices a mercenaioslicet ſint artes nccrie i ciuitate·
Atin n tn ſüt ꝗpe artes ciuitate: qre veros ciues Ariſto:appellat.
hiinl F oßliatinos- ſacdotes a bellãtes e iudacatiuos- put lati dir
elon imd ſup ĩ ca v · Vt . n.· mmqᷣt vnꝰ ex phĩsnatura ſtudioſa parens
vieis dDdu multas mortalibꝰ? artes dedit . Diſtirit eciã ĩgeia a cui qs

eSs eoptilſim pit illi vcte iſſtet· Indecẽs naq; atq; idecox vide ⸗-

aedeH debile corp? fragileſq; lactos. ̊ docilẽ ammuʒ bintes colẽdis a
horetd Fris iſſtere dere · Pulcrũ ii? atq; officõſũ aliud melius age
Morm ns valẽtib: agros ipos arare: lõge ſalubri? foret nõ agrosi
laben Famos colere: Wex tñ ꝙ frena alalia frã amat. Rurxſus ſatt

ł———

lapons mocencia agricolaxx exercicia veriſſime fore puto· ſi tales ipht a
ficolt grirultores forẽt: ꝗqles ãtiq illi nocẽtiſſim a ſimpliciſſim erãt ·
ntaß cgles eos debere ce legio·nõ qles expim . Jlli: ne eu paciẽeia
fune et lõganimitate labores ferebãt eũ frugu abudãcia deuʒ lau⸗
= dates: eu ſterilitate mĩime murmurãates: ̊ cũ Job patriarca·di
l rẽtes: dñns dedit dns abſtulit· ſt nomẽ e bñdictũ · Sed ta
ge⸗ les pm ili agricultores erãt. q vt cũ heta loq̃r: gladios ver⸗
tn tebãat vomeres: & laceas ſigones Agricole vo nri tpis aran⸗
ltun truũ ſibã raſtrũq; tut ĩ arma· nõ mõ defenſua.̊ offẽſiuadei HS
e SDoecisrgé vectigalib? fraudãt:Fines fudoꝶ ofũdũt vł ibiaa
ohim pfrlicãt. eccleſ nõ reuercᷣ otra dños ſipbiit· foros frequen
c don tãt ꝓ Piios oducbicios agros colũt:̊ ꝓ ſepos ĩ iudicõ litigant
an men rxryi ꝓ alienas ĩ agro laborãt: æ du ſuũ deſert offictũ aliena picu
imnde loſe vſur pãt Ly ꝓchdolor auaricia:ſupbia:popaornatu vaio
erve ti Aſpla ſuppellectiln kraudib? deſq; dol· litigns a vſucns cũctos
n⸗Ne. negociatores vinct Martires aut quo pacto tales agricolas
s 48is appellẽ.m video· cauſa:n· martirẽ fact poci.q́; tormẽta· Agri.
tbuNo cultores igit ni tpis martires frene cupiditate:nõ xpi dixe⸗
ſeme rim. Et vt paucis agamꝰ.·ſi frã colũt· ſe penit? freni:ſũt vt de
ctelitt bis vecte drcatur. ſpfi vero terram lingent terram omedent
o nec de celeſtib? cogitat· qui ſemper de terrenis loquuntur ert

4
7
.
3s —
. „„R

medita tᷣ.· nbi inuicẽ muident alios abhorrent ſtatꝰ ed ple⸗

rũq; caſtigat eos deꝰ ĩ eo delicti gie quo peccãt⸗Dignũ· n. eſt
yt q ĩ tra q ommũ elimẽtoꝝ hũillima æ vberrja ẽ· p ſupbiaʒ et

auariciã peccãt: eiuſ dẽ fre bonitate puent᷑ Ideo dat il deꝰ t⸗

rã fructiferã ĩ ſalſugĩeʒ. ꝗpt maliciã habitãciũ ĩ ea Quo fit · vt E
raʒ ſui natura Fertile illoꝝ iniqtas Faciat ſterile; Sed my bona
mir diſſuaſiõis agriculture vba expleuerat· c ecce fr̃es: ↄſãgui⸗

—

nel Pit et amiei. R nullũ gñꝰ vite placebat: ex ilt marĩe q ſuß di
fſeulia ſũt ſaltẽ mechãicas aut libeales artes ſeu aliũ viusdi mo

—

re lolet: mipipi deligerẽ idq; ſecpti ꝓluaſioe agere nõ erubuert

¶Carxxin · de artibh mechãicis ĩ gie al vtilitate ea & quot ſut

artes mechãice ! qlit ea exercicia ꝓlũt a quo diuerſe artes

—84—

ſub eis ophendut᷑ · a dema deducit ꝙ dictis artibns Pplures

— — — ———E—EEE EE

) Epudiata lũt a te inqunt amici ea viued
ra atq; hõratiora ĩ hor ſelo viden · ĩ qbo pere ce

Jenioſos e ſtudio ſos ac nobiles viros vſari Oſpicim·

—

gere ꝗꝓponis· nos q te plurimũ diligio·& poſteritatẽ ex te quaz

rimũ no mõ rogas monem atq; hortami vt ſalt artiex fi-

as alicꝰ hõeſti aut plebei exercich Suͤt: n pꝓf᷑ſ nõiatas artes et
viuend gna aliacõ plura exercicia a viuendi gua nõ mboeſta
qbo etſ plebeos hõies ↄmiit videamꝰ deditos: Alios tn inge

nuos nature hõies-qb ta ſors illoz tulit aut ita voluert· vel

ſe. Preeligut ete n nuliiſ

le⸗ P illa medioeri vita agentes ſeculi
hy breuez eurſũ innocentes traßſigere · qz ſub magnis ſtatiby pi
elitari· Adde ꝙ; pluximi ĩ eis ipis infimis artibꝰ rlari euaſerũt

tãdez ad altior 260 n: artes ipaq; exerci⸗

cia animos hõim vᷣtutẽq; penit? ĩmutant ſ Fediſſima ſint · Eli

4*
4
—

—

gna:q nobilio
fere cũctos i⸗

D
rt
nk
o
ger
.
di

6

fie⸗
der

n.

W „ — . H 4 M
12 4 „ . 4
. *R 1 HM
. S
*
. 5 D
.
„ 9

2 vſus bõim p neceſſarias ĩſtituit· qᷓs neqqʒ ipa ꝓuida gubna
neh trirx natura nobᷣ donallet · R nõ neceſarias. ſ nõ vtiles ſ nõ ho
zet nneſtas iudicaſlet ; a ſuos ſectatores beatos faceret · Sũt · n · vt
t, nolci artes ipe mechãice ſeptẽ numero ad q́s cetera oĩa vite ge
W nera corpꝰ rſpiciẽcia teſte ꝓhõ ĩ politicis vdueũt᷑ · videlicet la
E fficiul-armatura fine ars fabrit nauigacio agricultura-venaci
ir . medieina theatrica: Sub laifitio vero pluria vite gia inelu⸗
d duut᷑ᷣ puta texendi:torquẽdi-ſuẽdi ꝗᷓ ſũt mãu acu.fuſo·rota
moe. pibula. ſiue alns iſtrumte:a cetera oĩa q mateia lana: lmo:pel
Ner⸗ le· pilo m vimibꝰ otinẽ Armature vo adapta᷑ q̃cqd armoꝛ⸗ .

—.

c.c qcq;d ferro metalliſq; ↄtĩet᷑ · ſub qᷓ aurifices metallarij. mo

—

netary ac alchmiſte miltãt · Vocat᷑ aut ars iſta ſſtrumetat no.
otſit ſolũ qꝛ ĩſtrumte vtat᷑· ̊ eciã cꝛ ex materia illa efficiat plura iſtru
4 mmẽta⸗ad qs eciã ptiet oĩs lapidũ. lign oꝝ arenaz? labor: RNec
plrs Duas ſpẽs hʒarcitectonicã& Fabriſẽ Arcitectõice ꝓtes ſüt ſec
Pron mẽtaria carpentaria Fabrit vo ſũt ꝓtes malleatoria⸗ fuſoria-
S ſeiulpkoria: & multa alia Hmilia vite gna :· Nauigacõ vo cotmet
5 deis tã domeſticis q peregnis.· Alij vo mercaturã ponũt ſpẽm
P ſe· Sʒ phũs eã ſub naui gacõe ðᷣſignat li cet mercatura mitis
mõis accidat abſq; nauigacõe Sub agricultura vo qcqᷣd ĩ fra
n iua voratrᷣ ĩtelligit· ad q́; ꝓtiet oĩs agricult? qeqd ad nemoꝛa
Ky 2c paſcua oꝛtos ptĩet Ad venacõeʒ vo Feraz? occupactoan
fuf⸗ tu pi auiuq; volat Ptiet Et grialit ad oã ptiet ors piſeatura er
W venãdi gn ĩ fra mari flibꝰ. vt aere. Itez ad eã ꝓtiet oĩs apa

nac fFfricũ coquoꝝ· cauponũtabernarioꝝ Sub medicſa vo ipa me
ðendi ars: a cmriurgia otĩet᷑ Slit᷑ apothecario pigmenta

4 riozz turba-qbo juge berbiſca= & balneoꝶ maros raſoés ot fi

eo mles. Dub theatrica vo aptãt᷑ oms artes ad ludos publicoz

ſel et puatos ac diuſa ſpectacła ꝓtinentes Cui viuendi mõ hiſtrio

.

tt nes bufões vpſẽtatoẽs· Tgici onumerãt Dicta en⸗theatrica

lmi ſe; pſido a hugoõem atheatro: vbr pplus ad ludos oueſebat
ng Fiebãt aut ludi theatro vbi eciã geſta vcitabãt᷑ In gabelt vo
⸗ cboẽas ducebãt a ſaltabãt In gijnalijs luctabat ĩ ãppiteatꝛo
ra — .ùMÿ

.„⸗

tur · ĩ ouiuns rigmis æ muſicis ĩſtrumẽte pſallebãt· a alea lude
bat ĩ phanis tpe ſollẽni deoꝝ laudes eanebãt Antiqᷣ namq; lu
dos int᷑ legittimas actiões onumerabãt⸗q; tpato motu natura
lis calor nutriebat᷑ ĩ coꝛpe leticia mẽte epabat WM q ma
SESeis credendu õ. qꝛ necelie fuit ꝓplin aliqn ad ſüdũ cõuemire Et

. me a quolibet hõeſto viro valet exerceri NMã ſac ſeriptura hꝰ
mõi nẽrias artes omẽdat inqens ĩ eccleſaſti co· Tu mãu artifi
cis oĩs opa laudabit᷑· Vnd ex ghetait · ĩ porta vĩgis artifices
negociãt Aut ſi foꝛte ceteran artes ĩgenio pditas poptas.eli

ge tibi liberales artes. plertĩ qtuor vltias is mathematicas w

*

tuliſſe romanis Mui cuũ bello ꝓrimi eſſẽt otra parſas:. ea nocte
lũa eelipſata ẽ·quo ſigno ſtupefacti romam deliberabãt bellu

lre · qd effectu ẽ cũ ĩgenti romanoꝝ victoxia Sic a apud at⸗

thenieſes eũ ſol pateret᷑ eclipſim plurimi ne ellet mũdi fĩs tĩe

re liberauit · de eꝰ ſeĩe laudibꝰ atq; ab vſu latius infra agem? im

„

ſſe ↄoptu ẽ I.egiſti limpiũ pictorẽ ita Alexãdro fuiſſe duectum
4 Pprt faciẽ a ſtaturã ei? mitifice depictã vt euʒ ad magnos pue

heret hõres. Nuid de hiſtriois arte dicemꝰ⸗ Legiſti de Roſeto

adeo vt ſenat nobilibo eii aggregaret udde stez ꝛvm fotez

lo teſtarent᷑ Mã tã mira corã pplo opabat᷑·a tã pelaé ludos

mniancie cj arteʒ affeckaiit enariſidi j tĩ elar? euaſit. vt illax
nobilez artem ſue eiuitati ĩcognitam ſupadderet · qd de tito di⸗

—

certabãt pedibꝰ⸗equis vł curribꝰ ĩ arenis pu giles exercitaba

voluert vt inqt phuũs tmata elle loca ludẽdi ne ĩ diuerſorhs
biuatiſc; locis ouẽti eula facientes ꝓbroſa er otielioſa aliᷓ ppe
trarẽt Nuiꝰ mõi itaq; mechaniee artes et viuedi gna honeſtili⸗

cãt⸗q plerũq; magno ſplẽdore hõies eas ſectãtes illuſtrãt. Ce.
giſti. Dulpitiũ gallu aſtronomũ ꝓlurimũ honoris a vtilita ic at

ns eõmittendu At ſulpici? gall aſtronomß publice pmüciruit
nõ elſe malũ omẽadducõs rões aſtronõieas qbo ſuaſit ꝓplin bel

bãt Sʒ picles mathematicꝰ prões aſtronõicas priam flo tio

rrxvjea: Sz de mechaſcis ar hiũlibo artibo äs plures ciari eua⸗

hiſtrione q̃ tã exellẽs i ea arte euaſit · vt romani nuq; melioreʒ 1

Pauperi et vili offieo vacabat· vt. publieanus

Et⸗

citabi
alude
nqptu
mrra
G
me de
erſorhs

iype

ſeſti⸗
mra h⸗
nikt
unhtes

pngel

Nicas w

Krit ſe
lranat

nocke
belli
ſcaut
nbel
ldat⸗

fise

Gemo
bar eue
Moctun
os ple
⸗
lore,
AUdos
ſiet
odis
ans.

ellet. a cũ s gabellas peio colliget tã fidelit tñĩ eo o officõ ſe Sel⸗

ſüt vt Fariat malebon. autẽ 5Facere nefſeiũt Preterea aln ad ali
a apti nati ſũt quos foꝛte — ad parua inuitat

„*

äl
XX . +

..

ſit: vt ꝓt᷑ eiꝰ dignitatẽ ꝓbitatẽ a fidẽ creatꝰ a romãis ↄſul fue

rit. ĩ quo mirifice ſe gelfit. Nuid de varõe q carnificis officõ fũ

gebar ꝓpt᷑ ſuas tñ vtutes· oſul a romais ereatꝰ ẽ Sʒ quid iſta
om emorãꝰ. Legiſti apud Strabonẽ rᷣgi egipti filiũ natũ elle ·
qʒ nullo ſtudio trabi polle ad artes militaren Ferũt vł ſcientifi
cas. ĩcliaba maraea ipa ad artẽ fabrilẽ· videbatq; libent᷑ Ffa
bros ad eos cũ poterat deeliabat · Idq; rex ſpiciẽs de ſapi

entũ oſilio eũ ſuo arbitvio reliqͥt qͥ ta famoſus ĩ arte fabrili eua⸗

ſit. æ tã egregia mach'aa er ferramto Ppfidia pri attulit · vt lõ
ge pl ei ex illa arte q; ex milicia ꝓfuerit · Nõ ẽ g deſpiciẽda vi

——

ta mechãicaz artiũ:a multo mi? matt dematicaz? Ma ſi electio

—

ne qs medioerẽ n huilẽ ſtatũa Rimit. hoc ẽte Fedsis ſignuz ẽ

Peat?n. pPdicat 7 magnis potuit traſgred 1R E eſt tral⸗ 5
greſſus tales. n⸗ ſublĩari bie a in ſupna eiuſtate merent. VH
Pre exponẽs illud Dauid.nõne cũ pꝓuuiꝰ elles. in ocuł tuis

raput iirt fact es. Nuia inqt paruus tibi fuiſti· magn coram

— „

me fieri meruiſti· Tãto enĩ pcioſior qͥs avud deũ exiſtit · qnto ſi⸗
bi abiectior fit · Nie caſſiodorꝰ ladntas viro ma·q̃ rebꝰ mo
du ĩponit · a nos huiliꝰ ofderare docet. z de nob amici expec

tãt:q; plerũq; nõ ſaciat q bonũ putat. Et iteꝝ optimũ ẽ mo
Dderata Ferere. qᷓ nullꝰ audeat accuſare Mõ ẽ deĩiq diffid endũ
deſſectatoribꝰ bũ nuũ artiũ q;

2 eo exercicio hüuilit᷑ a kidelit age⸗
tes. Faciliꝰ q; ĩ maxĩs ad miſtracõibꝰ oſtituti· vã ſalute vſequi
pñt ˖ Adde aim de⸗ 1 ilt mat eria . deſůͦt artes deſũt ſtudia cete
aiores vt mnqt ꝓpheta ſapꝛẽtes

ſãt

r nagn⸗ denent⸗befieig

2

E- Pebet g att endere vnuſlql⸗
jeliat N V So vnur ense.

natura ae labor en. Br Sain amei e anen
Perſtde ent iiqnam prebtatsartb Reiel, fe fore liger dã⸗

4

„☚

B verba prorupit⸗

ſint veri ciues a ptes cuntauis—

Pſtãe

tuo cicerone teſte⸗tãta ẽ copioſe dicẽte vto · vt q quis au

%

Inoram aut alit᷑ ſeimꝰ· ſ cte ꝓſpectaog

nitaq; res ipa ellet:ſupꝑ q́; pauloan locuti ſũt:amici & attinẽtes

et uuſticie. Nuipe loquar ſaluo ommium honore. loquar tama
cum lapiencie: quia ſtultus verba multiplicat. Et iterum qui

mult vbis vtit ·ledit amimam ſuam Vnde gre ſuper illo verbo

qꝛ du qſq; pꝓ vba defluit. Pdita Suitate ſilenen mẽte veritatiſ;
ruſtodiã amittit Nẽt n·. ᷓ̊ oĩs veĩtas:qꝛ n multe nec oꝛnate obis

8

4
„.

Quã egregijs artibus aut nobili viuendi modo imbutum fins

.

2
4

ℳ

eũditatẽ: pociꝰquã vrtutis et vere felici

Caxxnij. 8ð diſuaſe gie vte mechãice: a quo lieet ſint artes
neceſſarie· tñ nõ neceſſa riũ illax hre exerciciũ· Itẽ ĩ rubricel⸗
la ſeꝙti agit qᷓre mechãaice artes iuente ſũt· a qs ſit illax finis.
c ãre ſie apellẽt᷑· an ſint vtiles ĩgennjs hõim &t an artificey

Sed pia mĩ timida:æ ex his qᷓ pauloañ audiuſt ſtupida. uico ⸗

Ateor fili m magnaẽ vis qbuſdã hõib dicẽdo. Naz

dit: eciã ſi ea pe ſciat· noua ſe audiſſe arbitret· Nuden
iꝰ q; poſſe dieẽdo tenere hoĩm mentes· a alicere plerũqq

tui offeeiſſet ꝓfecto ĩtima vba ſua: vt tãdes ill acqeſeerẽ h̊ ve·
E fili mi q; ariſtotile teſte qᷓ dã falſa

E Hli m. qꝛ ariſtotile teſte q dã falſa ꝓbabiliora ſũt qbuſdã vo⸗
ris · Adde. q; vt ſapiẽs ait· vbi pluria vba:ibi ĩopia. I: veritatis

eget ſimpler 5⸗ ſimplicibꝰ otentat pmoibꝰ.· Vn augꝰ: ſate

vt vba ogruẽcia: nõ oris eligãt᷑ ĩduſtria.̊ pectoris ſcqnt᷑ ar
dorẽ Hie pulere· Tulliꝰ· ex vboꝝ ſplẽdore a dicendi Feſtiuita

te ſuſpieõ q dam artificioſe apparirois naſeatur: que maxime oꝛꝛ

mi ad vᷣba amicoꝝ plurima certe adducut· quibus te ad piebe

am-ad fedam: ad turpemq; vitã ducãt Malunt enim vt aiuͤt

viliſſims te artibus deturpatum. ſed prolem habentez intueri

carentẽ: Ceca ẽ: n. ſᷣ falior mẽs hominuũ qᷓ ꝙlis pari periture Fe

*.

tioni vim adimit.⸗Et ſeneca mehil tã imquũ quã mamfeſta ver
boꝝ Pparatio/ apparet. n· ſubelle neſclo qd mali· Reddo iaʒ fili

tatis aĩco ꝓoptat utt

Pn

Martes
nbrct

rtiief

⸗ Rx
glisal
Ouden
eplerig
umires
rihyen
rtimi
n qui
hyetbo

—

igił Filj mi ne dimittas legẽ mris tue·& ĩ pmis illud Criſoſtim
coꝛdi ſẽp habe:q; ono in quu eſt nobiliora ingema ſtudns de
turpare mioribo· Noui g vires ĩtellecto tui:qᷓre vt cũ tuo Ge
neca loqr· ad aliud te natura edidit qz vt ſis Huꝰ cũ lib exiſtis⸗

— —

turpare mioribꝰ · Noui

*„

% „ ——

.

——

Teſte. n ph Artferareid mechaicazs ſpem inda fuitut pati
tur.⸗dũ intellecku vigens q lib ẽ reb? mtellectu mĩorib? buit·
Adde. qꝛ ĩ eis ipis artibꝰ doli.Fraudes labores e Picula non

— —

deſũt VYVn apud machabeos legit? Dmes artifices & ρari in

—

iqjtatis otriti ſũt. CO cauſiſeribit ſapiẽs ĩ uerbijs: qi op inſta
bile facit impiꝰ? artifex Ric nſaias ꝑmleitudo mqt homm ſedue

—

1.
UDQNe

*

pln q qdã nob mebra ne a ſut
reſarie igit᷑ ſut artes mechaice ad politicã ſocialẽq; vitaʒ · ̊ no
ab omiby neceſſario exercen Vñ phũs ſeptĩo politicoʒ ait

—

—

ta pſpõm opis- op tmn iniqtate in maibo eozz: Sz de ſingulis
pui mõi artib? ſtatim lat dicem? NMec diffiteor fiſi:
ercicia ipa mechãica neceſſa ia a vtilia plurimũ exiſãt ̊ an ðo

ec diffiteor fili mi⸗ qꝛ er

gãt᷑ oſiderãdũ Eloacarũ : n⸗ atq; latrma purgaã daꝝ vſus

Zeceſlarih ijmaq; vtik ſit. nemo abigit. Sz im ideo a nobil iu⸗

—

uene ar bone indolis adoleſcente adocto viro eligeẽda ſint. tui
rpe aĩaduerte. a iudicet amici tuiq; cen

ſores Simie vider 1

i:q; qdã ĩ nobᷣ mẽbra necolſſa a ſut. miꝰ ti horatiorra· Ne⸗

—

exercentes mechãicas artes: nõ ꝗp̈e ſũt ꝓtes ciuitate nec ci

uies · licer ſint artes neceſſaie:Pncipalit᷑ eniʒ nõ dirig ũt ad vtu

tez Leit eO
Fapiens ĩ eccleſſaſheo·qᷓ eũ mechanicas artes noiallet ait.

qᷓ ẽ Fmis totiꝰ poltice bn ordinate: Et boc eſt oð pulere att

nes hij ĩ mã iby ſiiis ſperauert et vnuſq; ĩ arteſua ſaplẽs o: e ſi
ne bis nõ edificabit ciuitas⸗ nõ ſedebũt ſiſp ſellã iudieis . a te

iudiciũ .· ᷓ ſolũ opatiomi artis
ſime ꝓbant mechameas arte
tñ ſectatores meptos efficere. ne

4

6

rtelliguͤt · nec palaz faclent diſciplinam er

--

*

s licet necelſſaias cititatibo: ſuoæ

—

ad alios acto politicos æ cetera omia q ingenn oſiln aut diſci

Zplme ſut. Sed de boc latig ſuora tetigim? in· v. ca: Puid libri.

du adiudicandu a pſidendu

Artes iʒi᷑ mechãice exercende ſut tin ab pis qᷓ aliud meliꝰ? nõ
valent. Wez qꝛ de merbaiceis artib? pmo bmo adduct? ẽ. demm

.

* ——

de de liberalib artib? a mathematicis dicẽ?· pᷣmo de mecha⸗

vacabant Necille Que ba aptl

—

= MWriiij .
„ .

—

Pmes ihabgog
m cis ſub qbꝰ? omes artes ad corp? Ptmentes otmen ttrr

Munre mnuente ſunt artes mecha nice æt quis illarum ſit finise

—

dã radice ognoſeas · qre ars mechãica iue nta eſt qs

VIit eio fmis. & qre ſic appella ·& quo t numero ſint· Jgi⸗

————

tur ſem hiam Ariſtotił . Rug.: ĩ ſuo didaſeolicon cauſa iuoen

mechanica arxciũ fmis ſuplementũ necellitatu a Defectui

——

corpaliũ: Naʒ naturaſit᷑ nemo carnẽ ſuã odio habuit: Widens

8n—

noz

igi᷑ hũana raco multiplicẽ dekectu carnis rorpoꝝꝛ hũan
ad occurrendu Pdictis defectibo. cepit vt lolirita cogitare ihn
ret natura ipa pdictis hõim necellitatibꝰ ſubueĩre⸗excogita⸗

uit multiplices artes opatuias reb exterioriby ad pſioni cor

pPoris: vt artẽ ſaifien opatiuã veliu. opatiuaʒ ar moꝝ de co⸗

rio ferro a ſic de alija Et ſie patz ceã ſuencois iſtas arciu mech

anica · qꝛ kuit ex deſiderio oecurrẽdi necelſitatibo a dekect

noꝶ: Vocaãf auũt mechã ice

bug:ĩ didaſcolico qſt adulcerine q: mechari facjut ſtellectii cir
er ea ꝗqnõ ſut g̈e ſua . Itẽ q; rtificis ſegregata diugere.
er Hiiſcta ſegregare-Cuz igit hoc opo artificis no ſit naturale:

im tat᷑ naturãvt pot: ideo mechanicũ id ẽ adulterinũ vl nõ ꝓpe

.êẽ

naturale vocat Dns igit viſis tu fili mi tene ſp aĩo tuo: ilſlam

Atiquo ſapientũ Hiaz: qm nullo ĩgenuo viro aiit de gla er bo
te ſiue vᷣtute tanti oueſt vti artiby mechãicis: aut Puilibodeler
tari exrercicns eqꝛ licet nẽcarie a vtiles ſint æ loco a tpe

omendade bit tm aculeos ſuos bit picla et omoda:qᷓ tanto
nobilia hom igenia ad krã vlq; pducut qᷓnto vires ſolius coꝛ⸗

poris exigũt:qnimo plerũq; apcoxes ĩgeſo ĩepti ad illa iuem

Alriter de ſingulis videre libet. vbi ð vniulcuiulq; vtilitate et

Wantu annet igit᷑ ad mechãicas artes. dignu eſt vt a.—

—

—

e ——1 17 ——— „7 —
LcCois eaz Ffuit· vt natura ſubueĩſret a occurreret büanis n. ecelli
tatib e defectib corpalibo. Ex quo elicit fmis illan omiuũ G

C
lnt
in

tr
tfinis

Kͤch ta
nckais
auſinn
oniii 6
darctul
togtreſn
mhie

ndgcte⸗

ſentin

.

*

laudib? ac ĩcõmoditate er miſeria ꝓticulari᷑ agemꝰ·
¶Ca · xxv · vbi ꝓticularit agit de pᷣma arte mechãica vndelicet 8

Iẽdas:neceſſariã eã artẽ muenit

dere vellet · idipm n diff erebik. d tesume
poris pudendaq; opienda: ̊ Fri

numeꝛoſ⸗ a multitudo ĩeoꝝ opibo vxpi In pᷣmi

erv.
2

Anifici vero ars vt ſapiẽtes volue ĩt: ᷣma int᷑ mech ãi

cas elle noſci? Sub qᷓ textoria filatoria a qjeqd lana.
lmo·pilis ſericoq; okicit · reliq ſimiles pPhenduntur

d tegumẽtü igi huani cor
Soxis eſtuſq; miurias reꝑ el⸗

₰

cstiſima ac boeſtis viris nec mi Femis oſetaneã in à nec me

bea deturpat nec arty plurimi fatigat Necars wti tesit
ac

ac vitã ſtruit. Docet n artifices ſuos cüctoſe morte⸗
breuis fallaxq; ſit ho vite curſus iua teſte Ehenn⸗ traſit velud

ſuos cũcteſq; moꝛtales· qulas

a texente vita nrẽ̃a· Wex ſi vſauice h arte mkelicitates miſeri⸗

as atq; picula oplectan.Isge alit ſeciem. Dut n n kallor ter
tor. Filaciu: lamficũ ſuto: c alio q lamificio ſubalenat tot
machĩacõnũ a fraudũ ficmẽta:& decep cõnũ gna:quot filiorũ

s igit bô mmni

lamificio ar ceteris artiby q ei ſubaltnat de ilij vtlitate in
Omoditate dulcib? e amaris HW

Maru arciũ neceſſitas atq; vtilitas tã euidẽs vt n nud? mee⸗

parxẽs natura⸗ꝓ utilẽ cte inn 0ſ

Nern artifices deo altiſſimo imzti lũt. q dat eis muẽ ſẽ lanam iid

.

7 tãtã abũdanciã vt miſtret eis lanã vt nilem ipi tñ deu krau⸗

dãt derima pᷣmicia: nedũ lane B bedoz: R urſus poſtqs de

um dtẽſert· kacile putat ꝓxim os ledere idq; multiplieit aʒunt
Nuis n exᷣmere polſit quot ſophiſticatas telas oficiiit. quot

Filoz Ffallas omixcões adijnũt quot furta uot rapinas omit⸗

um otẽſert· Facile putãt ꝓximo

dig

Abodelee

da⸗gtin
uien
Getfugl
chatee

to veſcũt᷑ · Na itaq; arciuʒ fraudes atq; n 2
oↄmemoꝛt inqens ꝓ ꝗphetã Ve ve filn deßti oꝛdim telã · H nõ

bebemt erarſt ait. n telligit te peipitabit teee reis i or⸗

tüt · Texũt pleꝛꝛq; lenes pãnos bonã furaãtes mutilẽ lanaz ap

ponẽtes Fallo põdere librãt. Taceo fallacias in filando⸗male

uengendo Taceo deniq; luto Fraudes ac furta: vx i ex kur

Fraudes atq; miſerias ſaẽ ſeriptnra

—

p ſym̃ meũ Et alibi telas aranee texuert Muac ali ꝓpheta i eoj/

——

ditus es fraudulent Et pſaias oki

†
4

j toꝛquẽdo dolos texendo: falſos adulterinoſq; coloꝛes in

1 S Crv. vf.

*
4
4.
5

ad del cultu hoõimq; oꝛnatũ atq; obleqᷣũ pant. Taceo
lue armatura q fidelia arma ad expellẽdos hoſtes fabricaf/
ct alia plur ĩa ꝗᷓ expl cari mone nõ valet Si igit᷑ fidelit dickaa
artes exercent· honeſtiſſimã vitã agũt · plertim ſi nõ ad lucruz ⸗·
ſed ad reip· omune bonu intendant . a victum nõ queſtuʒ inde
querant. Tunc em beatus eſt talis artißex a bene erit ei · qui la

uientes · veſtes oficiũt lino lanaq; otextas dũ idipm nõ mõ ad

literã agũt·̊ ſuis artibꝰ nõ otenti. ad ali enas pit᷑ trãſeut · Sut

2

igit᷑ artes ipe c eis ſimiles recte mechaice:qꝛ mechãt m non

Pkiciũt ĩtellectu.nee viã vᷣtutibꝰ parãt.

Caxx vj. ð ſecũda arte mechãica· videliez fabrilt armatura aut

Ri: ct de icõmodis mierns e oneribo ea 2.
Abrilis ſiue armatura ſecũda ẽ ars mechãica.ſub qᷓ car
pentaialig naria:marmoraria aurificũ e qceqd lignis.

Alpidiby aut metall fabricat· Man qde arciuz ſüma eſt

neceſſitas atq; vtilitas⸗er eas· n. necelſitatibo hoim ſubuen

ca ouerſacõ a diumd eultꝰ ꝓpderẽr · Nuid · n. pulerũ. qᷣd locun
dũ orbe foret· ñ vrbes· nec domꝰ. nec tepla ent · Nã hõies

velut fera aĩalia ĩ ſpelũcis lititarẽt· Aurificũ vo æt metallo et

— .M.

ſeqᷓeiũ ſtudia q artes nõ mõ hõeſta iocũda & viilia ſũt· q vaſin

borem manuum ſuarum manducat . Veruntamen non delunt
eas artes exercentibus miſerie ealamitates labores atq; peri⸗

cula⸗Plene onim ſunt dolis æ fraudibus. Fabri vero plerum

q; lophiſtica non vera fabricant blandos vomeres eudut· blã

da arma atq; infidelia: molles gladios: æ plerumq; toricatos

2

co nriciunt· carius Fabrilia ſua vendere co nantur quam valeãat
Hurſus arma vendut infidelibus. nec ſua arte cõte nti:alienaa
inquirũt · De qbo ait pſaias:nuũquid ſculptile conflabit faber·
OD quot falſas ferri fabricacões⸗& calibe ↄomutacões quot

ſophiſticata Ferramenta: quot Falſas cementationes:quot la⸗

l

P des linorumcq; ſeulpture a picture falſas opationes machi
mantur. QAurifices vero quot metalloꝝ Falſas onexiones : qtor

K . —

t lnũ plectẽtes. a recte nõ texẽtes Nij· n⸗aꝛtifices auaĩcie ſer

areitectonica:æ de ptibꝰ eiꝰ. a de vtilitate eib et progatiuis il

de fabri

—

tur · nñ eni ediricia forẽt· nec hõies ſubſiſtere poſſet omiſq; poii

— —rararrr—-

hierſi ybi heneses. quot dealbares. quot deceptoĩas alch imicaſ⸗
nd (ð„ E o pacões nec reptas! trãſmutacõnes· quot metalloʒ:ꝛ ac mo
netaf Falſas mutacões quot ſutiles G caducas deauracões⸗

ir Si
n picurtas e coloracões auricalci ꝓ auro: ſtãni ꝙ argentopeſt
feras vẽdicões · quot mieraliũ falſas ꝓſerutacões agãt et Fi⸗
nrant ciãt . nõ facile dicere pollem?. Sed ver E illud HNieremie ad
Gatiuisl ecos artifices ofulus ẽ mqt oĩs artifex ſeulptilib? opibꝰ ſuis .
Fateni git · artes ipey vtiles ſũt·hũana corpa nutriũt · anios
Rber ad vStutes nõ inducuͤt:⸗ Implent marſubia⸗ ſed a mente non ex⸗
ſmch EC a· xx vi · de keia arte mechai ica. videlicet de e rauigatoria ar
ub? ei ſubalt᷑nat: de vtilitate . et laudibꝰ? ea? Demu de labo

ribe milerijs & Picul ꝗ eas comitat⸗

iq pot
4 8 de Auigatoria ſadẽt tᷣcio loco mecharcis artib ubaltna
ſhi⸗ tur. qe eadẽ cũ mercatura vider · qdã tin ſingulaia t. tam
W 41 vtilia q; ſutilia⸗ tã dulcia q qd amara hre dinoſert l? au
ſeml ſts necelſſitas vtilitas ex eo patẽt · qm̃ f mn illa:tota pene hõim ſo
dekahn cietas tota ↄuerſacõ periret cũ nulla ꝓuincia aut ciuitas ſo
etif· E ſibi ſukficiat veluti ad ꝗʒ oa vite neceſaia & vtilia· P nauigãci .
edi itz ſuffragia Facili? apti? res oẽs deferut Nabetq; ete altéa
aen. ab altera 48 ei deeſt · miſtratq; qð ſupfluut · Demũ oes fere in
8 ſule perirẽt aut depopulate eſlet: p nauigacoes adit⸗ ad eas
echm Haberer Adde q⸗ ſem ariſtotilẽ in politica! necelſariũ ẽ reg⸗
tce no aut ciu itati bñn ordĩate Pmpta bre nauigaczez: ͤſi volunt elle
ondelit lliberi Na Pf nauigacõez luͦt⸗ abiles & Pati ad lace ſſẽdas & zwulI
ntq pen⸗ ſadas mutrias pratarũ⸗ lat trueuloꝛ⸗ Mauigates deĩq; multa
wpl ggul uano vtilia afferũt induſtrie & ſ. ſagacitate· ſeiũt en ventos
ndutbi asgnoſcere. port? eligere. ſecuriores Futuras tẽpeſtates puidẽt
totientos carũq; ort? c o ccaſus Pleiunt ·. beculat ſuo ſtudio aduent? ad
m elei uerſãaciũ nauiuzʒ Demũů nauigãciu vita mnoeẽs atq; bõeſta eſt · D

nã xpus nauiculã alcẽdit at trãſfretauit Apoſtoliidipm ſe⸗

aahemt
pe fecert· Rurſus ab ill oĩb? cupiditaibo nbidinib volup

tatib. q mn fra ac ciuitatib? hõmb' ſe offeruͤt: ſegregati ſut er taã

ies
pgetl/ to deo ſũt deuocõres. quãto ꝓximiores pi⸗ icuk . Weruntn habet
Sniell ars ipanõ paruas miſerias. calanitates l labores atq; Picula·

prdut vm euiq; recte oſpiciẽti Facile in tuerilibet. Ea enim ars
plena ẽ miſern. dolis ac fraudibo. Taceo emꝰ picula. Si enim
deeſſet qᷓ naues Fabricarẽt · null⸗ tato Piculo ſe exponeret Nuo
rũ demẽeciã ſapiẽs mirat᷑ inqens· ponẽtes ratẽ ĩ mari⸗omittüt
ſe & vitã ſuã paruo ligno.cũ mare piſeibꝰ. kraʒ aut de? dedit ki
ins hõim: Drim? oĩm romanis pſuaſit nauẽ coſeendere⸗Clau⸗
did eauder ob hoe ſie apellatꝰ. qꝛ vlurimu tabulaz otextꝰ.cau
der apud ãtiquos vocat .de quo dieit · Seneca nõ vtilẽ artẽ in
uenille In pmis taq; nauicularij ſeu bãc exercẽtes artẽ· naues
de ineptis putridiſq; lignis fabricant paru tpe duraturas et
du hoies ſe ill omittut ſubito du ladut ablorbet · qs preulũ ex

fraude nauiculario ꝓpuemire dinoſcir Taceo quot latrocini

muigaten er pirate indies agũt: quot furta: quot rapinas.int

uos nulla fides mulla veritas null ad dei timor. nec ad pri
ma amoe repit᷑· qᷓ potẽcior ẽ. paxuas ſcafaz imuadit In alinas

viuẽdi mõisrobatores ſũt pelſim ecõdieõis · in hac milera ar⸗
te qm plura depdat᷑ eo ãpli pmiat᷑ ar eipirata ac magnaru
rlalſiu pnceps oſtitu · Nec refero ꝙ hõies mari ſubmerguü
tur aut ete intfieiut· nec ditãt nauigãtes·i rũ alio m ſpolijs.
piratas en hoſtes Fidei di mittũt. fideles pegrinãtes æ me
catores mer mes inſequuũt Tadẽ naui gãtes quos apphende⸗

2

re nõ valẽt. perieſitari cogut Miſerũ ete gim hoõim. in q bonul

lu ẽ huanitate veſtigid⸗ Cum em natura ipa impellente naufra

—

gatb hõies opaciut.py tñ naues. piclitãtes qs tueri debe⸗
rent:rapiũt. dantes afflictionem afflictis. Adde qꝛ vtilis er ſe.
Iura ellet nauigatortaars: ſaer h venti-ſ maris flucto. ſi ſco pu
li rapidi nauigãtibꝰ obedirent. Sed lõge cercior eſt tẽpeſtas
dquã trãquillitas. naiugãtibꝰ. Demiq; parua ſi nt fre pericula.
niſi maris diſerimſa experiã t. Nõ en ſol u naii gatibus picula
imminent ab hoſtibꝰ. a mari a piſcib?: qbꝰ? tutuis foret int
boies quã inter delphmes cõuerſari⸗ᷓ carnes huanas ſitiunt·
Et vt paucis agã nauigates id habent⸗ vt ꝓiculis ſuis gaudeat
Seriptu eſt ꝓ ſapienteʒ qͥ nauigãt mare:⸗ enarrãt picula. Linc

— .

et gpheta dicebat vlulate naues in die pauoris maris: Sut igi

tur heeartes ea ten vnlles o omendande-ten? carumartifi⸗

nina
nentit
dede
l
lento
mues
unseet
Cnorn
wende
ei dehe⸗
wtlisal
gerallr.
shen
forcti.
16 ftun⸗
bit

mmuin

res eis ita vtuũt vt inſtitute noſcunt ·

ubo er ſubalt nats · a de laudib er vti
mlerys & Picuk ꝗ eas comitantur·

—
. R
7 4

CA xviij

„

xrvin de quarta arte mechaicaꝛ

a: videliez de venatoria er ad
dib & vtilitate earuz de laborib?

„

2

Enatoria quarta ars eſt mechanica:ſub qᷓ omnis fera⸗

rii auiũq; occupacõ piſcatuxa. earũq; verũ paratura 9

tnent᷑ vt ſupra tetigim qz? arciu vtilitatem null? ig⸗
SS E2 12 8 reitacõnez de due
Srat Eſt. n.ĩ pmis delectabilis atq; ad exe

———

tionemq; tem poris accoõmodata et ad modeſtã bõim vecrenti

2

ſlituta qfpe a ad ſalute; corporis p vtilis h debis lo⸗
co tem pe a fine bono eis fruant· Adde q tolerãda eſt. ſ ob

ò

ecelſſit ate; ꝓ pellibꝰ carnibꝰ nõ ob voluptate; ſn ſtrepitu et

ęlamore exercet · Sed iã hy arte vite meõmoda labores at

q; mſerias ſimul æ picula ↄmemoremꝰ In pᷣmis itaq; ejs prit⸗

Ss gaudiũ ſuũ ĩ fu ʒaciſſimis rebꝰ collocat: Deide venatii va

cans melioris negoen die; pdit Quid de pericuttis corporis di

raz Nuot foueas venatores peipites meurrunt: Aquas quo⸗

4—

nates: etſi quociens armis no vacat. venacoiſe dedãt: JInt ce

4

„

ex ea mifirmitates nãcilcũt & vt dici ſolet · paꝛuo ſolacõ: plurex

——,—

melticie pant⸗Muid dieã de tpis amiſſio ne in utin occupaco

vanitas ꝗm poſt paruã beſtiolaʒs leporeʒ natura ipatim dam⸗

tot cuꝛrt vᷣges tot milites tot curſoꝛes tot. buccma & comiz

äl

ii clã goꝛes: tot vlulanciti; vociferacõeæ. Et yt paucis multan

prehendem in ſeripturis ſãctis nemineʒ ſ actũ venatoꝛez legiꝰ?·

Cau em venatoꝛ erat: qm peccatoꝛ fuerat Rurſus int᷑ venato

—
ʒðð

res ſeꝛ ptuia ſaẽ Nembꝛoth cõmem oꝛat :q robuſtus venato⸗ et
olloꝛ bommu pp

4

af Denicq; venatoꝛes hiuas quert: vbi w
rinantes ſpoliant atq; trucidat hec eſt eo⸗

nacõnis coloꝛe: pegrmante Dar De i
nacome cePePrS is ſpez oppſſ¶

rum venatio hec aiicupatio Taceo de alia venacoie hes
ua: aena: ia cũ beſts deceꝛtando Et ut paucis agamvenato

ꝛes denſa nemoꝛa er ſolitid ines inquirt: non vt vita ſoliraram

agant rui ſe mmeptos ſeiuntiſed vt Feris er voluci b? Oiiituit: da

tera in icõmoda illud ꝓuu nẽ ct lalſitudĩez ſenectuteʒ plureſlcq

H

x hg eCer.

hHominu vite inabiles ſũt.· Nule arti ſubalternãt macellarioruz

ars ceteroꝝqqg coquox: atq; cauponũ officie artes⸗ qua2 vj⸗

pociꝰ voluptas q; neceſſitas indurit. Eſus em carmiu ante dila

uium incogmit erat · Ito artes viliſſime ſũt. a fraudibꝰ ple

ne ac dolis. vt vnul. quiſq; experit · Wendunt enim carnes pu⸗-
tridas · olem caſtrone· hircuz ꝓ ariete capram ꝓ capriolo.
Decipiunt in pondere. fraudat mn peio a m re ipia ſeducunt.·
Nuo fit vt du carnes ven dunt. emenciuz corpora ledunt ·. De

ſcatura vmno ciborumq; apparatu:in quibus tot ↄmittunt
fraudes: vt pudor ſit ea omem orare: Narum igitur arcium ſtu
dia: ventri nõ menti ſeruiũt. Tolleran tt itaq; quatenꝰ ſufficiũt
ad vite humane alimentum a bonam corporis valitudinem

4

*

(Capiitulum · xxij de quinta arte mechamica:videlicet de agri⸗

cultura e de ptibus eius⸗de cuid vtilitate dulcore et amaritu
dine ſupradiximus in decimoquinto er xvj capitulis

.
4

modis mierns et laboribus

„ ſtoꝝ qdem artez nõnulli agriculture aln venatorie
gecia ſupplẽdã admodũ neceſſaria Hie igi᷑ viuendi mo

attribuut vtruq; ſit ſpecialis de ea agend? eſt bmo. Eſt
igit᷑ vtilis paſtoꝝ ſeu bubulco? arsatq; ad vite bua⸗

ne indi
dy innocuus eſt. wm officit. nature operi intendit. Heip · ſer⸗
uit:a mulſte ẽ ſegregata Facmoribꝰ a peccãdi occaſoõib? alie
na. ↄtẽplacõi rja: vtilibꝰ actõib obiuia eãq; vite foꝛmulaʒ.
ſacki gphete ſectati ſut. a ſub paſtorig nõ e r ges er platos apz
pellart Nuippe eꝰ nõie gloſo xpus nucupari voluit inqens⸗ e
ſi paſtor bonꝰ Vorũtn bo arte plurima ſũt incõmoda labores
atq; picula Mrĩio qᷣdẽ vt putamꝰ vtiliꝰ hõ jbo pforet hõies poci
us amare colere alere qm pecora Amãt em qð nec ſe amari

ſat. nec amatiby vicẽ redd ere pnt. Qurſus ſi amalia p te paue⸗

tis occupatiſſimꝰ bubule? eris. ſi p alios pecora boueſq; paſeiss

Capitulum.xxx.de arte paſtorali · a de eius vtilitate · ac ineõö

is

.

n

18
tedile
N⸗
proo⸗

NAet .

nt d
tuunt
uunk
cen
Duen

derge⸗

martt

e nneo

nutorie

mo⸗

uiri⸗
lendime
ſayſen
alie
emulz.
tosap⸗
gens
Pbores
espol
anan
tpale⸗
i

tu nõ paſtoꝛ modo ſed paſtoʒ ſeruus eris. Sed Alozg fur⸗

õs —
4ℳ *
. 7

tis frandibo dolis necelle ẽ credas· nũe pecoꝛa moꝛtua affe
rẽt⸗ nuc a feris omeſta:nuc ĩ peipicium dedita ß quottidie no
ua rumoꝛalq; adducẽt er qᷣbꝰ doloꝛẽ · meſticiãq; ocipies · Neq;

aailaricie

eo Fraudes vitare valebis· vt recte de eis dieat ꝓpheta: omeꝗ⸗
paſtoꝛes puaricati ſũt Et iteꝝ paſtoꝛes ſuos paſeit vẽtꝰ videliezʒ
otra quos alibi ſeribi᷑· Ye paſtoibꝰ? qͥ dilacerãt gre
gẽ ſuũ. Adde: alalia ipa ꝗ tãtope alis atq; cuſtodis: multe pe⸗
riculis ſut expoſita· qtã erebra ſüt · vt plexq; totũ gregem ex
Paluriat · t paucis igit᷑ agam vtilitas incta bicta ſolieitudo⸗
Dubuim luerum mamfeſta picula·

G La · xxxi · de ſexta arte mechanica videlicet theatrica laudis⸗
de ꝓptib? ſubalt᷑ nate de diuerſitate oĩm ludoꝛꝛ · de ee

ilitate danis & Pieuli⸗ .
Neatrica vo ars ludos reſpielt. dicta a theatro vbip
xul ouem ebat. Nec wro vite foꝛmula tollerãda elt 5
4 iudts hoõies ad eũ finẽ vtũt᷑ :qbus inſtituti ſimt. Teſte
pho ꝗpf publicã leticiã hõies a prauis cupiditatibꝰ. æ a no
riuis voluptatib? retrahut vt ſupra tetigim. Coõkeruͤt deniq;

ludiad recreacoez huͦam coꝛpis· vt vigo ꝛoſiꝰ laboribꝰ e vtilibꝰ

artib vacare polſint Ludus em moderat“ teſte phõ cibus eſt
animi:Nam inquit· Seneca ſocrates ludere cum pueris non
erubeſeebat. Et cato: Laxabat animuʒ curis paucis! Fatigatum
Peir co legum condmoꝛes Feſtos mſtituerunt dies:vt ad hila
ritatẽ publice hommes cogerẽt tamqʒ neceſariuz laboribus

inter ponentes tempoꝛamentum. Veruntn plurime ſũt hò arti/

incommoditates vanmitates · miſerie atq; pericula- In primis.
igi oſiderandum eſt · quia vt michi ſatis videtur: apud catho
licos theatrica ars mime ponenda nec nommanda precipitur
Nam vt inquit plidorus. Beckamia crudelſtatis: inſpeckiones
ſunt vanitatis: que non ſolum hommum viens ſed demonum

iuſſiombus mſtituta ſunt · Dro inde nichil debere elle criſtia⸗

———

no eum circenſi mſamia que dicitur theatrica nec cum amp Pi⸗

theatrica crudelitate. cum atrocitate arene eum luxuria! ludi.
Deuz enim negat: qui talia preſumit: Nuimmo fidei eriſtiane

ä

X
.
. 7 . . 4
. „ . „ „ 5 . . . . 4 . —
. . 2 .

puaricatoꝛ efficit/q; id demtò appetit ·quod ĩ baptiſmo iam pri
Ddoem renunciauit 1 diabulo « operibus eius Lucius ſilla vt
inqt · Seneca pᷣm? cco leones ſolutos dedit · Põpeiꝰ pmꝰ ele
pbãtes poſuit ad ſpectacula-nec ti ↄmendãt᷑ bonã rẽ egille.ñ
bonũ fuit moꝛe nouo ꝓdere hõies · Vn ſubdit. Seneca ſaãctiꝰ
. Fforet iſta ĩ obliuionẽ we · Preterea oſiderẽt Freqtatoꝛes ludo
rii.· q teſte Criſoſto ſup illo vbo: ſedit pplus omedere æt bibere
c& ſurrexit ludere. De nõ dat ludere: h lugere diabolus dat
ludere: ne lugeamꝰc duũ ludim? illudim · Adde qꝛ ludꝰ nõ ea⸗
— ret:lluſonea qᷓ nomẽ accepit· Vn ſara vidit ſmaelẽ ludẽtem
cũ yſaac.ĩ quo ludo vt inqt Aug: vidit illuſio nez.qᷓ ſignifica⸗
bat decepeõem: PMreterea demones delectãt in ludis vams ·
qꝛ vidẽt hõies eis libẽt intẽdere a via vtut deuiare · Vn m lõ
no fuit a demõibo dictũ cuidã romano· vt ludi vrbe inſtaina

rxt ſem Aug: ĩrto de ciuitate dei-Denic; iludis rara ? Zui

tas ꝓmpts ẽ ſcurilitas vaſtas.ſtultiloquʒ pba ocioſa:mendaciæa

hane inſpectoeslibidinoſe tractaeses, ipmptus leuitas:ab6
modeſtia: mi aliud ĩ his locis accedit: n breuis leticia: puũ gau

Diu⸗ magna temporis iactura:puerilis occu pacõ. Et vt qað 1

— —rSõõ —

ſapiẽs at· Ludoꝝ expectator vanꝰ: luſor inſanꝰ.qᷓ nec hõeſte
gerit᷑: nec hoeſte mit᷑ adeo vt ignoꝛemꝰ:an ſit luſoꝛ infamioꝛ
aut ſpectator. Rurſus multi fuere quos natura mites fererat
H ſpectacula vicia docuere· crudeliſq; effecere · Nil enĩ potẽc?ꝰ
memoriã deleẽdit· qʒ qð viſu oſpꝛicit audita Faeile volat: con⸗
Ppecte res herent · ecia muite.· Fugiẽda g ſũt ludoꝛꝝ: ſpectacula
vvbi ad horã gaudemꝰ. vt diuciꝰ doleamꝰ.a ſẽp videamus qd
vrdille ſep diſpliceat · Moꝛro lu doꝝ varia elſe gna cõſtat·qᷓ do

luit atꝗᷓ iluſo. AlIij· n· alijs delectãt ludis. q dã ſpectaculł Fe⸗
ra: qdã hiſtrioib?:qdã paleſtris q;dam aleis. ̊ vbiq; vanitas·
MNuid: n· thauros Meuid Feras publice iffici Slectacõis bʒ Mua
Inõ ſufficiat bellox cruoꝛ caſtris vrbibq; dietĩ effuſuis· De
paleſtris vᷣo atq; torneamẽte qd diei pt. Wbi ſpectoꝛ vaniloqꝰ

miles inſanioꝛ: it. n. Fu? tociꝰ vrbis: ĩ quo ludo ſepe vilioꝛ om

nium vickoꝛ euadit . De biſtrionum buonumq; vita: quid dici

rroteſt· Melſco qs · iſpiẽcior euadat: an hiſtrio vł q de biſtriõe

ghnf
S t⸗
onel
ale
neſiſce
doez
e hpen
bold
i
e
stmiz
ummndn

—

NQNaag·q pmittut ꝓ loco a tpe ·
¶Lapitulum na arte mechanica vdelicz mede
Iæ de eius neceſſitate e vtilitate a laudib. Demusz de illius ab

ridet Forte: quu pecunias effundit-vanior eſt· Nuociens enim
hiſtriones de ſe dominos ridentes vident. toces i pfi mirat
demenciã ſe mirãciũ Sepe certe hiſtxio aliqᷣd fĩgit quo falſo au
dientes delectat ſe vere · Alea vo a taxiliorum luſoꝛes a deo
Pppur ciſſimã artẽ exereet · vt ea arte qnto doctioeès · tãto neqoẽ⸗
habeãt᷑· De qᷣbꝰ phus ĩ politicis ait qꝛ aleatos moꝛtuo ſpo
liatoꝛes a latrones. turpes luctoés ſutlueri n. gra ob ꝓbria ſu
ſtinẽt· Vñ a themiſtodes.Suiſſimos viros a reip. curã geren
tes: a ludis leuioribꝰq; ſolachs arcendos decreuit ne reſp· lude

re viderer · ꝓPe deniq; diſcebat ſactiꝰ eſſe ociari: q́; tur pit ſola

iari- Ludos vo innorios ad recreacõe;: a tyis deductionẽ rpi
anis nõ nego: vt muſicis inſtrumt· vt videb ſtatim cu de muß

ð,

mx⸗ xy. de ſ eptima arte mechanica vid elicz me dieina

—

—

ine vo ars fateoꝛ int᷑ mechanicas nobilior ẽ· tãzʒ
atura ĩpa hõib? donata: qnmimo vite buane plurimi
, Puecehſarin: atca deo imoꝛtali laudata a börart iu .
orpoꝶA morbi curãt vite mitſticia obuãt᷑ · Deniq; ipa huiꝰ
rał inqſſcõ ↄmẽdatiſſima eſt. Et vt paucis agã vtik ad
modũ a accõmoda medicĩa é⸗: qᷓ neci coꝛ pa ſpa curat- liberio

rez ad vacãdũ animũ reddit. NMã phõ teſte ex bõa coꝛpis vali

ad optia qq; d ſponit · Sʒ Fateor laudãda plurimũ ars medici

ne eſlſet. ſi bonũ ſubiectu. ſ vtuti ð edituz repit · ſi deniq; 1dipſitz

fſciendi gño optimũ ac naturalibꝰ ſeẽcns: allibilibꝰq; fũdamẽ?
tis omunitũ. priꝰ medici addiſcertq; exeqrent᷑· Sie en vt a⸗
unt vnuſqſq; id agit felicit᷑ q optie nouit.ita qͥ ᷣncipia medici

ne ignorat: c? fmis ſanitas exiſtat vt . anuz egruͤ reddat necelle

5. Widi ego plurĩos beri aromatalos: podie medicos- heri bar
ꝙ materialia jn apothecis omiſcentes: podie in pᷣncipum aulis
mediei quiſq; aſſimit· quo nam pacto necando medicandi titu

,

lum vendicabitur⸗ Nuibuſd am itaq; bis hmilibus me aliqndo
Ffebricitantẽ viſitãtibꝰ.atq; remedia pollicẽtibꝰ ̊ æ cauſas moꝛ

bi iudicare conãtib? ilud ad Dhilippu vt ĩ actibꝰ aploꝝ legiꝰ
Dicebã · putas ne ſtelligis q dicis: Muibꝰ dieetibꝰ. Eciam ego
iteꝝ cũ eodẽ eunucho addebã:quo ſexre poteris· cũ aliqs te n⸗
docueit · Miracte res ẽ vt·n· inqt Nieroiꝰ fullones· metalla⸗
rij⸗fabrii ligno celoes ipa ꝙ; vilia officia exercẽtes: abſq; doc
tore elle n pnt nec erpiri audet qñ noueft ſola eſt medicandi
ars:⸗q; Ibi paſſim vnuſqſq; vendicat Alij. n a crebro imfirmã⸗
tiby mediemã ad ðiſcũt: Alij a Femĩs vt viros eurẽt. Aſij ab ĩfi
delib? audiut⸗vt fideles necẽt · Aln neſco qͥbꝰ libell legut: vt
ĩ miſernjs eoꝛpibꝰ vnifoꝛmit᷑ exeqn᷑: a vt aiũt vno collirio ab
eis ĩcognito: om iũ oculos volũt curaꝛe: quo fit: vt cecꝰ arte · na
tura videntẽ cecũ faciat· Nij medieinã neſoẽtes: medicſja abu⸗
tũt artẽ egregiã q; ñ nouer̃t ꝓfiten · Medicĩe exellẽti t il
luſtri noõie gloriat᷑ ·qᷓ pe qſtꝰ gra: pecumã vt finẽ qrũt: reni

4

uʒ cte vo medico ñ mo exiguũ:̊ ſoꝛdiduc tãto labori ĩpar nec

to ſũt/düũ viris exellẽtibꝰ n credit᷑: hac laudatiſſima arte abu

tentibe pmu dat⸗ Adde q; multa milia hoim taliu medicoꝛzi

ſipiẽcia:aut in expiencia foꝛte moriũt᷑a du vnũ moꝛbũ curare

ſatagũt:ꝓlurex ĩducut. Aſſuefaciũtq; miſeros egros: vt mn me
dicis vuiè nn valeãt q́s n aljs pandis mime ipi tãgũt nec degu⸗
Rit. Cetera bömm giia Felicõ aura: bonãc tpis diſpoſcõem op
Mediei vo aut inſanaz aut peſtiferaz· oes mrirmos elle pf ſea
ſuos deſderãt · Nos qdã ſapiens ſimiles dicit eis: q funeraa d
nailtt exiſio: eo ſolo q; optabant plurĩos mori: vt inde luerũ ea
perét ꝗqð ↄtingere n põt mñ multo moꝛte· Taceo quot moꝛbo
ruʒz ꝓlõgacões: quot peſtiferas pocões: quot infirmitatũ omi

nacoes mſeris infirmis ingert r quos abſtincia aut finplidid

victu:qpe vl herbaſi ſirẽt curare Poterãt: ſüptuoſis vltrama
rinis po g aulterinis matentalbg A:i aut vonduͤr aur ill
vum luerum participant· curare pociꝰ mficere huma na coꝛpo

rxa moliuntur⸗Rurſus medici cauſas & naturas egritudinum.

pe

die

ſe
tit
ke

e⸗ Sjcũt ſubtilit. dantq; ſanitatẽ oboteno adeo vt ſẽ qᷓ dã ſapien
NAS Ddicebat. eũ eos audimꝰ? moꝛtuos pollſe ſuſcitare credemꝰ⸗ pau⸗
tn poſt cermim? inanẽ elleeandẽ ſanitate ſpeʒ qm illico inſpi
„% rata moꝛrs infcipit. Sz qd plura. Abſit vt de medicis qc; kkmYmm
tiredica In mambus . n. illo ſepe meis peccate incido: Itach
1 michi ceteriſq; moꝛtalibꝰ ſanũ foꝛet oſiliũ eos nõ exaſperareꝰ-

beis ß domulcere obleqns· Muare nec ego: ſetire audeo qð oẽſ

td clamãtlatꝛones em ſicarij: venefici.bõies inhuanit o ceidunt½
iu mmedici tn huamllime⸗atq; officõſiſſime æ ſolẽnit int erimũt · Et
bif ſiq aut diumo munere aut nature vigore ↄualeſeũt:ipam diui

ſt m gram ipisq; bnficiũ pecũia vendut ˖ du libi ſanitatẽ attribu⸗

nobd unt. Nec indignẽt᷑ medici ꝙ eo*Wτarte mechaicã dixeri Nam

nen dcere pnt ſogrue mediemã eſſe mechanicã: q; ẽ de coꝛpe hüa⸗
no. ex ea pte q infirmat ſanat⸗ ð qdẽ corp e intellectiun
na. Nuibo dicendũ ẽ ſedm Alfarabii: ꝙ hoc nõ ꝓbat medicinã nn
Dmn exllle mechanicam. Mrimo qꝛ licet ſit de coꝛpe hiano: nõ tamẽ?
ur. opat i eo⸗ medicia Pe ſem ꝙ ẽ intelleckiui· P ſem ꝙ ſeſu iuuid
np vegetatiuũ. Medicine aut ad hoe valẽt · pmo vt iuuetur ve
vabe getatiua potẽcia ſeſitiua ĩ 0pib⸗ ſiis· Fateor tñ ꝙ aliqn acct
Sit ⸗vt inde iuuer intellectiua qꝛ ſedat doloibꝰ: liberiꝰ vaca᷑
Urare

operibo mtelleckiuis. Sedo boc patet qm riſtotiles in libro
fime de aialib' tradit doctrinã de huano coꝛꝑe ſit· cũ doctria bru⸗
dax taliitn naturalis ſcia ſpeculatiua ẽ medicina veꝛo eſt opatiltla et
te (Capitulum · xxxi de arte mercandr er vondodi que ipſa mech
nernd amica eſt a ſub nauigatoria contmetur a de eius necellitate et
n N vtilitate . a demuz de llius infelicitate fraudibus dolis atq; pi
notn Ereatura vero que ad nauigato viam pertinet vtilis.
AOnn admodum eſt ad ſuplendas inopias prouincarume
kenm
Grie

.

une illa comereutz int homines baberi vix pollet hui⸗
aũt mercatorie arte tres ſũt partes vt ait philoſophpus in pmo.

polli . I· marelaria id eſt per mare Ferens mer ces · quie nauiga⸗
toria dicl poteſt.

ecuda eſt oneraria: Tercia aſſiſtencia q qͥ

· alliſtt mercatonib in pecume et aliarum rerus Oomutatiomib⸗

¼ds/

.

NN„

oẽs mereature ſpẽs a Wlutrarcho erurib eoꝛpis hilam rec

te opant᷑ · veluii. ne crura hõis huc atq; illue diſcurẽt ꝓ necelſa
rys huam coꝛpis ſie mercatoès ꝓ necitate corꝓis reip Rurſꝰ
ſẽ coxe e tibie ſuſtẽtãt coꝛpꝰ: ſic mercatoꝛes rẽpeſuis mercib?

—

ſuſtinẽt· Ex qͥbꝰ apte olpici᷑ neceſſitas.c vtilitas b? artis qre
nerito vt at Nugo· omen dabil v⸗veluti ꝗᷓ diuerſas ignotaq;
Zetes cõci ſiat: bella ſedat· pacẽ firmat o tãde; puata bona ad
Omuneʒz omii vſu immutat- Eſt igi mercatura nõ mõ neria ſed
aecõmoda vtiliſq reip· er vt mmqjt phus e no inkimitz viuẽdi gñd

. —

ſipoꝝ mercatoꝶ finis ad reueladas- indigecias omunis reip

2

.

tendit. ſi rupiditate gra qs mercaturã exercet-vir eit ĩ nocss
Siult. n. em arte jnomoda æ picula pluria: idq; er oo maxie co⸗
ſtat qm edᷣm miam ſaãckoruʒ vix mercatura m peccato põt exer
reri: Nuis/n: h art dolos-Fraudes. jmdtates et ſcelera nar⸗
rare põt: Drofectio nõ ẽ dictu facile. Et ſi cetera taceam quot 5
s: quot mẽtire rey emptibiliũ vtu “

lAalſe ve venaliũ laudarões. quot mẽtire rex⸗ iſiũ vitu
Pardes: quot defectuũ occultacones· quot falſe aut diminute 1

me ndacia: quot Piuri: Otra quos indt Ambro- mercatorſſe 2
cuh⸗ pator inf̃erm: cur ĩ fraudẽ a decepeõeʒ 9uerte nature n 68
Duſtria, Cur affectas rezz defectus-Cur optas paupibo ſterriii e

Rerilior: ꝓuent?/ qn reꝝ ſopia. ar vocas ĩ duſtri: qᷓ pociꝰ eͤſ AL
lalſiitatee cupiditat aſtucra: c q tu remedmi dicis omerciiͤ od
neqjcie pociꝰ a latrocmiũ ?. Et ſeqt lueꝝ tuũ danũ multoꝛ eſ ai
Et vt paucis agapsome h arte officiu eo tẽdit· vt ea vtẽtes lu⸗ aa
eris ſtendat. vili? emat: cariꝰ vendat: ꝓrios deci piãt Hos ſig⸗ ſ
nat: Walerib ci ait inſdioſiſſimã Foꝛe artẽ qᷓ ĩopus ſanguĩe pai i
tur er mendacys vt veritate iſtrumento iuuat Nacfallacia- m
Pelarijs artiby gaudet: quox? Fraudibꝰ non tã alios: qs ſeipos
kraudãt. q; teſte Criſoſq ſimplicit᷑ negociãt᷑ ĩ omiboꝰ ꝓſperä ſ
q̊ vſt᷑.ĩ dolũ eis oĩa aduerſat᷑ cu ſeriptũ ſitj Ezechiel: totã ãm de
uerſacõez vite ̈tüt ad lueru. deo nõ pſeuerabit ſibſtãcia ſiia- ſo.
Et iten fraudabit eum pecunia ſi: Tareo de vſura: que vr ⸗
à mercatura ſeparatur.· Ceteruũ de camploria ſileo et pecume E

ete roõmutatiua ꝗᷓ huic mercãdi arti ſubaltna᷑ · in qua tot doli:tot
th Ffraudes tot rapine ſũt: quot nũmos cãpſor hbʒ ipe Narũ ita;

rſ mechãicaz: atq; ſmilium arcium ſectatores vltra alia vomo⸗

—

e mõtartibo vacãtes ꝓhbibebãt᷑ pticipare nedu pᷣncipatũ: B ma
wi iſtratũ a oſulatu vt ſupra deduximas.
omd ¶ Ca· xxxnn de artib? liberalibe in gůe e de illa⸗ cõ moditate et

S Abuſu laudibꝰ æ danis dulcib? a amaris
erales vo artes plurimũ Ffore vtiles ad inſtruen dos

iuuenes nẽcia admodũ ſcia 2 gia- Mull? ſanementt

L

7

dubitat Mec tu ignoras q ĩ puerili agens illis imbut?
nc⸗ Iescvt noſo ſeptẽ numero ſumt æ mn duo gfa: duuiduͦt qr Pme.
er trxes ᷣmo: diales artos vocat vr Bma ſdcdi elemata vdolies
zmn grama· dyale. rheto Nuatuoꝛ vo ſeq̃ tes T. aſtro· muſica. arime
ann v geome mathematice appellãt Deſt doctriales q; ꝑ ctas de
mn mrationes docent. vtſtati ſibideme Muare aſt leralesap-
niu pellãt·a ca mathematicas qᷓ fuerit cauſe inuencõnu; en⸗t:
eset Afſit eaz natura. vtilitas ſeu vomoditas ſibiciaʒ. q etſi tibinota

worſ⸗
i ordinãt pmittas- Appellãt? itaq; vt noſci ſeptẽ ipe artes libe
iet rales triplici er cauſa: Mrĩo vt diſtiguãt᷑ ab alijs illiberalibus
N vt mechaicis et ceteris builib artib. q ideo ſut illiberales qa
ordmär ad corpꝰ? Ammã aũt a ĩtellectũ: male diſponut Jpſe
a aut liberales pncipalit᷑ ordimãt᷑ ad ammã q; di bonuũt ad vſus
and cactões otutu moraliũ a ĩtellectualiuʒ· vel ad vſũ ꝓfectiſſime
H Stutis: q&Clicitas. Ex quo põt elici alia Phlſima ea: qᷓre vocTOz-
H tur artes liberales- vrdelicet ge ſem eas bõ ꝓſe diſpomit ſcdm

Int. volo illa tibi ad mentez reducere ne illaꝝ o blectamte allec

*

1: du ilb te totum exhibes: digmiora atq; exellenciora ad qᷓ illa

—

ſepte intelleckũ ad optimũ finẽ veluti vſũ vtutũ moraliũ æ ſtellectu

4

SS aliu vel ad vſũ pfecte Felicitate: q ẽ ſpeculatiua Nui aũt talia 9

d ſpderãt: naturalit ſut liberi- qꝛz nõ ſut huiles cu ĩtellectu vigent.

pod Soeo recte artes ipſe liberales dicũt᷑ · Fateor tñ ſecũ um phi
ſin loſobum in octauo polliticorum: quia vtile et commendabile
⸗ eſt. participare aliquando liberales artes et mathematicas: q =&
Is ordinatur ab eyercieium exellenciari doctrinazz vſc; ab-

4

wh

cexrtũ kemind ß otinue er aſſidue exer

N r

ꝓfectionẽ nõnũq́; noriui ẽ: q: ot mua oſiderati

oillis retrahit

4

◻ „

qre liberales dicut qꝛ liberos ideſt er peditos e exercitatos

aut ſimplicit᷑ aut ꝓ ꝓte ad vſu vtute moralis Tercia vo cauſa

ammos: reqrũteo ꝙ ſubtilit᷑ de rex cauſis diſputãta de illis

pleriq; q a ſeſuremota ſũt: Alia caliſa ẽ q; ãtqtus tmmõ libe⸗

ir ideſt nobiles a in geniti: i eis ſtudere oſueuert· l eber veꝛo
et Inobiles ſtudebat. mechanicis ꝗpt piciã opandi corpalis
Nusgonem- „„, “
Ca:xxv. de mis duaby liberalib artib videliez matica
Dyaletica. a de ortu ea cauſis qre inuente ſũt a de illarum
laud b a vtlitate:ac demu de cagt abuſitr rotnodiiate
WVWV DPhnqm egimꝰ de liberalib' artib? i in ghe. ſupeſt vtĩ ſpe

Ele:agem?· De rhetorica vo in ſeq ti caꝰ diſeremꝰ. Vo⸗

FXeär it ipe arte
ſat · Per eas . n· aut de zruitate aut oꝛnatu monisaut dei

q; de oꝛonis veritate ol falſitate pncipaliꝰ agit· Nrĩa itaq;· S⸗
ma ſedᷣm AlſFarãbjũ a lvis nome accepit · q mr ẽ alia arciũ u
it aut cauſa æ modꝰ inuẽcõis eius qm cu bõies inoꝛdinate atq;
ad libitu a ſm arte loqrẽ f: euemebat vt miꝰ bñ conceptꝰ ſuos
vt tardio intelligere e intelligi. ac d iciliꝰ ſcias tradere po ſſet
Mua de re curaĩt. Iapiẽtes has icomoditates tollere tradidert

q; artificioſũ loq;di modu vmkoꝛmem qᷣdẽ ac ogruũ: vt oës ecoõ

ie eas breui mone tãga m- Pbrio igit de Fma-a n

tres ipe artes pꝓmordĩales qꝛ cca mã lr̃aʒ elemẽta

liber? ſignificaren addiſcerent Veꝝ etſi vtilis necela⸗
ria ars Imatire ſit quo tn pacto inter ſcias aãnum eret · plurimi

dubitarunt g cοquia gramatica ipſa ſolum circa periciamrec

ti ſermonis vſat · mo vo trãſit · ſeiẽcia aut eſt de pmanentbus

Adde quia hec ars Polſire liguam non animum no uit nec m⸗
telleckum dirigere ſed labia· Accedit quia non ꝗpter ſe · ſed ꝓpt
alias ſnuenta ẽ quare ſſtrumẽtũ ſciẽdi pociꝰ quã ſeia ſecundum

——

.3 ——

Auo ſo diei potelt. Log ca ſecũda ẽ ſiberahs ars qa rationalis

”ð

— —

CrnxXrvj

Sreit pan · difinire rere⸗ reſpõdere vera a Ealß 8. diin dica.
re. ac ſubtilit diſputare docet · Neceſſaria cte a vtił ars· qꝛ ſe⸗
cuũdũ · RNugo. in didaſcolicõ Pe. eã ſubtilibꝰ obiectombus latens

veritas re pi᷑· Cauſa ſiqdeʒ muencois eiꝰ ꝓ vtił admodu fuit:

cũ: n. in phiſcis plures ſuboꝛrer opiniões æ Ptrarietates . de
creuert ſapientes de mõ altercãdi arteʒ tradere⸗ Vdebãt eni

qꝛ nõ polſet facile ꝓuemii ad alicꝰ ſcĩe · ctitudĩeʒ ñ picia di pu⸗

Kdi Ha c. Salo· omim ſapientilſſimꝰ ĩ ꝓPuerbys ad diſcẽda ad

monet du nos hortat᷑ vt ſtelligaꝰ Pmones prud encie vſucial

—

qꝙ; vboꝝ neenõ pPabolas obſeux bmo nẽ n dicta ſapientũ ſit

et enigmata:ꝗᷓ oĩa vt Kier ad magnũ oratorez ait dyaletico⸗

ucto: ſi fmis attendi?᷑· vtiq; repremꝰ:q; pociꝰ jngen u inani
ter fatigat. q; vtilit Pfecit.· NMã eth odiſputatẽ viceris . nõ fruc
tuz. H vboꝝ folia⸗ oſeqris · Niĩc· Prego- ſilogiſtiea mt diſputati
om ſdd aliud e q Eq;; vbis otendere n audientes: ſ ubuertere Abu
tuat en. ea arte plurimi · du ofidencia clamoꝛis vboꝝ veritatem

impugnãt-Rurſus qſqs ea doctrĩa vYlaris necelle & otencioſ?

rüũ a oratoꝝ ſut Sed & Aug? ꝓ eo int cetera logicã mendat
exercitatioꝛa policioꝛaq; redðit ingema · Sʒ te ſi dyaletice

lozkei⸗ qeqᷣd ꝓbare nõ potes: qt vt inqᷣt Aug ofirmacioem ſu HM

mit ab hõe · qeqᷣd no her ex veritate. Sed Nt ud vex e qꝛ! ſe
pe mmiũ altercãdo pditur duͦ AAritur veritas⸗q fate doledu
eſt · dipm qð ad veritateʒz iuuãdã mſtituũt e: ad eã obkuſcã da;

occaltadac cũ hõim laboꝛe ſtudioſiſime qriẽ Vn Augꝰ? mde

doctria xpiana execrabile dieit artez ſo pheſtica diſpursdt⸗ li⸗

bidĩez rixãdi · q; admonet cauendã · Si ·n · doctxma foꝛet pieta

tis · neqq; ſacre lr̃e tãtope eaʒ dteſtarẽt᷑ cũ aiut · q ſophiſtiee loq

— õñõ

et quomodo aliquando e eſt moꝛtifera · HZ

tur odibilis eſt ˖ In ea certe vt ipſe Auguſtinus ait victoria ver
borum oſtentatio ambicioſa queritur nec modo tardos: ſed
plerumcq n ingenioſos decipit ·

apitulumxxxvj de rhotorica? que eſt tercia liberalis ars& 8
eius ortu & vtilitate ac laudibus. Rurſus de eius abulu. qua
lis debet elle oꝛator · a ad quid valet eloquene cia ſine ſapie neia

O HNetoriea fca ð liberaliſ arciii. ſe dicta q oinat? ſit lo
cucois ſcᷣm Alforabiũ Yeluti:n· ꝓ Smaticaʒ ogrue lo
ndi artẽ addiſci? ita ꝓ rhetoricaz ea oꝛnate ꝓferre ꝗᷓ
didici?⸗ex ꝗᷓ re potiſſima cã uliꝰ iuẽcois:ſumit᷑ ſeðᷣm⸗Nugoneʒ
Eſt igit hò arte ſũma vis ingeslaus Nã vt inqt Sen:magna
res ẽ oloqneia· nec adhue vlli dulkit · vt tota otigeret. ſate fe⸗
lix ẽ q ĩ aliqᷓ eiꝰ ꝓte receptꝰ ẽ. Nec ctũ oꝛnamtũ ẽ aliax ſciaꝝ:
gq vt mqᷣt Calſſiodorꝰ.qeqᷣd ĩ alia doctria ocipit᷑ ab ſa ſub de

roꝛe ꝓfer᷑· Vn ĩ ecclehaſtico ſeribit· tuba pſalter iuz faciunt

melodiaʒ & ſup vtrũq; ligua fuauis. Et ite z: Fauꝰ melt vba cõ
poſita. Et rurſus ſeriptũ ẽ:qꝛ ſapies ĩ vbis ſuis moõſtra placuit.
De laudib? vo eloqncie repete qꝗ ſup dix ĩxxxnij·ca·ĩ pncipi
· Sʒ Ete ars plur ſos fallit: du ſuos ſectatores dicere nõ ſei
re docet. iſtruit: duleit᷑ vba carpe n vtilit᷑ ſape Et dũ vboꝝ ſua
uitas ꝗqri?: va reꝝ ſa piecia aãmittit᷑ atq; vtmã tãtꝰ hodie ellet
Hoim

dieẽdũ Nic Firmianꝰ⸗Lacta · vtina ta multi bn facerẽt· q; bene
loq videt᷑ Adde qꝛ pleriq;: ea vtũt᷑ nõ ad ſalutẽ ̊ ad ꝓniciem

Accbilſime qͥdẽ id· rekerẽdũ qpe a doledu arbitroꝛ · vt videliz

4

peſteʒ a norumtũ vtat Sĩplex.: n.ẽ veĩtas o cta ꝓplẽdoẽ aut
vᷣboꝝ lenocmio nõ eget qmimo vt Nentilia ait ſuſpecta ẽ e or⸗
nat figè neſcit Nã qm inq̃t fabrica bit ficmtũ q vx elimatuʒ de

labor ad vcte beateq; viuẽduũ qᷓntꝰ adoꝛ nate bñn politeq;
ea ꝗ teſte. Ciceꝛoe a natura data ẽ ad bono hõim obuacõez .

et: VMive ſit ꝙ qdã ſapiẽs aĩt qꝛ garruloſa dicẽdi Feſtiuitas

*

AE

gauit dũ ĩ declamacõibꝰ ait q; raro hᷓ i᷑ ſe coeut vt eadeʒ vox

Pl? ſonat q; valʒ: muiltũq; hʒ ĩanitat vacui dq;· Sen· nõ ne

Dꝛ no diſer nec Facũdie rhetorico?“ oꝛatoꝝ operã dam? (uꝰ

oficiu e Fabulãtes moib ficmtare medacia er mnocencie fides

ferre émibo ·qᷓ dũ putãt ſe aliene laudis fructu ꝑ iniq; vẽto⸗

a rapuilſe · neſeiũt ſe ſue oſcĩe pdi diſſe nitoreʒ: vt vcte: expf·

illudð Lactãcij. q; multe ſua ecia facudia: moꝛtifera ẽ Rurſꝰ? ve

luti ipa artificioſa dicẽdi ars ſuos:alupnos decipit ſc a ab eis
fallit parẽq; ei viuperij: vicez reddut: duũ eloqcie aut ctoris

ſit dulcis er ſol Da. Nic Didi7 ad Allerãdru- artẽ inqt bilodn

tll faalſo noie gloꝛiãt᷑· eãq; tãto fediꝰ deturpãt qnto nullaʒ ꝓꝑtem
eb eloqcie atti gert Muipe nõari eloqtes delectãt:qᷓ nodũ loq i
eu ᷑reepert ne direr didiceret:Eſt; n· modernoꝝ hoõim ĩgens nu⸗
. mmer ?:qᷓ eo ſe veros ̃ctoꝛes ꝓfectos atq; facundos oꝛatores
euaſille putãt ſi poſt pauculas qbo ĩſudart gmatice litteras:po
pIn Kergat ceteris pelaris ſciechs· q i paʒ eloqeiã nedu illuſtraãt · B
ein ꝓficiũt: illico Facũdie ſtudys ſe Tas ibroſeg Cicersis ſi vvis
6 nẽxci Nñtiliani ꝓlegãt Lõge cte alit ideʒ Cicero moderna deplo
unt riãs tpa in eo libro ſeẽciebat · S de oxatore ad Liñtuͦ freʒ edidit
ats LLooge ſec? ipe Nintilian? cũ de oratoris iſtitucõe ageret· a⸗
t· rü.n aut nulictfatet optimu elle ea etate oratoreʒ. C? xci illa,z
man allert nõ ĩſulſã foꝛe cauſã. Nã oratorẽ mmqut m onn ſapie gůe pꝓ
mh· luadere opoꝛtere vt q alibi didiecit · euz ſpledoꝛe dieẽdi ꝓfFerat ·
gzln adeo vt q veꝝ oratorẽ audit ſeire er ſtelligere plulqs ceteri arbi
rch tret. Uð vtiq; ñ diuerſis ſapiencie titulis luſtret᷑· efficere n va
i m lebit. Luo: n· pacto ĩ ſacris litteris ille pſuadebit: qᷓ eas nuſqᷣm
r- legit Muoue naturalib? q Ariſto·nõ vdit Hiuo mõ ĩ morbus
ſen aut iure ciuili Porabit: qᷓ ea ſeſazꝛ ne dixerſexpers c ᷓ nec pn
e⸗ tripia nouit Ea dere Ciero mirare denit paucos admodum
Fuiſſe oꝛatoës:cũ eos aut oĩa multa ſeire opoꝛtet: NQue oĩa omia

Ge poies oplecti ꝓq; difficile ẽ Nic Aug? ĩ de doctria x piana ait
cG vdã ſapientẽ dixille · qꝛ oratorẽ opoꝛtet nõ modo deleckare: H
docere nec modo Pluadere vt fleckat h vt vmeat Cõſtat itac
eae oſa nõ nudis vbo folns. ᷓ multiphici ſapiẽcia opari Talis
SZSeelocciaa ſapiente ꝓlata: oñ dul core mell dulcior ẽ:de ine
Fu cleſia ſtico eribit: ſapiés vbis amabilẽ ſe reddit · Vt igit ptes
oſun audate eloccie qs alleq necelle varia ſcĩazꝝ ſuppellectili cõ
wi⸗ ſipat exiſtat. Jdq; ĩ ꝓuerbnhs Salomõ ꝓmonuit imqens· Ru⸗
de ſapiencie vt poſlis diqne Pferre Pmoneʒ. N uia ſra otptibi
. Cd lſẽ allerit facuũdiã i ſcia a ſapiencia fuerit condita. Fateor gObo
deo minü més bodie doeßuata⸗nimo & peſt? obcecata eſt adeo vt
oW Frödes ꝓ Fructu capiãt a Fumo paſcãt᷑ du ſe igmi aqpſre pu
tãt.Roc & cte ulud tpus q& A poſtolꝰ ad Thimoteu pſig n-

—
—— F

bat. cũ poeta? Fabulas ac ficmta ꝓ veritate ac ſana doctra fi

boõ9 Doleslaccopturos i ſpũ Splorabat: cũ at · veĩet S tyus cũ ſanaʒ

doctrini nõ ſuſtiebiſt ] a veritate q auditu auertẽt ad fabu⸗

las aũt ouertẽ · Adde qꝛ teſte · Aug· Cicero ipe a ceteri qui
rhetoricã docuere falſſi ſut eloq ciã in ſapiecia ob olſſe plurimuz
æ ꝓdelle nũq; ſapiẽeiã vo mn eloꝙcia plurimũ ꝓfuille. Nic apo
ſtol ipe vas electõis ad Corinthios de ſe loqs palã Fate᷑ ſe.
impitũ fore hmone· ̊ nõ ſeſa a ſapiecia: tm tn ꝓfecit qntũ ma
do cape potuit: huana ĩgema ſufferre valuert adeo vt plꝰ ce
teris doctr'a m pdicacoe ꝓficiens. vn? pe doct oꝛ genciũ me⸗
vtebat adeo vtilit diſputabat vt oẽs ſua ſapieneia ſuperaret
Mõ vtiq; vt ipe alibi ait vĩeebat ĩ ꝓſuaſbilibꝰ hũane ſapiẽcie

is q ad eloq cii referuũt qre fideles ſũo pe admonet-ne deci

piãt ĩ ſubimitate· Smõis. Mouerat. n cad eüd ſeſd Job dir
erxat fruſtra mqt hõ apit os ſuũ: a abſq; ſapiẽcia vba multiph⸗

eat · Nece idipm gẽtiles veteres q eloqcie ſtudia miro cudertj
Zenio negare vident Nuipe arbitrati ſut elocpciã no debere iu
Dieari atq; laudari vboꝛ ſolo ſpledoꝛe · H ſeðᷣm Zuiſſimas Iñ⸗ .

a va ſa pꝛẽcia ſapient elicitas. vt erplicare libet. a gra ex empli

alſni ſut eloqꝙ; ciã in ſapiecia ob eſſle plurimuz

—

dwer. In oficiendo dijadeãte ſue a nullo ablq; ꝗpoꝛcõe-lõge
vlo oferre videt᷑ qᷓ carbuculũ:qᷓ gẽmas:ᷓ auiꝝ offert: q alri⸗
Fex qᷓ mõ ea auro ligat foꝛmãq; ſimpliceʒ adielt Dĩs itaq; refer
ta oĩo gemis ſapiencie a mnaꝝ põdere Pficit· n ſol vboꝝ flo⸗-
ſculis pax eꝛgo ſubſtãcie vl vtute aut ſolde pulcritudimis ooni

2 nn Geyn —

afferre: videt᷑ q ſolũ rhetorice eloq cie vacat: veluti ꝗ nuda ·
ex aliena Peioſaq; materia vba ligat: INiu vo n mẽdirã do ̊ ſita

diffüudendo peisſiora miſtrat. loge pluris oferre vilus eit Fa

mulat᷑ itaq; teſte auguſtio eloq; cia ſapiencie nec miꝝ vt. Nre-

ro ait ad magnũ oxatorẽ. h ꝗpt᷑ eloqn venuſtatem a dicendi
ornatũ ſapiencia vt dna ea vtat᷑ a aliqn de ãcilla atq; captuta
? eiꝰ venuſtateʒ faciat liberã iſrabeliteʒ q æ tãdiu borata ſmn
cedat . qzdiu dnam ſeqᷣt᷑.ſtq; otemptibit · cũ ſola ablſq; dne ſplẽ
dore ꝓdire n placere geſeit Poſtremo audi qͥ d Aug dicat:
ait n. qꝛ eloqcie ſolus vacãtes mime ĩ gemoſi hn · Nuid · n· it
ppdeſt elauis aurea ſi aperire n põt· Aut qᷣd obeſt lignea ſi pot
AEAagã igi?᷑ Fmneʒ ſi vnuũ dixerĩ: qꝛ ſi mi ſapieneia eloq crã ꝓrite

*

bri

ind

—

num.

—

un

—

n anitat inniti fatent Nã nudo yboꝝ ornatui vacites. biiani
tatis ſtudia ſe iactãt· allecutos · cũ eni teſte ſapiẽte vana ſũt ſtu-
dia hõ im · recte oꝛatoꝝ exercicia ſtudia huanitate ſũt qpe a va
rſe⸗ bi digito tegit vba ineie Ferũt plurĩa multaq; in dieedo a di
n pPputado vaſtaté hncia

enal
Urimu;

4

ncia · Sed Rieremias ad eudẽ ſeſũ doctri
ah na inq́t vamtatc eoꝝ· ſignu ẽ argeto inuolutũ Lignũ inq; ſecũ
Nmd E atq; aridi · idq; vt ſplẽdeat argẽto muolui᷑ Nec alit᷑ rhbeto
4* vVba arida ſüt veluti mullo ſapie huore aut mma ſplẽdore huec⸗
Mueqen tata·qre vt fulgeãt agẽto nudeeloq cie ſup muoluũt᷑ Ruo fit „,
e yt verillimi ſit eos ſtudia ſeqᷓ bhuamtateqn pociꝰ vamitate Ad⸗
eo degqdyn in puacõe b? libxiꝗᷓ ncipn. Wezz vbi aliq d dixin u«
rnadet Vſq; ad m ediũ capituli; H V
bn⸗ (LCa. xxxvñnj· de mathematicis ſcienens in genere a de carum or
Amle tu et fme · M
li VKAthematice vᷣo doctrĩales vocãt᷑ ꝛ p ctas demr̃acõs
Nebereil . 4½ ꝗntitatis otmue docẽt.vt ſtatim ſubjciemꝰ⸗Mas Phus
derat d

ere
ees Dde onnby ijntitanby ꝓ vt ſut encia vtait phiis libro qjrto me⸗
chaurl⸗ tthaphiſice. Sʒ mathematic? oſiderat ð& qntitate vt de ſubieckko
uncfe de illa pncipalit᷑ agit illãq; demrat· Et aꝛ jntitas multiplerx
nfe⸗ ⁊? aut ſaltẽ qᷓdruꝑpler Deo qtuoꝛ ſũt mathematice · Drimaen·
s n nobilior Intitas & cca dimẽſionẽ om̃im celeſtiuz corpm ĩ ſe:c 7

eqntitate Otinua- diſpari. Methaphiſico. n. oſiderat

NndH teer ſe p diſtacias & dimeſiõs ad muicẽ: eciã reſpectu motꝰ æ ſi⸗

tus illo *. & Cca iſtas ntitatẽ vſat᷑ aſtronoĩaꝰ Alia qntitax re
ſpectu auditꝰ:cca ſonos e voces Nã huana curioſitas vidẽs ĩ

ſonis eſſe delectamentũ · qñuit cãm eiꝰ vt ſibi pollet ꝓ axrtẽ ta⸗
les delectacões facere & otinuare⸗ vt dicit. Hoeciꝰ Ppmo muſi

re · vn docuit qntitatẽ. vocũ ſub vna ocoꝛdia a oſonãcia ſono

—

Hiuingere ĩ vna ꝓpoꝛcõe numerali deducere · a hãc ꝓporcõez

et qntitatẽ ſono vocamꝰ? miiſica · Tercia quantitas reſpectu-·
numeri verſatur que dicta eſt ariſmetrica ideſt virtus numeri ·
quia conſiderat quantitatem numeralem e proprietatem eius

vt ait. Nidorus Nec certe ars magne virtutis eſt quia nulla⸗

õ

° % *%

.

aliazꝛ triũ indiget · alie vero hac plurimu indiget vt ait Hoeciꝰ

Muarta vo qntitas vſat᷑ cca mẽeſuraʒ ꝗ dicta & geometria ideſt
melura ᷑re ·ꝗq ortũ habuit ſeðm Alſfarabiũ ĩ egipto Cũ: n· poſt

NHui mũdacionẽ polleſſioes oẽs obducerẽt᷑ limo: ad hoe vt 8

mee ps polleſſiões ctitudĩalit᷑ ditiguerẽt ·cepert frã lmeis:

mẽſuris metiri æ ꝓtiri· vt ſic cti limites poneret᷑ ĩ poſeſſiõibꝰ?.

A tali ig pmaria mẽſura fre ſeia mẽſurãdi nomen accepit:
geometria dieit · Poſtea vo creuit inqſicõ erꝰ a deuentuʒz ẽ ad

—

7

Ca· xxxvin · ꝓticularit᷑ de ᷣma ſcia mathematiea videliez de a⸗

ſtronoma er de ei? laudibo a vtilitate demu de illi? incomodi

tate incertitudme laboribꝰ a damigs 2ð
Strono mia itaq; pᷣma ẽ mathematica· q́; ãtiq̃ mathe

te vtili q hi⸗ lit ce
leſtiũ vt mueſtigẽt de ſingub ꝗ ſub luũari globo otmer: vtil cer
te ad naturales effectꝰ? ꝓnoſcendos · JIla . n · de ſde motibus

hhh ääsqo

magnitudiĩe a diſtacia ꝓptractat-Euocat. n. hõies ab bis tene⸗

bpris & Jroſſo aere mſupꝛorez illã lucid ſimãq; celi domũ tot
lũ arib' diſtictã: oculos aim inducit Eſt n· iocũdu fixas ſtel

lax imagies diſcer nere: eratiras ſuis locis nõibꝰq; deſigna

re eaq; oũctões Demũ ſolis a lũe defecto· lõge an pdieere
c puidere ex q̊bꝰ pluria ↄomoda oſeq nõ ꝓua picula ĩco⸗

moda vitamꝰ: Rarſus nõ ẽ dubitandũ ex motu celeſtiũ corpo
ruʒz plurſos futuros reꝝ euentꝰ dependere· pbtĩ ill q̃ ex nẽ̃o
libero arbitrio nõ ꝓcedut. Vn ſedᷣm doctrinaʒz ſãctoꝝ non ſũt
cuſpadiqᷓ naturales effectꝰ ſtellaꝝ æa planetaꝝ nouer̃t a pdi⸗
eũt Nã a ĩ geniſi legit᷑ lũiaria celi ad hoc ꝓducta ẽe · vt ſint in

ſigna a tpa dies a anos Patet ex Ppdictis exellẽcia & vtilitas

———————

bò arte Weꝝ ſðᷣm Alfarabiũ ars ꝓ ꝓte medarxr : t bõ ib? ig
diuſas naturas & effect?:⸗ & poſtea vtutes ex oĩbus mi tas vt

fſim penultĩa breui appellabãt: eãq; vtilẽ: ꝓbabilẽq; ha⸗
buert⸗qꝛ vt ait · Polierat? natura illã iducit· xrõ ꝓbat ·
tas & ex ꝓiencia aꝗpbat:qᷓ hũc ſequũt᷑· curioſiores ſũt co

uis· n· hõim: hodie nouit oĩm tã diuerſaꝝ ſtellaruz

dk
voſt
.
Pptre
gend
Arti

dr
R
iinte
Migbu

ien
15 At

otbus
te ſe⸗
ni Utot
nsſtel
con
deen
ai
ni⸗ on
jan⸗
fonl 6 .
taid⸗
rti
4 n les
obes
lrs

rõtingentes· vt abſq; dubio dieere pPoſſit. taliũ ſtellazx: oiuctio
Facit nerio ſiccitatẽ·c taliũ Oiũctio facit aqᷓ;: abudãcia:&& tal
pelſnilenciã · a taliũ moꝛtẽ diuturnã: a taliũ moꝛteʒ celereʒ: indu

. bie nemo nouiit · ca arcana iſta c ctũ dicere ;̊ꝓ diecturas Falla⸗

andirite michi ꝗᷓ vẽtura ſũt: c

D rxes allert aliq ex his ꝗ 4 otigert aliqn⸗ & nõ accidit vmformiit ſ
Dircuüũt Er ideo aſtronoia iudiriaria Fatua dicit᷑:& ĩFatuatia eot

q̃ ibi vacat ſem eũdẽ Alfarabiũ · Irridenda te taliü koim de

mmaencila: vt eire velit: q ĩ celo agut᷑ qn oſilio celeſtiũ mfuerit.·
H atq; recent inde venerit: cu tñ qd intra q̃d ĩ domo vxoꝛ aut lo⸗
roꝛ ei? egerit · ignorent · Noui ego quoſdã aſtronomos Vrabe
hrᷣe nõ ſat pudicas· ipi tn de alaꝶ ĩpudicicia diectabãt.-

rĩa itaq; vomoda Pua no gñ ex his Ffuturo Plerutacoib? Ana⸗
thematici affert . Sz vlt pdicta immnet alia inomoda & picula ·
MNMã raro a difficult᷑ ſectatoꝛes ! arte ſtra moderarois metas
cohibent ⸗B cupiditate qᷓdã futura pꝓnoſeẽdi · ad diuerſa vani⸗
tatũ gna ei? velamto! hõies trahũt᷑ vt teſte · Molicrato nõ tam
pbie ſpẽs: q̊ʒ · qdã ĩpietate dileiplia ſit · tãdẽ ĩ matheſim ꝓdue

ta penultſa ouerxtat Bilatzt. n pluri Filaterias h arte vt oſtel

lacoibo æ planete mnimiũ vtute attribuãt eis neſcio q; en.
tats pſtati Otumeliã creatoris. Et luxta Aplin ad ſobrietatẽ nõ
ſapiẽtes ſtulti Facti ſut · eleſtibo. n. oſtellae6ib⸗ attribuüt vitaz

—

—

et moꝛtẽ ceteroſq; euentꝰ hõim pdicere conãt᷑ cetera qᷓ pat

5

pvoſuit i ſua ptãte ·nõ: attédetes apbets de⸗ ad illos irridẽs

ica qe dy eſtis. Sic igit᷑ metes
bõm futura Pnoſcere eupieneiũ iludüt: vt tãdẽ liberi arbitr j
Pimãt libertatẽ qꝗᷣ pit᷑ a eis eredẽtes vtinã olderarent qe al
tſſimꝰ ſideribꝰ? ac ſtell im dedit v vigoĩs Intũ voluit ſibi tñ reti⸗

— SS

muit tociꝰ opificn pᷣneipatũ· Nue o a ipi auctori deo exhibẽt fa

mulatũ ſuxta id. celi enarrãt gliaʒ deo· Adeo:n. hi boies diui

n

ne Suiden cie illiuſq; bõitati & ptãti detrahüũt. vt a allerãt a liquẽ C
fauſtũ aut foꝛtunatũ ẽᷣe polſe ex oſtellacõe natiuitate ſue.A q⸗
bus vt qᷓda ſapiẽs ait qrẽduʒ elſet· an eredãt ira dei qbuſdã ple
rüũq; regna n dna ablata kuiſſe ſimplicit᷑: ei? gra bnplacito W
alnus ẽe collata: Rurſus n er edũt ꝙ eadeʒ diuĩna ira vł gra dei
aut alid* Peib⸗ vot placai. vtl bona data non außerat et mala

.
9„½ 2%
. 4
. . . .
.
1
„
7 .

merita nõ inferat:ꝗᷓ o'a in ſaeris litteris ſepe Facta eſle legimaſ·

NUð̃ ſi ea vera fore eredũt · necelle illos eciã credere qe o᷑ w⸗
lũtateʒ creatoris hymoõi bona hõibꝰ nõ ꝓuemãt: nee eis aufe⸗

rxãt᷑ · ̊ mfallibilit᷑ veruʒ ſit cũcta bona a mala moꝛtalibꝰ ex dei
bn placito ꝓuenire. Vnde doctiſlimꝰ Huillerind cãcollari? pa⸗
riflenſs pulcreĩ eo ꝙᷓ; ð vniuerſo libro edidit · refert facete ·
eu vnꝰ? ex aſtronomis cuidã ex illiꝰ natuuta te oſtellacone mag
nã dignitatẽ pollicèk · Ille ab aſtronomo qſiuit· Noõ ſi deꝰ nok

let. le digmitateʒ allecut? ellet· Cui rndet nullo pacto id effici

poll' Kurfus Sqfnut: an ſ de vollet aſtra a eio natiaitas pol⸗

ſet impedire ne dignitatẽ alleqret? Silit rndit negatiue Tuec

ille. Cũ g vtrũq; ſit 1 dei arbitrio totũ ei eõmitto · ¶ð vᷣo obiciũt

luiaria eeli ꝓducta eſſet fint ĩ ſgna e tpa/fatendũ ẽ in naturali
p-. Erraret ˖ n. medie?. ſi flebotomaret ta lũacõe vlł ſigno ſi⸗
deꝝ: Signãt ſidera futura tpatan naturalit᷑ ert ficca: vł bu
m Da: oecꝰ ĩ euẽtibꝰ hõim · q̃ ex arbitrio ꝓcedũt: c ꝓ racõeʒ di

rigi po ſſẽt· Talesen · aſtris ñ ſubi eiunt · Pendẽt ˖ ne ex ſtellec⸗

altra diſ onũt ẽtos hõies ad ctos actꝰ: ꝓlertĩ eos qͥ nõ reſiſtũt

½

palſiõibo. nee lequũt᷑ voõneʒ Nuo ſeſu dixit Pertholome? qꝛ ſo

lo apis d̃at᷑ aſttis Stultom aut infimt numer? Sigmfi

dio:ſgnũ ẽ ominente pculſiõis· nõnuz tñ ioeu roſoluit RNur⸗
ſus aluid exẽplũ ſuiccedit · ſ ĩ capite alicꝰ vici aut ſtrate vrb vi⸗

dem nẽ acconſũ: ventũ validũ ex ea ꝓte certe cõiectamuſ
domuz ligneã q; onis et ventus petit oburendã tñ aq copia
aut alijs reinedns vitare pt Oquot felices principes· quot v-·
ros elariſſimos Fefellit atq; infelices reddit hec taʒ falſa aui
da futuroꝝꝛ euentuuz mquiſitio · Teſtes ſut tres inter ceterof
omnmi ſeculo peelebres ſno morand i viri Pompeiꝰ· Craſſus et

Ceſax: quibꝰ teſte Cicerone caldei omes mathematici ceteriq;

n

auriſpices pelaro fine in patria moĩturos ꝓmiſere⸗qð an ve

ñit: meſtũ ẽ omemorariferro enſ oẽs ceſi:duoq; longiſſime ab
italia in humati. ferarumq; morſibus expoſti fuere⸗ Ea igitur

ui ſm phim oſtat elle ab extra· Fatõdii eſt tn qꝛ inclinatiue

ea Facile vitare poſſũꝰ · veluti exẽpligra:eleuacõ manus cũ gla

8
ke⸗
N
em
1
effict
pol⸗
ddi
gaturalt
ſgroh⸗
4 Abl
ogd
iteler⸗
mnuatue
eſſtut
at
Gnfe

nm.

enb

n

con
got v

aaals

. tetero⸗
taſise 4
teten 4.
n a

ſni⸗

tabili ſüt de
melioꝛis ↄdictõis dixerĩ ꝙ ecõtra accidit · Mille: n· ilogra
uilſims rebꝰ mendaciyjs: vna fortuita & alias futura veritas fi

atcq; maioꝛa pele deteriora Pis Puemre alldao olpicimus:

uos feliees aſtrono mi plagiut. Nec tñ huana mens futuroz⸗
auida auerti vult: ne illoꝝ magis credar⸗ MNiwa hõi leuitas.

mrira eredendi facilitas· veri? dixeri fatuitas. Nuã nõ pazx· Ci

cero mirat q longe magis mendacib? q; va dicentibꝰ credüt·
(eteris ſiqᷣdẽ eciã ꝓbis hoibꝰ n facile fides dat᷑: ſĩ vno tm no
phenſ mendacio Aſtronomos vero æ coniectoꝛes

dẽ pſtat.Nuo fit ut aluið mirabiliꝰ accidat: q; vt PDetrarcha
ait m vlla ſuſpicõe mendacen liber mentiri poſſint · P eo qe ſem el

Eaknart⸗ nõ mentiri. Adde aliã ſtupendie & admiradi caz. Cun

iuma a veritas criptura ſac teſte nos mõeat: ne pdictis iectoĩ
bo eciã ꝓphete a va pdicontib? creda? cu ait ĩ deut: o. ſſurrexe

rit ĩ medio tui Phete · er pdireĩt ſi nũ atq; poꝛtentũ: eueneĩt

qð locut? ẽ: nõ audias vba⸗ hete. Teptat n. vos de? an dili
Zat⸗ eũ nicholõi eis ipis mathematicis quos nõ ꝗphetas non
ſãctos ſemꝰ: ĩ cũctis credĩd. q paucula demonuz Foꝛte pſtign
pdirert · E deniq; exercicij picula et ĩomoda vltra pdicta ex

eo oſpic ies · qm illa artẽ fudamẽto euto quodã! k ue iniqta

tis multi venerãt᷑ a colut ſciliceʒ diuĩatores. nigromãtici incan
tatores · arioli:aux iſpices diectoës:enromãtici · Vtcuq; igit ſit

oꝛo te fili cariſſime hanc· artẽ velut peſtẽ fuge: nec qͥd aſtra de
te mras: qᷣd aſtroꝛꝛ creator ſäxerit boms opib? exp ecta⸗ at

q; vt ad ſalutẽ tuã eedat: iugit exoꝛa· nec ab hijs iecto jbꝰ vei

tatẽ ſpectes agnoſcè: qb? veitas ipa ignocios eſt q; tibi · Fateor
enz aliqᷓ aſtronomie ſpẽs laudata ẽ atq; putilis · VWerutn teſte⸗
Ausg poci? ẽ ſcia curioſitate s dockrſa pietat Nec illa inculpa
mo: ß vtili? ſectandã dieim? ſ. ſapie nela naturalem⸗ qᷓ aſtro arti
heret · Illa n· naturali ĩtelleẽ
turaliuz re aĩataz & inaĩataz pᷣncipia paſſiões: c eo ꝗ celo
mundo tinent?᷑: racões a effect? ognoſci. ac multa? reru

u oſona * atq; Aoꝛmis · P na⸗

poſſũꝰ? cãs reddere: qᷓ mudo mrada viden ? Nec mi iocun⸗

da. eſt inquiſitio pſpectiue⸗ de pondexib' tradita ratio· Fate .
mur tamen quia in his mituralil us methaphiſicis ſanctis nõ⸗

xpũs nõ ꝗphete ſonãt ̊ phũs æ omentato. De q́bꝰ ad dama
ſu dicit biero. q; ph iſci ꝓ crutatoòs oculos i eelus leuãte s. a vl
tra ꝓ udu fraʒ jabiſo demergur ĩ vãitate ſẽſus ĩ obſcuritate
ca vt ſapiant =
Ca 1xix· de ſca mathematica videliez de muſica et de en lau
dibe de vtilitate. ac illij ĩomoditate miſerns &t laboribus.

dinẽ ꝗꝓpoꝛtionũ ſuaꝝ in qᷓdã eqlitate vocũ ociliat Nee

. Ke ars apud grecos magno ſép hõri fuit. nec putabat᷑
s liberalit erudit n muſicalibo cãtibꝰ inſtructꝰ Foꝛet- MMuan

„ —
4 —

i auũt vtutẽ · Plato armonie vbuit ex his patet ꝗ ĩ thiemo tra⸗

tſigados doloés aiaz hila ipaſq; letificãdũ ſimnlit᷑ et ad jnge
xxẽdas eis oẽs paſſiões Tat?q; ẽ muſcoꝝ ĩcõmouẽdis aabo vi

. .*

bꝰ mot? interioꝛes alterã?· Deniq; p armõ ras gra otẽplatio

4— —

nis diuina ciaz ſtudia. nõ medocrit iuuãt edm · Aſfara

biu Adde mirabile dictu. qꝛ a ĩ bell equos ipi muſicales ocen
t/ incitãt/ delfmos q; & cetera aſalia letficant· Kaãc Soẽ⸗didiꝛ
cit a adoleſcẽtes erudiri ea iuſſit · nõ ꝙ ad laleiuie citamenti
had mot? aſe ſub roegula rõeq; moderãdos· ſ· n· nõ oĩs vox ·.
im bñ oſonat ad ſoni melodiã facit· Ita æ mot? aie nõ oĩs · A
qracõi ? gruuũt ad recta vite armoiaʒ pi inẽt Auget eio laudeſ

Ro mõ delectabil & vtik . q neduʒ ſpus hoim viuificã t · jin
ſtrumota ſut ad reckos bonol. q; hõm moꝛes: cꝰ? vtute maligni G
Pus cohibẽt᷑ · qd plura. Ammũ a curis liberat. da et
na leticia ad exultacõeʒ ĩ deũ metes huanas ꝓuocat. Vn be
taerultabũt mqᷣt labia mea dũ cãtauero tibi⸗ Sʒz ſã audi uli⸗ mn
cõmoda Prĩorn. eas q́s diximo vtilitates qᷓ muſicã audiũt oſe
quũt᷑.nõ qᷣdẽ ip artifices. Nã vt ait Arif. audibilia Foꝛcius
moubt qᷓ;ʒ ſeſibilia aut ꝓ ſe opabilia Nnimo teſte pbõ pt vehe

moci multitud inẽq; vocu ledit rerebꝛꝛ/ le duͦt ſpuͦs vitales cöS

,

iãciuũi: qᷓ fit vt ad moꝛes male diſpoſiti 'ddat᷑ s· ariſ· banaulo?ꝰ
1 diſpoſitos ad res ĩtellectus vocat.Rurſus muſica æ vlilia

— -
. —— — ———D

mon igredietes dieby ac noctib ꝓſerutã multa vt ſeãt.· pau

D
4
4
.
„ ₰ℳ .
.
2 „☚
.„ .
.
„ 5 .
2 1

z

—
.

wra

pole

KMä

re⸗,

rare

—
1

dunn
3N
nte
inpal
eckhan
bs.
nultit

tabat

Wuan

wotdea⸗
ſindn
tadig
ucht
lreg
tiylt⸗
er
5oen
d
nentit
V 6
ſ6 505.
ſindi
rmig
Vigre
aforeiß

pvpolleſſiões nec pollicie foꝛẽt
neceſſarie ſin
pelicitate etna NMuid n.
Intitates ag nolcere ſui vo i.

eius p hs melodus b mollictez diß onilt. alian 28 iraz alicn
2 diul⸗ lia ꝗ: diſtrahut ab opios vtute ſtellecty q qre ſeibꝰ? ac

magmis ſtudioſis viris audiè & uudie caé n exertén mußica peep
tu ẽ Becet n. vt ſapiẽtes aiũt tuẽ virũ n mõ manꝰ.̊ voces co⸗
bibè ad aliorũ applauſũ⸗qð ꝓpu hiſtrionuz 7. Adde bis ꝗ tage?
mfra libro ſeo capitulo·xv· vbi decantoribus agit·

Caexl.de tcia et qrta mathematica videlicet arim etrica et geo⸗

metria · a de eaz laudibus Kitto ae de Aa meõmodita

te mutilitate m laboribuſ.
Rimmetrica a geometria v
admodũ: qꝝ altera de Bilzneris-altera de Gare din

nea 2 ſupficie aut corpoꝝ
nuq; oſtituut᷑ q ognicõ iorudae.

— ☛

—;———“

peciſti ĩ numero podere e meſfntas Snem nu mero nichil agere
dor tolle nume a reb & oĩa pPeunt·

poſſiiꝰ. Vt eni mt

— õõ

ner Siffertẽt hoies a beſtys ceter Icq; aia lib?: ꝗ calculi roõez ig⸗
norãt. Et idẽ de geometria⸗ ſñ en podere deĩq; e mẽſura: nec

õ

Muid rurſus qjnt? ſit oꝛbis ĩtelli⸗
re · Aut ꝗ8 Pdaſt oſm numero

*— — —

— —— Yðð

Vera illa ariſmetrica dies nro

—

odurut ad ate Segers Sniämen ndit tedlt.

s relacões pariũ vt ĩpariuz · Itẽ li⸗
arie ſpes numero ½ magnitudi
P qðè artes vtiles cte n ne
reſſa ie ſũt· ĩ ſeriptura ſae lurimu medate ſeriptu ẽ⸗ omia

zfateor be artes et ſi vtiles et
tnõ ti hõies oducũt nec dirigũt ad moès nec ad
ddeſt rezzn magmitudies ac extrĩſecaꝰ
pi intrinſecas qlitates ig norare-
gere. P nt? ſit eiꝰ cereatoꝛ neſci⸗
oꝛcões at attigere Muid nume
rare multitudinem ſtellaruz n omibꝰ eis nõia vocare. ſi vicia ſi
olora. ſuipi⸗ nõ oputat Vera Sur geometria e qntitatem &
maa znitudinẽ p peccatoꝝ attẽdere illa pemtecie calculo dilue⸗
la tam erare· ĩ quo dere
xyim oputare dicẽtes. Fac michi die notu nume⸗ die meoꝛ
vi ſciaz qd deſit michi qᷣa car pentarn Hi
pPic icula Fraudes æ doli nõ deſut. Taceo 8 falſis⸗ pPutis⸗S fal⸗
iſs menſuris ponderib? Vides fili mi bꝰmoi mathematicas
artes fore alienas ab artib & ſeiechjs pietate: q ad vita et᷑ nam

bi vendicant in * vſu·

Ca. xli: m quo ſub breui epilogo recolligit auẽtoꝛ cũ ctas ali⸗ .
as artes & Ina viuedi ſelo c oñdit miſerias laboꝛes æ pi 1
cula oĩm ſtatuũ:q docet eas oẽs plures hr̃e aculeos æ miſeri his
as: q́; Saudiu qetẽ a ſecuritatẽ diſcurrẽs ꝓ oẽs modos viuẽdi tan
Amn boc eclllo
VErius iã fili mi eariſſime ſi ea q audiſti: tecuʒ ipe recolis fr
ae diſcutis· explicata eſſe oĩa vite qſa cũcta deniq; hůa m
A na tpaliag erercicia:ĩbo diuerſ mortaliu ſtudia:tag 1
ſedulo veßomene oceuꝑant᷑; Nec enĩ puto me falli qm hn ti
. n animꝰ ĩilt nõ tã ſaciat᷑ q; crucia ᷑. Si · n. recke iudi cas. plꝰ ped'
meis laboris q́; qetis · plꝰ meroris q́; Saudij· plꝰ? luct? q; ſolaen· i
vli difficu ltate q; facilitate· plꝰ piculi q; ſecuritate repies q ona ſ
opto tecũ ipe oſderes Scio ·n: qm ſi mimã laboꝝ diffieultatu
afrlictõni ꝓtẽ ꝓ ĩmoꝛtali deo ptuleris eoꝛx qᷓ moꝛtales ſubez- t

unt. vt ſeculo diuerſs modis puuãt recte qͥdẽ beat eris Vex

èèõñůü

lſuh breui epilogo plurĩa tibrad menteʒ adducã· Nuis:n- oim n
da picula.Fraudes q; æ dolos facile memoꝛare pollent· Sz v
Pr euioꝛib? apud te vtar vbis a ſumo culmĩe· vſq; ad infimitʒta ſa
ceſare vſq; ad bubulcuʒ a rege vq; ad paſtoꝛeʒ nulla qes: nulla
ſecuritas ᷓ oib caſſoꝰ ꝓiculis aculeis laboribꝰ imumeris ſub e
iciuũt·cũcta fraudib a niqtatibꝰ ſubiacẽt Regis· n aut ceſarii; S
elariſſimũ eſſe nomẽ nõ ambigiꝰ ·ᷓ duriſſimũ officiũ a magis b R
are difficile In exelſu·. n. a ventoſuũ monteʒ aſcẽdit rex· quẽ fa cd
llii? fulm ia Feriũt · Mas etſi clar? regis titulo ſi res tn obſeun. i
nec aliud 7 qz vereuũ a pitu io cale euris æ piculł plenu. De⸗ EE
mũ r̃ges delirãt adulacoibꝰ qð piculoſiꝰ ẽ retẽto regis noie nmt
pleiq; thrãm fiũt. quo nmulli multo iuſtꝰ ſub rege iuſto age⸗ n
rot t traqlſiꝰ q;; ĩges ĩpiẽent:Loci cte rgiꝰ nedũ ignauꝰ pe Y
culãs ẽ· G̊ piculoſꝰ laboĩoſꝰ vtutiq; dihicił · Nuippe bonꝰ rex

4

kus public?. æ mal? hoſtis illiꝰ· Adde q; rex ea die qᷓregnare ni
ceperit.· mori: cepit· AlIns·n. viuit moriẽs⸗qð difficile credit r
a r̃gis hoſtibꝰ. Siqᷓ erat olĩ qes · gi pernt.· Sʒ de pncipum mi N⸗
ſerns bactenꝰ ſecũdo ho lſibri eapitulo drimꝰ Sim e oĩo de
principibꝰ?. de ducib? a marchionibᷣ: com tibꝰ: barombus e

d
R

ga
inin

ceteris potẽtibus cogitabis qbus ula indelibilis atq; irrepera
biis meſticna addẽda e q; etſi potẽtes ſint poſſe tñ ne regi ſubi
riant᷑ neqq; poſſut-Cetera hõim officia ſtatꝰ artes æ exercicia
breuioribꝰ? attingã bis· Milites nõ defenduũt ; depdant: of

. . re fd mdm —- — – B! P
dnd Ficiales excoriãt· theſaurarn ſibi nõ reip·: theſauriſãt: ſegia do

kudut qꝛ iurta poetaʒ nulla fides pietaſq; viris q caſtra ſequũt᷑. Sed
ſanhu trãſire ad alios libʒ- Eques Fatuoſus-armi ger paup depdat·
itas.pl pepdſtes luctuoſi ferm miſtri-venatoꝛ Fe ſſiis curſitat a mt· Frau .
cbe dar auceps piſcator madidꝰ? aqs n frã colit cuſtodes latroes
gesean Ifluis. miticiarn Foris ficarij. er coriat barbetolſor. ledit chru⸗
Ofalti gicus: occidit medicꝰ· appothecariꝰ ſoffiſticat aromata- iudice?
tleb⸗ tribualia võdůt. notari rgiſtra Falſificãt litigijs ſe imicet cono
es a - miſta fraudib? ditat legiſte fraudat oꝛatorartiſte ſupflue eu⸗
Miseonn. rioſe rimãt theo⸗bõa pdicãt p̃ua agũt· mercator decipit: at
sfro ⸗ Dererat⸗ vditor laudat vitupat inſtitor· ſeripteès ĩcoꝛrecte de
mim irn ebrios pariuũt · gulã gignũt. Sʒ tã ceca ẽ hõim mens: vt ad H
ſesnula oa etſi miſerys picut erùnis plena: tn vt ad qdã ſolacia ĩgecia
nensſub⸗ Pperãt Feſtmãt. Curruũt n· diſcurrt moꝛtales · n qdez ꝓp virẽci
Aeteſand a prata Bp ſcabroſas ſepes ac ſemitas duterſas Nuida: n aſcẽ
(ms duüt motes . traſcẽdunt colles trãſuoſãt rupes traſgrediũt᷑ fo
tecſen ueas ĩgrediut cauer nas: aln rimãt viſcera fre · aln ꝓüda ma
Sncbug ris Pen etrat. aln opaca nemo traſfodrũt · aln ex ponũt ſe vẽte
lnt⸗ cæ ĩbribis ac tonitruis. maĩs ac flũmũ flułtibꝰ a ꝓcelt Aliy
negso⸗ metalla cudut a oflãt · aln lapides ſeulpit poliũt· aln ligna
ikoge⸗ luccidũt &t dolãt · aln telas oꝛdiũt᷑ a texũtaln veſtes ĩſeidut
do „ oluut:ali edificaãtr domos alij plãtãt oꝛtos vineas:alij ſuccẽ⸗
dotde duüt foꝛnaces: alij extruũt a cudũt molẽd'a· aln piſcãa . aln ve
del nãt᷑ aucupat᷑a tadẽ ali mercãt᷑Fenerãt᷑ · In qbꝰ ojbo ñn de
ficit fraus dolo æ neqcia: ac eciã picula pluria- Qurſus ali me
Ddiecat⸗ cogitant-eonſiliantur:a tandem decipiuntur; Aln con
tenduntaln prelſantur aln plurimo ammo voluunt: vt diuer⸗
ſis artibus opes congregent: a queſtus multiplicent: luera ſec
tem uret bis labor corporis: afflictio mentiset periclitatio

7

Can— ij.

plena cte piculis aculeis et ſaboribo. I:8 pulcre nõ negat ſapi
ens.· Salo . mqjens-cuq; me ↄuerti ſſẽ ad vmuerſa que ſub celo
ſut c q fecerũt man? mee. a ad labo: es qbo fruſtra ſudauerã
vndi onnb vamtate afflictõeʒ ꝙ nõ ſit m labor &t afflictio.
Lücke res diffieiles nec poteſt eas bo explica

Ppus. Et ocludit. 1

xe ᷣmõe . ꝓut ſtati pticulariꝰ ſeqy tibꝰ capituł ðdilerem?·
Da. xlij in quo mqrir caula qre a ma mũdi origĩe bom a mali
in quouis ſtatu exeiſtentes: duterſas miſerias penas-cruciatꝰ

plurimacq; mala o ĩcõmoda co palit᷑ palſi ũt. Et breuit enarrã

SEſc;teſtnenn
Nam ceca ſit moꝛtaliũ curioſa inqſſeõ erga vite Foimas

qbo oſtenſu ẽ pazx Fore dulcoris: plurimũ vo meroris afflic
SSs: Supeſt igit p bo picoplemento vt o reiz
md. deſde a naſcen te mo origie⸗plurimuʒ et Fere oĩm magis ex
Eellenciu a egregiaz plona miſerias penas-afflictones⸗ incõỹ
moda mala · moꝛtelq; teterrimas: ꝓticularius æ nõiat breui B
Opendiolo⸗ bmone narrem? nec mõ ſcelerato ꝝ hõ im: ̊ an ino
reneiil. Vr dii vmpqſc, bonos it a malos en ptulile o92nouri⸗

11 „

neqe; ſe magis aut erem ptu aut piulegiatũ reputet Luud igik

E

tur calãitates in ſpecie oĩm fere magis exellen ciu ꝓlonax vtri

mo cãs Pqᷓra

ſibi vult: ꝙ nulla viuẽdi formula-nulla vite ars nulla ſoꝛs iuſto⸗

aje Wue o ia bimm ſudia atq; excrcicia ti vanaſt iim diuerla

R

eligenda. ſate er pdictis oſpicere libet. Audita ſiq8 dem
ſüt no mõ ĩgue · B ĩ ſpecie eo ꝗ tpalit᷑ a ĩ hoc ſeculo
(vita ducüut. cucka huͦane vite ſtudia exercieia artes æ officia. in

ru aut mquoꝶ hoim: miſerns laboribꝰ & anvietatib?: eruciati

bꝰ ac pems careat. Certe qſqs int᷑ro gat mecũ ignoret · Si tñ
inqrendo aliq;d dicere libʒ: illa foꝛtallis int᷑ ceteras cauſa ſũma
q; raco afſignari valebit. Tu. n. teſte· Rierema⸗cculi hõim ad
auaricia ad ſaguinẽ innocentu fuͦdenduz ad caliſmã ad curſum
mali opis inteti ſut N.q; a geneſis libri ꝓclamãt: q; vidit deꝰ

ꝙ multa malicia hoõim ellet fra:a cuũcta cogitacõ coꝛdis inten
ta ellet ad malũ Ft ĩ ꝓuerbys ſerbit᷑: vedes hoõim ad malũ eur

,

—

runt. Et ite in· Kieremia de malo ad malum egrelſſi ſunt qua

re recte eos mala ſequut᷑: qui ma

nala cogitant operãt Muod

, — — - ————

—

dteli⸗
wle
Dudig
erlca
giti
bon e
t
nlicur
W

.

ynt Dauid cũ ait· ophendert me mala quoꝝ nẽ numerꝰ · Nic
Preg nulla dnabit᷑ aduerſitas-ſi-nulla di⸗
otẽptu ĩ vita ſua · Et lubd it. Et poſt h̊ ad mferos deducentur

lapiens. Neq ẽn

tũ ab micõ · Sʒ dice

† 2*

tis miſerys · D.n hõn
ad eã q; creat? qetem ſuſpiret: agit diuma ꝓuidecia nos ad
laã dirigens vt ĩ hac valle miſerie nullis gaudis· nult ſperitati
bpo merito qetet᷑· vt tãto vehemeneiꝰ nos etna illa nodũ habi⸗
ta deleckent: qnto iaʒ iſta adepta eruciat. nee aluid impator m
bo a er ẽplo docuit indens i mũdo plſiras ſep habebite. α⅓
tã der r quouis holibʒ ſtatu qetem c gaudia
Pꝓmittat · Nuippe tribulacoes ã uſtias euãgelica-imo xpi vox

bo. Preg· nemo inqᷣt lbi ꝓmittat q

Latura.n. hulana tã naturalit᷑ deprauata 6. vt ex ſe mutari non
valeat.qre necelſe ẽ eã ↄmittent᷑ mala:ſeqn?᷑ aduerſa· Nic idẽ
acõ illo e natural malicia ipo*ι m nõ po
terat mutari mqᷣtas eoz ꝓpetuũ: ſemẽ · n· llo erat maledie

—

5 ices iuſte qdeʒ malos mala ſequũt· bonis vo

Eñͦðñ

pma nõ ſupplicia debent Sʒ audi qᷣd ſãct? Job dicat · S m⸗

pi fuero:ve michi. etſi iuſtꝰ: no leuabo:caput ſaturatꝰ? afflic⸗

„

dnabit᷑ aduerſitaseh-nulla dnar᷑ miqtas Mer ali

otheũ · Omes qᷓ pie viuere
Nec aliq; idẽ ſctus priarcha

volut ĩ po:rpi pſecucõeʒ paciũt

.
14

rõe mieria Priĩs/ n· afflictõ pena ẽ. ſecudis medicia il ſup
pPliciũ · iſtis exerciciũ: oĩm tn vt ait ſapiẽs multa eſt afflicto I. 8
aplus nõ negauit mqꝗens ad Thim

excepit cũ ait ho natꝰ de muliere breui viuens tpe replet? mul

bo ſũma rõe ogruit· Nã ci mens büana
agit diuma ꝓuidẽcia nos ad u⸗

. 4

tã demens ile eſt · vt ſibi ĩ quo

minat Supeſt vt exẽlis factiſq; oprobem:q vbis attulimꝰ
tes diſcutim?: ſdeſq; nẽoꝝ priſcoꝝ: vitas ae ſtudia artes er ex⸗
ereicia pſcruteni. Aemoꝛes itacq; ſimꝰ dieꝝ atiquox ·cogito⸗
glfaacoes ſingulas- Introgemꝰ? pr̃es nr̃os·c anu neiabunt nob

—

„

maiores noſtros a dicent nobis· Nam a tempore quandodi

s

H

uidebat altilſimus gentes-et quando ſeparabat qilios adam.
Smnis creatura omnis etas mierijs e erumnys plena Fuit .
Incipere autem ſibet a primo noſtro pꝛo

Incipere autem libet ap ꝛ0otho plauſto · Js a de⸗
maone ſeduckus· quaʒ male permutauit locum noſipſi ſentimuſ

4

Vxoꝛ vᷣo eua q; male vᷣſuenjs demonuʒ eredidit᷑· noſpi pati d d
ꝗbo plurias af lictõ nũ miſerias felicit trãſmiſt qs ſibi nobiſ;
ipa miorigĩe oẽs moꝛti dediti nñ modo mali:̊ boi: nõ ꝓuerſ.F5
uiſti recti a inocẽtes:nõ ñi ſudoribꝰ miſerijs a laboribꝰ vtaz

vitaz
duxert Abel.n. eoꝝ filiꝰ innocẽs a nocẽte occiditur Enoch iu 1
ſto ab har vita traſfertur · Cam ſagitta ꝓrFoditur· Lamech mꝰ 6
bigam? excecatur Tubalcaym laboribo ĩplicatur faber ma 3
leator: atq; ĩ cũcta opa eris er ferri multiplicif fatigatur. Aa⸗ F
thuſale ſẽ plurĩs anis vixit· ſc multa frigora multaq; ſeſit diſeri F
mia · Noe ab ea q; plãtauit vinea irridetur: atq; cẽtũ ãnis in ar K
ce fabrica deſudauut. viditq; tremulo cataractas celi apertas.
ruptoſq; abiſſifõtes · Nebroch tyranꝰ maledicitur: a plũ ptio 4
turrẽ edificãciũ cũ eoꝝ ſuplicõ repmitur. Abraã teptatur e 4
ccũciditur · capitur Loth ĩ bello Oare vo ſterili deficiut mulie⸗

EE

bria Agar expellitur · belk iſu dat Amael T. aac imolãdꝰ ꝓ mul
tas miſerias ſenuit. deeipitur Eſau ſins pᷣmogeite pᷣmogeĩtꝰ i
ſeafre fruſtratur SGodomoꝶ tinacula vorar izmis 2ſupftt. 3
vxor loth curioſa ſeiẽdi ꝓhibita: ſał ouertitur ĩ ſtatuã· QAebeca 2
deſdeio filio pmitur· Jacob luctatur a fre inſdias patitur ·
Lia licʒ fecũda lipo ſa dolebat· Kachel pulchra doloroſo: par N

L

*

tu ſpirat. Omna ſĩdigne violatur. Sichẽ mechatur Joſepha F· ““
bo venudatur⸗ Kubẽ maled
ꝗta e appellatur· Dan vo coluber. Jachar aſinꝰ.
hpar. Et vtbreui agamp:fitj. cob de ſeelere p .
ſatur: picerna phaaõis ipie icarceratur- piſtor ſulpditur a o
mia carnalibꝰ ſtimulis Joſeph ã gitur: ꝓplus ilrł luto palea la 8
teib? ac Fuilib oneribꝰ ꝓmitur: maſculi iubẽtur rici obſtitrir
tioꝛe fim dicit Moples ciſteaqſq; omimitur: Egipeis in ſabulo n

Rubẽ maledicitur. im a. Leui a pr̃e vaſa im ’

vo coluber. Jachar aſnꝰ-Deniam lup è4

ſepelitur. Cete:os ſtepeſtiua: moꝛs affligit: Mulca peutit Suifſfſi A

ma: ranaꝝ młitudo· culices: brucꝰ⸗lapides Indieſ vexàt E ¶i

grar pot/ ablorbet tplus fut olurit ſt: a ujniat i fto poꝛta 4

„
*

ad p oꝛtã qritur: dolatre iiigulãdi. cerẽatur Madab- m muräass ſh
Prlis ſuccẽditu: flamis Dathan et. Ahuo fra abſobuit- Cone n

. 2
õ ——
.

.

. —

.

ad cẽte ere ruit ĩgniti ĩpopulĩ ſeuit ſerpẽtes occiduf cana⸗

nei mont᷑· Aatõ ĩ mõte ipugnat᷑ Halaã Mopſes dilect? deo

ſeſer̃t de celo lapides Amoꝛrei Apoth ĩ vẽtre piguiſſir

min occidut morit

die Ap a eis rex ſub aceruo lapidũ ſubmittit · pugnat Joſue ·

. —

Fladi

. — e

usʒ derliqt · Sexcẽtos occidit vomere Sangor: Pimuũt᷑ ſebee er
Salmana Abimalach ſeptuagĩta fr̃es ſuꝑ lapidẽ regnadi cu⸗

G

pidie occidit eiuſq; cerebrũ no multu poſt mulier ofregit Jep
te fil immolat dicẽtes chebolech iugulãt hiliſtmi afm mã
di bula ſternut alnj cũ Sãſone tẽpli ruina ↄſumũt· filij Dema

4

Abimelech flet ã na. ceſus ẽ iſrael Fieeſ

ofini moriũt cecidit Nelt Poliat ꝓimi᷑ a. Daud periunt

maledici· dolet Alla vrit zabri tiet.

1

„

bech Feuft Bia⸗ vicik Sypri

mar

pPhiliſtei: cadut ſace: dotes Peuti Mabal ꝓimitur Jonathbas.
aulis àmiger ſe fidelit ne dixeri ĩprudent necat Tral fodi

—

tur Aſael Abneroccidit boſerb claud 9 decolla t Joſo

utit Dia vicit Syri Pdit Vrias bñ buiẽs luget ha⸗
mo peunas luit. pẽdet Achitophel · lacea fodi Abſolõ

Bauid pr dũ hoſtẽ ẽmit· occiſũ filiũ plãgit caiſſimũ· currit/ ch

ʒ 2

mas ad malũ:decolla?᷑ Syba eneruati a Dauid peut. iñ cul
b. idolotrat Salomõ qͥ cũc

—

tos ſapiẽcia vĩcit: a mir cula deuicit· ſpnit oboã Jeroboam
aledie tiet · Nelias· occidutur gpbe
te Micheas ſagittatur-cecidit Deboʒias-vrũtur qnqgenari.
irridet calticio Neliſeus pueri vrſis lacerãt᷑.leꝓſus NMaama

egrotauit Ezechias· dies ei moꝛte pdieit· eruut oeli Sadech
ie⸗dolet EPras. lugzʒ Neemias. abicit vt beſtia nabuchodo⸗
noſoroccidi᷑ Salthaſar inocẽs accuſa᷑ Suſana: Jonas ĩpe
lago reludi᷑ Thobias dolet cecitate· pſtolat· Anna Sara la
ẽmatur ĩpielo Juditb oſtituitur Dlopher nes ꝙ vix fra Kie
bat: a feſa capite trũcat Waſti repellit· pallet Heſt ſuſpẽdiẽ
Amã: Scidit votẽs Allexãder oppmit? Eleaſar. ocrid itur An
thioc. pt Liſas.- coꝛruit michao? ſudas occubuit. ꝓdi᷑ ſona
tas Simeõ pimt Eliodor? flagellat᷑· necatur Omas occidi H
uan Liſaach machabei toꝛtu: Job diub plagis peutit ai ſter

f.

quilinio faqua dulei locto med tatir. Malcula exmultis ſuſfis

„ 59 *R

r

riãt eoz qui in veteri lege afflicti et tribulati ſint· Taceo eo

bus niſeriss a mat a

anumerare qᷓ ſub euãgelio &t lege gre diuerſis penis.cruciati⸗
bus milerzze r eD ,. Se lerſis penis⸗cruciati⸗
s niiſeris mal afflicti repiit᷑ · Nuis-naploꝶ plagas-qs
martiri ignes gladios qs innocẽtum enſes a pmaturas mor

tes enumerare Pollet. Nuor ali, cehali, ſepti-aln lapidati ſit

—

Aln plubate·aln ſagittis ecuieiſq; rubricãt rotis laceran t·lig
noch afficiut ⸗aln beſtiaz dentib tradut Liberet ilud duiui
aeris plurſos introducit qͥ nõ eſcas: ̊ co: pa mẽbra ſãgiunem
Picula o ſabores ad ouiuiũ oferũt᷑ Ex pmiſſis igi ati gere li

iizʒ hir inſerere · q; Ciprian mnulli attribuut ĩ quo ex ſcripturi⸗

bet ſeries a cauſas maloz: et doloru bus mortales cor palié

afficit JIdeo vt apti u hoim gin erum
nis et miſerns caruiſſe: nulluq; tpux a doloribꝰ æ laboribo va
calle vt recte rex er ſapiens alo: dicere auſus ſit. Widi calum

.

nias ſub ſole generãt᷑ n lacmas jnnorentuũ:. æ oſolatorem ne

minẽ:c ſaudaui magis mortuos q; viuos feliciorẽ vtroq; iu

SDiraui. qᷓ nodi nato ener vidit mala q ſub ſole ſũt qm vmiuerſa
vanitax afflictio. Et rurſus ĩ eceleſaſtico: Muid S vnmuerſo la
bore hõis: ñ cruciatꝰ afflictõ Et ſi ubdit ; Cucti dies eiꝰ dolori

——=—--õ

bus a erums plemi: nec ꝓ nocteʒ mente requie

(Caxlin. ĩ quo oſtendit hõies quouis ſtatu viuentes nõ ſolus

penas exilicruciat? mortes æ cetera corꝓalia incõmoda a

2

ſdue pati: a alias diuerſas ĩtriſecas mentc afflictõcs vt nuſ
V vita aut ſoxte ſua otenti ſint: Et breuit᷑ tãgit ꝓticularit᷑ ome

fere buiuſmodi ammi querelas e moleſtas ad vtramq; pꝑtem

VVAerias ne dixerĩ ſuppliciacalã ſtates ot penas coꝛpales

2

ror poreos aut viſibiles affligé oſtatqᷓre eos diffieilius curani

poſſe ꝓſpicuũ ẽ Nuã itaq; diuerſis a adue: affectibo ſecũ pug
net mortali ammꝰ:nalii q; ſe mfroget · ſbiq; ipe reſpondeat

s ocuł oſpiciamꝰ.nullu bõim gi crum

———r

Rſtremo parũ ẽ mortalibo qᷓs pauloan enarrauimꝰ mi

Epeti-f plurĩs alns met intrinſecis eruũnis æ alliduis
59 pmant. Wehemẽci? eni iuiſibiles aĩoꝝ: motbos q

— õ”

Auilium anim. n allum quã ſe jnterroget· kbiq; ipe reſpondeat

ß vario: qcq; recipꝛoco mẽte ĩpulſu:mõ huc rapit᷑ mõ illuc. vt
6 n ul; vng nuliz ĩteger exiſtat Nuippe lecu pe diſſeciens ſeipm
diſcer pit · jten? ñ vlla reqᷣe ab oꝛtu hõis vſq; ad exitus fiuctuet

r * ẽdi koꝛmulã eligat · vt recte de eo Job
dir eit qꝛ hõ repletꝰ multe mſerijs fugit velut vmbra e nũqs in

— —D

R dulcerpit gten m
e maortak vita qmecuq; v
T

63 obdẽ ſtatu pmãet · Sʒ vt cetera taceã: n ꝓua moꝛtalium mleria
uiul pvrutãda ẽ nulla racõe effici poſſe vt cuiq; ſue vite foꝛmula pla⸗
uriſ ceat.c? plurios bʒ inuiddos nulli ſua ars applaudatnulluz ſors
lotuz teneat qruiꝰ aliena ꝓoptet · qᷣ ſua ñ ſate meruit age vt ea
eeli jia q max e cupierat alleqf · Certe cũ fauorabit ſcipit elle foꝛ⸗
eel tuna: illieo mẽs emolita timidior æ ſue ſorte obliuiola fier inen
enut pit vt n a caſu· Flacko dweit bñ ferre diſce foꝛtunã Inexplica
d bit certe miſeriaẽ le miſerũ ſẽꝑ putare. nec a miſeria eripi polle
* atq; illa calaitas vt ita dixerĩ oĩm calaſtoſior ẽ· qn a calãitate re
ppirare ñ licet · qpe cui qcqd accidit eciã ſi ſetũ ioeuduq; exſtat
Otmuo ruciet- Jn pmis itaq; vellẽ illud hũanꝰ oſideret animꝰ
enc s an oculos oſpicit· Ego vo plur es vidiſſe ſũ memoꝛ ꝗ dĩa q
4 paupiẽ ·ꝗᷓ ſuppliciu·ꝗᷓ moꝛtẽ caroꝝ:q peioꝛes moꝛte videliez I

uiſſimos moꝛbos equo aĩño tulert·qͥ tñ diuiciasqͥ Põres ·q po⸗

tecias·ꝗqᷓ fauſtũ:q laudes.q famã· ꝗͥ alioꝝ ſiue inuidia peoma

m te
nn

—

G

atq; truũphos qeta mete erẽt nullu. Quas ſdẽ aĩ palſies etſi
aplus opa carnis appellet: q; tñ a fõte coꝛdis ꝓfluũt: recte mo
pi a cenſedi ſũt · Nuid· n.· aluid ãbicõ ẽ qd cupiditas ñ ſupbia:

ven oĩs ſupb cupidꝰ ẽ & oĩs abicioſus elat).qᷓ omna recte animi
oeſ vicia ſũt · veluti ex affectu a deſderio ꝓPeedẽtes. a. Iſdoro

eun teſte cupiditas deſiderio auget᷑· cũ ſeriptũ ſit: niſaciab it eſt anꝰ
cupidi⸗ Digne igit᷑ impator nẽĩ apud. Matheũu ait · qꝛ excoꝛde
6D ereũt cogitacões male:Tãges ſi vis ſit æ diſcute oĩm moꝛtaliũ
Arelas ac varias ai afflictoes Wezz audi ilico cãs atq; racõej ·

EES .

4 vt liqdo agnoſcas tanto maioꝛes pectoribo huais inelle miſe
e4 rias: qᷓn to magis obeecati ſint · vt cur eas paciat aut ignorent
gan aut nõ ſate intelligere velint Nuidã em nõ paꝝ animo toꝛquen

4 Ar ſup'amplioris Felictatis sipertatis ac fortime tarenc.

4 —R⁊——

ſed ete ignorãt qut pieuł acffmitt er jexplicabilibo cums ple
ne ſint / xln triſta eclã poſt adeptas qs optarũt ꝓlperas Por
tuas. forte aut eos q djfficile ẽ ferre ñ nouert: aut recte cõ
prciut eas bonis moꝛibꝰ aduerſas Alij murmurãt de aduerſi⸗

nte ĩfortunio er calãitate cten Fallor n cogitãt ꝙ ĩcognitu ho
mis nota ẽe calaitas ñ pt· Alij de eiꝰ foꝛtũa ne dixeri oſtãcia.

B Fallacia vehemect? qrũt qᷓ adeo cũ eis iudit vt illos ĩ pria ſu

— *

añ ꝗpe tpe dnos effeceit ſit a exules cte bi ſtegrã fortũe ami

i, „

ciciã n ãplectut᷑: ci eiᷣ leges aſpernãt᷑:q altuʒ nichi diu ma⸗

rui ſe totũ deuouit

£ 4

latu ac ꝓlõgacõe· cte hi pmaturã moꝛtẽ iexpi id optãt:q xr
nille doleret Aln qruũt ſe ſecucões ipugmacoestatq; iurag
diuerſas tormta deñq; a eriin ppeti:ß d ſiaut alns inſ ea inle
kit aut meruert/ Ali lametãt q; teptacses Flagella pariſt .

—

Ete eis exercitari mime nouert Aln turbãt plurimumq; vana

£
72

Hore ſaniq; Sla nõ fruũt᷑· ᷓ hi aut verã glaʒ nõ nouer̃t aut For

te eos latere melio tueiq; Foꝛet Alij ꝙ delpecti butileſch, ab bo

mib' reputẽ?· forte loõgopiꝰ denceret:ſR piꝰ eleuaret Alh

——eee ”ðõ

detrackoes ſamias et oqpbria moleſtillime Fert bi alſis laui

Dib tumẽt Aly SSür ſptpar t I
dam dominij carẽcia· ᷓ his vtꝰ fortaſſis n ſupẽvt ea alleantur
K Ferãt: vł hi corruptũ hñt guſtũ talia falſo putãtes diuturna
Alui de natura dqrut᷑· ob parẽtele a magmi g

nb mumet. Al iguͦr ſup atisg aut dignitate ſue mun
dani dominh carecia. hi ten
parẽtele a magmi gũis ſeu nobilita

Diuiciaz inopiã ꝓplacabilit ferut. ere bi Fallũt putãtes di. ui⸗
cias ipas polllell tare n eruriare Kli de pdiese
rex de naufragio ruina aut tpalius bonoꝝ damno æ dekectu
plurimum angunt : ſed Forte bis expediens fuit illis carere qᷓ

—

rias ipas polleſſores ſuos Feliritare n erurciare

cauſam maioris ruine preſtabant. Alij amcorum vel caroruz

aniiſſionem vel ſeparationem deplorant. ſed certe putandum

nee perierunt Aln de mmiqua ſocietate torquenrur. Ped forte
eos bona non oblectauit Aln de rarencia humani fouoris que

ed quid ſi odiuz eis longeplus profuillet· Alij q ab

4 .

nere ſtatuit⸗Adde ĩdignu fore vt moes ludolq; illi? reſpuat.

n deich penas ſeciũt ĩ bꝰ moꝛtat vite ico

dorr

dis defectu.ᷓ hi verã nobilitat n ſat nouer̃t. Xlij pauptatẽ o

lez.

.

4

lurſ⸗
y
tete

ler

grel⸗

et

. Mmieis derelicti exiſtantſed quid ſi primo ipſi oos relinquerut
SN Vel foꝛte dignu fuit · vt quos vt? nõ fecit · foꝛtuna dimtteret
cz Arln rurſus ſimilit᷑ lamẽtãt᷑ · ꝙ tã cari pauloan hõib? viſ ſuüt vt

* ctati ĩ eo amiciciã veniè niterẽt dẽ tñ iyi ð nulla alia re cõ

2sſüal credtust omuieno oHlro iphratt es pn de amigen
eæduocat aut Foꝛte ceſſauit vtilitas· cꝰ gra amici aſſũpti ſũt Alij

Fieri voluert aut renuert· Aln ꝙ mimicicias mñ cauſa paciuntux

Amu Sʒ qd ſi vtutẽ n hnt recõ cillantẽ · Aln ſũma triſticia afficiũt · qa
n ats voluptaube doliteleuͦt z hy fallut᷑ qͥ ↄtũelioſos hoſte/ .

7 *

ꝙ amiecis ted woſi aut oneroſi exiſtant · Sz qd ſi Sti atq; beniuoli-

*“ amtos reputãt vł Foꝛte ocioſitatẽ ulas aff erentem pᷣſeindẽ no
'nm lut.Aincg rer ea se tpata careãt. Si hy ignorãt eam male di
”MVMD gerẽtib? ꝓdelle · Alij ꝙ ꝛeumio a abſtmẽcia vtin pnt. Pz ẽte
qꝛ ne poſſint: volũt· Aln ſup famis a ſite. in edia qruli ſũt · Pʒ
qd ſilt ſaturitas mimica ? Aln ſup aple æ dedicate bĩtacõnij
ſearecia triſtat· Es his à guſt foꝛte loc vtutes donat Aln ſup
nn aſperis a duris lectiſterms lamentãt. SPz Ete q; mollia ad lux
e uz merciaq; ꝓuocarẽt· Aln de vilibꝰ veſtibꝰ? qrut⸗ Sz hiĩ do⸗
9 mbo regu elle cuperẽt qᷓ mollibo veſtiüt Aln ceteis buͦani.
ſolachys careãt. SPzʒz hij ſate ignorãt plꝰ triſticia q leta qᷣbul dam

—

= ferre⸗ Alij ꝙ cu boibo nõ ouerſét aut fabulẽt᷑. Sʒ idubie ta
unn les ignorãt ſolicitudĩs dona · vtutelq; ſlenen Aln de onn triſta
rericustu qrdt. Sz te q cuͦcka ill ad votu ſuecellere. qb' ſeſe
nrn expire no liuit. Alij nõ mo turbãr ·ß inoſolabilit torã nt: qa
indin mali F ſclo melrꝰ hoant q; bom: Sz hi n facile eredut· malos
ent⸗ nichn hre celis ſẽ bonos paꝝ ĩ fris · Alinj ei buitutẽ redigã⸗
du⸗ tur ſeu captiuẽt᷑ æ ĩcarcerã· z hi ignorãt ꝙ pocior ꝓps hõis
e idẽ volutas libera ẽ. cui pncipes n dnant Aln triſtat ꝙ opo
Eeck teat eos diu iugu ſubiectõis portare · Sʒ h pelle n ſubelle op⸗-
nne tãt nec obediẽcie Fructũ ſate guſtart Aln qrũt᷑ de obbuãcia di
morh lerſoꝝ peeptoꝝꝶ. Ged bi certe apte demonſtrant ꝙ eis tral⸗

Frelſio deleckat. Aln de reuerencia ſupiorib exhibenda qrüt

Uan⸗ Sed hi illam recipere non exhibere euperent · Aln de carencia

gete Prie voluntatis · Ded certe hi tales ignorant q; Sraue malum

S exiſtat ꝓpria voluntas· Aln devoti emiſſione:· Sed bij eerte

. 4
D
“

—

„ EP

4

nõ ſatis nouierũt eꝙ Felix necelſitas qᷓad m elioꝛa opellit· Aln ꝙ

* .

ſeculu derelinqre n valeãt zʒ cte hbis ideo valitudo deẽ⸗ qꝛ vali

tudo nadeſt · Alnj ꝙ religionẽ ĩgreſſi ꝓſeuerare neqant ʒ bi ẽ
te ĩcepiſſe dolẽt: Alij ꝙ exomũicati exiſtãt· Vz hi te eccleſie cẽ
ſurã n medicmã ̊ penã falſo putãt· Alij ꝙ irxegulares ſint aut
mabiles · Vz hi ete non ſate hũiliari nouer̃t: Aln ꝙ diumis ofꝛ
cys a ſacmete careãt: Sʒ his Foꝛte vtiliꝰ foꝛet deuocõe a fide
ſuleipere Aln ꝙ lectio aut vſus ſaere ſeripture eis aufera? &ʒ

Ete qꝛ eis aut ad qſtuʒ· aut eccleſie diſerimẽ vtebant᷑ Aln de er
auditionis tarditate anxi ſũt. Ez Foꝛte nõ ſate ſciũt qꝛ qͥᷣ di ffeꝛt

ribũ auget eſuriẽ Alñ de reꝝ tpaliũ peticõis fruſtracoe augu

tur Vz te q; aliena ſut a vera ĩterioris ſui hõis ſalute Aln de

pedimento tẽplacõis qruli ſũt &ʒ qàd ſad pietat actiua opa

—=

dedat*

3 veꝝ ẽ nõ ñ a ſeipo qͥs ledit᷑ Alnj ꝙ facilit᷑ vcia ſeqᷣn

tur odz bi vicys reſiſtere nolut Aln difficult vtutes ãplectüut
ʒ ẽte qꝛ ↄfragoſa difficik ad vtutes via ẽ⸗dulcis ad vicia⸗

S

Alñj meſtiſſime Ferũt ſtimulos carnis Oz hi foꝛte eos puemũt·

Alj de erranea leu mmis arta olcia ãagũt z ete bi ſupio ex

—

uplis aut pcepte iuuari ſpernũt aut qꝛ ſuo ſẽſu regu Alm æ ſy

len a eu di e nu; triſtes nec ialiduo oſcin ſrigne z tei

timoꝛẽ dei abiciut: a latã ſib a letã vitazx ſequũt᷑ vicio q ducit

ad moꝛtẽ.· Alſin ꝙ plurimũ audaces exiſtãt. Alij ꝙ puſillãmes æ
timidi · Vʒ cte hi illi extrema ꝓ medys capiut: nec cogitãt

multa ex timid itate ſũt d imiſaq ꝓ audaciã ſũt om mHa ·Alij
moꝛtealij ꝙ fulmia er tẽpeſtates timeãt Sʒ te hi timẽ deſine⸗
ret · ſi vè ſperare icepiſſet aut eos ẽmĩs: oſcia n accuſaèt · qꝛ vt ſa

Piẽs ait: magna ſecuritas ẽ mehil niq egilſle. Aln de lua pdeſtia
rõe & ſalute heſtãt ʒ paꝛꝛ hilaborãt vt ſua ſit cta electõ Aln
plqᷓ poꝛtet de dei boitate ſperat z hi futurã dei iuſticiã nõ
ſate eredut Alij æ ob guia ab eis ↄmiſſa deſperaé foemdẽt z
cte neminẽ Zuiſſima peta odẽp nãt:ſin placeãt Si n vis deſpe

rare dᷣſine peccat Adde qꝛ vtriſq; videliecʒ mmiũ ſperã tibꝰ S
ſpantib? tior ðficit ſpes qre vtriſq; vtx q; ẽ neẽriũ ſeʒ vt deũ ti

ſũt eficaces Ain deaugmẽto negociatõis Sz foꝛte otẽplacõi
mepti ſut: aut illa eis ꝓmoleſta ẽ Alij ꝙ vᷣtutib? rareãt· vcns ſe

bie⸗
vli⸗
tut
ch
ald⸗
6

deer

N
tipb
til
raſi
pkiii
dnein
hole
adact
ames?
togti
ei.
ddeſn
N
Cri⸗
e
ehe

—

3

bonon roꝛpis dere
ſderat fatun el

m tiore ĩdiſſolucoez ſedz Rugo-Ali
biliũ nußbiliũ agut z hi ogrua ĩ media ſei

* „ a

uf . „2. „
. ₰

jor. n· m ſp⸗

idueit deſpacõez. Spes vo
lij ð tiore iuaſe is hboſtiũ viſi

*
2

—

t aut de foꝛmitates ꝗ

– 2

bi pa foꝛe

putãt cupiditates tliqle atq; id n polſe qð nolle deberet Nln

quet Sʒ his bonos act? q;ʒ mu egar
cũ n multũ ß bn viuè ſit laudable Alñ de eadẽ iminẽte de in
quo moꝛte & de ĩſtanti agone ſpũ ãgũut᷑ ̊ hoc ideo qꝛ n ſate oſ⸗

d

— -

De coꝛpis debilitate æ diuſis moꝛbis pbtĩ de oculo: auditꝰ? o

rEFEEFEHðõñð —

ue defecktu Sʒ (te bi cũcta ad coꝛpꝰ

.

refert ignorãtes defectꝰ ipos plꝰ ꝓfecille aie · qs offe ille eoꝛ

–

ver
—

pori AlIij lup vite breuitate æ tẽpeſtma moꝛte ĩoſolabilit tor⸗

5 bis bonos act? q́z multos dies ogregare oſult? ellet

91 „
“r
4

derzt rudẽ elle tirãnu qᷓ a pena lberat: q pumie ſe putat. Nec

—

.

—

usdi & eazꝶ erũpmis & afflictoibo a me dibta ſut. Nue qdẽ ogi

ora aut breuiora dici polſe ſco · Wez ne breuitati admodũ ſtu

— E an

dui nec copie: ̊ ꝓ vt er omũi oĩm moꝛtaliuʒz vita ſe obtulerunt

leripte diſerui· ne legẽtes vt ĩopia vl faſtidio fatigare vt Enat
vnoqᷣſq; moꝛtaliũ ĩ quis ſoꝛte à arte oſtitutꝰ ſit:qͥd ad vtrãq; ꝓte

Sici valeat nec illos blãda rᷣſoluãt:nee afflictia ↄturbẽt:atq; vt

dulcia pit amara deſpiciat. ꝓat? ſit ſẽp ad omia ꝓmpt? et

ad ſingla Abſoluã iã fii mi huc pmũ ad te pollicitũ ibrum: de

cuctis vte huiꝰ tpalibꝰ artibꝰ erercicns· eozτι miſerns

ui querele ppecialioꝛes vrgeneioꝛeſq; cauſe congruerunt: De⸗

* „ . . . . . .„ . . . . *. . .

erupnis. Wexꝝ ex his q vltio dixi ſeñ plane tuũ animũ ñ paz ti

tillare⸗ Woluis n.ĩ mõteqnimo vt ita dixeri int᷑ detes muſitas

ne dixerĩ murmuras⸗Cu enj audiuim? ſate ruente ſeculi bᷣ cala

mitates aduerſitates e: ſupliria tribulacõeſq; multas e malas

qs palſim vt ſupratetigimꝰ· bonis a reꝓbis.Facinoꝛoſis e ĩno
centibꝰ omuũes elle Eaq; ꝓchdoloꝛ n lege qs expim. NMuaz?

ex tante tam qra
quid ſolaminis moꝛtalibus in tantis erum

dduxiſti· Ntmamn taz

et aſpnat᷑ Ain ob
u mitates qrut z bin ſate co.
. „* 7— 1 2% . õäl 7. „7 N12
derat fatuu elle qͥ uu laſciuire Poptat aut oꝛnaè cu pit. Ain ſe.
nectutẽ Fuit ferüũt eiuſq; calaitates deteſtant

pPailcla foꝛte multa de ho vite diuerſis artibus foꝛmuliſq; vi1

.
—

p „
4
1

liſſes · q; cta hꝰ vite meſta ſupplicia deploraſti · Aſq; a deo vt lo
nos vᷣtutiq; pditos viros abſq; culpa affligi· toꝛqᷓri qpe ab im
moꝛtali deo relictos putemꝰ:ſẽ malos ꝓſperari ĩ altũq; pro
uehi digne oſpiciam? · Muo fit vt diuinã Puidenciã ĩcuſemꝰ q

quoſdã meulpatos varijs ſupliens infoꝛtunns a pems crucia
ri: alios culpe noxios felicitare ꝓnnttat. i· n. calaſtates huiꝰ
modi veluti ſuß diſeruiſti nõ ñ ex culpa: moꝛtalibꝰ ꝓueniri otẽ⸗
das indecẽs plurimu diume iuſticie vider vt imnocẽs ab eodẽ

fonte aſtligat quo reb a immdo penareleuse Necalud de
&

*
4 J. —
—

prompta ogruaq; ad eas oẽs calãitates leuãdas remedia attis

cũ: verũtn iuſta loqr · qre vaa impioꝝ ꝓſperat᷑ Et ſubdit ꝓpe e⸗

do eis qcqͥ;d volũt a petũt · Et lõge a renbẽ eoꝝ ĩ nullo vide⸗

tẽptores cur taces deuorãte impio iuſtioreʒ ſe· Nue oĩa tãto

anmimos hõim maioreʒ ducũt admiracoeʒ qnto ꝓ eũdem Hie
remiã de diu ina iuſticia ſeriptũ legimꝰ Peio dñe dey qm maluũ
miuſtũq; no libẽt᷑ reſpicis nec poteſt qs de tua iuſticia dubitaz

0

4

moni reſpõdere poſſẽ Mirari igi a oqri tu ceteriq; moꝛtales

teneam. neminẽ abſq; culpa aut cauſa affligi aut torqriopor
tere cu ſeriptũ ſit oculi dni ſup iuſtos Et itex vultꝰ aüt dĩ ſup
faciente mala vt ꝓdat de ra memoriã eoꝝ pup quo vbo Caſ

10 Dmi ſup faciẽtes mala ſ direrit iuſtos er ſiuſtos deꝰ reſpicit
B diſparit· Juſtos. n. reſpicit vt pie eos exaudiat. ̊ malos vt

puijat ꝓdatq; de fra memoriã eoꝛx· Muã ſiqdẽ punicoeʒ ſue iac

turã memorie vite e quoꝶuis tpaliuz minime abſq; culpa moꝛ

talibꝰ otĩgere eredendũu ẽ: eulpaz non putes ilł abuti aut ea

*

luxum ad auariciã: ad ſupbiã ad popaʒ oↄuertere que iuſtiſſimꝰ

tu ori eoꝝ lõge a remb illo 2 Prope mmqʒ teſte Auguſt· da

deſinete· ſi rẽ ipam alciꝰ repetitẽ· In ᷣmis itaq; illud aio firu;

licz eis diſplicẽdo aut illo aĩos Oturbãdo SHic a Abacuch ꝓ
pheta eã ipam de ꝓmit qrelã · Nuare inqt deꝰ nõ reſpicis con

Hir ẽ fili m effectꝰ murmuris tui a cũctoꝝ fere moꝛtaliũ · Et
veluti vet qrela ſit a multo ammos exagitat: ſi multe egeꝛer
vbis breui tñ bmone faciã ſate veritati qͥ nulł vbis hũane opi⸗

Et ſubdir Augß ridene

—

ſub doloroſo uigo retmetur · Deniq; firmorn
ipſum probatur: Ne gantur enim inſtis in hac vita tpalia quia

fan⸗ trãaleüt · tũ q; infine puniẽt᷑:tũ q; ea tpalia bõa qᷓbꝰ iniqͥ ĩ
hac vita gaudẽt: de ill ocedit ob paucula ꝗ Seſſert bona · Sʒ
Ppuᷣalia boa ꝗ reſpectu tpaliuʒ magna bõoa exiſtüt · iuſtis vᷣtutiq;

dedits rebuat tacs eqᷣſſim? iudex,; eui maxie ogriut: vt bois det
Pppualna tãq; potiora bona: De reliqͥs vo caducis e tpalibꝰ bo

nis ſeu pemis a ſupplichs tm viris bois miſtret qntii ſiſficere

2

Anto de. cl · dei qꝛ hntes policitas a hũanas vtutes: iuſte rebꝰ

p mði pmut᷑ Mui vo duis pollet vtutibꝰ: pmiat ĩrebo dei ·

Et ſubdit Aug rndens qrentib/qbꝰ pꝓmijs romam falſorum
Deo eultores orbis ĩperiuz meruert⸗Ait n⸗ qꝛ bonis moribꝰ

bri⸗ Wt igi ad oceptũ pmonẽ redeamꝰ· Aſpera plerũq; & a⸗

mara deß iuſtis mittit ne ſ ill timeat aduerſitas: ̊ mat for

tue bona ocedit: ne iſtis qrat᷑ Felicitas: qs pi ve ꝓbi obt inẽt·

ꝗ cũcta oꝛdiat ad infirmi obediẽ te bonã volũtatẽ· Js· n· ſepe ſe

—2

—

rat vrit infirmũ. nec ill exaudit depeante vt auextat ab eo
Dolorẽ necantẽ· Adde q; m · Prego: occulta ſut dei iudicia

EKoeenj cõra ſunt cũ bom mala recipiiſt mali bõa Sz ſi curio
ſecam ĩueſtigare libet· ideo malos boarecſpe putãduz ẽ qꝛ cuz

bom hie deliquũt · iuſte h̊ mala vecipiũt vt ab e᷑na dãnacõe eri

piã ᷑ᷣ. Sed mali bonis hic Fruũt᷑ vt inde poſteꝝ ad toꝛmẽta
trabã ?⸗Et lubdit. Dreg. exepla pelara ſeʒ de vitul a ifirmis⸗

De vituk inqs Mã veluti qᷓ mactadi ſũt vtuli: liberi ĩ paſeuis re
linquũtur. Sie impiꝰ ad moꝛteʒ curras: efrenatis voluptatibꝰ
relinquitur Eotra vero uiſt? a trãſitorie delectationis wocund

2

itur. ſeut vitulus ad laboris. vſum depitatus⸗
9 uigo retinetur · Demiq; exemplo infirmorum id⸗

4

deuis kaqs vtuta ſtrumta hõib otellit· De qbis Horego pul
ere dicè viſus ẽ⸗q; ſũma a decora iuſticia ẽ vt oceſſa ꝓdat· qq in

Seeraptet Eurfi vt ẽ ſãctoꝝ doctoꝛ fña · mal n vtiq; im
E

ſpreit ad Stutẽ. id ꝓ alia ba pulcre· Aug? deducit in ᷣmo et

H tpalia merueĩt: q; veluti nullũ malu ĩpumtũ:ſie nulluʒ bonu,
irremuneratuũ Licet idẽ Aug alia cauſa allignet ĩ p neipio bo li

Ceten ĩ bar reꝝ viciſſitudie agit de? vt prudẽetilſim? medicus

egris quibꝰ ſpes viuendieſt nequaquama medito cũcta que

appetũt ocedũt᷑· Dant᷑ aĩlt reprobis bona q; ſn hae vita ape⸗
tuüt·q; deſperate egris oẽ qð deſiderãt nõ negat᷑ Et cõcludit.
NPoerpẽdat g& iuſti mala q miqs ꝓmanẽt neqqʒ eoꝝ infelrei⸗
tati muideãt q ꝓcurrit. NMue vba omeʒ moꝛtalibꝰ admiracoem
qrẽdi cauſã ſubmouẽt· Ceteꝝ ſedᷣm Augu· ſup canticis quiq
modis totidẽ cauſis. calã tates æ flagella moꝛtalibꝰ otĩgere
ꝓſpicuũ ẽ·vł vt iuſti merita ꝓpaciẽciã augeant᷑ vt Job Vel ad
euſtodiaz vtutum. vt aplo paulo · vł ad corrigẽda facinora⸗vt
marthe lepra. Vel ad micu pene · vt Nerodi qten? hie ĩcipiat
gqs iferno ſeqᷣt vł ad glaʒ magnificandamvt de ceco nato
Exq bo liqdo oſtat nemieʒ ĩ ̊ ſelo mi eulpa pꝓmi vlł abſq; eiꝰ vtili
tate affligi· Nue oĩa agũt vt ĩ his qͥ diuma ꝓuidẽcia mo:talibꝰ9
miſttit ꝓſperis aut diuerſis nõ murm nobis ſit- nõ qrimõia:ſed
mẽs bn oſcia pociꝰ ill oↄlolet᷑ q; turbe᷑ Mult.n⸗ varijſq; ar⸗
gumẽt facile agnoſcemꝰ:qꝛ plurimũ expediẽcia vtilia qppe et
neceſſaria nobᷣ ſũt laboꝛ⁊ cealãitatũ: pẽalitatũ oĩm Flagellar⸗
̊q; bᷣ mði ſuplicia · Primo. n. dilatat cor hõis ad magna dei
Dona recipiẽda Mã veluti marcellꝰ Fabri dilatat metallũ ad id

It artifex deſiderat⸗Vie dey aurifaber huͦane ereature⸗/ p mal
leũ ꝓſecutionũ ·c tribuſacõnũ cor iuſtoꝝ dilatat: vt fructuʒ ex
eis Peipiat· a ducat ad verioꝛa boa de quo dictü ?ᷣ. edo ve⸗
lutiaqᷓ vmnuz tpat: ſic aduerſa e qcũq; hꝰ vite penalia vinũ tpa
is leticie moderat ne hõi noceãt V palere Ariſto⸗ nõ tacuit
ſethicis Nit . n. qꝛ vtuti dedit? modeate ſe hʒ erga H̊ bõa foꝛtu
ne: aut adipiſceda vł amitteda: nec gaudioſ? eit bñ ꝓſperatꝰ? ·

nec ffortuat triſtis. q R aqꝗᷓ tribulaconũ nõ tpat · vinũ lri.
tate: extiguit pociꝰ qᷓ; iuuat ĩ cꝰ figurã. ſerivtũ ẽ ĩ. Exodo Dpe
ruit aqᷓ tribulãtes eos. vnꝰ ex eis nõ remãſit· Tercio veluti me
dicia neria ? moꝛtalibꝰ. ſic aduſitas afflicto· Vn Augẽ ſtelli
gat hõ medicũ ẽe deũ .: a aduͦſtatẽ medicamtũu ẽe ad ſalutẽ nñ pe
nã ad danarõez· Et ſubdit ſub medico vreris ſecais clamas. i·
audit medicꝰ ad volũtatẽ: audit ad ſaĩtatẽ Muaé fidles oqri
deſinãt de aſpeitate ĩfoꝛtunn ꝓſecucõis à peãlitate qꝛ ea oĩa ſi,
na ſut potiſſima- duuie electõis vt ꝓ aduerſa aſpe ſit i᷑ nʒ ne
äy3mrt Aug magis ðlectet diu ꝓgè q; ciciꝰ ꝓueĩre ð qᷣbꝰ ſeriptũ ẽ ĩ

I. apit liber. i99

4

8 yvalitls vexati.ĩ multis bñ diſponẽt . Ndartò vlilis fidelibus
⸗MAppe æ neceſſii ria aduerſitas tribulacõ a pſecuco ĩ bac vita qa
281 meliora opellit Vñ Preg mala q hic pᷣm ut· ad deü ire vpel
Ut. E no ignorãs rex er ꝓpheta direhat· multiplicate lüt ifir⸗
. mitates eoꝛec poſtea accelerauert M Aua nulle huß xpi
8 nodu cepiſti elle xpian? · Itaq; taʒ vtilia er hy ſeculi ꝓſecucõib?ꝰ
c calãitatib colligetes gaudeam affligi qͥ ſperamꝰ frui a vt

raevt

.

Pin mnqᷣt Gernardo n timeam elle derelictos· qnimo ſẽp meõres

o ſum vbixprad nos dicẽtis: ci rpo ſũ ſbulacõe. Et irer iuxta
e dus bis ꝗq trbulati ſũt corde. Acu ẽ fili mi de cũctis vuiendi
“ artib qb ĩ bac mortali vita ſecularit᷑ viuit tã nobilibꝰ qm ig
nobilibꝰ? magmficis ei Plebeis publicis e pᷣuate. maxis e inti
nan mis Audiſti deĩq; eozdez vite guͦm dulcia pit᷑ m amara· Sed
ee & acku de oĩbꝰ fere malis ĩcomodis:peis calaitatibꝰ ſuppli

.*

elet rns æ afflictõibꝰ corpalib ac mẽtalib oĩm fere magis noia⸗

—————ñõ

nde taꝝ ꝓlona :· ĩcipiõdo a naſcẽ te mði origie Rurſus actũ ẽ ð cau

t lſis a racõibꝰ cur nocẽtes pĩt᷑ a ĩnoeẽtes· bõi ſit mali tot afe

.

emml Fhictõnũ a penalitatũ gña paciut᷑· z ær audiſti ↄſolacões æa
ier. gruscia remedia ad eas oẽs releuãdas meſticias: qbꝰ mortat

one⸗ ſes ſp ſeculo afficiũt · NMue oĩa fili mi opto ſolert᷑ oſderes· ex qᷓ

iinn bò tu ceteriq; mortales liqdo agnoſcetis: d bõi aut ſiniſtri oĩs

Hn

tut vita tpal obtiet· Vezꝛ qꝙ; oppoſita iuxta ſe poſta·teſte phõ ela

efetl riꝰ olpiciũ :ſupẽ iuxta pollicitũ ordinẽ vt cũ in hoc ᷣmo libro
e deſerulaib' offichs ea huͦane vite artib me zudiſti loqntem: te

4 auſſcultem inſequenti libro de ſppuͦali ſtatu diſerentem Kdere. n⸗

—

.
expectat de ſprrituali vitaag ere que in duos diuiditur ſtatus
t me videlicz in ſtatum eccleſiaſticũ epoꝝ æ clericoꝛz Deide ſtatũ
tu religiolon Age igi? ſſplacz de bis duobꝰ vite huane ginb? er
de exellẽcia et opacõe vtridq; S duleib e ãaris vm cnq;ꝛvt tiů
. dẽ legẽtes apte ocubł veluti lucidiſſimo ſpeclo ſpiciãt: qd late
at ſub oĩ vite buane giet c? fiet vt ſecuriꝰ vn aq; eliget qCre⸗
ſs Feis logit ac maturius digelſit ad laud dei op'ots bñdic

izne Q rplicit ᷣm? li de oñ ſtatu et vita tpali⸗ Seqr (tus ſcla

. *

„Jabiclie Forſan antitas tuia a beaflffhne p F ac

tãto tpali ſit· digmioꝛ atq; exellentior qᷓnto ſoli
pledidiſſim? fulgor tenebroſis denſitatib? et

F. ; S puũali Sʒ Ete nature oꝛdo ad id opulit Prioen. tpale⸗
naſcim· ᷓ & pus ĩ tpali ſtatu vſanpruiſq; illũ experim DBeide
tpalis ſtato ĩpfectõe oſpecta· trãſimꝰ ad ſpũalẽ ſtatũ · Adde ꝙq
no ſate exelleneiã · pFectõeʒ in ternã mẽts trãqllitatẽ ſtatꝰ ſpr
ritual agnoſceremd. ñ p pᷣus tpalẽ vitã. atq; eiꝰ ĩcõmoda expeꝛti
Roe errk q; igrt ĩ ſupiori libro de cũctis tpalibꝰ & reims
nue ſecu arib' ſtatib'⸗a vinendi modis artib ar diuerſis ho

— eeeeEeeꝗòꝗÿꝰð

mmũ exercicijs actũ ẽ:ĩ quo vtraq; ſui pꝓte tã ad ↄomẽdacõeʒ

2 8 reprobacõeʒ ſat diſputatu ẽ Et qd boni · qd ſim trie quid

vnilitate/ qd ĩcõ moditatc · qd quiete/qd lahoris . qd ſecuritate.
àd Piculi·qð honeſti· qd ihoneſti · qd vtute. qd vicij oĩs tpali
ſtato æ ſecularis viuedi modꝰ? habeat plene diſcuſſũ eſt In boc
igit᷑ ſeo libro dimiſa mris introductõe· a ſã gui neoꝝ altri⸗

catione· qbus de re ncognita dillerere nõ licet: Recreui ego
ſpualem oꝛdineʒz profeſſus· de eodem ſpualis vite ſtatu breui

aliqua dierere Faciã ego ſatis nõ tãte rei dubito⸗neec tue. S

— —
”sõäs WE ——

deßlderio · conatui meo· Atq; vtmaʒ tã digne· vtilit er diſerte

— —

de eo eminẽtiſſimo ſtatu a me agaturquam illuis maieſtas atq;
immenſitas exigit. Jubalternatur ntaq; vite ſpirituali duplex! ſta
tus · quia ĩpſa vita ſpiritualis in duos diſtinguitur ſtatus. Alſt

eſt epicoporum a ſacerdotuʒ ac eceleſiaſtici ordinis mmiſtro

rum Alter eſt mo nachorum ſiue religioſoruʒ De bis ergo du
obus ſtatibus et viuendi modis· hoc libro agenduz eſt. Et qa
ad dicendum campus latus eſt materie ipſe nõ tam diffuſe
Pfuſe ·q; a multe tractatoribꝰ ofuſe ropiank Linmo ꝗpter va

xrias ſeribencium opiniones · vix legẽtes Pficere poſſiint· Mul

eadenicß . bis nnateris ſtacta aut non ſatis. Diſerta n mueniantur

elemẽtiſſime dne: q ĩ hoc opuſculo:recti oꝛdiniꝰ
racõem puerteri · Et eü iuxta · Hreg· ſtat? ſpual

u plubi metallo pltat· pus de tpall ſtatu ege

De⸗
forn
oa
en.
brei
tikie
to
epſo
teclek
znen
mon
me

Berren ſub gaoda Preu cõpe

mmneco phenſibili en auctoritate poteſtate · a de illiꝰ neceſſitate
K vtilitat

ria: tãt

1 Wien hoe ſco ro· Floſculoj
quoſda cca hos duos ſtat? mſerere: vbi vtrulq;. ſtatus e vite
noꝛmã naturã ſeu efficaciã necnõ 5 exellẽciã. laudes. omedacõ⸗

nẽ. & demũ eoz* laboꝛes.difficultates.aculeos Rt Pi cula addu
caʒz · Demũu vo it ſe · c alteriꝰ? ad alte? differecias ℳ ½ cões

breuit᷑ pſtrĩgaʒ Ineipiẽs a ſtatu eceleſiaſtico e prĩo a ſumo põ
tikice qᷣ qᷣ culme a vertex ẽ 6 tociꝰ. ppualł ſtãtꝰ. Deinde a ſacroſane

to romane eceleſie cardĩalibꝰ. Rurſus deſeẽdã ad ſtatu arehi⸗
epiſco poꝝ· epõ· cetèoτι pl atoꝝꝶ curatoꝝ clericoꝝ ſub
eceleſiaſtico oꝛdine degenciũ · In quo libromaterias ĩ tabula ĩ

Pncipio pᷣmi libri deſeriptas diſcuciã Diligens i igitur lector ex

motiuis auctoritatibꝰ a rõibꝰ ꝗq mſerẽtur: n ſtati vicatur ad eõ

mẽdaconẽ vlł bacõeʒ alteriꝰ ſtatꝰ: ̊ motiua racões a autoj
tates· ꝗqᷓ ꝓ à ſtatu viuẽdi gne adducũtur accuerate oſideret ·

—EEE

vndebitq; bi duo Pfechiſſimi R erelletiſſim ſtatꝰ. oĩm alioruz;

—

Natuũ a vite huane Snm ſt upãat dignitate: Um etſi ſtra remiu

fidei catholiee exiſtẽtes . quocũq; degat hõeſto ſtatu ſi pie vix

erit: ſaluari polſint LDi tn duo ſpũales viuẽdi modi: ſingularius
ſuos ſectatoꝛes deo ꝓrioꝛes rddut ˖ Etli vterq; ſtatꝰ ſetus a o

accept? ?: aliꝰ iñ alio ꝓfectõne æ dignitate ſtat. F alt alteiſ
placz & dueſt ſem naturã· litatẽ ac vires

eit ſeðn Int ſe tn 16⸗ 4
ca eoꝝ ꝓfectõeʒ: hñt ſe ſẽ excedẽs a exceſſa· vt lari p dilcurſuüu

eoꝝ q tradentur hoe libro videbitur · Ea 5 de bo hoc ſedo
libro agẽdy ẽ· Pmo: iĩ raſcripta capitula diſtingu

ð

Ca p de ſubl imitate æ exellecia dignitatis ſlüum põ⸗ iricat . de

de altiſſims eius miſterns ½

a aetilſimi ſtat? laude a Dgmi attoll ere: ili q; ne⸗
2 Reckes oſtẽdere: hodie mund ſuſeepi grade

iũ: H ei⸗ tãta ſublimitas a eminẽz
n nullꝰ moꝛtaliũ· ne dũ ophẽdere aut ſatiꝰ
expmere . nee cogitare pollet Dbtudit. n· omnẽ Puanũ intel⸗
lectuʒ illi? ſactillim: oĩm eminentiſſimi ſtat? maſeſtas ær er
lenda: ſeriptii Flrutatoꝛ maieſtate ppÿmetur a Fla

teſte. Ambro nichil ĩ hoe ſeculo exellẽeiꝰ atq; exelſius inueniri
P diuerſa oꝛbis loca in ꝓtẽ ſolicitudinis aſſumuũtur · qd
mitudiez ſtat? q ad apoſtolicũ thronuʒq̃ ad culmẽ oĩm digmita
tũ aſſumitur · Ex qᷓ cte vt riuuli a fonte: rami ab arboꝛe ꝓredut
iuũ moꝛtalibo imortali by nee modo hoby. Faget . adiudiẽ

dũ viuos. ̊ moꝛtuos nõ fra ſolũ· ĩ celo:no ad pᷣſidendũ ſok

Fidelibo. mfidelibyꝰ. Et vt paucis aga:qᷓ ad eã ipam dignita⸗

–☛

pꝓmũ pᷣnciꝑat a ſũmo deo eiꝰ loco ſup cùctos moꝛtales inſti
tut? a euecto ẽ de hoe · De quo ꝓ Job ſcriptũ ẽ. q corã eo curĩ
tur qͥ poꝛtãt orbẽ a reges ſeculi atq; tirãm ridiculuz ſũt qͥ ſolus
omné poteſtateʒ ambit· Et ſicut ſerptura omemoꝛet: vnꝰ è æ le
cddd nõ hʒ Et ſtenꝛ de eo ſtribit ·tu ſolꝰ null tecum⸗ Et rur
ſus potẽs ſup omes potẽtes · Cuiꝰ teſte ꝓpheta ſue ſũt iuſticie⸗

teſtatẽ et regnũ æ om̃es populi æ ⸗ ſeruiet ei.· Nui vt canõ
ait treni ſit celeſtis im perij iura ſuſcepit· C ſũme dignitatis

faſtigiũ atq; maieſtas n modo apud ãtiquos veteris legis efful

ſit: ac digm apud catholicos diuina ĩſtitucõe vefulget atq; ꝓ

mẽ tenobat · NMã vt ait· Væro exoꝛdiatiſſimo atq; eminẽtiſſimo
SIdu põtificũ & ſacdotũ gentiliũ reſulrat qdeʒ exellentiſimꝰ
ſublimiſſimꝰ? ſtatꝰ ĩ vno ſũmo põtifice Hine · dorꝰ diſtinctio
inq;t Sduũ æ oꝛdinũ int᷑ põtifiees æ ſacdotes a gẽtilibꝰ maxie
mnuẽta ẽ qn ſuos ſacdotes alios ſimplicit᷑:flammnes alios ꝓtho
flãines appellabãt a aliuz qͥ cũctis fla mibꝰ pſdent i ſũmo gdu
locabãt · Nuẽ vt idez · Vaꝛro voluit Jouis aſſũpta veſte inſign

curuli m vaia ad oenatu diumitate plurimii ĩ oo putates p mar
at · Cicero quoq; ſublimitatẽ ac exellencia ſumi põtißi

õs

cat? gentiliuũ ex illiꝰ miſters ondit dů ĩ eultu a religiõe ſuſcipi
enda prim oĩm erat atq; vnd ad interptandũ: qᷓ volutas eller
deoꝶ immoꝛtalin; · vt ſtati ĩ ſeꝙti: ca· tãgemꝰ· Nuiꝰ deĩq; ſümn

poteſt ſtatu æ digmitate ſimpliciũ ſacdotũ æ pticulariũ pſulũ q

ui ad ple

teni
doe

7

crde
giesit

—

tq

eneaH

. —

wetit

t cano
ntitis

eſim
Pmti
1 Pte
no
teinſn
65 zmt

n.
.

18 ellt

hn

pontfficat ſublimitas vtilitas atq; nereſſitas nõ facile expliaan
ri vaſeret. Goʒ vt cetera taceã nõ ſate plene recteq; vniuerſita⸗
tioꝛbis arpo ꝓiuſũ foret · nee eccleſie q́; ypus ſanguĩe redemit
morẽ gellillet· n talẽ taqʒ emmentẽ ĩ fᷣris vrcariuʒ veliqͥſſet qͥ ĩ eaꝛ

teda
e
den

Ptãte c autoritate ĩtegritate toti orbi ꝓſderet q ipe xps ĩ riꝰ

manes qppe qͥ ꝓ ꝗheta direrat qͥd potui facè vinee mee a non

Feci Accedit qm ſolb ſpe dwigit oẽz hua nã creaturã ĩfinẽ ꝓfer

tiſſimu Nuãobrẽ ſibi vni xps claues otulit regni celoꝝ ac ptã⸗
tẽ ligã di atq; ſoluẽdi ĩ celo fra Rurſus ſũmi põtificatꝰ ſubli

mitas t erellẽcia: atq; vtilitas a neceſſitas im eo oſpici᷑ qm te
ſte phõ nõ pollet hic mud? regin vnꝰ eẽt ſũmꝰ Pncipatꝰ · ad p

diſpoſicõe oẽs Jerarchici a
ſico dirigat ad inſtar celeſtis monarchie· Mã teſte dioniſio ne
ceſfſaxiꝰ e ſumꝰ gerarehia:qᷓ quos vᷣ git ilumimet Merixet enim

vnũu pueſendu ẽ ex quo ſingula dirigur᷑ a gubnãt e motu et
ordĩiar Et tadeʒz h orbis diſpo

—

oĩs oꝛdo reꝝ: ſᷣ vnꝰ ſũmꝰ põtifex foret · qͥ eũ ipm oꝛdieʒ vt ita

ge digmior efficacõr int deü a

dixeri oꝛdimete dirigat a exeqt Teſte · n. phõ. vbiẽ oꝛdo .

duũ aſcẽſio: ibi necelſe ẽ oſtitui vmnꝰ exellenciã· Meriret rurſus
moꝛtaliũ oĩm hõim omerciuʒ:n foret vnꝰ põtifex vice dei in
vᷣra monarchia:ĩ quo oẽs vt ĩ glutĩo quodã ꝓtiũ ad coꝛpꝰ miſti
rũ copulẽt·a in quo ſinguli vt mobra ſub vno capite gubnẽt
Periret fidei vmitas: a eceleſie vnanĩtas.c cõcoꝛdia ſł pax

*

qᷓ mehu duſerꝰ excogitari aut inuemiri põt n foret vnꝰ ſupmus
põtifex:q cũctos moꝛtales ad vmꝰ fidei a vnitate vmculũ r da
reret · dicẽte · Niero ; ob eã rẽ ĩ remedu ſeimaite actum elle . vt

vnd oĩb plit · Meriret deĩq; illa cũctis moꝛtalibo nẽria ad deu

lin medrator exiſtit antiqduo

m vo nr potifex teſte· Aplo ex bõi

pulo ĩ vna ẽte:̊ n ſup renis mediacoõis offi cõ fũgebãt᷑ · Su

õs

bo aſſupt? en hoõib? coõſti

tuit᷑ in his qᷓ ſut ad deum vt offerat ſacficia a dona ꝓ peccat

Erffica hie holocauſta n hircoꝝ aut vitulo: veri ſat
cor pis xpi deo pĩi offeꝛt· golq; ĩ oodẽ miſterio iſtitui

dic igit digni? ſalubri dq; mediator exiſtit pli ad deuz ⸗ Nie ſa

—B. —ð

faciat in orbe vniuerſo ꝓ delictis populoz: Ni igi peccata

SDiluit hic aſabo fidelũ penas odonat ſumplircia relarat. Eic w

mni lapſis iĩpartit᷑· Eic errãtes coꝛxigit· delmeytes cuz expedit
reducit. Nic ĩcorrigibiles pumt: tadẽ peccato:es ſũmo deo

Oeiliat.· Iluiq; iratũ placat.· De quo ſapiẽs aitece ſacdos mag
nus ĩ tpe iracudie facty eſt recociliaeõ· Neriret rurſutz iuſticie

vt? qe eodẽ Phoõ teſte · ñ vn ĩ oꝛbe foret qͥ eã cũctis miſtraret:
c negligenciũ vicẽ ſuppleret: qceq d iuſtũ ẽ pieſitare · Vn Aug
Ine iuſticia nõ poteſt regi hroſp· hũana: Nteq; eni vera aut rec
A poteſt elle · xeſp· n vn? oĩbꝰ Pſit qͥ gubernet a regat qͥ ſũmus
Pontifex ẽ immoꝛtalis dei vicariꝰ periret tãdẽ illa potiſſima in

—

ſtecie pars m· Ariſto· epnkeiã vocat· omuni bono vniuerſi or?

neceſaru-p quã ſũmus monarcha dirtzit iuſtum legale⸗

pPlerxũq; ſeripta rigidãq; uſticiã moderer diſpen at· detrahit

Pfut re otingenciuz ſuppetit diuerſitas . a boni commums ne
celſſitudo ex poſtulat: Meriret demũ alia iuſtieie non mima p⸗
Im diſtributiuã vocãt qꝗᷓ vnꝰ ꝗꝓprie ẽ ſũm iĩ principatus qua vmi⸗
euiq; lecundũ erꝰ digmitatẽ meita certa ꝓportio ne pmia elar

Sltur⸗· Dignitates pᷣncipatꝰ· regna imperia ꝓ merite donat

atq; inſtituit· ꝓ demer ite vero tranſfert de Jente in gentem ·
Luare etſi cetera taceam huius ſacratiſſimi emmentiſſimi ſta

tus ſummitasmaieſtas atq; Felicitas ſimul æ neceſſitas: ac vtili
tas in eo facile comprehenditur · Nam ſi vt aiunt nulla maior
eſt felicitas quam multos Fecille felices. Nuũc ſtatũ beatimimu,ʒ
ta nto felicioxem dixrerim quanto plures ſup omnes mortales
facili? & vt ita dixerim feliciꝰ· Feliciores agere poteſt. Patet
igit hui ſactiſſimi ſtat? exellencia: di gnitas vtilitas atq; no-
ceſſitas. Matẽt eiꝰ laudes a pconia nõ modo ex auctoritate mm

Nituẽ te ex digmiſſima inſtitucoe:ex cauſis digniſſimis. ᷓ ex fine
optatilſimo: ex beatis miſterijs ex ꝗꝓpinqtate ad deũ ex fructu
deſideratilſimo· ex cũctoꝝ mortaliũ vtilitate a felicitate redu

.
.

ſũmox põtificũ calaitates a ſpũs ꝓpturbacões narrantur

Ca n⸗ de ſpualibꝰ? jnomodis. amaitudſbo: miſ⸗ erijs aculeis nec

2

Tupore nõ paruo audita ẽ illa oĩm dignitatũ ſuprema
Dignitas æ cũcta: poteſtatuʒ emĩnẽtiſſimꝰ pncipatꝰ ſũ
nmividelicet põtificato: viſaq; ẽ tãti numĩs celſitudo · c
auſeultata tãte lucis ſplẽdidiſſima claitas eꝰ radio iubare to⸗
tus luſtrat᷑ orbis atq; vegetat᷑· Sʒ a an nr̃e ment e oculos ↄtẽ
plata è tati culmis progatia d ignitas atq; exellẽcia: tanti tri
baiuak ſupma auctoritas ognita e illiꝰ ſactiſſimi atq; diuin iſimi
ui ſtat lauduʒ pconia.· diſculle ſũt eiu ſoeʒ culmĩs vtilia a omoda
ue dulcia & Plpera- Wexn qr alterne ſut rex oĩm vices: nec aliq d
Nmu ſita ꝓſpeꝝ qð guiſſimis aculeis nõ tãgat᷑ ? Dẽco iuxta pollici
hn⸗ tũ oↄſuetũ ordmẽ eiuſoẽ altiſſimi ſtatꝰ adducẽda ſũt inomo da
uig amaitudĩes labores picula atq; ꝓmencia vt cnat qſqᷓs qĩ ea
ſedet qᷣppe ĩ ſe experia᷑ Cernãt rurſus æ ceteĩ moꝛtales q ĩ illo

Q

ſtat? cuimĩe ſũmã oĩm Felicitatẽ collocãt:veriſſimũ eſle qð ſapi
nuns, ens ait· q; extrema gaudij luctꝰ occupat æ riſus dolori miſeebi
img tur. Et ꝓpterea veꝛꝛ elle nlud eiꝰdẽ ſapiente· gaudiũ a felicita⸗

1diri errore; a felicitati aperabat diceng- Cur fruſtra decipe

ickr ris In ea igi dꝛllerẽda re biptita eit oꝛo In pᷣma qdeʒ huiꝰ ſůũ
leot mi pötificis ſtat? inomoda ffelicitas amaitudines picula la
tenm bores æ miſerias ſpuales videlicet æ mentales breui amaxo
fmiſn aalamo deſeribemꝰ? · Sc So ĩ loco tpaleſ ſiue corpales miſeriaj
t eigſtat? laboꝛes mnomoda ac infrena latencia ct apta picula
kmme Dillerem?. In pmis. n illud atiquu g̊ verilſimũ ſapientũ vbum
oin. nis mentibus v petendu arbitror q; qeqd orbe peminetatq;
erti⸗ pecellit· multe jn᷑nis doloribus ſuos afficit ac ꝓmit poſſeſſoẽs
nmn affmite pene ment aculeis ac amaitudmibus excruceat quos
demulcet; Ceten dicernenda vt puto dignitas a perſonaac
tr eeidens a ſubiecto:· qualitas ab obiecto· dignitas certe eius eſt·

—..———

ſn erum patrum habent tradictiones quia nemo ſaementis dubi

at ſanctum elle. quem apex tante dignitate atoollit· in quo li
ſũt bona acquiſita ꝓ meritũſufficiũt ꝗqᷓ a · Metro loci videlicʒ pz⸗

—

4

o. Lelſſoe teltãt Adde qy ea ipa dignitas teſte . cimacho papa⸗
aut claros ad hic faſtigia erigit aut ᷓ erigut illuſtrat. Nerſo⸗
na vo cuiltanta dignitas beret vt tantũ ſie ſanchitateʒ vite ex ea

dignitate otigeret hẽ ex loci progatiua nomẽ ſactĩonie recepit
z Pehdolor altitudo dignitate· vtute · plõe ĩnocenciã ñ indu⸗
cit· ð ſi illud eiuſo ẽ Opymachiqᷓs obnecerit⸗ qꝛ· Wetrꝰ aplas
Phennẽ merito dotẽ cu hereditate inocencie trafmittit ad po
ſteros · d ñ fallor & eis ſũmis põtificibꝰ plane ĩtelligit· quo=
par ſactio nie ſplẽdor illuiat · Trãſm mſt igit Petrꝰ ſactitatẽ ſta
t ñ vite trãmmt ſãctiĩomaʒ cathedre · nõ ploe · vt heredes eſſẽet 2
futuri potifices ſue boitate:atq; cãz occaſoemq; bñ recteq; vvy 3
uusdi⸗ ſacte pſidendi reciperẽt: a ſcentas loci meitaq; peeſſoĩs ali
. uzʒ hõeʒ facerẽt · q́; natura genuiſſet Wlexq;·n. teſte · doro 1
du mutat᷑ ſtatꝰe muta᷑ mete affectꝰ. Accedit qꝛ ſẽ exellẽciã et
digmitats. ita dignitats ſeqlas videliez erünas a doloé Wetrꝰ
trafmiſit ad poſteros · Nuas du ꝓPturbata mẽte oſdero· neſceio 1
romanos põtifices tãta miſeria laboꝝ doloꝝq; ĩmenſitate?vw
perſos Felices: nũ pociꝰ ĩfelices aut miſeros dixerĩ Inſe pabit
em affix? atq; ãnerꝰ ẽ huic culmi cũcta ꝝ mente afflicto nũ et
pturbacõnũ aceruꝰ: Suilſimꝰ Idq; ipe · Niero.nõ negauit inq
ens · qꝛ nõ ẽ facile ĩ ſoco. Metri a · Mauli tenẽ cathedrã Et Au
Zuſt · Siẽ nichil i 6 ſeclo exelſeciꝰeita nicbu ĩ hac vita ſaboro⸗ꝛ⸗
hñ miq; dificiliꝰ ac ꝓiculoſꝰ põuficatꝰ officõ: ſ oo mõ nõ mi ite
tur· quo ſpator x ps iubet. ð an vexꝛ ſit· vndqſq; ĩ ea ſede lo⸗ t
catꝰ nõ mõ experit᷑ patit q plł miſeriaxꝝ mẽtiſq; amaitudmũ ſi
1ſe oſpicit. q;ᷓ legat ĩ codicibꝰ.ꝙſi tã Sues bꝰ digmitat aculeos
n ſetit · oim eũ nmiſerrimũ dir eri Mã vt aiut âa n noſſe miſeriaz i
fſũ ma miſeria c· Nuis· n· oro letꝰ. Nuis felix in tãte miſerns elle
pot:luis ſecurꝰ int᷑ mille ꝓiela n ſemel hiugi᷑ iactatus· NMuis ſ
rurſus Feli appellari audebit: in ꝙ̈ vnũ oĩm moꝛtaliũ eciã viliſi
moꝶ hõim oꝛa lingue:mo:daces cumulatiſſime a ſpune armãa ne
tur :qᷓ vtaq; ſuu hoieʒ vehemouſſime oturbant- Nuis oꝛo Hre.
masnũ vnii ſt ſimos põtifices poſt Petꝶ claioꝛẽ ſãctõrõ· à fe au
licioꝛẽ negabit. Is tñ Suiſſinns mmte te peſtatibꝰ a diuſi aduſta t
tib ſue ifelicitatibꝰ vrgebat Mã cura ſarcĩa demũ emuloꝛ.
Sẽtctõ ibꝰ ꝓturbatp.ĩ ſeq; pene diſtract vt canões ei pt: iſe
iym ĩdignat dicebat nfelix ee ſecl a iſta qd facõ· vbi me epi gn
Sfſpiciũt a Schut oĩpoteti So gras ago Nuid igi ẽ q felicio:
voſt Petrũ põtifex ſe elicẽ appellat Aut qs põtificatu felis

erit q Pre:non habʒ †elicitate oſoꝛtẽ· Aut cũ quo rurſus aliqs
8 felix ſt qͥ cũ· Dre· noſei eſſe Felix· Eqdẽ tãta mieria e ptur
„ baconu mole bic beat? ſũm? põtifex refert? fuit. tot mente ꝓ
turhacõibꝰ a eruciatibꝰ oſtrictꝰ vt ꝙadmodu de ſeipo ĩ regi⸗

* fro an tedeo rez vick? nullũ maiꝰ ſuppliciũ s illã ſũmaʒ felicei

N tatẽ putabat. Di cebat rurſus ſpin oſã fore cathedram ro mani
o4 Protficis· Faſt giuũq; iludð ſũmũ acutiſſimis vſq;qq; cõſertum aeu
1 leis: adeo vt corona a purpuratũ frigiu tã area q ignea cen
n fſet Joq; a Adranꝰ papan negabat Heferebat. n ſepe te⸗
ite Molicto: dꝛ n iocud 1. letiſ; Sd acedillet hi icu de er mal⸗
er⸗ leo dilata ſet eũ dns ꝙ peabat᷑ vt dertrã aponét: quo ſſupor
Ne rabile on tac; infeſicẽ vt ita direrj felicitaté ferre pollet ſAur
usiurta da pionts: q: Dulpier ſe off ert moxalibo via di
tubl endu eé:altera ad laborẽ alterã ad miſeriã dueit Eligat igit qʒ
ſibi vult ſũ ny põtifer aut · n. ſeſe miſeꝝ aut ex libero Fuuʒ agno

ſait nareſe Nuo fit vt apud ſemetipm detez ai ; ran iltitats

optas &reqez n ſueniens. deſcẽdiſſe ñ aſcẽ diſſe recte arbitrabi
1 tur: Ma euris multiphcibꝰ ĩplicatꝰ: aſcẽſões ſuas afflictões po
e, eiꝰ a ſpus mole is extĩabit q; teſte · Pre · qᷓnto qͥs alcõr erigi
4 tur · tato curis uiorib onerat eiſq; ꝓls mente a cogtacõne
lo⸗ ſu poõit qbꝰ pponit᷑ dignitare l uofit· vt qntocũq; ĩgemo pol⸗
dmni leat · jtãto euraꝝ tu muſtu æ aduſãciuʒ ſibi rex: alliduo cõfliccku
aſeos quo ſe ferat ignoret. ume ad ſpualna reddit inbeeil lior ! q ſi
rſenſ bij trenis videt᷑ diligeciot.qꝛ vt a ũt facile celeſtia amittũt᷑ cũ
ngt rena dili gaͦt Kurſus qꝗ ſeo Faſii ʒio ſedet du ſecuritatez vite et
ne ca tat· ad iteritum ad pielm currit. Nuid Felieita tebʒ cui
mnichilẽ ſecuritas Nuis n- ſecu ꝝ ſũmũ põtificẽ arbitrabit᷑ q¶ de
ron porꝛtu ſoẽs fugit ad naufraqii Gi.n. in pua aqᷓ eũ tẽpeſtate pHi
. cu ole nauigat᷑ qᷓnto piclłoſoꝛ eit nauigacõ ĩ maĩ magno æ ſpa⸗

ek cioſo vbi reptilia quoa n ẽ mimerꝰ: quioꝝ qdã blãdisdo ſyrẽa

N rũ moè miſeros deeipiũt· quos di eleuãt deiciũt ĩ ꝓPruũduʒz ma
nln ris:Muedã reptiliũ gia vt glutiat, aqpinquãt qᷓ ſua ſũt qrunt·n
iſe q ſalute nauiganeium Nuedaʒ deniq; min? ledunt · dum aperte

eß inſtdiantur · Nuedamimoꝛe beluarum ſub amicicie eolore naui.

munderen nõ valui ſẽt Et vt paucis
ſte ſecux Mã teſte E ſtas
mmaente Diſrahit Ete tãte dignitate cura-tanta rez: ſolicitudo d
Rcn finta⸗ marmareze; ſit⸗ofuſiõez ing

Fe enheucnn N te ii mle. niet r ſumm põtili
cis fei citatẽ: ifelicioꝛẽ a miſerioꝛeʒ c cuchis moꝛtaliũ mſeris 3

e Hre: qd eſt aliud ptãs eulmĩs· ñ tẽpe

ne e eura regimis ꝓ
a ipfecto qᷣſq , iuenit a ad in

Otendas. Dbſtat. n. ſue ſupme exellẽcie · ſuen momentanee felici
tati: interiois ſui hõis igms ſertinguibit oſcie remoꝛſus ali du
us vᷣms. qͥ noſũnnt nec oſũmit᷑ ̊ cruciat · Nue oĩa tanto pmuũr

Zui⸗· qnto ꝗ ſuo ↄgruũt offieõ:aut nõ egille·aut neglexille d
nabilit ñn ignorat Deniq; ſ illũ pieulo crximũ d diei⸗ e paucaruʒz
aiage curã ſuſcepit: quo pacto l⸗ 19: quo ſecur? ei
ſe vnũ trãſtulit Foꝛtes cte illos bderos direri in leuẽ putet ſax

oim curas ¹

cjna- Muos pulcre Hern tagit i nqens-Fuiori æ piculoſiori de
bito tenẽt᷑ aſtricti·qͥ multis aſabꝰ⸗ rõez ſüt ẽ ddituri· q; uux t ꝗphe

tã de mãu paſtons peccata Hredrut „*

dip n pieulũ ſũ ni xõ

—

tificat? magnꝰ. Dre· plãgebat atq; ſipa ſua aſſũ peõe Fuiſſime
deploꝛabat vt ex eiꝰ regiſtro colligit᷑ Aitn. cor meũ dereliqᷣt

me nolite vocare me noemi flos⸗ eni pdidi id ? opa ꝓ Krenaß

turas-Mriꝰ erã ſup altitudĩes fre· ̊ poſt curaꝝ fluctibꝰ n tẽ

yeſftatib? ſu dey lu . Et ſubneit · Nuis ad lo ſuffieit onus Si nia
vocari leo pt· ̊ nuq; fieri· qᷓñ dixeit · Nocari ĩeceleſa poſſũ ſum

md põ põtex: H ope fieri ñ n nales taten en ꝗᷓ tali dignitatin con ngruute

„ 92%

ia de ſũmi potificis ſy
b9 laborib?. e curis et mente amaĩtudimbꝰ a me breui

i erta ſũt „Adde q infra tãgent᷑ rũ de epiſco poʒ aliog es

nſtrozz aculeis laboribꝰ Picul Pmo erit ·

4 tet b inſepabili dus erumnis.

2
— — .

aga. äd ellb pot i tata épe

birituali

aures adidi brn agfomererat tuie eaf

C iruit n de plurimis temporalibus etcorporamusine⸗
mod dis amaritudinibus e miſeruza calamnatib romanorum

LauN
.

☛
S.

— —
—

SS
— 1

R . 4

rtituales miſerias ær ments afflictiones. pauculas quidem ex

. „

multis ſed veras atq; ꝓ ues eaſq; ſpus amaritudĩes incomo

ditates ar laboés. ̊ a picla ꝗᷓ ſũmu põtikicẽ omitant SGup eſt

iuxta pollicitũ oꝛdiez: vt cetera ſo moda aduerſa o picla tpalia.

q eoſdẽ ſumos põtifices dũ iĩ hoc laboĩoſo vite pnte ctamĩie mili

——

tãt tpaſit᷑ fue coꝛ pali᷑ pmũt breuiſſime audiamꝰ Inqᷓ̃ re mag
na nob ſe offert ad dicẽdu copia ſi eſlet qͥ tã Indi negocõ parẽ
dicẽdi vi aomodaret · Dem

odio hahiut Xps

difficile otĩgit a Fmgaꝰ alicꝰ ſũmi põtificis tã ã alieñ fuille aut

vᷣe polſe gloriã tãtã vtutẽ moderacõeʒ atq; iduſtriã: vt ei cũcta
ſuccidãt ſpa Demu hõrat? plurimu ſit a ĩoĩ oꝛbis plaga lai
dat? odoratꝰ? cui oẽ Zenu vt debitũ ẽ flecta . Vbſtãat tn hyjs

exterior ibo felicitatibꝰ pluriaq; vocꝰ eruciãt q; ſaciant nec tm̃

delecket ; pmant Prio qd obſtat domeſtice cure: obſtit rur

ſus iniqſſima auiditas et vt ita dixeriz rabidiſſima rabies ꝗpin⸗

quos erxaltã di atq; carne aſa guſe reuelantib? familiaz Zi ſtir

; ”õü

pẽ pnetuandi Vo ut· n. nnulli ſim poõtifices. vt a ſe i n vna

plurſe ĩſignes familie nõiatiſſin e doꝰ ĩcipiant illuſtres pn⸗

2

cipaton aſcan Frquoꝛ deſiderio n Sert priſco ꝛ erẽpla põtifi cu
ct lõ gemio q hmõi ꝗpoſito faueant Maz docti pit᷑ a jdocti jdð

ipm ſundebut aln fabuſas aln ſeripturas allegabũt- auctoſtatej
vᷣtoꝛqbut: pruriẽtes potificis auribꝰ. ecce inqent: nẽo cãnẽ ſuã

odio hahuit Xps q; eo actões ſũꝰ põtifex illiꝰ vicariꝰ imtaj de
bet cũ dilexiſſet ſuos. vſq; ĩmnẽ dilexit oos qͥ ſibi oiuictos erxalta

☛

uit· ᷓ̊ ad crucẽ dixeriĩ Multi multa dieẽt vt Paceant · qꝛ idipm

placè pönfici n ignorat koluria uadebut vt decin t fateorta

mẽ facile Scipe volent? &pz plex

z pleꝝq; decipiũ?᷑ adiuencõibꝰ ſu

lis et ſde pũire oos diuja ꝓuidẽcia oꝛdjat vn petm ĩſurgit Mon

——

nũq;: n. in ti ſut nepotes æ otbules Sti piq vt a fge libie ſu⸗

—

mẽ exðopluũ libʒ: eui nepos adu us Fuit a ꝓpiqᷓ vite iſidiatoòs ac

—

Frm ſ᷑ectoès Demu ſi Iti ert heredes qdẽ pecũie ert: deh

redes vtute dde qn R vtuti dediti ſi ſtudioſ fuerint atq; meri

to diliʒendi. bn ꝙ eorũ mrtute plerũq; emulos habent totaq;

pi q̃lificatu:lſãguine

9⁹

—

fFertqtiſicato ſapia a vtute: putãtes ey

. 7
„ .

Earitato: dĩe excuſatos. q; a ſe ſins ĩcipe aiut Nuo fit vt dum

——ð WEe rr „ „„᷑ er 2 —
ramꝰ? Ruib' n ſmilib' n bificia: n ꝓmocões: ̊ pr̃imoniuʒ ſi x

get relmmꝰ natureq; n carmi ſubueiamꝰ Cczt plex; fit Er⸗

altãt. n. dignos ptereuͦt dignos z n diu traht multa taz ip
ba ꝓſõaꝝ aecepco aut · n. talit᷑ exaltati ditatiq; ailla oĩa breui cõ

. 8

ſumilt tpe: ꝗqᷓ alibi lõgo cruciatu põtifices mituri ſũt aut repẽti

——

q; ĩpendys: aĩe picutł ĩ altũ ꝓuexert· a quox exaltart ĩ vta⸗

Huare a moꝛte n valet Muupe s heri nudiuſtercio ad ma

—

leti durert faſtigia hodie meſt ad pua ducut ſepulc Et vt paut

cis agaꝰ oſpiciũt alliduas frm nepotũ t caroꝶ pmaturas mo

ſũmꝰ põtifexeum ſpm caritate oꝛdĩeʒ puare ſe hmulat:ĩ eũ ↄmit
tat Cu itaq; oꝛdĩata caitas id pmũ exi gat:vt ↄjũctos ſaguie ſa—⸗
piecie vtuti pditos duiga eoſq; ſpualibꝰ horibꝰ ceteris pfe

es ne dir erige es Taceo ꝙ ſũmis potificibo heres icert · elk
ſucceſſoꝛ mt atq; nõ palicitꝰ? ne dixerĩ emulꝰ 5 ſiais qd ne

ꝛd põtifiei offteit · q dũ viuit ſup cũckos moꝛtales gloriã o imꝓi
uz obtiet. oẽs viuẽtes iudicãs a neſe iudieat · Nuippe q in eũ

A

Pola obloquũt᷑· ſaerilegi reputãt Muibꝰ facile rndemuſ Prĩo
eni ſublimitatẽ a potentatũ no nega? z ulud attendere libet
qaꝛ quo ſublim ? qs ſedet· eo Suiꝰ deſcẽdet · Vix · n· ex alto ſine

—

Int prudtes &r ignauos ineſt q illon deſcẽſus S.iſtoꝝ vo pci

ℳ*
or Et rurſus Nup pl? ceteris qſq; ꝓt: eo maxis ſeit ſbi elle me⸗

tuendũ I rurſus dici᷑ romanũ põtificẽ ſup moꝛtales gloriã
hõris a laudis nomeno bimo· neſezq; ĩ eo nec vbo ꝓrũpe:ĩ qᷓ ſi

pieid atc; ruima Na teſte Aàug dmo So alt:or-tato caſus Sii

miſtri aliqd cogitare nephas puibiie udicat⸗ Fatendum eſt qa

no deerunt qᷣ laudet. a in celum vſq; eius nomen geſtorum

ſuorum Facta extollant colant venerentur & adorent æ vt qui

dam er modernis dieebat: nec doerut qui obſideant t circum

4

ſtent ſumo pontifiei qᷓ demu aſſiſtãt· ne dir erĩ reſfiſtãt: Ged nec

2
4 —

Deerunt ꝗᷓ lerico terraʒ ſternant. celos apponãt mobiles · vt ſub
vmpbra glorioſus ꝓtrãſeat · Vz ver lavice nõ deerũt qͥ int᷑ ea oĩa
obſeqoꝝ genera. eill vnd oculos figat de gy dicẽt oblont

i.

2 —

—

actoè arguãt quos coꝛã extollũt vba diſtorqant qᷓ pauloan inp⸗
Eſcia plena ſapiẽcia ac ſéſũ oſũatũ dirert Mec deert qͥ famaãa:
tcheatro laceret·q;ᷓ ipa larõ ſaudãt· vitã ſeorſũ carpãt· q́; coram
illo⸗ omendãt Et qeqͥd mali qcqd aduerſi accidat ſbi vm vulgꝰ
antribuet i pacẽ ſ ocordiã ſũm põtificis opa ppli ſuleipiũt nõ
deert q id negẽt alias.n vt inqũt futuꝝ erat iqᷣd vo belli.-.·
id diſcord iaz? eciã ſi ne põti icis culpa acciderit ipe vnꝰ cauſa
fomentũ erit Rurſus ſi vis eiſeʒ romãis põtificibꝰ cũcta eꝰ5
votiua & ꝓſpa ſucc edãt:aliqᷓ tn imo plurĩa eiſpis omia baben- —
ib deerũr Deensmonmmiat dehret ice eeijſe ex libero b

uu oſtituit q; merito liber olſe neqᷣt: q buꝰ eſſe maluit. Nuo.n.
pacto dũ cathenis qͥs vinctus ẽ liber eſſle poteſt· Aut quo pi⸗
ſeis liber inf hamos erit Aluid demiq; romano põtifici deeſt.
eciã cũcta poſſidenti foꝛte mnepte dixi. Nuid.n omia hnti de elſle
poteſt.Corte qᷓ dicat ei veꝝ a mĩmo itaq; vſq; ad magnuʒ oẽs
adulacoi ſtudent artificõſe ei loquũt᷑ vt decipiãt ĩ dolo ſuadet
vt vinecãt frau dulent ſuplicat vt optata ptingant Et q; adula
cõez ſine dolo eſle nemo dubitat doloſe ſeſe blãditoꝛes oFede⸗
rãt ne alter alteri Otradicat æ veluti oratoris Fini s ẽ pluadere

vbo m edici farmacia curare ſic adulatoris Finis ẽ pꝓpſuadare vᷣbo
Sdoloſo Mã fiſtula dulce camit. di auceps decipt auez Et iurk
Niero:nee venena dant ñ melle cculmita bi pares Ffaciũt deo
Psifices diuimos pfiüct, Ges fallor cenocfiees plurandd

Diumitate bre ꝰ ꝓbarent᷑ ſitales rapi facerẽt ad tormta: a in
eo ſe dei eultores agnoſcerent. ſitales decaptores graiuſſime

=
3

õ

Ca: ny. de alia Felicitate a ealamitate romanoꝝ: põtificũ vide

licet q; diu nõ viuãt ĩ põtificatu æ de cauſis æ ronbo huiꝰ bre⸗
uitatc vite ĩ euidez ſumis põtificibꝰ 9s in aljs monarch
ulitate vite ĩ euſeʒz ſũmis põtificibꝰ pociꝰ q́; in alujs monarce
S“ c Pnucpatibu
PElices et ꝓ beatos ſele ſũm põtifices arbitrarẽt᷑ ſ hhz

₰☛

l rauß vprneret Se vik eetias ea vmoim Suiſſima mi
ſza mente decidit qnimo otinue affligit vrget e eruceat cuius

Oxpaeõe reliᷓ oma

incõmoda labores e pericula leuia qdez et

——

tollerabilia F a duſeimn ab eo repuia?. Cil.n. ſeriptuſt pellez
pelle dabit hõ n ecta dabit ꝓ vita ſua⸗· Eo fit· vt breuuſ vi
ta a pmatura moꝛs ſiẽ vltimũ ẽ oim fribiliũ ſie eunctis picuł et
laboĩbꝰ Juior atq; moleſtior exiſtit Cũctas· n calãitates cap
tiuitate miſerias ꝓplus iaelitieꝰ pati voliut vt ſolũ viuèt Diee
bat.n · melſꝰ vt eaptiui viuẽtes buiã? Nabuchodonoloꝛ ẽgi Eſt

ta ĩeliciſſima calãitasqm etſi cũctis affluãt bonis nũqʒ vt aiũt
dDiuer ĩ põtificatu viuat vt de eoꝝ quolibs leriptura dies vides
tur⸗q; an ruinã exaltabit᷑ coa. Et ite exaltat? cito oſatus: et
ſbreui expleuit tpa multa ſupple qᷣbo alias viuere debuerat Et
iteꝝ ĩ eonpo qᷓ priatũ ſup oẽs moꝛtales tenet ullud rᷣcte ipleat
q oĩs potẽtat vita breuis Rapiũt᷑ qdẽ ſũmi pſules e citiſſime

poſt aſſũprõeʒ moriũt᷑ · adeo vt poſt eoꝝ. ꝓceſſorẽ· pet⸗ apo

—

4

xelſſor hoc ppaciũ põtificatꝰ equit Muimo ſi moderna libet tpa.·
Dtẽplari: vir ad romanũ ſedis culmẽ euebi?᷑ qᷓ pauco metas
trãſcendat ãnoz Nue ſiqdẽ breuis vite neceſſiras cũ dignitati
Anexa videat᷑: merito apud hõies natura ipa viuè cupidos pci

—

pryue ſedetes ea cathedra oĩm moꝛtaliũ infelicõꝛeꝝ er calãſtoſ N

rees reputãdi ſũt Weꝝ q; G nõ recẽs ẽ qrela: Gatiqᷓ ocertacoꝛcr

7 —

apud maioꝛes nros tã mõſtruoſa: ꝓdigał calãitas nõ ſoliĩ in

Ruporẽ adducta ẽ eiꝰ ratio a raula ſepe qſta Mec tn arbitra

tu meo ſat ſueſtigata repit᷑ deereui ſucceincto ?mõe dillerere ·

g ſũmo põtificũ vt aiũt illa ſũma ſelicitas. a tãto ſtatui oĩſic

Mi ea res ita ſt- Domit an ſifficiens roſtiue cauſa breuitate vi
te romano põtificatũ: pociꝰ qᷓz alioꝛ ꝓſidenciũ alſignari vale

at. Int ſeribẽtes igi repimꝰ Ldet Damiamii ſeripturis duui

—

nis eruditu: ae vi eloqtiſſimũ vt eiꝰ quedã hʒ epla rogatũ

foꝛo ab Honorio ſſ 1

tur cauſas æ racoes ĩueſtigare conat? Id cco a

. r . akr dunm 5

Seſpiciẽ da ſit tpat vite gla.ĩ ipo glłe pᷣncipatu euidẽt᷑ ondat qte

₰

treme acko qq; ad pſtolãdi ſui obnꝰ cuſtodiã puocet·Et ar⸗

cü

imo pſulle qd cauſe tate Tet elieitate. Js ig
Sud enei ita diſponere vt buͦano gin metu moꝛte ſeuclat a 66
n du peipu? & ſupm oĩm boim tã a guſti tpis opẽdio moiat

—

e
onmnes hi ſeriaum ſibimet ꝓ otinuũ oꝛdmẽ ſi luccedentes: gladio L
trucidate proſtrati ſunt · SGeculares ergo principes ꝗꝛ diuerſe e
mor t caſbꝰ exponut᷑ cor audiẽciũ eo exitu n terref· Pa⸗

— 2

* 111) .„ “

rohderat: flatu ocuſſa foꝛmdis: i ſuis vndiq; amuſeul otremi
ſeat. Sz ſubneit. qſpã Fortaſſis obiciet. Qur a r gibo ceſaribulq;

eadẽ viuẽdi breuitas ñ occurrat. Nã æ Detauian? auguſtuj
gquo ipante ſaluator mudi de vgſe nmaſci a Dauid rex de cd ſtir

.

pe dignat ẽ ꝓpagari. alt᷑. lvi.alt᷑xl. annoꝝ ccuł T gali faſtigio

floruert Et poſt ? pi aduẽtu. Juſtia?. l: Fere à nis : pauit- Doſt

a inſtar romano? potificii breuiſſimo regnauettt pe-Ad q

facile. Petr?. Dam lam rndet qꝛ cũ vnd oĩ mðo papa pſideat
reges aũt plurĩos ĩ orbe ᷑ra ſua ceꝰq; regni meta deludat · et
imperãaciũ ac cũctos ĩ carne viuẽtes: hõre e dramtate peellit

Wuo fit vt quolibet rege defũcto: ſolii regmi ei deſtituatur ad

miſtracõe Tuũ vo ſedis apoſtolice põtifex moĩ᷑ vmuerſus velu
ti ↄmũi pr᷑e mðus oꝛbat᷑ Nuid.n. afriea de ẽgobꝰ aſe aut quid

ethiopia de hiſpanie pncipibꝰ ſetit · Ma ſiue moriãt᷑ ſiue viuãt
qr ꝓrul a ſe remota ſũt: vtrũq; differẽt᷑ ignorant· Eſt a aliud.
LCur moꝛs cꝗlibet regis nõ magnope fit trori: qm̃ ſeculaẽs pn⸗

multc paucos adhibeã Dai?

— 2

laudiꝰ Nero Halba Dito. Vitel

ripes qᷓ turbis popularibꝰ r epe gladyẽ pmuͦt Nã vt de

liꝰ oes iſti impatoꝛes p otmmuã ſũt ſeriẽ vnꝰ poſt alteꝝ pᷣncipa

aMn odũ quoq; ſicut romana tradit hiſtoria Antom
5

Alerxander maximꝰ Hordian? Detius Pallꝰ? Voluſianus.

pe vo vita q; ſola naturał obitꝰ lege concludir eiꝰ ex hac vita

tranfſit ſine graui foꝛmidine non auditur. Moꝛro quia terremi
Pꝓr meipes regni ſui quiſq; vt dictum eſt lim tibus includuntur
cauſa nõ eſt cur ꝓ alienas mundi ꝓuincias eorum obitus diffũ

datur · Mapa vero quia ſolus eſt omnium eccleſiarum vmuer⸗

falis epiſcopus eum luce priuatur mors cio ꝓ ãpla terra reg
na diffunditur Et ſieut lol qnüia ſolus lucet ſi eclipſim forte ſuſi⸗
neat preſto necelle eſt · vt tenebras totus vbiq; mũdꝰ? incurrat

Siec papa eũ ex hac vita reèedit: ileo ꝗꝛ vnꝰ? müdo 5⸗ logmj
regnoꝝ ſpacia moꝛte ei? fama ꝓcurrit. Et oleqs e: vt quos taʒ
ſublimiæ ſingulariſq; ꝓſone caſus obturbat ꝗpe ꝙ; vocacõis exi
tü tremefactis viſceribo erpaueſcat · Wbi notadu q;· velit oĩpo
tes deꝰ · ro: põtificis vita Pombꝰ? edificone ꝓdelle⸗cꝰ eciã moꝛ
tẽ decreuit ſaluti genciũ miſtrare qnto ſtudio debʒ lucris aiax
du aduluit intẽdere . co moꝛs ꝓuider᷑ ad creatorẽ ſuu aĩas hoõi
nũ reuocare vt du ſe preʒ oꝛbis ẽe oſderatab ĩpetrãda tot fi⸗
inns hereditate dehdia no toꝛpeſcat Hec illi ſapiente fia q et
alys pſuaſiuis cauſis æ rõtbꝰ? iuuari ꝓt Drĩſo qᷣdẽ q; cũ diuma
Puidẽcia nichil ĩ oꝛbe agat co legitia cã n peedat Mie arbitrã⸗

põtificũ abbreiiiat- Et int ceteras vt xpm imitẽt vite piodo
F imitari debẽt ĩ vuiẽdi modo. Et vicari) pronũ ſeqt qͥ tẽpe
ſtiue a ĩidnuduo ã noꝝ ſuo ab hac luee ſubtractꝰ eſt. Jpe· n·
Diyit q; michi miſtrat me ſegt· Rurſus ĩmoꝛtał de? iuder rect?
vitaã donat t adimit: lem ſuã nobᷣ ĩcognitã iuſtiſſimã diſtribu⸗
cõeʒ · ̊ cũ eqᷣſſimꝰ? arbi᷑ exiſtat. ita ſuis miſtris e Fidelib? vitaã
Diſtribuit · vt nec alt ex recepto bnf̃icõ ſupbiat. nec aln eiꝰ feli
citati ſui deãt Db ſqjrer ſq dẽ eadẽ diuina & eqſſima diſtribucõ
cücta Felicia ꝓſpa q̃ ſi finguł denegat vm ocederet Ca igi
tur diuira puidecia oia ĩ mẽſura & põdere eqᷓns pape virario
ſuo:ſũmũ oĩm felicitatũ culmẽ donauit:̊ ne tãta felicitate ĩtu⸗

melcat. longã adinnt vita Ceteris o moꝛtalib? qð illi vni nega

uit:recte dulget. vt ille habeat quo iſtos excedat. illi obtine
ant:de quo ille iudeat Aecedit qm cũ oĩm moꝛtaliũ ſtudia ad
viuẽdũ tendãt oꝛdinat uſtillimꝰ? de?. vt ta vehemẽs viuedi ſtu
diu moꝛs pueſat. eo pbtĩ q ceteris pociꝰ q́; ſibi viuere optãdꝰ
ellet Nuare eo tãto celeriꝰ vitã exipit qnto ſiudioßhꝰ illã cupit

atq; cuſtodit· q iuxta· Hre qnto mẽs hiiana ſe ꝓ deſideria dua
tatitãto ad recep cõeʒ effectuũ aguſtat Et itex ſ hũana vita ꝓ

—

mom̃ta deficit · a cu pl? viuẽdi deſſderiu ereſcit· ipa viuẽdi anx
ietas deſiderio Emiak · Muo fier: vt iĩ pi:ro· põtifices oĩa habẽ
tes facile agnoſcãt:ꝙ Scipiũt᷑ ĩ cogitaco ibꝰ ſuis· dũ ſibi lõgaʒ
vVvyñã ꝓmittut Et qͥ nõ ignorãt q; no ẽ hois via eiꝰ diſcat ea deñ

—

— — –mwTISVLV— — —

dũu ẽtꝙ nõ ñ ex iiſtis cauſs ĩ diuma mẽte recõdite: vitã ſũmo

ſct
buco

his

Plo vtilit tats. cui idon nat ꝗq ſut 28 ig veriorẽ alurd. Ram iuxta

Hrego: multa icõmoda ieurrt ſepe boies diu viuẽdo Ex his ita

cq; cauſis putarũt nõnulii ſapiẽtes æ curioſ viriromanos pon
tuifices nõ diu ĩpoͤtificatu viuere Xna aut roes ipe vrgeãt ſtiz
ſubiciemu ·

v. de veril Rmis cauſis breuitats vite ſũmoꝝ põtifieil. an

nt⸗ vez vnikormt᷑. ꝙ pazi papatu viuant an in boc ro mani
pöti fie ces differant a ceteris moꝛtalbuſ·

——— .

smate ſut cauſe a rões breuitats vite ſa umoꝝ potifi
rũ ꝓut qᷣbuſdã ſapiẽtibꝰ placuit · ꝗ etſi vere exẽplae5
ac rõi ſat oſone videant᷑ · ꝓ eo marie ꝙ tioreʒ moꝛt ac
toptu eulmis dignitatuͦ pſuadere videant ob eã rez aures

Odemulceant qꝛ mm ĩ mente diuma reesdite lut e? iudicia vt abiſ
lus multa noõᷣ ĩcognita ſũt Rurſus no auctoritatibꝰ ſac ſerip
tura2.· F pociꝰ ꝓſuaſoiby initur CTrediy rões ipas ñ vſq; a deo
militare aut ſate ſufficé⸗ vt fateri opoꝛteat ſtatui a culmĩ ſümi
ptikficat? gnalit tributũ ẽe aut vmfoꝛmit᷑ nẽe: vt tm apieẽ aſcẽ
SDentes digni aut nõ digni ſacti aut re ꝓbi: ꝓ eo ſolũ ꝙ ĩ põtifi

R———————

rat? culmie ſedet: vita loga: aut a alias eis a diuma puideneia de
Niata Fruſtrari debẽt Me aut eos imtem qͥ dũᷣ aliena refellunt
ſia nõᷓ opꝛobãt: altiꝰ: reʒz paʒ vepetentes pluris nrᷣo iuditio
veridieis füdamte deducem??

alenu elle aifacti veitate cüũctis

videlicz ſümis poõtificib? vmkoꝛmit intũ et ꝓpuũ ᷣe vt pa: ĩ p
iiſticatu viuant Idq; nedũ alienu a arei i veritate. ⸗ nec recta fi de
ffoꝛe crededuũ arbittart q̃mimo ea ipa viuẽdi odicõe· aut bre⸗

SS-

ui aut lõgeua ipos ſũmos põtifices a ceteris hoibo n diffeꝛrre ·
ð Etn Foꝛte vt plurimũ diuciꝰ eos ĩ põtificatu viuè nõ cnamꝰ.id
hex naturaaut iFelicitate ſtatꝰ ſiue digmtate a poſtolice: aliu
de veluti ceteris moꝛtalibꝰ otſgere· De
ce clari alũde romanos põtifieese ex alns por cõꝛib? t noco
rxib“ cauſis diuciꝰ nñ viuẽ In! ſeqti vo ca: breui ↄpẽdio vrões affe
rem⸗. 3 zre ſu ſũumo põtificatui n iſit vnifoꝛmit᷑.vt illuʒ alleq; tes pa

durem⸗ igit pᷣmolu⸗

—

t · Prio Igif puitamiis Facti Pipontt veritate carere

NMNnimo Hſdũmoz pontifici änalia illoꝝ alſipenu tpa ſi eta

tes aſo recẽſem?: vtiq; repiemꝰ eoſdẽ põtif̃ices nõ mo breuio

ſ ſenes ac mature etate viri:̊ a valitudĩarij ad ſũmũ eligãt᷑ põ
tiicũ ð mi ſi paꝝ ĩ papatu ſedeãt q̃ diu an illũ vixert Nie

ℳ

bilom
rn: ãnis vixit ĩ papatu Cletꝰ totidẽ Aeo qrt lieʒ ſenex: xv·ãnis
Fabums-rea vin, Waſcalis a Damaſus Vigiiiꝰ Innocẽciꝰ at
G Kiberi? totidez Leo qrtꝰ l cʒ lõgeuꝰ etate e valitu dinariꝰ fo
ret cũ cathedrã aſcãẽdit·rx· tn ãms pꝓFuit Allexãder.xxi Beatꝰ
Svo Vilueſterxxin· anis ſedit · Rurſus Adrianꝰ pᷣmo. xxnij/ an

nis vno mig mẽeſe pſedit Leo vo pᷣmus · xxv.Felicit pfuit annis

—

tri ſedetib? vita adimuteũ tñ vm? hois ad omes ꝗpoꝛcõe hĩta
pl? ceteris vinere o ꝓbẽt eñ veli? eos ſolũ qͥ petri cathedraʒ te
nẽt lagiore vita p cateris viuere Aut foꝛte veli? illos tunce na

ſub quo duo ycomenica apud calcedomã fuer̃t ↄgregata ocilla

turalit naſi· tũc viuẽ ĩcipe. cu aſmũmũt᷑ Aut foꝛte oqrani. exẽ⸗
pligr̃ᷣa Calixtũ ſem poſt octogeſimu alſſũptũ ãnũ pmature rap

tuũ q; qᷣdrigẽmo Fere tm pſedit · qbꝰ illud Nicodem euãgelio
facete ſil a vere diei pt · Nuo· n · hõ pt renaſei cuʒ ſit ſenex Aut

quũo viuere ĩcipiet. is cui naturalit᷑ viuere deſinẽ du ellet · Vatt
igit᷑ vt putamꝰ viuũt ſũm põtifices ſi ete viuũt · lõgeue preñn

dot · ſ diu ſe viuere a pelle arbitrat Sʒz üͦ fallin ideo no nulli

ſũmi põtifices mori pmature arbitrãt᷑· qꝛ ciciꝰ qʒ vellẽt: Foꝛte

tardi q;; debẽt moriũt᷑ · Mira éte res ẽ · Volüt ſũm põtifiees

prcoeptũ a deo elle vt viuãt · ̊ nolut qᷓdã viuè vt ꝓceptuù ẽ Recte

iit᷑ cũ eis agit diina ꝓuidẽcia ·qᷓ ĩ eoꝶ vite cupiditate penaʒ

Aito eceleri? rapiũt᷑ qnto vt pdixriꝰ vitã cupꝛũt atq; ruſtodiũt q
vävt inqt Hreg male viuut ·q̃ diu ſe viuituros deſiderãt Et ſocra

tes dicebat: vinere n merer ꝛcui nichil ẽ ĩ mente ñ vt viuat · de

quo tãgem ĩfra ĩ ea:vij:· i igit᷑ vᷣcte · ſi vere atq; catholiee in

——————

en re loꝙ dũ ẽ dubie Fatẽdũ erit breuitateʒ aut lõgitudineʒz vite

potificis ſẽ a cuis alteriꝰ ex illio pſõa aut pa natura pdere

2

9 plurios ſſenectute aſſptos legio diu ſedille Ainꝰ? em

10
Nut
12
prch
. fott
es
ſecke

ſüt 4

——

V

2a iindi Seia

a e:wite itate nee ex eulmis erellschn 5 gete

Et „ paucis aga:tres arbitram potiſſimas atq; vrgotiſſimas
Pbreuitater vite quoruda põtificũ cãs võ Seſq; ↄomũes oĩbꝰ: nõ pI9

— E õtificu ieu qᷓʒ ifimo. 2 hoim. Muaz p pma ẽ natuxa diſcõuei H
aeulpa pumẽs Terria curatu turba vitã minuẽs h:1I
ma ma ſad cauſa naturat dieõueĩencia un. ſüm? põtifex velat

—–

reteri hõies ex qtuo: ſit elemẽte ↄopactꝰ· natura ĩ eis vĩ ſuã equo
eryxercet vibramie ñ Foꝛte ſũmi põtifices otẽdãt a natura ipa ex
Eptos · idq; ipi ſũmope optarent · vt coꝛꝑis doloꝛes et eruciat?

acnn aut ima breuioris vite cauſã naturalẽ foẽ
E dei ſit oĩs vita moꝛs ipe tn natu⸗
nat & ?git. vt naturã motꝰ ſuos na⸗

—

turales ores lſhtar Cauſa i igit natural lõgioris aut breuioris
vite hõs: ſeᷣm quozed phõ ꝝ ſmmam: ſpus ſiue aer eſt: eo illuᷣ

—

videamꝰ ĩſtrumtuũ elle vtute opꝑatiuũ: vite ſductiuu. qre edm
ſpas Poꝛcõeʒ · ſic ꝗpoꝛcõna?᷑ vita qnq jdez paucꝰ? exiſtit tüc de

Wliene⸗ vitã abreiuet ſiẽ 1 melãcolicis qn vo mult? eo caſu exur⸗

flãdo ealorẽ extin guit veluti vtũ videm⸗? extmguere lãpadẽ.
Ca⸗ aut groſſus erit vtiq; vtu tũ vitaliũ opacões pedit: ſt R qn

nims exilis.tune.n. deracili ſpirat: quo fit vt moꝛtẽ abreuiet e

inducat ; Ariſto · vero e alion? philoſophãaciũ ſeola Dubitata 9
rluho ẽ ?. calidũ æ huũidũ pᷣncipia a cãs Foꝛe logioris e breuio⸗
vis vte boim qnto. n tpe caliduz Huido nõ 59lupto⸗ aut nõ de
prauato valet ſubliſtere· a jnto tpe bũidũ ĩ duei pt ac a calido

ouerti tãto tpei idubitat vita euis moꝛtat durat Mue ſidẽ me

lura cca tria potiſſime attendik. videliez ca a qntitatẽ ſtẽ qitarez

ivn ealidi a huidi: cio ſem qitatẽ mẽbro atq; vaſoꝛ ĩq bꝰ

opat: P xy vt lacid libꝛo de moꝛte n vita phůͦs tradit R igitu:

— „ —

ĩ huano coꝛpe adeſt illa diſeõueĩencia aut oti git caliditate et ſic

ltate.exceſſuis ipo huido radicali aut olupto aut deßuato ne⸗
celle vt vita hõis abreuiet Cõtigit aũt varns er cauſis exceſ

ſus ipeſiue huoris deprauacõ len naturaliũ rmedicoꝛ tra⸗
dieoes Id tñ faciliꝰ 1 p neipibꝰ ſpic : qᷓ putat ſe ita elle dnos
fſomacho vitzꝛ ſuoꝛ ſ oĩm ſubdito⸗⸗ quottidie ſiqdẽ p⸗

ciohs atq; ſple dis k ſapidiſq; cibi barate pal

.èôêꝗꝭñ 1

.
.
.
ℳ
ℳ ℳ 7
.
A.

4

5
2
.

ſim veſet᷑ vinoꝝ q; varietate potãt᷑. Et q;ꝛ maiore qntitate ſũ⸗

mſt᷑: q auidiꝰ a ſapidiꝰ deuorat necelle ẽ ex multoꝝꝛ diuerſo

ruũq; ciboꝝ varietate Suet᷑ ſtomachꝰ. Nuo fit vt edẽdo · edẽdi
appetit? amittar · generer q; vẽtoſitates iflacões in ventre · tre

mores j mẽbris ac febres:a tadẽ pmatura moꝛs accidat Nine

KXKriſto⸗ deſecrete ſecreto ad A
tã ꝓloget. qʒ cauè a ſupfluitate ciboꝛ: Ij
ulet q; ↄmeſtioneʒ omeſtioĩ ſupaddere·

„*

llex Nichil ẽ inqᷣt qd magis vi
ec eſt qd magis abre
pocës:n·adeo dietas

viuere: q; robuſtꝰ a pĩguis mori- Dicebat. n. qꝛ mallebat ome

dere vt viueret. qz vinere vt omederet. Addẽs q; almnta bõi⸗
bpj natura dedit ꝓpf᷑ durabilitatẽ n durabilitatẽ ꝗpt᷑ eibũ Nie
ſapiẽs Halo: ait: eq̃ vita hõibꝰ? ĩ ſobrietate · a q abſtmẽs eſt· ad

Deret ar vita Falſo git᷑ culpa pſõe digmitati attribuit ddigne

de a reckuͦ iudiciũ ſuũ pena eẽte tenet auctoꝛes
aAia ideſt vita qᷓ peccauerit:ipa morie᷑.· Et olonũ

tificatꝰ dignitas· ꝗpf wtris igluuuẽ diffamat Sʒz rect?

——

ſuos ſeriptu ẽ

—

rõm ẽ vt qui

peccat ĩ vitã ꝓa/ĩ ea puiat᷑.· Ridieulũ g vider᷑ allerere moꝛta⸗
les naturales hoies. detmĩatũ qndã ſtatũ.aut dignitate cul!
mẽ aſſeqntes: a logib nature erẽptos foꝛe Et pbtĩ ſum dei vi⸗
cariũ hõieʒ puꝝD nature ſub ditũ: q qnto deo ꝓrimior exiſtit ·

tiãto legiby nature vt legib prom ſuiaſtringi᷑ Naturan· lex

dei v. qᷓ eiꝰ vicariꝰ ligat S

—ʒ—ʒ—

finog p tfu: fe r eeteroz boim euipa pumists dirb. Nre

————

pil n· magis vitã hõim abbreuiat q́; peccatũ.idq; pluris diui
teſtionys 9 ꝓbaqð ĩ eiſvẽ romãis põtificibꝰ facile repiri li⸗
bet Mã ad qndã ex ſumis æ veterib? ſacdotibꝰ qͥ tipuʒ ꝓ eo tẽ
pe ſùmoꝝꝶ po ntificũ gerebat · deü ꝓ ꝓphetã dixilſle legiꝰ · peep
ta mea cor tuu cuſtodiãt lõgitudĩeʒ · n. die a anos vite a pacẽ

apponẽt tibi Demũ ĩ expſſo alibi ſũmo põtifici longa a deo vita

— rEEE 4

Pfmiſſa ẽ Siqᷣdẽ aliꝰ ꝓpheta ſumũ ſacdotẽ deſignãs ſup alpi⸗
Sẽ inq́̃t a baſiliſceũ ãbulab:æa oculcab leonẽ a draconẽ. Et ſtatiz
ſubycit. Cripia eũ & glorificabo eũ · ac lõgitudie dieꝛ adiple⸗

bo eũ : NMec ab re qᷣdẽ · cũ. n · leriptũ ſit· qꝛ opo iuſticie vita ẽ· me

Vv.w¶ł—

rito ſacti iuſtiq; põtif ices: lõga pfruũt vita Vn alibi eribir ſi

₰

G . rõñõ

el
lern⸗
didi
wire
dere
ndan
is bn
dietn

deb.

N ome

mbo
R

r

ppti

t n
worta⸗
mneul

deig⸗
ercht⸗
vtler.
wvt

ipe

nisd duß

ſhẽ horißicati fuerſt & exaltatidef

4 mebic, 60 asPe eueſti ligio vita Ror Ee q e omes silla
vorx dicta ẽ: viri miq n dmidiabut dies ſuos Et rurſu iuſti mox
iciet Et⸗ alibi vidi impiuũ exalta⸗

. tas gpe ſu imũu poti

tũͦ eleuatu ſie ced traſui a ecce n erat Nue ſiq dez auctori
ſignat cu dicit exaltatũ ſi cedr q cũctas
plãtas emmencia altitudie vicit Talibꝰ cte omſat᷑ ꝓheta di
cẽsFiãt dies eiꝰ pauci et epiſcopatũ eid aeeipiet alt · Vn Aug 19
pulere inqᷣt vta hõis media & ĩt vitã peccãciũ hõim ino renef
uʒ agelo ſi vunt hõ ſem carnẽ.pecratoibꝰ par qͥ nõ di⸗

midiabut dies ſuos· qᷓ vunit ſodʒ ſpm ꝓ diuturnã vita agel oa

tur dieet qᷣſpiã Ple q; re ꝓbi a iuuſti· diuciꝰ bom vo parciꝰ
viuũt N fateor ãtqᷓ qreia ẽ a ꝓgbete a ſactis viris deo ſo
I rpauata: qntuʒ tñ ipa diuma ꝓuideria ſactis ſuis ĩtelligè nolle·
ꝗ Pemiſit illud vtriſq; oueĩt il! neãvliꝰ peceent iſtis qꝛ id ſibi ex
pedit Mõ⸗neis mos ipa penaẽ Ficgitor moleſtie a m8in mi
Jerie ꝗᷓ cos ꝓmũt q alms vĩci nõ poterãt · vire ſue breuitate vicã
aur ſed m Ambro: Vn He· q vider᷑ intẽpeſtia moꝛs iuſtis ẽ cõ
pleta vita qꝛ miſeriaz Fis Nuare ſubdit rudis ſate vndetur ti⸗

ran? cũ pociꝰ a pena liberat ꝙ;ᷓ puire ſe credit RKapiut᷑ igi᷑ bo

m põtiſices: vt reqeſcãt a laboĩbꝰ ſuis ne imalcta mutet intel

lectu illo Add qꝛ ſem Hre papa ð ſe Häutz auale a magis
Delecket ꝓgè qz manè. magis cictꝰ pueĩre qᷓz morari ne dum ob
ctar ĩ via at in pria Et ite⸗ idẽ Hre alt
n ſer ereto iudieõ agif ⸗vt eleckoz: vita abbreuief veſaz ꝙ pria
Rede⸗ paucis agã? · tue ſũmi ipõtifices ſũmi erut⸗Feli
ces tũuc vere btĩ tũe gloꝛ tũc Famã dilatattũe nomẽ ꝓpetuãt

tue logos a icolumes videbut dies: 0eccleſſe cui plũt ꝓmouẽt

boõrẽ ſi fidẽ 35 exaltare Feſi ſũt augere conãt᷑ ſi xeligiõis die
latãt cultũ:hi moꝛes emedãt ſi ſupbos hũniãt ſi exaltãt hũiles

Kſut murfici egenos icopioſos fru galioꝛes· ſ ſapienciam! ſi vtu
tes Pmio ſi vicia eq q penaꝝ lãce openſat · ſi iuſticia vſqquaq; ãbu
lat añ eos ĩponũt i via prudecie cuckos groſſin lis ſuosſi tira⸗
midẽ virilit rep mat: ſ Riab vacs 5orbis ſeni arhal b enmnbe⸗ ertre
mis edꝗ ſparõ diſceduͦt lceſſat ĩ eis ꝓdiga

—

7 *
4 „ 7 .
₰
*

ꝓ illa eccleſiã vaſtat · H glaʒ· mẽtirt veſtas nõ poteſt: ſeript iſeſt
q odit auariciã lõge fiẽt dies eiꝰ. Terciã cãm breuitate vite ſũ⸗
moꝝ põtificatũ: nõ qᷣdẽ ipm põrficatũ dyerĩ ̊ vrgeneiũ atq;
pmenciũ turbã curaꝝ ac aſſiduã mete agitacõ eʒ·qꝛ ſcriptũ ẽ tri
ſtis ſpuis erſiccat oſſa Et iteꝝ depmit Erena ĩ hitacõ ſeſũ multa
cogitatẽ Lic Augy. ſup illo vbo Jacobi . ni· vita nra vapor eſt
admodũ parẽs ait. cure a aſſidue cogitacões coꝛpꝰ extenuãt.
c mẽt fatigacões rexĩertricabileſq; qſtiõeſ hũoꝛes oĩm exſic
eãt · freqcia hõim moꝛbidat triſtieie oſmut negocio q; ſolici
tudo coartat Eice a Caſſiodorꝰ: nichil ẽ qð vite homĩs magis
officiat a dies eiꝰ? abbreutet. q triſticia mete: lã guor aĩ· a reruʒ
ſoliettudo multa Mã ſiẽ teſte ſapiente letꝰ a floridã reddit
facieʒ et iocũditas coꝛdis vita ẽ oſũmata hõis ita anxi? æ curis
fatigat? aĩo· coꝛpꝰ macerat æ vires minuit hu dũ oſumit· cali⸗
ditatẽ auget cũ ſiecitate Ex qre apetitꝰ ꝓdi a tadẽ moꝛs ac
celera᷑ · vt pauloan ĩ pᷣma naturali cã deduxiꝰ Nas i git᷑ puta
md cãs veiſſimas· has rões · qͥ fũdamta breui tate vite ſũmoruʒ
põtificũ:n qdẽ ipiꝰ culmĩs ſtatũ a eminẽciã q ſãcta ẽ a ĩ nullo
peccauit ̊ qͥ ea abutttur

„ —

q putart ſũmis põuficibꝰ bonis a re ꝓbis vnifoꝛmit᷑ ſſitũ a ꝓ
priu elle vt ĩ põtificatu paꝝ viuant.

—

ſas rã]ddũt breui rões motiua adducẽꝰ q̃bꝰ aptiſſime

— C.⅝———

——

cbat᷑ opionez illa n elle ferendã. nee rcta fide tenẽ dã · videli⸗

—

cet ſũmis põtificibꝰ vnirormit᷑ iſtuʒ elle. vt pa⸗ ĩ põtificatu vi

veritas lõge alit rẽ demrat Terco ea vite breiitas qtenꝰ nr̃aʒ

te net noticiã ·.ĩ nulla alia tociꝰ oꝛbis monarchia: impio aut pᷣnci
patu eceleſiaſtico aut mdano repi· Nmmo ſiveteris legis ſũ
mos põtifices reges ſiue mo narchas recolere libet. n eos tal:

lege. talic eẽura oſtrictos repiemꝰ· veluti de. Melchiſedech
RKopſe a Rarõ Neli Eliazaro. pluris q lõgo admoduz tẽ

pe ĩ ſimo ſacdocio vyert. vti pcedẽti. ca. tacti ẽ Nuarto q; niij

Ca vji quo alſignãt᷑ cãe a rões: qre illoꝝ opinio n ſit tenenda

erio igit idipm Ppbãt ea qᷓ ſuß tetigmo. Srdo qdẽ qꝛ facti

ar guuũt acceptoꝛẽ ꝓlona · NMã eu oĩm hoſm vt ſeriptuũ ẽ vita i
u he pud q: ſeriptu puſilluũ a maggnuz ipe fecit ar ealit cura
deo de oĩb qmmo de hõis vita loq;s ꝓppeta ait nõ accipit ꝓlo
W teor. Gubtraheret ſtaq; plona ſi pmature vite eiꝰ pndentẽ ciciꝰ
atent erxponé. d8 ellet ſege etna a vniformif ordialt viaz
ĩquo ſedentes neceſſaio breui viuenduzʒ ẽ

uüllin/ vite breuis necelſitatẽ ſmis potificibo ĩponit. deus
volutate dei i quo oẽs viuimꝰ mouem a ſũ ita uidicat n
n nuũ ſhẽ puuũ qꝛ ſeriptu
8 nã pᷣncipis: a iteꝝ n ſubtrahit pſonã cuiulq;; dns qͥ ẽ oim dna⸗
. alios vita ᷣuaret atq; a frra ſubtraheret · Nnto n eſt · veriſile H
htei a veſtate alienũ. deũ cuiꝰ cura ẽ ð eccleha ſua de qᷓp ꝗpbetã dix .
e erat qᷣd potui facere vmee mee & n feci velle quouis modo pa
mm rare occaſiõeʒ laſmatibꝰ a picul atq; eã diſſidns er dunſiõibus
ſac rios eiꝰ tris p ceteris hõibꝰ pa viumturos Er crebris enĩ by
nl ſdis vacacõib ſafmata. plerac Yrcula eccleſie ĩminé a ſepe ac
vo eidere pſpicuũ ẽ Abſit. n: a diuia bõ tate vt H faſtigiuʒ apoſtoli
nl te ſedis ab eo mui eccleſie vfilitate · eiu q; vnitate iſtitutu
oeg els diſſid iũ piculuũ a detrimentu ouerteret ex eo ſtatu neceſſa
nul rio ſeifmata ꝓuemiut quo ſedentes necelſaio uenduz
ã vt ait Riero.ĩ ᷣmediu ſaſmat actũ ẽ vt vnꝰ oĩbo pſit a ob

—

ndr eã reʒz.· ſcto vro* tradicoes et ſacri canones· vacacoes bo ſe
n 4 „„? L aaa ð — R— . 5 Eer — .
Dp dis & obſt?: ſuũmo ꝛ põtificũ plurimũ foꝛmidar̃t Oexto abſit ꝙ

ececleßia dei ſtradicoibꝰ a oſuetudĩbꝰ ſuis cuouiſmõ erret· qᷓ ſpi

.

ſun Ani ſeto gik. Jpa iñ p totu mom diffuſa f menulſione o vita
D ct ĩcolũitate romami potificis ad deũ aſſidue orat Mã vt pulere
ranõ ſcti bõifacij martiris ꝓ romani põtificis vita atq; ppetuo

RRMMõs

ſtatu vniuerſitas fidelul tanto inſtãci? orat qnto ſuã ſalutẽ poſt
deu ex illiꝰ incolutate aiaduertit ꝓpenſiꝰ pendere . Hec ſũt vba
fr canonis:t Ecce Foꝛmalia vba q omnẽ dubitacõe; tollũt · Erraret

4

v„tiqg eceleſia er in ꝓguide ageret atq; deo otradiceret oꝛando ꝓ
illiꝰ? lõga vita a mncolũtate qͥ ex duiia diſpoſicone q̃ eũ voluit æ

ne preſeuuit pax viuè a ſic neceſſario breui moiturꝰ ẽ. Septĩo er

3 ea breui et cta neceſſitate moriẽdi:affert᷑ ſũmo põtfici mazna

. . „

vtta: e ad ex ineritu dietpis mort cũchi ſi
nen Deoeelibꝰ? ꝓueit. Mã vt inqᷣ t Hre· ſup illo bo q hora nõ nutate et

detd ecetera tpus moꝛte ideo dñs nobᷣ voluit elle : gnotuʒ vt lꝑ pollſit

e vyvtilitas: B e grãde meritũ ad

— — —

elle luſpectũ· a du illud tpus puidere ñ poſſi? · ad moꝛteʒz ſi in
Emiſſioe pparem· Si papa pazꝝ ſe viuẽ ſeiret ꝓ oſeqs moꝛteʒ
pPuidẽé poſſet quo fieret vt fruſtraret᷑ tãto bono videlicet tĩore
moꝛte: q; ſeᷣm Hre · tãto plꝰ moꝛs timet᷑:qᷓ̃nto miꝰ puidexi pt
Hreterea cũ pa pa ſit ĩ ſtatu oim prectiſſimoĩdignuũ ẽ vt ꝓpt᷑ eʒ

„

dẽ plectõeʒ alio ꝓrſo bono puet᷑ videlicz Indi meſto qð ex lõ

„

ga vita iuſtis ꝓueſt. uãto- neiuſtis viris magnis ꝓlõgat᷑ vi⸗

ta cor pał · tãto elitior reddit᷑ ĩ effectu pmi ſalutaris Nã Au
guſtio teſte Nec valł miſerie: fit eis valł vbertate bono ꝝ ſpũa

Kireen cãpoꝰ ctamĩs a pug ne victoioſe Eſt · n vta nra ſeci
du Dern · locy luctiuꝰ; En de re Paulꝰ lõgã vitã optauit ſi?
Peur uut · eu lubnu ſus ĩ ſpoꝛta ꝓ nux pſecutoĩs iſdias declia
uit NMeĩq; pe xps dulciſſime mri ſue poſt eiꝰ paſſionẽ lõgã vitaz

miſit pit᷑ do nauit · ʒ e iohãni euꝗ geliſte ꝙ; vps plurimuʒ
dii gebat ad apoſtolatu vocauit · n tn n ſuo a plurio pro
fectu ad ceteſſmũ vſq; ã nũ vno miꝰ vitã ꝓlõgauit. S grpus
dilectis ſuis ꝓmiſt: donauit atꝗ; laudauit· id ipm vicaio ſuo ne
gare n debet · Pill. ? ãvliori meſto a eceleſie ſue vtilitate · Dcta

uo h põtificis moꝛs qᷓᷓ p maturã dicũt:aut ẽ ſ iliꝰ venãaut ĩ p⸗
miũ aut ẽ gpu cathedre NMõ qpe ĩ penãqꝛ nuliꝰ m cuſpa pũi᷑

*

criptu ẽ: n. abſit a te die vt pdas iuſtũ eũ iĩpio Juſt? g a rec

19 põtifer· ſi vaz ĩ põtificatu viueret· pũiret᷑ ſñ culpa qð eſt

jcoueniẽs oz &t alia rõe h breuitas vite: nec ĩ penã: nec ĩ pmiũ

òGBù

t᷑ nec penã nec p m us ſeᷣm Aug. Gi vo ſedt a ex b· tůe ſe

tur abſurdu neceſle ẽ vt vdelicz almũde qʒ ex volũtate a quis

mereꝛt aut den ereat᷑.a ſeqᷓt penã aut pmiũ. A dde qe rpis
roma nã eccleſi iſtituit duraturã vlq; fmẽ ſeculi: Indignu ita
q; vider · vt ſede ppetua ſedẽs breuiꝰ viueret · q; ĩ ceteris p⸗
phams æ :t palibꝰ cathedris ſedẽtes· imo ogruus ellet · vt lo gi

oris eſſet vite: a qð eis a natura ꝓueſt deꝰ co & vjcariꝰ nõ aufe
rat Incõuenies n: vder vt plidẽs ſãctiſſima cathedra dim⸗

nucoeʒ vitè ſuſcipiat a cathedra: qᷓ; bn viuendo hõratæ in ea vi

—

z neq; largitati diuĩe oſentaneũ vt ab

ES5

2 . —
1

breuiata ſit man? ei?

602 6 —
⸗

vicaio a miſtro ſeo De quo vr ſuß tetigi

—

quo ruz veritate polſit ſaluari.

tũ elſe vt paꝛ pa patu viuãt nicholomĩ? ꝓticulariꝰ ſatiſfacẽꝰ
pPdictis roibꝰ. Deide vt morẽ pdictis ſapſẽtibꝰ geramꝰ. qͥ poſi
tiõeʒ hOmõi affirmart · deducem? breiuſſime quo ſtellectu · quo
ſẽſu eadeʒ poſieõ ĩtelligenda ſit videlieʒz romanos põtifices no
Diu papatu viuẽ · Prio igit dicimꝰ rões ꝓſuaſiões æ motitia
pdictoꝝ ſeribencũ ad vnũ tãtũ fũdam̃tũ referri Aiũt.· n· vrile
de fidelibꝰ· ro· põtif ieũ breuem vitã ꝓ eo marie qy illiꝰ breuis
Piod ceteris ſidelib? fror ẽ vt ſeſe ad motẽ parent agãtq; de
Smiſſis penitẽciaz Rurſus vt dignitatũ culmĩa faciſiꝰ ↄtẽpnãat
ꝗQoſa vmeco ꝓbo ſoluut᷑ · Diciꝰ· n. qr hac vtilitate ex tali veriſſi
tore ꝓlenienti ñn eget eccleſia płtiʒ cũ illi? erpſo diſpendio or
vnitate ĩomodo · ac eapite nri crebra ꝓi uloſaq; ſubtractõe lõge
Eana nmt to nfi crel
citudiby oſtipati-A
effieacora documta Add-

) *

mꝰ ꝝ ꝗphetã ꝓmiſſi ẽ.qꝛ h ĩ pcepts ſuis ãbulaxet eriperet eum
g gioiticaret eũ: longitudie die impleret illum Eonfirman
tur predicta quia ſi pontificatus eſſet proprium parum vinere

Papa dei vicariꝰ & miſter ellet peioris a durioꝛis odicõis qs ce

—
— 5

teri hõſes a ĩ boc duob. Prio cũ ceteris imo oĩbꝰ hõibꝰ ade
o dictũ ſit ecce Sdi an facie tuã vitã motẽbonũ æ malũ ſi vni
formit᷑ breuis ellet moꝛs pape auferet᷑ ei illud bmficiũ æ iſtud
bonũ vt ſit an faciẽ eiꝰ vita a moꝛs Scm cu deꝰ ĩ dicta auctoi

ilate appellet vitã bonũ a moꝛtẽ malũ tũe ea ſola rõe q; ei eſt vi
cariꝰ miſter recipet ab eo odia mala: cũ pociꝰ bona ſumme

4.

re deberet q; ſeriptũ ẽ qᷓ ei miſtrat vita viuet a itez? miſtros eiꝰ
noõ dereliquet Abſit n. ot de? reddat ꝓbono malu·

— — ————————————er——-

Ca. vn in quo reſpondet᷑ motiuis illoꝝ qͥ dixerũt papã paruʒ

viuere in papatu. ĩ quo ſéſu lir intelligenda: pdicta opinio et

Mſremo vt de ſtatu romani põtificis nos abſoluamuy
3âoũ ex ſupdictis luculent reſpoſu ſit racõib?a motiuis
ĩ pᷣncipio adductis qb aliqᷣ ſapiẽtes o ↄtẽplatuii ꝓſua
bare viſi ſũt romanis põtificibꝰ vniformit᷑ da

—

oris atq; tioris moꝛtalibꝰ ex mitoꝝ qz vni? itei
q; meroĩs a plurio florenciũ iuuenũ ꝓmatura

ꝛt ocipi? ; er ſenis vm naturali moꝛte marĩs curis e ſoli
teptũ vo diqnitatũ: alia nob ſũt tradita
q; llaꝝ natura poci? qs pollidenciu

—

„ „
————M 4
7

mois ad eoꝝ otẽptũ ducere videt C) illa teſte boeciolotẽpnẽ R
di ſüma võ eſt. q; recte ſpernada ẽ dignitas q; maligni pleꝝq;
allequũt᷑ q; pluria picula mittãt᷑ Cetere vo rões ꝓſuaſõeß· fal
veri ſt q otrarns a pocõrib pſuaſibo tollt Accedamuns u
ad ſem ꝙ polliciti ſumꝰ videliez diſeuté er declarare quo ſeſu

telligẽda ſit pdicta ocluſo:eoꝝ q dirert romanos pontifices yit
vnmformit᷑ paxt vuiè ĩ papatu. Dici? igit᷑ ꝙ multiplieit pdices ⸗
poſieõ ad veꝝ ſéſũ reduci polſet ꝓ quoꝛ ĩtelligẽcia inferimus ault
breuiſſimas duas ↄcluſiões · Pria ẽ ꝙ ro · pontifer recte a pie EFet
Erfidés Icet paucis amis poſt papatuũ ĩ mudo fuerit: gotn tt ul
pe viit. co rõ ẽ. q; totu tpus ſui ꝑpõtificat.·ſibi luctꝰ ẽ·fuitxy nd
bi idẽ tpus viuũ · Scda ocluſio ẽ ꝙſi romanꝰ põtifex non ĩᷣe
nec pie papatu vixerit · lieet eẽtũ ãms ĩ eodẽ põtificatu fuerit “
tñ nõ diu imo breuiſſimo tpe cẽ ſẽdꝰ ẽ pldere · ¶? rõ q; renduuu· ĩ
imo to tũ ẽ ſui põtificatꝰ motuũ ẽ Wixit ᷓð mo lõgo tpe:pß̊ do y
F fidelibꝰ.̊ ſbi breuiſſimo reſpectu fructuoſe pſdẽcie · Eſt ssi al
telligẽda poſicõ pdictoꝛ ſeribeneiũ ſem hãc vltimã ocluſõö»”em en
videlicz q; veriſſimũ ẽ ꝙ ro· põtifex nõ pie nec recte ĩutiſt crn
ſidẽs qᷓntocũq; tpe ĩ papatu Fuerit:pa? tñ ĩ effectu viuit· Naz pre

. 7 —

pmo ſibi modicũ vixit cũ totã pene vitã jutilibꝰ occupacõibu? mt

pdidit pazz eciĩ deo virit quo ad ſpiialẽ fructu robãdꝰ ĩigt
ac roborãdꝰ ẽ homõi articulꝰ Prĩo igit᷑ diciꝰ ꝙ rorpõtifex li

- „

eet lõgilſimo tpe ĩ papatu pfuerit ſ tñ plurĩs occupacõibo ĩutt

— — — —

bo.æ curis æ ſolicitudĩbꝰ Erems teẽtꝰ ſit paꝝ viuè dicendꝰ fit bie
NPro e declaxacõe pſuponi? ·q; ſem nrẽ̃am ve neca naccepi
md breuẽ vitã feciꝰ nec ĩopes eiꝰ ſũꝰ ̊ ꝙdigi · Mã veluti ãĩple⸗e il
æ regie opes ſi ad malũ dñm vener̃t:jĩ momẽto dilſipãt᷑ Si vo pu⸗
licet pauce bono cuſtodi tradite ſut vſui ereſcũt· Ita etas nra b uh
ne diſponẽti lõga imo ſi ea vti ſimꝰ:lõgiſſima ẽ ſ vo neſeimus W
breuẽ vitã fecim? · Wapa igit᷑ ſi ſutilit᷑ a rephẽſibilit᷑ ĩ paparu ve H’j
uit pan viuit · Nam vt aiüt iuriſte · Nichil a iutile eqparãt c ter
plide n dieit q iutilit᷑ pſdet Ait· n. ſeriptura qꝛ oqtebat ſãctꝰ *
gob re imph din viuuͤt · Ooz ſtati ſubicit · Weꝝ tñ n ſut in mau de⸗
euis bona illius et numerus dierum illius dimidiatur dir ni
erit non repugnat ꝙ diu vluant· modicum viuant: Nam nõ ⸗

diu viuũt qͥ diu i ſua impietate viuuntiqꝛ ſeriptũ eſt abbo mĩacõ

wdice
nfuet

ee Eg
luiben

1*

elt deo vita imph. Itaq; quo ad deũ a effectualit᷑ paruo tepòe
viuit · a hoc ẽ qð ſub paucis·̊ elegantibꝰ vbis refert ſapiens.
Halo · ait · n· ſi q̃d impio ⁊ lõge vite fuerit · in nichilũ Oputabi⸗
tur Ex quo patet:ꝙ vita eiꝰ licet lõga breuiſſima reputa᷑ 8
idẽ ſapiens ofirmat· Aiti m etas ſenectute vita immaculata:qa
vita lõga q ꝓ ſenectutẽ deſgnat᷑:qꝗpe eſt vita immaculata:· Ex
quo ſeqt᷑ ꝙq nõ viuere aut paꝝ⁊ viuere cenſet᷑:qͥ mutilit᷑ aut ma
culate viuit · Ceteꝝ paꝝ vuut papa q̃ frems occupacõiꝰ trãa
ſigit tpus · Siin:papa ad memoriã reducit · qᷓntũ vite ſbi aue
rũt lites mutiles:cã ſtrepitꝰ· q̃ntũ illa officõſa oĩm reꝝ que
in orbe ſũt noticia q̃ntuʒ morbi quos manu ſibi facit.videbit
pauciſſimos ãnos ſibi habuit: æ pax ac breuit᷑ vſus ſeipo fuit·
Ruosn. l So tꝓe vinit qͥ nõ ſapiẽcie nõ laudate ſtudijs· nõ pa 1
nõ qᷣeti · x piam ꝓPli vacat· Cu ſeriptũ ſit eruditio a ſapiẽcia vera
vitã tribuit · Mo g diu viuit: eui diſtrictꝰ animꝰ ẽ:qͥ nichil ſpe⸗
eu latm nichil intellectuale recipit·̊ qcqd admittit actiuũ ter
re nũ ẽ·oĩa velut meulcata oſpicit qmmo vt qᷣdã ſapẽs ait: viꝛo
occupatiſſimo nichil minꝰ ẽ q; viuè Si vo papa nichil ex ſuo tẽ
poxre mutilit᷑ labi ꝓmittit ſbiq; vacat eiꝰ vita lõgiſſima eſt·licet
paucis ſit ãnis Oputata· Itaq; vt putamꝰ hie ẽ ſeſus illiꝰ elegan
tiſime Salo · fmne· ſenectꝰ inqt venexabił ẽ: nõ diuturna nec nu

mero ãnoꝛꝛ oputata· Ecce mqt ſenectꝰ venerabil ẽ. nõ diutir⸗

nadiu viuẽdo: B lbi vacãdo nõ diuturna plurĩs aãnis: ᷓ ackõni
bus ſanis:nec numero ã noꝝ oputata ̊ vᷣtute ocia adornata
Itaq; lõgiſſimo tpe viuit·qͥ breui tpe · tñ ſibi vacãs viuit: qꝛ q̊n
tũcunq; viuit id ſibi totũ tribuit · Romano vero pontifici qͥ po⸗
pulox curis angit᷑necelſſe eſt tempꝰ deficere qꝛ illiꝰ vitazʒz po
pulꝰ? tollit a eripit·qᷓ fit vt parum ille vinere cenſédus ſit quia
nullum aut modicũ tempꝰ ſuos vſus ouertit· Et hoc eſt quod
idem . Señn . dieit quia decipit᷑ qui ꝗꝓpter canos rugas froö⸗
te putat diu vixille · Mon enim nauigalſe putandum eſt; quez
ſeua tempeſtas a poꝛtu huc atq; illuc tulit · totumq; orbem egit
de quo dicere verũ ẽ quia ille nõ multũ fuit pegrinatus * pluri
mũ iactatus: Itaq; cum ro:pontifici non deſunt vt dictum eſt ·
imkelices a miſere ſolicitudis cauſe · adeo vt ꝓ tot occupacões

l
. èð

X
3 ,— .— .
. Vi 7
.
1

nõ ſolũ vita nõ gerat᷑ gꝗoptat᷑ ad negoriandũmerito tã ĩinuti
libꝰ occupaeõibꝰ preſſus breuilſſimo tpe viuit:q; qͥ om̃e tyn
Pdidit: puilſimo tpe viuit· Adde q; oẽ tpus aut fuit aut :aut
futuꝝ ẽ papa· n.· ſi pie ñ regit:ſñi frenis orcupacõibꝰ deditꝰ? nee
pũalibꝰ itentꝰ ſit :ni vacat reſpicẽ pterita:etſi vacat: moleſta eſt
reeoꝛdaeõ:qũo · n·ioeũde recoꝛdabi.ſi ãbicõlſe ocupiuit ſi ſuꝰ ose
be pfuit:ñ arrogant᷑ ceteros otẽ pſit:ſi auare ogregat · ꝓdige zd
eFüdit · neeelle eſt haꝝ reꝝ memoriã teneat- Rã oĩs etas: auutt
pteritoꝝ obliuſſet᷑· aut illoꝝ eũ moleſtia recoꝛdat· Conſtat inmm
q; pterituʒ eertior ẽ ꝓs nt̃i tpis:pꝓſens vo tpus ꝓ breue:ẽ an de
ſimt qʒ incipiat:ſolũ tn hoe tpus papa habet: qð taʒ breue ẽ · v N
teneri ñ poſſit·Futuꝝ vo dubiũ ẽ · Nuo fit· vt romano pontifici u
om̃e tpus ꝓbreue ſit Nã pꝓns tys ꝓpt᷑ ſui breuitatẽ· aut nõ ſẽtit
aut negligit· Futura timet. pꝓterita exucãt ſie ome tps breue eſt
HRurſus alio ſẽſu papa nõ diu viuit:q;ꝛ pazx viuit q̃ aſſduo tima·
re mort aſtrigit᷑ Facit:n.ipe timor ro⸗põtificẽ vitã ꝓpdere · qd t
Eñn viuè:q; iur Catho nẽ Nui metuit moꝛtẽ · qd vuiit ꝓpdit idipʒ
Mõ ſie aplis paulꝰ? tiebat moꝛtẽ · ̊ plex q; optabate Ille eniʒqa der
pie a iuſte prfuit:qꝛ nichil ſibi oſeiꝰ erat · itrepide dieebat · eupi an
o diſſolui.a eſſe cũ xpo:moi ñ tĩiebat mundo·qͥ optabat vpo vi iß
uẽ: ̊ t alibi vitã penã: putabat:æ mori luez?ꝛ Ad hue ſẽſũ diee⸗ ne
bat ſapiẽs q: uiſtus cito perit impiꝰ aur multo viuit tpe ĩ mali u
cia ſua:· Juſtꝰ inq; cito moĩt᷑ · qꝛ q;q;ʒ paueis dieb ſerulo mãſe N
rit· multo pmoꝝ rumulo floruit: taq; quo ad numeꝝ dieꝝz.·
breuis eiꝰ fuit vna ̊ quo ad fructũ a meitũ lõgiſſima MNã vti e
qt eipanꝰ iuſtꝰ migis leta ᷑ ꝙ breuẽ ß bonã vitã egerit · q̊ ꝙ& lõ ab
gã ñ viderit · Impiꝰ vo lõgo tpe viuit ĩ malicia ſua:qꝛ licet mul vrel
tis anis ĩ ſeculo vitã egerit puũ tñ fructũ pegit ·qᷓ de re ĩ effec
tu breuiſſimo tpe viuè iudicãdꝰ ẽ. Vel alio mõ impiꝰ lõgo tpe ,
viuitqt cu cogitacões ſuas ĩ longũ oꝛdinat:dieſq; ſbi multo⸗ tari
Pnomio editacõe a deſſdeio ſuo lõgo tpe viuit · Wel alio mã

mpr? lõgo viuit tpe·id ẽ toto vite ſue tpe viu it in malicia ſua
Totii n. tps viteaſtes i; kreue ſit multii ieit, ſbi velut aliaf
dicit qð multũ dat qͥ totũ dat Mec ĩſtelligeda vᷣ̈ba ſüt vt ſonãt e

ipiꝰ lõgo ãnoꝝ tꝓe viuat ne otradicat ꝓphete ſmie qͥ ait vivi

2 Was nan bieaioenic alio ſeſu papa non diu
S zir g eupit: diu vuiere non vider . Vn · eriſ· maxi
ma nite innedmenꝛus viuend cupiditas Et um.liz a
. emane velle: 1 , EA AENA NI. en
IIh deis etas breuis vider q s deſderãt · Doſiderãt · n· diu viuẽ⸗
ene lã moꝛte die vid
dt ſie vitã ocu piuit re qpeq nulan iẽ videre vellet Nõ
bo4 n n Denf x ꝓpheta;: Dauid qꝛ enĩ pie iuſte Pfiut
zat nõ deliderabat diu vius . qni qꝛ em pie eriuſte pfitt
+ tus ellet. Cũ Fro⸗ n qnuno dolebat ꝙ ĩcolat ſuus ꝓlõga⸗
id Ptolak.,Uäcs eroptt- Arer regit: ſep ei meditaeõe mortes
de mt⸗ Nös hed. roptat. qre tecte pax vuuit: q; pax vitam exti .
8 fmemoriat . umpid de quo ait ſapiens. D moꝛs q;d amara eſt
oftft D a om miu ſto hñti pacẽ eũ ſubſtãcia ſua:Et vt pau⸗
2 moꝛie hy. a taq; inuiti detinerẽt volu
tarie moriebant᷑. Nuo fiebat vti 15 mere volũ
oin e moriebant᷑. Nuo fiebat vt iuxta eoꝛ. deſid e
4 eiale-Romanive psakerzegcretic ei tees⸗cla⸗
in — erate⸗ viuẽ: qqs plurimis anis viuãt· ceũ tñ pt᷑ eoruzʒ
⸗ Paals qꝛ nũqʒ mori vellent. Faten tn qꝛ ſi papa ad fruc⸗ HM
iw . ogi me viuit · licet breuiſſimis diebꝰ pfuerit dq; aget R
iaiu aembetä di ſapientẽ tocio oꝛbis racõex admiſtrat tã pce quã
Sů us ri iligent q ſuas. tã religioſe q; publicas Lõge diſfu
di 1 Butatam: egimd de ro · põtificis ſtatu illiuſq; ſublimita
ir ribo n ecla neeno de eiꝰ? infelicitate ꝓſperis æ aduerſis dul!
el la sleeKn trãſeam? ad ſtatu ſaquẽtez ꝓfectũ æ
I rellent videlieet Sominoꝝ. Cardrralin, deinbead os alos
Ker⸗ S 33 R ir eocleſta c ſpũalis ſtatuꝝ-
tye eitulum vin De oxrollencia prexcgatuti ſtatus et dignita
8 taii aerni de laudibus peonijs ein S t
ſon num vonickt ſquidem dignitas exelleneia· poſt ſum
aiu nerae umner vltra omnes eceleſe dignitates ſi up⸗
64 derteraecaänen gecan reab st os
de ſplend dilkim 8 1 en ich ſplendore coruſeat· NMuis enĩ radios

te diuellere conabit Aut q̃s mẽbra a coꝛpe · ramos abarbore
ſepabit Miſ foꝛte qͥs dirat·q;ꝛ pluximuũ in᷑ hos illos itereſt ·
Trücata ſiqdez altiſſima cedꝛo · rami areſcũt· eceli ꝓſato ſoleera
dij denlãr · moꝛtificato coꝛpe mẽbra motu fruſtrãt Sʒ i cardi
nalibꝰ miſtici coꝛpis eccleſie eclipſato moꝛte põtikice · illo offi
eiũ ñ deerelet. ; digmtas vireſeit · n ofudit. ̊ madis diffudit·

ꝗqnimo ſeipis tota pene eccleſie auẽtas refudi Du tn agit in
huũanis illiꝰ æ uloꝛꝛ tãq; capite a mẽbroꝝ vna eſt laus. quoꝛ?
vna ẽ vᷣtꝰ? vna exellẽcie gla · eadẽ iſe pabił vnitas Tãta ẽ. n · int
ro.põtificẽ a caꝛdiales ↄmũio· tãta vnio: vt oĩs ſãmi põtiricatꝰ
exeilẽcia:a eulmĩs emmẽcia illoꝛꝛ elle videat vt vnũ coꝛpus re

putẽt NMec mõ vnio int᷑ eos vnitiſima oſiſtit:qmimo vt ita dir

erĩ eadẽ dẽptitas adeo vt qð vt fauore vł odio illã ſedẽ ꝛẽnit
cetũ cardĩaliũ veluti ꝓtes coꝛpis ſi ui tãgere eenſẽdũ ſit Nie ſa
piõẽtes volueĩr̃t ex eaipa idẽptitate· cardĩales ſũmo pluli fideli⸗
tatẽ aut obediẽciã iurare vł pꝓſtare n opoꝛtere veluti nec a ſeip

ſo qs fidelitatẽ reqᷣrit. cii inf petẽtẽ a dãtẽ debeat ẽe diſtictio

ECa igit᷑ de re ro · põtifex ĩ numeꝛo cardĩaliũ ſe onumẽat · lẽ ĩpa
toꝛẽ legiꝰ ĩ ſenato ꝝ numero ↄputari: Ni ſũt pelara eccleſie lũia
ra.·c cãdelabra ſplẽdoꝛe lucis a decoꝛe exeliẽcie rad iãcia de qͥ
bo ſeriptũ ẽ: q; lũaria cardinũ dedert lueẽ Ni ſũt de qb zacha
rias ꝓpheta ait: qꝛ tãq; fiin ſplẽdois aſſiſtut dnatori vniuerſe t⸗

re. Ni ſũt baſes a colũne eccleſie ſacroſãcte vtpote q̃ ſuo vᷣtu

ſut firmiſſimi cardĩes: qbo totꝰ voluit᷑ oꝛbis · Ni ſũt ſacdotes
leuitici giis: qͥ exellẽcioꝛe iure: qʒ leuitico · id ẽ diuĩa auẽte ĩ exe

cucõe põtifical offien ro⸗pſic·m apoſtolici thromi coadiutoẽs

exiſtut Ni ſũt qᷓ vt nubes volãt ꝓ altitudineʒ ſtatꝰ? emmẽciam
dignitatc:a qſi colũbe ꝓ puritatẽ ad Feneſtras ſuas id ẽ ad ſẽſu
ũ coꝛpaliũ cohercõeʒ Ni ſũt magni oſiliarij ſũmi põtificis:quo
rũ ſapiẽcia mũdꝰ vᷣ git: qͥ ex obſeuris apta Ffaciũt· ex pꝓuis mag⸗
na ex ꝓtibo tota:qͥ ĩ puato publicũ agũt negociũ ·c plꝰ vacãdo
vtilitate affert · q;ʒd al actões exercẽdo veluti nauẽ gubnãtes:
lꝛrʒ qeti ſedeãt ĩ puppitñ multo maioꝛa o melioꝛa agũt eeteris

tib meito vicarij beſu xpi latéa tent er illiᷓ apliſſimi boſt

naui gantibus· a cuncta copis membra mouentib? NM ex

cl⸗g
ther
1
tem

y
ſitt⸗

drog

binen

h
a
N
G
de⸗
on
pint

pusn
ſade

„ 1 3

eten
ben

dch

enſe⸗

liip
rlün
deqj
vcha
nſet⸗

6pof

dote⸗
iett
tes

*

cam
di
graſ⸗
g
ide

teris

–
NS E

pncipatꝰ ipe Eetig eneat- Determiatas hit ꝓuincias⸗
igit vm vrbis rectores ĩ ſũma gloria hñtur · jnte
tociꝰ oꝛbis pᷣncipes fieri Li ad ſtatũ ꝓfectũ alſſipti xpi vicaio

£☛

fraru: pauri er multe ſingulares ex omib aſſumũt᷑ atq; a

vulgaribꝰ? offiens educti: ad ipius oꝛbis regimẽ euehũt᷑· et m
marcido corpore exercẽt mente vires eo ſapiencie prudẽcie
magis apti negoci=· quo ĩ exerciens coꝛpis miꝰ poſſint: Moj⸗
Sentilitas pfignabat: quos ꝓthoflãmnes afpellabat. Mã iſto⸗
rũ tipuʒ ger entes:· magno horis cumulo fügebãt᷑: Et nedũ ac
tu ̊ habitu a ornatu a ceteris · reip: ducib? differebãt · qpe qͥ
eox nõia aureis merito literis ſeripta erãtapud quos erat auc
toritas oĩm gerẽdoꝝ. Ny ſũt pncipes nõimti ĩ obe pᷣncipes le⸗
uitaꝝ offerẽtes ſacficia· Nij ſũt pᷣncipes qͥ Ogregati ſũt· cũ deo
Abraã dei vicario p̃e multa Sociu- Mrij ſub nio rpo optimo
impatore pᷣncipes ſũt oſtituti ſup omeʒ fraʒ. ñ vtiq; ĩ hac vt illa
ciuitate ſiue ꝓui ncia. ̊ ſup omeʒ ᷑rã· Nue rex agit· vt n de j

*

.

ores ĩ ſũma gloria hñtur · qnto erit gloſup

aſiiſtũt/i quo alſiſtencie gue apoſtoloꝛ tipũ repſẽtantatq; alli⸗
ſtendo ſactita tẽ ꝓticipant qꝛ ſeriptũ ẽ·quos eligit approprqᷣbũt

eherubin atq; ſeraphin ceteraq; celeſtiũ ſpirituũ agmma: ſingu
tavi⸗ qᷓdã aſſiſtencie progatiua ceteris angelis mi ſſis exellẽtioꝛa
l ut Ne c ali i eccleſiaſtica gerarchia cardmales ſtatũ alſiſtenciuũ
tenentes: ceteris epiſcopis a eceleſie platis· q miſoꝝ ſtatũ ge

ci: a ſãctificat᷑ bij qᷓ ſibi aſſiſtũt. Et veluti in eeleſti gerarchia

rat· dignitate a gradu merito pcedunt. Congruu natq; dig
nũ videtur· vt veluti romana eceleſia prior digniorq; oñmnim exi

ſtit tanq; dna mgr̃a: ſic a illiꝰ miſtri ſingulari qᷓdam honoris
progatuiaæ digmtate exellencia ceteris prfulgeat Nicte a eů

pme nomẽ durũt · qꝛ veluti in materiali hoſtio tepli duplex elle

c xdmũ genꝰ. ſuperiꝰ videlicet a inferiꝰ: ſic ĩ vuiis cardinibuß
duplex oſiſtit miſteriũ ſuperiꝰ a inferiꝰ ſpualiũ vndelicʒ a tpali
um ſedula admmiſtratio· Vtrumq; igi᷑ ĩ his cardinibus volui
tur⸗quia vtrumq; eceleſie expedire agnoſcit᷑· diu erſo tñ calle⸗
Alterum qui dem vt inſtrumentũ admittit᷑ alteꝝ vt fructus q
vitur · Deſeruit ancilla dommne: a illam ſequitur æ obſequitur-
Wer eoſoẽ certe hoſtn cardines dna intrat a ſeruaſed finito

.N
. 4
. . .

ancille miſterio: aut Foꝛte vt altera- Agar ſupbiente eicit ſancil⸗
la foras·a recũbit dna eũ ſppõſo bua nõ expellit duͦ miſtrat ·
feſtinet᷑: q; Puit.ideo buat᷑ qꝛ decorat ſtatũ dñe · de q ſeriptů ẽ
cuũ ancillis glorioſior apparebo. Abfit tñ vt Ffiliꝰ ãcille ſit heres
cü filio libere dne · Diuerſus z vtriſ; fmis. modeſta tpaliuʒz oc
rupacio dü exteriora ſine culpa ſolictat.duribiliora ornatiora
q ſpualia facit: Sacra. n. cuʒ auro ſplendẽt · ſordeſeũt fine gem
mis · Mec tñ ea tpaliü cura. exellenciã aut ſtatꝰ ꝓrectõneʒ ĩ cax
dimalibꝰ minuit · du nõ ſit afectã da ꝓ libito. vtili 8 officõſa
c miſterio qnimo pleꝝq; pfectione; auget: dũ pꝓ eadeʒ tpalia
vVrimo⁊ ſaluti puldet 15

lut alij eraphin qͥ ardentes interptant᷑ ſiue ſuſtinẽtes: qꝛ eoruʒ
aſſiduo obtuitu a Fami liari ↄſeruacõe frequentibus obſequijs·

ſponſi eccleſe ar dentiſſime intendut · a ſup eoʒD humeros non

modo romane vrbis. F orbis vniuerſitas æ toeiꝰ eius machine
po nd inſidet · de qbus ſeriptũ ẽ.qꝛ dĩn ſũt cardine⸗ terre a po
luit ſup eos orbem⸗ Ni lunt vigiles: hi cuſtodes ꝓ om̃m ſalute
qꝛ dormientibꝰ nobi · ipi ꝓuigilãt: q;ſ racõeʒ ꝓ nobis redditu
rie Pu. n. dormitare eos putamꝰ. vigilãt amimo.hoſtiũ inſdias

infideliũ machina menta: a pſequeneiu eccleſiã fraudes explo

rant ſagacit Nij ãncipant oñlia malignaneiũ dephendüut laque
os ·elidüt tendieulas· reciacula dipãt · iniq̊ im pio oſilia fru
ſtrant· Nij tandẽ omia tollerãt- orantes ꝓ populo a ſancta ci
uitate · Werũ qꝛ eccleſia ciutas ẽ ꝓPter collectõnem ſponſa ꝗpt
Dilectionem grey gꝓpter paſcua:Cardinales eccleſie recke cuſto
Die n ocordie mui gilant. qꝛ ciuitas ẽ: mnuigilant paſtui:qꝛ grex
ẽ muigilãt or natui: qꝛ ſponſa ẽ. De qbus ꝗpheta ait ſup muros
tusos oſtitui cuſtodes. Et itezꝛ eardines oſtiozꝛ domꝰ? dñi interi
oris ſacti ſacto·a oſtioꝛ: domꝰ tẽpli ex auro erãt puriſſimo ·
Ex his igit᷑ apertiſſime noſeit huius ſpuũalis ſtatꝰ emmencia.
ſublimitas a exellẽcia illiuſq; neceſſitas æ ſũma vtilitas. Colli
git deniq; inta ſit huius ſtatꝰ Felicitas æ commoditas- Pup
eſt.tandẽ vt illius calamitates æ miſerias. inelicitates atq; pi

*

cula breuiſſime aidiamuſ.

“ daul? ſiqd aliqn ad tpus otẽpilaciõe
raruit vt ꝓ extrinſecas actiões plurĩo ꝓdellet vtil itatib? i

.

nr

ptüe
ds

madn

hegn
nezlen
officit

tpal
pac

tubſ
actenn

Nee.
trosſol
muthmt

mea pp
nlus
edditu
nidias
erpio

tlaqe
tau

nnchi

vll⸗
raßs
gern

n

ſenl.
y
,

¶ Copitu · ix · de plurimis anxietatib er aculeis laboribo æ pneukt ·
Uar⸗ dignitate cardinalarꝰ?· a de oneribꝰ q incumbunt bhuic
gt unt buic

Elix certe a tociꝰ ꝓſperitatis honoratior atq; beatiorꝭ
ellet cardinea dignitas: plures longe miſerie atq; ca⸗
MMAlamitates illã pmerẽt q;; Felicitate dulcedinis eumu
ly demulceret. Nuo fit · vt q recto:qͥ iuſtusq̃ equus h rei cen

ſor extiterit· vtiq; reperiet ſtatũ illũ- multe calãitatibꝰ & amar:

tudinib? veſperſũ elle· vt de eiſpis ĩ hor ſtatꝰ culmie ſedentibꝰ

Ruguſti dicere vdeat ſümis felicitatib dey amaltudes
milcet vt alia qratur Felicitas: cuiꝰ dulcedo non ẽ fallax- Fallar

cte iſtiꝰ ſtatꝰ ſublimitas eſt. Fallax gloria. ñ ſe falli ꝓmiſerit. ni il

lius dulcia vt amara oſideret· Illa enim ſi mente reuoluerit· ex

p eritur vtiq; qꝛ pocuis Suat q; ſubleuet: plus pmat q; ꝓpmiet/
Cuius ẽ ꝓprium teſte Criſoſtomo vt ſic ſiis applaudat vt noce⸗
at· ſie in viaa Fortunatos demulceat · vt in fine ꝓniciẽ opetur:ab
micõ ſiq̃dem ꝓpinat dulcia · vt cũ mnebriati fuerintletale viru=
omiſe eat· In pmis itaq; fatemur hunc ſtatum card ineum ſubli
men Fore atq; gloriolũ.ſ bene in eo voluit᷑ orbis· Si ita eccle
ſie ſtatꝰ voluit᷑ vt nõ pociꝰ inuolua᷑ · Si in eo iuſticie rectitu
do imobilit᷑ volui᷑:a oſtant᷑ vtitur·vt cũ ex pedit volubilit p⸗
maneat · Vñn hiero · qͥ eod eʒ decore fulgebat · de ſe a ill dieẽ vi
det · Hrãdis inqt dignitas. Inde offici ſ q illo digna ſũt ꝓ
ficimꝰ. Et rurſus · letamur de alcenſu ſed non timemus lapſum·
Et ſubdit: non enim tanti eſt gaudy excelſa tenuiſſe.quanti me
roris dignitatis onera non impleuiſſe⸗ Itacq; vt putamus qui
in hoe ſtatu letabũdi ſedent. letari dennent · Ri illius ſaremas ſ
onera ſi miſeras recta mẽte penſauerĩt:idq; ſi qᷓdaʒ ſupina aut
aectata ignorãcia ignorare voluerſt ĩ ea tẽpeſtate eos piclita
ri necelle ẽ: vt enĩ inqt Auguſtinꝰ. Eger eo morti ꝗpinquior eſt
quo a proprij morbi ognicõe ẽ remotior · Agnoſcãt qͥ hᷣ cul⸗
men tenent dignitate naturam que plerumq; polſeſſorum ani
mos per abrupta elatiomis rapit. Et quia eo quiſq; extollitur·
qui ſe ſupra alios videt· in ſuperbiam a abuſionem erigitur⸗
non curat prodelle ſed gloriatur preelle preſũmit ſe meliorxẽ

2
S

cõtemmit ãtiquos vultii aiiertit ceriiiceʒ eri git: grãdia ſoqturs

rũ exigua opetur · ſublimia meditat᷑ · ſubeſſe nõ patit᷑ : qui peſſ⸗
molit. Vtmã ex oſideracõe veri domimn deereſeeret tumoꝛ ſue
dnacõis: vt dicere poſſit· nec abulaui ĩ magnis nec ĩ mirabilibꝰ
ſup me· Rurſus gloriari deñnent:hñ pondꝰ huitu te: ſi molẽ ſoli
dmũ:ſi turbã cura⸗? æ anrietatũ ad mentẽ adduxerint. De

citud

qbus ait· Job. ecce gigãtes gemutſub aqs. Wbi Pre.nto de4

altior erigit·tãto curis guiorib onera?· Et leqtur· ho ĩ ſubli⸗

me poſit: tatos ſupra ſe ſuſtinet. qntos dignitate pcellit Jdeo
gigãtes iĩ eccleſia potentes: videlieʒ cardines recte Jemut ſub

aqs: id ẽ ſub ꝓopuł Et qꝛ ſeriptũ eſt aq̃ multe populi multi:ſub

qbus otremiſcut: q; illoꝝ aſſidua cura Sitant . illoz peccate

darmnant. Donicy nõ glorient cardines ipr r ſpoſo eecleſie a.

ſiſtut: eiuſq; adiutoꝛes atq; oſultoꝛes inſtituti ſũt · Si enĩ ad mẽꝗ
tis aciẽ redurerint ꝗntis laboribꝰ plena ſit ac erũnis ea roma⸗
m põtificis alſiſtencia. ea oſulendi iuuandi necelſitudo: qntiſ
q; piculis referta ſit: illa deſderata ad papã ꝓximitas cijthara
gaudij vter ĩ luctu · Nuãto· n lucifer fuit deo appro pinqᷣor· tã
to Suius peccauit atq; ruit Nimia plexq; ꝓpinqtas nocet nec
gms ledit ſ approximantem. Cognolcant igit᷑ quia aſſiſtentes
ſit. no miſiſtentes ne direrĩ obſiſtẽtes coadiutoꝛes nõ impedi
tores: alſiſtentes bono-reſiſtentes malo applaudantes bonis:
impugnãtes puerſos. vt ſint de qᷓbus ſeriptura ait: q̃ alſiſtit· aſſi
ſtat qñ gpon in die vindemie · Ppon oklicto vel lucta dicit· In
vmdemia vero mali fructũ rapiũt · Mui igi᷑ ſũmo põtiFici aſſi⸗

— 2

nant. Alſiſtere & qe et reſſſtere iuuareq; o tem pe ſint cardi
nes parati: non modo in proſperis ſed aduerſis: ne de illis ro
manꝰ pontfex recte cõquera?: quia ei aſſiſtunt non autem in
aportunitatibꝰ non in trbulacõe. Cum autem tribulacõ ꝓria
b. non eſt qui adiuuet. Demuũ propinqui fint vt cõſultant· non
ner derelmquẽt eu . Vtinam ätan Prite ene n dignitate.
propmqui ſint in ſanctitate·

quia ſe cnit ſupeĩorẽ:priores dedignat᷑ amicos notos ignor.

t de eis romanus iple pontĩex

es
ns
pe
pulo
Ke⸗

8*
N

recte dieere polſit quod in leuitieo ad leuitas di cebat ſummu⸗

ſacerdos · ſanctificabor inqᷣt ĩn hijs q apropinqnt mehi · Ped

ꝓSehdolor verendũ eſt pociꝰ. ne nimia ꝓpinqͥtate ipi dracones
ſint iuxta arcam dñ ne de ill dicat eceleſe ſpõſus: aduerſus me
agꝓpinqᷓuerũt Videãt rurſus · qꝛ difficilima res ẽ tãto tribuali al
ſiſtere difficilꝰ ſic oſulere:vt ſimul ꝓſint a placeãt:a lõge oĩm
dificilimũ· vt in aſſiſtendo ſit amnimꝰ.in ↄſulendo liber· nõ odio
affectui:nõ paſſioni obnoxiꝰ Nã iuxta quendã ſapientẽ apud
magnũ tribunal difficile ẽ ſic oſiliari: vt ſit in bo veritas:ĩ oſili
o fides ˖ in omiſſo ſilenciũ· Ille ſiqᷣdẽ teſte · Ambro recte oſulit
qͥ vtilit᷑ aſſiſtit/q̃ ſeipm formã exẽplũ exhibet ĩ doctrina ĩ Fui
tate · vt ſit eiꝰ hmo ſalubvis:oſñiliũ vtile:vita hõeſta·mñ̃a decora.·
Deniq; qntũ cure.qntũ ſolicitudĩs · quantumq; miſerie:laboriꝰ
atq; pieuli ĩ ea aſſiſte ncia vᷣtit᷑ · illud apte indicat. q; qeqᷣd egrũ
qcqd marcidũ:qeqᷓd turbulentu aut mqͥetũ in oꝛbe erittotum
eis curãdũ tribui᷑ Ruicqd deformatiois aut moꝛꝛ coꝛrupcõ
ns in mðo erit:ſũmo põtifici ſimul a cardinalibꝰ imputa Di
peſtis ·ſi fames ·ſ ĩ deũ a ꝓximos fidelej peccauerit · ſi vicia ex
ereuerĩt · eis imputabit᷑: q̃ vt ſeriptura ait omedũt peccata po
puloꝝ· NMã iuxta. Ambroſiũ cũ ꝓplus indiſciplmatꝰ repit᷑ · ſig
nũ eſt . qꝛ ſacerdociũ nõ ẽ ſanũ · Vn· Prego · ĩ qᷓdam omelia: vbi
ſubijectꝰ ex ſua eulpa morit᷑ibi is qͥ peſt moꝛte cauſa mueni᷑·
Et vt paucis agamꝰ tot ſũt cardmaliũ miſerie o calãitatestot
mente oſeie remorſões · quot ſũt peeptoꝛꝛ a reʒ eis ncũbẽ
riũ trãſgrelſiões Nue oĩa enumerare Pqʒ diffjcile foret Cetex·
ogruit gdui · Oogruit ordini cardĩaliũ · expedit hõri· ouemt one
ri a piculo:vt oſiderẽt ſe cardines fore atq; cuſtodes oſtiorum
dom dei · ꝓ q̃ nemo facile intrat ii ꝓ cardinũ mĩſteria Ad eoð
igitur circumſpicere pertinet qius in greditur egredit Co
nenturataq; vt mtrent habentes veſtes nupciales a qui digni

reputent᷑ · elaudantq; indignis · Clauſa erat iherico vbi poſiti

erãt Pncipes : vt viderent intrantes a egrediẽtes Et in libris
iudieũ cuſtodes vigilabãt clauſñis diligẽtiſime oſtjſ domꝰ dei
ʒ cau eãt ne claudãt oſtia his qͥ int᷑re deberẽt ꝓcucientes eo-⸗
q̃ foris ſũt⸗NQuos ſeriptura cõmemorat quia claũdũt oſtiuz euz

R

intrinſecus Fuerĩt · Rurſus inui gilẽt cuſtodie cardines ipi duo
eri · Simones eis occurrẽt alſidue muicẽ otendẽtes. quos non

eq lance ãplectãt᷑.alteꝝ ſeq̃nt᷑ alteꝝ ꝓſeqnt᷑. Simonẽ magũ

coꝛrũpe nitentẽ expellat · Vimonẽ petz ei maledicentẽ admit
tant · ꝓimonẽ magũ a filiã eius eiciant-qa ad eoſpeʒ rardines
ſeriptura ait:claudite oſtia· ne ſinatis eã intrare ˖ Et ex ĩ libris
regũ · eice eã a claude oſtiũ · Vterq; Pimon negociat vt ſtret
B̊ longe diſparit᷑ · Vmon petrꝰ iniq domus deromercia dãnat

alt. Simõ admintit Ille krena vondit vt celeſtia allet iſte ſpi
ritualia emit: vt tpalia adipiſcał· Ale dũ Itis accipit Itis dat
Iſte id peio wdit · qð peio emt · Vmmõ magus ait. accipe num⸗
mos:vt habeã gre dei largroem· Vimon · Petr? aitpecunia
tua tecũ ſit ĩ ꝓditioneʒ · Ylle nichil habens terreni · multu diuini

muneris elargit᷑ cũ ait · qcquid habeo tibi do· Iſte plurima ba
bens nichil dat vtute· qꝛ extimauit domũ dei poſle perunia cõ

„
1

Vmon magus · q̃ vulnerat nec meder᷑. lle elaudos ſanat et

egrotãtes· iſte ſanos efficit claudicantes. Ile curat alio 2 ocu

los · iſte implet ſuo loculos Ille intret qait ſurge et ãbula alt

erpellat dicẽs. qᷓ venerit ad me nõ eiciaz foras. Ille in nomine

iheſu naʒareni ſuſcitat moꝛtuos hie ĩ nomiĩe ſabuli moꝛtificat vi⸗

uos: Demũ erpedit eardinalibꝰ iactanciã atu exteriorez;

fugere · NMõ ſieut de illo numero. ĩ qbus cmitur veſtiũ cultus

plurimp. vtutũ aut nullẽ aut eri gu. dompa: n. veſtui tolleran

da ꝙ tpe. n affectda ꝙ libito· ꝓmittẽda ꝓ ſtat? derẽcia dimt
tẽda ſcãdalo· Auariciã vt ſcorpionẽ cardĩes fugiãt q; de illi
ſeribit: peute rardĩeʒ a omo ueãt᷑ ſup liminaia:qꝛ auaricia ĩca
pite æ plateis eoꝝ ꝗꝓpterea nouiſſima eoꝝ oſũmã Moſt auz nᷣ
eãt: xpm nõ queſtũ ſeqnt᷑:affluenciã reꝝ nõ qrant i vtutum et
donoꝛ ppualiũ· Vitẽt mẽſaʒ lurxuriẽ: ogerieʒ vaſoꝛꝛ:qꝛ B nõ ẽ

ornare eccleſ· ſpoliaren ẽ decorẽ majeſtatẽq; cuſtodwe. H

Pdere · nõ ẽ defendere h exponẽ · Rurſus exponãt ſe muꝝ pro
domo dñi Exeãt ex aduerſo potẽtibꝰ ſeculi Regibꝰ ſe exhibe
ant impterritos vt Johannẽ muiſtis· vt Mopſen egipens for

men nuby vt Finees Jdolatris vt Heliaz auaris vt· Eliſeum vt

Erar Intret deĩq; SVimõ Metr· eucta viſitet c opet pellat᷑

äsä

Petrũ blaſphemantibus. vt Paulũ ꝓſequentibus:i vulgũ non
ppernãt: iſtruãt:diuitẽ nõ palpent:̊ terreant· paupem nõ g
uent· ;̊ Foueant dignos ꝓmoueãt · indignos er pellãt · Et vt in
uit canon qrant eos ĩ eccleſia colũbas erigere: quos plꝰ eog
noſeũt ꝓdelle: nõ quos vł ipi amãt · vł quo ⁊ ſũt pcibꝰ æ ſerui

rio delmiti: vt ꝓqᷣbus vt pllati fiãt· muneribꝰ nnpetrar᷑t· Et euz

apoſtoloꝝ typũ teneant· diſtribuat dignitas ꝓ merite nõ pro
volite· diſtribuãt vnieuiq; ꝓ vt opꝰ ẽ.·no ſbi ̊ populo Juueneſ

doceant nõ eraltent · mimas pᷣncipũ non paueãt·ᷓ̊ ↄtẽpnant ee

cleſias nõ ſpolient ᷓ ornent marſupia no erhauriãt corda re

ficit. a cximina coꝛrigãt ſtudioſos diligãt ignorãtes ignorẽt.

qꝛ ſeriptũ ẽ:ignorans ignoꝛabit᷑. De dote vidue a patrimonio
crucifixi pau pes paſcãt nõ ĩ ↄoppectu hoim dei · Nee rephendi
mꝰ quoſdã qͥ pauculas eſcas egenis erogãt ꝗ de ſua ſuoꝛ⁊ ſu
peſt menſa:̊ eos meulpamꝰ q pcioſiora recodunt more illorũ
de qbus Matheus ait:qꝛ decimãt mentã a anetũ ae cimmũ⸗et
relinquũt q Suioꝛa ſũt qm hec oportet facere & illa nõ omittere
Jubent deniq; cardines virilit ſtare ꝓ afflictis. a iudicare ecd
tatẽ ꝓ manſuetis terre Jubentur deniq; vacare morũ correcti
oni mſiſtere concordie muigilare paci: infideliũ expugnacioni

c fidei argumento intendere⸗ eãq; vſq; ad ſãguinem tueri:ĩ cu⸗
lus typo rubei pilei mſignis derorant · SEint deniq; ĩ loquen
do modeſti · in aduerſitate ſecuri:im ꝓſperitate deuoti · in hoſpi

cio nõ diſſoluti: mconuiuio nõ effuſ:· Demũ ſint põtifici fideles
infidelibꝰ comꝑoꝛtabiles. Sint ad petendũ verecundi: ad ne
gandũ iuſta difficiles · Vit Iti poſtq acce perũt. Pint largiſl
ſimi exhibitores a parciſſimi ꝓmiſſores:Et ut finẽ vbis ſed nõ

ments dolori imponamus:tales interiꝰ? exteriuſq; cardmes ec

eleſie exiſtãt · qles ſe velle eſſe ꝓfelſi ſũt· Tales ſibi appareant.ᷓ
les ab hõibus veputari cupiũt.hoce ſit ilł pudor alios elle:æ ali
os apparere Fuere qdeʒ multi· qbus expediens minime fuit ap
parere & ſpici. Ped ꝓchdolor ĩ oĩ ſtatu expim alios elle: ali
os apparere vt illud Antielaudiani apud omes verum ſit: qꝛ ali
quando non ſunt hommes quod videntur · Hepe vero pluris
lũt quã a ꝓpareant:vt glorie eis ſit aſcendille · Peſtremo id vellẽ

AEEEE — 5 . . ð ä S 2 Sè X 6
5 ês 4 = R
„7 .
4 7 .D

bris deliceſcut ; nec eis onera incũbencia ꝓtimeſcut: veꝛeoꝛ ne il
lud · Amos ꝗphete audiãt ſtridebũt inqᷣt cardines domꝰ dei in d
illa die. Et ite illud . Jaie ſup muros tuos oſtitui cuſtodes· ſſ

rardiĩnaliũ cordibus ſép defixuʒ ſit:qꝛ R tãndem diuerſis illece

iph vo ſicut locuſte vmeã depaſei ſũt. H
C aex · de ſublimitate exellencia a dignitate ſtatus patriarchas b
rũ arciepiſeopoꝝ· epicopoxꝝ · ꝓlatoꝝ · pſpiteroꝛ · a miſtroz⸗ ſi⸗
eecleſie. a de pfectõne ſtatꝰ eox 4
Dgit ordo policit? vt attingamꝰ? ceteros ſtatꝰ gerarci⸗ elis
cos vite ſpualis videlieʒ · priarcha . ar ciepiſco epiſco tea
⸗ Qpoꝛ? arcidiaco no·curatoꝝ· alioꝝ clericoꝛ ſub ec iur
eleſaſtico ordĩe degeneiũ Cuiꝰ ſtat? dignitas æ exellẽcia. nõ ſa de
tis a moꝛtalibꝰ:laudari extolli æ omendari poteſt. Qõficeremꝰ
qdẽ magna volumina: ſi ea omia adduceremꝰ: qᷓ iloꝝ exellen⸗ P.

riã æ ſublimtatẽ demõſtrat Maucula tñ ſub quodã breiui epi ſi
logo ꝓſtringemꝰ.q̃ntum pſertim ad ꝓpoſiti rationez pertinet⸗ ti
quon latiꝰ exelſẽciam huius ſtatꝰ dedueim? in libro defenſo
rij ſtatꝰ eccleſiaſtici· vbi predicta ↄprobamꝰ nõ ſolũ ex funda⸗ D
mente iuris naturat: ſed teſtimonns er exemplis veteris legis 5
ac eciã ex ĩpa gẽtiliũ obſeruãcu.necñn teſtimonns noile a euan cert
gelire legis:a demũ auctoritatibꝰ a fũdamente iuris huũani. n
Pã vt cetera taceã · qs dubitat pontificẽ ac ſacdotaleʒ dignita rar
tẽ pᷣncipiũſũpſiſſe ex ipo naturali iure.quo vt ĩnq̃t philoſophꝰ qu
in politicis hõies naturalit᷑ nelmãt᷑ ad ſacrificia qᷓ nõ ũ ꝓꝑ pon ere
tifices ſacdotes · eciã ipa antiq̃tas· inſtituenda celebrandaq; bo.
duxit ˖ Ped illagentilitas naturali: iuri innitens·hãc põtifi⸗ tete
criüuũ æ ſacdotũ ſũmã ſup om̃es moꝛtales dignitatẽ æ exellenciaz pun
nedüũ inſtitute huir ac deuota obbuacõe ꝓfeſla eſt · Nam vt · 1 8
Plutarco placuit a Molliẽtus refert apud gẽtiles eos qᷓ reli⸗
gio nis cultui perant: quos põtifices appellabãt q̃ſ tipũ aĩe ĩ coꝛ
pe hũano tenẽtes· ſup oẽs mòtales venerabãt᷑· eiſq; ſubntiebã Et
tur i itaq; aĩa tociꝰ cor ꝓis hʒ pᷣncipatũ: cũctaq; mẽbra vege ns
tt: eiql obſequut er illoꝝ gerit pͦncipati ita põtifices s ipe K
Wlutarcꝰ eciaʒ prectos diuĩo cultui vocat.toti coꝛpis ↄmũita
t pfint opotet Subdẽs qꝛ a· Auguſtꝰ ceſar ſacroꝝt põtificibꝰ N

.

1

ſealis ereat ẽ põtifex.· Demũ ĩ ipa veteri lege hic exellõtiſſimꝰ
4 Srdo incoat? ẽe in noua pleniꝰ ofirmat? vt inqt Iſdorꝰ. Nã
1 ſacti doctoꝛes ſacrificiũ & pPoſequẽs ſacerdociũ ab Abel æ Ca
yn incepille aiũt· q pᷣmo ſacrificarũt deo· Wn credit. Adaʒ in
du Pppũ et iuſſu dñi docuiſſe filios ſacrificare deo. qre dicũt ordmeʒz
n lacerdocy tuůe pᷣmo mee pille. Sed putamꝰ? vtruũq; recte ſtare
„ polle:qm ãte legẽ ſacdociũ a ſacrificiũ incepit ab· Adã a flſjs
ri eius. vndolicet implicite & ſub qjda figera. Hub lege vo ex plici
ſo te ex plle· iu ſii domĩ incepit ab Aaronalnj a Melchiſedech
ber. iuxta illud tu es ſacerdos meternũ ſecun dum ordinẽ melchiſe
Na nh dech. Hed vt dixim ſub lege · Aaron pmꝰ? iubente dñno victi⸗
nas obtulit vt int idorus. NMuocunq; modo ſit er ipa tõpis
Smitate & diuturnitate ac inſtituẽtis exellencia a huius ſtatus
, ſictitas atq; ſublimitas aptiſſime oprobat Demu vo ipa pon
e. tificalis ſacdotalis exellencia ſãctimomia ex hoc agnoſcitur
enO. quoniã ſublimiori nomine quã cogitari poteſt.in ſacra ſcriptura
dbH/ epſcopi ſacdotes a eccleſie miſtri nomiant᷑ Appellant em diy
s P. m erodo ſeribit. dys nõ detrahes · ꝓ deos epicopos ſa
uan cerdotes intelligẽs vt ait qᷓdã canõ· Rurſus oꝛdo ac ſtatꝰ ipe
m⸗ m eo emjnentiſſim? atq; ſãctiſſimꝰ ẽ. q; tpum tenet celeſtis ge
it rarchie. Mã ipi eccleſie miſtrieccleſiaſticã oficiũt gerarchiã p
quocq; in ſoꝛtes dei electi ſiſt. & ipe ſoꝛs illox ẽ. Ipi deniq; tante
o4 Erxrellencie a dianitats exiſtut. vt merito a cunckis ſeculi pncipi
b. & xpiane fidei cultoribꝰ pr̃es apellãa Vn gre⸗ Nuis dubi
5tet ereleſiaſtici ordinis viros venerã os fore quos ẽgu e pnci⸗
pum om Pnepũ eimeefideim pfes et matos conlertoptuz
8 . Et ſet NMone miſerabilis inſanie elle vider n filiy prem. di
cipul mgrm ñ hõrent. Et iniqs obligacomib illũ poteſtati ſiie
ſubyeere:a quo eredit nõ ſoluũ ĩ rã. ĩ celis ligari poſſe a ſolui
ktiten de gre⸗ ea pncipium paſtorak mnqt. bonor ar ſublim
itititias nult poterit ↄpatõibꝰ adeꝗqri:ſi regũ fulgore ↄpes a pᷣnei
1 piũ diademati lõge interiꝰ eit. qᷓ; ſi plũbi metallum a auri ful⸗
Sor apex uipe ei vdeamus regum eolla a ncipuiſubmit
genibus ſacerdotum. Et oſculata eorum dextra orationibus

.

X
ðÿðͤÿ

eo eredat ſe otineri: Et Ambro· in paſtorali magna exello⸗
cia & ſublimitas epiſcopozꝛ: qᷓ hẽ maxima eſt: ita maximã debet
hre ecautelã:q: honor Indis: Indiori debet ſolicitudie ccüual
lari⸗Et rurſus idẽ Ambro. nichil ĩ ſeculo exellenciꝰ ſacdotibꝰ
nichil epiſcopis ſublim? repiri poteſt· vt eũ dignitatẽ eoꝛꝛ oeu
lis demramꝰ.digne noſcãꝰ qð ſũꝰ · c qð ſũꝰ ꝓelſio ne-actõne
eciã demremꝰ?. ne ſit Sd exelſus a deformis exceſſus Deniq;
iohãnes criſoſtomꝰ h ſtatꝰ gdũ a exellenciã ſignãs ait·ſacdo
tibꝰ? eccleſie deꝰ cũctos voluit eſſe ſubiectos ·ad quos vniuerſa
qi eccleſia occurrunt- voluerit ꝓtimere⸗Et Aug?. clericoꝛ ſta
tuũ eccleſiaſtici oꝛdinis ſublimitatẽ ſãctimomã deſignãs ait
ad mauriciũ: ſacdotibꝰ æ leuite eceleſie non ex ᷑rena poteſtate
diñs ny · ᷓ exellenti potẽcia ꝓpt᷑ eũ ciuꝰ bui ſunt ſta eij dnat᷑: vt
debitã eis cũcti reuerenciã impendant · Et lubdit · nam in diui
nis eloquyjs eccleſiaſtici ordinis clerici a ſacerdotes aliquando
di aliqndo ãgeli vocan᷑· Nã a ad mopſẽ de eo q̃ ad iura de⸗

Et rurſus ſeriptu ẽ diyjs nõ detrabas æ ſeculi ſacerdotib?.· Et ite
rũ · Ego dixi dy eſtis. Et ꝗpheta ait⸗labia ſacerdotuʒz cuſtodiũt

ſcienciã a legem de ore ei reqrant· qꝛ ãgelus dñi exercituuʒ eſt

Nuid g& mi li reges· h pᷣncipes. ſi cũcti fideles eos honorent
qbus in ſuo eloquio honorem tribuens:aut angelos aut xpos-
aluit deos de? ipe appellat · Prãdis & ẽ exellẽcia ſtatꝰ a ordin?
clerico põtificũ : veluti qᷓ eꝰ locũ tenẽt ſuꝑ fraʒ · qͥ celũ a ſ
rã odidit et oĩz qᷓ eis ſũt·qbꝰ tãtã ᷑buit poteſtarẽ vt quos ipi
dicente eis ſaluatore⸗ quo⁊ peccata remiſeritis remittunt eiy⸗

· Pociꝰ cte tpus q́; dicẽdi materia deeſſet
Ca. xj de differencia & patione ececleſiaſtieoꝝ: vid elcet epiſco
poꝛꝛ & alioꝝ: inferioꝝ prelatoꝝ æ celericoruʒ ĩter ſe ad muiceʒ
qs 5dus altero ſit dignior a ꝓFectior—
xXisgit ergo idem ordo policitus: vt eceleſiaſticorum ſi⸗
Aaue clericorum ordinẽ inter ſeimuicem diſcernamꝰ.c cõ

pem? qð breui ſſime taqd ma ifeſta abſoluãꝰ Alid· n. mn

ducend erat dicit· applica euz ad deos videlicz ad ſacdotes ·

Ped qd ð bo eccleſiaſtici ſtatꝰ dignitate a exellẽcia dieè phas

.2.—

—,-

II.
7
1

ʒ

minorib ordinibe ſunt oſtitut -aliq ſubdiacomi-alij diacom alih
Plpiteri⸗ ali epſcopi aln arciepiſeopi a priarche int᷑ quos lõ⸗

” ga valde differẽcia ?· Mã eciã ex xpi inſtitucõe maioꝝꝛ a mioꝛꝛ
N ſacdotũ diſcrecõ facta ẽ: qndo apoſtolos tanqʒ maiores ſep
u tua gintaduos diſcpulos qſ mioꝛes ſac̃dotes ĩſtituit:vt paret
Lure. x· vbi gloſa· ꝙ ſiẽ ĩ aplis foꝛma epoꝝ· ſic ĩ ſeptuagintadu
eng obus foꝛma pſpitero⁊ qñ edi ordinis ẽ ꝓlcripta · Poſtea aũt a
de vroſtoli hac foꝛmã ſecuti ſũt· a ĩ inguł ciuitatibꝰ epos in ꝓroch
erſ ißs pꝓſpiteros ordĩar̃t · Procedẽte vo tpe a ereſcẽte melle dñi. „».—
Aſ apli ordinarũt diaconos· quoꝝꝛ maxiꝰ Fuit· Stephanꝰ.ſubdia

ean ronꝰ vo alios mĩores ordines eccleſia ꝓ tpis diſeurſũ ſibi cõ
e ſtituit qʒuis nõnulli dicãt ſubdiaconatũ ab aplſis fuille inſtiru-
tuüi-̊ pꝓ eos int᷑ ſacros n numeratũ.poſtea tñ ab eceleſia aggre
N gatũu · Veꝝ tñ dioniſiꝰ qͥ pauli diſcipulꝰ Fuit in eccleſiaſtica ger
nbo archia tres ti ordines deſcribit epoꝛ⸗ pſpiteroꝛꝛ a diarono2:
de Epoꝛn oꝛdinẽ dieit maximu e Preuf Pfiteroze vo llüntini
es dDiaconoꝛ purgatiuũ Mec ſolũ diſtinguit᷑ quo ad ſublimitatẽ
“L zm exellenciã digmitate. Feciã qntũ ad ꝓkectonẽ ſtatꝰ n ꝓ erellẽ⸗
ria e progatiua dignitats· B put ſducit qndã buitutẽ ꝓpt deum
oppoſitã ſtatui libertate Na ſegᷣm m̃am docto ꝝ:cca iſtos gᷣdus
tr.ia pnt oſiderari ſẽ tribꝰ mõis ꝓfectio ſtat aut vite ſãctitax
2 aeqrat rio ꝓfectio ſtatꝰ ſumi᷑ omuũt᷑ æ large p act dilecti
Frl onẽ Scdo magi= ꝗꝓprie ꝓ offieij ad mſſtraciõem Tercs pryli
ſel me ꝑ voti ꝓpetuã obligationẽ: Wrimo igit᷑ modo om̃es in ca⸗
. ritate exiſte ntes ſũt in ꝓrectõis ſtatii q; vt anoſtolꝰ ait · ſola cari
tas vinculũ ẽ ꝓpfechoms· Et hoc modo ꝓfectio opponit᷑ ruine

.

S. peccati a culpe.ſeᷣm q; modũ dicit apoſtolus qͥ exiſtimat ſe ſta
is re. vſdeat ne cadat Scdo vo modo omes qͥ aſſumũt᷑ ad officia
. eccleſiaſtica poſſũt diei elſe in ſtatu ꝓrectõis reſpectu laicorum
6 Süt en ipiqjſ mediy int deũ a populuz · Vnde ijnto gpinquio
. res · deo rõe offich qð miſtrant· tãto ꝓectõres Vnde in cano
ne ſeribit. nõ ſolum epiſcopi· pſpiteri et dacomi debẽt mag
2 nope ꝓidere · vt cůctũ populũ: eui pſẽt: obbuacone vita er
. doãtrma excedãt · Id eci agere debet inferioꝛes zdꝰ puta er
ortziſte lectoꝛes a alij· Vz kcio modo lolũ epi arciepi ac patri

5 “
4 . ⸗ . .
s *„*
2 S
„.

arche ar eciã veligioſiilli videlicet qᷓ ꝓꝑ votũ ĩ ꝓppetuã puitutẽ ſoõ
letradũut ad buiendu xpo·a hõibus ꝓpt᷑ ipm ĩ hijs q ſunt circa
opa pꝓfectionis tales ſunt ꝓprijſſime ĩ ꝓFectionis ſtatu⸗Et hor
modo ĩ hae pte accipit᷑ ſtatꝰ. vt videlieʒ ſonet ĩqᷓndã buitutem
oppoſitã ſtatui libertate:qꝛ ꝓ talẽ ſtatũ tᷣit mutatio ſtatꝰ liberta
tis ĩ ꝓpetuã xpi buitutẽ vt ſupra diximꝰ Et hie ꝓprijſſime ẽ ſta⸗
tus pꝓfectõis vite a poſtolice ĩhac ꝓte· ſedᷣm q modũu accipitur
ſtat?/ ·q. vj ſ qᷓndo in cauſa capituii vel ſtatꝰ interpellatũ fue

rit; nõ mqᷣt ꝓ ꝓcuratores ̃ p ſeipos ẽ age nduz Ceteri S miſtri
eecleſe mdn bi⸗ ſũt ĩ ſtatu BEäche ne Saiey dmiſtrars nem
lalis tñ ꝓfectio ſtatꝰ magis accipit᷑ opatiue qʒ Prie. NMã ca-
nones inferioꝛ⁊ cleicoꝛꝛ ſtatũ magis a ꝓpellãt gdu⸗ q; ſtatũ Yn
de dieit in quodã canone Rdu offien vn? quiſq; ſtudere opoè
tet ad meliora Et boe dicti it jntiſ id epos ar miſtros eccleſte
iInter ſeipſos opatod,,.

.

H rijde pluriby difficultatib ar aculeis: laboribo et picuł ſta

☛

ar ciepo epiſco poꝛꝛ æ ceteroꝛ rlericoꝛꝛ· e de mak miſtris

eteleſieae S multeabußbꝰ vieijs et ĩ ordinacib ilo ĩ gene
FekeEeznkkamea ihr xion-
„AIMP exellencia dignitate n ſi ubhmitate ſtat? eccleſiaſtiei ĩ
SZñe ac differencia 0parõe int᷑ le· ſupeſt agere ĩ cõmũi
de eiꝰ pieulo aculeis æ difficultate. Et adducent me
diũ auctoritates roes qbꝰ nõ inepte ꝓbari vident huiꝰ ſta
difficultates picula a jnomoda. Indignu n· vider . vt ſi cs
epos aut clericos huip ſtat ſublimia ea dulcia delectãt. amara
aſpera moderẽt nec ĩ eo ſtatu ſecuros ſe reputãtes plurimũ
extollãt᷑·q tã ꝓxrimi ruine inſſtũt In mis itaq; nemo ſibi blã
diat ex ſactionia hꝰ emmẽte ſtatꝰ eccleſiaſtici · nẽo cte ð ei⸗ er
ellencia extolla tᷣ· nẽo de illiꝰ dignitate oFidat Cogitet · n· qe vt
imnqͥt canõ n ſoca:n dignitates· n cathedra ſtatũ Faciũt. vita 4tM
moës Vn ex officõ æ dignitate ñn licẽciã peccãdnß neceſſitateʒ
Pnuiuẽedi eecleſiaſtici viri ſe nouerĩt allecutos: n ec ex eminencia
ſtatꝰ audaciã deſinqdi ſibi ſumãt · ꝓ eo maxĩe qꝛ vt peedẽtibꝰ
diyximo nullo ſackü dubitare debet p apex tãte dignitate attol
lit· In quo ſi deſũt bonalacqᷣſta ꝓ meritu· ſufficiũt que a loco et

e

di
nun
we
l
1
nmnt
ini

git· aut q̃ erigũt᷑ illuſtrat · Ad ꝗ diciꝰ plurimũ Falli eos q de io

ri dignitate letãa k Mã ſymachꝰ papa ſeipm declarãs pdicta d
ilb ĩitelligit: qᷓ ꝓꝑ bonos actꝰ ſãckos pdece ſoꝛes imitãt Vn ſub⸗

dit qea qᷓ de cathedre ſactitate direrat ad illos ꝓtinẽt quos 9

uerſacõis ſplẽdoꝛ illũiat Ved ꝓtãto ſactos vocat qꝛ ꝓpt᷑ loci c

cathedre ſactitatẽ boni a ſãcti pũmũt᷑· Wm biero/n ſactoꝝ fi
lij ſũt qͥ tenẽt loca ſãctoꝝ· Hqͥ exercẽt opa ſãcto · Itaq; nõ ĩd
dat eceleſaſticos viros ſecuros digmitate faſtigiũ · poctꝰ rep⸗
mat aut hũliet iminẽs eccleſiaſtici ſtatꝰ piculũ · Vn gre· nos 4
pfumon cathedre nõ dignitate non oꝛdis vl gete progatuia: H

morib ofidere debem? qꝛ vt mqᷣt canõ. nõ digiitates aut or

dimes creatori ꝓrimos faciũt · ̊ nos aut pa meita diũgũt· aut
mala dügunt. NMõ Iletent epr ex ſãctitate cathedre:nõ ſac⸗

dotes olidãt ex ſacdocij dignitate · H pociꝰ otremiſeant ex ĩmi

noti calãitate n Vienl ꝓnitate · Nuid. n · dignitas affert ſi vita

obeſt Mã teſte Hreg· qᷓd padiſo alciꝰ? tuciꝰ? atq; vocũdiꝰ· Nuid
relo lecuri? Et tn hõ de padiſo peccãdo ãgeli de celo cecidert
vt poſteris cederet ĩ exeẽplis q; nõ loci nec dignitate aplitudo
ſecuritatẽ tribuat ß̊ vite inocencia· qꝛ vt idẽ Preg. ſi ubneit · iuſtũ
qppe ẽ vt nobilitate loci ac dignitate offien nõ uuer: q̃ͥ dignita
te deia ſe abjcit· Wn eriſoſtomꝰ· ad epos de dignitate exellẽcia

ſe efferẽtes: nec illiꝰ eminencia Pieula puidentes pulcre ait · vy

eteind, ftcs no ſedeateſus cathedraz: i nõ cathedra facit

ſacdotẽ · ̊ ſacdos Ffacit cathedraʒ: nõ locꝰ? ſãctificat hõ iez · B hõ
locũ nec oĩs ſacdos ſãctꝰ 6: B oĩs ſãctꝰ ſacdoæ. Et ſeqr qbn ſe⸗
derit ſi up eathedrã honorẽ accipit cathedre Et ite mal? ſac⸗
dos ex lacdocio ſuo · crimẽ acqᷣrit nõ dignitatẽ Gecũdo eceleſia
ſtici ſtatus incommoda onera difficultates aculeos: erum
nas at q; pericula ex ipſo nomine ſatis comphendere poſſumꝰ

„ „

Si.n. epileopi ſacerdotis aut clerici nomen ſolusz perterret ran

ro ampli ipfius reidef ectus nomẽ iportat Epiſcopus enim
luperintendens aut ſpeculator dicitur Hacerdos vero dictuß
ꝙ lacra det aut doceat· Cleric? ideo appellarus ꝙ in dei ſoꝛtem

electuslſit Ntui ergo non ſuperintendit: qui non ſpeculat qui

. „„
s
*
P 3
„* „

eathedra teſtãt.· Et ite cathedra aut elaros ad faſtigia eri⸗

nard“ deſeribit · migꝛ elerici aluid videri cupiut q ſint. vde

liez habitu miltes:queſtu clerici·actu neut⸗ exhibent · Nõ · n.·
pugnãt vt milites:nec euãgeliſãtur vt clerici:nec laborent v
miſtri · Cuiꝰ? igi᷑ oꝛdinis ſint cũ vtriſq; eſſe cupiũt.a vtrũq; de
ſerunt a ofundũut · Et ſeqᷣtur vnulqͥſq; inquit apoſtolꝰ.in oꝛdine
ſuo reſurget · B iſti ĩ quo Ped cte qꝛ nullũ tenent ordinẽ: ſine or

dine peribunt. Et cũ ſapiens de? veraeit᷑ ereditur a ſũmo vſq;

deorſum: nichil moꝛdmate reliquerit:vereor certe nõ alibi eſle

—,—

Ad hos preterea ſie nõiatos paſtoꝛes:æ paſtoralẽ curã deſle⸗

ordinãdos. qʒ ibi vb inullꝰ oꝛdo · ̊ ſẽpiternꝰ hoꝛror mhabitat

rentes · ꝓ ꝓphetã deus acerbiſſime ommat᷑ · Ait . n. ſ nõ fuerij

locutꝰ vt ſe euſtodiat impius a via ſua:ex ille iniqtate ſua moie
tur· ſãguinẽ eiꝰ de manu tua exqram. N.ð g̊ maiꝰ piculũ cogita
ri poteſt qᷓ; alioꝝ: miqͥtate dãnari: In ceteris ſiqdẽ ſtatibus ſeu
vuiendi modis. culpa tenet auctores ſuos:qͥlibet ꝓo ſuo pẽto

punit᷑ · qꝛ ſeri ptũ ẽ aĩa q peccauerit · ipa moriet᷑ · In hoc tñ pi⸗
culoſo viuendi genere neduz ſuo alioꝝ: ſeelere paſtor plecti⸗

tur · Dãnant᷑ enĩ paſtores populoꝛ⁊ iniqᷣtate·Nuis g̊ ſane mẽ
tis ad illud vite gn aſpirat · vt animã ſuã teneri obligarxiq; ba⸗
ratro eligat· ſi aln peccauerĩt · In exordio huũani gñis; Cayn ip
ſe licet re prob· tate tñ ĩtelligencie Fuit:vt vite aliene curaã abj

ceret mnqens · Nanqd ego cuſtos Fris mei ſũ. Repellebat ille a
ſe eaute Ffr̃is curã ne incaucius ꝓ fre teneret᷑· Ille eciã vter ini

fris curã recuſabat · nũc ꝓchdolor ad extraneoꝝ: curã cũ aper

to piculo ꝓeramꝰ Nuis oꝛo tã ſibi impiꝰ:q̃s tã ſiu obitꝰ exiſtit

qͥs ſpõſorẽ ſeu aliene vite ſe oſtitui fideiuſſorẽ optat·qͥ vtã ꝓpri

am vix tueri poſſũt · Aut qd tã inſanũ:q̃ð tã moſideratũ·q́; alie
naꝛꝛ culpaꝝ ſtrictã ratio neʒ ſeſe redditurũ ꝓmittere:q̃ͥ ſua aut
nõ videt · aut nõ ſtelligit · Nuid tã de mentie ꝓximũ · q; alieno⸗
rù facmoꝝ fieri diligens indagator · q̃ ſuoꝛ ẽ negligentiſſimꝰ

„

inqſitor· aut qͥs aliena peccata poꝛtare ſe pollicet᷑ qͥ ſuis ꝓmi᷑

5

a longe nõ ꝓbpicit ijnomoda ſubdito: nõne èpi falſuʒ nomen
vlurpãt: Sed qͥ ſaẽ nec dat nec docet nõne falſũ ſaẽdote ttu
lũ ſumit · Clericeꝰ vo qũo ſoꝛs dei dictꝰ erq; mũdꝰ: ſeculũ: quæz
deniq; ipe infernꝰ de illo veriꝰ ſoꝛeiũt᷑ · Nos itaq; pulere · Her

AA
le
lbe
ſch
ep

iur

plu
va⸗

minãdi plurĩos officiũ accipit ·qᷓ cecꝰ ẽ· a qͥ ſe nõ videt · quũo ali
os oſiderat Mericuloſa cte atq; guis ſarema eſt cura paſtoris⸗
ã cuiuſlibet ouis depito mi Pr ſan q; apheta ait. ¶
31 erit anima tua ꝓ aĩa illi?. Demũ illiꝰ ſtatꝰ piculũ m eo oſpi ei ·
qm teſte Drego:pꝓlati tot moꝛtibꝰ digni ſũt:quot ad ſuos ſub⸗

Druios pdicois exẽpla trãſ mituͦt Int cetera vo deteſtanda exẽ
pla vnũ illud ẽ · Nm etſi ſeriptů ſit: vuos dei nõ opoꝛtet litigare
Eiopitg & clerici qͥ ſpales ſũt· a lites ac otencões vitaè ſpe
cialiꝰ iuben · ꝓchpudor tã acerbetã impie tã cerebro litigãt
vt omes vincãt ĩ otendẽdo laicos · a ſub coloꝛe iuſticie obrepit
impietas. ä nõ modo ꝓ epiſeopatu litigat᷑ bellat non mo
dpt do ꝓ lacerdocio otenditur pugnatur · Et pleꝛ q; non ſine or
e bis vrbis piculo bellat eccleſa qᷓ pacẽ fis vt pia mẽ pro
mnn veram a enam amittũt. ad gloriã currũt· ̊ gloria eoꝝ ĩ ofuſ⸗
tgen one erit · Ppus iubet tunieã ꝓrimo dimitti · qppe a in facie per
⸗ ceuti ne litgent · iſti eligut pPeutere q; Peere: malunt piclitari o
ne⸗ cleſas qs nõ honorari Tercio ille hoim ſtatꝰ nedũ difficilis æ
p⸗ laborioſus· qᷓ̊a ꝓieuloſus videtur ex quo plures ſeductores æ
eck⸗ ſcimatũ ſeminatoꝛes ĩ eccleſia oriuntᷣ ·quos certe er ſacdotũ eæ
eni epoꝝ ſtatu prodiſſe operimꝰ Vn:hieroveteres ꝓſcrutan= hi
Ibe ſorias veperire nõ valeo:alios eceleſiã dei ſediſſe · populos ſe⸗
zp durille. pter eos ꝗᷓ ſacerdotes appellati ſũt Aecedit qm ule vide
ſit tur piculoſior · difficilior atq; ineomodior viuendi mod?de q/
tit plures cadũt a plures ꝓiclitant᷑· Cõſtat aũt pᷣlures cadere
terin via ſalute æ longe plures ex ſtatu eceleſiaſtico perielitari ꝓpter
per plurima: & preſe ertim ꝓpter tẽpovaliũ affluenciam . Pirut ceꝛte
ott prhlures deuiant in ꝓſperis quã in aduerſis de qbus putandum
eſt ꝓphetã dixiſſe cadent a latere tuo mille decẽ milia a der⸗
l⸗ tris eiꝰ. Dexterã qdẽ honoratioꝛẽ ꝓtem epi plati in eccieha
G tenent. ceteri ſiniſtram. Di igit de ceteris ſtatibꝰ ad Rniſtr

o⸗ cadent mille · ꝓfecto de iſtis cadent decem nmlia · Muarto eli⸗

nn gere curam aĩazꝛ· nichil aliud eſt quam ex ponere ſe ad manife

aee ſta a indubitata perieula quia vt inq̃t· Dregoriꝰ talia appetere

eſt mentis tẽpeſtas. Mã nichil aliud ẽ poteſtas culminis quaz
tẽpeſtas mente· Nuis. n.tã audax: aut veriꝰ qᷓs tã temerarius

eſt:q̃ in alto tẽpeſtuoſo mari nauigare poptat · Nuis illiꝰ na⸗

uis cupit fieri gubernator·qᷓʒ periturã de ꝓximo oſpicit · teſte
Prego: qeto mari impitus nauta nauẽ dirigere poteſt turba⸗
tio aũt tẽpeſtatis fluctibꝰ eciã peritꝰ nauta ſe ofũdit atq; ꝓtur

bat · Wrofecto mii aluid ẽ curã aĩaz ſucipe-ſat̃doeiũ aut põti⸗
ficatũ ſumere· q́; ſeient᷑ ſe naufragijs mergere .· Polent homĩes

de tẽpeſtate in poꝛtũ fugere · Nui vero aĩſaruʒz paſtoꝛes Fieri de
ſiderant. de poꝛtu ĩtẽpeſtatẽ libent᷑ fugiunt: De qͥbus ꝗꝓpheta
dicere vider :q̃ deſeẽdunt mare in naiubꝰ faciẽtes opationeſ
in aqs multis· a deſeendũt vſq; ad abiſſũ quoꝝ aĩa in eis tabe
ſcit ꝓpter negotioꝝ multipliciũ · ꝓcellamquare turbati ſunt
moti ſunt ſicut ebruis: a tandem om̃is ſapiencia eoꝝꝛ deuorata
eſt. Mirũ certe videt · vt nõ ſatis diffieile aut graue videatur ·
vni epiſcopo vniꝰ anime curã ſumere· nii ommũ curas in ſe ſu
ſcipiat. Vnde qᷣdam ſapiens de tam Jui ſareina dicebat· For⸗
tes himeri q talia ſuſtinent. aut foꝛtes ãbitio ad id ammos co

gẽs vbi futuꝝ piculum ſciunt. Nuod ſi pontifer in altũ ſe lo ca

tũ gaudeat: conſideret quia tanto erit ei eaſus grauior · Vix · n
ex alto fine labore aut ꝓiculo deſeendit · Sed vt paucis oelu⸗
dam cura animaz? ſi recte gerit᷑ · ſũmus eſt honor · ſed ſümus
labor: ſũmum onus · ſũma buitus· i vᷣo male agit᷑ ſummum
anime periculum· ſummum malum:quia anceps ex omni par
te negorium eſt· Nuinto non eſt propoſſto alienum conſdera
re· quoniam vt ait Criſoſtomus in canone ·homo xpianus Foꝛ⸗

titer cadit in peceatum propter duas cauſasaut propt mag

mitud inem peccati· aut propter altitudineʒ dignitatis . Ne igi
tur due perie lita ndi cauſe eceleſiaſticos viros foꝛtiter ruere co
Zunt· Drimo magnitudo peccati. ſeienter enim a ex contentu
pececant :· NMam qui ſeit voluntatem domini æ non facit: iurta
ba ſaluatoris vapulabit ꝓlagis multis · Gecundo altitudo dig
iitatis·quia quantum digmitas altior· tanto caſus grauior:. Et

teſte· DPrego · quanto quis in ſede ſuperiori locatꝰ ẽ:tãto in ma

iori periculo verſat᷑ · Et · Augſublimitas hono:magnitudo

felerum eſt. Et . Pero· in maiori gradu.maioꝛ ẽ ſine dubio pe
na Et iteꝝ Criſo· in canone · honoris magnitudo hys qͥ indig⸗
ne viuũt honore maximꝰ? cumulꝰ in cipit eſſe pena?: Et iteruz
Ausg elerici officiũ ſi ꝓfũctorie gerit᷑ · nil apud deuz miſeriꝰ tri
ſtiꝰ dãnabiliꝰ. Sexto ex epiſcopoꝝ æ clerico admiĩſtracoe
pericula dificultates æ jnomoda aptiſſime demonſtrãt· G6
eni epiſcopi æ clerici dñni ſũt bono eecleſie · vt Niero:ait ꝓ⸗
curatores diſpenſatores reruʒ alienarum.æ velut ſacrilegos
lectendos eſſe ſi q paupibus eroganduũ. ſbi retinẽt pluq;
eius ſtatui ſufficit. Mũo ergo ſecuri ſũt elerici:q̃ non ſolũ ex ma
la aut deſidioſa adminiſtracõe · ̊ ex cupida reteneõe damnãt᷑
Vnde pulcre de ſe a ceteris plpiteris dicebat. Niero· quo poſ
ſumꝰ aliena fidelit᷑ diſtribuere. qᷓ noſtra timide rebuamꝰ Nimne
Ausuſtin ad epiſcopos a pſpiteros ait. Eſurieneiuz panis eſt
quẽ tu detjnes: nudo veſtimentu quod tu recludis: miſerora
redemprõ eſt pecumia quã tu refodis.infirmorũ ſolacia ſũtr de
licie quibus tu laſcuiis: tantoꝛum ergo ſcias bona te inuadere ·
quãtis polſis pſtare qð velis · SHed ermaede in epiſtola ad
fulconẽ ait · Ne tibi pontifer ſacdos blandiaris quo tnis
Otentus alia non arripias. Rapis eni cũ luxuriaris vt de altario
ſupbiasde qᷣbus quodð pter neceſſarium· ac mplicem victum

retmnes. tuum non eſt rapina eſt a ſacrilegiuz. Habentes int

apoſtolus victum æ veſtitum. non victum a ornatum: non dez
licnjs non veſtibus quibus laſeiuia mus · Et terum ꝛdem Dern

hoꝛaardus ad ſenonenſem arciepiſeopum. Clamant nudi clamant

Famelici: conqueruntur pauperesdicunt dirite pontifices in
inferno: quid facit aurum nobis fame frigoꝛe miſerabiliter la
borantibus. Nuid ofexunt tot jmitatoria vł extenſa in ꝓpticis·
vylt plicata ĩ manicis nrm ẽ qð effundite⸗ nobis crudelit᷑ ſubtra
hitur · quod immaniter exr penditis Hic NHiero⸗pontifices &
clericos Ominãs ait eccleſie pᷣncipes q̃ deliens affluũt ꝗpheticꝰ

ſermo deſcribit ꝙ eheiendi ſunt de ſpacioſs domib? lautiſq; cõ

uiunjs⸗ Et ſeqᷣꝶ Si vis ſeire quomodo eyciendi ſũt in tenebras
videliret exterioꝛes · vbi erit Fletꝰ a ſtridoꝛ dencium · Itẽ idem.
Hernar ad cleꝛicos ait · Multipliea ꝓpbẽdas hahe aꝛcidiaconaz

.
õ 2 2 * 5 SSZ 2 ê èM 6 1
- .
* . *2 A
S
. . .
4 .
4 2
2
4
.

tuni aſpira ad epĩſcopatum: gradatim aſceendeæ in punẽto ad ”
inferos ſine om gdu deſcendes: Septimo ꝓicula mnomoda a
eulei æ diffieultates h ſtatꝰ eccleſiaſtici ex eo euidẽciꝰ apparäät n
qm ſi ꝗphetazx· ſ patriarchaꝝ · ſi tociꝰ ſacre ſeripture repetũůt iai· 1
nalia⸗ nullũ reperiemꝰ genꝰ hõm. quos deꝰ vehemenciꝰ argug
at· ſeueriꝰ ominet᷑ · a crudeliꝰ puniat· q̊z põtifices paſtoref, 2
ſacdotes · Diſcurre ꝓ ꝗphetas a ſeripturã lege:qͥd audis u

ſtores populi mei puaricati ſũt ĩ me/ꝗꝓpterea adhuc ĩ iuditio cõ
tendã vobiſeũ. Et iten: ſtulte egert paſtores· Et ſeqtur ꝓꝓptere
* a euellaz eos de Era. Kurlus ad eos: om̃es paſtores meos pi-
ſeit vent?· Et alibi: ve paſtoribꝰ qͥ diſpergũt gregeʒ meũ. Et te „
rũ ve paſtoribꝰ iſmrahel q paſcũt ſeipos· Et ſequiᷣcollidã in te S”M
paſtorẽ gregẽ · Deniq; ad iohelẽ gphetaʒ · trãſi qd ů ommmaeco
mis penasqͥ d ñ clamo:es plãgeneiũ ſacdotũ æ põtificũ audis
Ait · n. plãgite ſacerdotes vlulate miſtri altaris-Auſeulta ezecr
Hielẽ. ve paſtorib imt qᷓ paſcũt ſeipos.· Et ite ·ſup paſto:es ra
t furor meꝰ · Malachias q; n tacet eoꝛ extrimmiũ d vos
imqt ſacdotes q; deſpicite nomẽ meũ ad vos ẽ mandatũ. D ſatc⸗
dotes: ecee ego ꝓḧciã vobij brachiũ ire mee · a dilpergaz ſup
Yultus vrm ſtercus. Et ite Dedi vos otẽtibiles omib plis⸗
Sʒ a Amos ꝗpheta q; dure platos a paſtores eccleſie ↄmine
tur au diam? Kit enĩ ve vobis qͥ opulenti eſtis ĩ ſyõẽ æ ofidite in
mõte ſamarie optimates capita populoꝝ ingrediẽtes ponpa
. iee domũ dei: q̃ dormitis ĩ lectis eburneis : a laſeiuite ĩ ſtrate ve
ſtris · Deinde otra hy ſtatus a vite homines ſeriptũ ẽ · Nuicun
q; deſiderauerit ᷣmatũ ĩn fra:ĩnueniet ↄfuſio nẽ in celis Et ite
rum inter ſeruos dei n oputabit᷑·qᷓ de pmatu tractauerit Ped
xpus ĩ euãgelio has illis penas ominacões ofirmat Ait . n
ve vobis qͥ diligite pmas cathedras z q̃d B omemoramus ½
Plena ẽ ſaẽ ſeriptura hꝰmodi ĩcrepacõibꝰ a omĩacõibꝰ Nuis
dubitat piculoſũ difficilẽ a cuctis aculeis miſerijs refertũ eſlæ
nũ hõim ſtatũ:cui tot maledictõnẽ æ anathematũ.tot omiĩiati⸗
onũ gnatot pena a ſupplitioꝝ mala ꝗꝓphete priarche ſãcti· p
dite ſpoſitis veſtris· Dpontifex id plate conſpice quanto igni

R . *ℳM * *
. ‚——

4 iponis caput tuũ Et ſubncit. Miror ſqus otingat ſaluar de

bisſqᷓ pncipant a pſut in tãte minis e in tãta pigricia. in tatis

4 Frere pacõnibus a mn tãta deſidia . Nideo tñ currentes er ſpõte

1 aüfälicet male- De bonis voſcribi ꝓuerbiorum xij nouit iuſtus
amnmmas umtton ſuoze⸗ Pz d de⸗ iculo a inomoditate a acuz

i lleis eccleſiaſtici ſtatꝰ dies a epiſcopis a clericis ipa ſimonia
ſoo. Pereſis appellatur: tã familiaxis cara ſit: vt vix m illa m domo
⸗ Do:ira & ſupbia ĩ reꝝ abùdancia vider . Gut hoc ſtatu patri

muiby eciaʒ inuidia domeſtica: auaricia aãnera-libi

4

tte arche ponpoh epiſcopi negligẽtes decan? timidus archidia⸗ D
nt coN elatꝰ⸗canomici ertra choruzʒ vacãtes. vicari? litibꝰ· tabel
men ſio Falſus pſpiter inprudẽs: curatꝰ ignarꝰ?: ofeſſor leuis· diaco
„ neui zelm neſtiens: Gubdiacon epiſtols ignorat: cantor la
ktrrat:the'aurario fabricat defraudat: ſacdos ſacmenta vendit
Bn rapellan? venalis · vt ſtatiʒ laciꝰ tangemꝰ? m. ca· ſequetibꝰ. vbi
Elingulaxit de quolibet Idu a offitio eccleſiaſtici ſtatus ſuccinc
Kazennnn
l⸗ a. xin de dignitate a progatiua officñ decanat? eccleſa · e
1s

de illius honore veneracoe ; a de hys q ei opetũt: demuz de
ine plurimis oneribus er afflictõibus ac defectib a periculis de⸗
ngs I Wita ſut peonia. laude⸗ neenõ exellencia · Ppem ineneia
ac ſadtimo ma ſtat? eccleſiaſtici ĩ gie omũi· Judita de

s ne ee
lan % —. niq; lüt eiꝰ vite formule momoda calamitates mſe⸗
5 Frie afflictões æ Picula. Nuo fit vt Facile eiu ſoam ſtatꝰ dulcia et

et amara cuilibet recke mtuenti patere poſſunt · Verum quamq;

ea que in ea re breui diſerta ſunt ad omnes eccleſie ſtatus ſecũ

“ dum ordmnum æ officioruz diff erencias appheari poſſint dn
nes clericorum nomen a miniſtrorum officium eccleſia ſortiti
ſunt · qꝛ tn pticularius epiſeopos platos reſpicere vident᷑ · ſu
peſt vt ad ceteros inferiores ecclehe. ſtat? gͤd? ordines bre
„ ius ei ſingulais mo decurrat Cõſuetii igi oꝛdjez ſet ex · vnu
7 qusq inferio clerico S dũ ſiue ſtatũ tangemus· a quid lau⸗

Bis qd exellencie d vtl tats demitz uid calamitatt afflictio

nis et periculi habeat· ſed er quot defectus ĩ eos damnabiliter
rõmitant᷑ · ſuceincte afferemꝰ· Mrimo igit᷑ poſt epiſcopum de
canꝰ ſiue ſpoſitꝰ exiſtit· nec id racõe caret q; vt ĩqt· Can Calix⸗

4 *

pape t martiris. decano q dignitas recte niaior poſt pontifi

calẽ appella· Mã decano poſt põtificẽ maior ac pᷣncipalior ca
ra collegi admiſtracõ ogruit. Rurſus ꝓximior ẽ epo digni⸗
tate et hõre · cui ꝓpinqor eſt ẽ

E t 10OrvE. Pmqore in oſilio n aliſtencia · Jpe colle uz

iudicãtes vmuerſitatẽ deranꝰ oſtitui ubet᷑: qre ſacri canones

—◻

venerãdã eã dignitatem decreuert. Eſt n. decand collegij ca

put. de qu⸗ ſeriptũ ẽ· oſtituit eũ duũs ĩ eaput·nõ in caudã· qð ee
teris cor pis mẽbris auctoritate e indieio pcellit: idq; pᷣmitas
loci in eccleſia indicat· Nabet deniq; deeanꝰ ĩ capitulo et colle
gio pᷣmã vocẽ· pᷣmas ſalutacõnes· pmos recubitꝰ· Sed iã audi

huiꝰ digmiate onera huiꝰ ſtat calanntates miſerias defeccu⸗

picula. In pmiæ igit fateor. Indis eſt hui ſtat? Progatiua

Sed vtimnã ta bn hui dignitate onera agnoſcerẽ?-q; ipa ape
tit· Dicã ver? tã vtilit ei mnceuͦbencia inplerẽt qg ab homibus
ſaunt᷑ · Haudent ete decam ſpoſiti de hõris exellencia · ᷓ vti⸗
nã dizmiatẽ vtus ſeqret᷑ · Wirtus enim vt qͥdam ait ſapiens nõ
ſolet elle iactatrix aut ſui miratrix. ᷓ alieni imitatrix nõ de extri
Reo hõre. de oſciencie onere cogitat · ſi illud delectat · iſtud eru
ciat. Virtus nõ de ſe ofidit· non arrogatſeit hoc eſſe tempꝰ mi

licie æ laboris- non deleckacõis non pompe˖ nõ fauſtꝰ Fateoꝛ
deniq; decan? collegij a capituli caput exiſtit · Sz vide ne dig
nitas ipa qᷓ tãto ꝑè delectaris · oteret caput tuuz : Vie age ne de
te eccleſia dicat qð ſeriptũ ẽ craput meũ doleo · Videat decand
I̊̃ ſe collegij eaput iactatne eetei ð ĩprouido capite capita ſua
moueant Cernat ſi eiꝰ facta ingerunt ↄmotionẽ capitis in po

⸗ 4

pulis· q; ome caput languidũ a pede vſq; ad verticẽ non eſt in

eo ſanitas-Caueat decanus ne ſit illud caput de quo ſeriptũ eſt
Fadi ſt hoſtes ei ĩ caput eiꝰ Auertat decan ne eaput põtis
ſite cetẽa membra nedũ vegetãs ificiẽs qꝛ de ofri get capita
Sraconu ĩ aqs Werẽdũẽ piurimi ne ſint illa eapita Sby ſerip
nitatis vicium

AA s vniuerſis capitib? eius caluuei id deforn

—

– —SeS
SSS

—

Decan ſiqdẽ recte agat epiſeopo odioſus ſit necelſe ẽ·adeo

vt illi? ſit hoſtis.ſi collegn amicꝰ eſſe cupit· Si vo a pſule ama
tur· a capitulo odier. Pro eo eniʒ caput capituli ? ↄſtitutꝰ. vt

n.

bertates. q̃ bona· q redditus eceleſie plerũq; vlurpat. Jd eo ẽcte

decanꝰ· caput ẽ · vt collapſa collegin erigat:Pparſa colligat recu

peret ꝓdita defoꝛmia veformet Caput tuc elle deſimt · cũ ſn⸗

guloꝝ de collegio erimmna palpat ne eoꝝ fauores ꝓdat atq;

vt eũ eligãt: honorẽt a venerãt ʒz fateoꝛ labns hõrabũt no
aiĩo.cor aũt lõge ẽ ab eis· Collegiũ rurſũ regenduzʒz decanꝰ ſuſci
Pit imo veriꝰ Ferã ĩdomitã gubnandã· Maruan. dom egre æ
dificult᷑ regi Magna collegia pſertim ſñ ſa piẽcia aut vtute
tãto regut᷑ difficiliꝰ.qnto quot ſut ſin guli:tot ſingulaibꝰ ferÜů⸗
tur opinionibꝰ. Si igit decan? letatur de hõris dignitate · me
tuat onera. metuat picula. ꝗᷓ tot ſũt vt enarrari facile n poſſint
Muis. nẽ decanꝰ qͥ epo nõ ſit Suis a otumax·qͥn pociꝰ contra
eũ oſpiret q ĩ eiꝰ Otentũ nõ abſtinet a diuinis·qͥ ſigillat literas
ne capituli allenſu:q ſibi omuia eccleſie aꝗꝓpriat:qͥ nõ reſdente?5
agit vt pepſt fruct licet nõ faciẽtes buitiũ:qᷓ Suãt ſubditos
q̃ eos no def̃fendũt:q̃ eos tollerãt ꝓ pecũia ĩ peccat:qͥ ibõeſte
incedũt · Hõeſtiꝰ vuuũt · Waucula huiꝰ dignitate onera piculia
c afflickões atq; defectꝰ enarrauimꝰ· qꝛ ĩ ſetibus eccleſie offi

eaS Sdibò plurĩa adducẽ. qᷓ meito eidẽ dignitati aptari pol
ſüt Niui

tus ſit cautꝰ Facile · n· vitabit cru clatũ: ſi velit vitare reatum·

Ta. xn · de dignitate a progatiua offien arcidiaconoz ac de

—

honore & veneracõe ei debite. a de hs q ad euz ſpeckant · De

muũ de pluribus oneribus e afflictoõnbus · de fectibus a pericu

lis arcidiaconorum s
☛tM RKeidiacom dignitas non paruam in eccleha militandi
prerogatiuã nec infimum honoris gradum babeꝛe di
noſeitur · Jpe enimprecipuus orulus epiſco pi dicitur·

—

tene?⸗ veluti qᷓ a canomibꝰ vicariꝰ? illiꝰ oſtitutꝰ · Ad arcidiaco

git᷑ aures hʒ audiedi audiat. & t tot piculoꝝ anfrac

ars

progatiua ſi ceteros hũi iate pcellis. N

ni ſadez pceteris eccleſe gᷓdibꝰ ꝓ ſingulari qᷓdã exellẽcia era⸗

mimare ptinet oꝛdinãdos ĩidoneoſq; admittere:inabiles vo re

pellere· Nui vt canones aiuũt platos merito exiſtit· qꝛ pꝰ epiſeo

pũ pemmenciã iuriſdictõeʒ æ autoritatẽ obtinet· plertiĩ cober⸗

tiuã a otentioſã QRurſus illi corrigẽdi atq; viſtãdi nõ tã cleruʒ

q; populũ fas ẽ · ꝓpſe deniq; pſdere debet · eũ arcipſpit᷑ eligit

pſuq; inſtituit æ ꝓꝙ merits deſtituit· H otraria nõ extet oſuetu⸗-

recte dicat · Sʒ a ad eũ ꝓtinet vacãtes cuſtodire eccleſasEx

qbo pfate dignitate exim? honor ſimul vtilitas.Facile ophẽ

dir · Veꝛꝛ audi amara h ſtatꝰ.tu qᷓ dulcia dguſtaſti·atq; ĩ pri
mis ea repete · qᷓ ſupra ꝓxime attulim· ſignant᷑ ĩ peedentibꝰ ca

pituł vbi de epilcopis æ clericis in gie egimꝰ· ed a illa hie i

ſere. qᷓ pauloan ð decanis dixi. Adde q fateor areidia coni ã

pla ;̊ a honoranda ẽ dignitas Si tu ea dignꝰ exiſtis· nõ pua

—

pemĩnencia. ſ quos poteſtate rogis vtiute penunes Nonoris ẽ

Progatiua ſ ceteros hiil tate prellis. A8 ſi ſec? agis vtiq; ex
perieris illud ſapiẽto ſenatoris:q; dignitas ipa parẽ vicẽ impro

birs reddit · qᷓ nõ tã a poſſidente deturpak · qm ipm deturpat⸗

deniq; nõ paꝝ eos criiciat ipa aſſidua diraq; ãbiẽciũ crux Nuis

en ẽ arcid iaco nꝰ.q̃ nõ ſpoſitꝰ aut decanꝰ ille epus aut arciepi
ſeopꝰ Ille priarcha:ille cardinał ille tandẽ romanꝰ põtif̃ex aſ
ſumi nõ velit· Nuis arcidiaconꝰ ꝓfici᷑·ñ vt potencior aut dici
or ſit· Otra uiſtirie peepta pelle qrat·q̃ ꝓdelſe neleit. Et mag
ne elaſſis gubernacuſa qrat:q paruã ſeafa dirigere nõ nouit Ta
reo intrĩſecas eoꝛ calãitates:qᷓ plerũq; ſpeʒ emũt dignitatũ :et
vt qdã ſapiens dicebat · vtigo ẽ oĩm peſſima: vt ad eã nunc cur
rãt certatĩ hõies qᷓ fugere iubẽt᷑·ab hiſq; retrahi non velint. q

olim aſpernari oſueuert qpe a debuerũt Fateoꝛ rurſus arcidi
aconꝰ? oculꝰ epiſcopi deſeribi᷑ nõnunqʒ tñ tales ipi ꝓſules ſunt
taleſq; eoꝛ oculi vt alter altero orbari vellet:adeo vt epus de
eis ĩpis oruł dicere cogat᷑⸗Otenebrati ſunt oculi mei⸗Et itexꝛ

cũ alio ꝓpheta:nichil reſpiciũt oculi mei n mala Nuibꝰ aliꝰ ꝓro

pheta ait· dedit tibi dñs deficẽtes oculos· Et hieremias ocu⸗
i eorum pleni ſun puluere · qᷓ apertis palpebris nichil videant

—

— — — —

C(Ct a) xv II

ê qꝛ oculos habẽt æ nõ videbũt:Nuis:n.epiſeopos de hyjs ocu
4 lis gras agitvt dicere valeat nec elati ſunt oculi mei:qͥ ita epi
ſui negligentias ſuppleant · vt de eis dicat · impfectũ meu vide
rüũt oculi mei id ẽ arcidiaconi · Ny cte ſũt oculi de qbꝰ ait ꝓphe⸗
ta: ponã oculos eoꝝ ſuꝑp malũ a nõ ſuꝑ bonũ · Nuid· n· aliud vi
dent arcidiaconi ñ munera· Conferũt bñficia non meritoꝝ ſed
4 pecuniaꝝn cumulo: nõ vtuti ̊ ſãguini q̃ͥ ad ſacros oꝛdines deoꝛ

=S

inãdos ordinãt implent mutilibꝰ atq; ignaris miſtris eccle
c· ᷑ ufas vt burſas vxepleant. En ꝗpt᷑ obſeqͥa delicta nõ impuniü „
de arcas nõ pſonas viſitãt nec ad luerũ aĩiaꝝ ̊ qſtũ a Suamen vi ð
ini ſtandi officiũ vtunt. Nij res paupeꝝ paupibus non ero gant·
dſen ſeſe ſecularibus exhibent · qͥ ↄtempnũüt ꝓſpiteros ·qͥ pneipũ eu⸗
hef rias ſequũt᷑ · vt ad cathedrã peſtilencie peſtilent᷑ aſeendãt · Ei
C4 Ete vt cũ ꝓpheta loquar viuificãt morituros a moꝛtificant viui
u turos-exomiiicant iine ognicõe abſoluũt excõmũicandos· Nij
rG magis lauta ouiuia q; diuma ſequũt᷑ officia · Adde qꝛ q ad eox
ge — negligunt · aliena vo vſurpãt: æ eũ eoꝝ tota pene iuriſ
Dicctio ex oſuetudine pendeat otra epiſeopũ pPleribuͦt· ĩ eiꝰ oꝛdi
4 nariã me ſſẽ extra ordĩnariam falcẽ mittunt- Taceo eoʒꝝꝛ pudi
4 ciciam q tanta eſt · vt ſubditos agat impudicos.qui facile maio
rum imitantur exempla· Ad quos Nieremias in trenis ait · ſub
4 trabuͤt mimſtri domus dei atemplo aurum argentum n eꝛo
Ne gant illud inſemetipſos· Et ſequi?᷑ · dant aut ex illo ꝓſtitutis a
meretrices ornãt-bij non liberant᷑ ab erugine a tmea- JAlos
'q3 certe ſignat· Malachias· receſſiſtis inqt a via veſtra ſeandaliſa
tis plurimos in lege propterea dedi vos ↄteinptibiles a huũi⸗
les omibus populis· MWaucula certe ex multis huius offici ca
c⸗ llamitates afflictõnes miſerias defectꝰ atq; ꝓicula enarraui
cü loõge plura ſint q; ſeribere libeat · ꝗᷓ eũ qͥs ĩ eo ↄſtitutꝰ or
Dime ſecũ ipe oſderat.:nichil ẽ cur nõ minꝰ plurimũ crucietur ·
ſ cyui? eällken ſũt derectꝰ a pauciſſimi ꝓrectꝰ· Nuare qͥ habet
8 Aauures audiẽdi audiat ˖ a tãts pꝛeut oſtitut? ſit cautus· nõen· ti
ng mmDebit ſupplicia: ſi ſtudebi ſugare via.ẽ
pto Capitulum xv. de dignitate et prerogatuia offieh cantoris et
c⸗ primicerin: et de honore · ac veneratione ei debitis· et de bijs ·

.l

q̃ ad eũ ꝓtinẽt · Demũ de plurĩs oneribꝰ æ calamitatibꝰ dekßer
ub? periculis cantoeoeorrrrrrgg.
Antoꝛ ſiue pnuceriꝰ ſingulari hõris æ dignitate yroga
tuia ĩ eccleſa fũgit᷑· euiꝰ miſter ium ad celeſtes laudes
Aad cult? diuim augmentu p̈ncipali? oꝛdinat Eic vt aaz
nomea tradit ĩſtitucõ· accolitos & ceteꝛos ececleſie inferioꝛes
dus ac mſſtros ad diuma dirigit officia canẽdi⸗ legẽdi: vymmos
pſalmodiã puidet atq; inſtruit· Vz et qcq;d diume laudis in
„» omũi choꝛo decãtat᷑ ꝓ eũ ſolicite poꝛdinat᷑·pſallendi oꝛdĩinz
4 oꝛandi moduz ipe omittit negligẽtes aut diſcolos punit · Et t
paucis agam' ei? oneri incubit. vt diuma officia gnamt oꝛdi
nate altiſſimo ꝓſoluãt᷑ · vt iuxta aplin omia ſeᷣm oꝛdinẽ fiantꝭ
eceleſia · Tãto igi᷑ cãtoris digmtas apud deũ dignio: accepei

ê——¶ —— E — 5—

— — — ——

—

oꝛq; ẽ ·qᷓnto pᷣncivaliꝰ celeſtibꝰ laudibꝰ occupat. Nemo.n · du
bitat qntũ deo nio ſit iocuda decoraq; laudacõ Nine amico dii
Mopßſi ꝓ ſpeciali qᷓdam exellen cia dicku ẽ. elige ad iudicandi
Popalu vros qᷓ oderũt auariciaz · tu aũt inſiſte m hijs q ad deuz
ſut. vt laudes e cerimomas offeras deo tuo Eʒ a pſaias ſuper
cũcta qᷓ in eccleſia dei geri pſgnabat modermis dei miſtris ait
Tu inq̃t bñ canta· Frequencia cãticũ-Et ite leriptura ait voci-⸗
Ferabunt᷑ leuite a ego exaudiã eos. Vexꝛ heu heu dixerĩ ceei
dit corona de capite eo *½ & cãt? illoꝛꝛ vᷣſus ẽ ĩ luctũ· q; carmãa
lugubre ĩ oꝛe eoꝝ Cantoꝛes ſiqᷣdẽ moderni ĩ eceleſia nec canũt
deo laudes. nec vt alij eos ꝓſoluãt effiet Muos ominat ſereib
tura indens: non claudas oꝛa ca nenciũ deo· n. Ftuz ẽ obſeq um
eoz: En ex offieo canere debent dno· q; bona tubuit ſbi:. von
neq; dicere poſſũt. erultabuũt labia mea cũ cãtauero tibi· Nuůo
eni tarẽt qͥ eantare iuben Nuibꝰ ꝗꝓpheta ait plallite dno ĩ vo⸗
ciferacõe · Cantãt plexq; ꝑ̊ nõ cũ Zuitate æ modeſtia. Nui vti
nã er eo numero eſſèt qͥ dicere polſent:ĩ ꝓplo ui laudabo te
Mon enim eantãt dno qui er coꝛde non pſallit · euiꝰ vie impie
ſunt et ad ſecularia debacantur. Nuem æ ſimiles alius proppe

ta ſignat inquiens. voces a vicume impiorum non plarent do
mino. Et iterum. Cantica eorum quaſi panis lugenciuʒ · Et rur
ſum alibi· Nõ pſallebant ad me in corde ſuo mmiſtri altaris h

r. I

5 vlula bãt ĩ cubilibꝰ ſuis. Nũo · neceleſie cantores ſepeies indie
D laudẽ dieut dño · qᷓ vtinã ſemel ehoʒꝛ ingrederẽrt Nui ppe vere
eundu hodie putãt canere dño qͥ cãtoꝛes appellari geſtiut · Dp⸗
4 voſitũ aponũt ĩ obiecto a mõſtro ſimile tentant: eũ cãtores el
3 ſe volut a cãtare dedignat Mõ igir canentes aut pſallẽétez
JMVZMB HB pociꝰ ſientes dicant᷑q̃re nee vt canẽtes mãducent ·q̃pe vt
è4 lfientes mendicent · Magna itaq; miſteria magna calamitas
1 F a magnũ piculũ eſt id negligere qð ſunta ſta agere ne no⸗
R mmaen olonet rebus Canebãat eni ãtiqᷓ eceleſie miniſtri· q̊ diuerſo .
4 callo. Nõnulli enĩ pſallebãt cũ gaudio⸗qꝛ ſuũ ꝓſoluebant mini
ſteriũ: quos rex æ ꝓpheta ſignat mqens exultate uiſti ĩ dno⸗ q
iett rectos decet decantacõ· Añmi vo cantabant dno coꝛde a voce ·
w neec eos tenebat pſallendi faſtidiũ.quos delectabat ꝓpuenendi
4q4 deſderiuũ · Oie canebat . Dauid inqens: cantabiles michi exat
I iuſtificacões tue in omi tpe · Nos cte cantoꝛes laudat extollit
1d omendat eccleſia:non vtiq; eos qͥ totũ pſallendi Finem in vo
cis duleedie collocant Qua de re ſãcti viri a ſapientes· diuer
4 ſas circa eceleſie cantũ tulere m̃as. Athanaſius n⸗ med tãs cã
tilenas amimos hõim pleꝝq; manes vanoſq; efficere poſleca⸗
c⸗ auoeondü canendi vlu m eccleſia interdixit · Meminerat en · ſactuß
SZZ vir canendi delectatõez vanos nõnuqʒ gignere ↄceptꝰ?: memoꝛ
mi multoꝝ nõiatoꝝ pncipũ:q̃ meredibilẽ curã vocis habuere veo
muͤt lut de gaio eeſare legimꝰ Taceo de nerone ·q̃ vltĩa vite ſue ho⸗
n ra pᷣma int᷑ qrelas qᷓs ꝗpinqᷓ moꝛs afferebat · illa fuit· nõ ꝙ taãtꝰ
vInceps ᷓ̊ q tantꝰ muhcꝰ periret· Verũtñ beęatiſſimꝰ pꝓſul Am
2 broßꝰ? pietate appetens diuĩniq; cultꝰ auctoꝛ e inſtitutoꝛ · vt ĩ ec
eleſia caneret᷑ mſtitiuit/Aureliꝰ vo Auguſtinꝰ vtq; ſe paſſitz
⸗ ait: difficileq; negociũ iudicauit vt libro ↄfeſſionũ alſleri᷑ Ad
8 de ꝗᷓ dieẽ? eũ de canonicis agemꝰ· Nui igi᷑ aures hʒ audiendi
audiataeſ int tãta picula oſtitut ſecure ice de cupit. agat iux
ta prepta ſui Id?.· nec vlq; erit ei fims paruuauf···
4 qapitulum xvjde Dignirate honoxe officn theſaurarnj vel eu
ſtodis eccleſe · a de hys que ad eum pertment Domũ de plu
. rimis oneribus et calamitatibus· afflictiombus defectibus et

. periculis illorum qui talia officia habent·

4 Melſaurari? ſiie cuſtos pcipua dã progatiua ar hoõri⸗
peminẽcia ſacroſãcta eccleſia fulget· Illoꝛꝛ enĩ digni
tati e officõ baſilica pᷣmo incũbit cuſtodia & tuicõ. ho

ficiẽdi obuãdiq; baptiſmatedirigẽdi baptiſterj Vaſoꝝ q; ſacto
rũ ac ſacdotaliũ veſtiũ: necnõ ſacrax veliqaꝝ: a tandẽ tociꝰ ec
eleſie theſauri ad eũ pᷣncipaliꝰ ꝓtinet euſtodia · ̊ a int eccleſie
miſtros ꝓ modo obſeqi a pſona? differencias reddit? ob⸗
lacões diuidit · Merito igit ſacta ſy nodꝰ idipm dignitate of
Ficiũ: vt vnã ercleſie colũnã ſũmo ſtudio eligendã honoriq; ha⸗
bendã deereuit · vt nullꝰ in ea ñ ſãctior melior ordiner Oed

ordo exigit policitꝰ. vt huiꝰ dignitatis onera afflictões a picu

la breuiſſime audiamꝰ In pᷣmis igit᷑ ſacriſte ſiue theſaurari ec

ta hũano corpi neceſſaria:qᷓ tn refũdit vᷣtualit᷑ effectualit᷑ in
mẽbra ſingula:nee alit᷑ theſaurariꝰ Obuat eccleſie theſauros·
ſua diſpoſicõe expenſaꝝ ſubſidia infudunt᷑ aut ĩ erariũ eccleſie
aut ĩ ſingulo: neceſſitates pᷣneipis aut omũitate uiſſu · Et veluti

ſtomachꝰ? peſtifer ẽ qͥ multa recipit:a recepta mime rekuůdit

mẽbra ꝓ eoꝝ nutrimẽto · ſic theſaurariꝰ aut eecleſie cuſtos mul

ta ab eccleſa recipiens nõ obuans: nec eq̃li᷑ ꝓ ſingulo vti

litate diſtribuẽs· peſtifer ẽ· multoſq; morbos in corpe eceleſie
generãs Et de talib? ait Nieremias· ventrẽ meũ doleo Et ite⸗
rũ ÿlaias trãlgreſſorẽ ex võtre vocaui te Si vo fidelit᷑ cõbuat ·

atq; ꝓ mẽbroꝝ a ꝓſona⁊ eceleſie q̃litate a pſidente diſpoſtio

ne vtilit diſtribuit · taqʒ ſaluberrimꝰ? ↄomendãdꝰ ẽ · Nie poliẽtꝰ
recitat fictã ̊ facetã ae vtilẽ fafulã de altricacõe æa diſcordia ĩ
ter mẽbra a ſtomachũ: eo ꝙ ille deuorabat oẽs labores eoꝛ·
Mã vt ait eceleſiaſticꝰ· omis labor hõis ĩ ore ipiꝰ tandem cũ ve
niſſẽt ad iudiciũ corã racõne qꝗᷓ erat iuudex a racõ iuudicaſſet mẽ
bra nichil debere dare ſtomacho illico mẽbra debilitata ſũt ·
tremores ĩ cũctis mẽbris aderãtqᷓre eimẽ mẽbris oqrentibꝰ
iteꝝ ratio iudicauit · vt alimẽta ſtomacho a membris mjniſtra⸗
rentur Muo Facto membra refocilata ſũt a pax confirmata eſt

ſiarioꝝꝛ inſtitucolumĩariũ mncenſeo eparacõ Cura deniq; cõ⸗

–— . .
— .— — — —

duiy officn laboꝛes difficultates inomoda atq;
mꝰ. Theſaurarij itaq; ſiue cuſtodis dignitas fateor ꝓdulcis ẽ⸗
Adq; eiꝰ nomẽ indicat ab auro dictũ · nec mi ſi nomẽ delectet

. tabernaculi⸗ qui
bere. hij vt alij ð cuſtodi dom
Deniq; reddit? ac oblacões theſauraxriꝰ recipit qs vtmã equa H

Et ob eã rẽ; Woliẽt? ſubdit theſaurarij eccleſaz aX princi

puũ tenent eraria. nõ ſibi ; omumtati æ tociꝰ corpis.reipcoa
ceruare debent theſauros ipos eccleſie reddit? Hi. n. aut ſi⸗
bi te nacit᷑ opuat aut nimia largitate ex inanitꝰ fuerit:nichil ha

bebit qð miſtris a eccleſie mẽbris diſtribuat Pzʒ iã ſpecialtꝰ ad
picula deſceda

eꝰ rẽ moꝛtales tã auide ꝓqᷣrimꝰ. Delectãcia certe nõia: diffi
cilia officia ſi recte gerã᷑alioq̃n ꝓiculoſa plurim ũ atq; moꝛtif̃e

xa· vocũdũ nomẽ · h̊ meſtꝰ effect? atq; ꝓmptũ ꝓ iculũ.ñi ĩddẽda
S aliqn de vecepie racõ· Taceo de neglectu⸗cũ ſeriptũ ſit male
dict hõ qͥ agit opꝰ dni deſidioſe. Pañlica⸗ꝛ igit᷑ ſacroꝛq; vtẽſi

liuũ ac vniuerſi eccleſie theſauri cuſtodia atq; illi vni ꝓchpudor

aut puer ẽ aut minꝰ ad ydone nec ſate notꝰ. Et qð piculoſus

ẽ·:cui nec etas nec ingemũ.nec moꝛes nec induſtria ad pue do

mꝰ cuſtodiã ſatc ſuſſiceretmatricis pᷣncipaliſq; eccleſa tẽpla ñᷣ

modo turribus munita. ̊ ſacris pcioſiſq; iocalibꝰ ditiſſima: Alo
rũq; ofuatio intrepide demandat᷑ ⸗Mira ofidencia aut mag⸗
na demencia mirãada facilitas aut ſtulfa ſecuritas Yereor ne

hñ ſint illi cuſtodes

quos daniel ſgnat inqens. Cuſtodes tui qᷓ

ſi locuſte eʒz oro quo pacto lũiaria ĩ eccleſa accendẽt.ne lucis
ĩ domo dei deſit ſplendor:q̃ ſẽp obſcuri exiſtũt · Aut qũo qͥ doꝛ
miũt in tenebris vmbra moꝛte alijs luceebunt · Nuũo rurſus ſaẽ
tuet᷑: qᷓ ꝓfana intuet᷑· Nuũo reliqᷣa ſãctaꝝ peiola ꝓignora v
nerabitᷣ · qᷓ titulũ nõ vidit:nee eiꝰ auris auduiit· nec i cor aſcen⸗
dit: de reliqns veneracõe ſãcto ꝝ · Muũo dñicum corpꝰ reuerẽ
ter tenet ꝗ ſpurcichs adheret· Nuũo ſolert᷑ pſtabit exactã cuſto
diã cetera vreꝝ Ppũalmũ:cui aſſidua eſt cura rerum ſecularium
Adde cui ſaerarum carcer eſt altare exilium · Jubentur fiͤ dezʒ
cuſtodes vt in libris numerorum legitur excubare in cuſtodn⸗

Pe cuſtodiã otra euſtodiaz diligentiſſime adhi
Filij heli ocubĩas mittũt ad cuſtodi domꝰ dei⸗

diſerimma pericula verſatus ſis prouidus Tutus eni in hac

„

4

ci volunt.

α

lance diuideret ˖ 5 foꝛte male dixerĩ diuidũt ĩnq; · ꝗͥnõ vtapoz⸗
fſoli ꝓvt vnieuiq; opus ẽ· ̊ habenti dant/æ nõ habenti ſubtra
hüt . id qð hr̃e debeat · nonnuqᷓ; vo nõ buienti · ̊ abſẽti tribuũt
Dundit inqʒ a Frib? nõ a ſe · ſie ꝓptes diſtribuut: vt totũ retme⸗

ant · expenſas gues defalcat: q; luera ſenſit non parua: damna

ſupportat. q vltra ſorteʒ ertorſit· moꝛe ꝓditoris diſpenſato⸗
ris· ſacrũ de ſacro eripit · atq; dignitate emolumentũ in ſacxrile
giüũ vᷣtit · Ex qbus huius officn defectꝰ calamitates æ picula fa

cile oſpicies Si igi᷑ aures habes audiend audias. cmter tot

dieris ſi q ordo reqrit ſequerxi? ·

via
Ca

—

me neceſaria in eecleſia fore dinoſet᷑· Vt enĩ ait · No

ponorat atq; ꝓbendis atq; redditibꝰ nõ modo pmiat · ̊ ditat:

vt ĩ vnaqq; eathedrali eccleſia clericos a ceteros ſeolares pau

peres Itis inſtruant . Nuare illis ea de re tã opulent᷑ ꝓuidet ·
vt a docents releuer neceſſitas a via pateat diſcentib? ad doe

trinã. Doed huius officn calãaitates defect? afflictio pPiculuzʒ
breui audire libes · Atq; in primis ſcolaſticus qͥ a ſapiencie ſeola
nomẽ trahit · nequaq; vt puto tã fauſtuoſo nomĩe oblectaret᷑ ſi
vera ſapiencia fulgeret: vt en inqt laureatꝰ poeta · non eget ti⸗
tulis ſapien cia ſolida ꝓ ſerpm elara ẽ · Nuis lucernã vt videart

ſoli adhibet · Plurimi ſco laſtici doctoris aut magiſtri dignita⸗
te mſigniti· cũ hijs titulis obſeuri æ abſq; illis clariſſim euaſere

ed veꝛ eſt . qi hodie moꝛtales titulos qrunt nõ reʒ:laudẽ pe

tunt premiũ certe inane exiguũ atq; ſordidũ· Nue res egentis
ingenn Srn 5. qꝛ vmbris gloriari ac opimone non veritate du

aſſumit· quua docendi non laſeiuiendi nomen aſſumit · Pocẽ · n ·

a xvn. de digiitate Progatuia offien ſeolaſtici ĩ eccleſita a 8
bijs ꝗ ad hoc officiũ ſpectant. Demũ de plurimis oneribus af
Flicombus a calamitati? ac defectibus æ pericuł ſcolaſtieoru
olaſtici officiũ ſiue dignitas nõ modo honorãda h̊ ſůÜu⸗⸗

norius in canone · ſeola⸗ magiſtri velut ſtelle in ꝓpetu
as etermtates doctrine lumen infundunt Nos merito ecclehßa

urſus necelle eſt illud noſcat qui ſeolaſtici dignitatẽ

48

81

et

1

a.
et⸗
dot
uß
51
ti⸗
f
ta⸗

15
l
te
1

telligerẽt literã

„. . „ *

eſñ oportet nõ mida literazꝶ inſtrumta. moꝝ pelara dotuma
ta. vt qð docet ſe teneat· Sꝙʒ ꝓchdolor aſſimut qdez ſeolaſli
ci ĩ hac tꝑis tẽpeſtate ad hõmodi eceleſie officium. vt hoõris aſl·

qnt᷑ dignitatẽ: licet nullã ſeiencie habeãt Facultatẽ Aellant

Is no ſũt: nec vnq; didicert · ad docere Otenduͦt ar q vererun

dio dicã e pPiculoñꝰ eſt · qͥ nulq́; ſeolas videruntſeolas regere
ꝓfitent . Magiſtri vocant᷑ qͥ nõdu fuerũt diſcipuli aut ſi veliæa
magiſtri ſũt erroris·qᷓ nũq; fuerũt diſcipuli veritate· periciã do
cendi pollicent᷑ · q apte gnora nciã ofitent᷑· facundiã dieendi
bhoc officiũ exigit: qᷓ barbariſmis vtũt· Subtilitatẽ deniq; ſaẽz-
interpretãdi ſeripturas ea dignitas exqrit- qᷓ vtinã implicem?
telligeret itera. Magna certe miſeria-magna5mgii ofuſo: d
ignorare qð vocari delectat· vt recte ei apoſtolꝰ dieat · qᷓ aluum
doces teipm nõ doces · Nos qdem ignoran cie pceptores mo⸗

7

net ſapiens ei ait· anteq loqris doceas: diſee audiendo Naiud.

enim tã turpe qß ꝓfiteri artem quã nõ nouit Et in eã omittere
que eũ decorat· Taceo eoꝝ moꝛes.omni ſane doctrine aduer
ſos: cũ dieat Hoeciꝰ: vas putridũ coꝛrũpit aquas· oĩs doctri
na vile eit ex ignommoſa vita docente. Sʒ vtinã qð ꝓ ſe nõ va⸗
lent ꝓ doctos ꝓboſq; viros explerẽt · e ven ẽ q; boe habet
omis ignorãs: vt tales coteros appetat doctoſq; ꝓſeqt· q; nõ fa
cile ꝓ eeteros explet ·˖ qð ipe odorit.· Nui igi᷑ bʒ aures audien D
ði audutatq; int᷑ tot calamitatũ a defectuũ ꝓicula oſti utꝰ·ſit
cautꝰ.q; nulla ei nocebit aduerſitas· ſi nulla dominat᷑ imqtaſ ·

Ca· xvin· de peminencia e vtilitate offien arcipſpiteri a ijnte ſE

venerarõis· a de hyjs ꝗᷓ ei ↄpetũt · Demũ de pluris oneribꝰ et

afflictoib · defectibus a promp te periculis arciplbiterorum·

Reipreſbiter nõ varuũ honoris æ progatiue gdu in di
eecleſia obtinet Nie · n. maior ꝓſpitero? dicit᷑ qꝛ illis p
eſt. in eos uriſdictõez a coercõez exercet cui viſitacõ
t ſaeri habẽt canones aliqn pſonaz? veguſarit vo eccleſiaruʒ ac

rabrice opetit: Ved a ᷓ deuocõe: quoue oꝛdine baptiſmi cetez⸗
raq; a plpiteris oferant ſacẽmenta cura ei ptinet· Nic ex kngu

*

lari progatiua abſẽte epſcopo miſs ſolẽnes ĩ cuutatibꝰ cele⸗
brat.ſacdotelq; ad miſſas a diuma officia decãtanda deputat
NRNic largo nõie platꝰ licet ruralis nũcupa?᷑ᷣ. magna certe digni
tas eui magna omittũt᷑ · Nex qᷓnta ſit hiuo officij a ſtatꝰ cala⸗
mitas · jnta afflictio: qntũ pꝓiculu:ex eo ↄſpicẽ libet.q;ꝛ ſpᷣe arci

α

Pihie q maior pſpiteris nõia ᷑ nomẽ ſolũ retinet · xem auũt ipaʒ
diu pdidit atq; vtinã ceteris ꝓſpiteris nõ mior ellet vita a ido
neitate· ipe qͥ gaudet nõis maioritate. Maiores ſũt vt poteſta
tẽ exerceãt. no qᷣdẽ ĩ rectitudine a huilitate · ̊ ĩ rapinis ſupbia
abuſio ne ſac 7 arcipſpiteri nomẽ ᷓ exercẽs ꝓFanꝰ· clarꝰ ti
tul? obſcura res· Magna cte calamitas ẽ ex dulci fauo amar:
tudinẽ füdere ; Viſitat arcipſpit · qͥ pleꝝ q; viſitãdꝰ elſſet. corꝛi⸗
Zere cõtendit · q̃ ad vicia tendit eceleſas viſitat · vt eas ſpoliet
nõ vt ornet . fabrice curã gerit· H Dom ſue nõ muroꝝ templi·
EHij ſũt quos ꝗꝓpheta ↄmemorat ſuſcitabo paſtorẽ qͥ delicta non
viſtet · Adde qꝛ ſi viſitãt nõ qͥdeʒ ĩ vᷣga iniqᷣtatis ſub ditoʒꝛ· aut
ĩ vᷣberibus peccata eoꝝ· nec ea viſitacõe q̃ ſeriptuʒ ẽ· xequiram
oues meas æ viſtabo eas ſicut paſtor viſitat oues ſuasſed vin
tant burſas · pal pant delicta qͥ merito audient vos diſparſiſtis
gregẽ deieciſtis eos æ nõ viſitaſtis· qd eraſſii eſt omediſtis/ qð
ĩfirmũ nõ viſitaſtis · qre inq̃t ꝗꝓpheta viſitabo puaricacões ſyon
Et iteꝝ viſtabo ſup viros defixos fecibꝰ voluptatis videlicet
auaricie. Niui igit᷑ hʒ aures audiendi audiat· a ĩ tãtc pieuli
oſtitutꝰ ſit cautꝰ:agat iuxta ciꝰ officõ mcubencia:æ vitabit cũe

Cucrimina noceniaaaaa::’ S
Capitulum xi. de progatiua et magna vtilitate offieß cano⸗
nico qnti ſihonoris et reputacõis · a qᷣd eis eo ngruat · De
mum demumeris huius ſtatus oneribus a afflictõnibus defee

tibus 1

nonicus fieut honeſtũ habet nomẽſie ſaluberrimum
in ececleſia miſteriuʒ gerit · dickh ẽ. n· a canone vel regu
la q euncta ordinat a dirigit Canonici itaq; regulati æ
diſciplmati dicũt᷑ qe qſua electione regulaeõe ac diſpoſicõne
epiſecopꝰ eligit᷑ · ꝗẽ vtex æ noꝛma c?ꝰlibet eceleſie · qͥ a ſem ſa⸗
cros eanones cũctoꝛꝛ: ẽ pordinator · Nec ab re ſancti pr̃es ca

nonitos conſiiarios epiſcopi fore decreueruntqᷓre in corpoꝛe
reip: coꝛdi recte opant᷑ · Mã veluti a coꝛde ĩ corpe naturali ẽ vi
ta a regimẽ ſic a canonicis epiſco pũ eligentibꝰ æ ei oſulẽtibꝰ · ẽ
6 imẽ al oĩm pene eccleſia agẽdoꝝ reginẽ et dwectio ꝓeedit
8 Due res agit vt n ꝓua ſit canõtcoꝛ horis æ tituli progatiua:q̃

*

rS⸗

4 Pmuz eceleſla Idu eligut ſimul a dirigũt · qre hꝰmõi ſtatꝰ vi
te forma n mõ hõris· ̊ t emolumti ĩ dei eccleſia plurimũ habʒ
Demü hir viuendi modꝰ? trãquillꝰ atq; ſecurꝰ admoduz ẽ· nul
ba⸗ lã cure aaꝝ ſaremã hñs· quo fit vt mmor doctrĩne atq; etatis
at idoneitas eis ſufficere videa Adde qꝛ libertate obtiet ſatis·
mn nec ad ſaeros artat᷑ oꝛdines qpe qbꝰ ad ſeculum redire ſub
n ſãcto viuè matrimonio libet · Wezꝛ h vite miſerias cruciatꝰ et
derecto. ealamtates ae pieula tuipe audi.qᷓ taʒ libent᷑ hꝰ ſtatꝰ
. Sulcia auſcultaſti· In pᷣmis itaq; canonic? q vt ais nomẽ a regu
ſ la traxit: an ſub reguia viuat oꝛo cõſidera· atq; hie repete qᷓ ſup
4 de epiſco pis & ceteris elericis ĩ omuũi diximꝰ:xij · hꝰ libri capi⸗
tulo · Demũ quo pacto canonicꝰ a regula dicat᷑ ignoro:qui ca
4 nonice a ſub regula nõ viuit · qᷓ vt cetera taceã ſeᷣm regulas ca
nonicũ· plures ꝓbendas obtment ˖ a vnd ipe plurimoꝛ forſã
melioꝝ loca occupat.q̃pe cũ non ſateẽ vt vn kuiat· danabilit
7 multo biucia intercipit · Demũ qnto liberioꝛes ſũt canonici⸗
4 tãto licõciꝰ ĩ plurĩa debacan?ᷣ᷑ vicia: nec vna vni ſufficit mulier
eula.n retentã ĩ domo habeat vt vxorẽ· ocubmas vero adu⸗
i leſeentulas qᷓ no & numer?. ved quo ſub regula viuãt nõ vi
deo.·qᷓ epiſcopis nõ obediunt:reſiſtũt:ſepeq; ĩ eos conſpirant⸗
. armaq; mouẽt. atq; ne ĩuſte ab eceleſie Pn eidib? puniant iniu
dH„⸗ ſte ſep neipibꝰ? ſeculi federat famulãt · Et vt paucis agazʒ
5 m trib? locis canonici vſat oß lciũ · in altari vid elicʒ · m choro⸗
ac im capitulo⸗ In altari inquã reuerẽcia exquiri᷑. In choro · ho
neſtas & diuino deuota decantacõ · In eapitulo moꝝ corꝛec
tio:ac agendoꝝ vnitas vtilitas: ꝓ bijs canonici in altariirre
31 Aerenciã vendicant: in choro diſſolucõem in capi tulo lſtes. Ad
altare inquam irreuerent accedũt·q̃ vt ait-Nugo licet ablutis
4 ma mibꝰ lota Facie albis veſtibus appropinquent ·: tñ ꝓuerſo ope
4 rxe. polluto ore immundo cordexpi corpꝰ ſacra vaſa ptingere

7*

—

non erubelcüt Deniq; ad altare accedit elatꝰ ad huileʒ· watiis

ad mitẽ: erudel ad elementẽ Aecedit buus ad dñm non carita
tis ſupne amore: ꝓdendi corpalis ſtipendy timore ñ deuocõ
ne · F coactõe. Aecedit rurſus turbatus ab aliquo aut alios tur

bãs· Aecedit mq; canonic? ad altare vanꝰ curioſus voluptati
ſubdit?. Aecedit ad menſã xpi:non ñ aliqᷣd tꝑalit acce pturꝰ.
vex ẽ qꝛ acceſſit ad iheſũ Petrꝰ tn acceſſit a iudas. ̊ quo pac

to deuote aecedẽt:q̃ legẽ dĩn nec ſot nec diſcut. Wacãt enim
ocio & omeſacõibꝰ:nõ libris nõ cõtẽplacõi · nõ vtili actõni ſtu

dẽt ᷑renis inhiantetpalia ſapiũt · aſſidui ð plateis.ĩ eccleſia rari

tardi⸗ad pdieandũ · parati ad leporis veſtigia inueſtiganduz ·

velociores ad ogregãdos ca nes q̃m ad alendos paupes plu
res illis ad menſã buiũt· admiſſa nul 19-Cifus eoꝛ calice pcio⸗
hor: equꝰ miſſali carior· cappa eo caſula pulcrior. cammſia deln⸗

tanoralba-Mgit con faerfficns deß piacat 5F ndignat.

q; leriptũ ẽ oꝛo iuſti inpinguat altare· depeatio impyj nõ libera
bit eũ · Et ite ſpreuit dñs altare ſuũ ꝓpt᷑ miqᷣtatẽ mĩſtrancium

Rurſus qlit᷑ ĩ choro vſent᷑ diſcucienduz ẽ: vbi tãto deteriores

honeſtiorelq; canonici degũt qᷓnto honeſtiores elle deberent

vbi mẽte vagi: attoniti oculis·habituq; diſſoluti · ꝓſpiciũt ꝓ can
cellos nõ pauperculas· q̊ mulierculas aliud cantãtaliud cogi
tãt · In choro ſũt cor pe · m foro ſũt mẽte:mane ĩ theatro:ſero ĩ
eceleſa ibiq; nũc intꝰ nũec foris exeũt mqᷣeti: pſalmoꝝ vᷣba nõ

ꝓnũciant:q̃bus cãtare pudori exiſtimãt · ꝙſi vba aliqn ꝓferunt

eprum ſẽſũ nõ attendũt· neſciẽtes illud· Prego·q; vox pſalmo
die ecũ ex coꝛdis deuotõe agit · deo ꝓ inteneõeʒz men te oiungi⸗

tur. Aln eantãt · ̊ nõ ꝙ libri hahęãt cantant vt placeant popu
lo magis q; deo: tãta qᷓbuſvaʒ leuitas ẽ vocis qᷓnta a ment.frã

git vocẽ qͥ nõ Frãgit volũtatẽ · Puiat ↄſonanciã vocũ nõ moꝛꝛeqͥ

bus ait · gre · qd ꝓdeſt dulcedo vocis ſi adeſt aſperitas mentis
Tandẽ cantãt non cũ dauid iuxta arcã dnih̊ ĩ palacio cũ hero
diade vt plareat diſeubentibus Merito igit᷑ chorus eo non
exultacõnis · ̊ᷓ deplorationis effect? eſt vt dicere cogant cuz

Nieremia. vſus ẽ mqᷣt in luctũ chorꝰ nr. ed quid h · Vereor

ne veꝝ ſit canonicos nri tpꝑis fructꝰ nõ facere ſuos:cũ plurimi

. .
— — —.— —— o, —

rborum non elſent ingreſſini· niſ aliquid extoꝛquerxẽt. xlnj ym
re intere ſſẽtes hore: tocius diei emolumta rapiunt Jln ſterili⸗
uüuut. XIn Falſo infirmat?᷑ · vt diſtribucões peipiãt e ĩ domib di
liteſcãt · Alij vt ita dixeri infortuata hora qᷓ interſũt nõ diuino
4 vũ decantacõi. ſeculariũ negociatiom nec diujnis officns · ſed
BPrylusanis omercis- ner oëom- ]̊ vane ofabulacoi vacant. Denich

nu ad capitulu canonici accedũt h vt litigẽt. vt ꝓchdolor vbi lin⸗
gia ſopiri deberẽt · ibi naſcant · ibi cuſpa augeat᷑· vb deleri de
iit ibi diſco:dias gignũt. ꝓtes oſtituũt Et vt paucis agã quo⸗
4 iens canonie? capitulũ ingredit᷑ :tociẽs domũ piurus redit⸗
Pee·n: aut pcio· odio fauore aut timore lõge⸗aliud oſulitt quaz
6 ut oſdiencie aut eccleſie vtiiitas expoſcur ibi nõ modeſta diſeu⸗
N HRo. ̊ clamoroſa eõfuſio: fitq; capitulũ officina diſcordie cu elle
DSDebuit mĩ ocordie Congregat᷑ nõ vt ſe corrigãt. ß detrahant
necfit de afab Gmo. pi loquut de extꝛinſetisidatunt ad ce
fFitugeusze baues. Et or paueis detaa binee Mer

8 habz. ner Martha opeſat · qꝛ ner bona actio vẽtila: nee · Ma
1 rie ſilencium cuſtodit᷑· Taceo de electoe epiſeopoꝛ. ic caro et
“ ſasguis ac mãmona iniqᷣtate ſõge plꝰ pnt q; oꝛdo iuſticie a vni⸗
4 tat᷑e· Cũ vo capitulũ eanonicos creat aut cetera ofert bnficia n
ad merita ad volita dirigũt vota ſi ua; nec ad longiora obſeda
in nsra ten ũur omercia · Weluti vnd ex ſãckis eceleſie doc

IFIn ea. n. eũ de okerendis ctis ĩ ea eceleſia vacãtibus pbendis n

e boni diſcoꝛdarent: altero nepotem pueꝝ altero Filiũ: altero

3 ignobilem fratrẽ nominãtibus · Nuidã romanꝰ inibi canonicꝰ
aſellum qui plꝰquã xx· annis ei Puierat nomĩnauit · allerens in
4 oloGencia q; ꝗꝓpter diutur na Huicia qᷓ aſinꝰ eccleſie fecerat:digni
4 or cunctis nommate erat· Nuis igit᷑ ea omia recolens iocũd?ꝰ
64 tranquillus aut ſecurꝰ eſſe poteſt⸗Et vt inqt · Hernardus quis
10 mntantis periculis oſtitut ae tante bonis deſtitut? nõ intra vr
n ge?᷑ · non vri᷑ nõ eruciatur. Nuis igi᷑ habet aures audiendi
2 qꝙ lublregulaꝗ a regula nomẽ accepit· Nõ enĩ tmebit eterna

*

ornr

ſuplicia ſi ſtudebit vitare ſeculs vica⸗

ratozere

ri reconcilier Adde hic ꝓ populo orat hic ſorde: blu
bie vice xpi peccata odo nat:hie claues regni celoꝝ: penitenti
by aperit · hic haptiſmuʒ quo xpi nõie cenſem a ei dↄiũgim · cete
raq; mmiſtrat ſaluberrima ſacẽmenta:vt merito de illo diei poſſ
ſit q leri ptũ ẽ· q; ipe ↄomedit peccata populoꝝ (Hupereſt v

ℳ!

A.xx de Femineca neceſſitate & vtilitate officn· ſacerdotu cu

.

borib? calamitatibꝰ defectib⸗ & Picultuluuiußllſ“
Ectoris curatiq; ſacerdotis eximia ẽ dignitas atq; per

D lu Familiariſſimum atq; ſalutifex ad veri cor pis xpi ac
ceſſi aſſduũ in quo ẽ redemptio vita ſalꝰ nr̃a: Demu qnmi bo
noris a emolumti tpalis hoc eceleſie officiũ exiſtat· beatꝰ Au⸗

cguſtmꝰ? pate nt᷑ inſinuat. Mã illud apoſtoli ex onẽs: Pſpiteri 4
bñ plut duplici hõre digmi hn᷑. ſic ait: ꝓſpiteriqͥ bn pſũt vita

doctrina. digm cte bñt᷑ a ſubdite duplici honore ſez vt ſPpũalit
eis obediãt & exteriora bona miſtret N ee ſolũ hoõre ſublimi p

mari debent · Pᷓ a freno vt nõ otriſter indigencia ſũptũ tpali
um& gaudeãt obediencia ſpuͦaliũ. Demuz ex eo rectoris a ceu
rati digmitas honor æ vtilitas ↄphendit qm vt inqt Pre. naza
E eis offieiũ mediato vẽ elle populi apud deu. Vnda

Rabanꝰ nõ qliſeũq; dignitas ſacdotũ ẽ Nuic en ſoꝛte datu eſt
vt mediator ſit int deũ n hom

pulo orat hic ſordes eius abluit

ſit qð ſeriptu edit peccata populo SGupereſt vt
huiꝰ offien calamitates· afflickoes: defecto et pieula ſuccin cte

1

narrem? quo plurima in xi· hui? ſedi libri · ca debuim?ꝰ cum

in omum clericoz omim miſerias onera labores tetigimꝰ· B

& illis noõnulla addẽda ſũt · ꝗ melle ceteris eccleſiaſticis offiens

diximd. pbtim cũ de canonicis egimus· Marua tñ ex multis ſin

gulario eis Ogruiencia afferemꝰ vt vnulſq; mſ mente obeeca

tus eriſtat Facile buiꝰ vite formule calamitates a Picula oſpi⸗
ciet· Fateor igit᷑ ſũma ẽ dignitas:ſũmus honor curã ammarũ

babere q ex eo facile oſpici᷑ quomã ſũma ẽhõris Pprogatiua
eorpoꝝ rerũcq; qᷓbus nõ paꝝꝶ anime pſtant regimen gerere⸗
Sed oro cõſideret rector qualis ipſe debeat elle · qui ceteros

6

oꝝ curã aĩazz hñciũ.· Demũ de pluris huiꝰ ſtatꝰ la

neceſſariũ. ſaluberrimũq; miſteriũ Nabet · n· in pᷣmis i

inẽ: vt ꝓ eos genꝰ hũanũ creato

tes nõ erudiüt · aut peccantes n coꝛrigũt qð beatꝰ.
teſtat ait. n:qꝛ ſcerdos cauſa uine populiNuis em ſe pro
Zuiora omittant Nuare merito grauiſſimo ſupplicio ſũt deſtia
u.· ſũt enĩ eodem teſte · Prego· veluti aqᷓ ſacri baptimmatis:qͥ pec
cata baptizatoꝛ diluens illos ad regnũ celoꝝ mittit.a ipſa in
cloacã deſcẽdit· Nui enĩ alioꝝ delicta in ſe ſuſcipiũt:non tã ſu’ũ
qᷓʒ alio vitã inſpicere debent. qꝛ quoꝛꝛ ſudoribꝰ viuũt· quoꝛ?⁊
ſagiune bite Raſcut idier uz ẽ vt eoꝝ culpis plectan᷑· Hinc
dẽe
obtulerüũt ˖ ſi omedũt a tacent · eorũ ꝓculdubio peccata mãdu

tẽ h ſacdos offieiũ: nec locꝰ ſãctificat hõrem.

—

rego⸗

gre.qᷓ de oblaeõib? Eideliũ viuunt quas illi ꝙ peccate ſuis

rant: Muare nõ tam rectoꝝ dignitas extollenda ẽ. qʒ illoꝛꝛ pi
culũ deplorandu qð Hern· ſũms eiuuilatibus lacrimat᷑ indens

Egrela iniqᷣtas a ſacerdotibꝰ tuis dne q vident᷑ re gere po⸗

Pulc tun. nõ ẽ iaz differencia· vt populus · ſie a ſacerdos · Neu

eu dñe deus qꝛ ipi lut in plecutione tua pᷣmi:qͥ vident᷑ in eccle

ſa tua populũ regere. Nuix eni animaꝝ rector int?ꝰ nõ afflige
tur. euʒ ſeiat curã ſubditoꝝ ſuo ꝓiculo ſuſeepiſſe · De quo ſcribit

ſapiens. defixiſti extraneo manũ tuã illaqueatꝰ ex bis oris tui

Muis ẽ eurat aut rector qͥ infirmet᷑· ceũ mrirmo ſubdito NHuis
cuz ſeandaliſato vri᷑. Nuis cupit fieri pro fratre anathema et
ſubdito·Nuis ponit ammã ſuã ꝓ ſubditis.Muis curatꝰ ẽ ſama

huis facit ſecd miſericoꝛdũ ſnuis

„ S ðèðẽ õ è S
. 8

regendos imo corrigendos ſuſepit q tãto ẽ piculohñꝰ· quãto
rpauci ſeſe corrigit: Attendat eurat vires ſuas q animaz ſarci
nã ſup hũeros poꝛtat · Nõ emi teſte· Criſoſtomo dignitas· non
officiũ facit ſacdotẽ h̊ ſacdos offie t b
; hõ locũ deo ſubdit:qꝛ malꝰ ſacdos aut rectoꝛ de ſuo mĩſte—⸗
pit alnjs ſactior purgacorq; eſſe debz Vnde idẽ Criſoſtomus.·
magna ẽ ofuſio:magnũ piculũ ſacerdotũ:qñ laici nuemũt᷑ fi
dehores eis atq; iuſtiores· Nuo aũit nõ erit ofuſio· illos eſſle. in
feriores ſubditisquos eciã eꝗles eſſe ↄfuſio ẽ· Sed int cetera
ß vt ait ꝓldorꝰ populoꝝ iniqtate dãnatur.ſj eos aut mnoran⸗

DdDducit ei in ſtabulũ eceleſiã dei. Muis reddit qᷓ vlt ra ei neceſſalis
AAt:q vtinã vite necelſaria ñ auferret · Nuis curatꝰ hodie eſt aa
teer ſo ſeph qͥ frumta ĩ egipto diuidatcũ ſint ꝓm ptuaria eoruz
Pprlena Muis liberat pauperẽ a potente · a in opez cui nõ ẽ adiu
teo: Muis rector ẽ hodie merenciũ oſolatoꝛ Nuis vt alt᷑ Job de

vellerib? ouiũ ſuaꝝ imo eecleſie ealefacit paupes Quis viato⸗
ribus hoſtaa aperit. Nuus curatoꝝ dicere poterit eũ Moyſe · tu
ſeis bene qꝛ nec aſelluz nec qͥd aliud acceperim ab eis nec quẽa
afflixerim MNuis cù ſamuele audaci animo dicet ſabditis loqui
mmi corã dno coram xpo eiꝰvtrũ bouẽ cuiulquã tulerĩ aut
aſinuʒ· ſ quẽpiam calũniatꝰ ſũ.:ſi opreſſi aliq; · ſ de manu cuiul
quã munꝰ accepi illudq; reſtituã vobis.Nuis cũ Ambroſio va
la ſua contlat· a dat captiuis a pauperibꝰ Muis cũ paulino no

lano epiſcopo vt inqᷣt gre ꝓ redimendo filio parrochiane vi

Due mitraz er baculuz ar inumta pontifalia vendit. ed éte
iam mutat' eſt color optimꝰ. a diſpperſ ſũt lapides ſãctuarnj·qͥ
merito ſüt eccleſiaz rectores q̃ diſperſi ſũt · nõ ſolũ ĩ plateis· ſed

in capſte plateaꝝ: q; publice ho norari volũt de imagine ſacti⸗
ltaitis in qbus nõ eſt vtutis exiſtencia nee veritatis Sunt enim

fermento phariſeorum ꝗð eſt p pocriſis ſaginati q̃ meſto vultu

cũ fletu ad altare dñ vtutum accedunt in quibus ſpiritus ſäc

tus non habitat· qui vt inquit ſeriptura effugiet fictuʒ merito
repellit eum domimn a munera eiꝰ· quia non vero corde acce⸗
dunt Muos pulcre Malachias hignatoperiebatis mqᷣt lacmi⸗

altare domini: a fletu a mugitu gemebatis vt vos populꝰ ſa
crificaret-Et ve paucis multa pertingam ſolũ eis curati oQ rco

eis pietas: manſit auctoĩtas:· qᷓ galli erãt caſtrati effecti ſunt ca
nes nõ valentes latrare:rectores plebiũ vacce ſamarie ſunt·
ditati non mugiunt nec via regia gradiunt᷑⸗ My vt dieit Bern⸗
non tam facile optarent honoresſi cure oſderarent labores
Nec modo ea que diimus pericula recto res æ ſacer dotes
mitantk Sed alia otra ordinis a officn ſui naturã damnabili⸗
ter amplectuntur Sunt enim inuidi inobedientes ſuperiori
bus:quibus muident a detrabut/Rurſus nouũ curati facinuꝰ

— — . —

rmitunt-Mo. n. otentãt ceteris rectorib viuos ; mortuos
ſubtrabere parrochranos · ꝓcurant em ſibi teſtamentealia d
„ rxelinq- Taceo ꝙ ſacmentu; pemtẽcie miſtrantes pm ſaẽmen

tü omittunt. Imponũut em pemtentib? miſſas: qs ipi pecunia ſe
N relebraturos pollice E. penitẽcias nõ diſcretas imponũt· nul
li ſüt ilt caſus rebuati: certati omes de oñibus abſoluut. miſſa
4„ cetena eis incübentia , defüctis onera nõ pſoluunt: celebꝛit
R nõ recõ ciliati· vocati ofeſſiões nõ audiut: plerũq; ñ ſacmentis
ſubditi ooꝝ negligẽcia moꝛiut᷑ · admittunt excõicatos ad diui⸗
a na· nõ pdicãt populo ᷓa populo pdicant᷑· Nuo · n· packo pdi⸗
e· Lcabüt⸗q litteris operã nõ Pebere Kur gao alios docebit ꝙ nul/
ſon⸗ lus docuit · Oed ve Fie illud celeſtini in jdaz epiſtolaqd ante ·

.
— —

mn Niero direrat:qꝛ abiectiſſime artes addiſcut᷑.·ſoluz ſacdocilu⸗
n virli9 7 ad ante ſumitur q addiſer?, auidi qritur s ognoſcitur
n Facilie tribuit cuʒ tamen difficili? im plea· Deniq; rectoꝛes
ni aĩaq Facti ſũt coꝛpo ſuoꝶ cralſatones-impmgllati en dilata⸗

—

mmd ſpumant in libidines Sed qud

„ titi facile vt inquit⸗ Hieromim? ſpumant in libidines
on tam porf unctoie lo quimur de vjnolencia. de crapula ac ecterj
tu Zule irritament ſacdotuũ a alioꝝ? ꝗᷓñ eccleſaſtico nomine cenſen
d ur- Nui aiut omedamus æ bibam æ moriam q wiuut vt ome

d4 ant⸗ quo den vent eſt. qꝛ vontri vacant. ad ventrem vtad

te
Een
4EN
tee

ſ, quia vm vmni pot patriarcham. Moe per ſexcentos annos ſo
8 brium temulentu Fecit· vt Hieꝛo· in qdã epiſtola ait Loth per
. Ebrietatz inſcens libidim mileuit inceſtus a q dicku mirabile
eſt: quẽ ſodoma nõ vicit: vin aviteruͦt: acordotib em lex ꝓp⸗
3 pibet vim vſu: 5 a ceteris ͥ preſũt ne obliuiſcantur iudiciorit

1 dei: modernis vero ſacerdotib? & eccleſie miſtris ſõge magis

4 mera abhoꝛrenda Foret: b digmitas honorablios opatio ſie
gorquof vinolencia ac ipa exſtalepularum auditas:miniſte

AE

corum ſmam felicitatem a fimem cũcta oꝛdmant: nec eis ſatiã5
5 vti eibis qͥ in ea qua degunt patria naſcuntur · deũ & naturaz
emendant-MMam vltra marinis forenſibus vinis ac cũ mag
mis impenſis adductis fercuſis ſag inantur: quibꝰ non vna ſuf

ficit prouin cia⸗diuerſitate vmo letantur· non conſiderantes

.ä
.McU

rium vilificant⸗ ꝓlonas dehoneſtant ouerſationẽ detürpant ek .
poſtremo ceteris laſeiuiendi cauſã ꝓbent · Teſte · n · gre · eũ mai
oꝛes voluptati debiiũt.mimiz mioribꝰ laſeiuie frena laxantur
Taceo omemoꝛari dilectã ab eis philar giã id ẽ amoꝛẽ peecuie
plurimi cte eo auxꝝ hciũt:auxꝝ bibũt· vt obuent carm et ſãgui
m· Rectotes mo derni nõ paſtoꝛes. ̊ raptoꝛes:ouiũ tonſoꝛes ·
nõ ad viridia paſcua ductores: nõ piſcatoꝛeæ ̊ negociatores· n
diſpenſatoꝛes bono crueifixi: voratoꝛes· ſic ſua falſo qrunt·
vt ꝗ vera ſua ſũt ꝓdant ꝓ perunys celebrãt · eoꝛpꝰ xpi vendüurt
ci iuda:de mãmona in cſtatis ſacmenta miſtrat. Ver oꝛ ſatis
an rẽ ſacmenti Ferant:ſacra emũtſac vendũt·ᷓ̊ Sciã nõ infun
dũut quã nõ habẽtaiunt nichil accipimꝰ gtis: mi dam? gtis. di/
rentes quod oparauimꝰ vondimꝰ:q;ꝛ mercatoꝛes paran ſuũt vvõ5⸗
dere ꝗ caruis pſi emerũt·̊ hi s lucrũ ẽ in bur ſa:damnũ in oſei
encia:nulla in eis Suitas: æ vt ait canon nichil in eis dekendit !
duſtria. Ped audi qz acerbe eys omna?᷑ eccleſia q; offendunt
Jpla: niclamaus ad ſponſũ ait: duplici otriciõe ↄtere eos dine
deꝰ nr: qꝛ tãta rapacitas tãta ꝓteruitas. tãta ſegnicies dupli⸗
ci cos pena rõterit aĩa e coꝛpe duũ hie egere e in labore mmut ili
vilere:& bonis ſuis gaudere nõ ſimt. tandẽ gehennã vſq; per
ducit Mu er go aures habet audiendi audiat a int᷑ iot pericula
poſitus: viã qrat ſecuritate/qᷓ tã ꝓpinqu eſt diſerimini tẽpeſta⸗
tis narrata picula nõ pauebit: ſi curã ſubditoꝛꝛ digne tenebit.
Waucula éte de cũctis eceleſiaſtici ſtat? digmtatib“ officys et
ordin bus enarrautim. dulcia piter amara tangentes uaé
iã faciemꝰ fᷣmẽ:qaꝛ fmis nõ ellet:.ſi qs conare᷑ plene narrares
cuctas miſerias a laboꝛes: aculeos a prcula hui? ſtatꝰ videlicz
pontificat a ſacdotal · Verutñ ne qs iſta legens ex tãta multi
tudie labo? e ꝓnitate piculo ſtati eceleſiaſtieũ ꝓfectum et
elle de illis epiſcopis a elericis Lui male negligent᷑ a ꝓpfũcto
rie curã paſtoꝛalẽ gerũt qͥbꝰ pdicta maioꝛa pieula pata ſunt ·
Hi tñ digne admiſtrant; eo manoꝛa gle ꝓmia hñnt deñmata· Et
boc ẽ qð paucis vbis dicit Augꝰ.q; nichil ꝓiculoſiꝰ. Aut daã⸗
nabilius in hoc ſeculo epiſcopi ꝓſpiteri offitio.ñi perfunctoꝛie

— =—

— ☛

E.

asgar. R nec beaciꝰ a deo accepeiꝰ.qᷓ; ſi eo modo militer᷑ quo
mimpator ni iubet Itaq; n ẽ piculuũ ĩ ſtatu:ꝑ̊ abutẽtibꝰ ſtatu·nec
Ere ꝓbacõ dignitate · H ĩ deturpãtibꝰ dignitatẽ · qᷓ mmix ſi ſt
mMommultitudo laboꝛꝛ · vbi ẽ exellẽcia hono pꝓmie =

miosss
a xxi· de ſedo ſtatu ſpuũali videlicz religio by de motinis et
autoritatibo ad ꝓbandu ſtatd eceleſiaſſici oꝛdinis ſimplicit᷑ pre
ferẽdu elſe ſtatui religiõ is: ꝓ oſequẽs eccleſiaſticũ ordĩneʒ el⸗
oeprecligenduuJm..
Nyereſt agere de ſedo ſtatu ſpuali videliez religioſoruʒ
ap mo adsucut roes x motiua ad gban da ſlatuͦ ec⸗

rieſiaſtieu; ſmplicit᷑ pfere ndus eſſe ſtatuireligiõiste Pp

„—

ↄſequẽs videt᷑ ꝙ ep e miſtri eccle 1 digmiate a pfectoõe ſta⸗
tus ſint religioſis ꝓrerendi · Prĩo. n · illud apte ꝓbare vider ·
Niero· Mã a ad ruſticũ monachũ ſic inqᷣt: viue ĩ mõoaſterio· vt

elerico ele merearis-Et ten ali ſapis vix bonꝰ mõachꝰ mo⸗

diocrẽ elerici facit Et ite ad beliodoz alla cauſa clerici:ali⸗
a monacht Klenai oues Paſect ogo Paſto: ai de altari viuunt
ego vt ſecuris qᷓſ ad radicẽ arboris ĩfrucbuoſe pom᷑· hi munu⸗

ad altare nõ offero Et ite. micht an plpiter ſedere non licet

*

Ib ſi peccauero licet me tradere ſatbane Vides & dignitatẽ er
exelle nciã elerico ſup monaſticã vitã· Demiq; qͥs dubitat bo⸗

rũ vitã magis pplo fructuoſã foꝛe q religioſoꝝꝛ· vt· n· dieit Hre

magis Fructificẽt: merito & eoꝝ ſtatꝰ monaſtice vite pr̃erendꝰ

eſt · qui proprie dumtaxat ſaluti intendit · Demum nemo beſi⸗
tat. qui n helias longe perfectior fuerit quocunq; monaſtico v.
ro: quod ex eo maxime conſtat-quia rpus ohannem quo inter
natos mulierum aluis non fuit maioꝛ m ꝓłectõne eum inducit
dicens in euãgelio luce:ipe pibit ante illũ in ppũ vᷣtute helie ·
Et iterum in nlatheo dielt. A vultis ſare ipſe ſt benas. Puper
quo verbo eriſoſ. pulere ad propoſitum loquens ſitalemali⸗
quando michiadducas monachu qualis vt ex aggerationẽ di
cam. Nelias fuit · nõ tamen illi ↄpandꝰ eſt· ꝗ traditus populi/

multo ꝝ peccata ferre opulſus. immobilis pſeueraueĩt a fo:

7
2
7 .

tis : NMiaut ſũt ececleſaſtici er ꝓlati:qᷓ populoꝛ laluti otinuo ſtu⸗
dent Hed nec illud obmittendu ẽ · qm cui a pliꝰ omitit· ille ma⸗
gis meret · Hbñ miſtrat: z ille ciu min? omiſſũ ẽ. Conſtat tn ꝙ
viris eccleſiaſticis at plate apliꝰ ẽ ↄmiſſi q;ʒ moõaſticis viris Ac⸗
cedit qm pfectio ſeu ſublimitas alicꝰ ſtat? noõ acqrit᷑ ſine carita
te iuxta iſſud·ſ habuero omnẽ ſcieneiã a fidẽ ita vt motes tral

ri magis inolſie clericoy ſtatui apf aiazs euri s baben: ſhra

terea ſi meritũ vtriulq; ſtatꝰ oſderare libet· ulud veriſſimu eſt
am merituz hois oſiſtit in liberãdo innocentes. de mãib forci
ꝶα tirãno in quoꝝ ꝓſona dicebat ꝓob oterebã malos ab
miquo: a de dentibo illi? auferebã pdaã. Nð magis Fit ꝓſtatũ

clericoꝝ æ platox: q́; monacho Vn Mieronim:ad paulmnuũ

aiti ſacta ſmplicitas ſolu ſbiĩ ꝓdeſt: Et ijnto plus edificat ee
eleſi dei ex vite merito: tãto pio noret ſi otradicentibꝰ nõ rejf⸗
ſut· Demũ magnitudo

t⸗ Hemu magnitudo meriti oſiſtit in magmitudine comt? ad
vincendu magnã ꝓmptitudinẽ a icitamentũ ad peccatuʒz qꝛ i⸗
q̃t eccleſaſticꝰ: pFect⸗ t beat? s:q̃ potuit traſl gredi non eſt

traſgreſſiis. Facere mala er nõ Fecit Talis magmitudo ronatꝰ
pociꝰ ẽ ĩ ſtatu eceleſiaſtico ⁊ qᷓ

rima adduci.̊ breuitate gra pdictis racõmꝰ otentoꝛqᷣbo qdã
Pbare vident epos t ceteros miſtros eceleſie ĩ ſtat? a digni⸗

tate emmencia: pfectione pFerendos elle religioſis a P oſe⸗
quẽs eccleſiaſticuũ ſtatũ elle peligendũ⸗ Veruntnqd tenendum
ſit ĩſequõtib capitulis explicabſtr. —
Caxxij- de pᷣma ↄpacõe hoꝝ duoꝝ ſtatuum: videlicet qli bij
duo ſtat clerico: æt monachoʒ ſe hñt alt ad alteruz 2 pat?. t
q= eoꝝ ſit implicit᷑ eligibilior qᷓntũ ad eminenciã ꝓfectõneʒ
ſtat? ac eciã vite a ſanctitati r

oſtat; ſeu viuẽdi moi eccleſialticoꝝ. videlicz & religio⸗
orum . inficem ſe habẽt alter ad alterum comparatus

+W

relpectu eminentioris vite æ perfectioris ſtatus: In qno arti⸗

culo licet plurima dici pollent: breuiſſime tamen æ ſub quodã
epilogo dicendum eſt ſeeundum ſanctorum doctoꝛ ſeteneia

„

;religioſon Mo ſt ĩ bac re plu⸗-

Snſßderadu rurſus occurrit atq; diſeucisdu: jlit hij du

„
“

„* D —
„ SWS WS „
.
õ .

illud elle veriſſimũ· vſdelieet epiſcopos nõ ſolũ ceteros oẽs or
dines æ mĩſtros eccle militate· cũctos religioſos. et regu
lares viros ꝓfectõri mõ vepſẽtare aplos: a ideo ſup oẽs em⸗

nẽcioꝛes æ ĩ pfectõri ſtatu Fore Nã mãifeſtũ ẽiꝙ epi ſuecedũt

apoſtotł ĩ regimie eccle VYñ paulꝰ ad eos ait attendite vobis et
vniuerſo gregiĩ quo ſpuſa cty poſuit vos epos regere eccleſiã

dei · qz acqſiut ſãgui ne ſuo Pro q re aptius declarãda pſupo

nendi durim g tuor Pncipalit᷑ a ngularit fuert collataapo/
epis eoꝝ ſuccelſoribꝰ.q magnã ĩ eis exellenciaʒ

. . NR

æ ſtatꝰ ꝓfectionẽ deſignãt: a ĩqͥbꝰ epi apoſtol ſuccedut · a eos

preteris inntant?᷑ Primo vga poteſtatiua ĩ ſuſee peõe tpaliũ ſti
pendioꝝ· Wn ĩ matheo legimꝰ Mrecepit eis ne qd tollerẽt in
via: i vgam vt nomme vge poteſtatẽ a xpo receptã.de recipi-
endo tpalia ſtipendia intelligamꝰ ſem Aug· ecũdo elaues
iuriſ ctõe admiſtracõis ſacmentoz In aſt xpus Petro tibi
dabo elaues regmi celoruʒ Tercõ data eſt ſſufflacõ ſpiritus m
remiſſiõe peccatoꝝ Vñn apud iohannẽ legim: iſufflauit a dir
it· accipite ſpm ſancti quo peccata remiſerite ac· Sup quo v
bo. Bre· inqt litet intueri mqntũ culmẽ glłe ꝓducti ſũt apoſtoli
vt vce dei qbuſpaz peccata rvelaxent· qbuſpaʒ retineãt quorum
nuc ĩ eccla epi locũ tenent Nuarto data ẽ diſꝑticio lmn gua⸗ in
pdicacõe vbi dei. vt ĩ actibꝰ aploꝝ legimꝰ. qꝛ apparuerunt ap.

ſolis diſpartite inguead pdncandui sbii dei⸗ n bns Zätuor

epiſcopi apoſtolos exellencõri modo repſetant q; qeunc reli⸗
gioſi· deo ſlunt in prectõri ſtatu · Adde qͥntũ ꝗꝓpter wtũ ppe

tue cure ouium ſuaz: vlq; ad aĩam a ſãguinẽ“ In q̃re ꝓfectori

mõ apoſtolos repſentãt· quã omes religio ſ⸗ NS& wtü cure ani
maa ĩ oleccõe ſua fecerũt vouentes alas ſuas ponere ꝙ ouibꝰ
ſuis in quo voto tã excelſe caritate omes religioſos excedũt · qJ
teſte redemptore maiorẽ caritatẽ nemo hʒ· s vt animã ſuã po
nat quis ꝓ amicis ſius- Summ? gradus pꝓfectois eſt in epi
ſcopis qꝛ eoꝝꝶ dignitas pfectam caritatẽ iam acquuſitaz reqrit
non acquirendaz (i vero ſecluſs epiſeopis preſpiteros e coe
teros miniſtros eccleſie a religioſos oparare volumꝰ poe tri⸗-
pliater oſiderare æ intelligere poſſumꝰ: Primo qntibumani

eonatꝰ volũtateʒ · SVc So qᷓntũ ad opis q̃l ſtatẽ · Tercio qntũ ad
vtriuſq; ſtatꝰ qdditatẽ ſeu pmitatẽ. Mrio modo pfert᷑ opꝰ o⸗
peri vel ſtatꝰ ſtatui ex volutate opante. Maiu⸗nrcen ptiori volu
tate a cũ maiori ronatn facit opꝰ ad qdtenet᷑ maioris pfecti

„

oms maioꝛis merit ẽ. Si g iſto modo opa religioſoʒ a plpi

teroꝝ admuicẽ opent᷑ inctũ ẽ·qᷓ opa ſint maioris meriti a mai

.

0

xpo'

oris ꝓfecto is:q planũ ẽ· ꝙ illoꝝ opa maioris meriti er ꝓFecti

onis ſũt/q eũ ꝓmprõ vi volũtate cũ maiori conatu ipa opan⸗

li viduali ↄtmencieĩ bono· In malo vo bocidiũ pomt᷑ furto⸗

Hifßit᷑ vita a ctiuia Ponir ot *
m ꝙ moduz

opando aliopa pticulaia q faciut plpiteri: t f
bẽ oxib pticulariꝰ. q religioſi faciſt ſe magis itendé ſaluti
aia * qs ieiunare: q́; ſilenciũ tenere E

Hh: ꝓłectiora ſũt qᷓbuſdã opibꝰ:q Faciunt plpiteri:Et ta ito mõ

hñt ſe ſiẽ excedens er ey ceſla Pz tcio mõ pan do opa religio⸗

ſoꝝ ad opa pſpiteroꝶ ĩ oꝛdine ad ̃mã qdditatẽ æ radicẽ a ᷓ

Egrediut puta ĩ odĩe ad radicẽ iſã q̊ religioſ̃ totã eoꝶ vitã

Deo vousect ſe a ſua ĩxpi obſeqũ ꝓpetuo tradidert: lõge fũt p

Fectõꝛa quocuq; ſingulari ope plpiteroꝝ· Et eodẽ mõ preco

ne vita religioſoꝝ ad vitã plpiteroꝝ: opar. ſẽ in Finituʒ ad fini
tu vt dicit/ In helm? ĩ libro de lmꝛlitudibꝰ Nuãuis. n. ĩ bono

abſtinencia ſüptioni cibi ꝓferat᷑: ſumere tñ cibũ cũ ali quo gpt

craritatẽ pfert᷑ abſtineneie In malo vo qʒuis ad vlteriũ pFera

tur furto Furarien gladii ad occidendu 7 Fuud q; adulterium

Hie q;uis pſpiteri i aliquo pticulari ope poſſint pFerri religio

ſisex adiũcta t radiee ppetue obligacõis: q̃ ſe 1 xpi obſequm

religioſi tradidert · ſimplicit᷑ ĩ ꝓrectoms ſtatu pferendi ſunt: à2&

bãc opinionẽ aliqͥ eximn doctores tenent. Aln o affirmät ar⸗
diaconos a ruratos er alios ĩFerioꝛes eccleſe miſtros elle ĩn
exellenciori ꝓfechonis ſtatu: marime ꝗpf tria: qᷓ eis ſpectali4
Zueniũt · Prio ꝓpf ptãteʒ cdo ꝗpt adminiſtratio nem officij
Tercio PFter honoris pronium. . oteſtateʒ enim receperũta
Plona diſapuloꝝ qñ dictũ ẽ eis Luee:x:ecce dedi vobig

— .

Hilit vita actiua ſpomit otẽplatiiie q fructuoßſn Qõtempla
Fechora alq;

t aliqᷓ opa q; faciũt religio

=S

C . U — M.
poteſtatẽ ealeandi ſup ſerpẽtes a ſcorpiones a ſup omnẽ tu⸗
teʒz inimci. a nichi vob nocebit · aeſi diceret dedi vob ptätem
. eyciẽdi ome genꝰ? ĩmundano ½ ſpirituuʒ ab obſeſſis coꝛpibꝰ· ne
prutarer elſe dictũ de beſts . vt Criſo· exponit Iſtud aut rep⸗
4 ſẽtant pſpiteri ĩ ſaẽ mentoꝝ admiſtracõe · Admiſtracõis vero
officiuz recepert · qñ dictu eſt · in quameuq; domu intraueritix
qua cetera mania ſũt Jdeo xpus diſopulis pᷣmo pacem iuſſit of
1 Fferre tanq; bonoꝛ: omim miciũ: quoꝝ miſtros eos faciebat · vt
Criſo · dieit · Mos autẽ repſentãt pſpiteri ĩ euãgeln pdicacõe. in
quo pᷣmo nucianda ẽ pax Juxta illud ad ro · x· q; ſpecioſñ pedes
üuaüäigeliſäciii pacs euigoliſancid bona IAſtud aut vrepſentat pſpi-
texi pleb cure ſuſcepcõe· ꝓꝗᷓ donec ipam tenẽt aĩam:eæ vitam
z 4am tenent᷑ exponere: Sz horis promi receperüt qn reuerſ
cyu gaudio direrũt dno· demones eciã ſubyjciut᷑ nob ĩ nõie tuo
Maudebant enim vt gloſa dirit ꝙ qn ſublimes effecti terribiles
bominibꝰ a demonib erant. Noc aut repſẽtant pſyiteri ĩ ſub
dito⁊ iuriſs ĩctõe a cohercõe · a qbus ſi bene eis plunt: duplict
ponore debent haberi vt dieit Apoſtolꝰ· i. Thi . v. Per her 1gi⸗
tur ꝗᷓ ꝓrime dicta ſũt ↄcludũt aliqͥ doctoreseciam inferiores
miſtros eccleſie: in eminencia a in pfectõe ſtatꝰ religioſs pre
Ferendos elſe vl ſaltẽ eos fore in ꝓfectõnis karn⸗Dane itaq;
opimionẽ pdicti doctores roborare vidẽt᷑ ꝓ rões autorita⸗
tes ſupi? allegatas cuũ de exellẽcia a ꝓfectone epoꝝ miſtro
rũ eccleſie actũ ẽ ad q̃s qᷓ religioſos inferioribꝰ eceleſe miſtris
bert reſpondent · ꝓut ĩ · xx n· eapitulo videbit. KH

Capitulum xxiij de alia ↄparatione horum duorum ſtatuũ cle

rieorum æ religioſoruʒ inter ſe adiniucem⸗videlicet quis ſit eli
gibilior ta nquam ſimpliciter humanior æ tollerabilior·

— —-
Se e S.

—w
—

S

—— S

— —

—

Dſt predictam oparationem horum duorum ſtatunm
vrdelicet eceleſaſtico rum & religioſorum quantũ ad ꝓ
Ffectionem ſtatꝰ alia ↄpatio ſuccedit: quis videlicet ho⸗

rũ ſtatuu clericalis vt requlais eligibilior ſit tanq; ſimplicit hu⸗
manmior a tollerabilior · Ju qua re vt michi ſane videt᷑t queſtio

— . RE w

„ *

Xj:

ipſa Facti · vterq; n· viuendi modꝰ? exellõtiſſim atq; ſãctiimꝰ

ẽ: in quo⁊ꝛ quolibet diuerſe vie ad ſalutẽ repiri poſſit nec:n⸗ exi

ſtus ſponſus eceleſie plene illi ꝓuidillet. ͦ leᷣm diuerſas infir
mitates · ſeu vires ſuoꝛx fideliũ· ſie diuerſos viuendi modos ad

vnuũ tñ dei cultü tendentes inſtituiſſet Ninc ipe ait. ĩ domo pa

tris mei maſiones multe ſutEt itoꝛ ſeribik . ĩ via dñ alius ſe.
alio ſic ibat:omes tñ nõ ad diuerſos fines ̊ ad vnũ ꝓperãtes

ℳ õ

Sed vt deo diuer is eñn grelſibꝰ famulent· aſi alis currat. aliꝰ

MWM

——

plane vadens. ei nõ imuideatcũ vterq; metã attingat: qᷓ diuer

„

ſitas vnitas ẽ qꝛ ad vni dei eultũ diuimt? oꝛdinata- Ca igit de

5 .

cora diuerſitate atq; fulgida vmitate floret atq; ſplẽdet dei ec

clefie. tã pulera fideliuz ſuoꝝ vnanimi varietate⸗ Michlominꝰ
tn int᷑ iſtos ſtatꝰ ſeu viuendi modos vt luß tactũ eſt · ex diuerſi⸗

caſibus e reſpectiby alt iſtis alt illis eligibilior ẽ. Vn ait Dio
miſiꝰ nõnulli ſũt in via ꝓlieciendoʒ: æ ad pFectõis acq̃ſcõem ali

quo indigent· að alns nõ expedit· Mã ad depmendas pallio⸗

nes. arta vita vdelicet p abſtinenci ac exercicia er vigilia ex

forte vfecty ſuos alio exercicio. vt diume gre aurilio ſuſpplere
pollent . Naã veluti ſem dockrmnaz apli: in vno roꝛpe multa ſut

pediret. Alijs vo non habentib illas palſiones. n ogrueret· q

mẽbra ñ idẽ officiũ hncia: qð vm ogruitalteri plerũq; ẽ no⸗

eiuũ ſine offen ſio ne coꝛpis · ſie pleꝝq; vna viuendi Forma ⸗ ali
qbus ẽ ad ſalutẽalijs cedit in pm eiẽ ecõtra · Prokecerũt ẽ
te ſibi t multe ĩ oꝛdine eceleſiaſtico.ↄplures quos numerare o
peroſũ foret.adeo vt dieé michi recte pollet aliqᷣs tanqz de ſtel
lis celi: numera ſi potes Sic NMicolaꝰ fulſit ſe. Pre· ſumꝰ ipſe

poõtifer · ſc Maulinꝰ epus nolanꝰ lieʒ opulẽtiſſimꝰ.· ĩ ẽgula

ri æ moaſtica vita effulſit. It Daſilio Bindictꝰ Liero- Dineus
atq; Frãciſeꝰ æ plurim qᷣbꝰ domꝰ dñireferta ẽ· int᷑ quos nnul

li aut diumo motu ſupnaq; inſpiracõe voeati aut varys ex cau

ſis ex altero ſtatu ad e Pirardti uo hrati euaſere Hne tiu

poris ſtatꝰ diminucõe Lme Hñndictꝰ?· Mic Dnicus e qsplures

ſtrictioꝛe feruoꝛe deo famulaĩ cupientes.a ſeeculi ↄſoꝛcia fugiẽ
tes ·ex cleicoꝝ oꝛdĩe ad gularẽ vitã trãſiert: Nie rurſus Au S
Hregoꝛiꝰ eadẽ vocati inſpiracõe ꝓficiãdiſidelibus vberib⸗

£ . – —KT ̃ ᷣꝝ ᷑
—

D ——U

uccenhex monaſtica religione ad cëcleſiaſtieũ epiſcopat
ordimis du ſacte e meritone Omeart · Vnulqſq; igi ꝓ vt ſecũ
du. Aplin deſtinauit ĩ coꝛde ſuo. ſic bãc vel illaã viã eligit: virex

zel

— ⸗ 6

n pcepti: oſiij æ ſuperogacõis nec imperat᷑· ſuader. Et

veluide Sunby. Kplur air poteſ eaper eapur. Eedgena

tiimomo ſcm eüudẽ Aplin plerũq; melt? ẽ nubere äzmoi Jta i
pijs ſtatibꝰ dicendũ ẽ In qbuſaʒ foꝛte vtiliꝰ foꝛet · vr ſpuale
matrimomũ eccleſſe nubãt qñ vltra vxes mexpertas ſub ſtricta

regulari vita vetro reſpicientes. vita deſeruͦt ineeptã Jtaq; ĩ er

Pus imbecilliby &r firmis putam. ꝙ ſtaty eccleſiaſtici ordinis

tanq; bhuamior tollerabilior ? peligend⸗ ñi altiori inſpiraco e
qs deſup ad aliã vtã vocatꝰ: aut ſpuali a corpali adiun ẽto ro
borat Fuerit. Aecedit ad hoc. q eligere acto eſt voluntate et
Stutis. vt? pa olideranda eſt iuxta phin ſem electionẽ me⸗

de as in recta racõe oſiſtit. Eccleſiaſtieꝰ ſtaq; ſtatꝰ attenta hua

na Fragilitate a ꝓmptitudĩie peccandi⸗qndã viã mediã & ratio
nalẽ viuẽdi hrẽe vder Nabet. n. religioſitate ſatis: habet e ali

qd buamitats ſeu laxitatis. IS ſi forte dicat religionis vitã eci

am eodẽ reſpectu fimplicit᷑ Foꝛe eligenda ꝙ eo ꝙ bʒs tollerãcia?
mmoderacoes ſuas ad iudiciũ platoz nec vltra peipitur· qua

racionabilit ſupoꝛtari poſſit· Et ꝙ dato ꝙ qs ĩ religione cadat

babet relurgendiremedia ꝗpf intention ad deũ erectam Ra

bet demq; fratres a qbus iuuari poteſt. Fateor illud voꝝ fore
tamen illud idẽ að eiſoẽ religioſs ex ꝓmiſſione fit ſeu indulgẽ

eia elericis fit ex iure omũi: q8·n. tollerat᷑ dſut indulgetur · co
ſtat legi derogare· atq; aliqn ꝓbibitũ elle: aſ aliqn ſine cauſaĩ

dulgeatur oſciencia vrgetur er inty bellum naſeitur. vbi quieta
ri ſperatur: maxime qpt inſtituta a artiſſimas cuiq; religiom
oſtitucõ es· qbus ſe artari vouert: e ad mul ta alia quoꝝ tranſ⸗

grelſio· aut ↄtemptꝰ moꝛtale plexcq; inducit peccatũ· ꝗq omnia
ns ita acriter elericis otingũt Demum eaipla remedia . q religi
ofſis opetunt ey tollerancia vel fratrum preſdio. eciam clericij
omuma elle poſſũt. Circa ſecun dũ vero quis ſtatus ſeu viuendi
mod pdictoꝝ peligendus ſit· tanquam ſanctior æ perfectior

2
„

piaum eſt dupteredenti eapitulor
Caxxni: aſſignar᷑ reſpoſoes ad obijecta otra religiolos pluẽ
decam arcidiacomi aln ĩferioꝛes elerici poſt epm· vbi dilcuti⸗
tur.q ſit ꝓfectiox vita actiua vł otẽplatiua de ea? adinuicz

Ppet igit᷑ p tuenda ula opinione q hʒ ĩFerio?ẽes mĩſtro;
Q eeccle · pꝰ epos nõ ceqri religioſs quo ad ſtatũ ꝓfectõis
reſpõdere ad nõͤnulla obyjecta. ſuperiꝰ ad ducta · ꝗq ꝓba
re vident᷑ arcidiaconoscuratos pdictos 'ferioꝛes miſtros
ad religioſos Opatos ꝓFectiorẽ aut ſaltẽ eqſẽ ſtatũ ĩ eccleſia ob
tin re Ke Ps P ea q dicta ſut ſate rões ipe ſolute videã t. pti
culariꝰ tn ad ſingulas ſingule fiẽt ſatſ factões· Prio igit᷑ dice
bat᷑·qꝛ mo nachis licitũ ẽ trãſire ad ſtatuʒ ꝓſpitero taqᷓʒ ad ꝓ
Fectioꝛẽ qꝛ vt inq̃t Kieꝛo · trãſſũptiue ĩ eanone · xxij. q i dicit⸗
ſic viue ĩ monaſterio vt elericꝰ eſſe merearis. Rnde᷑n. ꝙ mo
nachꝰ tãq; monachnõ hʒ officiu elerici exercere⸗verutñ ſjn⸗
tũ litterati æ docti ſũt licite pnt ꝓmoueri ad ꝓᷣſpiteratũ Et curã
monachalẽ alio? hr᷑e: ꝓFectionẽ tñ ſtatꝰ nõ hʒ ex illo tranſitu · H
ex ppetua obligacõe voti Et ita licet fiat pſpit᷑ nõ dimittit per
fectionẽ monachalẽ:ideo ſubdit᷑ ĩ pfato decꝛeto:multo tpe di
ſee. q poſtmodũ doceas · a ĩ᷑ bo nos ſẽꝑ melioꝛes ſectare De
inde adducebat illud Niero· ad Eliodo vbi dieebat Riero·
michi ſez monacho ãte pſpite ſedere nõ licʒz· illi H peccauero⸗·
licet me tradere ſqtha Eraovder curã aĩaz: bites iĩpfec
tio ri eſſe ſtatu qbuſius religio ſis otẽplatiõi vacantibꝰ.aut faltẽ
ĩiſtatu pfectois eſſe · SGed dieenduz oẽs mĩſtros eccleſie eſle ẽ
ꝓectõis ſtatu modo q ſu dictũ ẽ videlicʒ ꝗxt offienñ admini
ſtracõeʒ ᷓ talis ꝓfectio ſtatꝰ ſeeũdũ eos qͥ hac opmnionẽ tenẽt
magis accipit Opatiue qʒ e · Vn canones appellãt ſtatũ cleri
co gdũ quẽdã · vt ĩeriꝰ laciꝰ tãge ᷑ · Moſtea vo dieebat᷑ bo⸗
nũ publicũ pferenduz eſſe bono pᷣuato a cũ curati gerãt offici
um publicuʒz qꝛ curã animax quo ʒelo ſeu officio ſeðᷣm· Prego·
nullü ẽ deo acceptabiliꝰ. a religioſi ſolũ intendãt ꝓPe ſaluti · vi
der curatos elle ĩ ꝓfectiori ſtatu Niubꝰ? reſponde᷑ · ꝙ quã ui⸗

—. —

—

—
— — R—

—-- — — — — —

2=OGs — 2 —ñ

*

— —

—.(.d.

aliqꝙ adducas michi monachũ qlis·

Fectiora faciat æ plo biuat magis merek qua ille eit me S
omiüm æ min? Huit. In vtroq; igit ſtatu elericoꝛꝛ religioſo

ablolute intendere bono publieo· ſIt maioris ꝓFectõis q́; inten

dere bono puato· hoc ẽ in gñe opis ꝓfecto intendere tn pfee

te bono puato · vel laluti Pe · prert᷑ illi qͥ ĩpfecte ſtendit bono

4 *

publico· zelꝰ?·n· amima? ſacfieiũ ẽ acceptuʒ deo · ſi oꝛdmate fit·
qꝛ vt ſeribi · Mathei · xvi c trãſſũptiue ĩ cano ne · Nuid ꝓdeſt
boi ſi vniuéſũ mm lucret᷑ amime veꝛo ſue detrimentũ paciatᷣ

Demicy reſpodent alio modo⸗ vdelies ea a dicka ſat bene P

bant curatos: ĩFerioꝛes miſtros eccleſie ſi recte agant· poſlſe

elle ĩ prectõis ope G nĩ pfectõis ſtatu· Nruia pdicti miſtri ec⸗

rleſte i ſiſcipiuit plebis aut prochie ſue cura ei petuo obliga
tionis voto qð ey eo patet:qꝛ eã deſerere pꝓntaut renũciando ·

aut ꝓ religionis ĩ greſſũſoli g epi ceũ voto ꝓpetuo ſuſcipiũt curã
amma?ꝶ ideo line licẽcia apoſtolice ſedis illã deſerere n pol
ſũt· Rurſus qð obijcit᷑ de Nelia de quo Criſoſto · dieit · ſ talem
1 uce⸗ Peiias fuit · n tn illi ↄpan
do g. qͥ traditꝰ ẽ cure populoꝝ ac· Ad qð diei. ꝙ Criſo. nõ in

tellexit de ſimplici pſpitero· Iᷓde epo· ꝙſi loqᷓt de ſimplici pſpi

tero n itendit gferreſtatut pipiteri ſtatui roligiois Hitendit æ
Piculoſior ẽ ſtatꝰ hntis curã aĩazz: q; religioſi ĩ ↄtẽplacõe viuẽ⸗
tis e ꝓ oſequẽs uare ſe inocentẽ ĩ maioꝛi piculo iudieiũ ẽ mai
oꝛis vtutis Sz qmuis maio: vtꝰ reᷣrat᷑ ad hoc ꝙ aliqs ſe pſer

₰ .

uet iĩmunem a peccato int᷑ populos q̊s ĩ religione: maioꝛis tn v
tutis ẽ vitare pericula religionẽ ĩtrando q; nõ vitare Picula int

populos viuendo. Itẽ obnciebat᷑ q pſpiteris a miſtris ecele⸗

ſie magis omittit⸗ videlicet cura aĩa ; relgioſis: a p ↄſeq's
ſtat ẽ maioꝛis ꝓfectõis æ meriti· Ad ꝗð dicit c aliquẽ aFere
vf adminiſtrare duplicit otingit: h.· n. ille eui plus eſt omiſſum
maioꝛa Faciat aut plus ſeruiat: ĩdubie plo meret: q; ille cuimi

n omitti· minꝰ? Faciat ſ ille cui minꝰ Omitti᷑ maioꝛa MℳpP

lat a plꝰ puiat magis meret᷑ quã ille cui magis eſt

rũ iſta duo veperin poſſimt p q vis argumẽti ſoluit · Ad aliud
aut q dicebatur de merito Pfectõ ne qð oſiſtit i cura aſa?

Supra reſpõſum à i ſolueõe ad aꝛgumentum · Muod fiebat de⸗

„ R
. .
= ⸗ è
—R 1. 2
7
.
„
.
N
3

74

publico æ cõmũni bono puato pferendo · Subſequent nõ ob
ſtat qð dicebat᷑ qꝛ liberare innocentes de manu ꝓfidoꝝ: maxi
me pfectõis æ meriti ẽ Adducentes eciã illud Riero: q; ſãcta
ſimplicitas ſolũ ſibi ꝓdeſt· Sed tãto plus nocet· Si otradicen
tibus nõ reſiſtit · Dicenduz ẽ ꝙ illa magnitudo meriti intelligiẽ
er pte mente · Nn qs tim ꝓficit ĩ otẽplacõe· Vt ꝗpt deu velit in
tendere ſaluti Prieno Eci cũ aliquo detrimẽto ↄtẽplacionis

—

Noc en modo ctũ ẽ ꝙ ad maiorẽ ꝓfectioneʒ caritate ꝓtinet qʒ

ſimplicit vacare ↄtẽplacõi. Et hoc eſt ad. Iſdor ĩ libro de ſu⸗
mo bono ait · Donu eſt igit᷑ cor palit᷑ remotũ elſe a mũdo·e

lius tn remotũ eſſe voluntate· Optimũ aut e ꝓfecti meriti eſt
Vtroq; eſſe ſemotũ · Nð eciã dicebat᷑ qꝛ magnitudo meriti cõ
nſit in magnitudine conat? ad vincendũ ꝓmptitudinẽ peccan
di ⸗NMuia beat? eſt qᷓ potuit tranſgredi nõ ẽ trãſgreſſus· Nue
ꝓm ptitudo magis eſt miſtris eccleſie· quaʒz in religioſs · Dieẽ
das ꝙ magnitudo meriti hõis erga deu ex trib? poteſt inſinze
re: Primo ex ꝓte merente · Vcdo ex ꝓte pᷣneipij foꝛmalis quo
qᷣs meret᷑· Texrcõ ex ꝓte operis meritorj Si igi᷑ magnitudo

———2 – — —

meriti penſetur ex pte merente· qn aliqͥs ↄtẽplacõe dei a ĩ xpᷣ
amore tm creuit Vt ad tpus cupꝑit detrimentũ pati ſue fruicio
mnis ꝗpt᷑ rpi gloriã· ad ꝓcurandã ꝓrimo ſalutẽ modo quo di⸗
cebat· Apoſtolꝰ ad Romanos· ix· cupiebã ego eſſe anathema
axrpo ꝓ fratribꝰ meis· De quo · Criſo · dieit ĩ bello de laudibus

eiꝰ· ꝙ Reut ferru ĩ gnẽ miſſũ n eſt aliud q; ignis: Sic aĩa au

4
—
Ar H

.

ori bono · Vnde dieit ad Philipenſes pᷣmo · Coartoꝛ enim ex
duobꝰ? deſideriũ hñns diſſolui a elle cũ xpo · qd michi multo mę
lij eſt ꝓmanere auũt caritate neceſſariũ ꝗpt᷑ vos; Et hoe ofidẽ⸗
ſeio q; ꝓmanebo oĩbꝰ vobis ad ꝓfectũ vrm · ſup quo vbo dieit
gloſa· ꝙ eligit Maulꝰ nõ qð ſibi meliꝰ erat.q̊ qð multe expedie
bat ꝗꝓpt᷑ caritatẽ q ſupeminet omibꝰ· SVi vo oſderet᷑ pncipium
foꝛmale quo q́s meretur·ꝓutãt aliq ꝙ maioris meriti eſt Otem

l din ma caritate incenſa Meo erat aliud i; caritas Talis ergo
in vita oteplatiua: Cõtemplarõi vacãs· Vñ paulꝰ? hoc eligit tã
q́; maioꝛis caritate maioꝛis meriti: electio enĩ nõ ẽ niſi de ma

— — —

— —— — —

— —

Sif

Pplatitla mta qm actuia· Cũ.nj· pneipiũ foꝛmale merendi ſit eari
tasſicut magis meritoꝛ eſt: dili Jere deu ſedm ſe qʒ diligé Pri

mũ: ſic maioris meriti ẽ vita otẽplatiua: qᷓ directe de ſuo gnᷣe or

dimat ad dilectoͤez deiſem ̈ modun intelligit illud. Hrego⸗
vi. morali · vltimo caꝰ· Marte cura nõ rephendituꝛ · Marie vo
otẽplacio eciã laudat᷑ qꝛ magna ſũt vite actiue merita: ̊ otẽpla

tiue ſũt pocioꝛa Werũ ñ oſderat᷑ opꝰ meritoꝝ · vidẽ t ſe hr̃eſi

ceut exellencia æ exeeſſa· q; reſpectu meriti aceidentalis: eũ tale

meritũ der ſem genus opis maioꝛis meriti poteſt eſſe actuia
vita pocior otemplat ua t iſto modo nedu epi⸗h pſpiterier
ſacdotes euraʒ aĩa bntes ĩ exellenciore ꝓfectioꝛe ſtatu ſũt⸗
q; religioli· Et de iſtis loqui᷑ Aug: Valerio nichil ẽ ĩ hac vita
dificiliꝰ: piculoſius/laborioſiꝰ· epi p

iff ius · laborioſtꝰ.· epi pſpiteri· aut diacomi officio
militer quo eIm pator iubet. V vo vtruũq; ſeu vtrãq; vitã ſũ
mimꝰ? reſpectu meriti eſſẽciales · qd riñdet caritati tanqʒ radici
merendi · putãt aliqᷓ ſimplicit᷑ maioris meriti eſſe otẽplatiuã qʒ

actiuã · Aln vo famoſia moderni doctoꝛes opando iſtas du⸗

as vitas adinuicẽ diſtinguũt qꝛ qntũ ad eoꝝ ſubſtanciaʒ ſimpli
cit pocioꝛ· a ꝓ oſeq;'s prerenda ẽ cõtẽplacõ · vt dicit ĩ ca · ñ cuʒ
v̈dem. de renuctiacõe ipa eſt eni ſecurior e magis ſuauis pau
ciſſims ĩdigens & ꝗpt ſe eligenda tanq; qetiſſima quoꝛ Otraia
otingũt o pibus actiue o En hunc modũ opandi otẽplatiua
ſimplicit᷑ eſt melior · a pferenda actiue · Hi vo opant᷑ qntũad

eo vlũ:tũe diſtmguut· Nã qꝛ vſus reſpict opis executioneʒ

Executio aũt actõis duo veſpicit. ſeʒ pos ad quos 6. · ſubditoß
æ ipm exeqntem ſeʒ platũ Si pᷣmo modo opent᷑ · ſic actiua p⸗
Ferenda ẽ otemplacõni qꝛ pluribꝰ vtilis ẽ. magis fructuoſa
vt dieit in dicta decretali. Iicet illa ſit ſecurioꝛ æ magis ſuauis

6

q; infecuditate ſoboł ·lippitudo Lie rachael pulcritudini ẽ pla⸗

ta · vt dieit Hre· ſup Ezechielẽ exp onẽs illud erat Lia lippa · ſed
Fecũda vο t ſedo modo aut ẽ ad illud diſpoſt? do
neus aut nõ· ſi no tũc melior ẽ ſibi vus otemplatiue. qꝛ ſibi põt
ibi ꝓficere h̊ ĩ actiua: nee ſibi nec alijs MW vο idone?⸗ aut acce
dit voratꝰ? KAn ecelſlitatꝰ·aut ꝗpa volũtate Hi ſedðo modo Otem

QG. .
Rʒʒ=
. ”ů”ÿ”M

placio peellit qꝛ actiua ñ peellit ñ ꝓueniat excoactiõe æ necelſi
tate · i vo coactꝰ· tũc ſimplieit᷑ actiua peellit quo ad vſũ eius. xæ
ſic hue cogat᷑ ab hõie vx ex caritate vł ꝓpt᷑ neceſſitatẽ Primoꝛꝛ⸗
c talibomelio ẽ actiua.qᷓʒ Otemplatiua Mã ꝓ talẽ actionẽ auge

tur caritas a ad ꝓferendũ aduſa. a oteplanduz optima ſic
ſua actio ẽ melior alns· q;ᷓ ſua ↄtẽplatio·ẽ eciã maioĩs meriti· Et
ſie patet ꝙ quo ad vſũ vite pſẽtis talis actiua ſimplicit᷑ melioꝛ
z ſtatꝰ eiꝰ·a eciã opa magis meritoſa· Fatem tñn ꝙ ↄtẽplatio ẽ
realit᷑ peligẽda · qꝛ plures inueniũt᷑ ad hoe idonei.q ĩ actõe de
ficerẽt · SDi tñ hõ ellet alleeuratꝰ.ꝙ populꝰ indigeret ˖ a ꝙ be⸗
ne gereret illã curã eciã ſñ piculo peccati pollet ulã deſderas
ſe ingerea velle magis hoc fieri· ꝓ ſe qᷓ ꝓ aliũ:neq; hoc eſſ
pPlũptuoſũ:qꝛ licitũ ẽ appetere maiꝰ meritũ ſiẽ Fecit Jaias Nta⸗
; talis vita taq; boa ſimplicit᷑ ẽ peliʒẽda. Ex qbꝰ apte mõſtra
tur no intelligende ſar roes addiute pte illo: q putat ſta
erioꝶ ab epo ꝓfectioꝛẽ elle ſtatui religionis

.
en

tü clericoꝝ in
Ca. xxv. de exellencia æ laudiby vite monaſtice & religiolſe· Et
de pluribꝰ? cauſñs ꝗpt qᷓs peligenda ſit q; aliꝰ viuendi modus

Dnaſticã religioſãq; vitam pconijs laudibuſq; elferre · nñ
NpPputo aliud fore. quam lucẽ ipam facibꝰ adiuuare habʒ
¶Pem hoe vite gen? ea omia qᷓ ad bene beateq; vuuendũ
Ferũt q ad verã felicitatẽ Oducũt · a vt paucis oĩa ophendã id
pʒ ꝗpᷣu religioſoꝝ vita vt deo ꝓpmquior accepcõrq; ceteris elle
vdear qn.· inqt. Aplus adperet deo vnꝰ Ppũs eũ eo Maʒ et
Niero. fatet᷑ melioꝛes nõ poſſe mnuemiri· qᷓ; ꝗ ĩ mõaſterijs ꝓfe
rert In Auge. libro ð opibꝰ mõacho illos ſaãctioꝛes el⸗

ſe teſta: qᷓ a ↄoſpectu hõim ſepati paucis ad ſe pbẽt acceſſũ · ſed
deo otemplãt·Muis. n. Dubitat qn deſerentes mom a tumul
tu ſeculi. a ſe a ſeculi oblectamtis ſegregãtes xpo oFoꝛmentur
m ab eo faciliꝰ ofoꝛtent᷑ Ið ſaciꝰ ipe Augꝰ. ꝓleqᷣtur ſup illud
Apocalipſi · mii fugit ſolitudine h neq; illud ꝓmittendu ẽ. qmn
in ceteris huid vite occupacõibꝰ e viuendi modis· illud hoib
omũe ẽ·vt tpa trãſeãt aimredeant R eligioſñi tñ viri illud Facile

A

.
agexre poſũit· nõ tm̃

nõ tiñ ne tpiis fugiat: ne pereat⸗Pecupant q⸗
dsẽ religioſñ aliqn lectione plerũq; oracõe· nec altera alterã im⸗
pedit auget· Succedit demuz diuini v̈bi pdicatio · ꝗᷓ deo nul
la qtior orcupacõ elle põt · Demũ it᷑ ad bonaꝛ arcium ſtudia-
Mircut · n· aut docẽt ſeributq; poſteris doctrina ad erudiendoſ
laluãdoſq; hõies · nullũq; ilt tpus vacuũ ẽ. Et cũ teſte· Cicero⸗
ne .˖ nichil dulciꝰ bene impẽſi tpis memoria/hac locu pletiſſimi
ft religioſi. In ceteris ſiᷓdeʒ viuendi modis oſideremꝰ? hõim
tꝓa · Prĩo infanciã ipam ſiue puericiã ĩ vanos ludos Adoleſcẽ
riã æ uuuentutẽ ĩ libidinẽ æ auariciã:· SVenectã vo a ſemũ in q⸗
relas eĩ cruciat æ doloĩs conpis ĩ ſiſpiria ĩ lamenta ofũmm Re
ligioh vo mranciã ĩ artibꝰ addiſceendis: ĩ duumo eultu impᷣmen
do. Adoleſcenciã vo ĩ altioꝛibꝰ ſtudijs · Penectutez vo ĩ doeen
do. pdicando⸗ deoq; vacãdo a dtẽplando fructuoſe expendut
Et vt paueis agamꝰ in monaſticã vitã æl ceteꝛas vuiẽdi formu
las illud imteſt · q quo magis illi nitunt᷑ vt ſalui fiant · tm iſti co
nant vt pereant · Ninmo qntũ illi nos ad ſaluandũ inuitantad
uuuãtatq; eogũt tm noſpos ſpedimus · Ceteꝝ veligioſoꝝ vita
ex q̃nq; cauſis exellencioꝛ atq; ꝓfectior ceteris vide᷑ · Prio 4
dez qꝛ dignioꝛ· veluti q;; xpus eligere viſus ẽ:a a pli ſecuti ſunt
Mecdo qꝛ ſecuriornã vt inqt Augꝰ· ꝓ mille cadentibꝰ ĩ xeligio
ne cadent deeẽ milia ĩ ſeculari vita· Tercõ exellencõꝛ ẽ vita mo
naſtica q duleõr atq; ocũdioꝛ: nõ enĩ hʒ amaritudineʒ obuacõ
eiꝰ. nec te diũ ouict illiꝰ.̊ gaudiũ a leticiã Nuaꝛto qꝛ ſãcto?ꝛ ꝓ
deo pimior ꝓ adbeſõe; otplacõis: vn dã ſapas reliioſoꝝ
vitã recte ꝓ dexterã deſignat.ſecularẽ vᷣo vitã ꝓ liniſtrã·vn ſup
P. leua eiꝰ ſub capite meo:æ dextera iliꝰ ãplexabit᷑ me · Rer⸗
te iqt ſeculaĩs vita ſub leua ecełe ponit᷑ · qe iuuat ad ſuſtontacõ
nẽ z dextera id vita religioſa:x pm ſpõſũ ecelłe ãplexat᷑ · dũ
ei inocẽcie a otẽplacõis plerib beloctat· Soz ar his alia an
cq; addẽda ſũt · ꝓpt qᷓ mõaſtica vita ꝓfectiſima atq; exellẽtiſſima
hbẽr Mrĩo q; tpaliũ ſolicitudĩs minꝰ hʒ · Scdo qꝛ ad ſpũalẽ ad
beſiõeʒ maioꝛẽ hʒ a ptitudinẽ · Tercõ qꝛ maiorẽ r recõpenſacõez
ab ea ſperat. Nuarto qꝛ ĩ ea maioꝛem vnuſqᷣſ q; bʒ ſui ptãtem o
ffruicõem · Nnto q; ĩ ea vnuſqſq; facili? vitat hua noꝝ ꝓiculoꝝ

PF

„ . . . „ 2

ꝓSmptitudines· Rurſus monaſtici viri nedũ in hs.̊ plurimiæ
alns cũctis vite modis pferũt᷑ · Alibi enĩ negociãtes foris qa
tem qrut: q;ᷓ religioſi int ſe ht· Illi tpalibo ſtudẽt.ſeculaĩbꝰ im
plicãt᷑: vanitatibꝰ inuoluunt᷑:a duũ mreriores plurĩos hre deo

lectã ᷑ ab inferioribꝰ ſupioribꝰ elõgant᷑ · Diſtr abunt᷑ alibꝛ

bhõies ꝗpr᷑ ea q foris ſũt· a relicit᷑ amittũt pcioſiora ꝗᷓ ĩtra ſe ſũt

vt recke cũ Bern. di cãt:· Ruãtomagis ad mm accedimꝰ tanto
magis a deo recedem? · Deſderãt · n· qͥ extra religionẽ degunt
videri ſapiẽtes dũ opeꝝ bonoꝝ penuria a va ſapiẽcia ſtulti ek
ficiũt᷑· Credũut foris luerari·dũ ſeipos ꝓdut · celeſtia appetere

viden ᷣ duʒz carnei eis oculi ſũt Nuãtomagis ĩ tꝑalibꝰ rddut

ſoliciti tãto magis a ſpualibꝰ efficiũt᷑ mendaci · Ceci qᷣpe ſũt et
duces eecorum · oĩa. n. diſponere oꝛdmare a ſeire plũmũut · duz

ſeipos diſtrabũt Ala pterea differencia int ſeculares a religio

lat ſpũs dei· dũ i ceteris doꝛmit · viget ĩ illis racõ.·ĩ iſtis ſẽſus m
his ratio extmguit᷑.feruet ĩ ill amoꝛ dei:ĩ iſtis amoꝛ mũdi hij

vnice miis ſue otinuo recoꝛdat᷑: iſti o oĩm ꝗ ſũt mi recordan

tur ſe obliuiſcut. Ali caduca· ſ a frena aplectut᷑ a ad ea ſũ
ope aſpirãt · du iſti ea q ſu ra ſũt deſderant Nn greſſii ꝓprio

currũt ad interitũ dũ moaſtici ad ſalutẽ feſtinãt. Religioſi oĩja
Pt deũ dimittũt dũ tpales viri deũ relmquut ꝓpt᷑ oĩa · zʒ ẽte

nõ fallũt᷑ ea:n. Funeſta cecitas vicẽ eis reddit qꝛ cuʒ ꝓpter eoz-

dooſa deß fecerit ſti gpt illa deu dimittuͤt · jre iuſte oos oĩa dimit
tüũt · Seculares demq; prudẽcioꝛes vident᷑: in q̃ re h ſeculi ſe

Ppõies oprobãt. qꝛ vt ſcriptu ẽ Fiſn ho ſecul, prudẽcioꝛes ſunt fi

ins lucis · Iſti ad ea ꝗ dei ſũt· tardi duri· pigri: tepidi·atq; iner⸗
tes ſut · nec cogitat quo tendere debeãt vi ſeut. ſeient deuiãt
ſi q eã neſeiũt · iſſã nõ mmqrunt · Nimo religioſoꝝ vitã · q; hũi
lẽ qꝛ ſeculo obnectã: qꝛ mollibꝰ nõ indutã abijciunt a vitã eo
prutãt inſaniã Nui paulopoſt videbũt quo oputati ſũt ĩ numeꝛo
ſactoꝝ a ſoꝛs illoꝝ inef᷑nũ Matet g ho reularis æ monaſtiee
uma exellẽcia a ꝓfectio ſup ceteros tpales ſtatꝰꝰ.
Capitulum xxvi·de difficultatib? vꝛte religioſe er de laborib⸗

– . — 7

et aculeis religioſorum in genere

oſlũ eſſ

ut᷑.· Seit · n. vnuſqſ q; quo place.

—w

⁊: verũtñ deliberacõe oſilio nõ ꝓuo opꝰ ẽ· Nuare: u
to monaſtica religioſaq; vita ab iſt potiſſime eligẽda ẽ:qᷓ caſũ n

2„
4

— —

ao accepta elle nemo ẽ q àbigat. Veruʒ alia alins ogruũt
De r diuerſi ad diuerſa aptioꝛes ſut · Deniq; aliud ẽ religi
le· aliud religioſe viuere multi nomſe religioñ ſunt: pauci
xe. plurimi religioſe viuere cepert· qͥ ſupſticõſa vita fimert a vt

V) (Eigioſi ate; mo naſtica vitã lau dabilẽ atc; pfectã et de

da ait ſapiẽs dulce negociũ:iocũdũ nomẽ religiõi ẽ- ß pgre.·
ſus difficil· veluti ĩ quo vite ſtatu hõi libertas volũtas ar volup
tas. e affluõcia adimi? & vt breuib? dicã ipa c; qᷓ natura oce
dit ſacka religio ꝓhibet. Fateoꝛ ĩ monaſterns deꝰ ſpe noſetur
br dei noticia amoꝛ et cultꝰ habentea tn eeteris vite ſtatibꝰ
impleri pnt m vtinã tã digne tã recte implerẽt᷑ ab hõibd iz ſci

—

re religiolus ẽ· Se. n. deo ille religat · q ĩ pietate a huilitate de

s toil a ſolenens tirpat Fated: e, ortodi?i oraſterns d
eri ſi faeultas coꝛpis aĩq; vres ſuppetũt. Deniq; qetẽ aĩ i religi
one monaſtica ĩiuemiri aiuũt · Mub? ego dicere poſſẽ · ſ qetẽ an⸗

mi ſperas aut optas cur & ĩ bello ſtas Nuocuũq; igit ĩ ſtatu vi⸗
uas: qs tibi bellũ infert· ñ tu vnꝰ Nuid g tu tibi aufers· qre in
alio ſtatu ſperas Deniq; oſdera illud Jſdori⸗qm ad dei qetu⸗
dinẽ no accedit paſſibꝰ· corpis· ̊ mente ſpeculacoibꝰ. Vidiſti
tu plurios religioſo habitu indutos ꝓ inqetudies diſcurrẽtes:
apoſtãtes & aſios ꝗpt inopiã reæx neceſſariaz? ab incepto ope
radẽtes. de qbꝰ ſeriptũ ?: qm ꝗp᷑ mopiã mult deliqrũt· Nuan

3z illud fateor nõ ſacre reli Kien B eoꝝ im ꝓbitati imputãduz
onõ ꝓuo opꝰ ẽ· Nuare vt ego pu

—

Wr eterea religioſ noõnulli h tpis ab vtero regule ſue aberrã

tes · quo· n. mo ouerſent᷑· quo ve obediẽcie pauptate æ caſtita

7
* ..

maioꝛ ẽ Piculi imoꝛ· ſpes Pficidi Nje az lap ies illud tre

is tramite veligione; obbuẽt · tuipe noſti·ĩ qbꝰ vt michi vider

noꝝ exponẽs· lapides ſackuarij diſperſi ſut · lã gunt᷑ inqt xe

negoeys: q: nõ actio ſeciilaris vite. s

hbodie nõ admſtrẽt religioſ: diſeurre
officia: religioſos adelle videb.

doloꝛ ſeſe ingerũt cupiditatis vl adipiſcẽde dignitate gra-aut
oꝛte laſeiitie habẽde er empcõis. vt ex cuciaticolli ab obe⸗
diõẽcia ſio plato : agẽtes otra pncipalialeoꝛꝝꝛ vota:ꝓ quoꝝ

tabonaa bono nõ retrabãt qnimo ſẽ pena ſuos a

——
—

nocecia ſuos tenet ſectatotes Michilom? H quorũdaʒ religio

ſoꝝ praua exẽpla. Etſi aliquos a religione penit? nõ aꝛceãt· eo

Juüt tn vt diferãt quouſq;

tu nõ paz laboris & difficultate habere·

di ſtat? i ſpecie a de malis religioſis æt abuſib? illo
NMt difficultates a labores pdictosquos nõnulliĩ ge

—— 2

naſtieẽ vite ex pluris oſpicere libet eo pbtim: qꝛ eu peccata effu

—

JZere vix poſſimꝰ. oſtat ĩ eodẽ gne peccãdi lõge Fui⸗ religioſos

peccare q́; ceteros hies. Nuis. n. dubitat vt ſãctꝰ Thomas·
reugiou Sui peccare foꝛnicãdo ↄtra votũ otinẽcie Zui
us peccare tra votũ pauptat. guiꝰ deniq; peccare ĩobedien

refert religioſu Zuioꝰ peccare foꝛn

do otra votũ obedi

AInmimo dei filin Zculcat atq; vitupat ꝓ otẽptũ Cotra quos:

mo mea facit ſeelera multa Demiq; Sius peccat qt pmpta ſcẽ

dala · cu multi ei vitã vt ſpeculũ reſpiciut. Auos idẽ Nierom.
lignat Ait. n. cuz ꝓpheta· dieremia vidi ſimilitud

1

S

q i mendacn·a ofoꝛtauert manꝰ peſſimoꝝ: nõ vt ↄuerteret᷑

vnaſ; a malicia ſua Cofortauect m mano pelſimozz:ch ma
lo eoꝝ exẽplo mali qadmodo ofFoꝛtari vidẽt᷑ eos videlicet ſe

piculoſus ote ptꝰ? ĩ religiolo⸗ qꝛ vt Thomas ait· cum religioſus

ſinguloꝝ: orcupacões lſet
R EOlo WDolie Herulaĩa:n· ne gocia leculaĩt p⸗
tractãt: ad q vtnã ꝓficiẽdi gra: aut vocati accederẽt ʒ pebæę

ſe experiãt · Nuibj colligit hue ſta

Caxx vy pticulario a laciꝰ de pmptitudie piculoz: huiuſno

nere adducuũt. cca monaſticã vitã afferũt alia ptieula
riꝰ de ꝓmptitudie piculi hꝰ ſtatꝰ Aiũt· n.· qꝛ picłla mo

do otra votu obediẽcie Bemiq; qa dubitat religioſũ guiꝰ poc⸗
care ex oteptu:q; ut ſãcti aiũt doctores. ꝓ otẽptũ videt inztꝰ
bñnfien recepti cũ ꝓ religionẽ ſublimatꝰ ſit ad ꝓrectois ſtatum

adulterh ⸗

W 4 *
sä o
. . .
*
„ I1

venit otemptũ: incoirigibilis eficit᷑· c oĩm ẽ pelſimꝰ· Addu⸗
xens ulud bieremierofregiſti iugũ æ dirupiſti vicula mea In
SHoeruhard' ad Eugeniũ Nue maioꝛ puerſitas:qᷓ maio? otemp M
tus: q;; poſt ꝓfectõis votiuã ꝓmiſſionẽ volũtariã obligacõem
pꝰ ſacri habitꝰ? ſuſee peõeʒ: poſt exẽploꝝ vtuoſoꝝ patrũ multi⸗
rudinẽ a ꝓfectõeʒ: redire ad peccata ſiẽ eanis ad vomitũ· Io
ruʒ pcepta otemnè quos tociꝰ vite a actionis ſue iudices loco
der elegit Et ubdit · magna monachi dignitas ̊ magna eiꝰ? dã

nacõ· ſ ꝗᷓ ſũt monachi agere pfmittit. Ceteꝝ by ſtatus laboꝛes
æ difficultates n negauit· Aug:ad Vmcenciũ do natiſtaz⸗·Ait
em fateoꝛ caritati vre rorã dno deo nro · q teſtis ẽ ſup ammam
meã ex quo deo biure cepi: qm difficile ſũ erptus melioꝛes pol
ſe muemire q qͥ in monaſterijs ꝓfecerũt ita nec peiores q; q in

monaſterns defecer̃t: vt hinc arbitroꝛ ĩ apocalipſi eſſe dietum

Juſt iuſtifice adhuc æ q i ſoꝛdibꝰẽ · ſoꝛdeſcet ad huc. A ttendẽ?

da g ſũt: Aug. vba· Fatet᷑· n. melioꝛes no vepiri q; qͥ in mona⸗,
ſterio ꝓfecert. ̊ nec peioꝛes q qͥ defecert Coſtat· n· longe plI
res deficere q ꝓficere. Mã vt Niero inquit rara ẽ vtus atq;
difficilis: a paucis appetitur . Sz æ phils ĩ ethicis ait. difficile
admodü fore tenere medmũ vtute: qjre lõgeplures deficiut · S3
attinguũt-veluti ſagitãtes ad ſignũ mediũ plures deficiũt ; hix
nũ tangãt. Vn qdã ſapiẽs n mira?᷑ qre plures hoies ſint viero
ſiq́; vtuoſi maxime qꝛ peccare multe modis otingit· vnico 8
Fectu qs reddir᷑ vicõſus: ̊ neqq; qs vtuoſus æ innocens erit⸗

ñ omi ocurrẽte vtute q muiceʒ onexe noſcũt᷑ . Vn ſaluatoꝛ mul⸗
tos foꝛe vocatos ait gᷓ paucos electos Et ꝗpheta clamat quia
multi qᷓ derecert· Et ite oẽs ſimul inutiles facti ſũt: nõ q fa

ciat bonũ · vt bono raritatẽ atq; parcitatẽ deſgnaret: Cum 5
jonn ſtatu plures deficé arbitrandũ ſit religioſos JFuiꝰ defieẽ
nẽ abiguũ· Nuis.·n. n cmit religioſoꝝ tã copio ſã nimeroſitate;
P qs no videt tã paucoꝝ ſãctitatẽ· Nuis n cnit multo religio
ſoꝝ ſupbiã æ elacõeʒz qs nõ videt pauco bũiliacõez.· Wluri
mi cte ſüt religi 5 ehhdolor tale: vt eu wern oir ſub habi
tu religiõis am muʒ ſecularẽ· æ ſub pannis ouerſacõis hre dnus
niantk ⸗coꝛ altu ĩ ſeculo. Puerſũ ad xeligionis oꝑa

1

/

Herm ait· doleo de multe qͥ poſt ſpretã pl pompã o9uerſari de
berot in ſcola builitate. Fuio inloleles æ impaciẽtes ãplio fieri n
clauſtro qz fui ſſet i ſeculo Et qd magis piculoſũ ẽ pleriq; ĩ reli«
gione nõ paciũt᷑ hri ſe otemptui:qᷓ ĩ domo ſua ſecularit᷑ viuen
tes. nõ ſi otemptibiles elle potuer̃t · Mreterea ĩ eo vſat qmar
ime religioſoꝝ piculũ:qꝛ cũ ſint religati deo dũ ſe ligatos foꝛe
dolot ſe amittſit ſolutos: no oſiderãtes q bñ ligata ſecuriꝰ ceuſto
diut᷑ ſoluta vo facile pdũr Multe rurſus aculeis a laboribu
ſtat religionis ẽ refertꝰ æ plurĩs piculis expoſitꝰ Nuis enim
dubitat teſte Hernhardo⸗Fuiſimũ eſſe int᷑ aſſuetas epulas eſu
rire· Int᷑ delicias pteritas macerari- Int᷑ veſtes peioſas t mui
aetas algere Et int diuicias qs ondit muũdus offert diabolꝰ? de
Pßperat nẽ appetitꝰ eas ↄtemnẽ Pro fecto tãto h̊ Suioꝛa exiſtũt
Into Fui a paucoribꝰ? tollexãt᷑ Fateoꝛ cte qꝛ vt Dernbhardus

ait · nõ deſũt religioñ ĩ clauſtro·q hoc pacto volũt eſſe paupe⸗
res: vt nichil eis deſit · Demiq; volo religioſ caſti ſnt a paupej⸗
Wuid tñ diees de piculo axrogancie vane gle: qᷓ nõ ñ mehores
eemptat . In Miero. pl? ẽ depoſuille animu. q; eultu . difficili⸗
auu.s arrogancia: q;s auro carem? er gẽmis Rijs n: abnectis gloꝛi
oß ĩterdu tumem ſoꝛdib?· a veẽdibilẽ pauptati populari aure
offerim? Sz ad alia traſeam?.· Muis talis vligioſus ẽ ꝙ Hern ·
ipe deſcribit . q nullo ꝓrſus aut reſiſtit porib: aut miudeat pa
rxiby aut ſubiject?. plene obſeqt: ſocns ogruens ſubiectis vtili
? oĩbi odeſcẽ des fugax voluptate: appetitor laboĩs paciẽs ab
hectõis impaciẽs boris· paup ĩ pecumia · diues iſciencia.· hüit
ad merita- ſupb ad vicia qᷓ ta buic mo mori? vt ſoli deo vi⸗
uere delectek. De bis Fuſebig dicebat; qm talt j monaſterio
viuere ꝓfectio ẽ. ꝗ̊ alit᷑ ouerſari magna da natio ẽ:cte pocius
eos imitãt᷑ de qbꝰ idẽ· HBern ait· qm ſupbie ĩobedꝛẽcie et aua
ricie ſudst . pme culpe caſus attulit laboꝛ fcie lapſus time
tur . Nis trib' pieuk tres clauſtralm oꝛdies ſubneiut. ſeʒ q ſe⸗-
dẽ placois qrũt· a Pelle nõ valẽt: Alij q nec obediunt nec obe
dire volüut. Terch kamiliares Jude loculos poꝛtãtes ĩ occul
to detrabẽtes Sz vt paucis multa Ophẽdaʒ. ſi ſtudia ſi motes: ſi
vitã plurimo religioſoꝝ ognoſcere vis · oſdea qelill ca pitulũ

—

1
lie

Tõ ==

222

4 .

hoſtis extra murm æ uidia· in nocte nullas vigilias habent
nec die laboꝛes laborat monachꝰ vt fiat abbas: abbas vẽtro
ſus:por ĩgraſſa᷑ mẽdicãs blãdit᷑ potẽtibꝰ frona diligit. ſuſpi
cioſus clauſtral burſariꝰ perunioſus:infirmariꝰ Ocubĩariꝰ: ca pi
toſus ſacriſta: m oꝛone ↄuerñi:fr̃es ad q̃ſtũ pdicãt. gardianꝰ eq
tat: ꝓui ncialis ꝓclamat: gnalis gnat· Dreterea de hiuꝰ ſtatus
Pieulo vide qð· Dernhard dicat q̃dã epla moriẽs vix vnquaz
aliquis in cella ad infernum deſcenditequia vix vnquam in ce⸗
lo pdeſtinat? in ea vſq; ad moꝛtẽ ꝓſiſtit· Ita laboꝛes picula bꝰ
ſtatꝰ aptiſſime demõſtrat Prego:ĩ regiſtro mqͥens: vos qͥ viaam
vite ext hoõim frequenciã ducitis tãto maioꝛa certa mia pati ne
ceſſe ẽ: qm ad vos mgr ipe tẽptatio nũ accedit· Ceteꝝ er multi
tudie peeptoꝝ a onex religionũ: piculũ a difficultas ho ſta⸗
to ophendi · Nã vt dicit · Auguſtmnus vbi ſũt multe peeptiões
ſbi multe ſut tralgrelſiões· Nabẽt n religioſi lõgeplura pcep·
ta q; qcunq; hõies alio ſtatuũ· imo plerũq; vt ſup dxi ꝙ alus
merituũhbi ad peccatũ a piculũ e: neiuuat ſi dcas n oĩa pcep.
ta obligãt · Nuib? Liero reſpondet jdã epiſtola· nõ ideo pu
tet qͥ ſe deo obtulit aliqᷓ ↄtemnẽda elſe mãdata qꝛ leuia ſũt · tãa łn
max ĩa illa q́; minima impata ſũt:a otẽptꝰ vmꝰ ꝓcepti peipiẽt.
iniuria ẽ· Et ſeqᷣtĩ quocunq;: n. ſtatu ĩ quouis adu eqle pecca
tũ ẽ · vl ꝓhibita dmittere · vl iuſſa nõ facere . Dern. aſte uſſ .
m culpa n negligut᷑ a m cmie nõ ↄtemnũt᷑. q; multa ſũt ho
die religiombꝰ? peepta d quot vĩcula multiplieata · D q́; pau
ra a tarda remedia · De qᷣbꝰ xpus dicè videt᷑ alligãt o nera
uia et ĩpoꝛtibilia et imponũut ea ĩ hũeris hoim Cõt᷑hos multi
plicãtes peepta omĩat᷑ deꝰ duas maledictiões · Prĩa ẽ ve vob
leribe a phariſei ppoerite· qᷓ elaudite regnuũ celoꝝ an hõies vbi
n intrate nec ꝓmitite alios ſtrare · Scðda ẽ· ve vob̃ ſeribe a pha
riſei ·qᷓ decimate mentã æ anetuʒ. relmquitis ꝗᷓ Suia ſũt ſeilicet
legis iudirium miſericoꝛdiã a fidẽ Foꝛte dicet q piam fatendi
elle plurima elſſe religionũ precepta⸗plurima onera ex quibus
necelſe eſt: plurima ſequantur peccata- Fatenduz eciã plurima
elſe religione pericula incõmoda plures difficultates laboꝛ
res Verũtamen ey plurimis bonis q; religioſ agunt Faciliꝰ ere

Dir ablobi polle: ̊ eær ꝓmpti? ab eis reſurgere valebũt/ pſertt
ꝗpt᷑ ĩtentionẽ q; hint ad deũ erecta⸗Accedit q; hnt ſocios a qui
bus inuenit᷑ ad quos dici pñt ꝗ tetigi ſupra ĩ xxnie· Remum
fateor poſlibile illud ẽ· dificile dixeri peepta⸗n: apta ſunt⸗im
plecões dubie⸗ mandata ctatrãſgreſſiões ctioꝛes: vicia n orcul
ta ſũtbona noõ vidẽt᷑: ꝓicula maieſta exiſtut: nec hi diſerimĩie
ĩicurrũt remedia vo dubia· nec ſñn magnis laboribꝰ qrunt᷑ a
ciliꝰ eadi? qᷓ; reſurgãꝰ. ſoen vo an iuuẽt eũ qͥ ſe ledere vult vnul⸗
qſq; Oſderet de qbz q;dã ſapiẽs ait: qd iuuat amicusf ammuſß
amicicioꝛ ledit Fateo: tñ bomis æ deo dicate religioſis pericula
difficultates laboꝛes hmõi qdã ctamia qdã exercitacões exi
NRuü: qᷓ religioſe viuẽtes eo magis coronãt atq; vt ſuß dixi rũ de
Piculis o laboribꝰ? ſtatꝰ? eccleſaſtici egi nõ ẽ ſ culpa religio·ſed
abutẽtes religiõe Nec improbacõ ĩreligiõe · ß deturpantibꝰ

religionez i qᷓ nõ ẽ mixx ſi ſit multitu do pieulox: vbi violãnbus
æ bñ militatibꝰ ẽ cumulꝰ donoꝝ · Nã ut at Rugo de ſãcto vic
toꝛe: omi ſtatui benigna & religio: abũdãs paupi medioeribꝰ
ſufficis tollerabit diunti ffirmis larga: dedicate opaciẽs· pe
nitentibꝰ mierãs. ꝓuerſis ſeuera boms optĩa Et Criſo· religio
nũq; ſeneſcit fatigacoeʒ n ſtit· ex qbo oĩbꝰ apte mõſtrat᷑ hꝰ vi

tea ſtatꝰ ꝓiculũ laboꝛ difficultas ſit æ neceſſitaß
Ca. xxvin. de ineliatione a diſpoſſcõo naturali a diuerſitate cõ
„ Ltra pdicta nnulli cautos agũt æ attẽtos vᷣligionẽ ĩgre
di volstes. vt ielmacões ſuas ac diſpoſicõnes naturales
A ↄplexidos attondãt. vireſq;ſuas diſcuciãt· Tandẽ qᷣdã
illis circa ꝓdicta oſilia pbẽt Anit. n. qꝛ ſem ãtiquoꝝ ſapienciũ
ias. diuerh ad diuerſos penit? viuẽdi modos aut inelnan ꝭ
aut diſponũt᷑ Diuerſſtas auũt a diſſimiitudo: aut diſparitas v.D.
pliei rdice ꝓcedit . Primo ex natura ſiue qjlitate diuerſa: nõnul
los ex diuerſitate oplexiõ is loci q; ĩ quo viui᷑ .naturalit᷑ ad di
uerſa fieri videm?: nõnullos. n· jclinari oſpieimꝰ? ad bñ politiã
dũ in rep· alios ad militandum:alios ad artificia alios ad ſacri
Ficia a cultum duumnum⸗ nec ſolum ad hec exercicia⸗ſed amime

—¶— —

pa Rões diuerſimode diſponũt᷑ · qm aliq̃ ad verecundiã⸗ aln ad
irã:aln ad triſticii ielmãt Cõplexiots & diuerſitas t regiois
litas: ad duierſa pemitꝰ? ĩelmat eciã quo ad moꝛes Nuãto·n· hu⸗
mana oplexio ſimplitior a purior ẽ: tãto ſẽſus exterioꝛes viuati
oores: potẽcõꝛes atq; ſubtilioꝛes reddũt᷑. quo fitvt ꝓꝑ ↄſequss
ſtellectoꝰ hõis eo magis ſit purioꝛ et ſubtilioꝛ Idq; ex eo patet el
ſe maifeſtũ:qm qᷓ;diu ſẽſus ipi exterioꝛes viuatoꝛes exiſtũt· tan
to magis ſtell ectui debuire pnt Iim ĩtellect? ipe nichil agit aut
ſtelligit: q; diu ĩ hoie exiſtit ni cũ mĩſterio ſẽſus qre recte· Xriſto
inqᷣt qꝛ aĩe ſequũr᷑ coꝛpa: Et alibi ĩ libris de aĩa ait-molles car
ne aptos mente dicimꝰ· Aſa & hue ĩtellectꝰ huan non exercet
opacões ſuas:ni mediãtibꝰ oꝛganis coꝛ pis:q; oodeʒ phõ teſte ·
mechil ẽ intellectu · qͥn pᷣus fueit ſeſu. Ex q radice ꝓcedit illa
rauſa a multe ignorata qre ĩtellectꝰ huanꝰ qnq; fatiga ᷑: q li⸗
eet Pe dicku ſit: tn ĩtellectuʒ fatigari dicimꝰ nõ ſedm ſe: H ſeðm
ſeſus exterioꝛes: eũ qᷓĩbo agere debet ĩitellect? ipe · Ex qbꝰ oĩbꝰ
oſtat ꝙ abilitat᷑ ſeu diſponut hõies ad huc vl illuũ modũ vinẽ
di: ſeᷣm ꝙ pei? vkł meliꝰ oplexio illoꝝ ẽ diſpolita Et qʒ q; aia ip-
ſa eque ꝓrecta exiſtat tn aliqn eligit vnũ viuẽdi moduʒ ſibi aceco
modũ: ĩ eo facilꝰ bn opat᷑: ſi oꝛgana coꝛpis meliꝰ habet di⸗
ſPpoſita e oplexionata:qᷓ melmatiue nõ opletiue ad hoe vł illud

diſponũt. Dedo diuerſitas modi viuẽdi otigit plezqh ex diuer

ſa ↄluetudĩe q naturã imita᷑. æ illa ad vnũ modum viuedi tra
bitalios ad auii. Tere i dilparitas wiusdi otigit nonniſs ex
pũali duũa Fluẽcia:q qn e quũo vult hũc trahit ad vnuʒ viuẽ d·
modũ:aliũ ad aliũ. m tn offeſione vniuſeꝰ q; liberi arbitrj · ꝓ vt
ſue ierutabili placet Puidcꝛe, MMuicũ poc mo trabit a vi
tã mõaſticã: laudet deũ q̃ traxit:a ꝓpeꝛet ad locũ ꝙ; lbi mõſtꝛat
dey. a rlictis vrbib? & ea illecebris: vadat ſaluari ĩ ſegor Ve-
rüũ ſedus modꝰ? oſuetudiariꝰ eos repente n iuuat:q̃ delicate in
vrbibus nutriti ſunt. led opus eſt conſuetudmem ꝓnicioſã con
traris ofuetudme paulatim deuincé. Gi bo Primum modu adö.
dunt. recurrant ad oplexioneʒ vt pdirim? ad naturam ſuaʒ ad
melmatõeʒ ad diſpoſeõeʒ terioꝛis hõis ſin vnqſq; recurrat de
mq; ad vires coꝛpis ſin:a ſerpos a ĩtꝛa ſeipos diiudicent a de

. 6

1. magis ! ſibi ᷓ qʒ alis z eredat · o⸗ Aladut § oſi nlüt. nönulli gleribs
tes vt qͥ ĩ deliberacõe pẽdet an rligioſã vitã aſſumat:cũcta aĩo “
digerat id eligate ꝙ poꝛtare Otmuare pollit · Mec volũ⸗
tetigi? dicta elle aſo di ſuadẽdi vᷣligiõis ĩgreſſũ maxĩe q; nõ igz⸗
nora? nejez ſñ Jui pẽto Tligiõis vitaʒ alieui aut ꝓhibere aut ipe
dire polle iuuelb? pbtiena adoleſeeti volẽti viã ꝓFectõnis dixit
xpus vẽde oĩa ꝗ ꝗᷓ habes da paupib: veni a ſeqre me Vnq
55 ſapiẽs ait: q adoleſcetẽ a ligioe retrahũt ſiles ſunt phariſeis M
bꝰ oꝛe Platocs dickũ ẽ: ve vob qꝛ nec vos ĩtrat ĩ regnũ celo
ruz nec alios ſimie ſtrare: Weꝝ tñ rligiois Freſſus de olilio ſit
de o pibꝰ ſup erogacõis vnꝰqͥſq; vt dictũ ẽ ad ſe vecurrat vi⸗
relq; ſuas diſcuciat kragilitati ſue oplexiom nature oluetudim cõ
ſulat· aſi poteſt cape capiat; Dicare eniz religare ſe deo opti
mũ ẽ Sʒz cogitet q religionẽ ĩtrat· Laborioſã viã· iter arduu at
q; difficile aggredi: nec ad tys: qz diu vixerit religiis onera
necelle ẽ ſuſtmeat. Illudq; ſp ĩ mentẽ veniat: q; ſe manũ ponat
ad laborioſi arat ne reſpieiat retro q; apt? ñn exit regno ce⸗
loꝛ Tatem tñ qꝛ ea ꝗᷓ tetigi? ĩie lmatiue nõ opletue ad boc vel
illud diſponut Potes de? abudare facè gram nob: 4 de la
pidib iſtis pt ſuſcitare filios Abrae⸗de lapidibdi 1 id e de n—
Durate o Fleribilib? aĩs hõim.n ſolũ natura vl oplexiõe: H ecia
deßuacõe Kmalicia † pt lulcitare F ilios Abraejd ẽreddere eos:
Fflexibiles a obſeqtiſſimos a8 obedietilimos ad obedreciam
cetera onera xligionu . n tñ ĩ ꝓbã? qᷣ qn vndqᷣl q; Ffragilſtatez virel
q; ſuas diſcuciat: Et cũ ofih ht rligibez gredivt lupdictu n pt
ca ere capiat⸗ . .». “
a: xxix · 8ð opacõe religioloz: int ſe adiuics. mo de parõe
ſolitario⸗ 2ad ſocialẽ vita agetes q vita ꝓfectioꝛ ſit altera⸗
Abitaẽ igi᷑ lupi? opatõ: differencia ho⸗ duoꝛ ſta
tuu clericalis videlicet e regularis int᷑ ſe admuicẽè opa
toꝛ· c qlit alt alteri aut equat᷑ aut ponat᷑ quo ad per
Fectionẽ ſtatuũ:a quis ſit eligibilior ꝓut ꝓfectior aut ꝓut bu⸗
mamor . Ja lupeſt vt ſtatus religioſorum mter ſe admuicem di
ſmguantur compentur quo ad ꝓfectioni s ſtatum⸗-Et primo
de rehgioſis lolitarns pPalis ad vitam locialẽ agentes . Nuãtu

ðõ

“ W 1 S

igit᷑ ad religioſoꝛ ſtatuʒ inter ſe oſderãdum:æ ↄpandum. du
plicẽ foꝛe puto differẽciã religioſoꝝ: quoꝝ dã qꝛ ſolitariã t ana⸗
coriticã vitã ducũt: alo qᷓ ſocialeʒ· De ſolitarys & pᷣmo dicen
dũ ẽ. deide ad ſocialẽ vitã agẽtibꝰ · De pmis itaq; a nõnulł ſac⸗
tis doctoĩbꝰ alſerit᷑ illos oẽs ceteros v᷑ᷣligioſos exellencia vite
ſtat? ꝓf ectõe ãteire· ſie ð Antonio legiꝰ.ſc de · Maulo pᷣmo ho
rennta necñ bñdictio pᷣmis macarioibꝰ a oplurĩs alij · de qᷣ
P9 Aug ĩlibro de opib moachog art illos mõachos fictoõrej·
elle. qᷓ a oſpectu hõim ſegregati nulli ad ſe pbẽt acceſſũ · Aln vo
diſtinguẽduz putãt qꝛ vł loqm de ꝓfectõis ſtatu vł ð pfectio

nis ope Vtroq; aũt mõ ſolitaria vita manr pfectoez acqrit 8

—

Poeialł. MuHDr6 m vita ſocial ſtat? ẽ volenciũ pfici p ĩſtructi

onẽ ĩ ĩtellectu:c ꝓ coꝛrectõ eʒ ĩ effectu:cũ aliqn otĩgat a via pe:
Fectõis demare Eg ſolitala vita ẽ ꝓfectoꝝ a taliu qͥ nullo iſto
rũ ĩdigeãt Holitaĩe · n. viuẽtes a alio 9loꝛcia aſpnãtes ·c eiui
lit᷑ a ſocialit᷑ nõ ouerſãtes.nẽrio vt phũs ait ĩ poli · vl ſüt vt be
ſtie vl ſũt hõie melioꝛes Vñ ñ ſolũ ſeᷣm ſãctoꝝ ̊ ſeᷣm phõ ſẽ
tẽcias ſolitaie a vtuoſe viuè pfectoꝝ ẽ:a magis tales debẽt di
ci qᷓdã di qz hõies · vt tãq; ſupmi a pꝓfectiſſim hõies · n ſolũ ho
norãdi. ᷓ poeiꝰ admirãdi ſũt · Nuãto g ſtatꝰ płectoruʒ excedit
ſtatũ ꝓficiẽdo tãto ſolitaia vita moachoꝛ excedit vitã quorũ
eũq; tigioſoꝝ ſocialit᷑ viuẽciũ · Si vo loqm de pfectõis ope ̊
idẽ putãt Opꝰ.n.vite ſolitaie otẽplaco ẽſociał vo vite actõ eſt
vykt vtriuſq; opis ĩ qbuſoã omixtio Planũ ẽ aũt ꝙ otẽ placõ pe
minet actõme ẽ opꝰ magne ꝓfectõis: nõ ſolũ ꝓp xpi vba: de
martha æ Maria omint? ?eitata-F pt rn erẽplii imitãdui- De

quo ſeribi᷑ apud luraʒ ꝙ exijt ĩ montẽ oꝛaxe:a erat ꝓnoctãs

oĩone a hoc fit ꝓpt᷑ facilio diumũ auxiliũ ĩpetrãdũ ſto. n· dirit

exijt ad turbas. aut ad vrbes oꝛare mõtẽ vaſte ſolitudĩs· vbi
em deeſt auxiliũ huanũ.ſolitudĩs locꝰ aptꝰ ẽ ad ĩpetrãdũ diui⸗

nũ auxiliũ: qꝛ cũignorãꝰ qð agẽ debeamꝰ. hoe ſolũ habeãꝰ vfu

gn: vt oculos nros dirigaꝰ ad deũ Itẽ qrit᷑ ſolitudo ꝗpt tumul
tũ ſeculi fugiẽdũ deſerẽs n · mm tumultu ſeculi a ſepans ſe
n ſolũ a voluptatibꝰ mi.h̊ a iocũditate ſociali:ↄFfotat᷑ axpo vt
glola ait ſup ꝰ vbo apocalipb rij mli fugit ſoltudie; Circa p

I Cc“ X

diaa tñ q de ſactitate vite lolitaje diẽta ſuͦt · diezad im pulſat

Alia e: n: racõ illiꝰ antiq tpis: alia moderm. Si⸗ n. viros ſoli⸗
tarios ohderã?: illos videlicʒ qͥ ĩ pᷣmitiua eccla floruerũt verilſi
mũ puto illos fuille ꝓfectoris a ſãctorxis vite ceteris ſocialẽ vi
tã agẽtibꝰ Co:n tpe nõ artabãt᷑ fideles tot eanonũ decreto
ruũ peepte cẽſuris aut peĩs · Mec erãt tũe vt ita direrj tot laquei
legu ſeu oſtitutionũ: exomũ cationuũ ſiue cẽſura · a qͥbꝰ vix fide
les ecia diligetiſſimi timoꝛati reſpiras a prauè pit ntot ieiuni
a indicta n vigilie nõ ſiẽcia: nõ duurna pit᷑ a nocturna diuina
officia dietſ ac ex pcepto dicẽda nõ deſq; tot Feſta eolẽda: n tã
erebra ↄfeſſio a coꝛ pis rpi ↄmuicacõ nõ tot obediẽcia pſta
tões:/ſiẽ mõ fideles artãt᷑ aut poeiꝰ ſuoluũt Ita vt recte dep
lat ecclæ dici poſſit illud xpi:q alligãt onera ĩpoꝛtabilia e cete
ra Wn ſi aliqᷓ hꝰmõi illa ᷣmit ua eccla buabãt᷑· erãt tn voluũta
tis ꝗᷓ ꝓtue traſgredi pẽtm nõ erat: q; nõdiĩ ꝓhibita Muũc vero
ea o ĩa ꝗ dixiꝰ a oplura alia ab ecela addita & quotidie ſeðm ho
minũ e tpis maliciã ex pedit: vt augeãt᷑ e ſub peepto ĩiungũ⸗
tur. Nuoꝶ*τ ignoräãcia aliq nõ excuſat: æ oẽs eclam ſolitaios ad
obßuatoeʒ ligãt Cuũ igit᷑ ea oĩa n ſolũ facere ̊ a lcire diffieile ſit
ct fere ĩpoſſibile·ñ ſolũ anatoꝛt: ĩ heremo vitã agẽtibꝰ: qui
boõim ouer ſacões fugiũt· a oĩm reꝝ neceſſaia g penuriã hnt. H
eciã hijs qͥ vrbes ĩcolut deo puta? ſn offenſioe veitate ꝓbabi⸗
lit dici polle: modornis tpibo. vit boremiticãa n polle vepiri il
liꝰ ꝓfectõis ſãchionie: ſe pᷣſcis ill tpibo qnimo piculoſã admo
difore n diſfteult ecüͦctra eeele ſtatuta obſu 6 voile hin forte
aliqs dicat æ anacorite pdicti i adeo ꝓfecti ſũt: a tã firuũ aĩim
ĩ dei amoꝛe hint: vt ab hijs ligamte liberi ſint: a pdicta pcepta⸗
habeãt ĩ pparatõe aĩ· Niubꝰ noõ facile a ſſẽcio.q; cũ de ecela ſint

Peeptis eceleſie ligari mam eſtũ eſt. miſi puilegiati repiant aut

1

diumit? aliter fuerit reuelatum ·

Pacõe ri zio ſo vitã ſocialeʒ agẽciũ ſe: a qᷓ religio
Meial alte ſociali ſit ꝓfectõꝛ et vte tligo eo ꝙ aꝛcoꝛ ſit ꝓFectõ⸗
VVnſequens eſt vt religioſos vſtam ſoclalem agentes di
At quos vt ſacti doctoꝛes tradũt: lõga admodu diß erẽ

.

excñ eſt. Mam ut inquit ſanctus· Thomas ſecunda ſecunde · .
¶lxxx vim .· differencia religiõis vniꝰ ad aliã pneipalit q;deʒ attẽ⸗
dif ex pte fĩs ſẽ ſ vna religio oꝛdinet᷑ ad ꝓegnos hoſpicõ re
cipiẽdos a alia ad viſitandos vł ᷣdimdos captiuos · Scdario
aut ex ꝓte exercicin · qꝛ diuerſi modi exexcien ſut ĩ diuerſis vligi
ombꝰ?· puta qꝛ ĩ vna t᷑ligiõe caſtigat᷑ cor pꝰ ꝓ abſtmencias cibo
rũ: ĩ alia ꝓ exerciciũ opeꝝ mãualiũ. vt ꝓ nuditateʒ vl aliqᷣ;d ali
ud hꝰmoi⸗ Et qꝛ nõ pt aliqᷣð dici altéo pociꝰ· ni ſem illud ĩ quo⸗
ab eo differt ˖ deo exellẽcia vm? religiõis ſup aliã pneipalit᷑ q
Sẽattedit ſem tligrõis Fmẽ. Pedario auũt ſem exerciciũ · diuẽ
hmode tnſcm eil vtraq; opacõ attendi NMã Opacõ ꝗᷓ eſt ſcym
fieʒ ẽ abſoluta:eo ꝙ Fĩs ꝓpt᷑ ſe qit᷑· Cõgatio aut qẽ ſem exer
ciciũ qri᷑ n ꝓpr᷑ ſe· ꝙ᷑ fmẽ: a ideo illa vligio alteri pfert᷑ q oꝛ
dinat᷑ ad fmẽ abſolute potioꝛẽ vł q;ꝛ ẽ maiꝰ bonũ · vtł qꝛ ad plu
ra bona dirigit Si vo ſit dẽ Fĩs ̊ ſcdario: tũc attendi᷑ peminẽ
cia vligiõis no ſem qᷓntitatẽ exercici· ſcðd m ꝓpo:cõeʒ eiꝰ ad fi
nẽ ſtentũ · Wn a collacoibꝰ patrũ ĩtroducit᷑ ma beati Antho “
ni q ptulit diſcerecõeʒ ꝓ q;ʒ aliqs oĩa moderat᷑ ieiunijs · a vi⸗
gilns æ oĩbꝰ hꝰſeemodi obbuacõibꝰ · Sie g dieenduʒz ꝙ opꝰ vi
te actiue ẽ duplex: vnũ qᷣdeʒ qð ex pleſtudme otẽplacõis deri
uat᷑ ſiẽ doctrina a pdicatio vñ a Hre. dicit ĩ qnta omelꝛa ſuper
ezech ; ꝙ Pfectis viris pᷣmo ad otẽplacõeʒ ſuã redeutib? dicituꝛ
memoria; ſuauitat tue eructabũt · Et H pfert᷑ ſimplici otẽplati
omſẽ eni ẽ maꝰ illũiare q; lucere ſolũ: ita maiꝰ ẽ Otemplataa
lyns tradere q;d ſolũ otemplari · Aliud aut eſt actiue vite: qd to
talit᷑ oſſtit ĩ occupacõe exteriori.ſẽ elimoſinas dare hoſpites v
cipe a alia hꝰſeemõi ꝗᷓ ſũt miora opibꝰ otẽplacõis n forte in ca

ſu neceſſitate Siẽ ̊ ſũmũ gdũ ĩligiõibꝰ tenẽt: q oidinãt ad do

cendum a pdicandum: qui eciam ꝗpmquiſſimi ſũt ꝓfectioi epi
ſeopoꝝ ſieut a in alns rebꝰ fmes pᷣmo oↄiungunt᷑ principins
ſeeudo vt dicit Diom · ſeptſo ˖ e · de · di .· no · Feðm auͦt graduzʒ
tenet ille qᷓ oꝛdinat᷑ ad otemplatiõeʒ Teren aũt q occupantur.
circa exterioꝛes actiones: In fingulis aũt his gradibus poteſt
attendi preemineneia ſecudum ꝙ vna religio oꝛdinatur ad alci
orez actum in eodez genere Reut int᷑ opa actiue pociꝰ ẽ redime

X
„
4
P N
a ℳ *

re eaptiuos: q;ʒ ſuſei pehoſpitese ĩ oĩbꝰ opibꝰ otplatius poci
oꝛ ẽ oꝛo qᷓ lectio Mõt ecia attẽdi pemmẽcia: ſ vna ea? ad plu⸗

. ℳ₰

ra hoꝝꝶ oꝛdiat q; alia: vt ouẽiencioꝛa ſtatuta habeat ad finem
Poſte oſequẽduũ Moderni tñ doctoꝛes ad eudẽ ĩtellectuz alit
ſtinguut Tres n · Fd? faciunt illoꝝ religioſoꝝ? vitã ſoclalẽ a

geeiũ płtĩ qͥ ĩ ꝑauptate volũtaia ꝗpt᷑ xpm alſũptã regularẽ vitã

ℳ*

elgert · Priꝰ Idy fuit quondã a hodie ẽ quorũdã mõachoꝛꝛ:

—

q̃ htes polleſſiões ĩ omũi de fructibꝰ ꝓuentibꝰ ipazꝝ vuuũt
de ill ſibi a nẽrijs vite ſue ꝓPuidẽt · VSedus modus fuit ad
hue quo ꝝ dã ẽ religioſo ꝛ qͥ mm ſpernẽtes de laboꝛe manuũ
ſuaꝝ victitãt ac veſtium æ alia neceſſaĩa ſibi ex illo miſterio ſub
miſtrãt · ſe m ꝙ̈ modũ aliqũ Waulꝰ aplus vixit ne offendiculũ
daret euã gelio· Tereiꝰ Id? alioꝝ religioſoꝝ qͥ hodie omum
vocabulo mendicãtes appelſãt᷑ qͥ ſpualibꝰ pᷣneipalit᷑ vacãtes·
Pdicato a doctrie ĩſiſtẽtes· de his qͥ ſibi a fidelibꝰ offerũt . in
volũtaria pauptate deo famulãt᷑· NHe igit religioões hñt int᷑ ſe
differẽcias o ꝗpoꝛcões: alie aljs ãtiqores ſũt æ eciã ſtrictõꝛeſ
z qntü ẽ ad ſtatũ vberioris pFectoõis:n dubito vltimã id ẽ mẽ
dicanciũ vitã maioris eſſe ꝓfectois æ meriti-ac eciã ſecuritate
nd ſalutẽ ꝗpt qtuoꝛ cauſas ſupiꝰ aſſignatas cũ & exellẽcia religi
oſe moͤaſtice vite ĩ gůe actũ ẽ · Prio videlicet qꝛ tpalium veꝛꝛ
moꝛẽ hʒ ſolicitudĩeʒ ScSo qꝛ ad ſpualẽ otẽplacõeʒ maioꝛeʒ Pʒ
diſpoſicõeʒ ãnexã Tercõ q; reppectu maioꝝ bono⁊ q fideuᷣbꝰ
lubmiſtrãt · a puã B ſeelo recopen ſacõeʒ recipiuũt· ¶uarto qᷣa
magis xpi vita imitãt᷑ æ aploꝝ: HGeribit· n· ĩ luca ꝙ mleſ mul
te ſeqbant᷑ xm miſtrãtes ſibi de facultatibꝰ ſins:qᷓʒ al iqͥ putãt
vitã mẽdica neiũ Foꝛtalſe aliqͥs abijciet ꝙ mulle rᷣligiões artio
vis vite ſüt qʒ mẽdicãtes · ideo videt᷑ eminẽtõꝛis atq; pkectõ:
elle ſtat? Na dicen dũ ẽ vt ſacti tradut doctoꝛes · q iſta duo ſit
ſtare pꝓntaliq; religio nẽ eſſe artioꝛẽ·æ tñ mĩoꝛis ꝓfectõis· ð
tripliei via ondi Prio p xpi exẽplũ Veðdo ꝓ diſcipulo do⸗
cumentu Teꝛrõ ꝓ ecele militã te omũe expimtu Drĩo⸗ ne patet
p exẽplũ xpi · Nã nulli fideliũ debet elle dubiũ · ꝙ nulla regula

. 2

vt religio t W pt ̈ re igo laban⸗ bap · de quo dieit ·

Wathei.i cg velti de pit camelot: eſea aut ci lo⸗

r
6

“
“l

dicũt omodiꝰ polle pueire ad ſtatũ ꝓFectois.

euſte e mel ſlueſtre Sup quo vbo dieit. Diero; er nin erat in
bilano coꝛpe tãtã aſperitate vite oſpicè · Demuzʒ nulli dubi ẽ.
ꝓ nulla alia religio aut viuẽdi modꝰ ꝓfector fueit vita æ religi
one xpi · Vñ Mathei. xi · dicit · veit · Johãnes bap· n mãdueas
ner bibẽs er tñ diriſtis qr demonez hʒ · Veit fili hois mãducãs
bibens a dixiſtis ecce hõ vorax a potator vini: a iuſtificata

S ſapiẽcia a fils ſuis · Sup quo vbo dicit Augꝗꝰ ꝙ ſacti apli jn⸗

tellexert regnu dei nõ elle elca potu ĩ eqmimitate a volun
tate tolerãdi quos neq; copia ſubleuat neq; depmit egeſtas Et
ſic patet religio xpi licʒ fuelt miꝰ? arta tn lõge maioris Pplec
coô̊ᷣs. SVedo hoc patet ꝓ doctrinã aplo 2 Täta n. Fuit apoſtoli

——

ee vite ꝓfectio æ eccle ᷣmitiue vt cũctis polleſſiõibꝰ addicatiꝰ
oĩa haberẽt ĩ ↄmũi:a peia poſſeſſionũ ponebãt᷑ ad pedes apo
ſtolo: a qᷓ ꝓprectõis via aliqtenꝰ poſterioes defecerũt⸗qꝛ poſ⸗

ſeſſiões ĩ omũi licite tñ rebuabãt vt alibi laciꝰ dixiꝰ.ꝓbti eo li⸗

bro ꝙ de xpi pauptate edidi· tetigi? eciã ĩ libꝛo bef̃enſorinj ſta
t eccleſiaſtici Na explſe dicit Augꝰ ĩ de doctria 1 piana nullaꝭ
eecleſtis gẽeiũ fecilſe q tpe apł oꝝ Factũ ẽ tn mõaſteria ex
Zentib?ouerſis ogregata a polleſſões ĩ omũi buãtes arcioris
vite fuer̃t q;; religio ſile ſtatꝰ apoſtoloꝝ· Dicit. n · Niero· ĩ epi
ſtola ad euſtochiũ. ð cibo vo a potu taceo cũ eciã ſlãguẽtes mo
nachi aꝗᷓ frigida vtat᷑: a coctũ aliqð ↄmedilſe luxuria ẽ. Fuer̃t
S mõachiĩ pmmtia eecła arcõꝛis vite q;ᷓ apli·tñ mĩoꝛis ꝓfectõi=
I patet gex oo moachi pdicti poilb ſioes: mutu ßuabant
Aug?. vider ĩnuere eos qdamodo a ꝓfectõe aploꝝ defecille
Tercõ hor eciã oſpicit᷑ ꝓ militã te nre eccle er pimtũ Tenet ne
Omũuit᷑ eccla religloeʒ ſiue ſtatu epoꝝ · pfectõꝛeʒ eſſe oĩ alia reli
gZione tã mõacho ⁊* q; alioꝛ·a tñn expintũ docet: qibet religio
arcõꝛis vite ẽ q; religio ſeu ſtatꝰ epoꝝ: · Nõ g ſe ↄmittãt᷑ iſta ꝙꝓA᷑
ligio qᷓnto arcioꝛ tãto ꝓfectõꝛ · Mõt. n· elle ꝓrf̃ectõ rũ mĩori ar⸗

2
— -R— — —

titudiĩe æ maioꝛ artitudo cũ mĩori ꝓłFectoe Et licet ecela ocedat

traſire ad artõꝛeʒ il qͥ ſũt ĩ laxiori n qpterea id ocedit · qſi eredat

ð;Kse —

orẽ iſtrumtalit elle ꝓFectioꝛẽ veſpectu illo⸗ꝛ dq –W artie ie
th äntu ad per

fectõrez ſtati ſtelligẽda ſũte Neuid aut tenẽ du ſit qjntu adtiaãſ⸗
tüi:canoniſte tractãt ĩ.cſanecde· xegula: Micut.n. exẽpli gẽa⸗·
anẽta ſſtitucõe vᷣgule ſãcti Aug.a eciã ſãcti bñdictiarcõris ẽ
gule ẽ oꝛdo ſãcti bndicti: a iaxior ſãcti Aug· videlicz qntum ad

trãſitũ de vna religie ad aliam Itaq; ñ oſtucões vᷣgulares ob

Featorezʒ ſtatu itelligde

fſfſtarẽt vl obhuãcia actuat frm pdiratoꝝ·a alioꝝ q̃ rgulã · beatſ
Aug· ꝓfitẽt᷑· ctũ ẽ eos poſſe trãſire ad oꝛdieʒ ſãcti bndicti We
rũtn iſta materia qᷓntũ ad trãſitũ ad aliã rliigionẽ dicũt docto⸗
xres ꝙ capit᷑ latior vł artior hndo ᷣſpectũ ad actualẽ obbuãciaz
rgule ecia ad oſtitucões factas vltra rᷣaulã· Vn antũ ad dictu⸗
trãaſitũ nõ ẽ ſolũ põderãda vgula ſãcti: Pñndicti aug· ̊ ſũt põ
derade ſtitucões ipoꝝ ordmũ actuales obpuancle · Et ideo
cũ fres pdicatoꝝ e ſacti Aug· a alioxꝝ qͥ te nẽt ĩᷣgqulã beati Au
guſt ſedm omunẽ mo du viuẽdi a buandi r gulã rducti ſut ad ĩ
ſtar mẽdicanciũ põderata veritate vidẽt᷑ elle arcõris oꝛdĩs q;
oꝛdo ſãcti bndicti. a nõ polſet trãſire Fr̃ pdicato ꝝ ad ordinem
Hãch bndichi m pape licencia. Inqᷓutu ad ꝓfectõeʒ ſtatꝰ vtri
uſq; ᷣgule ſimplicit aſſũpte ſedm opĩnionẽ multoꝛ rᷣgula beati
bndicki ꝓfectõris ſtatꝰ q;ᷓ ſãcti Aug· ẽ⸗Et h̊ de opacoe inter ſe
rũctaꝝ vligionũ vitã ſocialẽ hnciũ breuit᷑ dicta ſufficiãůtt··
Concluſio libri totius ad ſanctiſſimum dominumgs
Accipe beatiſſime p̃ hoc humane vite ſpeculũ tuo no⸗
mim multoꝝ vtilitati dicatũ · vt ꝓ te qͥ pperulũ a tociꝰ
Vmoꝛtat vite noꝛma datꝰ es cũcti fideles in quouis ſtatu
arte Idu ac dignitate ſtituti ſpeculẽt᷑ atq; ĩ eo videãt: qͥd eui⸗
q; ouejat· qͥd incubat: ĩ quoue deuiãt a tramite vie iuſte· Mam
veluti naturale ſpeculũ cylibʒ foꝛme ſibi oppoſite ijmagĩariã ꝓ
Ffert ſimlitudĩeʒ· ſc hoc ſpeculũ oĩm moꝛtaliũ vaias viuẽdi for
mas reipiet a qd boni·qᷣð ſiniſtei habeatdiſtinguet a ĩtuebi
bi em vitã ſuã ſpeculabi oĩs hõ · Mã videbit peecator ira
ſeet᷑ ſpeculans ꝓuaricacões ſuas ĩ eo rurſus videbut recti a le⸗
tabũt᷑ · qꝛ nent ĩ quo ereſcãt · Peĩq; ĩ eo videbũt iuſti a tiebunt
q; putãtes ſe ſtaree videant ne cadãt. Et tandẽ videbũt moꝛta
les.qꝛ oĩs caro fenuʒ e oĩs hò ſeculi decor vt ſtercus. Pabo F
fFmẽ qͥ ꝓ reꝝ magnitudie vix incepi Scio paucuia foꝛte a mul

)

de 50 morlakvite diuerſis artib a vlusdi modis diſer ſerui 4
dem longiora aut breuioꝛa dici poſſe non ignoꝛo⸗. H
Werunec breuitati admo du ſtudui nee copꝛe ne legentes aut H
tedia aut immia breuitate afficerẽ. Jmitat? ſapientẽ eccleſiaſtẽ
q̃ ex multe opoſuit pabolas ſacs · ꝗᷓ ſũt vba vtilia:ſeribẽs hmõe,ß
rechiſſimos ac veritate plenos· non ſibi ̊ futuris ꝓPfpiciens. ad
laudẽ onnpotente dei ꝗ tandẽ tuã beatitudinẽ felicit᷑ ꝓtegat·
t cõbuet · tandẽ poſt diutmaũ huiꝰ? vite curſu; vna cu grege ti D
bi eredito pducata a8 vita efm n.Amen.
Edde Lor lin ngue elariſſima noꝛma latine
xeelſi mgony vir rodoricus opus
P noꝛma angelica eſt cuſtos bene fidus marce
HBub pauli veneti nomine pontikiciy.
laret in ijtalici zjamoꝛenſis epiſeo pus: auſ 5?

Eloqun · id ſuperos glorn parta vii· =èłMU
n mit lwer diao. Gpeeulüũ vite buane. ß in eo & ceſarea pole
ſtas & regalis dignita⸗ babulco eciã geno ſibi ſpeculat ſalu
berrima ſil pũalilq; vite viros ſeeũ aduehens. papã Icʒ cardia
les arceie pos eleicos. t ceteros eccl eſie miſtros recta bys

ſpeculadi peribendo noꝛmam a Martino klachen ex Haſilea eci
ui progenito arte imprel Mria in mediuz feliciter dedit? F eria

—

— E

tercia poſt feſtum beate katherine vginis· Anno a partu virgi
nis ſalutifeꝛo Mileſimo Muadringenteſimo ſeptuageſimoqnto

AInci pit re pertoriũ ſiue tabula per alphabetu. Faciliter recipiẽ
das materias in pſent libro dicto ſpeculu vite bumane.
Aduocatus 3 qlis debet elle laudatur plurimum eius cxerciti
umlibro primo:capitulo xvſpp
Aduocatorũ fraudes meõmoda damna preula. li. 9 .c. xviij· *
Aduerſa n mala Aibet artis in hac vita humana: l: i· p to. um
Aduerſa o mala fere oĩa qᷓ paſſi ſũt hoies mmeipicdo ab origine
mora nominant Ppbnea d de caulae wendez malozrel. Pp. c: i.

, . . 6 „ “ 3 4 .
S
1
. 4
. 4
2 è 4
. 6.
,7
. .

Aduerſa mala afflictões qᷓ hõies ĩ omi ſtatu paciũt᷑ ĩtrinſecꝰ
æ ſatil fit qrelis hõima q̃re nullꝰ ſua ſoꝛte otentatur·l·p.c· xli
Agriculture laudes neceſſitas a vtilitas a de eius omendati⸗
one libro primo capituloxxi. 2
Agriculture inomoda afflictões a laboès· libro ᷣmo · e · xxj ·
Awmbitio. libro primo:capitulo.xli.

„ . „ *

Artes oẽs diuerſi modi viuendi ſecularit᷑ dulcia ac ꝓſpera
nernõ amara aduerſa illaz breui notan. lei e:xxix·
Artes liberales quare ſic dicãt᷑ a de ea laudibus æ vtilitate
necnon de earum abuſu laboribꝰ a puo fructuli.pic· xxxnij ·
Artes mechanice infra in verbo mechanica⸗

Areidiacom dignitas & illiꝰ pconia ac afflictões æ piclalibro

ſecundo · capitulo · xvnj· ”M
Arcipſpiteri honor æ progatiua æ iſtiꝰ ſtat afflictões laboꝛeſ

pericula· libro ſecundo. ea pitulo · xvym —
Armata milicia cõmendatur ex multis. libro primo. capitu ix.·
Milites qᷓles debẽt eſſe a de eoꝛꝛ viehs dãnis et picuł. l. j. e·x
. Aſtronomia omendat a de huid artis meertitudme fallachs

peri culis et de damnis ꝗᷓ ex ea ꝓuemiunt · l · primo · ea . xxx vin ·

Pana t vtiliaQ omnium arcium æ officioꝝ ho vite ꝓ totum .l. j.
onis quare mala proueniunt a malis bona:æ pulcra de hoe

libro primo capitulo vltimo ibi abſoluamuj.·

Canonicus qualis debet elle a omendatur iſte modus viuendi
necnõ de illiꝰ? ſtatꝰ laboribꝰ afflictio nib et periculis · l· L. e· xix
Cantoris dignitas: æ honoxr commendatur de illius erum⸗
nis & periculis: libro ſecundo capitulo xrvv.
Cardinalatus dignitas ↄomendatur plurimum. libro. ſe . ca · vi
Caxdmalium afflictiones labores a pericula · li. ſecundo. ce· ix·
(lericoꝛ ſtatꝰ in proſperis a aduerſis infra in bo ſacerdos
oniugalis vite ſanctitas laudes libro primo capitulo.xvi.
Toniu galis vite anxietates afflictio nes a in ↄmoda · · p· e · xi
Conßliarij a eõſulum ciuitatum laudes æ cõmoda·li· pri⸗ca v·

Coõhſiliarioz? oſulũ vrbäuz afflictoes dana Baepen.
Cfatue & rector eccleſe cõmendatur et de lius erumnis la
boribus & periculis: libro ſecundo capitulo·xx ·
Cuiralium vita &. de eorum proſperitate kelicitate: ac viilita⸗
terlibro Primo⸗ capitulo in⸗

Curialium vicia miſerie laboꝛes renculalibro primo⸗ ca.nn.

D ecanatus! in ceclefa laudes & pPeonia ac eiuſs em Ratus ert⸗
ne & pericula 1 bro ſecundo capitulo · xi · H
Dialetica quid Rt quare muenta eſt a de illius vtilitate lau
dibus⸗ ac incommod tate: libro Primo capitulo:xxxvj-

.

gloquencie yis de eius proconys quomodo aliquando no
cet a Fallit libro pximo capitulo/xxnnc xx vij⸗

Cloquencia ſine ſapiencia norxet:et qualis debet elle orator et
multa! de hoc libro primo capitulo· xxxvli⸗
picopalis d digmitas oméedatur ex multis libro T. capitulo.x.
Cpiſcopi alio. oꝛdinuz; eceleſie ↄpatio & diſtinctio. l· ſe · e · xj·
pisPorum infelicitates erumne e pericula librorſe. ea xri.

Fabrilis a ars ꝓtes 5 ei iſubalenat plurimu lauda . l. p. c· x. .
Ffabrilu⸗ arciu momoda fraudes labo:es picula·l P ca:xxvi

Sradus 1 diinctio! in Ratu eccleſiaſtico.li· ſe. ca: xij. a.· xxj- H
Pramatica quid ſit quare inuenta eſt o de eius laudibus de
mum de illius abuſu libro primo ca pitulo xxxvj·

Monoꝛ verus an acqratur apud reges primtpes in eorum
curns! lbro primo capitulo: n a n ·

. eemter infra n in verbo Ker

udex qualis debet elle de laudibus eommendatiomibus

ludieum preſidenciumlibro primo eapitulo· xi ·
Nudiciũ pſidenciüf fraudes vi viela laboꝛes rieula lp· ca yn H

4
— f f

Lanificium ars mechanica laudatur libro primo-caxxvj⸗
Lanfien meõmoditas fraudes labores æ pericula. l.p· c.xxv
Liberales ates omẽdat᷑᷑ a quot ſũt a qre muẽte · li · p· e⸗xxxnj
P elericorum damnantur . li ſe: ca: xij. circa medium .
Legis diume a humane diuerſa ſtudia et de laudibus legis. dei
in prefatione prim libri ·
Ludi qui lint liciti aut illiciti vide inkra: in verbo beatrica⸗
Matbormatire artes commondantur 1 quot ſu unt de earuz in
commodis afflictionibus laboribus periculis ·l. p e.xxxv
Natrimonium ſupra in verbo coniugalis
Mechamicarũ axciũ laudes æ vtilia de earũ oꝛtu a q̃re ſie ap
pellent q axtes cuilibet ſubalternẽt᷑.li p·e. xxm·a ſequenti
Medieme ars commendatur ˖ a de medicorum fraudibus la⸗
boribus e periculis libro primo ca bitulo⸗xxxij.
Mercatoria ars commendatur de illius fraudibus dolie 8
pPericulis libro primo capitulo · xxxin·
NMuſica & cantus laudantur æ de illius vanitate dammis a 4 pe.
riculis libro⸗ primo capitilo:rrvj. ðð

Naui gatoriaa ars commen datur« de lius laboribus perie
lis libro primo capitulo.xx vi·
Maturalis melmatio R complexio attẽditur li ſecudo . e xrvih
Pobilitas generis qᷣd ſit a de eius oꝛtu quo aeqᷣrit᷑ .l p·c.vx
Mobilitas Je nesis an acquirit ex baf rgis volutace ofe Inio
ne: libro primo capitulo v.
Mobllitas multipler an nobilitas generis prefertur kiencie
ſtrennuitati virtuti libro primo eapitulo· vyy. 4
Nobiiitatis carnis virtutes laudes vtilitates · libro 5. ca. vh
Mobilitas carmis vcia laboꝛes et pexicula libro ᷣmo· ra· vii·
Notariorum officiuz commendatur lbrop primo eapitulo · xix·
Pannerg fraudes damm nericula libro pᷣmo capitulo. xx

Pe cia oĩa æ artes diuerſe vite Biane in tpalibus.l p· p totů
ficia oĩa o gradus eceleſie⸗ Wde euiuſlibet dulcib? a amari

—— regum & Prmeipum qualis I debenta der eorum
dulcibus et amaris libro primo capitulo nij. c⸗ cum ſequenti

Pabe ſub imitas et n umma Felicitas libro ſecundo capitulo *.
a pe coꝛporales infelicitates labores et pericula · li· ſe. ea n ·
Pape afflicliones mentis a Ppirituales et mſe Batab les augu⸗
ſtie . libro ſecundo capitulo · in ½
Mapa al an pre ceterisparum vinat in papalu qu 0 itelligit pa W
pã paꝛ viuè a qᷓtis debet elſle papa· lbro ſe· ea · ny · eu ſequenti
Paſtoꝛalis ars commendatur & de eius meommodis labori⸗
bus Peri iculis· libro primo capitulo· xxx ·
Perkectio ſtatus in quo co nſiſtit/ libro ſecundo ca pitulo· xxñ
M rocuratoꝛes officiales principum quot: vila ſ eauantur! li⸗
bro primo capitulo · nn ⸗·

R
Rex qlis ele debet 1 änta ſit rogis Felritas ſblimitat libro
primo capitulo primo ·
Kezn ũ a principũ calamitates Felicitates et pieula⸗ li. p. e⸗ ca: a
golorum ſtatus qualis ſit an vreferatur epileopis . cle⸗
Kangzord ſecundo capitulo· xxſ ſequenti ·
Rel igio ſorum vita an ſit preeligenda vt ſanctior. quam clerico
rum libro ſecundo capitulo · xxj ·
Religioſa vita an ſit preeligenda: vt bumani or tollerabilioꝛ.
libro ſecundo capitulo⸗xxin·
FeSon vite exellencia ſuper ſtatum clericoeum.: „Krcxrv. RM .
Keligioſorum comparatio inter ſe et quomodo alia alis eſt P
Fectior. libro ſecundo capitulo-xxx.
Religioſ ſociales a ſolitarn quo modo diſferant et que nit reli⸗
gio perfeckior · libro ſecundo capitulo· xxx

Rbetorica vide ſupra in verbo eloquencia.

ð

Pacerdos clericus magnam babent exellenciam dignita⸗

EEõõ

tem libro ſecundo capitulo·x· xx ·
acerdotum clericoꝛum multa vicia & pericula de malis

c è 7

M Nepeꝛtoꝛiũ

elericis. libro ſeeundo capituloxj E xx —
cccolaſlheci eccleſie eſt digmitas magm honoris vtilitatis · li⸗
bro ſecundo capituloxy.
HScolaſtici laboꝛes afflictiones pericula.libro ſe⸗ca. xvh
Ppiritualis vita eſt duplex⸗ videlicet elericoꝛum a religioſoꝛuz
n de vtraq; libro ſecundo per totum.

—

Symonia multipliciter eccleſias inuadit libro ſecũdo· ca· ixr.·
FTemporales omne⸗ artes modi oficia viuẽdi ·le· p. to
Tabellio vide ſupra in verbo notarioo.
Theatrica ars ĩ quo ſit vtilis & qᷣᷓ lud: omendentur.l· p. e· xxxj

Theatrice artis a ommum ludorum illuſones laboꝛes et peri
cula⸗libro primo capitulo xxr.
Theſaurarij eceleſie dignitas cõmendatur æ de illius erumni⸗
laboribus periculis libro ſ. ecundo capitulo · xvy.
Vanitas nobilitatis carnis. libro primo capitulo. vii ·
Vanitas a afflictio omnium que fiunt ab hominibuslibro pri
mo capitulo.xi-a ſeqdue,rnnrr —
Vonatoria ars commendatur r de illius dammis a periculis.
CTde artibus ſub ea:libro primo capitulo.xxvij·
Vite humane artes officia:tã ſpiritualiter quam tempaliter
libro primo a ſecundo per ttttlu.
Vita contemplatiua an prefertur actiue ær de vtraq;·libro le⸗
eundo rapitulo⸗xxnny —
(Erxpheit breuis tabula ſiue
repertoriuʒz per alphabetö
in preſenti libro Ppeculũ
Lvite humane nuncupato;

.ccccxXX.

—
.
=

Preſatio.

pulerũ admodũ ſit· de iuſticia huüana agere. nẽem tn ſibi vdeba
tur · duumã nobluiuſci Addebat deĩq; ꝙ cũ ot᷑ ius ſiuria fiat tũe
me rectũ veꝝq; iuriſtã erederet·ñi nullã ðo iuiriã ĩferrẽ NMuip⸗
pe tũc optimꝰ? legiſta euaderẽ atq; pelarus.ſi ſua ĩmoꝛtali deo
iura· ſualſq; leges ĩmaculato cealle bua ſſẽ· Tadẽ ꝓ quodã vt ita
dicebat iocali ſpꝑ meõrabili illud ꝓgheticũ michi ſũmope relinq
bat meditãdũ die ac nocte qꝛ bti ſmaculati ĩ via e qͥ abulãt ĩ le
ge dñi · GBubyciebat tñ poſtrẽo:vt ab ilł peĩtꝰ ſtudnjs aĩm ab⸗

ſtraherẽ q nõ veritate:̊ fabulob ficemẽte hõies o pꝓſertĩ iuuẽs
oblectãt · vt recte eu eodẽ ꝓheta dicere pollez. narrauert mi

cõe aptatiſq; ad ſtudia nẽens rebꝰ:ſalamãtine me otuli vmue:ſi

tati: vbi ꝓ decẽ ãnos eiſd em iuridicis leg ſlacõ ibꝰ vocaui Me

ſedula iuris exer cicia· veluti c?daʒz ſolaen gra. ſaca ſra lcõni

me raptĩ ↄFerebã · Sʒ o philoſophie pbti moral dulcediez tã

to ardẽtiꝰ pguſtabã· qnto vlt᷑ ea oblectamta ꝗᷓ doctrĩa ipa ad
moꝝ ĩfoꝛmarõeʒ adducit:plemꝰ tñ atq; vberiꝰ cũctoꝛꝛ iuriũ le

gũq; hũa narũ verũ ĩtellectũ elicẽ vident Adde qꝛ vt ſp michi
viſũ eſt · idq; et Cicero in libro de legib ait · Poſtergat mora
lis philoſophie doctrimis atq; pncipiis nemĩeʒ Otigit nutre ip 7
ſo eruditũ pelarũq; euadere· Tadez vero explete ſtudioꝛ curſi
bꝰo: a ſſuete doctoratꝰ in ſiqnis extiti:vt inã digne togat?ꝰ · Sʒ il
leogrãdis admodũ ĩ mr̃em piaʒ oſãguineos ac attmentes

ocertatio ſuboꝛta eſt ᷓ lõge: maior int᷑ vtrũq; meũ hommeʒ cõ
Fflictꝰ inualuit Inſtabat· n·tpus:petebat etas ipa q;; racõ· et
aff miũ expectacõ poſecebat · vt taãdeʒ aliqᷓ future vite modũ eli
gerez Et qꝛ teſte Celaſio vt pmiſimꝰ:duo ſũt vin endi gna:qᷣbꝰ
Pic totꝰ oꝛbis ĩᷣgi᷑ a ſuſtenta᷑ Alteꝝ eox qͥ ſe ſppũalit᷑ in ſor/
tez dei dedieãt Alte eoꝝ qͥ ſe ſclaribꝰ pꝓpbent negocys aln ec

cleſiaſtici· alij vo laici Ea de re illi vt ſclarez vite Formulã capta
reʒz: qꝛ eã ꝓgenitoès ipi honeſtiſſime Puarũt· Ar vero veluti ꝗ

nedum coꝛpuſeulũ meum intra eius vnſeera duxerat · ſed et edu
aauerat. atq; ad eũ vſq; ſtat ꝓduxerat a ob eã rem plus dili⸗
Zebat ſuadebat non ſtatim a me eligendaz fore vite Formulaz

0

S

15

8 4
g. . 7 „
Fäü L f= 2 è?

Balance

Focus

N

1

K

J

H

G

F

E

R

11

10

VierFarbSelector Standard* -Euroskala Offset

Copyright 4/71999 VxVMaster GmbH www.yymaster. com